17
Dene ngü ka Pawülü ake Sïla agbü Tesalonika
1 Te wü Pawülü yia agbü Fïlïpoyi kpala, fü ewü anü akoro agbü Afipoli. Fü ewü ayia sela, anü akoro agbü Apoloniya. Fü ewü anü fï bala, akoro tïne agbü Tesalonika, angü *kambü ka biti-te ka wü Yïsarayele ta ladü sela. 2-3 Gbü *sïkpï ka Me, fü Pawülü ayia arï kpa esambü ka biti-te la, ba e te engu ngbü emere gbü wü sü ꞌburu. Fü ah akpo da ero mö teka *Ngari Me de wü kpara kpala, gü ba, “Wüh ba ta gbü Ngari Me, gü ba, ‘Ah le de *Kurisito, te Me ena atima teka aküwa ani ne, zü cïnga, de ah kpi, fü ah azükü gbü kpi la.’ Te di bala, Yesu, de te ni ngbü emala nganga fü wü ne, engu me-ye de Kurisito engu la.” Fü Pawülü angbü emala ngü ka Yesu la fü ewü mbölö mbölö bala, te nga wü sïkpï ka Me bata. 4 Fü gara wü di enga *Yïsarayele la ayia ale ngü ka Yesu gömö wü Pawülü ne. Kpah bala, mere bi wü *Giriki, de bi wü gara wara wü kovo, gbü mere kötï la, ayia ato kpah maguma wü ꞌburu fü Yesu. Fü ewü adu angbü ebiti te-wü, da emere ngü ka Me tïne tundu de wü Pawülü ake Sïla.
5 Fü ngü la ayia ato mere siti kanga fü gara wü di enga Yïsarayele, de te ewü le ngü ka Yesu de ne, angü mere bi wü *ganzi kpara to maguma wü eyi fü Yesu, teka ngü ka wü Pawülü. Fü ewü akpo tïne bü ebiti wü siti kpara, de te ewü ngbü emaka te kaje, eto siti fïngangü guvu ewü, de wüh zoro wü Pawülü, amï. Fü ewü aci abiti te-wü, akpo da emere siti ngü, da eba rere, endoro di gbü mere kötï la ꞌburu. Fü ewü anü akoro de ngü ka-wü la, zalü agba gara kpara de ïrï ye Yasona, agbü sü te wü Pawülü ngbü engbü tete. Fü ewü arï kpa esambü la, agïrï wü Pawülü, teka azoro ewü, anü di engagira wü mere kpara ka Tesalonika.
6-7 Wüh maka wü Pawülü kpala nda-wü de. Fü ngü la ake te-wü. Fü ewü ayia azoro tïne bü wü Yasona bete wü gara *kpara ka Yesu, anü de ewü engagira wü mere kpara ka mere kötï la, kpah da eba mere rere kpa tikpi, gü ba, “Wü siti kpara, te ewü ngbü esiti fïngangü ka wü kpara füh kotö ne ꞌburu, tïtïne wüh koro eyi sene, kpo da esiti fïngangü ka-ani. Wüh le aje rïrï ka mere miri ka-ani, *Kayïsara, ne de! Wüh gü ba, gara miri ka-ani ladü, de ïrï ye Yesu! Yasona le ngü ka wü kpara la kpah eyi! Fü ah aza ewü, wü ngba tete kpa gba ye!”
8 Fü ngü de te wü kpara la mala eküte wü Pawülü, teka ngü ka Miri Kayïsara ne, ayia ato mere fïngangü fü wü mere kpara ka Tesalonika, kpah de mere bi wü kpara te ewü je ngü la. 9 Fü wü mere kpara la ayia akuru jiase gbü nzö wü Yasona, de wü bu ye la ꞌburu. Fü wü Yasona ato jiase la, teka areke ngü ka wü Pawülü di. Wü mere kpara la gü ba, “Wü Pawülü yia eyia kere, nü sü ka-wü agbü gara sü. Angü ani ena ato kuru te wü to.”
Dene ngü ka Pawülü ake Sïla agbü Bereya
10 Fütanga ngü la, te sü tï tete, fü wü kpara ka Yesu ayia bü gbü biti la, aza wü Pawülü ake Sïla, agï nga ewü te kaje ka Bereya. Fü wü Pawülü anü, anü, akoro agbü Bereya kpala. Ah te ekoro gbü *sïkpï ka Me, fü ewü anü arï kpa *esambü ka biti-te ka wü Yïsarayele de kpala ne, teka amala ngü ka Yesu fü wü kpara. 11 Wü di enga Yïsarayele de agbü Bereya ne, ngü ka-ewü ka-ye kpikpi ye, ah baka mene ewü agbü Tesalonika ne nda de. Angü wüh ngbü nda-wü eje ngü ka Yesu gömö wü Pawülü ne, de mere tadu. Gbü wü sïkpï ꞌburu, fü ewü angbü etanga Ngari Me, da egïrï si-ngü gbügbü kpo kpo kpo, teka awu, gü ba, anga ngü ka Yesu, te wü Pawülü ake Sïla ngbü emala la, ah de zu ngü ka Me fanü fanü ya? 12 Teka ngü la, fü mere bi wü kpara esüka ewü ayia ato maguma wü fü Yesu, kpah de wü di enga *Giriki mini, wü komoko, de wü würüse, kpah de wü gara wü wara wü kovo ka Bereya la.
