MAR 1:1 Valea Giamaina dede Ieisu Keliso Yaubada Natuna paipaina. Nakabavelamu topalimatamatana imai tomoꞌotoqa inavonedi inavalabubuna.
MAR 1:2 Base Yaubada natovesipupu Aisea igililia Yaubada ivesipupu ivo, “Kunoqai, naqai gutopalimatamatana aikalaqeieni inagumeta mukenao inavusia.
MAR 1:3 Walakaimaiqe topalimatamatananina bonana bwaiginaeqa ieqoleqole ivo, ‘Tomwaya nakeda kwavusia, nakabatauya kwaisivetonovidi.’”
MAR 1:4 Beqa Dioni topalimatamatananina imai walakaimaiqe tomoꞌotoqa ibabitaisodi wete Yaubada navalea tomoꞌotoqa waidie ilalauguguyeni ivo, “Mikapoinaeqa kwanuavila, we Yaubada mikapoina inanuataqonidi. We aibabitaisomi nuavila kanakiakiaya waimie, paina gunabei mikapoinaeqa kwanuavila.”
MAR 1:5 Beqa tomoꞌotoqa matatabudi imiamia Iudia navikai naqeneye wete Ielusalema vanuqa balasi naqeneye isauyedi inaqo Dioni inavevaneneqeni. Tutuyanina dikapoina ivesipupuyedi, Dioni ibabitaisodi bwasi Iolidani waineye.
MAR 1:6 We Dioni kaleko mwesimwesiana ikweseni kaisaya kanawavaqa kameli* vutuvutunaeqa iyoqonidi, we kanawakila talobwana waineye ivewakileni kaisaya bununaeqa ivalabubunidi. Tutuya puena limwana wete maikawa ikanikani.
MAR 1:7 We tutuya puena tomoꞌotoqa ivonevonedi ivo, “Muligue tamo tomoqo imaimai. Gumanina veluvelulunaotoqina matautauda Yau, beqa Yau ge kagusala kanakaqe yapayapa kanabulava aisobwanu aiqeuya.
MAR 1:8 Yau amaiqa bwasieqa aibabitaisomi, we gumanina muligue imaimaiqa Yaubada Vaitabuna Giamaina beqa inababitaisomi.”
MAR 1:9 No tutuyanina waineye, Ieisu itauya Nasaletaeqa vikai Galili naqeneye inaqo Dioni waineye, we bwasi Iolidani waineye, Dioni Ieisu ibabitaisoi.
MAR 1:10 We tutuyanina bwasieqa ipoia, ikisalaga abame. Abama ikawapiai, we Yaubada Vaitabuna ikiseni kanakisa mesai malasi iobuma waineye ilugu.
MAR 1:11 We abameꞌeqa Yaubada bonana isauyeni ivo, “Komu, Natugu nuapougu. Avenapwayewemu, wete amwasanemu bwaigina.”
MAR 1:12 Yaubada ivoneni ikakava, we no waineye vedimadimanaeqa Yaubada Vaitabuna Giamaina Ieisu ivetuneni inaqo walakaimaiqe.
MAR 1:13 Noko waineye kaiata 40 naqedie walakaimaiqe imiamia, we Seitani iekautovoni wayaqina kapoina waineye inayatoi. Walakaimaiqe imiamia kaisaya walawalakai gamwadie, we mulineye Yaubada naꞌanelose abameꞌeqa imai kanakaivaisa iveleni.
MAR 1:14 No tutuyanina waineye Kini Elodi gunabei Dioni Tobabitaiso vanuqa kabakaimatavuloqa waineye iginoleni, matautauda Ieisu inaqo Galili waineye tomoꞌotoqa waidie Yaubada navalea ivesipupuyeni.
MAR 1:15 No waineye iesipupu ivo, “Tutuya gunabei ilekwa. Yaubada nakedakeda kaivauna natomoꞌotoqa kadiloina paipaidi saiqanaqa inamai. Mikapoinaeqa kwanuavila, we Valea Giamaina kwavetumaqaneni.”
MAR 1:16 We tamo kaiata waineye Waya Galili kwadeweye ilalauvasana tovuata kadikailuqa ikisedi, Saimoni metaina Anidulu divuataeqa iyayaubani waya waineye.
MAR 1:17 Ikisedi iveqole waidie ivo, “Kwamai kwavemuliegu. Mesai de iqana kwakonakonadiqa, we Yau aivevemi banikodiqa tomoꞌotoqa kwaikonadi kwaimaiedi waigue inavetumaqanegu.”
MAR 1:18 No waineye vedimadimanaeqa divuata ibailedi ivemulieni.
MAR 1:19 We ivemulieni iveqanaqo saiqanaqa kwadeweye Ieisu Sebedi menatunavo Diemesi, Dioni ikisedi divuata kawalabukina iyaqiyaqili diwaga waineye.
MAR 1:20 We divuata iyaqiyaqili Ieisu iveqole waidie ivo, “Kwamai. Kwavemuliegu.” Beqa tamadi menatolituqavo wageye ikiawedi, we ivemulieni.
MAR 1:21 We tutuyanina ilekwa tamo vanuqa kanawavaqa Kapeneumi waineye, no Kaiata Kabaveyawai* waineye Ieisu ilugu vanuqa kabavelaukui* naqeneye iekaivevena Yaubada navalea tomoꞌotoqa waidie.
MAR 1:22 Taunina navelulunaeqa iekaivevena, we ge mesai loina kaditovekaivevenavo iekaivevena beqa tomoꞌotoqa nuadi ivilele bwaigina.
MAR 1:23 We tutuyanina vanuqa kabavelaukui* naqeneye iekaivevena, we tomoqo vaitabu kapoina iekuniqeni iveqole bonana bwaiginaeqa
MAR 1:24 ivo, “Banikodiqa, uvale kumai waimeye, Ieisu tomoqo Nasaleta? Kumai de waineye kileoma? Ayagovimu komu Yaubada Natuna Vesivesinuana.”
MAR 1:25 We Ieisu ivona bonana veluveluluninaeqa ivo, “Kuvekwada! Tomoqo kubaileni. Kusauyemu. Kunaqo.”
MAR 1:26 Matautauda vaitabu kapoina ibwau bonana bwaiginaeqa tomoqonina ivelaudididiqa we vaitabu kapoina tomoqo waineye isauyeni.
MAR 1:27 Tutuyanina isauyeni tomoꞌotoqa puedi nuadi ivilele kaisedi waidie iesipupu ivo, “Dede vakai? Dede vekaivevena kaivauna wete menaveluluna. We tomoqonina menaveluluna vaitabu kapoidi iloinedi naloina ivematamataneni.”
MAR 1:28 We tutuyanina waineye vikai Galili matatabuna naqeneye vedimadimanaeqa Ieisu valeana bwaigina paipaina isapayavula.
MAR 1:29 We vedimadimanaeqa Ieisu mekanatovemulivo vanuqa kabavelaukui* ikiaweni inaqo Saimoni metaina Anidulu divanuqe Diemesi, Dioni ikweyabudi.
MAR 1:30 Tutuyanina waineye Saimoni lawana mokamokaidi vovodi iveyauyauta iviqa kadikivi waineye ikenokeno, no waineye Ieisu ivoneni paipaidi.
MAR 1:31 Beqa inaqo ilugu waidie dimadie ikavikavina isivetovoidi. Vedimadimanaeqa vovodi yauyauta ikakava matautauda kadi isiobu ikani.
MAR 1:32 We tutuyanina gunabei lavilavie, valavala iketoniveni tomoꞌotoqa ditoviqavo wete gumanidiavo vaitabu kapoidi iekuniqedi ikewadi imaiedi Ieisu waineye.
MAR 1:33 We tomoꞌotoqa puedi vanuqa bwaigina waineye isikauqidi vanuqa mataneye.
MAR 1:34 Vanuqa mataneye Ieisu tomoꞌotoqa puedi kadiviqa sulidi, sulidi ikavegiagiamaidi wete mesai gumanidiavo vaitabu kapoina waidie iveuqeuqedi isauyedi. We vaitabu kapoidi iyagovi Ieisu Yaubada Natuna Vesivesinuana beqa ge idatagwanedi tamo vakai inavesipupuyedi.
MAR 1:35 We matalovalovanineye Ieisu itovoi vanuqa ikiaweni inaqo kawalawamaiqe no waineye Yaubada waineye iesipupu.
MAR 1:36 Mulineye Saimoni mekanakweyabuvo inaqo ilalaualeni.
MAR 1:37 We ibabaneni ivoneni ivo, “Tomoꞌotoqa puedi ilalaualemu.”
MAR 1:38 Ibaivila ivonedi ivo, “Kwamai tainaqo vanuqa tupwaidiavo sulidi vivideye waidie. Yaubada navalea aivesipupuyeni tomoꞌotoqa waidie. De lamunanina amai.”
MAR 1:39 Beqa Galili kanamatatabu waineye inaqo Yaubada navalea ilauguguyeni vanuqa kabavelaukui* naqedie wete vaitabu kapoidi tomoꞌotoqa waidieꞌeqa iveuqeuqedi isauyedi.
MAR 1:40 Tamo kaiata tamo tomoqo mekanaviqa bununeye kanawavaqa lepelo imai Ieisu waineye manawaneye isobwanu ielaukui vaivaituqana ivo, “Kago wayaqimu kigiavemaqetagu.”
MAR 1:41 We Ieisu tomoqo bonana inoqai nuana inaqei dimana isiketoi ikavikavini ivo, “Eee, Yau tagwatagwanigu. Kuvegiagiamai!”
MAR 1:42 We vedimadimanaeqa tomoqo bununeye lepelo ikakava ivegiagiamai vaituqana.
MAR 1:43 Wete Ieisu bonana veluveluluninaeqa ivoneni
MAR 1:44 ivo, “Ge tamo aitoi kivoneni paipaigu, we vedimadimanaeqa kunaqo tovelomu* waineye kuvekaivevenemu. We kinaqo velomu kikalaqei Mosese naloina mesai kiakiaya tomoꞌotoqa waidie gunabei kuvegiagiamai.”
MAR 1:45 We tomoqonina Ieisu ge idavekimataneni inaqo vikai puena waidie tomoꞌotoqa ivonevonedi, we valea isapayavuleni vikai puena waidie. Beqa Ieisu ge kanasala inanaqo vanuqa bwaigidi waidie tutuyanina tomoꞌotoqa ietonovi paina kago mesai yoko bwaigina inamai. Beqa vikai bwaigidi ikiawedi inaqo kawalawamaiqe, we no waineye tutuya puena imiamia. Wete vikai puedi waidieꞌeqa kaditomotoqavo inaqo Ieisu waineye.
MAR 2:1 Kaiata tupwaidiavo ikakava Ieisu ivila vaituqana inaqo Kapeneumi waineye, we tupwaidiavo tomoꞌotoqa gunabei inoqai imai vanuqe.
MAR 2:2 Tomoꞌotoqa puedi imiakauqa vanuqa waineye vanuqa iveadaꞌadaqeni ge tamo kabamia wete vanuqa kawaneye mesai. We Ieisu iesipupu Yaubada navalea waidie.
MAR 2:3 We tomoqovo kadikumapuli sevusevu waineye tomoqo bwalobwalogona ikavalai imaieni vanuqe.
MAR 2:4 Tutuyanina imaieni vanuqe ikisedi tomoꞌotoqa yoko puedi keda itutubodabodai ge kadisala inanaweni Ieisu waineye. Beqa luvewana waineye ilagaveni vanuqa tabwaneye itaviponuya ikakava. Tomoqonina bwalobwalogona mesevusevuna iveonoqi mekanabulava ivekilaloi makanuadi iobu Ieisu manawaneye.
MAR 2:5 We tutuyanina iobu Ieisu manawaneye bwalobwalogona ikiseni wete divetumaqana ikiseni beqa ivoneni ivo, “Natugu, mukapoina gunabei anuataqonidi.”
MAR 2:6 We no waineye tupwaidiavo Mosese naloina kanatovekaivevenavo iekalamia. Ienuana nuapoudie ivo,
MAR 2:7 “Kaia Yaubada kaisena kanasala kapoina inanuataqonidi. Banikodiqa de mesai iesipupuyedi? Beqa ivovonamaimaiqa Yaubada isiwataoni iesipupu mesai nigo Yaubada kadikailuqa idavesala!”
MAR 2:8 We vedimadimanaeqa Ieisu vaitabunaeqa dinuanuana iyagovi ivonedi ivo, “Komi uvale we mesai kwaenuanedi nuapoumie? Gunabei nuapoumi akisedi.
MAR 2:9 Dede memeqanina tamo tobwalogo waineye anavo, ‘Mukapoina gunabei anuataqonidi’ paina ge tamo aitoi idayagovi oge inalausimatala. We dede ge memeqanina tamo tobwalogo aivoneni, ‘Kutovoi kamusevusevu kukewai kutauya kunaqo,’ paina tomoꞌotoqa kadisala inakiseni vakai inasauyeni.
MAR 2:10 Beqa Yau aivona vakai mwauna aivalabubuni beqa no kwaiyagovi veluluna Yaubada ivelegu, Yau Mwaqitana Kanatomoqo,* we meguveluluna kapoina ainuataqonidi pwayapwaya waineye.” Matautauda bwalobwalogona ivoneni ivo
MAR 2:11 “Avonemu kutovoi kamusevusevu kukavalai kunaqo muvanuqe.”
MAR 2:12 Tomoqo bwalobwalogona vedimadimanaeqa itovoi kanasevusevu ikavalai itauya, we tomoꞌotoqa puedi ietonovi wete nuadi ivilele Yaubada ididigeni ivo, “Ge tamo yawaida waineye valabubunanina tadakiseni.”
MAR 2:13 Ieisu mekanatovemulivo Kapeneumi ibaileni inaqo Waya Galili vivineye. We yoko bwaigina imai waineye Ieisu Yaubada navalea iekaivevena waidie.
MAR 2:14 Tutuyanina iveqanaqo saiqanaqa ikiseni tomoqo kanawavaqa Libai tamana Alipio imiamia nakabalituqa naqeneye takisi ikewakewa Loma gabemani paipaina. Ieisu iveqole waineye ivo, “Kuvemuliegu.” Libai itovoi ivemulieni.
MAR 2:15 Mulineye Ieisu Libai navanuqe lavilavie ikanikani. Takisi kanatokewavo puedi wete tomoꞌotoqa kapoidi taiau tutuya puena Ieisu itatalakwavini gumanidiavo, wete Ieisu mekanatovemulivo taiau ikanikani.
MAR 2:16 We tupwaidiavo Mosese naloina kanatovekaivevenavo, yoko tupwaidiavo Palisivo*, ikiseni Ieisu takisi kanatokewavo wete tomoꞌotoqa kapoidi taiauda ikanikani beqa kanatovemulivo ivonedi ivo, “Vakai paipaina tomoꞌotoqa dede takisi kanatokewavo we tomoꞌotoqa kapoidi taiau ikanikani?”
MAR 2:17 Tutuyanina Ieisu divona inoqai ivesipupu waidie ivo, “Tomotoqanidiavo togatogagadi ge doketa paipaina inanuanuana. Gebuka! Gumanidiavo toviqa kadisala doketa inalaualeni.” We ivesipupu waidie, “Yau ge tomoꞌotoqa giamaidi paipaidi adamai. Yau tomoꞌotoqanidiavo kapoidi paipaidi amai.”
MAR 2:18 Tamo kaiata Dioni Tobabitaiso kanatovemulivo we tupwaidiavo Palisivo* iekudiqana tapwololo paipaina. No waineye tomoꞌotoqa tupwaidiavo imai ivoneni ivo, “Dioni kanatovemulivo wete Palisivo* kaditovemulivo iekudiqana, we banikodiqa komu kamutovemulivo giladi ikanikani ge idaekudiqana?”
MAR 2:19 We Ieisu ivonedi ivo, “Tutuyanina tomoqo vavine inanaqia tomoqonina enavo, banikodiqa iekudiqana? Gebuka! Tutuyanina meꞌenavo taiau ge idaekudiqana inakani velataubama medimwasana.
MAR 2:20 Tamo kaiata tomoqonina kanatalavualavo gamwadieꞌeqa inakewai. Kaiatanidiavo no waidie inaekudiqana paina nuadi inakapo.”
MAR 2:21 Wete ivonedi ivo, “Yau dede nuanuana kaivauna amaieni aivekaiveveneni waimie ge mibubuna tutuaina taiauda idavesala. Kaleko tutuaina ge kanasala kaleko kaivauna beqa kibwadai. Kago mesai kailegwa waineye inakawalabuki paina kaleko kaivauna inaqoqova, we kalekonina tutuaina inakawalabuki.
MAR 2:22 Wete mesai ge kanasala oine* kaivauna inaꞌiwaqi inaobu oine* kabaꞌiwaqa kaisaya bununa tutuaina waineye. Kago no mesai aitoi inavalabubunediqa kaisaya bununa inakawapiai paina oine* inapatai inavetageyoi kaisaya bununa ge kanasala kaisena inapatai. Beqa oine* wete kaisaya bununa inakavekapoi. Gebuka! Ge de mesai inavalabubunediqa we tomoꞌotoqa oine* kaivauna inaꞌiwaqi inaobu kaisaya bununa kaivauna waineye.”
MAR 2:23 Me-Diu Dikaiata Kabaveyawai* waineye Ieisu mekanatovemulivo inaqonaqo witi kanatanoqa naqeneye. Tutuyanina inaqonaqo kanatovemulivo witi vuadi igadidi ikanikani.
MAR 2:24 We tupwaidiavo Palisivo* ikisedi no mesai ivavalabubunedi Ieisu ivoneni ivo, “Kukiseni! Daketoboda imiamia ge Kaiata Kabaveyawai* waineye tailituqa, we uvale kamutovemulivo ilitulituqa Kaiata Kabaveyawai* waineye?”
MAR 2:25 We ibaivila Palisivo* waidie ivo, “Aa dede gililinina Buki waineye, Deibida wete enavo taiauda ivalabubuni tutuyanina ilase wayaqidi inakani beqa gunabei kwawawai kwanoqai, we uvale ge kwadanuakawananaqaia?
MAR 2:26 Deibida Yaubada navanuqa naqeneye ilugu ivelaukui tupwaidiavo beledi paipaidi. No tutuyanina Abiata natutuya tovelomuvo bwaigidi kaditogumeta* waineye itagwaneni Deibida tupwaidiavo beledi iveleni. No beledinina pilopilona, we gunabei ikalaqeieni Yaubada mataneye. Kaia tovelomu* kaditagwana beledinidiavo inakanidi, we Deibida tupwaidiavo ikanidi. Wete ikewadi tupwaidiavo iveledi tomoꞌotoqa taiau imiamia ikani, we Yaubada ge idakawakapoieni.”
MAR 2:27 We wete ivonedi, “Yaubada Kaiata Kabaveyawai* ivalabubuni tomoꞌotoqa kadikaivaisa paipaidi. We Yaubada ge tomoꞌotoqa idavalabubunidi Kaiata Kabaveyawai* inakaivaiseni.
MAR 2:28 Yau Mwaqitana Kanatomoqo* beqa Kaiata Kabaveyawai* Yau Kanatomwaya!”
MAR 3:1 Tamo Kaiata Kabaveyawai* waineye Ieisu ivila vaituqana ilugu vanuqa kabavelaukui* naqeneye tomoqo dimana gemwayana ikiseni imiamia.
MAR 3:2 We tupwaidiavo tomoꞌotoqa wayaqidi Ieisu inakuvani, beqa iematakaikaieni kago togemwaya inakavegiagiamaia Kaiata Kabaveyawai* waineye.
MAR 3:3 We tomoqo dimana gemwayana ivoneni ivo, “Kumai kutovoi tomoꞌotoqa matadie.”
