6
Ku ja Jesús yja̱ꞌjty jadɨgojk Nazaretɨt ka̱jpjotp
1 Xjats ja Jesús jam chøøꞌñ jøts ja ñøjkxnɨmøø jadɨgojk yꞌetjotp, ja pyabøjkpɨtøjk ja myøøtnøjkx. 2 Xjats ku tpa̱a̱jty ja pooꞌkxɨn xøøw, wɨnets ja yikꞌɨxpøjktøjkɨyɨɨꞌñ jam tsa̱ptøjkjotp. Jøts ja mayja̱a̱ꞌy pøn ja wyɨnaty patmadojɨyɨp, ñɨgyuma̱a̱p ja tyimyja̱ꞌwɨdøø ku ja jadeꞌen yikꞌɨxpiky, xjats ja wya̱ndøø:
―¿Ma̱ yø jadeꞌen tø yꞌɨxpiky? ¿Ti wijyꞌa̱jtɨn yø jadeꞌen tø yikmøꞌøy, jøts sudso yø jadeꞌen ja tunk tjaty midi na̱xwiiꞌñɨt ja̱a̱ꞌy nɨ tuꞌugɨn kyaja̱jtɨp? 3 ¿Ti kidi ya̱ꞌa̱t ja tsajtspɨ, ja Mariyɨxɨ yø yꞌuꞌnk, ja Jacobo yꞌa̱jch, møøt ja José, møøt ja Judas, jøts ja Simón? Pø yøꞌøxɨ ja yꞌa̱jchꞌa̱jttɨp, jøts nayøꞌ ja kiixyuna̱ꞌjk yꞌayꞌa̱jttɨp pøn ya̱ tsɨnaadyɨp, ¿kidi?
Jadeꞌen ja wya̱ndøø, xjats ja jadeꞌen tkamɨbøjkɨdøø ja Jesús yꞌɨxpøjkɨn. 4 Wɨnets Jesús ja ñɨma̱a̱jyɨdøø:
―Nɨdukɨꞌɨyɨ ja̱a̱ꞌy twɨndsøꞌøgɨdɨ ja Dios kyugajpxy, jaꞌayɨ ja nugo kawɨndsøꞌjkɨyɨp pøn ja myɨguga̱jpꞌajtpy, pøn ja møøt tyukja̱a̱ꞌyꞌaty, jøts pøn ja myøøtsɨnaapy jam tyøjkjotp.
5 Xjats ja jam jadeꞌen nɨti tkatuuñ, nugo ja waanɨ tyiktsøøjky ja pama̱a̱ꞌy ku ja ojts tkønɨxa̱jy. 6 Jøts nugo ja jadiꞌiñɨ tkuma̱a̱ꞌyɨyɨɨꞌñ tkuda̱jɨyɨɨꞌñ ku ja̱a̱ꞌy ja kyajanchja̱ꞌwɨyøø. Xjats ja jadeꞌen ka̱jp ka̱jp wyɨdijty ma̱ jaty ja ka̱jp jam wyɨnaty wɨngon tyañ, jamts ja yikꞌɨxpɨjky.
