13
Sifoyila kuma kɔrɔlama
1 Wo lon kelen, Isa bɔra bon na ka wa a sii dala da la. 2 Jama ba ka ii ladɛn a laminin dɔ. Wo rɔ, a donda kulun do kɔndɔ ka a sii. Jama bɛɛ lɔni tora gbere ma ye. 3 A ka ko siyaman fɔ ii yɛ kuma kɔrɔlamailu rɔ. A ka a fɔ ko: «Ai tolo malɔ. Sifoyila do bɔra ka wa si foyi diya sɛnɛ rɔ. 4 Ka a to si foyila, si doilu bera sila dala. Kɔnɔilu nara woilu ta ta. 5 Si doilu bera farama yɔrɔ kan, banku ma siya yɔrɔ mɛn. Si woilu fɛrɛnda jona, baa banku ma siya ye. 6 Tele bɔra kosɛbɛ tuma mɛn na, ii mɔrɔnmɔrɔnda. Ii jara, baa ii luluilu ma don duu rɔ kosɛbɛ. 7 Si doilu bera bin wɔninma yɔrɔ rɔ. Sumanilu wulira mɛn kɛ, wɔninilu fanan wulira ka ii dɔɔn. 8 Nba, si doilu fanan bera duu duman dɔ. Suman woilu sɔnda kosɛbɛ. Si doilu ka ii ɲɔɔn kɛmɛ kɛ, doilu ka ii ɲɔɔn biwɔɔrɔ kɛ, doilu ka ii ɲɔɔn bisawa kɛ. 9 Tolo ye mɛn ma, wo tii ye a tolo malɔ kuma wo la.»
Isa ka sandailu la kun mɛn na
10 Karandenilu ka ii madon Isa la ka a maɲininka ko: «Nfenna i ye kumala mɔɔilu yɛ kuma kɔrɔlamailu rɔ?» 11 A ka a fɔ ii yɛ ko: «Harijeene Mansaya ko mɛnilu doonni tɛrɛ, woilu lɔnnin da di ai le ma. Kɔni wo ma di ii ma, 12 baa fen ye mɛn bolo, do ri la wo tii ta kan. A ta ri siyaya. Kɔni fen tɛ mɛn bolo, hali fitini mɛn ye a bolo, wo ri mira a la. 13 Wo le kosɔn, n ye kumala ii yɛ kuma kɔrɔlamailu rɔ, baa ii ye ragbɛli kɛla, kɔni ii tɛ foyi yenna. Ii ye ii tolo malɔla, kɔni ii tɛ foyi mɛnna, ii tɛ foyi famunna. 14 Wo rɔ, ii ka a kɛ, Nabi Esayi ka mɛn fɔ, wo ra kanbali. A ka a fɔ ko:
‹Ai ri ai tolo malɔ kosɛbɛ, kɔni ai tɛna foyi famunna.
Ai ri ragbɛli kɛ kosɛbɛ, kɔni ai tɛna foyi yenna.
15 Baa siya ɲin da ii ban famunyali ma.
Ii ra ii tolo gbɛdɛn
ka ii ɲa masidi.
Ni wo tɛ, ii ɲa tun di yenni kɛ,
ii tolo tun di mɛnni kɛ,
ii hankili tun di famunyali sɔrɔn,
ii tun di ii kɔsɛ ka na nde Alla ma.
Wo rɔ, n tun di ii kisi.›»
16 «Kɔni ai ye barakadenilu le ri, baa ai ɲa ye yenni kɛla, ai tolo fanan ye mɛnni kɛla. 17 N di tuɲa fɔ ai yɛ: ai ɲa ye mɛn yenna, a lɔɔ tɛrɛ ye nabi siyaman ni mɔɔ telenni siyaman na ka wo yen, kɔni ii ma fɛrɛ sɔrɔn ka ii ɲa la wo kan. Ai tolo ye mɛn namɛnna, a lɔɔ tɛrɛ ye ii la ka wo mɛn, kɔni ii ma fɛrɛ sɔrɔn ka ii tolo malɔ a la.»
Isa ka sifoyila kuma kɔrɔlama kɔrɔ fɔ
18 Isa ka a fɔ ko: «Ai tolo malɔ, ai ri sifoyila kuma kɔrɔlama lamɛn. 19 Mɛnilu wa Harijeene Mansaya kuma lamɛn, kɔni ii tɛ a famun, Ko Juu Tii nala wo rɔ, ka a bɔ ii jusu rɔ. Woilu kɛni le ikomin si mɛnilu bila sila kɔfɛ. 20 Si mɛn bera farama yɔrɔ kan, wo ye mɔɔilu le ri mɛn da Alla la kuma lamɛn, ka a mira i kɔrɔ ka sɛwa. 21 Kɔni lulu ti ye, a ni kuma wo ma sabati ii jusukun dɔ bɛrɛ bɛrɛ kɛ. Ii tɛ mɛn ba kɛ lemɛniya sila kan, baa ni gbɛlɛya ka ii sɔrɔn, wala ni mɔɔilu ka ii tɔrɔ Alla la kuma kosɔn, ii ri sila bila i kɔrɔ. 22 Si mɛn bera bin wɔninma yɔrɔ rɔ, wo le mɔɔilu mɛn ka Alla la kuma lamɛn, kɔni dunuɲa koilu hamin da don ii jusukun dɔ. Nanfulu lɔɔ ri ii mira ka ii magbɛrɛnkɛ. Ko woilu bɛɛ kosɔn, Alla la kuma ri mabali ii jusukun dɔ, ka kɛ ikomin sɛnɛfen ɲatɔntan, mɛn ma den. 23 Nba, si mɛn bera duu duman dɔ, wo le mɔɔ ri mɛn ye Alla la kuma mɛnna ka a famun. Kuma wo ri sabati a jusukun dɔ, ka kɛ ikomin suman si mɛn ye ɲala ka i ɲɔɔn kɛmɛ kɛ, wala i ɲɔɔn biwɔɔrɔ, wala i ɲɔɔn bisawa.»
