GEN 1:1 Abatelipuna elana Yabowaine labulabum ge panayawi i ginolil.
GEN 1:2 He panayawi i enonovan ya, ge nigeya ga ana awa i mamasal i oola te sauga ya. Gogou kubwa wewel limwalimwanina i yabom, ge Yabowaine Yayaluwana i nononawanawa wewel pwatanaa.
GEN 1:3 Yaka Yabowaine i ba, “Mwananal ga ni gan,” inoke mwananal i gan.
GEN 1:4 Inoke Yabowaine i kite mwananal i waisi. Mwananal ge gogou i teli walel,
GEN 1:5 yaka mwananal alana i tun “lan” ge gogou alana i tun “bulin.” He bulin i mowasi ge lan i mowasi, lan houwan to.
GEN 1:6 Yaka Yabowaine i ba, “Hawawal ga ni gan wewel ali luwaluwala ge wewel ni walel.”
GEN 1:7 Yabowaine hawawal i ginol yaka wewel i wali eluwe, etega i minaa hawawal pwatanaa ge etega i minaa gabulanaa. Inoke i gan i ola to.
GEN 1:8 Yaka Yabowaine hawawal alana i tun “labulabum.” He bulin i mowasi ge lan i mowasi, lan eluwana to.
GEN 1:9 Yaka Yabowaine i ba, “Wewel toto labulabum gabulanaa ni tub pahipahi, inoke bilibili kekevana ni masal.” Inoke i gan i ola to.
GEN 1:10 Yaka Yabowaine bilibili kekevana alana i tun “datu,” ge wewel i tub pahipahi alana i tun “hoga.” Inoke Yabowaine i kite i waisi.
GEN 1:11 Yaka Yabowaine i ba, “Bugul siusiunil ga nihi siun datuwa: mwawin bolo enowaliya pwatum ge ebwakil bolo enowaliya pwatumwina gaganina ali awa tomaha ge tomaha.” Inoke i gan i ola to.
GEN 1:12 Bugul siusiunil hi siun datuwa: mwawin ali awa tomaha tomaha ge ebwakil ali awa tomaha tomaha. Inoke Yabowaine i kite i waisi.
GEN 1:13 He bulin i mowasi ge lan i mowasi, lan etonina to.
GEN 1:14 Yaka Yabowaine i ba, “Mwananal ona ga nihi gan labulabumwa, heliya lan ge bulin nihi teli walel, nihi ola etotohi tal, lan, ge baliman kaiweliya,
GEN 1:15 ge nihi yana labulabumwa panayawi nihi yane.” Inoke i gan i ola to.
GEN 1:16 Yabowaine mwananal bwabwatal labui i ginolil, toto mwananalina bwabwatana lan ni logugui-an, ge toto mwananalina kekeisi bulin ni logugui-an. I ola al putum i ginolil.
GEN 1:17 Yabowaine i telel labulabumwa panayawi nihi yane,
GEN 1:18 lan ge bulin nihi logugui-an, ge mwananal ge gogou nihi teli walel. Inoke Yabowaine i kite i waisi.
GEN 1:19 He bulin i mowasi ge lan i mowasi, lan esopalena to.
GEN 1:20 Yaka Yabowaine i ba, “Bugul bolo yawaliliya gaganil hoga ga nihi pakalaopop, ge bwasumu ga nihi youyou hawawala panayawi pwatanaa.”
GEN 1:21 Yabowaine moti bwabwatal hot ge bugul yawaliliya gaganil bolo hi nawanawa hogaa ge hi pakalaopop, ali awa tomaha ge tomaha i ginolil. I ola al bwasumu bolo hi youyou ali awa tomaha ge tomaha i ginolil. Inoke Yabowaine i kite hi waisi.
GEN 1:22 Yaka Yabowaine i ba muloluagil i ba, “Moti, nuku talaabab ge nuku gewi, yaka nuku debalala hoga nuku pakalaopop. Bwasumu bolo ku youyou, nuku gewi yaka nuku debalala panayawi pwatanaa.”
GEN 1:23 He bulin i mowasi ge lan i mowasi, lan nimala panunana to.
GEN 1:24 Yaka Yabowaine i ba, “Bwasumu yawaliliya gaganil ali awa tomaha ge tomaha nihi masal datuwa: bolo totounuwal, bolo hi yawayawal bilibili pwatanaa, ge bolo bekikil, ali awa tomaha ge tomaha.” Inoke i gan i ola to.
GEN 1:25 Yabowaine bwasumu bekikil ali awa tomaha ge tomaha, bwasumu totounuwal ali awa tomaha ge tomaha, ge bugul bolo hi yawayawal bilibili pwatanaa ali awa tomaha ge tomaha i ginolil. Inoke Yabowaine i kite i waisi.
GEN 1:26 Yaka Yabowaine i ba, “Gamagal ga ta ginol totola kanukanunula elana ge ni ola kila, yaka moti hogaa, bwasumu hawawala, bwasumu totounuwal, bwasumu bekikil ge bwasumu bolo hi yawayawal bilibili pwatanaa gegewel nihi logugui-agil.”
GEN 1:27 Yabowaine gamagal i ginol totona kanukanununa elana, he iya Yabowaine totona kanukanununa elana i ginolil; gamagalau i ginolil tau ge yova.
GEN 1:28 Yaka Yabowaine i ba muloluagil i ba, “Nuku talaabab ge nuku gewi, yaka nuku debalala panayawi nuku pakalaopop ge ni minaa wami logugui gabulanaa. Moti hogaa, bwasumu hawawala ge bugul gegewel yawaliliya gaganil bolo hi nawanawa bilibili pwatanaa nuku logugui-agil.”
GEN 1:29 Yaka Yabowaine i baek elal i ba, “Mwawin gegewel panayawi pwatanaa bolo enowaliya pwatum ge ebwakil gegewel bolo enowaliya pwatumwina gaganina ya pewa. He nuku ahel aanan kaiwena.
GEN 1:30 Ge bwasumu gegewel panayawiya, bwasumu gegewel hawawala, ge bwasumu gegewel bolo hi nawanawa bilibili pwatanaa—he bugul gegewel yawaliliya gaganil—mwawin ge ebwakil lamwaliya gegewel ya pek eliyalil aanan kaiwena.” Inoke i gan i ola to.
GEN 1:31 Inoke Yabowaine bugul gegewel i ginolil i kitel hi waisi hot. He bulin i mowasi ge lan i mowasi, lan sikis-ina to.
GEN 2:1 Inoke Yabowaine labulabum ge panayawi ginebi ge buguliliyau gegewel i ginolil habal.
GEN 2:2 He mulaa abwe lan seben-ina Yabowaine tuwalali gegewena i ginolil iyaka i pwamowasi, inoke lan seben-ina elana i veyahoem wana tuwalali elana.
GEN 2:3 Inoke lan seben-ina i ba muloluan ge i teli i bwabwalena, kaiwena lan o elana i veyahoem wana tuwalali gegewena elal bolo iyaka i ginolil.
GEN 2:4 Yehoba labulabum ge panayawi i ginolil i mowasi, yaka liwanina i ola hiwe. Sauga Yehoba Yabowaine labulabum ge panayawi i ginolil, inoke gamagal al i ginol.
GEN 2:5 Houwan ga nige ebwakil etega o ebo mwawin etega i sisiun bilibiliya, ebo uleya, ebo eyowaa, kaiwena Yehoba Yabowaine nigeya ga kehe i papatuna bilibili i papahun, ge nige gamagal i gagan tage bilibili ni eyowa-an.
GEN 2:6 He gogau i heem bilibiliya yaka tutulina bilibili pwatana gegewena i pahunhun.
GEN 2:7 Yehoba Yabowaine bilibili i ahe gamagal i ginoliya, yaka yawal yawalina gaganina i yana papanetan buhunaa, inoke gamagal yawalina i gan.
GEN 2:8 He Yehoba Yabowaine eyowa iyaka i ginol labi balimana, labena Ideni elana, inoke tau toto i ginol i teliya eyowa o elana.
GEN 2:9 Yehoba Yabowaine ebwakil tomaha ge tomaha ali awa waiwaisal ge enowaliya waiwaisana aanan kaiwena i pasiuniliya to. Eyowa nuwanaa ebwakil labui hi siuna, yawal ana ebwakil ge aatena gegewena waiwaisana ge nanakina ana ebwakil.
GEN 2:10 Wewel etega i sani solaa labena Ideni gamwanaa eyowa i pahunhun. Yaka abwe i wali lalana esopali hi tabwa wewel unuliya.
GEN 2:11 Wewel houwan alana Pison, iya i sani solaa labi Havila gamwanaa. (He labi o elana gold i minaa,
GEN 2:12 goldina i waisi hot. I ola al ebwakil etega suina hi aahe bugul bwalena waiwaisana hi ginoliya ge pat ali awa waiwaisal hi gan al to.)
GEN 2:13 Wewel eluwana alana Gihon, iya i sani solaa labi Kus gamwanaa.
GEN 2:14 Wewel etonina alana Taigilis, iya i sani olak panuwa Asul labena balimana, ge wewel esopalena alana Yupeleitis.
GEN 2:15 Yehoba Yabowaine tau i ahe i teliya Ideni eyowana elana, inoke ni tuwalali-an ge ni matahikan.
GEN 2:16 Yaka Yehoba Yabowaine i baek tau elana i ba, “I bosowaina te ebwakil gegewel eyowa gamwanaa enowaliya nu anan ya;
GEN 2:17 yaa aatena gegewena waiwaisana ge nanakina ana ebwakil enowana bahi nu aan, kaiwena sauga toto ebo nu an, he nasi nu aliga.”
GEN 2:18 Inoke Yehoba Yabowaine i ba, “Nige i wawaisi te tau maisena ya ni mimwaumwau. Ana tolaba etega na ginol iya alona.”
GEN 2:19 He Yehoba Yabowaine iyaka bilibili i ahe bwasumu gegewel i ginoliliya, bolo hi nawanawa bilibili pwatanaa ge bolo hi youyou hawawala. Inoke i enil pwatanik tau elana ge ni kite tau alaliya ga ni tun ola. Inoke tau bwasumu bolo totounuwal, bolo hi youyou hawawala ge bolo bekikil gegewel alaliya i tun. Bugul gegewel alaliya ga i tun ola, he alaliya i ola to. Yaa Adama nige ana tolaba etega i pwapwawa ge alona.
GEN 2:21 Inoke Yehoba Yabowaine tau i pakenu mati. Sauga i kenukenu, inoke luluna tutuwana etega i ahe, yaka tuwana i kaus pasikal.
GEN 2:22 Yehoba Yabowaine tau luluna tutuwana i ahe yova i ginoliya, yaka i pwatanik tau elana.
GEN 2:23 Sauga tau yova i kite, yaka i ba, “He abwe o hulhula hot. Tutuwana i neem tutuwau elana ge bunumwina i neem bunumwiu elana. Inoke alana na tun ‘yova’ kaiwena i masalem tau tuwana elana.”
GEN 2:24 Heiya te kaiwena tau tamana ge hinana ni miluwagil ni na alona ge lagona nihi mipamaisena, inoke ali toto labui nihi ola tuwan maisena.
GEN 2:25 He Adama ge lagona hi bokaboka, yaa nige hi pupuluwawi.
GEN 3:1 Bwasumu bolo Yehoba Yabowaine i ginolil gamwaliyaa, he gegewel mwata i siba lakel. Yaka mwata i baek yova elana i ba, “Age Yabowaine ebwakil gegewel eyowa gamwanaa enowaliya i lopwali bahi nuku aan?”
GEN 3:2 Inoke yova mwata anana i lahe i ba, “Bosowaina ya ebwakil gegewel eyowa gamwanaa enowaliya naha anan ya,
GEN 3:3 iyai ya te ebwakil toto i siuna eyowa nuwanaa enowana nige naha aan. Yabowaine i ba, ‘Ebwakil o enowana bahi nuku aan o ebo nuku pipihikan, eba nuku aliga.’”
GEN 3:4 Yaka mwata i baek yova elana i ba, “Nigeya! Nige nuku aaliga.
GEN 3:5 Yabowaine i ba ola o kaiwena i atena te sauga ebo nuku an, he abwe matamiu ni mwapwela yaka bugul gegewena waiwaisana ge nanakina nuku atena ge nuku ola iya Yabowaine.”
GEN 3:6 Yova ebwakil i kite ana awa i waisi ge enowana i waisi aanan kaiwena. I ola al i nuwatu i ba, “I waisi te na an inoke na siba.” Inoke enuna i ahe i an. I ola al enuna i pek lagona i an.
GEN 3:7 Yaka mataliya i mwapwela ge hi kitel age hi bokaboka, inoke poga lamwana hi bugulan ge hi helil tuwaliya ana ekaukaus.
GEN 3:8 Kokoyaviya vetutulina elana Yehoba Yabowaine i nawanawa eyowa gamwanaa, yaka butuna tau ge lagona hi hago, inoke hi na hi bunsumi ebwakil gamwaliyaa.
GEN 3:9 Yaka Yehoba Yabowaine i yoga tau elana i ba, “Owa ga?”
GEN 3:10 Anana tau i lahe i ba, “Butum ya hago u nawanawa eyowa gamwanaa, inoke ya lovakun ge ya bunsumi, kaiwena ya bokaboka.”
GEN 3:11 Inoke Yehoba Yabowaine i ba, “Ga i ola ge u atena te u bokaboka? Henala ge wam wasa i pewa? Bi ola ebwakil toto ya lopwali enowana u an?”
GEN 3:12 Yaka tau i ba, “Yova toto u pem alou, iya te ebwakil o enowana enuna i pem ya an.”
GEN 3:13 Inoke Yehoba Yabowaine i baek yova elana i ba, “Ga i ola ge u ginol ola o?” Yaka yova i ba, “Mwata i kakaweyau inoke ya ahe ya an.”
GEN 3:14 Yaka Yehoba Yabowaine i baek mwata elana i ba, “Kaiwena ginol ya u ginol, inoke sauga ya na ba nuwamut-agiwa ge am lahi na baunan. Am pulowan bwasumu gegewel totounuwal ge bekikil ali pulowan ni bwata lake. Yawalim ana minamina gegewena elana, tinem nu uluwan ge bilibili pwapwalanana kokowam ni papakove.
GEN 3:15 Na ba owa alom ge yova nuku pepihigelgel-agimiu, i ola al tubutubunim ge iya tubutubunina nihi pepihigelgel-agil. Tubutubunina etega kokowam abwe ni puligebal ge owa aena gunina nu tal.”
GEN 3:16 Yaka i baek yova elana i ba, “Na ba owa wam liyan elana pulowan ni gewi nu pwawa, ge wam ab elana lomwan bwabwatana nu pwawa. Lagom ana nuwan ni gasisi eliyam ge iya ni logugui-agiwa.”
GEN 3:17 Yaka i baek Adama elana i ba, “Owa lagom wana baaba u hago ge ebwakil enowana toto ya lopwali u an. Kaiwena ginol o u ginol, inoke sauga ya na ba bilibili ni nak. Yawalim ana minamina gegewena elana nu tuwalali gagasisi ge nu lomwan mulaa abwe enowana nu an.
GEN 3:18 Pepesala ge mwawin nanakina nihi siunem bilibiliya kaiwem, yaa aanan nu eyowa-an ga mulaa abwe nu anan.
GEN 3:19 Nu tuwalali gagasisi lamwam ni alutan mulaa abwe nu anan, ana siga nu sikal bilibili elana, toto ya ahe ya ginoliwa. Kaiwena owa bilibili, yaka nu sikal nu tabwa bilibili.”
GEN 3:20 Adama lagona alana i tun Ive, kaiwena iya gamagalau gegewel yawaliliya gaganina hinaliya.
GEN 3:21 Inoke Yehoba Yabowaine bwasumu kunisina i ahe Adama ge lagona ali kaliko i ginoliya yaka i pagaloil.
GEN 3:22 Yaka Yehoba Yabowaine i ba, “Gamagal iyaka bugul gegewena waiwaisana ge nanakina i atena ge i ola kila. Nige bosowaina ge ta talamwan yawal ana ebwakil enowana al ni ahe ni an, eba yawalina ni mihot.”
GEN 3:23 Inoke Yehoba Yabowaine tau ge yova i patuna owaowa-agil hi tagil Ideni eyowana elana, yaka tau bilibili ni eyowa-an, toto Yabowaine i ahe ge i ginoliya.
GEN 3:24 Tau ge yova i patuna owaowa-agil i mowasi, yaka bwasumu opeliya gaganina ge elohaveyan kilepana tautauina i huli pwapwati labi gegewena elal, i telel Ideni eyowana labena balimana. Inoke kamwasa hi kausil bahi gamagal etega ni nonok yawal ana ebwakil elana.
GEN 4:1 Adama alona ge lagona Ive hi kenukenu, yaka i liyan, inoke natuna melutauina i ab. Yaka i ba, “Yehoba wana labe eliyana wawaya melutauina ya pwawa.” Inoke alana i tun Keni.
GEN 4:2 Yaka abwe al talina Eibol i liyanan ge i ab. Sauga wawayau hi lobwata, inoke Eibol i tabwa sipi ali tomatahikan ge Keni iya toeyowa.
GEN 4:3 Abwe Keni wana eyowa enowana enuna i ahe ge i pek Yehoba ana powon.
GEN 4:4 Eibol wana sipi bolo ab houwan enuna i lolil, yaka gabomwiliya waiwaisal i ahel ge i pek Yehoba ana powon. Yaka Yehoba Eibol ge wana powon i yaliyaya-an,
GEN 4:5 yaa Keni ge wana powon nige i yayaliyaya-an. Inoke Keni i huga nabi ge maninina i lala.
GEN 4:6 Inoke Yehoba i baek Keni elana i ba, “Hauna kaiwena u huga ge maninim i lala?
GEN 4:7 Binimala ebo wam ginol ni sapu, he nasi na yaliyaya-agiwa. Yaa ebo wam ginol ni nak, he gegi iyoho i matamatan ni apanakiwa. Nuwana ni ahewa, yaa owa nu gasisi lake.”
GEN 4:8 Inoke Keni i baek talina Eibol elana i ba, “Ta na ta nawanawa uleya.” Sauga hi na uleya, yaka Keni i tatalut talina i tagapaaliga.
GEN 4:9 Yaka Yehoba i baek Keni elana i ba, “Talim Eibol iya ga?” Anana Keni i lahe i ba, “Nige ya aatena. Age nau taliu ana tomatahikan?”
GEN 4:10 Yaka Yehoba i ba, “Hauna kaiwena ginol nanakina ya u ginol? Talim saliyana i lau bilibiliya ge i kahin ha eliyau, nuwana ana lol lahena na ginol.
GEN 4:11 Talim u tagapaaliga ge saliyana bilibili u paim, inoke am ba nuwamut na baunan na ba bilibili ni nak nige al bosowaim nu tuwalali-an.
GEN 4:12 Sauga ebo bilibili nu eyowa-an, he nige wam tuwalali enowana ni pepewa. Nige abam hot ni gagan, yaa nu nononawanawa ya panayawiya.”
GEN 4:13 Yaka Keni i baek Yehoba elana i ba, “Lahi ya i bwata hot ge nige bosowaiu na mikalivai!
GEN 4:14 He iyaka u patuna owaowa-agau nige al bosowaina bilibili na tuwalali-an ge o bwaga ni yapu maninimwa. Nige abau hot ni gagan, yaa na nononawanawa ya panayawiya. Ge ebo gamagalau nihi nopwawau, nasi nihi tagapaaligau.”
GEN 4:15 Yaka Yehoba i baek Keni elana i ba, “Nigeya! Ebo gamagal etega ni tagapaaligawa, wana ginol o lahena na ginol elana ni bwata hot.” Inoke Yehoba etotohi etega i teli Keni tuwanaa i lopwali ebo gamagalau Keni nihi nopwawa bahi nihi tatagapaaliga.
GEN 4:16 Yaka Keni i egon ana bwaga i yapu Yehoba manininaa, i na i minaa panuwa alana Nodi, iyoho Ideni labena balimana.
GEN 4:17 Keni alona ge lagona hi kenukenu, yaka i liyan ge i ab, inoke wawaya alana hi tun Inok. (He Keni panuwa bwabwatana i sepa ge i tal, yaka natuna Inok alana i tun pwatanek panuwa o elana.)
GEN 4:18 Abwe Inok natuna i gan alana Ilad. Yaka Ilad natuna alana Mehuyael, Mehuyael natuna alana Metusael, ge Metusael natuna alana Lemeki.
GEN 4:19 Lemeki yowau labui i alolonagil, etegana alana Eda ge etegana alana Silaa.
GEN 4:20 Eda i ab natuna alana Yabal, iya houwan hot i minaa epanapana elana yaka sipi, goti ge bulumwakau ali matamatahikan i pamasal.
GEN 4:21 Talina alana Yubal, iya hapi ge igo i galavenu-an pamasal.
GEN 4:22 Silaa i ab natuna alana Tubal-Keni, iya etuwalali tomaha ge tomaha kopa ge aiyan elana i ginoliya. He nuna alana Nama.
GEN 4:23 Lemeki i ba haha, i baek lagonau elalil i ba, “Eda ge Silaa, nuku laegan eliyau, nau Lemeki lagowau komiu, no baaba nuku hago. Tau etega i lolau yaka ya tagapaaliga, he ya tagapaaliga kaiwena i palomwanagau.
GEN 4:24 Gamagal toto Keni ni tagapaaliga, wana ginol lahena ni bwata hot, yaa gamagal toto nau Lemeki ni lolau, wana ginol lahena nau na ginol eliyana ni bwata nabiyan hot.”
GEN 4:25 Adama alona ge lagona hi kenukenu, yaka i liyan al ge i ab natuna melutau. Yaka i ba, “Yabowaine natu etega al i pem Eibol lahena, kaiwena Keni Eibol i tagapaaliga.” Inoke natuna alana i tun Seti.
GEN 4:26 Abwe Seti natuna i gan alana i tun Inosi. He sauga o elana gamagalau hi telipuna hi tapwatapwalolo Yehoba elana.
GEN 5:1 Adama alonau natunau ge tubutubunau liwaniliya i ola hiwe. Sauga Yabowaine gamagal i ginolil, he iya totona kanukanununa elana i ginolil.
GEN 5:2 I ginolil tau ge yova, inoke i ba muloluagil, ge alaliya i tun, “gamagal.”
GEN 5:3 Adama wana baliman 130 yaka natuna tau etega al i gan. Wawaya ya Adama kanukanununa, i ola ya te iya. Inoke alana i tun Seti.
GEN 5:4 Seti hi ab enaa, Adama i minamina al baliman 800 yaka natunau bolau ge yowau enuna al hi gan.
GEN 5:5 He Adama wana baliman gegewena 930 i pwawa, yaka abwe i aliga.
GEN 5:6 Seti wana baliman 105 yaka natuna i gan alana Inosi.
GEN 5:7 Inosi hi ab enaa, Seti i minamina al baliman 807 yaka natunau bolau ge yowau enuna al hi gan.
GEN 5:8 He Seti wana baliman gegewena 912 i pwawa, yaka abwe i aliga.
GEN 5:9 Inosi wana baliman 90 yaka natuna i gan alana Keinan.
GEN 5:10 Keinan hi ab enaa, Inosi i minamina al baliman 815 yaka natunau bolau ge yowau enuna al hi gan.
GEN 5:11 He Inosi wana baliman gegewena 905 i pwawa, yaka abwe i aliga.
GEN 5:12 Keinan wana baliman 70 yaka natuna i gan alana Mahalalil.
GEN 5:13 Mahalalil hi ab enaa, Keinan i minamina al baliman 840 yaka natunau bolau ge yowau enuna al hi gan.
GEN 5:14 He Keinan wana baliman gegewena 910 i pwawa, yaka abwe i aliga.
GEN 5:15 Mahalalil wana baliman 65 yaka natuna i gan alana Yaledi.
GEN 5:16 Yaledi hi ab enaa, Mahalalil i minamina al baliman 830 yaka natunau bolau ge yowau enuna al hi gan.
GEN 5:17 He Mahalalil wana baliman gegewena 895 i pwawa, yaka abwe i aliga.
GEN 5:18 Yaledi wana baliman 162 yaka natuna i gan alana Inok.
GEN 5:19 Inok hi ab enaa, Yaledi i minamina al baliman 800 yaka natunau bolau ge yowau enuna al hi gan.
GEN 5:20 He Yaledi wana baliman gegewena 962 i pwawa, yaka abwe i aliga.
GEN 5:21 Inok wana baliman 65 yaka natuna i gan alana Metuisela.
GEN 5:22 Metuisela hi ab enaa, Inok i mipalalek hot Yabowaine elana baliman 300 al, yaka natunau bolau ge yowau enuna al hi gan.
GEN 5:23 He Inok wana baliman gegewena 365 i pwawa.
GEN 5:24 Inok i mipalalek hot Yabowaine elana, yaka lan etegana Yabowaine Inok i ahe egonan ge nige al hi kikite.
GEN 5:25 Metuisela wana baliman 187 yaka natuna i gan alana Lemeki.
GEN 5:26 Lemeki hi ab enaa, Metuisela i minamina al baliman ana gewi 782 yaka natunau bolau ge yowau enuna al hi gan.
GEN 5:27 He Metuisela wana baliman gegewena 969 i pwawa, yaka abwe i aliga.
GEN 5:28 Lemeki wana baliman 182 yaka natuna tau i gan.
GEN 5:29 Inoke i ba, “Valila Yehoba i ba bilibili ni nak inoke ta tuwalali gagasisi ge ta lomwan, yaa wala lomwan o eliyana wawaya ya ni payaliyaya-agila.” Inoke natuna alana i tun Nowa.
GEN 5:30 Nowa hi ab enaa, Lemeki i minamina al baliman ana gewi 595 yaka natunau bolau ge yowau enuna al hi gan.
GEN 5:31 He Lemeki wana baliman gegewena 777 i pwawa, yaka abwe i aliga.
GEN 5:32 Nowa wana baliman 500 inoke natunau hi gan alaliya Semi, Hami ge Yapeta.
GEN 6:1 Sauga gamagalau hi gewi hi debalala panayawiya ge natuliyau yowau hi abil hi gewi,
GEN 6:2 he Yabowaine natunau melutauil panayawi gamagaliliyau natuliyau yowau hi kitel ali awa i lowaisi hot, inoke bolo nuwaliya i noek hi alolonagil.
GEN 6:3 Inoke Yehoba i ba, “Yawal toto ya pek gamagalau eliyalil nige ni mimihot. He heliya gamagalau ya, yawaliliya abwe ni mowasi. Inoke yawaliliya ana yapu besena te baliman 120.”
GEN 6:4 He sauga Yabowaine natunau melutauil avaliyau panayawi gamagaliliyau natuliyau yowau hi kenu toyawa, yaka hi ab natuliyau hi hul kantutubwai. Inoke saugena o ge sauga o enaa al, gamagalau ololal o hi gan, heliya toasiyala bolo houhouwel, alaliya bwabwatana.
GEN 6:5 Yehoba i kite gamagalau wali gegi i bwata nabi ge nuwatu nanakina ya te hi mimi nuwanuwatu-an ateliyaa.
GEN 6:6 Yaka nuwana i nak ge i ba, “Hauna kaiwena gamagalau ya ginolil ya telel panayawi ge hi gegi?” Inoke atena i palomwan nabiyan.
GEN 6:7 Yaka i ba, “Gamagalau bolo ya ginolil, avaliyau bwasumu bolo hi nawanawa, bolo hi yawayawal ge bolo hi youyou, gegewel na pwamowasel. Nuwau i nak te ibwe ge ya ginolil.”
GEN 6:8 Yaa Yehoba Nowa i awa wawaisian ge i yaliyaya-an.
GEN 6:9 He Nowa alonau natunau liwaniliya i ola hiwe. Nowa wana pagan i sapu ge iya maisena ya sauga o gamagaliliyau gamwaliyaa nige wana ginol nanakina i gagan, yaa i mipalalek hot Yabowaine elana.
GEN 6:10 He Nowa natunau bolau eton alaliya te Semi, Hami ge Yapeta.
GEN 6:11 Yabowaine matanaa gamagalau panayawi wali ginol i nak nabi ge lohalohaveyan i gasisi labena gegewena elal.
GEN 6:12 Yabowaine i kite panayawi iyaka i nak hot gamagalau gegewel wali pagan nanakina kaiwena.
GEN 6:13 Inoke i baek Nowa elana i ba, “Ya nuwatu gamagalau gegewel ge panayawi na apanakil nihi mowasi, kaiwena wali lohalohaveyan i gasisi labena gegewena elal.
GEN 6:14 Inoke kewadi waiwaisal nu ahel nu talil wam waga etega nu ginol. Baba tomwa ona nu ginolil gamwanaa, yaka kolta nu ahe gamwanaa ge tolinaa nu ebaliya.
GEN 6:15 He nu ginol ni ola hiwe: ana yapu 140 mita, ana magaga 23 mita ge ana miha 13.5 mita.
GEN 6:16 Pwatana nu kaus ge hawawal ana bwata ni ola 50 sentamita ni gan ana vavan ge ana helhel ali hawawala. Ana nog nu ginol bebenaa, ge gamwana eton nu ginolil, etegana paiya, etegana nuwanuwanaa, ge etegana natiya.
GEN 6:17 He nau abwe kehe na patuna panuwa ni tub ge nub ni ha, yaka bugul gegewel bolo hi yanayana yoho ni apanakil. Inoke bugul gegewel panayawi pwatanaa nihi aliga.
GEN 6:18 Yaa owa elam no bateli na ginol na pwamwalimiu. He alomwau lagom, natumwau ge lagoliyau, nuku na nuku ulutuk wagaa.
GEN 6:19 Bwasumu gegewel yawaliliya gaganina, eluwa eluwa, tau ge yova, nu ahel, inoke bahi nihi aaliga.
GEN 6:20 Bwasumu bolo hi youyou gegewel, bolo hi nawanawa gegewel ge bolo hi yawayawal gegewel, eluwa eluwa alomwau nuku tuk wagaa, inoke bahi nihi aaliga.
GEN 6:21 I ola al aanan tomaha tomaha ona nu ahel ge nu bugul tukagil alomiyau ge bwasumu amiu.”
GEN 6:22 Inoke Nowa bugul gegewena i ginol i ola Yabowaine wana baaba.
GEN 7:1 Yaka lan etega Yehoba i baek al Nowa elana i ba, “Heyan sauga ya gamwaliyaa, ya kitewa owa maisem wam pagan i sapu. Inoke alomwau am heniheni ku na ku ulutuk wagaa.
GEN 7:2 Bwasumu gegewel bolo bosowaina powon, ali gewi seben, aloliyau ge lagoliyau, nu ahel. Bwasumu gegewel bolo nige bosowaina powon, eluwa eluwa, aloliyau ge lagoliyau, nu ahel.
GEN 7:3 Ge bwasumu gegewel bolo hi youyou, ali gewi seben, aloliyau ge lagoliyau, nu ahel. He nu ahel alomwau nuku ulutuk wagaa, inoke bwasumu tomaha ona bahi etega ni momowasi panayawiya.
GEN 7:4 Lan seben ya ni mowasi, yaka na ba lan poti ge bulin poti kehe ni laulau. Inoke bugul gegewel yawaliliya gaganina bolo ya ginolil, na pwamowasel panayawiya.”
GEN 7:5 Inoke Nowa bugul gegewena i ginol i ola Yehoba wana baaba.
GEN 7:6 He Nowa wana baliman 600 te nub i ha.
GEN 7:7 Yaka alonau lagona, natunau ge lagoliyau, hi ulutuk wagaa nub hi lou luwan.
GEN 7:8 He avaliyau bwasumu bolo hi nawanawa, bolo hi youyou ge bolo hi yawayawal—bolo bosowaina powon ge bolo nige bosowaina powon.
GEN 7:9 Bwasumu gegewel o, eluwa eluwa, tau ge yova, avaliyau hi ulutuk wagaa i ola Yabowaine wana baaba.
GEN 7:10 Lan seben i mowasi, yaka panuwa i tub ge nub i ha.
GEN 7:11 He liwanina i ola hiwe. Nowa wana baliman 600, weikena eluwana ana lan sebentin-ina elana, wewel bwabwatana i sani heem bilibili gamwanaa, ge labulabum i mwapwela kehe i maligin laulau.
GEN 7:12 Yaka lan poti ge bulin poti kehe i mimi laulau.
GEN 7:13 Lan toto o elana Nowa alonau lagona, natunau Semi, Hami ge Yapeta, aloliyau lagoliyau hi ulutuk wagaa.
GEN 7:14 He avaliyau bwasumu sosokal tomaha ge tomaha, bwasumu totounuwal tomaha ge tomaha, bwasumu bolo hi yawayawal tomaha ge tomaha, ge bwasumu bolo hi youyou tomaha ge tomaha.
GEN 7:15 Bugul gegewel bolo hi yanayana yoho, eluwa eluwa, tau ge yova, avaliya Nowa hi ulutuk wagaa,
GEN 7:16 i ola Yabowaine wana baaba. He sauga Nowa i ulutuk, inoke Yehoba waga ana nog i kaus.
GEN 7:17 Lan poti ge bulin poti nub i haha ya. Wewel iyaka i bwata nabi, inoke waga i ota hin.
GEN 7:18 Wewel iyoho i bwabwata heheya, yaka waga i otaota wewel pwatanaa.
GEN 7:19 Wewel iyoho i bwabwata heheya, yaka oya i yabomwil,
GEN 7:20 oya i heluwan ana miha i ola 7 mita.
GEN 7:21 Bugul gegewel panayawi pwatanaa hi aliga—bwasumu bolo hi youyou, bolo totounuwal, bolo bekikil ge bolo kekeisi ona, ginebi ge gamagal.
GEN 7:22 Bugul gegewel bolo hi yanayana yoho ge hi miminaa bilibili pwatanaa hi mowasi.
GEN 7:23 Yehoba bugul gegewel yawaliliya gaganina, gamagal, bwasumu bolo hi nawanawa, bolo hi yawayawal ge bolo hi youyou, i pwamowasel. Nowa alonau ge alonau bolo wagaa ya te hi mwal.
GEN 7:24 Lan ali gewi 150 wewel iyoho i bwata panayawi i yabom.
GEN 8:1 Yaa Nowa alonau ge bwasumu totounuwal ge bekikil wagaa, Yabowaine nige i nunuluwagil. Inoke i ba mana i towa panayawiya, yaka wewel i taltal lau.
GEN 8:2 He iyaka wewel bwabwatana nige al i sasani heem bilibili gamwanaa ge kehe nige al i mamaligin laulau.
GEN 8:3 Inoke wewel iyoho i taltal lau. Lan ali gewi 150 i mowasi wewel iyaka i lau,
GEN 8:4 inoke weikena seben-ina ana lan sebentin-ina elana, waga i buntal labi Alalat oyana etega elana.
GEN 8:5 Wewel iyoho i taltal lau, yaka weikena elulutega ana lan houwan elana oya pwataliya hi hopit.
GEN 8:6 Lan poti al i mowasi, Nowa waga ana windo toto iyaka i ginol i pwela
GEN 8:7 ge okok i patuna i you tagil. Nige i sisikal wagaa, he i youyou pwatpwat ya ana siga wewel i mowasi ge bilibili i kevakeva.
GEN 8:8 Yaka bunibuni al i patuna i tagil ge ni atena ebo wewel iyaka i tal lau ge bilibili i dato.
GEN 8:9 Yaa wewel iyoho ya i bwayabwaya bilibili i yayabom, inoke bunibuni nige wana abayoutal i pwapwawa. Yaka i you sikal i na wagaa, inoke Nowa nimana i paelu tagilan yaka bwasumu i youtala ge i teli tukan.
GEN 8:10 Nowa i matamatan al lan seben i mowasi, yaka bunibuni i patuna al i tagil.
GEN 8:11 Kokoyaviya bunibuni i you sikal Nowa elana, he olibe lamwana kolena etega i alahikan awanaa. Inoke Nowa i atena te wewel iyaka i tal lau.
GEN 8:12 Inoke i matamatan al lan seben i mowasi, yaka abwe bunibuni i patuna al i tagil. Yaa sauga toto o nige i yoyou sikal Nowa elana.
GEN 8:13 Nowa wana baliman 601, weikena houwan ana lan houwan elana, wewel iyaka i tal lau ge bilibili i dato. Yaka Nowa waga pwatana i pwela yoho, inoke matana i nok i kite bilibili pwatana iyaka i dato.
GEN 8:14 He weikena eluwana ana lan tuwenti seben-ina (27-ina) elana bilibili iyaka i kevakeva hot.
GEN 8:15 Yaka Yabowaine i baek Nowa elana i ba,
GEN 8:16 “Alomwau lagom, natumwau ge lagoliyau waga ku loluwai ku tagil noleleya.
GEN 8:17 Bwasumu bolo hi youyou, bolo hi nawanawa ge bolo hi yawayawal, gegewel nu ahel alomwau nuku tagil tola. Inoke heliya abwe nihi talaabab ge nihi gewi, yaka nihi debalala panayawiya.”
GEN 8:18 Yaka Nowa alonau lagona, natunau ge lagoliyau, waga hi loluwai hi tagil noleleya.
GEN 8:19 Yaka bwasumu bolo hi nawanawa, bolo hi yawayawal ge bolo hi youyou, tomaha ge tomaha ali pwahin elana hi tagilem wagaa.
GEN 8:20 Yaka Nowa pat i pahe abapowon i ginol ge ni tapwalolo Yehoba elana. Yaka bwasumu bolo bosowaina powon, bolo hi nawanawa ge bolo hi youyou, enuna i ahel ge i powon pwabwaligel Yehoba elana.
GEN 8:21 Yehoba powon bwalena i hago ge i awa wawaisian, yaka atena elana i ba, “Bwagana gamagalau nuwatu nanakina ya te hi nuwanuwatu-an ateliyaa, i telipunaa wali sauga wawaya elana, he nige al na babaa ge panayawi na aapanak wali ginol nanakina kaiwena. Ge nige al bwasumu gegewel na aapapanak-agil ni oola toto iyaka ya ginol.
GEN 8:22 Panayawi miminana elana, logalagalauma ge lovelovetomwa, tultul ge kalakalas, kehe ge sabwelu, lan ge bulin, ni gangan ya nige ni momowasi.”
GEN 9:1 Yaka Yabowaine Nowa ge natunau i ba muloluagil i ba, “Nuku talaabab ge nuku gewi, yaka nuku debalala panayawi nuku pakalaopop.
GEN 9:2 Bwasumu gegewel, bolo hi nawanawa, bolo hi youyou, bolo hi yawayawal, ge moti gegewel nihi lovakunagimiu. Iyaka ya telel wami logugui elana ge nuku logugui-agil.
GEN 9:3 Bugul gegewel yawaliliya gaganina nuku anan ya. Valila bugul siusiunil enowaliya ge lamwaliya ya pewa amiu, yaa sauga ya bugul gegewena ya pewa eliyamiu aanan kaiwena.
GEN 9:4 Yaa bahi bunum salisaliyana nuku an, kaiwena yawal i minaa saliya eliyana. Saliya ga ni lohaba yaka abwe nuku an.
GEN 9:5 He ebo bwasumu etega gamagal etega ni tal saliyana ni lau ge yawalina ni mowasi, nau abwe ana lahi na ginol. I ola al ebo gamagal etega alona yawalina ni pwamowasi, nau abwe ana lahi na ginol.
GEN 9:6 Ebo gamagal etega alona yawalina ni pwamowasi, he iya al yawalina gamagalau nihi pwamowasi, kaiwena nau Yabowaine gamagalau ya ginolil totou kanukanunu elana.
GEN 9:7 “He nuku talaabab ge nuku gewi, yaka ami boda ni bwata panayawiya.”
GEN 9:8 Yaka Yabowaine i baek Nowa alonau natunau eliyalil i ba,
GEN 9:9 “Sauga ya no bateli na ginol eliyamiu, tubutubumiyau eliyalil,
GEN 9:10 ge bugul gegewel bolo yawaliliya gaganina eliyalil — bwasumu bolo hi youyou, bolo totounuwal, ge bolo bekikil — bolo alomiyau ku tagilem wagaa.
GEN 9:11 He ya bateli te nige al na babaa nub ni gagan ge bwasumu gegewel ni pwapwamowasel, nige al nub panayawi ni aapapanak-an.”
GEN 9:12 Yaka Yabowaine i ba al i ba, “Bateli toto ya ginol eliyamiu ge bwasumu gegewel eliyalil, iya bateli mihomihotina heyan mulaa gegewel kaiweliya. He bateli o ana etotohi i ola hiwe.
GEN 9:13 Liliyal na ginol yaluyalu eliyalil, inoke ni tabwa no bateli ana etotohi, bateli toto ya ginol panayawi elana.
GEN 9:14 Sauga ebo yaluyalu na ginol panayawi ni yabom ge liliyal ni masal yaluyaluwa,
GEN 9:15 yaka no bateli na nuwahikan, toto ya ginol eliyamiu ge bugul gegewel yawaliliya gaganina eliyalil. He nige al nub ni tutub ge bugul gegewena ni aapapanak-agil.
GEN 9:16 Sauga ebo liliyal ni masal yaluyalu eliyalil ge na kite, inoke ni panuwahikagau bateli mihomihotina kaiwena, toto nau Yabowaine ya ginol bugul gegewel yawaliliya gaganina panayawiya eliyalil.”
GEN 9:17 He Yabowaine i ba i ola to Nowa elana, i ba, “Liliyal iya no bateli ana etotohi, toto ya ginol bugul gegewel panayawiya eliyalil.”
GEN 9:18 Nowa natunau bolo hi tagilem wagaa alaliya Semi, Hami ge Yapeta. (He Hami iya Kenani tamana.)
GEN 9:19 Nowa natunau ali toto eton ya, heliya gamagalau gegewel panayawiya tubuliyau.
GEN 9:20 Nowa iya toeyowa ge iya houwan hot oine ana eyowa i ginol ge i galaumaan.
GEN 9:21 Sauga etegana Nowa oine i im kokona-an, yaka i kenu bokaboka wana epanapana gamwanaa.
GEN 9:22 Kenani tamana Hami i tuk tamana bobokana i kite, yaka i tagil i lowasawasa-an talinau eluwa elal.
GEN 9:23 Yaka Semi ge Yapeta kaliko etega hi ahe hi anal vevelaliyaa ge hi pihikan, yaka eliya hi huwalaan hi na tamaliya hi pahabobu. He mataliya hi ligetoga-an ge bahi tamaliya bobokana nihi kikite.
GEN 9:24 Sauga oine wana gasisi i mowasi ge Nowa i lut, yaka wasa i hago natuna toalaalahul Hami wana ginol kaiwena.
GEN 9:25 Inoke i ba: “Sauga ya Kenani ya ba nuwamut-an. Iya ni totuwalali loloyowan hot talinau elal.”
GEN 9:26 Yaka i ba al: “Yehoba ya tobalan, iya Semi wana Yabowaine! He Kenani ni totuwalali loloyowan Semi elana.
GEN 9:27 Ya awanun Yabowaine Yapeta wana labi ni pwabwata, i ola al tubutubunau ge Semi tubutubunau nihi mibubun. He Kenani ni totuwalali loloyowan elana.”
GEN 9:28 Nub enaa, Nowa i minamina al baliman 350.
GEN 9:29 He Nowa wana baliman gegewena 950 i pwawa, yaka abwe i aliga.
GEN 10:1 Nowa natunau Semi, Hami ge Yapeta, avaliyau natuliyau ge tubutubuniliyau liwaniliya i ola hiwe. He nub enaa natuliyau hi gewi hi abil.
GEN 10:2 Yapeta natunau bolau heliya Gomeli, Magog, Madai, Yavan, Tubal, Meseki ge Tilasi.
GEN 10:3 Gomeli natunau bolau te Askenasi, Lipat ge Togalama.
GEN 10:4 Yavan natunau bolau te Elaisa, Talsis, ge boda Kit tubuliya ge Lodan tubuliya.
GEN 10:5 He boda bolo hi miminaa Hoga Mediteleiniya bebenaa ge tavalina ona elal hi neem Yavan natunau o elal. Hi miminek tomaha wali labi ge wali panuwa ona elal, ge anan tomaha ona hi baubaunan.
GEN 10:6 Hami natunau bolau heliya Kus, Itipita, Puti ge Kenani.
GEN 10:7 Kus natunau bolau te Seeba, Havila, Sabita, Laama ge Sabiteka. Laama natunau bolau te Seba ge Dedan.
GEN 10:8 Kus tubutubunina etega te Nimlod. Iya haveyan ana toematana gasigasisena, yaka alonau wana boda panuwa hi gewi hi pakokovel.
GEN 10:9 Yehoba wana labe eliyana iwauka i sibaan. Inoke heiya te kaiwena gamagalau wali ebaaba etega i ola hiwe, “Tau ya i ola te Nimlod, iya houhouwena Yehoba wana labe eliyana iwauka i sibaan.”
GEN 10:10 Wana abalogugui i tal houwan labi Babiloniya elana, panuwa Babiloni, Elek, Akad ge Kalne elal.
GEN 10:11 Yaka abwe i na al labi Asiliya inoke panuwa bwabwatal bolo Ninibe, Lehobot-Il, Kala
GEN 10:12 ge Lesen i ginolil. He Lesen i minaa Ninibe ge panuwa bwabwatana Kala ali hawawala.
GEN 10:13 Itipita tubutubunau heliya boda Lud, Anam, Lehab, Naptuhi,
GEN 10:14 Patulusi, Kasiluhi ge Kaptoli. He boda Pilistiya hi neem al boda Kaptoli elal.
GEN 10:15 Kenani natuna gamaun te Saidoni. Natunau al hi gan, inoke Kenani tubutubunau te boda Hiti,
GEN 10:16 Yebusi, Amoli, Gegasi,
GEN 10:17 Hivi, Alki, Sini,
GEN 10:18 Alvadi, Semali ge Hamati. Un bolo Kenani tubutubunau hi miwaliwali labi tomaha ge tomaha,
GEN 10:19 yaka labi toto hi miminaa i telipunaa panuwa Saidoni ge i nok Gelal kaiwena ana siga te Gasa, ge i ola al i nok Sodoma, Gomola, Adima ge Seboim kaiweliya ana siga te Lasa.
GEN 10:20 He Hami natunau ge tubutubunau i ola to. Inoke un bolo o anan tomaha ona hi baubaunan ge hi miminek tomaha wali labi ge wali panuwa ona elal.
GEN 10:21 Semi, iya Yapeta talina bwabwatana, natunau al hi gan. (He iya Ebe alonau tubutubunau tubuliya houhouwena.)
GEN 10:22 Semi natunau bolau te Elam, Asul, Alpakad, Lud ge Alam.
GEN 10:23 Alam natunau bolau te Us, Hul, Geta ge Meseki.
GEN 10:24 Alpakad iya Sela tamana ge Sela iya Ebe tamana.
GEN 10:25 Ebe natunau bolau eluwa. Etegana alana hi tun Peleg, kaiwena wana sauga elana gamagalau hi miwaliwali panayawi labena gegewena elal. He Peleg talina alana hi tun Yoktan.
GEN 10:26 Yoktan natunau te Alimodad, Selep, Hasamavet, Yela,
GEN 10:27 Hadolam, Usal, Dikila,
GEN 10:28 Obal, Abimael, Seba,
GEN 10:29 Opil, Havila ge Yobab. He Yoktan tubutubunau i ola to.
GEN 10:30 Labena toto hi miminaa i telipunaa Mesa ge i na Sepal, iyoho labi manaoyaoya toto balimana.
GEN 10:31 He Semi natunau ge tubutubunau i ola to. Inoke un bolo o anan tomaha ona hi baubaunan ge hi miminek tomaha wali labi ge wali panuwa ona elal.
GEN 10:32 He Nowa natunau ge tubutubunau ali lihu ana siga to, ge tomaha wali labi elana hi miminek. Inoke nub enaa, heliya eliyalil boda tomaha ona hi masalem ge hi miwaliwali panayawi labena gegewena elal.
GEN 11:1 Valila gamagalau gegewel panayawiya analiya maisena ya ge wali baaba i maisena.
GEN 11:2 He gamagalau hi mimi heheya labi balimana, inoke abwab bwabwatana etega hi pwawa labi Babiloniya elana yaka hi minaa to.
GEN 11:3 Yaka abwe hi pebaaba-agil hi ba, “Ehei! Bilibili ta ahe bilik ta ginolil yaka ta tonil ge nihi gasisi.” Inoke hi ginol ola to, yaka bilik hi ahe limi hi taliya, ge kolta hi ahe bilik hi papihikagil.
GEN 11:4 Yaka abwe hi ba, “Ehei! Wala panuwa bwabwatana etega ta ginol ge limi mihahaina hot etegana ta tal ni na ni tupa yaluyaluwa. Ta ginol ola o, inoke alala ni bwata ge bahi ta mimiwaliwali panayawi labena gegewena elal.”
GEN 11:5 Yaa Yehoba i nem i lau panuwa bwabwatana ge limi mihahaina hot toto gamagalau hi taltal o i kitel.
GEN 11:6 Inoke i ba, “Gamagalau ya heliya boda maisena ge anan maisena elana hi baaba. Sauga ya bugul ya hi giginol, he bwaliga abwe bugul ni gewi al nihi ginolil. Ebo bugul etega nihi nuwatuan, he bosowailiya ya te nihi awaawaginol ya.
GEN 11:7 Ehei! Ta na ta lau analiya ta pasamwayagayaga inoke bahi avaliyau wali baaba ana sapu nihi aatena.”
GEN 11:8 Inoke eliyana Yehoba gamagalau i waliwali-agil hi na panayawi labena gegewena elal, yaka panuwa o nige al hi tatal.
GEN 11:9 Inoke panuwa alana hi tun Babiloni kaiwena panuwa o elana Yehoba gamagalau gegewel analiya i pasamwayagayaga, yaka eliyana i waliwali-agil panayawi labena gegewena elal.
GEN 11:10 Semi alonau natunau ge tubutubunau liwaniliya i ola hiwe. Nub i mowasi enaa baliman eluwana elana, Semi wana baliman 100 yaka natuna i gan alana Alpakad.
GEN 11:11 Alpakad hi ab enaa, Semi i minamina al baliman 500 yaka natunau bolau ge yowau enuna al hi gan.
GEN 11:12 Alpakad wana baliman 35 yaka natuna i gan alana Sela.
GEN 11:13 Sela hi ab enaa, Alpakad i minamina al baliman 403 yaka natunau bolau ge yowau enuna al hi gan.
GEN 11:14 Sela wana baliman 30 yaka natuna i gan alana Ebe.
GEN 11:15 Ebe hi ab enaa, Sela i minamina al baliman 403 yaka natunau bolau ge yowau enuna al hi gan.
GEN 11:16 Ebe wana baliman 34 yaka natuna i gan alana Peleg.
GEN 11:17 Peleg hi ab enaa, Ebe i minamina al baliman 430 yaka natunau bolau ge yowau enuna al hi gan.
GEN 11:18 Peleg wana baliman 30 yaka natuna i gan alana Liu.
GEN 11:19 Liu hi ab enaa, Peleg i minamina al baliman 209 yaka natunau bolau ge yowau enuna al hi gan.
GEN 11:20 Liu wana baliman 32 yaka natuna i gan alana Selag.
GEN 11:21 Selag hi ab enaa, Liu i minamina al baliman 207 yaka natunau bolau ge yowau enuna al hi gan.
GEN 11:22 Selag wana baliman 30 yaka natuna i gan alana Naho.
GEN 11:23 Naho hi ab enaa, Selag i minamina al baliman 200 yaka natunau bolau ge yowau enuna al hi gan.
GEN 11:24 Naho wana baliman 29 yaka natuna i gan alana Tela.
GEN 11:25 Tela hi ab enaa, Naho i minamina al baliman 119 yaka natunau bolau ge yowau enuna al hi gan.
GEN 11:26 Tela wana baliman 70 yaka natunau hi gan alaliya Abalam, Naho ge Halan.
GEN 11:27 He Tela alonau natunau ge tubunau liwaniliya i ola hiwe. Tela natunau hi gan alaliya Abalam, Naho ge Halan. Inoke Halan natuna i gan alana Lote.
GEN 11:28 He Tela yawalina miminana, natuna Halan i aliga panuwa Ul, labi Koldiya elana, panuwa toto hi aba.
GEN 11:29 Abalam i alolon lagona alana Selai ge Naho i alolon lagona alana Milika, iya Halan natuna. He Milika talina alana Iska.
GEN 11:30 Yaa Selai i kobwas yaka nige i aab.
GEN 11:31 Tela i lut natuna Abalam, tubuna Lote (Halan natuna) ge yawana Selai (Abalam lagona) i ahel, yaka panuwa Ul labi Koldiya elana hi eguluwan ge nihi nok nihi na Kenani. Yaa sauga hi vin panuwa Halani, yaka hi miminaa ga to.
GEN 11:32 Tela wana baliman 205 i pwawa, yaka i aligaa panuwa Halani.
GEN 12:1 Yehoba i baek Abalam elana i ba, “Wam panuwa, tutumwau, ge tamwam wana limi ana heniheni nu eguluwagil nu na panuwa toto abwe na pankitewa.
GEN 12:2 Yaka tubutubumwau nihi gewi na pewa nihi tabwa boda gasigasisena etega, ge na mulolu-agiwa. Alam na pwabwata, ge owa eliyam gamagalau mulolu nihi pwawa.
GEN 12:3 Bolo nihi mulolu-agiwa nau na mulolu-agil, yaa bolo ami hehegan hi apapanak-an nau na nuwamut-agil. Ge owa eliyam un gegewel panayawiya na muloluagil.”
GEN 12:4 Abalam wana baliman 75, yaka panuwa Halani i eguluwai ge i nawanawa, i ola Yehoba wana baaba eliyana. He Lote al ge i nok alona.
GEN 12:5 Abalam, lagona Selai ge talina natuna Lote i ahel alonau, ginebi gogomwau gegewena ge totuwalali gegewel bolo hi pwawal Halani elana. Yaka panuwa o hi eguluwai ge hi nawanawa Kenani kaiwena. Sauga hi vin,
GEN 12:6 inoke Abalam labi Kenani gamwana i nosolaan ge i nawanawa i na i vin Mole wana kawadi bwabwalena elana panuwa Sekemi elana. He saugenana o Kenani gamagaliliyau iyoho ya hi minamina labi Kenani elana.
GEN 12:7 Yaka Yehoba i masal Abalam elana ge i ba, “Labi toto ya ya pewa tubutubumwau eliyalil.” Yaka Abalam pat i pahe abapowon i ginol panuwa o elana ge i tapwaloloek Yehoba elana, iya i masala elana.
GEN 12:8 Toto o enaa, yaka Abalam i egon i noek labi manaoyaoya elana panuwa Betel labi nati, ge wana epanapana i pamilil panuwa Betel ge Ai ali luwaluwala. He panuwa Betel i minek labi pai ge panuwa Ai i minek labi nati. Yaka abapowon etega al i ginol ge i tapwalolo Yehoba elana.
GEN 12:9 Toto o enaa, yaka i novevehe al i nanawa labi kekevana Negeb kaiwena.
GEN 12:10 Yaka galebu bwabwatana etega i masal labi Kenani elana. He galebu o i bwata hot, inoke Abalam i na Itipita ge i miminek ga to.
GEN 12:11 Kelaubwa Abalam ni vin Itipita ana labiya, yaka i baek lagona elana i ba, “Selai, ya atena te am awa i waisi hot.
GEN 12:12 He ebo Itipita nihi kitewa, nasi nihi ba, ‘Lagona to.’ Yaka nihi tagapaaligau ge owa nihi pwamolowa.
GEN 12:13 He nu baek eliyalil nu ba, ‘Nu te,’ inoke owa kaiwem o hehegan nihi abubun ge yawaliu nihi pwamwal.”
GEN 12:14 Sauga Abalam i na i vin Itipita, yaka Itipita gamagaliliyau Selai hi kite ana awa i waisi hot.
GEN 12:15 I ola al kin wana totuwalali bwabwatal Selai hi kite, inoke hi na kin elana ge ana awa hi awa wawaisi-an ge hi tobalan. Yaka hi na hi ahe ge hi en pwatanik kin wana limiya, alona hi mina.
GEN 12:16 He kin Abalam ana hehegan i ginol bubun, kaiwena Selai i ahe alona hi mina wana limiya, yaka wana sipi, goti, bulumwakau, donki, kamel ge wana totuwalali loloyowanil ona i bugul pek.
GEN 12:17 Yaa Yehoba kasiyebwa nanakina hot etega i patuna kin alonau ge wana limi ana heniheni gegewel hi kasiyebwa, kaiwena kin Abalam lagona Selai i ahe tukan alona hi mina wana limiya.
GEN 12:18 Inoke kin Abalam ana baaba i patuna ge i nok elana. Sauga i vin yaka i neli i ba, “Hauna pagan u ginol eliyau e? Hauna kaiwena nige no wasa u pepem te Selai iya lagom?
GEN 12:19 Hauna kaiwena u ba tage iya num, ge ya ahe i ola lagou? He lagom hiwe! U ahe ge ku egon.”
GEN 12:20 Inoke kin i baek awana toabinau elal, yaka Abalam alona lagona hi patuna owaowa-agil ginebi ge wali gogomwau gegewena Itipita hi eguluwan.
GEN 13:1 Inoke Abalam ge lagona wali gogomwau gegewena hi bugulan yaka Itipita hi eguluwai ge hi nawanawa hi na labi Negeb. He Lote al i nok aloliya.
GEN 13:2 Abalam i gogomwau hot, wana bwasumu ona hi gewi nabi, i ola al wana silba ge wana gold.
GEN 13:3 Yaka i novevehe al kekeisi kekeisi i nohoholavi panuwa ge panuwa ona elal, ana siga i vin Betel ge Ai ali hawawala toto valila wana epanapana i tatala,
GEN 13:4 ge abapowon i ginoginola. Yaka i tapwalolowa al to Yehoba elana.
GEN 13:5 He Lote alona Abalam hi nononawanawa, iya al ge wana sipi, goti, bulumwakau ge wana totuwalali ona hi gan.
GEN 13:6 Nige bosowailiya nihi mipamaisena, kaiwena wali bwasumu hi gewi nabi, ge wali abaanan nige i bwabwata.
GEN 13:7 Yaka ba apwaapwanawa i gan Abalam ge Lote wali bwasumu ali tomatahikan elal. He sauga o elana boda Kenani ge Pelisi iyoho ya hi minamina labi o elana.
GEN 13:8 Inoke Abalam i baek Lote elana i ba, “Nige nuwala ba apwaapwanawa ni gan owa ge nau elala, ge wala bwasumu ali tomatahikan elal, kaiwena owa ge nau tubula maisena hot.
GEN 13:9 He ta nowali tomaha tomaha ta nonoek. Labi gegewena i mwapwela eliyam, labena etegana u hile ge nu na nu minaa. Ebo nu tukik labena aluwabwa, inoke nau na tagilik yavanaa. Ebo nu tagilik yavanaa, inoke nau na tukik aluwabwa.”
GEN 13:10 Yaka Lote matana i lipwapwati i kite wewel Yolidani abwabwina i waisi ge wewelina i bwata i na ana siga panuwa Sowal elana, i ola te Yehoba wana eyowa Ideni ge panuwa Itipita. (He ana awa i ola to, mulaa te abwe Yehoba panuwa Sodoma ge Gomola i apapanak-agil.)
GEN 13:11 Yaka Yolidani abwabwina gegewena i hile iya totona kaiwena, inoke i hek ge i minaa to. He Abalam ge Lote wali miwali i ola to.
GEN 13:12 Inoke Abalam i na i minaa labi Kenani elana, yaa Lote i na i minaa Yolidani abwabwina panuwa ona gamwaliyaa ge wana epanapana i pamilil Sodoma gegelinaa.
GEN 13:13 He Sodoma gamagaliliyau wali ginol i nak hot, ge hi gegi nabi Yehoba elana.
GEN 13:14 Sauga Lote i egon enaa, yaka Yehoba i baek Abalam elana i ba, “Labi toto u taltalmilila matam u lipwapwati ni nok labena aluwabwa, yavanaa, balimana ge yalasa.
GEN 13:15 Labena bolo u kitel bibilena gegewena ya pewa hoti alomwau ge tubutubumwau eliyamiu sauga gegewena nige ni momowasi.
GEN 13:16 Tubutubumwau nihi gewi nabi na pewa nihi ola bilibili papakovana. He nige bosowaina gamagal etega bilibili papakovana ni vasili haba, i ola al nige bosowaina tubutubumwau nihi vasilel haba.
GEN 13:17 He u nok u na bilibili o ana yapu ge ana magaga u nawaan, kaiwena iyaka ya pewa eliyam.”
GEN 13:18 Yaka Abalam wana epanapana i lekel ge i na i miminaa Mamele wana kawadi bwabwalel gegeliliyaa Hebiloni elana. Inoke abapowon i ginol ge i tapwalolo Yehoba elana.
GEN 14:1 Sauga o elana kin esopali, heliya Amlapel Babiloniya ana kin, Aliyoka Elasa ana kin, Kedolaoma Elam ana kin, ge Taidal Goim ana kin,
GEN 14:2 hi nok hi na avaliyau ge kin nimala panuna hi lohaveyan, heliya Bila Sodoma ana kin, Bilsa Gomola ana kin, Sinab Adima ana kin, Semeba Seboim ana kin ge Bela (alana al te Sowal) ana kin.
GEN 14:3 He kin bolo nimala panuna o wali ivan hi ahel hi teli pamaisena-agil panuwa Sidim abwabwina elana. (Toto sauga ya iyaka Hoga Alialigana i ehik.)
GEN 14:4 He liwanina i ola hiwe. Valila baliman elulutega eluwa (12) Sodoma ana kin ge alonau hi minaa Kedolaoma wana logugui gabulanaa, yaa baliman tetin-ina (13-ina) elana yaka wana logugui hi towani nige hi giginol.
GEN 14:5 Kedolaoma i huga, inoke baliman potin-ina (14-ina) elana alonau wana pan kin wali ivan hi ahel hi teli pamaisenal, yaka hi nem labi o elana. Wali nemnem eliyana avaliyau boda enuna al hi lohaveyan ga. Lepaimi hi pakokovel Astelot Kanaim elana, Susim hi pakokoveliya Hami elana, Emim hi pakokoveliya Kiliyataim abwabwina elana,
GEN 14:6 ge Holi hi pakokoveliya Seil oyana elalil ge hi takel ana siga Elpalan labi kekevana gegelinaa.
GEN 14:7 Yaka hi awona pil ge hi sikal hi nem Keides (alana al te Enmispat), inoke Amaleki hi pakokovel ge wali labi gegewena hi ahe, i ola al Amoli bolo hi miminaa panuwa Haseson Tamal elana.
GEN 14:8 Yaka Kedolaoma alonau ge alonau hi nem al, inoke panuwa Sodoma, Gomola, Adima, Seboim ge Bela ali kin avaliyau wali tolohaveyan, ge hi tagil hi na Sidim abwabwina elana.
GEN 14:9 Inoke hi lovivina avaliyau ge Kedolaoma Elam ana kin, Taidal Goim ana kin, Amlapel Babiloniya ana kin, ge Aliyoka Elasa ana kin nihi lohaveyan. Yaka kin nimala panuna avaliyau ge kin esopali hi lohaveyan.
GEN 14:10 Kedolaoma wana boda hi gasisi, inoke Sodoma ge Gomola wali kin avaliyau wali tolohaveyan hi lou. He Sidim abwabwina kolta ali gol hi gewi, inoke sauga hi lou, enuna hi soguek kolta ali gol gamwanaa ge enuna hi lou hi na hi ha oya elal.
GEN 14:11 Yaka kin bolo ali toto esopali hi na Sodoma ge Gomola wali gogomwau ge aliya gegewena hi bugulagil, inoke hi egonan.
GEN 14:12 He Abalam talina natuna Lote al hi ahe, ginebi ge wana gogomwau gegewena, kaiwena saugenana o i miminaa Sodoma.
GEN 14:13 Tau etega i lou ge i na bugul gegewena i wasaan Abalam gagama Hibilu eliyana. Saugenana o Abalam i miminaa Mamele gagama Amoli wana ebwakil bwabwalel gegeliliyaa. He Mamele alonau talinau Eskol ge Anel, heliya Abalam ana tolaba haveyan elana.
GEN 14:14 Sauga Abalam i hago talina natuna Lote iyaka hi yowan ge hi ahe egonan, yaka wana boda gamwanaa wana tolohaveyan ali gewi 318 i yogaagil ge hi tatauliulil Kedolaoma ge alonau eliyaa ana siga hi na hi vin panuwa Dani.
GEN 14:15 Inoke bulina Abalam wana tolohaveyan i walel ali boda ona elana, yaka hi tuk Kedolaoma ge alonau hi lekaleka-agil ge hi takel ana siga panuwa Hoba, Damasiko labena aluwabwa.
GEN 14:16 Yaka Abalam bugubugul gegewena bolo Kedolaoma ge alonau hi bugulan i ahel pasikalil. I ola al talina natuna Lote ginebi wana gogomwau gegewena i ahe, alonau yowau ge gamagalau enuna al.
GEN 14:17 Abalam Kedolaoma alonau wana pan kin eton i pakokovel i mowasi ge i sikasikal, yaka Sodoma ana kin i na Abalam i kite Save Abwabwina elana, alana etegana al te Kin Abwabwina.
GEN 14:18 Yaka Melkisedek, iya panuwa Salem ana kin ge iya Yabowaine Mihahaina Hot wana topowon, beleid ge oine i ahe yaka i tagil i na i pek Abalam elana.
GEN 14:19 Yaka i ba muloluan i ba: “Yabowaine Mihahaina Hot, iya labulabum ge panayawi ali toginol, Abalam ni muloluagiwa.
GEN 14:20 Ge ya ba mulolu Yabowaine Mihahaina Hot elana ge ya tobalan, kaiwena am topihigelgel i telel nimwam elana.” Inoke Abalam bugul gegewena bolo i oem haveyan elana i wali paelulutega (10) ge gamwaliyaa wali maisena i pek Melkisedek elana.
GEN 14:21 Yaka Sodoma ana kin i baek Abalam elana i ba, “Bugubugul gegewena u kukuhikan kaiwem, yaa no gamagalau ya te nu pem pasikalil eliyau.”
GEN 14:22 Yaka wana baaba Abalam i lahe i ba, “Nimwau ya latahin ya papasila Yehoba, Yabowaine Mihahaina Hot elana, iya labulabum ge panayawi ali toginol,
GEN 14:23 nige wam bugul etegana na aahe. Bwagana bugul kekeisisi hot ololana teleid o but ana hihiu, gegewena na pewa pasikal, eba bwaliga nu ba, ‘Nau te Abalam ya pagogomwau.’
GEN 14:24 Nige bugul etegana na aahe, besena ya te aanan o hevalau hi an. Yaa nuwau o tolabe ali toto eton, Anel, Eskol ge Mamele, ali guyau nihi ahe.”
GEN 15:1 Bugul bolo o enaa, Abalam ana pankite elana Yehoba anana i hago i ba, “Abalam, bahi nu lolovakun. Nau am ligovan na kausiwa nak elana ge nau am mulolu bwabwatana na pewa.”
GEN 15:2 Yaka Abalam i ba, “O Babala Yehoba, hauna ana waisi ebo o mulolu bwabwatana nu pem, nau nige aeu pipihina i gagan, gagama Damasiko Eliyesa iya te bwaliga no gogomwau ni ahe.
GEN 15:3 Nige natu etega u pepem, inoke bwaliga ebo na yaomal, no limi ana totuwalali etegana te no gogomwau ni ahe ge ni logugui-an.”
GEN 15:4 Yaka Abalam Yehoba anana i hago al i ba, “Sauga ebo nu yaomal, tau toto ya nige wam gogomwau ni aahe. Yaa natum melutau etega ni masalem saliyam elana ge iya wam gogomwau ni ahe.”
GEN 15:5 Inoke Yehoba Abalam i en tagilan noleleya ge i baek elana i ba, “Matam i ha hawawala putum u kitel. Tab bosowaim nu vasilel? Nigeya! He tubutubumwau bwaliga ali gewi ni ola to.”
GEN 15:6 He Abalam Yehoba i abulilek-an, inoke Yehoba Abalam i kite iya tosapu wana abulilek kaiwena.
GEN 15:7 Yaka Yehoba i baek Abalam elana i ba, “Nau Yehoba, ya ahewaa panuwa Ul labi Koldiya elana ge labi toto ya na pewa nu ahe wam labi.”
GEN 15:8 Yaka Abalam i ba, “O Babala Yehoba, ga na atena ola labi toto ya nu pem na ahe no labi?”
GEN 15:9 Inoke Yehoba i ba, “Bulumwakau meluyovana maisena, goti maisena ge sipi melutauina maisena wali baliman eton ona, i ola al bunibuni maisena ge lumlum maisena nu ahel nu pwatanim eliyau.”
GEN 15:10 Inoke Abalam bwasumu bolo o i ahel ge i pwatanik Yehoba elana. Yaka i gopwetapweta-agil labi labui ona ge i telel vatal labui, yaa bunibuni ge lumlum nige i gogopwetapweta-agil.
GEN 15:11 He bwasumu bwabwatal enuna hi youyou lau tage bwasumu tuwaliya nihi anil, yaa Abalam i tatakel.
GEN 15:12 Sabwelu lobelobekina elana Abalam i kenu mati ge gogou kubwa lolovakunina i yabom.
GEN 15:13 Inoke Yehoba i baek elana i ba, “Nu atena bubun te tubutubumwau bwaliga labi ya nihi ahe. He houwan nihi na nihi mibwabwali panuwa getoga elana, nihi paloloyowan-agil ge ali hehegan nihi apapanak-an baliman ana gewi 400.
GEN 15:14 Yaa bolo tubutubumwau hi paloloyowan-agil na lahel, ge sauga panuwa o nihi eguluwan, gogomwau ni bwata hot nihi ahe.
GEN 15:15 (Yaa owa nu liki bubun yaka alom wam nuwa laumwal nu yaomal ge tuwam nihi teli.)
GEN 15:16 He tubutubumwau bolo heyan esopalena heliya te abwe nihi sikalim labena ya elana. Kaiwena Amoli gamagaliliyau nigeya ga na tatakel nihi tatagil ana siga wali pagan nanakina ni bwata hot ge lahena nihi pwawa.”
GEN 15:17 Inoke sauga sabwelu i lobek ge i gogou, yaka hiwo ana ulun i kasukasu ge i tautau sauga o i masal, yaka i nosolaa gopwetapweta bwasumoliyau vatal labui ali hawawala.
GEN 15:18 He i gan i ola to, inoke lan o elana Yehoba bateli i ginol Abalam elana i ba, “Labi toto ya ya pek tubutubumwau elal, i telipunaa Itipita ana Sinawel elana ge i nok i na wewel Yupeleitis elana:
GEN 15:19 Keni wali labi, Kenisi wali labi, Kadmoni wali labi,
GEN 15:20 Hiti wali labi, Pelisi wali labi, Lepaimi wali labi,
GEN 15:21 Amoli wali labi, Kenani wali labi, Gegasi wali labi ge Yebusi wali labi.”
GEN 16:1 Abalam lagona Selai nige Abalam natuna etega i aab. Yaa wana totuwalali loloyowanina meluyovana etega i gan alana Hega, Itipita yovana,
GEN 16:2 inoke Selai i baek Abalam elana i ba, “Yehoba i kausau nige ya aab. He nu na alom no totuwalali loloyowanina meluyovana nuku kenukenu, yaka ebo ni liyan ge ni ab, inoke wawaya o na awa natuni.” Yaka Abalam i talam.
GEN 16:3 Inoke Selai wana totuwalali loloyowanina Hega i en pwatanik Abalam elana i ola lagona etegana al|. He ginol ya i gana wali minamina Kenani elana ana baliman elulutega enaa.
GEN 16:4 Abalam alona Hega hi kenukenu yaka i liyan. Sauga i atena i liyan, inoke Selai i kite lowan.
GEN 16:5 Yaka Selai i baek Abalam elana i ba, “Owa wam nak te. No totuwalali ya pewa eliyam, inoke sauga i liyan, yaka i kite lowagau. Yehoba ni hilela henala ge i sapu, owa o ebo nau.”
GEN 16:6 Abalam Selai anana i lahe i ba, “He iya wam totuwalali loloyowanina i minaa wam logugui eliyana. Nu ginol elana ni ola hauna wam nuwatu.” Inoke Selai Hega ana hehegan i apapanak-an, yaka i lou luwai.
GEN 16:7 Yaka Yehoba wana anelose Hega i pwawaa wewel bwanapitpit etegana gegelinaa labi kekevana elana, panuwa Sul ana kamwasa bebenaa.
GEN 16:8 Yaka i ba, “Hega, Selai wana totuwalali loloyowanina, ga u noem, ge ga u nana?” Yaka anana i lahe i ba, “No nevenak Selai ya lou luwai.”
GEN 16:9 Yaka Yehoba wana anelose i ba, “U sikal u na wam nevenak eliyana ge nu minaa wana logugui gabulanaa.”
GEN 16:10 Yaka i ba vevehe al i ba, “Bwaliga tubutubumwau na pagewel nabiyan ge nige bosowaina gamagal etega ni vasilel habal.”
GEN 16:11 Yaka i baek al elana i ba: “He iyaka u liyan tei, ge abwe nu ab natum melutau. Yaka alana nu tun Isimel, kaiwena wam kahin Yehoba iyaka i hago.
GEN 16:12 He totona ni logugui-an ni ola ewalili. Ni pihigelgel gamagalau gegewel elal, ge gamagalau gegewel nihi pihigelgel elana. Ge nige alonau ge tutunau nihi mimibubun.”
GEN 16:13 Inoke Hega Yehoba, iya i baaba elana, alana i tun “Yabowaine toto i kiteyau,” kaiwena i ba, “Age Yabowaine toto i kiteyau ya kite.”
GEN 16:14 Heiya te kaiwena gamagalau wewel o alana hi tun, “Wewel Yabowaine yawalina gaganina i kiteyau.” He wewel o iyoho panuwa bolo Keides ge Beled ali luwaluwala.
GEN 16:15 Inoke Hega Abalam natuna melutauina i ab, yaka Abalam wawaya alana i tun Isimel.
GEN 16:16 He Abalam wana baliman 86 te Hega Isimel i ab.
GEN 17:1 Abalam wana baliman 99 yaka Yehoba i masal elana ge i baek elana i ba, “Nau Yabowaine Togasisi Hot. U mipalalem eliyau ge bahi wam ginol nanakina ni gagan.
GEN 17:2 He no bateli na ginol eliyam tubutubumwau na pagewel.”
GEN 17:3 Yaka Abalam i kululu maninina i patupa bilibiliya, inoke Yabowaine i baek elana i ba,
GEN 17:4 “He nau no bateli toto ya ginol eliyam i ola hiwe: nasi nu tabwa boda nihi gewi tubuliya.
GEN 17:5 Alam nige al ni oola te Abalam, yaa alam na tun Abalahama, kaiwena iyaka ya ba nu tabwa boda nihi gewi tubuliya.
GEN 17:6 Tubutubumwau na pagewel yaka nihi tabwa boda nihi gewi, ge kin ona nihi masalem owa eliyam.
GEN 17:7 Bateli toto ya ginol iya bateli mihomihotina owa eliyam ge tubutubumwau emwa heyan ge heyan elal. Ya bateli nau wam Yabowaine ge tubutubumwau wali Yabowaine.
GEN 17:8 Labi Kenani sauga ya eliyana u mibwabwali, bwalibwaligena na pewa ni mihot eliyam ge tubutubumwau eliyalil, yaka nau na ola wali Yabowaine.”
GEN 17:9 Yaka Yabowaine i ba vevehe al Abalahama elana i ba, “He owa no bateli ana logugui nu henapuan, owa ge tubutubumwau emwa heyan ge heyan.
GEN 17:10 He no bateli toto ya ginol owa eliyam ge tubutubumwau eliyalil ana logugui i ola hiwe: wami bolau gegewel gotomwa yoho paganina nihi ahe.
GEN 17:11 Tuwamiu buhuna kunisina nuku gotomwa yoho ge ni tabwa bateli toto ya ginol eliyamiu ana etotohi.
GEN 17:12 Wami bolau heyan ge heyan, sauga nihi abil ge wali lan eit ni mowasi, yaka gotomwa yoho paganina nihi ahe. Gegewel nihi ahe: komiu natumiyau, wami totuwalali loloyowanil bolo hi abil wami limi ana heniheni gamwaliyaa, ge i ola al wami totuwalali loloyowanil bolo ku pwamolal hi neem labi getoga.
GEN 17:13 Gegewel gotomwa yoho paganina nihi ahe inoke no bateli mihomihotina ana etotohi ni minaa tuwamiwa.
GEN 17:14 Ebo melutau etega nige tuwana buhuna kunisina nihi gogotomwa yoho, he ni mitagil wana boda gamagaliliyau gamwaliyaa, kaiwena no bateli ana logugui i leke.”
GEN 17:15 Yaka Yabowaine i ba vevehe al Abalahama elana i ba, “He lagom Selai, nige al alana ni oola te Selai, yaa alana nu tun Sela.
GEN 17:16 Na muloluan yaka natum melutauina ni ab. Na muloluan ni tabwa boda nihi gewi tubuliya, ge panuwa ona wali kin nihi masalem iya eliyana.”
GEN 17:17 Yaka Abalahama i kululu maninina i patupa bilibiliya. Yaa Yehoba wana baaba nige i memelteli-an, yaka i nival ge atena elana i ba, “No baliman iyaka elulu bwagabwaga (100), he ga na ola ge natu ni gan? Ge Sela iyaka wana baliman 90, he ga ni ola ge ni ab?”
GEN 17:18 Yaka Abalahama i baek Yabowaine elana i ba, “Binimala Isimel te ni tabwa wam ba mulolu gamagalina, yaka toto u bateli eliyau nu ginola iya eliyana.”
GEN 17:19 Inoke Yabowaine i ba, “Nigeya! Lagom Sela natum melutauina ni ab yaka alana nu tun Aisake. No bateli na ginola iya eliyana, bateli mihomihotina tubutubunau enaa heyan ge heyan kaiweliya.
GEN 17:20 He wam awanun Isimel kaiwena iyaka ya hago: tunahot na muloluan, yaka tubutubunau na pagewel. Bwaliga natunau melubolau ali gewi elulutega eluwa heliya nihi tabwa un ali tohouwa, ge tubutubunau nihi gewi na pek nihi tabwa boda gasigasisena etega.
GEN 17:21 Yaa no bateli na ginola Aisake eliyana, iya baliman i nenem gamwanaa, ni ola te sauga e, Sela ni ab.”
GEN 17:22 He Yabowaine wana baaba i pwamowasi, yaka i eguluwai.
GEN 17:23 Inoke lan o elana Abalahama i ginol i ola Yabowaine wana baaba ge bolau gegewel wana limi ana heniheni elana tuwaliya buhuna kunisina i gotomwa yoho: natuna Isimel, wana totuwalali loloyowanil bolo hi abil wana limi ana heniheni gamwaliyaa, ge wana totuwalali loloyowanil bolo i pwamolal hi neem labi getoga.
GEN 17:24 He Abalahama wana baliman 99 te tuwana buhuna kunisina hi gotomwa yoho,
GEN 17:25 ge natuna Isimel wana baliman elulutega eton (13).
GEN 17:26 He liwanina i ola to, inoke lan toto Yabowaine i baaba Abalahama elana, Abalahama alona natuna Isimel gotomwa yoho paganina hi ahe.
GEN 17:27 I ola al, lan o elana bolau gegewel wana limi ana heniheni elana gotomwa yoho paganina hi ahe.
GEN 18:1 Abalahama i miminaa Mamele wana abwakil bwabwalel gegeliliyaa, yaka lan etega alalati bwagatau Yehoba i masal al elana. He liwanina i ola hiwe. Abalahama i misiyo wana epanapana ana abauluulutuka,
GEN 18:2 yaka matana i lihin, he sauga o bolau eton i kitel hi taltalmilil nige ali bwaga i yayapu. Inoke i lut i tapalelu i na elal, ge i kululu maninina i pahanalowanek bilibiliya.
GEN 18:3 Inoke i baek elal i ba, “No tonowakau, nau wami totuwalali, ebo ku yaliyaya-agau, yaka bahi egon, yaa alowau komiu ga ta mina.
GEN 18:4 Na ba no totuwalali etega eliyana wewel kekeisi ni pwatanim, yaka aemiu nuku ul ge nuku veyaho abwakil ya pwapwaligumwina elana.
GEN 18:5 Iyaka ku nem nau wami totuwalali no abamina elana, inoke aanan kekeisi na pwatanim nuku an ge tuwamiu ni gasisi, yaka abwe nuku novevehe al.” Yaka anana hi lahe hi ba, “I waisi, nu ginol ni ola wam baaba.”
GEN 18:6 Yaka etimwawa Abalahama i sikal i na i tuk wana epanapana gamwanaa ge i baek Sela elana i ba, “Etimwawa pwalawa matana waiwaisana nu wage bol dis bwabwatal eton ana luvi, yaka nu pitoli ge beleid nu umun.”
GEN 18:7 Inoke etimwawa Abalahama i na wana bulumwakau ali yawi elana ge natuna tatabwana bunumwina waiwaisana etega i hile. Yaka i pek wana totuwalali etega elana ge iya etimwawa i lovivina-an.
GEN 18:8 Iyaka aanan hi lovivina-an haba, inoke Abalahama aanan sis ge hul enuna alona bulumwakau bunumwina momolana i bugulan, i na i pwahin bolau eton maniniliyaa ge hi anan. Inoke Abalahama i talmilil gegeliliyaa abwakil ligumwina elana ge i matahikagil.
GEN 18:9 Yaka abwe hi nel Abalahama elana hi ba, “Lagom Sela iya ga?” Analiya i lahe i ba, “Iya iyoho epanapana gamwanaa.”
GEN 18:10 Yaka avaliya etega i ba, “Baliman i nenem gamwanaa, ni ola te sauga e, na sikalim, yaka lagom Sela ni ab natuna melutau.” Yaa Sela iyoho i lalaegan epanapana ana abaululutuka Abalahama enaa.
GEN 18:11 He Sela alona ge Abalahama iyaka hi liki nabi, ge Sela iyaka nige al i weweikena kasiyebwa.
GEN 18:12 Yaka i nival ge atena elana i ba, “Iyaka ya pweyata ge no babala iyaka i liki, he nige al bosowaiu yaliyaya toto ya na pwawa tage wawaya na ab.”
GEN 18:13 Inoke Yehoba i baek Abalahama elana i ba, “Hauna kaiwena Sela i nival ge i ba, ‘Iyaka ya liki nige bosowaiu na ab’?
GEN 18:14 Nige bugul etega i pupulowan tage nau Yehoba nige bosowaiu na ginol. He baliman i nenem gamwanaa, ni ola te sauga e, na sikalim, yaka lagom Sela ni ab natuna melutau.”
GEN 18:15 Sela i lovakun yaka i alaha i ba, “Nige ya ninival.” Anana Yehoba i lahe i ba, “Nigeya, he tunahot te u nival.”
GEN 18:16 Inoke bolau eton hi lut ge hi nawanawa hi na labi toto elana mataliya ni lau Sodoma nihi kite. He Abalahama i nok alonau hi notoyawa ge ni entelel.
GEN 18:17 Yaka abwe Yehoba atena elana i ba, “Nak toto abwe na ginol panuwa Sodoma elana bahi na susume Abalahama elana.
GEN 18:18 Kaiwena bwaliga tubutubunau nihi tabwa boda bwabwatana ge gasigasisena etega, ge iya eliyana gamagalau gegewel panayawiya na muloluagil.
GEN 18:19 Iya ya hile natunau ge tubutubunau ni pankitel nau Yehoba no kamwasa nihi toulil, yaka ginol waiwaisana ge sasapona nihi awaawaginol, inoke hauna ya bateli iya kaiwena na ginol.”
GEN 18:20 Inoke Yehoba i baek Abalahama elana i ba, “Panuwa Sodoma ge Gomola wasaliya i bwata te gegi paganina hi awaawaginol nabiyan.
GEN 18:21 Na na ga na lau na kitel ebo tunahot wali pagan nanakina ana bwata i ola toto ya hago, o ebo nigeya.”
GEN 18:22 Yaka bolau eluwa hi noegon ge hi noek kamwasa toto i na Sodoma. Yaa Yehoba alona ge Abalahama hi minaa to.
GEN 18:23 Inoke Abalahama i na Yehoba gegelinaa ge i nel i ba, “Nasi bolo tosapu avaliyau ge bolo wali pagan nanakina nu pwamowasel?
GEN 18:24 Ga i ola ebo bolo tosapu ali gewi pipti (50) iyoho panuwa o elana, age nasi panuwa bwabwaligena nu apapanak-an? Age nige panuwa nu pwapwamwal bolo tosapu ali gewi pipti (50) kaiweliya?
GEN 18:25 Bahiwa! Bahi bolo tosapu avaliyau ge bolo wali pagan nanakina nu pwapwamowasel. Ebo nu ola o, he tosapu ali hehegan iyaka i ola ya te bolo wali pagan nanakina ali hehegan. Bahiwa! Owa gamagalau gegewel panayawiya ali toyatala, ge sapu elana te nu payatalal.”
GEN 18:26 Anana Yehoba i lahe i ba, “Binimala ebo tosapu ali gewi pipti (50) na pwawal panuwa Sodoma gamwanaa, yaka heliya kaiweliya panuwa bwabwaligena na pwamwal.”
GEN 18:27 Inoke Abalahama i ba al i ba, “Babala, nau gamagal ya, ya ola bilibili ge papakova, iyaka ya baaba, inoke nu talamwagau ga na baaba al.
GEN 18:28 Ga i ola ebo tosapu ali gewi poti paib (45) ya iyoho panuwa o gamwanaa? Age nasi panuwa bwabwaligena nu apapanak-an kaiwena nimala panuna hi kala?” Anana Yehoba i lahe i ba, “Ebo tosapu ali gewi poti paib (45) na pwawal, he nige panuwa na aapapanak-an.”
GEN 18:29 Inoke Abalahama i ba vevehe al i ba, “Ga i ola ebo ali gewi poti (40) ya nu pwawal?” Anana Yehoba i lahe i ba “Ebo ali gewi poti (40) iyoho, he nige panuwa na aapapanak-an.”
GEN 18:30 Inoke Abalahama i ba, “Babala, bahi nu huhugaagau, yaa nuwau na baaba al eliyam. Ga i ola ebo ali gewi teti (30) ya nu pwawal?” Yaka anana Yehoba i lahe i ba, “Ebo ali gewi teti (30) na pwawal, he nige panuwa na aapapanak-an.”
GEN 18:31 Inoke Abalahama i ba, “Babala, iyaka ya baaba, inoke nu talamwagau ga na baaba al. Ga i ola ebo ali gewi tuwenti (20) ya nu pwawal?” Anana i lahe i ba, “Ebo ali gewi tuwenti (20) na pwawal, he nige panuwa na aapapanak-an.”
GEN 18:32 Inoke Abalahama i ba, “Babala, bahi nu huhugaagau, yaa nuwau pamaisena al na baaba eliyam. Ga i ola ebo ali gewi elulutega (10) ya nu pwawal?” Yaka anana Yehoba i lahe i ba, “Ebo ali gewi elulutega (10) na pwawal, he nige panuwa na aapapanak-an.”
GEN 18:33 Sauga Yehoba alona ge Abalahama hi liwaliwan haba, inoke Yehoba i egon, ge Abalahama i sikal i na wana epanapana elana.
GEN 19:1 Lan o kokoyavi elana aneloseyau labui hi na hi vin panuwa Sodoma, he Lote iyoho i misiyo panuwa ana gana ana abauluulutuka. Sauga aneloseyau i kitel inoke i lut i na eliyalil, ge i kululu maninina i pahanalowanek bilibiliya.
GEN 19:2 Inoke i baek eliyalil i ba, “No tonowakau, nau wami totuwalali, ya awanun elamiu nuku nem no limiya ge aemiu nuku ul, yaka bulina nuku kenu. Bwaligumwa mweluluga kekeisi abwe nuku nawanawa al.” Yaka Lote anana hi lahe hi ba, “Nigeya, naha kenuwa te bakubakuwa e panuwa ana abamimigogowa.”
GEN 19:3 Yaa Lote i ba balbalgig inoke hi nok avaliya ge hi na hi tuk wana limiya. Yaka i baek wana totuwalali elal pwalawa nige alona yis hi vivikuhu hi umun, inoke aanan hi lovivina-an ge hi anan.
GEN 19:4 He nigeya ga hi kekenu, yaka bolau gegewel hot, hevalau ge tonowakau, hi neem panuwa Sodoma gamwana gegewena elal hi na limi hi mipainan.
GEN 19:5 Inoke hi yoga tuktuk Lote elana hi ba, “Bolau bolo hi nem eliyam bulin e heliya ga? U ahel nihi tagilem eliyama ge naha loneganega-agil.”
GEN 19:6 Inoke Lote i na i tagil elal ge nog i tagakaus enaa,
GEN 19:7 yaka i baek elal i ba, “No heliyamwau, bahi pagan nanakina toto ya nuku giginol.
GEN 19:8 He natuwau galokau labui hi gan nigeya ga hi lolobolau, na ahel nihi tagilim eliyamiu, inoke hauna nuwamiu, he nuku ginola eliyalil. Yaa bahi bugul etega nuku giginol bolau ya elal, kaiwena iyaka hi nem no limiya ge na matahikagil bubun.”
GEN 19:9 Yaa Lote anana hi lahe hi ba, “U miegonik!” Yaka hi ba, “Tau ya iya bwabwali yaka tage ni logugui-agila!” Inoke hi baek al Lote eliyana hi ba, “Nak toto tage naha ginol bolau labui elal, nasi naha ginol panak hoti owa eliyam.” Inoke Lote hi bibin pasikal, yaka hi nok hi na tage nog hi tatagaleke.
GEN 19:10 Yaa bolau labui limi gamwanaa nimaliya i tagil Lote hi momol tukan, yaka nog hi tagakaus.
GEN 19:11 Yaka bolau gegewel limi tolinaa mataliya hi tagapagogou inoke hi babalalu, yaa nige bosowailiya nog nihi pwawa.
GEN 19:12 Yaka bolau hi baek Lote elana hi ba, “Panuwa ya wali pagan nanakina wasana i bwata hot Yehoba i hago, inoke i patunama ha nem ge naha apapanak-an. Tab wam boda enuna al hi gan e, ebo natumwau bolau ge yowau, ebo natumwau yowau ali kawakawalolu, o ebo tutumwau enuna al panuwa ya elana? Ebo hi gan, nu na nu ahel ge alomwau nuku tagil, kaiwena panuwa ya ha aapapanak-an.”
GEN 19:14 Yaka Lote i tagil i na i baek natunau yowau ali kawakawalolu elal i ba, “Etimwawa ku nem panuwa ya ta eguluwan, kaiwena Yehoba i aapapanak-an.” Yaa hi nuwatu tage i tatalawasi.
GEN 19:15 Mweluluga kekeisi hot, aneloseyau Lote hi patotoe hi ba, “Etimwawa lagom ge natumwau galokau labui bolo sauga ya alomwau, u ahel, yaka panuwa ya ku lou luwai. Inoke sauga Yehoba ni apapanak-an, komiu nige nuku yayaomal.”
GEN 19:16 He Lote iyoho i nuwatu pilpil, yaa Yehoba i atilomwan-an, inoke bolau labui Lote alonau lagona ge natuliyau galokau labui nimaliya hi ahe ge hi nul tagilagil panuwa tolinaa.
GEN 19:17 Iyaka hi tagil haba inoke bolau o alona etega i baek elal i ba, “Ku lou, eba nuku aliga! Bahi nuku tatagena sikalek emiwa ge bahi nuku veveyaho Yolidani abwabwina panuwana etega elana. Ku lou ku na oya elal yaka nige nak nuku pwapwawa.”
GEN 19:18 Yaa anana Lote i lahe i ba, “Tonowak, bahiwa!
GEN 19:19 Wam pagan i waisi eliyau, ge u muloluagau yawaliu u pwamwal. Yaa nige bosowaiu na lou noek to oya elal. Nasi nigeya ga na vivin inoke nak toto ya ni kukuhikagau ge na yaomal.
GEN 19:20 He awan kekeisi etega huwo nige ana bwaga i yayapu. Na lou noek to. He awan o i kekeisisi age? Na noek to, inoke mwal na pwawa.”
GEN 19:21 Yaka anelose i baek Lote elana i ba, “I waisi, ya talam nu nok to ni ola wam awanun. Inoke awan o nige na aapapanak-an.
GEN 19:22 He etimwawa u lou u noek to, kaiwena nigeya ga bugul etega na giginol ana siga nu na nu vin.” (Lote awan o i awa kekeisisi-an inoke alana hi tun Sowal.)
GEN 19:23 Sabwelu iyaka i ha te Lote i vin awan Sowal elana.
GEN 19:24 Inoke sauga o Yehoba pat salpa tautauina i ligin lowanem hawawala i tala panuwa Sodoma ge Gomola elal.
GEN 19:25 Yaka panuwa bolo o ge labi o abwabwina gamwana bwalibwaligena, ginebi ge gamagalau gegewel bolo hi miminaa o, ge bugul bolo hi siun bilibili pwatanaa al ge, Yehoba i apapanak-agil.
GEN 19:26 Yaa Lote lagona i tagena sikalek enaa, inoke i tabwa solti papatina i talmilil i ola kokola.
GEN 19:27 He lan o mweluluga ya, yaka Abalahama i lut i na i talmilil labi toto nolu alona ge Yehoba hi milimilila.
GEN 19:28 Inoke matana i lau panuwa Sodoma ge Gomola elal ge labi o abwabwina gegewena elana, ge i kite panuwa kasona babalona i haha i ola ginaha hi ton gol gamwanaa kasona.
GEN 19:29 He liwanina i ola to. Inoke Yabowaine Yolidani abwabwina panuwana i apapanak-agil, yaa Abalahama wana awanun nige i nunuluwan, yaka Lote i palou ga mulaa abwe panuwa toto i eguluwan i ton olan.
GEN 19:30 Lote i lovakun te ni minaa awan Sowal elana, inoke alonau natunau galokau labui hi egon hi na oya elal ge hi miminaa gol etega elana.
GEN 19:31 Lan etega natuna galok toto bwabwatana i baek kekeisina elana i ba, “Tamala iyaka i liki, ge nige bolau hi gagan te labi ya elana tage avalau ta alolon ge natulau nihi gan, ni ola panayawi labena gegewena bolau ge yowau hi giginol.
GEN 19:32 Oine ta ahe tamala ta paim nabiyan, yaka ta na avala ta kenu ge iya eliyana natulau nihi gan, yaka bahi un ni yayaomal.”
GEN 19:33 Inoke bulin o oine hi ahe tamaliya hi paim nabiyan, yaka toto bwabwatana i na i tuk ge alona tamana hi kenu. He tamana nige i aatena te natuna i na i tuk alona hi kenu ge nige al i aatena te i lut ge i tagil.
GEN 19:34 Lan i gan inoke toto bwabwatana i baek talina kekeisina elana i ba, “Bulin alou ge tamala ha kenu, he nasi bulina ta paim nabiyan al, yaka owa nu na nu tuk ge alom nuku kenu. Inoke iya eliyana natulau nihi gan ge bahi un ni yayaomal.”
GEN 19:35 Yaka bulin o tamaliya hi paim nabiyan al, inoke toto kekeisina i na i tuk alona tamana hi kenu. He tamana nige i aatena te natuna i na i tuk alona hi kenu, ge nige al i aatena te i lut ge i tagil.
GEN 19:36 Inoke Lote natunau galokau labui hi liyan, wali liyan i neem tamaliya elana.
GEN 19:37 Toto bwabwatana i ab natuna melutau, inoke alana i tun Mowabi. He iya boda Mowabi bolo sauga ya tubutubuliya.
GEN 19:38 Yaka toto kekeisina al i ab natuna melutau, inoke alana i tun Benami. He iya boda Amoni bolo sauga ya tubutubuliya.
GEN 20:1 Abalahama Mamele wana abwakil bwabwalel i eguluwan yaka i tagilik i na labi Negeb, ge i minaa ga panuwa Gelal, Keides ge Sul ali hawawala.
GEN 20:2 Yaka gamagalau o wali wasa i pek lagona Sela bana i ba, “Nu te.” Inoke Abimeleki, panuwa Gelal ana kin, i hago ge i ba wana totuwalali elal hi na Sela hi en pwatanik elana ge i ahe tukan wana limiya.
GEN 20:3 Yaa bulin etega kenonou elana Yabowaine i masala Abimeleki elana ge i ba, “Owa nasi nu aliga, kaiwena yova toto u ahe iya toalolon.”
GEN 20:4 He Abimeleki nigeya ga alona Sela hi kekenu, inoke anana i lahe i ba, “Babala, nau nige gegi ya giginol! Age nasi alowau ge no gamagalau nu lopaaligama?
GEN 20:5 Abalahama no wasa i pem i ba, ‘Nu te Sela,’ yaka Sela al i ba, ‘Nu te Abalahama.’ He ya atena bubun, toto ya ginol nige tage nuwatu nanakina elana ge ya ginol.”
GEN 20:6 Inoke kenonou o elana Yabowaine i baek al Abimeleki elana i ba “Ee, ya atena nige nuwatu nanakina elana ge u giginol. Inoke nau te ya kaisewa ge nige alom yova ku kekenu ge tage nu gegi matawa.
GEN 20:7 He yova ya nu pek pasikal lagona elana. Tau o iya palopita, yaka ni awanun kaiwem ge nige nu aaliga. Yaa ebo nige nu pepek pasikal, he nasi nu aliga, alomwau ge wam gamagalau gegewel.”
GEN 20:8 Lan i gan mweluluga kekeisi, Abimeleki wana totuwalali bwabwatal gegewel i yogaagil. Inoke bugul gegewena toto i masal ana kenonou elana i wasaan elal, yaka hi lovakun nabi.
GEN 20:9 Inoke Abimeleki Abalahama i yogaan ge i baek elana i ba, “Hauna kaba pagan u ginol eliyama e? Nau nige bugul etega ya giginol panak eliyam, yaa wam ginol kaiwena alowau no gamagalau ha minaa lahi bwabwatana ya elana. Binimala bahi nu giginol ola!”
GEN 20:10 Yaka Abimeleki i nel al i ba, “Hauna wam puna ge u ginol ola o?”
GEN 20:11 Inoke anana Abalahama i lahe i ba, “No nuwatu tage panuwa ya gamagaliliyau nige etega Yabowaine i lolovakun-an, yaka lagou kaiwena nasi nihi tagapaaligau ge nihi oe.
GEN 20:12 He tunahot nu te Sela, alou tamama maisena, yaa hinameyau tomaha ona te ya alolonan e.
GEN 20:13 Yaka sauga Yabowaine i ba nam wana limi ana heniheni ya eguluwagil ge ya nononawanawa, yaka ya baek elana ya ba: Ebo u nunuwana-agau, yaka hauna labi elana ta nonoek, gamagalau wali wasa nu pek nu babaa, ‘Tau ya iya nu.’”
GEN 20:14 Yaka Abimeleki sipi, bulumwakau ge totuwalali loloyowanil bolau ge yowau i ahel ge i pek Abalahama elana. Inoke lagona Sela i pek pasikal elana.
GEN 20:15 Inoke i baek Abalahama elana i ba, “Matam u lipwapwati no abalogugui ana bwata nu kite, yaka labi etega nu hile ge nu na nu minaa.”
GEN 20:16 Inoke i baek Sela elana i ba, “He mani silba tausan maisena (1,000) ya pepek num elana am puluwawi ana abwabubun kaiwena, ge gamagalau gegewel nihi atena tunahot te owa nige gegi etega u giginol.”
GEN 20:17 He valila, sauga toto Abimeleki Abalahama lagona Sela i ahe tukan wana limiya, inoke baena Yehoba Abimeleki wana limi ana heniheni yowau gegewel lalgamaniliya i lokausan nige bosowailiya nihi liyan. Inoke Abalahama i awanun Yabowaine elana, yaka Yabowaine Abimeleki alonau lagona ge wana totuwalali loloyowanil yowau, i pwamolol bosowailiya al nihi liyan ge nihi ab.
GEN 21:1 Yehoba Sela i muloluan i ola valila wana baaba, ge i ginol eliyana i ola wana bateli.
GEN 21:2 Inoke i liyan, yaka Abalahama wana liki ana sauga elana natuna melutauina Sela i ab. He sauga toto Yabowaine Abalahama i bateli, ana sauga hot elana te i masal.
GEN 21:3 Yaka wawaya toto Sela i ab, Abalahama alana i tun Aisake.
GEN 21:4 Sauga hi ab ge wana lan eit i pwawa, yaka Abalahama natuna Aisake tuwana buhuna kunisina i gotomwa yoho, i ola Yabowaine wana baaba elana.
GEN 21:5 He Abalahama wana baliman ana bwata elulu bwagabwaga (100) elana te natuna Aisake Sela i ab.
GEN 21:6 Inoke Sela i ba, “Yabowaine i panivalau ya yaliyaya, ge gamagalau gegewel bolo no ab wasana nihi hago alowau naha nival toyawa.”
GEN 21:7 Inoke i ba vevehe al i ba, “He valila nige gamagal etega ni nuwatu tage wawaya etega na paalahul. Yaa age Abalahama wana liki ana sauga elana te natuna etega iyaka ya ab e.”
GEN 21:8 He Aisake i bwaya yaka hul hi paalayoho, inoke lan o Abalahama aanan bwabwatana i ginol.
GEN 21:9 Yaa Sela i kite Abalahama natuna toto Hega Itipita yovana i ab, Aisake i sisinali-an.
GEN 21:10 Inoke i baek Abalahama elana i ba, “Yova totuwalali loloyowanina ei alona ge natuna nu patuna owaowa-agil. Kaiwena yova totuwalali loloyowanina natuna nige tamana wana gogomwau ni aahe, natu Aisake ya te ni ahe.”
GEN 21:11 Baaba o kaiwena Abalahama atena i lomwan nabi, kaiwena Isimel al ge iya natuna.
GEN 21:12 Yaa Yabowaine i baek Abalahama elana i ba, “Bahi atem ni lolomwan nabi wawaya alona ge hinana wam totuwalali loloyowanina kaiweliya. Nu ginol ni ola Sela wana baaba eliyam, kaiwena tubutubunim bolo ya bateli kaiwem nihi masalem Aisake elana.
GEN 21:13 Yaa yova totuwalali loloyowanina natuna tubutubunau nihi gewi na pek, ge heliya al nihi tabwa boda etega, kaiwena iya al ge natum.”
GEN 21:14 Lan i gan mweluluga kekeisi, Abalahama aanan enuna, ginebi ge wewel patuna etega toto goti kunisina hi ginoliya i ahel ge i na i telel Hega vevelanaa. Yaka alona natuna i patunal hi egon, ge hi nonobwagabwaga Biyaseba ana labi kekevana elana.
GEN 21:15 Sauga wewel i mowasi patuna gamwanaa, yaka Hega geman i teliya abwakil kekeisi etega pwapwaligumwina elana.
GEN 21:16 Inoke i na i misiyo laha ana bwaga i ola 100 mita, kaiwena i nuwatu i ba, “Bahi natu na kikite ni aaliga.” He Hega iyoho i misiyo abanaa ge i kahikahin.
GEN 21:17 Yaka Yabowaine i hago geman i kahikahin, inoke Yabowaine wana anelose i yoga Hega elana anana i loem labulabumwa i ba, “Hega, ga i ola? Hauna gun i nak? Bahi nu lolovakun, Yabowaine geman wana kahin iyaka i hagoem labi toto u teliya.
GEN 21:18 U lut u na geman u pamilil ge nu nolabin, kaiwena bwaliga tubutubunau nihi gewi na pek, ge heliya nihi tabwa boda gasigasisena etega.”
GEN 21:19 Yaka Yabowaine wewel kenken etega i pankite, inoke Hega i na patuna i pakalaopop, ge i pek geman i im.
GEN 21:20 He geman i bwatabwata ge Yabowaine i miminaa elana. I minaa uleya labi kekevana elana ge i tabwa egipoyo ana toalialihin waiwaisana.
GEN 21:21 Sauga i miminaa o labi kekevana alana Palan, yaka hinana yova etega i hilek Itipita ge i alolonan.
GEN 21:22 Sauga etega kin Abimeleki alona ge wana tolohaveyan wali tohouwa Pikol, hi na Abalahama elana, ge i baek elana i ba, “Ya atena Yabowaine i minaa eliyam, inoke bugul gegewena u ginolil hi waisi.
GEN 21:23 He Yabowaine matanaa nu bateli te alowau natuwau ge tubutubuwau nige nu kakakawema. Nau pagan waiwaisana ya ginol eliyam, inoke nu bateli pagan waiwaisana al nu ginol eliyau, ge panuwa u mibwabwaliya e gamagaliliyau elal.”
GEN 21:24 Inoke Abalahama i ba, “Ya bateli ni ola to.”
GEN 21:25 Yaka abwe Abalahama i baaba Abimeleki elana wewel kenken etega kaiwena, toto Abimeleki wana totuwalali hi oem Abalahama wana totuwalali eliyalil.
GEN 21:26 Yaa Abimeleki i baek elana i ba, “Nige ya aatena te henala ge i ginol ola o. Valila nige no wasa u pepem, he abwe ya hago te lan e.”
GEN 21:27 Inoke Abalahama sipi ge bulumwakau enuna i ahel ge i pek Abimeleki elana, yaka ali toto labui wali bateli hi ginol.
GEN 21:28 He Abalahama sipi natunau meluyowau seben al i ahel ali yawi gamwanaa ge i teli getogaagil.
GEN 21:29 Inoke Abimeleki i nel Abalahama elana i ba, “Hauna kaiwena ge sipi natunau meluyowau bolo seben u teli getogaagil ei?”
GEN 21:30 Inoke anana Abalahama i lahe i ba, “Sipi natunau meluyowau bolo seben e hi neem eliyau. Nu ahel, yaka eliyana nu patunahot te wewel kenken ya nau ya ken.” Yaka Abimeleki i ginol i ola Abalahama wana baaba.
GEN 21:31 Inoke gamagalau panuwa o alana hi tun Biyaseba, kaiwena eliyana tonowakau labui wali bateli hi ginola.
GEN 21:32 Sauga tonowakau labui wali bateli hi ginol i mowasi, inoke Abimeleki alona ge wana tolohaveyan wali tohouwa Pikol hi sikal wali panuwaa labi Pilistiya.
GEN 21:33 Yaka Abalahama abwakil tamalik etega i luwan panuwa Biyaseba elana, ge i tapwalolo Yehoba Yabowaine Mihomihotina elana.
GEN 21:34 He Abalahama i miminaa labi Pilistiya sauga i yapu.
GEN 22:1 Sauga etegana al abwe Yabowaine Abalahama wana abulilek i labose. I baek elana i ba, “Abalahama!” Yaka Abalahama i talam i ba, “O, nau iyahe.”
GEN 22:2 Inoke Yabowaine i baek elana i ba, “Natum maisena hot Aisake, iya u nunuwana-an nabiyan, nu ahe alom nuku na labi Molaiya. Yaka abwe oya etega na baunaniwa ge eliyana nu powonan pwabwalige eliyau.”
GEN 22:3 Lan i gan mweluluga kekeisi Abalahama i lut ge wana donki i lovivina-an. Powon ana kewadi enuna i gela, yaka wana totuwalali labui ge natuna Aisake i ahel alonau, ge hi nawanawa nihi na labi toto Yabowaine i baunanik elana.
GEN 22:4 Lan etonina elana, Abalahama matana i nok labi o i kite payapu.
GEN 22:5 Yaka i baek wana totuwalali elal i ba, “Ku minaa te, alomiu ge donki. Nau alou geman naha nok ga huwo ge naha tapwalolo Yabowaine elana, yaka abwe naha sikalim eliyamiu.”
GEN 22:6 Inoke Abalahama powon ana kewadi i ahe ge natuna Aisake i pakalivai, yaka iya hiwo ge kaini i noahe. Sauga ali toto labui hi nawanawa,
GEN 22:7 yaka Aisake i baek tamana Abalahama elana i ba, “Nam!” Yaka Abalahama i talam i ba, “O, natu.” Inoke Aisake i ba, “Hiwo ge powon ana kewadi iyahe hi gan, yaa sipi natuna powon kaiwena iya ga?”
GEN 22:8 Anana Abalahama i lahe i ba, “Natu, Yabowaine totona abwe sipi natuna ni pem powon kaiwena.” Inoke ali toto labui hi nawanawa al.
GEN 22:9 Sauga hi vin labi toto Yabowaine i baunanik elana, inoke Abalahama pat i pahe abapowon, yaka powon ana kewadi i pahel pwatanaa. He natuna Aisake aena ge nimana i yowanil ge i pakenuwa kewadi pwataliyaa abapowon elana.
GEN 22:10 Inoke nimana i nok kaini i ahe tage natuna i gogopaaliga.
GEN 22:11 Yaka Yehoba wana anelose i yoga loem labulabumwa i ba, “Abalahama! Abalahama!” Yaka Abalahama i talam i ba, “O, nau iyahe.”
GEN 22:12 Inoke i ba, “Bahi geman nu gogopaaliga. Bahi bugul etega nu giginol panak eliyana. Iyaka ya atena nau Yabowaine o lovakun i gan eliyam, kaiwena natum maisena hot nige u kakaise eliyau.”
GEN 22:13 Inoke Abalahama matana i lihin, yaka sipi melutauina etega i kite ana hon i panoil kewadi kekeisi etega lalana elana. Inoke i nok i na i ahe ge i powonan pwabwalige Yabowaine elana natuna lahena.
GEN 22:14 Yaka Abalahama panuwa o alana i tun “Yehoba Abwe Ni Pem.” Ge i nem ana siga sauga ya, gamagalau wali baaba etega hi babaa ola hiwe, “Yehoba wana oya elana abwe ni pem.”
GEN 22:15 Yaka Yehoba wana anelose i yoga palabuina Abalahama elana anana i loem labulabumwa
GEN 22:16 i ba, “Yehoba i ba: Kaiwena u ginol i ola no baaba ge natum maisena hot nige u kakaise eliyau, inoke totou alau ya papasila-an te
GEN 22:17 tunahot na muloluagiwa, ge tubutubunim nihi gewi na pewa, ali gewi ni ola putum hawawala ge ni ola gilesa talbwasiya. Tubutubumwau ali topihigelgel nihi pakokovel yaka wali panuwa ona nihi ahe,
GEN 22:18 ge tubutubunim eliyana gamagalau gegewel panayawiya na muloluagil. Na ginol ola o, kaiwena no baaba u henapuan.”
GEN 22:19 Inoke Abalahama alona ge natuna hi sikal hi na wana totuwalali elal, ge aloliyau hi nawa sikal panuwa Biyaseba. Yaka Abalahama i miminaa to.
GEN 22:20 Sauga etegana al abwe Abalahama wana wasa hi pek hi ba, “Milika i abab, he talim Naho iyaka natunau bolau hi gan.
GEN 22:21 Toto gamaun alana Us, loena alana Bus, ge etoniliya alana Kemuwel (iya Alam tamana),
GEN 22:22 yaka abwe Kesed, Haso, Pildas, Didlap ge Betuwel.”
GEN 22:23 Betuwel iya Lebeka tamana. He Milika bolau bolo ya ali toto eit i abil Abalahama talina Naho natunau.
GEN 22:24 Naho natunau bolau esopali al hi gan, lagona etegana al alana Leuma i abil. Alaliya i ola hiwe, Teba, Gaham, Tahas ge Maka.
GEN 23:1 Sela wana baliman 127 i minamina-an.
GEN 23:2 Yaka abwe i aligaa awan Kiliyat-Aba elana, (he panuwa o alana al te Hebiloni) labi Kenani gamwanaa. Abalahama nuwana i nak nabi ge i na i kahin lagona kaiwena.
GEN 23:3 Inoke Abalahama i lut lagona tuwana i eguluwan ge i nok i na alonau Hiti gamagaliliyau hi liwaliwan, yaka i ba,
GEN 23:4 “Nau bwabwali ge ya mibwabwali ya gamwamiwa. Labi etegana nuku palian eliyau na pwamola ge lagou tuwana na teliya.”
GEN 23:5 Yaka Hiti Abalahama anana hi lahe hi ba,
GEN 23:6 “Tonowak, wama nuwatu naha baunan ga nu hago. Owa towasawasa etegana gamwameya. Wama salai waiwaisana etegana nu hile inoke eliyana lagom tuwana nu teliya. Nige etegana wana salai ni kakaise lagom tuwana ana teliteli kaiwena.”
GEN 23:7 Yaka Abalahama i lut ge i kululu Hiti gamagaliliyau mataliyaa,
GEN 23:8 inoke i ba, “Ebo ku yaliyaya lagou tuwana na teliya e, inoke no nuwatu ga na pamasal eliyamiu. Alomiu Epiloni, Sohal natuna, nuku liwan kaiweu,
GEN 23:9 inoke pat golina toto Makpela elana, iyoho wana bilibili buhunaa, ni palian eliyau. Nuku awanun eliyana te gol o ni palian eliyau molana hot elana ge na pwamola ni tabwa no salai gamwamiwa.”
GEN 23:10 He Epiloni iyoho to i misiyo alonau gamwaliyaa. Yaka Abalahama anana i lahe, ge wana pan Hiti bolo hi noanik abamigogowa panuwa ana gana ana abauluulutuk elana gegewel hi hago.
GEN 23:11 I ba, “Tonowak, nigeya. No nuwatu na baunan ga nu hago. No gamagalau mataliyaa bilibili o na pewa ge gol toto i minaa gamwanaa al na pewa eliyam lagom tuwana nu teliya.”
GEN 23:12 Yaka Abalahama i kululu al gamagalau mataliyaa,
GEN 23:13 ge i baek Epiloni eliyana gamagalau hi hago i ba, “Ebo u yaliyaya, inoke no nuwatu ga na pamasal. He bilibili o na pwamola, molana nu ahe, yaka lagou tuwana na teliya to.”