13 Fütanga ngü la, fü wü di enga Yïsarayele agbü Tesalonika la aje, gü ba, wü Pawülü ngbü emala ngü ka Yesu fü wü kpara agbü Bereya. Fü ngü la ayia ake te ewü. Fü ewü ale kaje, anü akoro agbü Bereya kpala, akpo esiti fïngangü ka mere bi wü kpara, da ekpülü ewü, teka de wüh mere gü fü wü Pawülü.
14-15 Teka ngü la, fü wü kpara ka Yesu agbü Bereya la, ayia kere, aza Pawülü, anü di te kaje ka mere *yï-ngu. Fü gara ewü agï nganga bala, zalü akoro di agbü Atenayï, ace engu kpala. Te wüh koro kpala, fü Pawülü aba köcökpa, ato esaka ewü, de wüh za du di fü wü Sïla ake Timoteyo, teka de wüh fa nga ni kere agbü Atenayï kpala. Angü, ah ce ta ewü ciki agbü Bereya.
Dene ngü ka Pawülü agbü Atenayï
16 Fü Pawülü angbü agbü Atenayï kpala, da ecï nga wü Sïla ake Timoteyo. Fü ah ayia anü andoro gbü mere kötï la. Fü ah awu mere bi wü faranda, te wü kpara ka Atenayï ngbü eo gba wü. Te Pawülü wu wü e la bala, fü ngü la ato mere cïnga emamaguma afa sü. 17 Teka ngü la, fü Pawülü akpo angbü emala nga Yesu fü wü kpara agbü Atenayï kpala. Gbü wü *sïkpï ka Me, ah ngbü erï kpa *esambü ka biti-te, da ega yïkï teka ngü ka Yesu de wü di enga Yïsarayele, kpah de wü *ganzi kpara, de te ewü le ngü ka Me ne. Gbü gara wü sïkpï, fü engu angbü enü kpah agbü sü ka se-e, teka angbü emala ngü ka Yesu fü wü kpara, de te engu ngbü emaka ewü de kpala ne, 18 agü ba, “Yesu de Ye Me, te koro füh kotö ne, teka aküwa nih. Wüh mörö ta engu, fü Me adu azükü engu gbü kpi la.”
Wü gara kpeke kpara, te ewü wu ngü fa sü, ta ladü agbü Atenayï kpala.* Te wü kpara la je ngü te Pawülü mala la, fü ngü la ayia aga gbü jia ewü afa sü. Fü ewü akpo da emala ngü esüka wü, gü ba, “Apa! Mürü mö la ngbü egü neh fe ya?” Wü gara emala nda-wü, gü ba, “Komoko la ngbü emala dela ngü ka wü ganzi me fü ani de?” 19 Teka ngü la, fü ewü aï Pawülü, de ah nü, ah mala ngü la gbü jia wü e-wu-ngü ꞌburu, te ewü biti te-wü, gbü sü ka biti-te ka-wü, de ïrï ye Ariyopago ne.
Te Pawülü koro kpaka ewü kpala, fü ewü amala fefe, gü ba, “To rïrï ka-ye, de te ye ngbü erï wü kpara di ne, ani le aje ngü la gömö ye, cu de güje ani. 20 Angü ngü de te ye ngbü emala la, ani je gügü la de. Ah ga gbü jia ani fa sü. Te di bala, ani le awu la sisi na mbi mbi mbi.” 21 Wüh mala ngü la bala kükürü de, angü mene ngü te reke gbü jia wü kpara ka Atenayï la, kpah de wü ganzi kpara, te ewü koro ngbü de kpala fa sü ne, ah ka-ye bü teka adi eje to ngü, te ewü je gügü la de, kpah da ero mö teka wü ngü la esüka wü, teka adi ereke fïngangü ka-wü di, baka nga-ngü la.
