6
Na³sa³re²thĩ³nãn¹tũ̱³ka̱³txa² sa²yxo²ã³jau³su²
1 Nxe³nxa²ha¹te¹ Je³su²jah³lo²su² te²kxai³lu¹ nũ¹ã¹ wa²li³ain¹ka³tu̱³ a³li³lah¹sxã³ ton¹ta³ko³xai²na² ã³nxai³xi²ta¹hxai²hẽ¹la². Nxe³sxã³ a²sa³wi³ha³lxi³nãu³xai²na² sa²kxai³lu² ã³si³tẽ³kxain¹ta¹hxai²hẽ¹la². 2 Nxe³nxa²ha¹te¹, Sa²ba³to³ nxe³ju³kxai³lu² Ju³te²a² nũ̱³ka̱³txa² ĩ³ye¹nxain¹to³ju³kxai³lu² Ju³te²a² nũ̱³ka̱³txa² ã³nũ²kxi²thĩ³na² ã³wih¹sxã³ Txa²wã¹sũ̱³na² wãn³txa² wi¹jau³xa² ĩ³yau¹ũ³hain¹ta¹hxai²hẽ¹la². Wãn³txa² jau¹xai²na² a²nũ²a² ka³lxa¹tũ̱³ka̱³txa² sa²kxai³lu² ain³kxain¹ka³tu̱³ ĩ³wã̱³wã̱³txain¹sxã³ yxo²o²lain¹ta¹hxai²hẽ¹la². Nxe³te³nah¹lxi¹:
— Je³su²jah³la² ĩh¹nxe³ju³khai³xa² ĩ³hxi²ka¹txai¹nhĩ̱³te²la¹ku¹? Ĩh¹te²ta̱³ wxi²kan¹jau³xa² ĩ³tih³nxe³hĩ̱³te²la¹ku¹? Ĩh¹nxe³sxã³ wã³nxĩn¹sxã³ kãi³hĩ̱³te²la¹ku¹? Ki̱³nhai¹. Ko̱³nũ¹hxain¹ki̱³sxa³nhai¹. 3 Jah¹lai²na² hãi¹nxe³sxã³ sxi²ha² ton³ju³ta² a²hoh³lxi³su² jah¹lai²la¹wi¹. Jah¹la² Ma³ri²a³ka³lxai²na² a²ki³lha³lxa² nxe³ha²kxai³ Ti³a²kah³lai²na² Jo³se²ah³lai²na² Ju³ta²sah³lai²na² Si³mãu²ah³lai²na² ain¹sxã³ a²kan³ti³nãu³xa² nxe³ha²kxai³ nxe³jah¹la¹wi¹. A²ha³lĩ³ti³nãu³xa² yxau³ye²nẽ³lain¹na³li¹. Hxi²kan¹jah¹lo²sxa³wi¹. Nxe³sxã³ hxi²ye¹ta³lxain¹sxã³ e²nain¹ta¹hxai²hẽ¹la². 4 Nxe³nxa²ha¹te¹ Je³su²jah³la² a²wãn³txi³kxai³lu¹ ĩ³ye³kxain¹te³nah¹lxi¹:
— Txa²wã¹sũ̱³na² a²wãn³txa² hen³txi³jah¹lo²su² te²kxai³lu¹ a²nũ²a² yxo²ha³kxa¹ yxo²ĩ²ain¹na³li¹. Yxãn¹ta¹ a²wã³tã̱³xa²nãu³xa² hi²sen³ta̱³ so¹lxi³ yxo²ĩ²ai¹nxa³ha²kxai³, sxi²yhen³khai³xa² yxau³yain¹tũ̱³ka̱³txa² hi²sen³ta̱³ so¹lxi³ yxo²ĩ²ai¹nxa³ha²kxai³, a²nũ̱³ka̱³txi³khai³xa² hi²sen³ta̱³ so¹lxi³ yxo²ĩ²ai¹nxa³ha²kxai³ ain¹na³li¹. Jã¹nxe³sah²lxin¹nhai¹. Ta¹hxai²hẽ¹la².
5 Nxe³ha²kxai³ Je³su²jah³la² hxi²kan¹ti³ nũ̱³kxũn³ju³ta² kãi³ta¹hxai²nxa³hẽ¹la². Hãi¹nxe³sxã³ a²nũ²a² ĩ³ton³te²su² ka³lxa²nxa³te²su² te²a² so¹lxi³, wxa²hxi²to³hain¹sxã³ ĩ³we²nxain¹ta¹hxai²hẽ¹la². 6 A²nũ²a² yxo²ĩ²ai¹nxa³ju³ta² Je³su²jah³la² ĩ³wã̱³wã̱³nxe³khaix1ain¹ta¹hxai²hẽ¹la². Nxe³sxã³ sxi²yhen³nãu³xa² ai³lha²thet3sxã³ Txa²wã¹sũ̱³na² wãn³txa² wi¹jau³xa² ĩ³yau¹ũ³ain¹ta¹hxai²hẽ¹la².