MAR 3:4 Matautauda ivelautoliedi ivo, “Vakaiebei loina giamaina Kaiata Kabaveyawai* paipaina: Giamaina taivalabubuni oge kapoina taivalabubuni? Oge tomoqo yawaina taiketoyavuya oge tomoqo yawaina taikavekapoi?” Ge tamo aitoi navelautoli idabaivilai.
MAR 3:5 Matautauda Ieisu mekanakapoka waidie ikisalelele. Beqa Ieisu nuana ikapo divedebapakala paipaina. Matautauda tomoqo dimana gemwayana ivoneni ivo, “Dimamu kusiketoi.” We dimana isiketoi ivegiagiamai vaituqana.
MAR 3:6 Beqa Palisivo* itauya inaqo Kini Elodi kanatokaivaisavo waidie, taiauda nuanua italaqi Ieisu inaluvewapai.
MAR 3:7 Beqa Ieisu mekanatovemulivo inaqo Waya Galili doleneye. Yoko bwaigina Galilieqa italakwavini. Tomoꞌotoqa puedi valea inoqai Ieisu kabanuavilele** ivalabubunidi paipaidi beqa imai waineye Iudia eqa, Ielusalema, Idumea wete tupwaidiavo vikai Iolidani bwasi vivineye waidieꞌeqa we Taia wete Saidoni vividie waidieꞌeqa.
MAR 3:9 Tomoꞌotoqa puedi Ieisu gunabei ikavegiagiamaidi beqa toviqa iebipelapela wayaqidi Ieisu inakavikavini. Paina yoko bwaigina, we Ieisu ge wayaqina inabibini beqa kanatovemulivo ivonedi ivo, “Waga kwavalabubuni paipaigu inakenokeno.”
MAR 3:11 We tutuya puena vaitabu kapoidi tomoꞌotoqa iekuniqedi Ieisu ikiseni isobwanu mataneye iveqole ivo, “Komu, Yaubada Natuna!”
MAR 3:12 We ivona veluveluluna ivo, “Ge tamo aitoi kwaivoneni Yau paipaigu.”
MAR 3:13 Ieisu ilaga koyeye tomoqovo gumanidiavo wayaqina iqoledi imai waineye.
MAR 3:14 Tutuyanina imai waineye tomoqovo 12 ivesinuedi taiauda inanaqo we kadiwavaqa iqoledi apositolovo*. We ivonedi ivo, “Yau wayaqigu komi taiauda taimiamia mulineye aivetunemi kwainaqo Guvalea Giamaina kwailauguguyeni tomoꞌotoqa waidie.
MAR 3:15 We tutuyanina aivetunemi lauguguya paipaina veluluna aivelemi kamisala wete vaitabu kapoidi kwaikwavinedi tomoꞌotoqa naqedie.”
MAR 3:16 We apositolovo* 12 ivesinuedi kadiwavaqa deqoidi: Saimoni (Ieisu iqoleni Pita kananuanuana gileu),
MAR 3:17 Sebedi natunavo Diemesi taina Dioni taiauda, Ieisu iqoledi Boanege (kananuanuana Kanitala Natunavo)
MAR 3:18 Anidulu, Pilipi, Batolomiu, Madiu kanawavaqa tamo Libai, Tomasi, Diemesi, Alipio natuna, Tadiasi, Saimoni gumanina Seloti
MAR 3:19 we Iudasa Isakaliota gumanina Ieisu kanatoketoqiluva.
MAR 3:20 We Ieisu mekanatovemulivo taiauda inaqo tamo vanuqa waineye ilugu, we yoko bwaigina isikauqa vaituqana waineye, we ge kadisala inakani.
MAR 3:21 Tutuyanina nasusuvo inoqai paipaina ivo, “Gumanina qauqauna”, we inaqo wayaqidi imaseagai inanaweni divanuqa waineye.
MAR 3:22 Tutuyanina Ieisu nasusuvo inaqo, tupwaidiavo Mosese naloina kanatovekaivevenavo Ielusalemaeqa iobuma iesipupu, “Bialesibubi kaisena gumanina vaitabu kapoidi kaditogumeta Ieisu iekuniqeni! Vaitabu kapoina ditogumeta naveluluna beqa kanasala vaitabu kapoidi inakwavinedi.”
MAR 3:23 Beqa Ieisu loina kanatovekaivevenavo iqoledi waidie ivesipupu vonawakedubalaeqa ivo, “Banikodiqa, Seitani kanasala Seitani inakwavineni?
MAR 3:24 Kago kabaloina tamoqana inaketovegeia yoko kailuqa taiau inaetalaqa we no kabaloinanina ge kanasala inakenokeno.
MAR 3:25 Wete mesai susu tamoqana inaketovegeia yoko kailuqa ediavo taiau inaetalaqa we no susunina ge kanasala inakenokeno.
MAR 3:26 Beqa kago Seitani nakabaloina inaketovegeia nayokovo taiau inaetalaqa ge kanasala inakenokeno kaia inakakava.
MAR 3:27 Dede vonawakedubala Seitani paipaina: Ge tamo aitoi kanasala tomoqo veluvelulunina navanuqe inalugu nasakuvo inavainaqodi, we naqaida tomoqonina veluvelulunina inayoqoni matautauda kanasala nasakuvo vanuqeꞌeqa inavainaqodi.
MAR 3:28 Yau avona mwaqitana waimie Yaubada kanasala tomoꞌotoqa dikapoina puena wete divonamaimaiqa ge medivekimatana puena inanuataqonidi.
MAR 3:29 We kago aitoi Yaubada Vaitabuna ge inavekimataneniqa paipaina inavonamaimaiqa, Yaubada ge kanasala nakapoinanina inanuataqoni, we nakapoinanina inakenovaqata.”
MAR 3:30 We Ieisu de mesai ivonedi, paina vaitabu kapoidi ikekewaluguaqetedi Yaubada Vaitabuna naveluluna beqa, we tomoꞌotoqa vonamaimaiqaeqa iesipupu Yaubada Vaitabuna waineye paina iesipupu ivo, “Vaitabu kapoina Ieisu iluguya.”
MAR 3:31 Ieisu nasusuvo imai ilekwa vanuqa waineye maleweye itovotovoi. Tamo tomoqo ivetuneni inaqoleni.
MAR 3:32 We yoko bwaigina imia kwaikwaipipineni we tupwaidiavo tomoꞌotoqa ivoneni ivo, “Inamu, taimwavo, novumwavo maleweye ilalaualemu.”
MAR 3:33 Ibaivila waidie, “Aitoi gumanina inagu wete eqavoi taigwavo?”
MAR 3:34 Matautauda ikisalelele tomoꞌotoqa ikisedi imia kwaikwaipipineni ivo, “Kwakiseni! De tomoꞌotoqanidiavo kaia Yau inagwavo wete taigwavo!
MAR 3:35 Aitoi gumanina Yaubada nanuanuana ivavalabubuniqa gumanina taigu, novugu wete inagu.”
MAR 4:1 Wete Waya Galili vilaneye Ieisu ivelamu iekaivevena vaituqana. Yoko puedi inaqo inoqai iesipupu, we waga waya tabwaneye ieputeyeni waineye idodoqa naqeneye imiabui, tomoꞌotoqa puedi itovotovoi kwadeweye.
MAR 4:2 Ieisu vonawakedubalaeqa iesipupu, wete iekaivevena tomoꞌotoqa waidie saku puena paipaidi.
MAR 4:3 Vona wakedubalaeqa ivonedi ivo, “Dede kwanoqai. Tamo tomoqo natanoqa ivuani waipei isapayavuledi natanoqe.
MAR 4:4 Tutuyanina waipei isasapayavuledi waipei tupwaidiavo ibeku kedeye, manuqa imai ikanidi.
MAR 4:5 We waipei tupwaidiavo ibeku lasalasa waidie pwayapwaya ge bwaigina we kaia itabwa ilaga,
MAR 4:6 we kwalamidi ge idaobuotoqa beqa valavala igabu tabwadinidiavo siaidi imwatu.
MAR 4:7 We waipei tupwaidiavo ibeku iobu mosomoso mwalamwalaqidi waidie itabwa ilaga mosomoso mwalamwalaqidi itaula vuyovuyoidi ge vuadi idayatodi.
MAR 4:8 We waipei tupwaidiavo ibeku iobu pwayapwaya giamaina waineye itabwa giagiamai. Tupwaidiavo ivuaqa giamaina mesai 30, tupwaidiavo ivuaqa saiqana giamaina mesai 60 wete tupwaidiavo ivuaqa giamaiotoqidi mesai 100.”
MAR 4:9 We Ieisu ivonedi ivo, “Kago komi metaniqami, guvona kwainoqai vakai aesipupuyeni waimie.”
MAR 4:10 Tamo tutuya Ieisu mekanatovemulivo kadiyoko 12 wete tomoꞌotoqa tupwaidiavo ivelautolieni vonawakedubala paipaina.
MAR 4:11 Ieisu ibaivila ivonedi, “Komi gumanimiavo gunabei avesinuemi valea vavaigavudi aigiavemaqetaimo waimie, Yaubada nakedakeda kaivauna tomoꞌotoqa kadiloina paipaidi gunabei ielamu inasauyedi paipaidi. Ge kanasala tomoꞌotoqa sulidi waidie aivesipupu luguaqeta, we kaia aivesipupu vonawakedubalaeqa.
MAR 4:12 Yau mesai aivalabubunediqa paina melamuna base tamo Yaubada natovesipupu Buki waineye igililia kanamwaqitana inalausimatala, ‘No inalauala, inalauala ge kanasala inakiseni o inayagovi, We no inavevaneneqa, inavevaneneqa ge kanasala inayagovi, kago mesaida inanoqai nuadi inakawananaqai dikapoinaeqa inanuavila wete Yau dikapoina ainuataqonidi.’”
MAR 4:13 Ieisu ivelautoliedi ivo, “Banikodiqa, ge kwadayagoviqa kananuakawananaqai vonawakedubala kanagiavemaqeta? Vakai vonawakedubala kwaiyagovi?
MAR 4:14 Tomoqo waipei isasapayavuleni mesai gumanina Yaubada valeana iesipupuyeni tomoꞌotoqa waidie.
MAR 4:15 Tupwaidiavo tomoꞌotoqa mesai waipei ibeku keda waineye—vonanidiavo inanoqai we Seitani inamai vedimadimanaeqa inakewayavuledi.
MAR 4:16 We tupwaidiavo tomoꞌotoqa mesai waipei ibeku iobu pwayapwaya lasalasana tabwaneye—Yaubada valeana inanoqai medimwasana,
MAR 4:17 we kwalamidi ge idaobuotoqa wete ge inakalamaqiqita tutuya kaniakwanina. We tutuyanina waineye veviqa wete ketotovona inalekwa waidie paina Yaubada valeana ietumaqaneni paipaina, vedimadiamanaeqa divetumaqana inakakava we inabaileni.
MAR 4:18 Tupwaidiavo tomoꞌotoqa mesai waipei ibeku iobu mosomoso mwalamwalaqidi waidie itabwa ilaga. De tomoꞌotoqanidiavo valea inoqai
MAR 4:19 we inuanuana tupwaidiavo saku paipaidi yawaidi dimia waineye, we wayaqiotoqidi mane wete tupwaidiavo saku. We sakunidiavo valea ikaivuyovuyoidi, we ge idavuaqa.
MAR 4:20 We tupwaidiavo tomoꞌotoqa mesai waipei ibeku iobu pwayapwaya giamaina waineye. Valea inoqai inuapwateni ivuaqa, tupwaidiavo 30, tupwaidiavo 60 wete tupwaidiavo 100.”
MAR 4:21 Ieisu ivonedi ivo, “Mwaqitana, tomoꞌotoqa maqeta ge kanasala somala dibuneye inayatoi, o ge ginae beqa inatalapwateni? Beqa kanasala somala tabwaneye inayatoi.
MAR 4:22 Saku vavaigavudi matatabuna kaia mesai beqa Yau kanasala aigiavelausimataledi, we saku tumutumudi mesai noko beqa Yau kanasala aisinawedi.
MAR 4:23 We kago komi metaniqami kwainoqai vakai aesipupuyeni waimie.”
MAR 4:24 Ieisu ivonedi ivo, “Kwavevaneneqa vekavekai kwainoqai. Kago ketoavanina kwaivelituqeni, wete Yaubada ketoavanina inavelituqeni waimie, we Yaubada inakavesulaiotoqidi.
MAR 4:25 Paina aitoi gumanina Yaubada navona inavekimataneniqa, Yaubada nayagova inakavesulaidi. We gumanidiavo Yaubada navona ge idavekimataneni, inakaivuyovuyoi vakai siaina inoqai.”
MAR 4:26 Ieisu ivo, “Vesipusipupu dede banikodiqa Yaubada nakedakeda kaivauna isauyeni natomotoqavo inaloinedi paipaina: Tomoqo waipei ibagulidi natanoqe.
MAR 4:27 Lovane ikenokeno, we kaiate ilitulituqa, we tutuya puepuena waipei ilagalaga, we banikodiqa itabwetabwedimo tomoqonina ge idayagovi.
MAR 4:28 Pwayapwaya kaisena libi igigiavetabwadi, naqaida inaketopia inatabwa inalaga matautauda inalaga inalaga inavetageyoiotoqa matautauda inavuaqa.
MAR 4:29 We tutuyanina kanikani inagumaqa, tomoqo tavi inavelamu.”
MAR 4:30 Ieisu ivo, “Vakai vonawakedubala kanasala aivonemi Yaubada nakedakeda kaivauna isauyeni natomotoqavo inaloinedi paipaina?
MAR 4:31 Yaubada nanuanuana dede mesai kailugu bilana siaiotoqidi tomoꞌotoqa ibagubagulidi.
MAR 4:32 We kago inatabwa inalaga inavebwaigaotoqa ge mesai tupwaidiavo mosomoso, dimana inavelaqalaqadi beqa kaikwakuneye kanasala manuqa waineye inaveqiuva.”
MAR 4:33 We Ieisu tomoꞌotoqa ivonedi vonawakedubala puena beqa, we tomoꞌotoqa de mesai ivesipupuyedi kadiketowaveye inayagovi.
MAR 4:34 We Ieisu kaia vonawakedubalaeqa iesipupu waidie, we tutuyanina tovemulivo kaisekavadi ieyaqoyagova waineye vakai puena igiavemaqetadi waidie.
MAR 4:35 No kaiatanina, lavilavie, Ieisu kanatovemulivo ivonedi ivo, “Kwaidodoqa taibala Waya Galili vikaineye.”
MAR 4:36 Giladi wageye imiamia kanatovemulivo idodoqa taiauda ibala. We tomoꞌotoqa puepuedi ikiawedi ibala mali vikaie tupwaidiavo waga taiau.
MAR 4:37 Tutuyanina yaqina bwaigina ivelamu inunuqa, we kaiayava waga inigenigei, bwasi waga ituvedovedodoqi.
MAR 4:38 We waga mulineye Ieisu ikenokeno kanakenolaulagata waineye. We kanatovemulivo igololo bwaigina ilauvaqoni ivo, “Kutovoi, kutovoi! Kida saiqanaqa taiwapa. Tovekaivevena, komu paipaida kunuanuana kago mesai taiwapa?”
MAR 4:39 Itovoi ivonedi bonana veluvelulunaeqa ivo, “Yaqina, nunuqa kaiana!” Wete kaiayava ivonedi, “Kwakawataqonimi!” Wete yaqina ivekwada, we kaiayava iniwalova.
MAR 4:40 Beqa ivonedi ivo, “Vakai paipaina kwagololo? Wete vakai paipaina giladi ge kwadavetumaqanegu?”
MAR 4:41 We tovemulivo igololo bwaigina kaisekavadiqa iesipupu, “Aitoi tomoqo dede? Menaveluluna yaqina wete kaiayava ivonedi ivekwada, we navona ivematamataneni.”
MAR 5:1 Ieisu mekanatovemulivo itupa ilekwa Waya Galili doleneye, no vikainina waineye me-Gelasa tomoꞌotoqa divikai.
MAR 5:2 Kaiatanina waineye Ieisu waga waineyeꞌeqa iobu, vedimadimanaeqa tamo tomoqo ovu* waineyeꞌeqa imai. Tomoqo dede vaitabu kapoidi iluguya isasasaleni.
MAR 5:3 Basenaqai ge tamo aitoi kanasala inavekuniqeni—tutuya matatabuna kaqena wete dimana taiauda seni beqa iyoqonidi. We tutuya matatabuna isenia, we seni isidabadabadi beqa ge tamo aitoi kanasala inasenia. Kaiata wete lovana naqedie isasasala koyeye we taumata gamwadie imiamia ieqoleqole wete taunina gileueqa ilalaqi.
MAR 5:6 We kaiatanina kanikieꞌeqa ikisanaqo Ieisu ikiseni matautauda ilaukwavina ilaukwavina inaqo manawaneye isobwanu.
MAR 5:7 We Ieisu ivoneni ivo, “Vaitabu kapoina tomoqo waineyeꞌeqa kuluguaqeta!” We tomoqo iveqole bonana bwaiginaeqa ivo, “Ieisu Yaubada Tabwaotoqineye Natuna! Vakai wayaqimu waigue? Yaubada kanawavaqaeqa avelaukuiemu ge kikaniqodadaqeguqa!”
MAR 5:9 We Ieisu ivelautolieni, “Banikodiqa kamuavaqa?” We ibaivila ivo, “Dede meyokoma beqa kamawavaqa Ligioni.”
MAR 5:10 We giladi ielaukui ielaukui Ieisu waineye vaitabu kapoidi ge inavetunedi vikaimaiqe inasauyedi.
MAR 5:11 We koya vivineye bawe yoko bwaigina iduaduala,
MAR 5:12 beqa vaitabu kapoidi Ieisu ivelaukuieni ivo, “Kuvetunema kainaqo bawe waidie, beqa kanasala naqedie kailugu.”
MAR 5:13 Ieisu itagwanedi mesai inavalabubunedi, we vaitabu kapoidi tomoqo waineyeꞌeqa isauyedi inaqo bawe waidie ilugu. We koyeyeꞌeqa bawenidiavo matatabudi mepatalina kadiyoko 2,000 ivelalaukwavina iobu bwaqale iobu waya naqeneye ivekalamonumonu.
MAR 5:14 We tomoꞌotoqanidiavo bawe kaditovekisabodaboda igololo ideqa inaqo tomoꞌotoqa waidie vakai isauyeni ivesipupuyeni vanuqa bwaigidi wete vanuqa siaidi waidie. No waineye yoko puedi inaqo wayaqidi vakai isauyeni inakiseni,
MAR 5:15 we Ieisu waineye imai ikiseni base tomoqonina vaitabu kapoidi iluguyaqa kanawavaqa Ligioni. We kanakaleko ikweseni imiamia wete nuana ge idaqau. No waineye tomoꞌotoqa puedi igololo.
MAR 5:16 Tomotoqanidiavo ikiseniqa tomoꞌotoqa tupwaidiavo ivonedi vakai isauyeni tomoqonina vaitabu kapoidi iluguyaqa wete bawe paipaidi.
MAR 5:17 Beqa Ieisu ivoneni divanuqa inakiaweni.
MAR 5:18 Tutuyanina Ieisu wageye idododoqa, we tomoqonina vaitabu kapoidi iluguyaqa Ieisu ivelaukuieni ivo, “Kanasala taiauda tainaqo?”
MAR 5:19 We Ieisu ge idatagwaneni beqa ivo, “Kuvila mususuvo waidie kuvonedi Tomwaya saku bwaigina ivalabubuni waimue ikavegiagiamaimu, we mwaqitana ivenapwayewemu.”
