28
Pɔli ye Maliti jamana rɔ
1 Nba, an kisira ka bɔ kɔɔji rɔ waati mɛn na, ye mɔɔilu ka a fɔ an yɛ ko gbingbi wo tɔɔ le ko Maliti. 2 Ii kininkininda an ma kosɛbɛ. Ii ka ta ba ladan ka an bɛɛ kili, ka a masɔrɔn sanci tɛrɛ ye nala ka nɛnɛ bɔ. 3 Pɔli ka lɔɔ mɛsɛn siyaman nadɛn. A ka wo kɛ ta la tuma mɛn na, fɔnfɔnni do bɔra ta rɔ wuyɛ kosɔn. Wo ka i nara Pɔli bolo la ka a cin. 4 Ye mɔɔilu ka sa narani yen Pɔli bolo ma tuma mɛn na, ii ka a fɔ i ɲɔɔn yɛ ko: «Sika tɛ a rɔ, cɛɛ ɲin ye mɔɔ faala jɛrɛ le ri. Hali a kisini ka bɔ kɔɔji rɔ, an na batofen mɛn ye kojuu kɛlailu sarala, wo ma sɔn a ye balo.»
5 Kɔni Pɔli ka a bolo firifiri ka sa lafili ta rɔ. Foyi ma kɛ Pɔli la. 6 Mɔɔ woilu lani tɛrɛ a la ko Pɔli jiiditɔ le. Ni wo tɛ, ko a ri be ka sa kelen di. Kɔni ii mɛnda a makɔnɔla ka a yen ko foyi ma kɛ Pɔli la. Wo rɔ, ii miriya yɛlɛmanda. Ii ka a fɔ ko ii ye mɛnilu batola, ko woilu do le ɲin di.
7 Dinkira wo tun ma jan kɔɔji tin wo mɔɔba la sɛnɛ la. Mɔɔba wo tɔɔ ko Pubilusi. Wo ka an damira ka an bonya kosɛbɛ. An ka tele sawa kɛ a wara. 8 Wo ka a tɛrɛn Pubilusi fa lani ye lafen dɔ fari kaliya ni kɔnɔrɔ bori tɛrɛ ye a la. Pɔli wara ka Alla matara a yɛ ka a bolo la a kan. A kɛndɛyara wo rɔ. 9 Wo kɛni kɔ, jamana jankarɔto tɔilu bɛɛ nara. Wo bɛɛ kɛndɛyara. 10 Mɔɔilu ka an bonya kosɛbɛ. An wa waati sera tuma mɛn na, an mako tɛrɛ ye fen fen na, ii nara wo bɛɛ di an ma.
Pɔli sera Rɔmu
11 An wa lon, an donda kulunba kɔndɔ ka wa. An tun ka karo sawa kɛ Maliti. An donda kulunba mɛn kɔndɔ, mɔɔilu tɛrɛ ye a fɔla wo ma ko Filanilu. Wo bɔni tɛrɛ Alɛsandiri le, kɔnin a tun ka nɛnɛ waati bɛɛ kɛ Maliti. 12 An wara an lɔ so do la, mɛn tɔɔ ko Sirakusi, ka tele sawa kɛ ye. 13 An bɔra ye ka wa se Rekiyo. An siira ye. Wo duusa gbɛ, an bɔra ye ka wa. Fɔɲɔ tɛɛra ka bɔ tele kankan bolokinin dɔ ka na kɛ an kan. Wo fanan duusa gbɛ, an sera Pɔtɔli. 14 An ka lemɛniya mɔɔ doilu sɔrɔn Pɔtɔli ye. Woilu ka an madiya ko an ye lɔɔkun kelen kɛ ii fɛ. Nba, an nara ɲa mɛn ma Rɔmu, wo le wo ri. 15 Nba, an na ko fɔra Rɔmu lemɛniya mɔɔilu yɛ tuma mɛn na, doilu wulira ka na an nabɛn Apiyusi Lɔfɛ rɔ. Dogbɛrɛilu nara an nabɛn yɔrɔ mɛn tɔɔ ko Lɔndan Jiyabon Sawa. Pɔli ka woilu yen tuma mɛn na, a ka baraka bila Alla yɛ. A sɛɛbɛ donda. 16 An sera Rɔmu tuma mɛn na, Rɔmu ɲɛmɔɔilu sɔnda Pɔli ye wa a sii a jɛrɛ ma. Ii ka kɛlɛden kelen lɔ a kɔnɔgbɛnna.
