\NormalFont\ShortTitle{1 Koriniti}

{\MTB Ko te Tuhituhi Tuatahi a Pāora Āpōtoro ki te Hunga o

\par }{\MT Koriniti



\par }\ChapOne{1}{\SH He Mihi
\par }
{\PP \VerseOne{1}Nā Pāora, i pai nei te Atua kia karangatia hei āpōtoro mā Īhu Karaiti, nā te teina hoki, nā Hotene:


\par }{\PP \VS{2}Ki te hāhi a te Atua i Koriniti, ki te hunga kua oti te whakatapu i roto i a Karaiti Īhu, kua karangatia hei hunga tapu, rātou ko te hunga katoa i ngā wāhi katoa e karanga ana ki te ingoa o tō tātou Ariki, o Īhu Karaiti, o tō rātou Ariki, o tō tātou:


\par }{\PP \VS{3}Kia tau ki a koutou te aroha noa me te rangimārie, he mea nā te Atua, nā tō tātou Matua, nā te Ariki hoki, nā Īhu Karaiti.


\par }{\SH He Manaakitanga i roto i a te Karaiti
\par }
{\PP \VS{4}He whakawhetai tonu tāku mahi ki tōku Atua mō koutou, mō te aroha noa o te Atua kua hōmai nei ki a koutou i roto i a Karaiti Īhu;

\VS{5}kua meinga hoki kia hua ngā mea katoa mā koutou i roto i a ia, te whakapuaki kōrero, te mātauranga;

\VS{6}pēnā hoki me te whakaaturanga i a te Karaiti kua ū nā i roto i a koutou:

\VS{7}i kore ai koutou e hapa i tētahi mea hōmai; i a koutou e tatari nā ki te whakakitenga mai o tō tātou Ariki, o Īhu Karaiti.

\VS{8}Māna hoki koutou e whakaū ā taea noatia te mutunga, kia kore ai koutou e ekengia e te kupu i te rā o tō tātou Ariki, o Īhu Karaiti.

\VS{9}He pono te Atua, nāna nei koutou i karanga kia uru tahi ki tāna Tama, ki a Īhu Karaiti, ki tō tātou Ariki.


\par }{\SH Wehenga i roto i te Hāhi
\par }
{\PP \VS{10}Nā, he tohe tēnei nāku ki a koutou, e ōku tēina, i runga i te ingoa o tō tātou Ariki, o Īhu Karaiti, kia kotahi tā koutou kōrero katoa, ā, kia kaua he wehewehenga i roto i a koutou; engari, kia tuituia koutou i runga i te ngākau kotahi, i te whakaaro kotahi.

\VS{11}Kua oti hoki koutou te tohutohu mai, e ōku tēina, e te hunga o te whare o Koroi, tēnā ngā tautohetohe kei roto i a koutou.

\VS{12}Anei te tikanga o tāku kōrero, kei te kī tēnā o koutou nā, “Nō Pāora ahau,” ā, “Nō Aporo ahau,” ā, “Ko ahau nō Kipa. Ko ahau nō te Karaiti.”


\par }{\PP \VS{13}Kua oti koia a te Karaiti te wāhi? I rīpekatia rānei a Pāora mō koutou? I iriiria rānei koutou i runga i te ingoa o Pāora?

\VS{14}E whakawhetai ana ahau ki te Atua, mōku kīhai i iriiri i tētahi o koutou, ko Kirihipu anake rāua ko Kaiu;

\VS{15}kei waiho e te tangata hei kōrero, nāku koutou i iriiri i runga i tōku ingoa.

\VS{16}(Nāku anō i iriiri ngā tāngata o te whare o Tepana; i kō ake, kāhore ahau i te mahara ki tāku iriiringa i tētahi atu.)

\VS{17}Kīhai hoki ahau i tonoa e te Karaiti ki te iriiri, engari, ki te kauwhau i te rongopai; ehara i te mea i runga i te mōhio ki ngā kupu, kei whakakāhoretia te rīpeka o te Karaiti.


\par }{\SH Ko te Karaiti te Mana me te Mātauranga o te Atua
\par }
{\PP \VS{18}Ko te kōrero hoki o te rīpeka ki te hunga e whakangaromia ana he mea wawau; ki a tātou ia, ki te hunga e whakaorangia ana, ko te kaha tērā o te Atua.

\VS{19}Ka oti hoki te tuhituhi:

\par }{\Q “Ka ngaro i ahau te whakaaro nui o te hunga whakaaro,

\par }{\QB ka kore hoki i ahau te mahara o te hunga mahara.”


\par }{\PP \VS{20}Kei hea te tangata whakaaro? Kei hea te karaipi? Kei hea te tangata tohe o tēnei ao? Kāhore anō koia i whakakūwaretia e te Atua te whakaaro nui o tēnei ao?


\par }{\PP \VS{21}I te mea hoki i runga i tō te Atua whakaaro nui, kīhai ngā whakaaro nui o te ao i mōhio ki te Atua. Nā, ka pai te Atua kia meinga te kūware o te kupu kauwhau hei whakaora i te hunga e whakapono ana.

\VS{22}Inā hoki ko tā ngā Hūrai he tono tohu, ko tā ngā Kariki he rapu whakaaro nui;

\VS{23}ko tā mātou ia he kauwhau i a te Karaiti i rīpekatia, he tūtukitanga waewae ki ngā Hūrai, he mea kūware ki ngā Kariki;

\VS{24}ki te hunga ia e karangatia ana, ahakoa Hūrai, ahakoa Kariki, ko te Karaiti, ko te kaha o te Atua, ko te whakaaro mōhio o te Atua.

\VS{25}Nō te mea he kūware nō te Atua nui atu te mōhio i ngā tāngata; he ngoikore nō te Atua kaha atu i ngā tāngata.


\par }{\PP \VS{26}Titiro oti ki tō koutou karangatanga, e ōku tēina, kīhai i tokomaha te hunga whakaaro o te wāhi ki te kikokiko, kīhai i tokomaha te hunga nunui, kīhai i tokomaha ngā rangatira, e karangatia ana.

\VS{27}Engari, i whiriwhiria e te Atua ko ngā mea kūware o te ao, hei mea e whakamā ai te hunga whakaaro; i whiriwhiria anō e te Atua ko ngā mea ngoikore o te ao, hei mea e whakamā ai ngā mea kaha.

\VS{28}Ko ngā mea ware o te ao, ko ngā mea e whakahāweatia ana, ko ēnā i whiriwhiria e te Atua, āe, ko ngā mea kāhore noa iho, kia whakakāhoretia ai e ia ngā tino mea ake;

\VS{29}kia kore ai tētahi kikokiko e whakamanamana i te aroaro o te Atua.

\VS{30}Nāna hoki koutou i roto i a Karaiti Īhu, kua meinga nei ia hei take whakaaro nui mō tātou, he mea nā te Atua, hei tika, hei whakatapu, hei hoko.

\VS{31}Kia rite ai ki te mea kua oti te tuhituhi, “Ki te whakamanamana tētahi, me whakamanamana ia ki te Ariki.”




\par }\Chap{2}{\SH Te Kōrero mō Īhu Karaiti i Rīpeka
\par }
{\PP \VerseOne{1}Ko ahau, e ōku tēina, i ahau i haere atu ai ki a koutou, kīhai ahau i haere atu me te pai kupu, me te hua rānei o te whakaaro, i ahau i kauwhau ai ki a koutou i te mea ngaro a te Atua.

\VS{2}I takoto hoki tōku whakaaro, kia kaua ahau e mātau ki tētahi mea i roto i a koutou, ko Īhu Karaiti anake, ko ia hoki i rīpekatia.

\VS{3}Ā, i a koutou ahau me te ngoikore, me te wehi, me te tūiri nui.

\VS{4}Ko tāku kōrero me tāku kauwhau ehara i te kupu whakapati nā tō te tangata whakaaro nui, engari, he whakakitenga nā te Wairua, nā te kaha,

\VS{5}kia kore ai tō koutou whakapono e tū i runga i o te tangata whakaaro nui, engari, i tō te Atua kaha.


\par }{\SH Te Mātauranga o te Atua
\par }
{\PP \VS{6}He ahakoa rā e kōrero ana mātou i te whakaaro nui ki waenganui i te hunga tino tika. Ehara anō ia i te whakaaro mōhio nō tēnei ao, nō ngā rangatira rānei o tēnei ao, e memeha haere nei.

\VS{7}Engari, e kōrero ana mātou i te whakaaro nui o te Atua i roto i te mea ngaro, i te whakaaro mōhio i huna rā, ko tā te Atua i whakatakoto ai i mua o ngā ao, hei whakakorōria mō tātou.

\VS{8}Kīhai nei tētahi o ngā rangatira o tēnei ao i mātau; me i mātau hoki rātou, kua kāhore e rīpekatia e rātou te Ariki o te korōria.

\VS{9}Engari, ka rite ki te mea i tuhituhia rā:

\par }{\Q “Ko ngā mea kāhore te kanohi i kite,

\par }{\QB kāhore te taringa i rongo,

\par }{\QB kāhore anō i tapoko noa ki te ngākau o te tangata,

\par }{\Q ko ngā mea kua rite i te Atua mō te hunga e aroha ana ki a ia.”


\par }{\MM \VS{10}Otiia, kua whakakitea mai aua mea ki a tātou e te Atua mā tōna Wairua. E rapu ana hoki te Wairua i ngā mea katoa, āe, i ngā mea hōhonu a te Atua.

\VS{11}Ko wai oti o ngā tāngata e mātau ana ki ngā mea a te tangata? Ko te wairua anake o te tangata i roto i a ia? Waihoki ko ngā mea a te Atua e kore e mātauria e tētahi, engari e te Wairua o te Atua.

\VS{12}Otiia, ko te wairua i riro mai nei i a tātou, ehara i te wairua o te ao, engari, ko te Wairua e ahu mai nei i te Atua; kia mātau ai tātou ki ngā mea kua oti nei te hōmai e te Atua ki a tātou.


\par }{\PP \VS{13}Nā, ka kōrero mātou i aua mea, ehara ngā kupu i te whakaaro mōhio o te tangata i whakaako mai, engari, he mea whakaako nā te Wairua Tapu; e whakariterite ana i ngā mea wairua ki ngā mea wairua.

\VS{14}Nā, e kore te tangata i te ngākau māori e tango i ngā mea o te Wairua o te Atua. Ki a ia he mea kūware ērā, ā, e kore ia e āhei te mātau, he mea mā te Wairua ka kitea ai.

\VS{15}Otiia, ki te mea kei tētahi te Wairua, ka kitea e ia ngā mea katoa, e kore anō ia e kitea e tētahi.


\par }{\Q \VS{16}“Ko wai hoki te mātau ana

\par }{\Q ki te hinengaro o te Ariki,

\par }{\QB e whakaako ai ia i a ia?”

\par }{\MM Kei a tātou ia te hinengaro o te Karaiti.




\par }\Chap{3}{\SH He Pononga a te Atua
\par }
{\PP \VerseOne{1}Nā, ko ahau, e ōku tēina, kīhai i āhei te kōrero ki a koutou me tāku ki te hunga i te Wairua, engari, i te kikokiko, ānō ki ngā kōhungahunga i roto i a te Karaiti.