MAR 5:20 Beqa tomoqonina inaqo vanuqa bwaigidi kadiyoko Teni Kawalawa (Dekapolisia) waidie iesipupu vakai Ieisu gunabei ivalabubuniqa paipaina, we puepuedi inoqai nuadi ivilele.
MAR 5:21 Ieisu wagaeqa itupa ivila vaituqana ibalama Waya Galili doleneye. Tutuyanina ibalama vikaineye waya doleneye itovotovoi, wete tomoꞌotoqa imai itovoi kwaikwaipipineni.
MAR 5:22 We tamo tomoqo kanawavaqa Iailo imai no waineye gumanina vanuqa kabavelaukui* iekisabodebodeni. We tutuyanina Iailo Ieisu ikiseni inaqo ilekwa waineye kaqena iveketonokuyedi.
MAR 5:23 Matautauda ivelaukui veluveluluna ivo, “Yau natugu vavinena saiqanaqa inawapa beqa tainaqo dimamu kiyatoi waineye inavegiagiamai we inamiamia.”
MAR 5:24 Beqa Ieisu taiauda inaqo, wete yoko bwaigina tomoꞌotoqa ivemulieni iekaibibibineni, we Ieisu gamwaneye itautauya.
MAR 5:25 We tamo vavina noko vevine kadiviqa ikewadi dayaqa iulaula diqaba 12 naqedie.
MAR 5:26 We disaku wete digileu matatabuna ikalaqeiedi doketa waidie, we ge kanasala idakaivaisedi. We giladi iloloala kaia kadiviqanina iebwaigamo.
MAR 5:27 We gunabei Ieisu valeana inoqai beqa kaisedi ienuana de mesai ivesipupuyedi ivo, “Kanasala kago kanakalekoqa kadakavikavini we kadavegiagiamai.” Beqa inaqo mulineye yoko gamwadie kanakaleko ikavikavini.
MAR 5:29 Ge tutuya kaniakwanina dayaqa iulaula isaya, we vovodie ivebaeni no viqa ikakava.
MAR 5:30 No kaiatanina waineye, Ieisu iyagovi naveluluna isauyeni kanalautovona ilautovoni itunuvilai yoko gamwadie ivo, “Aitoi kagukaleko ikavikavini?”
MAR 5:31 We Ieisu kanatovemulivo ivona waineye ivo, “Kukiseni tomoꞌotoqa ibibibinimu beqa banikodiqa kivonedimo ‘aitoi ikavikavinigu?’”
MAR 5:32 We Ieisu ikisalelele wayaqina tomotoqanina inakiseni ikavikaviniqa.
MAR 5:33 Vavina igololo wete ielaudididiqa paina iyagovi vakai gunabei isauyeni waidie beqa imai Ieisu waineye mataneye isobwanu matautauda vakai puepuena paipaidi ivona vekavekaieni.
MAR 5:34 Matautauda Ieisu ivonedi ivo, “Natugu, kwavetumaqanegu beqa kwavegiagiamai. Kamiviqa gunabei ikakava beqa kwanaqo memimwasana.”
MAR 5:35 Tutuyanina Ieisu iesipupu, tupwadiavo tomoꞌotoqa imai Iailo navanuqeꞌeqa we ivoneni ivo, “Natumu vavinena gunabei yawaina ikakava beqa tovekaivevena ge kigiaveqauya.”
MAR 5:36 We Ieisu gunabei inoqai vakai Iailo iesipupuyeni waineye matautauda waineye ivo, “Ge kigololo kaia kivetumaqanegumo.”
MAR 5:37 We Ieisu inaqo Pita, Diemesi, we taina Dioni taiauda inaqo—ge tupwaidiavo yoko idatagwanedi taiauda inanaqo.
MAR 5:38 Matautauda Ieisu mekanatovemulivo kadikaitonu ilekwa Iailo navanuqe, we tomoꞌotoqa puedi ikisedi ibwaubwau, itaitaiqa wete itaiqavolovoloqa.
MAR 5:39 Beqa Ieisu ilugu vanuqa naqeneye we ivo, “Vakai paipaina nuami ikapo we kwataitaiqa? We gwamana dede ikenokeno ge idawapa.”
MAR 5:40 We inamaqaoqeni, we tovemoqai matatabudi Ieisu ivonedi isauyedi maleweye. Beqa gwamana inana tamana wete kanatovemulivo kadikaitonu taiauda ilugu tamo pitadaba naqeneye gwamana ikenokeno waineye.
MAR 5:41 We dimaneye ikavikavina ivoneni ivo, “Talita koum.” Kanasivila, “Gwamana siaina, avonemu kutovoi!”
MAR 5:42 We vedimadimanaeqa itovoi isasasala. (We gwamananina kanadiqaba 12.) We kaia tomoꞌotoqa nuadi ivileleotoqa.
MAR 5:43 We Ieisu igiavepakalidi ivo, “Ge tamo aitoi kwaivoneni,” we ivo, “Gwamana kanikani kwaiveleni inakani.”
MAR 6:1 Ieisu mekanatovemulivo ivila vaituqana inaqo taunina kanatuvadeye nakabataulai waineye.
MAR 6:2 We Kaiata Kabaveyawai* waineye Ieisu vanuqa kabavelaukui* naqeneye ivelamu iekaivevena. We tomoꞌotoqa puedi no waineye imiamia we tutuyanina inoqai nuadi ivilele. We kaisekavadiqa ivelautoliedi ediavo ivo, “Kaiebei dede nanuauya puena ikewai?” we “Banikodiqa nayagova bwaigina?” we “Banikodiqa no imai mesai kabanuavilele* ivavalabubunidi?”
MAR 6:3 Kaisekavadiqa ivesipupu ivo, “De kaia tokaiyoqona, Meli natudi we Diemesi, Diosepa, Iudasa wete Saimoni tatadi. We novunavo kaniabadi taiau tamiamia.” Beqa ibaileni ge wayaqidi inavetumaqaneni.
MAR 6:4 Ieisu waidie ivesipupu ivo, “Mali tomoꞌotoqa Yaubada natovesipupu ivekimatanedi we tomoꞌotoqa taunidi divanuqe wete disusuvo ge idavekimatanedi.”
MAR 6:5 We tomoꞌotoqa ge idavetumaqaneni, beqa nuana ivilele. Beqa ge kanasala tamo vakai kabanuavilele* inavalabubunidi no waineye, we kaia tomoꞌotoqa waidie dimana iyatodi ikavegiagiamaidi no vikainina waineye. We kaia ikakapavivila vanuqa waidie iekaivevena tomoꞌotoqa waidie.
MAR 6:7 Ieisu kanatovemulivo kadikuma 12 iqoledi ivetunedi kailuqa kailuqa inaqo vanuqa sulidi sulidi waidie. We veluluna iveledi vaitabu kapoidi inavelulunapeledi
MAR 6:8 we igiavepakalidi ivo, “Ge tamo vakai kwaikewai mitauyanina waineye kaia miutoqana—kanikani gebuka, kaleko meyawanina gebuka wete gileu kamuyawana waineye gebuka.
MAR 6:9 Kami kaqe yapayapa kwaikwesenidi, we ge tamo kaleko kwaikewadi.”
MAR 6:10 We ivonedi ivo, “Vakai vanuqa waineye kwainaqo kago inamwasanemi, tamo tomoqo navanuqe taiauda kwaimiamia kaiata kanamatatabu kanaketoava vanuqanina kwaikiaweni.
MAR 6:11 We kago kwaimai vanuqa waidie kaditomoꞌotoqa ge inamwasanemi wete bonami ge inanoqai, kwaikiawedi, we kamikaqe yapayapa kaupualina kwaitutuvutuqi inaobu. Beqa no kadivemataluana waidie inanuavila!”
MAR 6:12 Beqa isauyedi tomoꞌotoqa waidie iesipupu ivo, “Mikapoina waidieꞌeqa kwainuavilami, we kwaisivilami Yaubada waineye.”
MAR 6:13 We vaitabu kapoidi ikewaluguaqetedi, we olibe* bunamana beqa toviqa puedi kunukunudi ibunamadi ikavegiagiamaidi.
MAR 6:14 We vikai puedi waidie tomoꞌotoqa Ieisu paipaina iesipupu, paina gunabei kanawavaqa valeana isapayavuleni. We tupwaidiavo tomoꞌotoqa iesipupu, “Kanagumanina Dioni Tobabitaiso we no waineye tomoꞌotoqa wapadi gamwadie iyawasa vaituqana beqa noko kabanuavilele* ivalabubunidi.” Tupwaidiavo tomoꞌotoqa wete iesipupu ivo, “Kanagumanina Ilaitia ivila vaituqana imai.” Wete tupwaidiavo ivo, “Kanaweye Yaubada natovesipupu basenaqai mesai Yaubada natopalimatamatana imiamia.” We Kini Elodi valea dede inoqai Ieisu nalituqa paipaina we Elodi ivo, “Dede Dioni Tobabitaiso! Base tamo tutuya gunabei tolauqavia avetuneni inaqo kodona igusuya, we deqoina iyawasa vaituqana!”
MAR 6:17 Dede vesipusipupunina. No tutuyanina waineye Ieisu navekaivevena ge idavelamu, we Elodi taina Pilipi mwanena inaqidi vavinenidi kadiwavaqa Elodiasa. Tutuyanina waineye Dioni Elodi waineye ivesipupu ivo, “Komu, ge kanasala taimu mwanena kinaqidi,” beqa Elodi natolauqaviavo ivetunedi inaqo Dioni ikavikavini iyoqoni vanuqa kabakaimatavuloqa waineye iginoleni. We Elodi tutuya puena wayaqina Dioni inamai waineye taiau inaesipupu, we tutuyanina Dioni waineye iesipupu Elodi nuana ikapo we nuana ivilele, paina Dioni vakai ivesipupuyedi nuana ikewai, we wayaqina inaevaneneqeni. We Elodiasa kadikapoka ioqalaotoqa Dioni waineye wayaqidi inaluvewapai, we Elodi iyagovi Dioni gumanina tomoqo giamaiotoqina wete totonotonovina Yaubada waineye beqa igololoyeni we italabodebodeni. No paipaina, Elodiasa ge kanasala Dioni inaketoqiluveni inaluvewapai.
MAR 6:21 We tutuyanina Elodi natubuqa patina ivalabubuni, we Elodiasa dikawasasa imai kaiatanina Dioni inaketoqiluveni inaluvewapai. Kaiatanina waineye kanikani ivalabubuni gabemani kaditogumetavo, tolauqavia kaditogumetavo wete gumanidiavo guyoguyodi Galili waineye paipaidi.
MAR 6:22 We Elodiasa natudi vavinena imai isuya, we Elodi wete kanaulatauvo igiavemwasanidi. Beqa kini vavinenina kaniabana ivelautolieni ivo, “Vakai wayaqimu? Kanasala vakai wayaqimu aivelemu.”
MAR 6:23 We ivonadabadaba waineye ivo, “Yaubada waineye avonalaga vakai kivelaukuieni paipaina aivelemu mesaida Yau guvikai mesaida komu.”
MAR 6:24 Matautauda kaniabanina isauyeni inana waidie ivelautoliedi ivo, “Vakai aivelaukuieni?” We inana ibaivila ivo, “Dioni Tobabitaiso kunukununa.”
MAR 6:25 Vedimadimanaeqa kaniabanina ivila inaqo kini waineye Dioni kunukununa ivelaukuieni ivo, “Sideqoina wayaqigu Dioni Tobabitaiso kunukununa takula waineye kidodoqi kivelegu.”
MAR 6:26 Kini Elodi nuana ikapo, we paina base dikani kanaulatauvo taiauda waineye ivonadabadabaqa beqa ge wayaqina vavinenina inakatupwaieni.
MAR 6:27 Beqa tamo tolauqavia ivetuneni ivoneni ivo, “Kunaqo Dioni Tobabitaiso kodona kugusuya kunukununa kumaieni.” We tamo Elodi natolauqavia itovoi itauya inaqo Dioni kodona igusuya,
MAR 6:28 we kunukununa takula waineye idodoqi imaieni kaniabanina iveleni ikewai inana iveledi.
MAR 6:29 We tutuyanina Dioni kanatovemulivo valeana inoqai, kaiatanina waineye imai Dioni vovona ikewai inaweni ovuye* iyatoi, me-Diu tubudiavo kaditaumata waineye.
MAR 6:30 Ieisu naꞌapositolovo 12 ivila imai Ieisu waineye ivoneni vakai ivalabubunidiqa wete ivekaivevenediqa tomoꞌotoqa waidie.
MAR 6:31 We tutuyanina waineye tomoꞌotoqa puedi imaimai waidie wete ivilavila waidieꞌeqa beqa Ieisu we kanatovemulivo ge tamo lana idakenokeno inakani. Beqa Ieisu ivonedi ivo, “Komi kaisemiqa kwaimai we yoko taikiawedi tainaqo kwaiveyawai kawalawamaiqe.”
MAR 6:32 We kaisekavadi wageye idodoqa itauya ibala Waya Galili waineye ge tamo tomoꞌotoqa vikainina waineye idamiamia.
MAR 6:33 We tutuyanina inaqonaqo tomoꞌotoqa puedi ikisedi we iyagovidi beqa tomoꞌotoqa vanuqa matatabudi waidie waya doleneyeꞌeqa italakwavini. We noko vikainina waineye naqaida ilekwa mulineye Ieisu mekanatovemulivo waga beqa ilekwa ilugu.
MAR 6:34 We tutuyanina Ieisu iobu wageyeꞌeqa yoko bwaigina imiamia ikisedi mesai sipi ge mekaditovekisabodaboda beqa nuana inaqei waidie Yaubada valeana iesipupuyedi.
MAR 6:35 We gunabei lavilavie kanatovemulivo imai waineye ivoneni ivo, “De vikainina waineye ge tamo aitoi idamiamia, we valavala gunabei inaketoniveni.
MAR 6:36 Beqa tomoꞌotoqa kuvetunedi inanaqo gweda vivideye we vanuqa vivideye waidie taunidi kadi inagimwane.”
MAR 6:37 We ibaivila ivonedi ivo, “Komi kaisemi kanikani kwaiveledi inakani.” We ivoneni ivo, “Be banikodiqa, dede 200 gileu o dinali bwaigina kago taikaiyavuyavuleni beledi paipaina beqa tomoꞌotoqa yoko inakani!”
MAR 6:38 We Ieisu ivelautoliedi ivo, “Beledi kaivia waimie? Kwainaqo kwailauwala.” Tutuyanina ibabanedi ivoneni ivo, “Beledi dimanina we iqana kailuqa imiamia.”
MAR 6:39 Matautauda Ieisu yoko ivonedi, “Kwamiabui katugugunaeqa mosomoso kalakalawidi tabwadie.”
MAR 6:40 Beqa imiabui katuguguna waidie tupwaidiavo katuguguna waidie 50 wete mesai tupwaidiavo waidie 100.
MAR 6:41 We Ieisu beledi dimanina, iqana kailuqa ikewadi ikisalaga abama waineye paipaidi ivelaukui Yaubada waineye, matautauda beledi igiatomwai wete iqana kanatovemulivo iveledi we tomoꞌotoqa waidie ikalaqeiedi.
MAR 6:42 Tomoꞌotoqa matatabudi ikani kadisala,
MAR 6:43 we kanatovemulivo tomoꞌotoqa nigidi beledi tupwatupwadi wete iqana tupwatupwadi igwagwadi ginae kanayoko 12 iveadaqidi.
MAR 6:44 We tomoqovo kadiyoko 5,000 ivekanidi, we vevine gwagwama taiauda ge idawawadi.
MAR 6:45 No waineye vedimadimanaeqa Ieisu kanatovemulivo 12 ivonedi inadodoqa wageye inagumeta inabala Waya Galili Betisaida waineye, we Ieisu kaisena imiamia yoko inaveyavulidi.
MAR 6:46 No waineye Ieisu yoko iveduduwedi ivo, “Eee, kwanaqo,” we Ieisu kaisena itovoi itauya inaqo koya waineye ilaga ivelaukui.
MAR 6:47 No lovananina waineye Ieisu kanatovemulivo diwaga naqeneye Waya Galili gamwaneye inaqonaqo, we Ieisu kaisena kavale imiamia.
MAR 6:48 We ikisanaqo kanatovemulivo itoge ibeubeuta paina yaqina kaia ivileviledi. We saiqanaqa vanuqa inakawananaqai kawakawaie isauyeni waidie itauya inaqonaqo bwasi tabwaneye itauya didiga mesai nigodibei kago idakiawedi.
MAR 6:49 We tutuyanina ikisanaqo Ieisu ikiseni bwasi tabwaneye itauya imaimai we ivemegoi ivo, “Oge yalua?” Ikwekweleni.
MAR 6:50 Tutuyanina tovemulivo puedi ikiseni igololo bwaigina. We vedimadimanaeqa Ieisu ivonedi ivo, “Kwainuavatu. Kanayau. Ge kwaigololo!”
MAR 6:51 Matautauda wageye idodoqa kanatovemulivo waidie, we yaqina ivekwada iniwalova. Kanatovemulivo nuadi ivelele,
MAR 6:52 paina gunabei ikiseni base beledi waineye ivalabubunidi ivepue, we giladi ge kanasala beledi kanakiakiaya ivalabubuni idanuakawananaqaia; nuadi tabodadi ge idakawabwegabwegadi.
MAR 6:53 We ibala Waya Galili waineye imai Genesaleta waineye no waineye diwaga ilaipweni.
MAR 6:54 Ieisu mekanatovemulivo wageye iobu tomoꞌotoqa puedi Ieisu ikinanai.
MAR 6:55 We ilaukwavina inaqo vikai puena waidie toviqa ikewadi imaiedi tupwaidiavo mesevusevudi vikainidiavo waineye gunabei inoqai Ieisu imiamia.
MAR 6:56 We vikai puedi waidie Ieisu inaqo mesai vanuqa siaidi, vanuqa bwaigidi o tanoqa kadigwedeye tomoꞌotoqa toviqa ikewadi inawedi kabavegimwane waineye iyatodi. We Ieisu ivelaukuieni ivo, “Kanasala kamukalekoqa gudina kitagwanema kadakavikavini?” We puedi ikavikaviniqa Ieisu naveluluna beqa ivegiagiamai.
MAR 7:1 Palisivo* wete me-Diu puedi dibubuna tutuaina puedi kanavekaivevena tubudiavo waidieꞌeqa iemulieni. Kadivedi, bwasi kabagoi wete nau inalegwa vekavekaidi beqa Tomwaya mataneye giamaidi. We tutuyanina kabavegimwaneꞌeqa inavila inamai dimadi inalegwa vekavekaidi dikailegwaeqa matautauda inakani. Tutuya puena naqaida dimadi inakailegwa mulineye inakani tubudiavo divekaivevena ietutuyameni. Tamo tutuya Mosese naloina kanatovekaivevenavo Ielusalemaeqa imai Palisivo* taiauda Ieisu igamweni ievaneneqeni. Tutuyanina Ieisu ievaneneqeni, we ikisedi kanatovemulivo kadi ikanikani dimadi ge idakailegwa.
MAR 7:5 Beqa ivoneni ivo, “Kamutovemulivo ikanikani, we dimadi bwanebwanenedi ge idakailegwa Yaubada mataneye ge maqemaqetadi. Vakai paipaina ge tubudavo divekaivevena idavemulieni?”
MAR 7:6 Ibaivila waidie ivo, “Komi tokatupoe, nuatabwamieqa nigodibei giamaimi. We base tutuya Yaubada natovesipupu Aisea igililia komi paipaimi. Igililia dede mesai: Yaubada ivesipupu, ‘Tomotoqanidiavo dede gabuladieqa ivekimatanegu, we nuapoudi imia kanikie waigueꞌeqa.
