Yuhana
1
Isa ye Kuma le ri mɛn bɔni Alla rɔ
1 A damira, Kuma tɛrɛ ye. Kuma ni Alla tɛrɛ ye i ɲɔɔn fɛ. Kuma wo ye Alla le ri. 2 Kɛbi fɔlɔfɔlɔ Kuma ni Alla ye i ɲɔɔn fɛ. 3 Alla ka fen bɛɛ dan Kuma de la. Fen bɛɛ mɛn danda, a ma foyi dan Kuma kɔ ma. 4 Ale le ɲenemaya ri. Ɲenemaya ye kɛnɛbɔlan de ri adamaden bɛɛ ma. 5 Kɛnɛbɔlan bɔra dibi rɔ, kɔni dibi wo ma se a ma.
6 Alla ka cɛɛ kelen nana mɛn tɔɔ ko *Yuhana mɛn ye mɔɔ sunna ji rɔ. 7 A nara ka kɛ sere ri, ka kɛnɛbɔlan wo ko fɔ mɔɔilu yɛ, sa mɔɔilu bɛɛ ri lemɛniya kɛnɛbɔlan wo ma a la kumailu sababu la. 8 A tɛrɛ tɛ kɛnɛbɔlan wo ri, kɔni a nara kɛnɛbɔlan wo sereyala.
9 Kɛnɛ wo tɛrɛ ye kɛnɛbɔlan bɛrɛ bɛrɛ le ri, mɛn ye kɛnɛ bɔla adamaden bɛɛ yɛ. Ale nani tɛrɛ dunuɲa rɔ.
10 Nba, Kuma wo tɛrɛ ye dunuɲa rɔ. Alla ka dunuɲa dan Kuma wo le la, kɔni dunuɲa ma a lɔn. 11 Kuma wo nara a la jama le kanma, kɔni a la jamana mɔɔilu ma ii sɔn wo ma. 12 Kɔni mɔɔ mɛnilu sɔnda a ma, mɛnilu kɔnin lemɛniyara a ma, a ka se di woilu bɛɛ ma ka kɛ Alla denilu ri. 13 Ii ma kɛ Alla denilu ri ikomin muso ye den sɔrɔnna ɲa mɛn ma. Ii ma kɛ Alla denilu ri ka a masɔrɔn cɛɛ do ye a fɛ a muso ye den sɔrɔn, wala ka a masɔrɔn muso lɔɔ tɛrɛ ye cɛɛ do la, wala cɛɛ lɔɔ tɛrɛ ye muso do la. Alla jɛrɛ le ka ii kɛ a denilu ri.
14 Nba, Kuma wo kɛra adamaden di ka na i sii an tɛma. An ka a la nɔɔrɔ yen, Dencɛ kelen mɛn kelen pe bɔni Fa Alla rɔ. Nɔɔrɔ wo le a kan, a ni ɲumaya ba a ni tuɲa. 15 Nba, Yaya ka sereya bɔ a la ko rɔ ka a kan nabɔ ko: «N kan tɛrɛ ye mɛn ma ko: ‹Mɛn natɔ n kɔ, ale le ɲin di. A ka bon n di, ka a masɔrɔn a tɛrɛ ye ye ka a tɛrɛn n ma sɔrɔn fɔlɔ.›» 16 Nba, an bɛɛ ra do sɔrɔn a la ɲumaya ba rɔ. Baa a ra ɲumaya kɛ an yɛ, ka do la a kan tuma bɛɛ. 17 Alla ka sariya mɛn di an ma, ka fara Nabi Musa la, kɔni a ka a ɲumaya ba a ni a tuɲa di an ma ka fara Isa Ɲenematɔmɔnin na. 18 Mɔɔ si ma Alla yen a ɲa la fɔlɔ habadan, kɔni mɛn kelen pe bɔni Alla rɔ, wo mɛn fanan ye Alla ri, ale le ka an nalɔnniya Alla la ko la. A ye Fa Alla tɔrɔfɛ tuma bɛɛ.
