13
Di axilangi Banabaas ma Sol
1 Labatina xan matenaanua Moroaa in Antiok, xadi no propet ma no unaasasing: Banabaas, Simeon biexa iesan ila Maxet, Lusias taan Sairin, Manain (iwaa tii arie lotlot ma manman mii Erot Antipaas) ma Sol. 2 Biaa di tii lo langlangaari laa sin Orong ma di ga el, Nantanua Pat ga asaaiti, “Gim na axilangi Banabaas ma Sol ngali xosaraa balawaa tinaxaa iaa tii se ilei delulu ngali.” 3 Mulina di se el ma sausawit, di tulsen no liman di papan delulu ma di ga tulen delulu laa.
Banabaas ma Sol tia Saipras
4 Nantanua Pat a tulen delulu ngali laa lapula inaman laba Selusia ma delu ga xaa papan mono ngali laa Saipras. 5 Delu laa tsap nan inaman laba Salamis ma delu ga tsiga lalon xadi Anua Sausawit no Jiu ma delu ga baais taman xan totore Moroaa. Jon biexa iesan Mak tii laa mii delulu ma tii ga tiltsomi delulu.
6 Delu eses ulti abia ienusa araraa Saipras, til delu ta le tsap lalon inaman laba Papos. Lalon abia xobel Papos, delu tatanginai taamat iesan ila Bar-Iesu.* Ilawaa taamat ia xadi untsunuxa no Jiu ma ia propet ababaa. 7 Ia turan gawana ta xaa tiltsomi ia papan abia ienusa, iesan Segias Polas. Iwaa gawana ia unsinaae. Tii ilei ngali Banabaas ma Sol xaalame amuina a we na alongmen xan totore Moroaa. 8 Oro Elimas ilawaa untsunuxa (muina abia ies untsunuxa), a we na puxutsi gawana sin abia tinaalnge sin Iesu. 9 Biaa Sol biexa iesan ila Pol, Moroaa ga auusi ia taman Nantanua Pat ma ga nanen tutiik laa sin Elimas, ma ga paare, 10 “Iu xan tsi maraanis! Ma iu xadi matenkorot no maarang ta tutiik, ma iu us taman no daan mat laxen namaang ina derexe. U xaa tigiri saan ngali puxutsi xan soina Orong ngali laa tsap malen inaabaa. 11 Lolong, talaawaa liman Orong a se xaalame papan iu, iu ba se matababa, ma iu ba xap lasi xalaleng ina pal sin xaa nen leng.”
Tiwaa tsaa xuu ma lodo a suk baaii Elimas, ma ga es papas tsalei xa taamat ngali gii laamuangen ia taman liman. 12 Biaa iwaa gawana ta lasi senaara ta tsap, asuk olol sin abia xan asasing, biaabi ga suk taltaalnge sin Orong.
Tinaxaa lalon Pisidia Antiok
13 Pol mii xan inaman, di xaa papan mono xaal Papos ma di ga laa tsap Perga nan prowins Pampilia; oro nan abia xolot Jon Mak apapaali di ma ga mula laa Jerusalem. 14 Di xaal Perga ma di ga laa lalon inaman laba Antiok ina prowins Pisidia. Sin Saabat di es tsiga lalon anua sausawit ma di ga laa tsotso. 15 Mulina iexa taamat ta se xoxot sin xan no lo Moses ma no propet, no lalaamua ina anua sausawit, di ga tulen inesaait laa sin di we, “Nagiem no taamat, nawe nagim xa papaare biaa ngali anaai no inaman, axaau gim na papaare.”
16 Pol a til lapalaa ga xosaraa axixila taman no liman ma ga paare, “No taamat in Israel ma gim no Gentail gim ta langaari laa sin Moroaa. Gim na lolong sin iaa! 17 Xadi Moroaa no Israel tii inten tsoli xida no iaaiaa ma tii ga xosaraa di ngali tsap xudu sin biaa di tii man malen no xibong Igip. Mil sin di ta se manman no daan miet, Moroaa atiltsomi di ma ga asen xan xoror watwat, biaa tii gii atsuulngi di Igip. 18 Tii adi abia mamaet ngali tilaamamil sin di sin no sangaul aet ina no miet lalon abia ines nan xobel biil. 19 Tii araabi no matenbung ta paasaalua tia Kaanan ma ga tali abia xadi pula laa sin no inaman Israel ngali momtsoli. 20 Balawaa no maarang se araraa tii tsap lalon abala 450 ina miet.