GEN 23:14 Abalahama anana Epiloni i lahe i ba,
GEN 23:15 “Tonowak, no nuwatu na baunan ga nu hago. He bilibili o molana ana bwata mani silba po handeled (400), yaa bahi toto ya ni tatabwa eteli kaus owa ge nau ala hawawala. U na ya lagom tuwana u teliya to.”
GEN 23:16 Abalahama mola toto Epiloni i baunan Hiti tanaliyaa i awa wawaisi-an, yaka mani silba po handeled ana pulowan i sikeli ge i pek Epiloni elana. He silba o ana pulowan i sikeli luvi elana toto saugena o topalipali hi patuwalali.
GEN 23:17 Inoke Epiloni wana bilibili toto Makpela elana panuwa Mamele labenaa, hi pek Abalahama elana i tabwa wana abalogugui, ginebi gol toto i minaa gamwanaa ge ebwakilina bolo hi minaa gamwanaa.
GEN 23:18 Hi pek elana Hiti gegewel mataliyaa, bolo hi noanik abamigogowa panuwa ana gana ana abauluulutuk elana.
GEN 23:19 Sauga Abalahama bilibili i pwamola haba, yaka lagona Sela tuwana i teliya gol toto Makpela elana, panuwa Mamele labenaa labi Kenani elana. He Mamele alana al te Hebiloni.
GEN 23:20 He liwanina i ola to, inoke labi o ge gol toto i minaa gamwanaa, Hiti hi talamwan Abalahama eliyana wana abalogugui i tabwa wana salai.
GEN 24:1 He Abalahama iyaka i liki nabi ge Yehoba i muloluan bugul gegewel elal.
GEN 24:2 Inoke Abalahama i baek wana totuwalali wali tohouwa toto wana bugul gegewena ana tomatahikan elana i ba, “Nimwam u teliek nagiliu gabulanaa
GEN 24:3 ge nu papasila Yehoba alanaa, iya labulabum ge panayawi ali Yabowaine. Nau ya miminaa Kenani gamwaliyaa ee, yaa nu papasila te bahi natu lagona nu aaheya Kenani yowauiliyau gamwaliyaa,
GEN 24:4 yaa nu nok nu na no panuwaa ge tutuwau eliyalil natu Aisake lagona nu aheya to.”
GEN 24:5 Yaka totuwalali i nel elana i ba, “Yaa ga i ola ebo yova ni towa ge nige ni totoulilau naha nenem panuwa ya elana? Tab bosowaina natum na ahe ni sikal panuwa toto u nonoem?”
GEN 24:6 Abalahama i ba, “Bahiwa! Bahi natu nu aahe ni sisikal panuwa o elana.
GEN 24:7 Yehoba, iya labulabum ana Yabowaine, i ahe tagilagau nam wana boda elal ge tutuwau wali panuwaa i ba ya nem, yaka totona alana i papasila-an ge i ba, ‘Labi toto ya na pek tubutubumwau eliyalil.’ Inoke wana anelose ni patuna ni houwa, yaka sauga nu vin, yova etega nu aheya to natu lagona.
GEN 24:8 Yaa ebo yova ni towa ge nige ni totouliliwa alom nuku nenem, he iyaka ya sokaliwa ge papasila toto ya ba nu ginol e nu mowasi eliyana. Yaa bugul maisena, bahi natu nu aahe ni sisikal panuwa o elana.”
GEN 24:9 Inoke totuwalali nimana i teliya wana tonowak nagilina gabulanaa, ge i papasila nuwatu o kaiwena.
GEN 24:10 Yaka totuwalali wana tonowak wana kamel elulutega (10), ginebi ge wana bugul bolo waiwaisal tomaha ge tomaha i ahel. Inoke i egon i na Mesopoteimiya labena aluwabwa, yaka i na panuwa toto Abalahama talina Naho i miminaa.
GEN 24:11 Sauga i vin, yaka kamel i paveyahol ge hi lomisiyo bilibiliya panuwa tolinaa wewel kenken gegelinaa. He iyaka i kokoyavi to, ge yowau wali sauga nok wewel wagi kaiwena.
GEN 24:12 Yaka i awanun i ba, “O Yehoba, no tonowak Abalahama wana Yabowaine, no tonowak u atilomwan-an, yaka nu labeyau ge lan ya na nomwaun.
GEN 24:13 He nau hiwe wewel kenken gegelinaa ya taltalmilil e, ge panuwa ya yowauiliyau hi nenem wewel hi wawagi.
GEN 24:14 Ebo na baek yova etegana eliyana na ba, ‘Tab bosowaina wam ulubwal nu telipalo wewel na im?’ ge ebo ni ba, ‘Ee, u im, inoke wam kamel al na paimwil,’ he iya te u hile wam totuwalali Aisake kaiwena. Ebo ni gan ni ola o, inoke na atena te no tonowak iyaka u atilomwan-an.”
GEN 24:15 He mulaa abwe awanun i pwamowasi, Lebeka iyaka i novin wewel ana ulubwal i kalivai vevelanaa. Lebeka iya Betuweli natuna, he Betuweli iya Abalahama talina Naho alona ge lagona Milika natuliya.
GEN 24:16 Iya yova ana awa waiwaisana hot, ge iya nigeya ga alona tau etega hi kekenu. I na i lau wewel kenken elana wana ulubwal i pakalaopop ge i hesikal.
GEN 24:17 Yaka totuwalali etimwawa i nok i na Lebeka eliyana ge i ba, “Tab bosowaina wam ulubwal wewelina kekeisi ga nu pem na im?”
GEN 24:18 Anana i lahe i ba, “Ibwe tonowak, na pewa nu im.” Yaka etimwawa wana ulubwal i nanapalo ge i pihikan, yaka totuwalali i paim.
GEN 24:19 Sauga i paim haba, yaka i ba, “Na nok wewel na wagi nem wam kamel al na paimwil, ana siga ali luvi nihi pwawa.”
GEN 24:20 Inoke etimwawa wana ulubwal enona i ligin bwasumu mwaheliyaa, yaka i tapalelu sikal i na wewel kenken elana, ge wewel i wagi nok ana siga kamel gegewel ali luvi hi pwawa.
GEN 24:21 He tau i mikekei ge i gayawaan, nuwana ni atena te ebo wana nawanawa puna Yehoba iyaka i paolaolaek o ebo nigeya.
GEN 24:22 Sauga kamel hi im haba, yaka tau buhun aana molana bwabwatana gold hi ginoliya i ahe ge i teli yova buhunaa, i ola al tovaha bwabwatal gold hi ginoliya i ahel ge i pahel nimana eluwa elal.
GEN 24:23 Yaka i nel i ba, “Tab bosowaina no wasa ga nu pem tamwam henala? Ge tab aban i gan wana limiya ge i bosowaina alowau ge alowau naha kenuwa?”
GEN 24:24 Anana i lahe i ba, “Nau Betuweli natuna, iya Naho ge Milika natuliya.”
GEN 24:25 Yaka i ba vevehe al i ba, “Kamel aliya i gewi ge wali abamina iyoho eliyama, i ola al aban i gan wama limiya i bosowaina nuku kenuwa.”
GEN 24:26 Yaka tau i kululu maninina i pahanalowanek bilibiliya ge i tapwalolo Yehoba elana
GEN 24:27 i ba, “Yehoba ya tobalagiwa, owa no tonowak Abalahama wana Yabowaine, kaiwena wam atilomwan i gangan ya no tonowak eliyana, ge u nul pasapuau ya nem ya vin tutunau elal.”
GEN 24:28 Inoke yova i patalelu i na hinana wana limi ana heniheni wali wasa i pek bugul bolo hi gan kaiweliya.
GEN 24:29 He Lebeka nuna i gan alana Leiban. Buhun aana toto nuna buhunaa alona tovaha bolo nimanaa i kitel, ge nuna wana baaba i hago tau ga i ba ola. Yaka etimwawa i patalelu tagil i na tau i kite i taltalmilil wana kamel elal wewel kenken gegelinaa.
GEN 24:31 Yaka i baek eliyana i ba, “Owa Yehoba i muloluagiwa, u nem ta na no limiya. Hauna kaiwena u taltalmilil panuwa tolinaa e? Abamiu iyaka ya lovivina-an haba no limiya, ge i ola al wam kamel abaliya.”
GEN 24:32 Inoke Abalahama wana totuwalali i na limiya. Kamel ali usan hi palo, yaka hi ahel hi na wali abaminaa, ge aaliya hi pek. I ola al wewel hi wage hi pek Abalahama wana totuwalali ge alonau aeliya hi ul.
GEN 24:33 Yaka abwe aanan hi lovivina-an ge hi teli maniniliyaa, yaa totuwalali i ba, “Nige ga na aanan, ana siga nuwatu toto kaiwena ya nem na baunan.” Yaka Leiban i ba, “He u ba ta hago.”
GEN 24:34 Yaka i ba, “Nau Abalahama wana totuwalali.
GEN 24:35 Yehoba no tonowak i muloluan nabiyan ge i gogomwau hot. He sipi, goti ge bulumwakau hi gewi, silba ge gold i bwata, totuwalali bolau ge yowau, ge i ola al kamel ge donki hi gewi i pek.
GEN 24:36 No tonowak lagona Sela i liki ga yaka abwe Abalahama natuna melutauina i ab. He wana bugul gegewena iyaka i pek i logugui-an.
GEN 24:37 No tonowak i ba papasila etega na ginol i ba, ‘Nau ya miminaa Kenani gamagaliliyau wali panuwaa, yaa nu papasila bahi natu lagona nu aaheya Kenani yowauiliyau gamwaliyaa,
GEN 24:38 yaa nu nok nu na nam tutunau ge o un eliyalil ge natu lagona nu aheya to.’
GEN 24:39 “Yaka no tonowak ya neli ya ba, ‘Yaa ga i ola ebo yova ni towa ge nige ni totoulilau naha nenem?’
GEN 24:40 “Anau i lahe i ba, ‘Yehoba toto ya mipalalek eliyana wana anelose ni patuna alom, yaka wam nawanawa puna ni paolaolaek ge natu lagona nu aheem o un ge nam tutunau eliyalil.
GEN 24:41 Yaa ebo nu na o un eliyalil, ge yova nihi kaise, he iyaka ya sokaliwa ge papasila toto ya ba nu ginol e nu mowasi eliyana.’ Inoke ya papasila nuwatu o kaiwena.
GEN 24:42 “Ewasi ya nem wewel kenken elana, yaka ya awanun ya ba, ‘O Yehoba, no tonowak Abalahama wana Yabowaine, ebo wam nuwatu i ola, inoke no nawanawa puna toto kaiwena ge ya nem ana nuwatu nu paolaolaek.
GEN 24:43 He nau hiwe wewel kenken gegelinaa ya taltalmilil e. Ebo yova etega ni nem wewel wagi kaiwena ge na baek eliyana na ba, “Tab bosowaina owa wam ulubwal wewelina kekeisi nu pem na im?”
GEN 24:44 ge ebo ni ba, “Ee, u im, inoke wam kamel al na paimwil,” he iya te Yehoba u hile no tonowak natuna kaiwena.’
GEN 24:45 “He mulaa abwe awanun ya pwamowasi atewa, Lebeka iyaka i novin wana ulubwal i kalivai vevelanaa. I na i lau wewel i wage ge i hesikal, yaka ya baek eliyana ya ba, ‘Tab bosowaina wewel nu pem na im?’
GEN 24:46 “Inoke etimwawa wana ulubwal i nanapaloem vevelanaa ge i ba, ‘Ee, u im, inoke wam kamel al na paimwil.’ Yaka ya im ge no kamel al i paimwil.
GEN 24:47 “Yaka ya nel ya ba, ‘He tamwam henala?’ “Yaka i ba, ‘Nau Betuweli natuna, iya Naho ge Milika natuliya.’ Inoke buhun aana ya teli buhunaa ge tovaha ya pahel nimana elal.
GEN 24:48 “Inoke ya kululu maniniu ya pahanalowanek bilibiliya ge ya tapwalolo Yehoba eliyana. Yehoba ya tobalan, iya no tonowak Abalahama wana Yabowaine, kaiwena i nul pasapuau ya nem no tonowak talina tubuna yovana na ahe natuna kaiwena.
GEN 24:49 Ebo no tonowak nuku atilomwan-an ge nuku ginol ni ola wana nuwatu, he no wasa nuku pem. Ebo nigeya, he no wasa al nuku pem, inoke na nuwatu hauna gun al na ginol.”
GEN 24:50 Yaka Leiban ge Betuweli anana hi lahe hi ba, “Nuwatu ya i neem Yehoba eliyana, ama nige bosowaima logugui etega naha ginol.
GEN 24:51 He Lebeka hiwe. U ahe alomiu nuku nok, inoke alona wami tonowak natuna nihi alolon, ni ola toto Yehoba i nuwatuan.”
GEN 24:52 Sauga Abalahama wana totuwalali wali baaba i hago, yaka i kululu Yehoba elana maninina i pahanalowanek bilibiliya.
GEN 24:53 I mat, yaka tuwan ana isela gold ge silba hi ginoliya alona ge kama i ahel, ge i pek Lebeka eliyana. I ola al, Lebeka nuna ge hinana ali mulolu bugul molaliya bwabwatal i pek elal.
GEN 24:54 Inoke abwe iya ge bolo alonau hi nok hi anan ge hi im, yaka abwe hi kenuana to. Sauga hi lut mwelulugaa, yaka i ba, “Nuku talamwagau naha sikal no tonowak eliyana.”
GEN 24:55 Yaa Lebeka nuna ge hinana hi ba, “Aloma yova ga naha mina ebo lan elulutega (10), yaka abwe nuku egon.”
GEN 24:56 Yaa i baek eliyalil i ba, “Bahi nuku kukuhikagau. Yehoba no nawanawa puna iyaka i paolaolaek, inoke nuku talamwagau na sikal no tonowak eliyana.”
GEN 24:57 Yaka anana hi lahe hi ba, “He yova ta yogaan ge ni ba ga ta hago.”
GEN 24:58 Inoke Lebeka hi yogaan ge hi neli hi ba, “Tab alom tau ya nuku egon?” Yaka i ba, “Ee, ya nonok.”
GEN 24:59 Inoke Lebeka ge wana totuwalali yovana toto ana tomatahikan hi patunal avaliyau Abalahama wana totuwalali ge alonau hi egon. He mulaa abwe hi egon,
GEN 24:60 Lebeka hi ba muloluan ga hi ba, “Numa, ha awanun nu tabwa boda tausan ge tausan hinaliya, ge tubutubumwau ali topihigelgel nihi pakokovel yaka wali panuwa ona nihi ahel.”
GEN 24:61 Yaka Lebeka ge wana totuwalali yowau hi lovivina ge hi ha kamel pwataliyaa, inoke Abalahama wana totuwalali hi toulil ge hi egon nihi na Kenani.
GEN 24:62 He Aisake i noem panuwa toto alana hi ba, “Wewel Yabowaine Yawalina Gaganina I Kiteyau” labi Negeb elana, kaiwena i miminaa labi o elana.
GEN 24:63 Kokoyavi etegana Aisake i na i nawanawa uleya ge i nononuwanuwatu, yaka matana i lipwatanik kamel enuna i kitel hi nenem.
GEN 24:64 He Lebeka al ge matana i lipwatanik Aisake i kite, yaka i mwena lau wana kamel elana,
GEN 24:65 inoke i nel Abalahama wana totuwalali eliyana i ba, “Hauna tau laha o i nenem eliyala e?” Yaka totuwalali i ba, “He no tonowak Aisake to.” Inoke Lebeka kama etega i ahe ge maninina i kaus.
GEN 24:66 Sauga hi vin, inoke totuwalali tuwalali wasana gegewena i wasaan Aisake eliyana.
GEN 24:67 Inoke Aisake Lebeka i en tukan hinana Sela wana epanapana gamwanaa ge i alolonan. Yaka Aisake lagona Lebeka i nunuwana-an bubun. He Aisake hinana wana yaomal enaa, Lebeka lagona i payaliyaya ge nuwana i pawaisi.
GEN 25:1 Abalahama yova etega al i alolonan alana Ketula.
GEN 25:2 Ketula Abalahama natunau i abil Simlan, Yoksan, Medan, Midiyani, Isbak ge Sua.
GEN 25:3 Yoksan natunau eluwa, etegana alana Seba ge eluwana alana Dedan. He toto Dedan tubutubunau heliya boda Asul, boda Letus ge boda Leum.
GEN 25:4 Midiyani natunau bolau Epa, Epel, Hanok, Abida ge Elda. He gamagalau bolo o heliya Ketula tubutubunau.
GEN 25:5 Abalahama i ba wana yaomal enaa wana bugul gegewena Aisake ni ahe.
GEN 25:6 Yaa mulaa abwe i yaomal, natunau bolo lagonau al hi abil, ali mulolu i ginolil ge i pek. Inoke abwe i patunal hi egon hi hek labena balimana, ali bwaga ni gan natuna Aisake elana.
GEN 25:7 Abalahama yawalina ana baliman 175 i pwawa,
GEN 25:8 kaununa i puwi ge i liki bubun, yaka wana yana i yana yoho ge i yaomal, i na tubunau bolo hi aliga houwa elal.
GEN 25:9 Yaka natunau Aisake ge Isimel tuwana hi ahe ge hi teliya pat golina toto Makpela elana panuwa Mamele labenaa. He gol o i miminaa bilibili buhunaa, toto valila gagama Hiti Epiloni, Sohal natuna wana bilibili,
GEN 25:10 ge Abalahama i pwamolaa elana. Valila Abalahama lagona Sela tuwana i teliya gol o elana, inoke Abalahama tuwana al hi teliya to.
GEN 25:11 Abalahama wana yaomal enaa, Yabowaine Aisake i muloluan nabiyan. Saugena o iya i miminaa panuwa toto alana hi ba, “Wewel Yabowaine Yawalina Gaganina I Kiteyau” gegelinaa, labi Negeb elana.
GEN 25:12 Hega, Itipita yovana, Sela wana totuwalali loloyowanina, i ab Isimel Abalahama natuna. He Isimel alonau natunau ge tubutubunau liwaniliya i ola hiwe.
GEN 25:13 Isimel natunau melubolau alaliya i ola hiwe ali ab ana vatala: Nebaiyot, iya gamaun, Kedal, Adibil, Mibsam,
GEN 25:14 Misma, Duma, ge Masa,
GEN 25:15 Heidad, Tema, Yetul, Neipis ge Kedema.
GEN 25:16 Bolau bolo ya Isimel natunau, heliya un elulutega eluwa tubutubuliyau, ge gamagalau alaliya hi tun papanetan wali panuwa ge wali abaholavi ona eliyalil.
GEN 25:17 He Isimel yawalina ana baliman 137 i pwawa, yaka wana yana i yana yoho ge i yaomal, i na tubunau bolo hi aliga houwa elal.
GEN 25:18 Isimel tubutubunau hi minaa labi toto Havila ge Sul ali luwaluwala. Panuwa Sul iyoho Itipita ana siga labi leunati, labi Asul ana kamwasaa. He nige avaliyau ge tutuliyau bolo Abalahama tubutubunau enuna al hi mimibubun.
GEN 25:19 Abalahama natuna Aisake alonau natunau liwaniliya i ola hiwe.
GEN 25:20 Aisake wana baliman 40 i pwawa, yaka alona Lebeka hi alolon. Lebeka iya Betuweli natuna ge Leiban nuna, heliya Alam gamagaliliyau hi miminaa labi Mesopoteimiya.
GEN 25:21 Lebeka i kobwas, yaka Aisake i awanun Yehoba eliyana lagona kaiwena. Aisake wana awanun Yehoba i hago, inoke Lebeka gamaluwaluwa i liyanagil.
GEN 25:22 Wawayau alona ge alona hi tupayopayou Lebeka tinenaa, yaka i ba, “Ga i ola ge ginol ya i gan eliyau?” Yaka i na i nel Yehoba eliyana ginol o ana sapu kaiwena.
GEN 25:23 Yaka anana Yehoba i lahe i ba, “Boda labui iyoho tinemwa, natumwau bolo nu abil nihi tabwa boda labui nihi awaawalaka. Yaka etegana alona ni gasisi lake, he toto gamaun ni totuwalali loena elana.”
GEN 25:24 Lebeka wana sauga ab i pwawa, yaka bolau gamaluwaluwa i abil.
GEN 25:25 Gamaun tuwana i laya ge pupunona i balu i ola kama i gagaloi, inoke alana hi tun Iso.
GEN 25:26 Yaka abwe wawaya labuina i louliulil talina enaa ge talina aena gunina i libhikan, inoke alana hi tun Yakobo. He Aisake wana baliman sikisti (60) elana te Iso ge Yakobo hinaliya i abil.
GEN 25:27 Sauga gemanau hi lobwata, yaka Iso iya iyauka i sibaan ge iya tolotuktuk hot uleya. Yaa Yakobo iya tomikemikekei ge tolomipanuwa.
GEN 25:28 He Aisake Iso i nunuwana-an nabiyan, kaiwena nuwana bekik ona bunumwiliya ni anan, yaa Lebeka natuna Yakobo i nunuwana-an nabiyan.
GEN 25:29 Sauga etega Yakobo sup i ligaliga, yaka Iso i sikalem uleya tuwana i aliga ge i galebu nabi.
GEN 25:30 Inoke i baek Yakobo eliyana i ba, “Ya galebu nabi. Etimwawa sup keketina ei enuna u wagem na an.” (Iso i ba ola o, heiya te kaiwena Iso alana hi tun al Idom.)
GEN 25:31 Yaka anana Yakobo i lahe i ba, “Owa gamaun bosowaina tamala wana gogomwau awalehina bwabwatana bwaliga nu ahe. He waisi gegewena o u guyauan ga eliyau, yaka lahena sup na pewa.”
GEN 25:32 Yaka Iso i ba, “Ya aaliga te, he waisi o nige etega ni lalabeyau!”
GEN 25:33 Yaka Yakobo i ba, “He sauga ya nu papasila te waisi o u pepem elau.” Inoke Iso i papasila ge gamaun ana waisi i guyauan yoho Yakobo elana.
GEN 25:34 Yaka Yakobo bin toto lentil supwina enuna i wage ginebi beleid enuna ge i pek Iso elana. Inoke i aanan ge i im, yaka i lut ge i egon. He Iso nige i nuwanuwatu gamaun ana waisi kaiwena.
GEN 26:1 He galebu bwabwatana etega i masal al labi Kenani elana i ola valila Abalahama wana sauga elana, yaka Aisake i na Pilistiya wali kin Abimeleki eliyana panuwa Gelal.
GEN 26:2 Inoke Yehoba i masal Aisake eliyana ge i ba, “Bahi nu nana Itipita, yaa labi toto ebo na baunaniwa, eliyana te nu minaa.
GEN 26:3 Nu miminaa ga labena ya elana, yaka alou owa ge na muloluagiwa. He labena ya gegewena na pewa alomwau ge tubutubumwau eliyamiu, yaka no bateli toto ya papasila-an tamwam Abalahama eliyana na patunahot.
GEN 26:4 Tubutubumwau nihi gewi na pewa, ali gewi ni ola putum hawawala, ge labena ya gegewena na pek eliyalil, ge tubutubunim eliyana gamagalau gegewel panayawiya na muloluagil.
GEN 26:5 Na ginol ola o, kaiwena Abalahama anau i hago, yaka no baaba, no panpankiti ge no logugui i henapuagil.”
GEN 26:6 Inoke Aisake i minaa to panuwa Gelal.
GEN 26:7 Sauga panuwa o bolauiliyau hi neli lagona kaiwena, yaka i ba, “Nu te,” kaiwena i lovakun te ebo ni ba, “Lagou.” He i nuwatu i ba, “Ebo na ba lagou, yaka nasi nihi tagapaaligau, kaiwena Lebeka ana awa i waisi hot.”
GEN 26:8 Sauga Aisake iyaka i minabi panuwa Gelal, yaka lan etega Pilistiya wali kin Abimeleki i imowan tagil wana windowa, matana i lau Aisake i kite alona lagona Lebeka hi loloyasam.
GEN 26:9 Inoke Abimeleki Aisake ana baaba i patuna i nok elana ge i ba, “Age lagom te Lebeka! Hauna kaiwena u ba tage num?” Yaka anana Aisake i lahe i ba, “Kaiwena ya nuwatu te ebo na ba lagou, inoke iya baena nasi nuku tagapaaligau.”
GEN 26:10 Yaka Abimeleki i ba, “Hauna kaba pagan u ginol eliyama e? Bosowaina hot no gamagal etega alona lagom nihi kenu! Binimala ebo ni ola o, yaka wam ginol o kaiwena ama naha minaa lahi elana.”
GEN 26:11 Inoke Abimeleki wana gamagalau gegewel ali logugui i baunan i ba, “Ebo gamagal etega pagan nanakina ni ginol tau ya elana o ebo lagona elana, he nasi na ba nihi lopaaliga.”
GEN 26:12 Aisake i eyowa labi o elana, yaka baliman maisena o enona i pwawa paelulu bwagabwaga (pa100), kaiwena Yehoba i muloluan.
GEN 26:13 Yaka Aisake wana gogomwau i bwatabwata ya ana siga i wasawasa hot.
GEN 26:14 Wana sipi, goti ge bulumwakau ali yawi bwabwatana ya, ge wana totuwalali hi gewi nabi. Yaka toto o kaiwena Pilistiya hi lamwa pulowanan.
GEN 26:15 Yaka wewel kenken bolo i papatuwalali, bilibili elana hi pakalaopopwil ge hi kausil. He tamana Abalahama yawalina miminana wana totuwalali wewel kenken bolo o hi kenil.
GEN 26:16 Yaka Abimeleki i baek Aisake eliyana i ba, “U egon, wama panuwa u eguluwai, kaiwena u wasawasa hot ge iyaka u gasisi lakema.”
GEN 26:17 Inoke Aisake i miegon ge i na Gelal Abwabwina elana ge i miminaa ga to.
GEN 26:18 He wewel kenken enuna iyoho bolo valila Abalahama yawalina miminana hi kenil, yaa wana yaomal enaa Pilistiya hi yamwi kausil. Aisake wewel kenken o i kenil al, yaka alaliya i tun i olaolaek alan bolo valila tamana i tuniya.
GEN 26:19 Aisake wana totuwalali wewel waiwaisana etegana hi ken pwawa abwab o elana.
GEN 26:20 Yaka Gelal wali bwasumu ali tomatahikan avaliyau Aisake wana bwasumu ali tomatahikan hi ba apwaapwanawa hi ba, “Ama wama wewel te.” Yaka wewel kenken o alana i tun Awabalgig, kaiwena alonau hi awabalgig.
GEN 26:21 Yaka wana totuwalali wewel kenken etegana al hi ken, inoke baena hi ba apwaapwanawa al, yaka alana i tun Pihigelgel.
GEN 26:22 Yaka hi miegon labena o elana, inoke wewel etegana al hi ken. He nige baena ge gamagal etega aloliya hi babaa apwaapwanawa, yaka alana i tun Abamina, ge i ba, “He abwe sauga ya wala abamina Yehoba i pem, yaka ta talaabab ge ta gewi.”
GEN 26:23 Yaka abwe Aisake i egona o i na i vin Biyaseba.
GEN 26:24 Inoke bulinina Yehoba i masal eliyana ge i ba, “Nau tamwam Abalahama wana Yabowaine. Bahi lovakun, kaiwena nau alou owa. Yaka na mulolu-agiwa ge tubutubumwau nihi gewi na pewa, kaiwena ya bateli no totuwalali Abalahama na muloluan.”
GEN 26:25 Aisake abapowon i ginol panuwa o elana yaka i kululu Yehoba eliyana. Inoke labena o elana wana epanapana i tal ge wana totuwalali wewel kenken etega al hi ken.
GEN 26:26 Abimeleki alonau ana tolabe Ahusat, ge wana tolohaveyan wali tohouwa Pikol, hi egona Gelal hi nok hi na Aisake eliyana.
GEN 26:27 Yaka Aisake i nelil i ba, “Ga i ola ge ku nem eliyau? He valila ku pihigelgel-agau yaka ku patuna owaowa-agau.”
GEN 26:28 Anana hi lahe hi ba, “He iyaka ha kite bubun Yehoba i minaa eliyam, inoke ha nuwatu te binimala aloma owa bateli gasigasisena etega ta ginol. Aloma owa ta pebabateli-agila,
GEN 26:29 inoke nu bateli te nige nak etega nu giginol eliyama, ni ola valila ama nige pagan nanakina ha giginol eliyam, yaa sauga gegewena am hehegan ha abubun ge nuwa laumwal elana te ha patunawa u egon. He sauga ya iyaka Yehoba i mulolu-agiwa.”
GEN 26:30 Yaka Aisake aanan bwabwatana i ginol kaiweliya, inoke hi anan ge hi im.
GEN 26:31 Lan i gan mweluluga kekeisi, yaka alona ge alona bateli hi ginol. Inoke Aisake nuwa laumwal elana Abimeleki ge alonau i patunal hi egon.
GEN 26:32 Lan o elana Aisake wana totuwalali hi nem ge wana wasa hi pek wewel kenken toto abwe hi ken kaiwena. Hi ba, “Wewel iyaka ha pwawa.”
GEN 26:33 Yaka wewel kenken alana i tun Seba. Inoke gamagalau panuwa o alana hi babaa Biyaseba ana siga lan ebe.
GEN 26:34 Sauga Iso wana baliman poti i pwawa, yaka Hiti yowauiliyau labui i alolonagil, etega alana Diudit iya Beli natuna ge etegana alana Basimata iya Elon natuna.
GEN 26:35 He yowau labui ya Aisake ge Lebeka amnaliya hi apapanak-an.
GEN 27:1 Aisake iyaka i liki nabi ge matana i pweyata nige bosowaina bugul ni kitel, yaka natuna gamaun Iso ana baaba i patuna i nok elana ge i ba, “Natu.” Yaka Iso i talam i ba, “O, nau iyahe.”
GEN 27:2 Inoke Aisake i ba, “Iyaka ya liki nabi ge nige ya aatena hauna sauga ge na aliga.
GEN 27:3 He wam egipoyo alona ge gau u ahel u na uleya u iyauka ge bwasumu bekikina etega nu lol kaiweu.
GEN 27:4 Yaka aanan amnana waiwaisana toto nuwau nu ginol ge nu pwatanim eliyau na an, enaa inoke am ba mulolu na baunaniwa mulaa abwe na aliga.”
GEN 27:5 He Lebeka iyoho to i lalaegan ge Aisake i baaba natuna Iso elana. Sauga Iso i tagil ge i egon ni na uleya ni iyauka,
GEN 27:6 yaka Lebeka i baek natuna Yakobo elana i ba, “Ya hago tamwam i baek Iso elana i ba,
GEN 27:7 ‘Bwasumu bekikina etegana nu lol, yaka nu pwatanim ge aanan amnana waiwaisana nu ginol na an. Enaa inoke Yehoba matanaa am ba mulolu na baunaniwa mulaa abwe na aliga.’
GEN 27:8 He natu, nu laegan bubun ge hauna toto na baunan eliyam nu ginol ola.
GEN 27:9 Nu tagil nu na bwasumu ali yawi elana, yaka goti natunau tatabwal eluwa nu hilel ge nu pwatanim eliyau. Yaka aanan amnana waiwaisana na ginol ni ola toto tamwam nuwana.
GEN 27:10 Inoke nu ahe ge nu na nu pek ni an, yaka am ba mulolu ni baunaniwa mulaa abwe ni aliga.”
GEN 27:11 Yaka Yakobo i baek hinana Lebeka elana i ba, “Yaa taliu Iso, iya tuwana i lopunopuno, nau tuwau i sapusapu.
GEN 27:12 Ga i ola ebo nam tuwau ni pibose? He nasi ni atena te ya kakawe, yaka ni ba nuwamut-agau, nige ni baba muloluagau.”
GEN 27:13 Yaka anana hinana i lahe i ba, “Natu, ebo ba nuwamut etega ni baunan, he nakina ni heya nau eliyau! Iyai te nu ginol ni ola hauna ya baunan eliyam. Nu na goti nu ahel ge nu pwatanim eliyau.”
GEN 27:14 Inoke i na i ahel ge i lolil, yaka i kainel ge i bugul pwatanik hinana elana. Yaka Lebeka aanan amnana waiwaisana i ginol i ola toto Yakobo tamana nuwana.
GEN 27:15 Inoke natuna gamaun Iso ana kaliko waiwaisana iyoho Lebeka wana epanapana elana, i ahe ge natuna kekeisena Yakobo i pagaloi.
GEN 27:16 I ola al goti kunisiliya i ahel ge i avan painan Yakobo nimana eluwa elal ge gauna puna elana toto nige i lolopunopuno.
GEN 27:17 Inoke aanan amnana waiwaisana ge beleid toto i umun i bugul pek natuna Yakobo elana.
GEN 27:18 Inoke i na tamana elana ge i ba, “Nam.” Yaka Aisake i talam i ola, “O, natu.” Yaka i nel i ba, “Henala owa, Iso o Yakobo?”
GEN 27:19 Yakobo i baek tamana elana i ba, “Nau Iso, natum am gamaun. Wam baaba eliyau iyaka ya ginol paolaolaek. U lut u misiyo ge no iyauka bwasumona enuna nu an, enaa inoke o ba mulolu nu baunanim.”
GEN 27:20 Yaka Aisake i nel natuna elana i ba, “Natu, ga i ola ge etimwawa bwasumu u pwawa?” Inoke tamana anana i lahe i ba, “Yehoba wam Yabowaine iya i labeyau te ya pwawa.”
GEN 27:21 Yaka Aisake i baek Yakobo elana i ba, “Natu, u miminem gegeliwa ge tuwam na pibose, inoke na atena ebo owa natu Iso, o ebo nigeya?”
GEN 27:22 Inoke Yakobo i miminok tamana Aisake gegelinaa, yaka tuwana tamana i pibose ge i ba, “Anam ana gun i ola te Yakobo anana, yaa nimwam amnana i ola Iso nimana.”
GEN 27:23 He Aisake nige i aatena te iya Yakobo, kaiwena goti pupunoliya i pibose nimana labui elal amnana i ola talina Iso pupunona. He tage Yakobo ana ba mulolu i babaunanik,
GEN 27:24 yaka i nel ga i ba, “Tunahot owa natu Iso?” Inoke Yakobo i talam i ba, “Ee, nau te.”
GEN 27:25 Yaka Aisake i ba, “Natu, wam iyauka bwasumona enuna nu ahem na an. Enaa inoke am ba mulolu na baunaniwa.” Inoke Yakobo aanan i bugul pek tamana i anan, ge oine enuna al i pek i im.
GEN 27:26 Yaka tamana Aisake i baek elana i ba, “Natu, u nem hiwe ge u nalowau.”
GEN 27:27 Inoke Yakobo i nok tamana elana ge i nalo. Sauga kaliko bwalena i hago, yaka i ba: Natu bwalena i ola waluwalu toto Yehoba i muloluan bwalena. Ge i ba muloluan i ba:
GEN 27:28 Ya awanun Yabowaine wam bilibili ni pahunhun ge ni pamalul, inoke witi ge oine enowaliya nihi gewi ni pewa, wam abaanan ge wam abaimwim.
GEN 27:29 Ya awanun panuwa gegewena gamagaliliyau nihi totuwalali eliyam, ge nihi kululu maninimwa. Ya awanun talimwau nu logugui-agil, ge hinam tubutubunau nihi kululu maninimwa. Ya awanun bolo nihi nuwamut-agiwa, Yabowaine ni nuwamut-agil, ge bolo nihi muloluagiwa, iya ni muloluagil.
GEN 27:30 Sauga Yakobo ana ba mulolu i baunan haba ge i tagil i egon, yaka sauga o elana talina Iso i vin, i neem uleya.
GEN 27:31 Yaka Iso al ge aanan amnana waiwaisana enuna i ginol, inoke i ahe ge i pwatanik tamana elana. Yaka i baek elana i ba, “Nam, u lut u misiyo ge no iyauka bwasumona enuna nu an, enaa inoke o ba mulolu nu baunanim.”
GEN 27:32 Yaka tamana Aisake i neli i ba, “Henala owa?” Inoke anana i lahe i ba, “Nau Iso, natum am gamaun.”
GEN 27:33 Yaka Aisake tuwana gegewena i ginu nabinabi, inoke i nel i ba, “Henala ewasi wana iyauka bwasumona i ginol ge i pwatanim eliyau? Ya anan ge ana ba mulolu ya baunanik haba te abwe u nem. He nige bosowaina na pil.”
GEN 27:34 Sauga Iso i hago tamana i ba ola o, yaka alona wana nuwanak i kahin yogayoga i ba, “Nam, nau al ge o ba mulolu etega u baunanim.”
GEN 27:35 Yaa anana Aisake i lahe i ba, “Talim i nem ge i kakaweyau, he am ba mulolu iyaka i ahe.”
GEN 27:36 Yaka Iso i ba, “Age Yakobo alana ku tun bubun ya. He paeluwana te i kakaweyau e. Houwan i kakaweyau, yaka nau gamaun bosowaiu wam gogomwau awalehina bwabwatana bwaliga na ahe ana waisi ya guyauan yoho elana. He sauga ya yaka o ba mulolu i oe al.” Yaka i nel i ba, “Tab ba mulolu etega al iyoho eliyam nau kaiweu ge nu baunanim?”
GEN 27:37 Aisake Iso anana i lahe i ba, “Iyaka ya ba ni logugui-agiwa, ge tutunau gegewel nihi totuwalali elana. I ola al, iyaka ya ba Yabowaine ni muloluan, witi ge oine enowaliya nihi gewi ni pek. He nige al ba mulolu etega i gagan eliyau owa kaiwem ge tage na baunaniwa, natu.”
GEN 27:38 Yaka Iso i awanun nabinabi tamana elana i ba, “Nam, age ba mulolu maisena ya te i gan elam ge nu baunan? Bahiwa! Nam, nau al ge o ba mulolu nu baunanim!” Inoke i kahin anana i bwata.
GEN 27:39 Yaka anana tamana Aisake i lahe i ba: “He labi toto nige i mamalul ge nige kehe i papahunhun, eliyana nu minaa.
GEN 27:40 Haveyan kilepana eliyana wam waisi nu pwawa, ge nu totuwalali talim elana. Yaa bwaliga nu tagalaka elana, yaka abwe nige al nu miminaa wana logugui gabulanaa.”
GEN 27:41 Yaka Iso Yakobo i hugaan nuwamutan, kaiwena iya ana ba mulolu iyaka tamana i baunanik Yakobo elana. Yaka atenaa i nuwatu i ba, “Nige sauga ni yayapu te nam ni yaomal ge naha nuwanak, enaa yaka taliu Yakobo na tagapaaliga.”
GEN 27:42 Sauga Lebeka wana wasa hi pek natuna gamaun Iso hauna i baunan, inoke natuna kekeisena Yakobo, ana baaba i patuna. Sauga i vin, yaka hinana i baek elana i ba, “Talim Iso i nuwatu ni tagapaaligawa, inoke wam ginol lahena ni lahe ge ni yaliyaya.
GEN 27:43 He natu, nu ginol ni ola hauna toto na baunan eliyam. Etimwawa nu lou nu na panuwa Halani nu Leiban elana.
GEN 27:44 Yaka alom nuku miminewa ga to lan ehila ya, ana siga talim atena ni laumwal,
GEN 27:45 ge pagan toto u ginol elana ni nuwayoho. Yaka abwe baaba na patuna kaiwem inoke panuwa o nu eguluwan ge nu sikalim. Hauna ana waisi ebo natuwau ami toto labui nuku aliga lan maisena elana?”
GEN 27:46 Yaka abwe Lebeka i na i baek Aisake elana i ba, “Hiti yowauiliyau e bolo Iso lagonau, amnau hi apapanak-an hoti. He bahi Yakobo Hiti yovana etegana labi ya elana ni aalolonan. Ebo ni ola o, he binimala na aliga ya.”
GEN 28:1 Inoke Aisake Yakobo ana baaba i patuna i nok eliyana ge i ba muloluan, yaka i ba pagasisi eliyana i ba, “Bahi Kenani yovana etegana nu aalolonan.
GEN 28:2 Nu na Mesopoteimiya hinam tamana Betuweli wana limiya. Hinam nuna Leiban natunau galokau hi gan, gamwaliyaa etegana nu hile ge nu alolonan.
GEN 28:3 Yabowaine Togasisi Hot ni muloluagiwa yaka natumwau nihi gewi ni pewa, ge tubutubumwau nihi tabwa boda bwabwatana ali un tomaha ge tomaha.
GEN 28:4 Yabowaine owa ge tubutubumwau ni muloluagimiu ni ola i bateli Abalahama ni muloluan. Yaka bilibili toto sauga ya ta mibwabwaliya, toto i pek Abalahama elana, nuku ahe wami bilibili.”
GEN 28:5 Inoke Aisake Yakobo i patuna ge i egon ni na Mesopoteimiya Leiban elana. Leiban iya Betuweli gagama Alam natuna, Yakobo ge Iso hinaliya Lebeka nuna.
GEN 28:6 Iso wasa i hago te Aisake Yakobo i ba muloluan ge i patuna ni na Mesopoteimiya lagona etega ni ahem to. I ola al wasa i hago te Aisake i ba pagasisi Yakobo eliyana i ba, “Bahi Kenani yovana etegana nu aalolonan.”
GEN 28:7 Iso wasa i hago al te Yakobo tamana ge hinana wali baaba i henapuan ge iyaka i egon ni na Mesopoteimiya.
GEN 28:8 Inoke i atena te tamana Aisake nige i yayaliyaya Kenani yowauiliyau kaiweliya.
GEN 28:9 Inoke i na Abalahama natuna Isimel elana ge natuna yovana alana Mahalat i alolonan, lagonau bolo i alolonagil houwan ali etulan. He Mahalat iya Nebaiyot nuna.
GEN 28:10 Yakobo Biyaseba i eguluwan i nanawa panuwa Halani kaiwena.
GEN 28:11 Sauga i novin panuwa etega elana inoke i veyaho, kaiwena sabwelu iyaka i lobek. Pat etega i aheya to ge i teli kokowana ana kebeyalu inoke i kenu.
GEN 28:12 I kenonou teti etega i kite i milila panayawiya, buhuna i na i tupa labulabumwa, yaka eliyana Yabowaine wana anelose hi haha ge hi laulau.
GEN 28:13 Yaka Yakobo Yehoba i kite i talmilila labenaa ge i ba, “Nau Yehoba, tubum Abalahama wana Yabowaine ge Aisake wana Yabowaine. Bilibili toto eliyana u kenuwa na pewa owa ge tubutubumwau eliyamiu.
GEN 28:14 Tubutubumwau nihi gewi nabi nihi ola bilibili papakovana, ge wali bilibili ni na yalasa, balimana, aluwabwa ge yavanaa. Yaka owa ge tubutubunim eliyamiu un gegewel panayawiya na muloluagil.
GEN 28:15 Alou owa ge hauna labi elana nu noek na matahikagiwa, yaka na pasikaliwa al panuwa ya elana. Nige na eeguluwagiwa ana siga hauna gun ya bateli eliyam na ginol.”
GEN 28:16 Yaka Yakobo i kenu lut inoke i ba, “Age tunahot Yehoba iyahe panuwa ya elana, yaa nige ya aatena.”
GEN 28:17 Yaka i lovakun ge i ba, “Panuwa ya i lololovakun! He Yabowaine wana limi te, labulabum ana abauluulutuk ana nog.”
GEN 28:18 Lan i gan mweluluga kekeisi Yakobo i lut, yaka pat toto i teli kokowana ana kebeyalu i ahe i pamilil abanuwahikan. Inoke enonu i hol pwatanaa i pwabwabwalena Yabowaine kaiwena.
GEN 28:19 Yaka panuwa o alana i tun Betel, yaa houhouwena alana Lus.
GEN 28:20 Inoke Yakobo i papasila Yehoba elana i ba, “Ebo alou owa ge nu matahikagau nawa yayapona toto e na nawaan, aanan nu pem na an ge kaliko nu pem na galoi,
GEN 28:21 ge ebo alou no molu na sikal al nam wana panuwaa, yaka owa Yehoba nu ola no Yabowaine,
GEN 28:22 ge pat toto ya pamilil abanuwahikan ni tabwa wam limi, abatapwalolo. Ge bugubugul gegewena bolo nu pem na wali paelulutega (pa10) yaka gamwaliyaa, wali maisena na pewa eliyam.”
GEN 29:1 Inoke Yakobo i novevehe i na i vin gamagalau bolo nati wali labiya.
GEN 29:2 Yaka matana i nok wewel kenken etega i kite labi toto nige gamagal hi miminaa. Sipi ge goti ali yawi eton wewel hi kenu painan, kaiwena hi papaimwiliya to. He wewel kenken awana ana epaankaus pat bwabwatana pupulowanina.
GEN 29:3 Sauga ebo tomatahikan gegewel wali sipi ge goti ali yawi nihi bugul papaheliya o, yaka wewel awana ana epaankaus nihi pakul egonan, inoke sipi ge goti nihi paimwil. Inoke abwe nihi pakul pasikal al abanaa.
GEN 29:4 Yaka Yakobo i nel sipi ali tomatahikan elal i ba, “Taliwau, komiu hapanuwa gamagaliliyau?” Anana hi lahe hi ba, “Ama panuwa Halani gamagaliliyau.”
GEN 29:5 Yaka i ba, “Tab ku atena Leiban, Naho tubuna?” Anana hi lahe hi ba, “Ee, ha atena ya.”
GEN 29:6 Yaka i nel al i ba, “Tab i molu?” Anana hi lahe hi ba, “Ee, i molu. He natuna yovana Letiyeli iya huwo i nenem o, alonau tamana wana sipi.”
GEN 29:7 Yaka Yakobo i baek elal i ba, “He sabwelu bwabwaliga ya te! Nigeya ga sipi ge goti ali sauga bugul pahipahi i oola. Binimala nuku paimwil yaka nuku pasikalil ge nihi alamwawin.”
GEN 29:8 Anana hi lahe hi ba, “Nige bosowaina naha ginol ola, ana siga tomatahikan gegewel wali sipi ge goti ali yawi nihi bugul papahel. Yaka abwe wewel awana ana epaankaus naha pakul egonan, inoke sipi ge goti naha paimwil.”
GEN 29:9 Yakobo iyoho ya alonau hi baaba, inoke Letiyeli i vin, alonau tamana wana sipi, kaiwena iya ali tomatahikan.
GEN 29:10 Sauga Yakobo Letiyeli i kite alonau ge Leiban wana sipi, inoke i na wewel kenken awana ana epaankaus pat i pakul egonan ge wana valehe wana sipi i paimwil. He Letiyeli iya Yakobo wana valehe Leiban natuna yovana.
GEN 29:11 Inoke Yakobo Letiyeli i nalo ge i kahin anana i bwata.
GEN 29:12 Yaka i baek elana i ba, “Nau tamwam wana geman, nuna Lebeka natuna.” Inoke Letiyeli i tapalelu i na tamana wana wasa i pek.
GEN 29:13 Sauga Leiban wana geman wasana i hago, inoke i tapalelu i na i kite. Yaka i holatomwa ge i nalo, inoke i en hi na wana limiya. Yaka Yakobo bugul gegewena bolo hi masal elana i wasaan Leiban elana.
GEN 29:14 Inoke Leiban i baek elana i ba, “He tunahot owa tutu hot.” He weikena maisena Yakobo i miminaa Leiban elana,
GEN 29:15 enaa inoke Leiban i baek elana i ba, “Bwagana owa no geman hot, yaa nige bosowaina nu tuwalali bwagabwaga eliyau. U ba na hago, hauna kaba mola nuwam?”
GEN 29:16 He Leiban natunau yowau labui, toto gamaun alana Leya ge loena alana Letiyeli.
GEN 29:17 Leya nige ana awa i wawaisi hot, yaa Letiyeli i hebubun ge ana awa i gagahiyan.
GEN 29:18 Yakobo Letiyeli i hebabale inoke i baek Leiban elana i ba, “Baliman seben na tovelam eliyam natum yovana kekeisena Letiyeli kaiwena, inoke nu talamwan na alolonan.”
GEN 29:19 Anana Leiban i lahe i ba, “I waisi te na talamwan eliyam. Nige tau etega al ya nunuwatu-an ge tage ni alolonan. He alou owa ta minaa te.”
GEN 29:20 Inoke Yakobo i tovelam Leiban elana baliman seben Letiyeli kaiwena. Yaa baliman seben o, Yakobo eliyana i ola ya te lan ehila ya, kaiwena Letiyeli ana nunuwana i bwata hot elana.
GEN 29:21 Inoke Yakobo i baek Leiban elana i ba, “Natum u pem na alolonan. No tovelam ana baliman seben iyaka i pwawa, he nuwau alou naha mitoyawa.”
GEN 29:22 Inoke Leiban alolon hagalena i ginol, ge panuwa o gamagaliliyau gegewel i yogaagil hi nok.
GEN 29:23 Yaa bulin o natuna gamaun Leya te i ahe ge i na i pek Yakobo elana alona hi kenu matavi.
GEN 29:24 (He Leiban wana totuwalali loloyowanina yovana alana Silpa i pek natuna Leya elana wana totuwalali loloyowanina.)
GEN 29:25 Sauga lan i gan mweluluga, Yakobo i kite age Leya te alona hi kenu. Inoke i na Leiban elana ge i ba hugahuga i ba, “Hauna kaiwena ge pagan ya u ginol eliyau? Letiyeli kaiwena te ya tovelam eliyam! Ga i ola ge u kakaweyau?”
GEN 29:26 Anana Leiban i lahe i ba, “Ama panuwa e nige wama pagan i ola tage natuma kekeisena naha paalolon houwan, mulaa abwe gamaun.
GEN 29:27 He u matamatan ga natuma toto ya wana alolon ana yaliyaya wik maisena ni mowasi, yaka abwe loena al naha pewa. Yaa nasi baliman seben al nu tovelam eliyau iya kaiwena.”
GEN 29:28 Inoke Yakobo i ginol ola to. I matamatan wali alolon ana yaliyaya wik maisena i mowasi, inoke abwe Leiban natuna Letiyeli i pek Yakobo elana ge i alolonan.
GEN 29:29 He Leiban wana totuwalali loloyowanina yovana alana Bilha i pek natuna Letiyeli elana wana totuwalali loloyowanina.
GEN 29:30 Yakobo alona al Letiyeli hi kenu toyawa, yaka Letiyeli i nunuwana-an nabiyan, yaa Leya nige i nunuwana-an bubun. Inoke baliman seben al Yakobo i tovelam Leiban elana Letiyeli kaiwena.
GEN 29:31 Sauga Yehoba i kite Yakobo nige Leya i nunuwana-an bubun, inoke i talam ni abab ge natunau nihi gan, yaa Letiyeli i kobwas nige natuna i gagan.
GEN 29:32 Yaka Leya i liyan ge i ab natuna melutau, inoke alana i tun Lubeni. I tun ola o kaiwena i ba, “Yehoba o pulowan iyaka i kite. He nasi abwe lagou ni nunuwana-agau!”
GEN 29:33 Yaka abwe i liyan al ge i ab natuna melutau, inoke i ba, “Yehoba i hago te lagou nige i nunuwana-agau bubun, inoke natu tauina toto ya i pem al.” Yaka alana i tun Simiyon.
GEN 29:34 Yaka abwe i liyan al ge i ab natuna melutau, inoke i ba, “Nasi o nuwan ni bwata lagou elana, kaiwena natunau bolau eton ya abil.” Yaka alana i tun Libai.
GEN 29:35 Yaka abwe i liyan al ge i ab natuna melutau, inoke i ba, “Sauga ya Yehoba na tobalan.” Inoke alana i tun Yuda. Yaka abwe ab i pahanateli-an.
GEN 30:1 Sauga Letiyeli i atena iya nige bosowaina Yakobo natuna etega ni ab, inoke talina Leya i lamwa pulowanan. Yaka i baek Yakobo elana i ba, “U paliyanagau. Ebo nigeya, he binimala na aliga ya!”
GEN 30:2 Inoke Yakobo Letiyeli i hugaan ge i baek elana i ba, “Nau nige Yabowaine i oola. Iya te i kausiwa ge nige u aab!”
GEN 30:3 Yaka Letiyeli i baek elana i ba, “No totuwalali loloyowanina yovana Bilha hiwe. Alom nuku kenukenu, inoke ebo ni liyan ge ni ab, wawayau na awa natunagil. Yaka iya eliyana natuwau nihi gan.”
GEN 30:4 Inoke Letiyeli Bilha i pek Yakobo elana i tabwa lagona al. Inoke alona hi kenukenu,
GEN 30:5 yaka i liyan ge Yakobo natuna melutau etega i ab.
GEN 30:6 Inoke Letiyeli i ba, “Yabowaine iyaka i awa sapusapu-agau, ge no awanun i hago, yaka natu melutau etega i pem.” Inoke alana i tun Dani.
GEN 30:7 Bilha i liyan al, yaka i ab palabuina Yakobo natuna melutau.
GEN 30:8 Inoke Letiyeli i ba, “Ya logasisi nabi taliu elana ge ya lake.” Inoke alana i tun Napitalai.
GEN 30:9 He Leya i atena te iya iyaka ab i pahanateli-an, inoke wana totuwalali loloyowanina yovana, Silpa, i pek Yakobo elana i tabwa lagona al.
GEN 30:10 Silpa Yakobo natuna melutau etega i ab.
GEN 30:11 Yaka Leya i ba, “No waisi ya pwawa te.” Inoke alana i tun Gada.
GEN 30:12 Silpa i ab palabuina Yakobo natuna melutau.
GEN 30:13 Yaka Leya i ba, “Ya yaliyaya hot! Nasi yowau nihi awa yaliyaya-agau.” Inoke alana i tun Aseli.
GEN 30:14 He witi ana lovetomwa ana sauga elana, Lubeni i na uleya yaka mwawin alana mendeleik enuna i pwawal. Inoke enona enuna i bugulan ge i na i pek hinana Leya elana. Yaka Letiyeli i awanun Leya elana i ba, “Tab bosowaina mendeleik enona toto natum i pwawa, enuna nu pem elau?”
GEN 30:15 Yaa Leya i baek elana i ba, “Lagou iyaka u oe. Nige mananana, yaka nuwam al mendeleik enona toto natu i pwawa nu ahe?” Yaka Letiyeli i baek elana i ba, “Ebo mendeleik enona toto natum i pwawa nu pem elau, inoke molana nasi bulina alom ge Yakobo nuku kenu.”
GEN 30:16 Kokoyavi o elana, Yakobo i sikalem uleya, inoke Leya i na i pwawa kamwasaa ge i baek elana i ba, “Nasi bulina alou owa ta kenu, kaiwena mendeleik enona toto natu i pwawa, eliyana iyaka ya pwamolawa.” Inoke bulin o Yakobo alona ge Leya hi kenu.
GEN 30:17 Yaka Leya i liyan ge i ab panimala panunana Yakobo natuna melutau, kaiwena wana awanun Yabowaine i hago.
GEN 30:18 Yaka Leya i ba, “Yabowaine mola waiwaisana i pem, kaiwena valila no totuwalali yovana ya pek lagou elana.” Inoke alana i tun Isaka.
GEN 30:19 Yaka abwe Leya i liyan al ge i ab pasikisina Yakobo natuna melutau.
GEN 30:20 Inoke i ba, “Yabowaine o mulolu waiwaisana etega i muloluan eliyau, yaka nasi lagou ni awatauwagau, kaiwena natunau melubolau sikis ya abil.” Inoke alana i tun Sebuloni.
GEN 30:21 Sauga etega al abwe Leya yova etega i ab, inoke alana i tun Daina.
GEN 30:22 Yabowaine nige Letiyeli i nunuluwan, wana awanun i hago yaka i ba bosowaina natuna ni gan.
GEN 30:23 Yaka abwe i liyan ge natuna melutau etega i ab, inoke i ba, “O puluwawi iyaka Yabowaine i ahe yoho.”
GEN 30:24 Ge i ba, “Ya awanun Yehoba natu melutau etega al ni pem.” Inoke alana i tun Yosepa.
GEN 30:25 Letiyeli Yosepa i ab enaa, inoke Yakobo i baek Leiban elana i ba, “U talamwagau na sikal no panuwaa.
GEN 30:26 Lagowau kaiweliya ya tovelam nabi eliyam, he nu talamwagil na ahel aloliyau ge wawayau, yaka naha egon. Iyaka u atena te ya loaliga nabi ge ya tovelam eliyam.”
GEN 30:27 Yaa Leiban i baek elana i ba, “Ya awanun eliyam bahi nu eguluwagau. He sula ya ab inoke i pamasal te owa kaiwem Yehoba i muloluagau.
GEN 30:28 He molam u baunan na hago inoke na pwamolawa.”
GEN 30:29 Yakobo i baek elana i ba, “U atena ya te ya tuwalali nabi eliyam yaka wam bwasumu hi lowaisi, kaiwena ya matahikagil bubunil.
GEN 30:30 Valila nige ga ya nenem eliyam wam bwasumu nige hi gegewi, yaa sauga ya hi gewi nabi. Hauna labi ya noek ge hauna gun ebo ya ginol, Yehoba i mumulolu-agiwa. He hauna sauga ge na logasisi alowau natuwau wama waisi kaiwena?”
GEN 30:31 Inoke Leiban i nel Yakobo elana i ba, “Hauna gun na pewa?” Anana i lahe i ba, “Bahi bugul etega nu pepem. Yaa no nuwatu i ola hiwe. Ebo nu talamwi, inoke na tuwalali vevehe al ge wam bwasumu na matahikagil.
GEN 30:32 He lan ebe na na na nosola wam bwasumu ali yawi gegewel gamwaliyaa, inoke sipi tuwaliya bibikena gegewel, ge goti lelemwal o ebo leituntun gegewel, na teli walel. He bolo o nu pem molau.
GEN 30:33 Inoke bwaliga etimwawa nu kite pwawa ebo molau ya ahe paolaolaek o ebo ya kakawi. Ebo goti etega tuwana nige ni lelemwalemwa o ni leleituntun, o ebo sipi etega tuwana nige ni bibiki, nu kiteya no bwasumu ali yawi gamwanaa, inoke nu atena te ya kaome.”
GEN 30:34 Anana Leiban i lahe i ba, “I waisi, ta ginol ni ola wam baaba.”
GEN 30:35 Yaa lan o goti melubolau ge meluyowau bolo wawakeki i mihawahawan tuwaliyaa — bolo hi lemwalemwa, bolo hi leituntun ge bolo hi gayatomwa — gegewel Leiban i ahek yohil, avaliyau sipi gegewel bolo tuwaliya i biki. Inoke i telel natunau bolau nimaliyaa.
GEN 30:36 Yaka alonau ge natunau sipi ge goti hi ahel hi na panuwa etega ali bwaga i gan Yakobo elana, ana yapu i ola lan eton ana nawanawa. He Yakobo Leiban wana goti ge sipi bolo i eguluwagil i matahikagil.
GEN 30:37 Yakobo abwakil alaliya popla, almon ge pelein, laliya enuna i govel. Yaka kunisiliya i puni hawahawanan ge awalehina i puni teli, yaka wawakeki i masal ge ali awa i palemwalemwa.
GEN 30:38 Yaka ebwakil laliya bolo i puni hawahawanan i pamilil bwasumu wali abaimwim elana, yaka sauga ebo nihi nem im kaiwena, ebwakil iyoho mataliyaa. I pamililiya o, kaiwena sauga ebo bwasumu nihi nem im kaiwena, inoke nihi lolagolagona to.
GEN 30:39 Inoke sauga goti hi lopoipoi, he ebwakil laliya iyoho awoliyaa, yaka natuliyau hi abil hi lolemwalemwa, hi loleituntun o ebo hi logayatomwa.
GEN 30:40 Yakobo sipi i walel abaliya i getoga. Yaka wali sauga lolagolagon elana, sipi i paawona noek wana goti lelemwal ge Leiban wana goti tuwaliya bibikel elal. Yaka sipi hi ab natuliyau tuwaliya i biki. I ginol ola o, inoke iya totona wana bwasumu ali yawi hi gan, yaa nige i tetelel pamaisena alonau Leiban wana bwasumu.
GEN 30:41 He goti meluyowau gasigasisel wali sauga lolagolagon, inoke Yakobo abwakil laliya ni pamilil wali abaimwim elana goti mataliyaa, inoke sauga nihi lopoipoi, ebwakil laliya iyoho awoliyaa.
GEN 30:42 Yaa bolo nige hi gagasisi wali sauga lolagolagon, inoke Yakobo nige abwakil laliya i papamilil mataliyaa. Yaka goti bolo nige hi gagasisi heliya Leiban wana bwasumu, ge bolo hi gasisi heliya Yakobo wana bwasumu.
GEN 30:43 Ginol o eliyana Yakobo i gogomwau nabi. Wana sipi ge wana goti, wana kamel ge wana donki hi gewi nabi, i ola al wana totuwalali bolau ge yowau.
GEN 31:1 Yakobo wasa i hago Leiban natunau bolau hi baaba kaiwena hi ba, “Tamala wana bugubugul gegewena Yakobo i bugulan te i gogomwaui e.”
GEN 31:2 I ola al Yakobo i kite Leiban wana ginol eliyana nige i oola valila.
GEN 31:3 Inoke Yehoba i baek Yakobo elana i ba, “Nu sikal nu na tamwam ge tubum wali panuwaa tutumwau elal. He nau alou owa.”
GEN 31:4 Yaka Yakobo baaba i patuna Letiyeli ge Leya eliyalil nihi nem ge nihi kite uleya, labi toto wana bwasumu i teleliya.
GEN 31:5 Hi vin elana inoke i baek elal i ba, “Ya kite tamamiu wana ginol eliyau nige i oola valila, yaa nam wana Yabowaine i miminaa eliyau.
GEN 31:6 He komiu ku atena te ginebi ge no gasisi bwalibwaligena ya tuwalali tamamiu kaiwena,
GEN 31:7 yaa i kakakaweyau ge pagewigewi molau i teliteli pwapwati. Yaa Yabowaine nige i tatalam tage wana ginol o eliyana ge nau ni pakalau.
GEN 31:8 Sauga ebo ni ba, ‘Bwasumu tuwaliya lelemwana nu ahel wam tuwalali molana,’ yaka bwasumu toabab gegewel hi ab natuliyau tuwaliya lelemwana. Ge sauga ebo ni ba, ‘Bolo tuwaliya gayatomwa nu ahel molam,’ yaka bwasumu toabab gegewel hi ab natuliyau tuwaliya gayatomwa.
GEN 31:9 Inoke ginol o eliyana Yabowaine tamamiu wana bwasumu i aheliem elana ge i pem eliyau.
GEN 31:10 “He bwasumu wali lolagolagon ana sauga elana, kenonou etega ya kenonouan. Matau ya lihin ge ya kite goti melutauil bolo avaliyau ge goti meluyowau hi lolopoipoi, heliya tuwaliya gayatomwa, lelemwal ge leituntun.
GEN 31:11 Yaka kenonou o elana Yabowaine wana anelose i baem eliyau i ba, ‘Yakobo.’ Yaka anana ya lahe ya ba, ‘O, nau iyahe.’
GEN 31:12 Inoke i ba, ‘Matam nu lihin ge nu kite te goti melutauil bolo avaliyau ge goti meluyowau hi lolopoipoi, heliya tuwaliya gayatomwa, lelemwal ge leituntun. He nau te ya ba ge hi ola o, kaiwena Leiban wana ginol eliyam gegewena iyaka ya kite.
GEN 31:13 Nau Yabowaine toto ya masala eliyam panuwa Betel elana, labi toto pat u pamilila ge enonu u hol pwatanaa, ge u papasila nu tapwaloloem ya te elau. He sauga ya nu lovivina yaka labi ya nu eguluwan ge nu sikal panuwa toto u masala.’”
GEN 31:14 Yaka Letiyeli ge Leya Yakobo anana hi lahe hi ba, “Nige tamama wana gogomwau etega ni nenem eliyama ge ana waisi naha pwapwawa!
GEN 31:15 Wana ginol eliyama i ola ama panuwa getoga yowauiliyau. I paliagima eliyam, inoke molama gegewena iyaka i apapanak-an haba.
GEN 31:16 He gogomwau bolo Yabowaine i aheliem tamama elana ge i pewa eliyam, gegewena o ama ge natumeyau eliyama to. He nu ginol ni ola hauna toto Yabowaine i baunan eliyam.”
GEN 31:17 Inoke Yakobo natunau ge lagonau i usanil kamel pwataliyaa
GEN 31:18 ge wana bwasumu gegewel i panohouwa-agil awonaa. He wana bugubugul gegewena bolo i pwawal Mesopoteimiya i ahel, yaka i egon ni na tamana elana labi Kenani.
GEN 31:19 Mulaa abwe hi egon, Leiban i na wana sipi pupunoliya i tomwatomwa, yaka Letiyeli tamana wana limi ana yabowaineyau gogoginolil i kaomel.
GEN 31:20 He Yakobo nige wana egon wasana i babaunan Leiban gagama Alam elana, yaa i kakawe ge i lou sumi.
GEN 31:21 Inoke wana bugubugul gegewena i bugulan ge i lou, yaka wewel Yupeleitis i kalapanet-an ge labi Giliyad oyana kaiweliya i nanawa.
GEN 31:22 Lan etonina elana abwe Leiban wana wasa hi pek te Yakobo iyaka i lou.
GEN 31:23 Inoke tutunau i ahel alonau, ge lan seben hi tatauliulil Yakobo enaa, ana siga hi nopakelakelaubwa elana labi Giliyad oyana elal.
GEN 31:24 Bulina Yabowaine i masala Leiban ana kenonou elana ge i baek elana i ba, “Wam baaba gegewena Yakobo elana nu matahikan.”
GEN 31:25 He Yakobo wana epanapana i pamilila to Giliyad oyana elal. Inoke sauga Leiban Yakobo i kukuhikan, yaka alonau tutunau wali epanapana hi pamilila al to.
GEN 31:26 Inoke Leiban i na i baek Yakobo elana i ba, “Ga i ola ge u kakaweyau ge natuwau yowau u ahel egonagil i ola u oeliem haveyana?
GEN 31:27 Hauna kaiwena u kakaweyau ge u lou sumi? Binimala valila no wasa nu pem, inoke wami egon ana yaliyaya naha ginol ge naha wonawona ginebi tambalin ge gita ona.
GEN 31:28 Yaa nige no sauga etega u pepem tage tubuwau aloliyau ge hinaliyau na nalol ge na lokaiyoni elal. Sigasiga paganina hot u ginol!
GEN 31:29 No gasisi i gan bosowaiu na apanakimiu, yaa bulina tamwam wana Yabowaine i baem elau i ba, ‘Wam baaba gegewena Yakobo elana nu matahikan.’
GEN 31:30 He ya atena te u egon kaiwena nuwam hot nu sikal wam panuwaa. Yaa hauna kaiwena no limi ana yabowaineyau gogoginolil u kaomel?”
GEN 31:31 Inoke anana Yakobo i lahe i ba, “Ya lou sumi kaiwena ya lovakun. Ya nuwatu te nasi natumwau yowau nu ahel pasikalil.
GEN 31:32 Yaa ebo wam limi ana yabowaineyau nu pwawaliya ama etega eliyana, he gamagal o ni aliga. Tutulau mataliyaa u loya. Ge ebo wam bugul etega nu pwawaa eliyau, inoke nu ahe.” He Yakobo nige i aatena te Letiyeli tamana wana limi ana yabowaineyau i kaomel.
GEN 31:33 Inoke Leiban i na i ulutuk Yakobo wana epanapana gamwanaa, yowau totuwalali eluwa wali epanapana gamwanaa ge Leya wana epanapana gamwanaa, yaa nige bugul etega i pwapwawa. I tagila Leya wana epanapana elana inoke i na i ulutuk Letiyeli wana epanapana gamwanaa.
GEN 31:34 He Letiyeli iyaka etimwawa tamana wana limi ana yabowaineyau i ahel ge i telel abamisiyo toto hi teteliya kamel pwatanaa gamwana etega elana, ge i anhikagil. Leiban epanapana gamwana gegewena i loyaan bubun, yaa nige bugul etega i pwapwawa.
GEN 31:35 Yaka abwe Letiyeli i baek tamana elana i ba, “Tonowak, bahi nu huhuga eliyau. Nige bosowaiu na lut ge na talmilil maninimwa, kaiwena ya weikena kasiyebwa.” Inoke Leiban i loyaloya, yaa nige wana limi ana yabowaineyau i pwapwawal.
GEN 31:36 Inoke Yakobo i huga ge Leiban i ba lalaan i ba, “Hauna nak ya ginol? O ebo hauna logugui ya leke ge kaiwena o lau u lau ge u tatauliulil-agau?
GEN 31:37 No bugubugul gegewena iyaka u loyaagil haba. Tab wam limi bugulina etega u pwawa? Ebo i ola, he nu teliya hiwe owa ge nau tutulau mataliyaa, yaka nihi hilela henala ge i sapu, owa o ebo nau.
GEN 31:38 “Ya miminaa eliyam baliman ana gewi tuwenti. Wam sipi ge goti ya matahikagil ge hi abab bubun. Nige wam sipi tauina etega ya aan kaome.
GEN 31:39 Sauga ebo bwasumu sosokana wam sipi o ebo goti etega i alapaaliga, inoke totou no sipi o ebo goti ya aahe ge ya teteli lahe. Nige tage toto i aliga na pwataniwa elam ge nu kite. Bwagana ebo i yaomala lana o ebo bulina, yaka lahena bana u aawa molamola eliyau.
GEN 31:40 Lana sabwelu kalakalasina i lolau, ge bulina ya wawatut. Ge nige ya kekenu bubun.
GEN 31:41 Baliman ana gewi tuwenti ya miminaa eliyam ya olaola ya to. Baliman potin ya tovelam eliyam natumwau yowau labui kaiweliya, ge baliman sikis ya tuwalali wam bwasumu kaiweliya. Yaa pagewigewi molau u teliteli pwapwati.
GEN 31:42 Binimala tubu Abalahama wana Yabowaine toto nam Aisake i awatauwan, nige ni miminaa eliyau, he nimwau enoenovana ya te nu patunau na egon. Yaa Yabowaine no lomwan ge no tuwalali gagasisi i kite, inoke toto o kaiwena te bulin i ba pahenapowa.”
GEN 31:43 Inoke Leiban Yakobo anana i lahe i ba, “Yowau bolo e heliya natuwau, ge natuliyau heliya tubuwau. Bwasumu bolo e nau no bwasumu, ge bugubugul gegewena bolo u kitel e nau no bugul. Yaa iyaka nige bosowaiu bugul etega na ginol ge natuwau yowau aloliyau ge natuliyau na ahel pasikalil.
GEN 31:44 He alou owa ta pebabateli-agila. Ge etotohina pat ta pahe ni panuwahikagila wala bateli kaiwena.”
GEN 31:45 Inoke Yakobo pat yayapona etega i ahe ge i pamilil i ola kokola.
GEN 31:46 Yaka i ba tutunau elal pat enuna hi bugulan ge epwepwet hi pahe. Inoke Yakobo ge Leiban hi pebabateli-agil, yaka avaliyau ge tutuliyau hi misiyo epwepwet gegelinaa ge hi anan.
GEN 31:47 He liwanina i ola hiwe. Leiban epwepwet o alana i tun Pana Alameik elana Yegal Sahaduta ge pana Hibilu elana Yakobo i tun Galid.
GEN 31:48 Leiban i baek Yakobo elana i ba, “Epwepwet toto e owa ge nau ni panuwahikagila wala bateli kaiwena toto nasi ta ginol.” Heiya te kaiwena alana hi tun Galid.
GEN 31:49 Inoke i ba al i ola, “Ya awanun Yehoba ni kite hikagila sauga ebo ta miwali.” Yaka epwepwet o alana al hi tun Mispa.
GEN 31:50 Inoke Leiban i ba vevehe al i ba, “Ebo natuwau yowau ali hehegan nu apapanak-an, o ebo yowau enuna al nu alolonagil, bwagana nige gamagal etega ni gagan ge ni kikite, yaa nu nuwahikan te Yabowaine iya owa ge nau ala topekiti.”
GEN 31:51 Yaka i baek al Yakobo elana i ba, “Epwepwet ge pat i milil i ola kokola nu kitel e, bolo ya ba ge ta ginolil owa ge nau ala luwaluwala.
GEN 31:52 Heliya nihi panuwahikagila wala bateli kaiwena. Inoke nau bahi epwepwet ya na lilikaan ge na nonowa wam labiya na hahaveyan eliyam, ge owa bahi epwepwet ya ge pat i milil i ola kokola ya nu lilikaan ge nu nenem no labiya nu hahaveyan eliyau.
GEN 31:53 Ya awanun tubum Abalahama wana Yabowaine ge tubu Naho wana yabowaine, ebo ala toto eluwa etega bateli ya ni leke, nihi lahe.” Inoke Yakobo i bateli ola to, ge Yabowaine toto tamana Aisake i awatauwan alana i papasila-an.
GEN 31:54 Yaka Yakobo bwasumu etega i lol ge i powonan Yabowaine elana ge tutunau gegewel i yogaagil hi na hi anan. Hi anan haba inoke bulin o hi kenuana to Giliyad oyana elal.
GEN 31:55 Lan i gan mweluluga kekeisi, Leiban natunau yowau avaliyau ge natuliyau i nalol, inoke i lokaiyoni elal, ge i sikal i na wana panuwaa.
GEN 32:1 Yakobo al ge i egon, i nawanawa Kenani kaiwena, inoke Yabowaine wana aneloseyau hi pwawa.
GEN 32:2 Sauga aneloseyau i kitel yaka i ba, “Yabowaine wana boda te.” Inoke panuwa o alana i tun Mahanaim.
GEN 32:3 Yakobo elopapatuna i patunal nihi houwa awonaa nihi na talina Iso elana labi Seil panuwa Idom.
GEN 32:4 I baek elal i ba, “Nuku baek no tonowak Iso elana nuku ba ola hiwe: Yakobo alona wana hanalau i ba, ‘Ya miminek Leiban elana sauga yayapona ana siga sauga ya.
GEN 32:5 No bulumwakau, no donki, no sipi, no goti ge no totuwalali bolau ge yowau hi gan. Taliu, alou ge no awatauwan baaba ya ya patunawa nuwau alom wam yaliyaya nu aheyau.’” Inoke hi egon hi na Iso elana.
GEN 32:6 Sauga elopapatuna hi sikal Yakobo elana, inoke wana wasa hi pek hi ba, “Ha nok talim Iso elana wam baaba ha baunanik, he sauga ya iya iyoho i nenem elam, alonau ge ana hevalau ali gewi po handeled (400).”
GEN 32:7 Yakobo i lovakun nabi ge atena i bwanabwana. Yaka gamagalau bolo alonau hi notoyawa i walel boda labui i ginolil, avaliyau ge bwasumu sipi, goti, bulumwakau ge kamel.
GEN 32:8 He i nuwatu ola hiwe, “Ebo Iso ni nem haveyan ni ginol ge boda houwan ni lolil, inoke boda eluwana al iyoho bosowaina nihi lou.”
GEN 32:9 Inoke Yakobo i awanun i ba, “Tubu Abalahama wana Yabowaine, ge nam Aisake wana Yabowaine, no awanun nu hago. O Yehoba, valila u baem elau u ba, ‘Nu sikal wam panuwaa ge tutumwau elal, yaka na labewa ge bugul gegewena ni waisi eliyam.’
GEN 32:10 Nau wam totuwalali nige no waisi i gagan, yaa u muloluagau ge wam ginol gegewena i waisi eliyau. Sauga ya lou wewel Yolidani ya kalapanet-an, enonovau ya, iyai te no suki enawanawa. Yaa sauga ya ya sikalim, natuwau ge no bwasumu hi gewi, yaka alowau ama boda i labui.
GEN 32:11 Ya awanun elam nu pwamwalau taliu Iso elana, kaiwena ya lovakun eba ni nem ni haveyan eliyama, ge gegewema ni pwamowasema alomeyau yowau ge wawayau.
GEN 32:12 He valila u ba, ‘Na labewa bugul gegewena ni waisi eliyam, ge tubutubumwau na pagewel ali gewi ni ola gilesa talbwasiya, nige bosowaina gamagal etega ni vasilel.’”
GEN 32:13 Yakobo i kenuwa to, yaka lan i gan talina Iso ana mulolu enuna i hilel wana bwasumu gamwaliyaa, i ola hiwe:
GEN 32:14 goti yowau ali gewi tu handeled (200) ge bolau tuwenti (20), sipi yowau ali gewi tu handeled (200) ge bolau tuwenti,
GEN 32:15 kamel yowau ali gewi teti avaliyau ge natuliyau, bulumwakau yowau ali gewi poti (40) ge bolau elulutega (10), ge donki yowau ali gewi tuwenti (20) ge bolau elulutega (10).
GEN 32:16 Inoke bwasumu ali yawi maisena ge maisena i telel wana totuwalali nimaliyaa ge i baek elal i ba, “Nuku nohouwa awowa bwasumu ali yawi maisena ge maisena ali bwaga ni gan avaliyau elal.”
GEN 32:17 Inoke i baek wana totuwalali elana toto bwasumu ali yawi houwan i matahikagil i ba, “Nasi taliu Iso ni pwawawa kamwasaa, yaka ni nel eliyam ni ba, ‘Henala wam tonowak, ge ga u nana? Henala wana bwasumu gegewel hi nohouwa awomwa?’
GEN 32:18 Yaka anana nu lahe nu ba, ‘Wam totuwalali Yakobo wana bwasumu te, i patunal owa wana tonowak Iso am mulolu. He iya iyoho i nenem emeya.’”
GEN 32:19 Yakobo i baek al wana totuwalali elal, bolo yawi eluwana, etonina ge yawi gegewel al hi matahikagil, i ba, “Sauga Iso nuku pwawa, yaka baaba maisena o nuku baunan elana.
GEN 32:20 Ge bahi nuku nunuluwan te nuku ba, ‘Wam totuwalali Yakobo iyoho i nenem emeya.’” He Yakobo i ginol ola to, kaiwena i nuwatu ola hiwe, “Mulolu bolo ya na patunal houwa yaka Iso nuwana na pawaisi, inoke sauga naha petupatupa-agima, tabana nasi ni yaliyaya kaiweu.”
GEN 32:21 Inoke Yakobo wana mulolu i patunal houwa awonaa, yaka bulin o iya i kenuwa ga to abaholavi o elana.
GEN 32:22 Bulin o elana Yakobo i lut, yaka lagonau hot eluwa ge lagonau al totuwalali eluwa, avaliyau ge natunau bolau elulutega maisena (11), i ahel, inoke wewel Yabok gamwana toto nige i mimilau hi kalapanet-an.
GEN 32:23 Sauga i pakalapanet-agil haba, yaka abwe i sikal i na i baek wana totuwalali elal wana bwasumu ge wana bugubugul gegewena hi bugulan ge heliya al wewel hi kalapanet-an.
GEN 32:24 Yaa Yakobo maisena ya hi eguluwana to. Yaka tau etega i na alona hi lopepeunuk ge hi logalogasisi i na ana siga kelaubwa lan ni gan.
GEN 32:25 Sauga tau o i atena nige bosowaina Yakobo ni gasisi lake, inoke i pihikana Yakobo nagilina puna ana tubwi elana, i pikiwan, ge mwena i mwakiwan.
GEN 32:26 Yaka i baek Yakobo elana i ba, “U teleyau na egon, kaiwena iyaka lan i gagan te.” Yaa anana Yakobo i lahe i ba, “Nige na tetelewa ana siga nu ba muloluagau.”
GEN 32:27 Yaka tau o i nel Yakobo elana i ba, “Alamwek?” Anana i lahe i ba, “Alau Yakobo.”
GEN 32:28 Inoke tau o i ba, “Alam nige al ni oola Yakobo, yaa alam ya tun Isileli, kaiwena alom Yabowaine ge alomwau gamagal ku logalogasisi ge u gasisi hot.”
GEN 32:29 Yakobo i baek elana i ba, “Alamwek? Alam ga nu lumen.” Yaa tau o i ba, “Bahi alau nu neneli!” Yaka abwe Yakobo i ba muloluan.
GEN 32:30 Yakobo i ba, “Yabowaine ya kite alou maninima ha petupatupa-an, yaa nige ya aaliga.” Inoke panuwa o alana i tun Peniyel.
GEN 32:31 Sabwelu i ha ga abwe Yakobo panuwa Peniyel i eguluwan, yaa i nonohomhom kaiwena mwena i mwakiwan.
GEN 32:32 Inoke saugena o ge i nem ana siga sauga ya, ebo boda Isileli bwasumu etega hi lol, nagilina puna bunumwina ewahilina nige hi aan, kaiwena tau o i pihikana Yakobo nagilina puna ewahilina elana yaka mwena i mwakiwan.
GEN 33:1 Yakobo matana i lihin talina i kite i nenem, alonau ge ana hevalau ali gewi po handeled, inoke natunau i walel hi na hinaliyau, Leya, Letiyeli ge totuwalali yowau labui elal.
GEN 33:2 Totuwalali yowau labui aloliyau ge natuliyau i teli pahouwa-agil, eliyaa Leya alonau ge natunau, yaka eliyaa al Letiyeli ge Yosepa.
GEN 33:3 Inoke iya i nohouwa awoliyaa. He iyoho i nanawa talina eliyana, yaka paseben i kukululu maninina i pahanalowanek bilibiliya.
GEN 33:4 Yaa Iso i tapalelu nem talina i holatomwa, yaka nimana i alipainan mwamwalinaa ge i nalo. Inoke ali toto labui hi kahikahin.
GEN 33:5 Yaka Iso matana i lihin yowau aloliyau ge natuliyau i kitel, inoke i nel i ba, “Henalau alomwau e?” Anana Yakobo i lahe i ba, “Wawayau bolo ya, Yabowaine i muloluagau inoke i pem nau wam totuwalali eliyau.”
GEN 33:6 Yaka totuwalali yowau labui aloliyau ge natuliyau hi noha Iso elana ge hi kululu matanaa.
GEN 33:7 Yaka abwe Leya alonau ge natunau hi noha Iso elana ge hi kululu matanaa. Mowamowasena, Letiyeli alona ge Yosepa hi na hi ginol i ola al to.
GEN 33:8 Yaka Iso i nel Yakobo elana i ba, “Bwasumu ona ali yawi bolo ya pwawal, ali nuwatu ga i ola?” Anana Yakobo i lahe i ba, “Ya ginol ola o, nuwau owa no tonowak nu yaliyaya-agau.”
GEN 33:9 Iso i baek Yakobo elana i ba, “Taliu, iyaka bosowaiu. He owa wam bugul ni minewa eliyam.”
GEN 33:10 Yaa Yakobo i baek elana i ba, “Bahiwa! Ebo iyaka u yaliyaya-agau, he no mulolu toto ya pewa nu ahe. Sauga maninim ya kite i ola te Yabowaine maninina ya kikite, kaiwena alom wam yaliyaya u aheyau.
GEN 33:11 He mulolu bolo ya patuna eliyam nu ahe, kaiwena Yabowaine i muloluagau he iyaka i olaolaek eliyau.” Inoke Yakobo i ba lawalawakik, yaka Iso mulolu o i ahe.
GEN 33:12 Inoke Iso i ba, “Ta egonan alowau komiu ta notoyawa.”
GEN 33:13 Yaa Yakobo i baek elana i ba, “No tonowak, u atena te wawayau nige hi gagasisi, ge ya nuwanuwatu bwasumu bolo natuliyau hi papaalahul kaiweliya. Ebo bwasumu na patotoel ge nihi nonabinabi lan maisena, he nasi gegewel nihi aliga.
GEN 33:14 U nohouwa, yaka abwe nau kekeisi kekeisi na nawanawa, na golugoluwa wawayau ge bwasumu wali nawanawa elana. Yaka abwe naha nowa labi Seil elana.”
GEN 33:15 Inoke Iso i baek elana i ba, “He o hevalau enuna na telel eliyam, yaka abwe nihi ahemiu ge nuku nem.” Anana Yakobo i lahe i ba, “Ni ola! Tonowak, nu yaliyaya-agau ge ta ginol ni ola no nuwatu.”
GEN 33:16 Inoke lan o Iso i nawanawa i sisikal labi Seil.
GEN 33:17 Yaa Yakobo i na panuwa Sukot inoke wana limi etega i tal, ge gonu enuna i ginolil wana bwasumu kaiweliya. Heiya te kaiwena ge panuwa o alana hi tun Sukot.
GEN 33:18 Yaka abwe i na panuwa Sekemi labi Kenani elana. Inoke alona wana molu i sikalem Mesopoteimiya i na i vin labi toto valila i egoegona. Yaka i holaviya panuwa Sekemi awonaa.
GEN 33:19 Inoke bilibili toto wana epanapana i pamilila i pwamolaa Heimo natunau eliyalil, molana mani silba elulu bwagabwaga (100). He Heimo natuna etega alana Sekemi.
GEN 33:20 Inoke Yakobo abapowon etega i pamilila to labi o elana, yaka alana i tun “Yabowaine, iya Isileli wana Yabowaine.”
GEN 34:1 Lan etega Daina, Yakobo ge Leya natuliya yovana, i tagil i na labi o yowauiliyau i kitel.
GEN 34:2 Heimo gagama Hivi, iya labi o ana tonowak bwabwatana, natuna tauina alana Sekemi. Sauga Sekemi Daina i kite, inoke i lib ge i loneganega-an.
GEN 34:3 Sekemi Yakobo natuna Daina i hebabale ge i nunuwana-an, yaka baaba luluvena i baubaunan elana tage nuwana ni ba ahe.
GEN 34:4 Yaka abwe i baek tamana Heimo elana i ba, “Yova o nu ahe lagou.”
GEN 34:5 Sauga Yakobo wasa i hago Sekemi Daina i lib ge i loneganega-an, he sauga o elana natunau bolau heliya iyoho wana bwasumu hi matamatahikagil uleya. Inoke i anagugumwan nige bugul etega i giginol, i matamatan nihi sikal elana.
GEN 34:6 Yaka Sekemi tamana Heimo i na alona Yakobo nihi liwaliwan, ge Sekemi al i toulil.
GEN 34:7 He Yakobo natunau nuliya wasana iyaka hi hago, ge hi vin, hi sikalem uleya. Nuwaliya i nak ge hi huga nabi, kaiwena ginol toto Sekemi i ginol Yakobo natuna elana, iya ginol pulupuluwawena hot boda Isileli mataliyaa, ginol ololana bahi gamagalau nihi giginol.
GEN 34:8 Heimo i baek elal i ba, “Natu Sekemi natumiu meluyovana i hebabale. He ya awanun eliyamiu, nuku talamwan elana ge ni alolonan.
GEN 34:9 Inoke alomeyau komiu ta alolon nem nowa. Natumiyau yowau nuku talamwagil alomeyau naha alolon, ge natumeyau yowau nuku ahel alomiyau nuku alolon.
GEN 34:10 Inoke alomeyau komiu ta mina. Wama panuwa labena gegewena i mwapwela eliyamiu, inoke nuku minaa, nuku nem nowa-an, ge enuna nuku pwamola wami bilibili.”
GEN 34:11 Yaka Sekemi i baek Daina tamana ge nunau elal i ba, “No nuwatu nuku yaliyaya-an, yaka hauna gun nuku awanuni, nasi na pewa eliyamiu.
GEN 34:12 Bwagana yova molana ge ami mulolu ali bwata ga nuku teli ola, hauna gun nuku awanuni, nasi na pewa. Iyai te yova nuku talamwan ge na alolonan.”
GEN 34:13 Yakobo natunau hi nuwanuwatu ginol nanakina kaiwena, toto Sekemi i ginola nuliya elana. Inoke alona wali kakawi hi baek Sekemi ge tamana Heimo elal,
GEN 34:14 hi ba, “Nige bosowaina numa naha talamwan tau etega elana, toto nige tuwana buhuna kunisina hi gogotomwa yoho. Ebo naha ginol ola o, nasi naha puluwawi nabi.
GEN 34:15 Nige wami awanun naha tatalamwi ana siga ebo wami bolau gegewel tuwaliya buhuna kunisina nihi gotomwa yoho ge nuku ola ama.
GEN 34:16 Yaka abwe natumeyau yowau naha talamwagil alomiyau nuku alolon, ge natumiyau yowau naha ahel alomeyau naha alolon. Yaka alomeyau komiu ta mina ala boda maisena.
GEN 34:17 Yaa ebo nige wama baaba nuku hahago ge gotomwa yoho paganina nuku giginol, he numa ha aahe ha eegon.”
GEN 34:18 Inoke Heimo alona ge natuna Sekemi nuwatu o hi awa wawaisi-an.
GEN 34:19 Yaka Sekemi etimwawa i na i ginol ola wali baaba, kaiwena Yakobo natuna meluyovana i hebabale hoti. He Sekemi ana awatauwan i bwata tamana wana limi ana heniheni ge tutunau gamwaliyaa.
GEN 34:20 Yaka alona ge tamana hi nok hi na abamimigogowa panuwa ana gana ana abauluulutuka. Inoke hi liwaliwan wali panuwa bolauiliyau elal,
GEN 34:21 hi ba, “Bolau ya heliya gamagalau waiwaisal hi nununuwana. He nihi minaa wala panuwaa ge nihi nem nowa-an. Wala labi i bwata heliya ge kila bosowaila ya. Natuliyau yowau ta ahel ta alolonagil, ge natulau yowau ta talamwagil nihi alolonagil.
GEN 34:22 Yaa nige nihi tatalam avalau ta mimina ala boda maisena, ana siga ebo kila bolau gegewela gogotomwa yoho paganina ta ginol ge ta ola heliya.
GEN 34:23 Ta ginol ola to, yaka wali bwasumu ge wali gogomwau gegewena kila wala bugul. He wali nuwatu ta talamwi, yaka avalau ta mipamaisena.”
GEN 34:24 Inoke bolau bolo abamimigogowa panuwa ana gana ana abauluulutuka, gegewel Heimo ge natuna Sekemi wali baaba hi awa wawaisi-an. Yaka panuwa o bolauiliyau gegewel tuwaliya buhuna kunisina hi gotomwa yoho.
GEN 34:25 Lan eton i mowasi, bolau ali gotomwa yoho lomwanina iyaho ya ge nige hi nunuwatu tage abwe nak etega ni gan. Inoke Yakobo natunau eluwa Simiyon ge Libai, heliya Daina nunau hot, wali elohaveyan kilepana hi ahel hi na hi ulutuk panuwa gamwanaa, yaka bolau gegewel hi lolil habal,
GEN 34:26 aloliyau Heimo ge natuna Sekemi. Yaka Daina hi ahe Sekemi wana limiya ge hi egon.
GEN 34:27 Yaka abwe Yakobo natunau bolau enuna hi na bugubugul hi aheliya toyaomal tuwaliyaa, ge panuwa o ana gogomwau gegewel hi oel, Sekemi wana ginol nanakina nuliya elana lahena.
GEN 34:28 He wali sipi, wali bulumwakau, ge wali donki, bolo panuwa gamwanaa o ebo tolinaa, hi bugulan.
GEN 34:29 I ola al wali wasawasa buguliliyau gegewel, ge yowau gegewel avaliyau ge wawayau, bugul gegewel limi gamwaliyaa, hi oel.
GEN 34:30 Yaka abwe Yakobo i baek Simiyon ge Libai elal i ba, “Komiu o pulowan iyaka ku ginol. Alau iyaka ku apapanak-an, Kenani ge Pelisi ge labi ya gamagaliliyau gegewel nihi awa bwaibwaikikin-agau. He kila nige ta gegewi, inoke ebo ali boda nihi pamaisena ge nihi haveyan eliyala, nasi alowau ge o heniheni gegewela nihi pwamowasela.”
GEN 34:31 Yaa alona wali huga anana hi lahe hi ba, “Age waisi o, ebo numa ni ginol olaan ni ola iya tololoneganega?”
GEN 35:1 Yabowaine i baek Yakobo elana i ba, “U na panuwa Betel ge nu minaa to, yaka abapowon etega nu ginol panuwa o elana ge nu tapwaloloem elau, nau Yabowaine valila ya masala eliyam sauga toto u lou talim Iso elana.”
GEN 35:2 Inoke Yakobo i baek wana limi ana heniheni avaliyau gamagalau gegewel bolo alonau elal, i ba, “Panuwa getoga wali yabowaine gogoginol bolo iyoho eliyamiu nuku aliyohil. Yaka nuku abubunimiu nuku yanayana tapwalolo kaiwena, ge kaliko waiwaisana nuku galoil.
GEN 35:3 Panuwa ya ta eguluwan ta na panuwa Betel, yaka abapowon etega na ginol ge ta tapwalolo Yabowaine elana, iya i labeyau o pulowan ana sauga elana ge labi gegewena ya noek alou ya.”
GEN 35:4 Yaka panuwa getoga wali yabowaine gogoginol bolo iyoho elal gegewel, ginebi ge heliya tanaliya ana komwakomwa, hi bugul pek Yakobo elana ge i yamwil ebwakil bwabwatana gabulanaa panuwa Sekemi elana.
GEN 35:5 Inoke Sekemi hi eguluwan, ge sauga hi nawanawa, yaka Yabowaine lovakun bwabwatana hot i ginol panuwa bolo labeliyaa gamagaliliyau elal, inoke nige haveyan kaiwena hi tatauliulil-agil.
GEN 35:6 Inoke Yakobo alonau ge wana boda gegewel hi na hi vin panuwa Lus elana (he alana al te Betel), iyoho labi Kenani.
GEN 35:7 Inoke pat i pahe abapowon i ginola to, yaka panuwa o alana i tun “Betel ana Yabowaine,” kaiwena panuwa o elana te valila Yabowaine i masala elana sauga toto i lou talina elana.
GEN 35:8 Debola, Lebeka wana totuwalali yovana toto ana tomatahikan, i aligaa to, inoke tuwana hi yamwiya abwakil bwabwatana alana ouk gabulanaa Betel labena yavanaa. Inoke abwakil o alana hi tun “Kahin Abwakilina.”
GEN 35:9 Yakobo iyoho Betel i sikalem Mesopoteimiya, inoke Yabowaine i masal al elana ge i ba muloluan.
GEN 35:10 I baek elana i ba, “Alam Yakobo, yaa alam nige al ni oola Yakobo. Alam ya tun Isileli.”
GEN 35:11 Yaka i ba vevehe al i ba, “Nau Yabowaine Togasisi Hot. Tubutubumwau na pagewel, yaka nihi tabwa boda bwabwatana ali un tomaha ge tomaha, ge kin ona nihi masalem owa eliyam.
GEN 35:12 He bilibili toto ya pek Abalahama ge Aisake elal, ya pewa elam, ge na pek al tubutubumwau elal.”
GEN 35:13 Yabowaine i baaba haba eliyana, yaka abwe i eguluwai.
GEN 35:14 Inoke Yakobo pat yayapona etega i pamilila to labi toto Yabowaine i baaba eliyana. Yaka oine i hol pwatanaa wana mulolu Yabowaine elana, ge enonu al i hol pat pwatanaa i pwabwabwalena.
GEN 35:15 Inoke Yakobo panuwa o alana i tun Betel, kaiwena labi o elana Yabowaine i baaba eliyana.
GEN 35:16 Yaka Yakobo alonau ge wana boda Betel hi eguluwan ge hi nawanawa al. Ali bwaga kekeisi i gan awan Epalat elana, he Letiyeli wana ab ana sauga iyaka i pwawa, yaa wana ab i pulowan hot.
GEN 35:17 Iya iyoho ya i logalogasisi, yaka topapaab i baek elana i ba, “Bahi lovakun, natum melutauina etega al te.”
GEN 35:18 Mulaa abwe Letiyeli yawalina ni yana yoho ge ni aliga, yaka natuna alana i tun Benoni. Yaa Yakobo natuna alana i tun Beniyamina.
GEN 35:19 Inoke Letiyeli i aliga ge tuwana hi teliya to awan Epalat ana kamwasa bebenaa. (He Epalat Bedeliyema alana houhouwena.)
GEN 35:20 Yaka Yakobo pat etega i pamilil Letiyeli ana salai elana. He pat o iya Letiyeli ana salai ana etotohi ana siga lan ebe.
GEN 35:21 Inoke Isileli, alana al hi ba Yakobo, labi o i eguluwan ge i nawanawa al. Panuwa Migdal Edel i tataluwan ge i novevehe kekeisi al, yaka wana epanapana i pamilila to.
GEN 35:22 Isileli iya iyoho ya labi o elana, yaka Lubeni i na alona Bilha hi kenu toyawa, iya tamana lagonau al etegana. Yaka Isileli abwe Lubeni wana ginol o wasana i hago. Yakobo natunau bolau ali gewi elulutega eluwa.
GEN 35:23 Bolo Leya i abil, Lubeni iya gamaun, loena Simiyon, abwe Libai, Yuda, Isaka, ge Sebuloni.
GEN 35:24 Bolo Letiyeli i abil, Yosepa, ge Beniyamina.
GEN 35:25 Bolo Letiyeli wana totuwalali loloyowanina Bilha i abil, Dani ge Napitalai.
GEN 35:26 Bolo Leya wana totuwalali loloyowanina Silpa i abil, Gada ge Aseli. He bolau bolo ya heliya Yakobo natunau hi abiliek Mesopoteimiya.
GEN 35:27 Yakobo i na tamana Aisake elana awan Mamele Kiliyat-Aba labenaa, (he Kiliyat-Aba alana al te Hebiloni). Panuwa o valila Abalahama i miminaa, yaka abwe Aisake al i na i minaa.
GEN 35:28 Aisake yawalina ana baliman 180 i pwawa,
GEN 35:29 ge i liki bubun, yaka wana yana i yana yoho ge i yaomal, i na tubunau bolo hi aliga houwa elal. Inoke natunau Iso ge Yakobo tuwana hi teli salaiya.
GEN 36:1 Iso (alana labuina al te Idom) alonau natunau liwaniliya i ola hiwe.
GEN 36:2 Iso panuwa Kenani yowauiliyau i alolonagil: Eda, iya Elon gagama Hiti natuna, ge Oholibama, iya Anahi natuna, he tubuna te Sibiyon gagama Hivi.
GEN 36:3 I ola al Basimata i alolonan, iya Isimel natuna ge Nebaiyot nuna.
GEN 36:4 Eda i ab natuna Elipas, Basimata i ab natuna Luwel,
GEN 36:5 ge Oholibama i ab natunau Yeus, Yalam ge Kola. Bolau ya Iso natunau, hi abiliek labi Kenani.
GEN 36:6 Iso ge Yakobo nige bosowailiya nihi mipamaisena, kaiwena wali bwasumu hi gewi nabi, ge wali abaanan nige i bwabwata. Inoke Iso talina i miluwai i na labi etega al. He lagonau ge natunau bolau ge yowau i ahel alonau, ginebi wana bwasumu gegewel ge wana gogomwau gegewena bolo i pwawal Kenani elana.
GEN 36:8 Inoke Iso (alana labuina al te Idom) i na i minaa labi Seil oyana elal.
GEN 36:9 Iso, iya boda Idom tubutubuliya, i miminaa to labi Seil oyana elal, he natunau ge tubutubunau liwaniliya i ola hiwe.
GEN 36:10 Iso natunau alaliya i ola hiwe: Elipas, Iso lagona Eda natuna, ge Luwel, Iso lagona Basimata natuna.
GEN 36:11 He Elipas natunau bolau alaliya i ola hiwe: Teman, Omal, Sepo, Gatam ge Kenasi.
GEN 36:12 Elipas lagona al i gan alana Timna, i ab natuna Amaleki. Bolo ya heliya Iso lagona Eda tubunau.
GEN 36:13 Luwel natunau bolau alaliya i ola hiwe: Nahat, Selaa, Sama, ge Misa. Bolau ya Iso lagona Basimata tubunau.
GEN 36:14 Iso lagona Oholibama, Anahi natuna ge Sibiyon tubuna, natunau bolau eton i abil, Yeus, Yolam ge Kola.
GEN 36:15 Iso natunau ge tubutubunau hi tabwa un tomaha tomaha ali tonowakau. Iso natuna gamaun Elipas natunau hi tabwa un bolo ya ali tonowakau: Teman, Omal, Sepo, Kenasi,
GEN 36:16 Kola, Gatam ge Amaleki. Un bolo o hi minaa labi Idom ge hi masalem Elipas elana, iya Iso ge Eda natuliya.
GEN 36:17 Iso natuna Luwel natunau hi tabwa un bolo ya ali tonowakau: Nahat, Selaa, Sama, ge Misa. Un bolo o hi minaa labi Idom ge hi masalem Luwel elana, iya Iso ge Basimata natuliya.
GEN 36:18 Iso ge Oholibama natuliyau hi tabwa un bolo ya ali tonowakau: Yeus, Yalam ge Kola. Un bolo o hi masalem Iso lagona Oholibama elana, iya Anahi natuna.
GEN 36:19 He Iso (alana labuina al te Idom) tubutubunau ge un bolo hi masalem eliyana i ola to.
GEN 36:20 Seil gagama Holi natunau, heliya labi Idom towohiliyau, alaliya i ola hiwe: Lotan, Sobal, Sibiyon, Anahi,
GEN 36:21 Dison, Esa ge Disan. Bolau o heliya boda Holi ali un tonowakiliyau labi Idom elana.
GEN 36:22 Lotan natunau bolau alaliya i ola hiwe: Holi ge Homam. He Lotan nuna alana Timna.
GEN 36:23 Sobal natunau bolau alaliya i ola hiwe: Alvan, Manahat, Ebal, Sepo ge Onam.
GEN 36:24 Sibiyon natunau bolau alaliya i ola hiwe: Aiya ge Anahi. He Anahi iya te wewel bwanapitpit kalakalasina i pwawa uleya labi kekevana elana, sauga toto tamana wana donki i matahikagil.
GEN 36:25 Anahi natuna tauina alana Dison ge natuna yovana te Oholibama.
GEN 36:26 Dison natunau bolau alaliya i ola hiwe: Hemdan, Esban, Itlam ge Kelan.
GEN 36:27 Esa natunau bolau alaliya i ola hiwe: Bilhan, Savan, ge Akan.
GEN 36:28 Disan natunau bolau alaliya i ola hiwe: Us ge Alan.
GEN 36:29 He boda Holi ali un tonowakiliyau alaliya i ola hiwe: Lotan, Sobal, Sibiyon, Anahi,
GEN 36:30 Dison, Esa ge Disan. He Holi ali un tonowakiliyau alaliya i ola to, hi miminek tomaha tomaha wali labi ona elal labi Seil elana.
GEN 36:31 Mulaa abwe Isileli wali kin i gan, kin bolo ya hi tologugui labi Idom elana.
GEN 36:32 Bela Beo natuna, i tabwa kin panuwa Idom elana. Iya i miminaa Dinhaba.
GEN 36:33 Sauga Bela i yaomal, inoke abana Yobab Selaa natuna i ahe i tabwa kin, he wana panuwa Bosela.
GEN 36:34 Sauga Yobab i yaomal, inoke abana Husam i ahe i tabwa kin. He iya i neem Teman wali labiya.
GEN 36:35 Sauga Husam i yaomal, inoke abana Heidad Bedad natuna i ahe i tabwa kin. Iya Midiyani i pakokovel labi Mowabi elana. He i miminaa Avit.
GEN 36:36 Sauga Heidad i yaomal, inoke abana Samla i ahe i tabwa kin, he wana panuwa Masileka.
GEN 36:37 Sauga Samla i yaomal, inoke abana Saul i ahe i tabwa kin. He wana panuwa Lehobot toto wewel labenaa.
GEN 36:38 Sauga Saul i yaomal, inoke abana Bal-hanan Akbo natuna i ahe i tabwa kin.
GEN 36:39 Sauga Bal-hanan Akbo natuna i yaomal, inoke abana Heidad i ahe i tabwa kin. Heidad i miminaa panuwa Pau, lagona alana Mehetabel, Matled natuna ge Mesahab tubuna.
GEN 36:40 Iso tubutubunau hi tabwa un tomaha tomaha ali tonowakau ge hi miminek tomaha tomaha wali panuwa ona elal, alaliya i ola hiwe: Timna, Alva, Yeteti,
GEN 36:41 Oholibama, Elaa, Pinon,
GEN 36:42 Kenasi, Teman, Mibsa,
GEN 36:43 Magdiyel ge Ilam. He Idom ali un tonowakiliyau alaliya i ola to, hi miminek tomaha tomaha wali labi ona elal. He Iso, iya Idom tubuliya houhouwena hot, tubutubunau liwaniliya i ola to.
GEN 37:1 Yakobo i miminaa Kenani, labi toto valila tamana Aisake i miminaa.
GEN 37:2 He Yakobo alonau ge natunau liwaniliya i ola hiwe. Natuna Yosepa iya hevalina ya, wana baliman sebentin, iya sipi ge goti ana tomatahikan alonau ge talinau bolo tamana lagonau Bilha ge Silpa natuliyau. He talinau wali ginol nanakina wasana ni baubaunan tamaliya elana.
GEN 37:3 Yakobo alana etega al Isileli, wana nunuwana Yosepa elana wana nunuwana natunau bolau gegewel al elal i bwata lake, kaiwena wana sauga liki elana te Yosepa hi ab. Ana holahola yayapona etega i hel, matana i waisi ge nimana i yapu.
GEN 37:4 Talinau hi kite tamaliya wana nunuwana Yosepa elana wana nunuwana heliya elal i bwata lake, inoke Yosepa hi pihigelgel-an yaka nige nunuwana ana baaba hi baubaunan elana.
GEN 37:5 Sauga etega Yosepa i kenonou, inoke ana kenonou i baunan talinau elal, yaka abwe hi pihigelgel nabi elana.
GEN 37:6 He i baek elal i ba, “Ku laegan ge o kenonou na baunan nuku hago.
GEN 37:7 Tage kilau gegewela iyoho witi ta tomwatomwa ge ta kinkin eyowaa. Yaka nau o kin i lut ge i talmilil pasapu, ge komiu ami kin ona o kin hi milil painan ge hi kululuek elana.”
GEN 37:8 Yaka talinau hi baek elana hi ba, “Age u nuwatu nu tabwa wama kin ge nu logugui-agima?” He Yosepa ana kenonou i baunan talinau elal i ola to, inoke abwe hi pihigelgel nabi elana.
GEN 37:9 Yaka kenonou etega al i kenonou-an ge i baunan talinau elal i ba, “Ku laegan, kenonou etega al ya kenonou-an i ola hiwe. Tage sabwelu, weikena ge putum ali gewi elulutega maisena hi kululuem elau.”
GEN 37:10 Ana kenonou i baunan al tamana elana, yaka tamana i ba lalaan i ba, “Hauna kenonou u kenonou-an ei? Age u nuwatu alowau hinam ge talimwau naha nowa ge naha kululu elam?”
GEN 37:11 Yaka talinau hi lamwapulowan-an, yaa tamana kenonou o i nuwahikan atenaa ge i nuwanuwatu kaiwena.
GEN 37:12 Sauga etega Yosepa talinau tamaliya wana sipi ge goti hi ahel hi na panuwa Sekemi ge hi matahikagil hi anan.
GEN 37:13 Inoke tamaliya Isileli i baek Yosepa elana i ba, “Talimwau heliya iyoho panuwa Sekemi sipi ge goti hi matahikagil hi anan. He nuwau na patunawa ge nu na elal.” Inoke Yosepa i talam i ba, “I waisi, na nok.”
GEN 37:14 Yaka tamana i baek elana i ba, “Nu nok nu na nu kite ebo talimwau hi mibubun ge ebo sipi ge goti hi waisi, inoke nu sikalim ge no wasa nu pem.” Inoke Yakobo Yosepa i patuna i egon, yaka labi o Hebiloni Abwabwina i eguluwan. Sauga i na i vin panuwa Sekemi,
GEN 37:15 inoke i nononawanawa ya labi o elana. Yaka abwe tau etega Yosepa i pwawa, ge i neli i ba, “Hauna gun u loloyaan e?”
GEN 37:16 Anana Yosepa i lahe i ba, “Taliwau ya loloyaagil, heliya wali sipi ge goti hi matahikagil. He tab bosowaina ge no wasa nu pem heliya ga?”
GEN 37:17 Anana i lahe i ba, “Iyaka hi egon. Ya hago hi ba, ‘Ta egon ta na panuwa Dotan.’” Inoke Yosepa i nouliulil talinau eliyaa i na i pwawaliya panuwa Dotan.
GEN 37:18 Sauga talinau mataliya i nok hi kite i nenem laha, inoke mulaa abwe i vin elal, heliya iyaka wali nuwatu hi pamaisena te nihi tagapaaliga.
GEN 37:19 He hi pebaaba-agil hi ba, “Ku kite, tokenokenonou iya huwo i nenem o!
GEN 37:20 Ehei, ta tagapaaliga, yaka tuwana ta alipaloek wewel kenken bolo ya etega gamwanaa. Inoke tamala wana wasa ta pek te iyaka bwasumu sosokana etega i an. Yaka abwe ta kite tab ana kenonou nihi tabwa tunahot.”
GEN 37:21 Wali baaba o Lubeni i hago inoke iya nuwana Yosepa ni pwamwal, yaka i ba, “Bahi yawalina ta pwapwamowasi.
GEN 37:22 He bahi ta tatagapaaliga. Ta alipaloek ya te wewel kenken toto ya gamwanaa labi kekevana ya elana, yaa bahi tuwana ta papalomwan.” He Lubeni i ba ola o nuwana Yosepa ni pwamwalem elal ge ni ahe ni pasikal tamaliya elana.
GEN 37:23 Sauga Yosepa i na i vin talinau elal, inoke hi lib ge ana holahola yayapona matana waiwaisana hi kukuleke yoho.
GEN 37:24 Inoke Yosepa hi ahe hi na hi alipaloek wewel kenken etega enoenovana gamwanaa.
GEN 37:25 Hi alipalo wewel kenken gamwanaa i mowasi, yaka hi na hi misiyo ge hi anan. Hi anan ee, abwe mataliya hi lihin boda Isimel hi kitel hi nenem avaliyau ge wali kamel. He aanan amnana ana epawaisi, bugul bwaleliya waiwaisana ge enonu meya hi usanil, hi neem labi Giliyad hi nana panuwa Itipita.
GEN 37:26 Inoke Yuda i baek talinau elal i ba, “Binimala ebo talila ta lol ge wana yaomal wasana ta sume, hauna waisi abwe ta pwawa?
GEN 37:27 He ta palian boda Isimel elal, yaka bahi tuwana ta papalomwan. Kaiwena iya talila hot, tuwala ge saliyala maisena ya.” Inoke wana baaba talinau hi talamwi.
GEN 37:28 Sauga panuwa Midiyani tolobisnes hi vin elal, yaka Yosepa talinau hi na hi momol heyanem wewel kenken ana gola, ge hi palian boda Isimel elal molana mani silba ana gewi tuwenti. Inoke heliya Yosepa hi ahe ge hi na panuwa Itipita.
GEN 37:29 Yaka abwe Lubeni i sikal i na matana i lau wewel kenken gamwanaa nige Yosepa i kikite, yaka nuwana i nak nabi ge ana kama i kukuleli.
GEN 37:30 Inoke i sikal i na talinau elal ge i ba, “Geman Yosepa nige i gagan to wewel kenken gamwanaa o. He nasi ga na ola e?”
GEN 37:31 Inoke Yosepa talinau goti etega hi lol ge saliyana hi ahe ana holahola hi pasasaliya.
GEN 37:32 Yaka hi ahe hi na tamaliya elana ge hi ba, “Holahola yayapona ya ha pwawa. He u hile tab ana awa i ola natum ana holahola?”
GEN 37:33 Tamaliya holahola o i kite yaka i ba, “Ee, natu ana holahola te. Bwasumu sosokana etegana iyaka i an. Eu, natu geb! Bwasumu i alatomwatomwa-an!”
GEN 37:34 Yaka wana nuwanak kaiwena ana kaliko i kukuleli, kaliko toto bwasumu pupunona elana hi ginoliya i galoi, ge natuna baena i kahikahin sauga yayapona.
GEN 37:35 Natunau bolau ge yowau gegewel hi na elana tage nuwana nihi pawaisi, yaa i towa nige nuwana i oola. Inoke i ba, “Na kahikahin ya, ana siga na kahin aliga ge na na Tuma alou ge natu.” Inoke natuna baena i mimi kahikahin.
GEN 37:36 He Midiyani Yosepa hi ahe hi pwatanik Itipita ge hi palian Potipa elana. Potipa iya Itipita wali kin wana totuwalali bwabwatana etega, wana limi ana tomatahikan wali tohouwa.
GEN 38:1 Saugena o elana, Yuda talinau i eguluwagil i na i miminaa tau etega elana alana Hila, iya panuwa Adulam gamagalina.
GEN 38:2 Yaka Kenani tauina etega alana Suwa natuna yovana i pwawa to ge i alolonan, yaka alona hi kenukenu.
GEN 38:3 Inoke i liyan ge i ab natuliya melutauina, yaka alana Yuda i tun El.
GEN 38:4 Yaka abwe i liyan al, ge i ab natuna melutauina, yaka alana i tun Onan.
GEN 38:5 Yaka i liyan al ge i ab paetonina natuna melutauina, yaka alana i tun Sila. He Yuda alona ge lagona heliya iyoho panuwa Kesib te wawaya o hi ab.
GEN 38:6 Sauga natuna gamaun El i bwata, inoke Yuda yova etega i hile El lagona, alana Tama.
GEN 38:7 Yaa El wana pagan i nak Yehoba matanaa, inoke i lol ge i aliga.
GEN 38:8 Yaka Yuda i baek Onan elana i ba, “Talim iyaka i aliga nige natunau. Inoke talim abuabulina nu alolonan yaka alom nuku kenukenu, inoke wawayau nu pamasalil talim alana nihi milili ge aena pipihina ni gan. He wala pagan ana logugui i ola to.”
