4
Elisa amuir odiarimɨn akura
1 Dughiar mamɨn Godɨn akam inigha izir gumazibar okoruamɨn mav, an amuim Elisa bagha ize. An pam aremezɨ an odiarimɨn iti. Egha a kamaghɨn Elisan diava arai, “O gumazir ekiam, nan pam areme. Nɨ fo, a zurara Ikiavɨra Itir Godɨn atiati an apengan iti. Egha a faragha gumazir mam da pura dagɨaba ini. Ezɨ datɨrɨghɨn kɨ da ikarvaghamin dagɨaba puvatɨ. Ezɨ gumazir kam nan otarimning iniasa izi, egh aning damutɨ aning an ingangarir gumazir kɨnimningɨn otogham.”
2 Elisa akar kam baregha kamaghɨn amizim mɨgei, “Kɨ manmaghɨn nɨn akuragham? Bizir manam nɨn dɨpenimɨn iti?”
Ezɨ amizim kamaghɨn a ikaragha ghaze, “Kɨ mɨner mam iti, olivɨn borem an iti, anarɨra. Kɨ ua bizir igharaziba puvatɨ.”
3 Ezɨ Elisa kamaghɨn a mɨgei, “Nɨ mangɨ namakabar azaraghtɨ, me uan mɨner pura itiba nɨ danɨngigh. Nɨ mɨner avɨriba inigh. 4 Egh nɨ mɨner kaba inigh uan dɨpenimɨn aven mangɨ, egh tiam asaragh. Datɨrɨghɨn nɨ uan otarimning ko borer nɨn mɨner kamɨn itim isɨ, mɨner kabagh ingegh. Nɨ mɨnetam gingeghtɨ a izɨvaghtɨ, nɨ a inigh danganitam dafagh. Nɨ kamaghɨra damuvɨra mangɨtɨ, mɨner kaba bar izefegh.”
5 Ezɨ amizim akar kam baregha gɨvagha ghua, uan namakaba da mɨneba inigha, uan dɨpenimɨn ghu. Egha a uan otarimning ko dɨpenimɨn aven ghugha tiam asara. Ezɨ an otarimning mɨneba isa a bagha izima, a borem mɨner kabagh ingavɨra iti. 6 Amizim borem mɨnebagh ingegha gɨvagha, kamaghɨn uan otarir mam mɨgei, “Nɨ mɨner igharazim inigh izɨ.”
Ezɨ otarim ghaze, “Amebam, mɨneba bar izefe.” Egha dughiar kamra, borem ua amizimɨn mɨnemɨn otivir puvatɨ. A kamaghɨra tu.
7 Ezɨ amizim ghua kamaghɨn Godɨn akam inigha izir gumazim Elisa mɨgei, “Kɨ mɨner kaba bar borem dagh ingegha gɨfa.”
Ezɨ Elisa kamaghɨn a mɨgei, “Nɨ mangɨ borer kaba amadagh, egh dagɨaba inigh. Egh nɨ uan pam inizir dagɨaba ikaragham. Eghtɨ dagɨar naba ikiam, kar nɨ uan otarimning ko ia daghebagh ivezam.”
Elisa Sunemɨn nguibar ekiamɨn amizimɨn otarim gamizɨ, a ua dɨkafi
8 Dughiar mamɨn Elisa Sunemɨn nguibamɨn ghu. Amizir mam nguibar kamɨn ikia, egha dagɨar avɨriba iti. Egha uan dɨpenimɨn daghetam amasa Elisan azangsɨsi. Ezɨ Elisa zurara Sunemɨn izir dughiabar an amizir kamɨn dɨpenimɨn apiaghirava api.
9 Egha dughiar mamɨn amizir kam kamaghɨn uan pam mɨgei, “Nɨ gan, gumazir kam zurara iza e koma api, kɨ fo, a Godɨn akam inigha izir gumazim, egha a God baghavɨra itir gumazimra. 10 Ga uaning, ga ti dɨpenir ghuriar pɨn itimɨn daguraguir danganitam akɨrigham. Egh e akuir dakozitam ko, apir dakozitam ko, dabirabir tam ko, lamɨn tam, danganir kamɨn dar arigham. Eghtɨ gumazir kam izamin dughiamɨn, a danganir kamɨn ikiam.” Egha aning a bagha danganir kam akɨri.
