2
Dene ngü ka yayaka ka Yesu
1 Gbü wü re engu la, fü mere Miri *Kayïsara Agusito ato kpeke rïrï, gü ba, wü kpara ꞌburu nü ba ïrï wü gbü köcökpa, teka fü ni awu, gü ba, wüh neh fe? 2 Ngü la mere te-ye, o Kuriniyo ngbü ta miri tete, gbü nga nzö kötï ka Sïrïya. Ngü la, ah de gina ngü, te wüh ba ïrï wü kpara bala. 3 Teka ngü la, fü wü kpara ꞌburu ayia anü aba ïrï wü, agbü sü te nguwa ewü di gbügbü na.
4 *Yüsefa, fü mü ayia agbü Nazareta,* teka anü aba ïrï mü agba yi, agbü Beteleme,† te di de kötï ta te wüh bï Miri *Davidi gbügbü na, angü Yüsefa koro gbü nguwa Davidi. 5 Fü ewü anü ake *Marïya, würüse ta te engu le aza ne, teka aba ïrï wü kpala ake di. Amba bu Marïya ndri ka-ye eyi. Ah gbamari teka ayaka. 6 Fü sïkpï ka yayaka atï fü Marïya, o wüh di ciki agbü Beteleme kpala. 7 Fü Marïya ayaka gina enga ye, ye komoko. Fü engu agaga mbarase la de bongo, aseke engu gbü külü e, te wü yiti ngbü ezü e gbügbü na, ciki esambü ka wü yiti la, angü wüh maka ta züka sü ka rara nda-wü de.
Dene ngü te malayïka ka Me mala fü wü mürü kambiliki
8 Gara wü kpara ta ladü gbü sü la, te ewü ngbü endoro de wü kambiliki ka-wü gbü gü, da efete ewü. 9 Gbü biti la, fü Me atima gara *malayïka ka-ye kpaka ewü. Fü wazi ka Me alofo sü ede ewü kpala ꞌburu raaa! Fü cürü ayia arï te ewü afa sü.
10 Fü malayïka la amala ngü fü ewü, gü ba, “Yi mere e akpe cürü de, angü ma koro kpaka yi de züka tofo ngü, te ena areke wü kpara füh kotö ne ꞌburu. 11 Angü enatikine gbü Beteleme,‡ wüh yaka Miri, te Me tima teka aküwa yi ne, eyi. 12 Dene ngü te yi ena awu engu tete. Yi ena amaka vürü jaji, te wüh gaga engu de bongo, seke gbü külü e, te wü yiti ngbü ezü wü e ka-wü gbügbü na ne.”
13 Fütanga ngü te malayïka mala la, rurrru! fü mere bi wü malayïka ka Me ayia agbü kpï, akoro arü, abiti te-wü ede kiri wü la. Fü ewü akpo da ebï ci, da egbo nga ïrï Me, gü ba,
14 “Nih gbo nga ïrï Me.
Nih gbo nga Me agbü kpï.
Me to züka gu ngü eyi fü wü kpara ka-ye.
Wü kpara te engu le ngü ka-ewü,
wüh ena angbü de mere tadu füh kotö ne ꞌburu.”
15 Te wü malayïka la nza ci ka-wü tete, fü ewü ayia ace wü mürü kambiliki la, ago ka-wü agbü kpï.
Fü wü mürü kambiliki la amala ngü esüka wü ngberrre, gü ba, “Ani nü la enü agbü Beteleme, teka aceka mene ngü, de te Me sere fü ani ne, cu de jia ani.” 16 Fü ewü ayia bü kere, anü akoro agbü Beteleme, amaka *Marïya ake *Yüsefa, bete vürü mbarase, te wüh seke engu gbü külü e, te wü yiti ngbü ezü e gbügbü na la, fanü.
17 Te wü mürü kambiliki koro wu ngü la bala, fü ewü amala nga ngü, de te malayïka mala fü ewü, teka ngü ka mbarase la, ꞌburu fü wü kpara. 18 Baka te wü kpara je ngü de gömö wü mürü kambiliki la, fü ngü la aga gbü jia ewü ꞌburu afa sü. 19 Fü Marïya akpo angbü da efï nga ngü la emaguma ye. 20 Fü wü mürü kambiliki la ale kaje ka-wü ago, da ecu ngü Me, kpah da egbo nga ïïrï na, teka wü ngü ꞌburu te ewü nü ceka cu de jia wü, baka te ewü je gömö wü malayïka ka Me ne.
