﻿Lɛme.
17.
Bol bɛ Sila mo bo ja bo gɛɛne, bo fe a bilaantɛŋ bì Anfiboli bɛ Abolonia le, bo daŋsɛ bo gɛɛŋ bo bu Tɛsalonika, fɛ yeh yi buunɛ yi Bajuu gɛ̀ bee fo. 
Bol mo wu gɛɛŋ wu lee yeh yi buunɛ le, gɛh no kinche ke gɛ̀ bee, wu tu wu too wu jɛme bamii le yu, yi aju a yuuŋ le atade, wu duunyi fiɛɛ fichii a Ŋwa wu Nyo le. 
Wu tu wu naji yo, wu chiɛɛyi lɛ Mbvusɛ wù Nyo gɛ̀ ka gɛ̀ kɛme ki wu yɛ̂ŋ ŋgɛ, wu kaasɛ wu bu yi kwe le. Jiso wunɛ wù wu feeji kune wu, le Mbvusɛ wɛɛ. 
Lɛ bamii bamu yu noo, bo taa fɛ Bol bɛ Sila le. Baglek bamu ba gɛ̀ ŋgvuune Nyo mo bikɛse ba baaŋ baaŋ bamu gɛ̀ bɛɛŋ tɛ bo duude. 
Geenɛ, Bajuu bamu mo bo tu bo bɛɛne kindoŋ Bol bɛ Sila le, bo kuŋ bamii bamu bo shee gɛh nɛ achiji bɛ bo taashɛ yi kinchvu le, bo kɛ jwe alaantɛŋ. Bo mo bo ja bo gɛɛŋ bo ŋgodɛ yeh yi Jasoŋ bo goone Bol bɛ Sila ki bo bvusɛ bo, bo nya bamii le akfuuŋ. 
Bo doo bo gooŋ sɛŋ, bo mo bo chii Jasoŋ bɛ bamii ba mbɛmɛ bamu bo gɛɛŋ bɛ bo fwe fɛ bachiji ntɛ le, bo tu bo wanɛ bo duu lɛ, “Bamii banɛ le bo jiɛnyi bo fiise woŋ tuu anfisɛ, bo to wa bo bu yanɛ, 
Jasoŋ fi bo, wu gɛɛ a wu yeh. Bo bachii ŋgode banchi ba Nfoŋ wu Lum, bo duu lɛ Nfoŋ wumu le yu jee che nyu lɛ Jiso.” 
Bachiji ntɛ bɛ bamii yu noo, bo ja bo tu bo wɛɛse lo. 
Bo mo bo kaaŋ Jasoŋ bɛ bamii ba mbɛmɛ bo nya bige lɛ, fi ka kooshɛ lo, bo gɛ ka bo kaasɛ bo chvuu bige biyu bo le gɛ. Bo mo bo chinɛ bo le lɛ bo gɛɛne. 
Akfuuŋ gɛ̀ doo ajiiŋ, bamii ba mbɛmɛ jo Bol bɛ Sila bo chiiŋsɛ bo tu bo gɛɛne a kilaantɛŋ kì Bɛlia le. No bo lese yo, bo gɛɛŋ yeh yi buunɛ yi Bajuu le. 
Bajuu ba yo gɛ̀ bee bamii ba gɛ̀ kee fiɛɛ bo fede ba Tɛsalonika, nje bo gɛ̀ fi n'yɛyɛ chuule bɛ kiŋkoŋɛ, bo tu bo taade a Ŋwa wu Nyo le aju achii ki bo yɛŋ laa mwɛɛ mù Bol yɛyi bo yu le nchiɛɛŋ lɛ. 
Bo mo bo bɛɛŋ jɛ yi Nyo le wesee. Bikɛse ba baaŋ baaŋ ba duude ba gɛ̀ bee Baglek mo bilɛŋsɛ ba duude ba gɛ̀ bee tɛ Baglek bo bɛɛŋ tɛ. 
Geenɛ, Bajuu ba Tɛsalonika gɛ̀ yu lɛ Bol le wu gɛɛŋ wa wu tu wu feeji jɛ yi Nyo Bɛlia, bo mo bo gɛɛŋ tɛ yo, bo bɛɛse kinchvu ki bamii bo kɛ jwe. 
Bamii ba mbɛmɛ mo bo jɛmɛ lo Bol le kimimia wu gɛɛŋ june wu joo yì baaŋ le. Geenɛ, Sila bɛ Timoti shɛɛ Bɛlia. 
Bamii ba gɛ̀ gɛnɛ ki bo chiiŋsɛ Bol, bo gɛɛŋ bo bu Atɛŋ bo mo bo chinɛ wu le. Bo doo bo tuu jiŋ, Bol tuŋ bo lɛ bo gɛɛŋ bo fejɛ Sila bɛ Timoti le lɛ bo moŋ ki bo bi wu le chige. 
Bol mo wu chiɛɛne Sila bɛ Timoti Atɛŋ. Wu gɛ̀ doo wu jiɛnyi yo, wu yɛŋ kilaantɛŋ kiyu ki yisɛ bɛ mumooso. Fi shiŋshɛ fitele fie. 
Wu mo wu gɛɛŋ yeh yi buunɛ yi Bajuu le, wu jɛme bɛ bo mo bamii ba gɛ̀ bee gɛ Bajuu gɛ ba gɛ̀ buunɛ tɛ Nyo fo. Wu ka wu jɛme aju achii fɛ waaŋ bamii ba gɛ̀ jade bo too fo le. 
