12
God Israelia Gitazir Dughiam Gɨnɨghnɨghamin Isam
1 +Ezɨ Moses ko Aron Isipɨn kantrin ikiavɨra itima, Ikiavɨra Itir God kamaghɨn aning mɨgei, 2 “Iakɨnir kam, a ian azenibar faragha zuir iakɨnimɨn ikiam. 3 Nɨ Israelian gumazamiziba kamaghɨn me mɨkɨm, iakɨnir kamɨn aruer namba 10, gumazamiziba bar vaghvagh uan adarazi bagh sipsipɨn igiatam ko memen igiatam, amɨsefegh. 4 Egh dɨpenir vamɨran itir adarasi avɨrasemeghan koghɨva, me uarir boroghɨn itir daraziv mɨkemeghtɨ, me izɨ asɨzir kam tuiragh uari danɨng aneremɨ. Me deraghvɨra nɨghnigh, asɨzir kam deragh gumaziba ko, amiziba ko, boribar tuiraghtɨ, me asɨzir tuzir kam agɨvagham. 5 Egh nɨ ua bagh vaghvagh sipsipɨn apuritam o memen apuritam amɨseveghtɨ, an azenir vamɨra ikɨtɨ, duatam an mɨkarzimɨn ikian markɨ. 6 Egh me asɨzir kaba uari bagh deraghvɨra dar gan mangɨ iakɨnir kamɨn aruer 14ɨn otogh. Eghtɨ dughiar kamra, an guaratɨzimɨn, Israelian gumazamiziba bar uan asɨzir kabav sueghtɨ, da arɨghiregh. 7 Egh me asɨzimɨn ghuzitaba inigh, uan dɨpenimɨn tiar akabar mɨriabagh asezir tememning daghuigh, dɨpenir kamɨn aven me ikɨ asɨzibar amam. Egh uaghan tiar akam gisɨn itir ter ighuvim aghefegh. 8 Egh dɨmagarir kamɨn me sipsip o memen tuzim avimɨn a tuagh, egh ia asɨzir tuzir kam yis puvatɨzir bret ko zuravarir mɨsozim sara aneremɨ. 9 Egh ia asɨzir tuzir angamtɨzim, ko tuzir mɨnemɨn avighizitam aman markɨ. Ia avimɨn dar dapaniba, ko sueba ko dafariba, ko navir averimɨn itir biziba sara, ia bar da tuegh, dar amɨ. 10 Egh ia asɨzir otevitaba ateghtɨ da ikɨ amɨmzaraghan ikian markɨ. Da ikɨtɨ amɨnim tiraghtɨ, ia dar naba tueghtɨ da bar isi mɨghɨrigh. 11 Egh ia asɨzir kabar amɨsɨ kamaghɨn damu. Ia iniba ikegh dagarir asuabar aghuigh, asadivir aghoribar suigh zuamɨra dar amɨ. Isar ekiar kam, a Ikiavɨra Itir God Israelia Gitazir Dughiam Gɨnɨghnɨghamin Isam.
12 “Eghtɨ dɨmagarir kamra, kɨ Isipɨn danganiba bar dar mangɨ, gumazamizibar otarir ivariaba ko asɨzibar apurir ivariaba, kɨ dav soghtɨ me bar arɨmɨghiregham. Eghtɨ Isipɨn aseba bar, kɨ ivezir kuraba me danɨngam. Guizbangɨra, kɨ uabɨ Ikiavɨra Itir God. 13 Ghuzir ia uan dɨpeniba aghevezir kaba, da ababanimɨn mɨn ikiam. Eghtɨ kɨ Isipian gumazamiziba pazɨ me damuva ivezir kuram me danɨngam. Kɨ ghuzimɨn ganigh, ian dɨpenibagh itagham. Egh kɨ ia ateghtɨ, ivezir kurar kam ia batoghan kogham. Eghtɨ ia deraghvɨra ikiam.