“Mulina abia Moroaa ga tali no unininte sin di malen xadi no lalaamua ma ga laa pupua sin xan leng propet Samuel. 21 Biaa no inaman di ta atsuraa ngali xadi xa king ma Moroaa ga tali Sol, xan tsi ila Kis, ia ina xan matenbung ila Benjamin, ngali tsap xadi king sin no sangaul aet ina no miet. 22 Mil Moroaa ga saali Sol, tii suk axilangi Dewit ngali tsap xadi king. A papaare leng sin no inaman taman Dewit, ‘Iaa se tatanginai Dewit xan tsi ila Jesi, iwaa mat taamat iaa suk saansili, iwaa naba ta xosaraa no daan maarang malen iaa ta saan ngali na xosaraa no.’✡
23 “Xaal sin xan no utmilmil Dewit, Moroaa a se tali iwaa untino Iesu sin no Israel, malen ta xubatsi. 24 Setauan sin Iesu ta atiltsoli xan tinaxaa, Jon tii baais laa sin no inaman araraa in Israel ngali di na puxisbal ma di na adi axaxadaan.✡ 25 A se atat ngali Jon naba se araraai xan no tinaxaa ga we, ‘Gim adodo we saa iaa? A xap iaa iwaa taamat gim ta liliis ngali, a xap. Oro lolong, iwaa xa ta xaalame mulina iaa, iaa xap mamainaang buxa ngali lubati xan no bubut.’✡
26 “No turaagamasen, gim xan no utmilmil Abaram, ma gim no Gentail gim ta langaari laa sin Moroaa, balawaa inesaait ina atotoaa xa a xaalame sin gita biaa Orong ta tulen. 27 No inaman di ta tino Jerusalem ma xadi no lalaamua di xap nen xilalaa we, Iesu ia untino, ma di xap leng axaau sin xadi no totore no propet di ta xaa xoxoti sin no Saabat malen di ta taxaa puaa. Di atut tali ngali na met.
28 “Ma biaa di ta xap tatanginai xa muina ngali na ilua, ma di suk atsuraa Pailat ngali na met.✡ 29 Ma mil sin di ta se xosor puaa senaara inaatel ta papaare taman, di alet atsuulngi xan pakpak papan tongol ma di ga laa aturungi lalon lia pupuna.✡ 30 Oro Moroaa tii ga atapaasi ia xaal sin minet, 31 ma sin no daan leng, asemat sin no inaman biaa tii xaa eses mii di xaal Galili laa Jerusalem. O biaa no inaman di tii se paare leng so taman abia inesaait sin no Jiu.✡
32 “Giem asaaiti gim taman biaa inesaait mamainaang biaa Moroaa tii se xubatsi tsaa sin xida no iaaiaa. 33 A se taxaa puaa abala ngali gita, xadi no tsi sin ta atapaasi Iesu ngali tino mula, malen Dewit ta atalaa sin nanaalua ina no Saam. Balawaa totore a paare,
“ ‘Iu nugu tsi;
talaawaa iaa se tsap num mom.’✡
34 Mil sin ta se met, Moroaa atapaasi xan tsi ngali tino mula ma naba xap pupua ngali maraap bula malen Moroaa ta atalaa,
“ ‘Iaa ba tali sin gim biaa ta pat ma biaa soina tubudaan iaa ta xubatsi ngali tali sin Dewit.’✡
35 Malen abia totore Dewit ta paatina sin biexa xolot,
“ ‘U ba xap poroklii xan pakpak num taamat pat ngali naba maraap.’✡
36 “Dewit tii xosor puaa sawe Moroaa ta se ngiti ngali na xosaraa sin ta tino tsaa; ma biaa tii met, di ga punami xan pakpak mii xan no mom ma xan pakpak tii ga maraap. 37 Oro, iwaa taamat biaa Moroaa ta atapaasi sin minet xan pakpak tii xap maraap.
