7
Xan papaare Stepan sin Sanidrin
1 Mil unsausawit lapalaa tii ga atsuraa ia, “Balawaa no papaare aso?”
2 A xisi, “No turaagamasen ma no mom, gim na lolong sin iaa! Moroaa ina minaalam asemat sin xida mom Abaram biaa tii setauan manman tsaa Mesopotemia, laamua sin tii man Aran. 3 Moroaa asaaiti ia, ‘Poroklii num inaman labalaba ma num no inaman, ma u na laa lalon abia pula iaa ba ta putaasen sin iu.’✡
4 “Biaabi ga papaalii biaa pula ina matenbung Kaldean ma ga laa manman Aran. Mulina xan minet xan mom, Moroaa a tulen ia laa sin balawaa pula biaa talaawaa gim ta manman lalon. 5 Moroaa tii xap tali xa maarang malen ta momtsoli sin, asuk xap xa xolot ina pula. Oro axubutali ia mii xan no utmilmil mulina ia, di ba xalkale lalon abia pula, sin abia leng Abaram tii xap mager ie tsi. 6 Moroaa tii papaare ngali lalon abala namaang: ‘Num no utmilmil, di ba tsap no xibong lalon xaa inaman labalaba ta xap xadi no tsaa, ma di ba tsap no untutule ma di ba ngungutsen di pupua sin 400 ina miet. 7 Oro iaa ba tali mamaxet sin abia inaman labalaba di ta taxaa paina di, malen no untutule. Mil di ba tsuul lalon abia inaman labalaba ma di ba langaari sin iaa lalon abala xolot.’✡ 8 Mil Moroaa ga tali abia xuxubu ina xasau. Ma Abaram ga tsap xan mom Aisak ma ga axasaui ia sin no leng ta paasaatuul mulina abia leng di ta taxaana. Mil Aisak ga tsap xan mom Jakop. Jakop atsap xadi mom biaa no sangaul axuuk ma ga laa lua ina xida no iaaiaa.
9 “Amuina xida no iaaiaa di tii bal tsaxa ngali Josep, di ga suni taman ia malen untutule laa Igip. Oro Moroaa tii manman mii ia. 10 Ma ga aleiwaa ia sin xan no mamaet. A tali sinaae sin Josep ngali naba xosaraa ia ngali adi abia sirsiir axaau sin Paarao, king in Igip, biaabi ga tali ia ngali laamuangen no Igip ma xan no xariin anua.
11 “Mil xariin itol ga tsap Igip ma Kaanan ta tali xariin mamaet ma xida no iaaiaa di ga xap pupua ngali tsal luxaal. 12 Jakop ga longmien we no xala bilo Igip, asuk tulen xida no iaaiaa sin abia nanaaxuuk ina uwaa. 13 Sin nanaalua ina uwaa, Josep asaaiti no turamasen taman ia saa, ma Paarao tii ga atii xan matenaanua Josep. 14 Mulina abala, Josep ga tulen totore ngali xan mom Jakop ma xan matenaanua araraa, no sangaul apaasaalua ma ga laa lima ina di araraa. 15 Biaa Jakop ta laa lapula Igip ma tiwaa ia mii xida no iaaiaa di tii met. 16 Xadi no iaaiaa di tii alet mulangen xadi no pakpak laa Sekam ma di ga aturungi lalon no lia pupuna biaa Abaram tii iltsoli sin xan no tsi ila Amor itan Sekam taman abia xuxute ta pupua sin abia xolot.
17 “Biaa leng a se xaalame atat, biaa Moroaa naba taxaa puaa xan xuxubu sin Abaram, xoxot ina xadi no inaman in Igip asuk laa lapalaa buxa. 18 Mil iexa king iwaa ta xap atiixi Josep atsap malen lalaamua in Igip. 19 Tii apanaai buxaai di ngali xosor atsoti xida no inaman ma ga ngungutsen di ma ga alolbiri xida no iaaiaa sin tii atuaai di ngali lii atsuulngi xadi no madalak uul lokobel ngali di ba met.