11 Ezɨ dughiar mamɨn Elisa ua Sunemɨn izegha, danganir kamɨn ghuavanabogha, uan akuir dakozim girɨghav ikiava avughsi. 12 An avughsa ikia kamaghɨn uan ingangarir gumazim Gehasi mɨgei, “Nɨ magɨrɨ na bagh Sunemɨn amizir kamɨn ganigh, egh a mɨkemeghtɨ a izɨ.” Ezɨ Gehasi amizim mɨkemezɨ a iza an guamɨn tu.
13 Ezɨ Elisa Gehasi mɨgɨa ghaze, “Nɨ kamaghɨn amizimɨn azaragh, ‘Bar guizbangɨra, nɨ ingangarir ekiam gamua gan akura. E bizir tizim damigh, nɨn akurvazir aghuim ikaragham? Elisa ti mangɨ atrivim o mɨdorozir gumazibar dapanimɨn azaraghtɨ, aning nɨ bagh bizir aghuitam damuam? Nɨ kamaghɨn ifongez, o?’ ”
Ezɨ Gehasi ghua amizir kamɨn azarazɨ, amizim kamaghɨn a mɨgei, “Kɨ uan adarazir tongɨn iti, egha bizitamɨn otevezir puvatɨ.”
14 Ezɨ Elisa kamaghɨn Gehasin azara, “E bizir aghuir manatamɨn amizir kamɨn arazir aghuim ikarvagham?”
Ezɨ Gehasi ghaze, “Kɨ gari, bizir vamɨra iti, an pam bar ghurizɨ, a boriba puvatɨ.”
15 Ezɨ Elisa Gehasi mɨgɨa ghaze, “Nɨ amizim mɨkemeghtɨ, a izɨ.” Ezɨ Gehasi ghua amizim mɨkemezɨ, a iza tiar akamɨn tughav iti.
16 +Ezɨ Elisa amizim mɨgɨa ghaze, “Azenir munamɨn dughiar kamra, nɨ otaritam uan agharimningɨn a firagham.”
Ezɨ amizim a ikaragha ghaze, “Ga uaning, nan gumazir aruam, nɨ Godɨn akam akurir gumazim, nɨ na gifaran markɨ.” 17 Ezɨ gɨn, amizir kam navim asangi. Egha Elisa mɨkemezɨ moghɨra, azenir munamɨn, dughiar kamra an otarim bate.
18 Azenir mabar gɨn otarim ekevegha, uan afeziam bagha azenibar ghu. Kar witbar ghorir dughiam, ezɨ afeziam ingangarir gumaziba ko witɨn azenimɨn iti. 19 Otarim ingangaribar gara ikia, egha kamaghɨn uan afeziamɨn diava arai, “Iiii afeziam! Nan dapanim puvɨra na gami. A na gamuavɨra iti! Iiii!”
Ezɨ afeziam uan ingangarir gumazir mam mɨgɨa ghaze, “Nɨ otarir kam inigh an amebam bagh mangɨ.” 20 Ezɨ ingangarir gumazim otarim inigha an amebam bagha ghu. Ezɨ otarim amebamɨn apozim girɨghav ikia ghua, dughiar aruer arɨzimɨn tu, egha an areme. 21 Ezɨ amebam otarimɨn kuam inigha dɨpenimɨn pɨn ghuanaga Elisan danganimɨn aven ghua dakozim anetɨ. Egha amebam azenan ghugha tiam asara.
22 Egha a uan pamɨn diazɨ, a izima a kamaghɨn a mɨgei, “Nɨ mangɨ ingangarir gumazitam mɨkemeghtɨ, a na bagh donki inigh izɨ. Eghtɨ kɨ zuamɨra mangɨ, Godɨn akam inigha izir gumazir kamɨn ganigh, egh uamategh izam.”
23 Ezɨ an pam ghaze, “Manmagh amizɨ nɨ datɨrɨghɨra mangasa? Nɨ Sabatɨn dughiam o iakɨnir igiamɨn dughiar ekiam mɨzuamam, o?”
Ezɨ amizim ghaze, “Markɨ, kɨ datɨrɨghɨra mangasa. Nɨ nɨmɨra ikɨ. Biziba deragham.”