MAR 7:7 Taunidi dibubunaeqa iekaivevena, we ivo de Yaubada naloinaeqa beqa disobwanu ge mekananuakawananaqai wete ge mevuanaqa.’”
MAR 7:8 Matautauda ivonedi ivo, “Komi, Yaubada naloina kwabaqapeleni, we kaia taunimi mivekaivevena kwaemulieni.”
MAR 7:9 Wete waidie ivo, “Komi, kwanuani kwavo kima kavavalabubuna vekavekai, we Yaubada naloina kwabaileni, we tubumiavo divekaivevena vekavekai waidieꞌeqa kwaemuliedi.
MAR 7:10 Dede tamo keda banikodiqa kwavalabubunedi noko. Base Mosese igililia Yaubada naloina naqeneye ivo, ‘Tamamu inamu kuvekimatanedi’ wete ‘aitoi inavona kapo tamana inana waidie, tomoqonina kwaluvewapai.’
MAR 7:11 We komi de mesai kwaekaivevenedi—kago aitoi mane oge saku inakalaqeieni tamana oge inana inakaivaisedi kanasala inavonedi, ‘Yau saku waigue dede kanasala aivelemi inakaivaisemi; we paina gunabei Yaubada waineye avonadabedabedi, beqa ge kanasala aivelemi.’
MAR 7:12 Kago no mesai inavonedi, kwanavo navesipupu giamaina, kwaigiavekwadai nakaivaisa tamana inana waidie.
MAR 7:13 Kago de mesai kwaivalabubunediqa, tubumiavo divekaivevena kwaemulieni Yaubada naketoboda kwaibaia. Kaia de mesai avonemi tamo keda Yaubada naketoboda kwabaia, we puedi keda Yaubada naketoboda wete kwabaidi.”
MAR 7:14 We Ieisu tomoꞌotoqa iqole vaituqanedi, we imai waineye waidie ivesipupu, “Puepuemi, kwavevaneneqa vekavekai, kwaiyagovi guvona kananuakawananaqai.
MAR 7:15 Ge tamo kanikani tomoqo inakania kawaneye inalugu inakavebwanenei Yaubada mataneye. Vakai tomoqo naqeneyeꞌeqa inaluguaqeta kanasala inakavebwanenei Yaubada mataneye.”
MAR 7:17 Matautauda Ieisu tomoꞌotoqa ikiawedi ilugu vanuqe kanatovemulivo ivelautolieni ivo, “Vakai vonawakedubala kananuakawananaqai kasiotoqa kuvesipupuyeni?”
MAR 7:18 Ibaivila ivo, “Banikodiqa? Ge kwadayagovi de kananuanuana guvona? Nuami ikawananaqaidi oge gebuka? Tomoqo kanikani inakania, ge inanaqo nuapouneye, we inanaqo gamoneye inasauyeni. Beqa ge kanasala inakavebwanenei Yaubada mataneye.” Tutuyanina ivesipupu mesai ivo, “Kanikani sulidi, sulidi giamaidi Yaubada mataneye ge tamo kanikani inakavekapoida.”
MAR 7:20 Beqa wete ivesipupu ivo, “We vakai tomoꞌotoqa naqeneyeꞌeqa isauyeni imai, tomoꞌotoqa ikavebwanenei Yaubada mataneye.
MAR 7:21 De kedakedanidiavo naqeneyeꞌeqa tomoqo nuapouneye isauyedi—nuanua kapoidi, kaidale, vainaqo, tomoꞌotoqa kadiluvewapa, gimala,
MAR 7:22 vemomogai wete wayaqina saku tupwaidiavo, vetalavuala ivalabubuni, ketupoe, mesai kaisaya divalabubuna, vedebasagugu, kavekapo, nualaga wete, kwavakwavana.
MAR 7:23 Kedakedanidiavo puena dede iluguaqeta tomoqo nuapouneye ikavebwanenei Yaubada mataneye.”
MAR 7:24 Tutuyanina Ieisu vanuqa ikiaweni inaqo vikai Taia vivineye ilugu tamo tomoqo navanuqa naqeneye. Ge wayaqina tomoꞌotoqa inayagovi imiamia noko waineye, we ge kanasala inavaigavu.
MAR 7:25 Tamo vavine valeana inoqai gunabei imai waineye. Dede vavinenidi ge me-Diu, we gumanidi Ponisia vikai Silia waineye itubuqa. We vaitabu kapoina natudi vavinena iluguya iviqa. Beqa imai Ieisu waineye mataneye isobwanu ivelaukui wayaqidi vaitabu kapoina natudi waineye inakwavineni.
MAR 7:27 We Ieisu iyagovi gumanidi ge vavine Diu ivonedi ivo, “Ge giamaina gwagwama kadi aikewai aitaweni koukou waidie inakania, we gwagwama naqaida inakani kadisala.”
MAR 7:28 Vavine ibaivila ivo, “Tomwaya vakai kuvesipupuyeni kanamwaqitana, we koukou somala dibuneye mesai ikanikanimo gwagwama kadimugumugu iyavuyavuta somala waineyeꞌeqa.”
MAR 7:29 We ivonedi ivo, “Mibaivila waigue giamaina mwaqitana, beqa vaitabu kapoina gunabei natumi waineyeꞌeqa akewaluguaqeteni, beqa kwavila kwanaqo mivanuqe.”
MAR 7:30 Beqa inaqo divanuqe natudi ikiseni kabakeno waineye ikenokeno. Vaitabu kapoina gunabei isauyeni.
MAR 7:31 Tutuyanina waineye Ieisu Taia navikai ikiaweni inaqo ilugu Saidoni ikiaweni inaqo Galili Waya waineye we Teni Kawalawa (Dekapolisia) divikaie.
MAR 7:32 Noko waineye tamo tomoqo taniqana kuluna wete meana daluna tomoꞌotoqa imaieni waineye, ivelaukuieni wayaqidi dimana inayatoi waineye inakavegiagiamaia.
MAR 7:33 Tomoqo ivegumetai kadikailuqa inaqo tomoꞌotoqa waidieꞌeqa kaisedi, we dimana iyatodi tomoqo taniqana kailuqa naqedie. Matautauda dimana waineye igiwala tomoqonina meana ikavikavini.
MAR 7:34 Tutuyanina meana ikavikavini ikisalaga abame ikalayawaina ivesipupu ivo, “Epata!” kananuanua, “Kwakawabwegami.”
MAR 7:35 We vedimadimanaeqa tomoqo taniqana ikawabwegadi, meana ipeto ivesipupu vekavekai.
MAR 7:36 Beqa Ieisu ge idatagwanedi tali tomoꞌotoqa waidie inavesipupu vakai isauyeni paipaina. Vona veluveluluninaeqa ivonedi, we ge navona idanoqai kaia tomoꞌotoqa puedi ivonedi banikodiqa Ieisu tomoqo taniqana kuluna wete meana daluna ikavegiagiamaia.
MAR 7:37 Tutuyanina tomoꞌotoqa vona inoqai Ieisu paipaina itoalavunuqidi ivo, “Ieisu saku puena ivalabubunidi giamaidi. Tomoꞌotoqa taniqadi kuludi ikavegiagiamaidi inoqaya, wete tomoꞌotoqa meadi daludi ikavegiagiamaidi ivesipupu.”
MAR 8:1 Tutuyanina waineye yoko bwaigina imai imiakauqa ge mekadi beqa Ieisu kanatovemulivo iqoledi imai waineye ivonedi ivo,
MAR 8:2 “Yoko dede taiauda tamiamia gunabei kaiata kaitonu ge mekadi beqa avenuainainaqeyedi.
MAR 8:3 Kago mesai aivetunedi inanaqo divanuqe mekadilase kedeye inabeku. Wete mesai tupwaidiavo malaveꞌeqa imai.”
MAR 8:4 We kanatovemulivo ibaivila waineye ivo, “Ge tamo aitoi de waineye idamiamia. Vakaiebei beledi taikewadi tomoꞌotoqa taivekanidi?”
MAR 8:5 Matautauda ivelautoliedi ivo, “Kaivia beledi waimie?” We ibaivila ivo, “Beledi 7.”
MAR 8:6 Beqa yoko ivonedi pwayepwayeye imiabui beledi 7 ikewadi ivelaukui Yaubada waineye. Matautauda beledi igiatomwai ikalaqeiedi kanatovemulivo waidie yoko inavekanidi, we de mesai ivalabubunedi.
MAR 8:7 Wete iqana siaidi tupwaidiavo ikenokeno ikewadi ivelaukui paipaidi Yaubada waineye. Matautauda kanatovemulivo ivonedi ivo, “Yoko puedi kwaveledi inakani.”
MAR 8:8 We tomoꞌotoqa puedi ikani ikabiawa. Wete nigila puena kanatovemulivo igwagwadi ginae 7 iveadaqidi mekanikaninidi.
MAR 8:9 No waineye tomoꞌotoqa kadiyoko oge mesai 4,000 Ieisu ivekanidi. Mulineye ivetunedi inaqo divanuqe.
MAR 8:10 Tutuyanina waineye vedimadimanaeqa Ieisu idodoqa waga waineye kanatovemulivo taiau inaqo vikai Dalimanuta waineye.
MAR 8:11 No waineye tupwaidiavo Palisivo* imai ivekaiwewewena taiauda. Wayaqidi Ieisu inavekautovoni beqa ivelautolieni ivo, “Kima wayaqima kiakiaya kabanuavilele* Yaubada waineyeꞌeqa imai kivevema.”
MAR 8:12 Ieisu nuapouna iveviqa ikalayawaina ivo, “Vakai paipaina komi lagata dede kwaelautoliegu tamo kiakiaya aivalabubuni paipaimi? Aivonemi mwaqitana, ge kiakiaya aivalabubuni kwaikiseni.”
MAR 8:13 Matautauda Ieisu mekanatovemulivo Palisivo* ikiawedi ivila inaqo wageye idodoqa inabala mali vikaie Waya Galili waineye.
MAR 8:14 We kanatovemulivo nuadi ivulu beledi ge idakewadi, we kaitamoqanaqa ikewai taiauda wageye.
MAR 8:15 Tutuyanina waineye Ieisu igiavepakalidi ivo, “Kwavekisabodebodemi Palisivo* wete Elodi diꞌisiti ge waineye kwaisikwana.”
MAR 8:16 We kanatovemulivo kaisekavadi waidie iesipupu vakai Ieisu gunabei ivesipupuyeni waidie paipaina ivo, “Beledi ge tadakewadi beqa isiti paipaina iesipupu.”
MAR 8:17 We Ieisu iyagovi vakai iesipupuyeni ivonedi ivo, “Banikodiqa, kwaenuanedi we mesai kwavo beledi ge tamo kadakewai? Komi giladi ge kwadanuakawananaqai paipaigu! Nuami tabodadi ge idakawabwegabwegadi!
MAR 8:18 Komi mematami we ge kwadakisa vekavekai! Komi metaniqami we ge kwadanoqaya vekavekai! Kwanuani vakai avalabubunidi base beledi 5 agiatomwai akalaqeiedi 5,000 tomoꞌotoqa kadiyoko avekanidi. We kaivia nigila meginaedi kwaveadaqidi?” We ibaivila ivo, “Ginae 12.”
MAR 8:20 Matautauda ivelautoliedi ivo, “No tutuyanina beledi 7 agiatomwai akalaqeiedi 4,000 tomoꞌotoqa kadiyoko avekanidi, kaivia ginae nigila kwaveadaqidi?” We ibaivila ivo, “Ginae 7.”
MAR 8:21 Matautauda ivonedi ivo, “Banikodiqa, giladi ge kwadanuakawananaqai vakai avesipupuyeni?”
MAR 8:22 Matautauda Ieisu mekanatovemulivo inaqo vanuqa bwaigina Betisaida waineye. No waineye tupwaidiavo tomoꞌotoqa tomoqo matana pwalupwaluna imaieni waineye ivelaukuieni wayaqidi inakavikavini inakavegiagiamaia.
MAR 8:23 We Ieisu tomoqo matana pwalupwaluna dimaneye ikavikavina iluguaqeteni vanuqeꞌeqa. Matautauda tomoqo matana igiwalidi, dimana iyatoi matana waidie ivelautolieni ivo, “Kanasala vakai kikisedi?”
MAR 8:24 Tomoqo ikisalagata ivo, “Tomoꞌotoqa akisedi mesaida welavi iekalatauya.”
MAR 8:25 We Ieisu dimana iyato vaituqani tomoqo mataneye, matautauda tomoqo matana ikisalagata ivegiagiamai ikisa vekavekai.
MAR 8:26 Matautauda ivesipupu ivo, “Ge kinaqo vanuqa bwaigina waineye tonotonovina kuvila kunaqo muvanuqe.”
MAR 8:27 Matautauda Ieisu mekanatovemulivo inaqo Sisalia Pilipai vanuqa bwaigina vivineye. Tutuyanina itauya inaqonaqo kedeye ivonedi ivo, “Banikodiqa tomoꞌotoqa iesipupu nigodibei Yau aitoi?”
MAR 8:28 We ibaivila ivo, “Tupwaidiavo tomoꞌotoqa iesipupu ivo, ‘Kana Dioni Tobabitaiso’, tupwaidiavo iesipupu ivo, ‘Kana Yaubada natovesipupu Ilaitia gumanina basenaqai imiamia,’ we tupwaidiavo iesipupu ivo, ‘Kana Yaubada natovesipupu basenaqai imiamia iyawasa vaituqana.’”
MAR 8:29 Matautauda ivelautoliedi ivo, “We komi, banikodiqa kwaesipupu nigodibei Yau aitoi?” Pita ibaivila ivo, “Komu Keliso Yaubada Kanavesivesinua!*”
MAR 8:30 Matautauda igiavepakalidi ivo, “Ge kanasala tamo aitoi kwaivoneni Yau paipaigu kwanavo ‘Gumanina Keliso Yaubada Kanavesivesinua.*’”
MAR 8:31 Matautauda ivelamu kanatovemulivo waidie ivesipupu vakai inasauyeni waineye paipaina. Ivo, “Yau, Mwaqitana Kanatomoqo*, aiveviqa bwaigina, matautauda Diu tomoqovo bwaigidi, tovelomuvo bwaigidi* wete Mosese naloina kanatovekaivevenavo inabailegu. We kaguqaviavo inaluvewapagu, we kaiata kaitonu inakakava wapaeqa aitovoi vaituqana.”
MAR 8:32 De mesai iesipupuyedi inuakawananaqai beqa Pita ikewaluguaqeteni saiqanaqa iveqanaqo ivoneni bonana veluveluluninaeqa ivo, “Komu ge muwapa paipaina kivesipupu luguaqeta!”
MAR 8:33 We itunuvilai kanatovemulivo ikisedi Pita ivoneni bonana veluveluluninaeqa ivo, “Seitani, kuveqanaqo waigueꞌeqa! Komu munuanua ge mesai Yaubada nanuanua, we komu tomoꞌotoqa dinuanuana mesai.”
MAR 8:34 Matautauda Ieisu yoko iqoledi wete kanatovemulivo taiau imai vivineye waidie ivesipupu, “Kago komi wayaqimi kwaivemulieguqa, taunimi migiamaina kwaibailedi, we kamilaukenobalabala kwaikewai kwaikavalai matautauda kwaivemuliegu.
MAR 8:35 Aitoi wayaqina yawaina inavekokoleni inamiakapo, we yawaina vaqata inakaivuyovuyoi. We aitoi yawaina inakaivuyovuyoi we inavemuliegu we Guvalea Giamaina inavekimataneni, yawaina vaqata inababaneni.
MAR 8:36 We kago tamo aitoi saku puepuena giamaina inakewadi pwayapwaya de waineye, we yawaina vaqata ge inakewaiqa noko sakunidiavo ge inakaivaiseni.
MAR 8:37 Paina kago tomoqo yawaina vaqata inakaivuyovuyoi, ge kanasala takonaeqa inatakonai we inakewavileni.
MAR 8:38 Beqa komi lagata dede waineye kwamiamiaqa kaisemi mikedakeda kwaemuliedi ge kwadavekimatana vekavekaiegu, paina komi mesai tomoꞌotoqa gumanidiavo gimala ivalabubunidi wete tupwaidiavo saku kapoidi ivavalabubunidi. Kago aitoi lagata dede waineye inavovomayamayaqegu we guvekaivevena inavovomayamayaqedi matautauda mulineye Yau, Mwaqitana Kanatomoqo,* gumanina aivovomayamayaqeni tutuyanina aivila aimai pwayapwaya dede waineye Tamagu mataꞌuduꞌudulinaeqa wete naꞌanelosevo pilopilodi taiauda.”
MAR 9:1 Matautauda ivonedi ivo, “Yau avona mwaqitana, tupwaimiavo de waineye naqaida Yaubada nakedakeda kaivauna imaimaiqa menaveluluna natomoꞌotoqa inaloinedi paipaina kamukabei kwaikiseni, matautauda mulineye kwaiwapa.”
MAR 9:2 Kaiata sikisi ikakava, Ieisu, Pita, Diemesi wete Dioni imaseagadi taiauda ilagavedi koya kaniakwanina tabwaneye, we no waineye matadie kanakisa isivilavila.
MAR 9:3 No waineye kanakaleko itatala we namanamalaotoqidi. Ge tamo aitoi pwayepwayeye inalegwai mesai inatataledi.
MAR 9:4 Matautauda Yaubada natovesipupuvo Ilaitia wete Mosese ilausimatala waidie Ieisu taiauda ivesipupu.
MAR 9:5 Beqa Pita ivesipupu Ieisu waineye ivo, “Tovekaivevena, kida de waineye tamiamia giamaina. Kima ukweta kaitonu kaiyoqonidi tamo komu, tamo Mosese wete tamo Ilaitia komi paipaimi.”
MAR 9:6 Pita wete tovemulivo kadikailuqa igololo bwaigina, beqa ge idayagovi vakai inavesipupuyeni.
MAR 9:7 Tutuyanina waineye waumana imai italakapupudi, we Yaubada bonana isauyeni waumana naqeneyeꞌeqa ivo, “Dede Natugu nuapougu gumanina avenapwayeweni, beqa kwavevaneneqeni!”
MAR 9:8 We tutuyanina vedimadimanaeqa kanatovemulivo ikisalelele ge tamo aitoi idakiseni taiauda, kaia Ieisu kaisenaqa.
MAR 9:9 Tutuyanina waineye koyeyeꞌeqa iobuobuma igiavepakalidi ivo, “Ge tamo aitoi kwaivoneni vakai kwakiseni koyeye. Mulineye Mwaqitana Kanatomoqo* wapaeqa inatovoi vaituqana, matautauda tomoꞌotoqa kwaivonedi.”
MAR 9:10 We paina Ieisu ivekimataneni ge tamo aitoi idavoneni we kaisedi waidie de mesai ivesipupuyedi ivo, “Ieisu navona wapaeqa inatovoi vaituqana, vakai kananuakawananaqai?”
MAR 9:11 Beqa ivelautolieni ivo, “Uvale Mosese naloina kanatovekaivevenavo ivo, ‘Naqaida Yaubada natovesipupu Ilaitia kawaie inavila inamai pwayepwayeye, matautauda mulineye Keliso Yaubada Kanavesivesinua* inamai?’”
MAR 9:12 Beqa Ieisu ivo, “We mwaqitana Ilaitia inagumeta inamai vakai puepuena inavalabubunidi Keliso Yaubada Kanavesivesinua* namai paipaina. We banikodiqa, Yaubada Nabuki waineye ivona paipaigu Yau Mwaqitana Kanatomoqo aiveviqaotoqa, we tomoꞌotoqa inabailegu?
MAR 9:13 Yau avona mwaqitana waimie, Ilaitia gunabei imai, we tomoꞌotoqa vakai wayaqidi waineye ivalabubuni. Kaia mesai basenaqaida Yaubada Nabuki waineye natovesipupu igililia gumanina paipaina, mesai gunabei isauyeni.”