20 “Sin abia leng, di tii taxaana Moses ma tii ga suk mat mamainaang lalon no matan Moroaa. Sin no uleng ta tuul di tii tilaamamil sin, lalon xan anua xan mom. 21 Biaa, di ta se atsuulngi lokobel, xan tsaana Paarao a giwaa ma ga tilaamamil sin malen xan tsi so tsaa. 22 Moses tii asasing sin no sinaae araraa in Igip ma tii ga suk ie xoror buxa sin xan no papaare ma xan no tinaxaa.
23 “Biaa xan no miet tii se no sangaul aet, tii adodo lalon butsa ngali laa uwaa xan matenbung in Israel. 24 Tii lasi iexa Igip ta tsaapi iexa ina no Israel ma ga laa ngali tilkaali ma ga sas amantei aia Igip. 25 Moses tii adodo we xan no inaman tsaa di ba nanxilalaa we Moroaa a tali ia ngali aleiwaai di, oro di ga xap atii. 26 Leng papan Moses a le tsap ga lasi no taamat ta lua in Israel delu ta esas. Moses a xonon ngali naba tali malum, ‘Gululu lomasen turamasen. Ngalisa gululu ta esas engen gululu?’
27 “Oro iwaa taamat ta ngungutsen iexa, a tsulenlii Moses laa sin gelgel ga paare, ‘Saa tali iu ngali u ba tsap lalaamua ma unininte labatina giem? 28 U wena sas amantei iaa malen u ta sas amantei iwaa taan Igip torongonol?’✡ 29 Biaa Moses ta longmien abala asuk sol laa Midian ma ga laa manman malen xa xibong ma xan no tsi ga lua.
30 “Mulina no sangaul aet ina no miet a se liu, ‘iexa angelo ga asemat sangan Moses lalon rarar ina ie lalon ie dokdok lalon xobel biil atataaen Buk Sinai.’✡ 31 Biaa Moses tii lasi abia, asuk olol buxa sin abia nanen. Biaa ta se es laa atataen ngali nan axaautsi, asuk alongmen inan Orong. 32 ‘Iaa xan Moroaa num no mom iwaa xan Moroaa Abaram, Aisak ma Jakop.’✡ Moses adidiir taman minataa ma ga xap saan ngali nanen bula.
33 “Mil Orong ga paare ngali, ‘Saali num no bubut, amuina biaa xolot u ta tiltil lalon pula pat. 34 Asuk so maase iaa se lasi no mat laxen namaang tsaxa sin nugu no inaman in Igip. Iaa se alongen xadi no tineng ma balawaa iaa ba xaalame lapula ngali iaa ba aleiwaai di. Xaalame talaawaa ngali iaa ba tulen mulangenai iu laa Igip.’✡
35 “Ilawaa uk Moses aila iwaa di tii palolii taman no totore, ‘Saa tali iu ngali u ba lalaamua ma unininte?’ Moroaa tsaa tii tulen ngali tsap xadi lalaamua ma xadi unaaleleiwaai xa, xaal sin iwaa angelo ta asemat sangan ia lalon biaa ie dokdok. 36 Tii gii atsuulngi di Igip, ma ga xosaraa no mat laxen axixila xoror Igip ma lalon Laman Tok ma sin no sangaul aet ina miet lalon xobel biil.
37 “Balawaa Moses tii asaaiti no inaman Israel, ‘Moroaa naba tulen xa propet malen iaa xaal sin nagim no inaman tsaa.’✡ 38 Tii manman mii xida no iaaiaa, xan no matenbung Moroaa lalon xobel biil, biaa iwaa angelo ta papaare sin papan Buk Sinai. Ma tiaa Moroaa ga tali sin Moses biaa no totore ina tino ngali tali sin gita.
39 “Oro xida no iaaiaa di ga palo ngali lolong amusili ia. Di palolii ia ma lalon no butsa di tii ga putsi mula laa Igip. 40 Di asaaiti Aron, ‘Xosaraa nagiem xaa moroaa biaa di ba ta laamuangen giem. Ngali ilawaa taamat Moses tii gii atsuulngi giem Igip, gita se xap atii samaarang a se tsap sin ia!’✡ 41 Biaa leng se di xosaraa malagan malen bulmakau ma di ga tali no tsutsungit laa sin ma di xosaraa no res taman mangmangle sin sawe no liman di ta xosaraa. 42 Oro Moroaa ga taaltalu sin di ma ga poroklii di ngali langlangaari laa sin matanios, uleng, ma no xadaxada biaa ta ukbal mii sawe di ta atalaa lalon xadi buk no propet:
“ ‘Inaman in Israel, gim tii se sas amantei no matauteng ma gim tii ga tsutsungit tali no sin
no sangaul aet ina miet gim ta manman lalon xobel biil, oro gim tii xap tali di sin iaa.
