16
Kuaꞌan ra Timoteo xiꞌin ra Pablo xiꞌin ra Silas
1 Ra ta ndiꞌi, saa ndakiꞌin tuku ra Pablo xiꞌin ra Silas kuaꞌan ndia, ra saa ndixaa ndia ñuu Derbe, ra saa ndixaa tu ndia Listra va, ra ikan ndaniꞌi ndia iin ra itia ra kandixa Jesús, ra Timoteo ke nani ra, ra siꞌi ra ra judío kuvi ña, ra kandixa tu ña kan va Jesús, ra iva ra, ra ra griego va kuvi ra kan. 2 Ra ra Timoteo kan, ra vaꞌa ni nduꞌu tuꞌun xaꞌa ra, nuu na ndikun Jesús na ndee ñuu Listra xiꞌin Iconio. 3 Saa ra kindoo va ini ra Pablo ña kuꞌun ra Timoteo xiꞌin ra, ra saa chikaa ra tuni Ndioxi ra Timoteo ña vaꞌa kuëe väꞌa na kuni na judío na ndee nuu kuꞌun ndia kuni na ra, saa chi xini ndiꞌi va na iva ra ña kuu ra, ra griego. 4 Ra saa ndakiꞌin ndia kuaꞌan ndia; ra iin ta iyoo ña ndikaꞌan ndia xitaꞌan xiꞌin Jesús, xiꞌin ña ndikaꞌan ndia xikuaꞌa veꞌe ñuꞌu Jerusalén xiꞌin ndia, iin saa iyoo ña ndatuꞌun ndia xiꞌin takundiꞌi na ndikun Jesús na ndee takundiꞌi ñuu nuu yaꞌa ndia kuaꞌan ndia. 5 Ra xiꞌin tuꞌun ña ndikaꞌan ndia xiꞌin na veꞌe ñuꞌu ke ndinuni ni ka kandixa na, ra kuaꞌa ni ka tu na kandixa ta iin iin kii va.
Ndituvi nuu ra Pablo xini ra iin tiaa ra ñuu Macedonia
6 Ra saa kuni ndia kuꞌun ndia chi Asia, ndi su nditäxi Tachi Yii ña kaꞌan ndoso ndia ñuu ña ndoꞌni chi Asia kan. Xaꞌa ña kan ke ndakiꞌin ndia kuaꞌan ndia chi Frigia xiꞌin Galacia. 7 Ra ta ndixaa ndia nuu ndakutaꞌan xaꞌñu Misia xiꞌin Bitinia, ra saa kuni ndia kuꞌun ndia chi Bitinia, ndi su nditäxi vi Tachi Yii Jesús ña kuꞌun ndia chi kan. 8 Ra saa ndiyaꞌa ndaku ndia chi Misia, ra iin saa nduxinu ndia ñuu ña nani Troas ña ndikaa ndia yuꞌu mini va. 9 Ra ñuu Troas kan ke satuvi Ndioxi nuu ra Pablo ñuú ra xini ra iin tiaa ra ñuu Macedonia ña ndichi ra, ra xakundaꞌvi ra nuu ra kachi ra saa: “Yaꞌa chi Macedonia ra chindiee taꞌan kun xiꞌin ndi”, kachi ra. 10 Ra ta ndiꞌi satuvi Ndioxi nuu ra Pablo, saa ra ndikun xa nduvi ndi ña kuꞌun ndi chi Macedonia va, saa chi xa kundaa kaxi va ini ndi ña kana Ndioxi nduꞌu kuꞌun ndi kaꞌan ndoso ndi tuꞌun ra.
Chikaa na ra Pablo xiꞌin ra Silas veꞌe kaa ñuu Filipos
11 Ra saa ndixaa ndi yuꞌu mini mii ñuu Troas, ndaa ndi itun xika nuu mini, ra ikan kee ndi, ra iin ndaku saa ndixaa ndi ndia ñuu Samotracia, ra inka kii ndituvi ndakiꞌin ndi ndixaa ndi ñuu Neápolis. 12 Ra ñuu Neápolis kee ndi, ra saa ndixaa ndi ñuu Filipos, ra xa mani ni gobierno ñuu Roma ñuu kan, saa chi viꞌi ni na kee Roma ndee. Ra iin ñuu ña xiniñuꞌu ni ke ini ñuꞌu ña kuu mii Macedonia. Ra ikan xindee ndi ndiaꞌvi kii. 13 Ra saa iin kii yii ña ndakindiee, kee ndi yeꞌe ñuu kan chi keꞌe, ra ndixaꞌan ndi yuꞌu iin itia nuu xa yunaꞌa na xaꞌan na kaꞌan na xiꞌin Ndioxi. Ra saa xikundee ndi yuꞌu itia kan, ra ndakani ndi tuꞌun Ndioxi nuu na siꞌi na ndakutaꞌan ndee kan. 14 Ra tiañu na siꞌi kan nduꞌu iin ñaꞌa ña nani Lidia, ra ñuu chee ña nani Tiatira ke kee ña; ra ña ixiko tikoto vaꞌa ña kuaꞌa tuun kuvi ña. Ra ña ndikun Ndioxi kuvi ña, ra tiaa soꞌo ña nduꞌu ña, ra saa ndakuna Ndioxi nima ña, ra kandixa va ña ña ndikaꞌan ra Pablo. 15 Ra saa chichi ña, ra saa tu na veꞌe va ña, ra ta ndiꞌi saa xakundaꞌvi ña nuu ndi, kachi ña saa:
―Tu ndakuni ndo yuꞌu, ña kuu yu ña ndikun Jesús, ra na kuꞌun ndo veꞌe yu ña ndakindiee ndo ―kachi ña xiꞌin ndi.