GEN 38:9 Yaa Onan i atena te ebo wawayau ni pamasalil, heliya nige alana nihi mimilili. Inoke sauga ebo alona talina abuabulina hi kenu toyawa, yaka ana puhu ni pasulu yoho bilibiliya. He nige nuwana i oola wawayau ni pamasalil talina kaiwena.
GEN 38:10 Wana pagan toto o i nak Yehoba matanaa, inoke iya al i lol ge i aliga.
GEN 38:11 Yaka abwe Yuda i baek yawana Tama elana i ba, “U sikal u na tamwam wana limiya ge nu miabuabul ga ana siga natu Sila ni bwata.” He i ba ola o, kaiwena i nuwatu eba Sila al ge ni aliga ni ola talinau. Inoke Tama i sikal i na i miminaa tamana wana limiya.
GEN 38:12 Sauga kekeisi iyapu abwe Yuda lagona, Suwa natuna, i yaomal. Sauga Yuda wana nuwanak i pwamowasi, inoke alona wana heliyam Hila, Adulam gamagalina, hi na panuwa Timna Yuda wana sipi pupunoliya ana totomwatomwa ni kitel.
GEN 38:13 Yaka Tama wana wasa hi pek hi ba, “Yawam i nenem i nana panuwa Timna wana sipi pupunoliya ni tomwatomwa.”
GEN 38:14 Inoke abuabul kalikona i ahek yoho tuwanaa, yaka kaliko getoga i galoi ge kama etega i ahe maninina i kaus, yaka nige bosowaina ana awa nihi eunaan. Inoke i na i misiyo awan Enaim ana abauluulutuk elana kamwasa toto i na panuwa Timna. I ginol ola o, kaiwena i atena bwagana Sila iyaka i bwata, yaa tamana Yuda nige Tama i pepek alona hi aalolon.
GEN 38:15 Sauga Yuda i pulivin ge i kite, wana nuwatu iya yova toganawal mani kaiwena, kaiwena maninina i kaus.
GEN 38:16 Inoke i nopanet i na yova elana kamwasa bebenaa ge i ba, “Nuwau alou owa ta kenu.” Yaa Yuda nige i aatena te age yawana. Inoke anana yova i lahe i ba, “Ebo alou owa ta kenu, hauna gun nu pem molau?”
GEN 38:17 Anana Yuda i lahe i ba, “Goti natuna etega na ahe no bwasumu ali yawi gamwaliyaa, ge na patuna eliyam.” Inoke yova i ba, “Bugul etega nu pem ga na kukuhikan, inoke ni paatimatuwa-agau te abwe goti natuna u papatunam. Yaka abwe wam bugul na pasikal elam.”
GEN 38:18 Yaka anana Yuda i lahe i ba, “Binimala hauna na pewa ge ni paatimatuwa-agiwa?” Inoke anana i lahe i ba, “Wam etotohi ana eawaginol ginebi ana sisiu, ge wam suki nimwamwa ei.” Inoke i bugul pek elana ge alona hi kenu, yaka abwe yova i liyan.
GEN 38:19 Sauga Tama i sikal limiya, yaka maninina ana ekaukaus i ahe yoho, ge ana kaliko i loho abuabul kalikona i galoi pasikal al.
GEN 38:20 Yaka abwe Yuda goti natuna etega i pek wana heliyam Hila Adulam gamagalina elana, ge i patuna ni na ni pek Tama elana, inoke wana etotohi ana eawaginol ginebi ana sisiu ge wana suki ni ahel pasikalil. Yaa Hila nige yova i pwapwawa.
GEN 38:21 Inoke i nel Enaim bolauiliyau enuna elal i ba, “Yova toganawal mani kaiwena, toto i misiyowa kamwasa bebenaa panuwa ya elana, iya ga?” Yaka anana hi lahe hi ba, “Nige sauga etega yova ololana o i miminaa te.”
GEN 38:22 Inoke i sikal i na Yuda elana ge i ba, “Yova o nige ya pwapwawa. He panuwa o bolauiliyau enuna hi baem eliyau hi ba, ‘Nige sauga etega yova toganawal mani kaiwena i miminaa te.’”
GEN 38:23 Inoke Yuda i baek elana i ba, “Ni ola, no bugul ni minaa elana. Bahi ta sisikal, eba gamagalau nihi talawasi-agila. He no bateli ya paolaolaek te goti natuna ya patuna elana, yaa sauga u nok, yaka nige u pwapwawa.”
GEN 38:24 Weikena eton i mowasi abwe Yuda wana wasa hi pek hi ba, “Yawam Tama i gaganawal, he iyaka i liyan.” Inoke Yuda i huga ge i ba, “Ku na ku ahe nuku pwatanik boda mataliyaa, inoke nuku ton paaliga.”
GEN 38:25 Sauga hi na hi ahe ge nihi pwatanik boda mataliyaa, inoke baaba i patuna yawana Yuda elana, i ba, “Tau toto wana etotohi ana eawaginol ginebi ana sisiu ge wana suki ei, iya te i paliyanagau. He u eunaan bubun, henala ge wana bugul.”
GEN 38:26 Yuda bugul bolo o i eunaagil inoke i atena te iya wana bugul, yaka i ba, “He nau te ya gegi, iya nigeya, kaiwena nige ya pepek alona ge natu Sila hi aalolon.” Inoke i ahe tukan i miminaa wana boda gamwanaa, yaa nige al alona hi kekenu.
GEN 38:27 Tama wana sauga ab i pwawa, he wawayau gamaluwaluwa iyoho tinenaa.
GEN 38:28 Wana sauga ab elana, yaka etega nimana i paelu tagilan, inoke topapaab sisiu keketina i ahe i gimwana to, ge i ba, “Toto ya iya ab houwa.”
GEN 38:29 Yaa nimana i nul pasikal yaka talina i lohouwa, inoke topapaab i ba, “Age wam kamwasa u lopwela ge u sogu houwa!” Yaka alana hi tun Peles.
GEN 38:30 Enaa, inoke talina toto sisiu keketina hi gimwan nimanaa i sogu, yaka alana hi tun Selaa.
GEN 39:1 He boda Isimel Yosepa hi ahe hi pwatanik panuwa Itipita, yaka Potipa i pwamola wana totuwalali loloyowanina. Potipa iya Itipita wali kin wana totuwalali bwabwatana etega, wana limi ana tomatahikan wali tohouwa.
GEN 39:2 Yehoba i minaa Yosepa elana, inoke i labe ge bugul gegewena i ginolil hi waisi. He i miminaa wana tonowak Itipita gamagalina wana limiya.
GEN 39:3 Wana tonowak i kite Yehoba i minaa elana ge i labe bugul gegewena i ginolil hi waisi,
GEN 39:4 inoke i yaliyaya Yosepa kaiwena ge i teli ni totuwalali ya te iya eliyana. Yaka i ba wana limi ana totuwalali i houwaagil ge wana bugubugul gegewena i teli nimanaa i matahikagil.
GEN 39:5 Sauga o elana ge i nok, Yosepa kaiwena Yehoba Potipa wana limi ana heniheni i muloluagil waisi hi pwawa. Wana bugubugul gegewel, wana limi gamwanaa ge wana eyowaa, Yehoba i muloluagil hi waisi.
GEN 39:6 Inoke wana bugubugul gegewena ali logugui i pek Yosepa elana ni matahikagil, yaka iya nige i nuwanuwatu bugul etega kaiwena iyai te aanan toto i aan. He Yosepa i hebubun ge ana awa i waisi.
GEN 39:7 Wana minamina nige ana sauga i yayapu inoke wana tonowak lagona Yosepa i hebabale ge i baek elana i ba, “U nem alou owa ta kenu.”
GEN 39:8 Yaa Yosepa i towa, inoke i baek elana i ba, “No tonowak nige i nuwanuwatu bugul etega kaiwena wana limi gamwanaa, kaiwena nau ya minaa te. He wana bugubugul gegewena i teli nimwawa ya matahikagil.
GEN 39:9 No logugui i gan limi ya gamwanaa i ola iya, ge nige bugul etega i kakaise eliyau iyai te owa lagona. Inoke ga i ola ge pagan nanakina ya na ginol ge na gegi Yabowaine elana?”
GEN 39:10 Bwagana lan maisena ge maisena yova i mimi papalawakik Yosepa elana, yaa Yosepa i towa nige alona hi kekenu ge nige alona hi minamina.
GEN 39:11 Lan etegana Yosepa i na i tuk limiya tage ni tuwalali, he sauga o elana nige limi ana totuwalali etegana i miminaa to.
GEN 39:12 Yaka Potipa lagona i na Yosepa ana holahola i kukuhikan, inoke i baek elana i ba, “U nem alou owa ta kenu!” Yaa Yosepa ana holahola i lou luwana yova nimanaa ge i lou tagil noleleya.
GEN 39:13 Sauga yova i kite Yosepa ana holahola i lou luwana nimanaa ge i lou tagil noleleya,
GEN 39:14 inoke wana limi ana totuwalali i yogaagil hi nem, ge i baek elal i ba, “Ku kite i! Hibilu gamagalina toto ya no tonowak i pwatanim eliyala, i papapuluwawi-agila. I nem i ulutuk no lum gamwanaa nuwana alou naha kenu, inoke ya yoga nabi.
GEN 39:15 Sauga anau i hago, yaka ana holahola i lou luwana labewa ge i lou tagil noleleya.”
GEN 39:16 He yova Yosepa ana holahola i teliya labenaa ana siga lagona i sikalim limiya.
GEN 39:17 Inoke wasa maisena i wasaan al lagona elana i ba, “Totuwalali loloyowanina Hibilu gamagalina toto u pwatanim eliyala, i nem i ulutuk no lum gamwanaa tage ni papuluwawi-agau.
GEN 39:18 Yaa sauga ya yoga, inoke ana holahola i lou luwana labewa ge i lou tagil noleleya.”
GEN 39:19 Yosepa wana tonowak lagona wana baaba i hago, inoke i huga nabi,
GEN 39:20 yaka i ba tolohaveyan Yosepa hi lib hi na hi teli dela, del toto kin wana tololoyowan wali abamina. He sauga Yosepa iyoho dela,
GEN 39:21 Yehoba i minaa elana yaka i nunuwana-an ge i muloluan, inoke del ana tomatahikan i yaliyaya iya kaiwena.
GEN 39:22 Yaka i teli todibula gegewel i houwaagil ge del ana tuwalali gegewena i matahikan.
GEN 39:23 He del ana tomatahikan nige i nuwanuwatu tuwalali toto Yosepa i matahikan kaiwena, kaiwena Yehoba i minaa Yosepa elana, inoke i labe ge bugul gegewena i ginolil hi waisi.
GEN 40:1 Sauga kekeisi i yapu, abwe Itipita wali kin ana oine ana tomatahikan wali tobwabwatana alona ge ana beleid ana totonton wali tobwabwatana, bugul etega hi ginol panak yaka kin nige i yayaliyaya kaiweliya.
GEN 40:2 Inoke i huga wana totuwalali bwabwatal eluwa o elal
GEN 40:3 ge i ba tolohaveyan hi na hi telel dela, del toto kin wana limi ana tomatahikan wali tohouwa wana limiya. He Yosepa iyoho al to del maisena o eliyana.
GEN 40:4 Inoke kin wana limi ana tomatahikan wali tohouwa Yosepa i teli i matahikagil, ge hi miminaa o sauga yayapona.
GEN 40:5 Heliya iyoho dela, yaka bulin etega kin ana oine ana tomatahikan wali tobwabwatana alona ge ana beleid ana totonton wali tobwabwatana, ali toto eluwa hi kenonou. Ali kenonou nige i mamaisena ge kenonou ali sapu tomaha ona.
GEN 40:6 Lan i gan mweluluga, yaka Yosepa i na elal ge i kitel ali awa i nuwaleyan.
GEN 40:7 Inoke i nelil i ba, “Hauna gun i panuwanuwatu-agimiu ge lan ebe ami awa i nuwaleyan?”
GEN 40:8 Anana hi lahe hi ba, “Ama toto labui ha kenonou, yaa nige gamagal etega i gagan te ge bosowaina ama kenonou ni pasikal.” Inoke Yosepa i ba, “Yabowaine te i lalabela bosowaina kenonou ta pasikal. He ami kenonou ku baunanim.”
GEN 40:9 Inoke oine ana tomatahikan wali tobwabwatana ana kenonou i baunan Yosepa elana i ba, “O kenonou elana oine puna etega ya kite maniniwa,
GEN 40:10 lalana eton i tagila nuwanaa. Sauga lamwana i titin, inoke etimwawa lanina i tagilan, yaka enona i gan ge i matuwa.
GEN 40:11 He kin wana kom ya pihikan, yaka oine enona ya ahe ge suina ya pi loke gamwanaa, inoke ya pek kin elana.”
GEN 40:12 Inoke Yosepa i baek elana i ba, “Am kenonou ana pasikal i ola hiwe. Oine lalana eton, he lan ana gewi eton bana.
GEN 40:13 Lan eton ni mowasi, yaka kin ni sokaliwa nu tagil dela, ge ni teli pasikaliwa wam abatuwalaliya. Inoke ana oine nu pek elana ni ola valila, sauga toto owa ana oine ana tomatahikan.
GEN 40:14 Yaa sauga ebo minamina waiwaisana nu pwawa, he nu nuwahikagau. Nu atilomwan-agau yaka nu baaba kin elana kaiweu, inoke ni aheyau na miegonik te del ya elana.
GEN 40:15 Kaiwena valila hi kaomeyauek Hibilu wali panuwaa inoke hi aheyau ge ya nem. Ge sauga ya miminaa e, nige bugul etega ya giginol panak, yaa hi teleyau bwabwageyau abamina nanakina ya elana.”
GEN 40:16 Sauga beleid ana totonton wali tobwabwatana i hago oine ana tomatahikan ana kenonou ana sapu i waisi, inoke i baek Yosepa elana i ba, “He nau al ge ya kenonou. Tage beleid ana egowa eton ya toun pate.
GEN 40:17 Egowa toto pwatanaa hot, beleid, bisket ge keik totonil tomaha ge tomaha kin kaiwena i kalaopop. Yaa bwasumu bolo hi youyou hi nem ge hi anil.”
GEN 40:18 Inoke Yosepa i baek elana i ba, “Am kenonou ana pasikal i ola hiwe. Egowa eton, he lan ana gewi eton bana.
GEN 40:19 Lan eton ni mowasi, kin ni sokaliwa nu tagil dela, yaka ni ba tolohaveyan mwamwalim nihi gotomwa. Inoke tuwam nihi pakuki ebwakil elana ge bwasumu bolo hi youyou nihi nem nihi an.”
GEN 40:20 Lan eton i mowasi kin wana lan ab ana nuwahikan, inoke aanan bwabwatana i ginol wana totuwalali bwabwatal gegewel kaiweliya. Inoke ana oine ana tomatahikan wali tobwabwatana alona ge ana beleid ana totonton wali tobwabwatana, i sokalil hi tagil dela ge i telel wana totuwalali bwabwatal maniniliyaa.
GEN 40:21 Yaka ana oine ana tomatahikan i teli pasikal wana abatuwalaliya inoke kin ana oine i pek elana i ola valila.
GEN 40:22 Yaa i ba tolohaveyan elal ana beleid ana totonton mwamwalina hi gotomwa yaka tuwana hi pakuki ebwakil elana. He i masal i ola toto Yosepa i baunan elal, sauga ali kenonou i papasikal.
GEN 40:23 Yaa kin ana oine ana tomatahikan wali tobwabwatana nige Yosepa i nunuwahikan, he i nuluwan hoti.
GEN 41:1 Baliman eluwa i mowasi, yaka abwe Itipita wali kin i kenonou. Tage i talmilila wewel Naile bebenaa,
GEN 41:2 yaka bulumwakau meluyowau tuwaliya sasapona ge tatabwal, ali gewi seben, hi gaiheem wewela ge hi alaalamwawin wewel bebenaa.
GEN 41:3 Toto o enaa, yaka bulumwakau meluyowau ali gewi seben al hi gaiheem wewela, heliya tuwaliya lalauina ge ali awa nanakina. Inoke hi na hi talmilila bolo hi miminaa wewel bebenaa gegeliliyaa.
GEN 41:4 Yaka bulumwakau bolo tuwaliya lalauina ge ali awa nanakina bolo seben tuwaliya sasapona ge tatabwal hi anil habal. Kin i kenonou i ola o inoke matana i panana.
GEN 41:5 Inoke i kenu al ge kenonou eluwana i kenonou-an. Tage witi enona ali haka seben hi enona nuwana maisena elana, enowaliya hi tabwa ge ali awa i waisi.
GEN 41:6 Toto o enaa, yaka witi enona ali haka seben al hi siun, heliya enowaliya i yakiwa ge mana kalakalasina i neem labi kekevana iyaka i tonil.
GEN 41:7 Yaka haka bolo enowaliya hi yakiwa haka seben bolo enowaliya hi tabwa hi tinonil. Inoke kin i kenu lut ge i atena te i kenonou.
GEN 41:8 Lan i gan mweluluga i nuwanuwatu kenonou o kaiweliya, inoke Itipita wali tokukula ge wali tosiba gegewel ali baaba i patuna ge hi nem. Yaka kenonou labui i baunan elal, yaa nige etega bosowaina ni pasikal.
GEN 41:9 Yaka abwe kin ana oine ana tomatahikan wali tobwabwatana i baek elana i ba, “Tonowak, no gegi etega, bugul etega nige ya babaunan eliyam, abwe ya nuwatu te.
GEN 41:10 He valila sauga etega u huga alou ge am beleid ana totonton wali tobwabwatana eliyama, inoke u telema dela, del toto wam limi ana tomatahikan wali tohouwa wana limiya.
GEN 41:11 Yaka bulin etega ama toto eluwa ha kenonou, yaa ama kenonou ali sapu tomaha ona.
GEN 41:12 Hibilu hevalina etega iyoho to aloma, iya wam limi ana tomatahikan wali tohouwa wana totuwalali loloyowanina. Ama kenonou ha baunanik elana, inoke alou ge alou ama kenonou ali sapu i pasikal kaiwema.
GEN 41:13 He bugul gegewena i masal i olaolaek te kenonou ali pasikal toto i baunan eliyama. Nau u teli pasikalau no abatuwalaliya, ge u ba tolohaveyan am beleid ana totonton mwamwalina hi gotomwa yaka tuwana hi pakuki ebwakil elana.”
GEN 41:14 Sauga kin baaba o i hago, inoke Yosepa ana baaba i patuna ge ni nem elana. Yaka etimwawa Yosepa hi ahe tagilan dela, yaka i na awana pupunona i kol ge kama waiwaisana i galoi, inoke hi pwatanik kin elana.
GEN 41:15 Inoke kin i baek Yosepa elana i ba, “Kenonou etega ya kenonou-an, yaa nige gamagal etega i bosowaina ni pasikal. He no wasa hi pem tage ebo gamagal etega ana kenonou ni baunaniwa, inoke owa bosowaim nu pasikal.”
GEN 41:16 Yosepa kin anana i lahe i ba, “Tonowak, nau nige bosowaiu i oola kenonou na pasikal. Yaa Yabowaine am kenonou ana pasikal ni pamasal eliyam ge ana sapu ni waisi.”
GEN 41:17 Yaka kin i baek Yosepa elana i ba, “O kenonou i ola hiwe. Tage ya talmilila wewel Naile bebenaa,
GEN 41:18 yaka bulumwakau meluyowau tuwaliya sasapona ge tatabwal, ali gewi seben, hi gaiheem wewela ge hi alaalamwawin wewel bebenaa.
GEN 41:19 Yaka bulumwakau meluyowau ali gewi seben al hi gaiheem wewela, heliya tuwaliya lalauina ge ali awa nanakina. Nige sauga etega bulumwakau ololal o ya kikitel panuwa Itipita gamwanaa.
GEN 41:20 Yaka bulumwakau bolo tuwaliya lalauina ge ali awa nanakina bolo houwan hi gaiheem wewela tatabwal hi anil habal.
GEN 41:21 Yaa bwagana hi an habal, ali kite i ola te nige hi aanan. He tuwaliya ana awa nanakina i ola ya te valila. Inoke matau ya panana.
GEN 41:22 “Yaka abwe ya kenu al ge kenonou eluwana ya kenonou-an. Witi enona ali haka seben ya kitel hi enona nuwana maisena elana, enowaliya hi tabwa ge ali awa i waisi.
GEN 41:23 Toto o enaa, yaka witi enona ali haka seben al hi siun, heliya enowaliya i yakiwa ge mana kalakalasina i neem labi kekevana iyaka i tonil.
GEN 41:24 Yaka haka bolo enowaliya hi yakiwa haka seben bolo ali awa i waisi hi tinonil. He sauga ya lut, inoke o kenonou ya baunan tokukula elal, yaa nige etega bosowaina ni pasikal eliyau.”
GEN 41:25 Inoke Yosepa i baek kin elana i ba, “Tonowak, am kenonou bolo eluwa o ali sapu maisena. Yabowaine i pankitewa hauna gun abwe ni ginol.
GEN 41:26 Bulumwakau meluyowau tatabwal ali gewi seben, he baliman ana gewi seben bana, ge witi enona ali haka ali awa waiwaisana ali gewi seben, heliya al baliman ana gewi seben bana. Ali toto eluwa ali sapu maisena ya.
GEN 41:27 Ge bulumwakau tuwaliya lalauina ge ali awa nanakina ali gewi seben, bolo mulaa abwe hi masal, he baliman ana gewi seben bana, ge i ola al witi enona ali haka seben, bolo enowaliya nanakina ge mana kalakalasina iyaka i tonil. Heliya hi pamasal baliman ana gewi seben galebu bwabwatana ni masal.
GEN 41:28 “Tonowak, he i ola te ewasi ya baunan eliyam: Yabowaine iyaka i pamasal elam hauna gun abwe ni ginol.
GEN 41:29 Baliman ana gewi seben malul bwabwatana ni gan panuwa Itipita ana labi gegewena elana.
GEN 41:30 Enaa, inoke baliman ana gewi seben galebu bwabwatana ni masal. Yaka Itipita ana malul baliman seben gamwanaa nige mulina ni gagan, kaiwena galebu o nasi panuwa ni pagulagula.
GEN 41:31 Gamagalau sauga malumalulina nige al nihi nunuwatu-an, kaiwena galebu o nasi ni bwata hot.
GEN 41:32 Kenonou u kenonou-an paeluwa puna kaiwena Yabowaine bugul ya iyaka i nuwatuan haba, ge kaiwena sauga kekeisi ya inoke ni ginol.
GEN 41:33 “Inoke tau etega nu hile, toto wana siba i gan ge nuwana i sapu, ge nu teli panuwa Itipita gegewena ni logugui-an.
GEN 41:34 Tologugui enuna al nu hilel panuwa nihi logugui-an. Inoke malul ana baliman seben gamwanaa, pahi ana sauga elana pahi enona nihi wali panimala panuna ge wali maisena nihi ahe gamaman kaiwena.
GEN 41:35 Yaka aanan gegewena toto nihi ahe malul ana baliman toto i nenem gamwaliyaa, nihi bugul papahe. Inoke wam logugui ana gasisi elana witi enona o nihi teli hikan ali limi gamwanaa panuwa ona elal ge nihi matahikan.
GEN 41:36 Aanan o ni ola etagalou. Yaka galebu ana baliman seben gamwaliyaa toto i nenem panuwa Itipita elana, nihi patuwalali nihi pek gamagalau elal. Inoke bahi gamagalau galebu bwabwatana kaiwena ge nihi aaliga.”
GEN 41:37 Sauga kin alonau ge wana tologugui bwabwatal Yosepa wana baaba hi hago, inoke nuwatu o hi awa wawaisi-an.
GEN 41:38 Yaka kin i baek elal i ba, “Nige bosowaina gamagal etega al ta pwawa wana siba ni ola tau ya, iya Yabowaine Yayaluwana i minaa elana.”
GEN 41:39 Inoke i baek Yosepa elana i ba, “Yabowaine bugul bolo ya gegewel iyaka i pankitewa, he nige gamagal etega wana siba ge wana nuwasapu i oola owa.
GEN 41:40 Na telewa nu tabwa tologugui bwabwatana no panuwa elana, inoke no gamagalau gegewel wam baaba nihi henapuan. He nau kin maiseu ya te alau alam ni bwata lake.”
GEN 41:41 Inoke i ba vevehe al Yosepa elana i ba, “Ya telewa nu tologugui bwabwatana Itipita ana labi gegewena elana.”
GEN 41:42 Inoke nimana gigina ana lin toto kin etotohena iyoho lin tuwanaa, i palo ge i pahek Yosepa nimana giginaa. Yaka kaliko matana waiwaisana i ahe Yosepa i pagaloi, ge bobot gold elana hi ginoliya i telek Yosepa mwamwalinaa.
GEN 41:43 I ola al i ba ni heya kin wana waga momomol labuina pwatanaa, yaka gamagalau nihi nohouwa manininaa nihi yogayoga nihi ba, “Ku legi! Ku legi!” He kin i ginol ola o ge i pamasal Yosepa i teli i tologugui bwabwatana panuwa Itipita ana labi gegewena elana.
GEN 41:44 He i baek Yosepa elana i ba, “Nau te kin, yaa nige gamagal etega al panuwa Itipita ana labi gegewena elana bugul etega totona ni giginol, houwan ga ni papatalam eliyam.”
GEN 41:45 Yaka kin Yosepa alana i tun Sepenat Peneya, ge lagona i pek yova alana Asinata, iya panuwa Heliyopelis wali topowon Potipela natuna. Inoke Yosepa alana i bwata i tabwa tologugui Itipita elana.
GEN 41:46 He Yosepa wana baliman teti te i tuwalali telipuna Itipita wali kin elana. Inoke Yosepa i notagil kin i eguluwan ge wana waga momomol elana i nawanawa panuwa Itipita gamwana gegewena i anugayawa-an.
GEN 41:47 Malul ana baliman seben gamwanaa Itipita wali eyowa enona i bwata nabi.
GEN 41:48 Inoke baliman seben o elana Yosepa aanan i gewi hot i bugulan ge i teli hikan ali limi gamwanaa panuwa ona elal. He panuwa maisena ge maisena ana eyowa enowana i teliya panuwa o elana.
GEN 41:49 Witi enona i gewi nabi i ola hoga gilesana Yosepa i pwahin abaliyaa, inoke nige al bosowaina ana gewi ni ahe.
GEN 41:50 Galebu ana baliman nigeya ga i mamasal, inoke Yosepa lagona Asinata natuliyau bolau labui i abil. Asinata iya panuwa Heliyopelis wali topowon Potipela natuna.
GEN 41:51 Yosepa natuna gamaun alana i tun Manasa, ge i ba, “Alana ya tun ola o kaiwena Yabowaine i labeyau yaka o pulowan gegewena ge nam wana limi ana heniheni gegewel ya nuluwagil.”
GEN 41:52 Natuna eluwana alana i tun Ipileimi, ge i ba, “Alana ya tun ola o kaiwena Yabowaine natuwau i pem no lomwan panuwana ya elana.”
GEN 41:53 Malul ana baliman seben i mowasi panuwa Itipita elana,
GEN 41:54 inoke galebu bwabwatana ana baliman seben i telipuna, i ola Yosepa wana baaba. He galebu bwabwatana i masal al panuwa gegewel elal, yaa Itipita ana labi gegewena elana aanan i gan.
GEN 41:55 Sauga Itipita gamagaliliyau hi galebu, inoke hi na kin elana ge aanan kaiwena hi awanun gagasisi. Yaka kin i baek elal i ba, “Nuku na Yosepa elana, yaka hauna gun ni baunan eliyamiu nuku ginol ola.”
GEN 41:56 He galebu i bwata nabi ge iyaka panuwa Itipita ana labi gegewena i pwawa, inoke Yosepa witi enona ana limi i lopwelaan ge i palian Itipita elal.
GEN 41:57 Panuwa gegewena labi o elana hi na Itipita ge witi enona hi pwapwamola Yosepa elana, kaiwena labi gegewena galebu i apapanak-an.
GEN 42:1 Yakobo wasa i hago te witi iyoho Itipita, inoke i baek natunau bolau elal i ba, “Ga i ola ku minamina ya ge ku pepegagayawa-agimiu?
GEN 42:2 Ya hago te witi iyoho Itipita. Nuku na enuna nuku pwamola kaiwela, yaka bahi galebu kaiwena ge ta aaliga.”
GEN 42:3 Inoke Yosepa talinau elulutega hi egon nihi na Itipita witi nihi pwapwamola.
GEN 42:4 Yaa Yakobo nige Beniyamina, iya Yosepa talina hot, i tatalamwan aloliya hi nonok, kaiwena i lovakun eba nak etega ni pwawa.
GEN 42:5 Inoke bolo hi na Itipita witi nihi pwapwamola, gamwaliyaa Yakobo natunau al ge, kaiwena galebu bwabwatana iyaka i masal panuwa Kenani elana.
GEN 42:6 He sauga o elana Yosepa iya i tologugui bwabwatana panuwa Itipita, ge iya witi i palipali gamagalau elal bolo hi neem panuwa gegewena elal. Inoke sauga talinau hi na hi vin elana, hi kululu elana maniniliya i loek bilibiliya.
GEN 42:7 Sauga Yosepa talinau i kitel inoke i atena te iya talinau, yaa i ginol i ola te nige i aatenal. Inoke i nel elal anana i elolol i ba, “Komiu ga ku neem?” Anana hi lahe hi ba, “Ha neem panuwa Kenani, nuwama aanan naha pwapwamola.”
GEN 42:8 He bwagana Yosepa i atena te iya talinau, yaa heliya nige hi aatena te henala iya.
GEN 42:9 Inoke Yosepa ana kenonou bolo valila i kenonou-an talinau kaiweliya i nuwatuan. Yaka i baek elal i ba, “Komiu toanugayawa! Ku nem nuku kite hauna labi wama panuwa gamwanaa bosowaina tolohaveyan etimwawa nihi tuk.”
GEN 42:10 Anana hi lahe hi ba, “Tonowak, ama nige toanugayawa i oola. Ha nem aanan pwapwamola kaiwena ha ola wam totuwalali.
GEN 42:11 Gegewema tamama maisena. He ama gamagalau waiwaisal, nige toanugayawa i oola.”
GEN 42:12 Analiya Yosepa i lahe i ba, “Nigeya! Ku nem nuku kite hauna labi wama panuwa gamwanaa bosowaina tolohaveyan etimwawa nihi tuk.”
GEN 42:13 Inoke Yosepa anana hi lahe hi ola, “Tonowak, wam totuwalali ama alomeyau ge talimeyau gegewema ama gewi elulutega eluwa. Tamama maisena, iya i miminaa panuwa Kenani. Ama melumelu iyoho to alona ge tamama, ge toto etegana al iyaka nige i gagan.”
GEN 42:14 Yosepa i baek elal i ba, “He i ola te ya ba haba eliyamiu: komiu toanugayawa.
GEN 42:15 Wami baaba o eliyana na labosemiu ge na atena ebo komiu gamagalau waiwaisal o ebo nigeya. O sila kin, nige panuwa ya nuku eeguluwan ana siga ami melumelu ni nem na kite.
GEN 42:16 Inoke etega gamwamiwa nuku patuna ni na ami melumelu ni ahe ge ni pwatanim eliyau. Yaa gegewemiu al nuku minaa ga dela ana siga na atena ebo toto ku baunan i tunahot o ebo nigeya. Yaa ebo nige i tutunahot, he o sila kin, komiu toanugayawa!”
GEN 42:17 Inoke gegewel Yosepa i telel dela hi miminaa o lan ana gewi eton.
GEN 42:18 Lan etonina elana Yosepa i baek elal i ba, “Nuku ginol ola hiwe no nuwatu, inoke nige na aapanakimiu, kaiwena nau Yabowaine ya lovakunan.
GEN 42:19 Ebo tunahot komiu gamagalau waiwaisal, inoke talimiu etega ni minaa ga dela yaka gegewemiu al witi nuku ahe ge nuku sikal nuku pek tutumiyau togalebu elal.
GEN 42:20 Yaa ami melumelu nuku ahe ge nuku pwatanim eliyau, inoke na atena te toto ku baunan eliyau i tunahot, yaka nige nuku yayaomal.” Inoke Yosepa wana baaba hi awa wawaisi-an.
GEN 42:21 Yaka hi pebaaba-agil hi ola, “Valila wala ginol talila elana lahena te sauga ya ta pwawa e. Sauga i awanun nabinabi te bahi ta aapanak, he atena ana lomwan ta kite ya, yaa nige anana ta hahago. Inoke heiya te kaiwena ge pulowan ya i masal elala e.”
GEN 42:22 Yaka Lubeni i ba, “Valila ya ba eliyamiu te bahi nuku giginol panak geman elana, yaa nige anau ku hahago. He wana yaomal lahena te sauga ya ta pwawa e.”
GEN 42:23 Yosepa i hago hauna bana hi baaba, yaa nige hi aatena to, kaiwena iya i papana Itipita ge topapasikal etega i papasikal elal.
GEN 42:24 Inoke Yosepa i eguluwagil i na i kahin. I pwaul i mowasi, inoke i sikal i na i baaba al elal. Yaka i ba wana totuwalali Simiyon hi ahe ge hi yowan mataliyaa.
GEN 42:25 Inoke Yosepa i baek wana totuwalali elal witi nihi usan pakalaopop talinau wali beig gamwanaa, ge wali mani nihi teli pasikal maisena ge maisena wana beig gamwanaa. I ola al i ba aanan enuna nihi pek wali nawanawa kamwasaa kaiwena. He totuwalali hi ginol ola to kaiweliya,
GEN 42:26 inoke ali witi ana beig hi usan wali donki pwataliyaa ge hi egon.
GEN 42:27 Hi vin abaveyaho elana ge abwe nihi kenu, yaka taliliya etegana wana beig i pwela tage wana donki aana ni ahe ge ni paan. Inoke wana mani i pwawaa wana beig awanaa.
GEN 42:28 Yaka i yoga talinau elal i ba, “No mani toto witi ya pwamolaya hi teli pasikal. Ku kite, iya hiwe no beig gamwanaa e.” Yaka tuwaliya i aliga ge ginebi wali lovakun hi pebaaba-agil hi ba, “Yabowaine ga i ginol ola eliyala e?”
GEN 42:29 Sauga hi na hi vin tamaliya Yakobo elana panuwa Kenani, inoke bugul gegewena toto i masal elal hi wasaan elana.
GEN 42:30 Hi ba, “Itipita wali tologugui bwabwatana i ba lalaagima, ge i wolema tage ama toanugayawa.
GEN 42:31 Yaa ha baek elana ha ba, ‘Ama gamagalau waiwaisal, nige toanugayawa i oola.
GEN 42:32 He alomeyau ge talimeyau gegewema ama gewi elulutega eluwa ge tamama maisena. Talima etegana iyaka nige i gagan, ge ama melumelu iyoho Kenani alona ge tamama.’
GEN 42:33 “Inoke tologugui bwabwatana o i baem al eliyama i ola, ‘Wami baaba o eliyana na labosemiu ge na atena ebo komiu gamagalau waiwaisal o ebo nigeya. He talimiu etega nuku eguluwana te eliyau, yaka gegewemiu al witi nuku ahe ge nuku sikal nuku pek tutumiyau togalebu elal.
GEN 42:34 Yaa ami melumelu nuku ahe ge nuku pwatanim eliyau, inoke na atena te komiu nige toanugayawa i oola yaa gamagalau waiwaisal. Inoke abwe talimiu toto ku eguluwan eliyau na pewa pasikal, ge na talamwagimiu hauna nuwamiu inoke nuku pwamola.’”
GEN 42:35 Sauga wali beig hi lopwelaan witi hi ligiligin palu, yaka maisena ge maisena wana mani ana os i pwawaa wana beig gamwanaa. Aloliya ge tamaliya mani ana os hi kitel inoke hi lovakun.
GEN 42:36 Yaka abwe tamaliya Yakobo i baek elal i ba, “Nasi natuwau gegewel nuku payaomalil nige al na kikitel. Yosepa iyaka nige i gagan, Simiyon iyaka nige i gagan, ge sauga ya nuwamiu Beniyamina nuku ahe. Bugul gegewena iyaka i pulowan eliyau!”
GEN 42:37 Inoke Lubeni i baek tamana elana i ba, “Ebo nige Beniyamina na papasikal eliyam, he natuwau bolau labui nu lolil. U teliya nimwawa o matamatahikan, inoke abwe na en pasikalim eliyam.”
GEN 42:38 Yaa Yakobo i ba, “Natu nige na tatalamwan nuku aahe alomiu nuku nana Itipita. Talina iyaka i yaomal, iya maisena ya te i mina e. Iyaka ya liki, ebo nuku nawanawa kamwasaa ge nak etega ni pwawa, nasi nuwanakina ni paaligau.”
GEN 43:1 Panuwa Kenani elana galebu iyoho ya i bwatabwata.
GEN 43:2 Inoke sauga witi toto valila hi ahem Itipita hi an haba, yaka Yakobo i baek natunau bolau elal i ba, “Nuku sikal Itipita ge witi enuna al nuku pwamola kaiwela.”
GEN 43:3 Yaa Yuda i baek tamaliya elana i ba, “Itipita wali tologugui bwabwatana valila i ba nabinabi eliyama i ba, ‘Ebo nige alomiu talimiu nuku nenem, he nige na tatalam nuku tutuk ge nuku kikiteyau.’
GEN 43:4 Ebo talima nu talamwan aloma naha nok, inoke naha nok yaka aanan naha pwamola kaiwem.
GEN 43:5 Yaa ebo nige nu tatalamwan, he nige naha nonok. Kaiwena tau o iyaka i ba haba eliyama i ba, ‘Ebo nige alomiu talimiu nuku nenem, he nige na tatalam nuku tutuk ge nuku kikiteyau.’”
GEN 43:6 Yakobo, alana etega al Isileli, i baek elal i ba, “Ga i ola ge tau o wana wasa ku pek ku ba, ‘Talima etega al iyoho,’ yaka eliyana o pulowan bwabwatana ya ku pem.”
GEN 43:7 Anana hi lahe hi ba, “Tau o i nel bubunima ama kaiwema ge tutumeyau kaiweliya. I ba, ‘Tamamiu iyoho ya i minamina? Tab talimiu etegana al i gan?’ Inoke wana nel lahena ya te ha baunan elana. He nige ha aatena te abwe ni baem eliyama ni ba, ‘Talimiu nuku en pwatanim.’”
GEN 43:8 Inoke Yuda i baek tamaliya Isileli elana i ba, “Geman u talamwan ni nem alou, yaka sauga ya te naha egon. Inoke owa ge ama alomeyau natumeyau bahi galebu kaiwena ge ta aaliga.
GEN 43:9 Ya batelewa nau na matahikan, inoke pulowanina nu pem o kalikalivai. Ebo nige na een pasikal ge na teteli maninimwa, he nau iyaka ya gegi eliyam, inoke yawaliu miminana ana woliwoli o ni minem eliyau.
GEN 43:10 Binimala nige nu kukuhikagima ge sauga naha aahe nabiyan, he bosowaima te iyaka naha nok ge naha nem palabuina te.”
GEN 43:11 Inoke tamaliya Isileli i baek elal i ba, “Ebo ni ola o, he nuku ginol ni ola hiwe. Wala panuwa enona waiwaisal ona nuku usan wami nabwa gamwanaa: bugul bwaleliya waiwaisana enuna, luvi uleya enuna, aanan amnana ana epawaisi enuna, enonu meya enuna, ge ebwakil pistasiyo ge almon enowaliya enuna. Inoke nuku na nuku pek tologugui o elana wami mulolu.
GEN 43:12 Mani toto valila ku noahe, he sauga ya nuku daboli ge nuku ahe. Kaiwena mani toto hi teli pasikal wami beig awanaa nasi nuku pek pasikal ga elal. Tabana eba hi usan pagegi.
GEN 43:13 Talimiu Beniyamina al nuku ahe, inoke sauga ya etimwawa nuku egon nuku sikal tologugui o elana.
GEN 43:14 Ya awanun Yabowaine Togasisi Hot tologugui o ni paatilomwanan yaka atena ni lomwanagimiu, inoke talimiu toto etegana alona ge Beniyamina ni talamwagil alomiyau nuku sikalim eliyau. Yaa ebo natuwau na payaomalil, he iyaka ya payaomalil.”
GEN 43:15 Inoke natunau wali mulolu hi ahe, ge mani toto valila hi noahe hi daboli ge hi ahe. Yaka avaliya ge Beniyamina etimwawa hi egon hi na Itipita ge hi masal Yosepa eliyana.
GEN 43:16 Sauga Yosepa i kite Beniyamina iyoho avaliya, inoke i baek wana limi ana totuwalali wali tohouwa elana i ba, “Bolau ya nu enil nihi na no limiya, yaka sipi o ebo goti o ebo bulumwakau etega nu tagapaaliga ge aanan nu ginol. Nasi alalati alowau naha anan.”
GEN 43:17 Totuwalali i ginol ola Yosepa wana baaba, yaka i enil ge nihi na Yosepa wana limiya.
GEN 43:18 Hi nanawa limi kaiwena, inoke hi lovakun ge hi nuwanuwatu hi ba, “Mani toto wala nem houwan elana hi teli pasikal wala beig gamwanaa, baena te i ahela ge ta nem e. He nuwaliya nihi pakokovela yaka nihi telela ta ola wali totuwalali loloyowanil ge wala donki nihi ahel.”
GEN 43:19 Limi ana nog elana inoke hi na hi baek Yosepa wana totuwalali elana hi ba,
GEN 43:20 “Tonowak, valila ha nem ga houwan aanan ha pwapwamola.
GEN 43:21 Yaa wama sauga sikal elana, ha vin abaveyaho elana ge abwe naha kenu, inoke wama beig ha lopwelaan, yaka maisena ge maisena wama mani ana bwata i olaolaek ha pwawaa wama beig awaliyaa. He iyahe ha pwatanim ge naha pewa pasikal.
GEN 43:22 Ge mani enuna al ha pwatanim aanan enuna al naha pwamolaya. Yaa nige ha aatena te henala wama mani toto valila i teli pasikal wama beig ona gamwaliyaa.”
GEN 43:23 Analiya totuwalali i lahe i ba, “Bahi nuku nuwanuwatu ge nuku lolovakun. Wami Yabowaine, toto tamamiu wana Yabowaine, iya te wami mani i teli wami beig gamwaliyaa. Yaa mani toto valila witi ku pwamolaya iyaka ya ahe.” Inoke i na dela Simiyon i sokal ge i pwatanik talinau elal.
GEN 43:24 Yaka totuwalali i en tukagil Yosepa wana limiya, inoke wewel i wage i pek aeliya hi ul, ge wali donki aliya i pek hi anan.
GEN 43:25 He iyaka hi hago te nasi alalati avaliya ge Yosepa nihi anan, inoke wali mulolu hi lovivina-an ge sauga Yosepa ni vin nihi pek elana.
GEN 43:26 Inoke sauga Yosepa i sikal limiya, wali mulolu bolo hi bugul tukagil limiya hi ahe ge hi pek elana. Inoke hi kululu elana maniniliya i loek bilibiliya.
GEN 43:27 Yosepa i nel elal i ba, “Tab ku molu?” Yaka abwe i nel vevehe i ba, “Valila no wasa ku pem tamamiu lilikena kaiwena. He ga i ola? Iya iyoho ya i minamina i molu?”
GEN 43:28 Anana hi lahe hi ba, “Tonowak! Ee, tamama iyoho ya i minamina ge i molu.” Yaka abwe Yosepa ana awatauwan hi ginol hi kululu elana.
GEN 43:29 Sauga Yosepa matana i lipwapwati ge Beniyamina, iya talina hot hinaliya maisena i kite, inoke i nel elal i ba, “Ami melumelu toto valila wasana ku wasaan elau heiya e?” Inoke hi talam, yaka i baek Beniyamina elana i ba, “Natu, Yabowaine ni muloluagiwa.”
GEN 43:30 Yosepa atena i lomwan nabi talina kaiwena kelaubwa ni kahin, inoke etimwawa i eguluwagil i na wana lum elana ge i kahikahin.
GEN 43:31 Sauga i pwaul yaka wewel i ahe maninina i ul, inoke atena i pagasisi al i na i tagil elal, ge i ba wana totuwalali aanan nihi habwe.
GEN 43:32 Yosepa i minaa teibol etega elana aana hi pek, talinau hi minaa teibol getoga elana aliya hi pek, ge Itipita bolo avaliyau hi anan hi minaa teibol getoga al elana aliya hi pek. Hi ginol ola o, kaiwena Itipita nige sauga etega avaliyau ge Hibilu hi aanan toyawa, amnaliya i naka hot.
GEN 43:33 He Yosepa i ba totuwalali talinau hi telel abaliyaa teibol elana. Awoliya i noek Yosepa elana ge ali vatavatal i golugoluwa wali baliman ab elana, i telipunaa ali gamaun elana i na ana siga ali melumelu. Sauga talinau ali vatavatal hi kite, inoke nuwaliya hi ahe ge hi pegagayawa-agil.
GEN 43:34 Totuwalali Yosepa talinau aliya hi habweya Yosepa wana teibol elana hi na hi pek maisena ge maisena elana. Yaa Beniyamina aana hi habwe pwabwata i ola gamagalau nimala panuna aliya ana bwata. Inoke aloliya Yosepa hi anan ge hi imwim ginebi wali yaliyaya.
GEN 44:1 Sauga hi anan haba, inoke Yosepa i baek wana limi ana totuwalali wali tohouwa elana i ba, “Witi nu wage usan bolau ya wali beig gamwaliyaa ana siga ni kalaopop hot, ge wali mani nu teli pasikal maisena ge maisena wana beig awanaa.
GEN 44:2 No kom toto silba hi ginoliya nu ahe nu loke ali melumelu wana beig awanaa ginebi ge wana mani toto i pwatanim witi molana.” Inoke i ginol ola Yosepa wana baaba.
GEN 44:3 Mweluluga kekeisi hot totuwalali Yosepa talinau hi patunal hi egon aloliyau ge wali donki.
GEN 44:4 Sauga hi nawanawa nigeya ga ali bwaga i gagan panuwa elana, inoke Yosepa i baek wana totuwalali wali tohouwa elana i ba, “Nu tatauliulil bolau o eliyaa, inoke sauga nu kukuhikagil yaka nu baek elal nu ba, ‘No tonowak i ginol bubun eliyamiu, inoke hauna kaiwena lahena komiu ku ginol panak elana?
GEN 44:5 Hauna kaiwena no tonowak wana kom silba hi ginoliya ku kaome? Kom o heiya te i imwimwa ge i papatuwalali sula ana eabab. Komiu pagan nanakina hot ku ginol.’”
GEN 44:6 Yaka wana totuwalali wali tohouwa i tatauliulil eliyaa, inoke sauga i kukuhikagil Yosepa wana baaba o i baunanik elal.
GEN 44:7 Anana hi lahe hi ba, “Tonowak, ga i ola ge baaba ololana o u baunan eliyama? Ama nige wama pagan i oola te ginol ololana o naha ginol.
GEN 44:8 U atena te mani toto valila ha pwawa wama beig awaliyaa, ha ahem wama panuwa Kenani ha pwatanim ge naha pewa pasikal. Inoke ga i ola ge u nuwatu tage ama silba o ebo gold naha kaome wam tonowak wana limiya?
GEN 44:9 Tonowak, ebo kom nu pwawaa ama etega eliyana, he gamagal o ni aliga, yaka gegewema al nu ahema naha tabwa wam totuwalali loloyowanil.”
GEN 44:10 Inoke totuwalali analiya i lahe i ba, “I waisi, ta ginol ni ola wami baaba. Yaa ebo kom na pwawaa alomiu etega eliyana, he gamagal o iya te ni tabwa no totuwalali loloyowanina. Gegewemiu al nige na wowolemiu na talamwagimiu nuku egon.”
GEN 44:11 Inoke etimwawa wali beig hi kaval palo bilibiliya, yaka maisena ge maisena wana beig i pwela.
GEN 44:12 Inoke totuwalali i loya, i telipunaa ali gamaun wana beig elana i na i pwamowasiya ali melumelu wana beig elana. He kom i pwawaa Beniyamina wana beig gamwanaa.
GEN 44:13 Talinau kom hi kite, inoke nuwanak kaiwena ali kaliko hi kukuleli. Yaka wali beig hi kaval heyagil wali donki pwataliyaa ge hi sikalek eliyaa hi na panuwaa.
GEN 44:14 He Yosepa iyoho ya wana limiya, yaka Yuda alonau ge talinau hi na hi vin eliyana. Inoke ginebi ge wali lovakun hi sogu bilibiliya Yosepa matanaa.
GEN 44:15 Inoke Yosepa i baek elal i ba, “Hauna kaiwena pagan ya ku ginol? Age nige ku aatena tau ololana nau bosowaiu sula na ab inoke eliyana bugul misusumel na atena?”
GEN 44:16 Yaka anana Yuda i lahe i ba, “Tonowak, ga naha ba ola? He nige bosowaima anam naha lahe! Ga naha ola ge naha ba pasapu tage nige ha giginol? He Yabowaine wama gegi iyaka i pamasal. Tonowak, gegewema iyaka ha tabwa wam totuwalali loloyowanil, aloma ge toto kom hi pwawaa wana beig gamwanaa.”
GEN 44:17 Yaa Yosepa i ba, “Nigeya! Nige bosowaina na ginol ola eliyamiu! Tau toto kom hi pwawaa wana beig gamwanaa, iya ya te ni tabwa no totuwalali loloyowanina. He gegewemiu al nuku sikal nuku na tamamiu elana ge bahi nuku nuwanuwatu.”
GEN 44:18 Inoke Yuda i noha Yosepa gegelinaa ge i ba, “Tonowak, ateu hot owa, nuwau no baaba nu laeganan. Owa tologugui bwabwatana alam i bwata i ola Itipita ana kin, yaa bahi nu huhugaagau.
GEN 44:19 Tonowak, wama nem houwan elana u nel eliyama u ba, ‘Tab tamamiu o ebo talimiu etega al i gan?’
GEN 44:20 Inoke anam ha lahe ha ba, ‘Ibwe, tamama iyoho i gan, iyaka i liki. Ge ama melumelu i gan, tamama wana sauga liki elana te hi ab. Talina hot iyaka i yaomal, yaka hinana natunau gamwaliyaa iya maisena ya te sauga ya i mina, inoke tamama i nunuwana-an nabiyan.’
GEN 44:21 “Tonowak, inoke u baem eliyama u ola, ‘Nuku ahe ge nuku pwatanim eliyau na kite.’
GEN 44:22 Inoke anam ha lahe ha ba, ‘Geman o nige bosowaina tamama ni eguluwan. Ebo ni ginol ola, nasi tamama ni yaomal.’
GEN 44:23 Yaa u baem eliyama u ba, ‘Ebo nige alomiu talimiu nuku nenem, he nige na tatalam nuku tutuk ge nuku kikiteyau.’
GEN 44:24 Sauga ha sikal tamama elana, inoke hauna toto u baunan eliyama ha wasaan eliyana.
GEN 44:25 “Yaka abwe sauga etega al i baem eliyama i ba, ‘Ku sikal nuku na aanan enuna al nuku pwamola.’
GEN 44:26 Yaa ha baek elana ha ba, ‘Nige bosowaima naha nok. Ana siga ama melumelu nu talamwan aloma te naha nok. Ebo nige aloma ama melumelu naha nonok, he tologugui nige ni tatalam naha tutuk ge naha kikite.’
GEN 44:27 “Inoke tamama i baem eliyama i ba, ‘Ku atena ya te lagou Letiyeli natuwau bolau eluwa ya te i abil.
GEN 44:28 Etegana i eguluwagau, yaka nige al sauga etega ya kikite. Yaka ya nuwatu ge ya ba: Bwasumu sosokana iyaka i alatomwatomwa-an!
GEN 44:29 Inoke sauga ya nuwamiu toto ya al ge nuku aheya eliyau. Iyaka ya liki, ebo nak etega ni pwawa, nasi nuwanakina ni paaligau.’
GEN 44:30 “Tonowak, binimala ebo na sikal na na nam elana ge nige geman ya ni kikite, he nasi ni yaomal, kaiwena geman ya ana nuwan i bwata tamama elana, atena ununa te. Tamama iyaka i liki nabi, inoke ebo geman ya nige aloma naha nonok elana, nasi nuwanakina ni paaliga.
GEN 44:32 Ge bugul etega al, ya bateli nam elana ya ba, ‘Nau geman na matahikan. Ebo nige na een pasikalim eliyam, he nau ya gegi owa nam eliyam, inoke yawaliu miminana ana woliwoli o ni minem eliyau.’
GEN 44:33 “Inoke tonowak, ya awanun eliyam nau geman abana na ahe ge na minaa te na tabwa wam totuwalali loloyowanina. He geman u talamwan alonau talinau nihi sikal.
GEN 44:34 Nige bosowaiu na sikal nam elana ebo nige alou geman naha nonok. Bahiwa! Nige nuwau nak toto ni masal nam eliyana o na kite.”
GEN 45:1 Yaka Yosepa atena i lomwan nabi, inoke nige al bosowaina ni palahikan wana totuwalali mataliyaa. Inoke i baek elal i ba, “Gegewemiu ku eguluwagau.” Iya maisena ya alonau ge talinau hi mina, yaka abwe totona i pamasal elal.
GEN 45:2 Inoke i kahin anana i bwata nabi. Itipita bolo hi miminaa noleleya wana kahin hi hago, yaka hi na bolo hi miminaa kin wana limiya wali wasa hi pek.
GEN 45:3 He Yosepa i baek talinau elal i ba, “Nau Yosepa. Nam iyoho ya i minamina?” Yaa talinau nige bosowailiya anana nihi lahe, kaiwena hi lovakunan.
GEN 45:4 Inoke i baek elal i ba, “Ku nem gegeliwa.” Sauga talinau hi ginol ola, yaka abwe i ba, “Nau talimiu Yosepa, valila ku paliagau tolobisnes elal ge hi aheyau te ya nem e Itipita.
GEN 45:5 Yaa bahi nuku papanuwanuwatu-agimiu ge totomiu nuku huhugaagimiu kaiwena ku paliagau te ya nem e. He Yabowaine te i patunau ya houwa awomiwa inoke gamagalau na pwamwalil bahi nihi yayaomal.
GEN 45:6 Baliman labuina te galebu bwabwatana panuwa i apapanak-an, yaa baliman nimala panuna iyoho i nenem, baliman o gamwaliyaa gamagalau nige eyowa nihi giginol ge enona nihi papahi.
GEN 45:7 Yabowaine i patunau ya houwa awomiwa nuwana pwamwal bwabwatana ni ginol kaiwemiu yaka bahi nuku yayaomal, inoke tubutubunimiu ni gan panayawiya.
GEN 45:8 Nige tage komiu ku patunau ge ya nem e, yaa Yabowaine te i patunau ya nem. Iya i teleyau ya tabwa kin ana tolabe bwabwatana. Wana panuwa ya matahikan, ge ya tologugui bwabwatana Itipita ana labi gegewena elana.
GEN 45:9 “He etimwawa nuku sikal nuku na nam elana ge nuku ba, ‘Natum Yosepa i ba ola hiwe: Yabowaine i teleyau panuwa Itipita ana labi gegewena ya logugui-an. Etimwawa nu nem eliyau, bahi nu matamatan.
GEN 45:10 Nu minaa gegeliwa labi Gosen eliyana. Alomwau natumwau ge tubumwau nuku minaa o ginebi wami sipi, goti, bulumwakau ge wami bugubugul gegewena.
GEN 45:11 Nu minaa Gosen inoke nau na matahikagiwa, kaiwena galebu ana baliman nimala panuna iyoho i nenem. Inoke bahi alomwau am heniheni ge wam bwasumu nuku miminanakina ge nuku gagalebu.’”
GEN 45:12 Inoke Yosepa i ba vevehe al talinau elal i ba, “Alomiu taliu hot Beniyamina iyaka ku kiteyau ge ku atena nau Yosepa te ya baaba eliyamiu e.
GEN 45:13 Nuku baek nam elana te nau ya towasawasa panuwa Itipita elana, ge bugul gegewena toto ku kitel nuku wasaan eliyana. Inoke etimwawa nuku ahe ge nuku pwatanim eliyau.”
GEN 45:14 Inoke Yosepa i na alona talina Beniyamina hi holatomwal ge ali toto labui hi kahin.
GEN 45:15 Yaka abwe talinau maisena ge maisena i holatomwal, i nalol ge i kahikahin. Toto o enaa, abwe talinau ateliya i matuwa yaka avaliya hi liwaliwan.
GEN 45:16 Sauga wasa i vin kin wana limiya te Yosepa talinau hi nem elana, yaka alonau ge wana totuwalali bwabwatal hi yaliyaya.
GEN 45:17 Inoke baaba i patuna Yosepa elana i ba, “Nu baek talimwau elal, ‘Nuku ginol ni ola hiwe: Witi nuku usan wami donki pwataliyaa, ge nuku sikal nuku na panuwa Kenani.
GEN 45:18 Yaka tamamiu alonau ge natumiyau nuku ahel inoke nuku nem te eliyau. Nau abwe labi waiwaisana etega panuwa Itipita elana na pewa eliyamiu, inoke bilibili enona waiwaisana eliyana nuku anana.’
GEN 45:19 “Ge nu baek talimwau elal, ‘Waga momomol enuna nuku aheya Itipita, inoke nuku pwatanik lagomiyau avaliyau ge natumiyau wawayau nuku usanil. Yaka tamamiu al nuku ahe ge alomiu nuku nem.
GEN 45:20 Wami bugubugul bolo ebo nuku tataluwagil panuwa Kenani, bahi kaiweliya nuku nuwanuwatu, kaiwena nau abwe panuwa Itipita bugubugulina waiwaisal na pewa eliyamiu.’”
GEN 45:21 Inoke Yakobo natunau hi ginol ola to. He Yosepa waga momomol enuna i pek talinau elal i ola kin wana baaba, ge aanan enuna i pek al wali nawanawa kaiwena.
GEN 45:22 I ola al kaliko vavaluna i guyau talina maisena ge maisena elana, yaa mani silba tili handeled ge kaliko bosowaina gamagalau ali toto nimala panuna i pek Beniyamina elana.
GEN 45:23 Yosepa Itipita bugubugulina waiwaisal enuna i ahe tamana kaiwena, i usanil donki elulutega elal, i ola al witi, beleid ge aanan ona i ahe tamana wana nem kamwasaa kaiwena, i usanil donki yowau elulutega elal, inoke i patunal tamana elana.
GEN 45:24 Inoke Yosepa talinau i patunal nihi egon. He wali sauga egon elana i baek elal i ba, “Bahi loapwaapwanawa kamwasaa.”
GEN 45:25 Inoke Itipita hi eguluwan, hi nawanawa hi na hi vin tamaliya Yakobo elana panuwa Kenani.
GEN 45:26 Inoke wana wasa hi pek hi ba, “Yosepa nige i yayaomal, iya iyoho i tologugui panuwa Itipita ana labi gegewena elana.” Tamaliya wasa o i hago, yaka atena i you nuwana i gewagewa, nige wali wasa i aabulilek-an.
GEN 45:27 Yaa sauga Yosepa wana baaba gegewena elal hi wasaan elana, ge sauga waga momomol i kitel bolo Yosepa i patunal ge ni heya ni na Itipita, yaka abwe wana nuwatu i sapu.
GEN 45:28 Inoke i baek elal i ba, “Oo, age tunahot! Age natu Yosepa iyoho ya i molu nige i yayaomal. Na nok na na na kite ga mulaa abwe na yaomal.”
GEN 46:1 Yakobo wana bugubugul gegewena i abubun, yaka abwe alonau ana heniheni ge wana bwasumu gegewel hi telipuna hi nawanawa Itipita kaiwena. Sauga hi na hi vin panuwa Biyaseba, inoke Yakobo bwasumu enuna i powonan tamana Aisake wana Yabowaine elana.
GEN 46:2 Bulina pankite etega elana Yabowaine i baaba Yakobo elana i ba, “Yakobo! Yakobo!” Yakobo i talam i ba, “Oo, nau iyahe.”
GEN 46:3 Inoke Yabowaine i ba, “Nau Yabowaine, tamwam wana Yabowaine. Bahi nu lolovakun nok Itipita, kaiwena nau na labewa yaka panuwa o elana tubutubumwau nihi tabwa boda bwabwatana.
GEN 46:4 Nau alou owa ta nok Itipita, ge nau abwe tubutubumwau na ahel nihi sikalim te. He Yosepa iya abwe aem ni kin.”
GEN 46:5 Inoke Yakobo panuwa Biyaseba i eguluwan. He natunau Yakobo hi usan waga momomol elana, i ola al lagoliyau ge natuliyau wawayau hi usanil waga momomol elal, bolo Itipita wali kin i patunal ge nihi heya.
GEN 46:6 Wali bwasumu ona ge wali bugubugul bolo hi aheliya panuwa Kenani hi bugulagil avaliyau hi nok. Inoke Yakobo alonau ana heniheni gegewel, natunau bolau, natunau yowau, tubunau melubolau ge tubunau meluyowau, hi na Itipita.
GEN 46:8 He boda Isileli, Yakobo ana heniheni, bolo alonau hi na Itipita alaliya i ola hiwe. Lubeni, iya Yakobo natunau ali gamaun.
GEN 46:9 Lubeni natunau bolau alaliya hiwe: Hanok, Palu, Hesiloni ge Kami.
GEN 46:10 Simiyon natunau bolau alaliya hiwe: Yemuwel, Yamin, Ohad, Yakin, Sohal ge Saul iya hinana panuwa Kenani yovana.
GEN 46:11 Libai natunau bolau alaliya hiwe: Gelison, Kohat ge Melali.
GEN 46:12 Yuda natunau bolau alaliya hiwe: El, Onan, Sila, Peles ge Selaa. (He El alona ge Onan hi yaomalek panuwa Kenani.) Peles natunau bolau alaliya Hesiloni ge Hamul.
GEN 46:13 Isaka natunau bolau alaliya hiwe: Tola, Puwa, Yasub ge Similon.
GEN 46:14 Sebuloni natunau bolau alaliya hiwe: Seledi, Elon ge Yalil.
GEN 46:15 He Lubeni, Simiyon, Libai, Yuda, Isaka ge Sebuloni heliya Leya natunau, Yakobo lagona etegana. Natunau o i abiliek Mesopoteimiya. I ola al Leya natuna meluyovana Daina i ab. Leya natunau ge tubunau bolo o gegewel ali gewi teti tili (33).
GEN 46:16 Gada natunau bolau alaliya hiwe: Sepon, Hagi, Suni, Esbon, Eli, Alodi, ge Aleli.
GEN 46:17 Aseli natunau bolau alaliya hiwe: Imna, Isba, Isbi ge Belaiya. He nuliya alana Seila. Belaiya natunau bolau alaliya Hebel ge Malkiyel.
GEN 46:18 Gamagalau o heliya Yakobo alona ge Silpa natuliyau ge tubuliyau, ali gewi sikistin (16). He Leiban Silpa i pek natuna Leya elana wana totuwalali yovana.
GEN 46:19 Letiyeli, iya Yakobo lagona eluwana, natunau bolau heliya Yosepa ge Beniyamina.
GEN 46:20 Itipita elana Yosepa lagona Asinata, iya panuwa Heliyopolis wali topowon Potipela natuna, natunau bolau Manasa ge Ipileimi i abil.
GEN 46:21 Beniyamina natunau bolau alaliya hiwe: Bela, Bekel, Asbel, Gela, Naman, Ehi, Losi, Mupim, Hupim, ge Adi.
GEN 46:22 Bolau o heliya Yakobo alona ge Letiyeli natuliyau ge tubuliyau, ali gewi potin (14).
GEN 46:23 Dani natuna tauina alana Husim.
GEN 46:24 Napitalai natunau bolau alaliya hiwe: Yasiyel, Guni, Yesa ge Silem.
GEN 46:25 Bolau o heliya Yakobo alona ge Bilha natuliyau ge tubuliyau, ali gewi seben. He Leiban Bilha i pek natuna Letiyeli elana wana totuwalali yovana.
GEN 46:26 Inoke Yakobo natunau ge tubunau bolo alonau hi na panuwa Itipita ali gewi sikisti sikis (66), yaa natunau lagoliyau yowau nige ali gewi hi vavasili toyawel.
GEN 46:27 Inoke ebo Yosepa natunau labui bolo i abil Itipita elana ta ahel al, yaka Yakobo ana heniheni bolo hi na Itipita ali gewi sebenti (70).
GEN 46:28 He Yakobo Yuda i patuna i houwa i na Yosepa elana, yaka i baek elana aloliya nihi petupatupa-agil labi Gosen. He Yakobo alonau ge ana heniheni iyaka hi na hi vin labi Gosen,
GEN 46:29 inoke Yosepa wana waga momomol i lovivina-an ge i heya i na tamana Yakobo, alana etegana al Isileli, ni kite. Sauga hi petupatupa-agil, inoke Yosepa tamana i holatomwa ge i kahikahin sauga i yapu.
GEN 46:30 Yaka Isileli i baek Yosepa elana i ba, “Sauga ya bosowaiu na aliga, kaiwena iyaka totou matawa ya kitewa ge ya atena owa iyahe nige ga u yayaomal.”
GEN 46:31 Inoke Yosepa i baek talinau ge tamana ana heniheni elal i ba, “Na nok kin elana ge na ba, ‘Taliwau aloliyau nam ge ana heniheni hi miminek panuwa Kenani, he heliya iyoho hi nem elau.
GEN 46:32 He bolau o heliya sipi ge bulumwakau ali tomatahikan, inoke wali sipi, wali bulumwakau ge wali bugubugul gegewena hi ahel te hi nem e.’
GEN 46:33 Yaka sauga ebo kin ni yoga tukagimiu ge ni nelimiu ni ba, ‘Hauna wami tuwalali?’
GEN 46:34 inoke anana nuku lahe nuku ba, ‘Tonowak! Ama wam totuwalali bwasumu ali tomatahikan, i telipunaa wama sauga geman ana siga sauga ya, i ola valila tubumeyau hi giginol.’ Nuku ba ola o, inoke ni talam nuku minaa te labi Gosen elana, ge ami bwaga ni gan Itipita elal, kaiwena heliya nige nuwaliya i oola sipi ali tomatahikan.”
GEN 47:1 Yaka abwe Yosepa i sikal i na kin elana ge i ba, “Nam ge taliwau hi neem labi Kenani elana avaliyau wali sipi, wali bulumwakau ge wali bugubugul gegewena, heliya iyoho labi Gosen elana.”
GEN 47:2 Inoke abwe talinau ali toto nimala panuna i ahel ge i en tukagil kin manininaa.
GEN 47:3 Yaka kin i nel Yosepa talinau elal i ba, “Hauna wami tuwalali?” Anana hi lahe hi ba, “Tonowak! Ama wam totuwalali sipi ali tomatahikan, i ola valila tubumeyau hi giginol.
GEN 47:4 Ha nem ge naha minaa ga te panuwa ya elana sauga kekeisi, kaiwena galebu i bwata hot labi Kenani elana, inoke nige wama sipi aliya i gagan. He ha awanun elam ge nu talam ama wam totuwalali naha minaa labi Gosen elana.”
GEN 47:5 Inoke kin i baek Yosepa elana i ba, “Tamwam ge talimwau iyaka hi nem eliyam ge alomwau nuku mina,
GEN 47:6 inoke Itipita labena gegewena i mwapwela eliyam. Labi waiwaisana hot etega nu hile, yaka tamwam ge talimwau nihi minaa. He nihi minaa labi Gosen. Ebo gamwaliyaa enuna u atenal wali aatena i bwata, inoke nu telel no bulumwakau nihi matahikagil.”
GEN 47:7 Inoke abwe Yosepa i na tamana i en tukan kin manininaa, ge Yakobo kin ana ba awatauwan i baunan elana.
GEN 47:8 Yaka kin i nel elana i ba, “Wam baliman ana bwata ehila?”
GEN 47:9 Anana Yakobo i lahe i ba, “No galanawanawa panuwa ge panuwa ona elal yawaliu ana baliman ana bwata wan handeled ge teti (130). He no baliman nige hi gegewi ge pulowan hi gewi ya pwawal. Nam alona ge tubu wali galanawanawa panuwa ge panuwa ona elal yawaliliya ana baliman i bwata, yaa nau yawaliu ana baliman nige i bwabwata.”
GEN 47:10 Inoke kin ana ba awatauwan i baunan al elana ge i eguluwan.
GEN 47:11 Inoke Yosepa labi waiwaisana hot etega i hile Itipita gamwanaa panuwa Lamesese ana labiya, Gosen gamwanaa, yaka i pek tamana ge talinau elal ge hi minaa, i ola kin wana baaba.
GEN 47:12 He Yosepa tamana, talinau ge tamana ana heniheni gegewel aanan i pekpek elal, i golugoluwa natuliyau ali gewi elana.
GEN 47:13 Galebu iyaka i bwata nabi yaka nige al aanan i gagan labi gegewena elana, inoke panuwa Itipita ge Kenani galebu kaiwena hi wesal.
GEN 47:14 Gamagalau hi nemnem witi hi pwapwamola, inoke eliyana Yosepa Itipita ge Kenani wali mani gegewena i ahe, yaka i bugulan ge i na i pwahin kin wana gogomwau ana abateliya.
GEN 47:15 Sauga Itipita ge Kenani wali mani gegewena iyaka hi palian haba, inoke Itipita gegewel hi na Yosepa elana ge hi ba, “Wama mani gegewena iyaka ha pwamowasi. He aanan u guyauan eliyama ge naha an! Bahi naha aaligaa matamwa!”
GEN 47:16 Yaka analiya Yosepa i lahe i ba, “Ebo wami mani gegewena iyaka ku pwamowasi, he wami bwasumu nuku pwatanim eliyau, yaka molana aanan na pewa.”
GEN 47:17 Inoke wali bwasumu hosi, sipi ge goti, bulumwakau ge donki hi pwatanik Yosepa elana, yaka molana aanan i guyauan elal. He baliman o Yosepa i ginol ola to, yaka wali bwasumu gegewel hi pek elana aanan molana.
GEN 47:18 Yaka baliman etega al ana abatelipuna elana gamagalau hi na Yosepa elana ge hi ba, “Tonowak, nige bosowaina ama pulowan naha sume eliyam. Wama mani gegewena iyaka ha pwamowasi, ge wama bwasumu iyaka ha paliagil eliyam. Nige bugul etega i gagan eliyama tage naha pewa ge molana aanan nu pem, toto i minaa elama iyai te ama ge wama bilibili.
GEN 47:19 Bahi naha aaligaa matamwa ge wama bilibili ni mimibwagabwaga! He aloma ge wama bilibili naha paliagima eliyam, yaka molana aanan nu pem. Inoke ama naha tabwa kin wana totuwalali loloyowanil ge wama bilibili ni minek eliyana. He witi nu pem eliyama, yaka eliyana naha anana ge bahi naha aaliga. Ge pwatum nu pem naha luwan, yaka wama bilibili bahi ni tatabwa bilibili bwagabwaga.”
GEN 47:20 He galebu iyaka i bwata hot yaka Itipita gegewel wali bilibili hi paliagil Yosepa elana. Inoke Itipita bibilena gegewena i pwamola i tabwa kin wana bilibili.
GEN 47:21 Yaka Itipita ana labi gegewena gamagaliliyau hi tabwa kin wana totuwalali loloyowanil.
GEN 47:22 Yaa Itipita wali yabowaineyau ali topowon wali bilibili Yosepa nige i pwapwamola. Heliya nige wali bilibili hi papalian, kaiwena kin aanan i pekpek elal ge eliyana hi anana.
GEN 47:23 Yaka Yosepa i baek gamagalau elal i ba, “He lan ebe alomiu wami bilibili iyaka ya pwamolamiu kin kaiwena. He aanan vivena hiwe, ku ahe ge nuku na nuku luwan wami eyowaa.
GEN 47:24 Sauga ebo aanan ni matuwa ge nuku pahi, yaka pwahin nimala panuna nuku ginolil, ge maisena nuku pek kin kaiwena. Yaka pwahin esopali nuku kukuhikan, enuna wami vivi kaiwena, ge enuna aamiu, alomiyau natumiyau ge wami limi ana heniheni.”
GEN 47:25 Inoke gamagalau hi baek Yosepa elana hi ba, “Tonowak, owa u ginol bubun eliyama ge yawalima u pwamwal, he ha talam naha tabwa kin wana totuwalali loloyowanil.”
GEN 47:26 Inoke Yosepa logugui etega i ginol Itipita kaiweliya. Ebo wali eyowa enona ni matuwa ge nihi pahi, yaka pwahin nimala panuna nihi ginolil ge maisena nihi pek kin elana. He logugui o iyoho i gangan sauga ya elana. Iyai te topowon wali bilibili nige kin i aahe, inoke nige enona enuna hi pepek kin elana.
GEN 47:27 Boda Isileli hi minaa labi Gosen elana panuwa Itipita, ge hi gogomwau hot. Inoke hi talaabab ge hi gewi nabi.
GEN 47:28 He Yakobo i minaa panuwa Itipita elana baliman ana gewi sebentin (17), inoke yawalina ana baliman ana bwata wan handeled ge poti seben (147).
GEN 47:29 Sauga amnana i anbose wana yaomal ana sauga iyaka i kelakelaubwa, inoke natuna Yosepa ana baaba i patuna ge i nem elana. Inoke i baek elana i ba, “Ebo u nunuwana-agau nabiyan, yaka nimwam u teliya nagiliu gabulanaa, inoke nu bateli te nu awatauwagau ge nu ginol ni ola no baaba. He bahi tuwau nu teteliya Itipita.
GEN 47:30 Yaa sauga na yaomal, yaka tuwau nu kalivai egonan Itipita elana ge nu na nu teliya nam ge tubu wali salaiya.” Anana Yosepa i lahe i ba, “Na ginol ola toto u baunan eliyau.”
GEN 47:31 Inoke i baek Yosepa elana i ba, “Nu papasila eliyau te nasi nu ginol ola o.” Inoke Yosepa i papasila. Yaka abwe Isileli wana suki i ahe ge i gena palalek suki kokowanaa, yaka i tapwalolo Yehoba elana.
GEN 48:1 Sauga etegana al, abwe Yosepa wana wasa hi pek hi ba, “Tamwam i kasiyebwa.” Inoke natunau bolau eluwa Manasa ge Ipileimi i ahel ge alonau nihi na tamana nihi kite.
GEN 48:2 Sauga hi na hi vin, yaka gamagal etega Yakobo wana wasa i pek i ba, “Natum Yosepa iyahe i vin nuwana ni kitewa.” Inoke Yakobo, alana etegana al Isileli, i logasisi ge i lut i misiyo wana abakenu pwatanaa.
GEN 48:3 Inoke i baek Yosepa elana i ba, “Yabowaine Togasisi Hot i masal eliyau panuwa Lus elana labi Kenani, ge i ba muloluagau
GEN 48:4 i ba, ‘Nau abwe natumwau nihi gewi na pewa ge tubutubumwau nihi tabwa boda bwabwatana ali un tomaha tomaha, ge bilibili ya na pek eliyalil ni mihot.’”
GEN 48:5 Yaka i ba vevehe al i ba, “Natumwau bolau labui Ipileimi ge Manasa lagom i abil panuwa Itipita elana ge mulaa abwe ya nem, heliya nihi tabwa natuwau hot, ni ola natuwau Lubeni ge Simiyon.
GEN 48:6 Yaa ebo wawayau enuna mulaa abwe lagom ni abil, heliya natumwau, wali bilibili ni noem Ipileimi ge Manasa alaliya bibilena elana.
GEN 48:7 Ya ginol ola o, kaiwena hinam Letiyeli natunau labui ya ge i yaomal. Sauga labi Mesopoteimiya ha eguluwan ge ha nawanawa, inoke i yaomala kamwasaa labi Kenani elana, nige ana bwaga i yayapu awan Epalat elana. Inoke alou no nuwanak tuwana ya teliya Epalat ana kamwasa bebenaa.” (Epalat, he Bedeliyema alana houhouwena.)
GEN 48:8 Sauga Isileli Yosepa natunau bolau eluwa i kitel, inoke i nel i ba, “Henalau ya?”
GEN 48:9 Yaka Yosepa i ba, “Natuwau te. No minamina panuwa Itipita elana Yabowaine i pem.” Inoke Isileli i ba, “U ahel nihi nem eliyau ge na ba muloluagil.”
GEN 48:10 He Isileli matana i pweyata nige bosowaina bugul ni kite bubun, kaiwena iyaka i liki nabi. Inoke Yosepa natunau i ahel ge i na i telel tamana gegelinaa, yaka Isileli i holatomwal ge i nalol.
GEN 48:11 Yaka i baek Yosepa elana i ba, “Valila ya nuwatu tage nige al na kikitewa, yaa Yabowaine i talamwagau inoke sauga ya alomwau ge natumwau ya kitemiu.”
GEN 48:12 Yaka Yosepa natunau i ahel Isileli aenaa ge i kululu maninina i pahanalowanek bilibiliya.
GEN 48:13 Inoke abwe natunau labui i pihikagil, Ipileimi i minaa nimana labena awonaa, Isileli nimana labena gegebana i awoni, ge Manasa i minaa Yosepa nimana labena gegebanaa, Isileli nimana labena awona i awoni. Yaka abwe i pwatanik i na i teleliya Isileli gegelinaa.
GEN 48:14 Yaa Isileli nimana i teli pil, awona i teliya toto kekeisi Ipileimi kokowanaa, ge gegebana i teliya gamaun Manasa kokowanaa.
GEN 48:15 Inoke Isileli Yosepa i ba muloluan i ba: Yabowaine toto tubu Abalahama ge nam Aisake hi mipalalek elana, Yabowaine toto yawaliu ana sauga bwalibwaligena i matahikagau i ola sipi ali tomatahikan,
GEN 48:16 Yabowaine toto i ola anelose i pwamwalau nak gegewena elana iya gemanau ya ni muloluagil. Ya awanun nau alau, tubu Abalahama alana, ge nam Aisake alana nihi mihot eliyalil, ge natuliyau nihi gewi nihi talaabab inoke tubuliyau nihi debalala panayawiya.
GEN 48:17 He mulaa abwe Isileli gemanau i ba muloluagil, Yosepa i kite tamana nimana labena awonaa i teliek Ipileimi kokowanaa, yaka nige i yayaliyaya-an. Inoke tamana nimana i pihikan tage ni ahek yoho Ipileimi kokowanaa ge ni teliek Manasa kokowanaa.
GEN 48:18 Yaka i baek elana i ba, “Nam, bahiwa! Manasa iya te gamaun. Nimwam awom nu teliek kokowanaa.”
GEN 48:19 Yaa tamana nige wana nuwatu i oola, inoke i baek Yosepa elana i ba, “Natu, ya atena ya te hauna ya giginol. Manasa iya al ge alana ni bwata ge tubutubunau nihi tabwa boda etega. Yaa talina kekeisena iya te alana ni bwata hot ge tubutubunau nihi tabwa boda bwabwatana hot.”
GEN 48:20 Inoke lan o i ba muloluagil i ba, “Sauga ebo boda Isileli ba mulolu nihi baunan, alamiu nihi lumen nihi ba, ‘Ha awanun Yabowaine ni muloluagimiu ni ola Ipileimi ge Manasa.’” Inoke Ipileimi alana i teli houwan ge Manasa alana i teli mulaa.
GEN 48:21 Yaka Isileli i baek Yosepa elana i ba, “Sauga kekeisi na yaomal, yaa Yabowaine ni minaa eliyamiu ge ni ahemiu nuku sikal nuku na tubumiyau wali labiya.
GEN 48:22 He labi Sekemi bibilena malumalulina ya pewa eliyam, nige ya pepek talimwau elal. No elohaveyan kilepana alona ge no egipoyo elal ya lohaveyani, inoke bilibili o ya aheya boda Amoli elal.”
GEN 49:1 Inoke Yakobo natunau bolau i yoga gogonil ge i baek elal i ba, “Ku mipahipahi gegeliwa, ge na baewa eliyamiu hauna gun abwe nihi gan eliyamiu sauga i nenem elana.
GEN 49:2 Nau Yakobo natuwau, ku nem ku migogo gegeliwa,   nau tamamiu Isileli no baaba nuku laeganan.
GEN 49:3 Lubeni, owa natu o gamaun,   no gasisi saugena enowana houwan,   alam i miha ge u gasisi hot, talimwau gegewel u lakel.
GEN 49:4 Yaa wam ginol i ola banata nige bosowaina ta pal,   inoke nige al talimwau nu bwabwata lakel, kaiwena u na no abakenuwa yaka alom ge lagou etega ku kenu,   u ganawali, yaka u papuluwawi-agau.
GEN 49:5 Simiyon ge Libai, alom ge talim ku olaolaek ya,   wami elohaveyan kilepana ku patuwalaliek nak ana ginol elana.
GEN 49:6 Ginebi wami huga gamagalau ku gulil,   ge totomiu wami nuwatu elana bulumwakau aeliya ana tubwi ku goapwalil. Toto o kaiwena nige na tutuk wami boda elana,   ge nige na tutubwi wami pwahin elana.
GEN 49:7 Yehoba ni apapanak-agimiu, kaiwena wami huga i gasisi   ge wami ginol likalika i bwata. He tubutubunimiu na walel nihi miwaliwali Isileli ana labi ona elal   ge nihi minaa ana un tomaha tomaha gamwaliyaa.
GEN 49:8 Yuda, talimwau nihi tobalagiwa,   tamwam natunau nihi kululu elam,   kaiwena am topihigelgel mwamwaliliya nu piatati ge nu pakokovel.
GEN 49:9 Yuda, owa nu ola laiyoni hevalina, nu gasisi ge nu tologugui.   Natu, nu ola laiyoni ana mwa i alapaaliga i an yaka i sikal abanaa, inoke i lomisiyo lau ge i tal kenu.   He henala ni palut? Nige etega!
GEN 49:10 Kin wali suki ni miminaa ya Yuda nimwamwa,   ge sauga gegewena tubutubumwau nihi tologugui, ana siga gamagal toto iya wana bugul hot ni nem ni ahe,   iya boda gegewel awana nihi ab.
GEN 49:11 Wam donki nu gimwana oine nuwana elana,   ge wam donki natuna nu am hikana oine sisiuina waiwaisana elana. Am kama oine suina elana nu ul,   ge am holahola yayapona oine ununa elana nu ul.
GEN 49:12 Am oine ni bwata yaka matam ni paket,   am hul suina ni balu yaka ninim ni pawawakeki.
GEN 49:13 Sebuloni, owa nu minaa hoga bebenaa,   yaka wam galowa waga wali abaveyaho waiwaisana.   Wam bilibili ni na ana siga labi Saidoni elana.
GEN 49:14 Isaka, owa nu ola donki gasigasisena,   yaa yayaluwana i pweyata alona ge ana kaval i kenukenu.
GEN 49:15 Abamina waiwaisana   ge panuwa ana awa waiwaisana nu kite nu minaa, yaa abwe boda getoga nihi paloloyowan-agiwa   ge kaval pupulowanina nihi pahe vevelamwa.
GEN 49:16 Dani, owa wam gamagalau nu logugui-agil,   ni ola Isileli ali un maisena ge maisena hi logugui-agil.
GEN 49:17 Dani, haveyan elana nu siba nu ola mwata kamwasa elana,   nu ola weso kela bebenaa, toto sauga hosi etega ni nem, yaka aena ena ni tal,   inoke toto i heya pwatanaa ni soguek enaa.
GEN 49:18 O Yehoba, ya matamatan kaiwem ge nu pwamwalau.
GEN 49:19 Gada, tolohaveyan kaluoyaoya kaiwena nihi tuk nihi haveyan elam,   yaa owa nu haveyan elal ge nu takel.
GEN 49:20 Aseli, wam bilibili enowana ni waisi,   aanan amnana poposana toto kin nunuwaliya ni neem eliyam.
GEN 49:21 Napitalai, owa nu ola bwasumu diya toto i patalelu nemnowa,   ge natunau i abil ali awa waiwaisal.
GEN 49:22 Yosepa, owa nu ola oine enoenonina,   puna i siuna wewel kenken bebenaa ge i enon nabi,   lalana gana hi lema likaan.
GEN 49:23 Gamagalau ginebi wali ati elolol nihi haveyan elam,   ge aloliya wali pihigelgel wali egipoyo nihi alihinewa elam.
GEN 49:24 Yaa nimwam ni mweyaha ge ni gasisi,   wam egipoyo nu alihin pwamwaun, kaiwena Yakobo wana Yabowaine Gasigasisena nimana elana ni labewa,   iya alana al Sipi ali Tomatahikan ge Isileli ali Libu.
GEN 49:25 Tamwam wana Yabowaine ni labewa,   Yabowaine Togasisi Hot ni muloluagiwa. Ni muloluagiwa ni ba kehe ni loem labulabumwa,   ni muloluagiwa wewel ni patub heyan bilibiliya,   ni muloluagiwa wam bwasumu ge tubutubumwau nihi gewi.
GEN 49:26 Nau tamwam no ba mulolu i bwata hot,   mulolu toto nu pwawa oya mihahaina ni heluwan,   waisi toto nu pwawa oya mihomihotil ni lakel. Mulolu gegewena o nihi minaa owa Yosepa eliyam,   owa u getoga talimwau gegewel elal, alam i bwata hot.
GEN 49:27 Beniyamina, owa nu ola wanuka bekikina toto iyauka i sibaan,   mweluluga elana ana mwa ni alapaaliga ni an,   ge kokoyavi elana bugul bolo i kaluoel ni guyauan ana boda elal.”
GEN 49:28 He bolau gegewel o heliya Isileli ali un elulutega eluwa. Ali ba mulolu tamaliya i vavaen eliyalil i ola to, i golugoluwa maisena ge maisena ana ba mulolu toto iya i bosowaina.
GEN 49:29 Yakobo natunau i ba muloluagil i mowasi, inoke i ba pagasisel i ba, “Sauga kekeisi na aliga ge na na tubuwau bolo hi aliga houwan elal. Tuwau nuku ahe nuku na labi Kenani ge nuku teliya tubuwau ali salaiya, pat golina elana Epiloni Hiti gamagalina wana bilibiliya.
GEN 49:30 He pat golina o i minaa Makpela elana panuwa Mamele gegelinaa labi Kenani. Valila gol o alona ge bilibili Abalahama i pwamolaa Epiloni Hiti gamagalina elana wana salai.
GEN 49:31 Gol o elana te Abalahama alona lagona Sela, ge Aisake alona lagona Lebeka hi teleliya. Inoke nau al Leya ya teliya to.
GEN 49:32 He bilibili o alona ge pat golina, Abalahama i pwamolaa boda Hiti elal.”
GEN 49:33 Sauga Yakobo ba pagasisi i baunan haba natunau elal, inoke aena i teli heyan wana abakenuwa ge i tal kenu, yaka wana yana i yana yoho ge i aliga, i na tubunau bolo hi aliga houwan elal.
GEN 50:1 Yosepa i kite tamana yawalina iyaka i mowasi, inoke i talpo pwatanaa, yaka maninina i nalo ge i kahikahin.
GEN 50:2 Inoke abwe i ba doketa bolo hi tuwalali elana tamana Isileli tuwana nihi abubun, yaka sawasawal ona nihi telek ge bahi ni bwebweyan. Inoke hi ginol ola to.
GEN 50:3 He lan ana gewi poti tuwana hi abubun ge sawasawal ona hi telek, kaiwena toyaomal tuwana ana abwabubun ana lan ana gewi i ola to. Ge Itipita Yakobo baena hi nuwanak lan ana gewi sebenti (70).
GEN 50:4 Wali nuwanak ana sauga i mowasi, yaka abwe Yosepa i baek kin wana totuwalali bwabwatal elal i ba, “Ebo ku yaliyaya-agau, yaka nuku na kin elana ge no baaba nuku baunan nuku ba,
GEN 50:5 ‘Valila nam wana yaomal ana sauga i kelakelaubwa, inoke i ba ya papasila eliyana te ebo ni yaomal, yaka tuwana na ahe ge na na na teliya aban toto i lovivina-an labi Kenani elana. He u talamwagau na na nam tuwana na teli, yaka abwe na sikalim.’”
GEN 50:6 Inoke Yosepa wana baaba ana lahena kin i patuna pasikal i ba, “Tamwam tuwana nu ahe ge nu na nu teli, ni ola wam bateli elana.”
GEN 50:7 Yaka Yosepa alonau kin wana totuwalali bwabwatal gegewel—tonowakau bolo hi tuwalaliya kin wana limiya, ge Itipita ana tonowakau gegewel—hi na tamana tuwana nihi teli.
GEN 50:8 I ola al Yosepa wana limi ana heniheni gegewel, ge talinau avaliyau tamana wana limi ana heniheni alonau hi nok. He natuliyau ya te avaliyau bwasumu sipi, goti ge bulumwakau hi eguluwagil labi Gosen elana.
GEN 50:9 Bolo hi heya waga momomol elana ge bolo hi heya hosi pwataliyaa avaliyau hi nok. He boda bwabwatana hot te hi nowanik teliteli kaiwena.
GEN 50:10 Sauga hi na hi vin panuwa Atad wali witi musana ana abaasiasi elana wewel Yolidani labenaa, inoke toyaomal baena hi kahin lopili analiya i bwata hot. Yaka Yosepa nuwanak ana pagan i ginol tamana kaiwena lan ana gewi seben.
GEN 50:11 He Kenani towohiliyau bolo hi miminaa o, sauga hi kite boda hi lolokahin lopili panuwa Atad elana, inoke hi ba, “Itipita nuwanak ana kahikahin hi kahikahini.” Yaka panuwa o alana hi tun Ebel Mislaim.
GEN 50:12 Yaka Yakobo natunau bolau hi ginol ola valila tamaliya wana ba pagasisi elal.
GEN 50:13 Tamaliya tuwana hi kalivai hi na labi Kenani elana, ge hi teliya pat golina toto i minaa Makpela elana panuwa Mamele gegelinaa. Pat golina toto o alona ge bilibili, valila Abalahama i pwamolaa Epiloni Hiti gamagalina elana wana salai.
GEN 50:14 Yosepa tamana tuwana hi teli salaiya i mowasi, inoke alonau talinau ge bolo hi nowanik teliteli kaiwena gegewel hi sikal hi na Itipita.
GEN 50:15 Yosepa talinau hi kite te tamaliya iyaka i yaomal, inoke hi ba, “Bi ola ge Yosepa iyoho ya i hugahuga kaiwela, ge nuwana nak gegewena toto valila ta ginol elana ni ginol lahe elala?”
GEN 50:16 Inoke baaba hi patuna elana hi ba, “Valila tamala mulaa abwe i yaomal i baem eliyama i ola hiwe.
GEN 50:17 ‘Nuku baek Yosepa elana nuku ola: Ya awanun talimwau wali gegi ge nak toto valila hi ginol eliyam nu nuwayoho.’ Inoke ama tamwam wana Yabowaine wana totuwalali, ha awanun elam wama gegi nu nuwayoho.” Sauga Yosepa baaba o i hago, inoke nuwana i nak ge i kahin.
GEN 50:18 Yaka abwe talinau hi nok elana ge hi kululu manininaa ge hi ba, “Ama wam totuwalali loloyowanil.”
GEN 50:19 Yaa Yosepa i baek elal i ba, “Bahi nuku lolovakun! Nau nige Yabowaine i oola ge tage na payatala-agimiu.
GEN 50:20 Valila komiu nuwamiu nuku apanakau, yaa Yabowaine i pil waisi i ginoliya, yaka gamagalau hi gewi i pwamwalil ge nige hi yayaomal, i ola te ta kite lan ebe.
GEN 50:21 Bahi nuku lolovakun! Nau abwe alomiyau ge natumiyau na matahikagimiu.” Inoke baaba meimeina elana i baaba talinau elal ge ateliya i ba pamatuwa.
GEN 50:22 Yosepa i miminaa panuwa Itipita elana alonau ge tamana ana heniheni gegewel. He wana baliman ana bwata wan handeled ge ten (110) i pwawa.
GEN 50:23 Yaka wana minamina o elana natuna Ipileimi natunau, natuliyau, ge natuliyau, ha eton o, i kitel ga. I ola al, sauga Manasa natuna Makil, natunau hi abil, yaka hi telel Yosepa aenaa, kaiwena iya tubutubunau.
GEN 50:24 Inoke i baek talinau elal i ba, “Sauga kekeisi na yaomal, yaa tunahot Yabowaine ni matahikagimiu ge ni ahemiu nuku tagil labi ya elana, nuku na nuku minaa labi toto wana bateli i papasila-an ni pek Abalahama, Aisake ge Yakobo elal.”
GEN 50:25 Inoke i baek talinau elal i ba, “Tunahot Yabowaine ni matahikagimiu ge ni ahemiu nuku na labi o elana, inoke nuku papasila te sauga o elana tutuwau al nuku kalivai.”
GEN 50:26 Yosepa wana baliman wan handeled ge ten (110) i pwawa, inoke i yaomala Itipita elana. Yaka tuwana hi abubun ge sawasawal ona hi teli, inoke hi usan kesi pat hi ginoliya gamwanaa.
EXO 1:1 Yakobo natunau bolau bolo alonau hi nok hi na Itipita avaliyau ge natuliyau alaliya i ola hiwe:
EXO 1:2 Lubeni, Simiyon, Libai, Yuda,
EXO 1:3 Isaka, Sebuloni, Beniyamina,
EXO 1:4 Dani, Napitalai, Gada ge Aseli.
EXO 1:5 Bolo ya Yakobo natunau ge tubunau ali gewi sebenti. He natuna Yosepa iyoho Itipita.
EXO 1:6 Hi minamina ee, yaka abwe Yosepa ge talinau, heliya ha bolo o, hi yaomal haba.
EXO 1:7 Yaa tubuliyau Isileli hi talaabab yaka hi gewi nabi, inoke Itipita hi pakalaopop.
EXO 1:8 Yaka abwe kin vavaluna etega hauna Yosepa i ginol Itipita wasana nige i aatena i milil ge i tologugui Itipita.
EXO 1:9 I baek wana gamagalau eliyalil i ba, “Isileli iyaka hi gewi nabi, he kila wala abanak etega to.
EXO 1:10 Binimala ebo tolohaveyan enuna nihi vin, nasi Isileli nihi na avaliyau nihi boda pamaisena ge nihi haveyan elala, inoke wala panuwa nihi louluwan. He nuwatu etega ta ginol ge bahi nihi gegewi al.”
EXO 1:11 Inoke Itipita Isileli hi paloloyowan-agil. Ali tomatahikan hi telel tuwalali gasigasisena hi pek tage yawaliliya nihi apanak. Yaka Isileli taun bwabwatal Pitom ge Lamesese hi talil, kin wana bugul ana abapwahipwahin.
EXO 1:12 Yaa sauga Itipita Isileli yawaliliya hi apapanak-an, yaka heliya ali gewi i heheya ge wali awan hi pwabwaya al. Yaka Itipita hi lovakun Isileli eliyalil,
EXO 1:13 inoke hi ba tuwalali pupulowanina hi ginol ge i papanuwaleyan-agil. Hi patuwalali-agil limi hi taltal ge eyowa hi awaawaginol, nige hi nunuwanak-agil.
EXO 1:15 Yaka Itipita wali kin i liwaliwan yowau labui, Sipila ge Puwa elal, heliya Hibilu yowauiliyau ali topapaab.
EXO 1:16 I ba, “Sauga Hibilu yowauiliyau nuku label ab elana, ebo nihi ab melutau, yaka nuku pipaaliga. Yaa ebo meluyova, he nuku pwamolu.”
EXO 1:17 Yaa topapaab hi lovakun Yabowaine elana, inoke nige hi giginol ola kin wana baaba yaka nige melubolau hi pipipaaligal.
EXO 1:18 Inoke kin i ba topapaab hi nem elana ge i nelil i ba, “Hauna kaiwena ku ginol ola o? Hauna kaiwena bolau ku pwamolol?”
EXO 1:19 Anana hi lahe hi ola, “Hibilu yowauiliyau nige hi oola Itipita yowauiliyau. Heliya hi gasisi ge wali abab i mweyaha, inoke hi ab ga mulaa abwe ama ha vin.”
EXO 1:20 Yabowaine yowau labui i label totoliya natuliyau i pek elal, kaiwena hi lovakunan. Yaka Isileli ali gewi i haha al, ge hi gewi nabi hot.
EXO 1:22 Yaka abwe kin logugui i ginol ge i baek wana gamagalau gegewel elal i ba, “Hibilu wawayaliyau memelol bolo melutauil nuku aliyohil wewel Naile elana nihi unun, yaa bolo meluyowau nuku pwamolol.”
EXO 2:1 Saugena o elana tau etega ana un Libai alona yova etega ali un maisena hi alolon,
EXO 2:2 - yaka yova i liyan ge i ab natuliya melutauina. I kite wawaya waiwaisana hot inoke i sume ana siga waikena eton.
EXO 2:3 Yaa sauga nige al bosowaina ni sume, yaka mwawin etega i ola kaliyou, alana papilas, i ahe egowa i ginoliya, ge i ebali. Yaka wawaya i loke ge i paota mwawin yayapona gamwaliyaa wewel Naile bebenaa.
EXO 2:4 Wawaya nuna i talmilil laha ge i gagayawa hauna ni masal elana.
EXO 2:5 Yaka kin natuna meluyovana i na i lau wewela i highig, ge wana totuwalali galokau hi nononawanawa wewel bebenaa. Yaka egowa i kite mwawin yayapona gamwaliyaa, inoke totuwalali loloyowanina meluyovana etega i patuna i na i ahe.
EXO 2:6 Kin natuna egowa i pwela yaka wawaya melutauina i kite i kahikahin, inoke nuwana i nakan ge i ba, “Hibilu wawayana etega te.”
EXO 2:7 Yaka nuna i na kin natuna elana ge i neli i ba, “Tab na nok Hibilu yovana etega na ba ni nem wawaya ni ahe ni matahikan ge ni papaalahul kaiwem?”
EXO 2:8 Inoke i talam i ba, “Ee, u nok.” Inoke galok o i na wawaya hinana hot i en pwatanim.
EXO 2:9 Yaka kin natuna i ba, “Wawaya ya u ahe nu papaalahul kaiweu, yaka abwe na pwamolawa.” Inoke wawaya i ahe i matahikan ge i papaalahul.
EXO 2:10 Sauga wawaya iyaka i bwaya, inoke i pwatanik kin natuna elana, iya i ahe natuna. Inoke i ba, “Ya pagaiheyanem wewela,” inoke alana i tun Mosese.
EXO 2:11 Mosese iyaka i tau matuwa, inoke lan etega i na i tagil wana pan Hibilu i kenanagil ge i kite tuwalali pupulowanina hi awaawaginol. Yaka i kite Itipita etega Mosese wana pan Hibilu etega i nibinibihan.
EXO 2:12 Mosese matana i lipwapwati nige gamagal etega i kikite, inoke Itipita gamagalina i lol ge tuwana i sume bilibiliya.
EXO 2:13 Lan i gan inoke i tagil al, yaka Hibilu bolauiliyau eluwa i kitel hi lohalohaveyan. Inoke i baek tau toto i gegi elana i ola, “Hauna kaiwena ge wam pan Hibilu u lololi?”
EXO 2:14 Anana tau i lahe i ba, “Owa nige ama wama tologugui ge wama toyatala i oola. Age nasi nu lolau ni ola nolu Itipita gamagalina u lol?” Yaka Mosese i lovakun, kaiwena i nuwatu i ba, “Gamagalau iyaka hi atena hauna ya ginol.”
EXO 2:15 Sauga Mosese wana ginol wasana kin i hago, inoke kamwasa i loya ge Mosese ni lol. Yaa i lou i na labi Midiyani ge i misiyowa wewel kenken etega bebenaa.
EXO 2:16 He Midiyani wali tapwalolo ana tohouwa etega natunau meluyowau ali gewi seben. Hi nem wewel hi wagiwagi ha tamaliya wana sipi ge wana goti wali abaimwim hi papakalaopop ge nihi paimwil.
EXO 2:17 Yaa sipi tomatahikan enuna hi nem yowau hi takel. Inoke Mosese i na i label bolau o i palil, yaka wewel i wage yowau wali bwasumu i paimwil.
EXO 2:18 Sauga yowau hi sikal tamaliya Luwel elana, inoke i nelil i ba, “Hauna kaiwena ge lan ebe etimwawa ku sikal?”
EXO 2:19 Anana hi lahe hi ba, “Sauga sipi tomatahikan hi takema, inoke Itipita gamagalina etega i labema ge i palil, yaka wewel i wage kaiwema ge wala bwasumu i paimwil.”
EXO 2:20 Yaka i nel natunau elal i ba, “He iya ga? Ga i ola ge ku tataluwai? Ku nok ku ba ni nem avala ta anan.”
EXO 2:21 Inoke Mosese i talam ge i na wali limiya, yaka abwe i miminaa to. He Luwel natuna etega alana Sipola i pek Mosese elana alona hi alolon.
EXO 2:22 Yaka natuliya melutauina i ab. Mosese i ba, “Ya mibwabwali panuwa ya elana,” inoke wawaya alana i tun Gesomi.
EXO 2:23 Baliman hi gewi i mowasi abwe Itipita wali kin i yaomal, yaa Isileli heliya iyoho hi yowalu wali miloloyowan elana, inoke hi kahin awaawanun labe kaiwena. Wali kahin i ha Yabowaine elana,
EXO 2:24 ge wali yowalu i hago, inoke wana bateli Abalahama, Aisake ge Yakobo elal i nuwahikan.
EXO 2:25 He Isileli wali lomwan i kite, inoke atena i lomwanagil.
EXO 3:1 Mosese yawana Yetilo, Midiyani wali tapwalolo ana tohouwa etega, wana sipi ge goti i matahikagil, yaka lan etega i nulil hi noek ula kekevana gamwanaa hi na hi vin Sainai oya bwabwalena.
EXO 3:2 Yaka Yehoba wana anelose i masal elana ana awa i ola ginaha memena i tautau ebwakil lamwanaa. Mosese i kite ginaha i tautau, yaa ebwakil nige i kakalas.
EXO 3:3 Inoke i ba, “Abanuwa ahi hot! Hauna kaiwena ebwakil nige i kakalas? Na na ga na kenani.”
EXO 3:4 Yehoba i kite Mosese i na i kenakenan, inoke i yogem ebwakil elana i ba, “Mosese! Mosese!” Yaka Mosese i talam i ola, “Oo, nau iyahe.”
EXO 3:5 Yabowaine i ba, “Bahi nu nenem ebwakil labenaa. Aem ana os u leke kaiwena bilibili toto u talmilila i bwabwalena.
EXO 3:6 Nau tubumwau Abalahama, Aisake ge Yakobo wali Yabowaine.” Inoke Mosese maninina i teli kaus, kaiwena i lovakun bahi Yabowaine ni kikite.
EXO 3:7 Yaka Yehoba i ba, “Ya kite Itipita no gamagal hi paloloyowan-agil, ge wali kahin ya hago nuwaliya na pwamwalil ali tomatahikan elal. Ya nuwanuwatu wali lomwan kaiwena,
EXO 3:8 inoke ya lau na pwamwalil Itipita nimaliyaa, ge na nulil tagilagil nihi nok panuwa waiwaisana ge bwabwatana elana, panuwa malumalulina. Sauga ya Kenani, Hiti, Amoli, Pelisi, Hivi ge Yebusi hi miminaa to.
EXO 3:9 No gamagal wali kahin iyaka ya hago, ge ya kite Itipita hi paloloyowan-agil.
EXO 3:10 He nu nok, ya papatunawa nu na Itipita wali kin elana ge no gamagal nu nulil tagilagil wana panuwaa.”
EXO 3:11 Yaa Mosese i baek Yabowaine elana i ba, “Nau gamagal bwagabwaga ya! Ga i ola ge na na kin elana ge Isileli na nulil tagilagil Itipita?”
EXO 3:12 Anana Yabowaine i lahe i ba, “Nau alom. He sauga gamagalau nu nulil tagilagil Itipita abwe nuku kululuwa elau oya ya elana, inoke nu atena tunahot nau ya patunawa.”
EXO 3:13 Yaka Mosese i ba, “Sauga ebo na nok Isileli elal ge na ba, ‘Tubulau wali Yabowaine i patunau eliyamiu’ ge ebo nihi nel elau nihi ba ‘Alanaek?’ he ga na ba ola elal?”
EXO 3:14 Anana Yabowaine i lahe i ba, “Nau heiya te nau, nau iyoho ya gangan. Inoke nu ba Isileli elal, ‘Toto alana Nau Heiya te Nau, iya i patunau eliyamiu.’
EXO 3:15 Nu ba Isileli elal, ‘Yehoba, tubulau wali Yabowaine, Abalahama, Aisake ge Yakobo wali Yabowaine, i patunau eliyamiu.’ He alau ya ni mihot; heyan ge heyan alau nihi lumelumeni ni ola to.
EXO 3:16 Nu na Isileli wali tonowakau nu pamigogoil, inoke nu baek eliyalil nu ba, ‘Yehoba, tubulau wali Yabowaine, Abalahama, Aisake ge Yakobo wali Yabowaine, iyaka i masal elau ge i ba: He iyaka ya nem ge Itipita wali ginol eliyamiu ya kite.
EXO 3:17 Ya bateli na nul tagilagimiu Itipita wami abaloloyowana, nuku na nuku tuk panuwa malumalulina toto Kenani, Hiti, Amoli, Pelisi, Hivi ge Yebusi hi miminaa.’
EXO 3:18 “Isileli wali tonowakau wam baaba nihi hago. Inoke alomwau nuku nok nuku na Itipita wali kin elana ge nuku ba, ‘Yehoba, ama Hibilu wama Yabowaine, iyaka i masal eliyama. Inoke sauga ya nu talamwagima lan eton naha nawanawa-an ula kekevana elana ge bwasumu naha powonan Yehoba wama Yabowaine elana.’
EXO 3:19 He ya atena Itipita wali kin nige ni tatalamwagimiu ge nuku eegon, ebo nige no gasisi bwabwatana na papamasal ni kikite.
EXO 3:20 No gasisi na patuwalali ginol lolovakunina na ginolil ge Itipita na apapanak-agil, yaka abwe kin ni talamwagimiu nuku egon.
EXO 3:21 “No gasisi kaiwena Itipita nihi awatauwagimiu, inoke sauga nuku egon, nige nimamiu enoenovana i oola.
EXO 3:22 Isileli yowauiliyau nihi nok Itipita yowauiliyau elal, bolo hi miminaa labeliyaa ge bolo avaliyau hi mipamaisena, inoke tuwan ana isela gold ge silba ginebi ge kaliko waiwaisana nihi awanuni elal. Yaka bugul ya natumiyau bolau ge yowau nuku pagaloil, inoke Itipita wali wasawasa nuku ahe egonan.”
EXO 4:1 Yaka Mosese i baek Yehoba elana i ba, “Ga i ola ebo Isileli nige no baaba nihi hahago ge nihi aabulilek-an. Binimala ebo nihi baem elau nihi ba, ‘Yehoba nige i mamasal eliyam,’ ga na ginol na ola?”
EXO 4:2 Inoke Yehoba i nel i ba, “Hauna nimwamwa?” Anana Mosese i lahe ba, “Suki te.”
EXO 4:3 Yehoba i baek elana i ba, “U alipalo bilibiliya.” Yaka Mosese suki i alipalo inoke i tabwa mwata, yaka Mosese i lou luwai.
EXO 4:4 Yaka Yehoba i baek Mosese elana i ba, “U kululu, nimwam u paelu u aheya mwata ulinaa ge u latahin.” Inoke Mosese i kululu ge i pihikan, yaka i tabwa suki al.
EXO 4:5 Yaka Yehoba i ba, “Nu ginol ni ola to, inoke Isileli nihi patunahot te nau Yehoba, tubuliyau wali Yabowaine, Abalahama, Aisake ge Yakobo wali Yabowaine, iyaka ya masal eliyam.”
EXO 4:6 Inoke Yehoba i baek al Mosese elana i ba, “Nimwam u teliya babagalimwa am kaliko gamwanaa.” Mosese i ginol ola ge sauga nimana i ahe, inoke nimana i lepelo, i yanayana hot i ola apwapwali.
EXO 4:7 Yaka Yehoba i ba, “Nimwam u teliya al babagalimwa am kaliko gamwanaa.” Mosese i ginol ola, ge sauga nimana i ahe al, inoke nimana i waisi sikal i ola tuwana gegewena.
EXO 4:8 Yaka Yehoba i ba, “Binimala ebo ginol yawiyawi houwan nihi kite ge nige nihi abulilewa elam, inoke ginol yawiyawi eluwana nihi kite yaka abwe nihi abulilek.
EXO 4:9 Yaa binimala ebo ginol yawiyawi eluwa o nihi kite, ge nige wam baaba nihi hahago ge nihi abulilewa al elam, inoke Naile wewelina nu wage nu ligin bilibiliya, yaka ni tabwa saliya.”
EXO 4:10 Yaa Mosese i ba, “Bahiwa, Yehoba, bahi nu papatunau. Nau nige toawabaaba i oola. Valila ya ola, sauga al ya ya ola, bwagana nu baaba eliyau. Anau i mumulan ge memeu i pulowan.”
EXO 4:11 Yaka Yehoba i ba, “Henala gamagal awana i ginol? Henala tanan i pipatui ge anana i pakekepa? Henala matan i pipanana o ebo i pipakai? Heiya te nau, Yehoba.
EXO 4:12 U egon! Abwe na labewa baaba na paatenawa ge nu baunan.”
EXO 4:13 Yaa Mosese i ba, “Bahiwa Babala, gamagal getoga u patuna.”
EXO 4:14 Yaka Yehoba Mosese i hugaan ge i ba, “Ga i ola talim Eloni, ana un Libai? Ya atena iya toawabaaba. He sauga ya am kaiwa i nenem, ge sauga ni kitewa ni yaliyaya.
EXO 4:15 Owa nu baek elana hauna ni baunan. Ami toto labui na labemiu nuku baaba ge na baewa eliyamiu hauna nuku ginol.
EXO 4:16 Iya ni baaba gamagalau elal kaiwem. Iya ni ola wam tobaaba, ge owa nu ola Yabowaine eliyana, nu baek elana hauna ni baunan.
EXO 4:17 Suki ei nu noahe inoke eliyana ginol yawiyawi nu ginolil.”
EXO 4:18 Yaka Mosese i sikal i na Midiyani yawana Yetilo elana. Inoke Yehoba i baek elana i ba, “U sikal Itipita, kaiwena bolo nuwaliya nihi loliwa gegewel iyaka hi aliga.” Yaka Mosese i baek yawana elana i ba, “U talamwagau na sikal na na Itipita tutuwau na kitel tab heliya iyoho hi molu.” Inoke Yetilo i talam ge i ba, “Ee, ya yaliyaya nu nok.”
EXO 4:20 Inoke Mosese lagona ge natunau bolau i ahel, i telel donki pwatanaa, ge alonau hi egonan nihi na Itipita. Mosese suki toto Yabowaine i baunan i noahe.
EXO 4:21 Yaka Yehoba i baek Mosese elana i ba, “Sauga nu vin Itipita, nu nuwahikan ginol yawiyawi gegewel toto ya talamwan elam, nu ginolil kin matanaa ge nu ba no gamagalau ni talamwagil nihi egon nihi na nihi tapwalolo elau. Yaa kin atena na paelolol, inoke nige ni tatalamwagil nihi eegon.
EXO 4:22 Inoke nu sikal kin elana nu ba, ‘Yehoba i ba: Isileli hi ola natu tauina gamaun.
EXO 4:23 Iyaka ya ba haba eliyam, “Isileli u talamwagil nihi egon nihi na nihi tapwalolo elau.” Yaa ebo nigeya, inoke natum gamaun na lol.’”
EXO 4:24 Abaveveyahowa Itipita ana kamwasaa, Yehoba i masal Mosese elana tage i tatagapaaliga.
EXO 4:25 Yaa Sipola nibuka i ahe natuna melutauina tuwana buhuna kunisina i gotomwa yoho ge i ahe i patupa Mosese aena elana. Inoke i ba “Tunahot lagou owa u sasaliya.”
EXO 4:26 I ba ola o, kaiwena nige nuwana i oola gotomwa yoho paganina. Inoke Yehoba Mosese i eguluwai.
EXO 4:27 Yehoba iyaka i baek Eloni elana i ba, “U na ula kekevana elana Mosese u kite.” Yaka Eloni i nok ge sauga Mosese i pwawaa Sainai oya bwabwalena elana, inoke i nalo.
EXO 4:28 Yaka baaba gegewena toto Yehoba i ba ni baunan Itipita, Mosese i wasaan Eloni elana. I ola al, ginol yawiyawi toto Yehoba i ba ni ginol i wasaan.
EXO 4:29 Inoke Mosese ge Eloni hi nok hi na Itipita, ge Isileli wali tonowakau gegewel hi pamigogoil.
EXO 4:30 Inoke Eloni baaba gegewena toto Yehoba i baunan Mosese elana i wasaan elal, yaka Mosese ginol yawiyawi gegewena i ginol gamagal mataliyaa.
EXO 4:31 Hi abulilek Yehoba i patunal, ge sauga hi hago age Yehoba wali miloloyowan i kite ge i atilomwan-agil, inoke hi kululu ge hi tapwalolo.
EXO 5:1 Toto o enaa, yaka Mosese ge Eloni hi na Itipita wali kin elana hi ba, “Yehoba, ama Isileli wama Yabowaine, i ba ola hiwe, ‘No gamagalau u talamwagil nihi egon, inoke hagali nihi ginol ula kekevana elana o awatauwan kaiwena.’”
EXO 5:2 Yaka kin i ba, “Henala Yehoba, ge anana na hago Isileli na talamwagil nihi egon? Yehoba nige ya aatena, inoke nige Isileli na tatalamwagil nihi eegon.”
EXO 5:3 Mosese ge Eloni hi ba, “Ama Hibilu wama Yabowaine iyaka i masal eliyama. U talamwagima lan eton naha nawanawa-an ula kekevana elana bwasumu naha powonan Yehoba wama Yabowaine elana. Ebo nigeya, tab abwe ama kasiyebwa ni teli o ebo elohaveyan kilepana elana ni lolima ge naha aliga.”
