11
Dene ngü ka kpi ka Lazaro
1-2 Gara komoko ta ladü de ïrï ye Lazaro, te di de wü di enga ni ye ꞌbasu, *Marïya ake Marata. Wüh wu te-wü de wü Yesu fa sü. Gba ewü ta agbü Betanïya. Ah de Marïya ta te tökö *züka se-mü ka-ye te lö Yesu, fü ah ayia afuru de su nzö ye ne.*
Gbü gara ra, fü Lazaro ayia atï de keke, o wü Yesu di sela ma. 3 Fü wü di enga ni ye de ꞌbasu ne atima ngü fü Yesu, gü ba, “Mere kpara deyï, züka awuba ka-ye, te ye ngbü ele engu efa sü ne, ah ngbü eke ake.” 4 Te Yesu je ngü la, fü ah agü ba, “Lazaro tï akpi gbü keke la fï nda de. Keke ka Lazaro la koro, teka agü tamu wazi ka Me fü wü kpara. Fü ewü egbo nga ïrï ra gbü ngü la, angü ma de Ye Me.”
5 Yesu le ta wü Lazaro ake Marata bete Marïya fa sü. 6 Amba, baka te engu je nga keke ka Lazaro tete, ah nü kpaka ewü kere nda de. Ah du ra ka-ye sïkpï ꞌbasu feke.
7 Sidi nga ngü la, fü Yesu ayia amala ngü fü wü kpara ka-ye, gü ba, “Ani du la edu agbü Betanïya.” 8 Wüh gü ba, “Ayï! Mere kpara, terane wü kpara gbü *Yudaya ngbü egïrï kaje, teka amörö ye. Ye ele dene adu kpah kpala?” 9 Fü Yesu alügü ngü fü ewü gbü mani, agü ba, “Yi mere e afï nga ngü de. Angü te kpï seke eyi la, sü ena angbü ka-ye raaa! zalü akoro etamurago. Te di bala, te mü ngbü endoro gbü ra-sü la, mü tï ado lö mü de, angü sü lofo ka-ye alofo. 10 Amba te mü ce ra-sü, fü mü akpo da endoro gbü biti la, mü ena ado lö mü ado. Te di bala, wü vügü ka-ra tï amofo ra la de, angü sïkpï ka-ra koro la de.”
11 Fü ah adu amala ngü fü ewü, gü ba, “Lazaro ngbü era ka-ye ara. Ni enü dene anü teka azükü engu gbü ra la.” 12-13 Ah ngbü emala nga kpi ka Lazaro fü wü kpara ka-ye la gbü mani. Amba wü kpara kaka-na la wu, gü ba, Lazaro kpi eyi ne, nda-wü de. Fü ewü amala ngü fefe, ga, “Mere kpara deyï, te engu ngbü era ara la, ah de züka ngü, angü engu ena adu amaka wazi, fü sosoko alofo.” 14 Fü Yesu adu amala ngü la fü ewü tïne mbölö, gü ba, “Lazaro kpi ka-ye eyi. 15 Ma ngbü de tadu teka ngü ka-yi, te Lazaro kpi, o ra di ka-ra sene ne. Angü kpi ka Lazaro la ena aü fïngangü ka-yi, fü yi ato maguma yi fere. Te di bala, nih nü enü agbü gba kaka-na la.” 16 Fü Toma† ayia amala ngü fü wü bu ye, gü ba dene, “Te ah bala la, ani nü enü. Te wüh le amörö mere kpara ka-ani kpala la, de ani kpi tïne de ewü.” Fü ewü ayia anü agbü Betanïya.
Dene ngü te Yesu zükü Lazaro di gbü kpi
17 Te wü Yesu nü koro tete agbü Betanïya, fü ewü aje, gü ba, wüh ti Lazaro eyi, nganga na ra eyi gbü tö sïkpï bala. 18 Betanïya de enga kötï gbamari ede Yerüsalema.‡ 19 Teka ngü la, mere bi wü kpara koro ta agbü Yerüsalema, teka aceka cïnga te wü Marïya ake Marata, teka kpi ka enga ni ewü la.
20 Te wü Yesu koro tete gbamari ede gba wü Marata, fü wü gara kpara akpe anü amala nganga na fü wü Marata, gü ba, “Yesu te ekoro.” Te Marata je ngü la tete bala, fü ah ayia bü kere, ace Marïya kpa esambü la, anü amaka te-wü ake Yesu kpa te kaje.
21 Te Marata koro tete kpaka Yesu, fü ah atï de gba, gü ba, “Mere kpara, te mü ena adi ta ladü sene la, de bane enga wüna tï akpi de. 22 Amba, ah ba ngü de, angü ma wu eyi, gü ba, Me tï eyi amere wü ngü ꞌburu fü mü, te mü ena ayi-tata na la.” 23 Yesu gü ba, “Marata, enga ni mü la ena azükü gbü kpi la azükü.” 24 Marata gü ba, “Wayi, ah ngbürü bala. Ma wu eyi kpo, gü ba, enga wüna ena azükü gbü kpi azükü, gbü *adu sïkpï te wü kpara ꞌburu ena azükü tete.”