22-23 Fü Pawülü ayia arü tikpi, engagira mere bi wü kpara la, amala ngü fü ewü, gü ba, “De-yi wü kpara ka Atenayï, baka te ma koro sene, ma ngbü ndoro eyi gbü mere kötï ka-yi sene ꞌburu. Fü ra awu mere bi faranda te yi ngbü reke, o gba yi sene, gbe gbe gbe. Fü ra awu, gü ba, yi le ngü ka wü di enga me ka-yi la, cu de maguma yi. Fü ra anü awu gara faranda, te yi ba e o tete, gü ba, ‘Faranda la, ah de nda me, de te ani wu ngü kaka nda-ani de.’†
Wü di enga wüna, dene si-ngü te ma koro tete sene, teka amala ngü ka Me, de te yi wu ngü kaka-na de, ne fü yi, teka fü yi adu awu ngü kaka mbi mbi mbi. 24 Angü Me te ma ngbü emala nganga fü yi dene ne, ah de Mere Me, ta te mere kotö ne me-ye, de wü e gbü ye ꞌburu. Engu de Mere Miri agbü kpï, zalü koro di füh kotö sene ꞌburu. Te di bala, yi ngbü efï, gü ba, Me ngbü engbü gbü wü mere kambü, de te wü kpara ngbü ejï fefe na ne? 25 Yi ngbü efï, gü ba, Me de mürü cïnga, te ani ena angbü eto e fefe na? Gara e biringbö, te Me le esaka nih nda ma! Engu ngbü eküwa nih, de wü e füh kotö ne ꞌburu me-ye, da eto wazi ye fü nih, teka fü nih angbü ememere wü ngü di. 26 Engu o wü kpara füh kotö ne ꞌburu me-ye. Ta gügü, ah mere gina kpara ngbee biringbö, mere kundu nih de ïrï ye *Adama ne. Fü Me ato wazi fefe, teka de ah bï mere bi nguwa wü kpara, de wüh baya, angbü füh kotö ne ꞌburu. Ah reke kpah wü nga nzö sü, de te nguwa wü kpara la ena angbü gbügbü na, biri biri ꞌburu. 27 Me mere wü ngü la bala, teka de wü kpara wu ngü ka-ni, Me, de wüh le kpah ngü ka-ni de maguma wü. Te di bala, ah fanü, Me eyi ladü tundu de nih biri biri ꞌburu. 28 Ah kpah baka gara ci ka-yi, te yi ngbü ebï, gü ba, ‘Nih ngbü engbü dene ꞌburu teka ngü ka Me, da endondoro, engbü füh kotö sene.’ Wüh bï ta kpah gbü gara ci, gü ba, ‘Nih ꞌburu de wü di Me.’
29 Te di bala, baka te nih di eyi de wü di Me fanü fanü ne, nih mere e afï, agü ba, Mere Me te di agbü kpï ne, ah baka wü e, de te wüh ngbü ereke gbü wü rü, anga gbü se, anga gara e, de te wü kpara ngbü ereke te nga fïngangü ka wü, ne de. 30 Baka ta te wü kpara wu ngü ka Me nda-wü mbi mbi la de ne, Me to kuru te ewü kpah de. Amba enatikine Me ngbü eyi emala ngü fü wü kpara te nga wü sü füh kotö ne ꞌburu, teka de wüh fü maguma wü, ace siti gele ka-wü, adu ale ngü ka-ni, Me, de maguma wü biringbö. 31 Angü, ah fe sïkpï eyi biringbö, te engu ena akolo ngü ka wü kpara füh kotö ne ꞌburu mbi mbi mbi, ato kuru te ewü teka *siti ngü ka-ewü. Ah ce ngü la eyi esaka gara kpara ka-ye, ta te engu fe gügü, teka tima la. Angü Me sere ngü kaka ta eyi, gbü jia wü kpara ꞌburu, gü ba, kpara te ni fe engu, ah dene. Angü ta te wü kpara mörö engu ne, Me du zükü engu gbü kpi la.”
32 Te mere bi wü kpara la je ngü la gömö Pawülü, gü ba, Me zükü gara kpara eyi gbü kpi ne, fü gara ewü akpo angbü emü engu. Fü wü gara angbü emala nda-wü, gü ba, “Ani ena adu aje si-ngü, teka ngü ka züzükü gbü kpi la, mbi mbi mbi gömö ye kpah toto, gbü gara sïkpï.”
33 Te di bala, fü Pawülü ayia ace ewü sela, anü sü ka-ye. 34 Amba wü gara kpara ta ngbürü ladü, te ewü le ngü ka Yesu la gömö Pawülü. Esüka wü kpara la, gara de Diyonisiyo, mere kpara ka kötï la, be kpah te gara würüse de ïrï ye Damarïya.
* 17:18 Wü e-wu-ngü la, wüh ngbü eï gara ewü, wü Epikure, gara ewü de wü Setowa. † 17:22-23 Wüh ba e eküte gara faranda, gü ba, “Faranda ka Me te ani wu ngü kaka de,” angü bi wü me ka-ewü ladü, de ïrï wü kpikpi ye kpikpi ye. Te di bala, mene te wüh wu ïïrï na mbi mbi de, wüh ena areke nda-ka faranda, aba e eküküte bala.