27
Dene ngü ka kpi ka Yuda Keriyota
1 Bü gügü kpurutokokpï, fü wü mere *kovo ka wü Yïsarayele abiti te-wü, aro mö esüka wü, teka ngü ka Yesu, gü ba, “Ah le de wüh mörö engu asidi.” 2 Fü ewü aza Yesu, anü de engu engagira Miri *Pïlatü, te mere miri ka wü *Rüma o engu gbü nzö wü kpara ka *Yudaya ne. Amba wüh i kpakpa na fï bü ai.
3 Fü *Yuda Keriyota, kpara te to Yesu fü wü vügü ne, awu, gü ba, wüh kolo ngü ka Yesu eyi esiti, wüh za engu nü di eyi engagira Miri Pïlatü, teka amörö engu asidi. Fü mamaguma ayia akolo teka ngü la. Fü engu ayia aza jiase teke biri de füh ye nzükpa, te wüh to fü ye ne, anü di, alügü kpaka wü mere wü kovo la, 4 amala ngü fü ewü, gü ba, “Ma mere *siti ngü eyi! Ma to züka kpara eyi fü kpi!” Fü wü mere kpara la alügü ngü fü Keriyota, gü ba, “Ah de ngü ka-ani de! Ah de ngü ka-ye!” 5 Fü Keriyota ayia aza jiase la, amoko esaka ye kötö, kpa esa *Mere Kambü ka Me la. Fü ah ayia anü agï te-ye, amörö.
6 Fü wü mere kovo ka wü Yïsarayele ayia, aro jiase la. Fü ewü amala ngü, gü ba, “Jiase dela, ah de jiase ka ngüte kpara. Ani tï aza, ao gbü kombo, amere tima ka Me di de, angü rïrï ka-ani gü ba, jiase te wüh to teka ngüte kpara la, wüh tï amere tima ka Me di de.” 7 Fü ewü adu amaka fïngangü, gü ba, “Ah le de ani za jiase la, anü ase sü di, teka fü ani angbü eti wü ganzi kpara gbügbü na.” Fü ewü anü, ase sü la esaka wü kpara, te ewü ngbü efo sila. Angü sü la, ah ta de sü te wüh ngbü ecö tö ka sila ka-wü tete. 8 Si-ngü te wüh du gü ïrï sü la tete, gü ba, “Sü ka ngüte” ne, angü wüh se sü la de jiase, te wü kovo to fü Keriyota teka Yesu ne.
9-10 Ngü ka jiase te mere te-ye bala, ah baka ngü ta te *mürü dofo Yeremaya, ba ta gügü gbü *Ngari Me ne, gü ba, “Jiase de te wüh za teka ase sü ka kpara te ngbü efo sila ne, ah de jiase teke biri de füh ye nzükpa, te di baka jiase ta te wü di enga Yïsarayele ngbü ese labï di.”
Dene ngü ka Yesu engagira Miri Pïlatü
Marako 15:1-15; Luka 23:1-5, 13-25; Yüwane 18:28-40; 19:4-16
11 Te wüh koro de Yesu engagira Miri *Pïlatü, fü miri arü ayi-ta Yesu, gü ba dene, “De-mü, wüh gü ba, mü de Miri ka wü *Yïsarayele ne, ngü la fanü?” Yesu gü ba, “Ah bü de te mü mala la.”
12 Fü wü mere *kovo ka wü Yïsarayele akpo da emala bi wü kpeke ngü eküte Yesu de wu. Amba Yesu lügü ngü fü ewü nda de. 13 Fü Miri Pïlatü adu amala ngü fü Yesu, gü ba, “Bi wü ngü de te wü kpara ne ngbü emala eküte mü ne, mü je nda-mü de? Te mü nga bü tïïï de bane?” 14 Fü Yesu anga ka-ye tïïï. Ah lügü ngü fefe na nda-ye kpah de. Fü ngü la aga gbü jia Miri Pïlatü ꞌduwa ba-neh-ene-la.