14 +“Eghtɨ ia dughiar kam gɨnɨghnɨghavɨra ikɨtɨ, a ian dughiar ekiamɨn mɨn ikiam. Kɨ dughiar kam ginabaghtɨ, a nan ziam feir isar ekiamɨn mɨn ikiam. Eghtɨ ia Ikiavɨra Itir God amir arazir kam gɨnɨghnɨgham. Eghtɨ ian gɨn otivamin adarasi, bizir a damuasa ia mɨkemezimɨn gɨn mangɨ Ikiavɨra Itir God bagh isar kam damuvɨra ikɨtɨ, a ikɨ mamaghɨra ikiam.”
Yis Puvatɨzir Bretɨn Isam Damuamin Dughiam
15 Egha Ikiavɨra Itir God ua kamaghɨn mɨgei, “Ia faraghɨvɨra uan dɨpenibar yisba batokegh. Egh ia 7plan dughiabar, yis puvatɨzir bret amɨ. Gumazitam 7plan dughiar kabar aven, dar dughiatam yis itir bret ameghtɨ, ia Israelian gumazamizibar tongɨn a batokegh. 16 Egh faragha zuir dughiam ko namba 7ɨn dughiam, ia uari akuvagh Godɨn ziam fer arazim damu. Egh ia ingangarir igharazibar amuan markɨ. Ia uari bagh daghebara tu. 17 Ezɨ 7plan dughiabar faragha zuir dughiamra, kɨ ian anababa Isipɨn kantrin me inigha azenan ghu. Ezɨ azeniba bar dughiar ekiar kamɨn, kar Yis Puvatɨzir Bretɨn Isam Damuamin Dughiam, dughiar kam, a bizir kam gɨnɨghnɨghamin dughiamɨn mɨn ikiam. Eghtɨ ian gɨn otivamin adarasi, bizir a damuasa ia mɨkemezimɨn gɨn mangɨ, Ikiavɨra Itir God bagh isar kam damuvɨra ikɨtɨ, a ikɨ mamaghɨra ikiam.
18 “Egh ia iakɨnir faragha zuiba bar, dar dughiar 14ɨn guaratɨzibar, yis puvatɨzir bret amɨ mangɨ, egh dughiar 21ɨn otogh. 19 Egh 7plan dughiar kabar aven, yis ian dɨpenibar ikian markɨ. Eghtɨ ian gumazitam, o kantrin igharazimɨn gumazir ia ko ititam, a yis itir bret ameghtɨ, ia Israelian gumazamizibar tongɨn a batokegh. 20 Ia oragh. Ia tintinimɨn managh iti, ia yis itir bret raman markɨ. Ia yis puvatɨzir bret amɨ.”
Me asɨzibav sogha isam gamua God Israelia Gitazir Dughiam gɨnɨghnɨsi
21 Egha Moses Israelian gumazir dapanibar diazɨ me izezɨ, a kamaghɨn me mɨgei, “Ia vaghvagh mangɨ sipsipɨn igiatam o memen igiatam amɨsefegh, uan adarazi bagh dav suegh, God Israelia Gitazir Dughiam Gɨnɨghnɨghamin Isam damuam. 22 Egh ia ghuzim itarir ekiam gingegh, hisopɨn ter aguar muziaritam inigh, a isɨ ghuzim itir itarir ekiam darugh. Egh ghuzir muziarim inigh uan dɨpenibar tiar akabar mɨriamɨn tughav itir tememning daghuigh, egh tiar akam gisɨn itir ter ighuvim aghefegh. Egh ia bar dɨpenimɨn aven ikɨ, tav azenan mangan markɨ mangɨ, mɨzarazimɨn otogh. 23 +Gɨn Ikiavɨra Itir God, Isipian otarir ivariabav sueghtɨ me arɨmɨghirɨsɨ Isipɨn danganiba bar dar mangam. A ian tiar akabar ghuzimɨn ganigh, ia ateghtɨ gumazibagh asɨghasɨghamin ensel aven mangɨ ian otarir ivariabav sueghtɨ, me arɨmɨghireghan kogham.
