10
Konilias a ilei Pita
1 Iexa taamat a manman lalon inaman laba Sasaria iesan ila Konilias. Ia lalaamua ina no unmakmaxil di putsangi xumul Itali. 2 Ia ma xan matenaanua, di no Gentail, ma di manglen ma langaari laa sin Moroaa. A tabiel buxaai abia di, di ta muun ma ga tigiri sausawit sin Moroaa. 3 Biexa leng sin nanaatuul ina matanios a lasi biexa nanen. A suk lasi iexa angelo xan Moroaa iwaa ta xaalame sangan ga paare, “Konilias.”
4 Konilias anan ariti taman minataa. Atsura, “Sawe abala, Orong?”
Angelo a xisi, “Num no sausawit ma num no tinabel laa sin no muun tii se le tsap malen xa tinabel axaau ngali adodomi laamuaan Moroaa. 5 U na tulen xaa taamat laa Jopa ngali laa gii mulangen taamat iesan ila Saimon iwaa di ta putsangi Pita. 6 Ia ta manman mii Saimon iwaa taamat xan tinaxaa ngali xosaraa no maarang taman no xilkil ina no xadak et, xan anua aman atataaen xuen.”
7 Biaa angelo ta se paare xap mii ia, o tii ga se laa. Konilias a ilei xan no untutule ta lua ma iexa unmakmaxil iwaa ta taltaalnge sin Moroaa iwaa tii xaa tiltsomi ia. 8 Tii asaaiti abia no taamat ta tuul taman samaarang ta tsap sin ma ga tulen di laa Jopa.
Pita a lasi nanen
9 Lasiaat sin leng papan di ta lo eses sin abia ines ma di ga se tsap lalon inaman laba, Pita aen papan unga ina anua* ngali laa ningning. 10 Pita a itol ma ga saan ngali xawas ngali angen, o biaa di lo taxaaturungi luxaal, Pita a xol laa lalon nanen† binalang. 11 Tii lasi balalangit atsalel o maarang malen xariin laplap a lo tsuul xaalame lapula sin xan no tsigur ta et. Biaa maarang a soriri xaal balalangit xaalame lapula. 12 Lalon abia laplap no daan mat laxen xadek et ma no maarang di ta xaamkaam taman no balan ma no maan. 13 Biexa ine ga asaaiti, “Tapaas Pita, ma u na sas amantei ma u na ngani.”
14 Pita a xisi, “Asuk xap Orong! Iaa suk xap mager ngani xa maarang biaa xadi lo no Jiu ta papaare we a xap mixat.”
15 Biaa ine a sebula paare nanaalua, “Nawe Moroaa a xosaraa xawas ga mixat u na ngani, nangaam paare we, a xap mixat.”
16 Balawaa maarang a sebula tsap nanaatuul, o sauna mu biaa laplap ga sebula mula laa lapalaa balalangit.
17 Biaa Pita ta lo adodo usili abala nanen, sauna mu no taamat Konilias tii tulen detatuul, detuu atsura ngali itaa xan anua Saimon a manman, ma di le tsal tatanginai xan anua Saimon ma di tii ga til matenmat. 18 Detuu ilei ma detuu ga atsuraa, “Saimon iwaa di ta putsangi Pita, a manman itaa?”
19 Biaa Pita ta lo adodomi tsaa abia nanen binalang, Nantanua ga paare sin ia. “Lolong, Saimon, no taamat detuu ta tuul di nanen ngali iu. 20 Biaabi u na tapaas ma u na tsuul lapula. Nangaam adodo xuduxudu ngali laa mii detatuul, amuina iaa tulen detatuul.”
21 Pita atsuul laa lapula ma ga asaaiti detatuul, “Lolong, iaa iwaa xa gim ta nanen ngali. Gim xaalame ngalisa?”
22 Biaa tuu taamat detuu xisi, “Getu xaal sangan Konilias iwaa lalaamua ina no unmakmaxil. Iwaa no Jiu araraa di ta manglen ma ia untutiik ma ga mataatine Moroaa. Xan angelo pat Moroaa asaaiti ia, ngali naba xaalame lalon xan anua ngalibi naba le alongen sawe u ba ta asaait taman.” 23 Mil Pita ga sirawaa abia no taamat laa naanua malen xan no inawut.
Pita a manman lalon xan anua Konilias
Sin biexaa leng papan, Pita a tapaas ma di tii ga es laa mii detatuul mii biexaal ina no turumasen lalon Orong in Jopa. 24 Leng papan atsap Sasaria. Konilias alilisi di ma ga ilei axumuli xan no matenbung ma no turan. 25 Biaa Pita tii es tsiga lalon anua, Konilias a es sabasue ia ma tii ga sage putput sangan no xaden taman mangmangle xa sin. 26 Oro Pita atapaasi ma ga asaaiti, “Til lapalaa, iaa taamat mu malen iu.”