15 Ta gbü wü re la, gbü mere sïkpï ka *Pasïka ꞌburu, Miri Pïlatü ngbü ta ece kpa te gara kpara ka ku biringbö, baka e te wü di enga Yïsarayele ngbü ele. 16 Amba gbü wü sïkpï la, gara kpara ta ladü agbü ku kpala, de ïrï ye Baraba,* te wü kpara wu ngü kaka ꞌburu kpo, angü ah ngbü ta emere gü teka tö ka-wü. 17-18 Fü mere bi wü kpara aci, abiti te-wü kpaka Miri Pïlatü, teka ayi-tata, de ah ce kpa te kpara biringbö ka ku fü ani. Amba Miri Pïlatü wu eyi, gü ba, maguma wü kovo la siti eküte Yesu eyi, fü ewü aza engu, akoro di engagira ni ne, de ni mörö engu asidi. Teka ngü la, fü Pïlatü angbü egïrï kaje, de ni küwa Yesu esaka ewü. Fü Pïlatü arü amala ngü fü mere bi wü kpara la, gü ba dene, “Wü le, de ni lügü fü wü neh da? Ni ena alügü Baraba? Anga ni ena ace kpa te Yesu, te wü ngbü eï engu, gü ba, *Kurisito ne?”
19 O Miri Pïlatü ngbü tete füh kpökpö teka akolo ngü ka Yesu, fü wara ka atima ngü fefe, gü ba, “Watï ni deyï, ye ceka ꞌbe! Ye mere e ato kpa ye eküte züka kpara la nda-ye de! Angü gbü biti ne, ni roto engu, fü ngü la ato mere cïnga fü ni.”
20 Gbü ngü la, fü wü mere *kovo ka wü Yïsarayele akpo da efiti mere bi wü kpara la, da emala ngü fü ewü, teka de wüh yi-ta miri, de ah ce kpa ye te Baraba, de ah mörö Yesu asidi. 21 Te di bala, fü Miri Pïlatü ayi-ta ewü, gü ba, “Wü le de ni ce neh kpa te da?” Wüh gü ba, “Ani le nda-ani Baraba!” 22 Fü Miri Pïlatü adu ayi-ta wü kpara la, gü ba, “Amba Yesu, te yi ngbü eï engu, gü ba, ah de Miri ka wü Yïsarayele ne, yi le de ma mere de engu baye?” Fü wü kpara la aci ꞌburu, alügü ngü de mere ri wü kpa tikpi, gü ba dene, “Wüh mörö engu amörö! Wüh bere engu eküte *rü gbegbete!” 23 Fü Miri Pïlatü adu ayi-ta ewü, gü ba, “Wü le de ni mörö engu, neh teka ne? Ah mere ne siti ngü ne?” Fü wü kpara la adu akpo da eba rere, afa engu tïne ne di ka, gü ba dene, “Wüh mörö engu amörö! Wüh bere engu eküte rü gbegbete!”
24 Te Miri Pïlatü wu, gü ba, ni tï amere gara ngü tïne de, angü mere bi wü kpara la zoro fï bü ngü la gömö wü kpekpeke ne, fü engu ayia aza ngu, azürü kpa ye di, gbü jia wü kpara la ꞌburu. Fü ah adu amala ngü fü ewü, gü ba, “Ngüte Yesu, mere e angbü gbü nzö ni de! Angü ah de ngü ka-wü, te wü le eyi amere bala!” 25 Te wü kpara la je ngü la bala, fü ewü aci ꞌburu, amala ngü, gü ba, “Ah le de ngüte komoko la ngbü gbü nzö a, de wü kundu a, fï mere badi.”
26 Fü Miri Pïlatü ayia ace kpa te Baraba, alügü fü ewü, ba e te ewü le. Fü ah adu amala ngü fü wü marajümïya, de wüh süma Yesu de juru.† Fü ewü asüma Yesu de ka. Fü Miri Pïlatü adu aza Yesu, ato fü wü marajümïya ka-ye, de wüh nü, wüh bere engu eküte rü gbegbete.