Je³su²jah³la² a²sa³wi³ha³lxa² ĩ³sa²si¹hã³si¹hain¹jau³su²
7-9 Nxe³nxa²ha¹te¹ Je³su²jah³lo²su² te²kxai³lu¹ a²sa³wi³ha³lxi³nãu³xai²na² hxi²ka² hxan³sxã³ ha¹li¹ wxa²sa²so¹xi²nũn³tũ̱³ka̱³txai²na² ĩ³kaix1so¹sxã³, ha¹li¹ wxa²hau³kot3sxã³ ĩ³sa²si¹hã³ain¹ta¹hxai²hẽ¹la². Ĩ³sa²si¹hã³ain¹sxã³ ĩ³ye³kxain¹te³nah¹lxi¹:
— Ko̱³nxe³te²a² yãu³ka³txa² nxũ²kwa̱i³li³si¹tain¹yah³lxi³hẽ¹li¹. Txa²hxi²ka¹na¹ju³ta² ũ³hũ¹nx2ta¹wi¹. Yxãn¹ta¹ ai³yah³lxin¹ju³ta² a²yen³kxa² tẽ³sxã³ ai³yah³lxi³txa³hẽ¹li¹. Tãu²nxa² so¹lxi³, tẽ³sxã³ ã³nxai³jah¹lxi³hẽ¹li¹. Hai³txi³ yain³txi³nũ̱³la³ tẽ³xa³i² wã²lẽn¹ta³ tẽ³xa³i² ha³te̱h³nxã³nxa² ũ³yho²hi²ki̱³txã³nxa² wã²lẽn¹ta³ wi¹so¹sxã³ tẽ³xa³i² nxe³yah³lxi³txa³hẽ¹li¹. Yu³wi²kxi²nyhah¹lxin¹ka³lo³a² so¹lxi³ yu̱³wi²ki²nha¹jah³lxi³hẽ¹li¹. Yxãn¹ta¹ wã²la²ka³lo³la³ tẽ³yah³lxi³txa³hẽ¹li¹. 10 Jã¹nxain¹jau³su² ĩ³ye³kxain¹jau³xa²sa¹:
— Sxi²yhe³na² ĩ²li³jen³su² je³nãn²tu̱³ ã³nxai³yah³lxin¹kxai²nãn²tu̱³ sxi²ha² ã³wih¹te³lhxã³ a²wa³kxẽn³yah³la² ka²la¹txa²lxain¹kxai²nãn²tu̱³ a²nxe³jah¹lo²su² jah¹la² sxi²ha² so¹lxi³ ãu³xi², yai³ni², nxe³jah³lxi³hẽ¹li¹. Sxi²yhe³nai²na² he¹yah³lxi¹nhĩ¹nãn¹te²tu̱³ sxi²ha² ã̱³xa² ã³ya¹ya¹jah³lxi³txa³hẽ¹li¹. 11 Yxãn¹ta¹ sxi²yhe³na² ĩ²li³jen³su² je³nãn²tu̱³: “Wxãi²na² ten³nxa²lxi³sĩ¹nx3nhai¹.” Ne³nx2tain¹kxai²nãn²tu̱³, Txa²wã¹sũ̱³na² wãn³txi³la³ ain³kxi²ti³ten³ti³he¹xai¹nxa³kxai²nãn²tu̱³ sxi²yhe³nai²nãn²tu̱³ wa²li³jah³lxi³hẽ¹li¹. Wa²li³yah³lxin¹kxai²nãn²tu̱³ kĩ̱h³nũ̱³xa² wxa²yu̱³kxa² ti³so¹yah³lxin¹tũ̱³xa² ti³yu̱³tu̱n³ta³kxi²nha¹jah³lxi³hẽ¹li¹. Nxe³yah³lxin¹kxai²nãn²tu̱³ a²ko̱³nxe³ti³ kãi³ain¹ju³ta² ĩ³yau¹ũ³ain¹yah³lxi³hĩ̱³nxa¹lxi¹. Nxe³ain¹ta¹hxai²hẽ¹la².
12-13 Nxe³ka³tu̱³ a²sa³wi³ha³lxi³nãu³xai²na² ã³nxai³ain¹ka³tu̱³ a²nũ²a² yxo²ha³kxa¹ Txa²wã¹sũ̱³na² wãn³txa² wi¹jau³xa² ĩ³hen³txain¹ta¹hxai²hẽ¹la². Txa²wã¹ko̱³nxe³ti³ kãi³ki̱³ju³ta² ã³na¹sxã³ ã³ta³lo³ta³wxe³ki̱³si¹jau³su² ĩ³hen³txi² ko̱³nxe³te²a² yãu³ka³txa² ka³lxa¹txi³ nxũ²kwa̱i³li³si¹hai¹ni² a²nũ²a² ĩ³ton³te²su² te²a² ka³lxa¹txi³ o²lyau³xa² a³se³to²na²yau³xa² tẽ³sxã³ wxa²ne³to̱¹la³kxi²sxã³ ĩ³we²txi² nxe³ain¹ta¹hxai²hẽ¹la².
Jo³ãu² Ba³tis²jah³la² su²lhã³jau³su²
14 Nxe³ju³ta² sa²kxai³lu² Je³su²jah³la² kãi³ju³ta² sa²kxai³lu² a²nũ²a² yxo²ha³kxa¹ ĩ³ye³lain¹ta¹hxai²hẽ¹la². Nxe³ain¹jau³xa² a²hxi²kan¹ta² si³yxau³jah¹la² E³ro²jah³lo²su² te²kxai³lu² ain³kxain¹ta¹hxai²hẽ¹la². Ain¹ka³tu̱³ a²nũ²a² ĩ²li³te²a² e³te³nah¹lxi¹:
— Jo³ãu² Ba³tis²jah³la² ĩ̱³yau³xa² ũ³hũ¹kxi²sa²sai¹nẽ³jah¹lo²su² ya³lu²ka³tu̱³ hã²wxãn³txa³ ka³te̱n³su² ĩ³sa²yxau³xi²ha²kxai³ hĩ¹na² a²yen³kxa² hxi²kan¹ti³ kãi³ain¹na³li¹.
