﻿Macho.
25.
“Lé tô nyû kife kɛɛ le taŋlo ba beji bvunfoŋ bvù fɛwe bɛ ŋgóoŋ yi bikɛse yimi yuufe ba gɛ̀ jo bin'yesɛ biboo, bo bu ki bo gɛɛŋ bo fi chiji bvuguu wumu. 
Bo gɛ̀ bee noo batɛŋ nyu biyuŋ, batɛŋ nyu bafeefe. 
Fì le lɛ ba gɛ̀ bee biyuŋ gɛ̀ jo bin'yesɛ biboo bo gɛ ka bo jo mɛɛ mamu mbebe le gɛ, 
geenɛ ba gɛ̀ feefe baa jo biboo bin'yesɛ bo ka bo jo mɛɛ mamu mbebe le. 
Bo gɛɛŋ bo chiɛɛne chiji bvuguu wɛɛ, wu she yo wesee fɛ wu to, lefɛ mo chi kɛ chi jode bo, bo mo bo lee. 
Lɛ nyume antaŋ antɛnɛɛ, bo ja bo yu muh wuule lɛ, ‘Yilili Yilili, bɛŋ jîŋɛ bɛŋ yɛ̂ŋ, chiji bvuguu wunɛ lɛɛɛ! Bɛŋ bû bɛŋ tô bɛŋ fî wu lɛɛɛ.’ 
Ŋgóoŋ yi bikɛse baa bachii mo bo ja we bo bɛɛŋsɛ bin'yesɛ biboo. 
Ŋgóoŋ yi bikɛse ba gɛ̀ bee biyuŋ baa bo jɛmɛ ba gɛ̀ feefe baa le lɛ, ‘Kii bɛŋ, bɛŋ nya bee bɛ mɛɛ mɛna mamu. Bin'yesɛ biɛsa shiide wa lo.’ 
Geenɛ, ba gɛ̀ feefe baa chvuu lɛ, ‘Gɛ mo nyu mo kojɛ fɛ bee le bachii gɛ. Bɛŋ gɛɛŋ nyu fɛ bamii ba gese le, bɛŋ gu mɛna.’ 
No bo gɛ̀ gɛɛne ki bo gu, chiji bvuguu mo wu shɛɛ wu fɛsɛ. Baa ba gɛ̀ bee bo seesɛ wa ye yiboo bo chiɛɛne, bo mo bo gɛɛŋ bo lee bɛ wu yeh yi ŋka wu bvuguu le, bo mo bo faa kimbuŋ. 
Ajiŋ ayu ŋgóoŋ yi bikɛse yimi chiɛɛ bo gɛ̀ gɛnɛ ki bo gu mɛɛ fɛsɛ tɛ, bo lɛɛŋ a nfwɛɛŋ bo tu bo duu lɛ, ‘Chiji kikwɛɛ, chiji kikwɛɛ, gwenyɛ kimbuŋ bee lee.’ 
Geenɛ, wu chvuu bo le lɛ, ‘Nsɛŋe bɛŋ nchiɛɛŋ lɛ gɛh ŋkee bɛŋ gɛ.’ 
Fi mo fi nyu lɛ, bɛŋ sêesɛ ye, bɛŋ chîɛɛne, nje gɛ bɛŋ kee juu kɛnɛ kife kiyu gɛ. 
Kife kiyu le fi lé fi gê fi nyu njɛ muh mu wù gɛ̀ gɛɛne njiɛnyɛ, wu tɛɛŋ booŋ be ba lɛme lɛ wu gɛɛ kwa we chiaaŋ yiboo le. 
Wu gɛ̀ nya mwa wu lɛme wumu bikɛɛ bi bige bitɛŋ, wu nya wumu bikɛɛ bifɛɛ, wu nya wumu kikɛɛ ki bige kimimia. Wu gɛ̀ nyaa wu bii no bvuŋga bvu muh le. No wu gɛ̀ nya noo, wu mo wu la njiɛnyɛ we. 
Mwa wu lɛme wù gɛ̀ fi bikɛɛ bi bige bitɛŋ mo wu gɛɛŋ kimimia wu ge waaŋ yu, wu ji mbe bikɛɛ bitɛŋ. 
Wù gɛ̀ fi bikɛɛ bifɛɛ wu ge tɛ waaŋ, wu ji mbe bikɛɛ bifɛɛ. 
Geenɛ, mwa lɛme wù gɛ̀ fi kikɛɛ kimimia wɛɛ, gɛɛŋ fie wu chiŋ fɛkuu wu nyilɛ bige bi chiji kikwɛɛ wɛɛ fo. 
