11
Sipyii piimu pʼa pye ni nʼa daa ni ge
1 Ayiwa, nʼa daa wʼa wèe wo tadaŋa ki wo yaŋmuyɔ yi keree fiinŋɛ, na wèe pye wèe ya tiin ni li ni na yi wa wèe mu na xɔ. Nʼa daa wʼa wèe pye wèe ya sɔɔ li na na can wa yaŋmuɲabaaya yi wo keree ki ni. 2 Pu nʼa daa wu wuu na Kilɛ ya taashiinɛ li wo sipyii pu sɔ. 3 Nʼa daa funŋɔ ni wèe ya li cɛ na Kilɛ wo jomɔ pu baraga ni koŋɔ ya yàa. Lee na, yaŋmuyɔ yemu ni wèe ɲii wa ge, yee ya yàa ni yaŋmuyɔ ni yemu yʼa ɲaa wɛ.
4 Wu nʼa daa wʼa Abɛli wo saraga ki pye kʼa ye Kayɛn wogo ki na. Kilɛ ya li shɛ wu nʼa daa wu shizhaa na na wʼa tii. Bani Kilɛ yɛ pyaa ya sɔɔ wu yakanga ki na. Abɛli ya xu, ga niɲaa we bɛ ni wèe ya kalaa taa wu nʼa daa wu funŋɔ ni.
5 Wu nʼa daa wu wuu na Kilɛ ya Henɔki lɔ durogo fugba ni na ta wu sanha xhu wɛ. Sipya wa shishiin ya ta wu ɲa nige wɛ, bani Kilɛ ya wu lɔ. Yani Kilɛ wu wu lɔ ge, wʼa bi wu sɔ, na jo na wu kaa ya taan wee mu. 6 Ni nʼa daa bɛ wɛ, wa shishiin kaa da já daan Kilɛ mu wɛ. Bani wa bɛɛri wʼa giin wu fulo Kilɛ na ge, li waha lʼi waha wufɔɔ ya yaa na dà li na na Kilɛ wa, na ɲɛ bɛ wu shavɛɛ saraavɔɔ.
7 Wu nʼa daa wu wuu na Kilɛ ya Nuxhun kaala ni keree kii ni, wu sanha kiimu ɲa wɛ. Na Kilɛ ɲìi fyaara yaha wu zɔ wu na, a wʼi kɔɔgbɔhɔ ka yàa, kɔnhɔ wu ni wu puga shɛɛn di ba shɔ. Ba wʼa lee pye wɛ, a wʼi li shɛ lee funŋɔ ni na jaagi ya to koŋɔ sipyii pu ɲuŋɔ ni. A Kilɛ di wu jate sipyitiimɛ wu nʼa daa wu wuu na.
8 Wu nʼa daa wuu na Ibirayima ya Kilɛ ɲɔmɛɛ co wu yiriduun wu ni Kilɛ mu. Kilɛ bi da fiige kemu kan wu mu, kee di bye wu cɛn ge; a wu foro wuyɛ pyaa wo fiige ki ni, na kee koo co na ta wu ya ki sanha cɛ wɛ. 9 Wu nʼa daa wuu na wʼa shɛ bye nadadiinmɛ kee fiige ki ni, kee kemu wo ɲɔmɛɛ lʼa lɔ wu mu ge. A wʼi wu wo tiinnɛ li pye fàya piyɛyɛ ni. Lee Ishaaga ni Yakuba bɛ ya pye. Lee ɲɔmɛɛ le ninunɔ Kilɛ bi lɔ pee bɛ mu. 10 Ibirayima bi kugbɔɔ ɲaha wii lemu nɔhɔshanma pʼa ɲɔ ge. Kilɛ wu ɲɛ lee kulo le wo kaɲahashɔɔnrimɔ ni li yereŋɛvɔɔ.
11 Wu nʼa daa wu wuu na Kilɛ ya pya kan Sara mu, ali na wu ta wʼa lɛ bɛ xuuni. Bani wʼa dà li na na ɲɔmɛɛ fɔɔ wu ɲɛ ɲɔmɛɛ li lɔvɔɔ we. 12 Lee wuu na, ali na lɛgɛ fanhaxhɔɔrɔ yaha tʼa nɔ wu poo wu na, wʼa nagoo niɲɛhɛmɛɛ ta, piimu pʼa ɲɛhɛ ba fugba wɔrɔɔ ki ɲɛ wɛ, ni ba suumɔ lɔhɔ ɲɔ gbazhɛnhɛ ɲɛ wɛ.