Ku ja Jesús tkexy ja pyabøjkpɨtøjk ka̱jpxwa̱ꞌkxpɨ
7 Ku døꞌøn ja wyɨnaty jadeꞌen tø yikꞌɨxpiky, wɨnets ja tya̱a̱jxɨyɨɨꞌñ ja myakmajtskpɨ ja̱a̱ꞌy, jøts ja tpaguejxy namajtsk jaty, ojts ja tkutujkmøøgyixy sudso ja kuwa̱nɨ tyikpɨdsøꞌømdɨt ja mɨkuꞌ. 8 Yikxon ja ojts tꞌaneꞌemy jøts ja nɨti tkakoꞌondɨt ñɨduuꞌyøꞌøyɨk, nugo tya̱jk ja jaꞌayɨ kya̱ptɨp. Kaꞌap ja ti tmɨnøjkxtɨt, nɨ pejnɨ, nɨ tsapkaagyɨ, nɨ meeñɨ, nɨti tkakoꞌondɨt. 9 Nugo kyøꞌøkuꞌnk ja jaꞌayɨ ttuktawa̱ꞌa̱gɨdɨt, jøts nɨjan tuꞌugyɨ twetstɨt, kaꞌap majtsk, jadeꞌen ja yikꞌanaꞌamdøø. 10 Xjats ja yja̱a̱ktyimyiknɨmaadyøø:
―Ku muum tøjkjøøjty mdøkɨdɨt, tuꞌugyɨ mja̱ꞌta̱ꞌa̱ktɨt, jam ɨdøꞌøn mja̱ꞌa̱ttɨt mdsoondɨt kunɨm mdsoondɨt jam ka̱jpkøjxp, wɨnetnɨmts mbɨdsøꞌømdɨt jam. 11 Jøts pønɨ ma̱ga̱jp mgayikupøkt, pønɨ ma̱ pøn nɨwɨneꞌenɨn mgapatmadoowa̱ꞌa̱ñɨdɨ, jøts ku jam mdsoondɨt, wɨnets puꞌux xwɨnaptɨt mdekyøjxp, jøts jadeꞌeñɨ xukꞌejxtɨt jøts ku jadeꞌeñɨ tø mnañɨwa̱ꞌa̱chɨdɨ. Janch øts ɨdøꞌøn nwa̱ꞌa̱ñ, janch meets ɨdøꞌøn nnøjmɨ, ku Dios myeꞌent tuꞌukpɨ xøøw jøts tɨɨdyunwa̱ꞌa̱nt ja ja̱a̱ꞌy, wɨnets ja ka̱jp nøjkx jɨnaxy yiktɨɨdyuñ pønɨ ma̱ mgayikupøktɨ, jøts neꞌegɨ kaꞌap ja Sodomɨt ka̱jp møøt ja Gomorrɨt ka̱jp jadeꞌen nøjkx yiktɨɨdyundɨ sa̱ ja nøjkx yiktɨɨdyundɨ.
12 Xjats ja pyabøjkpɨtøjk ojts choondøø, jøts ja ojts yɨdeꞌen kyaꞌamaawyɨdettɨ jøts wan ja ja̱a̱ꞌy chɨna̱a̱ꞌyɨn tyiktɨga̱tstɨ, wan tja̱ꞌdyɨgøøgyøxtɨ tukɨꞌɨyɨ ja kyaꞌøyja̱a̱ꞌyꞌa̱jtɨndɨ pønɨ sa̱ ja wyɨnaty tø chøønɨdɨ. 13 Jøts may ja nayɨdeꞌen tyikpɨdsømdøø ja mɨkuꞌ midi ja̱a̱ꞌy jam wyɨnaty myøøtꞌa̱jttɨp, jøts ja nayɨdeꞌen tyiktsoktøø may ja pama̱a̱ꞌy ku aceite ja ojts ttaja̱a̱xtɨ.
Ku ja Juan Bautista ja oꞌjkɨn tpa̱a̱jty
14 Xjats ja wɨndsøn Herodes ja tnɨmadøøy ku ja Jesús øy pøn ja̱a̱ꞌy ñɨja̱ꞌwɨnɨyɨ jøts ku ja tyikutuky, wɨnets ja Herodes wya̱a̱ñ:
―Ja Juan midi ja ja̱a̱ꞌy ojts tyiknøbety, jaꞌ ɨnet tø pyɨdsimy jadɨgojk jap ooꞌkpɨ jutjøtpy.
15 Xjats jaduꞌukpɨ ja̱a̱ꞌy ñømɨdɨ:
―Elías jaꞌ.
Jøts pømbɨ wa̱mɨp:
―Dios jaꞌ kyugajpxy, nayɨdeꞌen sa̱m jekyɨp myemɨdɨ ja Dios kyugajpxy.
16 Wɨnets ja Herodes wya̱a̱ñ ku ja jadeꞌen tmadøøy:
―Ja Juan ɨnet jaꞌ pøn øts ojts nna̱nkyajtspøødyɨ ja kyuba̱jk, jaꞌ ɨnet yø tø pyɨdsimy jadɨgojk jap ooꞌkpɨ jutjøtpy.
Jadeꞌen ja Herodes wya̱a̱ñ.