EXO 5:4 Kin i ba, “Mosese ge Eloni, ga i ola ge gamagalau wali tuwalali ku apanak. Ku sikal wami abatuwalaliya.
EXO 5:5 Komiu Isileli iyaka Itipita ku gewi lakema. Ga i ola! Tuwalali iyaka ku towani!”
EXO 5:6 Lan toto o elana, kin logugui gasigasisena i baunanik tontuwalali ge tuwalali ana tomatahikan elal i ba,
EXO 5:7 “Bahi widiwidi kekevana alona bilibili nuku pepek elal ge bilik nihi giginol! Nuku ba totoliya nihi na widiwidi nihi loya.
EXO 5:8 Yaa nuku ba al elal bilik nihi ginol ali gewi ni ola valila, bahi ali gewi ni lalau. Heliya hi pweyata, heiya te kaiwena ge hi awanun elau tage na talamwagil nihi na bwasumu nihi powonan wali Yabowaine elana!
EXO 5:9 Wali tuwalali ku pwapwabwaya-an, yaka nihi mimi tuwatuwalali ya, inoke bahi nuwaliya ni nonoek ba kakawi ana haguhagu elana.”
EXO 5:10 Inoke tontuwalali ge tuwalali ana tomatahikan hi tagil, hi na hi baek Isileli elal hi ola, “Kin i ba ola hiwe, ‘Widiwidi nige naha pepewa al.
EXO 5:11 Nuku na totomiu wami widiwidi nuku loya hauna labena elana nuku pwawaa, yaa bilik nuku ginol ali gewi ni olaolaek, bahi ni lalau.’”
EXO 5:12 Inoke Isileli, Itipita gamwana gegewena hi nemnowa-an widiwidi ana loya kaiwena.
EXO 5:13 Tontuwalali Isileli hi palawakikil hi ba, “Lan maisena maisena bilik nuku ginolil ali gewi ni ola sauga toto widiwidi hi pewa eliyamiu.”
EXO 5:14 Yaka tontuwalali tuwalali ana tomatahikan hi nibihil hi ba, “Ga i ola ge bilik nige ku giginolil ali gewi i oola valila?” Tontuwalali heliya gagama Itipita. Tuwalali ana tomatahikan heliya Isileli bolo Itipita hi hilel tuwalali nihi matahikan.
EXO 5:15 Inoke tuwalali ana tomatahikan hi na kin elana hi ba, “Ga i ola ge u giginol ola eliyama?
EXO 5:16 Widiwidi nige hi pepem eliyama, yaa hi ba bilik naha ginolil! Yaka hi nibinibihagima! Wam gamagalau hi gegi te hi ginol ola eliyama.”
EXO 5:17 Yaka kin i ba, “Komiu topweyata, ku pweyata hot! Heiya te kaiwena ku mimi baaba tage na talamwagimiu nuku na bwasumu nuku powonan Yehoba elana.
EXO 5:18 Ku sikal, ku na ku tuwalali! Widiwidi nige nihi pepewa, yaa bilik nuku ginolil ali gewi ni olaolaek toto valila.”
EXO 5:19 Tuwalali ana tomatahikan hi atena te i pulowan elal, kaiwena kin i ba. “Lan maisena maisena bilik nuku ginolil ali gewi ni ola toto valila.”
EXO 5:20 Sauga kin hi eguluwan, inoke hi na Mosese ge Eloni hi pwawal heliya hi matamatan kaiweliya.
EXO 5:21 Yaka hi baek Mosese ge Eloni elal hi ba, “Ha awanun Yehoba ni lahemiu, kaiwena kin alonau ge ana tolabe tineliya ku palut ge hi pihigelgel-agima. He wami ginol kaiwena bosowailiya te nihi lolima.”
EXO 5:22 Inoke Mosese i na i awanun Yehoba elana i ba, “Babala, ga i ola ge pulowan u pwatanim wam gamagalau elal? Age toto o kaiwena heiya u patunau ge ya nem?
EXO 5:23 Ya nok kin elana wam baaba ya baunanik, inoke nak i ginol gamagalau elal. Nige bugul etega u giginol ge nu pwamwalil!”
EXO 6:1 Yaka Yehoba i baek Mosese elana i ba, “Sauga kekeisi abwe nu kite hauna na ginol kin elana. No gasisi kaiwena inoke ni patuna owaowa-agimiu ge wana panuwa nuku eguluwan.”
EXO 6:2 Yaka Yabowaine i baek al Mosese elana i ba, “Nau Yehoba.
EXO 6:3 Sauga ya masala Abalahama, Aisake ge Yakobo elal, alau Yabowaine Togasisi Hot ya te hi atena. Ya masal elal, yaa alau Yehoba, alan bwabwalena, nige ya papamasal elal.
EXO 6:4 Inoke no bateli ya ginol elal labi Kenani na pek, labi toto elana hi mibwabwaliya.
EXO 6:5 Sauga ya Isileli hi miloloyowan Itipita, inoke wali yowalu iyaka ya hago ge no bateli ya nuwahikan.
EXO 6:6 “Inoke nu baek Isileli elal, ‘Nau Yehoba. Nau na pwamwalimiu, na sokalimiu Itipita wali paloloyowana. Nimwau gasigasisena na paelu, lahi pupulowanina na pek elal ge na pwamwalimiu.
EXO 6:7 Na ahemiu komiu nuku ola no gamagalau, ge nau wami Yabowaine. Inoke nuku atena nau Yehoba wami Yabowaine, kaiwena na sokalimiu Itipita wali paloloyowana.
EXO 6:8 Na nulimiu nuku na panuwa toto ya bateli na pek Abalahama, Aisake ge Yakobo elal, inoke na pewa hoti wami panuwa. Nau Yehoba.’”
EXO 6:9 He Mosese Yehoba wana baaba i wasaan Isileli elal i ola to, yaa anana nige hi hahago, kaiwena yayaluwaliya i pweyata wali miloloyowan kaiwena.
EXO 6:10 Yaka Yehoba i baek Mosese elana i ba,
EXO 6:11 “Nu na nu ba Itipita wali kin Isileli ni talamwagil nihi tagil wana panuwaa.”
EXO 6:12 Yaa anana Mosese i lahe i ba, “Isileli anau nige hi hahago. Ga i ola ge kin anau ni hago? Nau memeu i pulowan ge ya baaba gegegi.”
EXO 6:13 He liwanina i ola to. Yehoba i ba Mosese ge Eloni Isileli nihi nulil tagilagil Itipita, ge i patunal nihi baek Isileli elal ge nihi ba Itipita wali kin elana.
EXO 6:14 Isileli ali un tubutubuliyau i ola hiwe. Yakobo natuna gamaun Lubeni, natunau bolau esopali: Hanok, Palu, Hesiloni, ge Kami. Heliya un Lubeni ali pwahiya ona tubutubuliyau.
EXO 6:15 Lubeni loena Simiyon, natunau bolau esiwa (6): Yemuwel, Yamin, Ohad, Yakin, Sohal ge Saul, iya Kenani yovana natuna. Heliya un Simiyon ali pwahiya ona tubutubuliyau.
EXO 6:16 Simiyon loena Libai, natunau bolau eton: Gelison, Kohat ge Melali, i ola te i pamasal ali un wasana ana buki elana. Libai yawalina ana baliman wan handeled teti seben (137).
EXO 6:17 Gelison natunau bolau eluwa: Libinai ge Simei. Heliya al tubutubuliyau hi gewi.
EXO 6:18 Kohat natunau bolau esopali: Amilam, Isihal, Hebiloni ge Usiyel. Kohat yawalina ana baliman wan handeled teti tili (133).
EXO 6:19 Melali natunau bolau eluwa: Mahali ge Musi. Heliya un Libai ali pwahiya ona tubutubuliyau, i ola te i pamasal ali un wasana ana buki elana.
EXO 6:20 Amilam alona tamana nuna Yokebed hi alolon, inoke natunau Eloni ge Mosese i abil. Amilam yawalina ana baliman wan handeled teti seben (137).
EXO 6:21 Isihal natunau bolau eton: Kola, Nepeg ge Sikili.
EXO 6:22 Usiyel natunau bolau eton: Misael, Elisapan ge Sitili.
EXO 6:23 Eloni alona Eliseba hi alolon, iya Aminadab natuna, Nason nuna. Natunau i abil Nadab, Abihu, Eliyesa ge Itamali.
EXO 6:24 Kola natunau bolau eton: Asil, Elekana ge Abiyasap; heliya pwahiya Kola ali tonowakau ona.
EXO 6:25 Eloni natuna Eliyesa alona ge Putiyel natuna yovana hi alolon inoke i ab natuna Pinehas. He un Libai ali pwahiya ona ge ali tini ona tonowakiliyau liwaniliya i ola to.
EXO 6:26 He Eloni ge Mosese bolo ya heliya te Yehoba i baek elal i ba, “Isileli ali un gegewena nuku nulil tagilagil Itipita.”
EXO 6:27 Ge heliya te hi baek Itipita wali kin elana Isileli ni talamwagil nihi nulil tagilagil Itipita.
EXO 6:28 He Mosese iyoho Itipita, Yehoba iyaka i baek elana i ba, “Nau Yehoba. Baaba gegewena toto na baunaniwa, nu baunanik Itipita wali kin elana.”
EXO 6:30 Yaa saugena o Mosese i baek Yehoba elana i ba, “Nau memeu i pulowan ge ya baaba gegegi. Ga i ola ge kin anau ni hago?”
EXO 7:1 Yaka Yehoba i baek elana i ba, “Ya telewa nu ola Yabowaine kin matanaa, ge talim Eloni ni baaba kin elana ni ola wam palopita.
EXO 7:2 Baaba gegewena toto na baunaniwa nu baunanik Eloni elana, inoke ni ba kin elana Isileli ni talamwagil nihi tagilem wana panuwaa.
EXO 7:3 Yaa kin atena na pagasisi, inoke bwagana ginol yawiyawi ge abanuwaahi ona ni gewi na ginolil Itipita,
EXO 7:4 yaa anam nige ni hahago. Inoke nimwau na paelu lahi pupulowanina na ginol Itipita elana, yaka no gamagalau Isileli un gegewel na nulil tagilagil.
EXO 7:5 Sauga nimwau na paelu Itipita elana ge Isileli na nulil tagilagil wali panuwaa, yaka abwe Itipita nihi atena nau Yehoba.”
EXO 7:6 Yaka Mosese ge Eloni hi ginol ola Yehoba wana baaba.
EXO 7:7 Sauga toto hi na hi baaba kin elana, he Mosese wana baliman eiti ge Eloni wana baliman eiti tili.
EXO 7:8 Yaka Yehoba i baek Mosese ge Eloni elal i ba,
EXO 7:9 “Sauga ebo kin ni baewa eliyamiu ni ba, ‘Ginol yawiyawi etega nuku ginol inoke wami baaba ni patunahot,’ yaka nu baek Eloni elana wana suki ni ahe ni alilowana kin awonaa, inoke ni tabwa mwata.”
EXO 7:10 Yaka Mosese ge Eloni hi nok hi na kin elana ge hi ginol ola Yehoba wana baaba. Eloni wana suki i alilowana kin ge ana tolabe awoliyaa inoke i tabwa mwata.
EXO 7:11 Yaka kin wana tosiba ge wana tokukula i yogaagil, ge wali siba elana hi ginol i ola ya te toto Eloni i ginol.
EXO 7:12 Wali suki hi alilowan inoke hi tabwa mwata. Yaa Eloni wana suki heliya wali suki i tinonil.
EXO 7:13 Yaa kin atena i pagasisi inoke Mosese ge Eloni analiya nige i hahago, i ola valila Yehoba wana baaba.
EXO 7:14 Inoke Yehoba i baek Mosese elana i ba, “Kin atena i gasisi nabi, gamagal nige i tatalamwagil hi eegon.
EXO 7:15 Sauga mweluluga ni lau i nana wewel Naile kaiwena, inoke nu na nu kite. Yaka suki toto i tabwa mwata nu noahe ge nu matamatan wewel labenaa.
EXO 7:16 Yaka nu ba kin elana nu ola, ‘Yehoba, ama Hibilu wama Yabowaine, i patunau ya baewa elam ya ba: No gamagal u talamwagil nihi egon, inoke nihi tapwalolo elau ula kekevana elana. Yaa nige anana u hahago.
EXO 7:17 Inoke Yehoba i ba ola hiwe, “Ginol etega na ginol inoke nu atena nau Yehoba.” He suki toto ya pihikan e, eliyana wewel Naile na lol inoke ni tabwa saliya.
EXO 7:18 Yaka moti nihi aliga ge wewel ni bweyan, inoke Itipita nige bosowailiya nihi im.’”
EXO 7:19 Yaka Yehoba i baek Mosese elana i ba, “U baek Eloni elana wana suki ni paelu Itipita wewelina gegewena elal, bolo hi sanisani, bolo dulein hi sani toulil ge bolo opopwil, yaka nihi tabwa saliya. Panuwa gamwana gegewena ni sasaliya, i ola al patuna ge ulugomwa wewelina nihi saliya.”
EXO 7:20 Yaka Mosese ge Eloni hi ginol i ola Yehoba wana baaba. Eloni wana suki i latahin kin ge ana tolabe mataliyaa, inoke wewel Naile i lol yaka gegewena i tabwa saliya.
EXO 7:21 Wewel Naile moteliyau hi loaliga ge bwaleliya wewel i pabweyan, inoke Itipita nige bosowailiya wewel nihi im. Itipita gamwanaa gegewena i yousasaliya.
EXO 7:22 Yaa Itipita wali tokukula wali siba elana hi ginol i ola ya te toto Eloni i ginol. Yaka kin atena i pagasisi al inoke Mosese ge Eloni analiya nige i hahago, i ola valila Yehoba wana baaba.
EXO 7:23 Yaka kin ena i pek elal ge i sikal i na wana limiya, nige i nuwanuwatu bugul o kaiwena.
EXO 7:24 Itipita gegewel ali wewel imwim hi ken loyaloya wewel Naile bebenaa, kaiwena nige bosowailiya wewelina nihi im.
EXO 7:25 Yehoba wewel Naile i palogabola, enaa lan seben i mowasi ga.
EXO 8:1 Yaka Yehoba i baek al Mosese elana i ola, “U na kin elana ge nu ba, ‘Yehoba i ba ola hiwe: No gamagal u talamwagil nihi egon, inoke nihi na nihi tapwalolo elau.
EXO 8:2 Ebo nige nu tatalamwagil nihi eegon, nasi wam panuwa na palogabola, gamwana gegewena pwagali nihi pakalaopop.
EXO 8:3 Pwagali wewel Naile nihi pakalaopop inoke nihi na nihi ha wam limiya, wam babatomwa elana, wam abakenuwa, am tolabe wali limiya, ge wam gamagalau wali limiya, i ola al nihi ha wam abaliligaa ge wam ulun gamwaliyaa.
EXO 8:4 Nihi susupeni ha elam, wam gamagalau elal ge am tolabe gegewel elal.’”
EXO 8:5 Yaka Yehoba i baek Mosese elana i ba, “Nu ba Eloni elana wana suki ni paeluek wewel sanisani, wewel bolo dulein hi sani toulil ge wewel opopwil elal. Inoke pwagali nihi heyan panuwa Itipita nihi pakalaopop.”
EXO 8:6 Inoke Eloni wana suki i paeluek Itipita wewelina gegewena elal, yaka pwagali hi heyan ge panuwa hi pakalaopop.
EXO 8:7 Yaa tokukula wali siba elana hi ginol i ola ya te toto Eloni i ginol, inoke pwagali hi heyan panuwa Itipita hi pakalaopop.
EXO 8:8 Yaka kin Mosese ge Eloni i yogaagil ge i baek elal i ba, “Nuku awanun Yehoba elana pwagali ni ahe yohil alowau ge no gamagalau eliyama, yaka wami gamagalau na talamwagil nihi na bwasumu nihi powonan Yehoba elana.”
EXO 8:9 Anana Mosese i lahe i ba, “Ya yaliyaya hot na awanun kaiwemiu. Nu ba hauna sauga ge na awanun alomwau am tolabe ge wam gamagalau kaiwemiu, inoke pwagali nihi mwayayu-em eliyamiu ge wami limi elal nige etega nihi mimina al, iyai ya te bolo wewel Naile gamwanaa.”
EXO 8:10 Yaka kin i ba, “Bwaligumwa hot te nu awanun kaiwema.” Anana Mosese i lahe i ba, “Na ginol ni ola wam baaba, inoke nu atena nige yabowaine etega al i oola Yehoba wama Yabowaine.
EXO 8:11 Inoke owa, am tolabe, wam gamagalau ge wami limi, pwagali nihi mwayayu luwagimiu. Bolo wewel Naile gamwanaa ya te nihi mina.”
EXO 8:12 Mosese ge Eloni kin hi eguluwai enaa, inoke Mosese i awanun Yehoba elana pwagali bolo i patunal kin elana kaiweliya.
EXO 8:13 Yaka Yehoba i ginol ola Mosese wana awanun, inoke pwagali hi loaliga limiya, bakubakuwa, ge eyowaa.
EXO 8:14 Itipita pwagali hi hala papahel ali pwahin bwabwatal ona, inoke bwaleliya panuwa i pabweyan.
EXO 8:15 Yaa sauga kin i kite pwagali iyaka hi mowasi, yaka atena i pagasisi al inoke Mosese ge Eloni analiya nige i hahago, i ola valila Yehoba wana baaba.
EXO 8:16 Yaka Yehoba i baek Mosese elana i ba, “Nu ba Eloni elana wana suki ni paelu ge bilibili ni lol, inoke Itipita ana labi gegewena elana bilibili papakovana nihi tabwa sapwasapwa.”
EXO 8:17 Yaka Eloni wana suki i paelu ge bilibili i lol, inoke Itipita ana labi gegewena elana bilibili papakovana gegewena hi tabwa sapwasapwa, inoke gamagal ge bwasumu hi pomwil ge hi talil.
EXO 8:18 Sauga tokukula wali siba hi labose tage sapwasapwa nihi pamasal, he nige bosowailiya. Sapwasapwa hi gewi nabi bwasumu ge gamagal hi talil.
EXO 8:19 Inoke tokukula hi baek kin elana hi ba, “Yabowaine wana ginol te.” Yaa kin atena i gasisi inoke Mosese ge Eloni analiya nige i hahago, i ola valila Yehoba wana baaba.
EXO 8:20 Yaka Yehoba i baek Mosese elana i ba, “Bwaligumwa mweluluga kekeisi nu lut, yaka sauga kin ni lau i nana wewela, nu na nu kite ge nu baek elana nu ba, ‘Yehoba i ba ola hiwe: No gamagalau u talamwagil nihi egon, inoke nihi na nihi tapwalolo elau.
EXO 8:21 Ebo nu kaisel, yaka uluulu ali yawi na patunal nihi you tal alomwau am tolabe ge wam gamagalau eliyamiu ge nihi tuk wami limi elal. Itipita wami limi nihi pakalaopop ge bilibili nihi yabom.
EXO 8:22 Yaa na ginol getoga labi Gosen elana, toto no gamagal hi miminaa. Uluulu ali yawi nige nihi gagana to, inoke nu atena nau Yehoba iyahe panuwa ya elana.
EXO 8:23 No gamagalau ali hehegan ni getoga wam gamagalau elal. He bwaligumwa hot te ginol yawiyawi ya ni gan.’”
EXO 8:24 Inoke Yehoba i ginol ola hiwe. Uluulu ali yawi bwabwatana i patuna hi tuk kin ge ana tolabe wali limiya. Uluulu Itipita gamwana gegewena hi palogabola.
EXO 8:25 Yaka kin Mosese ge Eloni i yogaagil ge i baek elal i ba, “Nuku na bwasumu nuku powonan wami Yabowaine elana, yaa nuku ginola panuwa ya gamwanaa.”
EXO 8:26 Yaa Mosese i ba, “Nige bosowaima naha ginol ola, kaiwena bwasumu bolo naha powonan Yehoba wama Yabowaine elana, Itipita hi bwaikikin-an. Binimala bwasumu o naha powonan mataliyaa, nasi nihi loipat-agima ge naha aliga.
EXO 8:27 Yehoba wama Yabowaine i ba eliyama lan eton naha nawanawa-an naha na ula kekevana elana yaka bwasumu naha powonan elana.”
EXO 8:28 Yaka kin i ba, “Ya talamwagimiu nuku na ula kekevana elana ge bwasumu nuku powonan Yehoba wami Yabowaine elana, yaa bahi nuku nonopayapu. He nuku awanun kaiweu.”
EXO 8:29 Anana Mosese i lahe i ba, “Sauga na eguluwagiwa na na na awanun Yehoba elana, inoke bwaligumwa uluulu nihi mowasi hot alomwau am tolabe ge wam gamagalau eliyamiu. Yaa bahi nu kakakawema al. Bahi gamagal nu lolopwalil ge nu babaa, ‘Nige bosowaina nuku na bwasumu nuku powonan Yehoba elana.’”
EXO 8:30 Inoke Mosese kin i eguluwan i na i awanun Yehoba elana,
EXO 8:31 yaka Yehoba i ginol ola Mosese wana awanun. Inoke uluulu hi mowasi hot kin alonau ana tolabe ge wana gamagalau elal, nige etega i mimina.
EXO 8:32 Yaa kin atena i pagasisi al, inoke gamagal nige i tatalamwagil nihi eegon.
EXO 9:1 Inoke Yehoba i baek Mosese elana i ba, “Nu na kin elana ge nu ba, ‘Yehoba ama Hibilu wama Yabowaine i ba ola hiwe: No gamagalau nu talamwagil nihi egon, inoke nihi na nihi tapwalolo elau.
EXO 9:2 Ebo nu kaisel ge iyoho ya nu kukukuhikagil,
EXO 9:3 inoke nau Yehoba no gasisi eliyana wam bwasumu hosi, donki, kamel, bulumwakau, sipi ge goti ona ali gila na teli nihi aliga.
EXO 9:4 Yaa Isileli wali bwasumu ali hehegan ni getoga Itipita wali bwasumu elal. Isileli wali bwasumu nige etega ni aaliga.
EXO 9:5 He nau Yehoba lan iyaka ya teli ya ba bwaligumwa hot te na ginol.’”
EXO 9:6 Lan i gan yaka Yehoba i ginol ola wana baaba. Itipita wali bwasumu gegewena hi loaliga, yaa Isileli wali bwasumu nige etega i aaliga.
EXO 9:7 Kin i loya ge i pwawa te Isileli wali bwasumu nige etega i aaliga. Yaa iyoho ya atena i gagasisi, yaka nige gamagalau i tatalamwagil hi eegon.
EXO 9:8 Yaka Yehoba i baek Mosese ge Eloni elal i ba, “Papakova ku gagalo ginaha ana abatontona, inoke Mosese ni aliheyan hawawala kin awonaa.
EXO 9:9 Yaka papakova ni ola kasukasu ge ni lovaleyan Itipita gamwana gegewena ni pwawa. Inoke gamagalau ge bwasumu nihi youbabaliyan ge nihi youbonbon.”
EXO 9:10 Inoke papakova hi gagalo ginaha ana abatontona ge hi na hi talmilil kin manininaa, yaka Mosese i aliheyan hawawala kin awonaa. Inoke gamagal ge bwasumu hi youbabaliyan ge hi youbonbon.
EXO 9:11 Tokukula nige bosowailiya nihi nem nihi talmilil Mosese matanaa kaiwena hi youbabaliyan, i ola al Itipita gegewel.
EXO 9:12 Yaa Yehoba kin atena i pagasisi inoke Mosese ge Eloni analiya nige i hahago, i ola valila Yehoba wana baaba.
EXO 9:13 Inoke Yehoba i baek Mosese elana i ba, “Bwaligumwa mweluluga kekeisi nu lut, yaka nu na kin nu kite ge nu baek elana nu ba, ‘Yehoba, ama Hibilu wama Yabowaine, i ba ola hiwe: No gamagal nu talamwagil nihi egon, inoke nihi na nihi tapwalolo elau.
EXO 9:14 Ebo nigeya, yaka logabola nanakil hot na ginol alomwau am tolabe ge wam gamagalau eliyamiu. Inoke nu atena nige etega al panayawiya i oola nau.
EXO 9:15 Bosowaina valila nimwau na paelu ge logabola etega na ginol alomwau wam gamagalau eliyamiu ge na gul habamiu panayawiya.
EXO 9:16 Yaa ya telewa u tabwa kin, kaiwena nuwau no gasisi na pankitewa, inoke wasau ni lelu panayawi gegewena ni soli.
EXO 9:17 Owa wam logugui i gasisi no gamagal elal ge u lopwalil nige hi eegon,
EXO 9:18 inoke bwaligumwa ni ola te sauga e kehe kalakalapatina na palau, kehe ololana o nige sauga etega i lolowa Itipita.
EXO 9:19 He nu ba totuwalali elal wam bwasumu ge bugul gegewena bolo hi miminaa noleleya nihi bugul tukagil ligumwa. Kaiwena gamagal ge bwasumu bolo nige hi uulutuk ligumwa, nasi kehe kalakalapatina ni lolil ge nihi aliga.’”
EXO 9:20 Kin ana tolabe enuna hi lovakun Yehoba wana baaba kaiwena, inoke etimwawa wali totuwalali loloyowanil ge wali bwasumu hi palou tukagil.
EXO 9:21 Yaa bolo nige hi nuwanuwatu Yehoba wana baaba kaiwena inoke wali totuwalali loloyowanil ge wali bwasumu nige hi papalou tukagil.
EXO 9:22 Yaka Yehoba i baek Mosese elana i ba, “Nimwam u paeluek labulabumwa, inoke kehe kalakalapatina ni lau Itipita gamwana gegewena elana, ni lowa gamagal, bwasumu, ge bugul siusiunil eyowaa pwataliyaa.”
EXO 9:23 Inoke Mosese wana suki i paeluek labulabumwa yaka Yehoba gulumwawa ge kehe i patuna, inoke pinamal panuwa i lol. Kehe kalakalapatina Yehoba i palau ge Itipita ana labi gegewena pinamal i topainan. Kehe ololana o nige sauga etega i lolowa Itipita.
EXO 9:25 Itipita labi gegewena elal kehe kalakalapatina bugul gegewena bolo noleleya i apapanak-agil, i ola al gamagal ge bwasumu. Bugul bolo siusiunil eyowaa i paanlolowagil ge ebwakil lamwaliya i olan palo.
EXO 9:26 Yaa kehe nige i lolowa labi Gosen, Isileli wali abaminaa.
EXO 9:27 Yaka kin Mosese ge Eloni i yogaagil ge i ba, “Iyaka ya gegi. Yehoba wana ginol i sapu, nau alowau no gamagalau ha gegi.
EXO 9:28 Ku awanun Yehoba elana! Besema gulumwawa ge kehe! Ya talamwagimiu nuku egon, nige al nuku mimina.”
EXO 9:29 Yaka anana Mosese i lahe i ba, “Sauga na tagil panuwa ya elana, inoke nimwau na latahin ge na awanun Yehoba elana. Inoke gulumwawa ni bakuhu ge kehe ni mainum. Yaka nu atena panayawi iya Yehoba wana panayawi.
EXO 9:30 Yaa ya atena owa ge am tolabe nigeya ga Yehoba Yabowaine ku lolovakun-an.”
EXO 9:31 (He mwawin palakes toto kaliko hi ginoliya, ge aanan bali kehe i apapanak-agil, kaiwena bali iyaka i matuwa ge palakes lanina abwe i pwela.
EXO 9:32 Yaa witi nige i nanak, kaiwena nigeya ga ana sauga matuwa i oola.)
EXO 9:33 Yaka Mosese kin i eguluwan i notagil panuwa tolinaa, inoke nimana i latahin i awanun Yehoba elana, yaka gulumwawa i bakuhu ge kehe i mainum.
EXO 9:34 Sauga kin i kite kehe i mainum ge gulumwawa i bakuhu, yaka i gegi al, alonau ge ana tolabe ateliya hi pagasisi.
EXO 9:35 Inoke Isileli nige i tatalamwagil hi eegon, i ola valila Yehoba wana baaba Mosese elana.
EXO 10:1 Yaka Yehoba i baek Mosese elana i ba, “Nu na kin nu kite. He alonau ana tolabe ateliya ya pagasisi, kaiwena nuwau no ginol yawiyawi ge etotohi ona na ginola gamwaliyaa.
EXO 10:2 Inoke sauga mulaa, nuku liwanan natumiyau ge tubumiyau eliyalil Itipita ali hehegan ga ya apapanak-an ola ge etotohi bolo ya ginolil gamwaliyaa kaiweliya. Inoke nuku atena te nau Yehoba.”
EXO 10:3 Inoke Mosese ge Eloni hi na kin elana ge hi ba, “Yehoba ama Hibilu wama Yabowaine i ba ola hiwe: ‘Hauna sauga abwe nu awatauwagau? No gamagal u talamwagil nihi egon, inoke nihi na nihi tapwalolo elau.
EXO 10:4 Ebo nu kaisel, yaka bwaligumwa na ba sagagai nihi nem wam panuwa nihi pakalaopop.
EXO 10:5 Nihi gewi nabi bilibili nihi yabom, nige bosowaina ta kite. Bugul gegewena bolo kehe kalakalapatina nige i aapanakil ge hi minaa wami eyowaa, i ola al ebwakil lamwaliya, nihi an habal.
EXO 10:6 Alomwau am tolabe gegewel ge Itipita gegewel wami limi nihi pakalaopop. He logabola ololana o nige sauga etega tamamiyau ge tubumiyau hi kikite, i telipunaa lan toto labi ya hi holave ana siga sauga ya.’” Yaka Mosese ena i pek kin elana ge i eguluwai.
EXO 10:7 Inoke kin ana tolabe hi baek elana hi ba, “Paehila tau ya ala nak ni pem? Isileli nu talamwagil nihi egon, inoke nihi na nihi tapwalolo Yehoba wali Yabowaine elana. Age nige u atena Itipita i logabola?”
EXO 10:8 Inoke Mosese ge Eloni hi en pasikalil hi na kin elana ge i baek elal i ba, “Nuku nok, nuku na nuku tapwalolo Yehoba wami Yabowaine elana. Yaa no wasa ga nu pem henalau nihi nok.”
EXO 10:9 Anana Mosese i lahe i ba, “Gegewema ya naha egon, alomeyau wama wawayau ge toliki, wama bolau ge yowau, i ola al wama sipi, goti ge bulumwakau, kaiwena hagali naha ginol Yehoba ana awatauwan kaiwena.”
EXO 10:10 Yaka kin i ba, “Nigeya hot! Ebo yowau ge wawayau na talamwagil alomiyau nuku egon, he binimala Yehoba ga ni labemiu, kaiwena houwan ga na apapanak-agimiu! Ya atena ya, ama nak ku aawaginol!
EXO 10:11 Besena bolau ya nihi nok nihi tapwalolo Yehoba elana, ni ola wami awanun.” Yaka Mosese ge Eloni hi patuna owaowa-agil hi tagil.
EXO 10:12 Yaka Yehoba i baek Mosese elana i ba, “Nimwam u paeluek Itipita ana labi gegewena elal, inoke sagagai ali yawi nihi nem ge bugul siusiunil bolo kehe kalakalapatina nige i aapapanak-agil nihi anil.”
EXO 10:13 Inoke Mosese wana suki i paeluek Itipita ana labi gegewena elal, yaka Yehoba mana babaliman i patowa lan o ge bulin o. Lan i gan mweluluga, yaka sagagai hi masal.
EXO 10:14 Ali yawi bwabwatana hi you vin, panuwa gamwana gegewena hi pakalaopop. Yawi ololana o nige sauga etega i gagan, ge nige al ni gagan.
EXO 10:15 Inoke panuwa hi pomwi ge bikeliya i pit. Bugul siusiunil eyowaa ginebi ge ai huwalu enowaliya bolo nige kehe kalakalapatina i aapanakil, gegewel hi an habal. Ebwakil ge mwawin lamwaliya alalawal, gegewena hi pwamowasel.
EXO 10:16 Inoke etimwawa kin Mosese ge Eloni i yogaagil ge i baek elal i ba, “Iyaka ya gegi Yehoba wami Yabowaine elana, i ola al eliyamiu.
EXO 10:17 No gegi ku nuwayoho al pamaisena, ge ku awanun Yehoba wami Yabowaine elana logabola nanakina ya ni ahe yoho.”
EXO 10:18 Inoke Mosese kin i eguluwan i na i awanun Yehoba elana.
EXO 10:19 Yaka Yehoba mana i pil pasikal i tabwa yalas gasigasisena, inoke sagagai i yu latalatahinil ge i yu payopayou-agil hi na Hoga Keketina. He nige al sagagai etega i miminaa Itipita.
EXO 10:20 Yaa Yehoba kin atena i pagasisi, yaka Isileli nige i tatalamwagil hi eegon.
EXO 10:21 Yaka Yehoba i baek Mosese elana i ba, “Nimwam u paeluek labulabumwa, inoke gogou kubwa Itipita gamwana gegewena ni yabom, ge gamagalau nihi babalalu gegegi.”
EXO 10:22 Yaka Mosese nimana i paeluwek labulabumwa, inoke lan eton Itipita bwalibwaligena i gogou hot.
EXO 10:23 Itipita nige bosowailiya avaliyau ge avaliyau nihi pekitikiti-agil, ge lan eton o nige gamagal etega wana limi i tataluwai. Yaa Isileli wali abamina i mwananal.
EXO 10:24 Yaka kin Mosese i yogaan ge i baek elana i ba, “Ku nok, ku na ku tapwalolo Yehoba elana. He alomiyau wami yowau ge wawayau nuku nok, yaa wami sipi, goti ge bulumwakau nihi mina.”
EXO 10:25 Yaa anana Mosese i lahe i ba, “Nigeya! Nu talamwagima wama bwasumu naha ahel, yaka enuna naha powon pwabwaligel ge enuna naha powonagil al Yehoba wama Yabowaine elana.
EXO 10:26 He alomeyau ya te wama bwasumu, nige etega ni mimina. Bwasumu enuna naha hilel inoke naha tapwalolo Yehoba wama Yabowaine elana. Yaa naha vin ga abwe naha atena hauna bwasumu naha powonagil elana.”
EXO 10:27 Yaa Yehoba kin atena i pagasisi, inoke nige nuwana ni talamwagil nihi egon.
EXO 10:28 Yaka i baek Mosese elana i ba, “U egonik hot matawa! Bahi al na kikitewa! Lan toto na kitewa, inoke nu aliga!”
EXO 10:29 Anana Mosese i lahe i ba, “I waisi. Ni ola wam baaba. Nige nu kikiteyau al.”
EXO 11:1 He Yehoba iyaka i ba haba Mosese elana i ba, “Logabola maisena al na patuna Itipita wali kin ge wana gamagalau elal. Enaa inoke ni talamwagimiu nuku egon. He nige tage ni talamwagimiu ya, yaa ni patuna owaowa-agimiu.
EXO 11:2 Ge nu ba Isileli bolau ge yowau nihi nok Itipita bolo hi miminaa labeliyaa, inoke tuwan ana isela gold ge silba nihi awanuni elal.”
EXO 11:3 (He Yehoba Itipita ateliya i pameimei inoke heliya Isileli hi awatauwagil. I ola al, Itipita elana Mosese alana i bwaya kin ana tolabe ge gamagalau gegewel mataliyaa.)
EXO 11:4 Inoke Mosese i ba vevehe al kin elana i ba, “Yehoba i ba ola hiwe: ‘Bulin nuwana Itipita na nosolaan.
EXO 11:5 Inoke gamaun melutauil gegewel nihi aliga, ni telipunaa owa kin towasawasa natum elana ni na ana siga totuwalali loloyowanina witi ana towowowol natuna. I ola al, bwasumu gegewel natuliyau gamaun nihi aliga.
EXO 11:6 Itipita gamwana gegewena kahikahin bwabwatana ni masal, kahin ololana o nige sauga etega i gagan, ge nige al ni gagan.
EXO 11:7 Yaa Isileli elal ni bwagum, nige ni oola wanuka etega ni tatawol gamagal o ebo bwasumu elal. Inoke nu atena nau Yehoba Isileli ali hehegan ya ginol pagetoga Itipita elal.’”
EXO 11:8 Yaka Mosese i ba al i ola, “Am tolabe gegewel nihi nem nihi loepwakoku maniniwa ge nihi ba, ‘Alomwau ge wam gamagalau gegewel nuku egonan.’ Yaka enaa abwe na egon.” Inoke Mosese i huga nabi ge kin i eguluwai.
EXO 11:9 He valila Yehoba i baek Mosese elana i ba, “Kin anam nige ni hahago, inoke ginol yawiyawi ni gewi na ginolil Itipita.”
EXO 11:10 Inoke Mosese ge Eloni ginol yawiyawi gegewel o hi ginolil kin matanaa, yaa Yehoba kin atena i pagasisi inoke Isileli nige i tatalamwagil ge wana panuwa nihi eguluwan.
EXO 12:1 Itipita elana Yehoba i baek Mosese ge Eloni eliyalil i ola,
EXO 12:2 “Waikena ya nuku teli baliman ana waikena houwan.
EXO 12:3 Nu ba boda Isileli elal: Waikena ya ana lan elulutega elana, tau maisena ge maisena sipi natuna o ebo goti natuna ni hile wana limi ana heniheni kaiweliya.
EXO 12:4 Ebo tau etega wana limi ana heniheni nige nihi gegewi ge nige bosowailiya bwasumu bwabwaligena nihi an haba, inoke avaliyau ge wali heliyamwau bolo labeliyaa nihi an livaso. Nuku golugoluwa gamagal ali gewi elana ge toto i bosowaina gamagal maisena ge maisena ni an ana luvi.
EXO 12:5 Sipi o ebo goti melutauil nuku hilel, wali baliman maisena, tuwaliya sasapona.
EXO 12:6 Nihi matahikagil bubun ana siga waikena houwan ana lan potin-ina (14-ina) vekokoyavi, yaka boda Isileli gegewel bwasumu bolo o nihi lolil.
EXO 12:7 Saliyana enuna nihi ahe inoke nihi abutek limi toto hi anana ana nog kokowanaa ge ana ai labi labui elana.
EXO 12:8 Bulin toto o bunumwina nuku ton inoke nuku an ginebi awenuwa hohogana ge pwalawa nige alona yis hi vivikuhiya.
EXO 12:9 Bahi kolena o ebo liligana nuku an, yaa tuwana gabomwina gegewena, balomana, aena ge elokena, nuku ton ni mola bubun inoke nuku an.
EXO 12:10 Bahi ginolina etega nuku aan teli ge mweluluga ni pwapwawa. Ebo ni gan, inoke nuku ton ginaha elana ge ni wai.
EXO 12:11 He wami aanan ana logugui i ola hiwe. Ami kaliko nuku hipwa bubun, aemiu aana nuku pahe, ge wami suki nuku pihikan nimamiwa yaka bosowaimiu egon. Ge nuku aanan pwamweyaha. Nopalegi Hagalena to nau Yehoba kaiweu.
EXO 12:12 “Bulin toto o Itipita na nosolaan, yaka gamagal ge bwasumu gamaun melutauil na lolil, inoke yabowaineyau bolo Itipita hi kululuek elal alaliya na teli lowan. Nau Yehoba.
EXO 12:13 Saliya toto nog kokowanaa ge ana ai labi labui elana ni tabwa limi toto ku miminaa ali etotohi. Sauga saliya na kite, inoke na nopalegemiu. Inoke sauga toto Itipita na lolil, logabola nanakina ya komiu nige nuku pwapwawa.
EXO 12:14 “Lan ya nuku nuwahikan, yaka eliyana heyan ge heyan hagali nuku ginol nau Yehoba o nuwahikan kaiwena. Ami logugui o ni mihot.
EXO 12:15 Pwalawa toto nige alona yis hi vivikuhiya nuku an lan ali gewi seben. Lan houwan elana, yis gegewena nuku bugul yohil wami limiya, kaiwena lan houwan ana siga lan seben-ina ebo etega pwalawa toto alona yis hi vivikuhiya ni an, iya nuku ahek yoho boda Isileli gamwanaa.
EXO 12:16 Lan houwan i ola al lan seben-ina nuku nogogo ge nuku tapwalolo. Lan bolo ya bahi tuwalali, iyai te amiu nuku ligaliga.
EXO 12:17 Pwalawa toto Nige alona Yis Hi Vivikuhiya Hagalena nuku ginol, kaiwena lan o gegewemiu ya nul tagilagimiu Itipita. Heyan ge heyan hagali toto e ana nuwahikan nuku ginol. Ami logugui o ni mihot.
EXO 12:18 Inoke waikena houwan ana lan potin-ina kokoyavi ana siga lan tuwenti wan-ina (21-ina) kokoyavi, pwalawa toto nige alona yis hi vivikuhiya nuku an.
EXO 12:19 Inoke lan seben bahi yis ni gagan wami limiya. Ebo towoho o ebo bwabwali etega pwalawa toto alona yis hi vikuhiya ni an, iya nuku ahek yoho boda Isileli gamwanaa.
EXO 12:20 Hauna labi nuku minaa, pwalawa toto nige alona yis hi vivikuhiya nuku anan. Bahi pwalawa toto alona yis hi vikuhiya nuku aan.”
EXO 12:21 Yaka Mosese Isileli wali tonowakau i yogaagil ge i baek elal i ba, “Maisena ge maisena nuku nok sipi o ebo goti natuna nuku hile alomiyau natumiyau kaiwemiu, yaka nuku tagapaaliga Nopalegi bwasumona kaiwena.
EXO 12:22 Bwasumu saliyana nuku hol mwaha elana, yaka mwawin alana hisopa nuku pikin ge nuku pahunek saliya ana mwaha gamwanaa, inoke nuku abutek wami limi ana nog kokowanaa ge ana ai labi labui elana. Bahi etega nuku tatagil limiya ana siga mweluluga.
EXO 12:23 Sauga Yehoba ni nosola Itipita ni lolil, he saliya ni kite nog kokowanaa ge ana ai labi labui elalil, yaka limi ni nopalegi. Yaomal ana Anelose nige ni uulutuk wami limiya ge ni lololimiu.
EXO 12:24 “Logugui ya ni mihot, inoke sauga gegewena alomiyau ge tubutubumiyau nuku henapuan.
EXO 12:25 Sauga nuku tuka panuwa toto Yehoba i bateli ni pewa eliyamiu, yaka nuku ginol ni ola to.
EXO 12:26 Sauga ebo natumiyau nihi nel nihi ba, ‘Hagali ya puna ga i ola?’
EXO 12:27 yaka analiya nuku lahe nuku ba, ‘Nopalegi Hagalena te Yehoba ta nuwahikan, kaiwena valila Itipita elana Isileli wala limi i nopalegel, yaka Itipita i lolil ge kila i pwamolola.’” Mosese wana baaba o Isileli hi hago, yaka hi loepwakoku ge hi tapwalolo.
EXO 12:28 Inoke hi ginol i ola Yehoba wana baaba Mosese ge Eloni elal.
EXO 12:29 Bulin nuwana, Yehoba Itipita ali gamaun melutauil i lolil gegewel hi aliga, i telipunaa kin towasawasa natuna elana i na ana siga todibula natuna. I ola al bwasumu ali gamaun gegewel hi aliga.
EXO 12:30 Bulin o, kin alonau ana tolabe ge Itipita gegewel hi kenu lut. Yaka kahin bwabwatana i masala Itipita, kaiwena limi maisena ge maisena aliga nige i kakala.
EXO 12:31 Bulin maisena o elana, kin Mosese ge Eloni i yogaagil ge i baek elal i ba, “Nuku egon! Alomiyau ge Isileli no panuwa ku eguluwan! Ku na ku tapwalolo Yehoba elana ni ola wami awanun elau.
EXO 12:32 Wami sipi, goti ge bulumwakau nuku ahel ni ola wami baaba, yaka nuku egon. He nuku awanun al Yehoba ni muloluagau.”
EXO 12:33 Itipita Isileli hi patotoel etimwawa wali panuwa nihi eguluwan ge hi baek elal hi ba, “Ebo nuku mina, nasi naha aliga haba!”
EXO 12:34 He pwalawa iyaka hi pahun, yaa nigeya ga yis hi tetelek, inoke ginebi ana etuwalali hi bugulan, kaliko elana hi osiya ge hi kalivai.
EXO 12:35 Yaka Isileli hi ginol ola valila Mosese wana baaba elal, hi na tuwan ana isela gold ge silba ginebi ge kaliko waiwaisana hi awanunil Itipita elal.
EXO 12:36 Yehoba Itipita ateliya i pameimei Isileli hi awatauwagil, inoke wali bugubugul hi pek elal i ola wali awanun. Yaka Isileli Itipita wali gogomwau hi bugul egonan.
EXO 12:37 Yaka Isileli Lamesese hi tataluwan hi na Sukot. Bolau ali gewi i ola sikis handeled tausan (600,000), yaa yowau ge wawayau nige hi vavasilel.
EXO 12:38 Gamagalau getogal hi gewi avaliyau Isileli hi egonan. Isileli wali sipi, goti ge bulumwakau ali yawi bwabwatal hi ahel avaliyau hi tagil.
EXO 12:39 Pwalawa nige alona yis hi vivikuhiya toto hi pwatanem Itipita, hi ahe hi ton ali beleid. He ali pwalawa nige ga alona yis hi vivikuhu, kaiwena Itipita hi patuna owaowa-agil inoke nige wali sauga ge aliya nihi lovivina-an bubun.
EXO 12:40 Isileli wali minamina Itipita elana baliman ana gewi po handeled ge teti (430).
EXO 12:41 Baliman po handeled ge teti ana lan mowamowasena elana te Yehoba wana gamagalau ali un gegewel hi tagilem Itipita.
EXO 12:42 Bulin o Yehoba i silawa ge i nulil tagilagil Itipita. Inoke baliman maisena maisena bulin toto o Isileli heyan ge heyan nihi silawa Yehoba ana nuwahikan kaiwena.
EXO 12:43 He liwanina i ola to. Yehoba i baek Mosese ge Eloni elal i ba, “Nopalegi Hagalena ana logugui i ola hiwe. “Bolo nige boda Isileli i oola bahi nihi aan.
EXO 12:44 He wami totuwalali loloyowanina toto iyaka ku pwamola bosowaina ni an, ebo tuwana buhuna kunisina iyaka ku tomwa yoho.
EXO 12:45 Yaa tonawanawa ge totuwalali molana gaganina bolo sauga kaukaubwana ya hi miminaa gamwamiwa, bahi nihi aan.
EXO 12:46 “Nopalegi Hagalena bwasumona maisena nuku anana limi maisena gamwanaa. Bahi ginolina etega nuku tatagilan limi o tolinaa ge bahi tutuwana etega nuku gagabom.
EXO 12:47 Boda Isileli gegewel hagali ya nihi ginol.
EXO 12:48 “Bwabwali toto i miminaa wami panuwaa, ebo nuwana Nopalegi Hagalena ni ginol Yehoba ana awatauwan kaiwena, he bolau gegewel wana limi ana heniheni gamwaliyaa gotomwa yoho paganina nihi ahe. Ebo ni ola o, inoke bosowaina hagali enowana ni anan ni ola Isileli towohina hot. Yaa bolo nige gotomwa yoho paganina hi aahe, bahi nihi aan.
EXO 12:49 Towoho ge bwabwali bolo hi miminaa wami panuwaa, ami logugui i maisena ya.”
EXO 12:50 He Isileli gegewel hi ginol ola Yehoba wana baaba Mosese ge Eloni eliyalil.
EXO 12:51 Yaka lan o eliyana Yehoba Isileli ali un i nulil tagilagil Itipita.
EXO 13:1 Yaka Yehoba i baek Mosese elana i ba,
EXO 13:2 “Gamaun melutauil gegewel nuku pwabwabwalena-agil elau. Komiu Isileli ami gamaun ge wami bwasumu ali gamaun gegewel nau kaiweu.”
EXO 13:3 Yaka Mosese i baek gamagal elal i ba, “Lan ya hagalena nuku mimi awaawaginol wami abanuwahikan, kaiwena lan ya elana Yehoba alona wana gasisi i ahemiu ku tagilem Itipita wami abaloloyowana. He ebo lan ya nuku mipwawa, bahi pwalawa alona yis hi vikuhiya nuku aan.
EXO 13:4 Lan ebe waikena Abib gamwanaa Itipita ku eeguluwan.
EXO 13:5 He Yehoba i bateli tubumiyau elal Kenani, Hiti, Amoli, Pelisi, Hivi ge Yebusi wali labi ni pewa eliyamiu. Inoke sauga ni nul tukagimiu labi malumalulina o eliyana, hagali nuku ginol baliman maisena maisena ana waikena houwan elana ni ola hiwe.
EXO 13:6 Pwalawa toto nige alona yis hi vivikuhiya nuku anan lan ana gewi seben, inoke lan mowamowasena elana hagali nuku ginol Yehoba kaiwena.
EXO 13:7 Pwalawa toto nige alona yis hi vivikuhiya nuku anan lan seben o gamwaliyaa. Bahi yis o ebo pwalawa alona yis hi vikuhu ni gagan wami panuwaa.
EXO 13:8 Hagali ana lan elana nuku baek natumiyau elal nuku ba, ‘Ginol ya ta ginol, kaiwena Yehoba ta nuwahikan hauna i ginol kaiwela sauga ta tagilem Itipita.’
EXO 13:9 Hagali ya wami abanuwahikan, ni ola etotohi hi teli nimamiwa o ebo lamwamiwa. Ni panuwahikagimiu Yehoba wana Logugui nuku baubaunan, kaiwena Yehoba alona wana gasisi i ahemiu ku tagilem Itipita.
EXO 13:10 Baliman maisena maisena logugui ya nuku ginol hikahikani ana sauga hot elana.
EXO 13:11 “Sauga Yehoba ni nulimiu nuku tuka Kenani wali labiya ge ni pewa eliyamiu, i ola wana bateli eliyamiu ge tubumiyau elal,
EXO 13:12 inoke natumiyau gamaun melutauil ge wami bwasumu ali gamaun melutauil nuku guyauan Yehoba elana. He bolo ya gegewel heliya Yehoba kaiwena.
EXO 13:13 Sipi natuna nuku ahe donki natuna gamaun nuku pwamola pasikal. Ebo nige nuku pwapwamola pasikal, inoke mwamwalina nuku tagaapwal. Natumiyau bolau gamwaliyaa gamaun gegewel nuku pwamola pasikalil.
EXO 13:14 Bwaliga ebo natumiyau nihi nel eliyamiu nihi ba, ‘Ginol ya ana sapu ga i ola?’ yaka nuku baek elal nuku ba, ‘Yehoba wana gasisi elana i ahela ta tagilem Itipita wala abaloloyowana.
EXO 13:15 Itipita wali kin atena i pagasisi ge i lopwalila bahi ta eegon, inoke Yehoba Itipita ali gamaun ge wali bwasumu ali gamaun gegewel i lolil. Heiya te kaiwena bwasumu ali gamaun melutauil gegewel ta powonagil Yehoba elana, ge natulau gamaun ta pwamola pasikalil.’
EXO 13:16 Ginol ya wami abanuwahikan, ni ola etotohi hi teli nimamiwa o ebo lamwamiwa. Ni panuwahikagimiu Yehoba alona wana gasisi i ahemiu ku tagilem Itipita.”
EXO 13:17 Sauga Itipita wali kin gamagal i talamwagil hi egon, Yabowaine nige i nunulil hi nonoek kamwasa kaukaubwana elana, labi Pilistiya gamwanaa. Kaiwena Yabowaine i ba, “Ebo gamagalau haveyan nihi pwawa, tab abwe wali nuwatu nihi pil ge nihi sikal Itipita?”
EXO 13:18 Yaa Yabowaine i nul painagil hi noek Hoga Keketina ana kamwasaa ula kekevana gamwanaa. He sauga Isileli hi tagilem Itipita, wali elohaveyan iyaka hi lovivina-an nonowe.
EXO 13:19 Mosese Yosepa tutuwana i noahe, kaiwena valila Yosepa i ba Isileli nihi bateli nihi ginol ola. Valila Yosepa i ba, “Tunahot Yabowaine ni matahikagimiu ge ni ahemiu nuku na labi o elana, inoke nuku papasila te sauga o elana tutuwau al nuku kalivai.”
EXO 13:20 Isileli Sukot hi eguluwan hi na hi holaviya Etama ula kekevana bebenaa.
EXO 13:21 Lana Yehoba i houwaagil i miminaa yaluyalu i milil i ola kokola elana ge kamwasa i pankitel. Bulina i houwaagil i miminaa ginaha i milil i ola kokola elana ge kamwasa i pwamwananal. Inoke bosowailiya lana ge bulina nihi nawanawa.
EXO 13:22 Lana yaluyalu i milil i ola kokola ge bulina ginaha i milil i ola kokola, sauga gegewena hi miminaa gamagalau awoliyaa.
EXO 14:1 Yaka Yehoba i baek Mosese elana i ba,
EXO 14:2 “Nu ba Isileli elal, nihi nopil nihi na nihi holaviya Pi Hahilot labenaa, Migadol ge Hoga Keketina ali nuwanuwanaa. Nihi holaviya hoga bebenaa, ge Bal Sepon ni minek hoga labi etega al.
EXO 14:3 Yaka kin ni nuwatu ni ba, ‘Isileli nuwaliya i gewagewa ge hi nonobwagabwaga ya. Nige wali abanok, kaiwena ula kekevana i kausil.’
EXO 14:4 Atena na pagasisi inoke ni tatauliulil-agimiu, yaa alonau wana tolohaveyan na lakel ge wasau ni lelu. Yaka Itipita nihi atena te nau Yehoba.” Inoke Isileli hi ginol ola to.
EXO 14:5 Sauga Itipita wali kin i hago gamagalau iyaka hi egonan, inoke alonau ana tolabe wali nuwatu hi pil ge hi ba, “I bwe ta ginol ola! Isileli iyaka ta talamwagil hi egon, yaka nige al nihi tutuwalali kaiwela!”
EXO 14:6 Inoke kin wana waga momomol ge wana tolohaveyan i lovivina-agil.
EXO 14:7 Waga momomol bolo waiwaisal ali gewi sikis handeled (600) ge Itipita ana waga momomol gegewel al, ginebi ali tomatahikan, i ahel alonau.
EXO 14:8 Yehoba kin atena i pagasisi, inoke kin i tatauliulil Isileli eliyaa, heliya aloliya wali atimatuwa hi nawanawa.
EXO 14:9 Itipita ana tolohaveyan, ginebi wali hosi ge waga momomol gegewel ge ali tomatahikan, Isileli hi tataulilil-agil. Inoke hi kukuhikagil wali abaholaviya Hoga Keketina bebenaa Pi Hahilot labenaa, ge Bal Sepon i minek hoga labi etega al.
EXO 14:10 Sauga Isileli hi kite kin alonau wana tolohaveyan iyaka hi nopakelakelaubwa hi nenem eliyaa, inoke hi lovakun ge labe kaiwena hi yoga ha Yehoba elana.
EXO 14:11 Yaka hi baek Mosese elana hi ba, “Ga i ola! Age nige salai i gagana Itipita ge u ahema ha nem ula kekevana elana naha yaomal? I bwe ge matama u pwamwa ha tagilem Itipita?
EXO 14:12 Iyaka ha pwawa i ola valila ha ba haba elam Itipita, ha ba, ‘U telema ya naha tuwalali Itipita elal.’ Binimala naha tuwalali kaiweliya, inoke nige naha yayaomal ula kekevana elana.”
EXO 14:13 Yaka analiya Mosese i lahe i ba, “Bahi lovakun! Ku milil gagasisi, inoke nuku kite Yehoba hauna ni ginol ge ni pwamwalimiu lan ebe. Itipita bolo ya ku kita pwamwatomwal, nige al nuku kikitel.
EXO 14:14 Yehoba iya ni lohaveyan kaiwemiu, yaa komiu nuku mibabakuhu ya.”
EXO 14:15 Yaka Yehoba i baek Mosese elana i ba, “Ga i ola ge labe kaiwena ku yoga eliyau? U ba Isileli nihi nawa nok awoliyaa.
EXO 14:16 Wam suki u latahin ge u paeluek hogaa, inoke ni maleli ge Isileli nihi nosola nuwanuwanaa datu pwatanaa.
EXO 14:17 Itipita ateliya na pagasisi, inoke nihi tatauliulil emiwa, yaka abwe kin alonau wana tolohaveyan, wana waga momomol ge ali tomatahikan, na lakel ge wasau ni lelu.
EXO 14:18 Na lakel inoke nihi atena te nau Yehoba.”
EXO 14:19 Yaka Yabowaine wana anelose, iya i miminaa boda Isileli awoliyaa, i sikal i na eliyaa. I ola al yaluyalu i milil i ola kokola i sikal i na eliyaa,
EXO 14:20 i miminaa boda Itipita ge boda Isileli ali hawawala. Inoke bulin bwabwaligena yaluyalu Itipita i pagogouil, yaa Isileli i pwamwananalil, yaka bulin o nige bosowailiya nihi petupatupa-agil.
EXO 14:21 Mosese nimana i paeluek hogaa, inoke bulin bwabwaligena Yehoba babaliman gasigasisena i patowa hoga i yu pamaleli ge nuwanuwana i dato.
EXO 14:22 Inoke Isileli hi nosola datu pwatanaa, hoga i talmilil i ola baba labena awoliyaa ge gegebaliyaa.
EXO 14:23 Yaka Itipita avaliyau wali hosi ge waga momomol gegewel ge ali tomatahikan, hi tatauliulil Isileli eliyaa hi na hi ulutuk hogaa.
EXO 14:24 Kelaubwa lan ni gan, Yehoba i minaa yaluyalu ge ginaha hi milil i ola kokola elana inoke matana i lilowana Itipita eliyalil ge nuwaliya i pagewagewa.
EXO 14:25 Yaka wali waga momomol ali wil i patalsup ge ali momomol i pulowan. Yaka Itipita hi ba, “Ta egonan! Yehoba Isileli i label ge i lohaveyan elala.”
EXO 14:26 Yaka Yehoba i baek Mosese elana i ba, “Nimwam u paeluek hogaa, inoke hoga ni bini sikal Itipita avaliyau wali waga momomol ge ali tomatahikan ni yabomwil.”
EXO 14:27 Yaka lan i gan Mosese nimana i paeluek hogaa, inoke hoga i bini sikal abanaa. Itipita nuwaliya nihi lou, yaa Yehoba i aliyohiliek hogaa.
EXO 14:28 Hoga i sikal, inoke Itipita ana tolohaveyan ginebi wali waga momomol ge ali tomatahikan, bolo hi tatauliulil hi ulutuk hogaa, gegewel i yabomwil, nige etega i mwamwal.
EXO 14:29 He Isileli hi nosola datu pwatanaa, hoga i talmilil i ola baba labena awoliyaa ge gegebaliyaa.
EXO 14:30 Inoke lan o Yehoba Isileli i pwamwalil Itipita nimaliyaa, ge Isileli Itipita bwaliwawagal hi kitel gilesaa.
EXO 14:31 Sauga Isileli Yehoba wana gasisi bwabwatana hi kite Itipita i pakokovel, inoke hi lovakunan, yaka hi melteli iya ge wana totuwalali Mosese elal.
EXO 15:1 Yaka Mosese alonau Isileli wona ya hi wonaan Yehoba elana: Na wona Yehoba elana,   kaiwena Itipita i pakokovel hoti, hosi ge ali tomatahikan i aliyohiliek hogaa.
EXO 15:2 Yehoba iya o libu gasigasisena,   iya i pwamwalau. Iya no Yabowaine, inoke na tobalan,   iya nam wana Yabowaine, inoke na lowasawasa-an.
EXO 15:3 Yehoba iya toasiyala;   iya alana Yehoba, iyoho ya i gangan.
EXO 15:4 Kin wana tolohaveyan ge wana waga momomol   i aliyohiliek hogaa; wana toematana waiwaisal   hi ununa Hoga Keketina.
EXO 15:5 Hoga i yabomwil;   i ola pat hi lobek limwana.
EXO 15:6 Yehoba, nimwam awom ana gasisi i bwata;   Yehoba, nimwam awom topihigelgel i tagalekaleka-agil.
EXO 15:7 Alam i wasawasa hot,   kaiwena bolo hi awatautau elam u apapanak-agil; wam huga i tau i ola ginaha   ge hi kalas haba hi ola musamusa.
EXO 15:8 Wam yana eliyana hoga u huven papahe;   hoga i hin i milil sapu i ola baba;   hoga limwalimwanina i milil i gasisi.
EXO 15:9 Topihigelgel hi hanaha hi ba,   “Ta tatauliulil-agil, inoke ta kukuhikagil, ge wali gogomwau ta ahe ta guyauan,   he toto nuwala gegewena ta bugulan. Haveyan kilepana ta momol tagilan abanaa,   inoke Isileli ta apapanak-agil.”
EXO 15:10 Yaa Yehoba, wam yana elana hoga u huven yaka i yabomwil,   hi lobek hi ola patbon hoga lolovakunina elana.
EXO 15:11 Yehoba, henala eba ni ola owa yabowaine ona gamwaliyaa? Nige etega. Henala eba ni ola owa,   kaiwena u bwabwalena hot? Nige etega. Am lovakun i bwata ge gamagalau nihi tobalagiwa,   kaiwena owa toginol yawiyawi.
EXO 15:12 Nimwam awom u paelu,   yaka bilibili am topihigelgel i tinonil.
EXO 15:13 Iyaka u pwamwalima,   inoke alona wam nunuwana nasi nu houwa-agima; wam gasisi elana nu nulima   naha tuka panuwa bwabwalena toto aloma owa ta minaa.
EXO 15:14 Labi ona wasa nihi hago, yaka lovakun kaiwena nihi ginu;   ati bwanabwana Pilistiya ni yowanil.
EXO 15:15 Labi Idom ana tonowakau nihi lovakun nabi,   Mowabi ana tohouwa nihi ginu. Kenani gamagaliliyau tuwaliya ni sasawowol;
EXO 15:16 lovakun ge ati bwanabwana amnanina nihi kalaopopwi. Yehoba, wam gasisi elana,   yaka nihi mibabakuhu nihi ola pat, ana siga ama wam gamagalau bolo u pwamwalima naha nopalegel.
EXO 15:17 Inoke abwe nu ahema ge nu en telema wam oya elana. Yehoba, panuwa o iyaka u hile wam abamina,   labi bwabwalena toto Babala totom u ginol.
EXO 15:18 Yehoba, owa nu tologugui   sauga gegewena nige ni momowasi.
EXO 15:19 He Isileli hoga hi nosolaan hi nawaa datu pwatanaa, yaa sauga Itipita wali waga momomol ginebi wali hosi ge ali tomatahikan hi ulutuk hogaa, yaka Yehoba hoga i pabini pasikal ge i yabomwil.
EXO 15:20 Inoke Eloni nuna Miliyami, iya palopita, wana tambalin i ahe, yaka evenakau gegewel i houwaagil ginebi wali tambalin hi sagasaga.
EXO 15:21 Miliyami i wona i ola: Ku wona Yehoba elana,   kaiwena Itipita i pakokovel hoti, hosi ge ali tomatahikan i aliyohiliek hogaa.
EXO 15:22 Yaka Mosese Isileli i nulil Hoga Keketina hi tataluwai hi noek Sula Ulaina elana, labi kekekevana. Lan eton hi nawanawa uleya, yaa nige wewel etega hi pwapwawa.
EXO 15:23 Sauga hi vin panuwa Mala, he wewelina amnana i nak, yaka nige bosowailiya nihi im. (Heiya te kaiwena alana hi tun Mala.)
EXO 15:24 Yaka gamagalau Mosese hi lovehawol-an, ge hi nel hi ba, “Hauna ta im e?”
EXO 15:25 Yaka Mosese i awanun nabinabi Yehoba elana, inoke Yehoba ebwakil etega i pankite ge i ahe i alilowana wewela, yaka wewel amnana i waisi. He panuwa o elana Yehoba Isileli ali logugui i pek ge i labosel.
EXO 15:26 I ba, “Ebo nau Yehoba wami Yabowaine anau nuku hago bubun, wami ginol ni sapu matawa ge no logugui gegewena nuku henapuan, inoke gila ololana ya pek Itipita elal nige etega na pepewa. Nau Yehoba ami topwapwamolu.”
EXO 15:27 Yaka abwe hi na Ilima. He wewel bwanapitpit elulutega eluwa (12) ge deit puna sebenti (70) heliya iyoho to, inoke hi holaviya wewel bebenaa.
EXO 16:1 Isileli ali boda Ilima hi tataluwai, inoke waikena eluwana ana lan piptin-ina hi na hi vin Sini Ulaina elana, Ilima ge Sainai ali luwaluwala.
EXO 16:2 He Isileli ali boda heliya iyoho to ula kekevana elana, yaka Mosese ge Eloni hi lovehawol-agil
EXO 16:3 hi ba, “Binimala Yehoba ni lolima Itipita. Valila ama lolan i bwaya ge aanan nige bosowaima naha an haba. Yaa komiu ku ahema ha nem ula kekevana ya elana inoke galebu kaiwena gegewema naha aliga.”
EXO 16:4 Yaka Yehoba i baek Mosese elana i ba, “Sauga ya aanan na ligin paloem labulabumwa kaiwemiu. Lan maisena maisena gamagalau nihi tagilan lan maisena ana luvi nihi ahe. Inoke eliyana na labosel ebo no logugui nihi henapuan o ebo nigeya.
EXO 16:5 Lan sikis-ina elana lan labui ana luvi nihi ahe ge nihi lovivina-an.”
EXO 16:6 Inoke Mosese ge Eloni hi baek Isileli gegewel elal hi ola, “Nasi kokoyavi nuku atena te Yehoba heiya te i ahemiu ku tagilem Itipita.
EXO 16:7 I ola al, mweluluga Yehoba mwananalina namanamalina nuku kite, kaiwena wami lovehawol iya eliyana iyaka i hago. He ama wana totuwalali ya, inoke nige ku lolovehawal eliyama.”
EXO 16:8 Yaka Mosese i ba vevehe al i ba, “Yehoba iya kokoyavi ami lolan ni pewa ge mweluluga aanan ni bwata ni pewa, kaiwena wami lovehawol iya eliyana iyaka i hago. Ama nige ku lovehawol-agima, Yehoba te ku lovehawol-an.”
EXO 16:9 Yaka Mosese i baek Eloni elana i ba, “U ba Isileli ali boda elal nihi nem nihi talmilila Yehoba awonaa, kaiwena wali hawohawol iyaka i hago.”
EXO 16:10 He Eloni iyoho i baaba Isileli ali boda elal, yaka mataliya hi lipwatanik ula kekevana elana ge Yehoba mwananalina namanamalina hi kite i masala yaluyaluwa.
EXO 16:11 Yaka Yehoba i baek Mosese elana i ba,
EXO 16:12 “Isileli wali hawohawol iyaka ya hago. He nu baek elal nu ba, ‘Vekokoyavi lolan nuku an ge mweluluga aanan ni bwata nuku an. Inoke nuku atena te nau Yehoba wami Yabowaine.’”
EXO 16:13 Kokoyaviya bwasumu kuweli ali yawi bwabwatana hi you vin abaholavi hi pakalaopop. Mweluluga bekubeku hunhunina abaholavi i yao painan bilibili pwatanaa.
EXO 16:14 Sauga bekubeku hunhunina i kevakeva, yaka bugul etega i masal bilibili pwatanaa, i alalavi ge i lokekeisi.
EXO 16:15 Sauga Isileli hi kite, yaka hi penelnel-agil hi ba, “Hauna gun e?” kaiwena nige hi atena hauna eba o. Yaa Mosese i baek elal i ola, “Aanan toto Yehoba i pewa amiu, heiya te.
EXO 16:16 Yehoba wana logugui i ola hiwe, ‘Ami luvi toto bosowaimiu te nuku ahe. Wami limi ana heniheni gamagal maisena maisena ana luvi kom eit nuku ahe.’”
EXO 16:17 Yaka Isileli hi na hi ahe i ola to. Enuna i bwata hi ahe ge enuna nige i bwabwata hi ahe.
EXO 16:18 Yaa sauga eluviluvi elana hi luvi, gegewel hi ahe bubun. Bolo i bwata hi ahe ali luvi nige i lilika, ge bolo nige i bwabwata hi ahe ali luvi nige i lalau. Gegewel hi ahe paolaolaek wali limi ana heniheni ana luvi.
EXO 16:19 Yaka Mosese i baek elal i ba, “Bahi etega nuku aan teli bwaligumwa kaiwena.”
EXO 16:20 Yaa enuna Mosese anana nige hi hahago, yaka awalehina hi an teli. Lan i gan iyaka i kinol ge i bweyan, inoke Mosese i huga eliyalil.
EXO 16:21 Mweluluga gegewena gamagal maisena ge maisena i ahe paolaolaek wana limi ana heniheni ana luvi. Sauga sabwelu iyaka i kalakalas, toto nige hi aahe i wayui.
EXO 16:22 Lan sikis-ina elana lan labui ana luvi hi ahe, gamagal maisena ge maisena ana luvi kom sikistin (16) hi ahe. Yaka boda wali tohouwa hi nem Mosese wana wasa hi pek.
EXO 16:23 Inoke i baek elal i ba, “Yehoba wana logugui i ola hiwe, ‘Bwaligumwa Sabwata lan veyaho, i bwabwalena Yehoba elana. Toto ku uumun, nuku umun, ge toto ku liliga, nuku liga. He toto nuku an teli, nuku teli bwaligumwa kaiwena.’”
EXO 16:24 Inoke hi ginol ola Mosese wana baaba. Enuna hi teli ana siga mweluluga, yaa nige i kikinol ge nige i bwebweyan.
EXO 16:25 Yaka Mosese i baek elal i ba, “Lan ebe aanan ya nuku an, kaiwena Sabwata veyaho ana lan te, i bwabwalena Yehoba elana. Lan ya nige aanan etega nuku pwapwawa bilibili pwatanaa.
EXO 16:26 Lan sikis amiu nuku ahiahi, yaa lan seben-ina elana, lan Sabwata, nige aanan etega nuku pwapwawa.”
EXO 16:27 Yaa lan seben-ina elana gamagal enuna hi tagil hi na tage aliya nihi ahi, yaa nige etega hi pwapwawa.
EXO 16:28 Inoke Yehoba i baek Mosese elana i ba, “Hauna sauga abwe no logugui nuku henapuan?
EXO 16:29 Nuku nuwahikan nau Yehoba lan veyaho ya pewa, inoke lan sikis-ina elana amiu na pewa lan eluwa ana luvi. Lan seben-ina elana maisena maisena ni minaa abanaa, bahi etega ni tatagil.”
EXO 16:30 Inoke lan seben-ina elana gamagalau hi veyaho.
EXO 16:31 He Isileli aanan alana hi tun manna. Ana awa i ola pwatum yayanana etega, ge amnana i ola bisket alona luvi hi vikuhu.
EXO 16:32 Mosese i ba, “Yehoba wana logugui i ola hiwe, ‘Manna kom eit nuku teli hikan ha mul kaiweliya. Inoke aanan nihi kite, toto ya pewa ku anana uleya sauga ya ahe tagilagimiu Itipita.’”
EXO 16:33 Inoke Mosese i baek Eloni elana i ba, “Manna kom eit nu wage, nu usan ulugomwa gamwanaa, inoke nu teliya Yehoba matanaa ha mul kaiweliya.”
EXO 16:34 Inoke Eloni i ginol ola Yehoba wana baaba Mosese elana. Manna i usan ulugomwa gamwanaa ge sauga mulaa i teli Bateli ana Dedewaga gamwanaa pat mamanana sasapona labui awoliyaa, bolo logugui ana leleli i gana tuwaliyaa.
EXO 16:35 Isileli manna hi anan uleya baliman ana gewi poti (40) ana siga hi vin labi Kenani.
EXO 16:36 (He wali eluviluvi ipah gamwanaa, omel ali gewi elulutega.)
EXO 17:1 Isileli ali boda Sini Ulaina hi eguluwai, inoke hi nawanawa panuwa ge panuwa elal i ola Yehoba wana baaba. Hi holaviya Lepidim, yaa nige ali wewel im i gagan.
EXO 17:2 Yaka Mosese hi lovehawol-an hi ba, “Wewel nu pem naha im.” Analiya Mosese i lahe i ba, “Ga i ola ku lovehawol-agau? Ga i ola Yehoba ku labose?”
EXO 17:3 Yaa gamagalau hi walem nabi, inoke Mosese hi hawolan hi ba, “I bwe u ahema ha tagilem Itipita? He nasi alomeyau natumeyau ge wama bwasumu naha aliga walem kaiwena.”
EXO 17:4 Yaka Mosese i awanun nabinabi Yehoba elana i ba, “Ga na ginol ola gamagalau ya elal? Kelaubwa nihi loipat-agau.”
EXO 17:5 Yaka Yehoba Mosese anana i lahe i ba, “Alomwau Isileli wali tonowakau enuna ku notagil gamagalau awoliyaa, ge suki toto Naile u lololiya nu noahe.
EXO 17:6 Na talmilila awomwa pat pwatanaa oya Sainai. Pat nu lol, inoke wewel ni sani tagil gamagalau nihi im.” Inoke Mosese i ginol ola to Isileli wali tonowakau mataliyaa.
EXO 17:7 Yaka panuwa alana i tun Masa ge Meliba, kaiwena Isileli hi hawohawol ge Yehoba hi labose, sauga toto hi nel hi ba, “Yehoba iyahe avala o ebo nigeya?”
EXO 17:8 Sauga Isileli heliya iyoho panuwa Lepidim, inoke Amaleki hi nem hi lohaveyan elal.
EXO 17:9 Yaka Mosese i baek Yosuwa elana i ba, “Bolau enuna nu hilel ge ku na alomiyau Amaleki nuku lohaveyan. Bwaligumwa nau na talmilila oyaa ge suki toto Yehoba i pem na pihikan.”
EXO 17:10 Yosuwa i ginol ola Mosese wana baaba, inoke hi na avaliyau ge Amaleki hi lohaveyan. Yaa Mosese alonau Eloni ge Huli hi na hi ha oyaa.
EXO 17:11 Sauga ebo Mosese nimana i lalatahin inoke Isileli hi gagasisi, sauga ebo nimana i teteli lowan inoke Amaleki hi gagasisi.
EXO 17:12 Mosese nimana i alaliga, inoke pat hi teli ge i misiyowa pwatanaa. Yaka Eloni ge Huli hi talmilila labena labui, nimana hi piheyagil, inoke nimana i mihot ana siga sabwelu i lobek.
EXO 17:13 Inoke Yosuwa Amaleki wali tolohaveyan i pakokovel.
EXO 17:14 Yaka Yehoba i baek Mosese elana i ba, “Amaleki ku pakokovel liwanina nu leli lowan bukiya, ginebi ge no bateli toto ya ba: nau abwe Amaleki na apapanak-agil hoti ge nige al wasaliya ni gagan panayawiya. Nu leli lowan wami abanuwahikan, inoke nu vasili Yosuwa ni hago.”
EXO 17:15 Mosese abapowon pat i pahe inoke bwasumu i powonan Yehoba elana, yaka abapowon alana i tun, “Yehoba o Toematana.”
EXO 17:16 I ba, “Yehoba ala toematana ni houwa-agila. Heyan ge heyan Yehoba ni lohaveyan Amaleki elal.”
EXO 18:1 Mosese yawana Yetilo, Midiyani wali topowon, wasa i hago bugul gegewena Yabowaine i ginol wana gamagalau Isileli ge Mosese kaiweliya, sauga i nulil hi tagilem Itipita.
EXO 18:2 He valila Mosese lagona Sipola alonau natunau bolau eluwa i patunal hi sikal yawana elana ge i matahikagil.
EXO 18:3 (Mosese natuna gamaun alana i tun “Gesomi,” kaiwena i ba, “Panuwa getoga elana ya mibwabwali.”
EXO 18:4 Natuna eluwana alana i tun “Eliyesa,” kaiwena i ba, “Nam wana Yabowaine i labeyau inoke Itipita wali kin nige i lololau.”)
EXO 18:5 Sauga Mosese alonau Isileli iyoho hi holaviya oya bwabwalena labenaa ula kekevana elana, yaka Yetilo alonau Mosese lagona ge natunau bolau eluwa, hi nok nihi na elana.
EXO 18:6 He mulaa abwe i vin, baaba i patuna Mosese elana i ba, “Nau yawam, alowau lagom ge natumwau bolau eluwa ha nonowa.”
EXO 18:7 Inoke Mosese i tagil i na yawana i kite, i kululu elana ge i nalo. Hi mulolu ge hi peliwaliwan-agil wali minamina kaiwena, yaka hi sikal hi na hi ulutuk Mosese wana epanapana gamwanaa.
EXO 18:8 Mosese bugul gegewena toto Yehoba i ginolil kin alonau Itipita gamagaliliyau eliyalil ge Isileli i pwamwalil, i wasaan Yetilo elana. I ola al pulowan toto hi pwawa kamwasaa ge Yehoba ga i pwamwalil ola i wasaan.
EXO 18:9 Yetilo wasa gegewena o i hago inoke i yaliyaya,
EXO 18:10 ge i ba, “Yehoba ta tobalan, kaiwena i pwamwalimiu kin ge Itipita gamagaliliyau elal. Yehoba ta tobalan, kaiwena wana gamagalau i pwamwalil Itipita nimaliyaa.
EXO 18:11 Iyaka ya atena Yehoba iya yabowaine gegewel i bwata lakel, kaiwena sauga Itipita Isileli hi apapanak-agil, inoke i pwamwalil.”
EXO 18:12 Mosese yawana Yetilo bwasumu enuna i pwatanim, yaka maisena hi powon pwabwalige ge enuna hi powonagil al Yehoba elana. Yaka aanan hi ginol, inoke Eloni ge Isileli wali tonowakau gegewel hi nem avaliya Mosese yawana hi anan Yehoba matanaa.
EXO 18:13 Lan i gan inoke Mosese gamagalau i payatalal. He gamagalau Mosese hi milil painan mweluluga ana siga bulin i gan hi matamatan wali sauga kaiwena.
EXO 18:14 Sauga Mosese yawana i kite bugul gegewena toto Mosese i ginolil, inoke i neli i ba, “Ga i ola ge bugul gegewena ya u giginol gamagalau kaiweliya? Hauna kaiwena maisem tuwalali ya u ginol mwaumwau-an ge gamagalau hi milil painagiwa mweluluga ana siga bulin i gan hi matamatan yatala kaiwena?”
EXO 18:15 Anana Mosese i lahe i ba, “Ya ginol ola o, kaiwena gamagalau hi nem eliyau nuwaliya Yabowaine wana nuwatu nihi atena.
EXO 18:16 Sauga ebo gamagalau labui bugul etega kaiwena nihi awabalgig, inoke nihi nem eliyau ge na payatalal, yaka Yabowaine anana ge wana logugui na ba pamasal elal.”
EXO 18:17 Yaka Mosese yawana i ba, “Kamwasa toto u ginol e nige i wawaisi.
EXO 18:18 Owa ge bolo hi nem eliyam tuwamiu ku paaliga. He tuwalali i pulowan hot, nige bosowaim maisem nu ginol.
EXO 18:19 Am henapu na baunan nu hago! He Yabowaine alom ge ni labewa! Owa nu tobaaba Yabowaine elana gamagalau kaiweliya, ge wali awabalgig nu pwatanik elana.
EXO 18:20 Yabowaine anana ge wana logugui nu pankitel, ge minamina waiwaisana ana kamwasa ge pagan bolo nihi ginol nu paatenal.
EXO 18:21 Yaa gamagalau toatena enuna nu hilel, bolo Yabowaine hi lovakunan, i bosowaina ali mel ta teli ge nige bosowaina gamagalau nuwaliya nihi gove gogomwau eliyalil. Nu hilel inoke nu telel gamagalau wali tohouwa, boda tausan wali tohouwa, boda handeled maisena wali tohouwa, boda pipti wali tohouwa ge boda elulutega wali tohouwa.
EXO 18:22 Gamagalau nihi payatalal sauga gegewena. Pulowan bwabwatal gegewena nihi pwatanim elam, yaa toto i mweyaha totoliya nihi pasapu. Pulowan nihi waliwali-an inoke ni mweyaha elam.
EXO 18:23 He Yabowaine wana nuwatu kaiwem i ola to. Ebo nu ginol ola o, nige tuwam ni alaliga, ge gamagalau ya gegewel nihi sikalan abaliyaa alona wali yaliyaya.”
EXO 18:24 Mosese, yawana anana i hago ge i ginol ola wana baaba.
EXO 18:25 Gamagalau toatena enuna i hilel Isileli gamwaliya, inoke i telel boda tausan wali tohouwa, boda handeled maisena wali tohouwa, boda pipti wali tohouwa ge boda elulutega wali tohouwa.
EXO 18:26 Gamagalau hi papayatalal sauga gegewena. Pulowan bwabwatal gegewena hi pwatanik Mosese elana, yaa toto i mweyaha totoliya hi pasapu.
EXO 18:27 Yaka Mosese yawana i patuna i egon, i sikal i na wana panuwa.
EXO 19:1 Isileli Lepidim hi tataluwai hi na hi vin Sainai Ulaina kekevana elana. He valila Itipita hi eguluwan enaa, waikena etonina ana lan houwan te hi vin labi o elana. Inoke hi na hi holaviya oya Sainai awonaa.
EXO 19:3 Inoke Mosese i na i ha oyaa Yabowaine elana. Yaka Yehoba i yogem oya pwatanaa Mosese elana i ba, “Nu ba Isileli, Yakobo tubutubunau elal, nu ba ola hiwe.
EXO 19:4 ‘Yehoba i ba: Iyaka ku kite hauna ya ginol Itipita elal, i ola al ku atena ya kalivaimiu i ola magisubu natuna i kalivai openaa, ge ya ahemiu ku nem elau.
EXO 19:5 Inoke ebo anau nuku hago ge no bateli eliyamiu ana logugui nuku henapuan, komiu no gamagalau. Panayawi mamanana nau no panayawi, yaa komiu no hilihili gamagaliliyau.
EXO 19:6 Komiu boda bwabwalena nau kaiweu, komiu nuku ola topowon ge no tuwalali bwabwalena nuku ginol.’ He nu ba ola to Isileli eliyalil.”
EXO 19:7 Inoke Mosese i sikal i lau, yaka i na Isileli wali tonowakau i yoga gogonil ge bugul gegewena toto Yehoba i baunan elana i wasaanik elal.
EXO 19:8 Gamagal gegewel anana hi lahe hi ba, “Bugul gegewena toto Yehoba i baunan naha ginol.” Inoke gamagal wali baaba Mosese i ahe ge i na ni wasaanik Yehoba elana.
EXO 19:9 Gamagal wali baaba i baunanik Yehoba elana, yaka Yehoba i baek elana i ba, “Na nowa yaluyalu babalona elana, inoke gamagal anau nihi hago alou owa ta baaba ge nihi abulilewa elam sauga gegewena.”
EXO 19:10 Inoke Yehoba i ba vevehe al i ba, “Nu na gamagal elal, nu ba lan ya ge bwaligumwa nihi abubunil nihi yanayana ge ali kaliko nihi ul.
EXO 19:11 Nihi lovivina bolu kaiwena, inoke bolu nau Yehoba na lau oya Sainai elana gamagalau gegewel mataliyaa.
EXO 19:12 Siga nu ginol painan oya punaa, ge nu baek gamagalau elal nu ba, ‘Nuku matahikagimiu bahi nuku haha oyaa o ebo puna nuku popoti. Ebo gamagal etega ni poti, nasi nihi lopaaliga.
EXO 19:13 Bahi nihi lilib, yaa nihi loipati, o ebo egipoyo elana nihi howa. He bahi tuwana nihi pipihikan. Bwasumu ge gamagal ali logugui i maisena ya, nihi aliga.’ Yaa sauga ebo bwagigi hi yu hikan anana gamagalau nihi hago, yaka abwe bosowailiya nihi noha oya punaa.”
EXO 19:14 Yaka Mosese i loem oyaa ge i baek gamagal elal i ba, “Nuku abubunimiu nuku yanayana, ge ami kaliko nuku ul.
EXO 19:15 Nuku lovivina bolu kaiwena ge Yehoba ni lau nuku kite. Ge bahi alomiyau ge lagomiyau nuku kekenu toyawa.”
EXO 19:16 Lan etonina elana mwelulugaa, panuwa i lopinamal ge i logulumwawa, yaka yaluyalu babalona i masala oyaa ge bwagigi anana bwabwatana hi hago. Inoke gamagal gegewel abaholaviya lovakun kaiwena hi ginu.
EXO 19:17 Yaka Mosese gamagalau i nulil hi tagilem abaholaviya hi na hi talmilil oya punaa ge avaliya Yabowaine nihi petupatupa-agil.
EXO 19:18 Yehoba i loek oya Sainai pwatanaa hiwo eliyana, inoke kasu oya i pahabobu. Kasu bwabwatana i haha i ola hiwo bwabwatana hi ton kasona, oya i lamwalamwaniu nabiyan,
EXO 19:19 ge bwagigi anana i bwabwata nawa. Inoke Mosese i baaba, yaka anana Yabowaine i lahe gulumwawa elana.
EXO 19:20 Inoke Yehoba i lau oya Sainai pwatanaa i ola to. Yaka i yoga Mosese elana ni na ni ha oyaa. Inoke i na i ha,
EXO 19:21 ge Yehoba i baek elana i ba, “Nu na nu lau ge gamagalau nu lopwalil bahi siga nihi lilikaan nihi nenem nihi kikiteyau. Ebo siga nihi likaan, nasi nihi gewi nihi aliga.”
EXO 19:22 (Bwagana topowon, heliya hi noknok Yehoba elana, he houwan ga nihi pwabwabwalena-agil nihi yanayana. Ebo nigeya, alona wana huga ni lahel.)
EXO 19:23 Mosese i baek Yehoba elana i ba, “Nige bosowaina gamagal nihi ha oyaa, kaiwena owa u ba, ‘Oya u teli ni bwabwalena ge siga nu ginol painan.’”
EXO 19:24 Anana Yehoba i lahe i ba, “Nu lau ge Eloni nu en alom nuku nem. Yaa topowon ge gamagalau bahi siga nihi lilikaan ge nihi nenem elau, eba alou no huga na lahel.”
EXO 19:25 Yaka Mosese i na i lau gamagalau elal ge wali wasa i pek hauna Yehoba i baunan elana.
EXO 20:1 Yabowaine i ba i ola hiwe,
EXO 20:2 “Nau Yehoba wami Yabowaine, ya ahemiwa Itipita wami abaloloyowana.
EXO 20:3 “Bahi yabowaine etega al nuku kukululuek elana, nau maiseu ya.
EXO 20:4 “Bahi gogoginol etega nuku giginol kaiwemiu, ebo labulabum bugulina kakanunina, ebo panayawi bugulina kakanunina, o ebo hoga bugulina kakanunina.
EXO 20:5 Bahi nuku kukululuek gogoginol etega elana o ebo nuku tatapwaloloek elana, kaiwena nau Yehoba wami Yabowaine nige ya tatalam o toawalaka ni gan. Lahi na pek o topihigelgel elal. Lahi ya ni kalapapanet natuliyau, tubuliyau ge tubuliyau natuliyau elal.
EXO 20:6 Yaa bolo hi nunuwana-agau ge no logugui hi henapuan, na nunuwana-agil heyan ge heyan nige ni momowasi.
EXO 20:7 “Bahi nau Yehoba wami Yabowaine alau nuku lulumen bwabwage, kaiwena ebo etega alau ni lumen bwabwage abwe na lahe.
EXO 20:8 ; - “Lan Sabwata nuku nuwahikan ge nuku teli ni bwabwalena.
EXO 20:9 Wami tuwalali nuku ginol lan sikis gamwanaa,
EXO 20:10 yaa lan seben-ina elana lan veyaho i bwabwalena elau. Lan yaka bahi etega ni tutuwalali, ebo komiu, ebo natumiyau, ebo wami totuwalali, ebo wami bwasumu, o ebo bwabwali bolo hi miminaa wami panuwaa.
EXO 20:11 Nau Yehoba, panayawi, labulabum, hoga, ge buguliliyau gegewel ya ginolil lan sikis gamwanaa, yaa lan seben-ina ya veyaho. Heiya te kaiwena lan Sabwata ya ba muloluan ge ya teli i bwabwalena.
EXO 20:12 “Tamwam ge hinam nu awatauwagil, inoke yawalim ana minamina ni yapu panuwa toto na pewa elana.
EXO 20:13 “Bahi taulol.
EXO 20:14 “Bahi ganawal.
EXO 20:15 “Bahi kaoma.
EXO 20:16 “Bahi woliwoli kakakawi.
EXO 20:17 “Alom wana limi, ebo lagona, ebo wana totuwalali bolau ge yowau, ebo wana bulumwakau, wana donki ge wana bugul gegewena, bahi etega matam ni momomoni-an.”
EXO 20:18 He gamagalau gulumwawa ge bwagigi anana hi hago, i ola al pinamal ge oya i kasukasu hi kite, yaka lovakun kaiwena hi ginuginu. Inoke hi talmililek laha,
EXO 20:19 ge hi baek Mosese elana hi ba, “Owa nu baaba eliyama ge naha laegan elam. Yaa bahi Yabowaine totona ni baaba eliyama, eba naha aliga.”
EXO 20:20 Analiya Mosese i lahe i ba, “Bahi lovakun. Yabowaine i nem wana gasisi amnana nuku anbose, inoke iya ana lovakun ni minaa eliyamiu ge bahi nuku gegegi eliyana.”
EXO 20:21 Yaa gamagalau iyoho ya hi milimilil laha, inoke Mosese maisena i noha yaluyalu babalona elana, toto Yabowaine i miminaa.
EXO 21:1 Yehoba i ba, “Logugui bolo hiwe nu pek elal.”
EXO 24:1 Yehoba i baek Mosese elana i ba, “Alomwau Eloni, Nadab, Abihu ge Isileli wali tonowakau ali gewi sebenti nuku ha oyaa eliyau. Nuku minek laha ge nuku tapwalolo elau.
EXO 24:2 Owa maisem ya te bosowaim nu nem labewa, yaa alomwau bahi nihi nenem labewa, ge gamagalau bahi nihi haha oyaa.”
EXO 24:3 Yaka Mosese i na i lau Yehoba wana baaba ge wana logugui gegewena i wasaanik gamagalau elal. Inoke gegewel pamaisena anana hi lahe hi ba, “Bugul gegewena toto Yehoba i baunan naha ginol.”
EXO 24:4 Inoke Mosese Yehoba wana baaba gegewena i leli lowan. Lan i gan mweluluga kekeisi i na oya punaa, yaka pat i pahe abapowon i ginol, ge pat elulutega eluwa al i pamilil, ali gewi i olaolaek Isileli ali un.
EXO 24:5 Yaka hevalau enuna i hilel ge i patunal bulumwakau hi powonagil Yehoba elana, enuna hi powon pwabwaligel ge enuna hi powonagil heliheliyam powonina.
EXO 24:6 Mosese bwasumu saliyaliya awalehina i ahe i holek mwaha gamwanaa, ge awalehina i ahe abapowon i hol seuseulan.
EXO 24:7 Yaka buki toto Yehoba wana bateli eliyalil ana logugui i leli lowana, i ahe i vasili gamagalau tanaliyaa. Yaka hi talam hi ba, “Yehoba anana naha henapuan, ge bugul gegewena toto i baunan naha ginol.”
EXO 24:8 Yaka Mosese saliya ana mwaha i ahe gamagalau i hol seuseul-agil, ge i ba, “Saliya ya bateli toto alomiu Yehoba ku pebabateli-agimiu i patunahot. Bateli o ana logugui i ola baaba gegewena toto iyaka ya vasili eliyamiu.”
EXO 24:9 Yaka Mosese alonau Eloni, Nadab, Abihu ge Isileli wali tonowakau ali gewi sebenti hi na hi ha oyaa,
EXO 24:10 inoke Isileli wali Yabowaine hi kite. Aena gabulanaa bugul mamanana sasapona ana awa i ola pat sapaya, ge i namanamal i ola alalati bwagatau labulabum namanamalina.
EXO 24:11 Yaa Yabowaine nige nak etega i giginol Isileli wali tonowakau elal. Hi kite, inoke hi anan ge hi im Yehoba matanaa.
EXO 24:12 Yehoba i baek Mosese elana i ba, “U nem u ha oyaa elau ge nu miminaa te. Pat mamanana sasapona labui abwe na pewa, toto gamagalau ali logugui ge ali ba pagasisi iyaka ya leli.”
EXO 24:13 Mosese alona ana tolabe Yosuwa hi lovivina ge nihi ha oya bwabwalena.
EXO 24:14 Inoke Mosese i baek tonowakau elal i ba, “Ku matamatan te abaholaviya ana siga naha sikalim. He Eloni ge Huli iyahei alomiyau, inoke ebo gamagalau labui bugul etega kaiwena nihi awabalgig, nihi nok nihi kitel.”
EXO 24:15 Sauga Mosese i na i ha oyaa, yaka yaluyalu oya i yabom,
EXO 24:16 ge Yehoba mwananalina namanamalina i lau oya Sainai. Isileli hi kite ana awa i ola ginaha tautauina oya pwatanaa. He lan sikis yaluyalu oya i kaus, ana siga lan seben-ina elana abwe Yehoba i yogem yaluyalu gamwanaa Mosese elana.
EXO 24:18 Yaka Mosese i nosola yaluyalu gamwanaa ge i na i ha oya pwatanaa. He i miminaa oyaa lan poti ge bulin poti.
EXO 25:1 Yehoba i baek Mosese elana i ba,
EXO 25:2 “Nu baek Isileli elal wali mulolu nihi pwatanim elau. Henala atena i talam, wana mulolu ni pwatanim ge nu ahe nau kaiweu.”
EXO 25:8 “Nu ba limi bwabwalena nihi tal kaiweu ge na miminaa gamwaliyaa.
EXO 25:9 Limi bwabwalena ya ginebi ge bugubugulina gegewena nuku ginol ni olaolaek toto na pankitewa.”
EXO 25:17 “Gold enona hot nu ahe dedewaga ana heguna nu ginoliya, wami gegi ana abayakiyakil. Heguna o ana yapu 110 sentamita ge ana manamana 66 sentamita.
EXO 25:18 Gold nu ahe bwasumu labui opeliya gaganina nu bub ginolil,
EXO 25:19 etegana ni minaa buhuna etega, eluwana ni minaa buhuna etega. Ginebi heguna nu ginolil toyawe.
EXO 25:20 Opeliya nihi anal inoke heguna nihi pahabobu. Awoliya nihi pempewa ge maniniliya ni lau heguna elana.
EXO 25:21 Pat mamanana sasapona labui toto abwe na pewa nu teliya dedewaga gamwanaa, inoke ana heguna nu pom.
EXO 25:22 Ta petupatupa-agilaa to. Na minaa Bateli ana Dedewaga ana heguna pwatanaa bwasumu labui opeliya gaganina ali luwaluwala, inoke alou owa ta liwaliwan ge no logugui na pewa Isileli kaiweliya.”
EXO 25:30 “Beleid bwabwalena nuku teliya teibol ya pwatanaa ge sauga gegewena ni miminaa maniniwa.”
EXO 25:31 “Gold enona hot nu ahe odam abaliya nu ginoliya.”
EXO 28:1 Nu ba talim Eloni alonau natunau Nadaba, Abihu, Eliyesa ge Idamal nihi nem elam, inoke nu teli getogaagil Isileli gegewel al elal nihi topowon eliyau.
EXO 28:2 Kaliko bwabwalel nu ginolil talim Eloni kaiwena, inoke ana awa ni waisi ge gamagalau nihi awatauwan.
EXO 28:12 “Pat nu telel ipod ana egimwan elal Isileli ali un elulutega eluwa etotoheliya. Inoke alaliya Eloni ni kalivai vevelana pwatanaa, yaka nau Yehoba no gamagalau na nuwahikagil sauga gegewena.”
EXO 28:29 “Sauga ebo Eloni ni ulutuk Aban Bwabwalena gamwanaa, Isileli ali un alaliya ni kalivai iyoho hi mina babagal ana kama elana, inoke nau Yehoba no gamagalau na nuwahikagil sauga gegewena.
EXO 28:30 Ulim ge Tamim nu usan babagal ana kama gamwanaa, inoke sauga ebo Eloni ni tuk Aban Bwabwalena gamwanaa maniniwa, ni kalivail babagalinaa. Inoke bugul bolo i papatuwalali no nuwatu i loloyaan no gamagalau kaiweliya, ni kalivail babagalinaa nau Yehoba maniniwa.”
EXO 28:35 “Eloni holahola yayapona ya ni galoi abwe ni tuwalali kaiweu. Sauga ebo ni ulutuk Aban Bwabwalena elana ni nem nau Yehoba matawa o ebo ni tagil al, kal butuliya ni gan inoke nige ni aaliga.”
EXO 28:38 “Leleli o ni minaa Eloni lamwanaa. He sauga ebo Isileli wali mulolu nihi pwatanim nihi pwabwabwalena elau, yaka wali gegi Eloni ni kalivai. Sauga gegewena leleli ni teli lamwanaa, inoke nau Yehoba gamagalau na awa sapusapu-agil.
EXO 28:39 “Nu ba hihiu kaliko waiwaisana kaiwena nihi ahe holahola yayapona hot nihi ginoliya, i ola al hihiu kaliko waiwaisana kaiwena elana kowakowa ana eyabom nihi ginoliya. Hihiu ali kala tomaha nihi ahe matan nihi palul ginol, yaka eliyana wasikewa nihi ginol.
EXO 28:40 “Nu ba holahola yayapol hot, wasikewa ge kowakowa ana eyabom nihi ginolil Eloni natunau kaiweliya, inoke ali awa ni waisi ge gamagalau nihi awatauwagil.”
EXO 30:7 “Mweluluga gegewena sauga Eloni odam ni pabolol ge ni abubunil, yaka bugul bwalena waiwaisana ni ton ana abatontona.
EXO 30:8 Ge kokoyavi gegewena sauga odam ni tonil, bugul bwalena waiwaisana ni ton al. Inoke heyan ge heyan bugul bwalena waiwaisana topowon nihi tonton ge kasona ni haha nau Yehoba maniniwa.”
EXO 31:18 Sauga Yehoba i baaba haba Mosese elana oya Sainai pwatanaa, yaka pat mamanana sasapona labui i pek elana, bolo bateli ana logugui nimana elana i leli tuwaliyaa.
EXO 32:1 Sauga i yapu Mosese i minamina oyaa nige i sisikal, inoke gamagal hi nogogo Eloni elana ge hi ba, “Tau toto Mosese i ahela ta tagilem Itipita, iya ga? Nige ta aatena hauna gun i gan elana. Inoke wala yabowaine etega u ginol ge ni nulila.”
EXO 32:2 Yaka analiya Eloni i lahe i ba, “Komwakomwa gold toto lagomiyau, ge natumiyau yowau ge bolau hi papahe, ku palo ge ku pwatanim elau.”
EXO 32:3 Yaka gamagalau gegewel bolo ali komwakomwa gold i gan, hi ahe ge hi pwatanik Eloni elana.
EXO 32:4 Inoke Eloni gold i ahe i pawayui ge bulumwakau natuna melutauina kakanununa etega i ginol. Yaka gamagal hi ba, “Isileli wala yabowaine te, toto i nulila ge ta tagilem Itipita.”
EXO 32:5 Sauga Eloni gamagalau wali yaliyaya i kite, yaka pat i pahe abapowon i ginol bulumwakau gold awonaa, ge i ba, “Bwaligumwa hagali ta ginol Yehoba kaiwena.”
EXO 32:6 Lan i gan mweluluga kekeisi, gamagalau bwasumu hi bugul pwatanim. Enuna hi powon pwabwaligel, ge enuna hi powonagil heliheliyam powonina, inoke aanan hi ginol. Yaka hi misiyo hi anan ge hi imwim, inoke hi lutan ge neganega paganina hi awaawaginol.
EXO 32:7 Yaka Yehoba i baek Mosese elana i ba, “Etimwawa u sikal u na u lau, kaiwena wam gamagalau bolo u nulil hi tagilem Itipita, iyaka hi gegi ge hi towaagau.
EXO 32:8 Kamwasa toto ya ba nihi toulil iyaka hi tataluwai. Gold hi ahe bulumwakau kakanununa hi ginoliya, yaka hi kululuek elana ge bwasumu hi powonan elana. Hi ba, ‘Isileli wala yabowaine te, toto i nulila ta tagilem Itipita.’
EXO 32:9 Iyaka ya atena gamagal ya ateliya i pat.
EXO 32:10 Bahi nu kakausau. Ya huga elal ge nuwau na apapanak-agil, yaa owa tubutubumwau nihi gewi na pewa nihi tabwa boda bwabwatana.”
EXO 32:11 Yaa Mosese i awanun lawalawakik Yehoba, iya wana Yabowaine elana, i ba, “Yehoba, i bwe ge u huga nabi wam gamagalau elal, bolo wam gasisi bwabwatana elana u ahel tagilagil Itipita?
EXO 32:12 Nasi Itipita nihi ba, ‘Age nuwatu nanakina kaiwena te Yehoba i nulil tagilagil, nuwana ni lolil oyaa ge ni gulil habal panayawiya.’ Bahi nu huhuga, nu laumwal, ge bahi nak toto o nu giginol wam gamagalau elal.
EXO 32:13 Wam totuwalali Abalahama, Aisake ge Yakobo nu nuwahikagil. Valila totom alam u papasila-an, inoke u bateli elal u ba, ‘Tubutubumwau nihi gewi na pewa, ali gewi ni ola putum hawawala. Inoke panuwa gegewena ya na pek ni ola no bateli, ge ni mihot elal.’”
EXO 32:14 Inoke Yehoba wana nuwatu i pil ge nak toto tage ni ginol wana gamagalau elal i nuwayoho.
EXO 32:15 Yaka pat mamanana sasapona labui bolo bateli ana logugui Yehoba i leli tuwaliyaa, Mosese i ahe ge i na i lau. He ali leleli i minaa labeliya labui elal.
EXO 32:16 Yabowaine totona pat mamanana sasapona i talil, ge totona ali leleli i lelel tuwaliyaa.
EXO 32:17 Yosuwa i hago gamagal hi loloi, inoke i baek Mosese elana i ba, “Anan ya hago abaholaviya i ola te lohaveyan i gagan.”
EXO 32:18 Anana Mosese i lahe i ba, “Anan ana hago nige i oola ebo tagalaka i gan ge hi loloi. Ana hago nige i oola ebo hi pakokovel ge hi lolokahin. He anan toto ya hago i ola te hi wonawona.”
EXO 32:19 Sauga Mosese i nem abaholavi labenaa, bulumwakau gogoginolina i kite ge gamagalau hi sagasaga i kitel, inoke i huga nabi. Yaka pat mamanana sasapona labui i alilowan oya punaa ge hi tal mamagebal.
EXO 32:20 Inoke bulumwakau gogoginol i ahe, i ton ginaha elana, ge i wowol i tabwa papakova. Inoke i na i yoholowan Isileli ali wewel elana ge i ba hi im.
EXO 32:21 Yaka i baek Eloni elana i ba, “Gamagalau ya hauna hi ginol elam ge u nulil pagegel gegi bwabwatana ya hi ginol?”
EXO 32:22 Yaka anana Eloni i lahe i ba, “Tonowak, bahi nu huhuga elau. U atena ya gamagalau pagan nanakina iyaka hi tounuwe.
EXO 32:23 Hi baem elau hi ba, ‘Tau toto Mosese i ahela ta tagilem Itipita iya ga? Nige ta aatena hauna i gan elana. He wala yabowaine etega u ginol ge ni nulila.’
EXO 32:24 Yaka ya baek elal ya ba, ‘Tuwamiu ana isela gold elana hi ginoliya ku palo.’ Inoke hi ginol hi ola, ge hi pwatanim elau. Inoke ya alilowana ginaha elana ge hi tabwa bulumwakau kakanununa toto ya.”
EXO 32:25 Mosese i kite Eloni gamagalau i teli yohil hi ginoginol bwagabwaga ya, inoke totoliya ali talawasi hi ginol ali topihigelgel elal.
EXO 32:26 Inoke i talmilila abaholavi ana abauluulutuka, ge i yoga i ba, “Bolo nuwamiu nuku minaa Yehoba wana boda elana, he nuku nem elau.” Inoke un Libai gegewel hi nogogo hi na elana.
EXO 32:27 Yaka i baek elal i ba, “Yehoba, Isileli wala Yabowaine, i ba i ola hiwe, ‘Komiu maisena ge maisena wami elohaveyan kilepana nuku ahe. Inoke abaholavi nuku nem nowaan, nuku telipunaa buhuna etega nuku nok buhuna etega, yaka talimiyau ge alomiyau nuku lolil.’”
EXO 32:28 Inoke un Libai hi na hi ginol ola Mosese wana baaba. Yaka lan o elana gamagal ali gewi tili tausan (3,000) hi gopapaaliga-agil.
EXO 32:29 Mosese i ba un Libai elal i ba, “Yehoba wana baaba ku henapuan yaka talimiyau ge natumiyau ku lolil. Inoke lan ebe Yehoba i ba muloluagimiu ge iyaka i pwabwabwalena-agimiu wana tuwalali kaiwena.”
EXO 32:30 Lan i gan, yaka Mosese i baek gamagalau elal i ba, “Gegi toto ku ginol i nak hot. Sauga ya na ha oyaa Yehoba elana. Tabam bosowaina na awanun elana inoke abwe wami gegi ni nuwaehik.”
EXO 32:31 Inoke Mosese i sikal, i na i ha oyaa Yehoba elana ge i baek elana i ba, “Gamagalau ya gegi toto hi ginol i nak hot. Gold hi ahe wali yabowaine gogoginol hi ginol ge hi kululuek elana.
EXO 32:32 Ya awanun elam te wali gegi u nuwayoho. Ebo nigeya, he alau u leke yoho buki toto wam gamagalau alaliya u leleliya.”
EXO 32:33 Anana Yehoba i lahe i ba, “Nigeya! Bolo hi gegi elau heliya te alaliya na leke yoho no bukiya.
EXO 32:34 U nok u na gamagalau nu nulil nuku na panuwa toto iyaka ya baunaniwa. He no anelose ni nohouwa awomiwa. Yaa ebo no sauga ni pwawa, abwe gamagalau wali gegi na lahe.”
EXO 32:35 Yaka abwe Yehoba gamagalau i lahel kasiyebwa nanakina elana, kaiwena hi kululuek bulumwakau gogoginol, toto gold elana Eloni i ginoliya.
EXO 33:1 Yehoba i baek Mosese elana i ba, “Alomwau gamagalau bolo u ahel tagilagil Itipita, panuwa ya nuku tataluwai, nuku nok nuku na labi toto ya bateli Abalahama, Aisake ge Yakobo elal, ya ba, ‘Nau abwe na pek tubutubumiyau elal.’
EXO 33:2 Anelose etega na patuna ni houwa awomiwa, yaka Kenani, Amoli, Hiti, Pelisi, Hivi ge Yebusi na takel yohil.
EXO 33:3 Nuku na panuwa malumalulina, yaa nau nige na nonowa alowau komiu, eba na apapanak-agimiu kamwasaa, kaiwena atemiu i pat.”
EXO 33:4 Sauga gamagalau baaba pupulowanina o hi hago, inoke hi lokahin, yaka nige tuwan ana isela etega hi papahe.
EXO 33:5 He Yehoba iyaka i ba haba Mosese elana i ba, “Nu baek Isileli elal nu ba, ‘Atemiu i pat. Bwagana ebo sauga kekeisi ya na nowa alowau komiu, yaa nasi na apapanak-agimiu. Inoke tuwamiu ana isela nuku palo, yaka abwe na nuwatu al hauna na ginol eliyamiu.’”
EXO 33:6 Yaka oya Sainai elana Isileli tuwaliya ana isela hi palo, nige al hi papahe.
EXO 33:7 Sauga ebo Isileli hi hoholavi panuwa etega elana, yaka Mosese epanapana ni ahe ni pamilil kekeisi ana bwaga ni gan wali abaholavi elana. Inoke epanapana o alana hi tun “Petupatupa Limena.” Henala ebo Yehoba wana nuwatu ni loyaan, ni nok ni na Petupatupa Limena elana abaholavi tolinaa.
EXO 33:8 Sauga ebo Mosese ni tagilem abaholaviya ge ni nanawa Petupatupa Limena kaiwena, yaka gamagalau nihi talmilila wali epanapana ana nog elal, ge nihi gagayawa-an, ana siga ni na ni tuk Petupatupa Limena gamwanaa.
EXO 33:9 Yaka yaluyalu toto i milil i ola kokola ni lau ni milila Petupatupa Limena ana nog elana, inoke Yehoba alona ge Mosese nihi baaba.
EXO 33:10 Sauga yaluyalu i milil i ola kokola gamagalau nihi kite Petupatupa Limena ana nog elana, inoke nihi talmilila wali epanapana ana nog elal ge nihi tapwalolo.
EXO 33:11 Yehoba alona ge Mosese hi pepeliwaliwan-agil, i ola gamagal alona ge alona hi liwaliwan. Yaka Mosese ni sikal abaholaviya, yaa ana tolabe heval Yosuwa, Nan natuna, i miminaa Petupatupa Limena elana.
EXO 33:12 Mosese i baek Yehoba elana i ba, “Valila u babaem elau u babaa, ‘Gamagalau u nulil,’ yaa nige no wasa u pepem bubun henala alou ge naha nok. I ola al u baem elau u ba, ‘Ya atena bubuniwa ge ya yaliyaya kaiwem.’
EXO 33:13 Ebo u yaliyaya kaiweu, he wam pagan u pankiteyau, inoke na atenawa bubun ge na payaliyaya-agiwa. Nu nuwahikan al gamagalau ya heliya wam hilihili gamagaliliyau.”
EXO 33:14 Anana Yehoba i lahe i ba, “Nau na nowa alou owa, inoke na paveyaho-agiwa.”
EXO 33:15 Yaka Mosese i baek elana i ba, “Ebo nige nu nenem aloma owa, bahi nu babaa panuwa ya naha tataluwai.
EXO 33:16 He gamagalau ga nihi atena ola tage u yaliyaya kaiweu ge wam gamagalau kaiweliya, ebo nige aloma owa ta nonok? Owa u minaa eliyama, inoke toto ya i pagetoga-agima gamagalau gegewel al elal panayawiya.”
EXO 33:17 Inoke Yehoba i baek Mosese elana i ba, “Na ginol ni ola wam awanun, kaiwena ya atena bubuniwa ge ya yaliyaya kaiwem.”
EXO 33:18 Yaka Mosese i ba, “Ebo i ola, he mwananalim namanamalina nu pankiteyau.”
EXO 33:19 Yaka Yehoba i ba, “Na ba no waisi gegewena ni nopanet maninimwa, ge alau Yehoba na lumen tanamwa. Henala ebo na atilomwan-an, inoke na atilomwan-an, ge henala ebo na nuwaleyan-an, inoke na nuwaleyan-an.
EXO 33:20 Yaa nige bosowaina maniniu nu kite, kaiwena ebo etega maniniu ni kite, nasi ni aliga.
EXO 33:21 Abamina iyahe labewa i bosowaina nu talmilila pat etega eliyana.
EXO 33:22 Sauga mwananaliu namanamalina ni nopanet maninimwa, yaka na telewa pat malelena golinaa, ge nimwau elana na pahabobowa ana siga na nopalegewa.
EXO 33:23 Yaka nimwau na ahe yoho, inoke eputeteu nu kite, yaa maniniu nige nu kikite.”
EXO 34:1 Yehoba i baek al Mosese elana i ba, “Pat mamanana sasapona labui nu gotalil ni ola bolo houwan. Baaba bolo ya leli pat houwan elal ge u tagagebal, he na leli al pat vavalul elal.
EXO 34:2 Nu lovivina, yaka bwaligumwa mweluluga nu ha oya Sainai ge nu nem elau oya pwatanaa.
EXO 34:3 Bahi gamagal etega alom nuku nenem o ebo ni gagan oyaa. Ge bahi sipi o ebo bulumwakau nihi anana oya punaa.”
EXO 34:4 Inoke Mosese pat mamanana sasapona labui i gotalil i ola bolo houwan, yaka lan i gan mweluluga, i noahel ge i ha oya Sainai, i ola Yehoba wana baaba.
EXO 34:5 Yehoba yaluyalu elana i lau i talmilil alona Mosese, inoke alana i lumen Yehoba.
EXO 34:6 Yaka i nopanet Mosese manininaa, ge i yoga i ba, “Nau Yehoba, Yabowaine toatilomwan ge tonuwaleyan, nige etimwawa ya huhuga, nunuwana ya kalaopopwi ge ya giginol i ola no baaba.
EXO 34:7 No gamagalau ya nunuwana-agil heyan ge heyan nige ni momowasi, wali nak ge wali gegi ya nunuwayoho. Yaa bolo hi gegegi ali lahi nige ni kakala. Lahi ya ni kalapapanet natuliyau, tubuliyau ge tubuliyau natuliyau elal.”
EXO 34:8 Etimwawa Mosese i kululu maninina i pahanalowanek bilibiliya inoke i tapwalolo,
EXO 34:9 ge i ba, “Babala, ebo tunahot u yaliyaya kaiweu, ya awanun elam nu nem aloma owa. Gamagalau ya ateliya i pat, yaa wama nak ge wama gegi u nuwayoho, ge u ahema ama wam hilihili gamagaliliyau sauga gegewena.”
EXO 34:10 Inoke anana Yehoba i lahe i ba, “Sauga ya no bateli na ginol eliyamiu. Isileli mataliyaa ginol yawiyawi na ginolil, ololal nige sauga etega ya giginol panayawi labena etega boda etega mataliyaa. Boda bolo hi minaa labemiwa nihi kite hauna nau Yehoba na ginol kaiwemiu, inoke nuwaliya nihi ahe ge nihi lovakun.