24 “Eghtɨ ia uan boriba ko, bizir a damuasa e mɨkemeziba zurara azenibar dar amuvɨra ikiam. 25 Ia mangɨ nguazir Ikiavɨra Itir God ia danɨngasa mɨkemegha, akar dɨkɨrɨzim gamizimɨn dapiaghɨva, God Israelia Gitazir Dughiam gɨnɨghnɨghɨva isar kam damu. 26 Eghtɨ gɨn ian boriba kamaghɨn ian azangsɨgham, ‘Kar manmaghɨn amizir isar kam?’ 27 Eghtɨ ia kamaghɨn me mɨkɨmam, ‘Isar kam, e Ikiavɨra Itir Godɨn ofa gamua, God Israelia Gitazir Dughiam gɨnɨghnɨsi. A fomɨra Isipian otarir ivariabav soghezɨ me ariaghire. Egha a Israelia en dɨpeniba gitavɨragha, en otarir ivariaba ataghizɨ me deravɨra iti. Ezɨ e datɨrɨghɨn dughiar kam gɨnɨghnɨsi.’ ” Ezɨ gumazamiziba akar kam baregha dapaniba avigha Godɨn ziam fe. 28 Egha me gɨn dɨkavigha ghua Ikiavɨra Itir God damuasa Moses ko Aron mɨkemezir biziba, me dagh ami.
Otarir ivariaba ariaghire
29 +Ezɨ dɨmagarir arɨzimɨn Ikiavɨra Itir God, Isipian otarir ivariabav suagharɨsi. A faragha atrivimɨn otarir ivariam mɨsuegha, ghua otarir ivariar igharazibav sogha ghuavɨra ikia ghua kalabuziar gumazibar, otarir ivariaba sara mɨsoke. Egha uaghan bulmakaubar apurir ivariabav soke. 30 Ezɨ dɨmagarir kamra, atrivim ko, an ingangarir gumaziba, ko Isipia bar dɨkavigha garima, men otarir ivariaba ariaghiregha gɨfa. Men dɨpeniba bar moghɨra vaghvagha, men otarir ivariaba ariaghire. Kamaghɨn amizɨ, Isipɨn danganiba bar, gumazamiziba azirakar ekiam gami. 31 Ezɨ dɨmagarir kamra atrivim Moses ko Aronɨn diagha kamaghɨn mɨgei, “Ia bar dɨkavigh mangɨ. Gua ko Israelian gumazamiziba bar, ia zuamɨra mangɨ, nan gumazamizibagh itagh. Ia mangɨ, ia nan azarazɨ moghɨn, mangɨ Ikiavɨra Itir Godɨn ziam fɨ. 32 Egh ia uan sipsipba, memeba, bulmakauba inigh, ia nan azarazɨ moghɨn, da inigh bar Isip ategh mangɨ. Egh na bagh God ko mɨkɨmtɨ, a deragh na damu.”
33 Ezɨ Isipia Israelian gumazamizibar avɨgha ghaze, “Ia zuamɨram Isip ategh mangɨ. Ia zuamɨra e gitaghan koghtɨ, e bar arɨmɨghiregham.” 34 Ezɨ Israelia plauan me tɨghar yis sara vereghamiba, da inigha, itarir ekiabagh arɨki. Egha me itarir ekiaba inibar da noegha, dɨpɨzibar da atera zui. 35 +Israelia Moses mɨkemezɨ moghɨn, me Isipia bagha ghua kuritir bizir aghuir me gol ko, silvan ingariziba ko, korotiaba bagha uaghan men azai. 36 Ezɨ Ikiavɨra Itir God Isipian damazimɨn ziar ekiam Israelia ganɨdi. Ezɨ Isipia bizir Israelia ifongeziba me ganɨdi. Ezɨ tuavir kamɨn Israelia, Isipian bizir aghuiba, puram ada inigha ghue.