17 Kumɨ jaꞌ ja wyɨnaty tø ttsumy, jaꞌ ja wyɨnaty tø tkøwɨɨñ tpakwɨɨñ jap puxøjkjøtpy jaꞌagøjxp jøts ja Herodías yjotkujkꞌa̱tt, ja tøꞌøxyøjk pøn ja Felipe jawyeen yꞌatsnɨdøꞌøxyꞌa̱jt, pøn ja Herodes wyɨnaty tø tꞌatska̱pꞌaty. Jaꞌats ja Herodes nugo myøøtsɨnaapy. 18 Paty ja Juan ja wyɨnaty yɨdeꞌen tø ñɨɨꞌmxyɨ:
―Kaꞌap kyutukyɨ jøts mꞌuch ja ñɨdøꞌøxy nugo xmøøtꞌa̱tɨt.
19 Xjats ja Herodías wyɨnaty jadeꞌen tø tjanchmɨꞌa̱mbiky ja Juan jøts ja tyimyikꞌookwa̱ꞌa̱ñ, xjats ja kaꞌap tmɨwɨnma̱a̱ꞌnbya̱a̱ty sudso ja tꞌukyikꞌookt; 20 kumɨ ñɨja̱ꞌwɨp ja Herodes wyɨnaty jøts ku ja Juan wyɨnaty øy tsuj yja̱a̱ꞌyꞌaty ku pøky tkamøødɨ, paty ja ttsøꞌøgɨ jøts paty ja ñɨdøꞌøxy ja sa̱ tkaduktuñ. Pyatmadoojɨp yikxon ja kyajpxy ku ja Juan janch tsuj myadya̱ꞌa̱ky, øy ja ma̱ba̱a̱t tjaganɨmadøy. 21 Xjats ja tiempɨ tpa̱a̱jty ku ja Herodías jotkumonɨ wya̱a̱ñ sudso ja tyikꞌookt ja Juan. Wɨnet et ja Herodes twa̱a̱dsøøy ja tyumbɨtøjk mɨgaabyɨ mɨꞌukpɨ, jaꞌagøjxp ku sya̱ndɨ xøøw ja wyɨnaty tyiknaxy. Ja may solda̱dɨ wɨndsøn ja wya̱a̱dsoow møøt ja rikɨ ja̱a̱ꞌy, jøts nayɨdeꞌen ja møja̱a̱ꞌdyøjktɨ pøn ja kutujk jam wyɨnaty tꞌadsɨnaadyɨp Galilea. 22 Wɨnets ja Herodías ñøøx tyøjkɨyɨɨꞌñ jap ma̱ ja ja̱a̱ꞌy jap wyɨnaty kyaydɨ yꞌuuktɨ jøts ja jap yꞌejch, xjats ja Herodes ja ojts tjanchujꞌixy ja yꞌajtsk, nayɨdeꞌen ja ja̱a̱ꞌmyɨdɨ pøn ja jap wyɨnaty myøøtkaapy. Wɨnets ja tnɨma̱a̱y ja kiixy midi jap wyɨnaty tø yꞌech:
―Amɨdook øts pønɨ ti mdsøjkpy, nya̱kp øts ɨnet øy midi.
23 Ojts Dios ja ttukꞌixy jøts ku ja tmoꞌot pønɨ ti ja kiixy køꞌøm yꞌamɨdøøpy, pɨkta̱ꞌa̱ky pa̱a̱t kutujk pa̱a̱t ja kukwaꞌkxy tya̱kwa̱ꞌa̱ñ. 24 Xjats ku ja kiixy jadeꞌen tmadøøy wɨnets ja pyɨdsɨɨmy, jøts tya̱a̱k ja tꞌatsnɨma̱a̱y:
―¿Ti nꞌamɨdoꞌop?
Xjats ja ojts ñɨɨꞌmxyɨ:
―Ja Juan kyuba̱jk mꞌamɨdoojɨyɨp pøn ja ja̱a̱ꞌy tyiknøbajt.
25 Wɨnets ja kiixy jatyɨ tyøjkɨyɨɨꞌñ nay jap ma̱ ja wɨndsøn jap wyɨnaty, jøts ja tnɨma̱a̱y:
―Ɨxya̱myɨ ndsøky ja Juan kyuba̱jk pøn ja̱a̱ꞌy tyiknøbajt, jaꞌ øts kyuba̱jk xmøøjyɨp texyjøtpy.