Bin juu kuma kɔrɔlama
24 Isa ka kuma kɔrɔlama gbɛrɛ fɔ ii yɛ. A ka a fɔ ko: «Harijeene Mansaya ye ikomin cɛɛ do la ko. A ka suman si ɲuma foyi a la sɛnɛ rɔ. 25 Kɔni, ka mɔɔilu bɛɛ to sunɔɔ rɔ su rɔ, a juu nara bin juu do kisɛ foyi sumanfɛ wo rɔ, ka wa. 26 Nba, suman fɛrɛnda ka wuli, ka a den. Wo tuma, mɔɔilu ka bin juuilu fanan yen. 27 Sɛnɛtii la jɔnilu wara a fɔ a yɛ ko: ‹An tii, i ma suman si ɲuma foyi i la sɛnɛ rɔ wa? Bin juu woilu bɔni mi ten?› 28 Sɛnɛtii ka a fɔ ko: ‹N juu do nɔ le.› Ii ka a maɲininka ko: ‹I ye a fɛ an ye wa binilu bɔ sumanfɛ wo rɔ wa?› 29 A ka a fɔ ko: ‹Ɛɛn, ai ye a to ye. Ni wo tɛ, ni ai ka binilu bɔ, ai ri suman doilu fanan bɔ. 30 Ai ye ii bɛɛ to ye. Ii ye wuli i ɲɔɔn fɛ fɔɔ sumanka waati wa se. Ni sumanka waati sera, n di a fɔ sumankalailu yɛ ko ii ye bin juuilu fɔlɔ bɔ, ka ii lasidi, ka ii janin. Wo wa kɛ, ii ri suman ka ka a ladon n na bondon kɔndɔ.›»
Sɛbɛni fira kisɛ kuma kɔrɔlama*
31 Isa ka kuma kɔrɔlama gbɛrɛ fɔ mɔɔilu yɛ. A ka a fɔ ko: «Harijeene Mansaya ye ikomin bɔrɔn fira kisɛ. Cɛɛ do ka bɔrɔn fira kisɛ lan a la sɛnɛ rɔ. 32 Kisɛ wo dɔɔman ka tamin kisɛilu bɛɛ kan. Kɔni a wa fɛrɛn ka wuli, a ri bonya ka tamin nakofen bɛɛ kan. A ri kɛ ikomin jiri, ka bolon bailu labɔ, fɔɔ waa rɔ kɔnɔilu ri se ii ɲaanilu lala a bolonilu la.»
33 A ka kuma kɔrɔlama gbɛrɛ fɔ ii yɛ. A ka a fɔ ko: «Harijeene Mansaya ye ikomin lɛbɛn, muso ka mɛn dɔɔni kɛ farinin muun kilo muwan ni kelen dɔ ka wo kɛ dɛɛba ri. Lɛbɛn wo ka dɛɛba bɛɛ lawuli ka a funun.»
34 Isa ka wo bɛɛ fɔ jamailu yɛ kuma kɔrɔlamailu le rɔ. A ma foyi fɔ ii yɛ ni a ma wo fɔ kuma kɔrɔlama rɔ. 35 A ka a kɛ ten sa nabi la kuma ri kanbali, mɛn ka a fɔ ko:
«N di kuma kuma kɔrɔlamailu le rɔ.
Ko mɛnilu doonni kɛbi dunuɲa dan waati la, n di woilu fɔ.»
