5
Iesu ga baais papan buk
(Luk 6:20-23)
1 Biaa ta lasi abia malep, asuk laa lapalaa sin gelgel ina buk ma ga tsotso lapula. Xan no tsi asasing di xaalame sangan, 2 ma ga atiltsoli ngali asingan di ga we,
3 “Atatoni abia di, di ta muun sin nantanua,
amuina biaa Maradaan balalangit xadi.
4 Atatoni, biaa di, di ta lolbiir,
di ba axorongi di.
5 Atatoni, biaa di, di ta adokdoki di,
Di ba tapkina balan pula.
6 Atatoni biaa di, di ta itol ma marua ngali namaang ta tutiik,
ngali Moroaa naba amaaslen di.
7 Atatoni biaa no unbiirbirum,
ngali Moroaa naba asen biirbirum sin di.
8 Atatoni biaa xadi no butsa ta mixat,
ngali di ba lasi Moroaa.
9 Atatoni abia no unmalina,
ngali di ba putsangi di xan no tsi Moroaa.
10 Atatoni abia no inaman, biaa biexaal di ta tali xirabas sin di amuina ngali namaang tutiik,
sinsa xadi Maradaan abia in balalangit.✡
11 “Atatoni abia gim, no inaman di ta reret ngen gim, xosaraa xirabas sin gim ma lii no mat totore morokon papan gim amuina sin iaa.✡ 12 Gim na paalam ma resres, amuina nagim xariin iliil made balalangit. Aweaatia mu malen di tii xosaraa xirabas sin no propet in ti laamua.✡
Tes ma laleng
(Mak 9:50; Luk 14:34-35)
13 “Gim no tes ina balan pula.✡ Oro nawe biaa tes a se tamsi, naba xap xontes bula, naba sen xontes mula we? Naba se xap axaau ngali xawas bula oro di ba se silelii ma no inaman di ba bubut papan.
14 “Gim xalaleng ina no inaman araraa ina xolkolmoxo.✡ Xa inaman laba papan pu buk dokdok a xap pupua ngali xuxii. 15 O no inaman di xap arar laam di ga aturungi paina xa xiis.✡ Di ba ataxiwaa laam ngali tali laleng sin no inaman araraa lalon anua. 16 Sin abia uk sal mu, gim na atsilaa nagim no rarar labatina no inaman, ngali di ba lasi nagim no namaang axaau ma di ba paʼii nagim Mom in balalangit.✡
Taxaawiti lo
17 “Gim nangaam adodo we iaa xaalame ngali saali lo o no propet. A xap, iaa xap xaalame ngali saali no, oro ngali taxaawiti no. 18 Iaa asaaiti gim taman so, balalangit ma balan pula naba xaapina, oro a xap xa pu inaatel dokdok ina lo sin no sen mat laxen xoror naba pupua ngali saali xa xolot ina, til sin no mat maarang araraa naba ta xap.✡ 19 Nawe xa alaxei xa lo dokdok buxa o ga asingan biexaal ngali xosaraa malen ia, di ba putsangi we ia adokdok buxa lalon Maradaan ina balalangit. Oro saa ia ta amusili ma ga asingan biexaal taman no lo, di ba putsangi we ia a lot lalon Maradaan ina balalangit. 20 Iaa asaaiti gim, nawe nagim ina tutiik a xap axaau buxa ngen no Paarasi o no unaasasing ina lo, gim ba xap tsiga lalon xan Maradaan balalangit.
Sas amantei taamat
(Luk 12:57-59)
21 “Gim se alongen tsaa we di tii se asaaiti no inaman ti tsaa, ‘Nangaam sas amantei xa✡ ma iwaa xa ta sas amantei xa, naba til nan ininte.’ 22 Oro iaa asaaiti gim we, nawe xa asuk magaa ngali xan taamat, naba til nan ininte. Nawe xa a lii no papaare tsaxa, di ba atilngi ia laamuaan Sanidrin. Nawe xa a paare, ‘Iu tangtangabaa,’ naba man lalon xariin mamaet ina ie Edes.
23 “Biaabi nawe u saan ngali aturungi num tinabel papan ibe tsutsungit o u ga adodomi num taamat ta magaa mii iu, 24 papaalii num tinabel laamuaan ibe tsutsungit ma u na laa xosaraa malina mii aia num taamat, mil u na mula ngali tali num tinabel sin Moroaa.
25 “Atutiki isagaalen mamaet mii num matenkorot iwaa naba ta tali iu laamuaan unininte. U na xosaraa abala, biaa u ta manman tsaa mii nan sal. Naba soro tali iu sin unininte, o naba tali iu laa sin unxoxo, ma na lii iu lalon anua lodo. 26 Iaa asaaiti iu so, u ba xap tsuul pupua u ba ta lii araraai num nen xapkap ina toia.