Chiji kikwɛɛ wu booŋ ba lɛme baa gɛ̀ la njiɛnyɛ we, wu gɛɛŋ wu che yo wesee. Wu gɛ̀ doo wu kaasɛ wu to, wu mo wu tɛɛŋ booŋ be ba lɛme lɛ bɛ bo najɛ mwɛɛ. 
Mwa lɛme wù gɛ̀ fi bikɛɛ bi bige bitɛŋ mo wu to nyu bɛ bikɛɛ yuufe, wu jɛmɛ lɛ, ‘Chiji kikwɛɛ, wo gɛ̀ nya mɛ bikɛɛ bi bige bitɛŋ, bîjɛ yɛ̂ŋ, nle nshɛɛ ŋge waaŋ yu, ŋkɛme bimi bikɛɛ bitɛŋ yu we.’ 
Chiji kikwɛɛ wɛɛ jɛmɛ wu le lɛ, ‘Kiyone baaŋ. Wo le mwa lɛme wù joŋe wo ka nyume wù nchiɛɛŋ! Wo le wo shɛɛ wo kɛɛ ki wo bîjɛ fɛ fiɛɛ fì shige le. Noo, nlé ŋgɛ̂ɛ wo mɛɛse wo jîiŋe nyu fɛ fì kuge le. Lêe antɛnɛɛ a bvujoŋɛ bvu chiji kikwɛɛ kuŋ.’ 
Mwa lɛme wù bie bige gɛ̀ bee bikɛɛ bifɛɛ to tɛ, wu jɛmɛ lɛ, ‘Chiji kikwɛɛ, wo gɛ̀ nya mɛ bikɛɛ bi bige bifɛɛ. Bîjɛ yɛ̂ŋ, nle nshɛɛ ŋge waaŋ yu, ŋkɛme bimi bikɛɛ bi bige bifɛɛ yu we.’ 
Chiji kikwɛɛ wɛɛ jɛmɛ wu le lɛ, ‘Kiyone baaŋ wo le mwa lɛme wù joŋe wo ka nyume wù nchiɛɛŋ! Wo le wo shɛɛ wo kɛɛ ki wo bîjɛ fɛ fiɛɛ fì shige le. Noo, nlé ŋgɛ̂ɛ wo mɛɛse wo jîiŋe nyu fɛ fì kuge le. Lee antɛnɛɛ a bvujoŋɛ bvu chiji kikwɛɛ kuŋ.’ 
Mwa lɛme wumu wɛɛ wù gɛ̀ fi kikɛɛ ki bige kimimia to tɛ, wu jɛmɛ lɛ, ‘Chiji kikwɛɛ, ŋkee lɛ wo le muh wù tɛɛme ajiŋ. Wo to wo gweji wo baaŋ booŋ gɛ, wo gwode agiŋ wo baaŋ a noŋ gɛ. 
Noo, mɛ mo nfaaŋ ŋgɛɛŋ nyilɛ bige biuŋ fɛkuu. Bîjɛ wo yɛŋ, nɛ bige biuŋ binɛ, kô.’ 
Geenɛ chiji kikwɛɛ wɛɛ chvuu wu le lɛ, ‘Wo le mwa lɛme wù befe, wo le kiŋkwɛŋ! Wo gɛ̀ kee lɛ nto ŋgweji mbaaŋ mbooŋ gɛ, mbaanyi agiŋ mbaaŋ noŋ gɛ. 
No wo gɛ̀ kee noo, tu wo gɛ̀ bee wo gɛɛ bige biaŋ a chvu le lɛ sege ŋkaasɛ nfi bige biaŋ biyu bɛ mbe yu we.’ 
No wu jɛme noo, wu mo wu jɛmɛ lɛ ba fî kikɛɛ ki bige kiyu a wu le, ba nyâ wù gɛ̀ kɛme bikɛɛ bi bige yuufe le. 
Bɛŋ kêe lɛ muh wù kɛme ba lé ba bîsɛ lo wu kɛme fi duude. Geenɛ muh wù kɛme gɛ, lé ba nyû ba fî mo fiɛɛ fì shige fì wu kɛme. 
No wu jɛme noo wu mo wu jɛmɛ lɛ, ‘Bɛŋ nôŋ kinɛnɛ ki mwa lɛme kinɛ kijibɛ le akfuuŋ, fɛ bamii lé bo gê bo beede fo bo ŋgeji bige.’ 
Doo nyume kife ki muh wù jee che le Mwamuh kaase wu too bɛ bvukugɛ bwe, wu too bɛ banchɛndaa ba Nyo bachii, wu mo wu shii yi kala we wu bvukugɛ le. 
Bituŋ bichii bi yi kikwɛɛ ki nshɛŋ le banyɛ a wù fwe, wu mo wu ga bo njɛ no muh wu chiɛɛne to wu ga shóŋ wu bvusɛ yi a bí ntɛnɛɛ. 
