Gumazamiziba Jerusalem Bagha Aziava Arai
O
Azir Akam
Akar faragha zuim
Babilonia Jerusalem gasɨghasɨzir dughiamɨn, gumazamiziba bar uan nguibar ekiar aghuimɨn apangkufi, ezɨ Godɨn akam inigha izir gumazim, Jeremaia akɨnafarir kam osiri. Fomɨra Jerusalemɨn nguibar ekiam ko Godɨn Dɨpenir an aven itim, aning mati God Israelian adarazi ko itir nedazim aka. Ezɨ Jerusalem ikuvizir dughiamɨn, Israelian nɨghnɨzir gavgavim mong irɨzɨ, men nɨghnɨziba derazir puvatɨ. Kamaghɨn amizɨ, me an kuarkuvigha zurarama azi.
Akɨnafarir kamɨn saptaba vaghvagha mati ighiar maba, gumazamiziba Jerusalemɨn apangkuva a bagha azir onger akabagh ami. Judan adarazi me dughiar ekiabar, osɨmtɨzir me batozir kam gɨnɨghnɨgha ighiar kabagh ami.
Israelian arazir me akar kam osirizim, me kamaghɨn Inglisɨn a dɨbori, “Poetry.” A Hibrun akamɨn mong igharagha amizir arazir mam, men akam alfabetɨn 22plan letaba iti. Me dughiar mabar akam osirasa 22plan akuabar ana osiri, egha me an osirir dughiam, me letaba uan akamɨn alfabet osiri moghɨn vaghvagha da osira iraghu. Ezɨ gumazir maba Hibrun akamɨn akar maba igha da osirir dughiamɨn, me men arazir kamɨn gɨn ghua an osirir puvatɨ. Ezɨ e fo, Aruamɨn akam osiramin 21 letaba iti, a bar Hibrun akamɨn letabar dɨbobonim ko magh ghu. Kamaghɨn amizɨ, Aruamɨn akamɨn akɨnafarir kam (Azir Akam), e Hibrun akamɨn arazimɨn gɨn ghua a gɨra, nɨ e an osirizir arazir kamɨn ganam, a manmaghɨn zui. Nɨ bar deravɨra akɨnafarir kamɨn gan, nɨ gantɨ Sapta 1, 2, 4, ko 5, nɨ gantɨ vezɨn kaba vaghvagha alfabet letabar gɨn zui. Namba 1 leta ves 1, kar leta A. Ezɨ ves 2, namba 1 leta, a leta B, da bar kamaghɨra ghua, vezɨn abuananamɨn namba 1 leta, a leta Z. Hibrun akam 22plan letaba iti, ezɨ Aruamɨn akam 21plan letaba iti, egha uaghan Aruamɨn akam letan kam ɨ, akaba osirir dughiam a faragha itir puvatɨ, a letan mabar tizibar iti. Kamaghɨn amizɨ, e dughiar mabar vezɨn pumuning pumuningɨn da isafufusi. Akɨnafarir kamɨn Aruamɨn akamɨn sapta 3, 66pla vesba iti. Kamaghɨn amizɨ, e Hibrun akamɨn gɨn ghua, akuar faragha zuim, a ves 1-6, kar Leta A. Egha ves 7-9, kar leta B. Egha 10-12, kar leta D, ghua akuar abuananamɨn, ves 64-66, kar leta Z. E kamaghɨra an osira 3pla ves isafufuki. Hibrun akamɨn, kamaghɨn amizir osizirir arazim, an akɨnafarir kamra itir pu. Puvatɨ, a uaghan Onger Akaba 9, 10 ko 25 ko 34 ko 37 ko 111 ko 112 ko 119 ko 145, ko Dabirabir Aghuim sapta 31 a uaghan iti.
1
Jerusalem osɨmtɨzir ekiam iti*
1 Aio! Jerusalem, gumaka! A fomɨra gumazamizir avɨrim iti,
ezɨ gumaka, a datɨrɨghɨn bar puvatɨ.
