17
Pol ma Sailas lalon inaman laba Tesalonika
1 Pol ma Sailas delu se es liwaa no inaman laba Ampipolis ma Apolonia ma delu tii ga le tsap Tesalonika. Lalon abia xolot, xadi anua sausawit no Jiu. 2 Malen tsaa sin abia xan namaang Pol, a suk es tsiga lalon anua sausawit ma sin no Saabat ta tuul asingan di taman Inaatel Pat 3 ma ga alengi ma asen so we Karisito naba adi sosong ma naba tapaas mula sin minet. A paare we, “Ilawaa Iesu iaa ta baais taman, ia Karisito.” 4 Biexaal ina no Jiu, di taltaalnge sin abia inesaait, di ga amusili Pol ma Sailas, ma xuduxudu ina malep ina no Grik, di ta mataatina Moroaa, ma nen aina di ta ies lot, di amusili bula Pol ma Sailas.
5 Oro no Jiu di bal tsaxa tsaa ngali delulu. O di ga giwaa no taamat morokon lalon no xolot susune ma di ga til etudim ngali xosaraa no xariin inesas lalon abia inaman laba. Ma di ga sol isagaa laa lalon xan anua Jaison ngali tsalei delulu, ngali giwaa atsuulngi delulu laa lalon abia malep. 6 Oro di xap tatanginai delulu. Di laa ma tataii Jaison ma biaa di no untaltaalnge, laamuaan no lalaamua ina abia inaman laba. Ma di ga xuup weaatala, “Balawaa se no taamat di ta atapaasi no xirabas sin abala xolkolmoxo ina inaman. Ma talaawaa, di se xaalame tala. 7 Ma Jaison ga suei atatoni di laa lalon xan anua, ma di ga manman mii. Di araraa di se pislaxei xan no lo Sisa biaa di ta paare we, ‘Iexa King tsaa ia, iesan ilaa Iesu.’ ” 8 Biaa di ta alongen abala totore, biaa malep ma no unbanam ina inaman laba di olol ma di ga suk boik. 9 Di atuaai Jaison ma no untaltaalnge ngali ul lii xadi no mamaet ma di ga tulen di laa.
Pol ma Sailas lalon xobel Beria
10 Biaa ta se bing, biaa no untaltaalnge di se tulen Pol ma Sailas laa lalon inaman laba Beria. Biaa delu ta se laa tsap tia, delu suk es tsiga lalon anua sausawit sin no Jiu. 11 Balawaa no inaman Beria, xadi namaang asuk axaau buxa ngen no inaman Tesalonika. Biaa no inaman di ta longmien abala inesaait mamainaang, di adi abia totore taman taton ma di xoxoti abia no Inaatel Pat sin no leng araraa ngali atixi senaara Pol ta asaait taman aso o a xap. 12 Xuduxudu ina no Jiu di ga taltaalnge ma biexaal ina no Grik aina di ta ies lot mii xuduxudu ina biaa no taamat in Gentail.
13 Biaa no Jiu in Tesalonika di ta se atii we, Pol a se baais taman xan totore Moroaa tia Beria ma di ga laa bula ngali angunguti ma tsixi no balan abia malep. 14 Tiwaa tsaa biaa no untaltaalnge di suk isagaa ngali tulen Pol laa xuen, oro Sailas ma Timoti, delu manman mula Beria. 15 Biaa no taamat di ta es tali Pol laa Atens. Mil di ga se mula taman papaare watwat laa sin Sailas ma Timoti ngali delu na isagaa mula laa ngali tsomi Pol.