Dene ngü te ewü gü ïrï Yesu tete na
21 Gbü sïkpï ꞌbajena, fütanga yayaka la, fü wü *Yüsefa ake *Marïya aza mbarase, anü di, agü esa *basa, baka te di gbü gele ka wü *Yïsarayele. Fü ewü agü ïïrï na Yesu, ïrï ta te *malayïka mala nganga fü Marïya, o engu maka bu la de ne.
22-24 Fütanga ngü la, fü sïkpï ayia atï fü Marïya, teka fü ewü areke ngü kaka sidi nga yayaka, baka te di gbü *Rïrï ka Müse. Te di bala, fü wü Yüsefa ake Marïya ayia anü de vürü mbarase, agbü *Mere Kambü ka Me agbü Yerüsalema, teka ato takpa fü Me, ba e te *Müse ba gbü Rïrï ka Me, gü ba, “Wüh ena adi eto wü mö ꞌbasu, teka areke ngü ka würüse, te bï ye, di.”§ Wüh le kpah ao Yesu engagira Mere Me, angü wüh ba ta kpah eyi, gbü Rïrï ka Me, gü ba, “Te würüse bï gina enga ye, te ah de komoko la, ah le fü ewü aza engu, akoro di, ao engagira Mere Me.”*
25 Gara kpara ta ladü agbü Yerüsalema kpala, de ïrï ye Sïmïyona. Engu de züka kpara, te le ngü ka Me de maguma ye biringbö. Ah ngbü ta kpah eo jia ye teka miri, te Me ena atima teka aküwa ani, wü di enga Yïsarayele ne. Angü *Nzïla Wazi Me ngbü ta eto wazi fefe me-ye. 26 Fü Nzïla Wazi Me la amala ngü fefe, gü ba, ye tï akpi la de, zalü te ye ena awu Miri la cu de jia ye feke.
27 Fü wü Marïya ake Yüsefa aza Yesu, anü akoro di kpa etambasü Kambü ka Me, teka ao engu engagira Mere Me, baka te di gbü rïrï ka gele ka-ewü. Gbü sïkpï la, fü Nzïla Wazi Me aza Sïmïyona, anü di kpah kpala, teka awu Yesu. 28 Te Sïmïyona koro maka ewü kpala, fü ah abï Yesu esaka ye, akpo da egbo nga ïrï Me, gü ba, 29-31 “Wayi Mere Me, enatikine ma wu Mere Miri E-küwa-nih eyi cu de jia ra, kpah ba e ta te mü mala fere. Te di bala, ma tï e ka-ra eyi akpi tïne, de gu maguma. Angü mbarase ne, mü tima engu teka aküwa wü kpara füh kotö ne ꞌburu. 32 Engu ena adi de ra-sü te ena agü tamu züka kaje ka-mü fü wü *ganzi kpara ꞌburu. Kpah bala, wü kpara ena agbo nga wü kpara ka-mü, wü di enga Yïsarayele, teka ngü kaka.”
33 Fü ngü de te Sïmïyona mala, teka Yesu ne, aga gbü jia wü Marïya ake Yüsefa afa sü. 34 Fü Sïmïyona ayia ao kpa ye füh wü Marïya, ayi-ta Me, de ah to wazi fü ewü. Fü ah amala ngü fü Marïya, ni ye Yesu, gü ba, “Mbarase ka-mü ne, Me fe engu teka are maguma wü kpara. Angü wü gara kpara ena ato maguma wü fefe, fü ewü aküwa. Amba mene ewü de te ewü le ngü kaka de ne, wüh küwa kpah de. Angü engu de Ri Me te Me tima fü nih, amba mere bi wü kpara tï ale ngü la nda-wü de. 35 Te di bala, siti fïngangü ka-ewü, ta te wo te-ye awo ne, ena asere te-ye. Amba nda-mü Marïya, cïnga ena akuru maguma mü, teka ngü ka mbarase ne, baka te wüh sö e de maguruma la.”
36-37 Gara mere würüse wökö ta kpah ladü kpala, de ïrï ye Ana, ye Fanüwele.† Engu ta de *mürü dofo ka Me, te Nzïla Wazi Me ngbü ta eto wazi fefe, de ah di emala ngari Me. Wüh za ta te-wü ake watï ye, ra ngbee re lorozi. Fü watï ye na akpi ace engu. Fü würüse la angbü kpikpi ye, fütanga watï ye, zalü te re kaka koro tete teke bala de füh ye bala (84). Ah ngbü ta endoro etambasü *Mere Kambü ka Me te nga wü sïkpï ꞌburu, da egbo nga ïrï Me, ra de biti, da eku gba fefe, kpah da *eꞌbï te-ye. 38 Te wü Yüsefa ake Marïya koro de Yesu etambasü ka Mere Kambü ka Me la, fü Ana akoro kpaka ewü. Te engu wu Yesu, fü ah akpo ꞌduwa da egbo nga ïrï Me. Fü ah adu akpo da emala nga Yesu fü bi wü kpara, de te ewü ngbü ecï nga miri, te Me ena atima, teka aküwa wü di enga Yïsarayele ne, gü ba, miri la koro eyi dene.