A fomɨra kantrin igharazibar tongɨn ziar ekiam iti,
ezɨ datɨrɨghɨn an osɨmtɨzir dafam iti, mati amizim, an pam areme.
A fomɨra, mati atrivimɨn amuimɨn ikia, egha nguibaba bar dagh atifa,
ezɨ datɨrɨghɨn apaniba bar an abɨrazɨma a mati ingangarir amizir kɨnimɨn mɨn iti. Gumaki!
2 Bar fomɨra nguibar igharaziba an namakar aghuibar ike,
egha datɨrɨghɨn nguibatam osɨmtɨzir kamɨn aven an akuragha gavgavim a ganɨdir puvatɨ.
An namakar kaba a gifaragha
datɨrɨghɨn an apanibar otifi.
Kamaghɨn amizɨ, Jerusalem datɨrɨghɨn dɨmagaribar puvɨrama azima,
an temeriba ira mamaghɨra iti.
3 Datɨrɨghɨn apaniba bar pazavɨra Judabagh amuava,
me inigha ghua kantrin igharazimɨn me isava kalabus gatɨ.
Me pura ingangarir gumazamizir kɨnibar mɨn me gamima me iti.
Apaniba an agɨntɨzima, ana aran iburazɨ me an suirazɨ a iti.
Judaba datɨrɨghɨn kantrin igharazibar tongɨn ikiava, deragh daperagh avughsamin danganir aghuiba puvatɨ.
Bar puvatɨ.
4 Ezɨ tuavir ekiar Saionɨn nguibar ekiamɨn zuim pura ikiava azia iti,
gumazamiziba uam a garui puvatɨ.
Me Godɨn ziam famin isar ekiaba bagha uari akuvamin dughiaba bagha a garuir puvatɨ.
Kamaghɨn amizɨ, Saionɨn zuir tuaviba pura ikiava azia iti.
Nguibar ekiamɨn itiar akaba pura iti.
Ezɨ ofa gamir gumaziba bar puvɨram aziava naviba bar oseme,
mati gumazim mɨzazim barasi.
Ezɨ Saionɨn amizir igiaba bar osɨmtɨzir ekiam barasi.
Ezɨ Saionɨn nguibar ekiam uabɨ bar pazavɨra uabɨ barasi.
5 Faragha Jerusalemɨn apaniba a gatifa.
Egha apanir kaba nɨmɨra apiaghav ikia an apangkuvir puvatɨ.
Me kamaghɨn fo,
Jerusalemia osɨmtɨzitam me danighan kogham.
Me fo, Jerusalemia bar arazir kurar avɨribagh ami,
kamaghɨn amizɨma Ikiavɨra Itir God mɨzazir ekiar kam me ganɨngi.
Ezɨ an apaniba Jerusalemɨn boriba inigha ghua,
bar saghon me isava kalabus gatɨ.
6 Guizbangɨra datɨrɨghɨn Saionɨn ziar ekiam irɨgha gɨfa,
mati atrivimɨn guivim uan diriba sue.
An gumazir dapaniba mɨtiriam men azima, men gavgaviba bar gɨfa,
mati asɨzir dian atiaba mɨtiriam men azima, me grazibar amasa da buriava avenge.
Egha me bar amiagha gavgaviba puvatɨ.
Apaniba men agɨntɨzima, men agharapaniba bar men amɨrazɨ,
me apanibar aran ibura.
7 Ghuezir dughiabar bizir aghuir faragha Jerusalemɨn ikezir kabanang, da datɨrɨghɨn bar ikuvigha itima,
gumazamiziba anetegha tintinibar ghue.
Egha me datɨrɨghɨn bizir aghuir a fomɨra ikeziba bagha nɨghnɨsi.
Dughiar Jerusalemɨn apaniba an gumazamiziba isimɨn, igharaz darazi an akurazir puvatɨ.