26 Wɨnets ja wɨndsøn yjanchjotmayꞌooꞌkpɨjky ku ja kiixy jadeꞌen wya̱a̱ñ; jøts kumɨ tø ja wyɨnaty Dios ttukꞌejxnɨ jøts ku ja tya̱kt tukɨꞌɨyɨ pønɨ ti ja kiixy yꞌamɨdøøpy, tø mɨgaabyɨ mɨꞌukpɨ ja wyɨnaty jadeꞌen tmadowdɨ, xjats ja jadeꞌen sa̱ tkanɨma̱a̱y, kyupøjk jaꞌ midi ɨdøꞌøn ja kiixy wyɨnaty yꞌamɨdøøpy. 27 Jatyɨ syolda̱dɨ tuꞌuk tkejxy pøn wyɨnaty yꞌejxꞌejtɨp, jøts ja tꞌatsyikwɨna̱jkɨt ja Juan kyuba̱jk, jøts tyikmeꞌent møkta̱ꞌa̱kyꞌampy. 28 Xjats ja solda̱dɨ chøøꞌñ, jøts ja ojts ñijkxy jap puxøjkjøtpy, japts Juan kyuba̱jk ja ojts tkajtspoꞌjtɨyɨ, jøts ja tyikmiiñ texyjotp. Jadeꞌen ja kiixy ja yikømøøy, jøts ja jadeꞌen tmøøy ja tya̱a̱k.
29 Xjats ku ja Juan pyabøjkpɨtøjk ñɨja̱ꞌwɨyøø, wɨnets ja yikpøkjøꞌknøø, ojts pyabøjkpɨtøjk ja yikpɨdøꞌøgɨyɨ, jaꞌ ja ojts yikna̱xøkɨyɨdɨ.
Ku ja Jesús tyika̱a̱y ja nɨmagoxk milbɨ ja̱a̱ꞌy
30 Xjats ja Jesús ja kyudanaabyɨ tmɨnabya̱a̱jtøø, jøts ja ojts tyamɨmadya̱kixyɨ ti jaty ja wyɨnaty tø ttundɨ, jøts ti ja wyɨnaty tø ttukꞌɨxpøktɨ ja ja̱a̱ꞌy. 31 Xjats Jesús ja tnɨma̱a̱y:
―Mendɨ, wan tja̱a̱ꞌmyɨndɨ pooꞌkxpɨ ma̱ et aba̱k.
Jaꞌagøjxp ɨdøꞌøn ja jam jadeꞌen ñøjkxwa̱ꞌa̱ndɨ ku ja mayja̱a̱ꞌy ja myɨyøꞌøwyɨmbityɨdɨ myɨyøꞌøyꞌadɨjyɨdɨ, nɨwɨneꞌenɨn ja yikxon kyakaydɨ kyaꞌuuktɨ. 32 Wɨnets ja ba̱rkɨ ja ttatøjkɨdøø, jøts ja ñøjkxtøø aba̱k etjotp. 33 Mayja̱a̱ꞌy ja yꞌejxɨdøø ku ja jadeꞌen chooꞌndøø. Yikꞌejxka̱jp ja Jesús; xjats ja chooꞌndøø pujtpɨm, kawɨna̱a̱k ka̱jp ja ja̱a̱ꞌy jam ñøjkxtøø jøts ja ojts tꞌana̱jxuktɨ ja Jesús, jawyeen ja mayja̱a̱ꞌy jam neꞌegɨ yja̱ꞌttøø ma̱ ja wyɨnaty yꞌukja̱ꞌa̱twa̱ꞌa̱ndɨ. 34 Xjats ku ja jam yja̱ꞌttøø, ku ja Jesús pyɨdsɨɨmy jap ba̱rkɨjøtpy, wɨnets ja tꞌejxpa̱a̱jty ja mayja̱a̱ꞌy, jøts ja ojts tꞌayoꞌixy ku ja jam yikꞌayowɨm tyanɨdɨ mabyorreegɨn midi ñɨꞌejxpɨ kaꞌejtp; jøts ja tyikꞌɨxpøjktøjkɨyɨɨꞌñ, jeky ja tyikꞌɨxpɨjky. 35 Xjats ku ja et chuuꞌñøø, wɨnets ja pyabøjkpɨtøjk ja wɨngon ñɨmejnøø, jøts ja ñɨma̱a̱jyøø:
―Tøts ja et chuuꞌñɨ, pø kaꞌapts ya̱ pøn chøønɨ. 36 Kajxnɨ yø ja̱a̱ꞌy, wan tnøjkxnɨdɨ ka̱mjøøjty, wan tnøjkxnɨdɨ ma̱ ka̱jp wɨngon, jamts tjuꞌudyɨt ja jɨɨꞌkxy, kumɨ janch yuꞌooꞌknɨdɨp yøꞌ.