25 Fü Yesu amala ngü, gü ba, “Ma de kpara te ngbü ezükü wü kpara gbü kpi, kpah da eküwa ewü. Kpara te to maguma ye fere, ngü ma, te engu kpi la, ah ena adu azükü azükü gbü kpi la. 26 Kpah bala, mene kpara te di ezükü, te ah to maguma ye fere la, ah tï akpi fï nda de. Ah ena aküwa ka-ye aküwa, fï mere badi. Marata, mü je ngü la eyi?” 27 Marata gü ba, “Wayi, mere kpara, ma wu kpo, gü ba, mü de Ye Me. Mü de *E-küwa-a de te Me mala nganga, gü ba, ni ena atima füh kotö ne.”
28 Te Marata mala ngü la bala, fü ah adu kpa ekötï, amala ngü fü enga ni ye gbü zi, gü ba, “Mere kpara koro eyi sene. Ah ngbü eyi-ta ye.” 29 Te Marïya je ngü la bala, fü ah ayia bü kere, akoro kpa etanü, anü kpaka Yesu. 30 Angü Yesu koro ta kpa etambasü nda la de. Ah rü ta la fï bü te kaje, gbü sü te Marata nü maka engu tete na ne. 31 Gara wü kpara ta ladü kpa esambü de wü Marïya. Te ewü wu Marïya, te mü koro tete kere kpa etanü ne, fü ewü afï, gü ba, “Ah ngbü enü dela aku gba kpa füh mbükü.” Fü ewü ayia kpah, anü afa nganga na.
32 Fü Marïya anü akoro kpaka Yesu kpa te kaje kpala. Fü ah atï eri lö Yesu de gba, gü ba, “Mere kpara, te mü ena adi ta ladü sene la, de bane enga wüna tï akpi de.” 33 Te Yesu wu wü Marïya de wü mere bi wü kpara, te ewü ngbü eku gba de bala ne, fü ah angbü de mere cïnga emaguma ye. 34 Fü ah ayi-ta ewü, gü ba, “Wüh ti engu neh siye?” Wüh gü ba, “Mere kpara, ye koro ekoro, ye ceka mbükü la.” 35 Te Yesu je ngü la bala, fü ah ayia atï de gba. 36 Fü ngü la aga gbü jia wü kpara la afa sü. Fü ewü angbü emala ngü esüka wü, gü ba, “Apa! Yi ceka la! Amba Yesu le ngü ka Lazaro neh bala?” 37 Gara ewü gü ba, “Te Yesu ena akoro ta, o Lazaro kpi la de la, de bane, Lazaro tï akpi de, angü wazi Yesu fa sü. Ah ngbü ta eü jia wü kpara, de te ni ani ne.”
38 Fü cïnga wü kpara, te ewü ngbü gbü gba ka Lazaro ne, ayia arï te Yesu afa sü. Te engu ku gba tete, fü ah ayia ꞌduwa, anü akoro kpa füh mbükü la. Mbükü la, ah ka-ye de gö da. Wüh wara ta gara mere ngbürükü da, o emö mbükü la. 39 Fü Yesu agü ba, “Wü nzi da emö mbükü la asidi.” Marata ga, “Ape, mere kpara! Dene se kpara koro tïne eyi esiti de? Angü ah ra gbü tö eyi sïkpï bala dene.” 40 Yesu gü ba, “Mü fï nga ngü tïne, te ma mala fü mü ne, gü ba, ‘Te mü le ngü, de te ma ngbü emala fü mü ne eyi la, mü ena awu wazi ka Me.’ ” 41 Fü ewü ayia anzi ngbürükü da emö mbükü la asidi.
Fü Yesu ae jia ye, aceka kpï kpa tikpi, amala ngü fü Wö ye, gü ba, “Wüba, ma ngbü egbo nga ïrï mü, angü mü ngbü eto wazi fere me-mü, teka amere züka ngü ka-mü di, gbü jia wü kpara. 42 Ma wu eyi kpo, gü ba, mü ngbü eto wazi fere te nga wü sïkpï ꞌburu. Ma mala ngü ne fü mü bala, teka aü fïngangü ka wü kpara, te ewü ngbü ede ra ne, teka de wüh wu, gü ba, mü tima ra me-mü.”
43 Te engu mala ngü la bala, fü ah ayia amala ngü de mere ri ye kpa tikpi, gü ba, “Lazaro, mü koro ekoro!” 44 Fü kövö la ayia azükü agbü mbükü la, akoro kpa etanü! Wüh gaga ta kpakpa na, de wü lölö, de wü küküte ꞌburu de bongo. Wüh i kokomö kpah de kala bongo. Fü Yesu ayia amala ngü fü ewü, gü ba, “Yi furu wü bongo eküküte la efuru. Yi ce engu, de ah go de lö ye kpa ekötï.” Fü ewü afuru bongo, te wüh gaga eküte Lazaro la. Fü ewü ayia ago de ewü ꞌburu kpa ekötï.