Egha apanir kaba an garima, a bar pazavɨra irɨ,
ezɨ me bar a dɨpova puvɨrama an ingaravati.
8-9 Igharazi darazi fomɨra Jerusalemɨn ziam fe.
Ezɨ an gumazamiziba bar arazir kurabagh ami,
egha bar mɨzegha, mati bizir kurir mamɨn mɨn mughuasi.
Kamaghɨn amizɨ, igharaz darazi datɨrɨghɨn an garima a bibiamra itima,
me aghumsɨzir ekiam a ganɨdi.
Egha me bar an aghua.
Ezɨ Jerusalem mɨzazir dafam isava,
egha aghumsɨgha pamtem aziava uan guam modo.
Fomɨra an arazir kuraba bar azenimra iti,
mati amizimɨn korotiam bar mɨze.
Ezɨ a kamaghɨn nɨghnɨzir puvatɨ, a ikuvigham.
Kamaghɨn amizɨ, a datɨrɨghɨn ikuvizɨ,
gumazitam datɨrɨghɨn bar an apangkuvizir puvatɨ.
Ezɨ a kamaghɨn mɨgei,
“O Ikiavɨra Itir God, nɨ nan osɨmtɨzir kamɨn gan.
Apaniba bar na abɨragha gɨfa, ezɨ kɨ bar ikufi.”
10 Kamaghɨn amizɨ, noka! Jerusalem, nɨn bizir bar aghuariba,
apaniba bar ada okeme.
Ikiavɨra Itir God faragha Akar Gavgavim anɨga ghaze,
Kantrin Igharazibar Gumazamizir kaba, me Godɨn Dɨpenimɨn aven mangan kogham.
Kar Godɨn gumazamiziba uari akuvamin danganim.
Ezɨ men mɨdorozir gumaziba datɨrɨghɨn aven izezɨ,
Jerusalemia bizir kurar kamɨn garima an oto.
11 Mɨtiriam Jerusalemian gumazamizibar azima,
me bar pamten dagheba bagha rui.
Egha bar puvɨrama azi.
Me bar uan bizir aghuibara dagɨaba bagha da amagava,
daghebagh ivezava apava mong deragha iti.
Ezɨ Jerusalem kamaghɨn mɨgei,
“O Ikiavɨra Itir God, nɨ kagh gan.
Me bar pazavɨra na gami.
12 “Nan gumazamiziba fomɨra kamaghɨn mɨzazitam inizir puvatɨ,
ezɨ marazi ghaze, kar pura bizim.
Jerusalem, gumazamizir an boroghɨn tuavimɨn aruibar dɨa ghaze,
‘Ia kagh gan, kɨ bar mɨzazir dafam ateri.
Ikiavɨra Itir God nan anɨngaghegha mɨzazir dafam na ganɨngi.’
13 “Nguibar kam, kɨ Jerusalem, Ikiavɨra Itir God avim amadazɨma a izaghirava,
nan agharibar isiava nan gavgavim gamizɨ kɨ amɨra.
A iver mam gamigha pamten nan suira.
Egha na akunizɨma kɨ ghua akɨribar moghɨn irɨ.
Egha a na taghizɨma,
kɨ zurara bar pazavɨra uabɨ baragha damaziba nan sɨri.
14 “Osɨmtɨzir kaba, Ekiam bar da isafuragha
da ikeghava nan fɨrim gike.
Nan arazir kurabar osɨmtɨzir kaba bar osemegha
nan gavgaviba bar ada gɨfa.
Ezɨ Ekiam na isava apanibar agharim gatɨzɨ,
kɨ me ko mɨsoghan kogham.
15 “Puvatɨgham.
Ekiam bar nan mɨdorozir gumazir gavgaviba akɨrim ragha me gasara.
An apanibar mɨdorozir gumazibar diazɨma,
me izava na ko mɨsoghava nan gumazir igiaba bar pazavɨra me gami.