13 Nʼa daa ni pii sipyii pii bɛɛri ya xu. Kilɛ ya yaŋmuyɔ yemu ɲɔmɛɛ lɔ ge, yee bi sanha jé pu keŋɛ ni wɛ. Ga, a pʼi bye kanna pʼa yi ɲaa, na fundanga ta yi wuu na. A puyɛ pyaa di li shɛ na nabuun pee ɲɛ, na pee nidorowuu pu wa ke ɲiŋɛ ke na. 14 Pe jomɔ pe ya li shɛɛ na to puga katii pu jovɛɛ ya zhaa. 15 Kemu ni pʼa yìri ge, kee da bi pu zɔlɔɔ ɲi, pu bi da já guri zhɛ wà. 16 Ga can na, to puga nijeŋɛ pu bi zhaa, lee kɔri kemu ki ɲɛ fugba wu ni ge. Lee wuu na, li ɲɛ shiige kaa Kilɛ mu pʼa wu pyi «pee wo Kilɛ» wɛ. Bani wʼa kulo la gbegele pu mu.
17 Wu nʼa daa wuu na Ibirayima ya sɔɔ na wu ja Ishaaga kan di bye saraga, tuun wemu ni Kilɛ ya jo wu lee pye ge. Ishaaga yɛ nigin pe wu bye wu ja. Na ta Kilɛ di bi ɲɔmɛɛ lɔ wu mu na: 18 «Mu nagoo na ba ɲɛhɛ na foro Ishaaga ni.» 19 Lʼa bi bye Ibirayima funŋɔ ni na Ishaaga ɲɛhɛ xhu bɛ, na se wa Kilɛ ni na wu ɲɛ yeege xu ni. Lee lʼa Kilɛ pye wʼa Ibirayima ja wu tɛrɛŋɛ wu na, a lʼi bye kanna xu ni wʼa ɲɛ na foro.
20 Wu nʼa daa wuu na Ishaaga ya duba pye Yakuba ni Ezawu mu cabaya wuu na. 21 Wu nʼa daa wuu na Yakuba ya duba pye Yusufu wo nagoo pu bɛɛri nigin nigin mu, na wu xuduun ta wʼa nɔ xɔ. Pubiin le li bye wu keŋɛ ni ge, a wu yere, na buri lee ɲuŋɔ ni, na Kilɛ pɛlɛ. 22 Wu nʼa daa wuu na Yusufu ya li shɛ na wu xuduun ta wʼa nɔ xɔ, na Izirayɛli nagoo pu na ba foro Misira fiige ki ni caŋa ka. A wʼi li shɛ na pu ba fòro, na pu da fòro ni wee nixhugo ki kaciiye yi ni.
23 Pu nʼa daa wuu na Kilɛ tudunmɔɔ Musa sefɛɛ pʼa wu nizexhɔgɔ ki ŋmɔhɔ fo yeye taanri. Bani pu bi wu ta wʼa ɲɔ. A pʼi bye pu ya fya saan wu wo nijoyo yi na wɛ. 24 Wu nʼa daa wuu na Kilɛ tudunmɔɔ Musa nilɛxhɔgɔ ki ya ta sɔɔ pʼa wu pyi Farawɔn poro ja wɛ. 25 Wʼa bi li ta na wee ni Kilɛ sipyii na kanha shiizhan, na lee ya pɔrɔ jurumu wo fundanga keree na, kee kiimu da mɔ wɛ. 26 Wu mɛgɛ na kyɛɛgi ba Kirisa ɲɛ wɛ, wʼa lee ta naafuugbɔ na ye Misira fiige ki keŋɛ yaŋmuyɔ bɛɛri na. Bani kuduun wemu wu bi da ba da Kilɛ mu ge, wee ni wu ɲaha di bye. 27 Wu nʼa daa wuu na Kilɛ tudunmɔɔ Musa ya foro Misira fiige ki ni, ali na saan wu luu ta lʼa yìri wu tàan xuuni wu ya ta fya wɛ, bani wʼa lowaa ta ma na giin na Kilɛ wemu wu ɲɛ wa ya wu ɲaa-i ge, na wee wʼa ɲaa. 28 Wu nʼa daa wu wuu na wʼa Yawutuu Bulooro Ɲuwuuro ti wo Kalenɛ li teŋɛ. Na shishan ɲɛrɛgi ɲɛrɛgi piyɛyɛ yi kuɲɔgɔɔ ki ɲɔ na, kɔnhɔ xu wo mɛlɛkɛ wu ganha bu da nɔ Izirayɛli shɛɛn pu wo jashiimɛ wa shishiin na wɛ. 29 Pu nʼa daa wuu na Izirayɛli nagoo pʼa suumɔ lɔhɔ ki kɔn ɲɛri ba ɲiwaga ɲɛ wɛ, kee kemu pʼa byi na «Loɲiga» ki ge. A Misira shɛɛn pu bɛ di jo pʼi lee shi pye, ga, a lɔhɔ kʼi gɛgi, na pu li.