15 Ain¹ka³tu̱³ a²nũ²a² ã̱³xa² ĩ²li³te²a² e³te³nah¹lxi¹:
— E³li²ah³lo²su² te²la¹i¹. Nxe³ain¹ka³tu̱³ a²nũ²a² ã̱³xa² ĩ³lxi³nũn³te²a² e³te³nah¹lxi¹:
— Jah¹lai²na² Txa²wã¹sũ̱³na² wãn³txa² ĩ³hen³txi³jah¹lai²la¹i¹. Kxã³nhxĩ¹nai³tã² ĩ³sa²si¹hã³nẽ³kxu¹jã¹nxe³jah¹lai²la¹i¹. Ta¹hxai²hẽ¹la².
16 Yxãn¹ta¹ jau¹xai²na² E³ro²jah³lai²na² ain³kxi²ka³tu̱³ ĩ³ye³te³nah¹lxi¹:
— Ha³la³je¹nai³tã² Jo³ãu² Ba³tis²jah³la² ũ³nhe³ki²lho¹si¹hai¹na¹jau³su² kwa³na³ai¹na¹hẽ³li¹. A²nxe³jah¹la² hĩ¹na² ka³te̱n³su² ĩ³sa²yxau³xi²na³li¹. Nxe³ain¹ta¹hxai²hẽ¹la².
17-18 Nxe³jau³xai²na² sa²kxai³lu¹, ha³la³je¹nhĩ¹nai³kxai³lu¹ E³ro²jah³lai²na² a²lon³na² a²ĩ³lxa² Fi³li²pah³la² ĩ³yĩ¹li²ta¹hxai²hẽ¹la². Nxe³ka³tu̱³ Fi³li²pah³lai²na² a²sxe³xa³ka³lxa² a²ĩ³lxa² E³ro³ti²a³ka³lxa² ĩ³yĩ¹li²ta¹hxai²hẽ¹la². E³ro³ti²a³ka³lxai²na² sa²kxai³lu² E³ro²jah³lai²na² a²hi²sen³kxai³lu² ha³la³je¹nhĩ¹nai³kxai³lu² hait1so¹kxi²yha¹ta¹hxai²hẽ¹la². Nxe³ka³tu̱³ta¹ Jo³ãu² Ba³tis²jah³lai²na² sa²kxai³lu¹ E³ro²jah³lai²na² ĩ³tih³nxe³jau³xa²sa¹:
— E³ro²jah¹lãi³. Nxet3sĩ¹lxi¹. Wxa²lon³na² Fi³li²pah³la² a¹he¹na³li¹. Nxe³kxa²yu³su² a²sxe³xa³ka³lxai²na² hait1so¹kxi²yha¹hin¹ju³ta² wai³nxa³wi¹. Kãi³in¹ju³ta² Txa²wã¹sũ̱³na² te³nxa³wi¹. Ta¹hxai²hẽ¹la².
19 Nxe³ha²kxai³ E³ro³ti²a³ka³lxai²na² a²hi²sen³kxai³lu² Jo³ãu² Ba³tis²jah³la² ĩ³xa̱n³ta³kxi²khai¹xain¹ta¹hxai²hẽ¹la². Nxe³ju³tan¹te²kxa³ya̱³lhu² a²wẽ³sãi¹yah³lai²na² sa²kxai³lu² Jo³ãu² Ba³tis²jah³la²kxai³ i³ain¹sãn²sxã³ sa²tai³kxain¹sxã³ sxi²ha² kan²thĩ³na² ũ³tĩ̱¹kxain¹ta¹hxai²hẽ¹la². Jã¹nxe³kxa²yu³su² E³ro³ti²a³ka³lxai²na² sa²kxai³lu² Jo³ãu² Ba³tis²jah³lai²na² ĩ³su²lhã³ti³ten³khaix1ain¹ta¹ hxi²kan¹ta¹hxai²nxa³hẽ¹la². 20 Hxi²ka¹nai¹nxa³ju³ta²sa¹: E³ro²jah³lai²na² sa²kxai³lu¹ a²ẽ¹nãn¹jau³kxai³lu¹:
— Jo³ãu² Ba³tis²jah³lai²na² wi¹lhin¹khai¹nxe³sxã³ wain¹khaix1jah¹lai²la¹xã¹. A²ko̱³nxe³ju³ta³la³ yũ³ti³hex1jah¹lo²sxa³xã¹. Yu̱h³lxai¹na¹nhã¹, Jo³ãu² Ba³tis²jah³lai²na²su¹. Ain¹to³ta¹hxai²hẽ¹la². Ai¹nha²kxai³ a²sxe³xa³ka³lxa² a̱n³txi³ju³ta²kxai³ ĩ³su²lhã³ain¹kxa²ya̱n³ti³su² E³ro²jah³lai²na² sa²kxai³lu² Jo³ãu² Ba³tis²jah³lai²na² ã³non²ta³kxi²to³ta¹hxai²hẽ¹la². Ain¹sxã³ Jo³ãu² Ba³tis²jah³lai²na² wãn³txa² E³ro²jah³lai²na² ain³kxi²sxã³ kãin² yu̱h³li³to³nha²sxã³ ĩ³wã̱³wã̱³ta³kxi²nha²kxan²ti³nũ¹ ka³lih³kxi²nha²sxã³ ain³kxain¹ta¹hxai²hẽ¹la².