Dene ngü ka wü marajümïya, te ewü ngbü efala Yesu
Marako 15:16-20; Yüwane 19:1-3
27 Fütanga ngü la, fü wü marajümïya ayia aza Yesu, anü di agbü ꞌbaranga, gbü sü ka Miri Pïlatü, te wüh ngbü eï, gü ba, Peretorïyama ne. Fü ewü adu aï wü bu wü ꞌburu, abiti ede Yesu. 28 Fü ewü akpo da emü Yesu, gü ba, “Baka te engu di de mere miri ne, ah le de ani cu ngüngü na.” Fü ewü ayia agbi bongo ka Yesu ꞌburu asidi, adu aza diri ngboro bongo ka-ewü, nzenze baka nda miri la, ato eküküte. 29 Fü ewü agara bïbï gbü ti, ato gbü nzö Yesu, baka *madudu ka wü miri. Fü ewü ade e baka gbaraka, ato esasaka baka ngbangba ka miri. Fü ewü akpo angbü ebu nzökuta wü kötö, ba wü kpara te ewü ngbü ecu ngü miri la, gü ba, “Wayi! Mandï fü ye, mere miri ka wü *Yïsarayele!” 30 Fü ewü angbü esü ngüsü gbügbüra na, adu aza ngbangba esasaka la, akpo da emï nzönzö na di. 31 Te wü marajümïya la fala Yesu nza tete, fü ewü adu agbi nze bongo ka-wü la eküküte asidi, adu ato bongo kaka-na, alügü tete. Fü ewü aza engu, anü di teka abere füh rü gbegbete.
Dene ngü ka Yesu, te wüh bere füh rü gbegbete
Marako 15:21-32; Luka 23:26-43; Yüwane 19:17-27
32 Te wü marajümïya za Yesu tete, teka anü amörö ne, fü ewü anü amaka te-wü de wü gara komoko de ïrï ye Sïmüna, te di de kpara ka Kurene. Fü wü marajümïya azoro engu, ato esa *rü gbegbete, te ewü ena abere Yesu fefeh na ne, angü Yesu ngbü ta enü, da etï, da etï, teka tiri rü la. 33 Fü Sïmüna abï mere rü la, anü zalü akoro di agbü Gologota, sü te ewü ena amörö Yesu tete na la. Gologota la, ah baka e te wüh gü ba, “Sü ka biki-nzö,” angü ah de sü te wüh ngbü emörö siti wü kpara tete.
34 Fü wü gara kpara awu cïnga Yesu. Fü ewü aza ngu *vinü, te wüh mere de rü gbü ye, süsü bala, ato fü Yesu, de ah nzö. Amba, te Yesu re vinü la, ah le anzö nda de.
35 Fü wü marajümïya la aza Yesu, agbi bongo kaka-na asidi, aza engu, abere eküte rü gbegbete, gö gö gö! adu ae rü gbegbete la tikpi. Fü ewü aza bongo ka Yesu, akpo da esö gümare teka wü bongo kaka la. 36-38 Fü ewü aza ngü te wüh ba teka Yesu, abere eküte rü gbegbete la, to tikpi, te gü ba, “Dene Yesu, Mere Miri ka wü *Yïsarayele.” Fü ewü ayia aza wü mürü zi ꞌbasu, abere ewü eküte wü rü gbegbete ka-ewü ede nda Yesu, gara gbü kokpa, gara gbü kamisü. Fütanga ngü la, fü ewü adu angbü kötö, da efete Yesu, angü wü kpara kaka ena akoro aküwa engu.
39 Fü wü gara kpara, te ewü ngbü enü te kaje la, awu Yesu. Fü ewü angbü egü nzö wü de tadu, da esoko engu, 40 gü ba dene, “Ata! De-ye deyï, ye gü ta, ga, ‘Ni de mere mürü wazi. Ni tï eyi amürü *Mere Kambü ka Me, adu afa gara gbü sïkpï ngbee bata!’ Te ye de Ye Me fanü fanü la, de ye küwa te-ye, ye kö kötö!” 41 Wü mere *kovo ka wü Yïsarayele ngbü ta kpah efala engu, gü ba, 42 “Komoko la ngbü ta eküwa wü gara kpara. Ah mere neh baye, te engu tï aküwa te-ye de ne? Te engu ena adi ta de Mere Miri, te Me tima fü ani fanü la, ah le ta de engu küwa te-ye, kö kötö, teka fü ani awu mere wazi kaka, adu ale ngü kaka. 43 Angü ah ngbü ta emala ngü, gü ba, ‘Ni de Ye Me, Me ena aküwa ni.’ Te ah bala la, ah mbi! Ani ena awu ngü la. Te Me ngbü ele ngü kaka fanü la, de ah küwa engu!” 44 Fü wü mürü zi de ꞌbasu, ta te wüh bere edede na ne, angbü kpah esoko engu bala.