30 Pu nʼa daa wuu na Izirayɛli nagoo pʼa pa ɲaari na Zheriko kulo li maha cabyaa gbarashuun funŋɔ ni, a li kasɔrɔyɔ yʼi do. 31 Wu nʼa daa wuu na navarashaa Araxabi ya ta pinnɛ xu ni Zheriko shɛɛn pusamaa ni shiizhan wɛ, pee piimu pu bye Kilɛ ɲɔmɛɛcobaalaa ge. Bani Izirayɛli nagoo piimu pʼa bi shɛ kulo li saala ge, wʼa bi pee co na ɲɔ.
32 Di yekɛ bɛ ta jo sanha wɛ? Bani tuun wʼa na xuuŋɔ wá Zhedeyɔn, ni Barake, ni Samusɔn, ni Zhɛfute, ni Dawuda, ni Samuwɛli, ni Kilɛ tudunmɔɔ pusamaa keree na. 33 Pu nʼa daa wuu na pʼa se ta saannaa na, na tiimɛ keree pye. Kilɛ ya yaŋmuyɔ yemu ɲɔmɛhɛɛ lɔ pu mu ge, a pʼi yee ta. Pʼa pii kan cɛnrilɛɛ mu, ga yafiin ya pu ta wɛ. 34 Pʼa pii le na ni, ga yafiin ya pu ta wɛ. A pʼi ganha na giin pʼi ŋmɔparaa taga pii gbo, ga, a pee di shɔ. Fanhaxhɔɔrɔ bye pu na, ga, a pʼi fanha ta. Pii bye kashɛnŋmɔ-jemɛɛ fo fiiye ya wo kashɛn keye na fe pu ɲaha na. 35 Cèe pii wo nʼa daa wuu na Kilɛ ya pu sipyii ɲɛ piimu ya bi xu ge. Pii ya kanha pu ni, ga pʼi ya sɔɔ na puyɛ shɔ wɛ. Pʼa sɔɔ xu na, kɔnhɔ pu caɲɛŋɛ pʼi Kilɛ ta. 36 Pʼa pii la wolo, na pii kpɔn, na tɔɔrɔ shɔnhɔyɔ taga pii pɔ, na pii le kaso ni. 37 Na kagereye taga pii wá gbo, na mɛnizhee wo ɲahanaa taga pii ja, na pii gbo ni ŋmɔparaa ni. Pʼa bi ɲaari na mari, sikasɛɛyɛ ni dubyasɛɛyɛ di ɲɛ pu faleye. 38 A pʼi ganha na ɲaari na yeree sipoŋɔ ni, ni boboyo yi na, ni faaya wegeye ni, ni ɲiŋɛ wegeye ni. Na ta koŋɔ sipyii bi ta yaa ni pii sipyii pii tuugo ni wɛ.
39 Kilɛ ya pii sipyii pii bɛɛri sɔ pu nʼa daa wu wuu na. Ga lee bɛ na Kilɛ bi yaŋmuyɔ yemu wo ɲɔmɛɛ lɔ pu mu ge, yee bi sanha jé pu keŋɛ ni wɛ. 40 Bani fungɔngɔ nizaaŋa ki bye Kilɛ mu na ɲaha tii ni wèe ni. Wu funŋɔ bye pii sipyii pii ɲɔ ki fa wèe kadugo na wɛ.