Yaya mɛn ye mɔɔilu sunna ji rɔ †a la sereya
19 Nba, Yahudiya la kuntii mɛn ye Jerusalɛmu, woilu ka ii la sarakalaselailu a ni Lebi bɔnsɔnilu lawa, tuma mɛn na, ko ii ye Yaya maɲininka ko: «Yon de ile ri?» Yaya la sereya le ɲin di. 20 Yaya ma a sɔsɔ, kɔni a ka a fɔ ka a gbɛ ii yɛ ka ii jabi: «Nde tɛ Ɲenematɔmɔnin di.» 21 Wo rɔ, ii ka a maɲininka ko: «Nba, a kɛnin di? I ye Nabi Eli le ri wa?» A ka a fɔ ko: «Nde tɛ Nabi Eli ri.» Ii ka a maɲininka ikɔ tuunni ko: «Alla la nabi mɛn ko fɔni, ile le wo ri wa?» A ka a fɔ ko: «Ɛɛn de.» 22 Wo rɔ ii ka a fɔ ko: «Yon de i ri? An ye wa jabili kelen don mɔɔilu bolo mɛnilu ka an nana i ma. I ye nfen fɔla i jɛrɛ la ko rɔ?» 23 Yaya ka ii jabi: «N ye mɔɔkan, mɛn ye bɔla wula kɔndɔ ko: ‹Ai ye sila latelen, Maari ri taama mɛn kan.› Ikomin Nabi Esayi kumara ɲa mɛn kitabu kɔndɔ.»
24 Mɔɔilu mɛn ka ii kelaya woilu tɛrɛ ye Farisilu le ri. 25 Wo ka ɲininkali kelen di a ma: «I ko i tɛ Mɔɔ Ɲenematɔmɔnin di. Nabi Eli tɛ i ri. I tɛ nabi fanan di mɛn ko fɔni. Wo rɔ, nfenna i ye mɔɔilu sunna ji rɔ.» 26 Yaya ka ii jabi: «Nde ye mɔɔilu sunna ji rɔ. Kɔni mɔɔ do ye ai tɛma yan ai ma a lɔn, 27 wo natɔ n kɔ ma, hali ka a la sanbara julu fulɛn ka a bɔ a sen dɔ, wo ka bon nde ma.» 28 Ko wo bɛɛ taminda Betani so kɔndɔ a ni Juridɛn Ba telebɔ rɔ, Yaya tɛrɛ ye mɔɔilu sunna ji rɔ yɔrɔ mɛn dɔ.
Isa ye Alla Dencɛ le ri
29 Lon wo taminnin, Yaya ka Isa natɔla yen, tuma mɛn na, a ka a fɔ ko: «Ai ɲa lɔ! Alla la Saa bulan de, mɛn ye julumun bɔla dunuɲa ma. 30 N tɛrɛ ye kumala ɲin de la ko rɔ. N ka a fɔ ai yɛ ko: ‹Mɛn natɔ n kɔ, ale le ɲin di. A ka bon n di, ka a masɔrɔn a tɛrɛ ye ye ka a tɛrɛn n ma sɔrɔn fɔlɔ› 31 Nde ma a lɔn, kɔni nde nani ka na mɔɔilu sun ji rɔ kosa a ri yiraka Isirayɛlikailu la.»
32 Nba, Yaya ka sereya bɔ ko: «N ka Alla la Nii Sɛniman yen, mɛn bɔla sankolo rɔ. A kɛni ikomin kanba. A jiira ka i sii Isa kan ka a to a kan. 33 N jɛrɛ tun ma a lɔn fɔlɔ ko ale le, kɔni mɛn ka n kelaya ko n ye na mɔɔilu sun ji rɔ, wo le ka a fɔ n yɛ ko: ‹I wa Nii Sɛniman jiitɔla yen mɔɔ mɛn kan ka to a kan, wo le kɛtɔ Nii Sɛniman najiila mɔɔilu ma.› 34 Nde ka a yen. N ye sereya le ri cɛɛ la ko rɔ. A ye Alla Dencɛ le ri.»