Dene ngü ka kpi ka Yesu
Marako 15:33-41; Luka 23:44-49; Yüwane 19:28-30
45 Fütanga ngü la, ah te enü akoro etü ra, fü sü ayia atï ꞌduwa mbirrri, baka biti la. Fü e la ayiri bala, zalü akoro gbü lö-ra bata ka tamurago.
46 Gbü lö-ra engu la, fü Yesu ayia aku gba de mere ri ye kpa tikpi, gü ba dene, “Eli, Eli, lama sabakatanï?” Ah baka e te wüh gü ba dene, “Me, Mere Miri ka-ra, mü ce ra kpikpi ra, neh teka ne?”
47 Wü gara kpara, ta te wüh rü gbü sü la, wüh je ngü, te Yesu mala la, mbi mbi nda-wü de. Fü gara ewü afï, gü ba dene, “Ah ngbü dela neh eï *Ïlïya, de ah koro, ah küwa ni?” 48 Fü biri kpara esüka ewü, ayia bü kere de woro, anü aza e ba lïfa, föꞌdö föꞌdö bala, agü gbü fï, ato te nzö e baka gbaraka la, ae, ato te komö Yesu, de ah ꞌbü. 49 Fü gara ewü amala ngü fefe, gü ba, “Ye ce la engu ace, ani ceka la. E-wu neh da, anga Ïlïya ena akoro aküwa engu ya?”
50 Fütanga ngü la, fü Yesu adu kpah, aku gba de mere ri ye kpa tikpi. Fü ah ayia ace maguma ye, akpi.
51 Gbü lö-ra te Yesu kpi tete na la, fü mere bongo, ta te wüh i, kolo tü *Mere Kambü ka Me agbü Yerüsalema di, baka ngisi ne, ayia asörö tü ye de tete-ye mbaaa, kü kpa tikpi, ngbüüü kötö! Fü tö ayia ayiki te-ye, fü wü da angbengbe te-wü. Fü ngü la angbü gbü jia wü kpara ba sirimbi. 52 Fü wü mbükü ayia aü te-wü. Fü mere bi wü kpara ka Me, ta te ewü kpi ne, fü Me azükü ewü ꞌburu gbü kpi la. 53 Fütanga ngü te Yesu zükü tete gbü kpi ne, fü wü kpara ka Me, te wüh zükü la, akoro anü arï ꞌburu agbü Yerüsalema. Fü mere bi wü kpara awu ewü cu de jia wü.
Dela ta ngü te Yesu kpi tete na.
54 Mere kpara ka wü marajümïya, de wü marajümïya ka-ye, te ewü ngbü efete Yesu ne, fü ewü awu yiki-tö, bete ra te ünü teka lö-ra bata ne, fü wü ngü la angbü gbü jia ewü baka sirimbi. Fü ewü akpe cürü ka ngü la, gü ba, “Apa! Te ah bala la, komoko ne, ah ka-ye de Ye Me fanü fanü!”
55-56 Bi wü würüse, ta te ewü ngbü efa nga Yesu ne, kpah ladü gbü sü te Yesu kpi tete na la. Wüh de wü *Marïya Egba-Magadala, bete *Marïya ni ye Yakobo ake Yüsa, bete wara Zebedayo, te di de ni ye wü *Yüwane ake *Yakobo, kpah de mere bi wü bu wü, ta te ewü nü koro agbü Yerüsalema de wü Yesu ne. Angü te wü Yesu ngbü ta la da endoro agbü *Galïlaya ne, wü würüse la ngbü ta efa nganga na, da ele ta-ngü tete. Gbü lö-ra te Yesu kpi tete na, wü würüse la ngbü nda-wü kpala, mba canza edere sü, da eceka kpï. Fü ewü awu ngü ka kpi kaka-na la ꞌburu.
