19
Iesu ma Sakias
1 Iesu atsiga Jeriko, ma ga eses labatina inaman, 2 Iexa taamat tia iesan Sakias, lalaamua ina no unaalalet taakis ma ia untang. 3 A we na suk lasi so sawaa ia Iesu, oro biaa ta pitpit, ga xap pupua amuina sin abia malep. 4 Biaabi ga suk sol laa laamua ma ga enngi iexa ie fik* ngali lasi Iesu amuina Iesu naba es xaalame sin abia sal.
5 Biaa Iesu ta tsap sin abia xolot, a nanen laa lapalaa, ga suk paare sin ia, “Sakias, u na tsuul isagaa xaalame lapula. Iaa ba manman mii iu lalon num anua atalaa.” 6 Asuk tsuul isagaa lapula, ga suei atatoni Iesu laa tatan.
7 No inaman araraa di lasi abia, di ga suk buriik weaatalaa, “Ilawaa taamat a se laa malen inawut lalon xan anua aia untsaxa.”
8 Oro Sakias a til ga asaaiti Orong, “Lasi Orong! Talaawaa iaa ba tali xolot axuuk ina nugu no mat maarang laa sin no muunwas. O nawe iaa tii se apanaai biexaal ma pulaxi xaa was, iaa ba xiis mulangena aet ina no xolot papan.”
9 Iesu ga paare sin ia, “Talaawaa, Atotoaa xa a se tsap nan abalaa anua, amuina ilawaa taamat bula, ia xan tsi taamat Abaram. 10 Xan Tsi Taamat a xaalame ngali tsalei ma atoaa abia di, di ta se xaxapinai.”✡
Totore puapua ina sangaul ina xuxute
(Metiu 25:14-30)
11 Biaa di ta lo lolong, Iesu ga asaaiti di taman abala totore puapua amuina a se atataaen Jerusalem, o no inaman di se adodo we, sauna mu xan Maradaan Moroaa naba se asemat. 12 Ga paare, “Iexa manmanel ta ies lot, a laa lalon biexa inaman laba palpalaa ngali di ba axilangi ngali naba King o mil na mula. 13 Biaabi ga ilei xan no untutule ta sangaul, ga tali sangaul ina nen xuxute sin di xuxuuk,† ga we, ‘Gim na taxaa taman abala no xuxute til sin leng iaa ba ta mula.’
14 “Oro xan no uk totore lalon abia xobel di ngutsulen ia ma di ga tulen biexaa inaman ngali laa asaaiti weaatalaa, ‘Giem palo ngali ilawaa taamat naba tsap nagiem king.’
15 “Oro, iwaa taamat a se tsap king ma ga se mula laa tatan. Mil ga ilei abia no untutule, biaa di ta ben taal xuxute sin di, ngali naba atii aisa di ta se atsapngen.
16 “Lalaamua ina no untutule a xaalame, ga paare, ‘Nugu manmanel, iaa taxaa taman abia nen xuxute u ta tali sin iaa, ma ga tsap sangaul ina xuxute papan.’
17 “Manmanel a xisi, ‘Asuk axaau maase, nugu untutule axaau so, amuina u ta taxaa puaa ngali xosaraa abia tinaxaa dokdok, u ba laamuangen sangaul ina no inaman laba.’
18 “Nanaalua ina untutule a xaalame ma ga paare, ‘Nugu Manmanel, num nen xuxute a se atsapngen alima ina xuxute papan.’
19 “Manmanel a xisi, ‘U ba laamuangen no inaman laba ta lima.’
20 “Iexa untutule tii xaalame, ga paare, ‘Manmanel, biaa num nen xuxute abala, Iaa ngaati taman pu laplap ma iaa ga unngena. 21 Iaa suk mataa buxa amuina iu xoaat, u xaa adi no maarang u ta xap aturungi no, ma u xaa tataii senaara u ta xap soxaa.’
22 “Manmanel a xisi, ‘Iaa ba ininte sin num no totore tsaa, iu untutule morokon! U tii atixi weaatalaa, iaa taamat xoaat ma iaa xaa adi no maarang iaa ta xap aturungi no ma tataii abia no luxaal iaa ta xap soxaa no. 23 Ngalisa u ta xap aturungi nugu xuxute lalon anuentang, ngali nawe iaa ba mula iaa ba alet mulangena xaa xuxute papan?’
24 “Mil ga paare ngali abia di, di ta tiltil atat, ‘Gim na alet mulangena abia nen xuxute sin ma gim na laa tali sin aia untutule xan no xuxute ta sangaul.’
25 “Di ga paare, ‘Manmanel, a se sangaul xan nen xuxute tsaa.’