21 Nxe³to³ta¹ a²ha² ya̱n³nãu³kxai³lu¹ E³ro²jah³lai²na² a²hi²sen³kxai³lu¹ a²hã³ka³na² ẽ¹na² a³li³la¹hain¹ju³tai³tã² ain³kxi¹xi²nha²te³lhxã³ kãi³ain¹ta¹hxai²hẽ¹la². Kãi³ain¹ju³ta²sa¹, a²sa³wi³ha³lxi³nãu³xa² ka³lxa¹txi² so³ta²to² nũ̱³ka̱³txa² a²hxi²kan¹ti³nãu³xã² hãi¹nxe³ti̱³xa² ka³lxa¹txi² Ka³li³le²a²ko³xa² a²hxi²kan¹ti³nãu³xa² ka³lxa¹txi², nxe³ain¹ka³tu̱³ ã³yã³nũ²kxain¹ta¹hxai²hẽ¹la². Ain¹sxã³ a²yain³txa² ka³lxa¹txi³ kãin² ĩ³yai³ni², yain³txi³yau³xa² ũ̱n³jau³xa² kãin² ĩ³na², nxe³ain¹ta¹hxai²hẽ¹la². Nxe³ka³tu̱³ta¹ E³ro³ti²a³ka³lxa² a²ẽ¹nãn¹jau³kxai³lu¹ e³kxi²nha²te³nah¹lxi¹:
— Hĩ¹na² txa²ha³lo²a² hau³kon³na³na¹. Hĩ¹na² Jo³ãu² Ba³tis²jah³lai²na² su²lhã³ai¹na¹ju³ta³nũ³a² a̱in³nha¹nhã¹. Ta¹hxai²hẽ¹la². 22 Nxe³ju³ta²kxai³ E³ro³ti²a³ka³lxa² a²ka³ne³lxa² ya³sxã³ a²nũ²a² ã³yã³nũ²kxain¹thĩ³nãu³a¹ ã³wih¹sxã³ nũ̱h¹ ã³ha³te̱³yain¹ta¹hxai²hẽ¹la². Nxe³ju³ta² E³ro²jah³la² kãin² ĩ³ka³li³kxi², E³ro²jah³la² ĩ³ka²la¹tũ̱³ka̱³txa² kãin² ĩ³ka³li³kxi² nxe³yhain¹te³nah¹lxi¹ E³ro²jah³lai²na² a²wãn³txi³kxai³lu¹ wãin²ta¹ka³lxai²na² ĩ³ye³kxain¹te³nah¹lxi¹:
— Yã¹te² yen³kxa² ten³nxa²ji¹xi¹? A²yen³kxa² a²te³nĩn¹kxa² ĩ³wã̱³txi³san¹kxai²nãn²tu̱³ ũ³hũ¹nxa²ha¹tũ¹xĩ¹. Ta¹hxai²hẽ¹la².
23 Jã¹nxe³sxã³ E³ro²jah³la² a²wãn³txi³kxai³lu¹:
— Txa²yen³kxa² yxo²ha³kxa² ha³ta̱³nxãn²txi³ ĩ³ha³la³tãu²so¹sxã³ ũ³hũ¹nxa²ha¹tũ¹xĩ¹, ĩ³wã̱³txi³san¹kxe³la³ti¹. Ki³han³nxa³xi¹. Nxe³ju³ta² txa²wãn³txai²na² ĩ³wa²li²na¹ke³la³te²kxai³, Txa²wã¹sũ̱³na² a²ko̱³nxe³ju³ta² ũ³hũ¹sa²hĩ̱³nx2na³ni¹. Jã¹nxe³sa²kxa²ya̱n³ti³su² na¹nhi¹. Nxe³yhain¹ta¹hxai²hẽ¹la².
24 Nxe³nxa²ha¹te¹ wãin²ta¹ka³lxai²na² sa²kxai³lu² wa²li³sxã³ a²hã³ka³na² ĩ³wã̱³txi³te³nah¹lxi¹:
— Hã³kãi³. Nxe³nxi¹. Yã¹te²a² yen³kxa² ĩ³wã̱³tain¹hĩ̱³na¹te²la¹ku²? Na¹nhi¹. Ta¹hxai²hẽ¹la². Yxãn¹ta¹:
— “Jo³ãu² Ba³tis²jah³la², ĩ̱³yau³xa² ũ³hũ¹kxi²sa²sai¹nẽ³jah¹la² a²ne³ka² so¹lxi³ ten³sa³nha²wi¹.” Nxe³txai¹nhẽ³ni¹. A²hã³ka³nai²na² wãn³txa² ĩ³wã²lũ³xi²jau³xa² ta¹hxai²hẽ¹la².
25 Nxe³nxa²ha¹te¹ a²wãin²ta¹ka³lxai²na² sa²kxai³lu² ã³ni³hi² ĩ³whi¹xi²ka³tu̱³ a²hxi²kan¹te²a² sa²kxai³lu² ĩ³wa²lũ³xi²te³nah¹lxi¹:
— Jo³ãu² Ba³tis²jah³la², ĩ̱³yau³xa² ũ³hũ¹kxi²sa²sai¹nẽ³jah¹la² a²ne³ka² so¹lxi³ pra²ta²ka³lo³a² ũ³yhe³hẽ²ti³sxã³ ũ³hũ²xa¹sẽ¹li¹. Kwẽn¹tai²na² ten³sa³nhai¹. Nxe³yhain¹ta¹hxai²hẽ¹la².