EXO 34:11 “Logugui toto na pewa lan ya nuku henapuan. He nau abwe Amoli, Kenani, Hiti, Pelisi, Hivi ge Yebusi na takel awomiwa.
EXO 34:12 Yaa nuku matahikagimiu bahi alomiyau panuwa toto ku nonoek gamagaliliyau nuku pepebabateli-agimiu, eba nihi paona-agimiu.
EXO 34:13 Wali abapowon ona nuku tagalekaleka-an, pat bolo hi pamilil wali abakululu nuku tagagebagebal-an, ge ebwakil bolo hi pamilil wali yabowaine Asela etotohena nuku gogabogabomwil.
EXO 34:14 Bahi nuku kukululuek yabowaine getoga etega elana, kaiwena nau Yehoba nige ya tatalam o toawalaka ni gan.
EXO 34:15 “Bahi alomiyau panuwa o gamagaliliyau nuku pepebabateli-agimiu. Kaiwena sauga nihi kululu ge bwasumu nihi powonan wali yabowaine elal, yaka abwe nihi yoga pahemiu ge wali powon enona nuku an.
EXO 34:16 I ola al, ebo natumiyau bolau panuwa o yowauiliyau nihi alolonagil, yaka yowau o natumiyau nihi nulil pagegel ge nihi kululuek wali yabowaineyau elal.
EXO 34:17 “Bahi yabowaine gogoginol etega nuku giginol ge nuku kukululuek elana.
EXO 34:18 “Pwalawa toto Nige alona Yis Hi Vivikuhiya Hagalena nuku ginol, ni ola no baaba eliyamiu. Weikena Abib gamwanaa lan seben pwalawa nige alona yis hi vivikuhiya nuku an, kaiwena waikena o gamwanaa te ku tagilem Itipita.
EXO 34:19 “Natumiyau gamaun melutauil, avaliyau wami bulumwakau, sipi ge goti natuliyau gamaun melutauil, gegewel nau kaiweu.
EXO 34:20 Sipi natuna nuku ahe donki natuna gamaun nuku pwamola pasikal. Yaa ebo nige nuku pwapwamola pasikal, inoke mwamwalina nuku tagaapwal. Natumiyau gamaun melutauil gegewel nuku pwamola pasikalil. “Bahi etega nimana enoenovana ge ni nenem eliyau.
EXO 34:21 “Wami tuwalali nuku ginolil lan sikis gamwanaa, yaa lan seben-ina elana nuku veyaho. Bwagana wami tuwalali i bwaya ololana pelpel o ebo pahi ali sauga, nuku veyaho.
EXO 34:22 “Pahi Hagalena nuku ginol hikahikani sauga nuku telipuna witi nuku pahe. I ola al, Epanapana Hagalena nuku ginol hikahikani sauga pahi gegewena ni mowasi.
EXO 34:23 “Baliman maisena gamwanaa hagali eton nuku ginolil, inoke eliyana wami bolau gegewel nihi nem nihi tapwalolo nau Babala Yehoba, Isileli wami Yabowaine elau.
EXO 34:24 Boda tomaha tomaha ona na takel awomiwa, inoke wami labi na pwabwata. Sauga ebo hagali eton ya nuku ginolil ge nuku tapwalolo elau, nige gamagal etega wami panuwa ni oe.
EXO 34:25 “Sauga bwasumu nuku powonan elau, bahi ginebi pwalawa toto alona yis hi vikuhiya. Bwasumu toto nuku lol Nopalegi Hagalena kaiwena, bahi etega nuku an teli mweluluga kaiwena.
EXO 34:26 “Baliman maisena ge maisena wami bilibili enowaliya toto ni matuwa houwa nuku pwatanim nau Yehoba no limiya. “Bahi goti natuna bunumwina nuku liligaa hinana hulina suina elana.”
EXO 34:27 Yaka Yehoba i baek Mosese elana i ba, “Baaba bolo o nu leli lowan, kaiwena no bateli toto ya ginol owa ge Isileli eliyamiu ana logugui ona i ola to.”
EXO 34:28 Mosese alona Yehoba hi miminaa oyaa lan poti ge bulin poti, nige i aanan ge nige i iim. Yehoba wana bateli ana logugui i leli pat mamanana sasapona labui tuwaliyaa, baaba o Logugui Elulutega.
EXO 34:29 Sauga Mosese i loem oyaa, pat mamanana sasapona labui bolo bateli ana logugui Yehoba i leli tuwaliyaa, i noahe. Yaa nige i aatena te maninina i namanamal kaiwena alona Yehoba hi liwaliwan.
EXO 34:30 He Eloni ge gamagalau gegewel Mosese maninina hi kite i namanamal, inoke hi lovakun nige hi nonoek labenaa.
EXO 34:31 Yaa Mosese Eloni ge boda wali tohouwa gegewel i yogaagil hi na elana, inoke i baaba elal.
EXO 34:32 Yaka abwe Isileli gegewel hi nogogo elana, inoke logugui gegewena toto Yehoba i pek oya Sainai, i baunanik elal.
EXO 34:33 Sauga Mosese i baaba haba, yaka kama i ahe maninina i kaus.
EXO 34:34 Yaa ebo ni tuk Petupatupa Limena elana, yaka kama ni ahe yoho ge alona Yehoba nihi baaba. Sauga ni tagil Yehoba wana baaba ni baunanik Isileli elal,
EXO 34:35 inoke maninina nihi kite i namanamal. Yaka ni kaus al ana siga ni sikal alona Yehoba nihi baaba.
EXO 35:1 Mosese boda Isileli gegewel i pamigogoil ge i baek elal i ba, “Logugui bolo Yehoba i ba nuku toulil i ola hiwe.
EXO 35:2 Wami tuwalali nuku ginol lan sikis gamwanaa, yaa lan seben-ina elana lan veyaho i bwabwalena nau Yehoba elau. Lan o henala ebo tuwalali etega ni ginol nihi lopaaliga.
EXO 35:3 Bahi ginaha nuku toton wami abaholaviya lan Sabwataa.
EXO 35:4 Mosese i baek boda Isileli gegewel elal i ba, “Yehoba wana baaba i ola hiwe.
EXO 35:5 Henala atena i talam, inoke bugul bolo i gan elana ni ahe ni pwatanim ge ni muloluan Yehoba elana.”
EXO 35:20 Isileli gegewel Mosese hi eguluwan hi na wali epanapana elal.
EXO 35:21 Inoke bolo ateliya i talam ge hi yaliyaya, wali mulolu hi pwatanim Yehoba elana Petupatupa Limena ana taltal kaiwena, i ola al ana etuwalali gegewena ge topowon ali kaliko kaiwena.
EXO 35:22 Bolo ateliya i talam, bolau ge yowau, tuwan ana isela gold ona, ololana komwakomwa, niman aana ge bobot, hi pwatanim ge hi muloluan Yehoba elana.
EXO 35:23 Bolo hihiu ali kala bulu, pepol ge keketina o ebo hihiu kaliko waiwaisana kaiwena hi gan elal, bolo goti pupunona hi gan elal, bolo sipi kunisina hi kale i ket hi gan elal, ge bolo bwasumu kunisiliya waiwaisana hi gan elal, he hi ahel inoke hi pwatanim.
EXO 35:24 Bolo hi yaliyaya silba ge kopa nihi pwatanim, hi ginol ola ge hi muloluan Yehoba elana. Ge bolo ebwakil alana akesiya i gan elal, hi pwatanim totaltal nihi patuwalali.
EXO 35:25 Yowau bolo losalosa ana toatena sipi pupunona hi losa i tabwa hihiu ali kala bulu, pepol ge keketina, o ebo palakes hi losa i tabwa hihiu kaliko waiwaisana kaiwena, yaka hi pwatanim.
EXO 35:26 Yowau bolo hi yaliyaya ge goti pupunona ana losalosa hi atena, hi losa i tabwa hihiu.
EXO 35:27 Tohouwa pat waiwaisal ona, kaneliyan ge enuna al, hi pwatanim inoke totuwalali nihi teliya topowon bwabwatana ana kaliko ipod ana egimwan elal ge nihi am hikan babagal ana kama elana.
EXO 35:28 Bugul bwaleliya waiwaisal ona ge olibe enonona hi pwatanim, inoke totuwalali nihi patuwalali odam ali wewel, i ola al enonu toto epaepaenonu ge bugul bwalena waiwaisana toto hi toton nihi ginolil.
EXO 35:29 Isileli bolau ge yowau bolo ateliya i talam, alona wali yaliyaya wali mulolu hi pwatanim Yehoba elana tuwalali kaiwena, toto Yehoba i baunanek Mosese elana nihi ginol.
EXO 35:30 Yaka Mosese i baek Isileli elal i ba, “Yehoba Besaleli, Uli natuna, Huli tubuna, ana un Yuda, iyaka i hile,
EXO 35:31 inoke Yayaluwana eliyana i pakalaopopwi siba ge aatena i pek elana tuwalali tomaha tomaha kaiweliya.
EXO 35:32 Lokilkil ali un puna i atenal bubun ni ginola gold, silba ge kopa elal,
EXO 35:33 pat waiwaisal ali vagavagal i atena, ge ebwakil ana taltal ge ana kilkil i atena. He bugul tomaha tomaha ali tuwalali i atena.
EXO 35:34 Alona ge Oholiyab, Ahisamak natuna, ana un Dani, Yehoba siba i pek elal gamagalau enuna al tuwalali nihi paatenal.
EXO 35:35 Siba i pek elal tuwalali gegewena hi atena. Lokilkil ana un puna hi atena, ge palupalul hi atena yaka matan hi ginol hihiu ali kala bulu, pepol ge keketina ge hihiu kaliko waiwaisana kaiwena elal. He tuwalali tomaha ge tomaha hi atena bubun.
EXO 36:1 “He Yehoba siba ge aatena iyaka i pek Besaleli ge Oholiyab avaliyau totuwalali enuna al elal limi bwabwalena ana taltal gegewena hi atena. Inoke tuwalali o nihi ginol ni ola Yehoba wana baaba.”
EXO 36:2 Yaka Besaleli ge Oholiyab avaliyau totuwalali bolo Yehoba aatena i pek elal ge hi yaliyaya tuwalali kaiwena, Mosese i yogaagil hi nok elana.
EXO 36:3 Inoke mulolu gegewena bolo Isileli hi pwatanim limi bwabwalena ana taltal kaiwena, Mosese i bugul pek elal. Yaa Isileli heliya iyoho ya mweluluga maisena ge maisena hi nemnem wali mulolu hi teliteli.
EXO 36:4 Yaka bolo limi bwabwalena hi taltal tuwalali hi paveyaho ga,
EXO 36:5 ge hi na hi baek Mosese elana hi ba, “Mulolu bolo gamagal hi pwatanim i bwata lake te tuwalali toto Yehoba i ba elala ta ginol.”
EXO 36:6 Inoke Mosese i ba, “Bolau ge yowau bahi bugul etega al nihi lolovivina-an ge nihi mumulolu-an limi bwabwalena kaiwena.” Yaka wana baaba hi palelu abaholaviya. Inoke gamagal nige al bugul etega hi pwapwatanim,
EXO 36:7 kaiwena toto iyaka hi pwatanim, tuwalali gegewena tage nihi ginol ana luvi i bwata lake.
EXO 37:6 Gold enona hot i ahe dedewaga ana heguna i ginoliya, gamagalau wali gegi ana abayakiyakil. Heguna o ana yapu 110 sentamita ge ana manamana 66 sentamita.
EXO 37:7 Gold i ahe bwasumu labui opeliya gaganina i bub ginolil,
EXO 37:8 etegana i minaa buhuna etega, eluwana i minaa buhuna etega. Ginebi heguna i ginolil toyawe.
EXO 37:9 Opeliya hi anal inoke heguna hi pahabobu. Awoliya hi pempewa ge maniniliya i lau heguna elana.
EXO 39:1 Hihiu ali kala bulu, pepol ge keketina hi ahe topowon ali kaliko hi palul yaka nihi galoi sauga nihi tuwalali limi bwabwalena gamwanaa. I ola al kaliko bwabwalel enuna hi ginolil Eloni kaiwena, i ola Yehoba wana baaba Mosese elana.
EXO 39:42 He Isileli tuwalali gegewena iyaka hi pwamowasi haba, i ola Yehoba wana baaba Mosese elana.
EXO 39:43 Inoke Mosese wali tuwalali i hile ge i pwawa iyaka hi ginol i ola Yehoba wana baaba. Inoke Mosese i awanun Yehoba ni muloluagil.
EXO 40:16 Mosese bugul gegewena i ginolil i ola Yehoba wana baaba.
EXO 40:17 Inoke baliman eluwana ana waikena telipuna ana lan houwan elana Petupatupa Limena hi pamilil.
EXO 40:18 Mosese baba ona puliya ali abamisiyo i telel, yaka baba ona i pamililil ge epagapagasisi i pasolal. Yaka abwe kaliko bolo limi ana abatuk ge ana babatomwa ali kokola i pamilil.
EXO 40:19 Inoke kaliko labui i anal limi o pwatanaa, yaka epahabobu labui i anal pwatanaa al. He i ginol i ola Yehoba wana baaba.
EXO 40:20 Yaka Mosese pat mamanana sasapona labui i ahe i teli Bateli ana Dedewaga gamwanaa. Dedewaga ana kewa i pahola ge ana heguna, gegi ana abayakiyakil, i teli pwatanaa.
EXO 40:21 Inoke i nanatukana Limi gamwanaa, yaka kaliko mamanana i pakuki ge Bateli ana Dedewaga i kaus, i ola Yehoba wana baaba.
EXO 40:22 Teibol i nanatukan al Petutupa Limena gamwanaa, i teliya limi labena aluwabwa kaliko mamanana tolinaa.
EXO 40:23 Inoke pwalawa bwabwalena i teli pwatanaa Yehoba matanaa, i ola Yehoba wana baaba.
EXO 40:24 Yaka odam ginebi abaliya i nanatukan Petupatupa Limena gamwanaa, i teliya limi labena yavana, teibol i awoni.
EXO 40:25 Inoke odam i tonil Yehoba awonaa, i ola Yehoba wana baaba.
EXO 40:26 Abatonton gold hi ginoliya i nanatukan Petupatupa Limena gamwanaa ge i teliya kaliko awonaa.
EXO 40:27 Inoke bugul bwaleliya waiwaisana i ton pwatanaa, i ola Yehoba wana baaba.
EXO 40:28 Yaka kaliko i pakuki limi ana abauluulutuk elana,
EXO 40:29 inoke abapowon i teliya awonaa. Yaka eliyana bwasumu ge pwalawa i powonagil pwabwaligel, i ola Yehoba wana baaba.
EXO 40:30 Yaka abaulul i teliya Petupatupa Limena ge abapowon ali nuwanuwana, ge wewel i hol.
EXO 40:31 Inoke Mosese ge Eloni alonau natunau hi papatuwalali nimaliya ge aeliya hi ulula.
EXO 40:32 Sauga ebo nihi ulutuka Petupatupa Limena elana o ebo nihi na abapowon elana, inoke nimaliya ge aeliya nihi ul ga, i ola Yehoba wana baaba.
EXO 40:33 Yaka Mosese Petupatupa Limena ge abapowon i gana pipinil, ge kaliko etega i pakuki ana abauluulutuk i kaus. Inoke Mosese tuwalali gegewena i pwamowasi.
EXO 40:34 Yaka yaluyalu Petupatupa Limena i yabom ge Yehoba mwananalina namanamalina i pakalaopop.
EXO 40:35 He Mosese nige bosowaina ni ulutuka Petupatupa Limena gamwanaa, kaiwena yaluyalu i lau ge Yehoba mwananalina namanamalina i pakalaopop.
EXO 40:36 Isileli wali minawanawa gegewena gamwanaa, sauga ebo yaluyalu ni ha ge ni noegon Petupatupa Limena pwatanaa, yaka Isileli nihi galaegon ge nihi toulil.
EXO 40:37 Yaa ebo nige ni haha, he nige nihi gagalaegon.
EXO 40:38 Sauga gegewena wali minawanawa elana, lana yaluyalu toto Yehoba i miminaa nihi kite Petupatupa Limena pwatanaa, ge bulina nihi kite ginaha i tautau yaluyaluwa.
JOS 1:1 Yehoba wana totuwalali Mosese, ana tolabe Yosuwa Nan natuna. Mosese wana yaomal enaa, inoke Yehoba i baek Yosuwa elana i ba,
JOS 1:2 “No totuwalali Mosese iyaka i aliga. Inoke sauga ya, alomwau Isileli gegewel nuku lovivina wewel Yolidani nuku kalapanet-an ge nuku nok labi toto ya pepewa eliyamiu.
JOS 1:3 Hauna labi nuku nawaan, he iyaka ya talamwan eliyamiu, i ola no bateli Mosese elana.
JOS 1:4 Bilibili toto na pewa ni telipunaa ula kekevana elana ni tukik ni na ana siga Lebanoni oyana elal. Wami bilibili ni sikala wewel bwabwatana Yupeleitis elana. Hiti wali labi gegewena ni ahe ge ni lok ni na ana siga Hoga Mediteleiniya.
JOS 1:5 Nige gamagal etega ni papakokovewa yawalim miminana elana. Na labewa ni ola Mosese ya labe. Nige na eguluwagiwa, alou owa ya sauga gegewena.
JOS 1:6 “He nu gasisi ge atem ni matuwa, kaiwena owa gamagalau ya nu nulil ge nuku na nuku minaa panuwa toto ya bateli tubumiyau elal.
JOS 1:7 Iyai te nu gasisi ge atem ni matuwa. Nu matahikagiwa logugui gegewena toto no totuwalali Mosese i pewa nu henapuan. Nu toulil pasapu, bahi nu liliolak labem awomwa o ebo gegebamwa, inoke hauna labi nu noek ge hauna ebo nu ginol, nasi ni waisi.
JOS 1:8 Nu nuwahikan Logugui ana buki ya nu vasili hikahikani. Lana ge bulina nu minuwanuwatu-an, inoke nu matahikagiwa ge logugui gegewena toto hi leli lowan nu henapuagil. Inoke nu mibubun ge hauna gun ebo nu ginol nasi ni waisi hot.
JOS 1:9 Iyaka ya ba haba eliyam te nu gasisi ge atem ni matuwa. Bahi lovakun ge bahi ati bwanabwana, kaiwena hauna labi nu noek, nau Yehoba wam Yabowaine alom ya.”
JOS 1:10 Yosuwa i baek un maisena ge maisena wali tohouwa elal i ba,
JOS 1:11 “Ku nopain abaholaviya ge nuku baek gamagalau elal nuku ba, ‘Wami bugubugul ge amiu nuku lovivina-an, kaiwena lan eton ya i mina abwe ta egon, Wewel Yolidani ta kalapanet-an ge ta nok labi toto Yehoba wala Yabowaine i pepem wala panuwa.’”
JOS 1:12 Yaka i baek al un Lubeni, Gada ge un Manasa awalehina elal i ba,
JOS 1:13 “Ku nuwahikan Yehoba wana totuwalali Mosese wana baaba eliyamiu i ba, ‘Yehoba wami Yabowaine iyaka i paveyaho-agimiu, ge bilibili toto ya Wewel Yolidani labi leunati i pewa eliyamiu wami panuwa.’
JOS 1:14 Natumiyau ge wami bwasumu nihi miminaa te wami panuwaa e, yaa komiu tolohaveyan gegewemiu wami elohaveyan nuku bugulan, inoke nuku houwa-agima ge wewel Yolidani ta kalapanet-an. Ama talimiyau nuku labema ga
JOS 1:15 ana siga Yehoba wala Yabowaine ni paveyaho-agima ni ola iyaka i ginol eliyamiu, ge bilibili toto Yehoba i pepem naha ahe ge naha minaan. Enaa abwe nuku sikalim wami panuwa ya elana, toto Yehoba wana totuwalali Mosese i pewa eliyamiu Wewel Yolidani labena leunati.”
JOS 1:16 Inoke Yosuwa anana hi lahe hi ba, “Bugul gegewena naha ginol ni ola hauna toto iyaka u baunan eliyama. Ge ebo hauna labi elana nu patunama, nasi naha nok.
JOS 1:17 Wam baaba naha henapuan ni ola valila Mosese wana baaba ha henapuan. He ha awanun ya te Yehoba wala Yabowaine ni minaa eliyam, ni ola valila i minaa Mosese elana.
JOS 1:18 Henala ebo ni awatautau-agiwa ge nige wam baaba ni hehenapu-an, he ni aliga. Iyai te nu gasisi ge atem ni matuwa.”
JOS 2:1 Panuwa Sitim elana Yosuwa, Nan natuna, tokenan eluwa i patuna sumel i ba, “Ku na panuwa Kenani ku anugayawa-an, Yeliko al ge.” Yaka hi nok hi ginol ola. Sauga hi na hi tuk Yeliko, inoke bulin o hi na hi minaa yova toganawal mani kaiwena alana Leyabi wana limiya.
JOS 2:2 Gamagalau enuna Yeliko ana kin wana wasa hi pek hi ba, “Bulin ebe Isileli enuna hi nem hi tuk ge panuwa hi anugayawa-an.”
JOS 2:3 Inoke kin baaba i patuna Leyabi elana i ba, “Gamagalau bolo hi nem hi ulutuk wam limiya u ahel nihi tagil, kaiwena hi nem panuwa gamwana gegewena hi anugayawa-an.”
JOS 2:4 Mulaa abwe elopapatuna hi vin, he Leyabi tokenan eluwa iyaka i ahel i na limi pwatanaa ge i pabun sumel mwawin palakes nuwaliya gabulanaa, bolo i payane wana limi pwatanaa. Inoke i baek kin wana elopapatuna elal i ba, “Gamagalau hi nem no limiya, yaa nige ya aatena te ga hi noem. Sabwelu lobelobekina elana kelaubwa panuwa ana nog nihi kaus te hi egon. Nige ya aatena ga hi noek, yaa ebo etimwawa nuku tatauliulil eliyaa, nasi nuku kukuhikagil.”
JOS 2:7 Inoke kin wana elopapatuna hi tagil ge tokenan hi loyaagil kamwasaa, hi na ali siga wewel Yolidani ana abakalakalapaneta. Sauga elopapatuna hi tagil, inoke panuwa ana nog hi kaus.
JOS 2:8 Mulaa abwe tokenan hi kenu, Leyabi i na i ha limi pwatanaa
JOS 2:9 ge i baek elal i ba, “Ya atena Yehoba labena ya iyaka i pewa eliyamiu, ge gamagalau gegewema labi ya elana ha lovakun nabi kaiwemiu ge wama gasisi gegewena i mowasi.
JOS 2:10 Wasamiu ha hago sauga ku tagilem Itipita Yehoba Hoga Keketina i pakekepa awomiwa ge ku kalapanet-an. Ha hago al Amoli wali kin labui bolo Yolidani labi leunati, Sihon ge Ogi, avaliyau ge wali gamagalau ku lolil ge ku pwamowasel hoti.
JOS 2:11 Sauga wasamiu ha hago, ha lovakun nabi ge wama gasisi gegewena i mowasi, kaiwena ha atena Yehoba wami Yabowaine iya labulabum natiya ge panayawi ali Yabowaine.
JOS 2:12 He nuku papasila Yehoba alanaa te tutuwau nuku muloluagil ni ola nau ya muloluagimiu. Etotohi etega ku baunanim,
JOS 2:13 inoke na atena tunahot age alowau nam ge nain, nuwau ge taliwau, avaliyau ge natuliyau nige nuku aapapanak-agima, yaa nuku pwamwalima yaomal elana.”
JOS 2:14 Inoke tokenan Leyabi anana hi lahe hi ba, “Ebo yawalimiu ni nak, lahena Yehoba yawalima ni apanak al. Ebo nige nu wawasa-agima, inoke sauga Yehoba labi ya ni pem elama, naha muloluagimiu ge naha pwamwalimiu.”
JOS 2:15 Yeliko ana gana pat elana hi ginoliya, he Leyabi wana limi iyoho i minaa gana o tuwanaa. Inoke hihiu etega i ahe ge tokenan eluwa i pakuki lowagil wana windowa.
JOS 2:16 He mulaa abwe i pakuki lowagil, i baek ga elal i ba, “Ku nok ku na oyaa, inoke bahi kin wana toloya nihi pwapwawamiu. Nuku bunsumiewa ga to lan eton, ana siga ami toloya nihi sikal, inoke abwe nuku nok wami kamwasaa.”
JOS 2:17 Inoke bolau hi baek Leyabi elana hi ba, “He bateli toto u ba ha papasila-an nige wana gasisi ni gagan eliyama ebo nige nu giginol ni ola hiwe.
JOS 2:18 Sauga naha tuk wami labiya, hihiu toto keketina ei nu gimwana windo toto nu pakuki lowagima elana. I ola al, tamwam ge hinam, numwau ge tutumwau gegewel, nu ahel alomwau nuku minaa wam limiya.
JOS 2:19 Ebo etega ni tagilem wam limiya ni nawanawa kamwasaa ge naha lol, he wana nak lahena totona ni pwawa, ana woliwoli nige ni nenem elama. Yaa ebo bolo alomwau nuku mina etega naha lol, lahena ama naha pwawa.
JOS 2:20 Ge ebo nu wasaagima, he bateli toto u ba ha papasila-an nige wana gasisi ni gagan ge nige naha papaolaolaek.”
JOS 2:21 Yaka analiya Leyabi i lahe i ba, “Ee, ni ola wami baaba.” Yaka abwe i patunal hi egon, inoke hihiu keketina i ahe ge i gimwan windowa.
JOS 2:22 Tokenan hi na hi ha oyaa ge hi minek ga to lan eton. Toloya tokenan hi loyaagil kamwasaa, yaa nige hi pwapwawal, inoke hi sikal Yeliko.
JOS 2:23 Yaka abwe tokenan eluwa hi loem oyaa, wewel Yolidani hi kalapanet-an ge hi sikal Yosuwa elana. Inoke bugul gegewena toto i gan elal hi wasaan elana.
JOS 2:24 Yaka hi ba, “Ha atena tunahot Yehoba labi Kenani bwabwaligena iyaka i teli nimalaa. He gamagal gegewel hi lovakun nabi kaiwela ge wali gasisi i mowasi.”
JOS 3:1 Lan i gan mweluluga kekeisi, Yosuwa alonau ge Isileli gegewel hi lut Sitim hi eguluwan, inoke hi na Wewel Yolidani elana. Yaka hi holaviya ga to, mulaa abwe nihi kalapanet.
JOS 3:2 Lan etonina elana, inoke tohouwa hi nopain abaholaviya,
JOS 3:3 ge hi baek gamagalau elal hi ba, “Sauga topowon un Libai nuku kitel Yehoba wala Yabowaine wana Bateli ana Dedewaga nihi kalivai, yaka abaholavi nuku eguluwan ge nuku toulilil.
JOS 3:4 Inoke kamwasa nihi pankitemiu, kaiwena nige sauga etega ku nonoem labi ya elana. Bahi nuku nonok Bateli ana Dedewaga labenaa, ami bwaga ni gan ana yapu ni ola kilomita maisena.”
JOS 3:5 Yaka Yosuwa i baek gamagalau elal i ba, “Ku pwabwabwalena-agimiu, kaiwena bwaligumwa Yehoba ginol yawiyawi enuna ni ginolil gamwalaa.”
JOS 3:6 Lan i gan mwelulugaa inoke Yosuwa i baek topowon elal i ba, “Bateli ana Dedewaga ku kalivai ge nuku nohouwa gamagalau awoliyaa.” Inoke hi ginol ola Yosuwa wana baaba.
JOS 3:7 Yehoba i baek Yosuwa elana i ba, “Lan ebe na telipuna alam na teli heyan boda Isileli mataliyaa. Inoke nihi atena nau alou owa, i ola valila alou Mosese.
JOS 3:8 Nu baek topowon bolo Bateli ana Dedewaga ana tokaval elal nu ba, ‘Sauga nuku pulivin Wewel Yolidani bebenaa, yaka nuku gailau ge nuku talmilil wewel gamwanaa.’”
JOS 3:9 Inoke Yosuwa i baek boda Isileli elal i ba, “Ku noanim ga, inoke Yehoba wala Yabowaine wana baaba na wasaan nuku hago.
JOS 3:10 Lan ya bugul etega ni gan, inoke nuku atena age Yabowaine yawalina gaganina iyahe avala ge abwe Kenani, Hiti, Hivi, Pelisi, Gegasi, Amoli ge Yebusi towohiliyau ni takel yohil kaiwemiu.
JOS 3:11 He panayawi mamanana ana Babala wana Bateli ana Dedewaga nasi ni houwa-agimiu ni na ni lau Wewel Yolidani elana.
JOS 3:12 Inoke sauga topowon bolo Dedewaga hi kalivai aeliya nihi teli Yolidani elana, yaka wewel toto i sani loem natiya nasi ni kekepa ge ni tub papahe abana maisena. (He i ola al bolau ali gewi elulutega eluwa nuku hilel un maisena ge maisena gamwaliyaa.)”
JOS 3:14 Witi tomwatomwa ana sauga inoke banata i sani Wewel Yolidani elana. Sauga Isileli wali abaholavi hi eguluwai hi na Yolidani nihi kalapanet-an, inoke topowon Dedewaga hi kalivai ge hi houwa gamagalau awoliyaa. Sauga toto topowon aeliya hi teli wewel gamwanaa,
JOS 3:16 yaka wewel toto i sani loem natiya i kekepa. Wewel i tub papahe labi etega ana bwaga i yapu elal, panuwa alana Adama, Saletan labenaa. Wewel toto i sani lok i na Hoga Alialigana elana i kekepa hot, inoke gamagalau bosowailiya nihi kalapanet Yeliko gegelinaa.
JOS 3:17 Topowon bolo Yehoba wana Bateli ana Dedewaga hi kalivai hi talmilil bubun bilibili kekevana elana Yolidani ana luwaluwala, yaka Isileli hi noknok ana siga gegewel hi kalapanet haba.
JOS 4:1 Sauga Isileli gegewel wewel Yolidani hi kalapanet-an haba, he Yehoba iyaka i ba haba Yosuwa elana i ba,
JOS 4:2 “Bolau elulutega eluwa nuku hilel Isileli ali un maisena ge maisena gamwaliyaa.
JOS 4:3 Yaka nuku baek elal pat elulutega eluwa nihi aheliya Yolidani ana luwaluwala, toto topowon hi taltalmilila, ge nihi kalivail nihi na nihi teleliya panuwa toto nasi bulina nuku holaviya.”
JOS 4:4 Inoke Yosuwa bolau elulutega eluwa bolo iyaka i hilel haba un maisena ge maisena gamwaliyaa, i yoga gogonil
JOS 4:5 ge i baek elal i ba, “Ku na ku lau Yolidani ana luwaluwala Yehoba wala Yabowaine wana Bateli ana Dedewaga awonaa, yaka tomaha pat maisena ona nuku ahe nuku kalivail vevelamiwa, un maisena maisena nihi bwasowan.
JOS 4:6 Pat bolo o ni panuwahikagila hauna Yehoba i ginol elala. Bwaliga ebo natumiyau nihi nelimiu nihi ba, ‘Pat bolo ya ali sapu ga i ola?’
JOS 4:7 yaka nuku ba, ‘Valila wewel Yolidani i kekepa sauga Yehoba wana Bateli ana Dedewaga hi kalivai panetan.’ Pat bolo o boda Isileli heyan ge heyan ni panuwahikagil.”
JOS 4:8 Inoke bolau o hi ginol ola Yosuwa wana baaba. Hi na pat elulutega eluwa hi ahel wewel Yolidani ana luwaluwala, ali gewi i ola un Isileli ali gewi, i ola Yehoba wana baaba Yosuwa elana. Inoke hi kalivail ge hi na hi teli wali abaholaviya.
JOS 4:9 Yaka pat elulutega eluwa, bolo iyaka hi aheliya Yolidani ana luwaluwala labi toto topowon hi taltalmilila, pat o Yosuwa abwe i pahe. He pat bolo o heliya iyoho to ana siga lan ebe.
JOS 4:10 He gamagalau etimwawa hi kalapanet haba, yaa topowon bolo Dedewaga hi kalivai hi talmilila Yolidani ana luwaluwala ana siga Yehoba wana baaba gegewena Yosuwa elana Isileli hi ginol haba, i ola ana logugui Mosese i baunan Yosuwa elana.
JOS 4:11 Inoke abwe gamagalau mataliyaa, Dedewaga ge topowon bolo ana tokaval hi kalapanet al.
JOS 4:12 Bolau bolo un Lubeni, Gada ge un Manasa awalehina hi lovivina lohaveyan kaiwena ge hi kalapanet gamagalau gegewel awoliyaa, i ola Mosese wana baaba elal.
JOS 4:13 He ali gewi poti tausan (40,000) te avaliya Yehoba hi kalapanet hi na Yeliko abwabwina elana lohaveyan kaiwena.
JOS 4:14 Lan o elana Yehoba Yosuwa alana i teli heyan Isileli gegewel mataliyaa, inoke hi awatauwan yawalina ana sauga miminana, i ola valila Mosese hi awatauwan.
JOS 4:15 He liwanina i ola to. Yehoba i baek Yosuwa elana i ba,
JOS 4:16 “U baek topowon bolo Bateli ana Dedewaga hi kalivai elal nihi hem Yolidani nihi eguluwai.”
JOS 4:17 Inoke Yosuwa i baek topowon elal i ba, “Ku hem wewel Yolidani ku eguluwan.”
JOS 4:18 Yaka topowon bolo Yehoba wana Bateli ana Dedewaga hi kalivai, hi ha Yolidani hi eguluwan. Sauga hi piliha datuwa, inoke wewel i tub sikal ge banata i sani al.
JOS 4:19 He baliman ana weikena houwan ana lan elulutega elana te gamagalau Yolidani hi kalapanet-an. Yaka hi na hi holaviya panuwa Gilgal, Yeliko labi leunati.
JOS 4:20 Pat elulutega eluwa bolo hi aheliya wewel Yolidani gamwanaa Yosuwa i pahe panuwa o elana.
JOS 4:21 Inoke i baek boda Isileli elal i ba, “Bwaliga ebo tubutubumiyau nihi nelimiu nihi ba, ‘Pat bolo ya ali sapu ga i ola?’
JOS 4:22 yaka nuku baek elal nuku ba, ‘Yolidani wewelina i kekepa, inoke bilibili kekevana elana Isileli hi kalapanet.’
JOS 4:23 Nuku ba ola o, kaiwena Yehoba wala Yabowaine Yolidani wewelina i pakekepa kaiwemiu ana siga ku kalapanet-an, i ola valila Hoga Keketina i pakekepa kaiwema, ana siga ha kalapanet-an.
JOS 4:24 I ginol ola o inoke gamagalau gegewel panayawiya nihi atena Yehoba iya Togasisi, ge komiu Yehoba wami Yabowaine nuku awatauwan sauga gegewena.”
JOS 5:1 Amoli wali kin bolo Yolidani labena leu pai ge Kenani wali kin bolo Hoga Mediteleiniya bebenaa, gegewel wasa hi hago Yehoba Yolidani wewelina i pakekepa ana siga boda Isileli gegewel hi kalapanet haba. Inoke hi lovakun nabi ge nige wali gasisi i gagan tage avaliyau Isileli nihi lohaveyan.
JOS 5:2 Sauga o elana Yehoba i baek Yosuwa elana i ba, “Nibuka enuna nuku bub ge Isileli melubolau tuwaliya buhuna kunisina nuku gotomwa yoho.”
JOS 5:3 Yaka Yosuwa nibuka i bub ge i ba Isileli melubolau gegewel tuwaliya buhuna kunisina hi gotomwa yoho. Inoke panuwa o alana hi tun Gibeyat Halalot.
JOS 5:4 Yosuwa i ginol ola o, puna i ola hiwe. He Isileli melubolau gegewel bolo hi tagilem Itipita, tuwaliya buhuna kunisina iyaka hi gotomwa yoho. Yaa sauga hi nawanawa ula kekevana elana, wawayau bolo hi abil nige etega tuwana buhuna kunisina hi gogotomwa. Isileli hi nononawanawa ula kekevana elana baliman poti, inoke gamwanaa bolau bolo sauga hi tagilem Itipita wali baliman bosowailiya lohaveyan, gegewel iyaka hi aliga haba, kaiwena Yehoba wana logugui nige hi hehenapuan. Yaka ali lahi hi pwawa i ola Yehoba wana baaba elal, heliya panuwa malumalulina toto Yehoba i bateli tubuliyau elal nige hi kikite.
JOS 5:7 Ha vavalul tamaliyau hi milahel, inoke heliya te Yosuwa i ba ge tuwaliya buhuna kunisina hi gotomwa yoho, kaiwena nige hi giginol uleya.
JOS 5:8 Sauga bolau gegewel gotomwa yoho paganina hi ahe haba, yaka hi minaa ga wali abaholaviya ana siga ali kakaini i mwau.
JOS 5:9 Inoke Yehoba i baek Yosuwa elana i ba, “Lan ebe wami miloloyowan Itipita elana puluwawena iyaka ya ahek yoho.” Yaka panuwa o alana hi tun Gilgal. Alan o i mihot ana siga lan ebe.
JOS 5:10 Sauga Isileli heliya iyoho wali abaholaviya Gilgal, Yeliko abwabwina elana, inoke Nopalegi ana nuwahikan hagalena hi ginol waikena ana lan potin-ina kokoyavena elana.
JOS 5:11 Nopalegi Hagalena i mowasi, hi kenu lan i gan, yaka lan o elana hi telipuna Kenani enowana hi anan. Bali enona enuna hi ekeke, enuna hi wowol yaka beleid toto nige alona yis hi vivikuhiya hi umun. Inoke lan o ge i nok Kenani enowana hi mimi anani.
JOS 5:12 Lan toto Isileli hi telipuna Kenani enowana hi anan, yaka aanan toto manna i lomowasi ge nige etega al hi pwapwawa. Kaiwena baliman o ge i nok, Kenani enowana hi mimi anani.
JOS 5:13 Lan etega Yosuwa iyoho Yeliko gegelinaa, inoke matana i lihin tau etega i kite i taltalmilil awonaa, wana elohaveyan kilepana iyaka i momol tagilan abanaa ge i pihikan. Yaka Yosuwa i na elana ge i neli i ba, “Owa ama tolabe etega o ebo ama topihigelgel?”
JOS 5:14 Tau o i ba, “Nigeya, ya nem te kaiwena nau Yehoba wana tolohaveyan wali tohouwa.” Inoke Yosuwa alona wana awatauwan i talpo maninina i pahanalowanek bilibiliya ge i ba, “Tonowak, hauna nuwam nu baunan nau wam totuwalali elau?”
JOS 5:15 Yaka Yehoba wana tolohaveyan wali tohouwa i baek Yosuwa elana i ba, “Aem ana os u leke, kaiwena bilibili toto u talmilila i bwabwalena.” Inoke Yosuwa i ginol ola to.
JOS 6:1 (He panuwa Yeliko hi gane painan, inoke Isileli kaiweliya ana abauluulutuk hi lokausan ge hi matahikan bubun, hi lopwali bahi gamagal etega ni tutuk o ebo ni tatagil.)
JOS 6:2 Inoke Yehoba i baek Yosuwa elana i ba, “U kite, Yeliko iyaka ya teli nimwamwa, ginebi ana kin ge ana tolohaveyan gegewel.
JOS 6:3 Lan maisena maisena alomwau ge wam tolohaveyan gegewel panuwa nuku nopainan pamaisena. Nuku ginol ola to lan ali gewi sikis.
JOS 6:4 Topowon ali gewi seben bwagigi bolo sipi ali hon nihi noahel, nihi nohouwa Bateli ana Dedewaga awonaa ge nihi yuyu. Lan seben-ina elana, panuwa nuku nopainan paseben, ge topowon bwagigi nihi noyuyu.
JOS 6:5 Sauga ebo nu hago bwagigi nihi yu hikan, inoke nu ba gamagalau gegewel nihi yala analiya ni bwata. Yaka gana ni maguli ge gamagalau nihi nopasapu nihi na nihi tuk.”
JOS 6:6 Inoke Yosuwa Nan natuna topowon i yoga gogonil ge i baek elal i ba, “Yehoba wana Bateli ana Dedewaga ku ahe ge ku kalivai. Inoke alomiyau ali gewi seben bwagigi nihi noahel nihi nohouwa Bateli ana Dedewaga awonaa ge nihi yuyu.”
JOS 6:7 Inoke i baek gamagalau elal i ba, “Ta nok, ta na panuwa ta nopainan! He tolohaveyan enuna nihi nohouwa hot Yehoba wana Dedewaga awonaa.”
JOS 6:8 Sauga Yosuwa i baaba haba gamagalau elal, yaka topowon ali gewi seben hi nohouwa Yehoba wana Bateli ana Dedewaga awonaa ge bwagigi hi noyuyu.
JOS 6:9 Tolohaveyan enuna hi nohouwa bwagigi ali toyuyu awoliyaa, ge enuna al hi nomula Dedewaga enaa. He bwagigi iyoho hi kahikahin.
JOS 6:10 Yaa Yosuwa iyaka i ba haba gamagalau elal i ba, “Bahi yala, bahi anamiu ni bwabwata, ge bahi baaba etega nuku babaunan. Lan toto na ba, ‘Ku yala,’ he abwe nuku yala.”
JOS 6:11 Yaka Yehoba wana Bateli ana Dedewaga hi kalivai panuwa hi nopainan pamaisena, i ola Yosuwa wana baaba. Inoke hi sikal wali abaholaviya ge hi kenu.
JOS 6:12 Lan i gan mweluluga kekeisi, Yosuwa i lut inoke i ba topowon Yehoba wana Bateli ana Dedewaga hi kalivai al.
JOS 6:13 Yaka topowon seben bolo bwagigi ali toyuyu hi nohouwa al Dedewaga awonaa bwagigi hi noyuyu. I ola al tolohaveyan enuna hi nohouwa Dedewaga awonaa ge enuna hi nomula Dedewaga enaa. He bwagigi iyoho hi kahikahin.
JOS 6:14 Inoke lan eluwana elana panuwa hi nopainan pamaisena al, yaka abwe hi sikal wali abaholaviya. Hi ginol ola to lan ali gewi sikis.
JOS 6:15 Lan seben-ina elana panuwa abwe i mwamwananal, inoke Isileli hi lut hi na Yeliko hi nopainan, i ola toto hi giginol lan sikis gamwanaa. Yaa lan toto o abwe panuwa hi nopainan paseben.
JOS 6:16 Wali nopain pasebenina elana topowon bwagigi hi yu hikan, yaka Yosuwa i baek gamagalau elal i ba, “Ku yala! Kaiwena Yehoba panuwa iyaka i pem elala!
JOS 6:17 Yeliko ana tomina ge bugubugulina gegewena Yehoba i ba pwatanek iya elana ta apapanak-agil. Yaa Leyabi yova toganawal mani kaiwena alonau ge wana limi ana tomina gegewel bahi etega nuku aapapanak-agil, kaiwena wala tokenan i label ge i pabun sumel.
JOS 6:18 He nuku matahikagimiu bugul bolo Yehoba i ba pwatanek iya elana, bahi nuku aahel, eba totomiu ami nak nuku ginol. Ebo etega nuku ahe, he nasi apapanak Yehoba ni ba pwatanem Isileli gegewela elala.
JOS 6:19 Silba ge gold gegewena ginebi bugul bolo hi ginola kopa ge aiyan elal, ta pwabwabwalena-agil Yehoba kaiwena, ge ta pwahinil gogomwau ana abateliya Yehoba wana limi gamwanaa.”
JOS 6:20 Sauga gamagalau hi hago topowon bwagigi hi yu hikan, yaka hi yala. Inoke Yeliko ana gana i maguli ge tolohaveyan gegewel hi nopasapu hi na hi tuk Yeliko gamwanaa ge hi ahe.
JOS 6:21 Yaka panuwa hi apapanak-an hoti i ola Yehoba wana baaba. Wali elohaveyan kilepana elana bolau, yowau, wawayau ge toliki ginebi ge wali bulumwakau, sipi ge donki hi lolil habal.
JOS 6:22 Yaka Yosuwa i baek tokenan eluwa bolo valila Yeliko hi anugayawa-an elal i ba, “Ku na ku tuk Leyabi wana limiya, inoke alonau tutunau gegewel ku enil nihi nem, ni ola wami bateli elana.”
JOS 6:23 Inoke hevalau toanugayawa hi na hi tuk, yaka Leyabi alonau tamana, hinana, nunau ge tutunau gegewel hi en tagilagil. Inoke hi na hi telel Isileli wali abaholavi tolinaa.
JOS 6:24 Inoke Isileli wali tolohaveyan Yeliko bwabwaligena ge bugubugulina gegewena hi ton olan. Yaa silba ge gold gegewena ginebi bugul bolo hi ginola kopa ge aiyan elal, hi bugulagil ge hi na hi pwahinil gogomwau ana abateliya Yehoba wana limiya.
JOS 6:25 Inoke Yosuwa Leyabi ge tutunau gegewel yawaliliya i pwamwal, kaiwena bolau bolo valila i patunal hi na Yeliko hi anugayawa-an, Leyabi i label ge i pabun sumel. He tubutubunau heliya iyoho hi minaa boda Isileli gamwaliyaa ana siga lan ebe.
JOS 6:26 Sauga toto o, Yosuwa bateli gasigasisena i baunan i palopisai i ba, “Tau toto ebo ni lut ge panuwa Yeliko e ni tal pasikal, Yehoba tau o ni nuwamut-an nak ni pwawa. Sauga ebo panuwa ana wauwau ni sepa, he natuna gamaun ni aliga. Ge sauga ebo panuwa ana gana ana nog ni pamilil, he natuna melumelu ni aliga.”
JOS 6:27 Yehoba i minek Yosuwa elana, inoke wasana i lelu Kenani ana labi bwalibwaligena elana.
JOS 7:1 Valila Yeliko ge bugubugulina gegewena Yehoba i ba pwatanek iya elana i ba Isileli nihi apapanak-agil, yaa wana logugui o hi leke. He tau etega alana Eikan, iya Kami natuna, Simli tubuna, Selaa tubutubunina, ana un Yuda, Yeliko bugubugulina enuna i ahel. Inoke Yehoba i huga nabi Isileli elal.
JOS 7:2 Yosuwa bolau enuna i patunaliem Yeliko nihi na panuwa Ai, Betel labi nati, Bet-Aben labenaa. I baek elal i ba, “Nuku na nuku ha labi o nuku anugayawa-an.” Inoke bolau hi ginol ola Yosuwa wana baaba.
JOS 7:3 Sauga hi sikal Yosuwa elana inoke wana wasa hi pek hi ba, “Bahi tolohaveyan gegewel nu papatunal nihi nana nihi lolohaveyan panuwa Ai elal. Heliya nige hi gegewi to, inoke besena te tausan eluwa o ebo eton (2,000 o ebo 3,000) nu patunal, yaka panuwa nihi ahe. Bahi nu babaa tolohaveyan gegewel nihi nonok ge tuwaliya nihi nonopaaliga bwabwage.”
JOS 7:4 Inoke Yosuwa tolohaveyan ali gewi i ola tausan eton (3,000) i patunal hi na hi ha hi haveyan, yaa Ai wali tolohaveyan Isileli hi pakokovel.
JOS 7:5 Yaka hi takeliya panuwa ana abauluulutuk elana hi loek labilabiya hi na ali siga labi toto pat hi ahiahiya, oya punaa. Inoke sauga Isileli hi laulau labilabiya, ali gewi teti sikis (36), Ai hi lolil. Inoke boda Isileli hi lovakun nabi nige wali gasisi i gagan.
JOS 7:6 Inoke Yosuwa alonau ge Isileli wali tohouwa nuwanak kaiwena ali kaliko hi kukuleli, papakova hi yoho heyan kokowaliyaa, ge hi talpo bilibili pwatanaa Yehoba wana Bateli ana Dedewaga awonaa ana siga kokoyavi.
JOS 7:7 Inoke Yosuwa i baek Yehoba elana i ba, “Babala Yehoba, hauna kaiwena u ahema wewel Yolidani ha kalapanet-an? Age nu telema boda Amoli nimaliyaa ge nihi apapanak-agima? Binimala valila naha minek ya to wewel Yolidani labena etega.
JOS 7:8 O Babala, nige ya aatena hauna gun na baunan eliyam. Ama topihigelgel wama tolohaveyan hi pakokovel ge hi lou sikal.
JOS 7:9 Sauga Kenani ge labi ya towohiliyau gegewel al wasa nihi hago, yaka nihi nem nihi haveyan elama ge nihi pwamowasema. Yaka abwe hauna nu ginol ge bahi alam bwabwatana nihi babaa lowan?”
JOS 7:10 Yaa Yehoba i baek Yosuwa elana i ba, “U lut! Hauna kaiwena u talpo bilibiliya ge u kenukenu?
JOS 7:11 Isileli ku gegi, no bateli eliyamiu ana logugui iyaka ku leke. Valila Yeliko bugubugulina ya ba pwatanem elau ya ba nuku apapanak-agil, yaa bugul enuna ku ahe totomiu kaiwemiu. Ku kaoma, ku alahagil, yaka ginebi ge wami bugubugul ku pwahin pamaisena.
JOS 7:12 Inoke apapanak iyaka ya ba pwatanewa Isileli eliyamiu. Heiya te kaiwena ge nige bosowaimiu nuku talmilil gagasisi ami topihigelgel awoliyaa, yaa ku lou sikal. He bugubugul bolo ya ba pwatanem elau ya ba nuku apapanak-agil, ebo nige nuku aahek yoho gamwamiwa ge nuku aapapanak-agil, he nige al na miminaa eliyamiu.
JOS 7:13 “Nu na gamagalau nu lovivina-agil nihi talmilil maniniwa. Nu baek elal nu ba, ‘Nuku abubunimiu nuku yanayana bwaligumwa kaiwena. Kaiwena Yehoba Isileli wala Yabowaine, i ba: O Isileli! Bugul bolo ya ba pwatanem elau ya ba nuku apapanak-agil, he enuna iyoho gamwamiwa. Nige bosowaimiu nuku talmilil gagasisi ami topihigelgel awoliyaa ana siga bugul bolo o nuku ahek yohil.
JOS 7:14 “‘Bwaligumwa mweluluga un ge un nuku nem nuku talmilil maniniwa. Yaka un toto na hile, pwahiya ge pwahiya nihi notagil. Yaka pwahiya toto na hile, tini ge tini nihi notagil. Yaka tini toto na hile, tau ge tau nihi notagil.
JOS 7:15 Henala ebo na pwawa, he bugubugul bolo ya ba nuku apapanak-agil iyoho elana. Alonau natunau nuku lolil, yaka tuwaliya ginebi ge wana gogomwau gegewel nuku ton ginahaa. Nuku ginol ola, kaiwena nau Yehoba no bateli eliyamiu ana logugui i leke ge Isileli i papapuluwawi-agimiu.’”
JOS 7:16 Lan i gan mweluluga kekeisi Yosuwa i ba Isileli un ge un hi notagil, inoke Yehoba un Yuda i hile.
JOS 7:17 Yaka i ba un Yuda pwahiya ge pwahiya hi notagil, inoke Yehoba pwahiya Selaa i hile. Yaka i ba pwahiya Selaa tini ge tini hi notagil, inoke Yehoba tini Simli i hile.
JOS 7:18 Yaka Yosuwa i ba tini o tau ge tau hi notagil, inoke Eikan, Kami natuna, Simli tubuna, Selaa tubutubunina, ana un Yuda Yehoba i pwawa.
JOS 7:19 Yaka Yosuwa i baek Eikan elana i ba, “Natu, nu baaba tunahot, wam gegi nu ba tagilan, inoke Yehoba, iya Isileli wala Yabowaine, alana ni wasawasa ge gamagalau nihi tobalan. No wasa nu pem hauna u ginol, bahi nu aalahan eliyau.”
JOS 7:20 Anana i lahe i ba, “I tunahot! Iyaka ya gegi Yehoba Isileli wala Yabowaine matanaa. He ya ginol ola hiwe.
JOS 7:21 Yeliko bugubugulina gamwaliyaa, Babiloni kalikona yayapona ana awa waiwaisana, mani silba ali gewi tu handeled (200), ge gold ba maisena ana pulowan i ola 575 glem (grams) ya kitel. Yaka ya mata momoniagil ge ya ahel. Heliya iyoho ya sumel bilibiliya no epanapana gamwanaa, ge silba i minaa paiya.”
JOS 7:22 Inoke Yosuwa elopapatuna i patunal hi patalelu hi na epanapana elana. Yaka bugul bolo o hi pwawal i sumeliya to, i ola wana baaba.
JOS 7:23 Inoke bugubugul bolo o gegewel hi ahel hi pwatanik Yosuwa ge Isileli gegewel elal, yaka hi vatalil Yehoba manininaa.
JOS 7:24 Inoke Yosuwa alonau ge Isileli gegewel Eikan, Selaa tubutubunina, ginebi silba, kaliko yayapona, gold, i ola al natunau bolau ge yowau, wana bulumwakau, wana donki, wana sipi, wana epanapana ge wana bugubugul gegewena bolo hi gan elana, hi ahel hi na Eikol Abwabwina elana.
JOS 7:25 Yaka Yosuwa i baek Eikan elana i ba, “Hauna kaiwena ge nak u pwatanim elala? He lan ebe Yehoba nak ni ginol eliyam.” Yaka Isileli gegewel Eikan alonau natunau hi loipat-agil ge hi aliga, inoke abwe tuwaliya ge wali bugubugul gegewena hi tonil ginaha elana.
JOS 7:26 Yaka pat pahipahi bwabwatana hi pahe pwataliyaa, ge pat bolo o heliya iyoho ana siga lan ebe. Yaka Yehoba nige al i huhuga Isileli eliyalil. He panuwa o alana Yosuwa i tun Eikol Abwabwina ge alan o hi lumelumeni ana siga sauga ya.
JOS 8:30 Sauga etegana al Yosuwa alonau ge Isileli gegewel hi na Oya Ebal, inoke Yosuwa pat i pahe abapowon etega i ginol Yehoba Isileli wali Yabowaine kaiwena.
JOS 8:31 I ginol i ola ana logugui, toto valila Yehoba wana totuwalali Mosese i baunan Isileli elal ge i leli wana Logugui ana Buki gamwanaa i ba, “Pat bwabwaligel bolo nige etuwalali aiyan elana hi tatal pasapu-agil te nuku ahe abapowon nuku pahe.” Yaka abapowon o pwatanaa bwasumu enuna hi powon pwabwaligel Yehoba elana ge enuna hi powonagil heliheliyam powonina.
JOS 8:32 Inoke labi o elana Mosese wana logugui toto valila i leli, Yosuwa i leli papanet pat pwataliyaa Isileli gegewel mataliyaa.
JOS 8:33 He Isileli gegewel, bolo Isileli hot ge bolo bwabwali, avaliyau wali tonowakau, totuwalali alaliya bwabwatana, ge toasiyala, hi talmilila Yehoba wana Bateli ana Dedewaga bebena labui elal, awoliya i noek topowon bolo hi kaval elal, un Libai. Boda etega hi talmilila Oya Gelisim punaa ge boda etega hi talmilila Oya Ebal punaa. He hi talmilil i ola valila Yehoba wana totuwalali Mosese i ba nihi ginol ge gamagalau ba mulolu ana baaba nihi hago.
JOS 8:34 Yaka abwe Yosuwa Logugui gegewena ginebi ba mulolu ana baaba ge ba nuwamut ana baaba i vasili elal, i ola toto Mosese i leli lowan Logugui ana Buki gamwanaa.
JOS 8:35 Logugui maisena ge maisena bolo Mosese i leli, Yosuwa i vasili boda Isileli elal, ginebi ana yowau ge ana wawayau, i ola al bwabwali bolo hi minaa elal.
JOS 10:1 Adoni-sedek, Yelusalema ana kin, wasa i hago te Yosuwa panuwa Ai iyaka i ahe ge i apapanak-an hoti, ge ana kin i tagapaaliga, i ola valila i ginola panuwa Yeliko ge ana kin elal. I ola al wasa i hago te panuwa Gibiyon hi bateli avaliyau Isileli nihi mibubun, ge avaliyau hi tubwi pamaisena.
JOS 10:2 Inoke alonau wana gamagalau hi lovakun nabi, kaiwena hi atena Gibiyon iya panuwa bwabwatana, ana bwata i ola panuwa bwabwatal bolo wali kin i gan, yaa panuwa Ai nige i bwabwata, ge hi atena Gibiyon ana bolau heliya tolohaveyan waiwaisal.
JOS 10:3 Inoke Adoni-sedek Yelusalema ana kin, baaba i patuna Hoham Hebiloni ana kin, Pilam Yamut ana kin, Yapiya Lakis ana kin, ge Debil Eglon ana kin elal,
JOS 10:4 i ba, “Ku nem ku labeyau ge ta lohaveyan Gibiyon elal, kaiwena hi bateli avaliyau Yosuwa ge Isileli nihi mibubun.”
JOS 10:5 Yaka kin ali gewi nimala panuna o, heliya boda Amoli wali kin enuna, wali ivan hi teli pamaisena-agil. Inoke avaliyau wali tolohaveyan hi na panuwa Gibiyon hi mipainan, yaka hi tuk ge hi lohaveyan elal.
JOS 10:6 He Yosuwa iyoho Gilgal, Isileli wali abaholaviya, yaka ana baaba Gibiyon hi patuna hi ba, “Ama wam totuwalali, bahi nu teteli yohima! Etimwawa nu nem nu pwamwalima! Nu labema, kaiwena Amoli wali kin bolo hi minaa labi oyana gaganina, gegewel wali ivan hi teli pamaisena-agil ge hi nem hi haveyan elama.”
JOS 10:7 Inoke Yosuwa ge wana tolohaveyan gegewel avaliyau bolo waiwaisal Gilgal hi eguluwai.
JOS 10:8 He mulaa abwe hi egon, Yehoba i baek Yosuwa elana i ba, “Bahi nu lolovakun-agil, heliya iyaka ya telel nimwamwa. Nige bosowaina avaliya etega ni pakokovewa.”
JOS 10:9 Yosuwa ge wana tolohaveyan Gilgal hi eguluwan, yaka bulin bwabwaligena hi nawanawa hi na hi tuk Amoli wali tolohaveyan elal ateliya hi payou.
JOS 10:10 He Yehoba Amoli wali tolohaveyan nuwaliya i pagewagewa, inoke hi gewi nabi Isileli hi gopapaaliga-agil panuwa Gibiyon elana. Yaka hi takel hi loek Bet-Holon ana kela laulau elana ge hi mimi lololil ana siga hi na hi vin panuwa Aseka ge Makeda.
JOS 10:11 Sauga Isileli wali tolohaveyan iyoho Amoli hi tatakel hi loek Bet-Holon ana kela laulau elana, yaka Yehoba kehe kalakalapatina bwabwatal i ligin lowan Amoli pwataliyaa. He i ginoginol ola ya to ana siga hi na hi vin panuwa Aseka. He Amoli hi gewi hi yaomala kehe kalakalapatina elana, bolo Isileli hi lolil nige hi gegewi.
JOS 10:12 Lan toto o Yehoba Amoli i telel Isileli nimaliyaa. He heliya iyoho hi hahaveyan, inoke Yosuwa i baaba Yehoba elana. Isileli gegewel mataliyaa i ba: “Sabwelu, nu notalmilil panuwa Gibiyon pwatanaa; weikena, nu notalmilil Aiyalon Abwabwina pwatanaa.”
JOS 10:13 Inoke sabwelu i notalmilil ge weikena i notalmilil ana siga Isileli ali topihigelgel hi pakokovel. He liwanina iyoho Yasa i leli wana buki elana. He liwanina i ola to. Sabwelu i notalmilil natiya labulabum ana luwaluwala, yaka sauga ana yapu i ola lan maisena ana yapu i miola ga to nige i lolobek.
JOS 10:14 Lan o enaa ge lan o awonaa, nige sauga etega Yehoba gamagal etega anana i lalaeganan i oola toto i ginol lan o elana. He tunahot Yehoba te i lohaveyan Isileli kaiweliya.
JOS 10:15 Sauga Yosuwa alonau ge Isileli wali tolohaveyan Amoli hi pakokovel i mowasi, yaka hi sikal hi na wali abaholaviya panuwa Gilgal.
JOS 10:18 yaka i ba, “Pat bwabwatal ku pakulil gol awana ku paankaus ge bolau enuna ku telel nihi matahikan.
JOS 10:19 Yaa bahi nuku veveyaho, ami topihigelgel nuku mimi tatakel ya! Yaka sauga heliya iyoho hi loulou, inoke nuku noha eliyaa ge nuku lolil, yaka bahi wali panuwa ona nihi lolou pwawa. He Yehoba wami Yabowaine iyaka i telel nimamiwa.”
JOS 14:6 Lan etega un Yuda bolauiliyau enuna avaliya Kelebi hi na Yosuwa elana panuwa Gilgal. Kelebi, iya Yepune natuna pwahiya Kenisi, i baek Yosuwa elana i ba, “U atena ya te valila panuwa Keides Baniya elana Yehoba ga i ba ola owa ge nau kaiwela Mosese elana, iya Yabowaine wana gamagal.
JOS 14:7 He saugena o no baliman ana gewi poti (40), yaka Yehoba wana totuwalali Mosese i patunala Keides Baniya ta eguluwan ta nem labi ya ta anugayawa-an. Inoke ta sikal ge wasa tutunahotina ya wasaan elana,
JOS 14:8 yaa bolau bolo avalau ta nok, wali wasa elana wala gamagalau hi palovakun-agil ge wali gasisi gegewena i mowasi. Yaa nau, Yehoba no Yabowaine ya melteli-an alona ateu bwalibwaligena.
JOS 14:9 Inoke lan o Mosese i bateli elau i ba, ‘Labi toto u nawaan ni tabwa alomwau ge tubutubumwau wami bilibili mihomihotina, kaiwena Yehoba no Yabowaine u melteli-an alona atem bwalibwaligena.’
JOS 14:10 “Baliman poti paib (45) iyaka i mowasi te bateli o Yehoba i baunan Mosese elana. Sauga avalau boda Isileli ta nononawanawa ula kekevana elana, Yehoba i matahikagau nige ya aaliga, i ola wana bateli. He u kiteyau, lan ebe yawaliu ana baliman eiti paib (85) iyaka i pwawa.
JOS 14:11 No gasisi lan ebe i ola ya to valila Mosese i patunala ta nem labi ya ta anugayawa-an. He lan ebe bosowaiu ya na haveyan ge na tatanem nowa ni ola sauga o elana.
JOS 14:12 Inoke ya awanun labi oyana gaganina toto lan o Yehoba i bateli eliyau, nu pem. He u nuwahikan te valila alou owa labi o ta anugayawa-an, yaka ta pwawa boda Anak heliya iyoho, ge wali panuwa i lobwata ali gana i gasisi ge i miha. Yaa ebo Yehoba ni labeyau, he bosowaiu ya na takel tagilagil ni ola wana baaba.”
JOS 14:13 Yaka Yosuwa i awanun Yehoba Kelebi, Yepune natuna, ni muloluan, yaka abwe panuwa Hebiloni i pek wana bilibili.
JOS 14:14 Inoke ana siga lan ebe, panuwa Hebiloni i tabwa Kelebi, Yepune natuna pwahiya Kenisi, tubutubunau wali bilibili, kaiwena Yehoba, Isileli wali Yabowaine, i melteli-an alona ge atena bwalibwaligena.
JOS 14:15 (Hebiloni alana houhouwena Kiliyat-Aba. He valila Aba iya boda Anak wali toasiyala bwabwatana hot, inoke alana hi tun pwatanek panuwa elana.) Yaka panuwa ona hi laumwal nige al lohaveyan i gagan.
JOS 21:43 He liwanina i ola to, inoke labi gegewena toto Yehoba i bateli Isileli tubuliyau houhouwel elal, he i pek elal yaka hi ahe wali panuwa ge hi minaan.
JOS 21:44 Yaka labi gegewel elal Yehoba i pamibubun-agil, i ola wana bateli tubuliyau houhouwel elal. Nige bosowaina ali topihigelgel etega ni talmilil gagasisi awoliyaa, kaiwena Yehoba i telel nimaliyaa ge hi pakokovel.
JOS 21:45 Yehoba wana bateli waiwaisal boda Isileli eliyalil, nige etega i tatabwa bugul bwagabwaga. He bateli gegewel i paolaolaek elal.
JOS 22:5 “Nuku matahikagimiu bubun logugui toto Yehoba wana totuwalali Mosese i baunaniwa nuku ginol: Yehoba wami Yabowaine nuku nunuwana-an, wana kamwasa nuku toulil bubun, wana logugui nuku henapuan, nuku tubwi gagasisi eliyana, ge nuku kululuek elana ginebi ge atemiu bwalibwaligena ge yawalimiu bwalibwaligena.”
JOS 23:12 “Yaa ebo ana en nuku pek, ge ebo boda bolo ku tagatelel iyoho hi mina gamwamiwa alomiyau nuku tubwi pamaisena ge nuku pealalolon-agimiu,
JOS 23:13 he nuku atena bubun te Yehoba wami Yabowaine nige al boda o ni tatakel awomiwa. Yaa heliya nihi ola ami kota o ebo ami vineya, nihi ola hihiu elololina eputetemiu i lololi, o ebo pepesala matamiu i howahowa-an. Nihi ola to, ana siga nihi pwamowasemiu labi waiwaisana ya elana, toto Yehoba wami Yabowaine i pewa.
JOS 23:14 “Sauga kekeisi abwe na yaomal, ni ola to tomipanayawi gegewela wala kamwasa. Atemiu gunina elana ku atena te bateli waiwaisal bolo Yehoba wami Yabowaine i batelemiu, nige etega i tatabwa bugul bwagabwaga. He wana bateli maisena ge maisena i paolaolaek eliyamiu.
JOS 23:15 Yaa ebo Yehoba wami Yabowaine nige nuku hehenapu-an, inoke nak gegewel bolo i baunanagil ni patunahot eliyamiu, ni ola te wana bateli maisena ge maisena i paolaolaek. He ni ginol ola eliyamiu ana siga ni pwamowasemiu labi waiwaisana ya elana, toto i pewa.
JOS 23:16 Ebo Yehoba wami Yabowaine wana bateli eliyamiu ana logugui nuku leke ge nuku kululu ge nuku tapwaloloek yabowaineyau gegetogal elal, inoke alona wana huga ni lahemiu, yaka etimwawa nuku mowasi hot labi waiwaisana ya elana, toto i pewa eliyamiu.”
JOS 24:1 Inoke Yosuwa Isileli ali un gegewel i pamigogo-agil panuwa Sekemi elana. Yaka wali tonowakau, tohouwa, toasiyala, ge totuwalali alaliya bwabwatana i yogaagil hi na hi talmilil Yabowaine matanaa Petupatupa Limena awonaa.
JOS 24:2 Inoke i baaba heliya ge gamagal gegewel elal i ba, “Yehoba kila Isileli wala Yabowaine i ba i ola hiwe: Houhouwena elana tubumiyau hi miminek wewel Yupeleitis labena etega, ge hi kukululuek yabowaineyau gegetogal elal. He tubumiyau bolo o etegana te Tela, Abalahama ge Naho tamaliya.
JOS 24:3 Yaa tubumiu Abalahama ya ahem to labi o elana, ge ya nul labi Kenani gamwana gegewena i nawaan, ge tubutubunau hi gewi ya pek. Natuna Aisake ya pek,
JOS 24:4 yaka Aisake natunau Yakobo ge Iso ya pek. Inoke labi Seil oyana gaganina ya pek Iso elana wana panuwa, yaa tubumiu Yakobo alonau ge natunau hi na hi lau Itipita.
JOS 24:5 “Yaka sauga etega abwe Mosese ge Eloni ya patunal hi na Itipita, inoke logabola nanakil ona ya ginolil Itipita ya apapanak-agil. Inoke tubumiyau ya ahe tagilagil Itipita elana.
JOS 24:6 Yaka sauga ya ahe tagilagil ge hi nawanawa, inoke Itipita aloliyau wali waga momomol ge wali hosi haveyan kaiwena hi tatauliulil-agil, ana siga hi kukuhikagil Hoga Keketina elana.
JOS 24:7 Yaa hi yoga eliyau labe kaiwena, yaka gogou ya teli heliya ge Itipita ali hawawala. Yaka abwe hoga ya pabini pasikal Itipita i yabomwil ge hi unun. He ku atena ya hauna ya ginol Itipita elal. Inoke ku miminaa ula kekevana elana sauga yayapona.
JOS 24:8 “Yaka abwe ya ahemiu ku na boda Amoli bolo Yolidani labi leunati wali labi elana. Inoke hi haveyan eliyamiu, yaa ya telel nimamiwa ku tagalakel. Nau ya houwa awomiwa ge ya apapanak-agil, inoke wali bilibili ku ahe wami panuwa.
JOS 24:9 Yaka abwe Belaki Sipo natuna, panuwa Mowabi wali kin, i lovivina tage haveyan i giginol eliyamiu, inoke baaba i patuna Belami Beo natuna elana ge ni na ni ba nuwamut-agimiu.
JOS 24:10 Yaa nige ya tatalam te Belami ni ginol ola o, inoke ya ba te ni ba muloluagimiu pagewigewi. I ginol ola o, inoke ya pwamwalimiu kin Belaki elana.
JOS 24:11 “Yaka wewel Yolidani ku kalapanet-an ge ku nem Yeliko. Inoke towohiliyau hi haveyan eliyamiu, i ola al boda Amoli, Pelisi, Hiti, Gegasi, Hivi, ge Yebusi hi haveyan eliyamiu, yaa gegewel ya telel nimamiwa ku tagalakel.
JOS 24:12 Wasamiu ya palelu awomiwa ge hi lovakun nabi, inoke heliya ge Amoli wali kin labui ya takel awomiwa. He nau ya pakokovel kaiwemiu, nige tage komiu wami haveyan kilepana ge wami egipoyo eliyana ge ku pakokovel.
JOS 24:13 Bilibili nige ku eeyowan, ge panuwa nige ku tatalil ya pewa eliyamiu. Inoke sauga ya ku miminaa panuwa o elal, yaka oine ge olibe bolo nige ku luluwanil enowaliya ku anana.”
JOS 24:14 Yaka Yosuwa i ba vevehe al i ba, “Yehoba nuku awatauwan ge nuku kululu tunahot elana. Yabowaine gogoginolil bolo valila tubumiyau hi kukululuek elal wewel Yupeleitis labena etega ge Itipita, nuku aliyohil, ge nuku kululuek ya te Yehoba elana.
JOS 24:15 Yaa ebo nige amnamiu i oola nuku kululuek elana, he lan ebe ku hilihili hauna yabowaineyau elal nuku kululuek, ebo bolo valila tubumiyau hi kukululuek elal wewel Yupeleitis labena etega, o ebo Amoli, bolo wali labi sauga ya elana ku minaa, wali yabowaineyau. Yaa nau ge no limi ana heniheni naha kululuek Yehoba elana.”
JOS 24:16 Yaka anana gamagalau hi lahe hi ola, “Nigeya! Ama nige Yehoba naha eeguluwan ge naha kukululuek yabowaineyau gegetogal elal!
JOS 24:17 Yehoba wala Yabowaine kilau ge tubulau i ahe tagilagila Itipita wala abaloloyowana, ge matalaa ginol yawiyawi bwabwatal ona i ginolil. Kamwasaa ta nawanawa ge boda tomaha tomaha wali labi gamwaliyaa ta nosolasola, yaa iya i matahikagila.
JOS 24:18 Yaka Amoli ge boda gegewel bolo hi miminaa labi ya elana i takel awolaa. Inoke ama al ge naha kululuek Yehoba elana, iya wama Yabowaine.”
JOS 24:19 Inoke Yosuwa i baek elal i ba, “Bahi etimwawa nuku babaa houwa tage bosowaimiu ya nuku kululuek Yehoba elana, iya Yabowaine bwabwalena, ge nige i tatalam ana toawalaka ni gan. Wami awatautau ge wami gegi paganina nige ni nunuwayoho.
JOS 24:20 Bwagana valila wana pagan i waisi eliyamiu, yaa ebo nuku eguluwan ge nuku kululuek panuwa getogal wali yabowaineyau elal, nasi wana nuwatu ni pil, yaka nak ni ginol eliyamiu ge ni pwamowasemiu.”
JOS 24:21 Yaa heliya hi baek Yosuwa elana hi ola, “Nigeya! Ama naha kululuek Yehoba elana.”
JOS 24:22 Yaka Yosuwa i ba, “Totomiu ku wasaagimiu te iyaka Yehoba ku hile nuku kululuek elana. Inoke ebo nige nuku giginol ola, he ami lahi ni mwananal.” Anana hi lahe hi ba, “E, i ola.”
JOS 24:23 Inoke Yosuwa i ba, “Panuwa getogal wali yabowaineyau bolo hi minaa eliyamiu nuku aliyohil, ge atemiu nuku talamwan Yehoba elana, iya Isileli wala Yabowaine.”
JOS 24:24 Yaka gamagalau hi baek elana hi ba, “Ama naha kululuek Yehoba wala Yabowaine elana, ge wana baaba naha henapuan.”
JOS 24:25 Inoke lan o panuwa Sekemi elana Yosuwa bateli etega i ginol gamagalau kaiweliya avaliya Yehoba hi pebabateli-agil. Bateli o gamwanaa, logugui bolo bosowaina gamagalau nihi toulil.
JOS 24:26 Inoke Yosuwa i leli tukagil Yabowaine wana logugui ana buki gamwanaa. Yaka pat bwabwatana etega i ahe ge i pamilila abwakil ouk gabulanaa Petupatupa Limena labenaa.
JOS 24:27 Yaka i baek gamagalau gegewel elal i ba, “Pat ya etotohi. Yehoba wana baaba eliyala iyaka i hago, inoke ebo bwaliga nuku awatautau wami Yabowaine elana ge wami bateli toto ga ku ba ola nuku leke, iya ni wasaagimiu.”
JOS 24:28 Inoke Yosuwa gamagalau i patunal hi egonan, hi sikal wali panuwa ona elal, bolo valila i guyauan elal.
JOS 24:29 Toto o enaa, inoke Yehoba wana totuwalali Yosuwa Nan natuna, wana baliman wan handeled ge ten (110) i pwawa, ge i aliga.
JOS 24:30 Yaka tuwana hi teliya totona wana bilibiliya panuwa Timnat Sela, iyoho un Ipileimi wali labi oyana gaganina elana, oya Gas labena aluwabwa.
JOS 24:31 He Yosuwa yawalina miminana Isileli hi kukululuek Yehoba elana, ge i ola al tonowakau bolo Yosuwa i yaomal luwagil yawaliliya miminana, bolo Yehoba wana ginol gegewena Isileli kaiweliya hi kite mataliyaa.
JOS 24:32 He sauga Isileli hi tagilem Itipita, Yosepa tutuwana hi kalivai aloliya hi nawanawa. Tuwatuwa ona o hi teleliya panuwa Sekemi elana, bilibili toto valila Yakobo i pwamolaa Heimo natunau elal, molana mani silba elulu bwagabwaga (100). (Heimo natuna etega alana Sekemi.) He labi o i tabwa Yosepa tubutubunau wali bilibili.
JOS 24:33 Eloni natuna Eliyesa i aliga, inoke tuwana hi teliya panuwa Gibiya. Panuwa o valila hi pek Eliyesa natuna Pinehas elana wana panuwa, iyoho un Ipileimi wali labi oyana gaganina elana.
RUT 1:1 Mulaa abwe Isileli wali kin i gan, toasiyala wali sauga logugui gamwanaa, galebu bwabwatana hot i masal labi Kenani elana. Tonowak etegana alana Elimeleki, ana un Epalat, wana panuwa Bedeliyema labi Yuda. Inoke alonau lagona Naomi ge natuliyau melubolau eluwa, Maloni ge Kiliyon, hi nok hi na labi Mowabi ge hi miminaa ga to.
RUT 1:3 Hi minamina ee, yaka Elimeleki lagona ge natunau eluwa i yaomal luwagil.
RUT 1:4 Yaka abwe Maloni ge Kiliyon Mowabi galokiliyau eluwa hi alolonagil, etegana alana Opa, eluwana alana Ludi. Baliman i ola elulutega hi minamina ga,
RUT 1:5 yaka abwe Maloni ge Kiliyon al hi aliga. Hinaliya Naomi hi yaomal luwai, nige lagona ge natunau i gagan.
RUT 1:6 Naomi wasa i hago Yehoba iyaka wana gamagalau i muloluagil ge malul hi pwawa. Inoke alonau ge yawanau hi lovivina labi Mowabi nihi eguluwan ge nihi sikal Bedeliyema.
RUT 1:7 Yaka awan toto hi miminaa hi eguluwan ge hi nawanawa kamwasaa nihi na labi Yuda.
RUT 1:8 Inoke Naomi i baek yawanau elal i ba, “Ku sikal, ku na wami awana tutumiyau elal. Ya awanun Yehoba ni matahikagimiu ni ola wami matahikan elau ge bolo hi yaomal elal.
RUT 1:9 Ge ya awanun Yehoba ni labemiu nuku alolon al ge nuku mibubun.” Yaka yawanau i nalol ge alonau hi kahikahin.
RUT 1:10 Abwe hi baek elana hi ba, “Bahiwa! Aloma owa ta na wam gamagalau elal.”
RUT 1:11 Yaa Naomi i baek elal i ba, “Yawawau, nuku sikal wami awana! Hauna kaiwena ge nuku tatauliulil eliyau? Ku nuwatu tage nasi bolau enuna na abil al inoke abwe nuku alolonagil?
RUT 1:12 Yawawau, nuku sikal wami awana! Nau iyaka ya liki, nige bosowaiu na alolon al. Bwagana ebo na ba bosowaiu ya, he binimala nasi bulina na alolon ge abwe natuwau bolau na abil,
RUT 1:13 age bosowaimiu ya nuku matamatan nige nuku aalolon ana siga nihi lobwata? Yawawau, nigeya! He komiu ku nuwaleyan, yaa nau ya nuwaleyan hot, kaiwena Yehoba iyaka o en i pem.”
RUT 1:14 Inoke hi lokahin al, yaka Opa yawana i nalo ge i lokaiyoni. Yaa Ludi i kukuhikan yawana eliyana.
RUT 1:15 Yaka Naomi i ba, “He wam pan-alolon iyaka i sikal i nana tutunau ge wana yabowaineyau elal. U sikal u na alom.”
RUT 1:16 Yaa anana Ludi i lahe i ba, “Bahi nu babaa na eguluwagiwa ge na sisikal no awana. Na nowa alou owa. Ga nu noek, na noek, ge ga nu minaa, na minaa. Tutumwau, he tutuwau, ge wam Yabowaine, he no Yabowaine.
RUT 1:17 Ga nu aligaa, na aligaa, inoke nihi teleyawa to. Yaomal ya maisena abwe ni teli pwamwaumwau-agila. Ebo bugul getoga al ni teli getogaagau, he ya talamwagau Yehoba hauna wana lahi kaiweu, ni ginol.”
RUT 1:18 Sauga Naomi i kite Ludi wana nuwatu i gasisi hot ni nok alona, inoke nige al baaba etega i babaunan.
RUT 1:19 Yaka ali toto labui hi nawanawa. Sauga hi vin Bedeliyema, inoke gamagalau gegewel awan o eliyana ateliya i waiwai kaiweliya, ge yowau hi nel hi ba, “Tunahot Naomi e?”
RUT 1:20 Naomi i baek elal i ba, “Bahi alau toto Naomi nuku lulumen. Nuku ba Mala, kaiwena Togasisi Hot iyaka i panuwaleyan-agau.
RUT 1:21 Sauga panuwa ya ya eguluwan ya kalaopop hot, yaa no sauga sikalim enoenovau ya. He Yehoba i ginol olaagau to. Ga i ola ge alau toto Naomi ku lumen? Yehoba iyaka i palomwanagau; Togasisi Hot iyaka o nak i ginol.”
RUT 1:22 He Naomi i sikalem labi Mowabi, alona ge yawana Ludi, Mowabi yovana, liwanina i ola to. Bali abwe hi telipuna tomwatomwa te hi vin Bedeliyema.
RUT 2:1 Naomi ana giba Elimeleki tutuna etegana alana Bowasa, iya togogomwau ge alana i bwata.
RUT 2:2 Lan etegana Ludi Mowabi yovana i baek yawana Naomi elana i ba, “Tab bosowaina na nok na na bali ali eyowaa? Ebo gamagal etega ni yaliyaya-agau, yaka totomwatomwa na toulilil ge bali ana haka toto hi pipasogu na hivat eliyaa.” Yaka Naomi i talam i ba, “Ee, yawau, u nok.”
RUT 2:3 Inoke Ludi i na bali ana eyowa etega elana ge haka toto totuwalali hi pipasogu i hivahivat eliyaa. Yaa age Bowasa, Elimeleki tutuna, wana bali ana eyowa te i noek.
RUT 2:4 Sauga kekeisi abwe Bowasa i noem Bedeliyema i na wana eyowaa. Inoke i ba mulolu wana totuwalali elal i ba, “Yehoba alomiu.” Anana hi lahe hi ba, “Yehoba ni mulolu-agiwa.”
RUT 2:5 Bowasa i nel wana totuwalali wali tohouwa elana i ba, “Hauna yova o? Henala tutuna?”
RUT 2:6 Inoke totuwalali wali tohouwa i ba, “Iya Mowabi yovana, toto valila alona ge Naomi hi nem.
RUT 2:7 Ewasi i nem i baem eliyau i ba, ‘Tab bosowaina na noek totuwalali eliyaa ge bali ana haka toto hi pipasogu na hivat.’ Yaka i nok ge mweluluga ana siga sauga e i mimi tuwatuwalali, yaa i veyaho ga sauga kekeisi epanapana gabulanaa.”
RUT 2:8 Yaka abwe Bowasa i baek Ludi elana i ba, “Natu, u laegan. Bahi nu nana eyowa getoga elana ge bali nu hihivat, besena te toto e. Nu minaa te alomwau ge no totuwalali yowau.
RUT 2:9 Nu kite hauna labi elana bolau hi totomwaa, yaka yowau bolo hi hivahivat ge hi kinkin, nu toulilil ge nu hivat eliyaa. Iyaka ya baek no totuwalali bolau elal nige nimaliya ni nonoewa eliyam. Ge sauga ebo nu walem, nu na wewel toto totuwalali hi wage nu im.”
RUT 2:10 Yaka Ludi i kululu, maninina i loek bilibiliya, ge i ba, “Nau panuwa getoga gamagalina, ga i ola ge u yaliyaya-agau i ola o?”
RUT 2:11 Anana Bowasa i lahe i ba, “Wasam ya hago bugul gegewena u ginolil yawam kaiwena, sauga lagom i yaomal ana siga sauga e. Ya hago ga u ola ge tamwam, hinam ge wam panuwa u eguluwagil, ge u nem u minaa gamagalau bolo valila nige u aatenal gamwaliyaa.
RUT 2:12 Ya awanun Yehoba ni mulolu-agiwa wam tuwalali waiwaisana enona. Iyaka u nem u minaa Yehoba, Isileli wama Yabowaine gabulanaa, iya am libu. He ya awanun mola bwabwatana hot ni pewa.”
RUT 2:13 Yaka Ludi i ba, “Tonowak, ya atena iyaka u yaliyaya-agau, kaiwena bwagana nau nige wam totuwalali etega i oola, wam baaba eliyau i waisi yaka amnan waiwaisana ya pwawa.”
RUT 2:14 Aanan ana sauga yaka Bowasa i baek Ludi elana i ba, “U nem hiwe, am beleid enuna nu ahe, ge nu pahun oine elana.” Yaka i na i misiyo alonau ge totuwalali, ge Bowasa bali enona toto hi ekeke enuna i pek elana. Ludi i anan e ana siga ana luvi i pwawa, yaa aanan enuna iyoho i tupwa.
RUT 2:15 Sauga Ludi i lut ge i nanawa bali ni hivat al, inoke Bowasa i baek wana totuwalali bolau elal i ba, “Bwagana ebo ni hivat nek bali ali kin gamwaliyaa, bahi nuku lolopwali. Yaa bali ana haka enuna nuku momol tagilan ali kin elana ge nuku teli ni ahe.”
RUT 2:17 Inoke Ludi bali ana haka i hivahivata eyowa toto o elana ana siga i kokoyavi. Sauga i bibi ge enona i lobabal, he ana bwata i ola 10 kiloglem.
RUT 2:18 Ludi bali i toun ge i sikal i na panuwaa, inoke ana bwata yawana i pankite. I ola al wana an teli i pek yawana elana.
RUT 2:19 Yaka Naomi i nel yawana elana i ba, “Henala wana eyowaa bali ana haka u hivahivata lan e? Yehoba gamagal toto i yaliyaya kaiwem ni muloluan.” Anana Ludi i lahe i ba, “Ya hivahivata tau toto alana Bowasa wana bali ana eyowaa.”
RUT 2:20 Yaka Naomi i baek yawana elana i ba, “Ya awanun Yehoba ni muloluan. Yehoba wana atilomwan nige sauga etegana i momowasi. He bolo iyaka hi yaomal valila hi pwawa ge kila al lan ebe ta pwawa.” Yaka i ba vevehe al i ba, “Tau toto ei lagou tutuna etegana. Iya ala topwapwamola pasikal etegana, iya bosowaina ni ahela ge ni matahikagila.”
RUT 2:21 Inoke Ludi, Mowabi yovana, i ba, “I baem al eliyau i ba, ‘Nu hivahivata no eyowaa, alomwau no totuwalali, ana siga no bali enona nihi tomwa haba.’”
RUT 2:22 Yaka Naomi Ludi anana i lahe i ba, “E, yawau, i waisi te ebo alomwau ge wana totuwalali galokau bali ana haka nuku hivahivata wana eyowaa. Ebo nu na gamagal getoga wana eyowaa, tab eba pagan nanakina nihi ginol elam.”
RUT 2:23 Inoke Ludi alonau ge Bowasa wana galokau hi tuwalali toyawa ana siga bali ge witi ali tomwatomwa i mowasi. He i miminaa yawana elana.
RUT 3:1 Sauga etega abwe Naomi i baek Ludi elana i ba, “Yawau, wam abamina etegana na loyaan ge eliyana nu mibubun.
RUT 3:2 He Bowasa toto wana galokau alomwau ku tuwatuwalali, iya lagou tutuna etega. Nasi bulina bali enona alona ge musana ni ase ana abaasiasi elana.
RUT 3:3 Nu na nu highig, tuwam nu paenonu, ge kaliko waiwaisana nu galoi. Inoke nu na bali musana ana abaasiasi elana, yaa bahi Bowasa ni kikitewa ana siga ni anan ge ni im haba.
RUT 3:4 Nu kite bubun ga i kekenuwa. Sauga ebo iyaka ni kenu mati, inoke nu na aenaa habobu nu gabom pasikal, yaka nu kenu. Iya abwe ni baewa elam hauna nu ginol.”
RUT 3:5 Yaka anana Ludi i lahe i ba, “Na ginol ni ola wam baaba.”
RUT 3:6 Inoke Ludi i na bali musana ana abaasiasi elana ge bugul gegewena toto yawana i baunan eliyana i ginol.
RUT 3:7 Sauga Bowasa i anan ge i im haba, yaka amnana i waisi, inoke i na i kenu bali enowana ana pwahin buhunaa. Yaka Ludi i nokekei i na Bowasa aenaa habobu i gabom pasikal ge i tal kenu.
RUT 3:8 Bulin nuwana Bowasa atena i you, yaka i kul pil yova etega i kite i kenukenu aena gegelinaa.
RUT 3:9 Inoke i nel i ba, “Henala owa?” Anana i lahe i ba, “Tonowak, nau Ludi. Am habobu buhuna u anal u pahabobuwau, kaiwena owa topwapwamola pasikal etegana kaiwema.”
RUT 3:10 Yaka Bowasa i ba, “Yehoba ni muloluagiwa. Nunuwana toto u ginol sauga ya i bwata lake toto valila u ginola Naomi elana. Kaiwena nige hevalau, ebo togulagula o ebo towasawasa, u loloyaagil.
RUT 3:11 He bahi nu nuwanuwatu. Na ginol ni ola wam awanun. Kaiwena panuwa ya ana tomina gegewel hi atena owa yova toto wana pagan sasapona.
RUT 3:12 Tunahot nau topwapwamola pasikal etegana, yaa etegana al iyoho i gan, iya Elimeleki ana tiniya hot, nau tini kekeisi.
RUT 3:13 Bulin e nu kenuwa ga te. Bwaligumwa mweluluga iya na hago ga. Ebo nuwana ni ginol ni ola pwapwamola pasikal ana ginol, he i waisi. Yaa ebo nigeya, he ya bateli Yehoba yawalina gaganina alanaa, nau na ginol. He u kenuwa te ana siga mweluluga.”
RUT 3:14 Inoke Ludi i kenuwa Bowasa aena gegelinaa ana siga mweluluga. Panuwa nigeya ga i mwamwananal hot ge i bosowaina gamagal ali awa ta kite bubun, yaka Ludi i lut, kaiwena Bowasa i ba, “Bahi gamagalau nihi atena te u kenuwa e.”
RUT 3:15 Yaka Bowasa i baek Ludi elana i ba, “Am kaliko babalona tultul kaiwena u ahem ge u anal hiwe.” Sauga i ginol ola, inoke Bowasa bali ana bwata kelaubwa tuwenti kiloglem (20 kg) i ligin kaliko pwatanaa ge i patoun. Inoke Ludi i sikal ni na wana panuwaa.
RUT 3:16 Sauga i vin, inoke Naomi i neli i ba, “Yawau, wam nawanawa wasana ga i ola?” Inoke bugul gegewena toto Bowasa i ginol eliyana i wasaan.
RUT 3:17 Yaka i ba vevehe al i ba, “Bowasa i baem eliyau, ‘Bahi enoenovam nu sisikal yawam eliyana.’ Yaka bali hiwe, ana bwata kelaubwa tuwenti kiloglem, i pem.”
RUT 3:18 Inoke Naomi i ba, “Yawau, u matamatan ga ana siga ta kite hauna gun ni masal. Lan ebe Bowasa nige ni babakuhu ana siga am logugui ni pasapu.”
RUT 4:1 Bowasa i na panuwa o ana gana ana abatuktuka, wali abamimigogowa, ge i misiyowa to. Yaka Elimeleki tutuna, iya topwapwamola pasikal etegana al toto Bowasa i babaunan, i nem. Inoke Bowasa i baek elana i ba, “Alou, u nem u misiyowa hiwe.” Inoke i nok i na i misiyo.
RUT 4:2 Yaka Bowasa panuwa o ana tonowakau elulutega i ahel ge i ba hi misiyo.
RUT 4:3 Inoke i baek toto topwapwamola pasikal elana i ba, “Naomi iyahe i sikalem Mowabi, ge nuwana tutula Elimeleki wana bilibili ni palian.
RUT 4:4 Inoke atewa ya ba nuwatu o na pwatanim eliyam ge na baewa elam na ba, ‘Bilibili u ahe tonowakau bolo hi misiyowa e mataliyaa.’ Ebo nuwam nu pwamola pasikal, he nu pwamola pasikal. Yaa ebo nige nuwam i oola, yaka nu ba na hago. Kaiwena pwapwamola pasikal ana logugui te owa houwa emwa abwe nau.” Inoke anana tonowak o i lahe i ba, “Nau na pwamola pasikal.”
RUT 4:5 Yaka Bowasa i ba, “Ebo bilibili nu pwamola Naomi elana, he nasi abuabul Ludi, Mowabi yovana, u aahe lagom. Inoke wawayau nu pamasalil yaka toto i alaliga alana nihi milili ge bilibili ni miminaa ya ana tiniya.”
RUT 4:6 Sauga tonowak baaba o i hago, inoke i ba, “Iyaka nige bosowaiu bilibili o na pwamola pasikal, kaiwena nige bosowaina natuwau nihi ahe. He nau nige na pwapwamola, owa te nu pwamola pasikal.”
RUT 4:7 (He saugena o elana, Isileli wali pagan te ebo gamagal etega nige nuwana bilibili ni pwamola pasikal yaka gasisi ni pek alona elana ni pwamola, inoke aena aana ni ahek yoho ge ni pek alona elana. Inoke gamagalau nihi kite ge nihi patunahot.)
RUT 4:8 Inoke sauga tonowak o i baek Bowasa elana, “Owa nu pwamola pasikal,” yaka aena aana i ahek yoho ge i pek Bowasa eliyana.
RUT 4:9 Inoke Bowasa i baek tonowakau ge gamagalau gegewel elal i ba, “Lan ebe iyaka ku kite matamiwa, Elimeleki alonau natunau, Kiliyon ge Maloni, wali bilibili gegewena iyaka ya pwamolaa Naomi elana.
RUT 4:10 I ola al Maloni abuabulina Ludi, Mowabi yovana, iyaka ya ahe lagou. Inoke wawayau na pamasalil, yaka toto i alaliga alana nihi milili ge bilibili ni miminaa ya ana tiniya, yaka alana bahi ni yayaomal ana un ge panuwa ya elana. He lan ebe iyaka ku kiteya matamiwa.”
RUT 4:11 Yaka tonowakau ge gamagalau gegewel bolo hi migogowa panuwa ana gana ana abatuktuka, hi ba, “Iyaka ha kiteya matameya. Ha awanun Yehoba lagom ni paabab ni ola Letiyeli ge Leya hi abab ge Yakobo natunau hi gewi hi abil. Ha awanun al Yehoba eliyana nu tabwa un Epalat ana towasawasa ge alam ni bwata Bedeliyema gamwanaa.
RUT 4:12 Tubutubumwau bolo yova ya eliyana abwe Yehoba ni pewa, alaliya ni bwata, ni ola Peles, Yuda ge Tama natuliya, tubutubunau alaliya i bwata.”
RUT 4:13 Inoke Bowasa Ludi i ahe lagona. Yaka alona hi kenukenu ge Yehoba Ludi i muloluan i liyan, inoke i ab natuna melutauina.
RUT 4:14 Yaka nevenakau hi baek Naomi elana hi ba, “Ta tobal Yehoba eliyana, iya lan ebe tubum etega i pewa am tomatahikan. Ha awanun Yehoba eliyana, wawaya ya abwe alana ni bwaya Isileli gamwaliyaa.
RUT 4:15 Iya yawalim ni pavavaluna ge ni matahikagiwa wam liki ana sauga elana. He yawam i nunuwana-agiwa ge wana labe eliyam i bwata nabi, i lake te binimala natumwau bolau seben nihi gan wali labe. Inoke lan ebe iya tubum etega i ab.”
RUT 4:16 Yaka Naomi wawaya o i ahe i teli aenaa, ge i matahikan i ola natuna.
RUT 4:17 Inoke panuwa o nevenakiliyau hi ba, “Naomi iyaka natuna melutauina i gan.” Yaka wawaya o alana hi tun Obedi. He Obedi natuna Diyesi, ge Diyesi natuna Deibid.
RUT 4:18 Peles tubutubunau ali lihu i ola hiwe: Peles natuna Hesiloni, Hesiloni natuna Lama,
RUT 4:19 Lama natuna Aminadab,
RUT 4:20 Aminadab natuna Nason, Nason natuna Salimon,
RUT 4:21 Salimon natuna Bowasa, Bowasa natuna Obedi,
RUT 4:22 Obedi natuna Diyesi, ge Diyesi natuna Deibid.
1SA 1:1 Tau etega alana Elekana i neem panuwa Lama, labi Sup, Ipileimi wali labi oyana gaganina elana. He Elekana tamana Yeloham, Yeloham tamana Elihu, Elihu tamana Tohu, ge Tohu tamana Sup, ali un Ipileimi.
1SA 1:2 Lagonau labui, etegana alana Hana ge eluwana alana Penina. He Penina i abab, yaa Hana nige i aab.
1SA 1:3 Baliman maisena ge maisena alonau ge natunau wali panuwa nihi eguluwan, ge nihi na panuwa Sailo Yehoba wana limiya, nihi tapwalolo ge bwasumu nihi powonan Yehoba Togasisi Hot elana. He panuwa o elana topowon Ilai natunau bolau labui, Hopni ge Pinehas hi topowon Yehoba elana.
1SA 1:4 Sauga ebo Elekana bwasumu ni powonan, inoke aanan ana sauga elana bunumwina ni gabom natunau elal. Lagona Penina ana awahini ni pek elana, ge Penina natunau bolau ge yowau ali awahini ona al ni pek elal.
1SA 1:5 Yaa Hana ana awahini ni pek pwabwata, kaiwena i nunuwana-an nabiyan, bwagana lalgamanina Yehoba i kaus ge nige i aab.
1SA 1:6 Penina alona i awaawahuli-an ge amnana i apapanak-an, kaiwena lalgamanina Yehoba i kaus ge nige i aab.
1SA 1:7 Inoke baliman maisena ge maisena Penina i giginol i olaola ya to. Sauga ebo nihi na Yehoba wana limiya panuwa Sailo, yaka alona ni mimi awahuli-an ana siga ni kahin ge nige ni aanan.
1SA 1:8 Inoke lagona Elekana ni nel elana ni ba, “Hana, ga i ola ge u kahin? Ga i ola ge nige u aanan? Ga i ola ge atem i lomwan? Nau ya nunuwana-agiwa nabiyan! He no nunuwana o ana nuwatu te ni bwata eliyam, yaa tage natumwau bolau elulutega nihi gan ana nuwatu nige i bwabwata.”
1SA 1:9 Sauga etegana heliya yoho Sailo, powon enowana hi aanan ge hi imwim enaa, yaka Hana i lut i na ni awanun. He topowon Ilai iyoho to i misiyo wana abamisiyowa Yehoba wana limi ana nog labenaa.
1SA 1:10 Hana atena i lomwan nabi, inoke alona ge wana kahin i awaawanun Yehoba elana.
1SA 1:11 Inoke Hana bateli gasigasisena i ginol i ba, “O Yehoba Togasisi Hot, matam nu lipwatanim no nuwanak nu kite, yaka no awanun nu hago. Ebo natu melutauina etega nu pem, inoke ya papasila te na pewa pasikal ni minaa Yehoba eliyam yawalina ana sauga bwalibwaligena, ge iya ni bwabwalena elam nige kokowana pupunona nihi totomwa.”
1SA 1:12 He Hana iyoho ya i awaawanun Yehoba elana, yaka Ilai matana i lihikan awana i gayawaan.
1SA 1:13 Hana atena elana i awaawanun ge hohopena i palamwalamwaniu, yaa nige anana i gagan. Inoke Ilai i nuwatu tage wewel gasigasisena i im kokonaan.
1SA 1:14 Yaka i baek elana i ba, “Hauna sauga abwe nu bakuhu imwim? Wam imwim paganina nu paveyaho.”
1SA 1:15 Anana Hana i lahe i ba, “Tonowak, nigeya! Nige oine o ebo wewel gasigasisena getoga etega ya iim. Yawaliu eliyana o pulowan i bwata hot, yaka yayaluwau ana lomwan ya ba tagilan Yehoba elana.
1SA 1:16 Bahi nu nunuwatu tage nau wam totuwalali yova sisisigana. Ateu i lomwan nabi ge ya nuwanak te ya awaawanun e.”
1SA 1:17 Anana Ilai i lahe i ba, “Nu egon ginebi wam laumwal. He ya awanun Isileli wala Yabowaine wam awanun lahena ni paolaolaek.”
1SA 1:18 Inoke Hana i ba, “Ateu owa, tonowak! He sauga gegewena nau wam totuwalali nu yaliyaya-agau!” Yaka abwe i egon i na i anan, nige al nuwana i nanak.
1SA 1:19 He Elekana alonau lagonau ge natunau hi kenuwa to, lan i gan mweluluga kekeisi hi lut hi na hi tapwalolo Yehoba elana, inoke abwe hi sikal wali panuwaa Lama. Yaka Elekana alona ge lagona Hana hi kenukenu inoke Hana wana awanun Yehoba i lahe.
1SA 1:20 He sauga nige i yayapu yaka Hana i liyan ge i ab natuna melutau, yaka alana i tun Samuwela. I tun ola o, kaiwena i ba, “Ya awanuni Yehoba elana inoke i pem.”
1SA 1:21 Powon toto baliman maisena ge maisena hi giginol ana sauga iyaka i pwawa al, inoke Elekana alonau natunau gegewel hi nok al panuwa Sailo bwasumu nihi powonan Yehoba elana, ge i ola al wana bateli etegana toto valila i ginol ni patunahot.
1SA 1:22 He sauga o Hana nige i nonok, yaa i baek lagona elana i ba, “Nige na nonowa, ana siga wawaya ni bwata ge hul na paalayoho. Yaka abwe na ahe na pwatanik ge na guyauan Yehoba elana, inoke ni mihot yawalina ana sauga gegewena.”
1SA 1:23 Yaka Elekana i baek lagona elana i ba, “Hauna gun ebo u nuwatu i waisi eliyam, inoke nu ginol. He nuku mina ga ana siga wawaya ni bwata ge hul nu paalayoho. Ge ya awanun Yehoba ni labewa inoke wam bateli nu patunahot.” Inoke Hana i misikal ge natuna i matahikan.
1SA 1:24 Sauga hul i paalayoho, he wawayana ya te hinana ge tamana hi ahe ge hi pwatanik Yehoba wana limiya panuwa Sailo. I ola al bulumwakau melutau maisena wana baliman eton, pwalawa ana bwata kelaubwa ni ola ten kiloglem (10 kg), ge oine patuna maisena hi ahel wali powon kaiwena ge hi nok.
1SA 1:25 Sauga bulumwakau hi lol ge hi powonan Yehoba elana, yaka geman hi pwatanik Ilai elana.
1SA 1:26 Inoke Hana i ba, “Tonowak, tunahot nau yova toto valila u kiteyau ya taltalmilila e ge ya awaawanun Yehoba elana.
1SA 1:27 Ya awanun wawaya toto ya kaiwena, yaka no awanun Yehoba i paolaolaek eliyau.
1SA 1:28 Inoke sauga ya na guyauan pasikal elana, ge ni totuwalali iya kaiwena yawalina ana sauga gegewena.” Inoke hi tapwalolowa to Yehoba elana.
1SA 2:1 Yaka Hana i awanun i ba: “Ateu i yaliyaya Yehoba elam,   no gasisi i noem owa eliyam. Ya ba hanaha o topihigelgel elal,   ya yaliyaya kaiwena u pwamwalau.
1SA 2:2 Nige etega i bwabwalena i oola owa Yehoba,   nige yabowaine etega al i gagan,   ge nige Pat abalou etega i oola wama Yabowaine owa.
1SA 2:3 O topihigelgel elal na ba, ‘Wami ba hanahanaha ku paveyaho!   Besemiu ba haha! Kaiwena Yehoba iya Yabowaine toto bugul gegewena i atena,   ge iya wala ginol gegewena i hihile.’
1SA 2:4 Tolohaveyan gasigasisel wali egipoyo i gabogabomwan,   yaa bolo hi pweyata i pagasisi-agil.
1SA 2:5 Bolo valila tineliya i kiya, tuwalali hi loya wali aanan kaiwena,   yaa bolo valila hi galebu, iyaka nige al hi gagalebu. Yova toto valila i kobwas, sauga ya wawayau ali gewi seben i abil,   yaa yova toto valila natunau bolau hi gewi, iyaka hi yaomal haba nige ana tomatahikan.
1SA 2:6 Yehoba iya yawal ana toahe, iya al yawal ana topem.   Enuna i teli lowagil salaiya ge enuna i teli heyagil.
1SA 2:7 Yehoba gamagalau enuna i pagulagula-agil, ge enuna i pagogomwau-agil,   enuna i pahanalowagil, ge enuna i teli heyagil abamina bwabwatana elana.
1SA 2:8 Togulagula i palutil papakova gamwanaa,   ge i latahiniliem wali miloloyowana. Ali hehegan i abubun hi ola kin natunau,   ge i telel hi minaa abamisiyo wawasana elana. He i ola, kaiwena panayawi labena gegewena Yehoba wana bugul.   Bugul gegewel i telel abaliyaa ge ali logugui i ginol.
1SA 2:9 Wana gamagalau bwabwalel i matahikagil,   yaa nak ana toginol nihi yaomal nihi na nihi minaa gogouwa. Nige bosowaina gamagal totona wana gasisi elana ge ni tagalaka.
1SA 2:10 Bolo hi pihigelgel Yehoba elana ni apapanak-agil hoti. He ali lahi ni baunan wana baaba ni ola gulumwawa i loem labulabumwa,   Yehoba panayawi labena esopali ni payatalal. Gasisi ni pek wana kin elana,   iya wana hilihili gamagalina wana gasisi ni pwabwata.”
1SA 2:11 Yaka Elekana alona ge lagona Hana hi sikal hi na wali panuwaa Lama, yaa geman Samuwela hi eguluwana to i totuwalali Yehoba kaiwena Ilai wana logugui gabulanaa.
1SA 2:12 Ilai natunau bolau labui Hopni ge Pinehas wali ginol nige i wawaisi, nige Yehoba hi aawatauwan.
1SA 2:13 He powon bwasumona bunumwina toto topowon kaiweliya ana logugui nige hi totoulil. Sauga ebo gamagal etega ni na bwasumu ni powonan Yehoba elana, ge bunumwina ni ligaliga aanan kaiwena, Hopni ge Pinehas nige nihi mamatamatan ali bunum ni gabom elal. Yaa wali totuwalali etega nihi patuna pok bwabwatana matana eton ni ahe ge ni nok.
1SA 2:14 Inoke ni paulu lowan ulun gamwanaa, yaka bunum toto ni howa pwawa ni ahe topowon labui o kaiweliya. He Isileli gegewel bolo hi na panuwa Sailo ge bwasumu nihi powonan Yehoba elana, ali hehegan hi giginol i olaola ya to.
1SA 2:15 Ge i ola al, sauga enuna nige ga posa nihi toton abapowon elana, yaka topowon wali totuwalali ni na ni baek tau toto i popowon elana ni ba, “Topowon ana bunum enuna nu pem ni ekeke. Iya nige nuwana i oola toto liligana nu pek, nuwana kolena.”
1SA 2:16 Ge ebo tau ni ba, “Nigeya, binimala posa ga ta ton houwa Yehoba elana, yaka abwe hauna gabom toto nuwam, he nu ahe,” inoke anana totuwalali ni lahe ni ba, “Nigeya! Sauga ya nu pem! Ebo nigeya, nasi totou na ahe.”
1SA 2:17 He Ilai natunau bolau labui wali gegi i bwata hot Yehoba matanaa, kaiwena ana powon nige hi aawatauwan.
1SA 2:18 Yaa geman Samuwela topowon ali kaliko, kaliko waiwaisana hi ginoliya, alana ipod, i gagaloi ge i totuwalali Yehoba kaiwena.
1SA 2:19 Baliman maisena ge maisena Hana Samuwela ana holahola yayapona ni ginol ana luvi elana. Inoke sauga alona ge lagona nihi na baliman maisena ge maisena ana powon nihi ginol Yehoba elana, yaka holahola o ni ahe ni na ni pek Samuwela elana.
1SA 2:20 He mulaa abwe Elekana ge lagona nihi sikal wali panuwaa, Ilai ni ba mulolu-agil ni ba, “Ya awanun Yehoba ni mulolu-agimiu natumiyau enuna al Hana ni abil, inoke wawaya toto i guyauan Yehoba elana abana nihi milahe.”
1SA 2:21 Inoke Yehoba Hana i muloluan, yaka abwe wawayau bolau eton ge yowau labui i abil. Yaa geman Samuwela i bwataa Yehoba wana limiya.
1SA 2:22 He Ilai iyaka i liki hot, natunau bolau labui wali ginol nanakina gegewena Isileli gegewel elal wasana i hago. I hago al te avaliyau yowau bolo hi tutuwalaliya Petupatupa Limena ana abatuktuk elana hi gaganawal.
1SA 2:23 Yaka i baek elal i ba, “Hauna kaiwena ginol ya ku awaawaginol? Gamagalau no wasa hi pem wami ginol nanakina kaiweliya.
1SA 2:24 He nuku bakuhu, natuwau. Wasa toto ya hago hi papalelu Yehoba wana gamagalau gamwaliyaa nige i wawaisi.
1SA 2:25 Binimala gamagal gegi ni ginol wana pan gamagal elana, Yabowaine bosowaina ni label ge gegi o nihi pasapu. Yaa ebo gamagal ni gegi Yehoba elana, nige etega bosowaina gamagal o ni labe.” Yaa Ilai natunau bolau labui nige hi oolak tamaliya wana pahepahenapu elana, kaiwena Yehoba wana nuwatu i ola te ni tagapaaligal.
1SA 2:26 He geman Samuwela i bwabwata nawa ge i ola al Yehoba ge gamagalau hi yaliyaya-an nabiyan.
1SA 2:27 Lan etega palopita etega i na i baek Ilai elana i ba, “Yehoba i ba ola hiwe: Sauga boda Isileli hi minaa Itipita ana kin wana paloloyowan elana, inoke totou ya pamasalau tubum Eloni ge ana un elal.
1SA 2:28 Isileli ali un gegewel gamwaliyaa tubum Eloni ya hile ni tabwa no topowon, bwasumu ni powonan abapowona, bugul bwalena waiwaisana ni ton ana abatontona, ge topowon bwabwatana ana kaliko alana ipod ni galoi ni talmilil maniniwa. I ola al ya talam Isileli wali powon bwasumona gabomwina enuna tubum Eloni ana un nihi an.
1SA 2:29 Ga i ola o powon ge o mulolu nige ku aawatauwan? Natumwau ali awatauwan i bwata, yaa nau o awatauwan nige i bwabwata. No gamagalau Isileli wali powon bwasumona gabomwiliyau bolo waiwaisal ku mimi anani inoke eliyana ku lotabwa.
1SA 2:30 “Nau Yehoba Isileli wami Yabowaine, valila ya bateli am tini toto i noem tubumwau elal nuku topowon kaiweu sauga gegewena. He iyaka nige al ni oola to! Bolo hi awatauwagau, heliya te na awatauwagil, yaa bolo hi awatautau elau, na towaagil.
1SA 2:31 Sauga i nenem am tini bolauiliyau na pwamowasel. Nige tubutubumwau bolau etega wana liki hot ni pwapwawa.
1SA 2:32 Pulowan nihi gewi nihi masal am tini gamwanaa. No mulolu na guyauan boda Isileli elal, yaa komiu nige etega wana liki hot ni pwapwawa.
1SA 2:33 Ebo tubutubunim etega nige na aahek yoho abanaa ni topowon, he iya ni nuwanuwanak ge ni kahikahin matanununa ni laulau. Tubutubumwau gegewel wali sauga gasisi gamwanaa te nihi aliga.
1SA 2:34 Natumwau bolau labui Hopni ge Pinehas nihi aliga lan maisena elana, inoke toto ya ni ola wam etotohi ge nu atena bugul gegewena bolo ya baunan eliyam abwe nihi tunahot.
1SA 2:35 “He topowon etega na pamilil toto bosowaina ana mel na teli ge ni ginol ni ola hauna ya nuwatuan atewa. Na ba iya ana tini ni tutubwe ya, ge nihi topowon no hilihili gamagaliliyau kin ona elal sauga gegewena.
1SA 2:36 Inoke tubutubumwau bolo nige nihi aaliga, gegewel nihi na nihi loepwakoku matanaa nihi awanun mani kekeisi ge aanan mumwina kaiwena. Nihi ba, ‘U hilema topowon naha label, yaka aama ni gan naha aanan.’”
1SA 3:1 Geman Samuwela i totuwalali Yehoba kaiwena Ilai wana logugui gabulanaa. He saugena o elana, baaba toto i nonoem Yehoba elana ge wana pankite nige i gangan hot boda Isileli elal.
1SA 3:2 Ilai matana iyaka i pwepweyata nawa nige bosowaina bugul ni kite bubun. Bulin etega iya iyoho i kenukenu wana abakenuwa,
1SA 3:3 ge geman Samuwela iyoho i kenu Yehoba wana limi gamwanaa, toto Yehoba wana Bateli ana Dedewaga hi teliya. He mweluluga kekeisi Limi Bwabwalena ana odam nige ga hi papabolu,
1SA 3:4 yaka Yehoba i yoga i ba, “Samuwela!” Inoke anana i lahe i ba, “O, nau iyahe.”
1SA 3:5 Yaka i lut i tapalelu i na Ilai elana ge i ba, “Tonowak! U yogaagau, he nau hiwe.” Anana Ilai i lahe i ba, “Nige ya yoyogaagiwa, u sikal u na u kenu.” Inoke Samuwela i sikal ge i na i kenu.
1SA 3:6 Yaka Yehoba i yoga al i ba, “Samuwela!” Yaka Samuwela i lut i na Ilai elana ge i ba, “Tonowak! U yogaagau, he nau hiwe.” Anana Ilai i lahe i ba, “Natu, nige ya yoyogaagiwa, u sikal u na u kenu.”
1SA 3:7 He Samuwela nigeya ga Yehoba i aatena, kaiwena nige sauga etega i baaba elana ge i hahago.
1SA 3:8 Inoke Yehoba i yoga paetonina, yaka Samuwela i lut i na Ilai elana ge i ba, “Tonowak! U yogaagau, he nau hiwe.” Inoke abwe Ilai i nuwatu Yehoba te geman Samuwela i yogaan.
1SA 3:9 Yaka i baek elana i ba, “U sikal u na u kenu. Ebo ni yogaagiwa al, yaka nu talam nu ba, ‘Yehoba, u ba na hago, nau wam totuwalali ya laegan-agiwa.’” Yaka Samuwela i sikal i na i kenu abanaa.
1SA 3:10 Inoke Yehoba i na i talmilila Samuwela gegelinaa ge i yoga i ola wana yoga bolo houwa, i ba, “Samuwela! Samuwela!” Yaka anana i lahe i ba, “U ba na hago, nau wam totuwalali ya laegan-agiwa.”
1SA 3:11 Inoke Yehoba i baek elana i ba, “Bugul etega ya giginol boda Isileli gamwaliyaa, inoke wasana nihi hago ge nuwaliya nihi ahe.