37 Wɨnets ja Jesús yꞌadsøøy jøts ja wya̱a̱ñ:
―Kaꞌap ɨdøꞌøn mwa̱ꞌa̱nt, moꞌodɨ cha̱pkaaky, yikaydɨ.
Xjats ja pyabøjkpɨtøjk wya̱ndøø:
―¿Nøjkxp øøts jøts øøts tsapkaaky nꞌatsjuꞌuty majtsk magøꞌpxy denario, jøts øøts yø ja̱a̱ꞌy nyikaꞌaty?
38 Wɨnets ja Jesús wya̱a̱ñ:
―¿Ja wɨna̱a̱k jap mdsa̱pkaaktyɨ? Nøjkx xꞌatsꞌejxtɨ.
Xjats ku ja tꞌejxtøø, wɨnets ja tnɨmaadyøø:
―Magoxk ja tsapkaaky jap jøts majtsk ja a̱jkx.
39 Xjats ja Jesús tyikutujky jøts wan ja ja̱a̱ꞌy wanjaty tꞌɨxa̱ꞌa̱ktɨ jam tsuxk mɨyjotp; 40 wɨnets ja ja̱a̱ꞌy yꞌɨxa̱ktøø tukpiky jaty, pømbɨ nɨwɨxijkxmya̱jk ɨxa̱ktøø, jøts pømbɨ nɨmagøꞌpxy. 41 Xjats ja Jesús magoxk tnɨxa̱jɨyɨɨꞌñ ja tsa̱pkaaky jøts majtsk ja a̱jkx, wɨnets ja ojts tpatꞌixy yø tsa̱jp, jøts ja ojts tkunuuꞌkxy ja tsa̱pkaaky xjats ja ojts ttukwaꞌkxy, jøts ja pyabøjkpɨtøjk ja tmøꞌøy jøts ja ttagumaꞌadyɨt ja ja̱a̱ꞌy jøts ja tyikwa̱ꞌkxɨdɨt. Tukɨꞌɨyɨ ja ja̱a̱ꞌy a̱jkx yiktagumaagyøjxtøø, ojts ja yikmøøgyøxtɨ, 42 xjats ja kyaadyøø kuꞌuxyɨ; 43 wɨnets ja tsa̱pkaaky wɨnda̱nk makmajtsk kach yikpøkmujky møøt ja a̱jkx wɨnda̱nk. 44 Janch namay ja ja̱a̱ꞌy jam wyɨnaty yjøøꞌkxtɨ, ja ya̱a̱ꞌdyøjk ja yikmachodøø nɨmagoxk mil.