Dene ngü teka kö Yesu
Marako 15:42-47; Luka 23:50-56; Yüwane 19:38-42
57 Gara *kpara ka Yesu ta ladü gbü sü la, de ïrï ye *Yüsefa, kpara ka Arïmatayo,‡ te di de mere bi wü e esaka ye. 58 Te Yesu kpi tete, fü engu anü kpaka Miri *Pïlatü etamurago la, andaꞌba te-ye fefe na, gü ba dene, “Mere kpara, ni le ayi-ta ye de gara ngü biringbö. Te ah tï gbü jia ye la, ni ele de ye to kö Yesu fü ni, ni ti.” Fü Miri Pïlatü ayia ale de wüh to kö Yesu fefe, de ah nü di, ah ti.
59 Fü wü Yüsefa ayia anü, aza kö Yesu eküte rü gbegbete asidi, anü di, agaga de züka bu bongo, te engu se toto. 60 Fü ewü aza kö Yesu, anü di, ati gbü to mbükü, ta te engu jï fü ye gbü da, angü gele ka wü *Yïsarayele ta bala. Fü ewü awara gara mere siti ngbürükü da, ao emö mbükü la, ani di. Fü ewü adu anü sü ka-wü.
61 Fü *Marïya Egba-Magadala ake kiri ye, *Marïya ni ye wü Yüsa ne, fü ewü angbü ka-wü mba canza kötö, da eceka kpï mbiii to kpaka mbükü la. Fü ewü awu sü te ewü ti Yesu tete na ne.
Dela ngü ta te wüh ti Yesu tete na.
Dene ngü ka wü marajümïya, te ewü ngbü efete mbükü Yesu
62 Baka egambi la, te di de *sïkpï ka Me ka wü *Yïsarayele ne, fü wü *mere kovo ka wü Yïsarayele, de wü *Farusi ayia abiti te-wü ꞌburu, anü akoro kpaka Miri *Pïlatü. 63 Fü ewü amala ngü fefe, gü ba, “Mere kpara, ani ngbü efï nga gara ngü, ta te mürü wu la ngbü emala, o engu di ta la ladü de jia ye ne. Angü ah ngbü ta emala, gü ba, ‘Te ni ena kpi la, gbü *ebabata sïkpï, ni ena adu azükü.’ 64 Te di bala, ani ngbü efï, gü ba, ah ena adi mbi, te ye ena atima wü marajümïya, teka anü aceka kpï fütanga mbümbükü la mbi mbi mbi, zalü akoro di gbü ebabata sïkpï la. Angü wü kpara kaka-na ena adu akoro, azi kökö na, atafa di. Fü ewü adu afü ngü, angbü esu wu fü wü kpara, gü ba, ‘Yesu, mere kpara ka-ani, zükü ka-ye eyi gbü kpi!’ Te di bala, mene wu, de te wüh ena adu asu sidi ne, ah ena afa gigina na ne tïne ka!” 65 Fü Miri Pïlatü alügü ngü fü ewü, agü ba, “Wayi, ah mbi, yi za wü marajümïya la, yi nü de ewü o kpala, teka de wüh ceka kpï fütanga mbümbükü la. De yi mere ngü la ba e te yi le.”
66 Fü wü mere kpara la ayia de wü marajümïya la, anü kpa füh mbükü Yesu, adete dere mbükü la gö gö gö! Fü ewü amala ngü fü wü marajümïya la, de wüh ngbü kpala, adi efete mö mbükü la kpekpeke, angü wüh ena azi kö Yesu.
* 27:16 Gara ïrï Baraba kpah de Yesu. † 27:26 Juru te wüh süma Yesu di, ah de juru konü de biki gbü ye. ‡ 27:57 Arïmatayo de sü ka wü Yüsefa, te wüh bï engu tete.