MAR 9:14 We Ieisu mekanatovemulivo kadikaitonu koyeyeꞌeqa ivila iobuma ikisanaqo tupwaidiavo kanatovemulivo ikisedi tomoꞌotoqa puedi imiakauqedi, we loina kanatovekaivevenavo taiauda iekawadibidibi.
MAR 9:15 Tutuyanina tomoꞌotoqa Ieisu ikiseni itoalavunuqidi ilaukwavina inaqo Ieisu waineye ivonamwasamwasaneni.
MAR 9:16 We ivelautoliedi ivo, “Vakai paipaina tovekaivevenavo taiauda kwaekawadibidibieni?”
MAR 9:17 We tomoqo yoko naqedie ibaivila waineye ivo, “Tovekaivevena, vaitabu kapoina natugu iluguya ge kanasala inavesipupu beqa amaieni waimue.
MAR 9:18 No tutuyanina kago vaitabu kapoina naveluluna inavelamu gwamana naqeneye, inataweni inaobu pwayepwayeye, kawaneye buebue, nigona inaekapaligota we inatotola. Kamutovemulivo avelaukuiedi wayaqigu vaitabu kapoina inakwavineni inasauyeni, we ge kadisala.”
MAR 9:19 We Ieisu ibaivila waidie ivo, “Aa komi, banikodiqa ge kwadavetumaqanegu? Gunabei tutuya puena taiauda tamiamia! Tutuya kaivia akalamaqiqita paipaimi? Gwamana kwamaseagai kwamaieni waigue!”
MAR 9:20 Beqa gwamana Ieisu waineye imaieni. We tutuyanina vaitabu kapoina Ieisu ikiseni, gwamana naqeneye ivelamu menaveluluna ipetoi, we gwamana wete ibeku iobu pwayepwayeye ivelikolikoko we kawaneye buebue.
MAR 9:21 We Ieisu gwamana tamana ivelautolieni ivo, “Malavia dede viqanina ivelamu waineye?” Ibaivila ivo, “Natutuya gwamana waineye ivelamu.
MAR 9:22 Tutuya puena vaitabu kapoina ietumwetumweuyeni itawetaweni kaie wete iobuobu bwasie, pai vaitabu kapoina wayaqina gwamana inaluvewapai. Kago komu kamusala, beqa kudavenuainainaqeyema we kudakaivaisema.”
MAR 9:23 Ieisu waineye ivesipupu ivo, “Banikodiqa kwavo, ‘Komu kamusala?’ We aitoi Yaubada inavetumaqaneni, Yaubada waineye vakai puedi kanasala inavalabubunidi!”
MAR 9:24 We vedimadimanaeqa gwamana tamana iveqole bonana bwaiginaeqa ivo, “Avetumaqana. We guvetumaqana ge bwaigina, beqa kukaivesegu guvetumaqana inavebwaiga.”
MAR 9:25 We Ieisu yoko ikisedi ivelamu imaimai waineye, beqa vaitabu kapoina igiavepakali ivo, “Vaitabu kapoina tomoꞌotoqa taniqadi kukavekuludi ge kanasala inanoqaya, wete meadi kukavekapoidi ge kanasala inavesipupu. Aloinemu gwamana waineye kusauyemu ge wete kivila waineye!”
MAR 9:26 Tutuyanina waineye vaitabu kapoina ibwau, gwamana ipetoi menaveluluna matautauda isauyeni gwamana waineyeꞌeqa. Gwamana kanakisa mesaida tomoqo wapana, beqa tomoꞌotoqa puedi ikiseni ivo, “Gwamana gunabei iwapa!”
MAR 9:27 We Ieisu dimaneye ikavikavini isivetovoia.
MAR 9:28 Mulineye Ieisu inaqo vanuqe ilugu matautauda kanatovemulivo kaisekavadi ivelautolieni ivo, “Uvale, kima ge kanasala vaitabu kapoina kaikwavineni inasauyeni?”
MAR 9:29 We ibaivila ivo, “Dede vaitabunidiavo kapoidi ge kanasala taikwavineni inasauyeni, kaia kago taivelaukuimo mulineye inasauyeni.”
MAR 9:30 We Ieisu mekanatovemulivo vikai noko ibaileni, itauya inaqo ilugu Galili Polovinisi waineye. Ieisu ge wayaqina meqavoi inayagovi vakaiebei imiamia,
MAR 9:31 paina kanatovemulivo iekaivevenedi ivo, “Kawaie Yau, Mwaqitana Kanatomoqo* kaguqaviavo inaketoqiluvegu, tomoꞌotoqa dimadie gumanidiavo inaluvewapagu, we kaiata kaitonu inakakava wapaeqa aitovoi vaituqana.”
MAR 9:32 De mesai ivesipupuyedi, we navona ge idanuakawananaqaia, we igololo beqa ge idavelautolieni paipaina.
MAR 9:33 We Ieisu mekanatovemulivo Kapeneumi waineye ilekwa tamo tomoqo navanuqe ilugu matautauda ivelautoliedi ivo, “Komi kedeye vakai kwaekawadibidibieni?”
MAR 9:34 Kedeye ediavo taiauda iekawadibidibi ivo, “Aitoi gumanina kanawavaqa bwaigina waideyeꞌeqa?” Beqa, ge tamo vakai idavesipupuyeni waineye.
MAR 9:35 Tutuyanina waineye Ieisu imiabui, apositolovo 12 iqoledi imai waineye, matautauda ivesipupu waidie ivo, “Aitoi wayaqina gumeta, no gumanina taunina inasiobuyeni taunina inavemuliotoqa we inavetolituqa enavo paipaidi.”
MAR 9:36 We gwamana ikewai gamwadie isivetovoia dimanaeqa gwamana italaqavuya ivonedi ivo,
MAR 9:37 “We aitoi gwamana de mesai inavonamwasamwasaneni kaguwavaqaeqa, wete Yau inavonamwasamwasanegu, we ge Yau kaisegu, wete gumanina ivetunegu inavonamwasamwasaneni.”
MAR 9:38 Dioni Ieisu ivoneni ivo, “Tovekaivevena, kima tamo tomoqo kakiseni kamuavaqaeqa vaitabu kapoidi ieuqeuqedi, we paina gumanina ge kadayoko, beqa katalabodeni kavoneni kavo, ‘Ge mesai kivalabubunedi.’”
MAR 9:39 We ivo, “Tomoqo ge kwaiketobodeni. Ge tamo aitoi kabanuavilele inavalabubunidi kaguwavaqaeqa, we vedimadimanaeqa inavona kapo paipaigu.
MAR 9:40 Aitoi gumanina ge kadatalavuala, gumanina kadayoko.
MAR 9:41 Avona mwaqitana waimie, beqa kago aitoi siaina inakaivaisemi paina komi kagutovemulivo, mesai tupwaidiavo bwasi inagoia inavelemi, kanabaivila ge inavuyo kaia inababaneni.”
MAR 9:42 We Ieisu ivesipupu ivo, “Kago tamo aitoi gumanina siaina inavetumaqanegu, gumanina mesai gwamana siaina dede, inaweweseni we gunabei kapoina waineye inabeku, Yaubada kaimatavuloqa inaveleni. We kago gileu tageyoina kodoneye inalaipweni ligwagweye inataweni inaobu, we no kaimatavuloqanina ge bwaigina.
MAR 9:43 Kago dimamu inawewesemu kapoina waineye kibeku, kugusuyavuleni. Beqa giamaina dimamu tamoqana ge idakenokeno beqa kanasala yawaina vaqata kibabaneni, we guvalaiawa dimamu kailuqa taiau Kaiyabeyabela waineye kinaqo, kainina ge menakakava.
MAR 9:45 We kago kaqemu inawewesemu kapoina waineye kibeku, kugusuyavuleni. Beqa giamaina kaqemu tamoqana ge idakenokeno beqa kanasala yawaina vaqata kibabaneni, we guvalaiawa kaqemu kailuqa taiau inatawemu Kaiyabeyabela waineye kiobu.
MAR 9:47 Kago matamu inawewesemu kapoina waineye kibeku, kukewayavuleni. Beqa giamaina matamu tamoqana Yaubada nakabaloina waineye kiluguveni kimiamia, we guvalaiawa matamu kailuqa taiau inatawemu Kaiyabeyabela waineye kiobu.
MAR 9:48 No vikainina waineye, ‘Mwatamwata tomoꞌotoqa ikanikanidi ge inawapa, we kai ge inakakava.’
MAR 9:49 We kagutovemulivo puepuedi mwauna inababanedi kabaketotovona waidie kadilautovona mesai kai, beqa no waineye inakavegumaqidi.
MAR 9:50 We ligwagwa saku giamaina, we kago naveluluna wete kanavebae inakakava ge kadasala wete taiveligwagwa vaituqani. Kago komi kwaivekawadibidibi wavaqa bwaigina paipaina, beqa komi mesai ligwagwa kanavebae inakakava. We ge mesaida, we mesaida kanikani ietavoqi ligwagwa beqa—kwaimiagiagiamai emiavo taiauda.”
MAR 10:1 Ieisu vikai Kapeneumi ikiaweni inaqo Iudia navikaie ibala Iolidani bwasi idamani bolimana waineye. We yoko puedi imai waineye iekaivevena waidie mesai tutuya puena ivavalabubuni.
MAR 10:2 We Palisivo* wayaqidi inavekautovoni beqa imai waineye ivelautolieni ivo, “Daloina ikenokeno banikodiqa kanasala tomoqo mwanena inaveiobudi o gebuka?”
MAR 10:3 We ibaivila ivo, “Mosese loina ivelemi, banikodiqa ivesipupuyedi?”
MAR 10:4 We ivo, “Mosese naloina tomoqo itagwaneni lubulubu inagililia inavo, ‘Aveiobumi. Kwatauya.’ we mwanena inaveledi. Mulineye inaveuqeuqedi inanaqo.”
MAR 10:5 We Ieisu ibaivila waidie ivo, “Komi debami pakalidi, beqa Mosese loina igililia paipaimi.
MAR 10:6 We kwanuani naqaida, tutuyanina Yaubada tomoꞌotoqa ivalabubunidi, ‘lamoqina wete vavinena ivalabubunidi.’
MAR 10:7 ‘Beqa tomoqovo tamadiavo inadiavo inabailedi memwanediavo inavemialuqedi,
MAR 10:8 we inavebunu kaitamoqana.’ Beqa no gumanidiavo gebu kadikailuqa we kaia kaitamoqana.
MAR 10:9 We Yaubada ivemialuqedi, beqa ge tamo aitoi inavemiakedi.”
MAR 10:10 Mulineye ivila vanuqe, Ieisu kanatovemulivo ivelautolieni de vonanina paipaina.
MAR 10:11 We ibaivila waidie ivo, “Kago tomoqo mwanena inaveiobuyedi tamo vavine sulidi inanaqidi, we gunabei gimala inavalabubuni.
MAR 10:12 No mesai, kago vavine mwanedi inabaileni tamo tomoqo sulina inanaqia, no vavinenidi wete gimala inavalabubuni.”
MAR 10:13 We tupwaidiavo tomoꞌotoqa gwagwama imaiedi Ieisu waineye wayaqidi dimana inayatoi bunudie, we kanatovemulivo iyaqaidi.
MAR 10:14 Ieisu ikisedi kanakapoka ioqala kanatovemulivo ivonedi ivo, “Yaubada nakabaloina gumanidiavo mesai dede gwagwamanidiavo paipaidi, beqa gwagwama ge kwaitalabodedi, kwatagwanedi inamai waigue.
MAR 10:15 Yau avona mwaqitana, kago tomoꞌotoqa tamoqana ge inamwasana wete ge inatagwana Yaubada nakabaloina mesai gwagwama itagwatagwanedi, beqa ge kanasala Yaubada nakabaloina waineye inalugu.”
MAR 10:16 Matautauda gwagwama ikewadi kabikabineye ivemiabuidi, dimana waidie iyatodi ivelaukui Yaubada waineye gwagwamanidiavo ivonavenapwayewedi.
MAR 10:17 We tutuyanina Ieisu itauya inaqonaqo kedeye, tamo tomoqo ilaukwavina waineye tutuqana iveketonokuyedi ivelautolieni ivo, “Tovekaivevena Giamaina, vakai aivalabubuni yawaigu vaqata aibabaneni?”
MAR 10:18 We Ieisu ivo, “Uvale kuqolegu giamaina? Ge tamo aitoi giamaiotoqina, kaia Yaubada kaisena giamaiotoqina.
MAR 10:19 Muvelautoli kanabaivila paipaina de mesai, gunabei Yaubada naloinavo kuyagovi: ‘Ge kiluvewapa; Ge kigimala; Ge kivainaqo; Ge tomoꞌotoqa kivemwaumaimaiqidi; Ge tomoꞌotoqa kikatupwaiedi disaku kikwayedi; tamamu inamu kivekimatanedi.’”
MAR 10:20 We ivesipupu waineye ivo, “Tovekaivevena gututuya gwamana waineyeꞌeqa kanaketoava deqoina de loinanidiavo avemuliedi.”
MAR 10:21 We Ieisu ietonovi ivenapwayeweni waineye ivesipupu ivo, “Valabubuna kaitamoqana ge kudavalabubuni. Kunaqo muvanuqe, musaku puepuena kuvegimwaneyedi, mane kukalaqeiedi yomuyomudi waidie, matautauda kamubaivila paipaina Yaubada kawaie abame inavelemu. Mulineye, kimai kivemuliegu.”
MAR 10:22 Tomoqonina guyoguyoꞌotoqina ge wayaqina nasakuvo puedi inavegimwaneyedi wete inakalaqeiedi, beqa tutuyanina vona inoqai menanuakapo ivila inaqo.
MAR 10:23 Matautauda Ieisu ikisalelele ivesipupu kanatovemulivo waidie ivo, “Mwaqitana, gumanidiavo disakuvo boudi mwauotoqina waidie Yaubada nakabaloina kanalugu paipaina.”
MAR 10:24 We kanatovemulivo nuadi ivilele navona beqa. Wete Ieisu ivesipupu vaituqana waidie ivo, “Natugwavo, dede mwauotoqina Yaubada nakabaloina kanalugu paipaina.
MAR 10:25 Banikodiqa, kaisaya bwaigina kanawavaqa kameli* kanasala yaima matana siaina waineye inalugu o gebuka? Wete mwaqitana, mesaida tomoqo guyoguyona Yaubada nakabaloina waineye ge kanasala inalugu.”
MAR 10:26 We nuadi ivileleotoqa kaisekavadi ivesipupu ivo, “Kago de mesaida, ge tamo aitoi ketoyavu inababaneni. Aa?”
MAR 10:27 Ieisu ietonovidi ivesipupu ivo, “Tomoꞌotoqa ge kanasala taunidi inaketoyavudi, we Yaubada kanasala vakai puepuena inavalabubuni, wete Yaubada kanasala inaketoyavudi.”
MAR 10:28 Beqa Pita ivesipupu waineye ivo, “Kunoqai. Kima banikodiqa, gunabei vakai puena kabailedi, we kavemuliemu?”
MAR 10:29 We ivonedi ivo, “Avona mwaqitana, kago aitoi navanuqa, tainavo, novunavo, inana, tamana, natunavo o napwayapwaya inabailedi matautauda inamai inavemuliegu, we tupwaidiavo tomoꞌotoqa Valea Giamaina inavesipupuyeni waidie,
MAR 10:30 we yawaina waineye Yaubada inabaivilai, wete kanabaivilanina tabwaneye inayatoi inakavesulaia, beqa navanuqavo, tainavo, novunavo, inanavo, natunavo we napwayapwayavo inababanedi. We tomoqonina veviqa inababaneni wete inabaileni, we kamukabei imaimai yawaina vaqata inababaneni ge menakakava.
MAR 10:31 We tomoꞌotoqa puedi gumanidiavo deqoina igumegumeta tutuya imaimai kawaie inavemuliotoqa, wete tomoꞌotoqa puedi gumanidiavo deqoina iemuliotoqa tutuya imaimai kawaie inagumeta.”
MAR 10:32 We gunabeida itauya kedeye inaqonaqo inalaga Ielusalema, we Ieisu igumegumeta. We kanatovemulivo nuadi ivilele, we wete tomoꞌotoqa mulineye inaqonaqo igololo. We Ieisu kanatovemulivo kadikuma 12 iqoledi imai waineye, waidie ivesipupu vaituqana vakai puena paipaidi, kamukabeida inasauyedi waineye Ielusalema naqeneye.
MAR 10:33 Ivesipupu ivo, “Kwavevaneneqa, kida gunabei kedeye tanaqonaqo Ielusalema. Noko waineye, Yau Mwaqitana Kanatomoqo, kagutoketoqiluva inaketoqiluvegu tovelomuvo bwaigidi* wete loina kanatovekaivevenavo waidie. Diloina inavalabubuni guwapa paipaina, we inakalaqeiegu tomialuguaqeta waidie.
MAR 10:34 Gumanidiavo inasaidibiegu wete inagiwaligu kabakaipitala beqa inanigegu inaluvewapagu. We kaiata kanavetonu waineye, wapaeqa aitovoi vaituqana.”
MAR 10:35 Matautauda Diemesi wete Dioni, Sebedi natunavo imai Ieisu waineye ivesipupu ivo, “Tovekaivevena, vakai kaivelaukuieni waimue wayaqima komu kivalabubuni paipaima.”
MAR 10:36 We ivelautoliedi ivo, “Vakai wayaqimi aivalabubuni?”
MAR 10:37 We ibaivila ivo, “Mututuya kimiabui mukabaloina matauꞌudulina waineye tomoꞌotoqa waidie kiloina kanasala kitagwanema manawamue kaimiabui, tamo kamukataqie we tamo kamukelie, taiauda tailoina.”
MAR 10:38 We Ieisu ivonedi ivo, “Komi vakai kwaelaukuieni ge kwadayagovi. Komi kamisala veviqa vedina beqa aiyemu wete beqa kwaiyemu? Wete babitaisonina waineye aibabitaiso beqa kwaibabitaiso?”
MAR 10:39 We ivesipupu waineye ivo, “Kima kamasala.” We waidie ivesipupu ivo, “Komi kawaie vedinina aiyemu beqa komi kwaiyemu, wete kabababitaisonina beqa aibabitaiso beqa kwaibabitaiso.
MAR 10:40 We Yau ge kagusala aivesinua aitoi taiauda kailoina, inamiabui kagukataqie wete kagukelie. Noko kabamiabuinidiavo Yaubada inakalaqeiedi gumanidiavo ivesinuedi waidie.”
MAR 10:41 Tutuyanina waineye tovemulivo kadikuma 10 inoqai Diemesi wete Dioni taiauda divelaukui paipaina kadikapoka ioqala Diemesi Dioni waidie.
MAR 10:42 Beqa kanatovemulivo iqoledi imai waineye, Ieisu ivesipupu waidie ivo, “Komi gunabei kwayagovi noko gumanidiavo tomialuguaqeta waidie ivetogumeta wayaqidi inagumetedi we ditomotoqavo waidie inaloina pakaledi.
MAR 10:43 Beqa komi ge kwaivetutuyamedi. Kago komi aitoi wayaqina kanawavaqa inavebwaiga, gumanina inavetolituqa enavo paipaidi.
MAR 10:44 We kago wayaqimu kigumeta komu tomoꞌotoqa puedi dikabavetutuyekwa.
MAR 10:45 Paina Yau Mwaqitana Kanatomoqo amai ge wayaqigu tomoꞌotoqa paipaigu inalituqa. Amai tomoꞌotoqa paipaidi ailituqa, we wayaqigu aiwapa kaniqodadaqa aikewai tomoꞌotoqa puepuedi paipaidi, we aitakonadi aiviledi.”