43 Gim tii alet laangen lapalaa anuenmoxo ina Molok
ma no xadaxada ina nagim no moroaa Repan, biaa no malagan gim ta xosaraa ngali langaari.
Biaabi iaa ba tulen gim laa lalon biexa xobel palpalaa’✡ sin biexa papel ina Babilon.
44 “Xida no iaaiaa di tii ie Anuenmoxo* ngali paare leng lalon xobel biil. Di tii se xosaraa malen Moroaa tii se laamuangen Moses, amusili puapua ia tii se lasi. 45 Biaa di tii adi abia Anuenmoxo, xida no iaaiaa mii Josua di tii atsaxei mii di biaa di tii adi biaa pula sin no inaman labalaba biaa Moroaa tii xalel atsuulngi di lalon. Tii manman atia pupua sin xan no leng Dewit. 46 Amuina xan amiimiilam Moroaa sin Dewit ma ga atsura ngali na xosaraa xaka anua xan Moroaa Jakop ngali manman. 47 Oro Solomon mu iwaa ta tumaraa biaa anua ngali ia.
48 “Oro Moroaa lapalaa suk se a xap manman lalon no anua biaa no taamat di ta tumaraa. Malen propet ta paare:
49 “Orong a paare.
‘Balalangit biaa nugu muina xalkale
ma balawaa balan pula biaa nugu niaan xutxutsiil.
Sen mat anua u ba tumaraa ngali iaa?
Ma inaabi ba nugu xolot iaawis?
50 A xap no limaaga abala ta xosaraa abala no maarang?’✡
51 “Gim malen no muun taltaalnge, di ta palo ngali taltaalnge sin Moroaa ma di ga banti no talingan ma xadi no butsa sin sawe ta paatinai. Gim malen mu nagim no iaaiaa: Gim tigiri puxislii Nantanua Pat! 52 Nagim no iaaiaa di xosaraa no propet araraa ngali saaen sosong. Di tii sas amantei biaa di, di tii paare leng taman xan tsinap iwaa untutiik. Ma talaawaa gim se babel tali ma gim se sas amantei ia. 53 Moroaa a tulen xan no angelo biaa di ta tali xan lo sin gim oro gim ga xap long amusili xan lo.”
Di sas amantei Stepan
54 Biaa di ta alongmen abala di suk bal lelep ma di ga ngaalpaam sin ia 55 Oro Stepan auus taman Nantanua Pat a nanen laa lapalaa balalangit ma ga lasi xan minaalam Moroaa ma Iesu ta tiltil sin xan lima mua Moroaa. 56 A paare, “Nanen, iaa lasi balalangit ta tsalel ma Xan Tsi Taamat ta tiltil sin xan lima mua Moroaa.”
57 Sin abala di banti no talingan di ma di ga xuup lot, di sol isagaa laa sangan ia. 58 Di tataii atsuulngi lalon inaman laba ma di ga taxaa sin pidili taman no xaat. Tiwaa tsaa biaa no tiltsoxoti di aturungi xadi no uga disdis sangan no xaden iexa xulaau iesan ila Sol.
59 Biaa di lo pipidili, Stepan a lo ningning, “Orong Iesu adi nantanuaaga.” 60 Mil ga xol papan xan no putput ga teng lot, “Orong adodolii di ngali abala namaang tsaxa sin di ta sas amantei iaa.” Biaa ta paare taman abala, asuk met.
✡ 7:3 Til 12:1 ✡ 7:7 Til 15:13-14 ✡ 7:28 Exo 2:14; Apo 7:35 ✡ 7:30 Exo 3:1; Ais 63:9 ✡ 7:32 Exo 3:6 ✡ 7:34 Exo 3:5, 7-8, 10 ✡ 7:37 Dut 18:15 ✡ 7:40 Exo 32:1 ✡ 7:43 Emo 5:25 * 7:44 Anuenmoxo - Anua ngali papaare mii Moroaa biaa di tii eses lalon xobel biil. ✡ 7:50 Ais 66:1-2