26 Nxe³ju³ta²kxai³ a²hxi²kan¹ta² si³yxau³jah¹lai²na² ĩ³ãin²txi³khaix1ta¹hxai²hẽ¹la². Yxãn¹ta¹ ha³la³je¹nĩn³kxai³ a²wãn³txai²na² a²yen³kxa² wãin²ta¹ka³lxai²na² ũ³hũ¹te³lhxã³ nxe³jau³xai²na² yxo²a̱n³ta³ti³ e³ain¹jau³xai²na² a²nũ²a² yxo²ha³kxa¹ ĩ²i² ain³kxi² nxe³ain¹ta¹hxai²hẽ¹la². Ai¹nha²kxai³ E³ro²jah³lai²na² sa²kxai³lu² wãn³txai²na² ĩ³wa²li²ju³ta³la³ ten³ta¹hxai²nxa³hẽ¹la². A²nũ²a² yxo²ha³kxa¹ a²ẽ¹nãu³a¹ o̱³nxa³jau³su² ĩ³ye³kxain¹kxa²ya̱n³ti³su² Sũ̱³na² ko̱³nxe³ju³ta³la³ ũ³hũ¹ain¹kxa²ya̱n³ti³su² ta¹hxai²hẽ¹la². 27-28 Nxe³ha²kxai³ kwẽn¹ta²kxai³ so³ta²to²jah¹la² ĩ³kwa³na³ta¹hxai²hẽ¹la². Jo³ãu² Ba³tis²jah³la² ũ³nhe³ki²lho¹sxã³ tẽ³sxã³ wxã³si¹hain¹jau³su² ĩ³kwa³na³ta¹hxai²hẽ¹la². Ain¹ka³tu̱³, so³ta²to²jah¹lai²na² sa²kxai³lu² a³li³sxã³ sxi²ha² kan²thĩ³na² ã³wih¹ta¹hxai²hẽ¹la². Nxe³nũ²la² yu̱³la² kãin²ta³wxi²a² tẽ³sxã³, Jo³ãu² Ba³tis²jah³la² a²ne³ka² ũ³nhe³ki²lho¹ta¹hxai²hẽ¹la². Nxe³ka³tu̱³ a²ne³kai²na² pra²ta²ka³lo³a² ũ³yhe³hẽ²ti³so¹sxã³ a²wãin²ta¹ka³lxai²na² ũ³hũ¹ka³tu̱³ ta¹ka³lxai²na² a²hi²sen³kxai³lu² a²hã³ka³na² ũ³hũ¹ta¹hxai²hẽ¹la². 29 Nxe³ju³tai²na² Jo³ãu² Ba³tis²jah³lai²na² a²sa³wi³ha³lxa² ain³kxain¹ka³tu̱³ ya³lu²tai²na² a²ne³ki³la³ yũ²nxa³sxã³ a²nũ²a²nãu³ai²na² so¹lxi³ so¹sxã³ sa²nĩ̱³kxain¹ta¹hxai²hẽ¹la².
A²nũ²a² ka³lxa²nãu³xa² yai³nain¹jau³su²
30 Nxe³nxa²ha¹te¹ hã²wxãn³txa³ Je³su²jah³la² ĩ³sa²si¹hã³ta³nũ̱³ka̱³txai²na² sa²kxai³lu², ã³wa̱³lain¹ka³tu̱³ a²yen³kxa² kãi³ain¹ju³ta² a²yen³kxa² a²nũ²a² ã̱³xa² ĩ³yau¹ũ³yhain¹jau³xa² a²hãi¹nxe³ti³xa² Je³su²jah³la² ĩ³hen³txain¹ta¹hxai²hẽ¹la². 31 Nxe³hĩ¹na² a²nũ²a² ka³lxa¹tũ̱³ka̱³txa² Je³su²jah³la² ĩ²te³lhxã³ ã³tĩ̱³i² wxa̱³li² jã¹nxe² nxe³ain¹to³ta¹hxai²hẽ¹la². Nxe³ha²kxai³ Je³su²jah³lai²na² a²sa³wi³ha³lxi³nãu³xai²na² whãi²na¹, hxi²kan¹ti³ yain³txa²ha³ta̱³nxãn²ti³ ĩ³yai³nain¹to³ta¹hxai²nxa³hẽ¹la². Ai¹nha²kxai³, Je³su²jah³la² a²wãn³txi³kxai³lu¹ ĩ³ye³kxain¹te³nah¹lxi¹:
— Ha³lo²a² a²nũ²a² yxau³ai¹nxa³ko³xa² nũ̱h¹ ã³nxai³ya³sah¹lxi³hẽ¹li¹. Nũ¹ã¹ jũ¹nxe² ĩ³ye¹nxi²ya³sah¹lxi³hẽ¹li¹. Nxe³ta¹hxai²hẽ¹la².