\VS{2}He waiū tāku i whāngai atu nā mā koutou, ehara i te kai mārō. Kīanō hoki i taea e koutou te kai mārō, ā, kāhore nei anō i taea e koutou ināianei.

\VS{3}Kei te kikokiko tonu hoki koutou. I te mea kei a koutou tonu te hae, te totohe, te wehewehe, ehara oti koutou i te hunga i te kikokiko, e haere ana i runga i tā te tangata ritenga?

\VS{4}I tētahi hoki ka kī nei, “Ko ahau nō Pāora,” me tētahi atu, “Ko ahau nō Aporo,” ehara oti koutou i te hunga i te kikokiko?


\par }{\PP \VS{5}Tēnā ko wai a Aporo? Ā, ko wai a Pāora? He minita i whakapono ai koutou; ki ia tangata i tā te Ariki i hōmai ai.

\VS{6}Nāku i whakatō, nā Aporo i whakamākūkū; nā te Atua ia i mea kia tupu.

\VS{7}Heoi, he kore noa iho te kaiwhakatō, he kore noa iho te kaiwhakamākūkū, engari, te Atua nāna nei i mea kia tupu.

\VS{8}Nā, ko te kaiwhakatō, ko te kaiwhakamākūkū, kotahi tonu rāua. Otirā, ka rite ki tāna ake mahi, te utu e riro mai i tēnā, i tēnā o rāua.

\VS{9}He hoa mahi hoki mātou nō te Atua; he māra koutou nā te Atua.

\par }{\PP He whare hanga nā te Atua.

\VS{10}Kei te ritenga o te aroha noa o te Atua i hōmai nei ki ahau, kua whakatakotoria e ahau te tūnga, he pērā me tā te tohunga; ā, ko tētahi atu kei te hanga whare ki runga. Otirā, kia tūpato ia tangata ki tāna whare e hanga ai ki runga.

\VS{11}E kore hoki tētahi tangata e āhei te whakatakoto i tētahi tūnga kē atu i tērā kua oti nei te whakatakoto, arā, i a Īhu Karaiti.

\VS{12}Engari, ki te hanga tētahi ki runga ki te tūnga he kōura, he hiriwa, he kōhatu utu nui, he rākau, he tarutaru, he otaota;

\VS{13}ka whakakitea te mahi a tētahi, a tētahi; mā te rā hoki e whakaatu, nō te mea ka whakakitea e te kāpura; ā, mā te kāpura tonu e whakamātautau te mahi a tēnā, a tēnā, he pēhea tōna āhua.

\VS{14}Ki te mau tonu te mahi a tētahi e hanga ai ki runga, ka riro i a ia he utu.

\VS{15}Ki te wera te mahi a tētahi ka maumauria tāna; ko ia, ia ka ora; otirā me te mea mā roto i te ahi.


\par }{\PP \VS{16}Kāhore oti koutou i mātau, he whare tapu koutou nō te Atua, ā, kei roto i a koutou te Wairua o te Atua e noho ana?

\VS{17}Ki te whakangaromia e tētahi te whare tapu o te Atua, ka whakangaromia hoki ia e te Atua; he tapu hoki te whare o te Atua, ā, ko koutou taua whare.


\par }{\PP \VS{18}Kei hangarau tētahi ki a ia anō. Ki te mea tētahi he tangata mōhio ia i roto i a koutou i tēnei ao, tukua ia hei kūware kia tupu ai hei tangata whakaaro.

\VS{19}Ki te Atua hoki he kūware noa ngā whakaaro mōhio o tēnei ao. Kua oti hoki te tuhituhi, “Ka mau i a ia te hunga whakaaro i runga i tō rātou tinihanga,”

\VS{20}me tēnei hoki, “E mātau ana te Ariki ki ngā whakaaro o te hunga whakaaro, he tekateka noa.”

\VS{21}Nō reira, kei whakamanamana tētahi ki te tangata. Nō koutou hoki ngā mea katoa;

\VS{22}ahakoa a Pāora, a Aporo, a Kipa, te ao, te ora, te mate rānei, ngā mea o nāianei, ngā mea rānei e takoto mai nei, nō koutou katoa;

\VS{23}ā, ko koutou nō te Karaiti, ko te Karaiti nō te Atua.




\par }\Chap{4}{\SH He Āpōtoro a te Karaiti
\par }
{\PP \VerseOne{1}Me pēnei te whakaaro o te tangata ki a mātou nā, he kaimahi nā te Karaiti, he tuari hoki nō ngā mea ngaro a te Atua.

\VS{2}Nā, hei konei ko te mea o te tuari e matenuitia ana, kia kitea he tangata pono ia.

\VS{3}Ki ahau ia he mea nohinohi rawa kia whai kupu koutou mōku, te tangata rānei; kāhore nei hoki āku kupu mōku anō.

\VS{4}Kāhore hoki ahau i mātau ki tētahi aha ōku; heoi, e kore tēnā e ai hei whakatika mōku. Otirā, ko te Ariki hei whai kupu mōku.

\VS{5}Nā reira, kaua e whakawākia wawetia tētahi mea, kia tae mai rā anō te Ariki, māna e whakamārama ngā mea huna o te pōuri, e whakakite hoki ngā whakaaro o ngā ngākau; hei reira ia tangata whakamoemititia ai e te Atua.


\par }{\PP \VS{6}Nā, ko ēnei mea, e ōku tēina, nāku i huri mai te āhua ki a māua ko Aporo, he whakaaro ki a koutou, kia ai māua hei whakaako i a koutou, kia kaua te whakaaro e hipa atu i te mea i tuhituhia; kia kaua tētahi o koutou e whakapehapeha mō tētahi ki runga atu i tētahi.

\VS{7}Ko wai kei te mea kia rerekē koe? Ko tēhea mea hoki āu ehara i te mea hoatu ki a koe? Nā, he mea i hoatu ki a koe, he aha koe ka whakamanamana ai, me te mea nei ehara i te mea hoatu?


\par }{\PP \VS{8}Kua mākona kē nā hoki koutou! Kua hua kē ō koutou taonga! Kua kīngi koutou ahakoa motu mai mātou! Āe rā, e pai ana ki ahau kia kīngi tonu koutou, kia kīngi tahi ai tātou.

\VS{9}Ki tōku whakaaro hoki kua waiho mātou, ngā āpōtoro, e te Atua mō muri rawa, ānō he hunga mō te mate; kua meinga hoki mātou hei mātakitakinga mā te ao, mā ngā anahera, ā, mā ngā tāngata.

\VS{10}Ko mātou he kūware mō tā te Karaiti, ko koutou ia he hunga whai whakaaro i roto i a te Karaiti; ko mātou he ngoikore, ko koutou ia he hunga kaha; tō koutou he korōria, tō mātou ia he hōnorekore.

\VS{11}Tae tonu mai ki tēnei hāora nei e matekai ana mātou, e matewai ana, e haere tahanga ana, e kurua ana, kāhore hoki ō mātou kāinga tūmau.

\VS{12}E māuiui ana mātou, ko ō mātou ringa ake hei mahi. E taunutia ana, manaaki tonu mātou; e whakatoia ana, whakaririka kau mātou;

\VS{13}ka kōrerotia kinotia, ka whakangāwari atu mātou. Kua meinga mātou kia rite ki te paru rukenga o te ao, ki te para o ngā mea katoa, taea noatia tēnei rā.


\par }{\PP \VS{14}Kāhore ahau i te tuhituhi atu i ēnei mea kia whakamā ai koutou, engari, hei whakatūpato i a koutou, i āku tamariki aroha.

\VS{15}Nō te mea ahakoa whiwhi koutou i ngā kaiwhakaako tekau mano i roto i a te Karaiti, kāhore i tokomaha ō koutou mātua; he whānau hoki koutou nāku i roto i a Karaiti Īhu i runga i te rongopai.

\VS{16}Koia ahau ka tohe nei ki a koutou, kia rite tā koutou ki tāku.

\VS{17}Nā reira i tonoa atu ai e ahau ki a koutou a Tīmoti, tāku tama aroha, tama pono i roto i te Ariki, māna koutou e whakamahara ki ōku ara i roto i a te Karaiti, ki tāku e whakaako nei i ngā wāhi katoa i roto i ngā hāhi katoa.


\par }{\PP \VS{18}Nā, ko ētahi e whakapehapeha ana, e mea ana e kore ahau e haere atu ki a koutou.

\VS{19}Otirā, e kore e roa ka haere atu ahau ki a koutou, ki te pai te Ariki; ā hei reira, ehara i te kupu, engari, ko te kaha o te hunga e whakapehapeha ana, tāku e titiro ai.

\VS{20}Nō te mea, ehara te rangatiratanga o te Atua i te kupu, engari he kaha.

\VS{21}Ko tēhea tā koutou e pai ai? Kia haere atu ahau ki a koutou me te whiu, i runga rānei i te aroha me te wairua māhaki?




\par }\Chap{5}{\SH Pūremu i roto i te Hāhi
\par }
{\PP \VerseOne{1}Kua pakū noa atu te rongo he pūremu kei roto i a koutou, he tū pūremu kāhore nei i roto i ngā tauiwi, arā, kua riro i tētahi o koutou te wahine a tōna pāpā.

\VS{2}Ā, e whakapehapeha ana koutou, tē pōuri koutou, te mea kia tangohia atu i roto i a koutou te tangata nāna tēnei mahi.

\VS{3}Nā, ko ahau, ahakoa tawhiti i te tinana kei konā te wairua, kua whakahē noa ake i te tangata nāna tēnei mahi i runga i te ingoa o tō tātou Ariki, o Īhu, me te mea kei konā anō ahau;

\VS{4}e noho huihui ana koutou me tōku wairua, i runga i te kaha o tō tātou Ariki, o Īhu.

\VS{5}Ka tuku atu ai i tēnā tū tangata ki a Hātana, hei whakangaro mō te kikokiko, kia ora ai te wairua i te rā o te Ariki, o Īhu.


\par }{\PP \VS{6}Kāhore e pai tā koutou whakapehapeha. Kāhore koutou e mātau he iti nei te rēwena, rēwenatia ake te pūranga katoa?

\VS{7}Kokoa ki waho te rēwena tawhito, kia ai koutou he pūranga hou, me koutou e rēwenakore nā. Kua patua hoki mō tātou a te Karaiti, tō tātou Kapenga.

\VS{8}Nā, kia kai tātou i te hākari, auaka te rēwena tawhito, auaka hoki te rēwena o te mauāhara, o te kino, engari, hei te taro rēwenakore o te tinihangakore, o te pono.


\par }{\PP \VS{9}I tuhituhi atu ahau ki a koutou i roto i te pukapuka, kia kaua e whakahoa ki ngā tāngata pūremu.

\VS{10}Ehara ia i te mea rawa mō te hunga pūremu o tēnei ao, mō te hunga apo, hao taonga, karakia whakapakoko; pēnei me haere atu koutou ki waho o te ao.

\VS{11}Engari, ināianei ka tuhituhi atu ahau ki a koutou, kia kaua e whakahoa, ki te mea tētahi e kīia nei he teina he tangata moepuku, he apo rānei, e karakia ana rānei ki te whakapakoko, he tangata taunu rānei, he haurangi, he hao taonga rānei; kaua rawa koutou ko taua tū tangata e kai tahi.