MAR 10:46 Gunabei Ieisu mekanatovemulivo ilekwa Ieliko waineye. Mulineye Ieliko ikiaweni inaqonaqo, yoko bwaigina italakwavinidi. Tamo tomoqo matana pwalupwaluna kanawavaqa Batimio, Timio natuna, kedeye imiabui ielaukui mane paipaina.
MAR 10:47 Tutuyanina inoqai tomoꞌotoqa iesipupu ivo, “Ieisu Nasaletaeqa imaimai” we itoge iveqole ivo, “Ieisu Deibida natuna, kudavenuainainaqeyegu.”
MAR 10:48 Tomoꞌotoqa puedi iyaqaia ivo, “Kuvekwada!” We kaia iveqole bonana bwaiginaeqa ivo, “Deibida natuna, kudavenuainainaqeyegu!”
MAR 10:49 We Ieisu inaqonaqo ivekwada tomoꞌotoqa ivonedi ivo, “Kwaqoleni inamai dede waineye.” Beqa iqoleni tomoqonina matana pwalupwaluna ivo, “Kutovoi, kumwasana, Ieisu iveqole paipaimu.”
MAR 10:50 We itovoi memasona kanatalauma isitakia iyatoi we imai Ieisu waineye.
MAR 10:51 We Ieisu ivoneni ivo, “Vakai wayaqimu waigue aivalabubuni waimue?” We matana pwalupwaluna ivo, “Tovekaivevena, wayaqigu matagu inavegiagiamai.”
MAR 10:52 Ieisu ivoneni ivo, “Kunaqo, muvetumaqanaeqa kuvegiagiamai.” We vedimadimanaeqa matana ikisalagata kedeye Ieisu ivemulieni.
MAR 11:1 Tutuyanina itauya inaqonaqo Ielusalema vivineye, saiqanaqa inalekwa Bedipegi wete Bedani waidie Koya Olibe waineye Ieisu kanatovemulivo kadikailuqa ivetunedi inagumeta
MAR 11:2 we ivonedi ivo, “Kwanaqo vanuqa matadeye. Tutuyanina kwailekwa no waineye kwailugu, doniki natuvauna kwaikiseni no waineye italaipweni, ge tamo aitoi waineye idadodoqatovoni, kwayavuya kwamaieni waigue.
MAR 11:3 Kago aitoi inavelautoliemi inavo, ‘Uvale, kwayavuyavuya?’ Komi kwanavo, ‘Tomwaya wayaqina inavelituqeni tutuya kalakusana wete inavevilai.’”
MAR 11:4 Itauya inaqo ilekwa ikiseni doniki tamo tomoqo navanuqa kawana kanakoqala waineye masikeda waineye ilaipweni. We tutuyanina ivelamu iqeuqeuya
MAR 11:5 tomoꞌotoqa tupwaidiavo itovotovoi ivelautoliedi, “Uvale doniki kwayavuyavuya?”
MAR 11:6 Ibaivila waidie mesai Ieisu ivona waidie beqa tomoꞌotoqa itagwanedi doniki ikewai inaweni.
MAR 11:7 Tutuyanina doniki imaieni Ieisu waineye, kadikalekoeqa doniki dumwena iesoi, we Ieisu imialaga doniki dumweneye.
MAR 11:8 Tomoꞌotoqa puedi kadikalekoeqa keda iesoi, we tupwaidiavo welavi ibaidi melugulugudi beqa keda iesoi.
MAR 11:9 Medimwasana igumegumeta wete iemuli we iekalabwau, “Osana! Yaubada ivonavenapwayewemu! Yaubada kanawavaqaeqa kumai.
MAR 11:10 Kadidigemu tubuma Deibida tubuleleleqina waineye kumaimai kima kiloinema! Kadidigemu Yaubada abama tabwaotoqineye!”
MAR 11:11 Ieisu ilugu Ielusalema inaqo Vanuqa Pilo waineye. We ikisalelele saku puedi ikisedi. Matautauda vanuqa gunabei ilavia, itauya inaqo vanuqe Bedani we kanatovemulivo kadikuma 12 taiauda.
MAR 11:12 We tamo kaiata Bedani ikiaweni ivila inaqonaqo Ielusalema waineye Ieisu ilase.
MAR 11:13 Kanikieꞌeqa ikisanaqo modaba ikiseni meluguna, beqa inaqo ikisavetovetonovi, nigo mevuana. We inaqo waineye ikiseni lugu kavana, paina modaba ge ditutuya vuaqa.
MAR 11:14 Beqa Ieisu modaba ivoneni ivo, “Ge tamo aitoi wete vuamueqa inakani.” We kanatovemulivo ievaneneqeni.
MAR 11:15 We ilekwa Ielusalema Ieisu ilugu Vanuqa Pilo masikedaneye ivelamu togimwane wete tovegimwane ikwavinedi. Tosivedavedamana dikabayato mane kabasivedavedamana, wete bunetutu kaditovegimwane dikabamiabui itutuyuaidi.
MAR 11:16 We ge idatagwanedi tamo aitoi disaku inakavaladi inayoqodaba inalugu Vanuqa Pilo masikedaneye inasauyedi vikaineye.
MAR 11:17 Matautauda ivekaivevena waidie ivo, “Mwaqitana kwayaqovi? Buki Pilo naqeneye igililia Yaubada ivo, ‘Guvanuqa Pilo inaqoleni vanuqa kabavelaukui tomoꞌotoqa paipaidi kabaloina puedi waidie.’ We komi gunabei kwasivilai deqoina mesai tovainaqo dikabavaigavu.”
MAR 11:18 Beqa tovelomuvo bwaigidi* wete loina kanatovekaivevenavo inoqai ivelamu kedakeda ilalauala wayaqidi Ieisu inaluvewapai. We igololoyeni paina tomoꞌotoqa puedi nuadi ivilele navekaivevenaeqa.
MAR 11:19 We gunabei vanuqa ilavia Ieisu mekanatovemulivo Ielusalema ikiaweni.
MAR 11:20 We ikawananaqai kawakawaie ivila inaqonaqo Ielusalema. Tutuyanina kedeye inaqonaqo, modaba ikiseni base Ieisu iyaqaia ibwavu tabwaneyeꞌeqa iobu lamuneye.
MAR 11:21 We Pita inuani vakai isauyeni beqa ivesipupu Ieisu waineye ivo, “Tovekaivevena kukiseni! Modabanina base kuyaqaia gunabei ibwavu.”
MAR 11:22 We Ieisu ivesipupu waidie ivo, “Kwavetumaqana Yaubada waineye.
MAR 11:23 Avona mwaqitana waimie, aitoi koya dede inavoneni inavo, ‘Kutovoi kuobu ligwagweye’, we ge menavenuanaluqa nuapouneye, menavetumaqana vakai inavesipupuyeni kaia inasauyeni waineye.
MAR 11:24 Beqa dede paipaina avonemi: Kago vakai paipaina kwaivelaukui, kwaivetumaqana gunabei kwababaneni, matautauda waimie Yaubada inakalaqeieni vakai kwaivelaukuieni paipaina.
MAR 11:25 We kago kwaitovoi kwaivelaukui, vakai kapoidi emiavo ivalabubunidi waimie we kamikapoka inaoqala, kwainuataqonidi, matautauda Tamami abame mikapoina inanuataqonidi.”
MAR 11:27 Ieisu we kanatovemulivo inaqo vaituqana Ielusalema. Tutuyanina Ieisu inaqo ilugu Vanuqa Pilo masikedaneye isasasala, tovelomuvo bwaigidi* wete loina kanatovekaivevenavo wete tomoqovo bwaigidi imai Ieisu waineye.
MAR 11:28 Ivelautolieni ivo, “Vakai loina naveluluna beqa togimwane wete tovegimwane kukwavinedi iluguaqeta Vanuqa Pilo navikaie? Aitoi veluluna ivelemu mesai kuvavalabubunedi?”
MAR 11:29 We Ieisu ibaivila ivo, “Velautoli tamo aivelautoliemi kwaibaivila waigue, matautauda aivonemi aitoi loina wete veluluna ivelegu de mesai avavalabubunedi.
MAR 11:30 Kwavonegu, Dioni naveluluna aitoi iveleni tomoꞌotoqa ibabitaisodi. Banikodiqa, Yaubada waineyeꞌeqa o tomoꞌotoqa waidie? Kwabaivila waigue.”
MAR 11:31 Beqa ivelamu kaisekavadi ielautoliedi, paina ivo, “Kago tanavo, ‘Abameꞌeqa’, we inavo, ‘Uvale ge kwadavetumaqaneni?’
MAR 11:32 We kago tanavo, ‘Tomoꞌotoqa waidie’, we tomoꞌotoqa inanigeda.” Paina tomoꞌotoqa puedi iyagovi Dioni gumanina tovesipupu, beqa igololo tomoꞌotoqa waidie.
MAR 11:33 Beqa Ieisu waineye ibaivila ivo, “Kima ge kadayagovi.” Ieisu ivo, “Yau mesaida, ge aivonemi aitoi veluluna wete loina ivelegu mesai avavalabubunedi.”
MAR 12:1 Matautauda Ieisu vonawakedubalaeqa ivesipupu waidie ivo, “Tomoqo tamo oine ibaguli tanoqa waineye. Kala ivalabubuni ivelauvivila. We oine kababibi wete kabavekisabodaboda iyoqonidi. Matautauda tupwaidiavo tovekisabodaboda ikewadi, tanoqa iveledi inavekisabodebodeni we inaqo kanikie.
MAR 12:2 We tutuya tavi waineye, tamo tolituqa ivetuneni inanaqo tovekisabodaboda waidie kanakalaqei inakewai tavinina waineye.
MAR 12:3 We tovekisabodaboda ikavikavini, inigei, ivetuneni dimakavakavana ivila.
MAR 12:4 Matautauda tonibagula wete tamo tolituqa ivetuneni. We tovekisabodaboda kunukununeye ikainige, we ivalabubuna kapo waineye.
MAR 12:5 Wete tonibagula tamo tolituqa ivetuneni, wete iluvewapai. We tupwaidiavo tolituqa wete ivetunedi waidie, mesai ivalabubunedi, tupwaidiavo iluvewapadi tupwaidiavo ituveyawayawaidi.
MAR 12:6 We tamoqaotoqina itupwa, gumanina tonibagula natuna nuapouna gumanina ivenapwayeweni. Matautauda kabavekakava natuna ivetuneni tovekisabodaboda waidie ivo, ‘Anuani natugu inavekimataneni.’
MAR 12:7 We oine tovekisabodaboda ivo, ‘Dede gumanina tonibagula natuna, gumanina kawaie tonibagula inawapa we tanoqa dede inakewai, beqa tainigei tailuvewepai. We oine kanatanoqa dede kida waideye inamiamia.’
MAR 12:8 Beqa tomoqonina ikavikavini iluvewapai itaweni iobu oine kanatanoqa mulineye.
MAR 12:9 Beqa banikodiqa tonitanoqa inavalabubunedi? Inamai tanoqa kanatovekisabodabodavo inanigedi, we oine kanatanoqa inakalaqeieni mali tomoꞌotoqa waidie.
MAR 12:10 Komi Buki Pilo naqeneye kwawawai o gebuka? Ivo ‘We gileu toyoqona ibaileni, dede gunabei ivekoqala.
MAR 12:11 Dede imai Yaubada waineyeꞌeqa we de paipaina nuada ivilele.’”
MAR 12:12 Beqa me-Diu togumetavo kedakeda ilalauala Ieisu inakavikavini, paina iyagovi de vonawakedubalanina beqa paipaidi iesipupu. We yoko igololoyedi beqa ikiaweni iyavula.
MAR 12:13 Tamo tutuya togumetavo Palisivo wete Elodi kanatokaivaisavo tupwaidiavo ivetunedi inaqo Ieisu waineye, velautolieqa inakatupwaieni.
MAR 12:14 We imai ivesipupu nuatabwadieqa waineye ivo, “Tovekaivevena, kima kayagovimu komu tovona mwaqitana wete komu ge tamo aitoi vakai paipaimu inuanua kudagololoyeni we ge tamo aitoi kanawavaqa bwaigina paipaina kudanuanuana, we mwaqitana Yaubada nakedakeda kuekaiveveneni.” Matautauda ivelautolieni, “Mosese ivona kida mane Yaubada waineye taikalaqei. Beqa kaivelautoliemu, kago giamaina takisi taiyato Sisa waineye? Kanasala taiyato, o ge taiyato?”
MAR 12:15 We dinuanuana gunabei iyagovidi iekautovona inakaibedebedeni ivo, “Uvale kwaekautovona kwaikaibedebedegu? Dinali kwamaieni kwavelegu aikiseni.”
MAR 12:16 Dinali tamo imaieni Ieisu waineye ivonedi, “Aitoi kanununa wete kanawavaqa?” We ivo, “Sisa.”
MAR 12:17 Beqa Ieisu ivonedi ivo, “Sisa paipaina Sisa waineye kwaikalaqei, we Yaubada paipaina Yaubada waineye kwaikalaqei.” Ieisu navonaeqa nuadi ivilele.
MAR 12:18 Sadusi* dinuanuana nigodibei tovoi vaituqana gebuka. We tupwaidiavo imai Ieisu waineye ivelamu ielautolieni ivo,
MAR 12:19 “Tovekaivevena, Mosese loina igililia paipaida kago tomoqo tatana inawapa kwabulina inakiawedi we ge menatuna taina inanaqidi we tutuyanina inavenatuna gwagwamanidiavo mesai tatana natunavo.
MAR 12:20 Tamo tomoqo tainavo kadikuma 6 taiauda imiamia, kanagumeta inaqidi iwapa we ge menatuna.
MAR 12:21 Wete taina kanaveluqa vavinenidi inaqidi, tomoqo iwapa we ge tamo menatuna, kadivetonu wete mesai.
MAR 12:22 Kadikuma 7 nidiavo vavinenidi inaqidi iwapa we ge tamo aitoi menatuna. Kabavekakava vavine iwapa.
MAR 12:23 Beqa tovoi vaituqana waineye vavinenidi aitoi mwanedi, paina kadikuma 7 inaqidi?”
MAR 12:24 Ieisu waidie ivesipupu ivo, “Kaia kwaqauotoqa, paina komi Buki Pilo kananuakawananaqai wete Yaubada naveluluna ge kwadayagovidi.
MAR 12:25 Paina tutuyanina towapa inatovoi vaituqana gumanidiavo mesaida anelosevo abame we ge inanaqi.
MAR 12:26 We towapa ditovoi vaituqana paipaina, banikodiqa, ge kwadawawai Mosese nabuki naqeneye kaiyabeyabela welavi siaidi waidie ikalakalata vesipusipupuna? No waineye igililia Yaubada welavi siaidi ikalakalata beqa ivesipupu luguaqeta, ‘Yau Ebelaꞌamo na-Yaubada, Aisake na-Yaubada, wete Iakobo na-Yaubada.’
MAR 12:27 Gumanina ge tomoꞌotoqa towapa di-Yaubada, we tomoꞌotoqa meyawaidi di-Yaubada, beqa iveveda tutuyanina Ebelaꞌamo, Aisake wete Iakobo iwapa pwayepwayeye gunabei itovoi vaituqana, we Yaubada mataneye meyawaidi. Beqa tutuyanina komi kwavo towapa ge inatovoi vaituqana, komi kaia kwakatupoeotoqa.”
MAR 12:28 We loina kanatovekaivevena tamo imai inoqai iekawaviviqa. We iyagovi Ieisu divelautoli puedi ibaivila giagiamaidi. We loina kanatovekaivevena Ieisu ivelautolieni ivo, “Vakai loina bwaigaotoqina?”
MAR 12:29 Ieisu ibaivila ivo, “Loina bwaigaotoqina de mesai, ‘Me-Isileli, kwavevaneneqa! Tomwaya da-Yaubada kaia gumanina kaisena Tomwaya.
MAR 12:30 Tomwaya mi-Yaubada kwaivenapwayeweni nuapoumi matatabunaeqa, vaitabumi matatabunaeqa, nuami matatabunaeqa, wete miveluluna matatabunaeqa.’
MAR 12:31 We kanaveluqa ivo, ‘Iamu kuvenapwayeweni mesaida taunimu kamuvenapwayewa.’ Dede loinanidiavo kailuqa bwaigaotoqidi ge wete tamo.”
MAR 12:32 We loina kanatovekaivevena Ieisu ivoneni ivo, “Tovekaivevena, mubaivila giamaikavana. Mwaqitana da-Yaubada kaia tamoqana, Yaubada kaisena ge tamo aitoi manawaneye.
MAR 12:33 Taivenapwayeweni nuapouda matatabunaeqa danuanua matatabunaeqa daveluluna matatabunaeqa wete edavo taivenapwayewedi mesai taunida. Dede loinanidiavo bwaigaotoqidi, matautauda kalaqeimaimaiqa gabugabunidi wete tupwaidiavo kabavelomu.”
MAR 12:34 Ieisu inoqai tomoqo nabaivila waineye giamaikavadi. Beqa ivoneni ivo, “Komu kaia Yaubada nakabaloina vivineye.” We mulineye tomoꞌotoqa igololo beqa ge tamo aitoi inaveluluna inavelautoli katupoe Ieisu waineye.
MAR 12:35 We Ieisu iekaivevena Vanuqa Pilo masikedaneye ivelautoli ivo, “Banikodiqa, loina kanatovekaivevenavo ivo Keliso Yaubada Kanavesivesinua* Deibida tubuleleleqina?
MAR 12:36 Yaubada Vaitabuna nuanuana giamaina iveleni Deibida waineye, beqa Deibida ivesipupu ivo, ‘Tomwaya ivona gutomwaya waineye, “Kumiabui kataqigue vikai vekivekimatanina waineye, kanaketoava kamutalavualavo aiyatodi kaqemu matakwanineye.’”
MAR 12:37 Gilili waineye Deibida kaisena Keliso iqoleni Tomwaya beqa banikodiqa, nigo Keliso Kini Deibida tubuleleleqina?” We yoko bwaigina medimwasana Ieisu ievaneneqeni.
MAR 12:38 We Ieisu navekaivevena waineye ivonedi ivo, “Kwavekisabodebodemi loina kanatovekaivevenavo waidie, gumanidiavo wayaqidi kaleko kaniakwanidi inakwesenidi, wayaqidi tomoꞌotoqa inavekimatanedi kabavegimwane waidie.
MAR 12:39 Wete wayaqidi kabamia giamaidi tomoꞌotoqa matadie inamialagalaga vanuqa kabavelaukui naqedie, wete wayaqidi kani bwaigidi waidie matadie inamiabui tomwatomwayavo taiauda.
MAR 12:40 Gumanidiavo kwabukwabulavo inakatupwaiedi divanuqa inakwayedi, wete divelaukui ilaukaniakwanidi tomoꞌotoqa inakisedi inavo tomoꞌotoqa giamaidi. We kamukabeida tomoꞌotoqanidiavo kadikaimatavuloqa Yaubada inaveledi bwaigaotoqina!”
MAR 12:41 Vanuqa Pilo masikedaneye, Ieisu mane kabayato tamo vivineye imiabui tomoꞌotoqa ietonovidi, we dimane iyatoyato. Tomoꞌotoqa guyoguyodi puedi dimane bwaigidi iyatoyatodi.
MAR 12:42 Matautauda kwabula yomuyomudi imai, dimane mesai toea bweubweudi kailuqa idodoqidi kabayato waineye.
MAR 12:43 Ieisu kanatovemulivo iqolekauqidi waidie ivesipupu ivo, “Aivonemi mwaqitana, dede kwabulanidi yomuyomudi dikalaqeimaimaiqa isaki, matautauda tupwaidiavo.