1SA 3:12 Lan o, lahi toto ya baunan Ilai ana tini kaiweliya, gegewena na ginol paolaolaek.
1SA 3:13 Iyaka ya baek elana te lahi mihomihotina na ginol ana tini elana, kaiwena natunau wali ginol i bwaikikin matawa. He Ilai i atena ya, yaa nige i papaveyahol.
1SA 3:14 Inoke ya papasila Ilai ana tini kaiweliya te nige powon o ebo mulolu etega bosowaina ge wali gegi ni yakil yoho.”
1SA 3:15 Samuwela i kenu ana siga mweluluga, yaka i lut ge Yehoba wana limi ana nog i pwela. Yaa i lovakun te Yehoba hauna i baunan ana pankite elana ni wasaan Ilai elana.
1SA 3:16 Yaka Ilai i yoga elana i ba, “Samuwela, natu.” Anana i lahe i ba, “O, nau iyahe.”
1SA 3:17 Yaka Ilai i baek elana i ba, “Yehoba ga i ba ola eliyam? Bahi nu aalahan eliyau. Ebo bugul etega nu sume eliyau, he Yehoba lahi pupulowanina hot ni ginol eliyam.”
1SA 3:18 Inoke Samuwela bugul gegewena i wasaan eliyana, nige etega i aalahan. Yaka Ilai i ba, “Iya Yehoba, hauna toto i waisi matanaa, he ni ginol ya.”
1SA 3:19 He Samuwela i bwabwata nawa, Yehoba i minaa elana ge i labe wana baaba gegewena nige etega i tatabwa bugul bwagabwaga.
1SA 3:20 Yaka Isileli gegewel, i telipunaa aluwabwa un Dani wali labiya i na ana siga yavanaa Biyaseba ana labiya, hi atena te Samuwela iya Yehoba wana palopita etega.
1SA 3:21 He Yehoba i mimi masamasal Samuwela elana panuwa Sailo ge wana baaba i babaunan elana.
1SA 4:1 Yaka abwe Samuwela i wawasaan Isileli gegewel elal. Sauga o elana Isileli wali tolohaveyan hi lovivina-agil ge nihi tagil nihi na avaliyau Pilistiya nihi lohaveyan. Isileli hi holaviya Ebenisa ge Pilistiya hi holaviya Apek.
1SA 4:2 Yaka Pilistiya wali tolohaveyan hi tagil hi na avaliyau Isileli hi petupatupa-agil ge hi lohaveyan. Haveyan i gagasisi nawa, yaka Pilistiya Isileli hi pakokovel ge ali gewi po tausan (4,000) hi lolil.
1SA 4:3 Sauga Isileli wali tolohaveyan hi sikal wali abaholaviya, yaka wali tonowakau hi penelnel-agil hi ba, “Hauna kaiwena Yehoba i talamwagila Pilistiya hi pakokovela lan ebe? Ta na panuwa Sailo Yehoba wana Bateli ana Dedewaga ta kalivai pwatanim, inoke alola ta na haveyana ge ni pwamwalila ala topihigelgel nimaliyaa.”
1SA 4:4 Inoke bolau enuna hi patunal hi na panuwa Sailo Bateli ana Dedewaga hi kalivai, toto Yehoba Togasisi Hot i minaa pwatanaa bwasumu labui opeliya gaganina ali luwaluwala. He Ilai natunau bolau labui Hopni ge Pinehas iyoho to aloliya Bateli ana Dedewaga.
1SA 4:5 Sauga hi pwatanik wali abaholaviya, yaka boda Isileli gegewel hi yoga analiya i bwata ge bilibili i nunu.
1SA 4:6 Pilistiya yoga bwabwatana hi hago inoke hi nel hi ba, “Ga i ola ge Hibilu hi yogayoga abaholaviya o?” Yaka abwe wali wasa hi pek te Yehoba wana Bateli ana Dedewaga iyaka hi pwatanik Isileli wali abaholaviya.
1SA 4:7 Inoke hi lovakun nabi ge hi ba, “He yabowaine etega to hi pwatanik wali abaholaviya o. Kila iyaka ta nak! Valila ginol ololana o nige sauga etegana i mamasal elala.
1SA 4:8 Eeu, kila geb! Henala ni pwamwalila yabowaineyau togasisi o nimaliyaa? Heliya te valila logabola nanakina ona hi ginolil Itipita elal labi kekevana elana.
1SA 4:9 Pilistiya, nuku gasisi! Nuku haveyan ginebi wami atimatuwa! Ebo nigeya, he nasi Hibilu nihi pakokovela, yaka ta tabwa wali totuwalali loloyowanil, ni ola valila hi totuwalali loloyowan elala. Nuku haveyan ginebi wami atimatuwa!”
1SA 4:10 Pilistiya hi haveyan gagasisi, inoke Isileli hi pakokovel. He Isileli wali tolohaveyan ali gewi teti tausan (30,000) hi gopapaaliga-agil, yaka hi gewi al hi lou hi na tomaha ona wali epanapana elana.
1SA 4:11 He Pilistiya Yabowaine wana Bateli ana Dedewaga hi ahe, i ola al Ilai natunau bolau labui, Hopni ge Pinehas, hi gopaaligal.
1SA 4:12 Lan maisena o elana, tau etega ana un Beniyamina i lou neem abalohaveyana ni na panuwa Sailo. He nuwanak kaiwena ana kaliko iyaka i kukuleli ge papakova i yoho heyan kokowanaa.
1SA 4:13 Sauga i vin, Ilai iyoho i misiyo wana abamisiyowa kamwasa bebenaa ge i matamatan, kaiwena atena i bwanabwana ge i lovakun bahi nak etega ni gagan Yabowaine wana Bateli ana Dedewaga elana. Yaka tau o i tuk panuwa gamwanaa ge haveyan wasana i wasaan, inoke gamagalau gegewel hi gan kahikahin analiya i bwata.
1SA 4:14 Ilai anan bwabwatana o i hago inoke i nel i ba, “Hauna gun i gan ge gamagalau hi gangan kahikahin o?” Inoke tau etimwawa i na Ilai elana.
1SA 4:15 He Ilai wana baliman naenti eit (98) iyaka i pwawa ge matana i tupa nige bosowaina bugul ni kite.
1SA 4:16 Yaka tau i baek elana i ba, “Lan ya abwe ya lou neem abalohaveyana.” Yaka Ilai i nel i ba, “Natu, hauna i gan?”
1SA 4:17 Inoke tau o Ilai anana i lahe i ba, “Kila Isileli wala tolohaveyan Pilistiya hi lou luwagil ge hi gewi hi lopaaligal. I ola al natumwau bolau labui Hopni ge Pinehas iyaka hi aliga, ge Yabowaine wana Bateli ana Dedewaga hi ahe egonan.”
1SA 4:18 He Ilai i misiyowa panuwa ana abatuktuk bebenaa. Sauga Yabowaine wana Bateli ana Dedewaga wasana i hago, inoke i soguem wana abamisiyowa ge i loek enaa. Yaka mwamwalina i tal apwal ge i aliga, kaiwena iyaka i liki ge i tabwa. Iya Isileli i houwaagil baliman ana gewi poti.
1SA 4:19 Ilai natuna Pinehas lagona i liyan ge wana ab i kelakelaubwa. Sauga wasa i hago Yabowaine wana Bateli ana Dedewaga Pilistiya hi ahe, ge yawana Ilai ge lagona Pinehas iyaka hi aliga, inoke wawaya matana i panana. Yaa ab lomwanina i bwata hot yaka i ab aliga.
1SA 4:20 Mulaa abwe ni yana yoho ge ni aliga, topapaab hi baek elana hi ba, “Bahi pweyata! Natum melutauina etega te u ab e.” Yaa nige analiya i lalahe ge i oolak elal.
1SA 4:21 He sauga wawaya i masal, alana i tun Ikabod, ge i ba, “Yehoba alona ge wana wasawasa kila Isileli i miluwagila.” I ba ola o, kaiwena Yabowaine wana Bateli ana Dedewaga iyaka hi ahe, i ola al yawana Ilai, ge lagona Pinehas iyaka hi aliga.
1SA 4:22 He i ba, “Yehoba alona ge wana wasawasa kila Isileli i miluwagila, kaiwena Yabowaine wana Bateli ana Dedewaga iyaka hi ahe.”
1SA 5:1 He Pilistiya Yabowaine wana Bateli ana Dedewaga iyaka hi ahe, inoke hi kalivaiem panuwa Ebenisa ge hi pwatanik Asdod, heliya wali panuwa bwabwatana etega.
1SA 5:2 Inoke hi nanatukan wali yabowaine Dagon wana limi tapwalolo gamwanaa ge hi teliya kakanununa gogoginol bebenaa.
1SA 5:3 Hi kenu lan i gan mweluluga kekeisi panuwa o gamagaliliyau hi lutan ge hi kite gogoginol o iyaka i sogu maninina i loek bilibiliya Yehoba wana Bateli ana Dedewaga awonaa. Inoke hi ahe ge hi teli pasikal abanaa.
1SA 5:4 Yaa sauga hi kenu ge lan i gan al mweluluga kekeisi, hi lutan ge hi kite iyaka i sogu al maninina i loek bilibiliya Yehoba wana Bateli ana Dedewaga awonaa. Kokowana ge nimana labui hi mwagabom ge hi minaa nog abatuktuk ana yamwan elana, he tuwana ge aena ya te hi mina.
1SA 5:5 Heiya te kaiwena i nem ana siga lan ebe, Dagon wana topowon o ebo bolo nihi tuk wana limi tapwalolowa panuwa Asdod elana, nog abatuktuk ana yamwan nige nihi popoti.
1SA 5:6 Yehoba wana gasisi elana Asdod ginebi awanina ona i apapanak-agil nabiyan, kasiyebwa youlololon i ola baliyan elana i lolil.
1SA 5:7 Sauga bolauiliyau hi kite hauna i gangan, inoke hi ba, “Isileli wali Yabowaine wana Bateli ana Dedewaga bahi ni miminaa elala. He wana gasisi elana avala ge wala yabowaine Dagon i aapapanak-agila.”
1SA 5:8 Inoke Pilistiya wali panuwa bwabwatal gegewel wali tologugui hi yoga gogonil ge hi nelil hi ba, “Hauna ta ginol Isileli wali Yabowaine wana Bateli ana Dedewaga elana?” Analiya hi lahe hi ba, “Ku ahe ku pwatanik panuwa Gat.” Yaka hi ahe ge hi na hi teli panuwa o elana.
1SA 5:9 Inoke gamagaliliyau gegewel i telipunaa wawayau i na ana siga liki, Yehoba wana gasisi elana i lahel youlololon i ola baliyan i masal elal, inoke hi lovakun nabi ge panuwa hi paawaawauli.
1SA 5:10 Yaka hi patuna al i na panuwa Eklon. Yaa sauga i tuktuk panuwa gamwanaa, yaka gamagalau hi yoga hi ba, “Isileli wali Yabowaine wana Bateli ana Dedewaga iyaka hi pwatanim elala. He nuwaliya gegewela ta aliga!”
1SA 5:11 Inoke Pilistiya wali panuwa bwabwatal gegewel wali tologugui hi yoga gogonil al ge hi baek elal hi ba, “Isileli wali Yabowaine wana Bateli ana Dedewaga ta patuna pasikal ni na totona wana abaminaa, eba gegewela ni lolila ge ta aliga.” He hi ba ola o, kaiwena Yabowaine wana gasisi elana i apapanak-agil iyaka hi alaliga, inoke hi lovakun nabi ge panuwa gamwana gegewena hi paawaawauli.
1SA 5:12 I ola al bolo nige hi aaliga, youlololon i ola baliyan i masal tuwaliyaa. Inoke gamagalau panuwa o elana hi yoga ha wali yabowaineyau elal ge nihi label.
1SA 6:1 Yehoba wana Bateli ana Dedewaga i miminaa Pilistiya wali labiya waikena seben.
1SA 6:2 Yaka wali topowon ge tokukula hi yogaagil, inoke hi baek elal hi ba, “Binimala hauna naha ginol Yehoba wana Bateli ana Dedewaga elana? Ku ba eliyama hauna ginebi naha patuna pasikal ni na totona wana abaminaa?”
1SA 6:3 Analiya hi lahe hi ba, “Ebo nuku patuna, bahi awawana nuku papasikal, yaa ginebi ge ana mulolu wala gegi molana. Nuku ginol ola o, inoke ebo ta molu, yaka ta atena iya te wana gasisi elana ala gila i awaawaginol.”
1SA 6:4 Inoke gamagalau hi nel hi ba, “Hauna mulolu naha patuna Isileli wali Yabowaine elana wala gegi molana?” Analiya hi lahe hi ba, “Gold nuku ahe kasiyebwa youlololon i ola baliyan kakanununa nimala panuna ge sikokoi kakanununa nimala panuna nuku ginolil, ni paolaolaek Pilistiya wala tologugui ali gewi. Kaiwena heliya ge kila logabola maisena elana i apapanak-agila.
1SA 6:5 Inoke kasiyebwa youlololon i ola baliyan kakanununa ge sikokoi bolo wala panuwa hi apapanak-an kakanunuliya nuku ginolil wala awatauwan Isileli wali Yabowaine elana. Inoke tabam ni veyaho nige al wana gasisi elana avalau wala yabowaineyau ge wala panuwa ni aapapanak-agila.
1SA 6:6 Ga i ola ge bugul ya kaiwena atemiu i gasisi i ola houhouwena Itipita aloliya ge wali kin hi ginol? Ali hehegan Yabowaine i apapanak-an, enaa abwe Isileli hi talamwagil hi tagil.
1SA 6:7 “Waga momomol vavaluna etega nuku ginol, yaka bulumwakau toab vavalul labui bolo nige sauga etega hi papatuwalali-agil nuku ahel. Inoke waga momomol nuku am hikan gaunapuliyaa, yaa natuliyau nuku ahel nuku telel ali ganaa.
1SA 6:8 Inoke Yehoba wana Bateli ana Dedewaga nuku usan waga momomol gamwanaa. Yaka kakanun gold hi ginoliya bolo nuku patuna wala gegi molana, nuku usan dedewaga etega elana ge nuku teliya Bateli ana Dedewaga bebenaa. Inoke bulumwakau nuku patuna egonagil waga momomol nihi momol ge totoliya nihi nawanawa,
1SA 6:9 yaa nuku kite hikan bubun. Ebo nihi nopasapu Isileli panuwana Bet-Semes kaiwena, yaka ta atena Yehoba te logabola nanakina ya i pwatanim elala. Yaa ebo nigeya, he ta atena te iya nige nak ya i giginol elala, yaa i masal bwagabwaga ya.”
1SA 6:10 Inoke hi ginol ola to. Waga momomol vavaluna etega hi ginol, yaka hi ahe ge hi am hikan bulumwakau toab vavalul labui gaunapuliyaa. Yaa natuliyau hi telel ali ganaa.
1SA 6:11 Yaka Yehoba wana Bateli ana Dedewaga ginebi kasiyebwa youlololon i ola baliyan ge sikokoi kakanunuliya gold hi ginoliya ana dedewaga hi usan waga momomol gamwanaa.
1SA 6:12 Inoke hi noegon hi nopasapu kamwasaa, nihi na Isileli panuwana Bet-Semes elana. Bwagana hi nonowaguwagul natuliyau baeliya, yaa nige hi nonoek labeliya awoliyaa o ebo gegebaliyaa. Yaka Pilistiya wali tologugui nimala panuna bulumwakau hi nouliulilagil ana siga Bet-Semes ana sigaa.
1SA 6:13 He panuwa Bet-Semes wali witi hi tomwatomwa opwopwa. Sauga mataliya hi lihin Bateli ana Dedewaga hi kite, yaka hi yaliyaya nabi hot.
1SA 6:14 He bulumwakau waga momomol hi momol tukan Yosuwa gagama Bet-Semes wana witi ana eyowaa, yaka hi notalmilila pat bwabwatana bebenaa. Inoke un Libai bolauiliyau enuna hi na Yehoba wana Bateli ana Dedewaga, ginebi kakanun gold hi ginoliya ana dedewaga, hi kaval palol ge hi teleliya pat bwabwatana pwatanaa. Yaka gamagalau waga momomol ana ginol hi kukulekaleka-an ge hi gela powon ana ebwakil, yaka bulumwakau hi lolil ge hi powonagil pwabwaligel Yehoba elana. Inoke lan o elana Bet-Semes gamagaliliyau bwasumu enuna al hi powon pwabwaligel, ge enuna hi powonagil Yehoba elana heliheliyam powonina.
1SA 6:16 Pilistiya wali tologugui nimala panuna ginol o gegewena hi kite, yaka abwe lan maisena o elana hi sikal hi na panuwa Eklon.
1SA 6:17 He kasiyebwa youlololon i ola baliyan kakanununa gold hi ginoliya bolo Pilistiya hi patuna Yehoba elana wali gegi molana ali gewi nimala panuna, i paolaolaek Pilistiya wali taun maisena ge maisena Asdod, Gasa, Askelon, Gat ge Eklon.
1SA 6:18 I ola al, sikokoi kakanununa gold hi ginoliya ali gewi nimala panuna, i paolaolaek Pilistiya wali taun bwabwatal ginebi ge awanina ona, bolo tologugui ali gewi nimala panuna hi logugui-agil. He pat bwabwatana toto Yehoba wana Bateli ana Dedewaga hi teliya, iyoho to Yosuwa wana witi ana eyowaa. Inoke sauga o ge i nem ana siga sauga e, i panuwahikagil bugul bolo hi ginola o kaiweliya.
1SA 6:19 Yaa Yehoba Bet-Semes bolauiliyau ali gewi sebenti (70) i lolil ge hi aliga, kaiwena mataliya i lau wana Bateli ana Dedewaga gamwanaa. Inoke gamagal nuwaliya i nak ge hi kahikahin Yehoba wana ginol o kaiwena,
1SA 6:20 yaka hi ba, “Nige etega bosowaina ni talmilil Yehoba manininaa, kaiwena iya Yabowaine bwabwalena. He Bateli ana Dedewaga ta patuna egonan, yaa i nana henalau elal?”
1SA 6:21 Yaka elopapatuna enuna hi patunal hi na Kiliyat-Yelim gamagaliliyau elal ge hi ba, “Pilistiya iyaka Yehoba wana Bateli ana Dedewaga hi pasikal. Ku nem ku lau ku ahe ge ku na ku teliya wami panuwaa.”
1SA 7:1 Inoke Kiliyat-Yelim bolauiliyau hi na hi lau Bet-Semes Yehoba wana Bateli ana Dedewaga hi ahe. Yaka hi na hi teliya Abinadab wana limiya, i miminaa oya etega elana, ge natuna Eliesa hi pwabwabwalena Dedewaga ana tomatahikan.
1SA 7:2 Sauga i yapu Yehoba wana Bateli ana Dedewaga i miminaa panuwa Kiliyat-Yelim. He baliman ana gewi tuwenti (20) i mowasi, yaka abwe Isileli hi nuwa sikal Yehoba elana ge hi awanun kahikahin labe kaiwena.
1SA 7:3 Inoke Samuwela i baek Isileli gegewel elal i ba, “Ebo ku sisikal Yehoba elana ginebi ge atemiu bwalibwaligena, he panuwa getogal wali yabowaineyau ge yabowaine Astolet gogoginolil nuku aliyohil. Yaka nuku talamwagimiu ge nuku kululuek ya te Yehoba elana, inoke iya abwe ni pwamwalimiu Pilistiya nimaliyaa.”
1SA 7:4 Yaka Isileli yabowaineyau Bal ge Astolet gogoginolil hi aliyohil ge hi kululuek ya te Yehoba elana.
1SA 7:5 Inoke Samuwela i ba, “Isileli gegewel nuku pamigogo-agil panuwa Mispa, yaka nau abwe na awanuna to Yehoba elana kaiwemiu.”
1SA 7:6 Sauga Isileli hi migogo, yaka gamagalau hi na wewel hi wagi ge hi ligin bilibiliya Yehoba matanaa. Inoke lan o elana ali galebu hi palahikan, ge wali gegi hi lopapit hi ba, “Ama iyaka ha gegi Yehoba elana.” (He Mispa elana te Samuwela i tabwa Isileli wali tohouwa.)
1SA 7:7 Sauga Pilistiya wasa hi hago te Isileli heliya iyoho hi migogo panuwa Mispa, yaka wali tologugui nimala panuna avaliyau wali tolohaveyan, hi nok ge nihi haveyan elal. He Isileli wasa hi hago inoke hi lovakun,
1SA 7:8 yaka hi baek Samuwela elana hi ba, “Nu mimi awaawanun Yehoba wala Yabowaine elana, inoke ni pwamwalima Pilistiya nimaliyaa.”
1SA 7:9 Inoke Samuwela sipi natuna memelona etega i ahe i lol ge i powonan pwabwalige Yehoba elana. Yaka i awanun nabinabi Isileli kaiweliya ge wana awanun lahena Yehoba i ginol.
1SA 7:10 He Samuwela iyoho ya powon bwasumona i tonton, yaka Pilistiya wali tolohaveyan hi noha Isileli gegeliliyaa ge nihi haveyan elal. Yaa Yehoba i ba gulumwawa butuna bwabwatana i gan, yaka Pilistiya wali tolohaveyan nuwaliya i pagewagewa inoke Isileli hi lou luwagil.
1SA 7:11 Inoke Isileli wali tolohaveyan hi tagilem panuwa Mispa, yaka Pilistiya hi takel ge hi mimi lololil ana siga panuwa Bet-Ka hi eguluwan.
1SA 7:12 Yaka Samuwela pat etega i ahe ge i pamilila panuwa Mispa ge Sen ali luwaluwala. Yaka i ba, “Yehoba i labela ana siga sauga ya,” inoke pat alana i tun Ebenisa.
1SA 7:13 He Isileli iyaka Pilistiya hi pakokovel hoti, inoke nige hi sisikal al ge hi lolohaveyan Isileli wali labiya. Samuwela yawalina miminana, Yehoba wana gasisi elana Pilistiya i teli lowagil.
1SA 7:14 Yaka Isileli wali panuwa bolo hi minaa Eklon ge Gat ali luwaluwala, valila Pilistiya hi oel haveyan elana, Isileli iyaka hi ahel pasikalil, ginebi ge awanina ona bolo hi minaa panuwa o wali labiya. I ola al, Isileli avaliyau Amoli hi laumwal ge hi mibubun.
1SA 7:15 Samuwela iya Isileli wali tohouwa, i telipunaa Mispa elana ge i nok ana siga i yaomal.
1SA 7:16 Baliman maisena ge maisena ni nopain panuwa Betel, Gilgal ge Mispa, yaka kot ni awaawaginol panuwa o elal ge Isileli ali pulowan ni abubun.
1SA 7:17 Yaa sauga gegewena i sisikal wana panuwaa Lama, inoke kot ni awaawaginol al to. Yaka pat abapowon i paheya to Yehoba kaiwena.
1SA 8:1 Samuwela iyaka i liki, inoke natunau bolau labui i telel hi tabwa Isileli wali tohouwa.
1SA 8:2 Natuna gamaun alana Yoeli, ge loena alana Abaidiya, hi miminaa panuwa Biyaseba ge kot hi awaawaginol.
1SA 8:3 Yaa wali ginol nige i oola tamaliya wana pagan. Heliya hi nuwa mani, yaka kakakawi manina hi ahiahi gamagalau elal ge logugui ana sapu hi pipil getogaan.
1SA 8:4 Yaka Isileli wali tonowakau gegewel ali boda hi pamaisena, inoke hi na Samuwela elana panuwa Lama,
1SA 8:5 ge hi baek elana hi ba, “Iyaka u liki ge natumwau wali ginol nige i oola wam pagan. He gamagal etega nu hile ni tabwa wama kin ge ni houwaagima, ni ola boda gegewel al wali kin i gan.”
1SA 8:6 Yaa wali awanun kin kaiwena Samuwela nige i yayaliyaya-an, inoke i na i awanun Yehoba elana.
1SA 8:7 Yaka Yehoba i baek elana i ba, “Nu ginol ni ola wali baaba eliyam, kaiwena nige tage owa hi towaagiwa, yaa nau hi towaagau nige nuwaliya na ola wali kin.
1SA 8:8 I telipunem lan toto ya ahel hi tagilem Itipita ana siga lan ebe, hi miluwagau ge hi kukululuek yabowaineyau gegetogal elal. He pagan maisena o heiya te hi awaawaginol eliyam ei.
1SA 8:9 Nu ginol ni ola wali baaba, yaa wali wasa nu pek bubun yaka nihi atena te kin toto bwaliga ni logugui-agil ga ni ginol ola elal.”
1SA 8:10 Yaka Yehoba wana baaba gegewena Samuwela i baunanik gamagalau elal, heliya hi awanun nuwaliya kin.
1SA 8:11 I ba, “Kin toto bwaliga ni logugui-agimiu wana ginol eliyamiu ni ola hiwe: Natumiyau bolau ni aheliya eliyamiu, yaka enuna ni telel nihi heya wana haveyan ana waga momomol elal, enuna wana hosi pwataliyaa, ge enuna ni ba nihi patalelu wana waga momomol awonaa.
1SA 8:12 Enuna ni telel wana tolohaveyan tausan ali toematana, ge enuna pipti (50) ali toematana. Enuna wana eyowa nihi giyagiyal ge nihi pahipahi. I ola al, enuna ni telel elohaveyan ge wana waga momomol ana etuwalali buguliliyau nihi awaawaginol.
1SA 8:13 Natumiyau yowau ni aheliya eliyamiu, yaka ni ba enonu bwalena waiwaisana nihi awaawaginol, aanan nihi ligaliga ge pwalawa nihi umuumun iya kaiwena.
1SA 8:14 Wami bilibili, wami oine ana eyowa ge wami olibe ana gungun, bolo waiwaisal hot, ni ahel ni pek wana totuwalali alaliya bwabwatal elal.
1SA 8:15 Wami witi ge oine ni wali paelulutega yaka gamwaliyaa wali maisena ni ahe ge ni guyauan wana totuwalali alaliya bwabwatal ge wana totuwalali enuna al elal.
1SA 8:16 Wami totuwalali loloyowanil bolau ge yowau, ginebi ge wami bulumwakau ge wami donki waiwaisal, ni ahel ni patuwalali-agil totona kaiwena.
1SA 8:17 Wami bwasumu sipi ge goti ni wali paelulutega, yaka gamwaliyaa wali maisena ni ahe, ge komiu al nuku tabwa wana totuwalali loloyowanil.
1SA 8:18 He sauga o elana, abwe nuku yoga ha labe kaiwena Yehoba elana kin toto ku hile kaiwemiu wana ginol kaiwena, yaa lan o elana Yehoba nige ni lalabemiu.”
1SA 8:19 Yaa gamagalau nige nuwaliya i ola Samuwela wana baaba nihi laeganan, yaka hi ba, “Nigeya! Nuwama wama kin ni gan ge ni logugui-agima.
1SA 8:20 Yaka naha ola boda gegewel al, wama kin ni gan ni houwaagima ge haveyan elana ni toematana.”
1SA 8:21 Sauga Samuwela gamagalau wali baaba gegewena i hago, yaka i na i baunanik Yehoba elana.
1SA 8:22 Anana Yehoba i lahe i ba, “Nu ginol ni ola wali baaba, inoke gamagal etega nu hile wali kin.” Yaka Samuwela i baek Isileli elal i ba, “Gegewemiu ku sikal ku na tomaha ona wami panuwaa.”
1SA 9:1 Tau etega alana Kisi ana un Beniyamina, iya togogomwau ge alana i bwata. Tamana alana Abiyel, Abiyel tamana Selol, Selol tamana Bekolati, ge Bekolati tamana Apiya, heliya un Beniyamina ana tonowakau.
1SA 9:2 Kisi natuna tauina etega i gan alana Sol, i hebubun ana awa i waisi hot Isileli gegewel gamwaliyaa, ge i yapu alonau gegewel hi sikala ya te vevelana elana.
1SA 9:3 He Kisi wana donki enuna hi tatayaomal, yaka i baek natuna Sol elana i ba, “Totuwalali etega u ahe alom nuku na donki nuku loyaagil.”
1SA 9:4 Yaka Sol totuwalali etega i ahe alona, inoke hi nosolaa un Ipileimi wali labi oyana gaganina gamwanaa ge labi Salisa, yaa nige hi pwapwawal. Yaka hi novevehe al labi Salim ge abwe Beniyamina wali labi gamwana gegewena hi loyaan, yaa nige hi pwapwawal.
1SA 9:5 Sauga hi na hi vin labi Sup, yaka Sol i baek totuwalali elana i ba, “U nem ta sikal. Ebo nigeya, nasi nam nige al ni nuwanuwatu donki kaiweliya, yaa ni nuwanuwatu te kila kaiwela.”
1SA 9:6 Anana totuwalali i lahe i ba, “Besi ga! Palopita etegana iyahe te panuwa ya elana, ana awatauwan i bwata gamagalau elal ge bugul gegewena ni baunanagil i masal i ola wana baaba. Ta na ta kite. Tabam bosowaina kamwasa ni ba lounan yaka ta noek.”
1SA 9:7 Yaka Sol i baek totuwalali elana i ba, “Ebo ta nok, hauna bugul ta muloluan elana? Aanan bolo ta loke wala nabwaa iyaka i mowasi. He binimala hauna ta pek elana?”
1SA 9:8 Anana totuwalali i lahe i ba, “Mani silba kekeisi iyahe elau. Na pek elana, inoke kamwasa ni ba lounan yaka ta noek.”
1SA 9:9 Anana Sol i lahe i ba, “I waisi, he ta egon.” Inoke hi nawanawa nihi nok panuwa toto palopita i miminaa. Sauga hi haha oya elana panuwa kaiwena, yaka galokau enuna hi pwawal hi tagilem to hi nana wewel hi wawagi. Inoke hi nel elal hi ba, “Tokita pahuwala iyoho?” (He houhouwena elana, ebo gamagal nuwaliya bugul etega nihi atena Yehoba elana, yaka nihi ba, “Ta na tokita pahuwala ta kite,” kaiwena saugena o elana palopita alaliya hi tutun ola to.)
1SA 9:12 Analiya hi lahe hi ba, “E, abwe i vin te lan e, kaiwena lan ya bwasumu hi powonagil oyaa abapowona ge ananina hi giginol. Iyahe tei maninimiwa, he etimwawa nuku nok.
1SA 9:13 Sauga nuku tuk panuwaa, yaka nasi nuku pwawa, mulaa abwe ni na ni ha oyaa abapowona ge alonau alonau nihi anan. He bolo hi awanunil nigeya ga nihi aanan ana siga iya ni nok ge powon enowana ni ba muloluan, yaka abwe nihi aanan. He etimwawa nuku nok, kaiwena sauga ya bosowaina te nuku pwawa.”
1SA 9:14 Inoke hi na hi ha panuwaa. Sauga hi tuktuk panuwa ana abatuktuka, yaka Samuwela hi pwawa i nenem elal, i nanawa abapowon kaiwena.
1SA 9:15 He nolu Yehoba iyaka i baaba haba Samuwela elana i ba,
1SA 9:16 “Tau etega i neem Beniyamina wali labiya, bwaligumwa ni ola te sauga e, na patuna ni nowa elam. Enonu nu hol kokowanaa iya ni tabwa no gamagalau Isileli wali tohouwa, inoke ni pwamwalil Pilistiya nimaliyaa. He wali kahin ya hago ge wali lomwan ya kite.”
1SA 9:17 Samuwela matana i nok Sol i kite, yaka Yehoba i baek elana i ba, “Tau toto o iya kaiwena te nolu ya baaba elam. Iya no gamagalau ni logugui-agil.”
1SA 9:18 Sol i noha Samuwela elana panuwa ana abatuktuka, yaka i nel i ba, “Tab bosowaina no wasa nu pem tokita pahuwala wana limi ga?”
1SA 9:19 Anana Samuwela i lahe i ba, “He nau te tokita pahuwala. Ku nohouwa maniniwa ta na oyaa abapowona, kaiwena lan ebe alowau komiu ta aanan toyawa. Inoke bwaligumwa mweluluga bugul gegewena toto nuwam nu atena na pwamwananal elam, yaka abwe na patunamiu nuku egon.
1SA 9:20 Yaa donki bolo hi tatayaomal ge lan eton iyaka i mowasi, bahi kaiweliya nuku nuwanuwatu, iyaka hi pwawal. Yaa henala ge boda Isileli gegewel nunuwaliya hot? He iyai te owa ge tamwam ana heniheni.”
1SA 9:21 Anana Sol i lahe i ba, “Ga i ola ge baaba o u baunan eliyau? Nau o un Beniyamina, iya i kekeisi hot Isileli ala un gegewel gamwaliyaa. Ge ama tini nige alana i bwabwata un Beniyamina elana.”
1SA 9:22 Inoke hi na hi ha oyaa abapowona. Yaka Samuwela Sol ge wana totuwalali i en tukagil limi gamwanaa, ge i pamisiyoil gamagalau alaliya bwabwatana wali yau elana, yaa bolo hi awanunil ali gewi teti (30) wali yau i getoga.
1SA 9:23 Yaka Samuwela i baek toligaliga elana i ba, “Bwasumu bunumwina waiwaisana toto ya pewa ge ya ba nu teli getogaan, u pwatanim.”
1SA 9:24 Inoke toligaliga bwasumu nagilina i ahe i pwatanik i na i teli Sol manininaa. Yaka Samuwela i baek Sol elana i ba, “Toto e, owa kaiwem. U ahe u an. He sauga ya baek toligaliga elana, ‘Gamagalau iyaka ya awanunil nihi nem,’ yaka ya ba toto e i teli getogaan owa kaiwem an toyawa ya kaiwena.” Inoke lan o Sol alona ge Samuwela hi anan.
1SA 9:25 Sauga hi aanan haba, yaka abapowon hi eguluwan ge hi na hi lau panuwaa. Inoke Samuwela Sol i en heyan wana limi pwatanaa toto hi tal paabwab, yaka alona hi liwaliwan.
1SA 9:26 Lan i gan hi lut, inoke Samuwela i yoga ha Sol elana i ba, “U lovivina, yaka ta na na en telewa kamwasaa.” Inoke Sol i lovivina, yaka aloliya Sol wana totuwalali hi na hi tagil kamwasaa.
1SA 9:27 Sauga hi na hi vin panuwa ana sigaa, yaka Samuwela i baek Sol elana i ba, “U ba wam totuwalali elana ni nohouwa awolaa.” Totuwalali i egon, yaka Samuwela i ba vevehe al Sol elana i ola, “U mina ga alou owa sauga kekeisi, yaka Yabowaine wana baaba na baunaniwa nu hago.”
1SA 10:1 Inoke Samuwela olibe enonona ana patuna etega i ahe ge i hol Sol kokowanaa, yaka i nalo ge i baek elana i ba, “Enonu ya hol kokowamwa kaiwena Yehoba i hilewa nu tabwa iya wana gamagalau hot Isileli ali tonul.
1SA 10:2 Sauga nu eguluwagau ge nu nawanawa, yaka bolau labui nu pwawal tubula Letiyeli ana salai gegelinaa panuwa Selsa elana, un Beniyamina wali labi ana sigaa. Yaka wam wasa nihi pewa nihi ba, ‘Donki bolo kaiweliya ku loyaloya iyaka hi pwawal. He tamwam iyaka nige al i nuwanuwatu kaiweliya, yaa komiu kaiwemiu te i nuwanuwatu. Iya iyoho i nelnel i ba, “Ga na ola ge natu na pwawa?” ’
1SA 10:3 “Yaka abwe nu novevehe al nu na nu vin panuwa Tabo abwakilina bwabwalena elana, yaka bolau eton al nu pwawal hi nanawa panuwa Betel kaiwena ge nihi tapwalolo Yabowaine elana. Etegana goti natunau eton ni kalivail, eluwana beleid eton ni noahel, ge etonina oine ana patuna etega goti kunisina elana hi ginoliya ni kalivai.
1SA 10:4 Yaka alomwau nuku pemumulolu ge beleid eluwa nihi pewa ginebi wam yaliyaya nu ahe.
1SA 10:5 “Toto o enaa, abwe nu na Gibeya, iya Yabowaine wana oya. He labi o Pilistiya wali tolohaveyan wali abaholavi etega iyoho to. Sauga nu novin panuwa gegelinaa, yaka palopitau ali boda nu pwawal hi loem oyaa abapowona. Enuna nihi houwa egalagalavenu hapi, tambalin ge gita nihi lolol ge igo nihi yuyu, yaka gegewel Yehoba Yayaluwana wana gasisi elana nihi wonawona ge nihi sagasaga.
1SA 10:6 Inoke sauga o Yehoba Yayaluwana ni lau eliyam ge ni pagetoga-agiwa, yaka alomwau nuku wonawona ge nuku sagasaga.
1SA 10:7 He sauga ebo etotohi bolo ya baunagil nihi tabwa tunahot, yaka hauna u nuwatuan i waisi tage nu ginol, nu ginol ya, kaiwena Yabowaine ni miminaa eliyam.
1SA 10:8 “He nu houwa maniniwa nu na nu lau panuwa Gilgal. Nu matamatan lan ana gewi seben, yaka abwe na nowa, inoke bwasumu na powonan pwabwalige, ge heliheliyam powonina na ginol. Yaka wam wasa na pewa hauna abwe nu ginol.”
1SA 10:9 Sauga Sol i mipil ge ena i pek Samuwela elana ni eguluwai, yaka Yabowaine Sol yawalina i pil pavavaluna, ge etotohi gegewena bolo Samuwela i baunan, lan o hi tabwa tunahot.
1SA 10:10 He sauga Sol ge wana totuwalali hi vin panuwa Gibeya, yaka palopitau ali boda hi pwawal. Inoke Yabowaine Yayaluwana wana gasisi i lau Sol elana, yaka alonau hi wonawona ge hi sagasaga.
1SA 10:11 Gamagalau bolo Sol hi atena, wana ginol o hi kite inoke hi penelnel-agil hi ba, “Hauna gun i gan Kisi natuna Sol elana? Bi ola iya al palopita avaliya etega?”
1SA 10:12 Tau etega i miminaa to, analiya i lahe i ba, “He palopitau ya, henala tamaliya?” Yaka heliya wali baaba etega hi babaa ola hiwe, “Bi ola Sol iya al palopita avaliya etega.”
1SA 10:13 He Sol i wonawona ge i sagasaga haba, yaka abwe i na i ha oyaa abapowona.
1SA 10:14 Sauga etega Sol tamana talina i nel Sol alona ge wana totuwalali elal i ba, “Ga ku nanawaa?” Anana Sol i lahe i ba, “Ha na donki bolo hi tatayaomal ha loyaagil, yaa nige ha pwapwawal, yaka ha na Samuwela elana.”
1SA 10:15 Inoke tau o i nel i ba, “No wasa ku pem Samuwela ga i ba ola eliyamiu.”
1SA 10:16 Anana Sol i lahe i ba, “I baem eliyama te donki bolo hi tatayaomal iyaka hi pwawal.” Yaa nige i wawasaan te Samuwela i baek elana i ba, “Owa abwe nu tabwa Isileli wali kin.”
1SA 10:17 Sauga etega al Samuwela boda Isileli i yoga gogonil hi na panuwa Mispa ge hi talmilila Yehoba awonaa.
1SA 10:18 Inoke i baek elal i ba, “Yehoba, Isileli wala Yabowaine, i ba ola hiwe: Ya pwamwalimiu Itipita nimaliyaa ya ahemiu ku tagilem Itipita ku nem Kenani. Ge ya pwamwalimiu abalogugui ona elal bolo wali logugui ana gasisi i paanlowagimiu.
1SA 10:19 Yaa bwagana ya pwamwalimiu ami pulowan ge ami nak gegewel elal, he nau wami Yabowaine iyaka ku towaagau. Inoke ku awanun elau ku ba, ‘Wama kin etega nu pem ge ni logugui-agima.’ He ami un ge un, pwahiya ge pwahiya, nuku nem nuku talmilil nau Yehoba maniniwa.”
1SA 10:20 Sauga Samuwela i ba Isileli un ge un hi notagil, yaka Yehoba un Beniyamina i hile.
1SA 10:21 Yaka Samuwela i ba un Beniyamina pwahiya ge pwahiya hi notagil, yaka Yehoba pwahiya Matili i hile. Yaka abwe pwahiya o gamwanaa Yehoba Sol i hile, iya Kisi natuna. Yaa hi loyaloya nige hi pwapwawa.
1SA 10:22 Inoke hi nel Yehoba elana hi ba, “Tab Sol i nem e?” Wali nel i lahe i ba, “E, iyaka i nem, iya iyoho i bunsumi bugubugul gamwaliyaa.”
1SA 10:23 Yaka hi patalelu hi na hi ahe tagilan ge hi en pwatanik i talmilil boda gamwaliyaa. Iya i yapu hot alonau gegewel hi sikala ya te vevelana elana.
1SA 10:24 Yaka Samuwela i baek Isileli gegewel elal i ba, “Ku kite! Tau toto e iya te Yehoba i hile i tabwa wami kin. He nige etega al i gagan boda Isileli gamwalaa i oola iya.” Yaka gegewel hi yoga hi ba, “Wama kin yawalina ni yapu!”
1SA 10:25 Yaka Samuwela kin ali logugui i ba pwamwananal gamagalau elal. Inoke i leli tukan buki etega elana ge i na i teli Yehoba manininaa. Yaka abwe gamagalau i patunal hi sikal wali panuwa tomaha ona elal.
1SA 10:26 He Sol al ge i na wana panuwaa Gibeya, alonau bolau gasigasisel enuna bolo ateliya Yabowaine i pihikan nihi tabwa Sol ana tototoulil.
1SA 10:27 Yaa gamagalau sisigal enuna hi kite lowan inoke hi ba, “Tau ya bosowaina ya ni pwamwalila?” Yaka nige mulolu etega hi pwapwatanik elana. Yaa Sol nige baaba etega i babaunan kaiweliya.
1SA 11:1 Yaka abwe sauga etega boda Amoni wali kin Nahas wana tolohaveyan i ahel, hi na Isileli panuwana Yabesi, iyoho labi Giliyad elana, ge hi mipainan. Inoke Yabesi bolauiliyau gegewel hi na hi baek kin Nahas elana hi ba, “Ta pebabateli-agila alomeyau komiu ta mibubun, yaka naha minaa wam logugui gabulanaa.”
1SA 11:2 Yaa analiya kin Nahas i lahe i ba, “Nigeya! Iyai te ebo gegewemiu nuku talamwagimiu matamiu labena awomiwa na bwana yohil, yaka abwe alomeyau komiu ta pebabateli-agila. Na ginol ola o, yaka Isileli gegewemiu nuku puluwawi.”
1SA 11:3 Yaka Yabesi wali tonowakau hi awanun elana hi ba, “Lan ana gewi seben nu pem ga, inoke wama elopapatuna naha patunal nihi na Isileli gamwana gegewena elal wali wasa nihi pek. Ebo nige etega ni nenem ni lalabema, yaka abwe naha talamwagima eliyam wam nuwatu nu ginol.” Inoke wali awanun Nahas i talamwi.
1SA 11:4 Sauga elopapatuna hi novin Gibeya, Sol wana panuwaa, ge Nahas wana logugui hi wasaan, inoke gamagalau hi lokahin nabi analiya i bwata.
1SA 11:5 He sauga o elana, Sol i neem wana eyowaa i sisikal panuwaa, alonau ge wana bulumwakau bolo i patuwalali-agil wana eyowaa. Inoke kahin bwabwatana i hago, yaka i nel gamagalau enuna elal i ba, “Hauna gun i gan gamagalau elal? Hi bwe ge hi lolokahin?” Yaka wana wasa hi pek i ola to hauna Yabesi wali elopapatuna hi wasaan elal.
1SA 11:6 Sauga wali baaba i hago, yaka Yabowaine Yayaluwana wana gasisi i lau elana ge i huga nabi kin Nahas kaiwena.
1SA 11:7 Yaka bulumwakau labui i ahel i tagapaaligal ge tuwaliya i gotomwatomwa-agil, inoke i pek elopapatuna elal ge i ba hi kalivail pwapwati Isileli gamwana gegewena elal, ge hi ba, “Henala nige ni nonouliulil Sol ge Samuwela eliyaa ge ni hahaveyan boda Amoni elal, he wana bulumwakau nihi gotomwatomwa-agil ni ola hiwe!” Sauga gamagalau baaba o hi hago, inoke Yehoba i palovakun-agil kaiwena wana gasisi hi kiteya Sol elana. Yaka bolau gegewel hi boda pamaisena ge hi tagil toyawa nige etega i miminaa panuwaa.
1SA 11:8 Inoke Sol i pamigogoil panuwa Bisek elana ge i pwawa bolau bolo hi neem Isileli ali gewi tili handeled tausan (300,000), ge bolo hi neem Yuda ali gewi teti tausan (30,000).
1SA 11:9 Inoke hi baek elopapatuna bolo hi neem panuwa Yabesi elana hi ba, “Nuku na nuku baek alomiyau eliyalil te bwaligumwa mulaa abwe alalati bwagatau, ama naha pwamwalimiu.” Sauga elopapatuna hi sikal hi na Yabesi wali wasa hi pek, inoke hi yaliyaya nabi.
1SA 11:10 Yaa hi baek Amoni elal hi ba, “Bwaligumwa naha talamwagima eliyamiu, yaka hauna ku nuwatuan nuku ginol ya.”
1SA 11:11 Sol wana tolohaveyan i walel boda eton, yaka mweluluga kekeisi hot nigeya ga didiga i totomwa te hi vin, hi na hi tuk Amoni wali abaholaviya ge hi mimi lololil ana siga alalati bwagatau. Bolo hi mwal, hi lou waliwali, maisena ge maisena tomaha hi nonoek.
1SA 11:12 Haveyan enaa, yaka Isileli wali tolohaveyan hi nel Samuwela elana hi ba, “Bolau bolo hi ba nige nuwaliya Sol ni tabwa kin heliya ga? U ahel nihi nem eliyama yaka naha tagapaaligal.”
1SA 11:13 Yaa Sol i baek elal i ba, “Nige gamagal etega ta tatagapaaliga, kaiwena lan ebe Yehoba Isileli i pwamwalila ala topihigelgel elal.”
1SA 11:14 Yaka Samuwela i baek gamagalau elal i ba, “Ta na panuwa Gilgal ge ta patunahot te Sol iya wala kin.”
1SA 11:15 Inoke gegewel hi nok, yaka Yehoba manininaa Sol hi patunahot iya i kin. Inoke heliheliyam powonina hi ginol Yehoba manininaa, yaka Sol alonau ge gamagalau hi anan toyawa ge hi yaliyaliyaya.
1SA 12:1 Inoke Samuwela i baek Isileli gegewel elal i ba, “Iyaka ya ginol i ola wami awanun eliyau ge gamagal etega ya teli iya wami kin.
1SA 12:2 He wami kin o sauga ya i houwaagimiu. Nau iyaka ya liki kaunu i puwi, he natuwau bolau heliya iyahe alomiyau. I telipunaa no sauga heval ana siga lan ebe nau ya houwaagimiu.
1SA 12:3 He sauga ya ya talmilil awomiwa. Inoke ebo bugul etega ya ginol panak, yaka nuku ba pamasal Yehoba ge wana hilihili kin mataliyaa. Tab gamagal etega wana bulumwakau ya ahe? O, age etega wana donki ya ahe? Tab gamagal etega ya kakawe ge wana gogomwau ya ahe? O, age etega ana hehegan ya apapanak-an? Tab kakawi manina ya ahe gamagal etega elana inoke nige ana lahi ya giginol? Ebo bugul bolo o etega ya ginol, he no wasa nuku pem yaka na abubun.”
1SA 12:4 Anana hi lahe hi ba, “Nige u kakakawema ge wama gogomwau u aahe, o ebo ama hehegan u aapapanak-an. Ge nige kakawi manina u aahe gamagal etega elana.”
1SA 12:5 Inoke Samuwela i baek elal i ba, “Yehoba alona ge wana hilihili kin wami baaba o iyaka lan ebe hi hago, inoke nihi patunahot te nige no ginol nanakina etega ku pwapwawa.” Yaka anana hi lahe hi ba, “E. I ola. Yehoba wama baaba o iyaka i hago.”
1SA 12:6 Inoke Samuwela i ba vevehe al gamagalau elal i ba, “Yehoba te Mosese ge Eloni i hilel. Iya te tubulau i ahel hi tagilem Itipita.
1SA 12:7 He nuku talmilil Yehoba matanaa, yaka ginol bwabwatal bolo i ginolil tubulau kaiweliya ge komiu kaiwemiu na liwanagil. Inoke eliyana wami gegi na pamasal eliyamiu, kaiwena nuwamiu kin.
1SA 12:8 “He Yakobo alonau natunau ge tubunau hi na Itipita. Baliman hi gewi i mowasi abwe Itipita boda Isileli hi papalomwan-agil, yaka labe kaiwena hi yoga ha Yehoba elana inoke Mosese ge Eloni i patunal elal. Yaka tubulau hi ahel hi tagilem Itipita ge hi nulil hi nem hi miminaa labi ya elana.
1SA 12:9 “Yaa Yehoba, iya tubulau wali Yabowaine, hi nuluwan. Inoke sauga ali topihigelgel hi nem hi lohaveyan elal, yaka i tatalamwagil nimaliyaa. Ali topihigelgel etegana Sisila, panuwa Heisol wali tolohaveyan wali tohouwa, etegana boda Pilistiya, ge etegana labi Mowabi wali kin.
1SA 12:10 Inoke sauga maisena ge maisena tubulau labe kaiwena hi yoyoga ha Yehoba elana hi babaa, ‘Ama iyaka ha gegi, kaiwena am en ha pewa ha kukululuek yabowaine gogoginol Bal ge Astolet elal. He nu pwamwalima ama topihigelgel nimaliyaa, yaka naha kululu elam.’
1SA 12:11 Yaka sauga maisena ge maisena Yehoba gamagal etega i papatuna, etegana Gidiyon, etegana Belaki, etegana Yepta, ge etegana nau Samuwela. Inoke Yehoba i pwamwalimiu ami topihigelgel nimaliyaa ge ku mibubun.
1SA 12:12 “Yaa sauga Nahas, Amoli wali kin, alonau wana tolohaveyan hi nenem nihi lohaveyan eliyamiu, yaka bwagana Yehoba wami Yabowaine iya wami kin, he ku baem eliyau ku ba, ‘Nigeya! Nuwama wama kin ni gan ge ni logugui-agima.’
1SA 12:13 He kin toto ku hile iya hiwe. Ku awanuni, he iya Yehoba iyaka i teli wami kin ge ni logugui-agimiu.
1SA 12:14 Ebo Yehoba nuku lovakunan yaka nuku tapwalolo elana, wana baaba nuku hago ge nige wana logugui nuku totowani, ge ebo alomiu wami kin Yehoba wana kamwasa nuku toulil, inoke nuku mibubun.
1SA 12:15 Yaa ebo nige wana baaba nuku hahago ge ebo wana logugui nuku towani, yaka wana gasisi elana ni apapanak-agimiu ni ola valila tubulau i apapanak-agil.
1SA 12:16 “He nuku talmilil, yaka ginol bwabwatana etega Yehoba i giginol matamiwa nuku kite ni ola hiwe.
1SA 12:17 Sauga ya witi tomwatomwa ana sauga. Ge ku atena kila wala labiya nige kehe ana sauga i oola. Yaa nau na awanun Yehoba elana panuwa ni pagulumwawa ge ni lokehe. Ebo ni ginol ola o, yaka abwe nuku atena te sauga ku awanun wami kin ni gan, he iyaka ku gegi Yehoba matanaa.”
1SA 12:18 Yaka Samuwela i awanun Yehoba elana, inoke lan o panuwa i pagulumwawa ge i lokehe. Inoke gamagalau gegewel Yehoba ge Samuwela hi lovakunagil.
1SA 12:19 Yaka gegewel hi baek Samuwela elana hi ba, “Nu awanun Yehoba wam Yabowaine elana ama wam totuwalali kaiwema yaka bahi naha aaliga. Kaiwena wama gegi ona iyaka ha paetulan te ha awanun wama kin ni gan.”
1SA 12:20 Analiya Samuwela i lahe i ba, “Bahi lovakun! Tunahot gegi bolo ya ku ginolil. Yaa bahi al Yehoba ana en nuku pepek, nuku kululu elana alona ge atemiu bwalibwaligena.
1SA 12:21 Bahi Yehoba nuku eeguluwan ge nuku kukululuek yabowaine gogoginol elal. Heliya bugul bwagabwaga hot, nige bugul waiwaisana etega nihi giginol kaiwemiu ge nige nihi pwapwamwalimiu.
1SA 12:22 Yehoba wana yaliyaya elana i hilemiu iya wana gamagalau. Inoke komiu nige ni teteli yohimiu, kaiwena ebo ni ginol ola, he totona alana ni papuluwawi-an to.
1SA 12:23 Ge nau nige na babakuhu awaawanun kaiwemiu, kaiwena ebo na bakuhu, he iyaka ya gegi Yehoba elana to. I ola al, kamwasa waiwaisana ge sasapona na pankitemiu ge eliyana nuku nanawaa.
1SA 12:24 Yehoba wana ginol bwabwatal bolo i ginolil kaiwemiu nuku nuwatuagil. Inoke nuku lovakunan ge nuku kululu tunahot elana ginebi ge atemiu bwalibwaligena.
1SA 12:25 Yaa ebo gegi nuku mimi awaawaginol, yaka alomiu wami kin Yehoba ni ahek yohimiu labi ya elana.”
1SA 13:1 Sol wana baliman teti (30) te i tabwa kin, yaka Isileli i logugui-agil baliman ana gewi poti tu (42).
1SA 13:2 Sauga etegana bolau ali gewi tausan eton (3,000) i hilel Isileli gamwaliyaa hi tabwa wana tolohaveyan. Tausan eluwa (2,000) i ahel alonau hi miminaa panuwa Mikmas ge Betel ana labi oyana gaganina elana, ge tausan maisena (1,000) i patunal aloliya natuna Diyontan hi miminaa panuwa Gibeya un Beniyamina wali labiya. Yaka bolo i hilel pasogol i patunal hi sikal hi na wali panuwa ona elal.
1SA 13:3 Diyontan alonau wana tolohaveyan hi tuk Pilistiya wali abaholavi toto i minaa Gibeya aloliyau hi lohaveyan ge hi pakokovel. Yaka wali ginol wasana etimwawa i lelu Pilistiya gamwaliyaa. Inoke Sol elopapatuna i patunal hi na Isileli labi gegewena bwagigi hi yuyu, ge hi ba, “Hibilu, nuku laegan!”
1SA 13:4 Yaka Isileli gegewel wali wasa hi pek hi ba, “Sol iyaka i tuk Pilistiya wali abaholavi toto i minaa Gibeya ge i pakokovel, inoke Pilistiya hi huga nabi kila Isileli elala.” Ge hi ba al bolau nihi migogo Sol elana panuwa Gilgal. Inoke hi ginol ola.
1SA 13:5 He Pilistiya al wali tolohaveyan hi bugul papahel ge avaliyau Isileli nihi lohaveyan. Wali waga momomol ali gewi tausan eton (3,000), tolohaveyan bolo hi gaiheya elal ali gewi sikis tausan (6,000) ge bolo hi nawaa aeliyaa ali gewi i ola gilesa talbwasiya. Inoke hi na hi holaviya panuwa Mikmas, Bet-Aben labena nati.
1SA 13:6 Isileli hi kite te ali pulowan i bwata, kaiwena Pilistiya hi gewi nabi, heliya nige hi gegewi. Inoke enuna hi na hi bunsumi pat golinaa, ebwakil ge pat gamwaliyaa, bilibili golinaa ge wewel kenken elal.
1SA 13:7 Ge enuna wewel Yolidani hi kalapanet-an hi na un Gada wali labiya ge labi Giliyad. Yaa Sol i minaa panuwa Gilgal, yaka tolohaveyan gegewel bolo alonau, lovakun kaiwena hi ginuginu.
1SA 13:8 Lan seben i matamatan Samuwela wana sauga vin kaiwena, yaa Samuwela nige i nenem. Inoke tolohaveyan hi egoegon ge Sol hi eguluwan.
1SA 13:9 Yaka i ba, “Bwasumu toto ta popowon pwabwalige ge bolo ta popowon-agil heliheliyam powonina ku pwatanim eliyau.” Hi ginol ola, inoke totona bwasumu i powonan pwabwalige Yehoba elana.
1SA 13:10 He Sol powon o abwe i ginol haba, yaka Samuwela i vin. Inoke Sol i na i kite ge alona hi mulolu.
1SA 13:11 Yaka Samuwela i nel elana i ba, “Hauna gun u ginol e?” Anana i lahe i ba, “Ya kite tolohaveyan iyaka hi egoegon ge hi eguluwagau, ge owa nige u vivin wam sauga vin elana. I ola al, ya atena Pilistiya wali tolohaveyan iyaka hi migogo panuwa Mikmas,
1SA 13:12 yaka ya ba, ‘Nasi nihi loem te Gilgal ge nihi haveyan eliyama, yaa nigeya ga ya aawanun Yehoba elana labe kaiwena.’ Inoke o puwapuwala ya te bwasumu ya powonan pwabwalige Yehoba elana, kaiwena nige bugul etega al bosowaiu ge na ginol.”
1SA 13:13 Yaka Samuwela i baek elana i ba, “U sigasiga hot! Logugui toto Yehoba wala Yabowaine i pewa nige u hehenapu-an. Binimala nu henapuan, inoke wam abalogugui ni pagasisi ge tubutubumwau nihi tologugui Isileli elana sauga gegewena nige ni momowasi.
1SA 13:14 Yaa nasi nige wam abalogugui ni mimihot. He kaiwena Yehoba wana logugui nige u hehenapu-an, inoke tunahot Yehoba tau toto iya nunuwana, abwe ni hile ge ni teli wana gamagalau wali tohouwa.”
1SA 13:15 Inoke abwe Samuwela panuwa Gilgal i eguluwan ge i nawanawa. Yaka Sol alonau wana tolohaveyan hi egon nihi na labi toto Pilistiya wali tolohaveyan hi miminaa. Inoke Gilgal hi eguluwan hi na Gibeya un Beniyamina wali labiya. Yaka tolohaveyan bolo hi miminaa eliyana i vasilel, ali gewi sikis handeled (600).
1SA 13:16 Inoke Sol ge natuna Diyontan, avaliyau ge wali tolohaveyan, hi holaviya Gibeya un Beniyamina wali labiya. Yaa Pilistiya wali tolohaveyan hi holaviya panuwa Mikmas.
1SA 13:17 Pilistiya pwahin eton hi papatunal hi tatagila wali abaholaviya hi nana Isileli wali panuwa tomaha elal, yaka aliya ge wali bugubugul hi kakaluoel. Pwahin etegana hi tatagilik hi nonoek kamwasa toto i na Opela labi Suwal,
1SA 13:18 pwahin eluwana hi lolok hi nonoek kamwasa toto i na Bet-Holon, ge pwahin etonina hi nonoek kamwasa toto i na manaoyaoya toto awona i noek Seboim Opopwina ge labi kekevana elana.
1SA 13:19 He saugena o, nige gamagal etega i gagan Isileli wali labi gamwanaa toto bosowaina aiyan ni tuwalali-an. Pilistiya nige hi tatalam tuwalali ololana o Isileli nihi ginol, kaiwena hi ba, “Bahi Hibilu wali haveyan kilepana ge gau nihi giginolil!”
1SA 13:20 (Inoke ebo Isileli wali egiyagiyal, matok, kenumu o ebo witi ana etomwatomwa mataliya ni but, nihi noahel nihi lau Pilistiya wali labiya ge nihi pek nihi vagalel.
1SA 13:21 Pilistiya wali mola hi teli heyan. Ebo egiyagiyal o matok mataliya nihi vagale, molana mani silba ana bwata eit glem. Ebo pok bwabwatana o kenumu mataliya nihi vagale o ebo bulumakau ali elopetaki nihi abubun, molana mani silba ana bwata glem esopali.)
1SA 13:22 Inoke lohaveyan ana lan elana, Isileli wali tolohaveyan gegewel nige wali haveyan kilepana ge gau i gagan, iyai te Sol ge natuna Diyontan.
1SA 13:23 Pilistiya wali tolohaveyan hi na hi holaviya opop pwatanaa toto Mikmas ana labiya. He opop o iya kamwasa abanosola etega.
1SA 14:1 Lan etega Sol natuna Diyontan i baek heval toto wana elohaveyan ana tokaval elana i ba, “U nem ta egon opop ta nopanetan ta na Pilistiya wali abaholaviya.” Yaa nige tamana wana wasa i pepek.
1SA 14:2 Saugena o Sol i miminaa abwakil pomaglenet gabulanaa awan Miglon elana panuwa Gibeya tolinaa. Tolohaveyan bolo alonau ali gewi sikis handeled (600).
1SA 14:3 He topowon Ahaidiya iyoho gamwaliyaa holahola ipod i galoi. Ahaidiya iya Ikabod talina Ahitub natuna. Ahitub iya Pinehas natuna, ge Pinehas iya Ilai natuna, Ilai iya valila i topowon Yehoba elana panuwa Sailo. Yaa nige gamagal etega i aatena te Diyontan iyaka i egon.
1SA 14:4 Opop toto Diyontan nuwana ni nopanetan ni na Pilistiya wali abaholaviya bebena labui hi lebwalebwal. Lebwalebwal etega alana Bosese ge eluwana alana Sene.
1SA 14:5 Etega i minek opop labena aluwabwa panuwa Mikmas gegelinaa, ge etega i minek labena yavanaa panuwa Gibeya gegelinaa.
1SA 14:6 Diyontan i baek wana elohaveyan ana tokaval elana i ba, “U nem ta egon opop ta nopanetan ta na Pilistiya wali abaholaviya, heliya nige Yehoba hi aatena ge nige gotomwa yoho paganina hi aahe. Tabam nasi Yehoba bugul etega ni ginol kaiwela. Bwagana ebo ta gewi o ebo nige ta gegewi, nige bugul etega bosowaina Yehoba ni kaus ge tage nige ni lalabela ge ta papakokovel.”
1SA 14:7 Yaka anana i lahe i ba, “Hauna u nuwatuan, he nu ginol ya! Ta nowa! Ya talamwagau alou owa ya!”
1SA 14:8 Inoke Diyontan i ba, “I waisi! Ta nopanet ge ta pamasalila Pilistiya nihi kitela.
1SA 14:9 Ebo nihi baem elala nihi ba, ‘Ku matamatana tei ana siga naha nowa eliyamiu,’ yaka ta talmilil ya abalaa.
1SA 14:10 Yaa ebo nihi ba, ‘Ku nem ku ha eliyama,’ inoke ta ginol ola to. Ebo ni masal ola o, he wala etotohi to Yehoba iyaka i telel nimalaa ge nasi ta pakokovel.”
1SA 14:11 Inoke ali toto labui hi nopanet ge hi pamasalil Pilistiya wali tolohaveyan hi kitel, yaka hi talawasi-agil hi ba, “Ku kite! Hibilu abwe hi yawal tagilem gola wali ababunsumiya.”
1SA 14:12 Yaka hi yoga lau Diyontan ge ana tolabe heval elal hi ba, “Ku hem elama ge naha pahenapomiu.” Inoke Diyontan i baek wana elohaveyan ana tokaval elana i ba, “Na mwena houwa, yaka nu mwena uliulil ewa, kaiwena Yehoba iyaka Pilistiya i telel Isileli nimalaa ge nasi ta pakokovel.”
1SA 14:13 Yaka i mwena hek lebwalebwala ge ana tolabe heval i mwena uliulil enaa. Inoke abwe Diyontan Pilistiya wali tolohaveyan enuna i tagapasogol, yaka ana tolabe heval i nouliulil ge i gopapaaliga-agil.
1SA 14:14 Haveyan houwan o elana Diyontan alona ge wana elohaveyan ana tokaval Pilistiya ali gewi tuwenti (20) hi lolil labi kekeisi etega gamwanaa.
1SA 14:15 Yaka Pilistiya wali tolohaveyan gegewel, bolo hi minaa abaholaviya ge bolo hi tagil hi kaluoyaoya, hi lovakun nabi ge nuwaliya i gewagewa. I ola al sauga o mwaniknik i masal. He Yehoba wana ginol eliyana te hi lovakun nabi.
1SA 14:16 Sol wana tolohaveyan, bolo i telel Pilistiya ali topekiti, heliya iyoho Gibeya un Beniyamina wali labiya, hi kite Pilistiya hi lou waliwali labi tomaha tomaha elal.
1SA 14:17 Yaka hi na Sol wana wasa hi pek, inoke i baek bolo alonau elal i ba, “Tolohaveyan gegewel ku yoga gogonil, yaka nuku kite henalau hi eguluwagila ge hi na hi haveyan Pilistiya elal.” Hi ginol ola o, inoke hi pwawa te Diyontan alona ge wana elohaveyan ana tokaval nige hi gagan.
1SA 14:18 Yaka Sol i baek topowon Ahaidiya elana i ba, “Am holahola ipod u galoi ge u nem elau.” (He saugena o Ahaidiya holahola ipod i gagaloi boda Isileli mataliyaa.)
1SA 14:19 Inoke topowon i nok, yaa Sol iyoho ya i baaba elana, yaka Pilistiya wali lovakun ge wali nuwa gewagewa i bwabwata nawa ge hi gan yogayoga wali abaholaviya. Inoke i ba, “Ni ola ya! Iyaka nige sauga i gagan tage Yehoba wana nuwatu ta loyaan!”
1SA 14:20 Inoke Sol alonau ge wana tolohaveyan hi nok hi na hi tuk haveyana. Hi pwawa te Pilistiya nuwaliya i gewagewa nabi, wali haveyan kilepana elana avaliyau hi gopapaaliga-agil.
1SA 14:21 Hibilu bolo valila hi na hi tubwiek Pilistiya elal ge hi na hi minaa wali abaholaviya, hi mipil hi tubwi wali pan Isileli elal, bolo avaliyau Sol ge Diyontan.
1SA 14:22 I ola al, bolo valila hi lou hi na hi bunsumi un Ipileimi wali labi oyana gaganina elana, wasa hi hago te Pilistiya hi lou, inoke heliya al hi petaki Pilistiya eliyaa.
1SA 14:23 Yaka hi mimi hahaveyan ya hi na panuwa Bet-Aben hi eguluwan ge hi nok al. Inoke lan o elana Yehoba Isileli i pwamwalil ali topihigelgel elal.
1SA 14:24 Mulaa abwe hi na haveyana, Sol lopwal gasigasisena iyaka i baunanik elal i ba, “Bahi tolohaveyan etega aanan ni aan ga ana siga na lohaveyan lahi o topihigelgel elal. Ebo henala no logugui ya nige ni hehenapuan ge aanan ni an mulaa abwe sabwelu ni lobek, he Yehoba ni nuwamutan.” Inoke toto o kaiwena Isileli wali tolohaveyan nige aanan etega hi aan, yaka lan o elana galebu kaiwena tuwaliya i sasawowol.
1SA 14:25 Sauga heliya iyoho hi pepetaki, gegewel hi na hi nosolaa ula etega gamwanaa ge luvi ali pom hi gewi hi kitel bilibiliya.
1SA 14:26 Hi kite luvi i sulusulu tagil ali pom elal, yaa nige tolohaveyan etega i aahe i iim, kaiwena Sol wana lopwal gasigasisena hi lovakunan.
1SA 14:27 Yaa Diyontan nige tamana wana lopwal wasana i hahago. Inoke wana suki buhuna i paelu tukan luvi ana pom etega gamwanaa, yaka suina enuna i ahe i im, ge tuwana i gasisi.
1SA 14:28 Inoke tolohaveyan aloliya etega i baek elana i ba, “Tamwam lopwal gasigasisena i baunanim eliyama i ba, ‘Ebo lan ebe tolohaveyan etega aanan ni an, Yehoba ni nuwamutan.’ Heiya te kaiwena gegewema tuwama i sasawowol.”
1SA 14:29 Yaka anana Diyontan i lahe i ba, “Nam wana lopwal kila Isileli ala pulowan i pwabwata. He ku kiteyau! Luvi suina kekeisi ya im inoke tuwau i gasisi al.
1SA 14:30 Binimala tolohaveyan ni talamwagila aanan toto ta pwawa ala topihigelgel hi lou luwai ta an! He binimala ni ola o, bosowaila Pilistiya nihi gewi al ta lolil.”
1SA 14:31 Inoke lan bwabwaligena o Isileli Pilistiya hi takel ge hi mimi lololil, i telipunaa panuwa Mikmas i na ana siga Aiyalon. Yaka galebu kaiwena tuwaliya i sasawowol.
1SA 14:32 Inoke sauga sabwelu iyaka i lobek, etimwawa hi na bugubugul elal bolo hi oem haveyana, yaka sipi, bulumwakau ge bulumwakau natuliyau hi ahel. Inoke hi loliliya to labi o elana. Yaa nige saliyaliya hi papasulu i lolohaba ga, inoke bunum salisaliyana hi ahe hi liga hi an.
1SA 14:33 Yaka Sol wana wasa hi pek hi ba, “Tolohaveyan hi gegi Yehoba elana, kaiwena bunum salisaliyana hi an.” Sauga Sol wasa o i hago, inoke i ba, “Komiu toawatautau, logugui ku leke! Sauga ya pat bwabwatana etega ku pakul pwatanim eliyau.”
1SA 14:34 Yaka i baek elal i ba, “Ku nok tolohaveyan gamwaliyaa ge ku baek elal wali bulumwakau ge sipi nihi pwatanim te eliyau. Yaka nihi lolil pat ya pwatanaa ge saliyaliya ni lohaba, inoke abwe bunumwiliya nihi liga ge nihi an. Bahi Yehoba wana logugui nihi leleke ge bunum salisaliyana nihi aan.” Inoke bulin o tolohaveyan gegewel wali bulumwakau hi pwatanik ge hi loliliya to.
1SA 14:35 Inoke Sol pat o abapowon i ginoliya ge eliyana bwasumu bolo o hi powonagil Yehoba elana. He abwe pamaisena te abapowon i ginol.
1SA 14:36 Yaka Sol i baek wana tolohaveyan elalil i ba, “Bulin e ta na ta lau ta petaki Pilistiya eliyaa, yaka wali bugubugul ta kaluoyaoya-an ana siga lan ni gan mweluluga. He ta lolil habal, bahi etega ni mwamwal.” Anana hi lahe hi ba, “He nu ginol ni ola wam nuwatu.” Yaa topowon Ahaidiya i ba, “Yabowaine wana nuwatu ta loyaan ga.”
1SA 14:37 Inoke Sol Yabowaine i neli i ola hiwe: “Na lopetaki Pilistiya eliyaa o ebo bahiwa? Tab nu telel nimameya ge naha pakokovel?” Yaa bulin o elana Yabowaine nige Sol wana nel i lalahe.
1SA 14:38 Yaka Sol tolohaveyan wali tohouwa gegewel i yogaagil ge i ba, “Ku nem ta loya henala gegi i ginol lan ebe ge hauna wana gegi.
1SA 14:39 Ya papasila Yehoba yawalina gaganina alanaa, iya Isileli wala Topwamwal, henala ta pwawa gegi i ginol, bwagana ebo natu Diyontan, nasi ni aliga.” Yaa nige gamagal etega anana i lalahe.
1SA 14:40 Inoke Sol i baek tolohaveyan elal i ba, “Komiu nuku talmililek huwo, nau ge natu Diyontan naha talmililem hiwe.” Yaka anana hi lahe hi ba, “He nu ginol ni ola wam nuwatu.”
1SA 14:41 Yaka Sol i baek Yehoba, Isileli wali Yabowaine elana i ba, “Yehoba, hauna kaiwena ge bulin ebe nige no nel u lalahe? Ebo nak puna i minaa nau ge Diyontan elama, he nu pamasal pat Ulim elana, yaa ebo i minaa tolohaveyan elal, he nu pamasal pat Tamim elana.” Inoke topowon pat bolo o i patuwalali ge i pwawa nak i minaa Sol ge Diyontan elal, nige i miminaa tolohaveyan elal.
1SA 14:42 Yaka Sol i ba, “Pat u patuwalali al nau ge natu Diyontan eliyama.” Inoke i ginol ola ge i pwawa te Diyontan iya gegi puna.
1SA 14:43 Sol i baek Diyontan elana i ba, “No wasa u pem hauna u ginol.” Anana i lahe i ba, “He no suki buhuna ya paelu tukan luvi ana pom etega gamwanaa, yaka suina kekeisi ya im bose. He nau hiwe ya talam na aliga.”
1SA 14:44 Yaka Sol i ba, “E natu, tunahot nu aliga. Ebo nigeya, ya awanun Yehoba lahi pupulowanina hot ni ginol elau.”
1SA 14:45 Yaa tolohaveyan hi baek Sol elana hi ba, “Diyontan iya te kila Isileli i pwamwalila! Inoke nasi nu ba ni aliga? Bahiwa! Ha papasila Yehoba yawalina gaganina alanaa, nige tuwana gabomwina kekeisi etega ni nanak. Kaiwena lan ebe Yehoba i labe ge ginol bwabwatana i ginol.” Yaka Diyontan hi sokal nige i aaliga.
1SA 14:46 Inoke Sol i bakuhu nige al Pilistiya i tatakel, ge Pilistiya hi sikalan wali labiya.
1SA 14:47 Sauga Sol i tabwa Isileli wali kin ge iyaka i mibubun abamina o eliyana, yaka i lohaveyan Isileli ali topihigelgel, bolo hi mipainagil labi tomaha ge tomaha elal: Mowabi, Amoni, Idom, Soba ana kin ona avaliyau wali gamagalau, ge Pilistiya. Hauna labi ni haveyan noek, yaka ana topihigelgel ni pakokovel ge ni apapanak-agil.
1SA 14:48 I ola al, alona wana atimatuwa i haveyan gagasisi ge Amaleki i pakokovel. Inoke Isileli i pwamwalil ali topihigelgel nimaliyaa, bolo valila hi haveyan elal ge wali bugubugul hi kaluoel.
1SA 14:49 He Sol natunau bolau alaliya i ola hiwe: Diyontan, Isbi ge Malki-Suwa. Natunau yowau labui, toto bwabwatana alana Melab ge kekeisena alana Mikal.
1SA 14:50 Sol lagona alana Ahinowam, iya Ahimas natuna. Wana tolohaveyan wali tohouwa alana Abna, iya Sol tamana talina alana Nel natuna.
1SA 14:51 Sol tamana Kisi, ge Abna tamana Nel, heliya tonowak Abiyel natunau.
1SA 14:52 He Sol yawalina ana sauga bwalibwaligena, alonau ge wana tolohaveyan hi lohalohaveyan gagasisi Pilistiya elal. Ebo Isileli bolauiliyau enuna i kitel ateliya i matuwa ge hi gasisi, yaka ni ahel tukagil nihi tabwa wana tolohaveyan hot.
1SA 15:1 Sauga etega Samuwela i baek Sol elana i ba, “Nau te valila Yehoba i patunau enonu ya hol kokowamwa ge u tabwa wana gamagalau Isileli wali kin. He nu laegan wasa toto i neem elana kaiwem na baunaniwa.
1SA 15:2 Yehoba Togasisi Hot i ba ola hiwe: ‘Boda Amaleki na lahel, kaiwena tubuliyau valila Isileli tubumiyau wali kamwasa hi mikaus ge hi haveyan elal sauga hi tagilem Itipita.
1SA 15:3 He alomwau wam tolohaveyan nuku na nuku haveyan elal. Heliya ge wali bugubugul gegewena iyaka ya ba pwatanem elau, inoke nuku apapanak-agil. Wali bolau, yowau ge wawayau gegewel, i ola al wali bulumwakau, sipi, kamel ge donki nuku gopapaaliga-agil. Bahi yawaliliya nuku pwapwamwal.’”
1SA 15:4 Sol baaba o i hago inoke wana tolohaveyan i yogaagil ge i pamigogoil panuwa Telem elana. Bolo i aheliya Isileli ali un gamwaliyaa ali gewi tu handeled tausan (200,000), ge bolo i aheliya un Yuda elana ali gewi ten tausan (10,000).
1SA 15:5 Yaka i nulil ge hi na Amaleki wali panuwa bwabwatana ge hi bunsumi sinawel etega opopwina gamwanaa hi matamatan wali sauga waiwaisana etega kaiwena.
1SA 15:6 Inoke Sol wasa i patuna boda Keni elal bolo hi miminaa Amaleki gamwaliyaa, i ba, “Labi ya nuku eguluwan, yaka bahi alomiyau ge Amaleki na apapanak-agimiu. Kaiwena valila tubumiyau ama tubumeyau hi mulolu-agil sauga hi tagilem Itipita ge hi nem labi ya elana.” Yaka boda Keni Amaleki hi miluwagil.
1SA 15:7 Inoke Sol alonau ge wana tolohaveyan hi tuk Amaleki elal ge hi pakokovel, hi telipunaa panuwa Havila hi na ali siga panuwa Sul, Itipita labena nati.
1SA 15:8 Amaleki gegewel haveyan kilepana elana hi apapanak-agil, yaa wali kin Eigag hi lib ge hi ahe.
1SA 15:9 He Eigag yawalina hi pwamwal, i ola al sipi ge bulumwakau waiwaisal, aloliyau ge natuliyau tatabwal. Bugubugul gegewel bolo waiwaisal hi bugulagil. Bwagana Yehoba i ba pwatanek iya elana, he hi ahe, nige nuwaliya i oola nihi apapanak-agil. Yaa bwasumu bolo hi pweyata ge bugubugul bolo nige nuwaliya i nonoek, gegewel hi apapanak-agil.
1SA 15:10 Yaka Yehoba i baek Samuwela elana i ba,
1SA 15:11 “Nuwau i nak te ibwe valila Sol ya teli i tabwa kin, kaiwena o en i pem ge no baaba nige i papaolaolaek.” Samuwela baaba o i hago inoke i nuwanuwatu nabi, yaka bulin bwabwaligena o i awawanun nabinabi Yehoba elana.
1SA 15:12 Lan i gan mweluluga kekeisi, Samuwela i lut i na Sol i loyaan. Gamagalau hi baek elana hi ba, “Sol i na panuwa Kamel ge pat etega i pamilil alana ana tobal etotohina, yaka abwe i na i lau panuwa Gilgal.”
1SA 15:13 Sauga Samuwela i na Sol i pwawa, inoke Sol i baek elana i ba, “Yehoba ni mulolu-agiwa! He wana baaba gegewena iyaka ya paolaolaek.”
1SA 15:14 Yaa Samuwela i baek elana i ba, “Ebo i ola o, ga i ola sipi ge bulumwakau wali kahikahin ya hago tanawa?”
1SA 15:15 Anana Sol i lahe i ba, “Tolohaveyan hi aheliya Amaleki elal. He sipi ge bulumwakau bolo waiwaisal hot yawaliliya hi pwamwal tage nihi powonagil Yehoba wam Yabowaine elana. Yaa gegewel al iyaka ha apapanak-agil.”
1SA 15:16 Yaka Samuwela i baek elana i ba, “U bakuhu! Wam wasa ga na pewa hauna gun bulin Yehoba i baunanim kaiwem.” Anana Sol i lahe i ba, “He u ba na hago.”
1SA 15:17 Inoke Samuwela i baek elana i ba, “Bwagana valila u nuwatu tage gamagal bwagabwaga owa, yaa u tabwa Isileli ali un wali tohouwa, age? He Yehoba i hilewa wali kin.
1SA 15:18 Yaka i patunawa tuwalali etega nu ginol, i baewa elam i ba, ‘Nu na nu haveyan Amaleki, boda nanakil elal. Heliya ge wali bugubugul gegewena iyaka ya ba pwatanem elau, inoke nu apapanak-agil ana siga nu pwamowasel.’
1SA 15:19 Hauna kaiwena nige wana baaba u hehenapu-an? Hauna kaiwena u gegi matanaa ge etimwawa u na Amaleki wali bugubugul u bugulan kaiwem?”
1SA 15:20 Yaa anana Sol i lahe i ba, “Yehoba wana baaba ya henapuan ya! Tuwalali toto iya i patunau na ginol, he ya ginol. Amaleki ya apapanak-agil, yaka wali kin Eigag ya lib ge ya pwatanim.
1SA 15:21 Bugul bolo Yabowaine i ba pwatanek iya elana gamwaliyaa, tolohaveyan sipi ge bulumwakau bolo waiwaisal hot hi bugulan ge hi pwatanim te Gilgal tage nihi powonan Yehoba wam Yabowaine elana.”
1SA 15:22 Yaa anana Samuwela i lahe i ba, “Hauna ginol toto Yehoba i yaliyaya-an hot: bwasumu ta powonan pwabwaligel ge powon ona ta ginolil,   o ebo wana baaba ta hago? He wana baaba ta hago i waisi lake te bwasumu ta powonagil,   ge anana ta laeganan i waisi lake te sipi posana ta ton elana.
1SA 15:23 Ebo ta awatautau Yehoba elana, gegina i ola ya te ta olaolal,   ge ebo ta hanaha iya elana, nakina i ola ya te ta kukululuek gogoginol elal. Kaiwena Yehoba wana baaba iyaka u towani,   he iya iyaka i towaagiwa nige al ni aawa kin-agiwa.”
1SA 15:24 Yaka anana Sol i lahe i ba, “E, iyaka ya gegi. Yehoba wana baaba ge owa wam logugui nige ya hehenapuan. Tolohaveyan ya lovakunagil inoke ya ginol ola wali nuwatu.
1SA 15:25 He ya awanun eliyam no gegi nu nuwayoho, yaka alou owa ta sikal tolohaveyan elal ge na tapwalolo Yehoba elana.”
1SA 15:26 Yaa Samuwela i baek elana i ba, “Nigeya! Nige na nonowa. He Yehoba wana baaba iyaka u towani, inoke iya iyaka i towaagiwa nige al ni aawa kin-agiwa ge Isileli nu lologugui-agil.”
1SA 15:27 Yaka Samuwela i tagena pil tage ni noegon, yaa ana holahola yayapona buhuna Sol i pihikan momol yaka i kukuleli.
1SA 15:28 Inoke Samuwela i baek elana i ba, “He lan ebe Yehoba iyaka Isileli ana abalogugui i kukuyoho elam, ge i pek alom etega elana toto i waisi lakewa.
1SA 15:29 Isileli ana Yabowaine wawasana iya nige i kakakawi o ebo wana nuwatu i pipil. Kaiwena iya nige gamagal ololana kila i oola ge tage wana nuwatu ni pil.”
1SA 15:30 Anana Sol i lahe i ba, “Iyaka ya gegi. Yaa tab bosowaina nu awatauwagau no gamagalau Isileli avaliyau wali tonowakau mataliyaa? Alou owa ta sikal ge na tapwalolo Yehoba wam Yabowaine elana.”
1SA 15:31 Yaka Samuwela i sikal alona, inoke Sol i tapwalolo Yehoba elana.
1SA 15:32 Yaka Samuwela i ba, “Amaleki wali kin Eigag ku pwatanim elau.” Sauga hi pwatanik, alona ge wana atimatuwa i nok, kaiwena i nuwatu i ba, “Iyaka nige nihi lololau.”
1SA 15:33 Yaa Samuwela i baek elana i ba, “Wam haveyan kilepana elana gamagalau u lolil yaka yowau hi gewi nige natuliyau hi gagan,   inoke i ola to, nau na loliwa yaka hinam nige natuna ni gagan.” Yaka Samuwela Eigag i gopaaliga abapowon awonaa panuwa Gilgal elana.
1SA 15:34 Inoke Samuwela i egon i na wana panuwaa Lama, ge Sol i sikal wana limiya iyoho wana panuwaa Gibeya.
1SA 15:35 He lan o i na ana siga Samuwela i aliga, nige sauga etega i nana Sol i kikite, yaa baena i lolonuwanak. Yaka Yehoba nuwana i nak te ibwe valila Sol i teli i tabwa kin ge Isileli i logugui-agil.
1SA 16:1 Inoke Yehoba i baek Samuwela elana i ba, “Sauga ana yapu ga ni ola ge nu lonuwanak Sol baena? Iyaka ya towani nige al na aawa kini ge Isileli ni lologugui-agil. He olibe enonona nu holek wam patuna toto sipi ali hon hi ginoliya nu pakalaopop, yaka nu ahe ge nu egon. Ya papatunawa nu na panuwa Bedeliyema tonowak Diyesi elana, kaiwena natunau bolau gamwaliyaa etega iyaka ya hile ni tabwa kin.”
1SA 16:2 Anana Samuwela i lahe i ba, “Nige bosowaina na ginol ola to! Ebo Sol wasau ni hago, nasi ni lopaaligau.” Inoke Yehoba i baek elana i ba, “Bulumwakau natuna yovana etega nu ahe ge alom nuku nok, yaka nu ba, ‘Ya nem na powon Yehoba elana.’
1SA 16:3 Diyesi ana baaba nu patuna ni nem powon ge enona elana, yaka abwe na ba elam hauna gun nu ginol. He natuna toto na pankitewa, enonu nu hol kokowanaa kaiweu.”
1SA 16:4 Yaka Samuwela i ginol i ola Yehoba hauna gun i baunan elana. Sauga i vin Bedeliyema, yaka tonowakiliyau hi nok elana ginebi wali ginu ge hi neli hi ba, “Wam nem eliyama ginebi ge wam laumwal?”
1SA 16:5 Yaka analiya i lahe i ba, “E, ginebi ge no laumwal. Ya nem na powon Yehoba elana. He nuku abubunimiu nuku yanayana tapwalolo kaiwena, yaka nuku nem alowau komiu ta na powon ge enona elana.” Inoke Diyesi alonau ge natunau bolau ali abububun paganina Samuwela i ginol, ge i ba heliya al nihi nok.
1SA 16:6 Sauga hi na hi vinan, yaka Samuwela matana i nok Eliyab i kite, iya Diyesi natuna tauina gamaun. Inoke i nuwatu i ba, “Tunahot Yehoba wana hilihili gamagalina te i taltalmilil Yehoba manininaa e.”
1SA 16:7 Yaa Yehoba i baek elana i ba, “Bahi nuwam ni nonoek ana awa ana waisi ge wana yapu elana, kaiwena iya iyaka ya towani. No hilihili nige i oola komiu gamagal wami hilihili. Komiu awa toto noleleya te ku gagayawa-an, yaa nau Yehoba ati te ya gagayawa-an.”
1SA 16:8 Inoke Diyesi Abinadab i yogaan ge i ba i nawa nok Samuwela manininaa. Yaa Samuwela i ba, “Iya al ge Yehoba nige i hihile.”
1SA 16:9 Yaka Diyesi i ba Sama i nawa nok Samuwela manininaa. Inoke Samuwela i ba, “Toto al ge Yehoba nige i hihile.”
1SA 16:10 Diyesi i giginol ola to, ana siga natunau bolau ali gewi seben hi nawa nok Samuwela manininaa. Yaa Samuwela i baek elana i ba, “Natumwau bolo ya nige etega Yehoba i hihile.”
1SA 16:11 Yaka i nel elana i ba, “Natumwau bolau ali gewi iyai ya e?” Anana Diyesi i lahe i ba, “Ali melumelu iyoho uleya, iya sipi i mamatahikagil.” Yaka Samuwela i baek elana i ba, “Ana baaba u patuna ni nem. Nige ta mimisiyo ge powon enona ta aan ana siga ni vin.”
1SA 16:12 Inoke Diyesi gamagal etega i patuna i na i en pwatanik elal. Tuwana i sapusapu ge maninina ana awa i waisi. Yaka Yehoba i baek Samuwela elana i ba, “He iya te, u nok ge enonu u hol kokowanaa.”
1SA 16:13 Inoke Samuwela olibe enonona ana patuna i ahe ge i hol Deibid kokowanaa talinau mataliyaa. Yaka Yehoba Yayaluwana wana gasisi i lau i minaa elana, i telipunaa lan o ge i nok. Yaka abwe Samuwela i sikal i na wana panuwaa Lama.
1SA 16:14 Yehoba Yayaluwana iyaka Sol i miluwai, ge yayaluwa toapapanak etega i noem Yehoba elana ge i papalovakuni.
1SA 16:15 Inoke wana totuwalali hi baek elana hi ba, “He yayaluwa toapapanak etega i noem Yabowaine elana ge i papalovakuniwa.
1SA 16:16 Tonowak, nu ba ama wam totuwalali naha na gamagal etega naha loyaan toto hapi ana galagalavenu i atena. Yaka ebo yayaluwa toapapanak wana gasisi ni mamasal eliyam, inoke hapi ni lolol ge amnam ni wawaisi.”
1SA 16:17 Inoke i baek elal i ba, “I waisi, nuku na gamagal etega nuku loyaan toto hapi ana lolol i atena bubun ge nuku en pwatanim elau.”
1SA 16:18 Yaka anana totuwalali avaliya etega i lahe i ba, “Diyesi Bedeliyema gamagalina natuna tauina etega ya kite, hapi ana lolol i atena. Iya tolohaveyan gasigasisena, toawabaaba ge i hebubun. He Yehoba i minaa elana.”
1SA 16:19 Yaka Sol elopapatuna i patunal hi na Diyesi elana ge hi ba, “Sol i ba natum Deibid, iya sipi ali tomatahikan, nu patuna elana.”
1SA 16:20 Inoke Diyesi Deibid i patuna i na Sol elana, ginebi donki etega beleid hi usan pwatanaa, oine patuna maisena ge goti natuna etega.
1SA 16:21 Sauga i vin, yaka Sol i ahe tukan i tabwa wana totuwalali. I nunuwana-an bubun, inoke abwe i hile i tabwa wana elohaveyan ana tokaval etega.
1SA 16:22 Yaka baaba i patuna Diyesi elana i ba, “Ya yaliyaya nabi Deibid kaiwena. Nu talamwan ni minaa elau ge ni tuwalali kaiweu.”
1SA 16:23 Sauga ebo yayaluwa toapapanak toto i noem Yabowaine elana wana gasisi i mamasal, yaka Deibid wana hapi i lolol, inoke yayaluwa toapapanak Sol i mimiluwai ge amnana i wawaisi al.
1SA 17:1 Pilistiya wali tolohaveyan haveyan kaiwena hi pamigogoil panuwa Soko Yuda wali labiya. Yaka hi holaviya panuwa Epes-Damim, Aseka ge Soko ali luwaluwala.
1SA 17:2 Inoke Sol alonau ge wana tolohaveyan hi migogo Elaa abwabwina elana ge hi holaviya to, yaka hi mivatal avaliyau Pilistiya nihi lohaveyan.
1SA 17:3 He Pilistiya hi minaa oya etega elana ge Isileli hi minek eluwana elana, yaka abwab i minaa ali luwaluwala.
1SA 17:4 Pilistiya wali toasiyala etega alana Golaiya Gat gamagalina, i notagilem wali abaholaviya. Ana yapu kelaubwa ni ola tili (3) mita.
1SA 17:5 Ana pepem gasigasisena kopa hi ginoliya i pom kokowanaa, ge babagalina ana eteli kaus kopa hi ginoliya ana pulowan i ola pipti seben kiloglem (57 kg).
1SA 17:6 Aena lamwana ana ekaukaus kopa hi ginoliya, ge gau kekeisi etega kopa hi ginoliya i minaa abanaa i pakuki eputetenaa.
1SA 17:7 Wana gau bwabwatana nimana i tut hot ge matana aiyan ana pulowan seben kiloglem (7 kg). Wana ligovan ana tokaval i nawaa manininaa.
1SA 17:8 Golaiya i talmilil yaka i yoga panet Isileli elal i ba, “Ga i ola ge ku nem ku vatal haveyan kaiwena? Nau Pilistiya wali toasiyala ge komiu Sol wana totuwalali loloyowanil. He alomiu etega ku hile yaka ni nem ni lau eliyau.
1SA 17:9 Ebo ni haveyan elau ge ni lopaaligau, yaka ama naha tabwa wami totuwalali loloyowanil. Yaa ebo na pakokove ge na lopaaliga, yaka komiu nuku tabwa wama totuwalali loloyowanil.”
1SA 17:10 Yaka i ba vevehe al i ba, “Isileli tolohaveyan, i bwe ku taltalmilil, ku nem ta lohaveyan. Alomiu etega ku hile ni nem alou naha lohaveyan.”
1SA 17:11 Sauga Sol ge wana tolohaveyan baaba o hi hago, inoke ateliya i bwanabwana ge hi lovakun nabi.
1SA 17:12 Deibid tamana alana Diyesi, ana un Epalat, i miminaa Bedeliyema labi Yuda. Natunau bolau ali gewi eit (8). Sol wana sauga logugui elana iya iyaka i liki nabi.
1SA 17:13 Natunau bolau eton avaliya Sol hi na haveyana: Toto gamaun alana Eliyab, loena Abinadab, ge etonina alana Sama.
1SA 17:14 Ali melumelu alana Deibid. Talinau eton iyoho avaliya Sol haveyana,
1SA 17:15 yaa iya i nem nowa, sauga enuna ni na alona Sol, ge sauga enuna ni minaa Bedeliyema ge tamana wana sipi ni matahikagil.
1SA 17:16 Lan poti gamwanaa mweluluga ge kokoyavi gegewena, Golaiya ni nonotagil ge ni yoyoga panet Isileli elal.
1SA 17:17 Lan etega Diyesi i baek natuna Deibid elana i ba, “Bali ekekana hiwe ana bwata ni ola ten kiloglem, ginebi ge beleid bolo ya ali gewi elulutega nu ahel talimwau kaiweliya, yaka etimwawa nu pwatanik wali abaholaviya.
1SA 17:18 I ola al, aanan sis hiwe ali gewi elulutega nu ahel ge nu pek ali pwahin ana tohouwa elana. Nu kite talimwau wali minamina ga i ola, ge bugul etega nu pwatanim eliyau yaka na atena te hi mibubun.
1SA 17:19 Heliya iyoho avaliya Sol ge wana tolohaveyan gegewel hi holaviya Elaa abwabwina elana ge avaliyau Pilistiya hi hahaveyan.”
1SA 17:20 Lan i gan mweluluga kekeisi, Deibid sipi i eguluwagiliya tomatahikan etega elana, yaka ana kaval i bugulan ge i nawanawa, i ola Diyesi wana baaba. Sauga i vin abaholaviya, he tolohaveyan iyoho hi tagitagil hi nana abalohaveyana hi yoku haveyan kaiwena.
1SA 17:21 Isileli wali tolohaveyan hi mivatal ge Pilistiya wali tolohaveyan hi mivatal, awoliya hi pempewa.
1SA 17:22 Inoke Deibid i na aanan i telel bugubugul ali tomatahikan elana. Yaka iya i tapalelu i na labi toto Isileli wali tolohaveyan hi vatala ge talinau i nelil wali minamina ga i ola.
1SA 17:23 He iya iyoho i baaba elal, yaka Golaiya, Pilistiya wali toasiyala Gat gamagalina, i notagilem ali vatal elana. Yaka i yoga panet Isileli elal i ba panapanak-agil, i ola lan gegewena i giginol, inoke Deibid i hago.
1SA 17:24 Sauga Isileli wali tolohaveyan Golaiya hi kite, yaka gegewel hi lovakun nabi ge hi lou.
1SA 17:25 Yaka hi pebaaba-agil hi ba, “Ku kite! Tau o lan maisena maisena i nonotagil, yaka i yoyoga nemnem ge i babaa panapanak-agila. Henala ebo ni lopaaliga, he kin Sol nasi mola bwabwatana ni pek elana. I ola al, natuna meluyovana etega ni pek ni alolonan, ge tamana ana tini nige takis nihi pwapwamola.”
1SA 17:26 Deibid i nel bolau elal, bolo hi taltalmilil labenaa, i ba, “Tau toto ebo Pilistiya gamagalina o ni lopaaliga ge kila Isileli ala puluwawi ni ahek yoho, hauna gun kin ni ginol kaiwena? Pilistiya o nige Yehoba i aatena ge nige gotomwa yoho paganina i aahe. Inoke iya henala ge bosowaina kila Yabowaine yawalina gaganina wana tolohaveyan ni ba panapanak-agila?”
1SA 17:27 Inoke baaba maisena o hi baunan al Deibid elana, ge hi ba, “He kin ni ginol ola to tau kaiwena, toto Golaiya ni lopaaliga.”
1SA 17:28 Deibid iyoho alonau bolau hi baaba, yaka talina gamaun alana Eliyab i hago. Inoke i huga nabi ge i neli i ba, “Hauna kaiwena u nem u lau e? Henala abwe wam sipi bolo u tataluwagil ula kekevana elana ni matahikagil? Ya atena owa tohanaha ge tolokalokakawi! He u nem nuwam te haveyan nu gagayawa.”
1SA 17:29 Anana Deibid i lahe i ba, “Hauna gun ya ginol panak? Age bahi na baaba?”
1SA 17:30 Inoke i mipil i na tolohaveyan etega elana ge nel maisena o i neli al. Yaka i lahe i ola toto houwan.
1SA 17:31 He Deibid wana baaba tolohaveyan enuna hi hago, yaka hi na hi wasaanik Sol elana, inoke Sol Deibid ana baaba i patuna ge ni nok elana.
1SA 17:32 Sauga Deibid i na Sol elana, yaka i baek elana i ba, “Bahi kila etega Pilistiya gamagalina o ni lolovakunan! Nau wam totuwalali na nok alou naha lohaveyan.”
1SA 17:33 Anana Sol i lahe i ba, “Owa nige bosowaim nu na alom Pilistiya wali toasiyala o nuku lohaveyan! He owa wawayam ya, ge iya tolohaveyan waiwaisana, i telipunaa wana sauga heval ana siga sauga ya.”
1SA 17:34 Yaa Deibid i ba lawalawakik i ba, “Nau wam totuwalali nam wana sipi ya mamatahikagil. Sauga ebo bwasumu sosokana laiyoni o ebo beya etega ni nem ge sipi ni alaegonan ali yawi gamwanaa,
1SA 17:35 yaka no suki na ahe na tatauliulil enaa, na lol ge sipi yawalina na pwamwal. Ge ebo ni topil tage ni tatalau, yaka na lib mwamwalinaa ge na tagapaaliga.
1SA 17:36 Nau wam totuwalali, laiyoni ge beya ya tagapaaligal. He nasi na ginol ola al to Pilistiya gamagalina o elana, iya nige Yehoba i aatena ge nige gotomwa yoho paganina i aahe. Kaiwena Yabowaine yawalina gaganina wana tolohaveyan i ba panapanak-agimiu.
1SA 17:37 Yehoba i pwamwalau laiyoni ge beya elal, iya al nasi ni pwamwalau Pilistiya gamagalina nimanaa.” Anana Sol i lahe i ba, “I waisi! He u nok. Yehoba alom.”
1SA 17:38 Inoke kin Sol wana haveyan kalikona i ahe Deibid i pagaloi. Babagalina ana eteli kaus i pahe elana ge ana pepem gasigasisena kopa hi ginoliya i pom Deibid kokowanaa.
1SA 17:39 Yaka Deibid Sol wana haveyan kilepana i pakuki lulunaa, inoke i nonobobosa, yaa nige i totounuwe. Yaka i baek Sol elana i ba, “Nige bosowaiu na nokalivail te, kaiwena nige ya totounuwe.” Inoke i palo yohil.
1SA 17:40 Yaka wana suki i ahe ge i na sinawel elana pat bobomwil nimala panuna i hivatil ge i usan wana nabwaa. Yaka wana elopeu i noahe ge i nawa nok Golaiya gegelinaa.
1SA 17:41 Golaiya Pilistiya gamagalina, alona ge wana ligovan ana tokaval i nawaa awonaa, hi nanawa Deibid kaiwena.
1SA 17:42 Yaka matana i nok Deibid i kite hevalina ya, tuwana i sapusapu ge ana awa i waisi. Inoke i kite lowan te iya nige bosowaina bugul etega ni ginol.
1SA 17:43 Yaka i yoga nok elana i ba, “Age nau wanuka ge suki u ahe u nem ei?” Inoke i yoga wana yabowaine elal tage Deibid nihi nuwamutan.
1SA 17:44 Yaka i yoga i ba, “U nem hiwe, inoke na lopaaligawa ge tuwam bwasumu hi youyou hawawala ge bekik nihi an.”
1SA 17:45 Yaka anana Deibid i lahe i ba, “Owa haveyan kilepana, gau bwabwatana ge gau kekeisi u ahe ge u nem nu lohaveyan elau. Yaa nau na lohaveyan elam Yehoba Togasisi Hot alana elana, iya Isileli wama tolohaveyan wali Yabowaine, toto alana u ba panapanak-an.
1SA 17:46 Lan ebe Yehoba ni telewa nimwawa, inoke na tagapasogowa ge mwamwalim na gotomwa yoho. Yaka Pilistiya wami tolohaveyan naha lopaaligal, inoke tuwaliya bwasumu hi youyou hawawala ge bekik nihi anil. Inoke panayawi labena gegewena nihi atena te Isileli wama Yabowaine i gan.
1SA 17:47 I ola al, bolau gegewel hi migogo e nihi atena te Yehoba wana gamagalau i pwapwamwalil, yaa nige haveyan kilepana ge gau elana i oola. Kaiwena Yehoba te ni lohaveyan, inoke nasi ni telemiu nimameya.”
1SA 17:48 Inoke Golaiya i nawa nok al, yaka Deibid etimwawa i tapalelu nok awonaa Golaiya elana.
1SA 17:49 Nimana i lau wana nabwa gamwanaa, pat etega i ahe tagilan, inoke i telek wana elopeu elana. Yaka i tagapipili ge pat i na Golaiya lamwana i tagahawan i tuk awaa, inoke i sogu ge i talpo bilibiliya.
1SA 17:50 He liwanina i ola to, pat ge elopeu elana te Deibid Golaiya i pakokove ge i lopaaliga. Nige haveyan kilepana i gagan nimanaa te i ginol ola o.
1SA 17:51 Yaka Deibid i patalelu i na i milil awawe. Nimana i nok Golaiya wana haveyan kilepana i momol tagilanem abanaa, yaka mwamwalina i gotomwa yoho ge i aliga. Sauga Pilistiya hi kite wali toasiyala iyaka i aliga, inoke hi mipil ge hi lou.
1SA 17:52 Inoke Isileli ge Yuda wali tolohaveyan hi yoku analiya i bwata ge hi tapalelu Pilistiya eliyaa. Hi takel hi na ali siga panuwa Gat ge Eklon ali abatuktuka. He Pilistiya bwaliwawagal i wehel Salaim ana kamwasaa ana siga Gat ge Eklon.
1SA 17:53 Sauga Isileli iyaka Pilistiya hi takel yohil, inoke hi sikal hi na bugubugul gegewena bolo Pilistiya hi eguluwagil wali abaholaviya hi bugulagil.
1SA 17:54 He Deibid Golaiya balomana i ahe, yaka abwe sauga etega i pwatanik Yelusalema, yaa wana elohaveyan i bugulan i na i teleliya wana epanapana gamwanaa.
1SA 17:55 He sauga Deibid iyoho i tagitagil ni na alona ge Golaiya nihi haveyan, kin Sol i gagayawa-an, inoke i nel tolohaveyan wali tohouwa elana i ba, “Abna, heval o henala natuna?” Anana i lahe i ba, “O kin, ya baaba tunahot eliyam, nige ya aatena.”
1SA 17:56 Inoke kin Sol i baek elana i ba, “Nu na nu nel tolohaveyan elal heval o henala natuna.”
1SA 17:57 Sauga Deibid Golaiya i lopaaliga i mowasi ge i sikal abaholaviya, inoke Abna i en ge i pwatanik Sol manininaa. He Golaiya balomana iyoho ya nimanaa.
1SA 17:58 Yaka Sol i nel elana i ba, “Heval, owa henala natuna?” Anana i lahe i ba, “Nau wam totuwalali Diyesi natuna, iya panuwa Bedeliyema tonowakina.”
1SA 18:1 Sauga Deibid alona ge Sol hi baaba haba, inoke Diyontan alona ge Deibid hi heliheliyam bubun ge Diyontan Deibid i nunuwana-an i ola totona i nunuwana-an.
1SA 18:2 He lan o ge i nok Sol Deibid i kukuhikan i totuwalali elana, nige i tatalam ge ni sikal tamana wana limiya.
1SA 18:3 Inoke Diyontan bateli gasigasisena etega i ginol Deibid elana, kaiwena i nunuwana-an i ola totona i nunuwana-an.
1SA 18:4 Yaka wana bateli ana patunahot kaiwena ana holahola yayapona ge wana haveyan kalikona toto i galoi i palo ge i pek Deibid elana, ginebi wana haveyan kilepana, wana egipoyo ge wana wasikewa.
1SA 18:5 Sauga ebo Sol ni ba Deibid ni na haveyan etega ni haveyani, he i giginol ge i wawaisi. Inoke i teli heyan i tabwa tolohaveyan wali tobwabwatana etega. Sol wana tolohaveyan aloliyau wali tohouwa ginol o hi yaliyaya-an.
1SA 18:6 Sauga Deibid Golaiya i lopaaliga ge tolohaveyan hi sikasikal, inoke Isileli panuwana ona yowauiliyau hi tagilan kamwasaa kin Sol ge tolohaveyan hi pwawal. Ginebi wali yaliyaya egalagalavenu tambalin ge hapi hi lolol, yaka hi wonawona ge hi sagasaga.
1SA 18:7 Bolo egalagalavenu hi lolol hi wonawona hi ba, “Sol tausan hi gewi i lolil,   ge Deibid ten tausan hi gewi i lolil.”
1SA 18:8 Baaba o Sol amnana i apanak, yaka i huga nabi ge i nuwatu i ba, “Deibid ten tausan hi gewi hi baunanik elana, yaa nau tausan hi gewi te hi baunanim elau. Nige waisi etega al ni lologasisi-an, iyai te ni tabwa kin ge abau ni ahe.”
1SA 18:9 Inoke lan o ge i nok, Sol alona wana hinahinan Deibid i kite hikan.
1SA 18:10 Lan i gan yaka yayaluwa toapapanak etega toto i noem Yabowaine elana alona wana gasisi bwabwatana i masal Sol elana. Inoke iya iyoho wana limiya i baaba bwagabwaga ge wana ginol i ola tokokona, yaa Deibid iyoho wana hapi i lolol, i ola sauga gegewena i giginol. He Sol gau etega i pihikan nimanaa,
1SA 18:11 yaka i alihin Deibid elana i nuwatu te Deibid alona baba ni howa toyawel. Yaka abwe sauga etega al Sol gau i alihin Deibid elana, yaa palabui Deibid i kileyan.
1SA 18:12 He Sol Deibid i lovakunan, kaiwena Yehoba i minaa Deibid elana, yaa iya i miluwai.
1SA 18:13 Inoke Deibid i patuna ni miegon elana ge i teli i tabwa tolohaveyan ali gewi tausan maisena wali tohouwa. Yaka Deibid wana tolohaveyan i nunulil hi tatagil haveyan tomaha ona elal.
1SA 18:14 Bugul gegewena bolo Deibid i giginolil hi wawaisi, kaiwena Yehoba i minaa elana.
1SA 18:15 Sauga Sol i kite bugul gegewena bolo Deibid i giginolil hi wawaisi, inoke i lovakunan nabiyan.
1SA 18:16 Yaa Isileli ge Yuda gegewel Deibid hi nunuwana-an, kaiwena i nunulil hi tatagil haveyan tomaha ona elal.
1SA 18:17 Sol i baek Deibid elana i ba, “Natu meluyovana toto bwabwatana hiwe alana Melab na pewa nu alolonan, iyai te ebo nu haveyan nu ola toasiyala kaiweu ge Yehoba wana haveyan nu lohaveyani.” (He Sol i ba ola o, kaiwena i nuwatu atenaa i ba, “Bahi nau nimwau elana ge na lolopaaliga, yaa Pilistiya te nihi ginol.”)
1SA 18:18 Anana Deibid i lahe i ba, “Wam nuwatu i waisi! Yaa henala nau ge henalau nam ana un Isileli gamwanaa ge tage na tabwa owa kin yawam?”
1SA 18:19 Yaa sauga toto tage Sol Melab ni pek Deibid elana ni alolonan, he nige i pepek, yaa i pek Ediliyel gagama Mehola elana ge i alolonan.
1SA 18:20 He Sol natuna yovana etegana al alana Mikal i hebabala Deibid elana, ge sauga Sol wasa i hago yaka i yaliyaya.
1SA 18:21 Sol i nuwatu atenaa i ba, “Mikal na pek ni alolonan yaka ni tabwa Deibid ana kimul ge Pilistiya nihi lopaaliga.” Yaka Sol i baek Deibid elana i ba, “Lan ebe wam sauga waiwaisana labuina ya pewa nu tabwa yawau.”
1SA 18:22 Inoke Sol i baek wana totuwalali alaliya bwabwatana elal i ba, “Nuku na nuku liwan sumi Deibid elana nuku ba, ‘Kin i yaliyaya kaiwem, i ola al ama wana totuwalali gegewema nuwama owa. He i waisi te sauga ya natuna nu alolonan ge nu tabwa yawana.’”
1SA 18:23 Inoke Sol wana baaba hi baunanik Deibid elana, yaka analiya i lahe i ba, “He nige bugul mweyamweyahina i oola tage na tabwa kin yawana! Kaiwena nau togulagula ge gamagal bwagabwaga, inoke nasi ga na tovelam ola eliyana?”
1SA 18:24 Sol wana wasa hi pek hauna Deibid i baunan elal,
1SA 18:25 inoke analiya i lahe i ba, “Nuku baek Deibid elana nuku ba, ‘Kin nige nuwana mola getoga eliyana ge natuna nu pwamolaya, iyai te Pilistiya bolau ali gewi elulu bwagabwaga (100) nu lolil, yaka tuwaliya buhuna kunisina nu pwatanik elana ni kite. He nuwana ya te nu tagalahi ana topihigelgel elal.’” (He Sol wana nuwatu te Deibid ni patuna ni na alonau Pilistiya nihi haveyan yaka nihi lopaaliga.)
1SA 18:26 Totuwalali alaliya bwabwatana Sol wana nuwatu hi wasaan Deibid elana, yaka i yaliyaya te ni tabwa kin yawana. He Sol iyaka sauga i teli ge mulaa abwe Pilistiya tuwaliya buhuna kunisina Deibid ni pwatanim elana. Sauga o nige ga i pwapwawa,
1SA 18:27 yaka etimwawa Deibid alonau ge wana tolohaveyan hi tagil hi na Pilistiya bolau ali gewi tu handeled (200) hi lolil. Inoke tuwaliya buhuna kunisina Deibid i pwatanik kin Sol elana, yaka eliyana Sol wana logugui ge ni tabwa yawana i paolaolaek bubun. Inoke Sol Mikal i pek Deibid elana ge i alolonan.
1SA 18:28 Sol iyaka i atena bubun Yehoba i minaa Deibid elana ge Mikal Deibid i nunuwana-an,
1SA 18:29 inoke i lovakunan nabiyan hoti, ge yawalina miminana i pipihigelgel elana.
1SA 18:30 Pilistiya avaliyau wali tohouwa iyoho ya avaliyau Isileli hi hahaveyan. Sauga ebo hi hahaveyan, he Deibid te wana lohaveyan lahi elal i wawaisi hot, i lake te tohouwa gegewel al Sol wana tolohaveyan gamwaliyaa wali lohaveyan lahi. Inoke Deibid alana i bwata hot Isileli gamwanaa.
1SA 19:1 Sauga etega Sol i baek wana totuwalali gegewel ge natuna Diyontan elal Deibid nihi lopaaliga. Yaa Diyontan i yaliyaya nabi Deibid kaiwena,
1SA 19:2 yaka i baek elana i ba, “Nam Sol kamwasa i loya ge ni lopaaligawa. He nu matahikagiwa, bwaligumwa mweluluga nu na uleya abamina etega nu kite inoke nu bunsumiya to.
1SA 19:3 Na ba nam elana, yaka naha nowa labi o elana ge na baaba kaiwem. Yaka ebo ga ni ba ola abwe wam wasa na pewa.”
1SA 19:4 Lan i gan mweluluga, alona tamana hi na uleya, inoke Diyontan Deibid i awa wawaisi-an tamana elana, yaka abwe i ba, “Bahi nak etega nu giginol wam totuwalali Deibid elana. Iya nige sauga etega nak i giginol eliyam. Bugul gegewena bolo i ginolil am labe kaiwena.
1SA 19:5 Nige i nuwanuwatu yawalina kaiwena yaka i na alona Golaiya gagama Pilistiya hi lohaveyan ge abwe i lopaaliga. Inoke Yehoba Isileli gegewela i pwamwalilaem nak bwabwatana elana, yaka owa u kite ge u yaliyaya. Deibid iya tau sasapona, inoke ga i ola nak nu ginol elana ge nu lopaaliga bwabwage?”
1SA 19:6 Sol Diyontan wana baaba i yaliyaya-an, yaka i ba, “Ya papasila Yehoba yawalina gaganina alanaa nige Deibid na lolopaaliga.”
1SA 19:7 Yaka abwe Diyontan Deibid i yogaan ge bugul gegewena bolo alona ge tamana hi liwanan i wasaan elana. Inoke i en pwatanik Sol elana, yaka i totuwalali al elana i ola valila.
1SA 19:8 Sauga etega Isileli avaliyau ge Pilistiya hi lohaveyan, yaka Deibid wana tolohaveyan i nulil hi na hi haveyan elal. Hi lohaveyan gagasisi yaka Pilistiya hi lou.
1SA 19:9 He lan etega Sol i misiyo wana limi gamwanaa wana gau i pihikan nimanaa. Yaka yayaluwa toapapanak toto i noem Yehoba elana wana gasisi i masal Sol elana. He Deibid iyoho wana hapi i lolol,
1SA 19:10 inoke Sol gau i alihin elana tage ginebi baba ni howa toyawel, yaa Deibid i kileyan inoke gau baba i howa. Yaka bulin o Deibid i lou.