Isa ka a la karandenilu fɔlɔ kili
35 Lon wo taminnin kɔ rɔ, Yaya ni a la karanden fila lɔni tɛrɛ. 36 Yaya ka Isa tamintɔla yen, ka a fɔ ko: «Ai ye ai ɲa lɔ Alla la Saa bulan na.» 37 Yaya la karanden fila ka kuma wo lamɛn tuma mɛn na, ii bilara Isa kɔfɛ. 38 Isa ka a ɲa lase a kɔ ma ka Yaya la karanden fila wo yen mɛn tɛrɛ bilani a kɔfɛ. A ka ii maɲininka ko: «Ai ye nfen de kɔ.» Ii ka a jabi: «Rabi, i siini mi?» Rabi kɔrɔ ye le Heburu kan dɔ ko karanmɔɔ. 39 Isa ka ii jabi: «Ai ye na. Ai ri wo yen.» Ii nara, ii ka Isa sii yɔrɔ yen. Ii tora a tɔrɔfɛ haan wura dafɛ. Ka a tɛrɛn tele tala a ra tamin haan wura tele waati.
40 Mɔɔ fila woilu tɛma, mɛnilu ka Yaya la kuma lamɛn, ka ii bila Isa kɔfɛ, do tɔɔ le ko Andere. Andere ka a kɔrɔcɛ Simɔn Piyɛri le ɲinin. 41 A ka a yen waati mɛn na, a ka dantɛɛli wo bɛɛ kɛ a kɔrɔ Simɔn yɛ. A ka a fɔ a yɛ ko: «An da Mɔɔ Suwandinin yen, mɛn kɔrɔ ye ko Mɔɔ Ɲenematɔmɔnin.» 42 Andere wara a kɔrɔcɛ ri Isa ma. Isa ka Simɔn mafɛne bɛrɛ bɛrɛ kɛ. A ka a fɔ a yɛ ko: «Ile le Simɔn di, Yuhana dencɛ. I ri i kili le butun ko Sefasi, mɛn kɔrɔ ye Piyɛri‡.»
43 Wo lon taminnin, Isa ye a fɛ ka wa Kalile. A ka Filipe yen ka a fɔ a yɛ ko: «Bila n kɔfɛ.» 44 Filipe wo ye Bɛtisayidaka le ri. Bɛtisayida fanan ye Andere ni Simɔn na so le ri. 45 Awa, Filipe ka Natanayɛli yen, ka a fɔ a yɛ ko: «Nabi Musa la sariya sɛbɛra, a ni nabiilu sɛbɛra mɛn na ko rɔ, an da wo yen. Isa Nasarɛtika le ri, Yusufu dencɛ.» 46 Natanayɛli ka a fɔ Filipe yɛ ko: «Nasarɛti ri se fen do labɔla mɛn ka ɲi?» Filipe ka a jabi: «Na, i ri a yen.»
47 Isa ka Natanayɛli natɔla yen a ma ka a fɔ a ma ko: «Isirayɛlika bɛrɛ bɛrɛ le ɲin di, tɔɲɔli si tɛ a la ko rɔ.» 48 Natanayɛli ka Isa maɲininka ko: «I ka a lɔn de ko yon de n di?» Isa ka a jabi: «Yani Filipe ye i kili waati mɛn, n ka i yen toroju le la.» 49 Natanayɛli ka a fɔ a yɛ ko: «Karanmɔɔ, i ye Alla la Den de ri. I ye Isirayɛli mansa le ri!» 50 Isa ka a jabi: «N ka a fɔ i yɛ ko n ka i siini yen toroju kɔrɔ. I ra lemɛniya wo le kosɔn wa? Nba, i ri koilu yen, mɛnilu ka bon wo ri paaɔn.» 51 Isa ka do la kuma wo kan ka a fɔ ko: «Ɔɔn. N ye tuɲa le fɔla ii yɛ: lon do natɔ, ai bɛɛ ri sankolo dalakani yen, ka Alla la mɛlɛkailu yen jiini ka yɛlɛ kɛla Mɔɔ Dencɛ ma.»
* 1:6 Mɔɔ ye a fɔla Yuhana mɛn ma ko Yaya. † 1:18 Mɔɔ mɛnilu ye sunna ji rɔ: wo kɔrɔ ye le ko ii ra lemɛniya Alla ma Isa tɔɔ rɔ. ‡ 1:42 Piyɛri kɔrɔ ye le ko kaba