Pɔli ka Rɔmu Yahudiyailu kawandi
17 Nba, tele sawa a naaninna, Pɔli ka Yahudiyailu la ɲɛmɔɔilu kili. Ii nara ii ladɛn tuma mɛn na, a ka a fɔ ii yɛ ko: «N badenmailu, n ma kojuu si kɛ an na mɔɔilu la. N ma an benbailu la landa si mafɔ. Hali wo, n mirara Jerusalɛmu ka don Rɔmukailu bolo. 18 Woilu ka n fɛsɛfɛsɛ tuma mɛn na, ii ma foyi yen n na ko rɔ mɛn di kɛ n faa kun di. Wo rɔ, ii tɛrɛ ye a fɛ ka n bila. 19 Kɔni Yahudiyailu ma sɔn n ye bila. Wo rɔ, a fɛrɛ tun tɛ fo n ye n na ko to Rɔmu mansaba bolo. Kɔni a ma kɛ ikomin n ye n na mɔɔilu jalakila. Wo tɛ. 20 Wo le rɔ, n ka ai kili ka kuma wo di ai ma, baa Isirayɛlikailu jii ye mɛn kan, wo ra kɛ sababu ri n sidini jɔlɔkɔ ɲin na bi.» 21 Ii ka Pɔli jabi: «Judekailu ma sɛbɛ si lana an ma i la ko rɔ. An badenma mɛnilu ra bɔ ye, wo si ma na i kibaro lase an ma. Wo si ma kuma juu fɔ i ma. 22 Kɔni an ye a fɛ ka i jɛrɛ kan namɛn ka i miriya lɔn, baa an ka a lɔn ko i ye sila mɛn kan, mɔɔilu ye sila wo tɔɔ juu fɔla fan bɛɛ.»
23 Nba, ii ka lon kelen fɔ, ii ri na lon mɛn. Wo lon seni, ii siyaman nara Pɔli wara. Pɔli kumara ii yɛ, ka Alla la Mansaya ko ɲafɔ ii yɛ ka bɔ sɔɔma haan wura fɛ. A ka ko bɛɛ kɛ, sa ii ri se Isa la ko lɔnna koɲuma ka bɛn Nabi Musa la sariya kitabu ma, a ni nabi tɔilu la kitabuilu ma. 24 A ka mɛn fɔ, doilu lara wo la. Kɔni doilu ma sɔn wo ma. 25 Ii ma bɛn kan kelen ma. Ii bɔtɔla, Pɔli ka kuma kelen fɔ ii yɛ ko: «Alla la Nii Sɛniman ka kuma mɛn fɔ ai benbailu yɛ Nabi Esayi bolo, wo ye tuɲa jɛrɛ jɛrɛ le ri. 26 A ka a fɔ ko:
‹I ye wa a fɔ siya ɲin yɛ ko:
«Ai ri ai tolo malɔ kojuuya, kɔni ai tɛ foyi famun.
Ai ri ragbɛli kɛ kojuuya, kɔni ai tɛ foyi yen,»
27 baa siya ɲin da ii ban famunyali ma.
Ii ra ii tolo gbɛdɛn ka ii ɲa masidi.
Ni wo tɛ, ii ɲa tun di yenni kɛ,
ii tolo tun di mɛnni kɛ,
ii hankili tun di famunyali sɔrɔn,
ii tun di ii kɔsɛ ka na nde Alla ma.
Wo rɔ, n tun di ii kisi.›»
28-29 Pɔli ka do la kuma wo ka a fɔ ko: «Ai ye a lɔn ko Alla la kisi ko ra lɔ siya gbɛrɛilu fanan ma. Woilu don di ii tolo malɔ a la!»*
30 Nba, Pɔli ka san fila dafanin kɛ a la bon na Rɔmu, a ka bon mɛn sara kɔnin. Mɔɔ mɛnilu tɛrɛ ye nala bɔla a fɛ, a tɛrɛ ye woilu bɛɛ ramirala koɲuma. 31 A tun ye Alla la Mansaya ko lasela ii ma jusulatɛɛ rɔ, ka ii karan ka Maari Isa Ɲenematɔmɔnin la koilu yiraka ii la. Mɔɔ si ma a bali fanan.
* 28:28-29 A sɛbɛni yɔrɔ do ko: (Pɔli banni wo fɔla, Yahudiyailu bɔra ka wa. Ii tɛrɛ ye i ɲɔɔn sɔsɔla kojuuya.)