Ekiam Judan kantrin gumazamiziba bar me dɨkava me rɨghɨrɨki,
mati gumazim wainɨn ovɨziba mɨrmɨramin dagɨar mɨner bar ekiamɨn, wainɨn ovɨziba dɨkava da rɨghɨrɨki.
16 “Rɨghɨrɨghizir bizir kam na gamizɨma nan temeriba iri.
Ezɨ na ko osɨmtɨzir kamɨn ikɨva gavgavim na danɨngamin gumaziba ua puvatɨ.
Apaniba bar na abɨragha gɨvazɨ
nan boriba bar pazavɨra iti.”
17 Saion uabɨn akurvaghasa uan agharim amadima,
tav gavgavim a ganɨdir puvatɨ.
Ezɨ Ikiavɨra Itir God an namakabar diazɨma,
me an apanibar otivigha tintinibar moghɨn izava a ko mɨsosi.
Me an garima, a mati bizir mɨzɨrɨzir mam.
18 Tuighsɨzir arazim, Ikiavɨra Itir God uabɨ na tuisɨki.
Kɨ Jerusalem, kɨ kamaghɨn mɨgei, kɨ uabɨ Ikiavɨra Itir Godɨn akaba batoke,
kamaghɨn amizɨ, arazir na batozir kam, a dera.
Ezɨ ia Kantrin Igharazibar Gumazamiziba, ia deravɨra nan akar kam baragh.
Ia gari, kɨ mɨzazir ekiar kam isi.
Apaniba nan gumazir igiaba ko amizir igiaba inigha ghua
nguibar bar saghon itimɨn me isava kalabus gatɨ.
19 Ua tav nan akuraghan kogham.
Kɨ uabɨn akurvaghasa uan namakabar dei.
Ezɨ puvatɨ, me na gifara nan apanim gami.
Nan ofa gamir gumaziba ko gumazir dapaniba, mɨtiriam bar puvɨra men azima,
me damɨva deragh ikiamin dagheba buria, bar ingangarir dafam gami.
Ezɨ dagheba puvatɨzɨma
gumazir kaba bar moghɨra ariaghire.
20 Vangɨnan kagh nan gan, O Ikiavɨra Itir God!
Kɨ bar osɨmtɨzir dafam ikiava bar pazavɨra iti.
Kɨ uabɨ nɨ baraghizir puvatɨgha nɨn akaba bar da batoke,
kamagh amizɨ nan nɨghnɨziba bar ikufi.
Apaniba nan tuavibar nan gumazamizibav soghezɨ me ariaghire.
Ezɨ dɨpenibar itir gumazamiziba uaghan ariaghire.
21-22 Zurara igharaz darazi nan mɨzazir kamɨn azir akam barasi.
Egha tav tong gavgavim na ganɨdir puvatɨ.
Nan apaniba uaghan nɨ na ganɨngizir osɨmtɨzir kam baraki.
Egha me bizir nɨ na gamizir kam bagha bar akonge.
Nɨ fomɨra fofozim na danɨngasava dughiar kam ginaba,
ezɨ datɨrɨghɨn dughiar kam oto.
Ezɨ kɨ kamaghsua, nɨ na gamizɨ moghɨra nan apanibar amigh.
Zurara kɨ mɨzazim isava arai.
Nɨ nan arazir kurabagh nɨghnɨgha ivezir kuram na ganɨngi.
Ezɨ datɨrɨghɨn, nɨ nan arazir kurabagh nɨghnɨgha, bar pazavɨra na gamizɨ moghɨra,
nɨ dagh nɨghnɨgh nan apaniba kamaghɨra men araziba ikaragh.
Kɨ mati amizim mɨzazim isava arai moghɨn arai,
ezɨ nan navim bar ikuvigha, mati amizim arɨmariar bar ekiam iti.
* 1: Sapta 1--5 Aruamɨn letaba Hibrun akamɨn poetrin arazim gɨn ghua an osiri, vesba bar moghɨra alfabetɨn letaba gɨn zuir osizirim iti.