Bamii ba n'yɛyɛ bamu ba bo gɛ tɛŋe lɛ Ɛbikoliaŋ mo ba bo gɛ̀ tɛŋe lɛ Sitok bo ja bo tu bo tɛɛnyi tɛ kintɛɛnyɛ bɛ ba Bol. No Bol gɛ̀ feeji kune Jiso bɛ bu yi kwe le, bamu mo bo tu bo biide lɛ, “Kiyuŋ kinɛ kune jwe yi la le?” Bamu tu bo duu fiboo lɛ, “Fi yɛnɛ gɛh njɛ wu feeji kune banyo ba bamii bamu.” 
Noo, bo mo bo jo Bol bɛ bo gɛɛŋ fɛ kinshilɛ kì ba gɛ̀ tɛŋe lɛ Aleobagu, Bo du wu le lɛ, “Bee goone ki bee ka be yu kune n'yɛyɛ wu fwɛŋ wunɛ wù wo too bɛ wu laa wu duu lɛ la lɛ. 
Wo jɛmɛ mwɛɛ mu bee gɛ̀ baaŋ a yu gɛ. Noo, bee goone ki be kɛɛ kinyi kiyu.” 
(Bamii ba Atɛŋ mo bantolo ba yo bo tu bo nyu fiboo ki bo shee bo yuge nyu mwɛɛ mu munfɛŋ, mu bo jɛme kune mu.) 
Bol mo wu lɛɛŋ fwe a kinshilɛ kì Aleobagu kɛɛ le, wu jɛmɛ lɛ, “Bamii ba Atɛŋ, n'yɛnɛ lɛ a jé le yichii bɛŋ ŋgvuune banyo baŋaa. 
Njɛme nɛ, nje nchi njiɛnyi a kilaantɛŋ kena le, ndoo njiŋɛ manjuu mà bɛŋ buune banyo mo le, n'yɛŋ kitana ki kintanyɛ kimi le ba saŋ yi yu le lɛ, ‘Fɛ nyo wù ba kee gɛ le.’ Nyo wuyu wù bɛŋ buunɛ, bɛŋ kee gɛ, le wu wù nlé nfêjɛ bɛŋ le mɛ̂ɛse. 
Nyo wuyu le wu wù gɛ̀ fɛ woŋ kfunɛ bɛ mwɛɛ munchii mù le yi wu le. Le wu wu le Nfoŋ wu kibvulɛ bɛ nshɛŋ, gɛ wu chee yéh yi kintanyɛ yì jonɛ bamii le gɛ. 
Gɛ wu fuge fiɛɛ fimi fì wu jiiŋe lɛ muh lɛŋ fɛ wu le gɛ, nje le wu wù gee bamii bachii bo yɛneh, bo nyu yu, bo kɛme fiɛɛ fichii fì bo goone. 
Wu gɛ̀ bee wu ge chikfuu chi bamii chichii bu yi muh le wu mumwaa bo tu bo nyu yi kikwɛɛ ki nshɛŋ le. Fɛ wu ge noo, gɛ̀ bee wu seesɛ wa kife kì bo lé bo gê bo nyûme yu, mo bijwii bi manjuu ma bo lé bo gê bo chêe mo le. 
Wu gɛ̀ ge noo, lɛ bamii ge bo ghaade laa bo lé bo gê bo yû bo yɛ̂ŋ wu le lɛ. Geenɛ, gɛ Nyo nyu je yì ndefe le fɛ muh lɛ bɛŋ le gɛ. 
Finɛ le gɛh yɛɛŋyɛɛŋ no muh mu gɛ̀ jɛmɛ wa lɛ, ‘Le wu wù gee fɛ besabɛŋ chee, bee ka jiɛnyi, bee ka nyume no besabɛŋ le.’ Muh wene wu binfɛ wumu gɛ̀ jɛmɛ wa tɛ lɛ, ‘Besabɛŋ le booŋ be.’ 
No besabɛŋ le booŋ ba Nyo noo, keefɛ besabɛŋ kwaji lɛ Nyo fiɛɛnɛ fiɛɛ fì seese muh bɛ bvufee bwe gɛ, fì ba suŋ bɛ kichwa ki bige gɛ, kɛnɛ ba kɛnyɛ lo bɛ tɛdɛ gɛ. 
Gɛ̀ bee kife kì bamii gɛ̀ baaŋ kijibɛ le, bo gee mwɛɛ mù mbefe munɛ, Nyo nchînɛ yu. Geenɛ, mɛɛse wu duu lɛ bamii bachii kusɛ muntele muboo. 
Bo kûsɛ nje wu le wu gɛɛ juu chì wu lé wu gê wu sâ woŋ wuchii wu bii nchiɛɛŋ le. Wu le wu cha wa muh we wù lé wu gê wu sâge. Finɛ le wu dunyɛ wa bamii le bachii lɛ le nchiɛɛŋ no wu gɛ̀ bvusɛ muh wɛɛ yi kwe le.” 
No Bol jɛmɛ noo, bo yu, wu bɛɛŋ kune mbu yi kwe le, bamii bamu ja bo tu bo keede lo wu. Bamu jɛmɛ fiboo lɛ, “Bee goone ki be ka be yu kune fiɛɛ fì wo jɛme finɛ.” 
Noo, Bol mo wu bu wu chinɛ bo le. 
Geenɛ, bamii bamu bɛɛŋ fiɛɛ fì wu gɛ̀ jɛme le, bo taa fɛ wu le. Muh mu bo le gɛ̀ bee Dionisiu wù gɛ̀ bee muh wu kinshilɛ ki Aleobagu, wumu nyu kwɛse jee che nyu lɛ Damale mo bamii bamu tɛ. 