26 “A xisi, ‘Iaa asaaiti gim, sin no saa di ta iewas iaa ba tabiel buxaai di, oro ngali abia di, di ta xap iewas, no senaara ta tapkina no, iaa ba saali no sin.✡ 27 Oro biaa nugu no matenkorot di ta xap saan ngali iaa ba tsap xadi king, gim na giwaa di xaalame ma gim na le sas amantei di laamuaan iaa!’ ”
Iesu atsiga Jerusalem
(Metiu 21:1-11; Mak 11:1-11; Jon 12:12-19)
28 Mil sin Iesu ta se paare taman abala, asuk es laamua laa lapalaa Jerusalem. 29 Iesu a se tsap atataaen Betapage ma Betani, sangan buk di ta putsangi Buk ina no Olip, ga tulen xan no tsi asasing ta lua, ga asaaiti delulu, 30 “Gulu na laa lalon abia xobel laamuaan gululu, ma biaa gulu ba ta tsiga, gulu ba tatanginai donki dokdok xa ta xap mager tsotso papan, di ta pistali tia. Gulu na lubati sua ma gulu na xaalame taman. 31 Nawe xa atsuraa gululu we, ‘Ngalisa gulu ta lubati donki dokdok,’ gulu na asaaiti, ‘Orong a saan ngali.’ ”
32 Biaa delulu, ta Iesu tulen laamuangen delulu, delu tatanginai malen ta se paatinai sin delulu. 33 Biaa delu ta lo lulubati donki dokdok, tapkina atsuraa delulu, “Ngalisa gulu ta lubati donki dokdok?”
34 Delulu xisi, “Orong a saan ngali.”
35 Ma delu ga laamii xaalame sangan Iesu, delu aturungi xadelu no uga disdis papan donki dokdok ma delu ga aenngi Iesu. 36 Biaa Iesu ta se laa taman donki dokdok, no inaman di suk sulali xadi no uga disdis lalon sal laamuaan.
37 Biaa ta le tsap atataen abia xolot sal ta soriri papan Buk ina no Olip, biaa malep araraa ina no tsi asasing di suk atiltsoli ngali papaalam ma paʼii Moroaa taman xuupkup, ngali no axixila di tii se lasi. 38 Di xuup weaatala,
“Atubudaani iwaa king ta xaalame sin iesan Orong!”✡
“Malina lalon balalangit ma minaalam lapalaa suk se!”
39 Biexaa no Paarasi lalon abia malep, di paare sin Iesu, “Unaasasing, u na imii num no tsi asasing ngali di na bong.”
40 Ga xisi di, “Iaa asaaiti gim, nawe di ba bong, no xaat di ba xuup lot.”
41 Biaa ta tsap Jerusalem o ga lasi inaman laba, asuk teng ngali, 42 ma ga paare, “Nawe gim nii se atii tsaa sin abala leng sawe naba tali malina sin gim, oro talaawaa axuxii lalon no matan gim. 43 No leng naba ta xaalame, biaa nagim no matenkorot di ba tumaraa xa barateng ngali epuske mii gim ma ulti gim ma asuruti gim sin no daan xolot. 44 Di ba araabi gim laa lapula papan pula, gim mii nagim no tsi sangan nagim no xuur. Di ba xap poroklii xa xaat papan iexa xaat, amuina gim xap nen xilalaa xan leng Moroaa ngali xaalame sangan gim.”
Iesu a laa lalon xolot lokobel ina Xan Anua Moroaa
(Metiu 21:12-17; Mak 11:15-19; Jon 2:13-22)
45 Iesu ga tsiga lalon xolot lokobel ina Xan Anua Moroaa ma ga xalel atsuulngi no inaman di ta sune taman xadi no maarang. 46 Ma ga asaaiti di, “Inaatel a paare, ‘Nugu anua, naba tsap anua ina sausawit.’ ✡ Oro gim se xosaraa, ga tsap malen ‘xadi lia no unpulapula.’✡”
47 Sin no leng xuxuuk, a xaa taal asasing lalon Xan Anua Moroaa. Oro no lalaamua ina no unsausawit, no unaasasing ina lo, ma no lalaamua labatina no inaman, di lo xonkonon ngali sas amantei ia.✡ 48 Oro di ga xap pupua ngali tsalei xa sal ngali tsaapi, amuina no inaman araraa di taliil sin longlongmien xan no totore.
* 19:4 Balawaa ie di putsangi taman ‘Sycamore Fig’. ✡ 19:10 Met 18:10 † 19:13 Balawaa nan xuxute di putsangi ‘mina’ a pupua malen xadi iliil no untinaxaa di ta taxaa sin no u leng a tuul. ✡ 19:26 Met 13:12; Mak 4:25; Luk 8:18 ✡ 19:38 Saam 118:26 ✡ 19:46 Ais 56:7 ✡ 19:46 Jer 7:11 ✡ 19:47 Luk 21:37