32 Ai¹nha²kxai³ ka²no¹a² nũ̱h¹ ã³wi¹hain¹ka³tu̱³ ha³lo²a² a²nũ²a² yxau³ai¹nxa³ko³xa² ã³nxai³te³lhxã³ wa²li³ain¹ta¹hxai²hẽ¹la². 33 Yxãn¹ta¹ wa²li³ain¹ju³ta² a²nũ²a²nãu³xai²na² ĩ²ai¹nha²kxai³ ain³kxi²xain¹ta¹hxai²hẽ¹la². Ain¹ka³tu̱³ sxi²yhen³nãu³xa² hãi¹nxe³ti̱³xa¹ wa²li³sxã³ a²yu³kxa² ã³ni³hain¹ka³tu̱³ a²ko̱¹xai²na² sa²kxai³lu² a²nũ²a² yxau³ai¹nxa³ko³xai²na² sa²kxai³lu² a²ne³hẽ³txa¹ ã³wi¹hũ³yhain¹ta¹hxai²hẽ¹la². 34 Nxe³ka³tu̱³ Je³su²jah³lo²su² te²kxai³lu² ãn³yxo²ha³ti³lhi³nũ²la² ka²no¹a² a³li³ka³tu̱³, a²nũ²a²nãu³xai²na² ka³lxa¹tũ̱³ka̱³txai²na² ĩ²ain¹tãu³ Je³su²jah³lai²na² ãin²ta³lxi³nha²ta¹hxai²hẽ¹la². Ãin²ta³lxi³nha²te³nah¹lxi¹:
— Tũ̱¹ka̱³txai²na² o³ve²a³ nũ̱³ka̱³txi³hũ̱³na³na¹. O³ve²a² nũ̱³ka̱³txa² a²wa³kxẽn³yah¹la² yũ²nxa³kxe³hũ̱³nxe² hxi²ka̱u³ka̱u³nha²sxã³ yxau²xai³tũ̱³ka̱³txi³hũ̱³na³na¹. Nxe³ha²kxai³ ã³nãin²ta³lxi³sa³nhã¹. Je³su²jah³la² a²ẽ¹nãu³a¹ nxe³nha²ta¹hxai²hẽ¹la². Nxe³ha²kxai³ Txa²wã¹sũ̱³na² wãn³txa² wi¹jau³xa² ka³lxa¹jau³xa² ĩ³yau¹ũ³ain¹ta¹hxai²hẽ¹la².
35 Nũ²la² sũ²ni²khai³nxe³nũ²la² a²sa³wi³ha³lxi³nãu³xai²na² a²wãn³txi³kxai³lu¹ Je³su²jah³la² ĩ³ye³kxain¹te³nah¹lxi¹:
— Ti¹ai²na² sxi²jen³ti³la³ yũ²nxa³ti²tu³wi¹. Hĩ¹na² ka³nxa³hi²tẽ³na³li¹. 36 Nxe³ha²kxai³ a²nũ²a²nãu³xai²nãn²tu̱³ ĩ³sa²si¹hã³txain¹sĩ¹nhẽ³li¹. Ha³lo²ai²na² ta̱³nxa², sxi²yhen³nãu³xa² ta̱³nxa² a²yain³txa² so¹kxain¹si¹hain¹jau³su² ĩ³sa²si¹hã³txain¹sĩ¹nhẽ³li¹. Ta¹hxai²hẽ¹la².
37 Yxãn¹ta¹ Je³su²jah³la² a²wãn³txi³kxai³lu¹, ĩ³wa²lũ³xi²te³nah¹lxi¹:
— Wxãi²na² ũ³hũ¹txain¹yah³lxi³hẽ¹li¹, a²yain³txa²sa². Nxe³ta¹hxai²hẽ¹la². Nxe³nxa²ha¹te¹ a²sa³wi³ha³lxi³nãu³xa² a²wãn³txi³kxai³lu¹:
— Hxi²kan¹sa²sĩ¹nxa³nha²wi¹. A²nũ²a² nũ̱³ka̱³txai²na² yain³txa³tũ̱³xa² te³nain¹tũ̱³xa² kãin²khaix1na³li¹. Nxe³tũ̱³xai²na² sa²kxai³lu² a²nũ²a² ka³na³ka³na³jah¹la² kwẽ³kxa² hãi¹nxe³ti̱³xa² wa³ko³ni² yxau²xai³kxai²nãn²tu̱³ hxi²kan¹ti³ ũ³yho³hi²nxa³lho³li¹. Nxe³ha²kxai³ hxi²kan¹ti³hex1sa²sĩ¹nx3nhai¹. Ĩh¹nxe³thĩ̱³nha¹ji¹ku¹? Nha¹nhai¹. Nxe³ain¹ta¹hxai²hẽ¹la².
38 Yxãn¹ta¹ Je³su²jah³la² a²wãn³txi³kxai³lu¹:
— Yain³tũ̱³xa² yũ³ah³lxin¹tũ̱³xa² ai³sxã³ wxa²hau³ko³jah¹lxi³sã²nhẽ³li¹. Nxe³ta¹hxai²hẽ¹la². Nxe³sxã³ wxa²hau³ko³ta³lu²nain¹ka³tu̱³ ĩ³hen³tain¹jau³xa²sa¹:
— Yain³tũ̱³xa² tũ̱³ha¹li¹ tũ̱³ha¹li¹ ka³na³ki¹ tũ̱³xa² yũ² a̱i³na² ha¹li¹ yũ² nxe³sĩn¹nĩn²su²li¹. Ta¹hxai²hẽ¹la².
