20
Kuaꞌan ra Pablo chi Macedonia ra saa tu chi Grecia va
1 Ra te xikutuvi kuachi kan, ra saa ndakana ra Pablo takundiꞌi na ndikun Jesús, ra ndikaꞌan ra xiꞌin na ña na chikaa ni ka na ndiee ña kundikun na Jesús. Ndia saa ra nindiayu taꞌan ra xiꞌin na, ra ndakiꞌin ra kuaꞌan ra chi Macedonia va. 2 Ra te ndixaa ra kan, ra saa ndixika niꞌni ra, ta ñuu ta ñuu ña ndoꞌni chi Macedonia kan, ra ndikaꞌan ni tu ra xiꞌin na ndikun Jesús na ndee kan va, ña na chikaa ni ka na ndiee ña kundikun na Jesús, ra te ndiꞌi, ra saa ndakiꞌin ra kuaꞌan ra chi Grecia va. 3 Ra ta ndixaa ra Grecia kan, ra ikan ku nuu xikanduꞌu ra uni yoo. Ra te xa numi ndaa ra ini itun xika nuu mini ña kuꞌun ra chi Siria, saa ra kundaa va ini ra ña kuni na judío sandiꞌi na xaꞌa ra. Ra xaꞌa ña kan ke, vaꞌa ka chikaa ini ra ña nandiko ra chi Macedonia iin taꞌan ichi nuu ndixaꞌan va ra. 4 Ra suꞌva ke nani ndia yutaꞌan kuaꞌan xiꞌin ra Pablo chi Macedonia: iin ra nani Sópater, ra ra ñuu Berea kuvi ra, ra iin ra nani Aristarco, ra inka ra nani Segundo, ra ndia ñuu Tesalónica kuvi ndia kan, ra iin ra nani Gayo, ra ra ñuu Derbe kuvi ra kan, ra iin ra nani Timoteo, ra iin ra nani Tíquico, ra iin ra nani Trófimo, ra ndia kee chi Asia kuvi ndia kan. 5 Ra ta ndixaa ndi ñuu Filipos, ra ikan kuu nuu ndakunuu va ndia sava kan kuaꞌan ndia chi ñuu Troas. 6 Ndi su nduꞌu tu nindoo ñuu Filipos va, ra ndia ta ndiꞌi viko ña xixi na xita ña köo ndavi xiꞌin, ra saa vi ke nandaa ndi ini itun tun xika nuu mini ña ndakiꞌin ndi kuaꞌan ndi sata ndia, ra uꞌun vi kii ndixika ndi, ra saa vi ndixaa ndi ñuu Troas kan ña ndakutaꞌan ndi xiꞌin ndia, ra uxa kii kuachi ndi ñuu kan.
Indiayu taꞌan ra Pablo xiꞌin na ñuu Troas
7 Ra xikuaa kii sábado, hora ña kiꞌin xaꞌa kii domingo nuu na judío ke, ndakutaꞌan ndi xiꞌin na ñani yo, na ndikun Jesús ñuu Troas kan, ña kuxi ndi xita ña ndakaꞌan ndi xaꞌa Tata yo Jesús, ra saa xaꞌa ra Pablo ndakani ra nuu na, ra ndakani ra saa kuu ña sava ñuu va, saa chi inka kii tuvi ke xa kana ra kuꞌun ra inka ñuu va. 8 Ra veꞌe chee sukun ña ndiso taꞌan va kuvi veꞌe nuu ndakutaꞌan ndi xindee ndi, ra tiaa ni kuaꞌa ñuꞌu tuun ini ña. 9 Ra saa ndaa iin ra itia ra nani Eutico ndakunduꞌu ra ndana veꞌe kan. Ra nduꞌu ra saa xaꞌa kuni kusun va ra, saa chi kunaꞌa ni va ndakani ra Pablo nuu na. Ra nduꞌu ra saa ndikixi vaꞌa va ra, ra saa kenuu ra ndana veꞌe toto ña uni kan ndakava ra ndia xaꞌa veꞌe ni̱nu̱ va. Ra ta ndixaꞌan na ndoniꞌi na ra, saa ra xa ndixiꞌi vaꞌa va ra. 10 Saa ra nuu tu ra Pablo va ndixaa ra nuu kanduꞌu ra loꞌo kan, ra saa ndakusiti ra ña ndanumi ndiaa ra ra, ra saa ndikaꞌan ra xiꞌin na, kachi ra saa:
―Kuayüꞌvi ndo, chi tiaku va ra ―kachi ra.