24 Ezɨ ingangarir gumazim satel donki gatɨzɨ, amizim a gapera. Egha amizim kamaghɨn ingangarir gumazim mɨgei, “E mangamin dughiamɨn, nɨ donki damutɨ, a zuamɨra mangɨ. Nɨ na bangɨn aghumra mangan markɨ. Donki aghumra mangɨsɨ kɨ ifuegh, nɨ mɨkɨmam.”
25 Egha amizim ingangarir gumazim ko, Godɨn akam inigha izir gumazim Elisan ganasa Karmelɨn Mɨghsɨamɨn ghu.* Aning saghon ikiavɨra itima, Elisa aningɨn gani. Egha a uan ingangarir gumazim, Gehasi mɨgei, “Nɨ munagh gan, Sunemɨn amizir kam izi. 26 Nɨ ivegh a bagh mangɨva an azaragh fogh, a uan pam ko otarim me ti deragha iti, o puvatɨ?”
Ezɨ Gehasi ghua amizimɨn azarazɨ, amizim kamaghɨn an akam ikaragha ghaze, “E deraghavɨra iti.” 27 Amizim iza mɨghsɨamɨn Elisa batogha, aviragha Elisan dagarimningɨn suira. Ezɨ Gehasi amizimɨn garima, a kamaghɨn amima, an a tɨvamadaghtɨ a tong saghon mangasa.
Ezɨ Elisa kamaghɨn Gehasi mɨgei, “Anetakigh. Kɨ fo, an osɨmtɨzir bar ekiam iti. Ezɨ Ikiavɨra Itir God an osɨmtɨzim nan modogha an gun na mɨkemezir puvatɨ.”
28 Ezɨ amizim ghaze, “Gumazir ekiam, kar nɨn mɨgɨrɨgɨamɨn God borir kam na ganɨngi. Kɨ nɨn azarazir puvatɨ. Ezɨ kɨ nɨ mɨgɨa ghaze, nɨ na gifaran markɨ.”
29 Elisa akar kam baregha, kamaghɨn Gehasi mɨgei, “Nɨ deraghvɨra uan inim ikegh, egh nan fidizir aghorim uan dafarimɨn an suiragh, egh zuamɨra Sunemɨn nguibamɨn mangɨ. Egh nɨ gumazitam batogh, dughiam a danɨngan markɨ. Eghtɨ gumazitam dughiam nɨ danɨngtɨ, nɨ an akam ikaraghan markɨ. Nɨ amizir kamɨn dɨpenimra mangɨ, egh fidizim otarir kamɨn guam gisɨn datɨgh.”
30 Ezɨ otarimɨn amebam kamaghɨn garima, Elisa mangan ibura, ezɨ a kamaghɨn mɨgei, “Ikiavɨra Itir Godɨn ziamɨn, kɨ guizbangɨra mɨgei, kɨ nɨ ategh uabɨra mangan kogham.” Kamaghɨn amizɨ Elisa dɨkavigha amizir kam ko uamategha Sunemɨn ghu.
31 Ezɨ Gehasi faragha ghua Elisan fidizir aghorim isa otarimɨn guam gatɨ, ezɨ a tong mozorogha amir puvatɨ. Bar puvatɨ. Egha Gehasi uamategha zui. A tuavimɨn aning batozir dughiamɨn, a kamaghɨn Elisa mɨgei, “Nɨ mɨkemezɨ moghɨn kɨ ami, ezɨ otarim ua dɨkavizir puvatɨ.”
32 Egha me ghua dɨpenimɨn otivigha, Elisa uan danganimɨn tiar akamɨn ghugha, otarir kamɨn kuamɨn garima a dakozim girɨghav iti. 33 Egha an aven ghugha tiam asaragha, Ikiavɨra Itir God ko mɨgei. 34 +Egha a dakozim gisɨn ghuavanabogha otarimɨn kuam gisɨn fuagha, uan akam isa otarimɨn kuamɨn akam gatɨgha, uan damazimning an damazimningɨn porogha, uan dafarimning isa an dafarimning gisɨn atɨ. Elisa kamaghɨn amuavɨra itima, otarimɨn mɨkarzim ua fei. 35 Ezɨ Elisa dakozim ategha mong uan danganimɨn aven arui. Egha ua ghua otarim gisɨn avira. Ezɨ otarim 7plan dughiabar asigha uan damazimning kui.