Matul mii xa u ta xap maxis sin
27 “Gim se alongmen we, ‘Nangaam xosaraa namaang tsaxa ngali matul mii xa u ta xap maxis sin.’✡ 28 Oro iaa asaaiti gim we, saa ia ta mataxaaxaa ngali xa aina a se xosaraa namaang tsaxa tsaa lalon xan butsa mii ia. 29 Nawe mataam mua a taii iu laa sin namaang tsaxa. U na luapelii ma u na pipidi taman. Axaau ngali xa xolot ina isuaam u na xitiplii ngen no isuaam araraa na laa lalon Edes.✡ 30 O nawe num lima mua a taii iu laa sin namaang tsaxa. Xitiplii ma u na pipidi taman. Axaau ngali xa xolot ina no isuaam u na xitiplii ngen no isuaam araraa na laa lalon Edes.✡
Atsiplii minaxis
(Metiu 19:9; Mak 10:11-12; Luk 16:18)
31 “Di se asaait taman we, ‘Saa ia ta atsiplii xan tubu na tali xa lawin perper sin xan tubu ngali asaait leng we a se atsiplii ia.’✡ 32 Oro iaa asaaiti gim, nawe xa atsiplii xan tubu biaa sin ta suk so sin ia, a se xosaraa ia ngali tsap malen xa ta se matul mii xa ta xap xan maxis, Ma nawe xa a maxis sin xa aina, xan maxis ta atsiplii, a se malen xa taamat iwaa tii se matul mii aina ta xap xan tubu.
Xuxubu ina waawaa lima
33 “Gim sebula longmien senaara di tii paatinai sin no inaman ti tsaa, ‘Gim nangaam laxei nagim no xuxubu ina waawaalima, oro gim na taxaariiti abia xuxubu ina waawaa lima gim ta xosaraa mii Orong.’ 34 Oro iaa asaaiti gim, gim nangaam waawaa lima laa balalangit, amuina biaa balalangit xan muina xalkale Moroaa,✡ 35 ma na xap waawaa lima xaalame papan pula, amuina balawaa pula xan niaan xutxutsiil, ma na xap waawaa lima laa Jerusalem, amuina xadi inaman laba no Xariin King. 36 Ma nangaam puris papan xuaam tsaa, amuina gim xap pupua ngali xosaraa xa ul na xuuk na pudi o pun. 37 Biaa mu gim na paare leng mu malen ‘Iou’ na ‘Iou’, o num ‘A xap’ na ‘A xap.’ No sen papaare mulina balawaa no totore axaal sin Saatan.
Xa matan ngali xa matan
(Luk 6:29-30)
38 “Gim se longmien malen di tii paare, ‘Matan ngali matan, ma lian ngali lian.’✡ 39 Oro iaa asaaiti gim, nangaam sas mulangen xa taamat morokon. Nawe xa atabaiʼi iu sin mua ina paapas, u na puxis tali biexa paapasen iu bula. 40 O nawe xa a we na tali iu lalon ininte ngali adi num uga disdis, tali bula num uga disdis sin. 41 Nawe xa atuaai iu ngali es mii sin kilomita ta xuuk, es laa mii sin xaa kilomita na lua. 42 Tali sin iwaa xa ta ningi iu, ma gim nangaam taaltalu sin iwaa xa ta we na xiba sin iu.
Titii num no matenkorot
(Luk 6:27-28; 6:32-36)
43 “Gim se alongmen biaa di ta se asaait, ‘Titii turaam atataaen iu✡ ma ngutsulen num matenkorot.’ 44 Oro iaa asaaiti gim, gim na titii nagim no matenkorot, ma sawit ngali biaa di, di ta xosaraa no xirabas sin gim, 45 ngali gim ba tsap xan no tsi nagim Mom tade balalangit. A xosaraa xan pal ga tsila papan no untsaxa ma no inaman axaau, ma a tulen langit ngali no untutiik ma no inaman di ta xap tutiik. 46 Nawe gim titii biaa mu di, di ta titii gim, sen iliil gim ba adi? No unaalalet taakis di xap xoxosaraa abia namaang? 47 Ma nawe gim suei mu no turumasen gim, gim xosaraa sa tsaa bula ngen biexaal? Asen parawe no muun taltaalnge di xap xoxosaraa bula abia? 48 Gim na tutiik malen nagim Mom bula balalangit ta tutiik.
✡ 5:10 1Pi 3:14 ✡ 5:11 1Pi 4:14 ✡ 5:12 Apo 7:52 ✡ 5:13 Mak 9:50; Luk 14:34-35 ✡ 5:14 Jon 8:12; 9:5 ✡ 5:15 Mak 4:21; Luk 8:16; 11:33 ✡ 5:16 1Pi 2:12 ✡ 5:18 Luk 16:17 ✡ 5:21 Exo 20:13 ✡ 5:27 Exo 20:14 ✡ 5:29 Met 18:9; Mak 9:47 ✡ 5:30 Met 18:8; Mak 9:43 ✡ 5:31 Dut 24:1; Met 19:7; Mak 10:4 ✡ 5:34 Met 23:22 ✡ 5:38 Exo 21:24; Lew 24:20; Dut 19:21 ✡ 5:43 Lew 19:18