MAR 12:44 Paina tupwaidiavo iyato we diloyato bwaigidi imiamia, we gumanidi yomuyomudi vakai dimia paipaina gunabei iyatosaweni.”
MAR 13:1 No tutuyanina Ieisu Vanuqa Pilo naqeneyeꞌeqa isasauyeni kanatovemulivo tamo ivesipupu waineye ivo, “Tovekaivevena, kukiseni, gileu bwaigidi wete vanuqa kanakisa giamaiotoqina!”
MAR 13:2 Ieisu ibaivila ivo, “Dede vanuqanidiavo kukisedi giamaidi! We kamukabeida me-Diu kadiqaviavo puepuena inakavekapoidi ge tamo gileu inamiamia ediavo tabwadie.”
MAR 13:3 Ieisu Koya Olibe tabwaneye imiabui Vanuqa Pilo ikisabaleni. We Pita, Diemesi, Dioni wete Anidulu kaisediqa imai Ieisu waineye ivelautolieni
MAR 13:4 ivo, “Kudavonema, malavia dede kuvesipupuyedi inasauyedi. Wete vakai kiakiaya beqa naqai inavekaivevena, matautauda inasauyedi?”
MAR 13:5 We Ieisu ivonedi ivo, “Kwavekisabodebodemi, ge tamo aitoi inakatupwaiemi.
MAR 13:6 Tomoꞌotoqa puedi inamai kaguwavaqaeqa, inavo, ‘Yau Keliso!’, we tomoꞌotoqa puedi inakatupwaiedi.
MAR 13:7 Tutuyanina qavia butudi kwainoqaidi wete tupwaidiavo qavia valeadi kwainoqaidi, ge kwaigololo. Avonemi, dede sakunidiavo naqaida de mesai inasauyedi, we noko ge kabavekakava.
MAR 13:8 Paina tomoꞌotoqa kadiyoko bwaigina wete tamo tomoꞌotoqa kadiyoko bwaigina taiauda inaetalaqa, we kabaloina tamo wete kabaloina taiauda inaetalaqa. Tutuyanina waineye yoyoyo vikai puena waidie wete lase bwaigina wete valabubuna kapoidi pwayapwaya matatabuna waidie. We no valabubuna kapoidinidiavo kaia kabavelamu mesai tutuyanina vavine mwau waidie diveviqa ivelamu kadilautovona ilalautovoni, we mulineye diveviqa inavebwaiga.
MAR 13:9 Kwaivekisabodebodemi! Tomoꞌotoqa inamai inakavikavinimi inanawemi togumetavo bwaigidi waidie vonayavu paipaina, wete inanigemi kabakaipitala beqa vanuqa kabavelaukui naqedie Yau paipaigu. Komi kwaitovoi toloinavo wete kinivo matadie Yau paipaigu, Yau kwaivesipupuyegu waidie.
MAR 13:10 Kabavelamu Valea Giamaina kwaisapayavuleni kabaloina puena waidie, mulineye tutuya kabavekakava inamai.
MAR 13:11 We tutuyanina inakavikavinimi inanawemi vonayavu paipaina ge kwaivenuanaluqa mulineye vakai kago kwaivesipupuyeni. Mivonanidiavo ge komi kwaivesipupu, we tutuyanina waineye vonanidiavo Yaubada Vaitabuna inavelemi mesai kwaivesipupuyedi.
MAR 13:12 Tomoqo taina inakalaqeieni toloinavo waidie inaluvewapai we tama natudiavo inakalaqeiedi waidie inaluvewapadi. We gwagwama inatovoi inadiavo wete tamadiavo waidie inaetalaqa we inakalaqeiedi toloinavo waidie inaluvewapadi.
MAR 13:13 Tomoꞌotoqa puedi inabailemi paina Yau kwavetumaqanegu, we aitoi inatovoi pakalaqa, kabavekakava waineye ketoyavu inababaneni.
MAR 13:14 Matautauda Ieisu ivo, “No tutuyanina saku kapoiotoqina komi kwaikiseni inatovoi vikainina ge nakabatovoi. (Vemataluana towawa waidie: Komi kwaivekautovona kwainuakawananaqaia saku dede paipaidi!) No tutuyanina gumanidiavo Iudia waineye kwaivonedi inadeqa koya waidie.
MAR 13:15 We eqavoi vanuqa kanakubu beabeana tabwaneye inatovotovoi kwaivonedi ge kanasala inaobu divanuqa naqeneye saku inakewai inadeqa vedimadimanaeqa.
MAR 13:16 Wete eqavoi tanoqe kwaivonedi ge inanaqo vanuqe kadivaiqavu paipaina.
MAR 13:17 Kaiatanidiavo waineye mwau bwaigaotoqina toveinainaqe wete tovesusu waidie.
MAR 13:18 Yaubada waineye kwaivelaukui sakunidiavo ge inasauyedi wailuku kanatutuya waineye.
MAR 13:19 No tutuyanina waineye kaiata mwau bwaigiotoqina. Yaubada pwayapwaya ivalabubuni imai kasiotoqa ge mesai mulineye wete ge inasauyedi.
MAR 13:20 Veviqanidiavo kanatutuya Yaubada inalaukalakusai. Kago ge Yaubada inalaukalakusai, tomoꞌotoqa matatabudi inawapa. Paina wayaqina inakaivaisedi tomoꞌotoqanidiavo ivesinuedi paipaina beqa tutuyanina Yaubada inalaukalakusai.
MAR 13:21 Tutuya mulineye Keliso katupoe, wete tovesipupu katupoe inasauyedi kiakiaya kabanuavilele inavalabubunidi. Kago kadisala Yaubada natomoꞌotoqa vesivesinuadi inavekautovona inakatupwaiedi. Beqa tamo aitoi inamai inavonemi inavo, “Kwakise! Side Keliso!” o inavo, “Sino vikai waineye Keliso!” bonadi ge kwaivetumaqanedi.
MAR 13:23 Beqa kwaivekisabodebodemi! De valeanina gunabei avonemi, beqa no tutuyanina ge tamo aitoi inakatupwaiemi.
MAR 13:24 We no tutuyanina mwau bwaigiotoqina mulineye, valavala inavaitomai, wetaki ge inagabu.
MAR 13:25 Mwatuia abameꞌeqa inayavuta we tovelulunavo abama waineye inavekalapeto.
MAR 13:26 Matautauda tomoꞌotoqa puepuedi inakiseni Mwaqitana Kanatomoqo inalausimatala waumana tabwaneye, we inamaimai menaveluluna wete mataꞌuduꞌudulina.
MAR 13:27 We naꞌanelosevo inavetunedi inanaqo pwayapwaya matatabuna matana pulina waidie Yaubada natomotoqavo vesivesinuadi inagwagwakauqidi, pwayapwaya vikaineyeꞌeqa wete inanaqo vikaineye.”
MAR 13:28 We Ieisu ivelamu ivesipupu, “Kabakisa modaba waineye tutuyanina luguna inayatoyatodi wete inadiadia kwaiyagovi tutuya bagula.
MAR 13:29 Beqa no mesai de valabubunanidiavo kwaikisedi inasauyedi kwaiyagovi Yau Mwaqitana Kanatomoqo gumai saiqanaqa ailekwa.
MAR 13:30 Avona mwaqitana waimie, lagata dede ge inakakava kanaketoava valabubunanidiavo avesipupuyedi waimie inasauyedi.
MAR 13:31 Abama wete pwayapwaya inakakava, we guvona ge inakakava inamiavaqata.”
MAR 13:32 Wete Ieisu ivonedi ivo, “Guvilavaituqana kanakaiata wete kanatutuya ge tamo aitoi idayagovi, anelose abame ge idayagovi, wete Yau Yaubada natuna ge adayagovi, we kaia Tamagu kaisena iyagoyagovi.
MAR 13:33 Beqa kwaimia laugamasa wete kwaivekisabodebodemi, paina ge kwadayagovi malavia gututuya vilavaituqana inalekwa.
MAR 13:34 Tamo kabakisa aivonemi: We kago mesai tamo tomoqo inatauya we navanuqa kanatolituqavo inayatoi dimadie inaekisabodebodeni, wete natolituqavo tamoqana tamoqana dilituqa inaveledi inavavalabubuni, we masikeda kanatomiagamata inavoneni inamia laugamasa inaekisabodaboda.
MAR 13:35 Beqa komi kwaimia laugamasa we kwaivekisabodebodemi, tawe, paina komi ge kwadayagovi malavia tonivanuqa inavilavaituqana, oge lavilavie, o lovana gamwane, o kamukamu inagwaqegwaqe, o mamale.
MAR 13:36 Kwavekisabodebodemi! Beqa ge inamai vedimadimanaeqa inababanemi kwaikenokeno.
MAR 13:37 Vakai waimie avesipupuyeni, mesai avesipupu puedi waidie, kwaimia laugamasa!”
MAR 14:1 Kaiata kailuqa inakakava mulineye, me-Isileli Vesikaqalataqona* kananuavekavina kanakani wete Beledi Tutubeabeana Ge Mekanaisiti* kanakani inavalabubuni. Tutuyanina tovelomuvo bwaigidi* wete loina kanatovekaivevenavo kedakeda ilalauala banikodiqa Ieisu vaigavueqa inakavikavini.
MAR 14:2 We ivo, “Sagali naqeneye ge taikavikavini kago mesai tomoꞌotoqa inadaba taiau taivetalaqa.”
MAR 14:3 We Ieisu Bedani imiamia Saimoni Lepelo navanuqe ikanikani, we vavine bunama maqaina giamaina imaieni. Kanawavaqa nadi we kanatutula bwaigina, we botolina gileu giamaina kanawavaqa alabasita beqa ivalabubuni. We bunamanina imaieni botolina itutubaia Ieisu kunukununa iꞌiwaqi.
MAR 14:4 Tomoꞌotoqa tupwaidiavo vavivenidi ikisedi vakai ivalabubuni Ieisu waineye paipaina kadikapoka ioqala ediavo waidie iesipupu ivo, “Uvale bunama maqaina giamaina we iekamubwadodoyeni?
MAR 14:5 Kadisala idavegimwaneyeni mane kanabwaiga 300 seluba idakewai yomuyomudi idaveledi.” De mesai ibwadubwaduyedi.
MAR 14:6 We Ieisu ivonedi ivo, “Kaiana! Ge kwaitalabodebodeni. Uvale kwabwadubwaduyedi? Vavinenidi saku giamaina ivalabubuni waigue.
MAR 14:7 Tutuya puena yomuyomudi komi taiauda kwaimiamia. Beqa kanasala kwaikaivaisedi tupwaidiavo kaiata waidie. We Yau ge komi taiauda taimiamia.
MAR 14:8 Vavine dede dikaivaisa waigue bwaigina we ge tamo vakai beqa inavalabubuna waigue. Vovogu ibunama vaqateni inavalabubuni kagutavuna paipaina.
MAR 14:9 Avona mwaqitana waimie pwayepwayeye vikai puena waidie tomoꞌotoqa valeagu giamaina inanoqanoqai, wete vavine vesipusipupuna inanoqai vakai ivalabubuni waigue, kananuavekavina paipaina.”
MAR 14:10 Tutuyanina waineye Ieisu kanatovemulivo 12 waidieꞌeqa tamo, kanawavaqa Iudasa Isakaliota, inaqo tovelomuvo bwaigidi* waidie inaketoqiluveni.
MAR 14:11 Iudasa Isakaliota navona inoqai imwasanaotoqa we ivo, “Mane kaivelemu.” Beqa Iudasa itauya inaqo kedakeda inalauala Ieisu inakalaqeieni tovelomuvo bwaigidi waidie.
MAR 14:12 We tutuyanina Beledi Tutubeabeana Ge Mekanaisiti kanakaiata kabavelamu waineye me-Diu sagali ivavalabubuni, kaiatanina waineye, kaisaya sipi natuvaudi inigedi imaiedi Vesikaqalataqona* kanakani paipaina inavalabubuna. Ieisu kanatovemulivo ivelautolieni, “Vakaiebe waineye wayaqimu kainaqo Vesikaqalataqona* kanakani kaivalabubuni komu paipaimu?”
MAR 14:13 Beqa Ieisu kanatovemulivo kadikailuqa ivonedi, “Kwainaqo Ielusalema tamo tomoqo bwasi kabagoi ikavalai inaqonaqo kwaibabaneni, komi kwaivemulieni taiau kwainaqo.
MAR 14:14 Vanuqanina waineye inalugulugu taiauda kwailugu tonivanuqa kwaivoneni kwanavo, ‘Tovekaivevena ivo: ‘Vakaiebe tutudabanina waineye Yau wete kagutovemulivo taiauda kaikani Vesikaqalataqona* kananuavekavina kanakani?’
MAR 14:15 Matautauda tutudaba bwaigina waineye kivi navalabubuni taiauda we tabwaneye inavevemi waineye kanikani kwaivalabubuni paipaida.”
MAR 14:16 Tovemulivo itauya inaqo Ielusalema, sakunidiavo mesai Ieisu ivesipupuyedi waidie ibabanedi. We kanikani ivalabubuni, Vesikaqalataqona* kananuavekavina paipaina.
MAR 14:17 We lavilavie Ieisu mekanatovemulivo kadikuma 12 imai.
MAR 14:18 Kabakani waineye ikanikani Ieisu ivo, “Avona mwaqitana, tamo waimieꞌeqa inaketoqiluvegu, gumanina taiauda kakanikani.”
MAR 14:19 We tovemulivo nuadi ikapo ivelamu iesipupu tamoqana, tamoqana waineye ielautolieni, “Oge Yau?”
MAR 14:20 Ieisu ibaivila ivo, “Tamo komi kamikuma 12 waimieꞌeqa, tamo deqoina Yau taiauda kakanikani.
MAR 14:21 We Mwaqitana Kanatomoqo inawapa mesai Buki Pilo waineye ivesipupu. We toketoqiluva gumanina veviqa bwaigina inababaneni. We giamaina oge tutuya base toketoqiluvanina inana ge idavetubuqi beqa kaimatavuloqa bwaigina ge idababaneni.”
MAR 14:22 We ikanikani, Ieisu beledi ikewai ivelaukui ivekaiwa, matautauda igiatomwai, kanatovemulivo iveledi ivo, “Kwakewai, dede vovogu.”
MAR 14:23 Matautauda vedi ikewai ivekaiwa Yaubada waineye, kanatovemulivo iveledi puepuedi beqa iyemu.
MAR 14:24 Ieisu ivesipupu ivo, “Dayaqigu dede. Ilailolo tomoꞌotoqa puepuedi paipaidi. Yau dayaqigunina Yaubada navonadabadaba kaivauna kanagiavepakala.
MAR 14:25 Avona mwaqitana waimie, oine ge wete aiyemuya kanaketoava Yaubada nakabaloina waineye oine kaivauna aiyemu.”
MAR 14:26 Matautauda kewa tamo ikeweni isauyedi inaqo Koya Olibe waineye.
MAR 14:27 We Ieisu kanatovemulivo waidie ivesipupu ivo, “Matatabumi Yau kwaikiawegu kwaivekaladeqa. Yaubada navona Buki naqeneye dede mesai, ‘Sipi tokisavekavina ainigei, we sipi inakalisapa.’
MAR 14:28 Yaubada wapaeqa inasivetovoigu aigumeta ainaqo Galili mulineye komi kwaimai.”
MAR 14:29 We Pita Ieisu waineye ivesipupu, “Oge dede matatabudi inakiawemu inavekaladeqa, we Yau gebuka.”
MAR 14:30 Ieisu ivesipupu Pita waineye, “Avona mwaqitana waimue, de lovananina waineye, komu muvekewa kaitonu kunavo, ‘Yau ge adayagovi!’ we mulineye kamukamu inagwaqe kailuqa.”
MAR 14:31 We Pita menaveluluna iesipupu ivo, “Kago komu taiauda taiwapa, we ge aivekewemu!” Wete enavo puedi mesai iesipupu Ieisu waineye.
MAR 14:32 Ieisu kanatovemulivo taiauda inaqo kawalawa kanawavaqa Gedesemani waineye, Ieisu tovemulivo ivonedi ivo, “Kwamiabui kwaimiamia, Yau ainaqo aivelaukui.”
MAR 14:33 Pita, Diemesi wete Dioni imaseagadi taiauda inaqo. Ieisu ivelamu nuapouna iveviqa wete inuakapo.
MAR 14:34 Beqa Ieisu ivesipupu waidie ivo, “Yau nuapogu ieviqa saiqanaqa inaluvewapagu. Beqa de waineye kwaimiamia we ge kwaikeno kwaimia laugamasa.”
MAR 14:35 Ieisu itauya inaqo saiqana kanikie ilaukabubu ielaukui oge Yaubada idatagwaneni veviqa kanavikaie ge idanaqo.
MAR 14:36 Ivo, “Tamagu, tamagu komu saku puena kamusala kivalabubunidi, beqa veviqa kanavedi dede kukewai we ge aiyemuya, we Yau ge gunuanua kivalabubuni, we komu munuanuana.”
MAR 14:37 We Ieisu ivila imai ikisedi kanatovemulivo kadikaitonu ikenokeno, Pita waineye ivesipupu, “Saimoni, komu kukenokeno? Uvale ge kamusala kikisakisa tamo maibala paipaina?”
MAR 14:38 We ivesipupu waidie ivo, “Komi vaitabumi wayaqina giamaina kwaivalabubuni, we komi vovomi ibwalogo. Komi kwaimia laugamasa beqa kwaiveluluna beqa kapoina ge inawewesemi waineye kwaibeku.”
MAR 14:39 Wete inaqo ivelaukui, vonanidiavo iluvaituqanidi.
MAR 14:40 Matautauda ivila imai tovemulivo waidie ikisedi wete ikenomataiva ikenokeno; paina matadi idudunaotoqa. Beqa ge idayagovi banikodiqa bonana inabaivilai.
MAR 14:41 Kanavetonu waineye ivila imai ivesipupu waidie, “Komi giladi kwakenokeno we kwaeyawai? Kaiana! Tutuya gunabei imai! Kwakiseni, Mwaqitana Kanatomoqo inakalaqeiegu tokapoina dimadie.
MAR 14:42 Kwatovoi tainaqo. Kwakise, side kagutoketoqiluva!”
MAR 14:43 Ieisu giladi iesipupu, we Iudasa tamo tovemulivo 12 waidieꞌeqa ilekwa. Mulineye yoko bwaigina medikepata wete mediwabibi. Tovelomuvo bwaigidi*, loina kanatovekaivevenavo wete tomoqovo bwaigidi, ivetunedi inaqo.
MAR 14:44 Kenaoye Iudasa toketoqiluva kiakiaya tamo gunabei ivesipupuyeni ikakava yoko waidie ivo, “Kwaikisawai tomoqonina aiyaoqi gumanina kwaikavikavini kwainaweni.”
MAR 14:45 Iudasa ilekwa inaqo Ieisu waineye ivo, “Tovekaivevena!” We iluaqavuya iyaoqi.
MAR 14:46 Matautauda ikavikavini itoge ialakikikia.
MAR 14:47 We tamo tomoqo itovotovoi vividie nakepata isiokei tovelomuvo bwaigidi kaditogumeta* natolituqa taniqana igusuya.
MAR 14:48 Ieisu ivesipupu waidie ivo, “Banikodiqa, kwamai waigue memikepata memiwabibi, kwaikavikavinigu, tadavo Yau mesaida toloinabai?
MAR 14:49 Kaiata, kaiata Yau komi taiauda, tamiamia aekaivevena waimie Vanuqa Pilo masikedaneye, we ge kwadakavikavinigu? Dede isasasauyeni beqa Buki Pilo naqeneye ivesipupu paipaigu kanamwaqitana inasauyeni.”