11 Ra te ndiꞌi saa nandaa tuku va ra Pablo nandiꞌvi ra ini veꞌe kan, ra saa taꞌvi ra xita taxi ra ndaꞌa na ndee xiꞌin ra xixi na, ña ndakaꞌan na xaꞌa Tata yo Jesús, ra saa xixi ka tu na xa ta kuꞌva yunaꞌa va na. Ra te ndiꞌi saa ndakani ka ra Pablo nuu na iin saa ndia ndituvi va, ndia saa ra ndakiꞌin ra kuaꞌan va ra. 12 Ra ra loꞌo ra ndakava kan, ra ndia nii loꞌo kuëe nindoꞌo ra, ra saa ndakutaꞌan ra xiꞌin na taꞌan ra kuanuꞌu ra veꞌe va ra, ra kusii ka vi ini na, ra saa tu na sava kan va.
Kee ra Pablo ñuu Troas ra kuaꞌan ra chi ñuu Mileto
13 Ra ta xa kee ndi ñuu Troas kan kuꞌun ndi, ra saa ndikataꞌan ra Pablo xiꞌin ndi, ña kindoo ini ra kuꞌun ra chi ñuꞌu va, ra iin saa xaa ra ndia ñuu Asón, ra nduꞌu tu, kuꞌun xiꞌin itun tu xika nuu mini va, ra ndia ñuu Asón kan vi ke kundiatu ndi ndakiꞌin ndi ra, kachi ra xiꞌin ndi. 14 Ra te xa ndixaa ra Pablo ndakutaꞌan ra xiꞌin ndi ñuu Asón kan, saa ra ikan nandaa takundiꞌi ndi itun tu xika nuu mini, ra iin saa ndixaa ndi ndia ñuu Mitilene va. 15 Ra inka kii ndituvi nandaa tuku ndi itun xika nuu mini ra ndakiꞌin ndi kuaꞌan ndi, ra iin saa ndixaa ndi ndia yachin nuu ndikaa ñuꞌu loꞌo ña ndikaa niꞌni nuu mini ña nani Quío va, ra inka kii ndituvi ndixaa tuku ndi ñuꞌu loꞌo ña ndikaa niꞌni nuu mini ña nani Samos va. Ra iin saa ndiyaꞌa ndaku ndi ndixaa ndi ndia ñuu Trogilio va, ra ikan ndakindiee va ndi, ra inka kii ndituvi vi ndakiꞌin ndi kuaꞌan ndi, ra iin saa ndixaa ndi ndia ñuu Mileto va. 16 Ra suꞌva ke xa ndi, saa chi ra Pablo ra ndiküni ka ra ña kuachi ni ra chi Asia, ra xaꞌa ña kan ke ndixïin ka ra ña yaꞌa ra ñuu Éfeso. Saa chi ña kuni ra ke numi ni na xaa ra ñuu Jerusalén ña koo ra xiꞌin na ñuu Jerusalén viko ña ndataxi na tixaꞌvi ndaꞌa Ndioxi xaꞌa kuiꞌi ña nuu.
Kuni ra Pablo ña ndiayu taꞌan ra xiꞌin ndia xikuaꞌa veꞌe ñuꞌu Éfeso
17 Ra ta xa ndee ndi ñuu Mileto, ra saa tiꞌvi ra Pablo chiñu ndixaꞌan nuu ndia xikuaꞌa ndia ndikun Jesús, ndia ndee ñuu Éfeso ña na kixi ndia kuni ndia ra ñuu Mileto. 18 Saa ra xaa ndixa va ndia sata ra, ra saa ndikaꞌan ra xiꞌin ndia, kachi ra saa:
―Xini va ndo ndia kuꞌva ke xa yu ta ndixiin yu xiꞌin ndo, ndia kii nuu ña xaa yu chi Asia yoꞌo, ra iin saa ndia kii vichin va. 19 Saa chi takundiꞌi kii ña ndixiyo yu xiꞌin ndo, ra xiin va yu xa ni̱nu̱ yu xiꞌin mii yu, ra xiin tu yu xaku va yu, ña xachiñu yu nuu Tata yo Jesús, ra kuchuun tu yu ndiyaꞌa yu nuu takundiꞌi ña kuni na judío taꞌan yu sa na xiꞌin va yu. 20 Ra vaꞌa ni saa va, ndi su ndixikütuvi yu, chi ndakundiee va yu ña ndakani yu nuu ndo xaꞌa takundiꞌi ña kumani nuu ndo; ra vaꞌa ni nuu chitu yuvi kuvi ña, ra vaꞌa ni veꞌe va tu ndo kuvi ña, ra sakuaꞌa va yu ndoꞌo. 21 Ra vaꞌa ni judío kuvi na, ra vaꞌa ni süvi judío kuvi va tu na, ndi su ndakani va yu nuu na ña xiniñuꞌu na nandiko ini na xaꞌa kuachi na, ra nandiko na nuu Ndioxi, ra kandixa na Tata yo Jesús. 22 Ra vichin, ra Tachi Yii va ke xa nduxa xiꞌin yu ña kuꞌun yu ñuu Jerusalén, ra ña kan ke xiniñuꞌu kuꞌun va yu, ra kundäa ini yu ni ke ndoꞌo vi yu ikan. 23 Saa chi iin takundiꞌi va ñuu nuu kuaꞌan yu, ra kaꞌan Tachi Yii xiꞌin yu ña sandoꞌo ni na yuꞌu, ra chikaa na yuꞌu veꞌe kàà. 24 Ndi su ndia nii ñaꞌa ke ndiꞌi ini yu xaꞌa vi, ra nii ña tiaku tu yu ke xäku ndiaa vi yu, chi ña kuni yu ke na ndakundiee ka yu xiꞌin ña kusii ini yu ña sandiꞌi yu chiñu ña taxi Tata yo Jesús ndaꞌa va yu, ña na ndakani yu nuu yuvi xaꞌa ña kuꞌvi ni ini Ndioxi xini ra na.