36 Ezɨ Elisa Gehasin diagha kamaghɨn a mɨgei, “Nɨ mangɨ otarimɨn amebam mɨkemeghtɨ a izɨ.”
Ezɨ Gehasi kamaghɨn amizɨ, amizir kam anaga akuir danganimɨn aven ghu. Ezɨ Elisa a mɨgei, “Nɨ uan otarim inigh.” 37 Egha amizim Elisan dagarimningɨn boroghɨra irɨgha, dapanim aviragha nguazim mɨtuagha, ziar ekiam Elisa ganɨdi. Egha gɨn dɨkavigha uan otarim inigha ghu.
Elisa dɨparsɨzim gamizɨ, a dera
38 Dagheba puvatɨzir dughiar kurar mam, Israelɨn nguazim bato. Ezɨ dughiar kamɨn Elisa uamategha ghua Gilgalɨn nguibamɨn iti. Dughiar mamɨn, Godɨn akam inigha izir gumazibar okoruamɨn, gumazir maba iza a da nɨghnɨziba isi. Me apiagha an akaba barasi, egha Elisa uan ingangarir gumazim kamaghɨn a mɨgei, “Nɨ mɨner ekiam inigh izɨva Godɨn akam inigha izir gumaziba bagh dɨparsɨzim damu.”
39 Ezɨ Godɨn akam inigha izir gumazir mam dɨparsɨzir tam damuasa ghua, zuravariba buri. Egha a ruarimɨn itir sevibar mɨn garir bizibar gara ghaze, ka ti dagher aghuiba. Kamaghɨn amizɨ, a sevir ovɨzir avɨriba inigha, uan inim garɨghizɨ an inim bar izɨfa. Egha a da inigha iza dar ghoregha mɨnem gaghui. Ezɨ gumaziba deragha sevir ovɨzibagh fozir puvatɨ. 40 Dɨparsɨzim isigha gɨvazɨ, Godɨn akam inigha izir gumaziba damasa me da isa itaribagh arɨsi. Ezɨ me apir dughiamɨn, dɨparsɨzim men akabav sosi, ezɨ me kamaghɨn Elisan dei, “O Godɨn akam inigha izir gumazim, dɨparsɨzir kam bar puvɨra mɨsosi. Ezɨ e daman ibura. E ti arɨmɨghiregham.”
41 Ezɨ Elisa plauan me witɨn ingarizir taba inigh izasa me mɨgei. Me da inigha izezɨma, Elisa da mɨnem mɨkɨnigha, kamaghɨn uan ingangarir gumazim mɨgei, “Nɨ dɨparsɨzim uam a isɨ itaribar arɨkigh, eghtɨ Godɨn akam inigha izir gumaziba damam.” Ezɨ me apima, dɨparsɨzim datɨrɨghɨn ua men akabav sozir puvatɨ.
Elisa 100plan gumaziba dagheba me ganɨdi
42 Ezɨ dughiar mamɨn gɨn, gumazir man Balsalisan nguibam ategha, Elisa bagha ize. Kar bali aghoramin dughiam. Gumazir kam uan azenimɨn, balin faragha aniba aghoregha, 20plan balin bretɨn rubuzir tueziba ko balin tuezir puvatɨzir maba sara inigha uan mɨtarim gaghuigha, da inigha Elisa bagha ize. Ezɨ Elisa uan ingangarir gumazim mɨgɨa ghaze, “Nɨ dagher kaba isɨ akam inigha izir gumazibar anɨngtɨ, me dar amɨ.”
43 Ezɨ an ingangarir gumazim ghaze, “Dagher kaba avɨrasemezir puvatɨ, Dagher kaba manmaghɨra 100plan akam inigha izir gumazir kabar tughatɨgham.”
Ezɨ Elisa an akam ikaragha ghaze, “Ikiavɨra Itir God ghaze, me damɨtɨ, dagher naba ikɨvɨra ikiam. Kamaghɨn amizɨ, nɨ dagheba isɨ gumazibar anightɨ, me dar amɨ.” 44 Ezɨ ingangarir gumazim dagheba isa akam inigha izir gumazibagh anɨngizɨ, me da api. Egha Ikiavɨra Itir God mɨkemezɨ moghɨra, me amegha izɨvazɨ, dagher naba ikiavɨra iti.
+ 4:16 Jenesis 18:14; 2 Atriviba 4:28 * 4:25 Karmelɨn Mɨghsɨam mong 40 kilomitan, Sunemɨn nguibar ekiamɨn saghon iti. + 4:34 1 Atriviba 17:21