27 Pita a papaare mii, o ga es tsiga ma ga laa tatanginai xariin xumul, di tii exumule. 28 Pita tii paare ngali di: “Gim suk atik axaautsi we, nagiem lo no Jiu atilxaali no Jiu ngali man atataen no Gentail o ngali uwaa di. Oro Moroaa asen sin iaa we, iaa na xap paare we Moroaa naba xap amixati di. 29 Biaa iu ta tulen detatuul ngali giwaa iaa xaalame, tiwaa tsaa iaa siir ma iaa ga xaalame mii detatuul. A pupua ngali iaa ba atsura, ngalisa gim ta tutule ngali iaa?”
30 Konilias a xisi, “No leng aet a se laa, iaa ta manman lalon nugu anua ma iaa ga lo sausawit sin nanaatuul ina matanios nale. Sauna mu iexa taamat ta tamtuel lalon uga disdis ta tsila, a le til laamuaan iaa, 31 ma ga we, ‘Konilias, Moroaa a se alongen num sausawit ma ga adodomi num no tinabel sin no muunwas. 32 Tulen totore laa Jopa ngali Saimon iwaa di ta putsangi Pita. Ia inawut lalon xan anua Saimon iwaa ta xosaraa no maarang taman no xilkil, iwaa ta man atataen xuen.’ 33 Sauna mu iaa ga tutule ngali iu, ma ga axaau ngali u ta se xaalame tala. Talaawaa giem araraa se tala laamuaan Moroaa ngali lolong sin no maarang araraa Orong tii se asaait awatwati iu ngali asaaiti giem.”
34 Mil Pita tii ga atiltsoli papaare, “Talaawaa iaa se atii so we Moroaa a xap asen xan saansaan mu sin xan no inaman, 35 oro a sirawaa no inaman lalon no inaman labalaba araraa biaa di ta mataatinai ia ma di ga xosaraa namaang tutiik. 36 Gim atiixi xan inesaait Moroaa, tii tulen sin no inaman Israel, ngali babaais taman inesaait mamainaang ina malina lalon Iesu Karisito, iwaa xadi Orong no inaman araraa. 37 Gim tii se atiixi sawe tii tsap sin no xolot araraa Judaia, atiltsoli Galili mulina biaa Jon tii baais taman axaxadaan, 38 biaa Moroaa ta sen apati we Iesu in Nasaret taman Nantanua Pat ma xoror watwat, ma ta sen laa ulti biexaa xolot ngali xosaraa mamainaang ma atotoaa no inaman araraa biaa di ta manman paina xan xoror maraanis, amuina Moroaa a manman mii ia.
39 “Giem no tiltsoxoti ina no maarang araraa tii xosaraa no lalon no prowins Galili, Samaria ma Judaia ma lalon Jerusalem. Di sas amantei ia sin di ta ataxiwaa ia papan tongol, 40 oro Moroaa ga atapaasi ia sin minet sin nanaatuul ina leng ma ga xosaraa ia ngalibi di ba lasi ia. 41 Oro no inaman araraa Judaia di tii xap lasi, oro ngali no tiltsoxoti mu di lasi ia biaa Moroaa tii se axilangi tsaa, sin giem biaa giem tii ngani ma nun mii, biaa tii tapaas mula sin minet. 42 Tii asaait awatwati giem ngali baais laa sin no inaman ma paare leng taman ia, iwaa xa Moroaa ta axilangi malen unininte sin no inaman di ta tino ma biaa di, di tii se met. 43 No propet araraa di tii paare leng taman ia nawe xa a taltaalnge sin ia naba adi abia adodolii xa sin xan no namaang tsaxa, sin iesan.”
44 Pita tii lo papaare tsaa taman abala no totore, o Nantanua Pat asuk xaalame papan abia no inaman araraa di tii alongen abia inesaait. 45 Biaa no untaltaalnge ina no Jiu, biaa di tii xaalame mii Pita, di tii tunga we, biaa tinabel ina Nantanua Pat tii arueti papan no Gentail bula. 46 Amuina di tii alongmen di ta papaare taman no mat laxen xalam ma di tii ga paʼii Moroaa.
Mil Pita ga paare, 47 “A pupua ngali xa naba tilbanti di ngali axaxadaan taman daan? Di tii se adi Nantanua Pat malen giem bula.” 48 Biaabi Pita tii ga paare, “Iaa ba axadaani gim taman iesan Iesu Karisito.” Mil di tii ga atsuraa Pita ngali na ben manman mii di xaa nen leng bula.
* 10:9 Unga ina anua - Balawaa xolot arare ta tutiik malen paradaa. † 10:10 Nanen - Muina no nanen ta asemat lalon binalang ta tsap lengleng.