Ku ja Jesús yøꞌøy jam mejwyɨngøjxp
45 Xjats ja Jesús ja pyabøjkpɨtøjk tkugajxɨgyɨjxy jap ba̱rkɨjøtpy, jøts ja ojts tyiknijkxy jawyeen jam Betsaida, kyajxjawyeenɨ jaa jøts ja nøø ja ttana̱xtɨt. Xjats ja yja̱a̱kta̱a̱ñ jøts ja ja̱a̱ꞌy ja tmɨnawya̱ꞌkxɨt. 46 Xjats ku ja jadeꞌen tmɨnawya̱ꞌkxøø ja mayja̱a̱ꞌy, wɨnets ja ñijkxy Diosꞌajotꞌa̱jtpɨ kojpkøjxp. 47 Jøts ja ba̱rkɨ jam ja wyɨnaty kujk ñaxy mejkyujkꞌa̱m ku ja et kyoodsɨyɨɨꞌñ, jøts ja Jesús jam wyɨnaty nadyuꞌuk tø tyañ jam na̱xkøjxp. 48 Xjats ja ojts tꞌixy ja pyabøjkpɨtøjk jøts ku ja kaꞌap yꞌukma̱a̱ꞌnɨyɨdɨ sudso tka̱a̱ptɨt ja nøø, jaꞌagøjxp ku ja poj wyɨnaty yøꞌøy wɨmbetꞌampy. Xjats ku yjøpkyootsꞌa̱jty wɨnets ja Jesús ojts tnɨnijkxy wɨngon ja pyabøjkpɨtøjk, jadiꞌiñɨ ja nøøwɨngøjxp yøꞌøy, jøts tyimyꞌukwɨna̱xwampy ja pyabøjkpɨtøjk ja wyɨnaty. 49 Ku ja ojts yꞌejxpa̱a̱dyɨ jøts ku ja yøꞌøy jam nøøwɨngøjxp, wɨnets ja pyabøjkpɨtøjk yjanchaba̱a̱gaktøø, mɨkuꞌ ja wyɨnaty tø tyimwyɨnmaydɨ; 50 kumɨ tø ja wyɨnaty nɨdukɨꞌɨyɨ tꞌejxtɨ, janch tsøꞌjkɨdɨp jaꞌ. Xjats Jesús ja ojts myɨgajpxyɨdɨ, yɨdeꞌen ja ojts yiknøjmɨdɨ:
―¡Jotmøkpøktɨ; øts ɨdøꞌøn, kidi mdsøꞌøgɨdɨ!
51 Xjats ja kyøxpejty jam ba̱rkɨjotp ma̱ ja jam wyɨnatyɨ, jøts ja poj jatyɨ ña̱jxy; ñɨgyuma̱a̱p ja tyimyja̱ꞌwɨdøø, 52 kumɨ kaꞌanɨm ja wyɨnaty tnɨja̱wɨdɨ yikxon pønɨ pøn ja Jesús, øy ja tsa̱pkaaky jaꞌ tjayikmayɨ, janch kujuun ɨdøꞌøn jaꞌadɨ, kaꞌap ɨdøꞌøn ja tja̱ꞌgyukɨdɨ.
Ku ja Jesús tyiktsøøjky ja mayja̱a̱ꞌy jam Genesaret
53 Xjats ja ttana̱jxtøø ja mejy, jøts ja ojts yja̱ꞌa̱ttɨ jam Genesaretɨt ja̱a̱ꞌy yꞌetjotp, jamts bya̱rkɨ ja ojts tmɨxojtspattɨ nøøbaꞌa̱m. 54 Jaꞌayɨ ja pyɨdsømdøø jap ba̱rkɨjøtpy, wɨnets ja Jesús jatyɨ yikꞌejxka̱jpy. 55 Jøts ja ja̱a̱ꞌy jatyɨ ttukmadowꞌabɨdsømdøø ja myɨguꞌuk ma̱ jaty ja ka̱jp jam wyɨnaty jøts ku ja Jesús tø yja̱ꞌa̱ty, xjats ja ja̱a̱ꞌy tkɨyja̱ꞌtpɨnɨbøjkɨdøø ma̱a̱bajtkøjxp ja pama̱a̱ꞌy ma̱ ja jam wyɨnaty tnɨja̱wɨdɨ ja Jesús. 56 Jøts ku ja Jesús yja̱ꞌjty ømyadsowɨ, ku ja tnɨyøꞌøyɨ ja ka̱jp møj mutsk, uk ku ja yja̱ꞌa̱ty ka̱mjotp, ejtp ɨdøꞌøn ja ja̱a̱ꞌy tuuꞌa̱m tpɨkta̱ꞌa̱ktɨ ja pama̱a̱ꞌy, jamts ja tmɨnuuꞌkxa̱ꞌa̱ktɨ ja Jesús jøts wyetpa̱a̱ꞌ ja wɨneꞌenɨn tyukpa̱a̱dɨdɨt; jøts pønɨ pøn ja wet pa̱a̱jtɨyɨp, jatyɨ ja choꞌoktɨ.