39 Te wü Yüsefa ake Marïya nza wü ngü, te di gbü *Rïrï ka Me ꞌburu tete, fü ewü ayia ago agba wü, agbü Nazareta, te di gbü nga nzö sü ka *Galïlaya.
40 Fü Yesu aga, akoro züka kpeke mbarase. Fü engu awu wü ngü afa sü. Fü Me angbü ele ta-ngü tete, da eto wazi fefe.
Dene ngü ka Yesu de wü mürü rïrï,
kpa etambasü Mere Kambü ka Me agbü Yerüsalema
41-42 Wü *Yüsefa ake *Marïya ngbü ta enü agbü Yerüsalema tenga wü re ꞌburu, teka azü *Karama ka Pasïka, baka rïrï ka gele ka wü di enga *Yïsarayele. Te re ka Yesu koro tete nzükpa de füh ye ꞌbasu, fü ewü anü agbü Yerüsalema, teka azü Karama ka Pasïka de wü ni ye.
43-44 Te wü sïkpï ka karama la nza tete, fü ni ye Yesu ake Yüsefa ayia ka-wü de wü bu wü, atï te kaje, angbü ego. Fü ewü anü gbü ra dela gbuuu, wüh fï nda-wü, gü ba, “Yesu dene ladü de wü bu ye sela, ego.” Amba Yesu, mü ce te-mü ka-mü, ngbü eyi ciki agbü Yerüsalema kpala. Etamurago la, fü ewü akpo da egïrï engu esüka wü bu ye, angü gbü sïkpï engu la, wüh wu engu de. 45 Wüh gïrï engu ma, wüh maka de. Fü ewü ara te kaje. Fü kpï aseke. Fü ewü alügü nga wü adu agbü Yerüsalema, teka agïrï engu kpala.
46 Te wüh du koro tete agbü Yerüsalema la, fü ewü ara aseke kpah kpï. Tïne gbü sïkpï engu la, fü ewü adu amaka Yesu kpa etambasü *Mere Kambü ka Me, te ngbü esüka wü *mürü rïrï, da eje ngü gömö ewü, kpah da eyi-ta ewü de wü kpeke yitangü. 47 Wü ngü de te engu ngbü elügü fü wü mürü rïrï la, ah ka-ye ꞌburu wü kpeke ngü. Fü ngü la aga gbü jia wü kpara la afa sü.
48 Te wü ni ye Yesu maka engu kpa esüka wü kpara la tete, fü komö ewü ayia agu ka ngü la. Fü ni ye na, Marïya, amala ngü fefe na, gü ba, “Enga ni, ye mere ani ake wö ye bala, neh teka ne? Te ani ngbü egïgïrï ye de mere cïnga emaguma ani de bane ne!” 49 Fü Yesu alügü ngü fü ewü, gü ba, “Yi ngbü egïrï ra, neh teka ne? Yi wu de, gü ba, ah le fü ra angbü engbü esambü ka Wüba?” 50 Amba ngü de te Yesu mala fü ewü de bala ne, wüh wu si-ngü gbügbü na nda-wü de.
51 Fütanga ngü la, fü Yesu ayia ago de wü ni ye, agbü Nazareta. Angü ah ngbü ta eje rïrï ka-ewü ereke areke. Fü ni ye na ao to ye fï te ngü te Yesu lügü fü ewü la.
52 Fü Yesu aga, akoro mere kpeke komoko, te wu ngü fa sü. Ngü kaka reke gbü jia Me fa sü, gbü jia wü kpara kpah bala.
* 2:4 Nazareta de gara nzö kötï ka Galïlaya. † 2:4 Beteleme de gara nzö kötï ka Yudaya. ‡ 2:11 Beteleme de kötï ta te wüh bï Miri Davidi gbügbü. Wüh bï Miri Yesu kpah sela. § 2:22-24 “Wü mö ka gü ꞌbasu, anga togo mö ka kötï ꞌbasu.” Mü ena amaka ngü la gbü buku ka Rïrï ka Gele ka wü Levi 12:1-8. * 2:22-24 Mü ena amaka ngü la gbü buku ka Gogo ka wü Yïsarayele 13:2, 11-15. † 2:36-37 Fanüwele, de kpara te di gbü nguwa Asera.