25
Totore pupua ina sangaul ina aina uul
1 “Sin abia leng mu Maradaan in balalangit naba malen sangaul ina aina uul, di ta adi xadi no rarar✡ ngali laa balsi taamat minaxis uul. 2 Alima ina di, di tangtangabaa o alima di sinaae. 3 Biaa di, di ta tangtangabaa di adi xadi no rarar mu oro di ga xap adi xadi xaa daanwe mii di. 4 Biaa di, di ta sinaae, di adi xadi no rarar mii xadi no daanwe lalon no botol. 5 Iwaa taamat minaxis uul a xap xaalame isagaa o di ga se maaii ma di ga suk urange.
6 “Labatina bing biexa ililei atsap, ‘Minaxis uul se bia, gim tsuul xaalame ngali le sabasue ia!’
7 “Biaa no aina uul di pade ma di ga taxaaturungi xadi no rarar. 8 Mil no aina tangtangabaa di paare ngali abia di, di ta sinaae, ‘Gim na tali nagiem xaa pu daanwe; nagiem no rarar a we na se met.’
9 “Di xisi, ‘A xap, naba xap pupua ngali gita araraa. Oro gim na laa sin abia di, di ta sune taman daanwe ngali gim ba laa uuli nagim xaal tsaa.’
10 “Biaa no aina di ta laa ngali uuli daanwe, iwaa taamat ta maxis uul asuk tsap. Biaa no aina uul di ta taxaaturung di suk tsiga mii laa lalon luxaal ina alaba o mat ga suk tsaxil.
11 “Mil biaa no aina uul di se le tsap, di ga we, ‘Orong, Orong! Tsalali mat ngali giem!’✡
12 “Oro ga xisi, ‘Iaa suk asaaiti gim so, iaa suk xap atii gim.’
13 “Biaabi gim na xoxo, amuina gim xap atii leng o aua.
Totore puapua ina no xiis goul
(Luk 19:11-27)
14 “Naba sebula malen xa taamat ta laa sin xa ines palpalaa, ga ilei xan no untutule ma ga tali xan no tang sin di ngali di ba tilaamamil sin no. 15 A tali a lima no xiis goul sin axuuk, sin iexa, a lua o iexa, axuuk, ta pupua ngali detuu ba taxaa taman. Mil, ga laa sin abia ines. 16 Iwaa taamat ta adi no xiis goul ta lima, a laa taxaa taman o ga adi no xiis alima sebula papan. 17 Ilawaa taamat bula taman no xiis goul ta lua a laa adi no xiis ta lua papan. 18 Oro iwaa ta adi xiis goul axuuk a laa ma xaii mat lalon pula ma ga axuina xan goul manmanel.
19 “Iwaa xadetu manmanel abia no untutule a se laa man adis o ga se laa mula ma ga atutiki no xuxute mii detatuul. 20 Iwaa taamat ta adi no xiis goul ta lima, a tali no xiis goul ta lima papan. Ga paare, ‘Manmanel, u tali no xiis goul ta lima sin iaa. Lolong, iaa se xosaraa alima sebula.’
21 “Xan manmanel a xisi, ‘U suk xosor axaautsi tinaxaa! Iu untutule axaau ma iaa taalnge sin iu. U suk so sin abia no maarang ta xap xudu; Iaa ba tali abala no daan maarang sin iu ngali u ba tilaamamil sin no. Xaalame ma u na le taton mii iaa!’
22 “Iwaa taamat taman no xiis goul ta lua a xaalame bula ma ga paare, ‘Manmanel, u tali no xiis alua sin iaa; lolong, iaa se xosaraa alua sebula.’
23 “Xan manmanel a xisi, ‘U suk xosor axaautsi tinaxaa! Iu untutule axaau ma iaa taalnge sin iu. U suk so sin abia no maarang ta xap xudu; Iaa ba tali abala no daan maarang sin iu ngali u ba tilaamamil sin no. Xaalame ma u na le taton mii iaa!’
24 “Mil iwaa taamat ta adi xiis goul axuuk a se laa xaalame ma ga paare. ‘Manmanel, iaa atii we iu taamat makmagaa, u xaa paaski no luxaal u ta xap soxaa no ma axumuli no samaarang u ta xap xaaparen no purapura ina. 25 Biaabi iaa ga mataa ma iaa ga laa axuina abia num xiis goul lalon pula. Lasi, balawaa se abia num xiis.’