Wu lé wu gɛ̀ɛ shóŋ kibo kinchiɛɛŋ le, wu gɛɛ bí kibo kiŋkoŋo le. 
Wu wù Nfoŋ mo wu du baa bo le kibo kinchiɛɛŋ le lɛ, ‘Bamii ba chii le wu noŋ kimbonɛ yi bo le, bɛŋ to bɛŋ kɛme kijusɛ antɛnɛɛ a bvunfoŋ bvu wu gɛ̀ seesɛ fɛ bɛŋ le kɛge no ba gɛ̀ fɛ woŋ, 
nje jɛŋ gɛ̀ yuu mɛ, bɛŋ nya mɛ bɛ mwɛɛ munjile. Kindoŋ gɛ̀ yune mɛ, bɛŋ nya mɛ bɛ fiɛɛ fì mɛ muu. Ŋgɛ̀ bee ntolo, bɛŋ fi mɛ. 
Ŋgɛ̀ bee kichinɛ kiyɛse, bɛŋ jii nju ye yaŋ le. Ŋgɛ̀ chɛne bɛŋ to bɛŋ yɛsɛ mɛne. Ŋgɛ̀ bee yeh yi ncha le, bɛŋ to bɛŋ yɛsɛ mɛne.’ 
Wu doo wu ge wu jɛme noo, bamii ba chaaŋ bayu mo bo biih wu le lɛ, ‘Tada, le sege la wù bee gɛ̀ yɛŋ wo le jɛŋ yuu wo, bee nya wo mwɛɛ munjile, kɛnɛ sege la wù kindoŋ gɛ̀ yune wo bee nya fiɛɛ fì wo mu? 
Le sege la wù bee gɛ̀ yɛŋ wo le wo nyu ntolo, bee fi wo, kɛnɛ kichinɛ kiyɛse, bee jii nju ye yo le? 
Le sege la wù bee gɛ̀ yɛŋ wo le wo chɛne kɛnɛ wo nyu yeh yi ncha le, bee to be yɛsɛ wo le?’ 
Nfoŋ mo wu chvûu bo le lɛ, ‘Nsɛŋe bɛŋ nchiɛɛŋ lɛ no bɛŋ gɛ̀ gee mwɛɛ munɛ, fɛ muh wù shige le fɛ booŋ ba bwɛɛŋ banɛ le, tu bɛŋ gɛ̀ ge nyu fɛ mɛne.’ 
Noo, wu mo wu du baa bò le a kibo kiŋkoŋo le lɛ, ‘Bɛŋ ba loŋ le wu koo, bɛŋ jâ lo a mɛ jii, bɛŋ gɛ̂ɛŋ bɛŋ lêe yi ŋgu wù kage gɛ le, wù ba gɛ̀ seesɛ fɛ debele le bɛ banchɛndaa be, 
nje jɛŋ gɛ̀ yuu mɛ, bɛŋ gɛ nya mɛ bɛ fiɛɛ fijile gɛ. Kindoŋ gɛ̀ yune mɛ, bɛŋ gɛ nya mɛ bɛ fiɛɛ lɛ mɛ mu gɛ. 
Ŋgɛ̀ bee ntolo, bɛŋ gɛ fi mɛ gɛ. Ŋgɛ̀ bee kichinɛ kiyɛse, bɛŋ gɛ jii mɛ nju gɛ. Ŋgɛ̀ nchɛne, ŋka nyu yeh yi ncha le, bɛŋ gɛ to bɛŋ yɛsɛ mɛne gɛ.’ 
Bo tɛ mo bo ge bo biih wu le lɛ, ‘Tada, le sege la wù bee gɛ̀ yɛŋ wo le jɛŋ yuu wo, kɛnɛ kindoŋ yune wo, kɛnɛ wo nyu ntolo, kɛnɛ kichinɛ kiyɛse, kɛnɛ wo chɛne, kɛnɛ yeh yi ncha le, bee gɛ fih wo gɛ?’ 
Wu mo wu chvuu bo le lɛ, ‘Nsɛŋe bɛŋ nchiɛɛŋ lɛ, no bɛŋ gɛ̀ baaŋ ge gɛ mwɛɛ munɛ, fɛ muh wù shige le fɛ booŋ ba bwɛɛŋ banɛ le gɛ, tu bɛŋ gɛ̀ baaŋ ge gɛ nyu fɛ mɛne gɛ.’ 
Bobaa bamii mo bo gɛ̂ɛŋ bo lêe ŋgɛ wù kage gɛ le. Geenɛ, baa bò le chaaŋ gɛ̂ɛŋ bo lêe fiboo nyu kinche kì kage gɛ le.” 