\par }{\PP \VS{12}Hei aha rā māku te whakawā i te hunga o waho? E kore koia koutou e whakawā i te hunga o roto?

\VS{13}Ā, ko te hunga o waho mā te Atua rātou e whakawā? “Nā, motuhia atu taua tangata kino i roto i a koutou.”




\par }\Chap{6}{\SH Te Whakapae i ngā Hoa Karaitiana i raro i te Ture
\par }
{\PP \VerseOne{1}Ka kaha rānei tētahi o koutou, mehemea he tautohe tāna ki tōna hoa, ki te haere ki te whakawā i te aroaro o te hunga hē, ā, kauaka ki te aroaro o te hunga tapu?

\VS{2}Kāhore oti koutou i mātau mā te hunga tapu e whakawā te ao? Ki te riro mā koutou e whakawā te ao, e kore rānei koutou e tau hei whakarite i ngā mea iti rawa?

\VS{3}Kāhore koutou i mātau ko tātou hei whakawā mō ngā anahera? Kauaka oti ngā mea o tēnei ao?

\VS{4}Nā, ki te mea he whakawā a koutou ki ngā mea o tēnei ao, whakanohoia ai rānei e koutou ko te hunga iti o te hāhi hei whakarite?

\VS{5}I kōrero atu ai ahau i tēnei kia whakamā ai koutou. Koia rānei, kāhore rawa e kitea kia kotahi he tangata whakaaro i roto i a koutou, hei whakarite ina whakawā ōna tēina i a rāua.

\VS{6}Kei te whakawā ia te tuakana i te teina, ā, i te aroaro rawa o te hunga whakapono kore?


\par }{\PP \VS{7}Ehara, kua waiho kē tēnā hei hē i roto i a koutou, tā koutou whakawā tētahi i tētahi. He aha tē whakaririka kau ai ina ahatia koutou? He aha tē tangohia noatia atu ai ā koutou mea?

\VS{8}Ehara, ko koutou tonu kei te mahi i te hē, ā, kei te tango pokanoa, ko ō koutou tēina anō te meatanga.


\par }{\PP \VS{9}Tēnā rānei kāhore koutou i te mātau, e kore te hunga whakahaere hē e whiwhi ki te rangatiratanga o te Atua? Kei tinihangatia koutou; e kore te hunga moepuku, te hunga karakia whakapakoko rānei, te hunga pūremu, te hunga whakawahine, te hunga rānei e mea ana i te tāne hei wahine,

\VS{10}ngā tāngata tāhae, ngā tāngata apo, ngā haurangi, te hunga taunu, te hunga hao taonga rānei, e whiwhi ki te rangatiratanga o te Atua.

\VS{11}He pērā hoki ētahi o koutou i mua; otirā, kua horoia koutou, kua whakatapua, kua whakatikaia i runga i te ingoa o te Ariki, o Īhu Karaiti, he meatanga nā te Wairua o tō tātou Atua.


\par }{\SH Whakamahia tō Tinana kia Whaikorōria ai te Atua
\par }
{\PP \VS{12}“He tika ngā mea katoa māku,” otirā, e kore e pai katoa. “He tika ngā mea katoa māku,” otirā, e kore ahau e pai ki tētahi mea hei rangatira mōku.

\VS{13}“Ko ngā kai mō te kōpū, ko te kōpū mō ngā kai,” heoi, ka ngaro tēnei i te Atua me ērā hoki. Ehara hoki te tinana i te mea mō te moepuku, engari, mā te Ariki, ko te Ariki hoki hei Ariki mō te tinana.

\VS{14}Ā, nā te Atua i ara ai te Ariki waihoki māna tātou ka ara ai, mā tōna kaha.


\par }{\PP \VS{15}Kāhore oti koutou i mātau, he wāhi ō koutou tinana nō te Karaiti? Me tango koia e ahau ngā wāhi o te Karaiti, ā, ka mea i a rātou hei wāhi mō te wahine kairau? Kāhore rāpea!

\VS{16}Ā, kāhore rānei koutou i mātau, ko te tangata e honoa ki te wahine kairau he tinana kotahi? E kī ana hoki ia, “Hei kikokiko kotahi rāua tokorua.”

\VS{17}Otiia, ko te tangata e honoa ki te Ariki, kotahi tonu te wairua.


\par }{\PP \VS{18}Rere atu rā i te moepuku. Nō waho o te tinana ngā hara katoa e hara ai te tangata; ko te tangata ia e moepuku ana, e hara ana ia ki tōna ake tinana.

\VS{19}Ā, kāhore rānei koutou i mātau, he whare tapu tō koutou tinana nō te Wairua Tapu i roto nā i a koutou, i hōmai nei e te Atua? Ā, ehara i te mea nō koutou ake koutou.

\VS{20}Kua oti hoki koutou te hoko ki te utu; whakakorōriatia te Atua ki ō koutou tinana.




\par }\Chap{7}{\SH He Pātai mō te Mārenatanga
\par }
{\PP \VerseOne{1}Nā, mō ngā mea i tuhituhi mai nā koutou. He mea pai anō mō te tangata kia kaua e pā ki te wahine.

\VS{2}Otiia, he whakaaro kei moepuku, kia rite mā te tāne he wahine māna ake, ā, mā te wahine he tāne māna ake.

\VS{3}Kia puta te whakaaro pai o te tāne ki te wahine, hei te mea e tika ana; me tō te wahine hoki ki te tāne.

\VS{4}Ehara te wahine i te rangatira o tōna tinana ake, engari, te tāne; me te tāne anō, ehara ia i te rangatira o tōna ake tinana, engari, te wahine.

\VS{5}Kaua e kaiponu tētahi i tētahi; hāunga ia ki te āta whakaritea mō tētahi wā, kia ātea ai kōrua ki te nohopuku, ki te īnoi, ka hoki ai anō ki a kōrua, kei ai tō kōrua hiahia taikaha hei whakawai mā Hātana i a kōrua.


\par }{\PP \VS{6}Otirā, ko tēnei kōrero āku he mea whakaae noa, ehara i te tikanga whakatakoto.

\VS{7}Ko tāku ia i pai ai, kia pēnei ngā tāngata katoa i ahau nei. Otirā, e hōmai ana e te Atua te āhua mōna ki ia tangata, ki ia tangata, ki tētahi ko tēnei, ki tētahi ko tērā.


\par }{\PP \VS{8}Ko tāku kupu ia tēnei ki ngā takakau, ki ngā wāhine pouaru, he mea pai mō rātou kia kāti tonu me ahau nei.

\VS{9}Otirā, ki te kore e taea e rāua te whakamanawanui, me mārena. He pai ake hoki te mārena i te kakā o te ngākau.


\par }{\PP \VS{10}Ko tāku whakahau ia tēnei ki te hunga whai hoa, ehara i ahau, engari ko te Ariki, “Aua te wahine e mawehe kē i tāna tāne.”

\VS{11}Engari, ki te mawehe ia, me noho hoakore, me hohou rānei te rongo ki tāna tāne. Kaua hoki te tāne e whakarere i tāna wahine.


\par }{\PP \VS{12}Ki ērā atu ia ko tāku kupu tēnei, ehara i te Ariki. Ki te mea he wahine kore whakapono tā tētahi o ngā tēina, ā, ka whakaae taua wahine kia noho tahi rāua, kaua ia e whakarērea e ia.

\VS{13}Ā, ko te wahine, he tāne kore whakapono tāna, ā, ka whakaae kia noho tahi rāua, kaua ia e whakarere tāna tāne.

\VS{14}Nō te mea e whakatapua ana te tāne whakapono kore e te wahine e whakatapua ana hoki te wahine e whakapono kore e te tāne. Me he kāhore, kua poke ā kōrua tamariki, tēnā ko tēnei, he tapu rātou.


\par }{\PP \VS{15}Ki te mawehe kē ia te whakapono kore, māna e mawehe kē. E kore tētahi teina, tuahine rānei, e mau te here e ngā mea pēnā. Otirā, kua karangatia tātou e te Atua ki te rangimārie.

\VS{16}Mā te aha koe e mōhio ai, e tai, ka ora rānei i a koe tāu tāne? Ā, koe rānei, e te tāne, mā te aha ka mōhio ai, ka ora i a koe tāu wahine?


\par }{\SH Kia Pēnā Tāu Noho i tā te Atua i Whakahau ai
\par }
{\PP \VS{17}Heoi anake, kia rite ki tā te Atua tūwhanga ki tēnā, ki tēnā, ki tāna karangatanga hoki ki tēnā, ki tēnā, kia pērā tāna haere. Nā, ko tāku whakatakoto tēnā i roto i ngā hāhi katoa.

\VS{18}He mea kokoti tētahi i tōna karangatanga? Kaua e whakakāhoretia tōna kotinga. He mea kokotikore tētahi i tōna karangatanga? Kaua ia e kotia.

\VS{19}He mea kore noa iho te kotinga, he mea kore noa iho anō te kotingakore, engari ia te pupuri i ā te Atua ture.

\VS{20}Kia mau ia tangata ki tōna karangatanga, i karangatia ai ia.

\VS{21}He pononga koe i tōu karangatanga? Kaua e mānukanuka. Otirā, ki te wātea he haerenga noatanga atu mōu, me pēnā.

\VS{22}Ko te tangata hoki he pononga i tōna karangatanga i roto i te Ariki, he tangata tuku noa ia nā te Ariki. Waihoki ko te tangata ehara nei i te pononga i tōna karangatanga, he pononga ia nā te Karaiti.

\VS{23}Kua oti koutou te hoko ki te utu; aua e meinga hei pononga koutou mā te tangata.

\VS{24}E ōku tēina, ko te mahi a tēnei, a tēnei, i tōna karangatanga kia mau ia ki tēnā me te whakaaro anō ki te Atua.


\par }{\SH Ngā Take e Pā ana ki ngā Takakau me ngā Pouaru
\par }
{\PP \VS{25}Nā, mō ngā wāhina, kāhore a te Ariki tikanga ki ahau; tēnei ia tōku whakaaro, arā, tō te tangata i a ia nei tō te Ariki atawhai, i pono ai.

\VS{26}Nā reira, ki tōku whakaaro he pai tēnei mō te whakararu a tēnei wā, arā, he pai kia kāti tonu te tangata i a ia nei.

\VS{27}Kua herea koe ki te wahine? Kaua e whai kia wetekia. Ka oti koe te wewete i te wahine? Kaua e whāia he wahine.

\VS{28}Otiia, ki te mārena koe, kāhore ōu hara; ā, ki te mārena te wāhina, kāhore ōna hara. Otiia, tērā e pā mai he whakararu i te kikokiko ki taua hunga pēnā; heoi, me āta hanga ahau ki a koutou.


\par }{\PP \VS{29}Ko tāku kupu ia tēnei, e ōku tēina, e tūtata ana te wā. Heoi, ināianei tērā e rite te hunga whai wāhine ki te hunga kāhore nei a rātou;

\VS{30}me te hunga e tangi ana, ānō kāhore rātou i te tangi; me te hunga e hari ana, ānō kāhore rātou i te hari; me te hunga e hoko ana, ānō kāhore ā rātou taonga;

\VS{31}me te hunga i a rātou tēnei ao, ānō kāhore ā rātou hē ki te ao. E memeha haere ana hoki te āhua o tēnei ao.