26 “Xan manmanel a xisi, ‘Iu taamat morokon, nan pelmet ina untutule! U ga atii we iaa xaa paaski no luxaal biaa iaa ta xap soxaa ma axumuli no samaarang iaa ta xap xaaparen no purapura ina. 27 Biaabi u na aturungi nugu no goul lalon anuen atuturung xuxute ngali biaa iaa ba mula iaa ba alet mulangenai xaa nen xuxute papan.
28 “ ‘Adi abia xiis goul sin ia ma u na tali sin aia taamat taman xan no xiis ta sangaul. 29 Saa ia ta ie was buxa, Moroaa naba taal buxaai sin, ma naba suk minaas buxa. Saa ia ta xap ie was buxa o nawe a ie was, Moroaa naba alet mulangen sin.✡ 30 Ma u na lii atsuulngi aia goraa pales ina untutule laa lokobel lalon lodo tiwaa naba ta tengteng ma angiririki no lian.’✡
No sipsip ma gout
31 “Biaa xan Tsi Taamat naba ta xaalame lalon xan minaalam mii no angelo araraa,✡ naba tsotso papan xan niaan xalkale lalon xan minaalam.✡ 32 No inaman labalaba araraa di ba exumule laamuaan, ma naba exasenlii no inaman iexa sin iexa malen untilaamamil ina no sipsip ta exasenlii no sipsip sin no meme. 33 Naba aturungi no sipsip sin xan mua o no meme sin xan xaiaar.
34 “Mil iwaa King naba paare sin abia di sin xan mua, ‘Gim xaalame, gim no saa, nugu Mom ta atubudaani; gim adi biaa xalkale gim ta momtsoli biaa Maradaan ta se taxaaturungi ngali gim atiltsoli sin axoxos ina xolkolmoxo. 35 Amuina iaa tii itol, gim tii tali pu luxaal ngali ngani; iaa tii marua, gim tii tali daan sin iaa ngali nun, iaa tii xaalame sangan gim, sin iaa tii xibong, oro gim tii suei atatoni iaa. 36 Iaa tii belbel o gim tii alen iaa, iaa tii maramase gim tii tilaamamil sin iaa, Iaa tii manman lalon anuen lodo gim tii le uwaa iaa.’
37 “Mil no untutiik di ba xisi ia, ‘Orong, langisa giem tii lasi iu, u tii itol ma giem ga tabali iu, O u tii marua ma giem ga tali daan sin iu ngali nun? 38 Langisa giem ta lasi iu malen xa xibong ma giem ga suei atatoni iu, o iu tii belbel ma giem ga alen iu? 39 Langisa giem tii lasi iu ta maramase o iu tii man lalon anua lodo ma giem ga tii laa uwaa iu?’
40 “Iwaa King naba xisi, ‘Iaa asaaiti gim taman so, semaarang gim ta xosaraa sin xa ina abala nugu no taamat, gim se xosaraa ngali iaa.’
41 “Mil naba paare ngali abia di, sin xaiaar, ‘Gim na papaalii iaa, biaa gim, di ta xororaa gim, ngali laa nan ie ta xap metmet, ta taxaaturung ngali maraanis ma xan no angelo. 42 Amuina iaa tii itol, gim ga xap tabali iaa ngali angen, iaa tii marua, gim ga xap anungi iaa, 43 iaa tii xaalame sangan gim, malen xa xibong, ma gim ga xap suei atatoni iaa, Iaa tii belbel o gim tii ga xap alen iaa, iaa tii maramase ma iaa tii manman nan anua lodo o gim tii ga xap tilaamamil sin iaa.’
44 “Di ba xisi bula, ‘Orong, langisa giem ta lasi u ta itol o marua o xa xibong, o u ta belbel o u tii maramase o u tii man lalon anuen lodo ma giem ga tii xap tiltsomi iu?’
45 “Naba xisi, ‘Iaa asaaiti gim taman so, sawe gim tii xap xosaraa ngali xa ina abala no mat taamat, biaa gim tii xap xosaraa ngali iaa.’
46 “Mil King naba tulen di laa ngali adi sosong laaliu, oro no untutiik di ba adi tino laaliu.”
✡ 25:1 Luk 12:35 ✡ 25:11 Luk 13:25 ✡ 25:29 Met 13:12; Mak 4:25; Luk 8:18 ✡ 25:30 Met 8:12; 22:13; Luk 13:28 ✡ 25:31 Met 16:27 ✡ 25:31 Met 19:28