38 “Biaabi nugu no taamat, iaa saan ngali gim na atiixi we, sin Iesu, getu ga baais taman inesaait sin gim ngali adodolii no namaang tsaxa. 39 Sin ia mu no inaman araraa di ta taltaalnge sin ia, di se tutiik lalon no matan Moroaa sin xadi no namaang tsaxa. Oro gim xap pupua ngali tsap tutiik sin amusili xan lo Moses. 40 Gim na tilaamamil ngali senaara no propet di se paare taman naba xap tsap sin gim:
41 “ ‘Gim lasi, gim no unaaxaxaraati,
gim na tunga ma gim na met!
Ngali biaa tinaxaa iaa ba ta xosaraa sin abala nagim no leng
we gim ba suk xap taltaalnge,
nawe xa tsaa asaaiti gim.’ ”✡
42 Biaa Pol ma Banabaas delu ta se saan ngali tapaas papaalii Anua sausawit, biaa no inaman di sebula ningi delulu ngali baais bula taman balawaa no maarang sin biexa Saabat. 43 Mulina no inaman di ta se laa, xuduxudu ina no Jiu ma no Gentail, biaa di, di ta tsap no Jiu, di tii amusili Pol ma Banabaas. Delu papaare mii di ma anaai awatwati di ngali tigiri manman lalon xan amiimiilam Moroaa.
44 Sin biexa Saabat papan, biaa inaman laba araraa, di exumule ngali alongen xan totore Orong. 45 O biaa no Jiu di ta lasi abia malep, di suk bal tsaxa ma di ga paare tabaxi xan no totore Pol ma di ga lii no papaare tsaxa ngali epuske mii semaarang tii papaatinai.
46 Mil Pol ma Banabaas delu xiis awatwati di, “Gelu na setauan asaaiti gim taman xan totore Moroaa. Biaa gim ta palolii xan inesaait ma gim ga xap pupua ngali asen we gim xap tutiik ngali adi tino laaliu mii ia. Lolong, talaawaa gelu ba se laa sin no Gentail 47 Ilawaa Orong a se paare watwat sin gita,
“ ‘Iaa se axilangi iu ngali tsap laleng ngali no Gentail
ngali iu ba tali atotoaa xa sin no inaman araraa lalon xolkolmoxo ina inaman.’ ”✡
48 Biaa no Gentail di ta alongen abala, di suk taton ma di ga paʼii xan no totore Orong. O biaa di, Orong tii se axilangi di, ngali adi tino laaliu, di tii suk taltaalnge.
49 Xan totore Orong asuk tsitsiil laa sin abia inaman laba araraa. 50 Oro no Jiu di angunguti no Gentail aina biaa di ta lalaamua ma biaa di tsap no Jiu mii no lalaamua taamat ina inaman laba. Di atiltsoli no epurutsaae ngali epuske mii Pol ma Banabaas ma di ga saali delulu lalon xadi inaman laba. 51 Pol ma Banabaas delu panlii no kuku sin no xaden delulu ngali asen sin di we Orong a palolii di ma naba tali mamaet sin di. Mil delu tii ga laa Aikonium.✡ 52 Ma no tsi asasing in Antiok, di ga suk us taman pinaalam ma mii Nantanua Pat.
* 13:6 Bar-Iesu - Muina tsi ina Iesu. ✡ 13:22 1Sa 13:14 ✡ 13:24 Mak 1:4; Luk 3:3 ✡ 13:25 Met 3:11; Mak 1:7; Luk 3:16; Jon 1:20, 27 ✡ 13:28 Met 27:22-23; Mak 15:13-14; Luk 23:21-23; Jon 19:15 ✡ 13:29 Met 27:57-61; Mak 15:42-47; Luk 23:50-56; Jon 19:38-42 ✡ 13:31 Apo 1:3 ✡ 13:33 Saam 2:7 ✡ 13:34 Ais 55:3 ✡ 13:35 Saam 16:10 ✡ 13:41 Aba 1:5 ✡ 13:47 Ais 49:6 ✡ 13:51 Met 10:14; Mak 6:11; Luk 9:5; 10:11