\par }{\PP \VS{32}Otiia, ko tāku mea tēnei kia kaua koutou e mānukanuka. Ko tā te takakau e mānukanuka ai ko ngā mea a te Ariki, me pēhea tāna whakamānawareka ki te Ariki.

\VS{33}Ko te tangata whai hoa ia, e mānukanuka ana ki ngā mea o te ao, me pēhea tāna whakamānawareka ki tāna wahine.

\VS{34}Nā tērā anō te mea i rerekē ai te wahine whai hoa i te wāhina. Ko te wahine takakau, tāna e mānukanuka ai ko ngā mea a te Ariki, kia tapu tahi ai te tinana me te wairua. Ko te wahine whai hoa ia ka mānukanuka ki ngā mea o te ao, me pēhea tāna whakamānawareka ki tāna tāne.


\par }{\PP \VS{35}Ko tēnei kōrero āku he mea kia hua ai he pai mō koutou anō; ehara i te mea kia māhangatia ai koutou, engari, mō te mea e haratau ana, kia ū ai koutou ki te Ariki, kāhore he mea hei rorona kē.


\par }{\PP \VS{36}Nā, ki te whakaaro tētahi tangata e hē ana tāna tikanga ki tāna wāhina, mehemea kua pahure tōna taiohinga, ā, heoi anō tikanga, māna e mea tāna e pai ai, kāhore ōna hara; me mārena rāua.

\VS{37}Ko te tangata ia e ū ana i tōna ngākau, ā, kāhore he mea hei akiaki i a ia, kei a ia ake anō te tikanga mō tāna e pai ai, ā, kua oti tēnei te whakatakoto e tōna ngākau, kia waiho tāna wāhina, kei te pai tāna mahi.

\VS{38}Nā, he pai te mahi a te tangata e tuku ana kia mārenatia tāna wāhina; pai ake ia te mahi a te tangata kāhore e tuku kia mārenatia.


\par }{\PP \VS{39}E herea ana te wahine e te ture i te mea e ora ana tāna tāne; ki te mate ia te tāne, kua wātea ia ki te mārena ki tāna e pai ai; otirā i roto i te Ariki.

\VS{40}Ki tōku whakaaro ia, nui kē atu tōna hari ki te kāti tonu ia. Ā, ki tāku mahara kei ahau anō hoki te Wairua o te Atua.




\par }\Chap{8}{\SH Te Take e Pā ana ki te Kai i Tāpaea ki ngā Whakapakoko
\par }
{\PP \VerseOne{1}Nā, mō ngā mea e patua ana mā ngā whakapakoko: E mōhio ana tātou kei a tātou katoa te mātauranga. Ko tā te mātauranga he whakapupuhi; ko tā te aroha ia he waihanga.

\VS{2}Ki te mea tētahi e mātau ana ia ki tētahi mea, kāhore tōna mātauranga kia rite noa ki tō te mātauranga tikanga;

\VS{3}ki te aroha ia tētahi ki te Atua, kua mātauria tēnei e ia.


\par }{\PP \VS{4}Nā reira, mō te kai i ngā mea e patua ana mā ngā whakapakoko, e mōhio ana tātou he kore noa iho te whakapakoko i te ao, kāhore hoki he Atua kē, kotahi anake.

\VS{5}Ahakoa hoki tērā ngā mea e kīia nei he atua, i te rangi rānei, i te whenua rānei; he tini nei hoki ngā atua, he tini ngā ariki;

\VS{6}ki a tātou ia kotahi anō Atua, ko te Matua, i ahu mai i a ia ngā mea katoa, ko tātou ki a ia; kotahi hoki Ariki, ko Īhu Karaiti, nāna nei ngā mea katoa, nāna hoki tātou.


\par }{\PP \VS{7}Otirā, kāhore tērā mātauranga i ngā tāngata katoa. Engari tērā anō ētahi, i te mea kua taunga ki te whakapakoko tae mai ki nāianei, e kai ana i te mea i patua mā te whakapakoko; ā, ka poke tō rātou hinengaro ngoikore.

\VS{8}Ehara rāia te kai i te mea e paingia ai tātou e te Atua. Nō te mea ahakoa kāhore tātou e kai, e kore e heke iho tō tātou pai; ā, ahakoa kai tātou, e kore e kake tō tātou pai.


\par }{\PP \VS{9}Engari, kia tūpato ki tēnei wāhi i tukua nei ki a koutou, kei waiho hei whakahinga mō te hunga ngoikore.

\VS{10}Ki te mea hoki ka kite tētahi i a koe, i te mea mōhio, e noho ana ki te kai i roto i te temepara o te whakapakoko, e kore koia e kakama ake tōna hinengaro, mehemea ia he ngoikore, e kakama ake ki te kai i ngā mea e patua ana mā te whakapakoko?

\VS{11}Mā tōu mātauranga hoki ka ngaro ai te mea ngoikore, te teina he whakaaro nei ki a ia i mate ai a te Karaiti.

\VS{12}Nā, i a koutou ka hara nei ki ngā tēina, ka patu nei i tō rātou hinengaro ngoikore, e hara ana koutou ki a te Karaiti.

\VS{13}Mō konei, ki te hē tōku teina i te kai, e kore rawa ahau e kai kikokiko ake tonu atu, kei hē i ahau tōku teina.




\par }\Chap{9}{\SH Ngā Tikanga me ngā Mahi a tētahi Āpōtoro
\par }
{\PP \VerseOne{1}He teka ianei kei ahau anō ngā tikanga mōku? He teka ianei he āpōtoro ahau? Kīhai ianei ahau i kite i a Īhu Karaiti, i tō tātou Ariki? Ehara oti koutou i tāku mahi i roto i te Ariki?

\VS{2}Ahakoa ehara ahau i te āpōtoro ki ērā atu, engari rawa ia he āpōtoro ki a koutou, ko koutou hoki te hīri o tōku āpōtorotanga i roto i te Ariki.


\par }{\PP \VS{3}Ko tāku utu tēnei ki ōku kaiui;

\VS{4}kāhore rānei i a mātou anō te tikanga mō te kai, mō te inu?

\VS{5}Kāhore rānei i a mātou anō te tikanga ki te whakahāereere i te hoa wahine, he wahine whakapono, pērā i ērā atu āpōtoro me ngā tēina o te Ariki, rātou ko Kipa?

\VS{6}Ko māua anake rānei ko Pānapa, kāhore rānei i a māua te tikanga kia kaua e mahi?


\par }{\PP \VS{7}Ko wai ka haere hei hōia, ā, nāna ake anō ngā utu mōna? Ko wai e whakatō ana i te māra wāina, ā, kāhore ō reira hua e kainga e ia? Ko wai hoki e whāngai ana i te kāhui, ā, kāhore e kai i te waiū o te kāhui?

\VS{8}E kōrero ana rānei ahau i ēnei mea i te tikanga tangata? He pērā anō rānei tā te ture kōrero?

\VS{9}Kua oti hoki te tuhituhi i roto i te ture a Mohi, “Kaua e whakamōkātia te māngai o te kau i te mea e patu wīti ana. Ko ngā kau koia tā te Atua i whakaaro ai?”

\VS{10}Mō tātou rānei te tino tikanga o āna kōrero? Āe, he whakaaro ki a tātou i tuhituhi ai; he tika hoki kia parau te kaiparau i runga i te tūmanako, kia patu wīti anō te kaipatu i runga i te tūmanako ki tētahi wāhi māna.

\VS{11}I te mea kua ruia e mātou ngā mea wairua mā koutou, he mea nui ianei ki te kotia e mātou ā koutou mea o te kikokiko?

\VS{12}Kua uru nei ētahi atu ki tēnei tikanga a koutou, ko mātou anō ētahi kia hira ake?

\par }{\PP Otirā, kīhai mātou i mea ki tēnei tikanga, engari, e whakamanawanui ana ki ngā mea katoa, kei ai tā mātou hei ārai mō te rongopai o te Karaiti.

\VS{13}Kāhore oti koutou i mātau, ko te hunga e mahi ana i ngā mea tapu, e kai ana i ngā mea o te temepara? Ā, ko ngā kaitiaki o te āta, mā rātou anō tētahi wāhi o tō te āta?

\VS{14}Pērā tonu anō tā te Ariki i whakatakoto ai mō ngā kaikauwhau o te rongopai, hei runga i te rongopai he oranga mō rātou.


\par }{\PP \VS{15}Otiia, kīhai ahau i mea ki tētahi o ēnei mea; kāhore hoki ahau i tuhituhi i ēnei mea kia pēnātia mai ai ahau. Ki ahau hoki he pai kē te mate, i te riro mā te tangata tāku whakamanamana e whakakāhore.

\VS{16}Nō te mea ki te kauwhau ahau i te rongopai, kāhore māku whakamanamana; kua takoto hoki tēnei hei mahi māku; he auē ia māku ki te kore ahau e kauwhau i te rongopai.

\VS{17}Ki te mea hoki nōku te ngākau ki tēnei mahi, he utu tōku. Ki te kore ia he ngākau, he mahi tuari tēnei kua tukua ki ahau.

\VS{18}Nā, he aha koia te utu mōku? Arā, ki te kauwhau ahau i te rongopai, ka meinga e ahau kia kore e utua te rongopai. Kia kore ai ahau e mea i te wāhi e tika ana māku i roto i te rongopai.


\par }{\PP \VS{19}Ahakoa hoki ehara ahau i te pononga nā te tangata, heoi, kua waiho ahau e ahau anō hei pononga mā te katoa, kia tokomaha atu ai e riro mai i ahau.

\VS{20}Nā, ki ngā Hūrai whakahūrai ana ahau, kia riro ai i ahau ngā Hūrai; ki te hunga i raro i te ture me te mea i raro ahau i te ture, ahakoa rā kāhore ahau i raro i te ture, kia riro ai i ahau te hunga i raro i te ture;

\VS{21}ki te hunga turekore me he tangata turekore ahau, ehara i te mea he turekore ki te Atua, engari, i raro i te ture ki a te Karaiti, kia riro ai i ahau te hunga turekore.

\VS{22}Ki te hunga ngoikore me he ngoikore ahau, kia riro ai i ahau te i hunga ngoikore; waiho ana ahau hei mea katoa ki te katoa, kia taea ai e i ahau ngā mea katoa hei whakaora i ētahi.

\VS{23}I meinga ai tēnei e ahau he whakaaro ki te rongopai, kia whiwhi tahi ai ahau ki tōna pai.


\par }{\PP \VS{24}Kāhore oti koutou i mātau ki te hunga e oma whakataetae ana, e oma katoa ana, kotahi anō ia mōna te utu whakahōnore? Kia pēnā tā koutou oma, kia whiwhi ai koutou.


\par }{\PP \VS{25}Nā, ko ngā tāngata katoa e whakataetae ana i ngā tākaro e whakakoromaki ana i ngā hiahia katoa. Nā, e pērā ana rātou kia whiwhi ai ki te karauna pirau; ko tātou ia ki te mea e kore e pirau.

\VS{26}Ko ahau nei hoki, kāhore i ngaro tāku oma; e kuru ana ahau, kāhore ia e rite ki te kaipatu o te hau.