MAR 14:50 We Ieisu kanatovemulivo puedi ibaileni ideqa.
MAR 14:51 Tamo tomoqo tubuauna kanakaleko kaia kaitamoqaotoqina ikweseni yoko iemuliedi. Tomoqonina ikiseni nigo idakavikavini.
MAR 14:52 We kanakaleko isiyavuya dimadie we vovo kavakavana ideqa.
MAR 14:53 We tutuyanina Ieisu kanatokavikavinavo inaweni tovelomuvo bwaigidi kaditogumeta* navanuqe, we tovelomuvo bwaigidi* matatabudi, tomoqovo bwaigidi wete loina kanatovekaivevenavo imai imiakauqa.
MAR 14:54 Pita ivemulieni saiqana kanikie inaqo tovelomuvo bwaigidi kaditogumeta* navanuqe masikedaneye ilugu, maleweye imiabui tolituqavo taiauda, kai waineye ievala.
MAR 14:55 We tovelomuvo bwaigidi* wete me-Diu Togumetavo* puepuedi Ieisu kanavemwau paipaina ilalaualeni no beqa kadisala inayatoi wapa waineye, we ge kadisala inababaneni.
MAR 14:56 Tovonakaivaisa puepuedi katupoeꞌeqa ivesipupu Ieisu paipaina, we divesipupunidiavo ge idavesala.
MAR 14:57 We tomoqovo tupwaidiavo itovoi katupoeꞌeqa ivesipupu
MAR 14:58 ivo, “Kima kanoqai de mesaida ivesipupuyedi, ‘Yau de Vanuqa Pilo tomoꞌotoqa dimadieqa iyoqoni aiqeuyavuleni, we Yau kaiata kaitonu inakakava Vanuqa Pilo kaivauna aiyoqoni, tomoꞌotoqa ge kanasala dimadieqa inayoqoni.’”
MAR 14:59 Oge de mesai ivesipupuyedi, we divesipupuvo ge tamo idavesala.
MAR 14:60 We tovelomuvo bwaigidi kaditogumeta* tomoꞌotoqa yoko gamwadie Ieisu ivelautolieni, “Uvale komu ge wayaqimu divona paipaimu kibaivilai?”
MAR 14:61 We Ieisu iekwada, ge tamo vona idavesipupuyeni. Wete tovelomuvo bwaigidi kaditogumeta* ivelautolieni, “Komu Keliso, Gumanina Tadididigeni Natuna?”
MAR 14:62 Ieisu ibaivila ivo, “Ee, Yau. De mesai Yaubada nabuki ivesipupuyeni, komi Yau Mwaqitana Kanatomoqo kwaikiseni Toveluluna kataqineye aimiabui, we waumana tabwaneye aiobuma.”
MAR 14:63 We tovelomuvo bwaigidi kaditogumeta* Ieisu navona inoqai kanakapoka ioqala, kanakaleko ilabuki we ivo, “Kima ge wayaqima tupwaidiavo vonakaivaisa!
MAR 14:64 Kwanoqai navonamaimaiqa Yaubada isiwataoni. Banikodiqa minuanua?” Matatabudi ivo, “Ieisu ivalabubunakapo beqa inawapa.”
MAR 14:65 We tupwaidiavo ivelamu Ieisu igiwagiwali, wete matana kalekoeqa ipania dimadieꞌeqa inigenigei, we ivonevoneni, “Kago komu Yaubada natovesipupu kivonema aitoi inigemu?” We wete tolauqaviavo ikewai inaweni itoge inigei.
MAR 14:66 We Pita giladi imiabui imiamia tovelomuvo bwaigidi kaditogumeta* navanuqa masikedaneye, we tamo vavine tovelomuvo bwaigidi kaditogumeta* natolituqa imai.
MAR 14:67 We tutuyanina Pita ikiseni ievala, ikisanaqo ikisavetovetonovi ivo, “Komu wete Ieisu tomoqo Nasaleta iana.”
MAR 14:68 We ivekeweni ibaivila ivo, “Ge adayagoviqa vakai kwaesipupuyeni,” matautauda itovoi inaqo kala kawaneye itovotovoi. We kamukamu lamoqina igwaqe.
MAR 14:69 Tolituqa vavinedi no waineye ikiseni, wete ivesipupu vaituqana tomoꞌotoqa itovotovoi waidie, “Dede tomoqonina tamo iadi!”
MAR 14:70 Wete Pita ivekewa vaituqana ivo, “We ge mwaqitana.” Tutuya kalakusana waineye tomoꞌotoqa itovotovoi Pita iwewesa vaituqaneni, “Mwaqitana komu tamo iadi paina me-Galili.”
MAR 14:71 We Pita ivonedi ivo, “Avonalaga Yaubada waineye avona mwaqitana! Tomoqonina kwaesipupuyeni ge adayagovi!”
MAR 14:72 No waineye kamukamu lamoqina igwaqe veluqai, we Pita inuani base vakai Ieisu waineye ivesipupuyeni ivo, “Naqaida komu kivekewegu kaitonu kunavo, ‘Ge adayagovi’ mulineye kamukamu lamoqina inagwaqe veluqai.” Beqa ivelamu ilaumataqeu.
MAR 15:1 We kawakawaiotoqe tovelomuvo bwaigidi*, tomoqovo bwaigidi, loina kanatovekaivevenavo, wete me-Diu Togumetavo* matatabudi itagwana Ieisu inawapa. Beqa ditolauqaviavo dimana iyoqonidi ivegumetai inanaweni Pailato Loma gabemani waineye inavemwauya.
MAR 15:2 We Pailato Ieisu ivelautolieni ivo, “Komu me-Diu dikini?” We ibaivila ivo, “Vakai kuvesipupuyeni mwaqitana.”
MAR 15:3 Beqa tovelomuvo bwaigidi* valabubuna kapoidi beqa ivemwauya.
MAR 15:4 We Pailato ivelautoli vaituqaneni ivo, “Banikodiqa, ge kudabaivila? Kunoqai! Valabubuna kapoidi puedi beqa iemwaumu!”
MAR 15:5 We Ieisu ge tamo vakai idavesipupuyeniqa, beqa Pailato nuana ivilele.
MAR 15:6 We diqaba tamoqana, tamoqana Vesikaqalataqona* sagalina kanakaiata waineye Pailato navalabubuna tamo tomoqo gumanina vanuqa kabakaimatavuloqa naqeneye, aitoi gumanina me-Diu wayaqidi inavelaukuieni, Pailato inayavuya.
MAR 15:7 No kaiatanina tomoqo, kanawavaqa Balabasi, vanuqa kabakaimatavuloqa naqeneye imiamia. Loma tolauqaviavo dede tomoqonina ikavikavini tupwaidiavo tovetalaqavo taiauda, gumanidiavo me-Loma diloina ikawakapoyeni we wete tupwaidiavo tomoꞌotoqa iluvewapadi.
MAR 15:8 Beqa yoko bwaigina imai Pailato ivelaukuieni tamo aitoi inayavuya mesai diqaba tamoqana, tamoqana waidie ivavalabubunedi.
MAR 15:9 We Pailato gunabei iyagovi tovelomuvo bwaigidi* Ieisu ivedebadebaguyeni beqa Ieisu ikalaqeieni waineye beqa tomoꞌotoqa ivelautoliedi ivo, “Wayaqimi me-Diu mikini aiyavuya paipaimi?”
MAR 15:11 We tovelomuvo bwaigidi* ivona veluveluluna tomoꞌotoqa waidie beqa Pailato ivoneni ivo, “Balabasi kuyavuya inanaqo, we Ieisu ge kiyavuya!”
MAR 15:12 We Pailato ivelautoli vaituqanedi ivo, “Vakai wayaqimi waigue tomoqo dede waineye aivalabubuni gumanina tupwaimiavo kwavo, ‘Me-Diu dikini?’”
MAR 15:13 We iveqole bonadi bwaigidieqa ivo, “Kututupwateni!”
MAR 15:14 We Pailato ivelautoliedi ivo, “Banikodiqa? Vakai tamo valabubuna kapo ivalabubuni?” We wete iveqole mediveluluna ivo, “Kututupwateni!”
MAR 15:15 We Pailato wayaqina yoko inagiavemwasanidi, beqa Balabasi iyavuya inaqo. We tolauqaviavo ivonedi beqa Ieisu inigei ikewai inanaweni inatupwateni.
MAR 15:16 We tolauqaviavo Ieisu inaweni Pailato navanuqa kabaloina kanamasikedeye iluguveni matautauda tolauqaviavo matatabudi iqolekauqidi.
MAR 15:17 We kaleko yaqoyaqona mesai kini kadivaiqavu ikewai beqa Ieisu ivesipapai. We bulava mwalamwalaqidi ikewadi imetanidi kunukununeye iyatoi
MAR 15:18 we isasaidibieni ivo, “Kamwasanemu, komu me-Diu dikini!”
MAR 15:19 We utoqanaeqa kunukununeye ikakainige wete igiwagiwali. We mataneye kaqedi iveketonokuyedi iekimataneni mesai kini.
MAR 15:20 We isasaidibieni ikakava vovoneye kaleko yaqoyaqona isitakia, we taunina kanakalekoeqa ivekweseni ikewai inaweni inatutupwateni.
MAR 15:21 We itauya inaqonaqo tomoqo Sailini ikiseni kanawavaqa Saimoni, Alekisana, Lupuso tamadi. Gumanina tanoqeꞌeqa imaimai, we kedeye ibabaneni iloineni Ieisu kanalaukenobalabala ikavalai.
MAR 15:22 We Ieisu inaweni vikai kanawavaqa Goligota waineye. (Goligota kanayagova kunukunu kanavikai.)
MAR 15:23 Matautauda oine wete mulo taiauda ivalabubuni Ieisu iveleni nigo idayemu, we Ieisu ibaileni.
MAR 15:24 We kanakalekovo ikewadi isenai bou tamoqana tamoqana waidie. We gileu ikewadi, we tamo gova igoveni beqa kalekonidiavo bou tamoqana tamoqana ikalaqeiedi.
MAR 15:25 We kawakawaie tutuya mesai 9 koloki Ieisu itutupwateni.
MAR 15:26 Bodi igililia vonanina beqa iemwauya ivo, “Dede me-Diu dikini.” We bodinina laukenobalabala waineye itutupwateni kunukununa tabwaneye.
MAR 15:27 Ieisu wete tovainaqo kadikailuqa taiauda itutupwatedi. Ieisu kanalaukenobalabala gamwaneye, we tamo tovainaqo kanalaukenobalabala kanakataqie tamo kanakelie.
MAR 15:29 We tomoꞌotoqa puedi itauya inaqonaqo kenaoye ikudekude wete ilotomwasiꞌieni ivo, “Ee! Kukisa! Komu kuvo, ‘Vanuqa Pilo aiqeuya kaiata kaitonu aiyoqona vaituqani.’
MAR 15:30 Beqa taunimu kuketoyavumu laukenobalabala waineyeꞌeqa kuobuma.”
MAR 15:31 We tovelomuvo bwaigidi* wete loina kanatovekaivevenavo ediavo taiauda isaidibieni kaisekavadi ivo, “Kwakise, tupwaidiavo iketoyavudi, we banikodiqa, taunina ge idaketoyavuya!
MAR 15:32 Base ivonaqa ivo, ‘Yau Keliso Yaubada Kanavesivesinua* me-Isileli dikini,’ beqa kanasala laukenobalabala waineye inaobuma kida taikiseni taivetumaqaneni.” We kadikailuqa laukenobalabala tabwaneye taiauda itautaula kanakataqie we kanakelie Ieisu iyaqaia.
MAR 15:33 Kaiata gamwana kanalavilavi waineye pwayapwaya matatabuna ivaitomai kanaketoava 3 koloki lavilavi.
MAR 15:34 No tutuyanina 3 koloki Ieisu iveqole bonana bwaiginaeqa ivo, “Eloi, Eloi lama sabakitanai?” Kananuakawananaqai ivo, “Gu-Yaubada, gu-Yaubada vakai paipaina kukiawegu?”
MAR 15:35 We tomoꞌotoqa tupwaidiavo itovotovoi inoqai ivo, “Kwanoqai oqe, Ilaitia iqoleqoleni.”
MAR 15:36 Tamo tomoqo ilaukwavina inaqo balou ikutuvi oine yuyuyuna waineye itutumwalaqeni welavi mataneye isilagai Ieisu inaveyemuya, we ivo, “Kwavekwada. Taikiseni oge Ilaitia inamai laukenobalabala waineyeꞌeqa inakewa obuyeni.”
MAR 15:37 We Ieisu iveqole bonana bwaiginaeqa yawaina ikakava.
MAR 15:38 We Vanuqa Pilo naqeneye kalekonina beqa tutuya matatabuna tutudaba Pilopilona ibububuliqa ikawalabukaluqedi tabwaneye iobu dibuneye.
MAR 15:39 We tolauqaviavo kaditogumeta itovotovoi Ieisu kanalaukenobalabala dibuneye ikiseni Ieisu banikodiqa iwapedimo. Beqa ivo, “Mwaqitana tomoqo dede Yaubada Natuna.”
MAR 15:40 We vevine tupwaidiavo ietonova kanikieꞌeqa. Waidieꞌeqa Meli Magidalini, we tamo Meli Diemesi siaina we Iosese inadi wete Salome.
MAR 15:41 We wete vevine puedi no waineye, gumanidiavo base inaqo Ielusalema Ieisu taiauda. Base tutuyanina Ieisu Galili imiamia dede vevinenidiavo iemulieni wete iekisabodebodeni.
MAR 15:42 Vanuqa bwaigina Alimadiaeqa tomoqo kanawavaqa Diosepa. Gumanina ivekimataneni bwaigina me-Diu Togumetavo* diyoko tamo naqeneye, we ilalaugamasa Yaubada nakabaloina paipaina. Saiqanaqa valavala inaketoniveni no kaiatanina waineye ivavalabubuna Kaiata Kabaveyawai paipaina, beqa Diosepa inuavatu inaqo Pailato ikiseni ivelaukuieni Ieisu vovona paipaina.
MAR 15:44 Tutuyanina Pailato ielaukuieni itoalavunuqi ivo, “Aa, Ieisu yawaina gunabei ikakava?” Beqa tolauqaviavo kaditogumetanina Ieisu itutupwateni laukenobalabala waineye iqoleni, we ivelautolieni ivo, “Ieisu yawaina gunabei ikakava?”
MAR 15:45 We ibaivila ivo, “Mwaqitana.” Pailato inoqai, beqa Ieisu vovona itagwaneni Diosepa waineye.
MAR 15:46 We Diosepa kaleko giamaina wete tatatalina igimwanei imaieni, laukenobalabala waineye Ieisu vovona isitakia iobuyeni iumai ikewai inaweni iyatoi ovu* waineye, base tomoꞌotoqa gileu italaluguveni waineye. We gileu bwaigina beabeana vivivilina ivelikolikokoi inaweni ovunina kawana itutubodai.
MAR 15:47 We Meli Magidalini wete Meli Iosese inana Ieisu vovona waineye iyatoyatoi we ietonovi.
MAR 16:1 We tutuyanina Kaiata Kabaveyawai gunabei ikakava, Meli Magidalini we Meli Diemesi inana wete Salome inaqo bunama maqaina giamaina igimwanei wayaqidi inanaqo Ieisu vovona inabunamai.
MAR 16:2 We wiki kanakaiata gumegumetana waineye kawakawaiotoqe valavala bakamidiqa ivulaoqa inaqo ovu* waineye.
MAR 16:3 We inaqonaqo iesipupu kedakeda kaisedi ivo, “Aitoi gileu bwaigina ovu* kawaneye idavelikolikokoi paipaida?”
MAR 16:4 We tutuyanina ilekwa ikisanaqo gileunina bwaigina gunabei ivelikolikokoi ibala.
MAR 16:5 Tutuyanina ilugu ovunina naqeneye tamo tomoqo tubuauna ikiseni kaleko tatatalina ikweseni kadikataqie imiabui imiamia, we ikiseni igololo.
MAR 16:6 We anelose ivesipupu waidie ivo, “Ge kwaigololo komi Ieisu tomoqo Nasaleta kwalalaualeni gumanina itupwateni, weye gunabei wapaeqa itovoi vaituqana, gumanina ge idamiamia de waineye. Kwakise side waineye vovona iyatoi.
MAR 16:7 We kwanaqo kanatovemulivo kwavonedi wete Pita taiauda kwavoneni kwanavo, ‘Gumanina igumegumeta Galili. No waineye kwaikiseni base mesai ivonemi.’”
MAR 16:8 Tutuyanina inoqai no vevinenidiavo nuadi ivilele wete igololo isauyedi ovuyeꞌeqa ilaukwavina ikiaweni. We paina igololo beqa kedeye ge tamo aitoi idavoneni.
MAR 16:9 Tutuyanina kawakawaiotoqe wiki kanakaiata kabavelamu waineye, Ieisu gunabeida itovoi vaituqana Meli Magidalini waidie naqaida ilausimatala. Base dede vavinenidi waidie vaitabu kapoidi kadiyoko 7 ikwavinedi.
MAR 16:10 We inaqo kanatovemulivo gumanidiavo nuadi ikapo wete itaitaiqa Ieisu paipaina ivonedi vakai isauyeni.
MAR 16:11 We tutuyanina Meli ivonedi ivo, “Kakiseni; Ieisu gunabeida itovoi vaituqana,” we divona ge idavetumaqaneni.
MAR 16:12 Mulineye, tutuyanina vanuqa bwaigina Ielusalema ikiaweni inaqonaqo, Ieisu ilausimatala kanatovemulivo kadikailuqa waidie. We ge kadisala inayagovi paina kanakisa sulina.
MAR 16:13 We tutuyanina iyagovi ivila inaqo kanatovemulivo tupwaidiavo ivonedi, we divona ge idavetumaqaneni.
MAR 16:14 Mulineye Ieisu ilausimatala kanatovemulivo 11 waidie ditutuya kani waineye. We iyaqaidi ivo, “Nuami tabodadi ge idakawabwegabwegadi wete ge kwadavetumaqanegu. Oge gunabei ikisegu gutovoi vaituqana mulineye we ivemataluanimi, uvale divona ge kwadavetumaqanedi?”
MAR 16:15 Ivonedi ivo, “Kwasauyemi kwanaqo vanuqa tamoqana tamoqana pwayapwaya matatabuna waidie Valea Giamaina kwalauguguyeni tomoꞌotoqa puepuedi waidie.
MAR 16:16 Aitoi gumanina inavetumaqanegu we inababitaiso, gumanina ketoyavu inababaneni. We aitoi ge inavetumaqanegu kaimatavuloqa inababaneni nakapoina paipaina.
MAR 16:17 We kagutovetumaqanavo kiakiaya veluvelulunidi inavalabubunidi. Kaguwavaqaeqa vaitabu kapoidi tomoꞌotoqa naqedie inakwavinedi inasauyedi, we bonana sulidi sulidi ge idayagovidi we beqa inavesipupu.
MAR 16:18 Gumanidiavo baisoa kapoidi dimadieqa inakavikavinidi, we siwaya inayemu ge inakavekapoidi. Wete dimadi toviqa waidie inayatodi inakavegiagiamaidi.”
MAR 16:19 We mulineye Tomwaya Ieisu iesipupu waidie ikakava, we Yaubada imaseagai ilagaveni abame, ivemiabuia Yaubada kataqineye vikai vekimakimatanina waineye.
MAR 16:20 We kanatovemulivo inaqo vikai puena waidie Valea Giamaina ilalauguguyeni, we Tomwaya ikaivaisedi dilauguguya igiaveluveluluni paina naveluluna beqa kabanuavilele ivalabubunidi tomoꞌotoqa ikisedi.