Israelia dɨkavigha ghua
Isipɨn kantrin azenan ghue
37 Israelian gumazamiziba dɨkavigha Ramesesɨn nguibam ategha ghua nguibar ekiam Sukotɨn danganimɨn zui. Gumazir 600,000plan, uan suebar arua zuir kaba, me gumazibara. Me amiziba ko boriba mengezir puvatɨ. 38 Ezɨ gumazamizir igharazir avɨrir maba, ko bulmakauba, sipsipba ko memen avɨrir maba uaghan me ko zui. 39 Me tuavimɨn ghua Isipɨn inizir plaua yis puvatɨzimɨn bret tue. Isipian gumaziba men avɨghavɨra iti, me dagheba akɨramin dughiaba puvatɨ. Kamaghɨn, me yis isa plaua gatɨzir puvatɨ.
40 +Israelia 430plan azenibar Isipɨn kantrin ike. 41 Ezɨ aruer kamra, men 430plan azenimɨn aruer abuananam, Ikiavɨra Itir Godɨn gumazamiziba Isip ategha azenan zui. 42 Ezɨ dɨmagarir kamra Ikiavɨra Itir God Israelia deraghvɨra men gara, egha Isipɨn kantrin me inigha azenan ize. Egh zurara azenir gɨn izamibar, men gɨn otivighamin adarasi, me dɨmagarir kamra angamɨra ikɨ ganɨva, Ikiavɨra Itir God gɨnɨghnɨghɨva, an ziam fam.
God Israelia Gitazir Dughiamɨn isamɨn gɨn mangamin arazibar,
akar gavgaviba Israelia ganɨngi
43 Ikiavɨra Itir God kamaghɨn Moses ko Aron mɨgei, “Ia God Israelia Gitazir Dughiamɨn isamɨn arazibagh nɨghnɨgh kamaghɨn damu. Kantrin Igharazibar Gumazamiziba, isar kamɨn daghetamra aman markɨ. 44-45 Eghtɨ gumazir dughiar otevimɨn ia ko itiba, ko gumazir dagɨaba bagha ingara itiba, me isar kamɨn daghetam aman kogham. Ezɨ gumazir ia ivezezɨ me ingangarir gumazir kɨnibar mɨn itima, ia men mɨkarzir mogomebar inibar aghore, merara uaghan ia ko isar kamɨn daghetam amam.
46 +“Egh gumazamiziba, dɨpenir me aven ikia asɨziba tuezim, me dɨpenir kamɨn averara ikɨ, egh asɨzir tuzibar amɨ. Me daghetaba inigh azenan mangan markɨ. Egh uaghan me asɨzir agharibar amɨ dar pɨran markɨ. 47 Israelian gumazamiziba bar isar kamɨn aven ikɨ damɨ.
48 “Eghtɨ gumazir uan mɨkarzir mogomemɨn inim atuzir puvatɨzim, daman kogham. Kantri igharazimɨn gumazim iza ian kantrin aven iti, a God Israelia Gitazir Dughiamɨn isam ia ko a damusɨ, ia an mɨkarzir mogomemɨn inim atugh. Egh uaghan gumazir an ikɨzimɨn itiba sara, men mɨkarzir mogomebar iniba aghoregh. Eghtɨ a ian gumazimɨn mɨn ikɨ, ian adarazi ko damɨ. 49 Ezɨ arazir kabara Israelian gumazamiziba, ko gumazir kantrin igharazibar ikegha iza ia ko itiba, uaghara arazir kabar gɨn mangɨ.” 50 Ezɨ Israelia, me Ikiavɨra Itir God Moses ko Aron mɨkemezɨ moghɨrama ami. 51 Ezɨ dughiar kamra Ikiavɨra Itir God, Israelian anababar aven vaghvagha bar me inigha Isipɨn kantrin azenan ghu.
+ 12:1 Ofa Gami 23:5; Dɨboboniba 9:1-5; 28:16; Godɨn Araziba 16:1-2 + 12:14 Ua Me Ini 23:15; 34:18; Ofa Gami 23:6-8; Dɨboboniba 28:17-25; Godɨn Araziba 16:3-8 + 12:23 Hibru 11:28 + 12:29 Ua Me Ini 4:22-23 + 12:35 Ua Me Ini 3:21-22 + 12:40 Jenesis 15:13; Galesia 3:17 + 12:46 Dɨboboniba 9:12; Jon 19:36