\VS{27}Engari, e pēhia ana e ahau tōku tinana, meinga ana hoki hei pononga māku; kei kauwhau pea ahau ki ētahi atu, ko ahau ia ka ākiritia atu.




\par }\Chap{10}{\SH He Whakatūpato ki ngā Whakapakoko
\par }
{\PP \VerseOne{1}E kore ahau e pai, e ōku tēina, kia kūware koutou, i raro katoa ō mātou mātua i te kapua, i haere katoa anō hoki rā roto i te moana;

\VS{2}i iriiria anō rātou katoa ki a Mohi i roto i te kapua, i roto hoki i te moana;

\VS{3}ā, i kai rātou i te kai kotahi, he mea wairua;

\VS{4}i inu hoki rātou katoa i te wai kotahi, he mea wairua. Nō te mea i inu rātou i tā te mea wairua, arā i tā te toka i whai nei i a rātou; ā, ko taua toka rā ko te Karaiti.

\VS{5}Otiia, kīhai te Atua i āhuareka ki te nuinga o rātou; i turakina iho hoki rātou i te koraha.


\par }{\PP \VS{6}Nā, hei tohu ēnei mea ki a tātou, kia kaua tātou e hiahia, ki ngā mea kino, kei pērā me rātou i hiahia rā.

\VS{7}Kaua anō koutou e karakia ki ngā whakapakoko, kei pērā me ētahi o rātou; kua oti rā hoki te tuhituhi, “I noho te iwi ki te kai, ki te inu, ā, whakatika ana ki te tākaro.”

\VS{8}Kaua hoki tātou e moepuku, kei pērā me ētahi o rātou i moepuku, ā, hinga ana e rua tekau mā toru ngā mano i te rā kotahi.

\VS{9}Kaua hoki tātou e whakamātautau a te Karaiti, kei pērā me ētahi o rātou i whakamātautau rā, ā, ngaro ana te nākahi.

\VS{10}Kaua hoki koutou e amuamu, kei pērā me ētahi o rātou i amuamu, ā, ngaro ana rātou i te kaiwhakangaro.


\par }{\PP \VS{11}Nā, i pā ēnei mea ki a rātou hei tohu; kua tuhituhia nei hoki hei whakatūpato i a tātou, i te hunga ka tae nei ki ngā whakamutunga o te ao.


\par }{\PP \VS{12}Nā reira, ko te tangata e mea ana e tū ana ia, kia tūpato ia kei hinga.

\VS{13}Kāhore anō kia pono ki a koutou tētahi whakamātautau e rerekē ana i tō te tangata. He pono hoki te Atua, e kore nei e tuku kia nui ake i tō koutou kaha te whakamātautau mō koutou; engari, tahi me te whakamātautau ka meatia e ia he putanga, kia ū ake ai koutou.


\par }{\PP \VS{14}Nā reira, e ōku hoa aroha, rere atu i te karakia whakapakoko.

\VS{15}Ko tāku kōrero nei he mea ki te hunga mahara; whakaaroa tāku e mea nei.

\VS{16}Ko te kapu whakapainga e whakapai nei tātou, ehara koia i te inu tahi i ngā toto o te Karaiti? Ko te taro e whatiwhatia nei e tātou, ehara ianei i te kai tahi i te tinana o te Karaiti?

\VS{17}Inā hoki ko tātou tokomaha nei, kotahi anō taro, kotahi anō tinana; kotahi tonu nei hoki taua taro e kainga nei e tātou katoa.


\par }{\PP \VS{18}Whakaaroa a Īharaira o te kikokiko; he teka ianei ko te hunga e kai ana i ngā patunga tapu, e uru tahi ana ki tō te āta?

\VS{19}Nā, he pēhea rā tāku kōrero? He tikanga mea rānei te mea e patua ana mā te whakapakoko? He tikanga mea rānei te whakapakoko?

\VS{20}Otirā, e kī ana ahau, ko ngā mea e i patua ana e ngā tauiwi, e patua ana mā ngā rēwera, he teka mā te Atua. E kore hoki ahau e pai kia uru tahi koutou ko ngā rēwera.

\VS{21}E kore koutou e āhei te inu i te kapu a te Ariki, i te kapu anō a ngā rēwera. E kore koutou e āhei te kai i te tēpu a te Ariki, i te tēpu hoki a ngā rēwera.

\VS{22}E mea ana rānei tātou kia hae mai te Ariki? He kaha koia tātou i a ia?


\par }{\PP \VS{23}“He tika ngā mea katoa,” otirā, e kore e pai katoa. “He tika ngā mea katoa,” otirā, e kore e oti te waihanga e ngā mea katoa.

\VS{24}Kaua tētahi e rapu ki tāna ake, engari, me rapu katoa i te pai mō tērā, mō tērā.


\par }{\PP \VS{25}Ko ngā mea katoa e hokona ana i te mākete, kainga, kaua e uiui, kei hē te hinengaro.

\VS{26}“Nō te Ariki hoki te whenua me ōna tini mea.”


\par }{\PP \VS{27}Ki te karangatia koutou e tētahi o te hunga whakapono kore, ā, ka pai koutou kia haere; ko ngā mea katoa e whakatakotoria mai ki tō koutou aroaro, kainga, kaua e uiui, kei hē te hinengaro.

\VS{28}Ki te mea ia tētahi ki a koutou, “I patua tēnei mā te whakapakoko,” kaua e kai, me whakaaro ki te kaiwhakaatu, ki te hinengaro hoki –

\VS{29}ko te hinengaro, e kī ana ahau, ehara i tōu, engari, ko tō tētahi; he aha tōku herekoretanga kia whakakorea e tērā atu hinengaro?


\par }{\PP \VS{30}Ki te mea hoki nā te aroha noa ahau i kai ai, he aha ahau i kōrerotia kinotia ai mō te mea i whakawhetai ai ahau?


\par }{\PP \VS{31}Nā reira, ahakoa kai, ahakoa inu, aha rānei, meinga katoatia hei whakakorōria mō te Atua.

\VS{32}Kei waiho koutou hei tūtukitanga waewae ki ngā Hūrai, ki ngā Kariki rānei, ki te hāhi rānei a te Atua;

\VS{33}kia pēnei me ahau e whakamānawareka nei i te katoa i ngā mea katoa, i ahau kāhore nei e rapu i te pai mōku ake, engari i tō te tokomaha, kia ora ai rātou.




\par }\Chap{11}{\PP \VerseOne{1}Kia rite tā koutou ki tāku, me tāku ka rite nei ki tā te Karaiti.


\par }{\SH Hīpokina te Upoko i te Koropikotanga
\par }
{\PP \VS{2}Nā, e whakamoemiti ana ahau ki a koutou, mō koutou ka mahara ki ahau i ngā mea katoa, ka pupuri hoki i ngā whakarerenga iho, i āku i tuku atu nā ki a koutou.

\VS{3}Nā, e mea ana ahau kia mātau koutou, ko te Karaiti te upoko o ngā tāne katoa; ko te tāne te upoko o te wahine; ko te Atua anō te upoko o te Karaiti.

\VS{4}Ko te tangata e īnoi ana, e poropiti ana, me te hīpoki anō te upoko, e whakaiti ana ia i tōna upoko.

\VS{5}Ko te wahine ia e īnoi ana e poropiti ana rānei, kāhore nei he hīpoki o te upoko, e whakaiti ana ia i tōna upoko. E rite tonu ana tēnā ānō kua oti tōna upoko te heu.

\VS{6}Ki te kāhore hoki te wahine e hīpokina, kia waruhia hoki ia. Ki te mea he mea whakamā ki te wahine kia waruhia, kia heua rānei, me hīpoki ia.

\VS{7}E kore hoki e tika mō te tāne kia hīpokina tōna upoko, ko te āhua hoki ia, ko te korōria o te Atua. Ko te wahine ia te korōria o te tāne.

\VS{8}Ehara hoki i te mea nō te wahine te tāne, engari, nō te tāne te wahine.

\VS{9}Kīhai anō te tāne i hangā mā te wahine, engari, ko te wahine mā te tāne.

\VS{10}Koia i tika ai hei runga i te upoko o te wahine te tohu o te mana, he mea mō ngā anahera.


\par }{\PP \VS{11}Ahakoa rā, e kore te tāne e motuhia kētia i te wahine, e kore anō te wahine e motuhia kētia i te tāne, i roto i te Ariki.

\VS{12}Nō roto hoki i te tāne te wahine, waihoki, i nā te wahine mai te tāne; nā te Atua anō ia ngā mea katoa.

\VS{13}Mā koutou tonu e whakaaro: he mea pai rānei kia īnoi hīpokikore te wahine ki te Atua?

\VS{14}E kore rānei te whakaaro māori nei anō e ako i a koutou, ki te mea he makawe roroa o te tāne, he mea whakatūtūa tērā mōna?

\VS{15}Tēnā, ki te mea he makawe roroa o te wahine, he mea whakakorōria tērā mōna. Kua hoatu hoki ōna makawe ki a ia hei hīpoki.

\VS{16}Otirā, ki te mea he āhua totohe tētahi, kāhore ō mātou ritenga pērā, kāhore hoki o ngā hāhi a te Atua.


\par }{\SH Te Hapa a te Ariki
\par }
{\R (Matiu 26.26-29; Māka 14.22-25; Ruka 22.14-20)

\par }{\PP \VS{17}I ahau ia e kōrero nei i tēnei ki a koutou, kāhore āku whakamoemiti ki a koutou, kāhore hoki koutou e whakamine mō te pai, engari mō te kino.

\VS{18}Nā, ko te tuatahi, i a koutou ka whakamine ki roto ki te hāhi, ka rongo ahau he wehewehenga kei roto i a koutou; ā, e whakapono ana ahau ki tētahi wāhi.

\VS{19}Kua takoto hoki kia whai tītorehanga koutou, kia kitea ai te hunga e paingia ana i roto i a koutou.

\VS{20}Nā, ka huihui koutou ki te wāhi kotahi, e kore e taea kia kai i te hapa a te Ariki.

\VS{21}I te mea hoki e kai ana koutou, ka kai tēnā, tēnā, i tāna hapa i mua atu i tētahi; ā, ka hiakai tētahi, ka haurangi tētahi.

\VS{22}He aha? Kāhore koia ō koutou whare e kai ai, e inu ai koutou? E whakahāwea ana rānei koutou ki te hāhi a te Atua, e mea ana hoki kia whakamā te hunga kāhore nei ā rātou mea? Kia pēhea atu tāku kupu ki a koutou? Kia whakamoemiti oti ahau ki a koutou mō tēnei mea? E kore rā ahau e whakamoemiti.


\par }{\PP \VS{23}Kua riro mai hoki i ahau i te Ariki tāku i tuku atu rā ki a koutou, arā, i taua pō i tukua ai ia, i tangohia e te Ariki, e Īhu, te taro,

\VS{24}ā, ka mutu te whakawhetai, ka whatia e ia, nā ka mea ia, “Tangohia, kainga; ko tōku tinana tēnei ka whatiwhatia nei mō koutou. Meinga tēnei hei whakamahara ki ahau.”