39 Nxe³ain¹ka³tu̱³ Je³su²jah³la² a²wãn³txi³kxai³lu¹:
— Si³sa³yu³ta² au³ju³ta² ã³nhai²wxe²xai³jah¹lxi³hẽ¹li¹. Ha³na³ka³lxi² ã³nũ²kxi²sxã³ jũ¹nxe² so¹lxi³ ã³wxe², jũ¹nxe² so¹lxi³ ã³wxe² jã¹nxe² nxe²xai³jah³lxi³hẽ¹li¹. Nxe³ta¹hxai²hẽ¹la². 40 Nxe³nxa²ha¹te¹ a²nũ²a²nãu³xai²na² hxi²ka² hxan³sxã³ ye³ha¹li¹ ye³ha¹li¹ wxa²sa²wa²la³kxi¹xi²nũ̱³ka̱³txa² a²nũ̱³ka̱³txi³su² ha³na³ka³lxi³ ã³wxe² jã¹nxe² jã¹nxe² ã²la² kãi²lxi³tũ̱³ka̱³txa² ã³wxe² nxe²xai³ain¹ta¹hxai²hẽ¹la². 41 Nxe³nxa²ha¹te¹ Je³su²jah³lo²kxai³lu¹ yain³tũ̱³xai²na² tũ̱³ha¹li¹ tũ̱³ha¹li¹ ka³na³ki¹ tũ̱³xa² wxa²sa²so¹xi² a̱i³nai²na² ha¹li¹ wxa²sa²so¹xi² nxe³ta¹hxai²hẽ¹la². Nxe³sxã³ ten³sa²tã³ka³la³yxo²nũ²la² a²yain³txa² Txa²wã¹sũ̱³na² ĩ³wi¹lxon³kxi²jau³xa² ĩ³ye³kxi²ta¹hxai²hẽ¹la². Nxe³nũ²la² a²yain³tũ̱³xai²na² so¹sxã³ wxa²nãu²lxi³sxã³ nxe³tũ̱³xai²na² sa²kxai³lu² a²sa³wi³ha³lxi³nãu³xai²na² sa²kxai³lu² ũ³hũ¹ain¹ta¹hxai²hẽ¹la². Hã²wxãn³txa³ a²nũ²a² yxo²ha³kxa¹ ũ³hũ²xai³ain¹ta¹hxai²hẽ¹la². Jã¹nxe³sxã³ a̱i³nai²na² wxa²nãu²lxi³sxã³ a²nũ²a² yxo²ha³kxa¹ ũ³hũ²xai³ain¹ta¹hxai²hẽ¹la². 42-43 Nxe³ka³tu̱³, a²nũ²a²nãu³xa² hãi¹nxe³ti̱³xa¹ ĩ³yain³tain¹ka³tu̱³ ũ³kxain¹ta¹hxai²hẽ¹la². Yain³txa³tũ̱³xa² a̱i³na² wxa²nãu²lxi³kxe³su² ũ³kxain¹nxa²ha¹te¹ a²wã³kxi³kxai³ wã²nxa³kxa² so¹sxã³ ha³ti²a² hxi²ka² hxan³sxã³ nẽ³nha¹li¹ wxa²sa²so¹xi²nũn³tẽ³na², ne³ki¹lhain¹ta¹hxai²hẽ¹la². 44 Nxe³ju³tai²na² sa²kxai³lu², in³txa² nũ̱³ka̱³txa² hãi¹nxe³ti̱³xa¹ ka³lxa¹khai¹nxe³tũ̱³ka̱³txa² 5.000 nxe² yain³tũ̱³xai²na² ĩ³yain³tain¹ta¹hxai²hẽ¹la².
Je³su²jah³la² ĩ̱³ye³na² ne³ka³na²ha² wxã³jau³su²
45 Nxe³nxa²ha¹te¹, kwẽn¹ta²kxai³ yain³ta³lun²ka³tu̱³ Je³su²jah³la² hi²sen³su² a²sa³wi³ha³lxai²na² ka³no¹a²ka³lo³a² ã³wih¹sxã³ ĩ̱³ye³nai²na² Bet3sa³i²ta³thĩ³na² yxo²ha³ti³lhi³si¹hain¹jau³su² ĩ³ye³kxain¹ta¹hxai²hẽ¹la². Nxe³ain¹tãu³a² a²nũ²a²nãu³xin³txi² ĩ³xi²si¹hain¹jau³su² ĩ³sa²si¹haun¹ta²ain¹ta¹hxai²hẽ¹la². 46 Ĩ³sa²si¹haun¹ta²ain¹ka³tu̱³ nũh¹xai³sxã³ wã³la³ka³txa² wxa²ka³la³nũ²la² Txa²wã¹sũ̱³na² e³kxi²ta¹hxai²hẽ¹la². 47 Nũ²la² ka³nxa³hi²nũ²la², ka²no¹a²ka³lo³ai²na² ĩ̱³ye³na² nxũ²kwa̱i³ye³la³nãu³a² ne³hẽn³kxa² hãu¹ha²kxai³ Je³su²jah³la² so¹lxi³, ha³lo²a² nũ̱¹he¹ha²kxai³ nxe³ta¹hxai²hẽ¹la². 48 Nxe³tãu³a¹ i³txa² nũ̱³kxũn³txi³ ka²no¹a²ka³lo³ai²na² sa²ne³khau²kxain¹ju³ta²kxai³ a²sa³wi³ha³lxi³nãu³xa² hxi²kan¹ti³ ũ³kwa³lxĩ¹nha²sxã³ ai³ai¹nxa³ju³ta²kxai³ nxe³ta¹hxai²hẽ¹la². Nxe³ju³tai²na² a²yxo²ha³kxa¹ Je³su²jah³lai²na² sa²kxai³lu² ĩ²ta¹hxai²hẽ¹la². Nxe³te³nah¹lxi¹ ka³la³ka³la²a² ĩ³yxai²lxi²ti³xa² Je³su²jah³la² ĩ̱³yau³xa² a²ne³ka³na²ha² wxã³yain¹ta¹hxai²hẽ¹la². A²yu³kxa² wxã³ta¹hxai²hẽ¹la².