Ña xa nduxa ña xiꞌin ndi, ra saa ndixaꞌan ndi veꞌe ña ndakindiee ndi.
16 Ra saa iin kii kee ndi kuaꞌan ndi yuꞌu itia kan kaꞌan ndi xiꞌin Ndioxi, ra ichi kan ndakutaꞌan ndi xiꞌin iin ñaꞌa loꞌo ña kuu mii tachi ña ndáku. Ra ña xachiñu ndaꞌvi va kuvi ña nuu iin tiaa, ra kuaꞌa ni xuꞌun xakanaa ña xiꞌin ña xa ndáku ña, ra ndataxi ña ña ndaꞌa tiaa kan. 17 Ra saa ndakundikun ña sata ra Pablo, ra ndaꞌyu ña,
―Ndia tiaa yoꞌo, ra ndia xachiñu nuu Ndioxi ra kaꞌnu kuvi ndia, ra vaxi ndia kaꞌan ndoso ndia tuꞌun vaꞌa xaꞌa Jesús nuu ndo, ña vaꞌa kaku ndo ―kachi ña.
18 Ra kuaꞌa ni kii xa ña saa, ra saa väꞌa ndikuni ra Pablo, ra saa ndikokuiin ra ra ndikaꞌan ra xiꞌin tachi ndivaꞌa ña ndikaa ini ña, kachi ra saa:
―Xiꞌin ndiee kivi Jesucristo xaꞌndia yu nuu kun, ra na kita kun ini ña ―kachi ra xiꞌin ña.
Saa ra ndikun kita ndixa va tachi kan ini ña.
19 Ra ta kundaa ini na xitoꞌo ñaꞌa kan, ña küvi ka sakanaa na xuꞌun xiꞌin ña, saa ra tiaa ni ndisaa na ra tiin na ra Pablo xiꞌin ra Silas ra saa ndakundiaka na ndia ndixaa na xiꞌin ndia nuu na chiñu, yeꞌe chiñu kaꞌnu. 20 Ra saa ndixaa na xiꞌin ndia nuu na chiñu, kachi na saa:
―Ndia yoꞌo, ra ndia judío va kuvi ndia, ra xaa ndia sakanitaꞌan ndia na ñuu, 21 ra sañaꞌa ndia na costumbre ña xaa, ra köo ndiayu yo kutuꞌva yo ña, ra sa yo ña, chi na romano va kuvi yo ―kachi na.
22 Saa ra ndisaa ni na ñuu xiꞌin ndia, ra saa xaꞌndia ndia juez kan, chiñu nuu ndia soldado ña na tava ndia tikoto ra Pablo xiꞌin ra Silas, ra kani na ndia xiꞌin itun. 23 Ra ta ndiꞌi kani na ndia, ra saa taan na ndia veꞌe kàà. Ra xaꞌndia na chiñu nuu ra ndiaa yeꞌe kaa ña na kondiaa vaꞌa ra ndia. 24 Ra saa ndakiꞌin ra ndia yeꞌe kaa kan ndia, ra ndixaꞌan ra taan ra ndia ndia kaꞌa veꞌe kàà nuu seꞌe vaꞌa, ra taan ra xaꞌa ndia ini itun ña vaꞌa na künu ndia.