Isa ka bin juu kuma kɔrɔlama kɔrɔ fɔ
36 Wo kɔ rɔ, Isa bɔra jama fɛ ka wa don bon na. A la karandenilu ka ii madon a la, ka a fɔ a yɛ ko: «Kuma kɔrɔlama mɛn ye bin juu wuli ko fɔla sɛnɛ rɔ, i ye wo kɔrɔ fɔ an yɛ.» 37 Isa ka ii jabi: «Mɛn ye suman si ɲuma foyila, wo ye Mɔɔ Dencɛ ri. 38 Sɛnɛ wo le ye dunuɲa ri. Suman si ɲuma, wo ye mansaya denilu ri. Bin juuilu ye Kojuu Tii la mɔɔilu le ri. 39 Juu mɛn ka bin juu kisɛilu foyi sɛnɛ rɔ, wo le Ibulusa jɛrɛ ri. Sumanka waati, wo le ye dunuɲa laban di. Sumankalailu ye mɛlɛkailu ri. 40 Bin juuilu ye ladɛnna ɲa mɛn ma ka janin ta la, wo ɲɔɔn di kɛ dunuɲa laban waati. 41 Mɔɔ Dencɛ ri a la mɛlɛkailu kelaya ka na. Mɛnilu ye mɔɔilu bilala kojuu kɛ rɔ, a ni mɛnilu ye kojuu kɛla, a la mɛlɛkailu ri woilu bɛɛ ladɛn ka ii bɔ Mɔɔ Dencɛ la Mansaya rɔ. 42 Mɛlɛkailu ri woilu lafili ta ba rɔ, kasi ni a ɲin macin ye yɔrɔ mɛn dɔ. 43 Kɔni mɔɔ telenniilu ri bonya sɔrɔn ka mɛlɛnmɛlɛn ikomin tele ii Fa la mansaya rɔ. Tolo ye mɛn ma, wo tii ye a tolo malɔ kuma wo la.»
Nanfulu dokoni ko kuma kɔrɔlama
44 Isa kan ikɔ ko: «Harijeene Mansaya ye ikomin nanfulu mɛn doonni duukolo kɔrɔ sɛnɛ do rɔ. Lon do rɔ, cɛɛ do ka wo yen. A ka a ta ka a dokon duukolo kɔrɔ kokura. A sɛwani ba wara a bolofenilu bɛɛ majira, ka na sɛnɛ wo san.
45 «Harijeene Mansaya ye ikomin julacɛ mɛn ye koronkisɛ ɲumailu ɲininna. 46 Lon do rɔ, a ka koron kisɛ ɲuma do yen, mɛn ka ɲi ka tamin. A wara a bolofenilu bɛɛ majira, ka na koron kisɛ wo san.
Jɛɛmira jɔɔ kuma kɔrɔlama
47 «Harijeene Mansaya ye ikomin jɔɔ fanan, mɔɔilu ka mɛn fili kɔɔji rɔ, ka jɛɛ su bɛɛ mira. 48 A wa fa jɛɛ la, jɛɛmiralailu ri a sɔmɔn ka a labɔ gbere ma. Ii ri ii sii ka jɛɛilu rawoloma. Mɛnilu ka ɲi, ii ri woilu bila muranilu kɔndɔ. Mɛnilu ma ɲi, ii ri woilu lafili. 49 A ri kɛ wo ɲa le dunuɲa laban waati. Mɛlɛkailu ri mɔɔ juuilu rawoloma ka ii bɔ mɔɔ telenniilu rɔ, 50 ka ii lafili ta ba rɔ, kasi ni a ɲin macin ye yɔrɔ mɛn dɔ.»
51 Isa ka karandenilu maɲininka ko: «Ai ka kuma ɲin bɛɛ famun wa?» Ii ka a fɔ ko: «Ɔɔn.» 52 Wo rɔ, Isa ka a fɔ ii yɛ ko: «Nba, sariya karanmɔɔ mɛnilu ra karan Harijeene Mansaya ko rɔ, woilu bɛɛ ye ikomin lutii mɛn ye fen kura ni fen kɔrɔ fila bɛɛ labɔla a la nanfulu lamara diya rɔ.»
Nasarɛtikailu ka ii ban Isa rɔ
53 Nba, Isa banni kuma kɔrɔlama wo fɔla, a bɔra yɔrɔ wo rɔ ka wa. 54 A wara a wara so. A tɛrɛ ye mɔɔilu karanna salibon kɔndɔ ye. A lamɛnbailu kabannakoyara, ka a fɔ ko: «Cɛɛ ɲin ka famunyali wo sɔrɔn mi? Kabannako kɛ sebaya mɛn ye a bolo, a ka wo sɔrɔn mi? 55 Jirisila dencɛ le tɛ wa? A na le tɛ Mariyamu ri wa? Yakuba ni Yusufu ni Simɔn ni Judi, a dɔɔcɛilu tɛ woilu ri wa? 56 A dɔɔmusoilu bɛɛ tɛ an wara yan wa? Nba, a ka famunyali ni sebaya ɲin sɔrɔn mi?» 57 Miriya wo le kɛra sababu ri ka ii bɛɛ kundatiɲan, ii ma la Isa la. Isa ka a fɔ ii yɛ ko: «Mɔɔilu ye nabi bonyala yɔrɔ bɛɛ rɔ fɔɔ a jɛrɛ wara, a ni a la denbayailu tɛma.» 58 Isa ma kabannako siyaman kɛ yɔrɔ wo rɔ ka a masɔrɔn mɔɔilu la lemɛniyabaliya fɛ.
* 13:30 Wo fanan sɛbɛni Marika suran 4 kuma diya 30 haan 32, Luka suran 13 kuma diya 18 haan 19 kɔndɔ