25 ’Ra na kundaa ini ndo vichin, saa chi ndoꞌo, na ndikaꞌan ndoso yu tuꞌun Ndioxi nuu, ra ndia nii ka kii küni ka ndo yuꞌu. 26 Ra xaꞌa ña kan ke kaꞌan yu xiꞌin ndo, ña kuëe ndiso ka yu xiꞌin ndo vichin, tu na kuchüun ndo kaku ndo. 27 Saa chi xa ndakani va yu nuu ndo xaꞌa takundiꞌi ña kuni Ndioxi sa ra xiꞌin ndo, ra ndia nii ña nditisëꞌe yu nuu ndo. 28 Ra na kondiaa ni ka ndo mii va ndo, ra saa tu na veꞌe ñuꞌu va, saa chi ndoꞌo kuvi ndo ndikaxin Tachi Yii ña kiꞌin ndo kuenda xiꞌin na veꞌe ñuꞌu Tata yo Jesús, na ndasata ra xiꞌin nii ra. 29 Ra na kundaa ini ndo, saa chi ta xa na kuꞌun yu, ra kixi va yuvi ña kuni na sandiꞌi na xaꞌa na veꞌe ñuꞌu, ra ta kuꞌva xa ndivaꞌyu kuiꞌna ña sandiꞌi ri xaꞌa ndikachi, saa ke sa na. 30 Ra tiañu mii va ndo ke ndakoo sava na xaꞌa sañaꞌa ña maña, ra kuaꞌa ni va na xa kandixa Jesús ndakundikun sata na. 31 Ña kan ke kuenda ni na koo ndo vichin, ra na ndakaꞌan ndo chi uni saa kuiya ña ndixiyo yu xiꞌin ndo, ra ñuu kaꞌñu va sakuaꞌa yu ndoꞌo, ra xaku ni tu yu nuu Ndioxi va xaꞌa ndo ña kuꞌvi ini yu xini yu ndoꞌo.
32 ’Ra vichin kaꞌan ni yu xiꞌin Ndioxi xaꞌa takundiꞌi ndo, ña na kondiaa ra ndoꞌo, ra na kondiaa tu tuꞌun ra ña vaꞌa va ndoꞌo, saa chi tuꞌun ra ke iyoo ndiee ña taxi ña ndiee ndo ña na kandixa vaꞌa ka ndo. Ra mii Ndioxi kuvi ra saxinu nuu takundiꞌi va ña kindoo ra xiꞌin ndo ña kuu ndo na ñuu ra. 33 Ra yuꞌu, ra ndindüku yu xuꞌun nuu ndo, ra ni tikoto nindüku yu nuu ndo kundixi yu; 34 ra xa kundaa tu ini mii va ndo, chi xachiñu mii va yu, ña vaꞌa ndiniꞌi yu ña xiniñuꞌu yu xiꞌin ndia xitaꞌan xiꞌin yu. 35 Ra tuku tuku sañaꞌa yu ndoꞌo, ña xiniñuꞌu sachiñu ndo, ra saa ke kuvi chindiee taꞌan ndo xiꞌin na kumani ñaꞌa nuu. Ra na ndakaꞌan ndo xaꞌa tuꞌun ña ndikaꞌan Tata yo Jesús, ta kachi ra ra suꞌva: “Vaꞌa ni ka va kee na taxi ñaꞌa ndaꞌa inka yuvi, nuu ña ndakiꞌin mii na ña ndaꞌa yuvi kan”, ―kachi ra.
36 Ra ta sandiꞌi ra Pablo ndikaꞌan ra xiꞌin ndia, ra saa ndakusiti ra, ra ndikaꞌan ra xiꞌin Ndioxi, ra saa tu ndia kan va. 37 Ra saa xaꞌa takundiꞌi ndia xaku ndia, ra ndanumi taꞌan ndia xiꞌin ra, ra nditiandiaa yuꞌu ndia iin xiyo nuu ra ña ndindiayu taꞌan ndia xiꞌin ra. 38 Ra kusuchi ni ini ndia, saa chi küni ka ndia ra, kachi ra xiꞌin na. Ndia saa ra ndixaꞌan ndia xiꞌin ra nuu ndaa ra itun xika nuu mini va.