25 Ra saa xaꞌa ndia kaꞌan ni ndia xiꞌin Ndioxi ra xita ndia, ra ndia ndia ñuꞌu veꞌe kaa kan va xini soꞌo. Ra ta xa kuaꞌan kusava ñuu, 26 saa ra tuꞌva xaꞌa va nditaan, ra iin ndiakua kisi ninu ña xaꞌa veꞌe kàà kan. Saa ra ndinuña ndiꞌi va yeꞌe kaa kan, ra ndikoyo tu kaa, ña nuꞌni ndaꞌa ndia ñuꞌu veꞌe kàà kan va. 27 Ra ta ndoto ra ndiaa yeꞌe kaa kan, ra saa ndixaꞌan ra xitoꞌni ra yeꞌe kaa kan ra xa ndinuña ndiꞌi va ña, ra saa tava ra ichi ra ña kaꞌni ra mii ra, saa chi vaꞌa xinu ndiꞌi va ndia ñuꞌu veꞌe kàà, káꞌán ra. 28 Ra saa nindaꞌyu ra Pablo, ra kachi ra saa xiꞌin ra:
―Xäꞌni kun mii kun chi ndee ndiꞌi va ndi ―kachi ra. 29 Ra saa nduku ra ndia yeꞌe kàà kan ñuꞌu, ra saa xinu ra ndikiꞌvi ra, ra ndakusiti ra nuu ra Pablo xiꞌin ra Silas, ra iin kisi ninu ña ra. 30 Ra saa taꞌva ra ndia veꞌe kàà, ra ndikaꞌan ra xiꞌin ndia, kachi ra saa:
―Tata, ¿ni ke sa yu ra vaꞌa kaku yu? ―kachi ra.
31 Ra saa ndakuiin ndia, kachi ndia saa xiꞌin ra:
―Na kandixa kun Tata yo Jesucristo ra kaku kun, ra saa tu na veꞌe va kun ―kachi ndia.
32 Ra saa ndakani ndia tuꞌun vaꞌa xaꞌa Jesús nuu ra, ra xini tu soꞌo takundiꞌi na ndee veꞌe va ra. 33 Saa ra ndikun ñuu saa, ndukuiin ra ndakatia ra nuu takueꞌe ndia. Ra ta ndiꞌi, saa sakuchi ra Pablo ra, ra saa tu takundiꞌi na veꞌe va ra. 34 Ra saa ndakiꞌin ra ndia ndixaꞌan ndia xiꞌin ra veꞌe ra, ra taxi ra xixi ndia. Ra tiaa ni kusii ini tiaa kan, ra saa tu na veꞌe va ra xaꞌa ña kandixa na Ndioxi. 35 Ra ta ndituvi saa tiꞌvi ndia juez kan ndia kumisio kuaꞌan ndia kaꞌan ndia xiꞌin ra ndiaa yeꞌe kaa kan, ña na saña ra ra Pablo, xiꞌin ra Silas ña kuꞌun ndika ndia.
36 Ra saa ndikaꞌan ra ndiaa yeꞌe kaa kan xiꞌin ra Pablo xiꞌin ra Silas, kachi ra saa:
―Xa taxi ndia juez ndiayu ndaꞌa yu ña saña yu ndoꞌo, ña kan ke xa kuvi va kuꞌun ndo ndiꞌi ka ini ndo ―kachi ra.
37 Ra saa ndikaꞌan ra Pablo xiꞌin ndia kumisio ndia ndixaa kan, kachi ra saa:
―Nduꞌu, ra ndia ñuu Roma va kuvi ndi, ra kani ndo nduꞌu nuu chitu, ra ndixayükun ndo kuachi xiꞌin ndi, ra taan ndo nduꞌu veꞌe kàà. Ra vichin kuni ndo saña seꞌe ndo nduꞌu kuꞌun ndi. ¡Küꞌun ndi! Ndiakua na kixi mii ndia juez tava ndia nduꞌu, saa kuꞌun ndi ―kachi ra xiꞌin ndia.
38 Ra saa ndaxaa ndia kumisio kan ndatuꞌun ndia xiꞌin ndia juez kan, ra ta kundaa ini ndia juez kan, xaꞌa ra Pablo xiꞌin xaꞌa ra Silas ña kuu ndia ndia Roma, saa ra ndiyuꞌvi ni ndia. 39 Ra saa kee ndia ndixaꞌan ndia, ra ndixaꞌan ndia nduku ndia ña kaꞌnu ini nuu ra Pablo xiꞌin ra Silas, ra saa tava ndia ndia veꞌe kàà, ra xakundaꞌvi ndia nuu ndia ña na kee ndia kuꞌun ndia ñuu kan. 40 Ra ta kita ra Pablo xiꞌin ra Silas veꞌe kàà, ra saa ndakiꞌin ndia ndixaꞌan ndia veꞌe ña Lidia, ra ndikaꞌan ndia tuꞌun ndiee ni xiꞌin na ndikun Jesús na ndee kan, ra saa ndakiꞌin ndia kuaꞌan chi Tesalónica va.