Dene ngü ka wü cögbörö kovo ka wü Yïsarayele,
te ewü le amörö Yesu
45 Fütanga ngü la, fü mere bi wü kpara ka Yerüsalema, ta te ewü koro kpaka wü *Marïya, aceka cïnga te ewü ne, ayia ato maguma wü fü Yesu, angü wüh wu ngü de te Yesu mere, te engu zükü Lazaro gbü kpi ne. 46 Amba fü gara ewü ayia anü nda-wü kpaka wü *Farusi, amala nga ngü la fü ewü, gü ba, “Yesu zükü gara kpara eyi gbü kpi.”
47 Te wü Farusi je ngü la, fü maguma ewü ayia asiti. Fü ewü anü amaka wü mürü gele, de wü gara wü cögbörö *kovo ka wü Yïsarayele. Fü ewü ayia abiti te-wü, akpo da efï nga ngü teka Yesu, gü ba, “Ani ena amere neh baye, teka atïrï komoko la? Angü ah ngbü eyi efiti wü kpara ꞌburu, de wü ngü ka-ye la. 48 Te ani ce engu fï bü bala la, wü kpara ena adu ꞌburu, ale ngü kaka. Fü ewü adu aza engu, ao ba miri. Te wü mere kpara ka *Rüma ena aje ngü la bala la, ngü la ena asiti te ewü afa sü. Fü ewü akoro de gü, amürü *Mere Kambü ka Me ka-ani, anza ta nguwa ani ꞌburu. Angü wüh ena afï, gü ba, ani le ngü kaka kpah eyi.”
49 Esüka wü cögbörö kovo ka wü *Yïsarayele la, gara kpara ta ladü de ïrï ye Kayafa. Ta gbü mene re engu la, engu ta me-ye de mere kpara füh kpökpö ka wü kovo. Fü Kayafa ayia amala ngü fü wü bu ye, gü ba, “Ayï! Nda-yi de bane neh ene cürü ne? 50 Ah le de Yesu kpi gbü ngü ka-ye la me-ye. Angü ah reke ta ngbürü pe te kpara biringbö ena akpi me-ye, teka aküwa mere bi wü kpara ꞌburu, da engu de te nguwa nih ena anza ꞌburu ne.” 51 Amba Kayafa mala ngü la de siti maguma ye, teka amörö Yesu asidi. Me za ta ngü la, o me-ye gögömö na, de ah mala ngü la bala baka *mürü dofo, angü ah ta de mere kpara füh kpökpö. Engu mala dela bü ngü te Me reke, o, teka te Yesu ena akpi, aküwa wü Yïsarayele, 52 ah be kpah te mene wü kpara füh kotö ne ꞌburu, te ewü to maguma wü eyi fü Me ne. Angü Yesu kpi teka aküwa ewü, abiti ewü ꞌburu, ao biringbö, wü di Me.
53 Te wü kovo la je ngü te Kayafa mala la, fü ewü ayia ale ngü la. Fü ewü areke te-wü, akpo ꞌduwa da egïrï kaje teka amörö Yesu tete. 54 Teka ngü la, Yesu le andoro tïne gbü jia wü kovo ka wü Yïsarayele ngbaangba ne de. Fü ah ayia anü ka-ye agbü gara sü de ïrï ye Efürayïma, te di de gara kötï mba canza kpa edere sü.
55 Fütanga ngü la, te sïkpï ka *Pasïka koro tete gbamari, fü mere bi wü kpara angbü egboko, enü agbü Yerüsalema, aꞌbï te-wü teka karama la. 56-57 Wü kpara la ngbü da eo jia wü fï te kaje, da eceka Yesu, anga engu ena akoro? Anga ah ena akpe cürü wü cögbörö kovo ya? Te wüh ngbü kpa etambasü *Mere Kambü ka Me la, fü ewü angbü emala ngü esüka wü, gü ba, “Wü fï nda-wü, gü ba, Yesu ena ai maguma ye, akoro gbü karama ne, te re ne fanü? Ah ngbü ta ekoro gbü wü re ꞌburu. Amba gbü re ne, ah tï akoro de, angü wü kovo ka-ani to ta rïrï kpekpeke, gü ba, ‘Te kpara wu sü de te Yesu ngbü engbü tete na la, de ah koro, ah mala nganga fü ani.’ Angü wüh le azoro engu azoro. Te di bala, te Yesu wu ngü la eyi bala la, ah tï akoro nda de.”
* 11:1-2 Mü ena amaka ngü la gbü Yüwane 12:1-8. † 11:16 Gara ïrï Toma de Dadase. ‡ 11:18 Betanïya ka-ye gbamari ede Yerüsalema. Ah koro miles ꞌbasu de, ah baka kilometere bata.