\VS{25}Me te kapu anō i te mutunga o te hapa, me tāna mea anō, “Ko te kawenata hou tēnei kapu i runga i ōku toto. Meinga tēnei i ngā inumanga katoa hei whakamahara ki ahau.”

\VS{26}I ngā wā katoa hoki e kai ai koutou i tēnei taro, e inu ai i tēnei kapu, e whakakitea ana e koutou te matenga o te Ariki, kia tae mai rā anō ia.


\par }{\PP \VS{27}Mō reira ki te kai hē tētahi, ki te inu hē i te kapu a te Ariki, ka whai hara ia i te tinana, i ngā toto, o te Ariki.

\VS{28}Engari, kia uiui te tangata ki a ia anō, ka kai ai i taua taro, ka inu ai i taua kapu.

\VS{29}Nō te mea ki te kai hē, ki te inu hē tētahi, e kai ana, e inu ana i te whakawā mōna, tē whakaaro ko te tinana o te Ariki.

\VS{30}Nō konei hoki he tokomaha i roto i a koutou e ngoikore ana, e mate ana, he tokomaha, anō kua moe.

\VS{31}Me i whakawā hoki tātou i a tātou anō, kīhai i whakataua te hē ki a tātou.

\VS{32}Ki te whakawākia ia tātou, he mea whakaako tātou nā te Ariki, kei tukua ngātahitia tātou me te ao ki te hē.


\par }{\PP \VS{33}Heoi, e ōku tēina, ka huihui koutou ki te kai, me tatari tētahi ki tētahi.

\VS{34}Ki te hiakai tētahi, hei roto i tōna whare kai ai; kei ai tō koutou huihuinga hei take whakawā.

\par }{\PP Ko ērā atu mea hoki, māku e whakatika ina tae atu ahau.




\par }\Chap{12}{\SH Ngā Koha a te Wairua Tapu
\par }
{\PP \VerseOne{1}Nā, mō ngā mea wairua, e ōku tēina, kāhore ahau e pai kia kūware koutou.

\VS{2}E mātau ana koutou, i a koutou e tauiwi ana, he mea kāhaki koutou ki ngā whakapakoko reokore, me koutou i kāhakina rā.

\VS{3}Koia ahau ka whakakite nei ki a koutou, e kore tētahi tangata, nā te Wairua nei o te Atua āna kōrero, e kī, “He mea kanga a Īhu!” E kore anō e taea e tētahi te mea, “Ko Īhu te Ariki” ki te kāhore te Wairua Tapu.


\par }{\PP \VS{4}Nā, he maha ngā wehewehenga o ngā mea e hōmai ana, kotahi anō ia Wairua,

\VS{5}ā, he maha ngā wehewehenga o ngā minitatanga, kotahi anō ia Ariki.

\VS{6}He maha anō hoki ngā tū āhua o ngā mahi; kotahi anō ia Atua hei mahi i ngā mea katoa i roto i te katoa.


\par }{\PP \VS{7}Otirā, e hōmai ana ki tēnā, ki tēnā, te whakakitenga a te Wairua hei pai.

\VS{8}E hōmai ana hoki ki tētahi e te Wairua te kupu whakaaro; ki tētahi atu ko te kupu mātau, he mea nā taua Wairua anō;

\VS{9}ki tētahi atu ko te whakapono, nā taua Wairua rā anō; ki tētahi atu ko ngā mana whakaora, nā taua Wairua anō;

\VS{10}ki tētahi atu ko ngā mahi merekara; ki tētahi atu ko te mahi poropiti; ki tētahi atu ko te mātauranga ki ngā wairua; ki tētahi atu ko ngā reo huhua; ki tētahi atu ko te whakamāoritanga i ngā reo.

\VS{11}Nā, ko ēnei mea katoa, he mea mahi nā taua Wairua kotahi rā anō, ko ia hei tuwha i tāna e pai ai ki tētahi, ki tētahi.


\par }{\SH Kotahi te Tinana, he Tini ōna Wāhi
\par }
{\PP \VS{12}Pērā hoki i te tinana e kotahi ana, he tini anō ōna wāhi, ā, ko ngā wāhi katoa o taua tinana kotahi, ahakoa tini, kotahi anō tinana; he pērā hoki a te Karaiti.

\VS{13}Kotahi nei hoki te Wairua i iriiria ai tātou katoa ki roto ki te tinana kotahi, ahakoa ngā Hūrai, ahakoa ngā Kariki, ahakoa herehere, ahakoa rangatira; kotahi tonu te Wairua i whakainumia mai ai tātou katoa.


\par }{\PP \VS{14}Ehara hoki te tinana i te wāhi kotahi, engari he tini.

\VS{15}Ki te mea te waewae, “He teka nō te tinana ahau, ehara hoki ahau i te ringa”; ehara mā tēnā e kāhore ai ia hei wāhi mō te tinana?

\VS{16}Ki te mea te taringa, “He teka nō te tinana ahau, ehara hoki ahau i te kanohi”; ehara mā tēnā e kāhore ai ia hei wāhi mō te tinana?

\VS{17}Mehemea hoki he kanohi te tinana katoa, kei hea te wāhi hei whakarongo? Mehemea he whakarongo tā te katoa, kei hea te wāhi hei hongi?

\VS{18}Ko tēnei, kua oti i te Atua te whakanoho tēnei wāhi, tēnei wāhi, ki roto ki te tinana, āna hoki i pai ai.

\VS{19}Mehemea hoki kotahi anō wāhi rātou katoa, kei hea te tinana?

\VS{20}Ko tēnei, he tini ngā wāhi, kotahi anō te tinana.


\par }{\PP \VS{21}E kore hoki te kanohi e āhei te mea ki te ringa, “Kāhore āku mahi māu”; te māhunga rānei ki ngā waewae, “Kāhore āku mahi mā kōrua.”

\VS{22}Engari, ko ngā wāhi o te tinana e kīia ana he ngoikore, nui rawa te mahi, mā ērā;

\VS{23}ko ngā wāhi hoki o te tinana e kīia ana e tātou he iti te hōnore, nui atu te hōnore e whakataua iho ana e tātou ki ērā; nui atu hoki te ātaahua ki ō tātou wāhi marutuna;

\VS{24}ko ō tātou wāhi ātaahua ia kāhore he aha e meatia ai; heoi he mea huihui mārire nā te Atua ngā wāhi o te tinana, he mea whakarite mārie, nui atu hoki te hōnore i hoatu e ia ki te wāhi i hapa;

\VS{25}kia kore ai he wehewehenga o te tinana; engari kia kotahi tonu te whakaaro o ngā wāhi mō tētahi, mō tētahi.

\VS{26}Ā, ki te mamae tētahi wāhi, mamae tahi ana ngā wāhi katoa; ki te whakahōnoretia tētahi wāhi, hari tahi ana ngā wāhi katoa.


\par }{\PP \VS{27}Nā, ko koutou te tinana o te Karaiti, he wāhi anō nōna tēnei, tēnei.

\VS{28}Ā, kua whakanohoia e te Atua ētahi i roto i te hāhi, ko ngā āpōtoro ki mua, tuarua ko ngā poropiti, tuatoru ko ngā kaiwhakaako, muri iho ko ngā merekara, me i reira ko ngā mana whakaora, ko ngā hoa mahi, ko ngā kaiwhakahaere tikanga, ko ngā reo huhua.


\par }{\PP \VS{29}He āpōtoro oti katoa? He poropiti oti katoa? He kaiwhakaako katoa? He kaimahi katoa i te merekara?

\VS{30}Kei te katoa oti ngā mana whakaora? E kōrero katoa ana oti i ngā reo? He kaiwhakamāori anake rānei?

\VS{31}Nā, whāia ngā mea hōmai papai rawa.

\par }{\PP Tēnei ia te ara tino pai rawa, māku e whakaatu ki a koutou.




\par }\Chap{13}{\SH Aroha
\par }
{\PP \VerseOne{1}Ahakoa kōrero noa ahau i ngā reo o ngā tāngata, o ngā anahera, ki te kāhore ōku aroha, ka rite ahau ki te parāhi tangi, ki te himipora tatangi.

\VS{2}Ahakoa kei ahau te mahi poropiti, ā, kitea ana e ahau ngā mea ngaro katoa, me te mātauranga katoa; ahakoa kei ahau katoa te whakapono, e taea ai te whakaneke i ngā maunga, ki te kāhore ōku aroha, ehara rawa ahau.

\VS{3}Ahakoa ka hoatu e ahau āku taonga katoa hei whāngai i te hunga rawakore, ahakoa ka tukua e ahau tōku tinana kia tahuna, ki te kāhore ōku aroha, kāhore rawa he pai ki ahau.


\par }{\PP \VS{4}He manawanui te aroha, ā, he atawhai; e kore te aroha e hae; e kore te aroha e whakaī, e kore e whakapehapeha,

\VS{5}kāhore ōna tikanga whanokē, e kore e whai ki āna ake, e kore e riri wawe, e kore e whakairi kino;

\VS{6}e kore e hari ki te hē, engari ka hari tahi me te pono;

\VS{7}e whakamanawanui ana ki ngā mea katoa, e whakapono ana ki ngā mea katoa, e tūmanako ana ki ngā mea katoa, e whakaririka kau ana ki ngā mea katoa.


\par }{\PP \VS{8}E kore rawa te aroha e taka. Nā, ahakoa mahi poropiti, e memeha; ahakoa reo kē, e mutu; ahakoa mātauranga, e memeha.

\VS{9}E mātau ana hoki tātou ko tētahi wāhi anake, e poropiti ana tātou ko tētahi wāhi anake.

\VS{10}Otirā, ka tae mai te tino mea, ko reira memeha ai taua wāhi.


\par }{\PP \VS{11}I tōku tamarikitanga i rite āku kōrero ki ā te tamariki, i rite tōku ngākau ki tō te tamariki, i rite ōku whakaaro ki ō te tamariki; nō tōku kaumātuatanga nei, whakarērea ake e ahau ngā mea tamariki.

\VS{12}Ināianei hoki he titiro pōuriuri tā tātou i roto i te whakaata, ko reira ia he kanohi, he kanohi. Ināianei e mātau ana ahau ko tētahi wāhi anake; ko reira ia ahau e mōhio ai me ahau i mōhiotia rā.


\par }{\PP \VS{13}Nā tēnei te mau nei te whakapono, te tūmanako, te aroha, ēnei e toru; ko te mea nui rawa ia o ēnei ko te aroha.




\par }\Chap{14}{\SH Ētahi atu Koha a te Wairua
\par }
{\PP \VerseOne{1}Whāia te aroha; kia matenui ki ngā mea wairua, ko te mea nui rawa ia kia poropiti koutou.

\VS{2}Ki te mea he reo kē te kōrero a tētahi, ehara tāna i te kōrero ki ngā tāngata, engari ki te Atua. E kore hoki te tangata e mātau; heoi e kōrero ana ia, arā te wairua, i ngā mea ngaro.

\VS{3}Ko te tangata ia e poropiti ana, e kōrero ana ia ki ngā tāngata hei hanga i te pai, hei whakahirihiri, hei whakamārie.

\VS{4}Ko te tangata e kōrero ana he reo kē, e hanga ana i te pai mōna ake; ko te tangata ia e poropiti ana e hanga ana i te hāhi.