1SA 19:11 Sol bolau enuna i patunal hi na Deibid wana limi hi kite hikan ana siga lan ni gan mweluluga, yaka nihi lopaaliga. Yaa Mikal, Deibid lagona, i baek elana i ba, “Ebo bulin e nige nu lolou, yaka bwaligumwa mweluluga te nihi lopaaligawa.”
1SA 19:12 Inoke Mikal hihiu elana Deibid i pakuki lowan windo etega elana, yaka i lou.
1SA 19:13 Inoke Mikal gogoginol etega i ahe ge i pakenuwa Deibid wana abakenuwa, yaka kaliko kekeisi goti pupunona elana hi ginoliya i teli kokowanaa ge kama etega i ahe i pahabobu.
1SA 19:14 Sol bolau i patunal hi nok tage Deibid nihi lib, yaka Mikal i baek elal i ba, “Deibid i kasiyebwa, iyoho i kenukenu wana abakenuwa.”
1SA 19:15 Yaka bolau o hi na Sol wana wasa hi pek, inoke i patunal hi sikal Deibid nihi kite. He i baek elal i ba, “Nuku kalivai wana abakenuwa ge nuku pwatanim eliyau na lopaaliga.”
1SA 19:16 Yaa sauga hi tuk limi gamwanaa, gogoginol hi kite Deibid wana abakenuwa ginebi ge goti pupunoliya i minaa kokowanaa. Yaka hi na Sol wana wasa hi pek.
1SA 19:17 Inoke Sol Mikal i yogaan ge i neli i ba, “Hauna kaiwena u kakaweyau ge o huga gamagalina u palou ge i egon?” Tamana anana i lahe i ba, “I ba palovakunau te ebo nige na lalabe ge ni lolou, yaka ni lopaaligau.”
1SA 19:18 He sauga Deibid i lou, yaka i na Samuwela elana panuwa Lama ge bugul gegewena toto Sol i ginol elana i wasaan. Yaka alona hi egon hi na awan Naiyot ge hi miminaa to.
1SA 19:19 Gamagalau enuna Sol wana wasa hi pek hi ba, “Deibid iyoho awan Naiyot panuwa Lama.”
1SA 19:20 Yaka bolau enuna i patunal hi nok tage nihi lib. Yaa sauga hi vin, inoke Samuwela hi kite palopitau ali boda etega i houwaagil Yabowaine Yayaluwana wana gasisi elana hi wonawona ge hi sagasaga. Yaka Yabowaine Yayaluwana i lau bolau o elal inoke heliya al ge hi wonawona ge hi sagasaga.
1SA 19:21 Sauga Sol wasaliya i hago, yaka bolau enuna al i patunal hi nok, inoke heliya al ge Yabowaine Yayaluwana wana gasisi elana hi wonawona ge hi sagasaga. Yaka paetonina bolau enuna i patunal hi nok, yaa pagan maisena o i gan al eliyalil.
1SA 19:22 Mowamowasena, Sol totona i egon i nanawa panuwa Lama kaiwena. Sauga i na i vin wewel kenken bwabwatana etega elana panuwa Seku, inoke gamagaliliyau i nelil i ba, “Samuwela alona ge Deibid ga hi miminaa?” Anana hi lahe hi ba, “Heliya iyoho panuwa Lama awanina Naiyot.”
1SA 19:23 Iya iyoho kamwasaa i nanawa Naiyot kaiwena, yaka Yabowaine Yayaluwana i lau elana inoke i nonowonawona ge i nonosagasaga ana siga i na i vin awan Naiyot.
1SA 19:24 Inoke ana kaliko enuna i palo yohil tuwana i pabokaboka, yaka i wonawona ge i sagasaga Samuwela manininaa. Yaka i tal kenu bilibiliya, inoke lan ge bulin bwabwaligena i kenukenu i ola to. Pagan o i gan elana, yaka gamagalau wali baaba etega hi babaa, “Bi ola ge Sol iya al palopita avaliya etega?”
1SA 20:1 Yaka Deibid i louem awan Naiyot panuwa Lama i na Diyontan elana ge i neli i ba, “Hauna ya ginol panak? Hauna gegi ya ginol tamwam elana ge nuwana ni lopaaligau?”
1SA 20:2 Anana Diyontan i lahe i ba, “Nigeya! Nige nu aaliga! Hauna ebo nam ni ginol, ebo bwabwatana o kekeisi, nasi no wasa ni pem ga. Binimala nuwana ni ginol ola o, nige ni susume eliyau. He nige ni oola!”
1SA 20:3 Yaka Deibid i baek Diyontan elana i ba, “Tamwam i atena te u yaliyaya-agau bubun, inoke nige wam wasa ni pepewa hauna ebo nuwana ni ginol eliyau, eba nuwam ni apanak. Ya papasila Yehoba yawalina gaganina alanaa ge owa alamwa, nau aliga ana mwa.”
1SA 20:4 Inoke Diyontan i ba, “Hauna ebo nuwam, yaka nu ba ge na ginol kaiwem.”
1SA 20:5 Anana Deibid i lahe i ba, “Bwaligumwa weikena vavaluna hagalena ana lan, he binimala alou tamwam naha aanan. Yaa u talamwagau na na uleya na bunsumi ge na miminaa ga o ana siga bolu bulin ni gan.
1SA 20:6 Ebo tamwam ni kite pwawa nau nigeya ge ni nel kaiweu, yaka nu baek elana nu ba, ‘Deibid i awanun nabinabi elau te na talamwan etimwawa ni na wana panuwa Bedeliyema, kaiwena alonau ge ana un bwalibwaligel powon nihi ginol, toto baliman maisena ge maisena hi giginol.’
1SA 20:7 Ebo ni ba, ‘I waisi,’ he nu atena te nau wam totuwalali iyaka ya mwal. Yaa ebo ni huga, he nu atena wana nuwatu i gasisi te ni apanakau.
1SA 20:8 Yaa owa wam pagan ni waisi nau wam totuwalali elau, kaiwena alou owa ta pebabateli-agila Yehoba matanaa. Ebo u nuwatu nau nak ya ginol tamwam elana, he totom nu lopaaligau! Yaa bahi nu teteleyau tamwam nimanaa.”
1SA 20:9 Anana Diyontan i lahe i ba, “Nigeya, nige ni oola! Binimala kekeisi na atena nam wana nuwatu i gasisi te ni apanakiwa, yaka tunahot wam wasa na pewa.”
1SA 20:10 Yaka Deibid i neli i ba, “He nasi ga na atena ola ebo tamwam i huga wam baaba kaiwena?”
1SA 20:11 Inoke Diyontan i baek Deibid elana i ba, “U nem ta na ta nawanawa uleya.” Yaka ali toto labui hi nok to.
1SA 20:12 Yaka Diyontan i baek elana i ba, “Ya bateli Yehoba, kila Isileli wala Yabowaine matanaa, nam amnana kaiwem na anbose ga mulaa abwe bolu ni ola te sauga e. Ebo i yaliyaya kaiwem, tunahot wam wasa na patunawa ge nu atena.
1SA 20:13 Yaa ebo nuwana ni apanakiwa, he ebo nige wam wasa na pepewa ge nu lolou, ya awanun Yehoba lahi pupulowanina hot ni ginol eliyau. Ya awanun Yehoba ni minaa elam ni ola valila i miminaa nam elana.
1SA 20:14 Yawaliu miminana nu atilomwan-agau ni ola Yehoba wana atilomwan, yaka bahi na aaliga.
1SA 20:15 I ola al, wam atilomwan bahi ni momowasi natuwau ge tubuwau elal, bwagana ebo Yehoba am topihigelgel gegewel ni pwamowasel panayawi pwatanaa.”
1SA 20:16 He Diyontan alona Deibid hi pebabateli-agil i ola to, ge Diyontan i ba, “Ya awanun am topihigelgel Yehoba ni lahel.”
1SA 20:17 Ge Diyontan i ba Deibid wana bateli gasigasisena iya ana nunuwana kaiwena ni baunan pavavaluna, kaiwena Diyontan Deibid i nunuwana-an i ola totona i nunuwana-an.
1SA 20:18 Yaka Diyontan i baek Deibid elana i ba, “Bwaligumwa weikena vavaluna hagalena ana lan. Owa wam abamisiyo nasi ni enonovan, inoke nam ni kite pwawa ge ni nel kaiwem.
1SA 20:19 Bolu bulin ni gan nu na labi toto valila u bunsumiya ge nu matamatan pat bwabwatana alana Esel labenaa.
1SA 20:20 Abwe na nowa yaka no egipoyo na ahe gau eton na alihinek pat o labenaa, ni ola tage nuwau bugul etega na howa.
1SA 20:21 Yaka geman etega na patuna ni na gau ni loyaagil. Ebo na baek elana na ba, ‘He gau heliya iyahe tei labem i nem elau, nu ahel ge nu pwatanim hiwe,’ inoke owa nu sikalim. Ya papasila Yehoba yawalina gaganina alanaa, nasi nu mwal nige nak nu pwapwawa.
1SA 20:22 Yaa ebo na baek geman elana na ba, ‘He gau heliya iyoho to awomwa o,’ yaka nu lou, kaiwena Yehoba i papatunawa nu egon.
1SA 20:23 He bateli toto owa ge nau ta ginol, Yehoba iyaka i hago ge ni kite hilihili-agila sauga gegewena nige ni momowasi.”
1SA 20:24 Inoke Deibid i na i bunsumi uleya. Weikena vavaluna ana lan hagalena ana sauga iyaka i pwawa, inoke kin Sol i na i misiyo abaanan elana.
1SA 20:25 He Sol i misiyowa baba punaa i ola sauga gegewena i giginol. Diyontan i misiyo awona i noek tamana elana, ge Abna i misiyowa Sol bebenaa, yaa Deibid wana abamisiyo i enonovan.
1SA 20:26 Lan o Sol nige baaba etega i babaunan, kaiwena i nuwatu i ba, “Tabam bugul etega i gan ge Deibid i pabiki, inoke nige bosowaina ni nem tapwalolo enowana ya elana.”
1SA 20:27 Weikena vavaluna ana lan eluwana elana Deibid wana abamisiyo i enonovan al. Yaka Sol i baek Diyontan elana i ba, “Ga i ola nolu ge lan e Diyesi natuna nige i nenem avala ta aanan?”
1SA 20:28 Anana Diyontan i lahe i ba, “Deibid i awanun nabinabi elau te na talamwan ni na Bedeliyema.
1SA 20:29 I ba, ‘U talamwagau na nok no panuwaa, kaiwena o un bwalibwaligel powon etega nihi ginol ge taliu i ba bahi na kakala. Ebo u yaliyaya-agau, u sokalau na na taliwau na kitel.’ Heiya te kaiwena nige i nenem kin wam hagali enowana elana.”
1SA 20:30 Sol i huga nabi hot, yaka i baek Diyontan elana i ba, “Owa yova toganawal ge toawatautau natuna! Ya atena u olak Deibid elana, yaka totom am puluwawi ge hinam i pamasaliwa ana puluwawi u awaginol.
1SA 20:31 Deibid yawalina miminana owa nige nu tatabwa kin ge nige wam abalogugui ni gagan. He bolau enuna u patunal nihi na nihi en pwatanim eliyau, yaka na lopaaliga.”
1SA 20:32 Yaka Diyontan i nel tamana elana i ba, “Hauna gegi i ginol ge kaiwena nu lopaaliga? Hauna i ginol panak?”
1SA 20:33 Inoke Sol wana gau i alihinek Diyontan elana tage ni howa paaliga. Yaka i atena te tamana i nuwamut nuwana Deibid ni lopaaliga.
1SA 20:34 Diyontan i huga nabi ge abaanan i lut luwai. He weikena vavaluna ana lan eluwana o nige enona etega i aan, kaiwena nuwana i nak te tamana wana ginol nanakina Deibid alana i teli lowan.
1SA 20:35 Lan i gan mweluluga, Diyontan geman etega i ahe alona hi na Deibid elana i ola valila wali liwaliwan.
1SA 20:36 Yaka i baek geman elana i ba, “U tapalelu nok ga, yaka gau bolo na alihin nu loyaagil.” Sauga geman i tapalelu nok inoke Diyontan gau etega i alihin i alinago i na i tal laha.
1SA 20:37 Geman i vin labi toto gau i tala inoke Diyontan i yoga elana i ba, “He gau iyoho to awomwa o.”
1SA 20:38 Inoke i yoga vevehe al i ba, “Etimwawa u nowa! Bahi veyaho!” Yaka geman i na gau i ahe ge i sikal i na i pek wana tonowak Diyontan elana.
1SA 20:39 Ginol o ana sapu geman nige i aatena, iyai te Diyontan ge Deibid.
1SA 20:40 Inoke Diyontan egipoyo ge gau i pek geman elana ge i ba, “U ahe u sikal panuwaa.”
1SA 20:41 Geman i egon enaa, inoke Deibid i tagilem pat bwabwatana labena yavanaa ge i kululu paeton Diyontan elana maninina i pahanalowanek bilibiliya. Hi peliblib-agil ge hi kahikahin, yaa Deibid i kahin nabi hot.
1SA 20:42 Yaka Diyontan i baek Deibid elana i ba, “U egon ginebi wam laumwal. He iyaka alou owa Yehoba alanaa ta pebabateli-agila ge ta ba, ‘Yehoba iyaka i hago ge iya ni kite hilihili-agila, i ola al tubutubumwau ge tubutubuwau ni kite hilihili-agil sauga gegewena nige ni momowasi.’” Inoke Deibid i egon ge Diyontan i sikal i na wana panuwaa.
1SA 21:1 Yaka Deibid i na panuwa Nobi topowon Ahimelek elana. Sauga Ahimelek Deibid i kite, inoke i lovakun ge i ginu. Yaka i nel elana i ba, “Ga i ola ge u nomwaumwau? Ga i ola nige alom gamagal etega ku nenem?”
1SA 21:2 Anana Deibid i lahe i ba, “Kin Sol i patunau wana tuwalali etega kaiwena, ge i baem elau i ba, ‘Bahi wam nok puna nu babaunan gamagal etega elana ge ni aatena.’ He iyaka ya ba o hevalau elal abwe nihi nem nihi kiteyau labi etega elana.
1SA 21:3 Hauna aanan ona hi gan eliyam? Beleid nimala panuna, o ebo aanan etega al toto i gan nu pem.”
1SA 21:4 Yaa anana topowon i lahe i ba, “Nige beleid getoga etega i gagan, iyai ya te beleid bwabwalena toto valila ha teliya Yehoba manininaa. Ebo nolu ge lan ebe am hevalau nige aloliyau yowau hi kekenu, he bosowaina nu ahel ge nuku an.”
1SA 21:5 Anana Deibid i lahe i ba, “Ee, nolu ge lan ebe nige alomeyau yowau ha kekenu. Kaiwena sauga ebo ha tatagil inoke ha ola to. Bwagana ebo ha nok tuwalali toto nige i bwabwalena kaiwena, hevalau tuwaliya hi pwabwabwalena. Inoke tunahot nihi ola al lan ebe ana tuwalali kaiwena.”
1SA 21:6 Inoke topowon beleid bwabwalena i pek elana, kaiwena nige beleid getoga i gagan. Beleid bwabwalena ya te i gan, toto valila hi teliya teibol pwatanaa Yehoba manininaa ge iyaka hi ahe ge lahena beleid kalakalasina hi teli.
1SA 21:7 He lan o Sol wana sipi ali tomatahikan wali tohouwa alana Doegi gagama Idom iyoho to, i nem tapwalolo paganina etega i awaawaginol.
1SA 21:8 Yaka Deibid i nel Ahimelek elana i ba, “Tab gau o ebo haveyan kilepana etega i gan e? Kin Sol i patotoya-agau tuwalali ya kaiwena, yaka nige bosowaina no haveyan kilepana o ebo elohaveyan etega al na ahe.”
1SA 21:9 Anana topowon i lahe i ba, “Golaiya Pilistiya gamagalina, toto valila u lopaaligaa Elaa abwabwina elana, wana haveyan kilepana iyahe te, hi os kama elana ge hi teliya ipod enaa. Ebo nuwam, he nu ahe. He nige haveyan kilepana etega al i gagan te.” Yaka Deibid i ba, “Waiwaisana hot! Nige etega i gagan ge toto o ni waisi lake. He u pem elau.”
1SA 21:10 Yaka lan o Deibid Sol i louwi i na i miminaa Akis elana, iya panuwa Gat wali kin labi Pilistiya gamwanaa.
1SA 21:11 Yaa Akis wana totuwalali alaliya bwabwatana hi baek elana hi ba, “Tau ya iya Deibid, labi Isileli wali kin. He iya te hi wonawona kaiwena wali sagasaga elana hi ba, ‘Sol tausan hi gewi i lolil,   ge Deibid ten tausan hi gewi i lolil.’”
1SA 21:12 Wali baaba Deibid i panuwanuwatu-an, yaka i lovakun nabi kin Akis ga ni ginol ola elana.
1SA 21:13 I minaa wali logugui gabulanaa, inoke mataliyaa i kakawi tage i kokona, yaka i lolokilkil bwagabwaga panuwa ana gana ana nog tuwanaa ge gilolona i pasulu lau awana basina elana, i ola tokokona wali ginol.
1SA 21:14 Kin Akis i kite, yaka i baek wana totuwalali alaliya bwabwatana elal i ba, “Ku kite! Tau ya i kokona! Ga i ola ge ku pwatanim eliyau?
1SA 21:15 Age nige tokokona hi gagan no panuwaa? Ga i ola ge toto ya ku pwatanim ge kokona wali pagan i awaawaginol matawa? Bahi ni miminaa no limiya.” Inoke i patuna owani ge i egon.
1SA 23:14 Deibid i na i minaa ababunsumi elal ula kekevana gamwanaa ge oya elal panuwa Sip ana labi kekevana. Lan ge lan Sol i loyaloya kaiwena, yaa Yehoba nige Deibid i tatalamwan Sol nimanaa.
1SA 24:1 Sauga Sol Pilistiya wali tolohaveyan i takel yohil ge i sikal, inoke wana wasa hi pek hi ba, “Deibid iyoho panuwa En-Gedi ana labi kekevana elana.”
1SA 24:2 Inoke tolohaveyan waiwaisal ali gewi tili tausan (3,000) i ahel Isileli gegewel gamwaliyaa, yaka alonau hi egon hi na Deibid ge wana hevalau nihi loyaagil Goti Bekikil ali Pat ana labiya.
1SA 24:3 Sauga hi na hi vin sipi ali gana enuna elal kamwasa bebenaa, gol etega iyoho to, inoke Sol i na i ulutuk ge ni kakamwasa. He Deibid ge wana hevalau heliya iyoho gol o gamwanaa, awaa hot.
1SA 24:4 Yaka wana hevalau hi walgumu elana hi ba, “He wam sauga waiwaisana te, ni ola te Yehoba iyaka i ba haba elam, i ba, ‘Am topihigelgel na teli nimwamwa, yaka hauna u nuwatu kaiwena nu ginol ya.’” Inoke Deibid i yawal nok i na Sol gegelinaa ge ana holahola yayapona buhuna i gotomwa yoho ge i ahe. Yaa Sol nige i aatena.
1SA 24:5 He abwe Deibid atena i lomwan, i nuwatu binimala bahi Sol ana holahola buhuna ni gogotomwa yoho.
1SA 24:6 Sauga i sikal wana hevalau elal, inoke i baek elal i ba, “Ya awanun Yehoba ni labeyau ge bahi nau na giginol ni ola wami baaba ge no tonowak, iya Yehoba wana hilihili gamagalina, na aapanak, kaiwena Yehoba enonu i hol kokowanaa i tabwa kin.”
1SA 24:7 Deibid i ba ola o ge eliyana wana hevalau wali nuwatu i gotomwa, yaka nige i tatalamwagil Sol nihi lopaaliga. Yaka Sol gol i eguluwai ge i nawanawa.
1SA 24:8 Inoke Deibid i tagilem gol gamwanaa ge i yoga nok Sol elana i ba, “No babala ge no kin!” Sauga Sol i tagena matana i nok enaa, yaka Deibid i kululu maninina i pahanalowanek bilibiliya.
1SA 24:9 Inoke i yoga nok Sol elana i ba, “Hauna kaiwena ge gamagalau bolo hi ba tage nuwau na apanakiwa wali baaba u hago?
1SA 24:10 He lan ebe u kite matamwa nige i oola! Abwe sauga ya te gol e gamwanaa Yehoba i telewa nimwawa, ge no hevalau hi ba tage na lopaaligawa. Yaa nuwau i nakagiwa ge ya baek elal ya ba, ‘Bahi no tonowak na aapanak, kaiwena iya Yehoba wana hilihili gamagalina.’
1SA 24:11 Nam, u kite, am holahola yayapona buhuna hiwe nimwawa e! Nau ya gotomwa yoho, yaa nige ya gogopaaligawa. Inoke nu atena te nige nak etega ya giginol ge ya aawatautau eliyam. Nige bugul etega ya giginol panak eliyam, yaa owa u loyaagau nuwam tage yawaliu nu pwamowasi.
1SA 24:12 Ya awanun Yehoba owa ge nau wala pagan ni kite hilihilian. Ge ya awanun iya pagan nanakina toto u ginol eliyau ni ginol lahe elam, yaa nau nige na giginol panak eliyam.
1SA 24:13 Tubulau wali baaba etega i ba, ‘Gamagalau nanakil heliya te pagan nanakina hi giginol.’ He i ola to, inoke nau nige na giginol panak eliyam.
1SA 24:14 “Nau gamagal bwagabwaga ya, ya ola ya te wanuka alialigana o ebo nekalili, inoke ga i ola ge owa Isileli wali kin o lau u lau?
1SA 24:15 Ya awanun Yehoba ni payatalala ge ni kite hilihili-agila. Ya awanun o pulowan ni kite ge o logugui ni pasapu, inoke ni pwamwalauem nimwamwa.”
1SA 24:16 Sauga Deibid wana baaba i pwamowasi, yaka Sol i nel i ba, “Natu Deibid, owa anam ei?” Yaka i kahin anana i bwata.
1SA 24:17 Inoke i baek Deibid elana i ba, “Owa gamagal sasapona hot, nau gamagal nanakina. O hehegan u ginol bubun, yaa nau am hehegan ya apapanak-an.
1SA 24:18 Ginol waiwaisana toto u ginol eliyau, wasana abwe sauga ya u wasaan ya hago. He Yehoba i teleyau nimwamwa, yaa nige u gogopaaligau.
1SA 24:19 Ebo tau etega ana topihigelgel ni pwawa, tab ni sokal bwabwage, nige nak ni giginol elana? Nigeya! Yaa owa u ginol ola to elau! Ya awanun Yehoba mola waiwaisana ni pewa, kaiwena lan ebe u ginol bubun eliyau.
1SA 24:20 Ya atena bubun tunahot abwe nu tabwa kin ge Isileli wali abalogugui ni minaa wam logugui gabulanaa sauga gegewena.
1SA 24:21 He Yehoba alanaa nu papasila te tubutubuwau ha mul nige nu pwapwamowasel, yaka bahi alau ni yayaomala o un elana.”
1SA 24:22 Inoke Deibid i bateli Sol eliyana i ola to. Yaka abwe Sol i sikal i na wana panuwaa. Yaa Deibid alonau ge wana hevalau hi na wali ababunsumi elana ula kekevana gamwanaa.
1SA 25:1 He Samuwela i aliga, yaka Isileli gegewel hi migogo ge wana yaomal kaiwena hi kahikahin. Inoke tuwana hi teliya wana panuwaa Lama. Yaka abwe Deibid i na i minaa labi kekevana alana Palan.
1SA 26:1 Sauga etega Sip gamagaliliyau enuna hi na Sol wana panuwaa Gibeya ge hi baek elana hi ba, “Deibid iyoho i bunsumi Oya Hakila, toto labi kekevana Diyesimon i awoni.”
1SA 26:8 Abisai i baek Deibid elana i ba, “Lan ya Yabowaine am topihigelgel i teli nimwamwa. Nu ba inoke totona wana gau elana alona ge bilibili na howa toyawel. Na howa kamwase ya, he nige na giginol palabuina.”
1SA 26:25 Yaka Sol i baek Deibid elana i ba, “Natu Deibid, Yehoba ni muloluagiwa! Tunahot hauna ebo nu ginol, nasi ni waisi ge nu gasisi.” Yaka Deibid i noegon ge Sol i sikal wana panuwaa.
1SA 27:12 Inoke Akis i melteli Deibid elana, kaiwena atenaa i ba, “Iyaka wana pan Isileli ateliya i elolol iya kaiwena ge amnaliya i nakan, inoke nasi ni totuwalali elau sauga gegewena.”
1SA 28:1 Sauga o elana Pilistiya wali tolohaveyan hi pamigogoil panuwa Apek elana nihi na nihi haveyan Isileli elal. Kin Akis i baek Deibid elana i ba, “Nu atena bubun alomwau ge wam hevalau nuku tubwi eliyau, yaka alomeyau komiu ta haveyan Isileli elal.”
1SA 28:2 Inoke Deibid i baek elana i ba, “Ebo i ola, he totom abwe nu kite nau wam totuwalali ga na lohaveyan ola.” Inoke Akis i baek elana i ba, “Ebo i ola, he na telewa nu tabwa o tomatahikan sauga gegewena.”
1SA 28:3 He valila Samuwela i aliga, yaka Isileli gegewel hi kahikahin kaiwena, inoke abwe tuwana hi teliya wana panuwaa Lama. I ola al, Sol iyaka tolosevasevan ge tokukula i paveyahol Isileli gamwanaa.
1SA 28:4 Pilistiya wali tolohaveyan hi pamigogoil i mowasi, yaka hi tukik hi na Isileli wali labiya hi holaviya panuwa Sunem. Yaa Isileli wali tolohaveyan gegewel Sol i pamigogoil, yaka hi na hi holaviya oya Gilbowa.
1SA 28:5 Sauga Sol matana i nok Pilistiya wali tolohaveyan i kitel, inoke i lovakun nabi ge atena i bwanabwana.
1SA 28:6 Yaka i nel Yehoba elana i ba, “Ga na ginol ola?” Yaa wana nel Yehoba nige i lalahe ebo kenonou elana, o ebo pat Ulim ge Tamim elal, o ebo palopitau eliyalil.
1SA 28:7 Yaka i baek wana totuwalali alaliya bwabwatal elal i ba, “Yova tolosevasevan etega nuku loyaan, yaka na na na nel eliyana ga na ginol ola.” Anana hi lahe hi ba, “Etega iyoho panuwa Endol.”
1SA 28:8 Inoke Sol kin ali galogaloi i palo kaliko getoga i galoi, yaka bahi ana awa gamagalau nihi eunaan. Bulina alonau ge wana tolohaveyan labui hi na yova elana, inoke i baek elana i ba, “Toaliga etega toto alana na lumen sevasevanina nu yogaan ge eliyana na pwawa ga na ginol ola.”
1SA 28:9 Yaa yova i baek elana i ba, “U atena te tolosevasevan ge tokukula Sol i paveyahol Isileli gamwanaa. Ga i ola ge u laboseyau ge o kota u ginol, yaka eliyana nihi lopaaligau?”
1SA 28:10 Inoke Sol i papasila i ba, “Ya papasila Yehoba yawalina gaganina alanaa, ebo nu ginol ola o, nige lahi etega nu pwapwawa.”
1SA 28:11 Inoke yova i nel elana i ba, “Henala sevasevanina na yogaan kaiwem?” Anana Sol i lahe i ba, “Samuwela.”
1SA 28:12 Inoke yova i ginol ola Sol wana baaba. Sauga Samuwela i kite, inoke i loi anana i bwata. Yaka i baek Sol elana i ba, “Hauna kaiwena u kakaweyau? He owa Sol.”
1SA 28:13 Yaka kin i baek yova elana i ba, “Bahi lovakun. No wasa ga nu pem, hauna gun u kite?” Yova i baek elana i ba, “I ola yabowaine etega ya kite i heem bilibili gamwanaa.”
1SA 28:14 Yaka Sol i nel i ba, “Ana awa ga i ola?” Anana i lahe i ba, “I ola tonowak lilikena etega holahola yayapona i galoi.” Inoke Sol i atena Samuwela to, yaka i kululu maninina i pahanalowanek bilibiliya.
1SA 28:15 Samuwela i baek Sol elana i ba, “Hauna kaiwena u yogaagau ya nem inoke no minamina u apanak?” Anana Sol i lahe i ba, “I pulowan hot eliyau, kaiwena Pilistiya hi nem hi haveyan elau, i ola al Yehoba o en i pem. Sauga ebo na nel Yehoba elana, no nel nige i lalahe ebo palopitau eliyalil o ebo kenonou elana. Heiya te kaiwena ya yogaagiwa, yaka no wasa nu pem hauna binimala na ginol.”
1SA 28:16 Samuwela i baek elana i ba, “Yehoba iyaka am en i pewa, ge i tabwa am topihigelgel, inoke bahi nu nenel elau hauna binimala na ba nu ginol.
1SA 28:17 Yehoba iyaka i ginol eliyam i ola te valila i baem eliyau ge ya baunaniwa. Yehoba iyaka abalogugui i kukuyoho elam, ge i pek alom etega elana, he Deibid bana.
1SA 28:18 Lan ebe Yehoba i ginol i ola to eliyam, kaiwena nige wana baaba u hehenapu-an ge wana huga gamagaliliyau Amaleki u aapapanak-agil.
1SA 28:19 Bwaligumwa owa ge boda Isileli ni telemiu Pilistiya nimaliyaa, yaka alomwau ge natumwau bolau nihi lopaaligamiu inoke alowau komiu ta minaa Tuma. He Isileli wami tolohaveyan ni telel Pilistiya nimaliyaa ge nihi pakokovel.”
1SA 28:20 Sol baaba o i hago yaka i lovakun nabi, inoke sauga o elana i sogu i talpo bilibiliya. He tuwana i pweyata, kaiwena lan ge bulin bwabwaligena nige i aanan.
1SA 28:21 Yova i na Sol elana ge i kite te i lovakun nabi, inoke i baek elana i ba, “Tonowak, nau wam totuwalali yovana, yawaliu ya talamwan yaka ya ginol i ola hauna toto u baunan eliyau.
1SA 28:22 Inoke no baaba ga nu hago. Aanan enuna na pwatanim nu an ge tuwam ni gasisi yaka abwe nu nawanawa.”
1SA 28:23 Yaa Sol i towa, yaka i ba, “Nigeya! Nige na aanan.” Inoke wana tolohaveyan bolau labui heliya al avaliya yova hi ba balbalgig te ni anan, yaka abwe wali baaba i hago ge i talam. Inoke i lutem bilibiliya i na i misiyo abamisiyo pwatanaa.
1SA 28:24 Yova wana bulumwakau natuna tatabwana etega iyoho wana limiya, inoke etimwawa i na i tagapaaliga, yaka bunumwina enuna i liga. Inoke pwalawa i ahe i pitoli ge beleid nige alona yis hi vivikuhiya i umun.
1SA 28:25 Yaka i na aanan i teli Sol alonau ge wana tolohaveyan labui maniniliyaa ge hi anan. Hi anan haba, yaka bulin maisena o yova hi eguluwan ge hi sikal.
1SA 29:1 He valila Pilistiya wali tolohaveyan gegewel hi pamigogoil panuwa Apek elana, ge Isileli wali tolohaveyan iyoho hi holaviya wewel bwanapitpit labenaa Diyeslil Abwabwina elana.
1SA 29:2 Sauga Pilistiya Apek hi eguluwan hi na Isileli wali labiya, wali tologugui wali ivan ona ali pwahin elulu bwagabwaga ge tausan maisena hi houwaagil ge avaliyau hi nawanawa. Deibid alonau ge wana hevalau avaliya kin Akis hi nawaa eliyaa.
1SA 29:3 Pilistiya wali tologugui hi kitel yaka hi nel Akis elana hi ba, “Hibilu bolo ya hi bwebwe e?” Analiya i lahe i ba, “Ku atena ya Deibid te, iya valila Isileli wali kin Sol wana totuwalali bwabwatana, yaa iyaka baliman maisena ge pwatanaa al alou ha mina. He i telipunaa lan toto Sol i eguluwan ge i nem ana siga sauga e, nige nak etega ya kikite pwawa eliyana.”
1SA 29:4 Yaa Pilistiya wali tologugui hi huga Akis elana yaka hi ba, “U patuna pasikal ni na ni minaa panuwa toto u pek elana. Bahi ni nenem alola ta nana haveyana, eba haveyan gamwanaa ni mipil ge ni tabwa ala topihigelgel. Ebo nuwana wana tonowak ni payaliyaya al, he kamwasa waiwaisana hot te kila wala tolohaveyan ni lolil.
1SA 29:5 He iya te hi wonawona kaiwena wali sagasaga elana hi ba, ‘Sol tausan hi gewi i lolil,   ge Deibid ten tausan hi gewi i lolil.’”
1SA 29:6 Inoke kin Akis Deibid i yogaan i nok yaka i baek elana i ba, “Ya papasila Yehoba yawalina gaganina alanaa, owa wam pagan i sapu ge ya yaliyaya alou owa ta na haveyana. I telipunaa lan toto u nem eliyau ana siga sauga e, nige nak etega ya kikite pwawa eliyam, yaa no pan tologugui nige hi yayaliyaya kaiwem.
1SA 29:7 Inoke u sikal ginebi wam laumwal, yaa bahi bugul etega nu giginol ge no pan tologugui amnaliya nu aapanak.”
1SA 29:8 Yaa Deibid i nel i ba, “Hauna ya ginol panak? I telipunaa lan toto ya nem ana siga sauga e, hauna nak u kite pwawa nau wam totuwalali elau? Ga i ola nige bosowaina na nowa ge na haveyan no babala ge no kin ana topihigelgel elal?”
1SA 29:9 Anana Akis i lahe i ba, “Ya atena wam ginol i sapu i ola Yabowaine wana anelose etega, ge ya yaliyaya kaiwem. Yaa no pan tologugui hi ba, ‘Bahi ni nenem alola ta nana haveyana.’
1SA 29:10 Inoke bwaligumwa mweluluga alomwau ge wam babala Sol wana totuwalali bolo alomwau ge ku nem elau etimwawa nuku lut. Sauga panuwa ni mwananal, yaka nuku egon.”
1SA 29:11 Hi kenu lan i gan mweluluga kekeisi, Deibid alonau wana hevalau hi lut ge hi egon nihi sikal labi Pilistiya. Yaa Pilistiya wali tolohaveyan hi novevehe hi na Diyeslil Abwabwina elana.
1SA 30:6 I pulowan hot Deibid eliyana, kaiwena wana hevalau hi nuwaleyan hot lagoliyau ge natuliyau kaiweliya yaka hi ba, “Deibid ta loipati ni aliga.” Yaa gasisi i pwawaa Yehoba wana Yabowaine elana, yaka atena i matuwa.
1SA 30:7 Deibid i baek topowon Abaiyada elana i ba, “Am holahola ipod u galoi ge u nem elau.” Inoke i galoi ge i nok,
1SA 30:8 yaka Deibid i nel Yehoba elana i ba, “Tokaluoyaoya ya na takel o bahiwa? Tab na kukuhikagil o nigeya?” Anana Yehoba i lahe i ba, “E, nu takel. Tunahot nu kukuhikagil ge bolo hi libil nu pwamwalil.”
1SA 30:9 Yaka Deibid alonau wana hevalau ali gewi sikis handeled (600) hi nok. Sauga hi vin sinawel Besol, ali gewi tu handeled (200) hi minaa to, kaiwena tuwaliya i aliga nabi, nige bosowailiya opopwina nihi kalapanet-an ge nihi mwena ha labi etega al. Yaa Deibid alonau wana hevalau ali gewi po handeled (400) hi petaki vevehe tokaluoyaoya eliyaa.
1SA 30:23 Analiya Deibid i lahe i ba, “Taliwau, bahi nuku oola! Ku kite hauna Yehoba i pem elala! He iya i matahikagila, yaka ala topihigelgel bolo valila hi kaluoyaoya elala, i telel nimalaa.
1SA 30:24 Inoke nige bosowaina anamiu naha hago! He gamagal toto i misikal bugubugul i matahikan ana gabom ni olaolaek gamagal toto i na i lohaveyan ana gabom. Ali gabom ni olaolaek ya.”
1SA 30:25 Inoke Deibid logugui i pagasisi i ola to, i tabwa Isileli ali logugui ana siga lan ebe.
1SA 31:1 Pilistiya hi haveyan Isileli elal oya Gilbowa elana. Yaka Isileli hi louem elal ge hi gewi hi lopaaligaliya to.
1SA 31:2 He hi petaki Sol ge natunau eliyaa nige ali bwaga, yaka natunau bolau Diyontan, Abinadab, ge Malki-Suwa hi lopaaligal.
1SA 31:3 Pilistiya hi haveyan gagasisi Sol eliyana, yaka toloegipoyo gau hi alihin Sol hi howa pwamwaun ge i lomwan nabi.
1SA 31:4 Inoke Sol i baek wana elohaveyan ana tokaval elana i ba, “Wam haveyan kilepana u momol tagilan abanaa yaka u howa paaligau. Bahi Pilistiya, heliya nige Yehoba hi aatena ge nige gotomwa yoho paganina hi aahe, nihi nenem tuwau nihi papalomwani ge nihi hohowa paaligau.” Yaa wana elohaveyan ana tokaval i lovakun nabi yaka nige i giginol. Inoke Sol totona wana haveyan kilepana i ahe, yaka i pamilil ge i soguek pwatanaa.
1SA 31:5 Sauga wana elohaveyan ana tokaval i kite Sol iyaka i aliga, inoke iya al ge wana haveyan kilepana i ahe i pamilil ge i soguek pwatanaa, yaka alona ge Sol hi aliga toyawa.
1SA 31:6 Inoke Sol alonau natunau bolau eton, i ola al wana elohaveyan ana tokaval ge wana tolohaveyan, gegewel hi aliga lan maisena o elana.
1SA 31:7 Isileli bolo hi minaa abwabwa Oya Gilbowa gabulanaa ge wewel Yolidani labi leunati, hi kite wali tolohaveyan iyaka hi lou, ge wasa hi hago Sol alonau ge natunau iyaka hi aliga. Inoke wali panuwa ona hi lou luwail, yaka Pilistiya hi na hi holavel.
1SA 31:8 Hi kenu lan i gan, yaka Pilistiya hi na Isileli bolo hi aliga wali bugubugul waiwaisal hi bugulan, inoke Sol ge natunau eton bwaliwawagal hi pwawal Oya Gilbowa elana.
1SA 31:9 Inoke Sol mwamwalina hi gotomwa ge wana elohaveyan hi bugulan. Yaka elopapatuna hi patunal hi na Pilistiya ana labi gegewena elal, inoke wana yaomal wasana hi wasaan wali yabowaineyau wali limi tapwalolowa ge gamagalau elal.
1SA 31:10 Wana elohaveyan hi teleliya wali yabowaine Astolet wana limi tapwalolo gamwanaa, ge tuwana hi pakuki panuwa Bet-San ana gana elana.
1SA 31:11 Panuwa Yabesi, iyoho labi Giliyad elana, wasa hi hago hauna Pilistiya hi ginol Sol elana,
1SA 31:12 yaka wali tolohaveyan waiwaisal gegewel bulina hi nawanawa hi na hi vin panuwa Bet-San. Inoke Sol ge natunau tuwaliya hi ahe lowan panuwa ana gana elana yaka hi pwatanik wali panuwaa Yabesi ge hi tonil.
1SA 31:13 Yaka tutuwaliya hi ahe hi na hi yamwil abwakil tamalik gabulanaa ge nuwanak kaiwena ali galebu hi palahikan lan ana gewi seben.
2SA 1:1 Sol wana yaomal enaa liwanina i ola hiwe. He Deibid alonau ge ana hevalau iyaka boda Amaleki hi pakokovel ge hi sikal hi miminaa panuwa Siklag. Sol i aliga ge lan labui al i mowasi,
2SA 1:2 yaka lan etonina elana abwe heval etega i noem labi toto Sol ge wana tolohaveyan hi lohaveyana ni na Deibid elana. Nuwanak kaiwena ana kaliko i kukuleli ge papakova i yoho heheyan kokowanaa. Sauga i na Deibid elana, yaka heval o awatauwan kaiwena i talpo bilibiliya.
2SA 1:3 Yaka Deibid i neli i ba, “Owa ga u neem?” Anana i lahe i ba, “Ya louem labi toto Isileli wali tolohaveyan hi lohaveyana.”
2SA 1:4 Inoke Deibid i baek elana i ba, “No wasa u pem haveyan wasana ga i ola?” Anana i lahe i ba, “Isileli wali tolohaveyan hi louem haveyana, ge hi gewi Pilistiya hi lopaaligal. I ola al, Sol ge natuna Diyontan iyaka hi aliga.”
2SA 1:5 Yaka Deibid i baek heval elana i ba, “Ga u atena ola tage Sol ge natuna Diyontan iyaka hi aliga?”
2SA 1:6 Yaka heval i liwan Deibid elana i ba, “Nau iyoho ya oya Gilbowa te Sol ya nopwawa wana gau puna i antawan bilibiliya ge i gena palalek elana. Yaka Pilistiya wali waga momomol ginebi ge ana tolohaveyan hi tapalelu nok kelaubwa nihi vin elana.
2SA 1:7 Inoke i tagena pil ge i kiteyau, yaka i yogaagau ge ya ba, ‘Tonowak, ga i ola?’
2SA 1:8 “Inoke i nelau i ba, ‘Henala owa?’ “Anana ya lahe ya ba, ‘Nau boda Amaleki gamagalina.’
2SA 1:9 “Inoke i awanun eliyau i ba, ‘U nem hiwe gegeliwa e yaka u gopaaligau, kaiwena bwagana yawaliu momolona, yaa i pulowan hot eliyau.’
2SA 1:10 “Inoke ya nok gegelinaa ge ya gopaaliga, kaiwena ya atena te iyaka hi howa bubun ge nige ni momolu. Kokowana ana hanahana ge nimana ana tovaha ya ahel, heliya hiwe ya pwatanim owa no babala eliyam.”
2SA 1:11 Yaka nuwanak kaiwena Deibid ana kaliko i kukulelelian, ge ana hevalau hi ginol ola al to.
2SA 1:12 Inoke hi lonuwanak, hi kahikahin ge ali galebu hi palahikan, ana siga sabwelu i lobek, kaiwena Sol, natuna Diyontan, Yehoba wana tolohaveyan ge boda Isileli iyaka hi aliga haveyan kilepana elana.
2SA 1:13 Yaka Deibid heval i neli i ba, “Hapanuwa gamagalina owa?” Anana i lahe i ba, “Nau boda Amaleki gamagalina ge ya mibwabwali labi Isileli.”
2SA 1:14 Inoke Deibid i ba, “Ga i ola ge nige u lolovakun? Yaka binimala Yehoba wana hilihili gamagalina bahi nu aapanak.”
2SA 1:15 Yaka Deibid i ba vevehe al i ba, “Wam gegi lahena nu aliga, kaiwena totom u wasaagiwa te u ba, ‘Yehoba wana hilihili gamagalina iyaka ya gopaaliga.’” Inoke wana hevalau avaliya etega i yogaan ge i baek elana i ba, “U nok u na u gopaaliga.” Yaka wana haveyan kilepana elana heval o i gopaaliga.
2SA 1:17 Kahin wonana ya Deibid i wonaan Sol alona ge natuna Diyontan kaiweliya.
2SA 1:18 Inoke i ba nihi panpankiti-an un Yuda gamagaliliyau eliyalil. He alana Egipoyo Wonana ge iyoho Yasa i leli lowan wana buki gamwanaa.
2SA 1:19 O Isileli, wala toematana bwaliwawagal iyoho wala oya pwataliyaa.   I bwe ge wala toasiyala hi pasogol!
2SA 1:20 Bahi nuku baubaunan panuwa Gat gamwanaa,   o ebo nuku wawasaan Askelon ana kamwasa elal, eba Pilistiya yowauiliyau nuwaliya ni waisi,   ge bolo nige Yehoba hi aatena wali yowau nihi yaliyaya.
2SA 1:21 O labi Gilbowa oyana, bahi kehe ge bekubeku hunhunina ni lalau eliyam,   ge bahi bibilem enona ni gagan. Kaiwena toasiyala hi aligaa tei, ge wali ligovan i mibwagabwaga bilibiliya;   Sol wana ligovan iyahe tei nige al nihi papaenonu.
2SA 1:22 Diyontan wana egipoyo gauina hi lilimwaun   yaka tolohaveyan gasigasisel tuwaliya hi howa. Sol wana haveyan kilepana nige i sisikal abanaa enoenovana,   yaa ana topihigelgel saliyaliya i lau hi aliga.
2SA 1:23 Gamagalau Sol ge Diyontan yawaliliya miminana elana hi nunuwana-agil bubun,   ge yaomal elana hi aliga toyawa. Bwasumu magisubu hi mweyaha lakel   ge laiyoni hi gasisi luwagil.
2SA 1:24 Isileli yowauiliyau,   Sol baena nuku kahin, kaiwena kaliko waiwaisana matana keketina elana i pagaloimiu,   ge tuwan ana isela gold hi ginoliya elana i paiselamiu.
2SA 1:25 I bwe ge wala toasiyala hi pasogol haveyana!   Diyontan bwaliwawagana iyoho wala oya pwataliyaa.
2SA 1:26 Taliu Diyontan, nuwau i nak nabi kaiwem,   kaiwena ya nunuwanagiwa ge wam nunuwana nau kaiweu i getoga hot,   i lake te yova wana nunuwana lagona elana.
2SA 1:27 I bwe ge wala toasiyala hi pasogol!   Wali elohaveyan hi eguluwagil nige al ali waisi.
2SA 2:1 Sauga etega al, Deibid i nel Yehoba elana i ba, “Tab na sikal na na labi Yuda panuwana etega elana na minaa?” Anana i lahe i ba, “E, nu sikal.” Yaka Deibid i nel al i ba, “Hauna awan elana na minaa?” Anana i lahe i ba, “Panuwa Hebiloni.”
2SA 2:2 Inoke Deibid lagonau labui i ahel alonau, etegana Ahinoam Diyeslil yovana ge labuina Abigeil Nabal gagama Kamel abuabulina.
2SA 2:3 I ola al ana hevalau avaliyau lagoliyau ge natuliyau i ahel hi na hi minaa Hebiloni ge awanina ona elal.
2SA 2:4 Yaka Yuda bolauiliyau hi na Hebiloni, inoke enonu hi hol Deibid kokowanaa i tabwa boda Yuda wali kin. He Deibid wasa i hago te Yabesi, iyoho labi Giliyad, bolauiliyau Sol tuwana iyaka hi ahe ge ga hi teli ola.
2SA 2:5 Inoke elopapatuna i patunal hi na elal ge hi ba, “Yehoba ni muloluagimiu, kaiwena wami tonowak Sol tuwana ku ahe ge ku teli, inoke eliyana wami nunuwana iya kaiwena ku pamasal.
2SA 2:6 Inoke ya awanun Yehoba wana nunuwana ni pamasal hikahikani eliyamiu. Nau al ge ginol waiwaisana toto ku ginol Sol elana lahena na ginol bubun eliyamiu.
2SA 2:7 He wami tonowak Sol iyaka i aliga ge Yuda enonu hi hol kokowawa iyaka ya tabwa wali kin, inoke atemiu ni matuwa ge nuku lohaveyan gagasisi.”
2SA 4:4 (He Sol natuna Diyontan natuna tauina etega i gan alana Mepiboset, iya wana baliman nimala panuna abwe aena labui hi nak. He saugena o Sol ge Diyontan wali yaomal wasana i noem labi Diyeslil, yaka ana tomatahikan i kalivai ge hi lou. Yaa patotoya kaiwena inoke i pwabun ge abwe aena hi nak, nige bosowaina ni nawanawa bubun.)
2SA 5:1 Sauga etega al abwe Isileli ali un gegewel hi na Deibid hi kite panuwa Hebiloni ge hi baek elana hi ba, “Tunahot ama tutuma owa.
2SA 5:2 Valila Sol iya wama kin, yaa owa te ama Isileli wama tolohaveyan u nunulil haveyan elal. Ge Yehoba i baewa elam i ba, ‘Owa bwaliga nu ola sipi ali tomatahikan no gamagalau Isileli kaiweliya, ge nu tabwa wali tohouwa.’”
2SA 5:3 Inoke Hebiloni elana Deibid alonau ge Isileli wali tonowakau hi pebaabateli-agil Yehoba matanaa, yaka enonu hi hol kokowanaa i tabwa wali kin.
2SA 5:4 Deibid wana baliman teti (30) te i tabwa kin, yaka i logugui baliman ali gewi poti (40).
2SA 5:5 Hebiloni elana Yuda i logugui-agil baliman seben ge waikena sikis, yaka abwe Yelusalema elana Isileli ge Yuda gegewel i logugui-agil baliman teti tili (33).
2SA 5:6 Deibid wana tolohaveyan i nulil hi na Yelusalema nihi lohaveyan Yebusi elal, heliya labi o towohiliyau. Heliya hi nuwatu tage Deibid nige bosowaina ni tuk wali panuwaa, yaka hi ba hanaha elana hi ba, “Nige nuku tutuk wama panuwaa. Bwagana tomatakai ge bolo aeliya i kom, bosowailiya ya te nihi palimiu.”
2SA 5:7 Bwagana hi ba ola o, yaa Deibid ge wana tolohaveyan hi tuk ge wali sivesive Saiyoni hi ahe, yaka abwe alana hi tun Deibid wana Panuwa.
2SA 5:8 Mulaa abwe hi tuk hi haveyan, he lan o elana Deibid i ba, “Ebo nuwala Yebusi ta pakokovel, inoke ta uluhek gol kenken toto wewel ana abawagi elana, yaka eliyana avalau ‘bolo aeliya i kom ge tomatakai’ o ta petupatupa-agila, heliya o topihigelgel.” Deibid i ba ola o, heiya te kaiwena gamagalau wali baaba etega hi babaa, “Tomatakai ge bolo aeliya i kom bahi nihi tutuk kin limena elana.”
2SA 5:9 Sauga wali sivesive Deibid i ahe, inoke i na i minaa ge alana i tun Deibid wana Panuwa. Yaka abwe panuwa i tal painan pwabwata, i telipunaa labi toto bwana hi ken ginolil labilabiya mwalu kaiweliya ge i tal tuk panuwa gamwanaa.
2SA 5:10 Yaka Deibid wana gasisi i bwatabwata ya, kaiwena Yehoba Yabowaine Togasisi Hot i minaa elana.
2SA 5:11 Panuwa Taya wali kin alana Hilam wana elopapatuna i patunal hi na Deibid elana, ginebi ge abwakil sida ge limi ana totaltal, bolo ebwakil elana ge bolo pat elana. Yaka kin limena hi tal Deibid kaiwena.
2SA 5:12 Inoke Deibid iyaka i atena te Yehoba i patunahot iya i kin Isileli elal, ge wana abalogugui alana i pwabwata wana gamagalau Isileli wali waisi kaiwena.
2SA 5:13 Sauga Deibid panuwa Hebiloni i eguluwan i na i minaa Yelusalema, inoke yowau hi gewi al i alolon-agil, enuna lagonau hot, ge enuna lagonau al. Inoke natunau bolau ge yowau hi gewi al hi abil.
2SA 5:14 He natunau bolau bolo hi abiliya to alaliya i ola hiwe: Samuwa, Sobab, Neitan, Solomon,
2SA 5:15 Ibhal, Elisuwa, Nepeg, Yapiya,
2SA 5:16 Elisama, Eliyada ge Elipelet.
2SA 5:17 Sauga Pilistiya wasa hi hago te Isileli enonu hi hol Deibid kokowanaa i tabwa wali kin, inoke wali tolohaveyan gegewel hi tagil hi na hi loyaan. Wasaliya Deibid i hago, inoke i na ababunsumi elana.
2SA 5:18 He Pilistiya iyaka hi nem hi holaviya Abwab Lepaim ge hi pakalaopop.
2SA 5:19 Yaka Deibid i nel Yehoba elana i ba, “Na nok na lohaveyan Pilistiya elal o bahiwa? Tab nu telel nimwawa?” Anana Yehoba i lahe i ba, “E, nu nok. Tunahot na telel nimwamwa.”
2SA 5:20 Inoke Deibid alonau wana tolohaveyan hi na panuwa Bal-Pelasim avaliyau Pilistiya hi lohaveyan ge hi pakokoveliya to. Yaka i ba, “Yehoba o topihigelgel i tagalekaleka-agil maniniwa i ola banata gasigasisena.” Inoke heiya te kaiwena panuwa o alana i tun Bal-Pelasim.
2SA 5:21 He Pilistiya wali yabowaineyau gogoginol hi lou luwagiliya to, yaka Deibid ge wana tolohaveyan hi kalivail egonagil.
2SA 5:22 Sauga etega al abwe Pilistiya hi sikal hi holaviya Abwab Lepaim ge hi pakalaopop.
2SA 5:23 Inoke Deibid Yehoba i neli ga ni ginol ola. Wana nel i lahe i ba, “Bahi nuku nonopasapu elal, yaa nuku nopain eliyaa, yaka abwe nuku tuk nuku haveyan elal abwakil popla awoliyaa.
2SA 5:24 Sauga ebo butun nuku hago abwakil popla lamwaliyaa ni ola tolohaveyan aeliya butuna, yaka etimwawa nuku tuk nuku haveyan elal. Kaiwena nau Yehoba na nohouwa awomiwa Pilistiya wali tolohaveyan na lolil.”
2SA 5:25 Yaka Deibid i ginol ola Yehoba wana baaba, inoke alonau ge wana tolohaveyan Pilistiya hi takel ge hi mimi lololil, i telipunaa panuwa Gibiyon i na ana siga panuwa Gesel.
2SA 6:1 Sauga etega Deibid Isileli wali tolohaveyan bolo waiwaisal ali gewi teti tausan (30,000) i yoga gogonil
2SA 6:2 ge hi nok hi na panuwa Bala labi Yuda. Yaka Deibid alonau wana gamagalau gegewel hi egona panuwa o tage Yabowaine wana Bateli ana Dedewaga nihi aheya o nihi pwatanik Yelusalema. Dedewaga o alana hi tun Yehoba Togasisi Hot wana Bateli ana Dedewaga, iya i minaa pwatanaa bwasumu labui opeliya gaganina ali luwaluwala.
2SA 6:3 He Yabowaine wana Bateli ana Dedewaga hi ahem Abinadab wana limiya, i miminaa oya etega elana, inoke hi usana waga momomol vavaluna etega gamwanaa. Abinadab natunau bolau labui, Usa ge Ahiyo, heliya waga momomol hi matahikan,
2SA 6:4 toto Yabowaine wana Bateli ana Dedewaga iyoho pwatanaa. Ahiyo i nohouwa waga momomol ge bulumwakau awoliyaa i kelauni.
2SA 6:5 Yaka Deibid alonau Isileli gegewel ginebi wali gasisi bwalibwaligena hi yaliyaliyaya Yehoba matanaa. Egalagalavenu hapi tomaha ona, tambalin, kal ge simbol hi galavenuagil, yaka hi sagasaga ge hi wonawona.
2SA 6:6 Sauga hi vin Nakon wana witi musana ana abaasiasi elana, yaka bulumwakau hi hanagegegi kelaubwa nihi sogu. Inoke Usa nimana i paelu Yabowaine wana Bateli ana Dedewaga i pihikan bahi ni sosogu.
2SA 6:7 Yaa Usa i gegi to, kaiwena Bateli ana Dedewaga ana logugui nige i hehenapu-an. Yaka toto o elana Yehoba i huga, inoke Usa i lol ge i aligaa to Yabowaine wana Bateli ana Dedewaga bebenaa.
2SA 6:8 Yaka Deibid i huga, kaiwena Yehoba tinena i lut Usa elana ge i tagapaaliga. Inoke panuwa o alana i tun Peles-Usa, yaka gamagalau alan o hi mimi lumelumen ana siga lan ebe.
2SA 6:9 Yaa lan o elana Deibid Yehoba i lovakunan ge i ba, “Iyaka nige bosowaiu Yehoba wana Bateli ana Dedewaga na ahe ni minaa elau.”
2SA 6:10 Yaka nige nuwana Yehoba wana Bateli ana Dedewaga ni ahe ni pwatanik Deibid wana Panuwaa, yaa i na i teliya gagama Gat, Obed-Idom wana limiya.
2SA 6:11 He waikena eton i miminaa to, yaka Yehoba Obed-Idom ge wana limi ana heniheni gegewel i mulolu-agil.
2SA 6:12 Yaka abwe kin Deibid wana wasa hi pek hi ba, “Yehoba Obed-Idom wana limi ana heniheni i mulolu-agil ge wana bugubugul gegewel hi waisi, kaiwena Yabowaine wana Bateli ana Dedewaga i miminaa elana.” Inoke Deibid alonau wana gamagalau hi na Yabowaine wana Bateli ana Dedewaga hi ahem Obed-Idom wana limiya ge alona wali yaliyaya bwabwatana hi kalivai hi pwatanik Deibid wana Panuwaa.
2SA 6:13 Sauga bolo hi kaval hi nawa egon aeliya hi teli pasikis, yaka Deibid i ba hi talmilil inoke bulumwakau melutauina etega ge bulumwakau natuna tatabwana etega i powonagil Yehoba elana.
2SA 6:14 Wali nawanawa kamwasaa, holahola alana ipod, hi ginolem kaliko waiwaisana elana, Deibid i galoi, yaka alona wana gasisi bwalibwaligena i sagasaga Yehoba matanaa.
2SA 6:15 Alonau Isileli gegewel Yehoba wana Bateli ana Dedewaga hi pwatanik Yelusalema, hi nonoyogayoga ge bwagigi hi yuyu.
2SA 6:16 Sauga hi kaval tukan Deibid wana Panuwaa, Sol natuna Mikal iyoho matana i laulau windowa, i kite lagona Deibid i susupeni ge i sagasaga Yehoba matanaa. Yaka atena eliyana i awa naknak-an.
2SA 6:17 Yaka hi na Bateli ana Dedewaga hi kaval teliya abanaa, epanapana toto Deibid i pamilil gamwanaa. Inoke Deibid bwasumu i powonagil Yehoba elana, enuna i powonagil pwabwaligel ge enuna heliheliyam powonina.
2SA 6:18 Sauga i powon haba, yaka gamagalau i ba mulolu-agil Yehoba Togasisi Hot alana elana.
2SA 6:19 Inoke beleid maisena, deit enona hi pakevakeva ana os maisena ge oine enona hi pakevakeva ana os maisena i guyau-an Isileli bolo hi nogogo o, bolau ge yowau, gegewel elal. Yaka abwe hi egonan hi na tomaha ona wali limiya.
2SA 6:20 Sauga Deibid i sikal wana limiya tage ni ba wana limi ana heniheni Yehoba ni mulolu-agil, yaka lagona Mikal Sol natuna i tagil i na i kite ge i baek elana i ba, “Ga i ola ge lan ebe owa Isileli wali kin, totom am puluwawi u ginol ge tuwam u pabokaboka alomwau wali totuwalali loloyowanil galokau mataliyaa, i ola tosigasiga wali ginol?”
2SA 6:21 Anana Deibid i lahe i ba, “Yehoba matanaa te ya sagasaga. Iya i hileyau tamwam ya milahe, i ola al nige ana un gamagalina etega i hihile. Yaa nau i hileyau ya tabwa wana gamagalau Isileli ali tologugui, inoke na yaliyaliyaya ya Yehoba matanaa.
2SA 6:22 Ya yaliyaya te alau na teli lowan hoti, o ebo totou o puluwawi na ginol. Yaa totuwalali galokau bolo baliya u babaa ei, heliya nihi awatau-agau.”
2SA 6:23 He Sol natuna Mikal nige sauga etega i aab ana siga i aliga.
2SA 7:1 Sauga Yehoba kin Deibid i labe ana topihigelgel gegewel bolo hi minaa labi Isileli bebenaa i pakokovel ge i veyaho, yaka Deibid i mibubun wana limi elana,
2SA 7:2 inoke i baek palopita Neitan elana i ba, “Nau hiwe ya minaa kin limena abwakil sida elana hi taliya, yaa Yabowaine wana Bateli ana Dedewaga i minaa epanapana gamwanaa.”
2SA 7:3 Kin anana Neitan i lahe i ba, “Hauna u nuwatuan atemwa, he nu ginol ya, kaiwena Yehoba i minaa eliyam.”
2SA 7:4 Yaa lan o bulinina Yehoba i baek Neitan elana i ba:
2SA 7:5 “Nu na nu baek no totuwalali Deibid elana nu ba, ‘Yehoba i ba ola hiwe: Owa nige limi nu tatal kaiweu ge na miminaa.
2SA 7:6 I telipunaa sauga Isileli ya ahel hi tagilem Itipita ana siga lan ebe, nige ya miminaa limi etega gamwanaa. Ya mimi nawanawa panuwa ge panuwa ona elal, he ya miminaa ya te epanapana gamwanaa.
2SA 7:7 Alowau boda Isileli wama minawanawa labi gegewena elal, nige sauga etega ya babaek tohouwa bolo ya telel no gamagalau Isileli ali tomatahikan elal ya babaa, “Ga i ola ge nige abwakil sida elana limi waiwaisana etega ku tatal kaiweu?” ’
2SA 7:8 “Inoke nu baek no totuwalali Deibid elana nu ba, ‘Yehoba Togasisi Hot i ba ola hiwe: Nau ya ahewaa uleyaa owa sipi ali tomatahikan ge ya hilewa u tabwa no gamagalau Isileli ali tohouwa.
2SA 7:9 Hauna labi elana valila u noek alou owa ya, ge am topihigelgel gegewel ya pakokovel maninimwa. Inoke alam na teli heyan, ni ola gamagalau alaliya bwabwatal panayawiya.
2SA 7:10 I ola al, no gamagalau Isileli wali panuwa etega na pek elal ge na telel nihi holaviya, inoke ni tabwa totoliya wali panuwa ge nihi mibubun. Inoke toginol naknak nige al nihi papalomwan-agil ni oola valila hi ginol elal,
2SA 7:11 i telipunaa sauga toto toasiyala ya telel no gamagalau Isileli hi houwaagil. Ge am topihigelgel gegewel na pakokovel ge nu veyaho. “‘Ya baewa elam te nau Yehoba limi etega na pamilil kaiwem. He ya ba alomwau tubutubumwau heyan ge heyan nuku tologugui.
2SA 7:12 Ebo iyaka wam sauga ni pwawa ge nu aliga nu na alomwau tubumwau, inoke natum etega totom saliyam hot na palut abam ni milahe, yaka wana abalogugui na pamilil ni gasisi.
2SA 7:13 He iya te Limi Bwabwalena ni tal alau kaiwena, inoke wana abalogugui na pamilil ni gasisi ge ni kalapapanet tubutubunau elal ni mihot.
2SA 7:14 Nau na ola tamana ge iya ni ola natu. Ebo ni gegi, inoke suki elana na nibihi, ni ola taman etega natuna i papahenapu.
2SA 7:15 Yaa no nunuwana nige na aahek yoho eliyana, nige ni oola toto ya ginola Sol elana, iya ya ahek yoho abanaa ge owa u milahe.
2SA 7:16 Wam limi ge wam abalogugui nihi mihot matawa sauga gegewena; wam abalogugui ni gasisi ge ni kalapapanet tubutubumwau elal nige ni momowasi.’”
2SA 7:17 Yaka Yehoba wana baaba gegewena toto pankite ya eliyana, Neitan i na i baunanik Deibid elana.
2SA 7:18 Inoke kin Deibid i na i tuk epanapana gamwanaa toto Bateli ana Dedewaga i miminaa, yaka i misiyo Yehoba awonaa ge i awanun i ba: “O Babala Yehoba, henala nau ge henalau nam ana un, ge iyaka u aheyau u teleyau abamina bwabwatana ya elana?
2SA 7:19 Yaa Babala Yehoba, toto o nige mananana! Yaka u ginol paetulan ge u bateli nau wam totuwalali natu ge tubutubuwau sauga mulaa kaiweliya. O Babala Yehoba, age u giginol ola o gamagalau gegewel elal?
2SA 7:20 Gamwaniniu i kevakeva, nige bosowaina na baaba! O Babala Yehoba, nau wam totuwalali o nuwan u tu ge u hileyau.
2SA 7:21 U bateli ge nuwam nu ginol ola, inoke ginol bwabwatana ya u ginol ge u pamasal nau wam totuwalali eliyau.
2SA 7:22 “O Babala Yehoba, owa alam i bwata. Nige etega wasana ha hahago i ola owa! Nige Yabowaine etega al i gagan, maisem ya.
2SA 7:23 Nige boda etega panayawiya i oola wam gamagalau Isileli! Owa Yabowaine u pwamola pasikaliliem Itipita hi tabwa owa wam gamagalau ge alam u pawasawasa. I ola al, ginol yawiyawi bwabwatal u ginolil, inoke boda tomaha ona avaliyau wali yabowaineyau u pakokovel ge u takel tagilagil wam gamagalau o awoliyaa ge hi minaa labi toto u hile kaiwem.
2SA 7:24 Boda Isileli u hilel hi tabwa owa wam gamagalau sauga gegewena nige ni momowasi, ge owa Yehoba, u tabwa wali Yabowaine.
2SA 7:25 “Inoke Yehoba Yabowaine, wam bateli nau wam totuwalali ge tubutubuwau kaiwema nu patunahot ge ni mihot. Nu ginol ni ola wam bateli,
2SA 7:26 inoke alam ni wasawasa sauga gegewena nige ni momowasi. Yaka gamagalau nihi ba, ‘Yehoba Togasisi Hot iya Isileli wali Yabowaine!’ Nau wam totuwalali Deibid no abalogugui nu pamilil ni gasisi matamwa ge ni kalapapanet tubutubuwau elal nige ni momowasi.
2SA 7:27 “O Yehoba Togasisi Hot, Isileli wama Yabowaine, u pamasal nau wam totuwalali eliyau u ba, ‘Nau limi etega na pamilil kaiwem, inoke alomwau tubutubumwau heyan ge heyan nuku tologugui.’ Inoke ateu i matuwa te awanun ya ya awanuni eliyam.
2SA 7:28 O Babala Yehoba, owa Yabowaine tutunahotina! Wam baaba i tunahot, ge waisi toto ya iyaka u bateli nau wam totuwalali eliyau.
2SA 7:29 Kaiwena owa Babala Yehoba u ba ola to, inoke alowau ge tubutubuwau nu ba mulolu-agima, yaka owa matamwa abalogugui ni mihot eliyama. Wam ba mulolu o ni mihot alowau tubutubuwau eliyama!”
2SA 8:15 Deibid i tabwa kin Isileli gegewel elal ge wana logulogugui i waisi ge i sapu.
2SA 8:16 Seluwaiya natuna Yowab, iya tolohaveyan wali tohouwa. Ahilud natuna Yehosapat, iya kin wana logugui ana tomatahikan ge ana towasa.
2SA 8:17 Ahitub natuna Seidok, ge Abaiyada natuna Ahimelek, heliya hi topowon. Selaiya iya toleleli.
2SA 8:18 Yehoiyada natuna Benaiya, iya boda Keleti ge boda Peleti wali tohouwa. Ge Deibid natunau heliya hi ola topowon.
2SA 9:1 Lan etega Deibid i nel wana totuwalali elal i ba, “Tab Sol tubutubunina etega iyoho ya i minamina, inoke na atilomwan-an Diyontan ana awatauwan kaiwena?”
2SA 9:2 He Sol wana totuwalali etega alana Siba iyoho i gan, inoke hi yogaan i na kin Deibid elana. Yaka i nel i ba, “Owa alam Siba?” Anana i lahe i ba, “E, nau wam totuwalali alau tei.”
2SA 9:3 Inoke kin i nel i ba, “Tab Sol tubutubunina etega iyoho ya i minamina, inoke na atilomwan-an ni ola Yabowaine wana atilomwan.” Anana Siba i lahe i ba, “E, Diyontan natuna melutauina etega i gan iyoho, yaa aena labui hi nak, nige bosowaina ni nawanawa bubun.”
2SA 9:4 Inoke kin i nel i ba, “He iya ga?” Anana Siba i lahe i ba, “Iya iyoho Amiyel natuna Makil wana limiya panuwa Lo-Debal.”
2SA 9:5 Inoke kin Deibid wana totuwalali i patunal hi na hi ahem Lo-Debal ge hi pwatanim elana.
2SA 9:6 Sauga Mepiboset, iya Diyontan natuna ge Sol tubuna, i na Deibid elana, yaka i kululu maninina i pahanalowanek bilibiliya. Inoke Deibid i baek elana i ba, “Ateu owa Mepiboset!” Anana i lahe i ba, “Nau wam totuwalali.”
2SA 9:7 Yaka Deibid i ba, “Bahi nu lolovakun, kaiwena nasi na atilomwan-agiwa tamwam Diyontan ana awatauwan kaiwena. Inoke bilibili gegewena toto valila i minaa tubum Sol eliyana na pewa eliyam, ge owa sauga gegewena nu aanana no teibola.”
2SA 9:8 Yaka Mepiboset i kululu ge i baek Deibid elana i ba, “Nau gamagal bwagabwaga ya, ya ola ya te wanuka alialigana, inoke ga i ola ge u atilomwan-agau?”
2SA 9:9 Inoke kin Deibid Siba i yogaan ge i baek elana i ba, “Bugul gegewena toto valila i minaa Sol ge ana un elal, iyaka ya pek wam tonowak tubuna Mepiboset elana.
2SA 9:10 Owa alomwau natumwau ge wam totuwalali bilibili nuku eyowaan, yaka enowana nuku pwatanim wam tonowak tubuna Mepiboset kaiwena. Ge iya sauga gegewena ni aanana no teibola.” He Siba natunau bolau ali gewi piptin (15) ge wana totuwalali ali gewi tuwenti (20).
2SA 9:11 Yaka Siba i baek elana i ba, “No babala ge no kin, nau wam totuwalali hauna ebo nu baunan nasi na ginol.” Inoke sauga o ge i nok Mepiboset i aanana Deibid wana teibola i ola natuna etega.
2SA 9:12 Mepiboset natuna geman etega i gan alana Mika. Inoke sauga o ge i nok, Siba alonau wana limi ana heniheni gegewel hi totuwalali Mepiboset elana.
2SA 9:13 Iya i miminaa Yelusalema ge sauga gegewena i aanana kin wana teibola. He aena labui hi nak nige bosowaina ni nawanawa bubun.
2SA 11:1 Baliman ana abatelipuna elana, kin ona wali sauga hi tatagil ge hi lolohaveyan, inoke Deibid Yowab i patuna i tagil, alonau tolohaveyan wali tohouwa ona ge Isileli wali tolohaveyan gegewel. Yaka Amoni wali tolohaveyan hi pakokovel, inoke abwe wali panuwa bwabwatana Laba hi mipainan ge hi mikausil. Yaa Deibid nige i nonok, i misikal Yelusalema.
2SA 11:2 Lan etega vekokoyaviya, Deibid i kenu lutem wana abaveveyahowa, yaka i na i ha limi pwatanaa toto hi tal paabwab ge i nononawanawa. Yaka abwe matana i nok, inoke yova etega i kite i highig, ana awa i waisi hot.
2SA 11:3 Yaka elopapatuna etega i patuna i nok ge i loyaan yova o iya henala. Inoke Deibid wana wasa i pek i ba, “Yova alana Baseba Eliyam natuna, ge lagona alana Ulaiya, boda Hiti gamagalina.”
2SA 11:4 Yaka elopapatuna enuna i patunal hi nok ge yova o hi pwatanik elana. Inoke alona hi kenu toyawa, yaka abwe yova i sikal wana limiya. (He abwe wana weikena kasiyebwa i mowasi, ge ana abububun i pwamowasi haba.)
2SA 11:5 Yaa saliyana i ota, inoke Deibid ana baaba i patuna i ba, “Nau iyaka ya liyan.”
2SA 11:6 Inoke Deibid baaba i patuna Yowab elana i ba, “Ulaiya Hiti gamagalina u patuna ni nem eliyau.” Yaka Yowab i ginol ola to.
2SA 11:7 Sauga Ulaiya i vin, yaka Deibid i nel eliyana Yowab ge tolohaveyan wali minamina kaiwena, ge haveyan ga i ola.
2SA 11:8 Yaka i baek Ulaiya elana i ba, “U na wam limiya, aem u ul ge u veyaho.” Inoke kin wana limi i eguluwai, enaa abwe ana mulolu aanan enuna Deibid i patuna wana limiya.
2SA 11:9 He Ulaiya nige i nana wana limiya, yaa i kenuwa kin wana limi ana abauluulutuka tomatahikan wali lum elana, alonau ge nog ana tomatahikan.
2SA 11:10 Yaka abwe Deibid wana wasa hi pek hi ba, “Ulaiya nige i nana wana limiya.” Yaka Ulaiya i yogaan ge i nel i ba, “Hauna kaiwena nige u nana wam limiya? He owa abwe u sikalem labi yayapona elana.”
2SA 11:11 Yaka Ulaiya i baek Deibid elana i ba, “He Bateli ana Dedewaga i minaa ya epanapana gamwanaa, i ola al Isileli ge Yuda wali tolohaveyan heliya iyoho hi miminaa epanapana gamwaliyaa. No tonowak Yowab alonau wam tohouwa ona heliya iyoho hi holaviya uleya abalohaveyana. Inoke nige bosowaiu na nok no limiya na aanan, na imwim ge alou lagou naha kenu. He ya papasila Yehoba yawalina gaganina alanaa ge owa alamwa, nige na giginol oola!”
2SA 11:12 Inoke Deibid i baek elana i ba, “Lan maisena ga u mina yaka bwaligumwa abwe na patunawa nu sikal.” Yaka Ulaiya i minaa Yelusalema i ola Deibid wana baaba.
2SA 11:13 Inoke Deibid Ulaiya i yogaan alona hi anan ge hi imwim, yaka Ulaiya i paim pakokona. Yaa bulin o nige i sisikal wana limiya, he i kenuwa wana helagi pwatanaa alonau ge nog ana tomatahikan.
2SA 11:14 Lan i gan mweluluga, Deibid Yowab wana leta i leli, yaka i pek Ulaiya elana ge i patuna i egon.
2SA 11:15 He leta o gamwanaa Deibid i leli i ba, “Ulaiya nu teli ni mihouwa labi toto haveyan i gasisi hot elana, yaka nuku misikal inoke nihi lopaaliga.”
2SA 11:16 He Yowab ge wana tolohaveyan heliya iyoho panuwa bwabwatana Laba hi mipainan, yaka Ulaiya i teliya labi toto ali topihigelgel wali tolohaveyan waiwaisal hi minaa.
2SA 11:17 Sauga panuwa o wali tolohaveyan hi tagil avaliyau Yowab ge wana tolohaveyan hi lohaveyan, inoke Deibid wana tolohaveyan enuna hi howa paaligal. He Ulaiya Hiti gamagalina al ge hi howa paaliga.
2SA 11:18 Inoke Yowab haveyan o wasana gegewena i patuna Deibid elana.
2SA 11:19 I baek elopapatuna elana i ba, “Sauga ebo haveyan wasana nu baunan kin elana,
2SA 11:20 he bosowaina ya te ni huga ge ni neliwa ni ba, ‘Hauna kaiwena ku mituk panuwa bebenaa hot haveyan kaiwena? Age nige ku aatena bosowailiya ya egipoyo gauina nihi alitagilanem ganaa ge nihi howamiu?
2SA 11:21 He liwanina ku atena bubun ga i ola ge valila Gidiyon natuna Abimelek i yaomal. Panuwa Tibes elana yova etega pat bwabwatana witi ana ewowowol i alilowanem ganaa, yaka i tala pwatanaa ge i aliga. Inoke hauna kaiwena ku mituk gana bebenaa?’ Ebo ni nel ola o, yaka nu baek elana nu ba, ‘Ulaiya Hiti gamagalina al ge iyaka i aliga.’”
2SA 11:22 Sauga elopapatuna i na i vin Yelusalema, inoke bugul gegewena toto Yowab i patuna ge ni pamasal, i wasaan Deibid eliyana.
2SA 11:23 He i ba ola hiwe, “Ama topihigelgel hi gasisi hot nige bosowaima naha palil, yaka hi tagilem wali panuwaa alomeyau ha lohaveyan. Yaka abwe ha bibin pasikalil hi na wali panuwa ana gana ana abauluulutuka.
2SA 11:24 Inoke toloegipoyo gau enuna hi alihinem eliyama yaka wam tolohaveyan enuna hi howa paaligal. He Ulaiya Hiti gamagalina al ge iyaka i aliga.”
2SA 11:25 Yaka Deibid i baek elopapatuna elana i ba, “Nu baek Yowab elana nu ba, ‘Bahi nu nuwanuwatu nabi hauna gun i gan kaiwena, nige nak hot i oola. Sauga gegewena gamagalau hi aligaa haveyan elana, ge nige ta aatena henala nasi ni pwawa. Nuku haveyan gagasisi yaka nuku pakokovel ge wali panuwa nuku apapanak-an.’ Baaba ya nu baunan inoke eliyana Yowab nu ba pagasisi.”
2SA 11:26 Sauga Ulaiya lagona wasa i hago wana tonowak iyaka i aliga, inoke i kahikahin ge nuwanak paganina i ginol.
2SA 11:27 He nuwanak paganina o ana sauga i mowasi, yaka Deibid gamagalau enuna i patunal ge yova o hi en pwatanik wana limiya ge i alolonan. Inoke abwe Deibid natuna tauina etega i ab. Yaa ginol toto Deibid i ginol, Yehoba nige i yayaliyaya-an, i nak hot matanaa.
2SA 12:1 Yehoba palopita Neitan i patuna i na Deibid elana i ba, “Bolau labui hi miminaa panuwa maisena elana, etegana togogomwau ge eluwana togulagula.
2SA 12:2 Togogomwau wana sipi ge bulumwakau hi gewi nabi.
2SA 12:3 Yaa togulagula wana gogomwau iyai ya te sipi natuna maisena hot, valila i pwamola. I matahikan bubun yaka i bwataa alonau ge natunau elal. Alona hi aanan toyawa, hi imwimwa kom maisena elana, ge i papakenuwa aenaa. He i ola te natuna meluyovana etega.
2SA 12:4 “Lan etegana bwabwali etega i na togogomwau wana limiya. He togogomwau nige nuwana totona wana bwasumu etega ni lol ana bwabwali ni an. Yaka i na togulagula wana sipi i ahe i lol ge i liga ana bwabwali kaiwena.”
2SA 12:5 Deibid i huga nabi tau o wana ginol kaiwena, yaka i baek Neitan elana i ba, “Ya papasila Yehoba yawalina gaganina alanaa, tau toto ginol ya i ginol bosowaina ta ba ni aliga.
2SA 12:6 Pagan o i ginol alona nige i atilomwana-an, inoke paesopali sipi ni pwamola pasikal elana.”
2SA 12:7 Inoke Neitan i baek Deibid elana i ba, “Tau o heiya te owa! He Yehoba Isileli wala Yabowaine i ba ola hiwe: ‘Enonu ya hol kokowamwa u tabwa Isileli wali kin ge ya pwamwaliwa Sol nimanaa.
2SA 12:8 He wam tonowak Sol wana limi ana gogomwau gegewena ya pewa, i ola al lagonau ya pewa nimwamwa. Abalogugui Isileli ge Yuda ya pewa u logugui-an. Binimala u nuwatu bugul bolo ya nige mananana, bosowaiu ya te na paetulan al.
2SA 12:9 Hauna kaiwena nau Yehoba no logugui u awatautau-an, yaka pagan i nak nabi eliyau u ginol matawa? Ulaiya Hiti gamagalina u paaliga ge lagona u ahe lagom. Amoni wali haveyan u patuwalali ge u paaliga.
2SA 12:10 Inoke sauga gegewena haveyan ge lopaaliga ni gangan am un gamwanaa. Am lahi i ola to, kaiwena u awatautau eliyau yaka Ulaiya lagona u ahe lagom.’
2SA 12:11 “He Yehoba i ba ola hiwe: ‘Na ba nak ni masal eliyam, ni neem am un gamagalina etega elana. Lagomwau na aheliya eliyam yaka na pek alom etega elana, inoke alonau nihi kenu toyawa lan gamwanaa.
2SA 12:12 Owa gegi u ginol sume, yaa nau am lahi ya na ginol pamasal lan gamwanaa, boda Isileli gegewel mataliyaa.’”
2SA 12:13 Inoke Deibid i baek Neitan elana i ba, “Iyaka ya gegi Yehoba elana.” Anana Neitan i lahe i ba, “Yehoba wam gegi iyaka i nuwayoho, yaka nige nu aaliga.
2SA 12:14 Yaa kaiwena u awatautau nabi Yehoba elana, inoke natum tauina toto abwe ku ab, nasi ni aliga.”
2SA 12:15 Inoke Neitan i egon i na wana limiya. Yaka abwe wawaya toto Deibid ge Ulaiya lagona natuliya, Yehoba i pakasiyebwa nabiyan.
2SA 12:16 Inoke Deibid i awanun gagasisi Yehoba elana wawaya kaiwena. Ana galebu i palahikan ge bulin gegewena i kekenuwa bilibiliya.
2SA 12:17 Yaka wana totuwalali alaliya bwabwatal hi nok elana ge hi palawakik tage ni lutem bilibiliya, yaa i towa, nige nuwana ni lut ge alonau nihi anan.
2SA 12:18 He lan seben-ina elana yaka wawaya i aliga. Inoke wana totuwalali hi lovakun te wana wasa nihi pek, kaiwena hi nuwatu hi ba, “Sauga wawaya nigeya ga i aliga, ta baaba elana yaa nige i lalaegan elala. He nasi ga ta ola ge wana wasa ta pek natuna iyaka i aliga? Ebo wana wasa ta pek, tab eba nak etega ni ginol?”
2SA 12:19 Sauga Deibid i kite wana totuwalali hi lolowalwalgumu gamwaliyaa, inoke i nuwatu te wawaya iyaka i aliga. Yaka i nel i ba, “Wawaya iyaka i aliga?” Anana hi lahe hi ba, “E! Iyaka i aliga.”
2SA 12:20 Inoke Deibid i lutem bilibiliya. Yaka i na i highig, tuwana i paenonu, ge kaliko vavaluna i galoi, yaka i na i tuk Yehoba wana limiya ge i tapwalolo. Inoke i sikal i na wana limiya, i ba aanan hi loviviva-an, yaka abwe i aanan.
2SA 12:21 Yaka wana totuwalali hi neli hi ba, “Ga i ola u ginol ola o? Sauga wawaya nigeya ga i aliga, galebu u palahikan ge u kahikahin, yaa sauga iyaka i aliga, inoke u lut u anan.”
2SA 12:22 Analiya i lahe i ba, “Sauga wawaya nigeya ga i aliga, galebu ya palahikan ge ya kahikahin, kaiwena ya nuwatu te tab eba Yehoba ni mulolu-agau inoke natu ni molu.
2SA 12:23 Yaa sauga e wawaya iyaka i aliga, he hauna kaiwena galebu na palahikan? Tab i bosowaiu yawalina na pasikal? Sauga etega abwe na na elana, yaa iya nige ni sisikalim eliyau.”
2SA 12:24 Inoke Deibid lagona Baseba i payaliyaya ge alona hi kenukenu yaka abwe natuna tauina etega al i ab ge alana hi tun Solomon. He Yehoba wawaya o i nunuwana-an.
2SA 12:25 Inoke baaba i patuna palopita Neitan eliyana wawaya alana nihi tun Yedidaiya, kaiwena Yehoba i nunuwana-an.
2SA 13:1 Deibid natuna Absalom nuna i gan alana Tama, iya ana awa i waisi hot. He sauga etega abwe Amnon yova ya i hebabale. Amnon iya Deibid natuna etega al, yaa hinan getoga.
2SA 13:37 He Absalom i lou i na i minaa tubuna Talmai panuwa Gesul wali kin elana, iya Amihud natuna. Yaa lan hi gewi Deibid i lolonuwanak natuna kaiwena.
2SA 13:38 Sauga Absalom i lou i na Gesul, yaka baliman eton i miminaa to.
2SA 13:39 He kin Deibid wana lonuwanak i so ge i yaliyaya al, yaka amnana gegewena te Absalom ni kite.
2SA 14:1 Seluwaiya natuna Yowab i atena te kin Deibid nuwana hot Absalom ni kite.
2SA 14:21 Inoke abwe kin i baek Yowab elana i ba, “I waisi, na ginol ni ola wam nuwatu. He nu nok nu na heval Absalom nu en pasikalim.”
2SA 14:22 Yaka kin ana awatauwan kaiwena Yowab i kululu maninina i pahanalowanek bilibiliya. Inoke i ba, “No babala ge no kin, Yehoba ni mulolu-agiwa! Lan ebe nau wam totuwalali ya atena u yaliyaya-agau bubun, kaiwena no awanun eliyam iyaka u paolaolaek.”
2SA 14:23 Inoke Yowab i na panuwa Gesul Absalom i en pasikalim Yelusalema.
2SA 14:24 Yaa kin i ba, “Ni noek ya wana limiya ge ni miminaa to, bahi ni nenem ni kikiteyau.” Inoke i na wana limiya ge nige i nana kin i kikite.
2SA 14:25 Isileli gegewel gamwaliyaa, Absalom ana tobal i bwata te iya ana awa i waisi hot. He nige potpot etega i gagan tuwanaa, i telipunaa kokowanaa i lau i na aenaa.
2SA 14:26 Baliman maisena ge maisena pamaisena kokowana ni tomwa yoho, kaiwena i balu ge i pupulowan. Yaka ana pulowan ni luvi ni ola tu kiloglem (2 kg) ge pwatanaa al. He ana pulowan i sikeli eluviluvi toto kin i ba gamagalau nihi patuwalali elana.
2SA 14:27 Absalom natunau bolau ali gewi eton ge yovana maisena, lagona i abil. Toto yovana alana Tama, ge sauga i bwata ana awa i waisi hot.
2SA 14:28 Baliman labui Absalom i miminaa Yelusalema, yaa nige i nana kin i kikite.
2SA 14:29 Inoke baaba i patuna Yowab elana tage ni na eliyana yaka ni patuna kin elana, yaa Yowab i towa nige i nonok. He palabuina al baaba i patuna, yaa i towa nige i nonok.
2SA 14:30 Yaka Absalom i baek wana totuwalali elal i ba, “Ku atena te Yowab wana bali ana eyowa i minaa no eyowa bebenaa. He ku na ku ton.” Yaka hi ginol ola wana baaba.
2SA 14:31 Inoke Yowab i na Absalom wana limiya ge i neli i ba, “Hauna kaiwena wam totuwalali no bali ana eyowa hi ton?”
2SA 14:32 Yaka Absalom i baek elana i ba, “Am baaba ya patuna nu nem eliyau, yaa nige u nenem. Tage na patunawa nu na kin nu neli hauna kaiwena Gesul ya eguluwai ge ya nem e. Binimala na minek to. He sauga ya nuwau na na kin na kite. Ebo bugul etega kaiwena ni pwawaagau ya gegi, he ya talam ni tagapaaligau.”
2SA 14:33 Inoke Yowab i na kin wana wasa i pek Absalom ga i ba ola. Yaka kin Absalom i yogaan ni na eliyana. Sauga i vin, inoke i kululu maninina i pahanalowanek bilibiliya kin awonaa. Yaka abwe kin Absalom i nalo ge i yaliyaya-an.
2SA 15:1 Sauga etega al, Absalom waga momomol etega ge hosi enuna i ahel iya kaiwena ge i patuwalali-agil, yaka i ba bolau ali gewi pipti (50) hi patalelu houwa manininaa.
2SA 15:2 I ola al, mweluluga kekeisi ni lut, yaka ni na ni talmilil panuwa ana gana ana abauluulutuk ana kamwasa bebenaa. Ebo gamagal etega ni nem ana pulowan ni pwatanik kin elana kot kaiwena, yaka ni yoga nok elana ni ba, “Hapanuwa gamagalina owa?” Inoke anana ni lahe ni ba, “Nau wam totuwalali ya noem Isileli ana un panuwana etega elana.”
2SA 15:3 Yaka Absalom ni baek elana ni ba, “Nuwatu toto u pwapwatanik kin elana i sapu ge i waisi, yaa nige gamagal etega i gagan kin ge wana totuwalali gamwaliyaa tage wam kot ni hago.”
2SA 15:4 Inoke ni ba vevehe al ni ba, “Binimala nau nihi hileyau na tabwa topapayatala wala labiya! Yaka henala ebo ana pulowan i gan kot kaiwena ni nem elau, inoke na pasapu kaiwena.”
2SA 15:5 I ola al, ebo gamagal etega ni noha elana ge tage ni kululu manininaa, yaka nimana ni paelu ni holatomwa ge ni nalo.
2SA 15:6 He i ginoginol ola to Isileli gegewel bolo hi nana kin elana kot kaiwena elal, inoke nuwaliya i gove ge hi olak elana.
2SA 15:7 Baliman esopali ana abapwamowasi elana, yaka Absalom i baek kin elana i ba, “U talamwagau na na Hebiloni inoke no bateli Yehoba elana na patunahot.
2SA 15:8 Sauga ya miminaa Gesul labi Alam, yaka ya bateli ya ba, ‘Ebo Yehoba ni ahe pasikalau Yelusalema, inoke na na na tapwalolo elana Hebiloni.’”
2SA 15:9 Yaka kin i baek elana i ba, “He u nok ginebi wam laumwal.” Inoke Absalom i na Hebiloni.
2SA 15:10 Yaka Absalom wana elopapatuna i patunal sumel hi na un Isileli gegewel elal nihi ba, “Sauga ebo bwagigi anana nuku hago, yaka nuku ba, ‘Absalom iyaka i tabwa wala kin panuwa Hebiloni.’”
2SA 15:11 He bolau ali gewi tu handeled (200) iyaka i aheliya Yelusalema hi toulil, i awanunil ana bwabwali powon kaiwena, yaa wana nuwatu gamwana nige hi aatena.
2SA 15:12 Sauga iya iyoho Hebiloni bwasumu i powopowon, yaka Ahitopel gagama Gilo, iya Deibid wana totuwalali bwabwatana etega i lalabe nuwatu loyaloya elana, ana baaba i patuna i noem wana panuwa Gilo i na elana. He Absalom wana nuwatu toto kin Deibid abana ni ahe iyaka i gagasisi nawa, yaka gamagalau hi gewi hi tubwi elana.
2SA 15:13 Yaka abwe elopapatuna etega i na i baek Deibid elana i ba, “Isileli iyaka hi olak Absalom elana.”
2SA 15:14 Inoke Deibid i baek wana totuwalali alaliya bwabwatana bolo alonau hi miminaa Yelusalema elal i ba, “Ta egon ta lou! Ebo nigeya, nige etega ta mwamwal Absalom elana. Etimwawa, eba ni mweyaha ge ni pwawala, yaka ni apapanak-agila ge Yelusalema ana tomina ni gopapaaliga-agil haveyan kilepana elana.”
2SA 15:15 Inoke anana wana totuwalali hi lahe hi ba, “Wama babala ge wama kin, hauna ebo u nuwatuan i waisi, ama wam totuwalali naha ginol ola.”
2SA 15:16 Yaka kin i egon ge wana limi ana heniheni gegewel hi toulil, yaa lagonau al ali gewi elulutega (10) i tataluwagil kin limena nihi matahikan.
2SA 15:17 He kin i nawanawa ge wana gamagalau gegewel hi toulil, hi na panuwa buhunaa limi mowamowasena elana, yaka kin ge alonau enuna hi notalmilil.
2SA 15:18 Yaka wana tolohaveyan gegewel hi nopalegi hi noek awonaa, avaliyau al boda Keleti ge Peleti. I ola al, tolohaveyan Pilistiya panuwa Gat gamagaliliyau ali gewi sikis handeled (600), heliya Deibid hi toulil hi neem Gat, hi noha nihi nopalegi nihi noek awonaa.
2SA 15:19 Inoke kin i baek wali tohouwa Itai, gagama Gat elana i ba, “Ga i ola ge u nem aloma owa? U sikal u na alom kin Absalom. He owa bwabwali, nige u miminaa wam panuwaa.
2SA 15:20 Abwe u vin ya te nolu. Inoke lan ebe, bahi na babaa aloma owa ta nonobwagabwaga, kaiwena nige ya aatena ga ya nonoek. U sikal, wam gamagalau u en pasikalil, ge ya awanun Yehoba wana nunuwana tutunahotina ni minaa eliyam.”
2SA 15:21 Yaka anana Itai i lahe i ba, “No babala ge no kin, ya papasila Yehoba yawalina gaganina alanaa ge owa alamwa, hauna labi elana nu noek, bwagana ebo molu o yaomal, nasi alou owa ya.”
2SA 15:22 Inoke Deibid i baek Itai elana i ba, “I waisi. Ku nem ku nok.” Yaka Itai alonau wana tolohaveyan ge natuliyau bolo avaliyau, hi nopalegi hi noek awonaa.
2SA 15:23 Yelusalema ge awanina ona ana tomina hi kahin analiya i bwata, sauga Deibid alonau wana gamagalau gegewel hi nopalegel ge hi nok. Yaka hi na hi lau sinawel Kidilon hi kalapanet-an, hi heheya ula kekevana kaiwena.
2SA 15:24 He Seidok alonau un Libai gegewel heliya al iyoho, Yabowaine wana Bateli ana Dedewaga hi kalivai. Sauga hi kaval palo, yaka Abaiyada bwasumu i powonagil Yehoba elana ana siga gamagalau gegewel Yelusalema hi eguluwan ge hi nok.
2SA 15:25 Inoke kin i baek Seidok elana i ba, “Yabowaine wana Bateli ana Dedewaga u kalivai pasikal panuwaa. Ebo Yehoba ni yaliyaya-agau, yaka abwe ni pasikalau inoke wana limi ge wana Bateli ana Dedewaga na kite al.
2SA 15:26 Yaa ebo nige i yayaliyaya kaiweu, he ya talamwagau hauna i nuwatuan i waisi, yaka ni ginol eliyau ni ola to.”
2SA 15:27 Yaka kin i baek al topowon Seidok elana i ba, “He no nuwatu i ola hiwe. Alom Abaiyada nuku sikal panuwaa ginebi wami laumwal, alomiyau natum Ahimas ge Abaiyada natuna Diyontan.
2SA 15:28 Nau na matamatana wewel Yolidani ana abakalakalapaneta ana siga wasa etega nu patunam hauna i gangan Yelusalema.”
2SA 15:29 Inoke Seidok ge Abaiyada Bateli ana Dedewaga hi kalivai pasikal Yelusalema ge hi miminaa to.
2SA 15:30 Deibid kokowana i os ge aena awawana ya i nonokahikahin i na i ha oya Olibe. He gamagalau bolo alonau, heliya al kokowaliya hi os ge hi nonokahikahin.
2SA 15:31 He ewasi Deibid wana wasa iyaka hi pek hi ba, “Ahitopel iyaka i tubwi am toawatautau elal bolo hi olak Absalom elana.” Inoke i awanun i ba, “O Yehoba, Ahitopel wana ba pelabalaba Absalom elana, nu pil getogaan ni ahe ni ola nuwatu sisigana.”
2SA 15:32 Sauga Deibid i vin oya Olibe pwatanaa labi toto gamagal hi tatapwalolowa Yabowaine elana, he Husai, iya ana tini Alki, iyoho to, nuwana alona nihi petupatupa-agil, ana kaliko i kukuleli ge kokowana i papakove.
2SA 15:33 Inoke Deibid i baek elana i ba, “He nasi nu tabwa pulowan eliyau ebo nu nem alou owa.
2SA 15:34 U sikal Yelusalema yaka nu baek Absalom elana nu ba, ‘O kin, valila ya totuwalali tamwam kaiwena, yaa lan ebe na totuwalali kaiwem.’ Inoke eliyana bosowaina nu labeyau Ahitopel wana ba pelabalaba Absalom elana nu ba pakokove ni tabwa bugul bwagabwaga.
2SA 15:35 Topowon Seidok ge Abaiyada heliya al iyoho panuwaa hi misikal. Ebo wasa etega nu hago kin wana limiya, yaka nu baunanik elal.
2SA 15:36 Natuliyau bolau labui Ahimas Seidok natuna ge Diyontan Abaiyada natuna, iyoho to avaliyau. Ebo wasa etega nuku hago, yaka nuku patunal nihi nem eliyau no wasa nihi pem.”
2SA 15:37 Sauga Husai Deibid wana heliyam i na i vin Yelusalema, he Absalom abwe i vin, i tuktuk panuwa ana gana ana nog elana.
2SA 16:1 Deibid oya Olibe i eguluwan ge kekeisi i nawa nok, he Mepiboset wana totuwalali Siba iyoho to, i matamatan kaiwena. He donki enuna i lovivina-agil, yaka beleid ana gewi tu handeled (200), oine enona hi pakevakeva ana os ana gewi wan handeled (100), poga enona hi pakevakeva ana os ana gewi wan handeled (100) ge oine ana patuna maisena i usanil donki o pwataliyaa.
2SA 16:2 Yaka kin i nel Siba elana i ba, “Hauna kaiwena bugul bolo ya u pwatanim?” Anana i lahe i ba, “He donki alomwau natumwau kaiwemiu nuku heya, beleid ge poga bolau nihi an, ge gamagalau bolo tuwaliya ni aliga ula kekevana elana, oine nihi im.”
2SA 16:3 Inoke kin i nel i ba, “Wam tonowak Sol tubuna Mepiboset, iya ga?” Yaka Siba i baek elana i ba, “Iya iyoho Yelusalema, kaiwena i nuwatu i ba, ‘Lan ebe Isileli tubu wana abalogugui nihi pem ni minem eliyau.’”
2SA 16:4 Inoke kin i baek Siba elana i ba, “Sauga e, Mepiboset wana bugul gegewena iyaka ya pewa eliyam wam bugul.” Yaka Siba i ba, “No babala ge no kin, ya kululu eliyam. He ya awanun sauga gegewena nu yaliyaya-agau!”
2SA 16:5 Sauga kin Deibid panuwa Bahulim i nopakelakelaubwa, yaka tau etega i neem Sol ana tiniya i notagilem awan o elana. Alana Simei Gela natuna, i tagitagil ge i nonobaaba Deibid i ba panapanak-an.
2SA 16:6 I ola al, pat i alialihin Deibid alonau wana totuwalali alaliya bwabwatal elal, bwagana iya iyoho i minaa tolohaveyan ge toasiyala gamwaliyaa.
2SA 16:7 He Simei Deibid i ba panapanak-an i ola hiwe: “U egon! U egon! Toginol naknak owa ge nimwam i saliya!
2SA 16:8 Yehoba iyaka i lahewa, kaiwena Sol wana limi ana heniheni u lopaaligal ge abana u ahe u tologugui. He wam ginol o kaiwena, Yehoba wam abalogugui iyaka i pek natum Absalom elana. Owa iyaka nak u pwawa, kaiwena nimwam i saliya!”
2SA 16:9 Inoke Seluwaiya natuna Abisai i baek kin elana i ba, “Tau ya iya gamagal bwagabwaga ya, i ola ya te wanuka alialigana. I bwe owa no babala ge no kin i ba panapanak-agiwa? Na nok na na mwamwalina na gotomwa yoho!”
2SA 16:10 Yaka kin i ba, “Alom talim Yowab, nige wami puna i gagan ge nuku baaba kaiwena. Ebo Yehoba wana nuwatu i ola ge i ba panapanak-agau, he kilau nige wala sapu i gagan ge ta pabakuhu.”
2SA 16:11 Inoke Deibid i baek Abisai ge wana pan totuwalali alaliya bwabwatal elal i ba, “Natu hot te i logalogasisi nuwana ni lopaaligau. He nige bosowaina ta baaba tau ya iya ana un Beniyamina kaiwena. Ku teli ni ba panapanak-agau, kaiwena Yehoba i ba ola elana ni ginol.
2SA 16:12 Tab abwe Yehoba o pulowan ni kite, yaka ni mulolu-agau ba panapanak toto lan ebe ya pwawa, lahena waisi ni pem eliyau?”
2SA 16:13 Yaka Deibid ge wana boda hi nawa nok wali kamwasaa, yaa Simei i nawaa oya pwatanaa i nouliulil. Inoke i nonobaaba Deibid i ba panapanak-an, i ola al pat ge bilibili papakovana i alialihin elal.
2SA 16:14 Sauga kin ge wana boda hi vin wewel Yolidani, tuwaliya i aliga hot, yaka hi veyahowa to.
2SA 16:15 Absalom ge Isileli gegewel iyaka hi vin Yelusalema, he Ahitopel iyoho avaliya.
2SA 16:16 Yaka Husai, ana tini Alki, iya Deibid wana heliyam, i na Absalom elana ge i ba, “Wama kin, yawalim ni yapu! Wama kin, yawalim ni yapu!”
2SA 16:17 Inoke Absalom i neli i ba, “He wam nunuwana Deibid elana i ola o? Ga i ola nige u nana alom wam heliyam?”
2SA 16:18 Inoke anana i lahe i ba, “Tau toto Yehoba, gamagalau bolo alomwau ya ge Isileli gegewel hi hile ni kin, he nau iya kaiwena ge na minaa elana.
2SA 16:19 Ge nuwatu etega al, age bahi na tutuwalali no tonowak natuna kaiwena? Valila ya tuwalali tamwam eliyana, inoke i ola al to, sauga e na tuwalali eliyam.”
2SA 16:20 Yaka Absalom i baek Ahitopel elana i ba, “He u ba labema. Wam nuwatu ga i ola, hauna binimala naha ginol.”
2SA 16:21 Anana Ahitopel i lahe i ba, “U na alomwau tamwam lagonau al ku kenu toyawa, bolo i eguluwagil kin limena hi matahikan. Yaka Isileli gegewel nihi atena iyaka u tabwa tamwam ana topihigelgel, inoke nihi atimatuwa ge nihi touliliwa.”
2SA 16:22 Inoke epanapana etega hi ginol limi pwatanaa, yaka Absalom i na alonau tamana lagonau al hi kenukenu gamwanaa, Isileli gegewel mataliyaa.
2SA 16:23 He saugena o Ahitopel wana ba pelabalaba toto i baunan, tolaegan hi ahe i ola te i nenem Yehoba elana. He valila Deibid ana mel i teli, inoke Absalom i ginol i ola al to.
2SA 17:1 Yaka Ahitopel i baek Absalom elana i ba, “No nuwatu te binimala tolohaveyan ali gewi tuwel tausan (12,000) na ahel, inoke bulin e naha petaki uliulil Deibid enaa.
2SA 17:2 Sauga na kukuhikan, iya iyoho tuwana i aliga ge i pweyata. Na haveyan elana, yaka ni lovakun nabi ge wana gamagalau gegewel nihi lou luwai. He iya maisena ya te na lopaaliga,
2SA 17:3 yaka gamagalau gegewel na ahel inoke na pasikalil eliyam. Toto ana lau u lau wana yaomal eliyana, yaka gamagalau gegewel nihi sikal elam ge nige nak etega nihi pwapwawa.”
2SA 17:4 He nuwatu ya Absalom alonau Isileli wali tonowakau gegewel hi awa wawaisi-an.
2SA 17:5 Yaa Absalom i ba, “Husai ana tini Alki ku yogaan ni nem, yaka wana nuwatu ni baunan ta hago.”
2SA 17:6 Sauga i nok eliyana, yaka Ahitopel wana nuwatu Absalom i baunanik elana ge i nel i ba, “He ga i ola, tab wana baaba naha toulil? Ebo nigeya, inoke wam nuwatu u baunan naha hago.”
2SA 17:7 Anana Husai i lahe i ba, “Nuwatu toto Ahitopel i baunan, sauga e nige i wawaisi.
2SA 17:8 U atena tamwam alonau wana bolau heliya tolohaveyan gasigasisel, i ola te ebo beya i huhuga natunau baeliya wana gasisi. I ola al, tamwam wana aatena haveyan kaiwena i bwata, inoke bulin e nige ni miminaa wana tolohaveyan elal.
2SA 17:9 He sauga e, iya iyoho i bunsumi gol gamwanaa o ebo panuwa etega al elana. Binimala ni lohaveyan houwa wam tolohaveyan elal ge enuna ni lopaaligal, nasi bolo wasa nihi hago nihi ba, ‘Absalom wana tolohaveyan hi gulil.’
2SA 17:10 Bwagana wam tolohaveyan bolo hi gasisi ge ateliya i matuwa i ola laiyoni, nasi lovakun kaiwena nihi ginuginu. Kaiwena Isileli gegewel hi atena tamwam iya toasiyala ge wana tolohaveyan ateliya i matuwa.
2SA 17:11 “He no nuwatu i ola hiwe: Isileli wali tolohaveyan gegewel nu pamigogoil, ni telipunaa aluwabwa un Dani wali labiya ni na ana siga yavanaa panuwa Biyaseba, ali gewi ni ola gilesa talbwasiya. Yaka totom nu nulil nuku na haveyana.
2SA 17:12 Inoke ebo hauna labi elana ta pwawaa, yaka alonau wana tolohaveyan ta mikausil, ni ola bekubeku hunhunina i lalau bilibili pwatanaa. Inoke iya alonau wana gamagalau gegewel ta gulil, nige etega ni mwamwal.
2SA 17:13 Ebo ni lou ni na panuwa bwabwatana etega, inoke Isileli gegewel hihiu nihi ahe yaka panuwa o ana gana nihi momol lowan opopwa, ana siga gegewena hot ni samwalekaleka.”
2SA 17:14 Yaka Absalom ge Isileli wali tonowakau gegewel hi ba, “Husai ana tini Alki wana nuwatu i waisi lake te toto Ahitopel i baunan.” He i masal i ola to, kaiwena Yehoba iyaka i ba Ahitopel wana ba pelabalaba waiwaisana ni tabwa bugul bwagabwaga, inoke nak ni pwatanik Absalom elana.
2SA 17:15 Inoke Husai i na topowon Seidok ge Abaiyada elal, yaka Ahitopel ga i ba ola Absalom ge Isileli wali tonowakau elal ge iya al ga i ba ola, i wasaan elal.
2SA 17:16 Yaka i ba, “He etimwawa Deibid ana baaba ku patuna nuku ba, ‘Bahi nuku kekenuwa wewel Yolidani ana abakalakalapaneta. Nuku kalapanet nuku noek labi kekevana elana, eba Absalom ge wana boda nihi nowa, yaka owa kin ge wam gamagalau gegewel nihi pwamowasemiu.’”
2SA 17:17 He nuwatu iyaka hi tal haba i ola hiwe. Diyontan ge Ahimas nihi miminaa wewel bwanapitpit alana En-Logel, yaka totuwalali yovana etega ni nok wasa ni pwatanik elal ge heliya nihi na nihi wasaan Deibid elana. Nuwatu hi tal ola o, inoke bahi gamagalau nihi kikitel Yelusalema gamwanaa.
2SA 17:18 Yaa sauga totuwalali yovana i nok Diyontan ge Ahimas elal, geman etega i kite pwawal, yaka i na Absalom wana wasa i pek. Inoke etimwawa hi lou hi na tonowak etega wana limiya panuwa Bahulim. Wewel kenken etega iyoho wana bakubakuwa, inoke hi mwena lau gamwanaa hi bunsumi.
2SA 17:19 Yaka tonowak o lagona kaliko i ahe i yao wewel ana heguna pwatanaa. Inoke witi enowana i yoho valeyan pwatanaa, yaa nige gamagal etega i aatena ge i kikite.
2SA 17:20 Sauga Absalom wana totuwalali hi na yova elana limiya, yaka hi nel hi ba, “Ahimas ge Diyontan heliya ga?” Analiya i lahe i ba, “Heliya iyaka wewel hi kalapanet-an.” Yaka hi na hi loya, yaa nige hi pwapwawal, inoke hi sikal Yelusalema.
2SA 17:21 Sauga iyaka hi egon enaa, yaka Ahimas ge Diyontan hi mwena heem wewel kenken gamwanaa, inoke hi na hi baek kin Deibid elana hi ba, “Sauga e ku lut wewel ku kalapanet-an, kaiwena Ahitopel iyaka nuwatu i pek Absalom elana tage bulin e nihi nem nihi haveyan eliyamiu ge nihi lopaaligawa.”
2SA 17:22 Yaka bulin o Deibid alonau ge wana gamagalau gegewel hi lut wewel Yolidani hi kalapanet-an. He gegewel iyaka wewel labena etega mulaa abwe panuwa i mwananal.
2SA 17:23 Sauga Ahitopel i kite wana nuwatu nige hi totoulil, yaka wana donki i lovivina-an ge i heya pwatanaa, i na wana panuwaa Gilo. Inoke i vavaen natunau elal i ba ga nihi ginol ola, yaka abwe i na i gadisowa ge i aliga. Yaka tuwana hi teliya tubunau ali salaiya.
2SA 17:24 Deibid alonau gamagalau gegewel wewel Yolidani hi kalapanet-an enaa, yaka hi na panuwa Mahanaim. Absalom wana tolohaveyan i lovivina-agil hi neem Isileli ana labi gegewena elal, yaka heliya al wewel Yolidani hi kalapanet-an.
2SA 17:25 Absalom iyaka Amasa i teli wana tolohaveyan wali tohouwa, Yowab abana i milahe. (Amasa tamana alana Yeta, gagama Isileli, ge hinana Abigeil. Abigeil talina Seluwaiya Yowab hinana, tamaliya alana Nahas.)
2SA 17:26 Inoke Absalom alonau Isileli wali tolohaveyan hi holaviya labi Giliyad.
2SA 17:27 He sauga Deibid i vin Mahanaim, inoke Nahas natuna Sobi, gagama Laba labi Amoni, Amiyel natuna Makil, Lo-Debal gamagalina, ge Basilai, gagama Logelim labi Giliyad, hi na hi kite.
2SA 17:28 He abakenu, mwaha ge ulun hi bugul pwatanik elana. I ola al aanan witi, bali, pwalawa, bali ekekana, bin, lentil,
2SA 17:29 luvi, sipi, goti ge sis tomaha hi ginolem bulumwakau hulina elana hi pwatanik Deibid ge wana gamagalau aliya. Hi ginol ola o kaiwena hi nuwatu hi ba, “Gamagalau hi nawanawa nabi ula kekevana elana, inoke hi galebu, hi walem ge tuwaliya i aliga.”
2SA 18:1 Deibid wana tolohaveyan gegewel i pamigogoil, yaka wali tohouwa enuna i hilel inoke i telel boda tomaha ona, enuna tausan ali tohouwa ge enuna handeled ali tohouwa.
2SA 18:2 Yaka i walel boda eton, etega Yowab i nulil, eluwana Abisai iya Yowab talina hinaliya alana Seluwaiya i nulil ge etonina Itai, gagama Gat i nulil. Inoke i baek elal i ba, “Nau al ge na nowa alowau komiu.”
2SA 18:3 Yaa wana tolohaveyan hi baek elana hi ba, “Bahi nu nenem aloma owa. Ebo nihi takela ta lou, nasi nige nihi nuwanuwatu kaiwema. Bwagana ebo naha gewi nabi naha aliga, yaa nige nihi nuwanuwatu kaiwema. He owa te nasi am lau nihi lau, inoke owa am nuwatu i ola te ama gewi ten tausan (10,000). He i waisi te nu misikal, yaka ama labe nu papatuna eliyama.”
2SA 18:4 Analiya kin Deibid i lahe i ba, “Hauna ku nuwatuan kaiweu i waisi, yaka na ginol ola.” Inoke i talmilil panuwa ana abauluulutuk bebenaa, yaka wana tolohaveyan ali boda tausan ge handeled ona hi nawa tagil.
2SA 18:5 He kin iyaka logugui i baunan Yowab, Abisai ge Itai elal i ba, “Nau kaiweu, nuku hehegan bubun heval Absalom elana.” Inoke sauga i baaba tohouwa elal Absalom kaiwena, tolohaveyan gegewel hi hago.
2SA 18:6 Yaka tolohaveyan panuwa hi eguluwan hi na ula etega alana Ula Ipileimi, inoke avaliyau Isileli hi petupatupa-agil ge hi lohaveyan.
2SA 18:7 Deibid wana tolohaveyan Isileli hi pakokovel, yaka lan o nak bwabwatana hot hi pwawa ge ali gewi tuwenti tausan (20,000) hi aliga.
2SA 18:8 He haveyan i nem nowa labi gegewena o elana, inoke hi gewi ula ana nak ona hi pwawa ge hi aliga, yaa bolo hi gopaaligal nige hi gegewi.
2SA 18:9 Heliya iyoho hi lohalohaveyan, he Absalom i heya wana miul pwatanaa yaka Deibid wana tolohaveyan enuna i lilipwawal. Nuwana ni lou, yaa sauga i sola abwakil ouk bwabwatana lalana babalona gabulanaa, yaka kokowana i pano. Inoke i havakuki hawawala, yaa wana miul iyoho i mimi patapatalelu.
2SA 18:10 He tolohaveyan etega i kite pwawa, yaka i na i baek Yowab elana i ba, “Absalom ya kite i kukuki abwakil ouk elana.”
2SA 18:11 Inoke anana Yowab i lahe i ba, “Ine? Age u kite yaka nige u lolopaaliga? Binimala nu lopaaliga, he nasi na yaliyaya hot inoke silba ana gewi elulutega ge toasiyala wali wasikewa na pewa molam.”
2SA 18:12 Yaa anana tau o i lahe i ba, “Bwagana ebo silba ana gewi tausan maisena nu pem, yaa nige bosowaiu nimwau ni tal kin natuna elana ge na lolopaaliga. Ama gegewema ha hago kin i baewa alomwau Abisai ge Itai eliyamiu i ba, ‘Nau kaiweu bahi nak etega nuku giginol heval Absalom elana.’
2SA 18:13 He binimala ebo kin natuna yawalina na apanak, tunahot wasau kin ni hago, kaiwena nige bugul etega i mimisumi elana tage nige ni aatena. Yaka owa am bwaga ni gan elau nige nu babaa labeyau.”
2SA 18:14 Inoke Yowab i ba, “Nige al na matamatan alou owa ta liwaliwan.” Yaka gau eton i ahel i na Absalom i howaa babagalinaa, sauga toto yawalina iyoho ya ge i kukuki abwakil elana.