— Ã³wa²to¹tai¹na¹tũ¹xã¹. Ta¹hxai²hẽ¹la².
49 Yxãn¹ta¹ a²sa²wi³ha³lxi³nãu³xai²na² a²hi²sen³kxai³lu² ĩ²ain¹ta¹hxai²hẽ¹la². Je³su²jah³la² ĩ̱³yau³xa² a²ne³ka³na²ha² ã³wxã³ju³ta² ĩ²ain¹ta¹hxai²hẽ¹la².
— Ya³lu²te² yãu³ka³txi³sa²lxã²nx3nha²khi³. Nain¹jau³su², ĩ³wxan¹sxã³ yu̱h³lxi³khai¹nxẽn³tain¹ta¹hxai²hẽ¹la². 50 Yxãn¹ta¹ Je³su²jah³lai²na² a²wãn³txi³kxai³lu¹:
— Txai¹ta³li³na¹we¹. Yu̱h³lxah³lxi³txa³hẽ¹le¹. Nxe³ain¹ta¹hxai²hẽ¹la².
51 Nxe³sxã³ Je³su²jah³lai²na² sa²kxai³lu² ka²no¹a²ka³lo³a² wi³kxain¹ta¹hxai²hẽ¹la². Ain¹sxã³ i³txai²na² wxa²nhãu²no³jain¹ta¹hxai²hẽ¹la². Yxãn¹ta¹ a²sa³wi³ha³lxi³nãu³xai²na² kãin² yu̱h³lxai¹nha²kxai³ kãin² wã̱³tai¹nha²kxai³ ain¹ta¹hxai²hẽ¹la². 52 Nxe³ain¹ju³ta² yain³txi³nũ̱³xa² a²nũ²a² ka³lxa¹tũ̱³ka̱³txa² ĩ³yã̱³lã̱³tain¹ju³tai³tã² a²si³yxau³tãu³khai³xa² ã³ne³to³hain¹ta¹hxai²nxa³hẽ¹la². Ai¹nha²kxai³ yu̱h³lxai¹nha²kxai³ wã̱³tai¹nha²kxai³ ta¹hxai²hẽ¹la².
Je³su²jah³la² hxi²ka² ĩ³ton³te² nũ̱³ka̱³txa² we²txa³lxi³jau³su²
53 Nxe³nxa²ha¹te¹ ã³yxo²ha³ti³lhi³ain¹ka³tu̱³ ha³lo²a² Je³ne³sa³re²ko³xa² wa²li³hain¹ka³tu̱³ ka²no¹a² sa²ha³lo²sa²ta̱³ain¹te³na¹ hi³sa³ka³txa² kan²ka³ta² sa²nĩ¹sa²tai³ka¹tain¹ta¹hxai²hẽ¹la². 54 Nxe³ain¹ka³tu̱³ kwẽn¹ta²kxai³ a²nũ²a²nãu³xa² hi²sen³su² Je³su²jah³la² ĩ²kxi²xain¹ta¹hxai²hẽ¹la². 55 Ai¹nha²kxai³, sxi²nhãu³xai²na² yxo²ha³kxa¹ ã³ni³sxã³ ã³wi¹hain¹ka³tu̱³ a²nũ²a² ĩ³ton³te²su² te²a² sxa³ain¹ka³lo³a² whãi²na¹ sa²ye³hẽn²ti³so¹nyhain¹ka³tu̱³ Je³su²jah³la² a²he¹tãu³a² sa²kxai³lu² ã³nxai³ain¹ta¹hxai²hẽ¹la². 56 Ain¹ka³tu̱³ Je³su²jah³la² he¹tãu³a¹ ĩ²li³tãu³a¹ sxi²yhen³nãu³a¹ ta̱³nxa², sxi²ha² ka³lxa¹thĩ³nãu³a¹ ta̱³nxa², ha³lo²a² ta̱³nxa² a²nũ²a² wi¹lain³kxi²nha²te² hi²sen³kxai³lu² a²nũ²a² ĩ³ton³te²a² tẽ³sxã³ sxi²yhe³na² nxũ²kwa̱i³ye³li³nãu³a¹ a²yuh³xa² ũh³wxe³yhain¹ka³tu̱³ wi¹lain³kxi²nha²tũ̱³ka̱³txa² a²wãn³txi³kxai³lu¹ Je³su²jah³la² ĩ³ye³kxain¹te³nah¹lxi¹:
— Wxa²wã²la² yxo²ka³teh³nãu³a¹ ha³ta̱³nxãn²txi³ a²nũ²a² ĩ³ton³te²su² te²a² wxa²to³hũx1ti³ten³nxain¹na³li¹. Nxe³ain¹ta¹hxai²hẽ¹la². Ain¹ka³tu̱³ a²nũ²a² ĩ³ton³te²su² te²an²tu̱³ Je³su²jah³la² wã²la² yxo²ka³teh³nãu³a¹ wxa²to³hain¹te²nãu³xa² ha³kxa¹, we²nhxa³sa²sai¹ain¹ta¹hxai²hẽ¹la².