\VS{5}He pai tonu ki ahau me i kōrero koutou i ngā reo kē, erangi ia kia poropiti koutou. Nui atu hoki te poropiti i te tangata kōrero i ngā reo, ki te kore ia e whakamāori, hei hanga mō te whare, arā mō te hāhi.


\par }{\PP \VS{6}Nā, e ōku tēina, ki te haere atu ahau ki a koutou me te kōrero i ngā reo kē, mā te aha ka whiwhi ai koutou i te pai i ahau, ki te mea ehara tāku kōrero ki a koutou i te whakakite, i te mātauranga, i te mahi poropiti, i te whakaako rānei?

\VS{7}Nā, ahakoa ngā mea kāhore he ora, he reo tōna, he pūtōrino rānei, he hāpa rānei, ki te kore e puta kē te tangi, me pēhea e mōhiotia ai te rangi o te pūtōrino, o te hāpa rānei?

\VS{8}Ki te kāhore hoki e mārama te tangi o te tētere, ko wai e takatū ki te whawhai?

\VS{9}Waihoki ko koutou, ki te kāhore ō koutou arero e kōrero i te kupu mārama, me pēhea ka mōhiotia ai te mea i kōrerotia? E kōrero hoki koutou ki te hau.

\VS{10}Tēnā pea kei te ao aua reo maha, heoi kāhore he reo tikangakore.

\VS{11}Nā, ki te kore e kitea e ahau te tikanga o te reo, ka meinga ahau e te tangata e kōrero ana he tautangata; hei tautangata anō ki ahau taua tangata e kōrero ana.

\VS{12}Me koutou anō, ka matenui nā koutou ki ngā mea wairua, me whai kia hira tō koutou pai hei hanga i te whare, arā i te hāhi.


\par }{\PP \VS{13}Nā, ko te tangata e kōrero ana i te reo kē, me īnoi kia taea e ia te whakamāori.

\VS{14}Ki te mea hoki he reo kē tōku ina īnoi, ko tōku wairua te īnoi ana; ko tōku mahara ia kāhore he hua.

\VS{15}Me pēhea rā? Ka īnoi ahau i runga i te wairua, ā, ka īnoi anō i runga i te mahara; ka waiata ahau i runga i te wairua, ka waiata anō i runga i te mahara.

\VS{16}Pēnei, mehemea ki te whakapai koe i runga i te wairua, me pēhea te tangata e noho ana i te wāhi o te kūware ka mea ai, “Āmine” ki tāu whakawhetai? E kore hoki ia e mōhio ki tāu e kōrero ai.

\VS{17}He pono ka pai tāu whakawhetai, otiia e kore e hangā te pai o tērā.


\par }{\PP \VS{18}E whakawhetai ana ahau ki te Atua, mōku i kōrero i ngā reo maha atu i o koutou katoa;

\VS{19}otiia, i roto i te hāhi, pai kē atu ki ahau te kōrero i ngā kupu e rima i runga i te mahara, hei ako mō ērā atu, i te kōrero i ngā kupu tekau mano i te reo kē.


\par }{\PP \VS{20}E ōku tēina, aua ō koutou mahara e whakatupu tamariki; ko te mauāhara ia, tēnā hei kōhungahunga koutou, engari ko ngā mahara kia kaumātua.

\VS{21}Ka oti te tuhituhi i roto i te ture:

\par }{\Q “He tangata reo kē,

\par }{\QB he ngutu kē

\par }{\Q hei kaikōrero māku ki tēnei iwi;

\par }{\QB heoi e kore tonu rātou e rongo ki ahau,”


\par }{\QR e ai tā te Ariki.

\par }{\PP \VS{22}Nō reira, hei tohu ngā reo kē, ehara ki te hunga whakapono, engari ki te hunga kāhore e whakapono. Ko te mahi poropiti ia he tohu, ehara ki te hunga kāhore e whakapono, engari ki te hunga e whakapono ana.


\par }{\PP \VS{23}Nā, ki te huihui te hāhi katoa ki te wāhi kotahi, ā, ka kōrero te katoa i ngā reo, ā, ka tomo mai te hunga kūware, te hunga whakapono kore, e kore rānei rātou e mea he pōrangi koutou?

\VS{24}Tēnā, ka poropiti katoa, ā, ka tapoko mai tētahi tangata whakapono kore, kūware rānei, ka mau tōna hē i te katoa, ka whakawākia e te katoa.

\VS{25}Ka whakakitea ngā mea ngaro o tōna ngākau; nā, ka takoto tāpapa ia, ka koropiko ki te Atua, me tāna kī ake anō, “He pono kei roto i a koutou te Atua!”


\par }{\SH Te Āhua Pai i roto i te Hāhi
\par }
{\PP \VS{26}Nā, e pēhea ana tēnā, e ōku tēina? Ka huihui koutou, he waiata tā tētahi o koutou, he whakaako tā tētahi, he reo tā tētahi, he whakakitenga tā tētahi, he whakamāoritanga tā tētahi. Meinga ngā mea katoa hei hanga mō te whare.

\VS{27}Ki te kōrero tētahi i te reo kē, kia tokorua, kei neke ake i te tokotoru ki te kōrero, me takikotahi; kia kotahi hoki hei whakamāori.

\VS{28}Ki te kāhore ia he kaiwhakamāori, kaua ia e kōrero i roto i te hāhi; engari me kōrero ki a ia anō, ki te Atua hoki.


\par }{\PP \VS{29}Kia tokorua, kia tokotoru ngā poropiti hei kōrero, mā ētahi e hurihuri atu.

\VS{30}Ki te whakakitea mai ia he mea ki tētahi e noho noa ana, me noho puku tō mua.

\VS{31}E āhei hoki koutou katoa te poropiti takitahi, kia ako ai te katoa, kia whakamārietia ai te katoa.

\VS{32}E ngohengohe ana hoki ki ngā poropiti ngā wairua o ngā poropiti.

\VS{33}Ehara hoki te Atua i te Atua o te whakararuraru, engari nō te rangimārie.

\par }{\PP E pērā ana hoki i roto i ngā hāhi katoa o te hunga tapu.

\VS{34}Kaua ngā wāhine e kōrero i roto i ngā hāhi. E kore hoki rātou e tukua kia kōrero; engari me whakarongo mārie, ko tā te ture hoki tēnā e mea nei.

\VS{35}Ki te hiahia hoki rātou ki te ako i tētahi mea, me ui ki ā rātou tahu i roto i te whare. He mea whakamā hoki kia kōrero te wāhine i roto i te hāhi.


\par }{\PP \VS{36}He aha? I puta mai koia te kupu a te Atua i a koutou? I tae atu rānei ki a koutou anake?

\VS{37}Ki te mea tētahi he poropiti ia, he tangata rānei i te Wairua, māna e whakaae ki āku e tuhituhi atu nei ki a koutou, he ture ēnā nā te Ariki.

\VS{38}Otirā, ki te kūware tētahi, waiho atu kia kūware ana.


\par }{\PP \VS{39}Nā, e ōku tēina, matenuitia te mahi poropiti, kaua hoki e rīria te kōrero i ngā reo kē.

\VS{40}Otirā, kia ātanga te mahi i ngā mea katoa, kia tōtika.




\par }\Chap{15}{\SH Te Aranga mai o Īhu Karaiti
\par }
{\PP \VerseOne{1}Nā, me whakaatu e ahau ki a koutou, e ōku tēina, te rongopai i kauwhautia e ahau ki a koutou, tā koutou hoki i whakaae nā, tā koutou hoki e tū nā,

\VS{2}te mea hoki e ora nā koutou; ka whakaatu ahau ki a koutou i ngā kupu i kauwhau ai ahau ki a koutou, ki te mau tērā i a koutou, ki te mea ehara tō koutou i te whakapono noa.


\par }{\PP \VS{3}I hoatu nā hoki e ahau ki a koutou i te tuatahi te mea i riro mai i ahau, arā: I mate a te Karaiti mō ō tātou hara, i pērā me tā ngā karaipiture;

\VS{4}ā, i tanumia; ā, i ara ake anō i te toru o ngā rā, i pērā me tā ngā karaipiture;

\VS{5}ā, ka whakakite ki a Kipa; muri iho ki te tekau mā rua.

\VS{6}Muri iho ka whakakite ki ngā hoa tokomaha ake i te rima rau i te kitenga kotahi, e ora nei anō te nuinga o rātou, ko ētahi ia kua moe;

\VS{7}muri iho ka whakakite ki a Hēmi; muri iho ki ngā āpōtoro katoa.

\VS{8}Ā muri rawa iho ka whakakite hoki ia ki ahau, me te mea i whānau tōmuri nei ahau.


\par }{\PP \VS{9}Ko te iti rawa hoki ahau o ngā āpōtoro, kāhore e tau kia kīia he āpōtoro, mōku i whakatoi i te hāhi a te Atua.

\VS{10}Heoi, nā te aroha noa o te Atua tēnei āhua ōku. Kīhai anō tōna aroha noa ki ahau i maumauria; heoi, nui atu tāku mahi i tā rātou katoa. Ehara ia i te mea nāku, engari, nā te aroha noa o te Atua i mahi tahi me ahau.

\VS{11}Nā, ahakoa nāku, ahakoa nā rātou, ko tā mātou kauwhau tēnei, ko tā koutou anō tēnei i whakapono ai.


\par }{\SH Tō Mātou Whakaaranga
\par }
{\PP \VS{12}Nā, e kauwhautia nei a te Karaiti, tōna aranga ake i te hunga mate, he pēhea te kupu a ētahi o koutou, kāhore he aranga ake o te hunga mate?

\VS{13}Mehemea hoki kāhore he aranga o te hunga mate, kīhai anō a te Karaiti i ara.

\VS{14}Mehemea hoki kāhore a te Karaiti i ara, maumau noa tā mātou kauwhau, maumau noa tō koutou whakapono.

\VS{15}Āe rā, ka kitea hoki mātou he kaiwhakaatu teka i tā te Atua; nō te mea ka whakaaturia nei e mātou te Atua, nāna i whakaara ake a te Karaiti; kīhai nei i whakaarahia e ia, ki te kāhore te hunga mate e ara.

\VS{16}Ki te kāhore hoki te hunga mate e whakaarahia, kīhai anō a te Karaiti i whakaarahia.

\VS{17}Ā, mehemea kāhore a te Karaiti i ara, he mea hanga noa tō koutou whakapono; kei roto tonu koutou i ō koutou hara.

\VS{18}Me te hunga hoki kua moe atu i roto i a te Karaiti, kua ngaro rātou.

\VS{19}Ki te mea hei tēnei ao anake he tūmanako mā tātou ki a te Karaiti, nui atu te pōuri mō tātou i ō ngā tāngata katoa.


\par }{\PP \VS{20}Ko tēnei kua ara a te Karaiti i te hunga mate, kua waiho hei mātāmua mō te hunga kua moe.

\VS{21}Nā te tangata nei hoki te mate, waihoki nā te tangata te aranga o te hunga mate.

\VS{22}I roto hoki i a Ārama ka mate katoa ngā tāngata, waihoki i roto i a te Karaiti ka whakaorangia katoatia.

\VS{23}Otiia ko tēnei, ko tēnei, i tōna ake tūranga. Ko te Karaiti te mātāmua; muri iho ko te hunga a te Karaiti ā tōna haerenga mai.