Pol lalon inaman laba Atens
16 Biaa Pol tii lo liliisi Sailas ma Timoti lalon inaman laba Atens, asuk lolbiir buxa sin ta lasi abia no inaman laba ta us taman no mat moroaa ababaa. 17 Biaabi ga asingan no Jiu ma no Grik, biaa di ta langlangaari laa sin Moroaa, lalon anua sausawit, ma no inaman bula lalon no xolot susune sin no leng xuxuuk mii no saa di tsap esuei atia. 18 Biexaa xumul ina no Epikurian ma no Stoik* unsinaae di atiltsoli ngali engangaae mii ia. Biexaal ina di, di atsura, “A we na paatina sa aila unpepexa?” Biexaal di paare “Amat malen asasing taman no moroaa xaatsap.” Di paatinai abala amuina Pol a baais taman Iesu ma tinapaas mula. 19 Di ga giwaa ia laa Areopagus† ma di ga paare sin, “Giem we na atii abia asasing uul iu ta papaare taman. 20 Biexaa maarang iu ta paatinai no a teng xaatsap sin no talingan giem ma giem ga saan ngali atii muina ina abala no totore.” 21 (Biaa no inaman in Atens araraa ma no xibong di ta manman tia, di saan buxa ngali papatina pales ma alongmen no adodo uul.)
22 Pol a til lapalaa labatina abia xalkale lalon xolot Areopagus ma ga paare, “No taamat in Atens, sin nugu nanen, iaa lasi malen sin nagim no sal araraa gim no unlanglangaari so. 23 Amuina biaa iaa ta es galil lalon nagiem inaman laba ma iaa ga nanen laa sin no xolot gim ta xaa langaari tia, iaa tatanginai abia niaan tsutsungit di ta atalaa, laa sin Moroaa gita ta xap atii. Talaawaa sawe gim ta langaari laa sin a malen maarang gim ta xap atii, iaa ba baais laa sin gim.
24 “Iwaa Moroaa tii xosaraa xolkolmoxo ma no mat maarang araraa lalon, Ia Orong ina balalangit ma tala balan pula. Ma a xap manman lalon no anua langlangaari biaa no taamat di ta xosaraa taman no liman di.✡ 25 Ma a xap saan ngali xaa was biaa no inaman di ba ta taxaa tali sin, amuina ia mu a tali tino ma maal ma no daan maarang sin no inaman araraa. 26 Xaal sin iwaa taamat ta xuuk, axosngi no mat laxen matenbung ina inaman ma ga axosngi di ngali di na manngi xolkolmoxo. Ia tsaa a se atutiki setauan tsaa biaa leng ngali di ma a se axilangi abia xobel ngali di na manman tia. 27 Moroaa a se xosaraa abala ngalibi no inaman di ba tsatsel ngali ia ma ngali nawe di papaas ngali ia di ba tatanginai ia. Oro Moroaa Ia asuk xap man palaaen gita xuxuuk. 28 Ngali sin ia mu, gita manman, gita eses ma gita ie tino. Malen nagim no unsinaae tsaa di tii paare. ‘Gita xan no utmilmil.’
29 “Biaabi gita xan no utmilmil Moroaa, gita na xap adodo we Moroaa a malen goul o silwa o xaat, o xa malagan taamat ta xosaraa taman no lima. 30 Xamkabaar laamua, Moroaa tii nanlii xadi no adodo gomsaa, oro talaawaa a se paare watwat sin no inaman araraa sin no xolot araraa ngali puxisbal. 31 Amuina a se axilangi leng ngali naba ininte sin xolkolmoxo taman ininte tutiik sin iwaa taamat tii se axanei. A se asen so malen naba ininte sin no inaman araraa sin ta atapaasi ia xaal sin minet.”
32 Biaa di tii alongen Pol ta papaare taman tinapaas mula sin minet biexaal ina di, di soloki ma biexaal di we, “Giem saan ngali lolong bula sin abia maarang iu tii paatinai.” 33 Ma sin abia, Pol ga se papaalii abia xalkale ina lolong. 34 Biexaa nen taamat di tsap xan no unaamamil Pol ma di ga taltaalnge. Labatina di, ilaa Dionisias iexa ina no Areopagas ma iexa aina iesan ilaa Daamaris ma biexaal bula.
* 17:18 Stoik - Di asasing we xaa was xan sasaae ta axaau ma ga atatoni di, a xap xaal sin Moroaa ma di na man palaaen no. † 17:19 Areopagus - Xaraxin xolot ina xalkale papan buk Atens. ✡ 17:24 Apo 7:48