\VS{24}Ko reira te mutunga, ina oti te rangatiratanga te hoatu e ia ki te Atua, arā ki te Matua; ina memeha i a ia ngā kāwanatanga katoa, ngā mana katoa, me te kaha.

\VS{25}Kua takoto hoki te tikanga kia kīngi ia, kia meinga katoatia rā anō e ia ōna hoariri ki raro i ōna waewae.

\VS{26}Ko te hoariri whakamutunga e whakakāhoretia ko te mate.

\VS{27}Nō te mea, “Ka oti ngā mea katoa te pēhi e ia ki raro i ōna waewae.” Otirā, i tāna kīanga, “Ka oti ngā mea katoa te pēhi ki raro i a ia,” e mārama ana kua waiho i waho te kaipēhi o ngā mea katoa ki raro i a ia.

\VS{28}Ā, ka oti ngā mea katoa te pēhi e ia ki raro i a ia, ko reira hoki te Tama riro ai ki raro i te kaipēhi o ngā mea katoa ki raro i a ia, kia katoa ai te Atua i roto i te katoa.


\par }{\PP \VS{29}Pēnei, ka aha te hunga e iriiria ana hei whakakapi mō te hunga mate? Ki te kāhore rawa te hunga mate e ara, he aha hoki rātou ka iriiria ai hei whakakapi mō te hunga mate?

\VS{30}He aha anō tātou ka tū wehi ai i ngā wā katoa?

\VS{31}Nā, ko tāku oati, nā tōku whakamanamana ki a koutou e ōku tēina, i roto i a Karaiti Īhu, inā, mō te mate ahau i ia rā, i ia rā.

\VS{32}Ha, mehemea ahau i whawhai ki te kararehe i Epeha, pērā ana me te tangata, he aha te pai ki ahau? Ki te kāhore te hunga mate e ara,

\par }{\Q “E kai tātou, e inu,

\par }{\QB ko āpōpō hoki tātou mate ai.”


\par }{\MM \VS{33}Kei whakapōhēhētia koutou: “Ki te kino ngā hoa, ka heke ki te kino ngā tikanga pai.”

\VS{34}Oha ake ki te tika, ā, kaua e hara; kāhore hoki o ētahi mātauranga ki te Atua. I kōrero ai ahau kia whakamā ai koutou.


\par }{\SH Te Tinana i te Whakaaranga
\par }
{\PP \VS{35}Otirā, tērā tētahi e kī mai, “Pēheatia ai te whakaarahanga o te hunga mate? He tinana aha hoki tō rātou ina haere mai?”

\VS{36}Kūware! Ko tāu e whakatō nā, e kore e puta ki te ora, ki te kāhore e mate.

\VS{37}Ā, ko tāu e whakatō nā, ehara i te tinana e puta ake ā mua tāu e whakatō nā, engari he kākano kau nō te wīti rānei, nō tētahi atu mea rānei.

\VS{38}E hoatu ana hoki e te Atua ki taua kākano he tinana, ko tāna i pai ai, ā, ki tēnei kākano, ki tēnei kākano, tōna ake tinana.


\par }{\PP \VS{39}Ehara i te kikokiko kotahi ngā kikokiko katoa; engari, tērā anō tō te tangata kikokiko, ā, rerekē anō tō te kararehe kikokiko, rerekē tō te manu, rerekē tō te ika.


\par }{\PP \VS{40}Ko ētahi tinana nō te rangi, ko ētahi tinana nō te whenua. Otiia, rerekē te korōria o ngā mea o te rangi, rerekē tō ngā mea o te whenua.

\VS{41}He korōria kē tō te rā, he korōria kē tō te marama, he korōria kē hoki tō ngā whetū; nā, poka kē te korōria o tētahi whetū i tō tētahi whetū.


\par }{\PP \VS{42}He pērā anō te aranga o te hunga mate. E whakatōkia pirautia ana; e whakaarahia piraukoretia ana.

\VS{43}E whakatōkia hōnorekoretia ana; e whakaarahia korōriatia ana. E whakatōkia ngoikoretia ana; e whakaarahia kahatia ana.

\VS{44}E whakatōkia ana he tinana māori; e whakaarahia ana he tinana wairua.

\par }{\PP Mehemea tērā he tinana māori, tērā anō hoki he tinana wairua.

\VS{45}He pēnei hoki te mea i tuhituhia, “Ko te tangata tuatahi, ko Ārama, i meinga hei tangata ora”; ko te Ārama whakamutunga ka waiho hei wairua whakaora.

\VS{46}He ahakoa rā ehara te mea wairua i te tuatahi, engari, te mea māori; nō muri te mea wairua.

\VS{47}Ko te tangata tuatahi nō te whenua, he mea oneone; ko te tangata tuarua nō te rangi.

\VS{48}Ko ngā mea oneone rite tonu ki te mea oneone; ko ngā mea o te rangi rite tonu ki te mea o te rangi.

\VS{49}Nā, kua mau nei ki a tātou te āhua o te mea oneone, waihoki ka mau anō ki a tātou te āhua o tō te rangi.


\par }{\PP \VS{50}Ko tāku kōrero tēnei, e ōku tēina, e kore e tāu kia riro te rangatiratanga o te Atua i te kikokiko, i te toto; e kore anō te piraukore e riro i te pirau.


\par }{\PP \VS{51}Nā, he mea huna tēnei ka kōrerotia nei e ahau ki a koutou. E kore tātou katoa e moe, engari, e whakaahuatia kētia tātou katoa.

\VS{52}E kore e aha, kimo kau te kanohi, i te tētere whakamutunga. E tangi hoki te tētere, ā, e whakaarahia ngā tūpāpaku, he mea piraukore, ā, ka whakaahuatia kētia tātou.

\VS{53}Kua takoto hoki te tikanga kia kākahuria te piraukore e tēnei pirau, kia kākahuria hoki te matekore e tēnei hanga matemate nei.

\VS{54}Heoi, ka oti tēnei pirau te whakakākahu ki te piraukore, me tēnei hanga matemate nei te whakakākahu ki te matekore, ko reira rite ai te kōrero i tuhituhia: “Horomia ake te mate e te wikitōria!”


\par }{\Q \VS{55}“E te mate kei hea tōu wero?

\par }{\QB I te rēinga kei hea tōu wikitōria?”


\par }{\MM \VS{56}Ko te hara tō te mate wero; nā te ture hoki i kaha ai te hara.

\VS{57}Ki te Atua ia te whakawhetai nāna nei i hōmai te wikitōria ki a tātou, he meatanga nā tō tātou Ariki nā Īhu Karaiti.


\par }{\PP \VS{58}Heoi, e ōku tēina aroha, kia ū, kei taea te whakakorikori, kia hira te mahi ki te Ariki i ngā wā katoa, e mātau ana hoki koutou, ehara i te maumau tō koutou māuiui i roto i te Ariki.




\par }\Chap{16}{\SH He Kohikohi mō te Hunga Whakapono, Rawakore
\par }
{\PP \VerseOne{1}Nā, mō te kohikohi mō te hunga tapu, pērātia me tāku i whakarite ai ki ngā hāhi o Karatia.

\VS{2}Hei te rā tuatahi o te wiki ka whakatakoto ia tangata, ia tangata o koutou ki te taha tohu ai, kei te āhua o te manaakitanga i a ia, kei waiho ngā kohikohi mō te wā e tae atu ai ahau.

\VS{3}Ā, ka tae atu ahau, māku e tono te hunga e whakapaingia ana e ā koutou pukapuka hei mau i tā koutou aroha noa ki Hiruhārama.

\VS{4}Ā, ki te tika kia haere atu anō hoki ahau, ko mātou tahi e haere.


\par }{\SH Ngā Whakaaro o Pāora
\par }
{\PP \VS{5}Nā, ka haere atu ahau ki a koutou, ina tika ahau rā Makeronia: e tika ana hoki ahau rā Makeronia.

\VS{6}Ā, tērā pea ahau e noho roa ki a koutou, taka noa pea te hōtoke, kia ai koutou, hei ārahi i ahau ki te wāhi e haere atu ai ahau.

\VS{7}E kore hoki ahau e pai kia titiro haere noa ahau i a koutou āianei; e tūmanako ana hoki ahau kia whakatau iho ahau ki a koutou, ki te tukua e te Ariki.

\VS{8}Engari, ka noho ahau ki Epeha taea noatia te Petekoha.

\VS{9}Kua tuwhera mai nei he kūwaha rahi ki ahau, he mahi nui, ā, tērā anō te tokomaha o te hunga tautohe.


\par }{\PP \VS{10}Nā, ki te tae atu a Tīmoti, meinga kia kaua ia e noho wehi i roto i a koutou. E mahi ana hoki ia i te mahi a te Ariki, e pēnei ana me ahau nei.

\VS{11}Nā reira, kei whakahāwea tētahi ki a ia; engari, āta ārahina ia i runga i te rangimārie, kia haere mai ai ki ahau; e tatari ana hoki ahau ki a ia, rātou ko ngā tēina.


\par }{\PP \VS{12}Nā, ko tō tātou teina, ko Aporo, nui atu tāku tohe ki a ia kia haere atu rātou ko ngā tēina ki a koutou; otirā, kīhai rawa ia i pai kia haere atu i tēnei wā. Otirā, māna e haere atu ā te wā e wātea ai.


\par }{\SH He Kupu Whakamutunga
\par }
{\PP \VS{13}Kia mataara, e tū i runga i te whakapono, whakatāne, kia kaha.

\VS{14}Kia meatia ā koutou mea katoa i runga i te aroha.


\par }{\PP \VS{15}He tohe tēnei nāku ki a koutou, e ōku tēina; e mōhio ana koutou ki ngā tāngata o te whare o Tepana ko te mātāmua tērā o Akāia, kua tuku anō i a rātou hei kaimahi mō te hunga tapu;

\VS{16}kia ngohengohe hoki koutou ki ngā tāngata pērā, ki te hunga katoa anō e mahi tahi ana, e uaua ana.


\par }{\PP \VS{17}Hari tonu hoki ahau ki te haerenga mai o Tepana rātou ko Porotunatu, ko Akāiku. Nā rātou hoki i rite ai ngā mea i kore i a koutou.

\VS{18}I ora hoki i a rātou tōku wairua, o koutou hoki. Nā, kia mōhio koutou ki te hunga pērā.


\par }{\PP \VS{19}Tēnei ngā hāhi o Āhia te oha atu nei ki a koutou. He maha hoki ngā mihi atu a Akuira rāua ko Pirihira i roto i te Ariki, a te hāhi hoki i tō rāua whare.

\VS{20}Tēnei ngā tēina katoa te oha atu nei ki a koutou. Oha atu ki a koutou anō, kei te kihi tapu.


\par }{\PP \VS{21}Ko te oha tēnei āku, a Pāora, he mea nā tōku ringa ake.


\par }{\PP \VS{22}Ki te kore tētahi e aroha ki te Ariki, kia waiho ia hei anatema. Maranāta.


\par }{\PP \VS{23}Kia tau te aroha noa o te Ariki, o Īhu Karaiti, ki a koutou.


\par }{\PP \VS{24}Hei a koutou katoa tōku aroha i roto i a Karaiti Īhu. Āmine.

\par }