2SA 18:15 Yaka tolohaveyan bolo Yowab wana elohaveyan ana tokaval ali gewi elulutega hi na Absalom hi mipainan inoke hi gopaaliga.
2SA 18:16 Yaka Yowab bwagigi i yu tolohaveyan ni pabakuhol, inoke hi veyaho petaki Isileli eliyaa.
2SA 18:17 He Absalom bwaliwawagana hi ahe yaka hi alipalo gol bwabwatana elana bilibili gamwanaa, inoke pat ana pwahin bwabwatana hi pahe pwatanaa. Yaa Isileli wali tolohaveyan hi lou hi na tomaha ona wali panuwaa.
2SA 18:18 Absalom yawalina miminana, pat mamanana etega i pamilila panuwa etega alana Kin Abwabwina elana iyoho Yelusalema bebenaa, totona alana ana abanuwahikan. I ginol ola o, kaiwena i nuwatu i ba, “Nau nige natuwau bolau hi gagan ge alau nihi pakalapapanet-an o tini elana.” Inoke totona alana i tun pwatanek pat o elana, ge gamagalau alana hi babaa ola “Absalom ana Abanuwahikan” ana siga te lan ebe.
2SA 18:19 Inoke Ahimas Seidok natuna i baek Yowab elana i ba, “Na patalelu wasa na pwatanik kin elana te Yehoba iyaka i pwamwalem ana topihigelgel nimaliyaa.”
2SA 18:20 Yaka Yowab i ba, “Bahiwa, lan ebe bahi owa nu nana nu wawasa. Sauga etega al abwe wasa getoga etega nu pwatanik, yaa lan ya bahiwa, kaiwena kin natuna iyaka i aliga.”
2SA 18:21 Inoke i baek gagama Itiyopiya etega elana i ba, “U nok u na hauna gun iyaka u kite u wasaan kin elana.” Yaka Yowab ana awatauwan kaiwena i kululu lau, inoke i patalelu egon.
2SA 18:22 Yaka Ahimas i ba lawalawakik Yowab elana i ba, “Bwagana hauna ebo ni gan, yaa na patalelu gagama Itiyopiya enaa.” Inoke Yowab i baek elana i ba, “Natu, hauna kaiwena nuwam nu nok? Nige wasa waiwaisana i gagan elam ge tage kin molam ni pewa wasa o kaiwena.”
2SA 18:23 Yaka Ahimas i ba, “Bwagana hauna ebo ni gan, yaa nuwau na patalelu nok.” Inoke Yowab i ba, “He nu nok.” Yaka Ahimas i patalelu egon i noek abwab elana ge gagama Itiyopiya i patalelu luwai i na i vin houwa Mahanaim.
2SA 18:24 He Deibid i misiyowa panuwa ana abauluulutuk ana nog toto noleleya ge toto maleleya ali luwaluwala. Tolohaveyan etega wana tuwalali te ni kenan, yaka i na i ha gana ana abaulululutuk pwatanaa. Matana i lipwapwati, yaka tau etega i kite maisena ya i papatalelu nem.
2SA 18:25 Inoke i yoga lau kin wana wasa i pek. Yaka kin i ba, “Ebo maisena ya, he wasa waiwaisana te i pwapwatanim ei.” Inoke tau toto i patalelu iyaka i tatakelakelaubwa.
2SA 18:26 Yaka tokenan tau etega al i kite i papatalelu nem. Yaka i yoga lau nog ana tomatahikan elana i ba, “Tau etega al to, maisena ya i papatalelu nem.” Yaka kin i ba, “Iya al wasa waiwaisana i pwapwatanim.”
2SA 18:27 Inoke tokenan i ba, “Tau toto houwan wana patapatalelu ya kite i ola te Ahimas, Seidok natuna.” Yaka kin i ba, “Iya tau waiwaisana. He wasa waiwaisana te i pwapwatanim ei.”
2SA 18:28 Sauga Ahimas i vin, inoke i yoga kin elana i ba, “Bugul gegewena i waisi.” Yaka maninina i pahanalowanek bilibiliya kin awonaa ge i ba, “Yehoba wam Yabowaine ta tobalan! Bolo hi awatautau owa no babala ge no kin elam, Yehoba iyaka i telel nimalaa ge ta pakokovel.”
2SA 18:29 Inoke kin i nel i ba, “Yaa heval Absalom i molu ya?” Anana Ahimas i lahe i ba, “Tonowak, sauga Yowab nau ge gagama Itiyopiya toto i totuwalali elam i patunama ha nem, he samwayagayaga bwabwatana ya kite, yaa nige ya aatena hauna i gan.”
2SA 18:30 Inoke kin i baek elana i ba, “U talmilila ga huwo ge u matamatan.” Yaka i ginol ola wana baaba.
2SA 18:31 Inoke gagama Itiyopiya i vin ge i ba, “No babala ge no kin, wasa waiwaisana nu hago! Lan ebe Yehoba i pwamwaliwaem bolo hi pihigelgel elam nimaliyaa.”
2SA 18:32 Yaka kin i nel i ba, “Yaa heval Absalom i molu ya?” Anana i lahe i ba, “No babala ge no kin, binimala am topihigelgel ge bolo hi awatautau elam gegewel nihi ola to heval o.”
2SA 18:33 He kin nuwana i nak nabi. Yaka alona wana kahin i na i ha lum toto abauluulutuk pwatanaa, i nonokahikahin i ba, “O natu Absalom! Natu, natu Absalom! Binimala nau te na aliga, owa bahiwa! O Absalom, natu, natu!”
2SA 19:1 Yowab wana wasa hi pek hi ba, “Kin Deibid nuwana i nak Absalom kaiwena yaka i kahikahin.”
2SA 19:2 Tolohaveyan gegewel wasa hi hago te kin i nuwanak natuna kaiwena, inoke lan o wali tagalaka ana yaliyaya i pil i tabwa nuwanak.
2SA 19:3 Yaka hi nokekei hi tuk panuwaa, i ola tolohaveyan bolo hi puluwawi kaiwena hi louem haveyana wali ginol.
2SA 19:4 Yaa kin maninina i kaus yaka i kahikahin anana i bwata i ba, “O natu Absalom! O Absalom, natu, natu!”
2SA 19:5 Inoke Yowab i na kin wana limiya ge i baek elana i ba, “Lan ebe wam tolohaveyan gegewel u papuluwawi-agil, heliya te abwe owa alomwau natumwau, lagomwau hot ge lagomwau al yawalimiu hi pwamwal.
2SA 19:6 Bolo hi pihigelgel-agiwa, owa u nunuwana-agil, yaa bolo hi nunuwana-agiwa, owa u pihigelgel-agil. He wam ginol eliyana lan ebe u pamasal te tolohaveyan avaliyau wali tohouwa ona heliya hi ola bugul bwagabwaga eliyam. Iyaka abwe ya atena binimala lan ebe Absalom nige ni aaliga ge ama gegewema naha aliga, nasi nu yaliyaya.
2SA 19:7 Sauga e nu tagil nu na wam tolohaveyan ateliya nu ba pamatuwa. Ya papasila Yehoba alanaa te ebo nige nu tatagil, mulaa abwe bulin ni gan nige tolohaveyan etega ni miminaa elam, nasi gegewel nihi eguluwagiwa. Inoke pulowan toto o ni bwata hot elam, ni lake te pulowan gegewel bolo u pwawal, i telipunaa wam sauga heval ana siga sauga ya.”
2SA 19:8 Inoke kin i tagil i na i misiyo panuwa ana abauluulutuka. Sauga wana tolohaveyan wasa hi hago iya iyoho i misiyo abauluulutuka, yaka gegewel hi nok elana. He Isileli wali tolohaveyan iyaka hi lou hi na tomaha ona wali panuwaa.
2SA 19:9 Inoke ali un gegewel gamwaliyaa, gamagalau hi peawabalgig hi ba, “Kin Deibid te i pwamwalila ala topihigelgel elal. He iya te eliyana ge ta mwal Pilistiya nimaliyaa. Yaa Absalom kaiwena iyaka i lou i na labi etega.
2SA 19:10 He Absalom te valila ta hile wala kin i logugui-agila, yaa iya iyaka i aliga haveyana. Inoke ga i ola ta mikekei nige ta babaaba ge kin Deibid ta een pasikal?”
2SA 19:11 Deibid topowon Seidok ge Abaiyada ali baaba i patuna nihi na Yuda wali tonowakau elal, yaka iya wana baaba nihi baunan nihi ba, “Bahi komiu nuku tatabwa un mowamowasena ge abwe nuku nenem nau kin nuku een pasikalau no limiya Yelusalema. Ya ba ola o, kaiwena Isileli labi gegewel hauna hi baunan iyaka wasana ya hago.
2SA 19:12 Komiu tutuwau, totou saliyau ge bunumwiu. Bahi komiu nuku tatabwa un mowamowasena ge abwe nuku nenem nuku een pasikalau.”
2SA 19:13 I ola al, Seidok ge Abaiyada ali baaba i patuna nihi na Amasa elana nihi ba, “Deibid i ba, ‘Owa tutu, totou saliyau ge bunumwiu. Inoke i telipunaa lan ebe, ya telewa no tolohaveyan wali tohouwa Yowab lahena. Ebo nigeya, ya awanun Yabowaine lahi pupulowanina hot ni ginol elau.’”
2SA 19:14 Yaka Yuda gegewel wali nuwatu i maisena hi olak Deibid elana. Inoke kin Deibid ana baaba hi patuna hi ba, “U sikalim alomwau ge wam gamagalau gegewel.”
2SA 19:15 Inoke Deibid ge wana gamagalau hi nawa sikal ana siga hi vin wewel Yolidani. He Yuda iyaka hi vin Gilgal ge abwe nihi na avaliya kin nihi petupatupa-agil wewel Yolidani ge nihi pakalapanet-an.
2SA 19:16 Gela natuna Simei, gagama Bahulim, ana un Beniyamina, i lilipatotoya alonau Yuda hi na hi lau wewel Yolidani kin Deibid nihi kite.
2SA 19:17 He alonau un Beniyamina ali gewi tausan maisena, i ola al Siba, Sol ana un wali totuwalali, alonau natunau ali gewi piptin (15) ge wana totuwalali ali gewi tuwenti (20). Inoke hi lilipatotoya hi na hi vin wewel Yolidani labi toto kin i miminaa.
2SA 19:18 Inoke hi kalapanet wewel ana abakalakalapaneta kin alonau wana limi ana heniheni nihi pakalapanet-agil ge hauna ebo ni baunan yaka nihi ginol. Sauga Simei Gela natuna i kalapanet, yaka i talpo kin manininaa
2SA 19:19 ge i baek elana i ba, “No babala ge no kin, lan toto Yelusalema u eguluwan gegi ya ginol elam. No babala, ya awanun no gegi o bahi nu nunuwahikan, yaa nu nuwayoho ge bahi nu kukuhikan atemwa.
2SA 19:20 Nau wam totuwalali ya atena te iyaka ya gegi, inoke Isileli ali un elulutega gamwaliyaa nau hiwe ya nem houwa lan ebe alou owa ta petupatupa-agila.”
2SA 19:21 Inoke Seluwaiya natuna Abisai i ba, “Binimala Simei ta lopaaliga wana gegi lahena! Kaiwena owa Yehoba wana hilihili gamagalina i ba panapanak-agiwa.”
2SA 19:22 Yaka anana Deibid i lahe i ba, “Alom talim Yowab, nige wami puna i gagan ge nuku baaba kaiwena. He wami ginol lan ebe i ola te komiu o topihigelgel! Age nige ku aatena lan ebe iyaka hi teli pasikalau nau Isileli wali kin? Inoke tage na ba gamagal etega nihi lopaaliga Isileli gamwaliyaa? Nigeya!”
2SA 19:23 Yaka i papasila ge i bateli Simei elana i ba, “Nige nu aaliga.”
2SA 19:24 Mepiboset, Sol tubuna, iya al ge i na wewel Yolidani inoke alona ge kin nihi petupatupa-agil. He sauga kin Yelusalema i eguluwan ana siga lan o ge ni sikal, Mepiboset wana nuwanak kaiwena nige aena i uul, awana i kokol ge nige ana kaliko i uulil.
2SA 19:25 Sauga i neem Yelusalema ge alona kin hi petupatupa-agil, yaka kin i nel elana i ba, “Mepiboset, ga i ola nige u nenem alou owa?”
2SA 19:26 Anana i lahe i ba, “No babala ge no kin, u atena ya te nau wam totuwalali aeu hi nak nige bosowaiu na nawanawa bubun, inoke ya nuwatu ya ba, ‘Na ba no donki nihi lovivina-an, yaka na heya ge alou kin naha nok.’ Yaa no totuwalali Siba i kakaweyau.
2SA 19:27 Yaka abwe i nowa ge wasau i wasa panapanak-an no babala ge no kin elam. Yaa owa u ola Yabowaine wana anelose etega sapu ge kakawi ali getoga u atena. Inoke hauna u nuwatuan i waisi, he u ginol ya.
2SA 19:28 No babala ge no kin, Sol tubunau gegewema nige wama sapu etega i gagan matamwa, bosowaina te nu lopaaligama. Yaa owa u ba nau wam totuwalali ya aanana wam teibola. He nige no sapu i gagan ge na awanun vevehe eliyam.”
2SA 19:29 Yaka kin i baek elana i ba, “Besena liwaliwan! Nau ya ba alom ge Siba tubum wana bilibili nuku wali paolaolaek.”
2SA 19:30 Inoke Mepiboset i ba, “He gegewena u talamwan ni ahe ya! Nau ya yaliyaya, kaiwena iyaka u sikalim alona wam molu.”
2SA 19:31 Basilai al ge labi Giliyad gamagalina i noem panuwa Logelim i na wewel Yolidani, inoke kin ni en alona nihi kalapanet ge ni patuna wana kamwasaa.
2SA 19:32 Iya iyaka i liki, wana baliman ana bwata eiti (80). Iya togogomwau hot, inoke kin ge alonau i matahikagil sauga i miminaa Mahanaim.
2SA 19:33 Inoke kin i baek Basilai elana i ba, “Alou owa ta kalapanet yaka abwe nu miminaa elau Yelusalema ge na matahikagiwa.”
2SA 19:34 Yaa anana Basilai i lahe i ba, “Bahiwa! Iyaka ya liki nabi, nasi nige sauga ni yayapu yaka na yaomal, inoke ana sapu ga i ola ge na nowa ta na Yelusalema?
2SA 19:35 No baliman eiti (80) iyaka i pwawa ge nige bosowaiu amnan waiwaisana ge amnan nanakina ali getoga na atena. Iyaka nige bosowaina hauna na an ge hauna na im amnaliya na anbose. Nige bosowaina towonawona analiya na hago. He bahi na nonowa eba na tabwa pulowan no babala ge no kin elam.
2SA 19:36 Alou owa wewel Yolidani ta kalapanet-an ge kekeisi al ta novevehe. Yaa bahi o mulolu nu giginol ni ola hauna u baunan.
2SA 19:37 He u talamwagau na sikal, yaka abwe na aligaa no panuwaa ge nihi teleyau nam ge nain ali salai labenaa. Yaa no babala ge no kin, natu Kimham hiwe, alom nuku nok inoke hauna u nuwatuan i waisi yaka nu ginol eliyana.”
2SA 19:38 Inoke kin i ba, “I waisi, Kimham ni nem alou yaka waisi toto na ginol eliyana nasi ni ola wam nuwatu. Ge hauna ebo nu awununi elau, na ginol kaiwem.”
2SA 19:39 Yaka gamagalau gegewel wewel Yolidani hi kalapanet-an ge abwe kin Deibid al i kalapanet. Inoke abwe Deibid Basilai i nalo ge i awanun Yehoba ni muloluan, yaka Basilai i sikal wana panuwaa.
2SA 19:40 Inoke kin alona Kimham hi na panuwa Gilgal. He un Yuda gegewel ge Isileli ali un awalehina kin Deibid hi pakalapanet-an wewel Yolidani ge hi matahikan wana kamwasaa.
2SA 19:41 Yaka abwe Isileli bolauiliyau gegewel hi noknok kin elana ge hi babaa, “Hauna kaiwena talimeyau Yuda bolauiliyau nige wama wasa hi pepem ge alomeyau naha pakalapanet-agiwa? He hi nowa sumi, yaka alomwau natumwau ge wam tolohaveyan gegewel hi pakalapanet-agimiu wewel Yolidani.”
2SA 19:42 Inoke Yuda bolauiliyau Isileli wali apwanawa hi lahe hi ba, “Ha ginol ola o, kaiwena iya ama un gamagalina. He ga i ola ge baena ku huga? Age kin aanan i guguyau eliyama ge ha aanana? Nigeya! Age gogomwau enuna ha ahe kaiwema? Nigeya!”
2SA 19:43 Yaka analiya Isileli bolauiliyau hi lahe hi ba, “Age komiu ya wami kin Deibid ge ama nigeya? Nige i oola! He ama un ali gewi elulutega (10), yaa komiu ami un maisena ya. Inoke ama wama sapu i bwata lake te komiu wami sapu. Ga i ola ku kite lowagima ge ginol o ku ginol eliyama? Ama te ha baaba houwa ha ba, ‘Wala kin ta en pasikal.’” Yaa Yuda hi ba lahi analiya i gasisi hot, Isileli analiya i gasisi lake.
2SA 20:23 Yowab, iya Isileli wali tolohaveyan gegewel wali tohouwa. Yehoiyada natuna Benaiya, iya boda Keleti ge boda Peleti wali tohouwa.
2SA 20:24 Adonilam, iya totuwalali bolo nige molaliya i logugui-agil. Ahilud natuna Yehosapat, iya kin wana logugui ana tomatahikan ge ana towasa.
2SA 20:25 Seva iya toleleli. Seidok ge Abaiyada heliya hi topowon,
2SA 20:26 ge Yail tubutubunina etega alana Ila, iya Deibid wana topowon.
2SA 21:1 Deibid wana sauga kin gamwanaa, galebu bwabwatana i gan ge i tutubwe baliman eton. Inoke Deibid i awaawanun Yehoba elana pulowan o kaiwena. Yaka Yehoba i baek elana i ba, “He i gan, kaiwena valila Sol boda Gibiyon i lopaaligal nuwana ni pwamowasel, inoke Sol ge tubutubunau iyaka nimaliya i saliya.”
2SA 22:1 Sauga Yehoba Deibid i pwamwalem ana topihigelgel gegewel ge Sol nimaliyaa, inoke wona ya i wonaan Yehoba elana,
2SA 22:2 i ola hiwe: Yehoba i ola no pat mihahaina, no ababunsumi ge iya i aheyauem nak elana;
2SA 22:3 no Yabowaine i ola no pat ge no abalou tuk,   o ligovan ge no topwamwal gasigasisena. Iya no sivesive, no abalou ge no topwamwal,   iya i pwamwalau toginol naknak elal.
2SA 22:4 Ya yoga ha Yehoba elana, iya alana ta tobalan,   ge i pwamwalau o topihigelgel eliyalil.
2SA 22:5 Yaomal i ola bagol i bini pwatawa;   nak i ola alol i yaleyau.
2SA 22:6 Tuma i ola hihiu i avanau;   yaomal i ola kimul i kota hikagau.
2SA 22:7 No minanakina hot elana ya yoga ha Yehoba elana;   ya yoga no Yabowaine elana. Yaka anau i hagoem wana limi bwabwalena elana;   no kahin labe kaiwena i laeganan.
2SA 22:8 Yaka panayawi i lomwaniknik ge i tulutulu,   ge labulabum ana wauwau i lamwalamwaniu,   kaiwena Yabowaine i huga.
2SA 22:9 Inoke i ola kasu i tagilem buhunaa;   hiwo memena i tagilem awanaa   ge gibwal kalakalasina i ligin lowan.
2SA 22:10 Labulabum i pwela yaka i nem i lau;   yaluyalu bibikena i minaa aena gabulanaa.
2SA 22:11 Wana nem i ola i heheya anelose elana ge i yoyou;   i ola i gagavai leuleu elana.
2SA 22:12 Tuwana i os gogou elana   ge milil leuleuina yaluyalu bibikel elal.
2SA 22:13 Mwananal bwabwatana i yana awonaa   ge pinamal i lilitautau i tagilem elana.
2SA 22:14 Yehoba Tomihahaina Hot i baaba,   anana i ola gulumwawa i loem labulabumwa.
2SA 22:15 Pinamal i ola egipoyo gauina i alihin, yaka ana topihigelgel nuwaliya i pagewagewa ge hi lou.
2SA 22:16 Hoga i kevakeva gunina i masal   ge panayawi ana wauwau i mwananal bosowaina ta kite, kaiwena Yehoba i ba haveyan   ge wana huga elana i ba lala.
2SA 22:17 Nimana i paelu lowanem natiya ge i pihikagau,   yaka i momol heyagau banata gasigasisena elana.
2SA 22:18 I pwamwalauem o topihigelgel gasigasisel elal,   heliya hi huga eliyau ge hi gasisi lakeyau.
2SA 22:19 Hi mikausau ya minaa nak gamwanaa,   yaa Yehoba iya o tolabe.
2SA 22:20 I aheyauem nak elana ge i teleyau labi waiwaisana elana;   i pwamwalau, kaiwena i yaliyaya kaiweu.
2SA 22:21 Yehoba i hehegan bubun eliyau kaiwena no ginol i sapu,   ge o mulolu i pem kaiwena nige nak ya giginol.
2SA 22:22 He Yehoba wana kamwasa ya toulil,   nige ya gegegi ge no Yabowaine ana en ya pepek.
2SA 22:23 Wana logugui gegewena ya nuwahikagil   ge ali baaba nige ali en ya pepek.
2SA 22:24 Nige o woliwoli i gagan matanaa   ge ya matahikagau bahi gegi na giginol.
2SA 22:25 Yehoba o mulolu i pem kaiwena no ginol i sapu,   ge nige nak ya giginol, ya henapu matanaa.
2SA 22:26 Bolo wam baaba hi henapuan, owa u nunuwana-agil,   bolo nige nak u pwapwawaa elal, owa nige nak u giginol elal.
2SA 22:27 Bolo wali ginol i sapu, owa wam pagan i sapu elal,   yaa bolo hi sigasiga, owa u teli gegetoga elal.
2SA 22:28 Bolo hi hanalau u pwamwalil,   yaa bolo hi hanaha u kite hikagil ge u teli lowagil.
2SA 22:29 O Yehoba, owa u ola no odam,   inoke no gogou u payane.
2SA 22:30 Wam labe eliyana, bosowaiu na tagalaka tolohaveyan ali boda elal,   ge owa no Yabowaine wam gasisi eliyana, bosowaiu panuwa ana gana na mwena likaan.
2SA 22:31 Yabowaine, iya wana pagan bwalibwaligena i waisi;   Yehoba wana baaba i tunahot.   Iya i ola ligovan bolo hi lou tuk elana kaiweliya.
2SA 22:32 Nige Yabowaine etega al, iyai te Yehoba,   nige pat abalou etega al, iyai te wala Yabowaine.
2SA 22:33 Yabowaine iya i pagasisi-agau   ge no kamwasa i pwamwananal.
2SA 22:34 I labeyau aeu ya pilibubun mananaknak elal i ola diya;   i labeyau ya mwena ha ya talmilil oya pwataliyaa.
2SA 22:35 Haveyan ana kamwasa i pankiteyau;   i pagasisi-agau bosowaiu egipoyo eloelolina na momol ge gauina na alihin.
2SA 22:36 Wam pwamwal i ola o ligovan;   u labeyau yaka eliyana ya gasisi.
2SA 22:37 Kamwasa i magaga u pwela awowa,   yaka ya nobubun nige aeu ya hahanapil.
2SA 22:38 O topihigelgel ya takel ge ya apapanak-agil,   nige ya sisikalek ewa ana siga ya pwamowasel.
2SA 22:39 Ya gopasogol nige bosowailiya nihi lut;   hi sogu hi minaa aeu gabulanaa.
2SA 22:40 U pagasisi-agau haveyan kaiwena,   ge o topihigelgel u nulil hi kululuwa aewa.
2SA 22:41 U ba o topihigelgel hi lou matawa,   ge bolo hi hugaagau ya apapanak-agil.
2SA 22:42 Labe kaiwena hi yoga, yaa nige gamagal etega bosowaina ni pwamwalil;   hi yoga Yehoba elam yaa nige analiya u lalahe.
2SA 22:43 Ya pimukumuku-agil hi ola bilibili papakovana;   ya pulilolowagil hi ola pweyapweya kamwasaa.
2SA 22:44 U pwamwalauem no gamagalau bolo hi teli gegetoga elau nimaliyaa;   u matahikagau ya tabwa boda tomaha ona wali tohouwa. Gamagalau bolo valila nige ya aatenal, sauga ya hi minaa no logugui gabulanaa;
2SA 22:45 toloha ginebi wali lovakun hi kululu eliyau,   ge ebo ya baaba elal, no logugui hi toulil.
2SA 22:46 Wali atimatuwa i mowasi,   yaka wali sivesive hi eguluwan alona wali ginu hi nem elau.
2SA 22:47 Yehoba i mihot! Iya Pat no abalou ta tobalan!   No Yabowaine, iya Pat no abamwal, alana ta latahin!
2SA 22:48 Bolo hi ginol panak elau Yabowaine i tagalahi elal,   boda ona i telel no logugui gabulanaa,
2SA 22:49 ge i sokalauem o topihigelgel elal. O Yehoba, u oeyau bolo hi hahaveyan elau nimaliyaa;   u pwamwalauem toginol naknak elal.
2SA 22:50 Inoke na tobalagiwa boda ona gamwaliyaa;   ge alam ana tobal na wonaan.
2SA 22:51 Yehoba i labeyau nau kin o topihigelgel ya pakokovel hoti;   wana atilomwan i gangan wana hilihili gamagalina nau Deibid elau,   ge tubutubuwau elal nige ni momowasi.
2SA 23:1 Tomihahaina Hot abamina bwabwatana i pek Deibid Diyesi natuna elana, Yakobo wana Yabowaine i hile ni tabwa kin,   ge iya Isileli wali wona waiwaisal ana totomwatomwa. He wana wona mowamowasena ana baaba i ola hiwe:
2SA 23:2 Yehoba Yayaluwana wana baaba i baunanim na baunan,   iya wana liwaliwan elau na pamasal.
2SA 23:3 Isileli wala Yabowaine,   iya wala Pat abalou, i baem elau i ba: “Ebo gamagal etega ni tologugui alona wana ginol sasapona,   ebo ni nul alona nau Yabowaine o lovakun,
2SA 23:4 he iya i ola sabwelu matakululuna sauga i haha mwelulugaa,   nige ana yaluyalu, i ola kehe mwawin i pahun i siun bilibiliya,   ge sabwelu i yane namanamalina.”
2SA 23:5 Nau alowau tubutubuwau Yabowaine i hilema naha kin.   Wana bateli i baunan eliyau ni mihot,   bateli o iya i nuwatuan ge ni patunahot. Sauga gegewena i pwamwalau   ge waisi toto nuwau nasi ni ba ni gan.
2SA 23:6 Yaa gamagalau nanakil ni apapanak-agil ni ola pepesala ta tomwa yohil,   heliya nige bosowaina niman elana ta libhikagil.
2SA 23:7 Nige bosowaina nimala awawana elana ta tuwalali-an,   iyai te etuwalali aiyan ge ebwakil elana bosowaina ta tomwa palol,   yaka abwe ta pahel ge ta ton olagil.
2SA 24:25 Yaka Deibid abapowon i ginola to Yehoba elana ge bulumwakau i powon pwabwaligel ge enuna i powonagil heliheliyam powonina. Yaka gamalagau wali awaawanun wali labi kaiwena Yehoba i hago, inoke kasiyebwa nanakina labi Isileli elana i bakuhu.
EZR 1:1 Pesiya wali kin Sailusa wana logugui ana baliman houwan gamwanaa, Yehoba nuwatu etega i ginol inoke wana baaba i tabwa tunahot, toto palopita Yelemaiya i baunan. Sailusa atena i pawaiwai yaka i lut logugui etega i ginol. Logugui ya hi leli lowan, inoke i patuna i tagil hi vasili wana abalogugui gamwana gegewena elal, i ola hiwe:
EZR 1:2 Sailusa, Pesiya wala kin, i ba: Yehoba, labulabum ana Yabowaine, abalogugui gegewena panayawiya i pem eliyau, ge i hileyau Limi Bwabwalena etega na tal iya kaiwena Yelusalema labi Yudiya elana.
EZR 1:3 Ebo wana gamagalau enuna hi minaa gamwamiwa, wali Yabowaine ni minaa elal ge ni muloluagil. Inoke nihi na Yelusalema labi Yudiya, ge Yehoba Isileli wali Yabowaine toto i minaa Yelusalema, wana Limi Bwabwalena nihi tal.
EZR 1:4 I ola al, ebo Yudiya bolo hi mina, enuna iyoho hi mibwabwali wami panuwa tomaha ona elal, inoke nuku label. Silba, gold, bugubugul ona ge bwasumu, ginebi wami mulolu enuna al, nuku pek elal Yabowaine wana Limi Bwabwalena Yelusalema ana taltal kaiwena.
EZR 1:5 Inoke un Yuda ge un Beniyamina ali tini ona wali tohouwa, topowon, ge un Libai, avaliyau ge Yudiya gegewel bolo Yabowaine ateliya i pawaiwai, hi lovivina nihi na Yehoba wana Limi Bwabwalena nihi tal pasikal Yelusalema.
EZR 1:6 Bolo hi minaa labeliyaa gegewel labe hi ginol, bugul ona hi ginolem silba ge gold elal, bugubugul ona ge bwasumu hi pek elal. Ge gogomwau hi gewi, ginebi wali mulolu enuna al hi pek.
EZR 1:7 I ola al, Sailusa Pesiya wali kin i ba Yehoba wana Limi Bwabwalena bugubugulina bolo valila kin Nebukanesa i aheliem Yelusalema ge i na i teleliya wana yabowaineyau wali limi bwabwalena elana, nihi bugul tagilagil.
EZR 1:8 I ba Mitledat, iya wana gogomwau ali tomatahikan, i bugul tagilagil yaka i vasilel ge i pwahinil Sesbasal manininaa, iya Yudiya wali tobwabwatana.
EZR 1:9 He bugubugul o heliya huwe: mwaha hi ginolem gold elana ali gewi teti (30), mwaha hi ginolem silba elana ali gewi tausan maisena (1,000), bugul bwalena waiwaisana ana etonton dis hi ginolem silba elana ali gewi tuwenti naen (29),
EZR 1:10 bol dis hi ginolem gold elana ali gewi teti (30), bol dis hi ginolem silba elana ali gewi po handeled ten (410), ge bugubugul enuna al ali gewi tausan maisena (1,000).
EZR 1:11 He bugubugul bolo hi ginolem gold ge silba elal ali gewi bwalibwaligena paib tausan po handeled (5,400). Inoke sauga Sesbasal alonau ge Yudiya bolo hi mibwabwali hi egona Babiloni hi nok Yelusalema, bugubugul o hi kalivail hi nok.
EZR 3:1 Hi minamina yaka abwe baliman ana weikena seben-ina hi mipwawa. He boda Isileli iyaka hi minaana wali mumuga panuwana ona elal, inoke gegewel hi na hi boda pamaisena Yelusalema.
EZR 3:2 Inoke Yosadak natuna Yesuwa ge wana pan topowon avaliyau Seyaltiyel natuna Selababel ge wana pan tohouwa, Isileli wali Yabowaine ana powon ana abatonton hi tal pasikal, inoke bosowaina bwasumu nihi powon pwabwaligel pwatanaa, ni ola Mosese, Yabowaine wana palopita wana Logugui ana leleli.
EZR 3:3 Bwagana hi lovakun gamagalau bolo hi miminaa labeliyaa elal, yaa abapowon hi tala ana wauwau houhouwena elana. Inoke mweluluga ge kokoyavi gegewena bwasumu hi powon pwabwaligel Yehoba elana.
EZR 3:4 Yaka Epanapana Hagalena hi ginol i ola Mosese wana Logugui ana leleli, inoke lan maisena maisena bwasumu hi powon pwabwaligel, ali gewi i ola ana logugui lan o kaiwena.
EZR 3:5 Toto o enaa, bwasumu hi powonan pwabwaligel lan maisena maisena ana powon, Weikena I Lovin ali powon, ge hagali bolo Yehoba i ba nihi ginol ali powon. I ola al, gamagalau wali atitalam elana powon hi ginol wali mulolu Yehoba elana.
EZR 3:6 He weikena seben-ina ana lan houwan elana te hi telipuna bwasumu hi powonan pwabwaligel Yehoba elana. Yaa nigeya ga Yehoba wana Limi Bwabwalena ana wauwau pat hi vavatalil.
EZR 3:7 Yaka Yudiya mani hi pek bolo wali atena i gan pat nihi gotalil ge limi ana totaltal elal, yaka limi ana ginol ona hi ginolil. I ola al, witi, oine, ge olibe enonona hi pek panuwa Taya ge Saidoni elal inoke ebwakil sida nihi ahem wali labiya Lebanoni, ge nihi pagayu hogaa ni na panuwa Yopa, kaiwena Pesiya wali kin Sailusa iyaka gasisi i pek elal nihi ginol ola to.
EZR 3:8 Yudiya hi sikalim Yelusalema Yabowaine wana Limi Bwabwalena elana enek, yaka baliman eluwana ana weikena labuina elana hi telipuna taltal. Seyaltiyel natuna Selababel alona ge Yosadak natuna Yesuwa, avaliyau wali pan totuwalali, topowon, ge un Libai, i ola al avaliyau gamagalau gegewel bolo hi sikalem Babiloni, hi tuwalali toyawa taltal o eliyana. Inoke Selababel ge Yesuwa gasisi hi pek un Libai bolauiliyau bolo wali baliman tuwenti (20) ge pwatanaa elal heliya Yehoba wana Limi ana taltal nihi houwan.
EZR 3:9 Yesuwa alonau natunau ge talinau avaliyau ge Kadmiyel alonau natunau (heliya Hodavaiya tubutubunau) hi tubwi pamaisena yaka Yabowaine wana Limi ana totaltal hi houwaagil. He tini Henadad, heliya al un Libai, hi pelabalaba tuwalali ya elana.
EZR 3:10 Sauga totaltal Yehoba wana Limi Bwabwalena ana wauwau pat hi vatalil haba, inoke topowon ali holahola yayapona hi galoi ge bwagigi hi ahe, avaliyau ge un Libai bolo topowon Asap tubutubunau egalagalavenu simbol hi ahe, inoke hi talmilil abaliyaa ge Yehoba nihi tobalan, i ola Deibid iya Isileli wali kin wana baaba.
EZR 3:11 Inoke hi tobal ge hi ba mulolu Yehoba elana yaka wona ya hi wonaan hi ba: Iya i waisi!   Wana nunuwana Isileli kaiwela i mihot. Yaka gamagalau gegewel hi yoga analiya i bwata wali tobal Yehoba elana, kaiwena wana Limi ana wauwau pat iyaka hi vatalil haba.
EZR 3:12 Yaa topowon, un Libai ge tini ona wali tohouwa bolo hi liki, hi gewi Limi Bwabwalena toto houwan valila hi kite ga. Sauga hi kite Limi ya ana wauwau vavaluna pat iyaka hi vatal haba, inoke hi kahin analiya i bwata, yaa gamagalau gegewel al wali yaliyaya kaiwena hi yogayoga.
EZR 3:13 He hi yogayoga analiya i bwata bosowaina gamagalau nihi hagoek laha, inoke bolo hi hago nige bosowailiya yaliyaya ana yogayoga ge nuwanak ana kahikahin ali getoga nihi atena.
EZR 4:1 Un Yuda ge Beniyamina ali topihigelgel wasa hi hago te Yudiya bolo valila hi mibwabwali labi Babiloniya heliya iyoho Limi Bwabwalena etega hi taltal Yehoba Isileli wali Yabowaine kaiwena.
EZR 4:2 Yaka hi nem Selababel ge tini ona wali tohouwa elal hi ba, “Naha labemiu alomeyau komiu ta taltal, kaiwena ama al ge ha kukululu wami Yabowaine elana i ola te komiu. Powon ha awaawaginol elana, i telipunaa sauga toto Asiliya wali kin Esalhadon i ahema ha nem labi ya elana, ana siga sauga ya.”
EZR 4:3 Yaa analiya Selababel, Yesuwa ge Isileli ali tini ona wali tohouwa hi lahe hi ba, “Nige bosowaina alomeyau komiu Yehoba wana Limi Bwabwalena ta tal. Ama totoma abwe naha tal Yehoba Isileli wama Yabowaine kaiwena, ni ola Pesiya wali kin Sailusa wana logugui i baunan eliyama.”
EZR 4:4 Inoke gamagalau bolo hi miminaa labeliyaa Yudiya yayaluwaliya hi pwapweyata ge hi palovakun-agil yaka hi bakuhu taltal.
EZR 4:5 I ola al, mani elana labi o ana tologugui nuwaliya hi gove yaka hi pihigelgel Yudiya elal ge wali tuwalali hi papulowan. Wali ginol i olaola ya to kin Sailusa wana logugui ana sauga bwalibwaligena elana, ge i na ana siga Pesiya wali kin Dalaiyas wana sauga logugui gamwanaa.
EZR 4:6 He baliman hi gewi i mowasi, kin Seksis wana sauga logugui ana abatelipuna elana, Yuda ge Yelusalema ali woliwoli ana leta etega ali topihigelgel hi leli yaka hi patuna kin elana.
EZR 4:7 Baliman hi gewi al ga i mowasi, kin Ataseksis wana sauga logugui gamwanaa, yaka Bislam, Mitledat ge Tabil aloliyau wali pan totuwalali leta etega hi patuna i na kin Ataseksis elana. He leta o pana Alameik elana hi leli ge abwe ana baaba hi pasikal kin kaiwena.
EZR 4:8 Tologugui Lehum ge toleleli Simsai te leta o hi leli Yelusalema ana tomina wasaliya ge hi patuna kin Ataseksis elana. He ana baaba i ola hiwe:
EZR 4:9 Atema owa kin. He ama, tologugui Lehum ge toleleli Simsai, alomeyau toyatala ge wama pan totuwalali ona, ge alomeyau al Pesiya, panuwa Elek, Babiloni ge Susa, labi Elam gamagaliliyau,
EZR 4:10 ge boda gegewel al bolo valila Asiliya wali kin alana bwabwatana Asulbanipal i ahemeya wama panuwa ona elal, i telema panuwa Sameliya ge panuwa ona al elal wewel Yupeleitis labena leupai.
EZR 4:11 Leta ya i nowa kin Ataseksis elam, i neem ama wam totuwalali bolo ha minaana wewel Yupeleitis labena leupai.
EZR 4:12 Nuwama owa kin nu atena te Yudiya bolo hi egonana ei ge hi nem eliyama, iyaka hi na wali panuwa Yelusalema hi tatal pasikal, panuwa o wasana i bwata heliya toawatautau ge toginol naknak. Heliya iyoho gana ana wauwau hi abububun ge ana hawawal ona hi kakaukaus.
EZR 4:13 I ola al, nu atena te ebo panuwa ya nihi tal pasikal ge ana gana nihi pahe haba, nasi nige takis tomaha ona nihi pwapwamola eliyam, yaka wam mani nige ni bwabwata nu pwapwawa.
EZR 4:14 Ama ha bateli naha totuwalali elam ge wama bateli o ha nuwahikan, nige nuwama i oola heliya owa kin nihi papuluwawi-agiwa ni ola to. Heiya te kaiwena leta ya ha leli ge wam wasa ha pewa ei.
EZR 4:15 Ha nuwatu te nu ba wam totuwalali nihi loya labi ei ana kin houhouwel wali tuwalali wasana ana buki ona gamwaliyaa. Nasi nu pwawa te panuwa ya heliya toawatautau ge pulowan hi gewi hi ginolil kin ge gavana ona elal, i telipunaa tubuliyau houhouwel wali sausaugaa i nem ana siga sauga ya. Heiya te kaiwena wali panuwa, Babiloni hi apapanak-an.
EZR 4:16 Wam wasa naha pewa te ebo panuwa ya nihi tal pasikal ge ana gana nihi pahe haba, nasi nige al wewel Yupeleitis labena leupai nu lologugui-an.
EZR 4:17 Inoke wali leta lahena kin Ataseksis i patuna i ola hiwe: Leta ya i nowa tologugui Lehum ge toleleli Simsai eliyamiu, alomiyau ge wami pan totuwalali ona bolo ku minaana Sameliya ge panuwa ona elal wewel Yupeleitis labena leupai. Ya mulolu eliyamiu.
EZR 4:18 Leta toto ku patunam iyaka hi vasili ge ana baaba hi pasikal ya hago.
EZR 4:19 Ya ba yaka no totuwalali hi loya, ge hi pwawa te panuwa ya wali awatautau liwanina i yapu kin ona elal. Tunahot heliya toteli gegetoga ge toginol naknak.
EZR 4:20 Valila kin gasigasisel hi tologugui Yelusalema, yaka wewel Yupeleitis labena leupai hi logugui-agil ge hi ba takis tomaha ona hi pwapwamola elal.
EZR 4:21 He nuku ba bolau ei tuwalali nihi paveyaho, yaka panuwa ei bahi nihi tatal pasikal ana siga ebo na baya.
EZR 4:22 Nuku matahikan bahi nuwatu ya nuku kikita luwai, eba nak ya ni bwata yaka nau kin no tuwalali ni papulowan.
EZR 4:23 Sauga kin Ataseksis wana leta hi vasili Lehum ge toleleli Simsai aloliyau ge wali pan totuwalali ona elal, yaka etimwawa hi na Yelusalema ge alona wali gasisi Yudiya hi paveyahoil bahi panuwa ana gana nihi papahe al.
EZR 4:24 He iyaka hi bakuhu Yabowaine wana Limi Bwabwalena ana taltal Yelusalema elana, ge i miola o ana siga Dalaiyas, Pesiya wali kin wana sauga logugui ana baliman labuina elana.
EZR 5:1 Saugena o palopita Hagai ge palopita Sakalaiya, iya Ido tubuna, heliya hi palopisai Yudiya bolo hi minaana Yuda ge Yelusalema elal. He hi palopisai te Isileli wali Yabowaine toto Yudiya i logugui-agil alanaa.
EZR 5:2 Inoke Yudiya wali tohouwa Selababel, iya Seyaltiyel natuna ge topowon bwabwatana Yesuwa, iya Yosadak natuna, hi telipuna Yabowaine wana Limi hi taltal al Yelusalema. He Yabowaine wana palopitau labui iyoho avaliyau ge hi lalabel.
EZR 5:3 Saugena o Tatenai wewel Yupeleitis labena leupai ana gavana ge Setal-Bosenai, aloliyau wali pan totuwalali ona hi na elal yaka hi nelil hi ba, “Henala gasisi i pewa tage Limi Bwabwalena ya nuku tal pasikal ge nuku pwamowasi?”
EZR 5:4 Ge hi nelil al hi ba, “Bolau bolo limi ya hi taltal alaliyaek?”
EZR 5:5 Yaa Yabowaine Yudiya wali tohouwa i matahikagil, yaka tologugui o nige hi papabakuhol taltal, ana siga leta nihi patuna ga kin Dalaiyas elana ge lahena ni sikal elal.
EZR 5:6 Yaka gavana Tatenai ge Setal-Bosenai avaliyau ge totuwalali enuna al wewel Yupeleitis labena leupai, leta etega hi leli ge hi patuna kin Dalaiyas elana.
EZR 5:7 Leta o ana baaba i ola hiwe: Leta ya i nowa kin Dalaiyas elam. Ha mulolu nabi eliyam.
EZR 5:8 Nuwama owa kin nu atena te ha na labi Yudiya Yabowaine alana bwabwatana wana Limi Bwabwalena elana. Inoke ha kite gamagalau pat bwabwatal hi pahipahi limi o ana baba, ge timba hi teli pat ali vatal ali luwaluwala. He alona ateliya bwalibwaligena hi tuwalali gagasisi, ge tuwalali i nawanawa ya.
EZR 5:9 Yaka wali tonowakau ha nelil ha ba, “Henala gasisi i pewa tage Limi Bwabwalena ya nuku tal pasikal ge nuku pwamowasi?”
EZR 5:10 I ola al, alaliya ha neli inoke bosowaina wali tohouwa alaliya naha leli lowagil wam atena kaiwena.
EZR 5:11 Yaka anama hi lahe hi ba ola hiwe: “Ama labulabum ge panayawi ana Yabowaine wana totuwalali, ge wana Limi Bwabwalena ya ha tatal pasikal. Valila sauga hohouwena Isileli wama kin alana bwabwatana i tal ge i pwamowasi.
EZR 5:12 Yaa tubumeyau labulabum ana Yabowaine hi pahuga, inoke i telel Babiloni wali kin Nebukanesa nimanaa, iya labi Koldiya gamagalina. Yaka Limi Bwabwalena ya i apapanak-an ge gamagalau i ahel egonagil i telel labi Babiloniya.
EZR 5:13 “Inoke abwe Babiloni wali kin Sailusa wana logugui ana baliman houwan gamwanaa, logugui etega i ginol te Yabowaine wana Limi ya naha tal pasikal Yelusalema elana.
EZR 5:14 I ola al, Yabowaine wana Limi bugubugulina hi ginolem gold ge silba elal, bolo valila Nebukanesa i aheliem Limi Bwabwalena Yelusalema ge i na i teleliya wana limi bwabwalena Babiloni, kin Sailusa i ba hi bugul tagilagil. Yaka i pek tau etega alana Sesbasal elana, toto valila i hile labi Yudiya ana gavana.
EZR 5:15 Inoke i baek elana i ba, ‘Bugubugul bolo ya nuku kalivail nuku nok ge nuku telel Limi Bwabwalena Yelusalema. Yabowaine wana Limi o nu tal pasikal ana mwalu houhouwena elana.’
EZR 5:16 Yaka Sesbasal toto o i nem Yelusalema, inoke Yabowaine wana Limi ana wauwau pat i vatalil. He lan toto o ge i nem ana siga sauga e, taltal iyaka i gan, yaa nigeya ga ha pwapwamowasi.”
EZR 5:17 He owa kin, ebo nuwatu ya nu yaliyaya-an, yaka nu ba wam totuwalali nihi loya Babiloni ana kin houhouwel wali tuwalali wasana ana buki ona gamwaliyaa. Inoke nu kite ebo tunahot valila kin Sailusa logugui etega i ginol Yabowaine wana Limi nihi tal pasikal Yelusalema. Yaka wama wasa nu pem ga u lologugui ola nuwatu ya kaiwena.
EZR 6:1 Inoke kin Dalaiyas i ba wana totuwalali hi loya kin houhouwel wali tuwalali wasana ana buki ona gamwaliyaa, bolo hi minaa ali abateli waiwaisal labi Babiloniya gamwanaa.
EZR 6:2 Yaka buki etega hi pwawaa panuwa gasigasisena Ekbatana labi Mediya ge ana leleli i ba ola hiwe: Wasa:
EZR 6:3 Kin Sailusa wana logugui ana baliman houwan gamwanaa, logugui etega i ginol Yabowaine wana Limi Bwabwalena kaiwena Yelusalema elana. Limi Bwabwalena o ana wauwau pat nihi vatalil ge nihi tal, inoke bosowaina powon ona nihi ginola to Yabowaine elana. Ana miha ni ola 27 mita ge ana manamana ni ola 27 mita.
EZR 6:4 Ana baba pat bwabwatal vatal eton yaka abwe timba vatal maisena nihi pahel, ge nihi ginol ni olaola ya to ana siga baba ni mowasi. Taltal o molana ni neem kin wana abalogugui ana mani elana.
EZR 6:5 I ola al, Yabowaine wana Limi bugubugulina hi ginolem gold ge silba elal, bolo valila Nebukanesa i aheliem Limi Bwabwalena Yelusalema ge i na i teleliya Babiloni, nihi pasikalil abaliyaa Yabowaine wana Limi Bwabwalena elana Yelusalema.
EZR 6:6 Yaka leta toto hi patuna Dalaiyas eliyana, i lahe i ola hiwe: Komiu Tatenai wewel Yupeleitis labena leupai ana gavana ge Setal-Bosenai, alomiyau labi ei ana totuwalali al, bahi nuku babaa tuktuk Limi Bwabwalena ana totaltal elal.
EZR 6:7 Bahi Yabowaine wana Limi Bwabwalena ana tuwalali nuku kakaus. Yudiya ana gavana ge Yudiya tonowakiliyau nuku talamwagil Yabowaine wana Limi ei nihi tal pasikal ana mwalu houhouwena elana.
EZR 6:8 I ola al, ami logugui ya pepewa te Yudiya wali tonowakau ei nuku label Yabowaine wana Limi ana taltal eliyana. Wali taltal molana bwalibwaligena nuku pwamola, inoke tuwalali bahi ni babakuhu. Mani ni noem no abalogugui ana mani toto i neem wewel Yupeleitis labena leupai gamagaliliyau eliyamiu.
EZR 6:9 Lan maisena ge maisena, bahi ni kakala te hauna gun ebo topowon bolo Yelusalema nihi awanuni, nuku pekpek elal: bulumwakau natuliyau melutauil, sipi melutauil, ge sipi natuliyau melutauil powon pwabwaliga kaiweliya labulabum ana Yabowaine elana, i ola al witi, solti, oine ge olibe enonona.
EZR 6:10 Inoke powon bolo labulabum ana Yabowaine i yaliyaya-an nihi ginol elana, yaka nihi awanun nau kin alowau natuwau bolau ni muloluagima.
EZR 6:11 I ola al, logugui ya giginol te ebo gamagal etega no baaba o ni hewa likaan, wana limi ginolina etega nihi kukuleke ge buhuna nihi tal paimu, yaka iya nihi howaya ge nihi pakuki. Yaka wana gegi o kaiwena wana limi nihi pasamwalekaleka hoti.
EZR 6:12 Ebo kin o boda etega no logugui o ni hewa likaan, o ebo Limi Bwabwalena Yelusalema ni apapanak-an, he ya awanun Yabowaine toto i ba iya alana ni minaa, kin o ni ahek yoho abanaa ge boda o ni teli lowagil nige wali gasisi al ni gagan. Nau Dalaiyas, logugui ya iyaka ya ginol, inoke ginebi atemiu bwalibwaligena nuku henapuan bubun.
EZR 6:13 Inoke Tatenai wewel Yupeleitis labena leupai ana gavana ge Setal-Bosenai, avaliyau wali pan totuwalali ona, logugui toto kin Dalaiyas i patuna elal hi henapuan bubun alona ateliya bwalibwaligena.
EZR 6:14 Inoke Yudiya wali tonowakau hi mimi taltal ge tuwalali i nawanawa ya. Palopitau Hagai ge Sakalaiya, iya Ido tubuna, iyoho hi papalopisai Yabowaine wana baaba hi baubaunan, yaka gamagalau ateliya hi ba pamatuwa. Inoke Limi Bwabwalena hi tal haba i ola Isileli wali Yabowaine wana baaba ge Pesiya wali kin ona Sailusa, Dalaiyas ge Ataseksis wali logugui.
EZR 6:15 He kin Dalaiyas wana logugui ana baliman sikis-ina gamwanaa weikena Adal ana lan etonina elana te Limi Bwabwalena hi tal haba.
EZR 6:16 Yaka Isileli gamagaliliyau—topowon, un Libai ge bolo valila hi mibwabwali labi Babiloniya gegewel al—alona wali yaliyaya Yabowaine wana Limi hi pwabwabwalena.
EZR 6:17 He pwabwabwalena o elana, bulumwakau melutauil ali gewi wan handeled (100), sipi melutauil ali gewi tu handeled (200) ge sipi natuliyau melutauil ali gewi po handeled (400) hi powonagil. I ola al, Isileli gegewel wali gegi powonina goti melutauil ali gewi tuwel (12) hi powonagil Isileli ali un hi paolaolaek.
EZR 6:18 Yaka topowon ge un Libai hi walel ali pwahin ona elal nihi tuwalali Yelusalema Yabowaine wana Limi Bwabwalena elana, ni ola Mosese wana Logugui ana Buki ana leleli.
EZR 6:19 Baliman vavaluna ana weikena houwan ana lan potin-ina elana, Yudiya bolo valila hi mibwabwali Babiloniya Nopalegi Hagalena ana yaliyaya hi ginol.
EZR 6:20 Topowon ge un Libai ali abwabubun paganina iyaka hi ginol ge hi yanayana tapwalolo kaiwena. Inoke un Libai Nopalegi Hagalena bwasumona sipi natuna melutauina hi lol bolo valila hi mibwabwali gegewel kaiweliya, wali pan topowon, ge heliya kaiweliya.
EZR 6:21 Inoke Isileli bolo valila hi sikalem wali mibwabwali elana Nopalegi Hagalena enona hi an, aloliyau ge boda getoga gamagaliliyau bolo hi minaana labi o ge wali pagan bwaibwaikikinil hi towani yaka hi kukululuek Yehoba, Isileli wali Yabowaine elana.
EZR 6:22 Yaka lan seben alona wali yaliyaya Pwalawa toto Nige alona Yis Hi Vivikuhiya Hagalena hi ginol. Yaliyaya ateliya i pakalaopop, kaiwena Yehoba Asiliya wali kin wana nuwatu i pil yaka Isileli i label ge wali Yabowaine wana Limi hi tal.
EZR 7:1 Baliman hi gewi i mowasi enaa, Pesiya wali kin Ataseksis wana sauga logugui gamwanaa, tau etega alana Esila. Ana lihu i ola hiwe: Esila tamana Selaiya, Selaiya tamana Asalaiya, Asalaiya tamana Hilkaiya,
EZR 7:2 Hilkaiya tamana Salum, Salum tamana Seidok, Seidok tamana Ahitub,
EZR 7:3 Ahitub tamana Amalaiya, Amalaiya tamana Asalaiya, Asalaiya tamana Melaiyot,
EZR 7:4 Melaiyot tamana Selahaiya, Selahaiya tamana Usi, Usi tamana Buki,
EZR 7:5 Buki tamana Abisuwa, Abisuwa tamana Pinehas, Pinehas tamana Eliyesa, Eliyesa tamana Eloni, iya topowon bwabwatal wali tohouwa.
EZR 7:6 Esila toto ya i egona Babiloni i nok Yelusalema. Iya topankite, ge wana aatena i bwaya Mosese wana Logugui toto valila Yehoba Isileli wali Yabowaine i pek elal. Mulaa abwe i egona Babiloni, bugubugul gegewena bolo i awanunil, kin i pek elana kaiwena Yehoba, iya wana Yabowaine i minaa elana ge i muloluan.
EZR 7:7 Topowon enuna, un Libai enuna, towonawona enuna, nog ana tomatahikan enuna, Limi Bwabwalena ana totuwalali enuna ge Isileli enuna al, avaliya Esila hi nok Yelusalema Ataseksis wana sauga logugui ana baliman seben-ina gamwanaa.
EZR 7:8 He baliman o ana weikena houwan ana lan houwan te Babiloni i eguluwan, ge weikena nimala panunana ana lan houwan elana i vin Yelusalema, kaiwena wana Yabowaine i minaa elana ge i muloluan.
EZR 7:10 I masal i ola o, kaiwena Esila totona i talamwan Yehoba wana Logugui ni vavasili-an, ni henapuan, ge ana logugui ona ni panpankiti-an Isileli elal.
EZR 7:11 He mulaa abwe Esila Babiloni i eguluwan, kin Ataseksis leta etega i leli ge i pek elana, iya topowon ge topankite, wana aatena i bwaya ba pwatanek ge logugui kaiweliya bolo Yehoba i pek Isileli elal. Leta o ana baaba i ola hiwe:
EZR 7:12 Nau Ataseksis, kin gegewel wali kin, leta ya ya patuna Esila elam, owa topowon ge labulabum ana Yabowaine wana Logugui ana topankite. Ya mulolu eliyam.
EZR 7:13 Logugui ya giginol te Isileli bolo hi minaa no abalogugui gamwanaa aloliyau topowon ge un Libai, henalau ebo nihi talam yaka alomwau nuku na Yelusalema.
EZR 7:14 Nau kin, alowau ge o tobahikan ali gewi seben ha papatunawa nu na Yuda ge Yelusalema, yaka nu kite tab wam Yabowaine wana Logugui toto i pewa hi henapuan bubun.
EZR 7:15 Inoke silba ge gold nuku noahel, bolo alowau o tobahikan ha pewa wama mulolu Isileli wami Yabowaine elana, iya wana abamina iyoho Yelusalema.
EZR 7:16 I ola al, silba ge gold bolo nuku aheliya labi Babiloniya gamagaliliyau elal, ginebi Isileli gamagaliliyau ge topowon wali mulolu wali Yabowaine wana Limi Bwabwalena Yelusalema kaiwena, gegewena nuku noahe.
EZR 7:17 Mani ya bwalibwaligena nuku patuwalali yaka bulumwakau melutauil, sipi melutauil, ge sipi natuliyau melutauil, ginebi powon enowana pwalawa ge oine nuku pwamolal. Yaka nuku powonagil abapowona wami Yabowaine wana Limi Bwabwalena elana Yelusalema.
EZR 7:18 Ebo silba ge gold tupwana ni gan, alomwau wam pan Yudiya nuku patuwalaliek hauna ku nuwatuan i waisi ni ola wami Yabowaine wana nuwatu.
EZR 7:19 Bugubugul bolo ha talamwan wam Yabowaine wana Limi Bwabwalena ana tapwalolo kaiwena, gegewena nu pwatanik ge nu muloluan Yabowaine toto iyoho Yelusalema elana.
EZR 7:20 Ge ebo bugul etega al nu kalaan wam Yabowaine wana Limi Bwabwalena kaiwena, he molana nu aheya no abalogugui ana mani elana.
EZR 7:21 Nau kin Ataseksis, komiu wewel Yupeleitis labena leupai ana mani ana tomatahikan ami logugui ya pepewa i ola hiwe. Hauna ebo Esila, iya topowon ge labulabum ana Yabowaine wana Logugui ana topankite ni awanuni, inoke bwalibwaligena nuku pek.
EZR 7:22 He silba nuku pekpek elana ana siga tili tausan po handeled kiloglem (3,400 kg), witi ana siga sikistin tausan kiloglem (16,000 kg), oine ana siga tu tausan tu handeled lita (2,200 l), ge olibe enonona ana siga tu tausan tu handeled lita (2,200 l), yaa solti nuku pekpek ya bahi ana siga.
EZR 7:23 Hauna gun ebo labulabum ana Yabowaine iyaka i baunan wana Limi Bwabwalena kaiwena, he bwalibwaligena nuku pek. Inoke bahi ni huhuga yaka no abalogugui ge natuwau ni apapanak-agil!
EZR 7:24 I ola al, nuku atena te nige ya tatalam tage takis ona nuku aahe topowon, un Libai, towonawona, Limi Bwabwalena ana nog ana tomatahikan ge ana totuwalali, o enuna al bolo hi tutuwalaliya Yabowaine wana Limiya elal.
EZR 7:25 Ge owa Esila, nuwatu sasapona toto wam Yabowaine i pewa nu patuwalali ge topapakot ge kot ana totuwalali ona nu hilel kot nihi awaawaginol ge labi Yupeleitis labena leupai gamagaliliyau gegewel, bolo wam Yabowaine wana logugui ona hi atena, ali pulowan nihi abubun. I ola al, bolo logugui ona o nige hi aatena, nu panpankiti elal.
EZR 7:26 Henala ebo wam Yabowaine wana Logugui ge nau kin no logugui nige ni hehenapu-an, ana lahi nihi ginol pwabwata, ebo ni aliga, ebo nihi patuna owaowani, ebo wana gogomwau nihi oe, o ebo nihi teli tukan dela.
EZR 7:27 Yaka Esila i ba, “Ya ba mulolu Yehoba elana, iya tubulau wali Yabowaine, kaiwena nuwatu i pek kin elana ge Yehoba wana Limi Yelusalema ni awatauwan ni ola to.
EZR 7:28 Ge ya ba mulolu Yehoba elana, kaiwena i muloluagau yaka kin alonau ana tobahikan ge wana totuwalali gasigasisel hi yaliyaya-agau. Yehoba no Yabowaine i minaa eliyau ge i muloluagau, yaka ateu i matuwa ge Isileli wali tohouwa enuna ya pamigogoil inoke abwe alowau naha sikal Yelusalema.”
EZR 8:21 Inoke wewel Ahava bebenaa ya ba gegewema ama galebu naha palahikan, inoke naha pahanalowagima wama Yabowaine matanaa ge naha awanun elana ni matahikagima, yaka ama ge natumeyau ginebi wama gogomwau wama nawanawa ni waisi.
EZR 8:22 He ya puluwawi te na awanun kin elana tolohaveyan ge bolo hi heya hosi pwataliyaa nihi matahikagima topihigelgel elal kamwasaa, kaiwena iyaka kin wana wasa ha pek ha ba, “Gamagal gegewel bolo mataliya ni noek Yehoba elana, iya ni muloluagil, yaa bolo ana en nihi pek gegewel wana huga bwabwatana nihi pwawa.”
EZR 8:23 Inoke galebu ha palahikan ge ha awaawanun wama Yabowaine elana nuwatu o kaiwena, yaka wama awanun i lahe.
EZR 8:31 Weikena houwan ana lan tuwel-ina te ha egona wewel Ahava naha nok Yelusalema. Wama Yabowaine i minaa eliyama ge i muloluagima, inoke i matahikagima topihigelgel ge toginol naknak eliyalil kamwasaa.
EZR 8:32 Inoke ha vin Yelusalema ge lan eton ha veyahoan.
DAN 1:1 Yehoyakim Yuda wali kin, wana logugui ana baliman etonina gamwanaa, inoke Nebukanesa, Babiloni wali kin, alonau wana tolohaveyan hi na Yelusalema ana abatagil gegewena hi mikaus ge avaliyau hi haveyan.
DAN 1:2 Inoke Babala Yuda wali kin Yehoyakim i teli nimaliyaa, ge Yabowaine wana Limi Bwabwalena bugubugulina enuna hi bugulan. Bugubugul o hi pwatanik wali yabowaineyau wali limi tapwalolowa labi Babiloniya, ge hi teliya wali gogomwau ana abateliya. I ola al gamagal enuna hi yowanil ge hi ahel hi na Babiloni.
DAN 1:3 Yaka kin i ba wana totuwalali wali tohouwa Aspenas Isileli enuna ni hilel bolo hi yowanil gamwaliyaa ge ni pwatanik kin wana limiya. Hilihili ni noek te hevalau bolo kin o ebo wasawasa natuliyau elal.
DAN 1:4 Bahi tuwaliya etega ni nanak, ali awa ni waisi, nuwaliya ni sapu, nihi vavasili bubun, ge wali aatena ni mweyaha, inoke bosowailiya nihi tuwalali kin wana limiya. Yaka Aspenas pana Babiloni ana leleli ge ana vavasili ni pankitel.
DAN 1:5 Ali logugui kin i teli lan maisena ge maisena aliya ge ali oine ni neem iya wana limi enowana elana. Aspenas ni pavavasilel baliman eton, yaka abwe nihi tabwa kin wana totuwalali.
DAN 1:6 Bolo hi hilel gamwaliyaa enuna te Daniyela, Hananaya, Miseil ge Asalaiya, heliya ali un Yuda.
DAN 1:7 Yaka alaliya vavaluna Aspenas i tun. Daniyela alana i tun Beltesesa, Hananaya alana i tun Setaleki, Miseil alana i tun Mesake ge Asalaiya alana i tun Abedenigo.
DAN 1:8 Yaa Daniyela i nuwatu bahi aanan ge oine toto i neem kin elana ni aan, kaiwena Yehoba wana logugui i ba ebo aanan ololana o nihi an, he nasi ni pabikel. Inoke i awanun tohouwa Aspenas elana ge bahi ni pepek.
DAN 1:9 He Yabowaine tohouwa Aspenas atena i pameimei, inoke Aspenas nuwana Daniyela ni labe.
DAN 1:10 Yaa i baek Daniyela elana i ba, “No tonowak kin ya lovakunan. Kaiwena ami logugui iyaka i baunan hauna nuku an ge nuku im. Ebo aanan o nige na pepewa ge tuwamiu ana awa nige ni wawaisi ni oola wami pan hevalau gegewel, nasi kin ni tagapaaligau.”
DAN 1:11 Inoke Daniyela i na tomatahikan elana, toto Aspenas i teli hevalau ali gewi esopali ni matahikagil,
DAN 1:12 ge i ba, “U labosema lan ali gewi elulutega. Eyowa enona awawana nu pem naha an ge wewel awawana nu pem naha im.
DAN 1:13 Yaka alomeyau ge wama pan hevalau bolo hi anana kin wana limi enowana elana, nu kite hilihili-agima henalau tuwaliya ana awa i waisi. Inoke nu ginol ni ola wam kite pwawa.”
DAN 1:14 Yaka i talam ge i labosel lan ali gewi elulutega.
DAN 1:15 Lan elulutega i mowasi, he heliya tuwaliya ana awa i waisi hot, ge avaliyau bolo hi anana kin wana limi enowana elana, hi gasisi lakel.
DAN 1:16 Yaka tomatahikan aanan amnana waiwaisana ge oine toto i neem kin elana nige al i pepek, yaa aanan toto eyowa enona i pekpek elal.
DAN 1:17 Yabowaine leleli ge vavasili tomaha tomaha ali aatena i talamwan hevalau bolo esopali elal. I ola al i talamwan Daniyela bosowaina kenonou ge pankite tomaha tomaha ali sapu ni atena.
DAN 1:18 Sauga ali pavavasili ana baliman eton i mowasi i ola toto kin Nebukanesa i baunan, inoke totuwalali wali tohouwa Aspenas hevalau gegewel i ahel hi na kin elana.
DAN 1:19 Yaka kin alonau hi liwaliwan ge i pwawa nige etega wana aatena i oola Daniyela, Hananaya, Miseil ge Asalaiya wali aatena. Bwagana hauna kaba nel i nelian elal o hauna pulowan i pamasal elal, i pwawa hevalau ali toto esopali ya wali siba i bwata nabiyan hot, tosiba ge tokukula gegewel wana abalogugui gamwanaa wali siba i lake. Inoke kin i ahel hi tabwa wana totuwalali.
DAN 1:21 He Daniyela i tuwalali papanet kin ona elal ana siga kin Sailusa, gagama Pesiya, wana logugui ana baliman houwan Babiloni elana.
DAN 2:1 Nebukanesa wana logugui ana baliman labuina gamwanaa inoke i kenonou. Kenonou o i panuwanuwatu-an ge nige i bosowaina ni kenu bubun.
DAN 2:2 Inoke baaba i patuna wana totuwalali sisibal bolo hi atena hauna i mamasal sauga i nenem, aloliyau tokukula ge toolaolal, nihi nem ge ana kenonou nihi pasikal. Sauga hi nem hi talmilil matanaa,
DAN 2:3 yaka i baek elal i ba, “Kenonou etega ya kenonouan. He i panuwanuwatu-agau, inoke nuwau nuku pasikal.”
DAN 2:4 Yaka tosiba kin anana hi lahe hi pana Alameik, hi ba, “Oo kin, yawalim ni mihot! Am kenonou u baunanim inoke naha pasikal.”
DAN 2:5 Yaka kin i baek tosiba elal i ba, “No nuwatu hot i ola hiwe. Ebo o kenonou nige nuku babaunanim ge nuku papasikal, nasi na ba nihi gotomwatomwa-agimiu ge wami limi nihi pasamwalekaleka hoti.
DAN 2:6 Yaa ebo o kenonou nuku baunanim ge nuku pasikal, nasi na pwamolamiu ge alamiu na teli heyan. He sauga ya o kenonou nuku baunanim ge nuku pasikal.”
DAN 2:7 Yaka anana hi lahe al hi ba, “Oo kin, am kenonou nu baunanim inoke naha pasikal.”
DAN 2:8 Inoke i baek elal i ba, “Iyaka ya atenamiu! Nuwamiu sauga nuku payapu, kaiwena no nuwatu iyaka ku atena, i ola hiwe.
DAN 2:9 Ebo o kenonou nige nuku babaunanim, nasi gegewemiu na lahemiu, ami lahi ni olaolaek. Iyaka gegewemiu ku nuwatu haba tage nuku lokalokakawi eliyau, kaiwena ku nuwatu tage ebo sauga ni yapu yaka abwe no nuwatu na pil. He sauga ya o kenonou ku baunanim, inoke na atena age i bosowaimiu o kenonou nuku pasikal.”
DAN 2:10 Yaka tosiba kin anana hi lahe hi ba, “Oo kin, nige etega i gagan panayawi pwatanaa ge bosowaina ni ginol ni ola wam nuwatu. Nige kin etegana sauga etegana i babaa tage wana tosiba o wana tokukula bugul ololana o nihi ginol, bwagana iya i gasisi o ebo alana i bwata.
DAN 2:11 Bugul toto owa kin u ba naha ginol i pulowan hot. Nige gamagal etega i bosowaina ni pamasal elam, iyai te yabowaineyau, yaa anamusa nige hi miminaa gamagal elala.”
DAN 2:12 Baaba ya kaiwena kin i huga nabi, inoke i ba tosiba gegewel Babiloni gamwanaa nihi lolil.
DAN 2:13 Yaka logugui i ginol i ola to ge i patuna tagilan, inoke Daniyela ge alonau hi loyaagil ge nihi lolil.
DAN 2:14 Aliyoka, iya kin wana tolohaveyan bolo wana limi ana tomatahikan wali tohouwa, i tagil i nana Babiloni ana tosiba ni tagapaaligal. Sauga i vin Daniyela elana, inoke Daniyela alona wana siba ge wana nuwasapu i baaba elana.
DAN 2:15 I nel i ba, “Hauna kaiwena kin logugui pupulowanina ya i ginol?” Inoke Aliyoka kin wana logugui puna i baunan elana.
DAN 2:16 Yaka Daniyela i na kin elana i awanun sauga enuna al ni talamwan ge abwe ana kenonou ni pasikal.
DAN 2:17 Inoke Daniyela i sikal wana limiya bugul ya i wasaan wana heliyamwau Hananaya, Miseil ge Asalaiya elal.
DAN 2:18 Yaka i baek elal nihi awanun Yabowaine labulabumwa elana ni atilomwan-agil, inoke bugul misusumena ya ni pwamwananal eliyalil ge bahi avaliyau ge Babiloni ana tosiba nihi tatagapaaligal.
DAN 2:19 Yaka bulin o Yabowaine bugul misusumena o ana mwananal i pamasal Daniyela ana pankite elana. Inoke Yabowaine labulabumwa i tobalan,
DAN 2:20 i ba: “Yabowaine iya tosiba ge togasisi hot, ta tobalan sauga gegewena.
DAN 2:21 Iya baliman ge huwalu ali sauga i logugui-an, iya al kin i telel abaliyaa ge i ahek yohil. Iya te siba ge nuwatu sasapona i pem elala.
DAN 2:22 Bugul misusumena ge limwalimwanina iya i pankitela, bugul toto i minek gogouwa i atena, mwananal i minaa eliyana.
DAN 2:23 Owa tubuwau wali Yabowaine, ya ba mulolu ge ya tobalagiwa. Siba ge gasisi iyaka u pem eliyau, toto ha awanuni eliyam iyaka u pankitema, kin ana kenonou iyaka u pankitema.”
DAN 2:24 Inoke Daniyela i na Aliyoka eliyana, toto kin i ba tage Babiloni ana tosiba ni tagapaaligal, ge i baek elana i ba, “Bahi Babiloni ana tosiba nu tatagapaaligal. U aheyau ta na kin elana ge ana kenonou na pasikal.”
DAN 2:25 Yaka sauga o Aliyoka Daniyela i ahe ge alona hi na kin elana ge i ba, “Tau etega ya pwawa Yuda bolo yowayowanil gamwaliyaa, iya bosowaina am kenonou ni pasikal.”
DAN 2:26 Yaka kin i nel Daniyela elana, alana al hi ba Beltesesa, i ba, “I bosowaim ya o kenonou nu baunanim ge nu pasikal?”
DAN 2:27 Yaka anana Daniyela i lahe i ba, “Nige tosiba etega, o ebo tokukula ge toolaolal etega bosowaina am kenonou ni baunaniwa.
DAN 2:28 Yaa Yabowaine etega i gan labulabumwa, iya bosowaina bugul misusumena ni pankitela. Inoke owa kin Nebukanesa i pankitewa hauna abwe ni masal sauga i nenem. He am kenonou ge am pankite toto i masal eliyam sauga owa iyoho u kenukenu wam abakenuwa i ola hiwe.
DAN 2:29 “Oo kin, sauga u kenukenu, inoke bugul bolo abwe nihi gan hi nem wam nuwatu elana, ge Yabowaine toto bugul misusumena ali topapamasal i pankitewa hauna abwe ni masal.
DAN 2:30 Bugul misusumena ya i pamasal elau, puna nige i oola tage nau no siba gamagal gegewel wali siba i bwata lake. Yaa i pamasal elau, kaiwena nuwana owa kin am kenonou, toto i nem wam nuwatu elana, ana sapu nu atena.
DAN 2:31 “Oo kin, am kenonou elana gogoginol bwabwatana etega, gamagal kakanununa, u kite i talmilila maninimwa, i namanamal ge ana kite i lolovakun.
DAN 2:32 Balomana gold enowana hot elana hi ginoliya, babagalina ge nimana silba elana hi ginoliya, tinena ge nagilina kopa elana hi ginoliya,
DAN 2:33 aibibilana aiyan elana hi ginoliya, ge aena pwatana ge gamwana aiyan ginebi ge ulun hi ginoliya.
DAN 2:34 Sauga owa iyoho u gagayawa, inoke pat bwabwatana hi gotomwa yohem labilabiya, yaa nige gamagal nimaliya elana i oola. Kakanun aena pwatana toto aiyan ginebi ulun hi ginoliya i lol ge i tagamukumuku-an.
DAN 2:35 Sauga o pamaisena, aiyan, ulun, kopa, silba ge gold i tagamukumuku-agil. Mumwina i kekeisisi hot, i ola witi musana sauga witi enona alona ge musana hi asiasi. Mumwina gegewena mana i yu yoho, nige mulina i gagan. Yaa pat toto kakanun i lol i tabwa oya bwabwatana ge panayawi gegewena i pakalaopop.
DAN 2:36 “He am kenonou i ola to, inoke sauga ya na pasikal.
DAN 2:37 Oo kin, owa kin gegewel wali kin. Yabowaine toto labulabumwa i telewa owa tologugui bwabwatana, gasisi ge wasawasa i pewa eliyam.
DAN 2:38 Gamagalau ge bwasumu, bolo bilibiliya ge bolo hawawala, i telel nimwamwa. Ebo hauna labi ona hi minaana, i telewa nu logugui-agil. He owa to, baloma toto gold elana hi ginoliya.
DAN 2:39 “Emwa, yaka abwe abalogugui etega al ni milil, yaa nige wana gasisi ni oola wam abalogugui wana gasisi. Toto o enaa, yaka abalogugui etonina wana gasisi ni ola kopa, panayawi bwalibwaligena ni logugui-an.
DAN 2:40 He mowamowasena abalogugui esopalena wana gasisi ni ola aiyan. He aiyan bosowaina bugul gegewena ni tagagebagebal-an ge ni mukumuku-an. Inoke abalogugui ya, abwe abalogugui bolo houwan ni pasamwalekaleka-agil ni ola aiyan wana ginol.
DAN 2:41 U kite al aena pwatana ge aena gigina aiyan ginebi ulun hi ginoliya. He ana mwananal heiya abalogugui ya nihi waliwali-an. Yaa nasi kekeisi wana gasisi ni ola aiyan, kaiwena aiyan ginebi ulun hi vikuhu.
DAN 2:42 Aen gigina, aiyan ginebi ulun hi ginoliya. He i ola al, abalogugui o kekeisi ni gasisi ge kekeisi ni pweyata.
DAN 2:43 U kite aiyan alona ge ulun hi vikuhu. He ana mwananal heiya gamagalau tomaha ge tomaha nihi gan gamwanaa. Yaa nige nihi boboda pamaisena, i ola nige bosowaina aiyan ginebi ulun ta vikuhu bubun.
DAN 2:44 “Kin bolo o wali sauga logugui gamwanaa, inoke Yabowaine toto labulabumwa abalogugui etega ni pamilil, toto nige nihi aapapanak-an ge nige boda getoga nihi aahe. Inoke abalogugui gegewel o ni pasamwalekaleka-agil ge ni pwamowasel, yaa iya ni mihot.
DAN 2:45 He pat toto u kite hi gotomwa yohem labilabiya, yaa nige gamagal nimaliya elana i oola, yaka aiyan, kopa, ulun, silba ge gold i tagagebagebal-agil, ana sapu i ola to. “He Yabowaine Tobwabwatana i pamasal kin elam hauna abwe ni masal sauga i nenem. Am kenonou i tunahot, ge ya pasikal paolaolaek.”
DAN 2:46 Inoke kin Nebukanesa i talpo Daniyela manininaa, ge i ba bwasumu nihi powonan ge bugul bwaleliya waiwaisana nihi ton Daniyela ana awatauwan kaiwena.
DAN 2:47 Yaka i baek Daniyela elana i ba, “I tunahot wam Yabowaine iya yabowaineyau wali Yabowaine, ge kin wali Babala, iya bugul misusumel ali topapamasal. He iyaka ya atena to, kaiwena bugul misusumena ya iyaka u pwamwananal.”
DAN 2:48 Inoke abatuwalali mihahaina i pek Daniyela elana, ge ana mulolu waiwaisal hi gewi i pek. Yaka i teli labi Babiloni ni logugui-an, ge ana tosiba gegewel ni houwaagil.
DAN 2:49 I ola al, Daniyela wana nuwatu eliyana yaka kin, Setaleki, Mesake ge Abedenigo i telel labi Babiloni nihi matahikan. He Daniyela iya i miminaa kin ana tolabe elal kin wana awana.
DAN 3:1 Kin Nebukanesa gold i ahe gogoginol etega i ginoliya, ana miha 27 mita ge ana manamana 2.7 mita. Gogoginol o i pamilila Dula abwabwina elana, labi Babiloni gamwanaa.
DAN 3:2 Inoke gavana, bolo gavana gabulaliyaa ge tologuguiyau, i ola al tobahikan, mani ana tomatahikan, topapakot ge polobins ona ali totuwalali gegewel, i yogaagil nihi nem gogoginol toto i pamilil ana pwabwabwalena kaiwena.
DAN 3:3 Yaka totuwalali alaliya bwabwatal ya gegewel hi migogo gogoginol ana pwabwabwalena kaiwena, ge hi na hi talmilil awonaa.
DAN 3:4 Yaka kin wana tobaaba etega i yoga anana i bwata i ba, “Panuwa gegewena gamagaliliyau, tuwan tomaha tomaha ge anan tomaha tomaha, ami logugui i ola hiwe.
DAN 3:5 Sauga bwagigi, igo, gita, hapi ge egalagalavenu tomaha ona analiya nuku hago, yaka nuku loepwakoku ge nuku kululu gogoginol ya elana, toto kin Nebukanesa i pamilil.
DAN 3:6 Henala ebo nige ni loloepwakoku ge nige ni kukululu, iya nihi alitukan ginaha kalakalasina gamwanaa.”
DAN 3:7 Inoke sauga gamagalau gegewel egalagalavenu ona analiya hi hago, yaka hi loepwakoku ge hi kululu gogoginol o elana, toto kin Nebukanesa gold i ginoliya ge i pamilil.
DAN 3:8 Sauga o Babiloni ana tosiba enuna hi na kin elana ge Yudiya gamagaliliyau hi wasaagil.
DAN 3:9 Hi baek elana hi ba, “Oo kin, yawalim ni mihot!
DAN 3:10 Owa logugui iyaka u ginol tage sauga bwagigi, igo, gita, hapi ge egalagalavenu tomaha ona analiya naha hago, yaka gegewema naha loepwakoku ge naha kululuek gogoginol elana.
DAN 3:11 Ge u ba henala ebo nige ni loloepwakoku, iya nihi alitukan ginaha kalakalasina gamwanaa.
DAN 3:12 Yaa Yudiya enuna, bolo u telel labi Babiloni hi matahikan—Setaleki, Mesake ge Abedenigo—heliya nige wam logugui hi hehenapuan. Nige hi tatapwalolo wam yabowaineyau elal, ge nige hi kukululuek gogoginol toto u pamilil elana.”
DAN 3:13 Yaka kin Nebukanesa i huga nabi, ge i ba bolau eton ya hi ahel ge hi pwatanik elana.
DAN 3:14 Inoke i nelil i ba, “Setaleki, Mesake, ge Abedenigo, tunahot nige ku tatapwalolo no yabowaineyau elal, ge nige ku kukululuek gogoginol elana, toto gold ya ginoliya ge ya pamilil?
DAN 3:15 He ebo bwagigi, igo, gita, hapi ge egalagalavenu tomaha ona analiya nuku hago, yaka nuku loepwakoku ge nuku kululuek gogoginol toto ya ginol elana, he i waisi. Yaa ebo nigeya, yaka na ba nihi alitukagimiu ginaha kalakalasina gamwanaa. He ku nuwatu tage yabowaine etega i gan ge bosowaina ni pwamwalimiu?”
DAN 3:16 Yaka Setaleki, Mesake, ge Abedenigo kin anana hi lahe hi ba, “Oo Nebukanesa, nige naha awabalgig eliyam bugul ya kaiwena.
DAN 3:17 Ebo nu ba nihi alitukagima ginaha kalakalasina gamwanaa, he Yabowaine toto ha kululuek elana, iya bosowaina ni pwamwalima ginaha elana ge owa kin wam logugui elana.
DAN 3:18 Yaa nu atena te, bwagana ebo nige ni pwapwamwalima, he nige naha tatapwaloloek wam yabowaineyau elal, ge nige naha kukululuek gogoginol toto u pamilil elana.”
DAN 3:19 Inoke Nebukanesa i huga nabi ge maninina i lala Setaleki, Mesake ge Abedenigo elal. Yaka i ba wana totuwalali ginaha hi ton pagasisi, waiwaina i gasisi nabi hot.
DAN 3:20 Ge i ba wana tolohaveyan gasigasisel enuna bolau eton o nihi yowanil ge nihi alitukagil ginaha kalakalasina gamwanaa.
DAN 3:21 Ali kaliko bwalibwaligena, i telipunaa kokowaliyaa ana siga aeliyaa, iyoho tuwaliyaa inoke hi yowanil, yaka hi alitukagil ginaha kalakalasina gamwanaa.
DAN 3:22 He kin wana logugui kaiwena ginaha iyaka hi ton pawaiwai nabi hot. Inoke tolohaveyan bolo Setaleki, Mesake ge Abedenigo hi kalivail, ginaha memena i ton paaligal.
DAN 3:23 Yaa bolau eton o, ginebi ali eyowan, heliya iyaka hi talek ginaha kalakalasina gamwanaa.
DAN 3:24 Yaka Nebukanesa atena i you, i tatalutan ge i nel ana tobahikan elal i ba, “Bolau eton ya te ta yowanil ge ta alitukagil ginaha gamwanaa, age?” Anana hi lahe hi ba, “Ee, kin. I ola!”
DAN 3:25 Yaka i ba, “Yaa bolau esopali to ya kitel hi nononawanawa ginaha gamwanaa, ali eyowan nige i gagan, ge nige tuwaliya etega i nanak. He esopaleliya ana awa i ola yabowaine etega natuna.”
DAN 3:26 Inoke Nebukanesa i pelinok ginaha ana abatonton awana labenaa, ge i yoga i ba, “Setaleki, Mesake ge Abedenigo, Yabowaine Tomihahaina Hot wana totuwalali, ku tagilim!” Inoke hi tagilem ginahaa.
DAN 3:27 Yaka gavana, bolo gavana gabulaliyaa, tologuguiyau ge kin ana tobahikan ona, hi nogogo bolau hi mipainagil. Hi pwawa nige ginaha mulina i gagan tuwaliyaa, kokowaliya pupunona ge ali kaliko nige i kakalas, ge nige kasu bwalena i gagan tuwaliyaa.
DAN 3:28 Inoke Nebukanesa i ba, “Setaleki, Mesake ge Abedenigo wali Yabowaine ta tobalan. Iya wana anelose i patuna ge wana totuwalali i pwamwalil. Ana mel hi teli, inoke anau nige hi hahago, yaa hi talamwagil nihi yaomal, nige nuwaliya nihi kululuek yabowaine getoga elana, iyai te wali Yabowaine.
DAN 3:29 Inoke logugui ya ginol te, ebo panuwa etega o ebo anan etega gamagaliliyau Setaleki, Mesake ge Abedenigo wali Yabowaine nihi ba panak ge nige nihi aawatauwan, he nihi gotomwatomwa-agil ge wali limi nihi pasamwalekaleka. Kaiwena nige yabowaine etega al i gagan ge bosowaina ni pwamwalila ni ola te.”
DAN 3:30 Inoke kin abamina mihahaina i pek Setaleki, Mesake ge Abedenigo elal labi Babiloni gamwanaa.
DAN 4:1 Nau kin Nebukanesa, wasa ya ya patuna panuwa gegewena gamagaliliyau eliyamiu, tuwan tomaha tomaha, ge anan tomaha tomaha, panayawi pwatanaa. Atewau komiu ku gewigewi.
DAN 4:2 Sauga ya nuwau wami wasa na pewa ginol yawiyawi ge pankite kaiweliya, bolo Yabowaine Tomihahaina Hot i ginola elau.
DAN 4:3 Wana pankite abanuwa ahi, wana ginol yawiyawi alona ge wali gasisi. Wana logugui, logugui mihomihotina, wana abalogugui ni gangan ya heyan ge heyan elal.
DAN 4:4 Nau Nebukanesa iyoho no limiya, no minamina i waisi ge ya yaliyaliyaya.
DAN 4:5 Bulin etega ya kenonou ge i palovakunau. He nau iyoho ya kenukenu no abakenuwa, yaka ya lovakun pankite bolo hi masal no nuwatu elana kaiweliya.
DAN 4:6 Inoke ya ba tosiba gegewel bolo hi miminaa Babiloni gamwanaa, nihi nem ge o kenonou nihi pasikal.
DAN 4:7 Sauga totuwalali sisibal bolo hi atena hauna i mamasal sauga i nenem, avaliyau tokukula ge toolaolal hi nem, yaka o kenonou ya baunanik elal, yaa nige bosowailiya nihi pasikal.
DAN 4:8 Yaka Daniyela mulaa abwe i nem ge o kenonou ya baunan eliyana. (He iya alana al Beltesesa, no yabowaine valihina, ge Yabowaine Bwabwalena yayaluwana i minek elana.)
DAN 4:9 Ya baek elana ya ba, “Beltesesa, tosiba wali tohouwa, ya atena Yabowaine Bwabwalena yayaluwana i minewa eliyam, ge nige bugul misusumena etega i pupulowan hot elam. He o kenonou hiwe. Nuwau nu pasikal.
DAN 4:10 “Sauga ya kenukenu no abakenuwa, inoke pankite etega i masal eliyau. Abwakil yayapona hot ya kite i talmilila panayawi ana luwaluwala.
DAN 4:11 Abwakil i siun i bwata ge i gasisi, ana siga i tupa labulabumwa, inoke gamagal gegewel panayawiya bosowailiya nihi kite.
DAN 4:12 He lamwana ana awa i waisi ge enona i gewi boda bosowailiya. Bwasumu bekikil wali abaveyaho hi pwawaa pwapwaligumwina elana, ge bolo hi youyou hawawala ali vata hi ginola lalana elana. He gamagal ge bwasumu gegewel hi anana elana.
DAN 4:13 “Nau iyoho ya kenukenu no abakenuwa, inoke o pankite gamwanaa anelose etega ya kite i loem labulabumwa, iya elopapatuna.
DAN 4:14 I yoga anana i bwata i ba, ‘Abwakil ku gopaguli, lalana ku tagaan, lamwana ku pwalaha yoho ge enona ku yohi pwapwati. Bwasumu bolo hi minaa gabulanaa ge bolo ali vata hi ginola lalana elana, ku takel yohil.
DAN 4:15 Yaa etutukina ku yowan hikan aiyan ge kopa elana, yaka ni miminaa bilibiliya mwawin gamwaliyaa. “‘Bekubeku tuwana ni pahun, ni minaa mwawina, alonau ge bwasumu.
DAN 4:16 Wana nuwanuwatu nige ni oola gamagal, yaa ni ola bwasumu wali nuwatu, ana siga baliman seben ni mowasi.
DAN 4:17 “‘Logugui ya, ama aneloseyau elopapatuna ha wasaan, inoke gamagalau gegewel nihi atena Tomihahaina Hot abalogugui gegewena panayawiya i logugui-an. Iya bosowaina abalogugui ni guyauan gamagal toto i hile elana, bwagana henala alana i kekeisi hot ni teli heyan ni tologugui.’
DAN 4:18 “He kenonou toto nau Nebukanesa ya kenonou-an, i ola to. He owa Beltesesa, nuwau nu pasikal na hago, kaiwena tosiba gegewel bolo hi miminaa no abalogugui elana, nige bosowailiya nihi pasikal. Yaa owa bosowaim, kaiwena Yabowaine Bwabwalena yayaluwana i minewa eliyam.”
DAN 4:19 Sauga no baaba ya pwamowasi, inoke Daniyela, alana al Beltesesa, i nuwanuwatu nabi ge atena i bwanabwana. Yaka nau kin ya ba, “Beltesesa, bahi kenonou ana sapu kaiwena ge nu nuwanuwatu nabi.” Inoke anau i lahe i ba, “No babala, binimala kenonou ana sapu ni noek am topihigelgel elal, yaa bahi ni nonoewa elam.
DAN 4:20 Abwakil toto u kite i siun i bwata ge i gasisi, ana siga i tupa labulabumwa, inoke gamagal gegewel panayawiya bosowailiya nihi kite.
DAN 4:21 Lamwana ana awa i waisi ge enona i gewi boda bosowailiya. Bwasumu bekikil wali abaveyaho hi pwawaa pwapwaligumwina elana, ge bolo hi youyou hawawala ali vata hi ginola lalana elana.
DAN 4:22 Oo kin, abwakil toto o heiya te owa. U miha ge u gasisi. Wam gasisi i bwata hot, i miha ana siga i tupa labulabumwa, ge wam abalogugui i noek panayawi labena gegewena elal.
DAN 4:23 “Oo kin, am kenonou elana anelose etega u kite i loem labulabumwa, iya elopapatuna, yaka i ba, ‘Abwakil ku gopaguli ge ku apapanak-an, yaa etutukina ku yowan hikan aiyan ge kopa elana ge ku teli ni miminaa mwawin gamwaliyaa, ge ewahilina ni miminaa bilibiliya. Bekubeku tuwana ni pahun, ge iya ni ola bwasumu bekikina, ana siga baliman seben ni mowasi.’
DAN 4:24 “Oo kin, kenonou ana pasikal ge am logugui toto Tomihahaina Hot i ginol ni masal no babala eliyam, i ola hiwe.
DAN 4:25 Owa nihi patuna owaowa-agiwa gamagalau gamwaliyaa, nu nok nu na uleya ge alomwau bwasumu bekikil nuku mina. Mwawin nu anan ni ola bulumwakau ge tuwam bekubeku ni pahunhun. Baliman seben nu ola to, ana siga nu atena Tomihahaina Hot abalogugui gegewena panayawiya i logugui-an, ge iya bosowaina abalogugui ni guyauan gamagal toto i hile elana.
DAN 4:26 Logugui toto anelose i baunan i ba, ‘Etuktuk ge ewahil ni minaa bilibiliya,’ he ana sapu i ola hiwe. Wam abalogugui abwe nihi pewa pasikal, sauga ebo iyaka nu atena ge nu ba, ‘Yehoba iya panayawi ana tologugui.’
DAN 4:27 “Oo kin, nuwau no baaba nu hago. Wam gegi ana en nu pek, inoke pagan waiwaisana nu ginol ge bolo hi palomwanagil nu atilomwan-agil. Binimala nu ola o, inoke tabam wam minamina waiwaisana toto sauga ya nige ni momowasi.”
DAN 4:28 Yaka bugul gegewena i masal nau kin Nebukanesa elau i ola Daniyela wana baaba.
DAN 4:29 Weikena elulutega eluwa i mowasi, inoke sauga etega ya nononawanawa no limi pwatanaa, Babiloni gamwanaa.
DAN 4:30 Yaka ya ba, “Oo nige Babiloni ana bwata! Iyaka ya tal no wasawasa panuwana, inoke no gasisi ge no wasawasa ana bwata gamagalau nihi kite.”
DAN 4:31 No baaba nige ya pwapwamowasi, inoke anan etega ya hago i loem labulabumwa i ba, “Kin Nebukanesa, am logugui i ola hiwe. Wam logugui ana gasisi iyaka ya ahek yoho elam.
DAN 4:32 Owa nihi patuna owaowa-agiwa gamagalau gamwaliyaa, nu na uleya ge alomwau bwasumu bekikil nuku mina, inoke nu alaalamwawin ni ola bulumwakau. Baliman seben nu ola to, ana siga nu atena Tomihahaina Hot abalogugui gegewena panayawiya i logugui-an, ge iya bosowaina abalogugui ni guyauan gamagal toto i hile elana.”
DAN 4:33 Sauga o elana, nau kin Nebukanesa o bateli i tabwa tunahot. Hi patuna owaowa-agau gamagalau gamwaliyaa, yaka ya alaalamwawin i ola bulumwakau, ge bekubeku tuwau i pahun. Inoke kokowau pupunona i siun nabi i ola magisubu dagulina, ge nimwau kimbwaina i loyapu i ola bwasumu kimbwaina.
DAN 4:34 Baliman seben i mowasi, abwe matau ya lihin labulabumwa ge ya awanun, inoke nuwatu waiwaisana i sikal eliyau. Inoke Tomihahaina Hot ya tobalan, ya awatauwan ge ya awa wasawasa-an, iya yawalina i gangan sauga gegewena. Wana logugui, logugui mihomihotina, wana abalogugui ni gangan ya heyan ge heyan elal.
DAN 4:35 Gamagalau gegewel panayawiya i kitel i ola heliya bugul bwagabwaga. Aneloseyau labulabumwa ge gamagalau panayawiya, hi minaa wana logugui gabulanaa. Nige bosowaina gamagal etega wana nuwatu ni gotomwa, o ebo ni nel ni ba, “I bwe ge u ginol ola?”
DAN 4:36 Sauga nuwatu waiwaisana i sikal eliyau, inoke gamagalau hi awatauwagau al i ola kin ali awatauwan. O tolabe ge panuwa ana tohouwa hi aheyau, inoke no abamina hi pem pasikal ya tologugui al. Yaka abwe alau i bwata hot, i lake toto valila.
DAN 4:37 Inoke sauga ya nau Nebukanesa Kin toto labulabumwa alana ya latahin, ya tobalan ge ya awa wasawasa-an, kaiwena bugul gegewena bolo i awaawaginol i sapu ge i olaolaek. He bolo hi hanaha iya bosowaina ni teli lowagil.
DAN 5:1 Kin Belsesa hagali bwabwatana etega i ginol, towasawasa ali gewi tausan maisena kaiweliya, inoke alonau hi anan ge oine hi imwim toyawa.
DAN 5:2 Sauga Belsesa iyoho ana oine i imwim, yaka i ba kom bolo gold ge silba elana hi ginoliya nihi pwatanik elana, toto valila tubuna Nebukanesa i ahem Yelusalema Limi Bwabwalena gamwanaa. He nuwana alonau towasawasa, lagonau hot, ge lagonau al nihi imwimwa.
DAN 5:3 Yaka kom bolo valila tubuna i ahem Yelusalema Yabowaine wana Limi Bwabwalena gamwanaa hi bugul pwatanik elana, inoke alonau alonau hi imwimwa.
DAN 5:4 Oine hi imwim ee, inoke hi tobatobal yabowaineyau gogoginol elal, bolo gold, silba, kopa, aiyan, abwakil ge pat elana hi ginoliya.
DAN 5:5 Sauga o elana, gamagal nimana gigina i masal inoke i leleli kin wana limi ana baba tuwanaa, labi toto odam i miminaa. Kin niman gigina i gagayawa-an i leleli.
DAN 5:6 Yaka i lovakun nabi, inoke ana awa i mwaleli, aena i ginu ge tuwana i pweyata.
DAN 5:7 Inoke wana totuwalali sisibal bolo hi atena hauna i mamasal sauga i nenem, aloliyau tokukula ge toolaolal, i yogaagil ge i baek elal i ba, “Henala ebo leleli ya ni vasili ge ni pwamwananal eliyau, iya towasawasa ali kaliko na pagaloi ge bobot gold hi ginoliya na pin mwamwalinaa. Yaka na teli heyan ni tabwa Babiloniya ana tologugui etonina, nau ge nam gabulameya.”
DAN 5:8 Yaka kin wana tosiba gegewel hi tuk, yaa nige bosowailiya leleli nihi vasili ge nihi pwamwananal elana.
DAN 5:9 Inoke i lovakun nabi ge ana awa i mwaleli hot. I ola al towasawasa bolo alonau, nuwaliya i gewagewa nabi.
DAN 5:10 Kin alonau ge towasawasa analiya hinana i hago, inoke i na i tuk hagaliya ge i ba, “Oo kin, yawalim ni mihot! Bahi nu lolovakun ge am awa ni mwamwaleli.
DAN 5:11 Tau etega i gan wam abalogugui gamwanaa, iya Yabowaine Bwabwalena yayaluwana i minek eliyana. Tubum Nebukanesa wana sauga logugui elana, tau ya hi kite wana siba ge wana aatena i bwata, i ola yabowaineyau wali siba. Inoke tubum tau ya i teli i tabwa tokukula, toolaolal ge tosiba gegewel wali tohouwa.
DAN 5:12 Tau o iya Daniyela, alana tubum i tun al Beltesesa. He hi pwawa wana nuwatu i sapu, wana aatena ge wana siba i bwata, i ola al bosowaina kenonou ni pasikal, kunkun ni talisian ge pulowan bwabwatal ni ase. He u yogaan, inoke iya leleli ya ni pwamwananal eliyam.”
DAN 5:13 Yaka Daniyela hi en pwatanik kin elana, inoke i neli i ba, “Owa Daniyela, yowayowanil bolo tubu i ahemiuek Yuda avaliya etega?
DAN 5:14 “Ya hago tage Yabowaine Bwabwalena yayaluwana i minewa eliyam, inoke wam siba ge wam aatena i bwata hot.
DAN 5:15 He ya ba tosiba ge tokukula hi enil pwatanim eliyau tage leleli ya nihi vasili ge nihi pwamwananal eliyau, yaa nige bosowailiya.
DAN 5:16 Iyaka ya hago owa bosowaim bugul misusumena nu pwamwananal ge pulowan bwabwatal nu ase. He ebo leleli ya nu vasili ge nu pwamwananal eliyau, nasi towasawasa ali kaliko na pagaloiwa ge bobot gold hi ginoliya na pin mwamwalimwa. Yaka na telewa nu tabwa Babiloni ana tologugui etonina, nau ge nam gabulameya.”
DAN 5:17 Inoke Daniyela kin anana i lahe i ba, “Wam mulolu ni minewa eliyam, o ebo nigeya, u pek gamagal getoga elana. Yaa leleli na vasili ge na pwamwananal eliyam.
DAN 5:18 “Oo kin, Yabowaine Tomihahaina Hot tubum Nebukanesa i teli heyan abalogugui bwabwatana i pek elana ge i pawasawasa.
DAN 5:19 Alana ana miha kaiwena, panuwa gegewena gamagaliliyau, tuwan tomaha tomaha ge anan tomaha tomaha, hi lovakunan. Ebo nuwana etega ni tagapaaliga, ni tagapaaliga ya. Ebo nuwana etega ni pwamwal, nasi ni pwamwal ya. Ebo nuwana etega ni teli heyan, he ni teli heyan. Ge ebo nuwana etega ni teli lowan, he ni teli lowan.
DAN 5:20 Yaa wana hanaha ge wana ati elolol kaiwena, inoke Yabowaine i ahek yoho abanaa nige al i totologugui, ge wana wasawasa i ahek yoho.
DAN 5:21 Yaka hi patuna owaowani gamagalau gamwaliyaa, ge wana nuwanuwatu nige i oola gamagal, yaa i ola bwasumu wali nuwatu. Inoke alonau donki bekikil hi mina, ge mwawin i anan i ola bulumwakau. Ge tuwana bekubeku i pahunhun, ana siga i atena age Yabowaine Tomihahaina Hot abalogugui gegewena panayawiya i logugui-an, ge iya bosowaina abalogugui ni guyauan gamagal toto i hile elana.
DAN 5:22 “Oo Belsesa, bwagana owa Nebukanesa tubuna, nige abapankite u aheya elana ge nu pahanalowagiwa.
DAN 5:23 Totom u teli heyagiwa ge Babala labulabumwa u awatautau-an, yaka u ba wana Limi Bwabwalena komwina hi bugul pwatanim elam. Inoke alomwau towasawasa, lagomwau hot, ge lagomwau al ku imwimwa. Inoke ku tobatobal yabowaineyau gogoginol elal, bolo silba, gold, kopa, aiyan, abwakil ge pat elana hi ginoliya. Yabowaineyau bolo ya, nige mataliya, nige tanaliya, ge nige bugul etega hi aatena. Yaa Yabowaine toto yawalim ge wam nawanawa gegewena i logugui-an, nige u aawatauwan.
DAN 5:24 Heiya te kaiwena Yabowaine niman i patuna eliyam, toto u kikite i leleli limi ana baba tuwanaa.
DAN 5:25 “Leleli ana baaba i ola hiwe: Vasili, vasili, luvi ge wali.
DAN 5:26 “He baaba ana sapu i ola hiwe: Vasili: Yabowaine wam logugui ana lan ali gewi iyaka i vasili haba ge i pwamowasi.
DAN 5:27 Luvi: Yabowaine i luvewa sikel elana, inoke am luvi toto iya nuwana nige i pwapwawa, u aimweyaha hot.
DAN 5:28 Wali: Wam abalogugui iyaka i wali ge i pek Mediya ge Pesiya elal.”
DAN 5:29 Yaka Belsesa i ba wana totuwalali elal towasawasa ali kaliko hi ahe Daniyela hi pagaloi, ge bobot gold hi ginoliya hi pin mwamwalinaa. Inoke kin i wasa i ba, “Daniyela iyaka ya teli heyan i tabwa tologugui etonina Babiloni gamwanaa.”
DAN 5:30 Bulin o, Mediya ge Pesiya hi nem Belsesa, Babiloni wali kin, hi tagapaaliga.
DAN 5:31 Inoke Dalaiyas, gagama Mediya, wana baliman sikisti tu, abana i ahe.
DAN 6:1 Dalaiyas gavana ali gewi 120 i hilel ge i telel wana abalogugui ana labi gegewena nihi matahikan.
DAN 6:2 Yaka pwataliyaa tologugui bwabwatal eton al i telel, etegana te Daniyela. Heliya gavana wali tuwalali nihi kite hikan, bahi kin wana tuwalali ni nanak.
DAN 6:3 Kin i kite pwawa Daniyela wana tuwalali, tologugui bwabwatal ge gavana gegewel wali tuwalali i waisi lake. Inoke i nuwatu tage Daniyela ni teli heyan abalogugui gegewena ni logugui-an.
DAN 6:4 Toto o kaiwena, yaka tologugui bwabwatal ge gavana Daniyela wana gegi hi loya wana tuwalali gamwanaa, inoke eliyana ana woliwoli nihi ginol. Yaa nige bosowailiya wana gegi etega nihi pwawa, kaiwena bosowaina gamagalau ana mel nihi teli, wana ginol gegewena i sapu ge wana tuwalali i ginol bubun.
DAN 6:5 Yaka abwe bolau ya hi ba, “Nasi nige wana gegi etega ta pwapwawa ge tage ta wole. Yaa ta labose wana puna etega ta pwawa ni neem wana tapwalolo ana logugui elana.”
DAN 6:6 Inoke tologugui bwabwatal ge gavana hi boda pamaisena hi na kin elana ge hi ba, “Oo kin Dalaiyas, yawalim ni mihot!
DAN 6:7 Ama wam tologugui bwabwatal ge gavana, alomeyau am tobahikan ge tologuguiyau, wama nuwatu ha tal i ola hiwe. Binimala logugui etega nu ginol te lan ana gewi teti gamwanaa, bahi gamagalau nihi awanun yabowaine o gamagal etega elana, iyai te owa kin elam. Inoke logugui o nu pagasisi, yaka henala ebo nige ni hehenapu-an, abwe nihi alipalo laiyoni ali gola.
DAN 6:8 Oo kin, logugui nu ginol ge nu leli lowan, inoke bahi al ta pipil, ni mihot ni ola Mediya ge Pesiya wala logugui ana kamwasa.”
DAN 6:9 Inoke Dalaiyas logugui i ginol ge i leli lowan i ola to.
DAN 6:10 Sauga Daniyela i atena kin iyaka logugui i leli ge i patunahot, inoke i sikal wana limiya, i ha natiya ge i tuk wana lum gamwanaa. I loepwakokuwa windo toto awona i nonoek Yelusalema elana, inoke i awanun ge i ba mulolu wana Yabowaine elana. He lan maisena ge maisena i awaawanun paeton, i ola sauga gegewena i giginol.
DAN 6:11 Inoke bolau ya ali boda elana hi nok ge Daniyela hi pwawa i awaawanun wana Yabowaine elana labe kaiwena.
DAN 6:12 Yaka hi na kin elana ge hi ba, “Valila logugui u ginol te lan ana gewi teti gamwanaa, bahi gamagalau nihi awanun yabowaine o gamagal etega elana, iyai te owa kin elam. Ge u ba henala ebo logugui o nige ni hehenapu-an, abwe nihi alipalo laiyoni ali gola. I ola age?” Analiya kin i lahe i ba, “Ibwe. Ge logugui o ni mihot, ni ola Mediya ge Pesiya wala logugui ana kamwasa. He nige bosowaina ta pil.”
DAN 6:13 Inoke hi baek elana hi ba, “Oo kin, Daniyela iya Yuda bolo yowayowanil avaliya etega, nige anam i hahago ge logugui toto u leli lowan nige i hehenapu-an. He lan maisena ge maisena i awaawanun paeton.”
DAN 6:14 Sauga wali baaba o kin i hago, yaka nuwana i nak nabi. Inoke i logasisi hauna kamwasa eliyana ge Daniyela ni pwamwal. I nuwatu loyaloya ana siga sabwelu i lobek.
DAN 6:15 Inoke bolau ali boda elana hi sikal hi na kin elana ge hi ba, “Oo kin, u atena ya, ebo kin logugui etega ni leli lowan ge ni patunahot, he nige bosowaina ta pil, kaiwena Mediya ge Pesiya wala logugui ana kamwasa i ola to.”
DAN 6:16 Yaka kin i ba Daniyela hi en pwatanik, inoke i baek elana i ba, “Ya awanun wam Yabowaine toto u kukululuek elana ni pwamwaliwa.” Yaka abwe hi alipalo laiyoni ali gola,
DAN 6:17 ge pat etega hi ahe gol awana hi paankaus. Inoke kin wana lopwal ana etotohi, ginebi ge towasawasa ali etotohi, hi telek pat elana, bahi gamagal etega ni tutuk Daniyela ni pwapwamwal.
DAN 6:18 Inoke kin i sikal wana limiya. I nuwanuwatu nabi, yaka bulin o nige i aanan, nige nuwana ana epayaliyaya nihi ginol, ge nige bosowaina ni kenu.
DAN 6:19 Lan abwe i gangan ya, kin i lut i tapalelu nok laiyoni ali gol elana.
DAN 6:20 Sauga i vin gol labenaa, inoke alona wana atilomwan i yoga Daniyela elana i ba, “Daniyela, Yabowaine yawalina gaganina wana totuwalali! Wam Yabowaine toto u kukululuek elana, tab i pwamwaliwa laiyoni elal?”
DAN 6:21 Anana Daniyela i lahe i ba, “Oo kin, yawalim ni mihot!
DAN 6:22 No Yabowaine wana anelose i patuna i nem laiyoni awaliya i lokausan, yaka nige hi tatalau. I ginol ola, kaiwena i kiteyau no pagan i sapu matanaa. I ola al, nige gegi etega ya giginol owa kin elam.”
DAN 6:23 Yaka kin i yaliyaya nabi ge i ba Daniyela nihi momol heyan gol elana. Sauga iyaka hi momol heyan, inoke tuwana hi hile nige etega i nanak, kaiwena wana Yabowaine i meltelian.
DAN 6:24 Inoke kin i ba bolau bolo Daniyela hi wole kakawe, hi libil ge hi alilowagil laiyoni ali gola, avaliyau lagoliyau ge natuliyau. Nige ga hi bubuntal paiya te laiyoni hi alahikagil ge tutuwaliya hi alagabogabomwan.
DAN 6:25 Yaka kin Dalaiyas leta i leli i patuna panuwa gegewena gamagaliliyau elal, tuwan tomaha tomaha ge anan tomaha tomaha, wana abalogugui gamwanaa. I ba: Atewau komiu ku gewigewi!
DAN 6:26 Sauga ya, logugui ya ginol te no abalogugui ana labi gegewena elal, gamagalau Daniyela wana Yabowaine nuku lovakunan ge nuku awatauwan. He iya Yabowaine yawalina gaganina, ge iya i mihot. Wana abalogugui nige bosowaina ta apapanak-an, wana logugui nige ni momowasi.
DAN 6:27 Iya tolabe ge topwamwal, abanuwaahi ge ginol yawiyawi i ginolil labulabumwa ge panayawiya. Daniyela i pwamwalem laiyoni eliyalil.
DAN 6:28 He Dalaiyas wana sauga kin, ge Sailusa, gagama Pesiya, wana sauga kin, Daniyela wana minamina i waisi hot.
DAN 7:1 Belsesa Babiloni wali kin, wana sauga logugui ana baliman houwan gamwanaa, Daniyela kenonou etega i kenonou-an ge pankite etega i masal eliyana sauga iya iyoho i kenukenu wana abakenuwa. Yaka bugul bolo i kitel ana kenonou elana wasaliya i leli lowan.
DAN 7:2 I leli ola hiwe: Bulin o, o pankite elana matau ya lipwatanik ge ya kite mana hi towa neem labena gegewena elal ge hoga mamanana hi yu pabagobagol.
DAN 7:3 Yaka bwasumu bekikil bwabwatal esopali, ali awa tomaha ge tomaha ona hi hopitem hogaa.
DAN 7:4 Toto houwan ana awa i ola laiyoni etega, ge opena i gan i ola magisubu opeliya. Nau iyoho ya ya gagayawa-an yaka opena labui hi kukuyoho, ge hi pamilil i ola gamagal wali milimilil. Yaka gamagal wali nuwatu hi pek elana.
DAN 7:5 Inoke labuina al ya kite i hopit, ana awa i ola bwasumu beya etega. Aena labi maisena i milili, ge lul tutuwana eton i alahikan nininaa. Inoke anan etega ya hago i baek elana i ba, “U lut! U na bunum ni bwata nu anil!”
DAN 7:6 Toto o enaa, matau ya lipwatanik etoniliya al ya kite, ana awa i ola bwasumu lepad etega, ge open esopali hi minaa eputetenaa i ola bwasumu youyou opeliya. Bwasumu bekikina o kaununa esopali, ge gasisi hi pek elana ni tologugui.
DAN 7:7 Toto o enaa, o pankite elana bulin o matau ya lipwatanik esopaleliya al ya kite ana awa i lolovakun hot ge wana gasisi i bwata nabi. Ninina aiyan hi lobwata, ge ana mwa i alamukumuku-agil ge i tinonil, yaka toto i alapasogol i poti lolowan aena gabulanaa. Iya i getoga hot alonau bolo hi hopit houwa elal. He ana hon ali gewi elulutega (10).
DAN 7:8 Nau iyoho ya hon bolo o ya gagayawa-agil, yaka hon kekeisi etega ya kite i heem hon bolo o gamwaliyaa, ge bolo houwan eton i tagayohil. Hon toto o matana i gan i ola gamagal mataliya ge awana i gan ba hanaha i kalaopopwi.
DAN 7:9 Nau iyoho ya ya gagagayawa, yaka abamisiyo wawasana hi telel abaliyaa, inoke Toto Yawalina Gaganina I Masalem Abatelipuna elana i na i misiyo wana abamisiyo wawasana elana ge yatala ni ginol. Ana kama i wawakeki i ola yaluyalu wakewakekena, ge kokowana ana yanayana i ola apwayowa pupunoliya. Hiwo memena i totagilem wana abamisiyo wawasana elana, ge ana wil hiwo i topainagil.
DAN 7:10 Hiwo i toyu tagilem elana i ola wewel wana sani. Aneloseyau tausan ge tausan hi totuwalali elana, miliyon ge miliyon hi talmilil manininaa. Yaka yatala ana sauga i telipuna ge buki ona hi lopwelaan.
DAN 7:11 Nau iyoho ya ya gagagayawa, kaiwena ya hago hon toto kekeisi i baaba hanahanaha. No gagayawa o gamwanaa, yaka bwasumu bekikina esopalena hi lopaaliga, inoke tuwana hi alitukanek hiwo memena gamwanaa ge i tomwamwaol.
DAN 7:12 Bolo eton al, he wali gasisi ge nihi tologugui valila hi ahek yoho eliyalil, yaa hi talamwagil nige ga nihi yayaomal nihi mina ga sauga kekeisi.
DAN 7:13 O pankite elana bulin o matau ya lipwatanik awa etega ya kite i ola gamagal natuna, i nenem yaluyalu pwatanaa. I na i noha Toto Yawalina Gaganina I Masalem Abatelipuna elana, yaka abwe hi en pwatanik manininaa.
DAN 7:14 Inoke wasawasa ge gasisi i pek elana ni tologugui, yaka gamagalau gegewel panuwa tomaha ge tomaha, tuwan tomaha ge tomaha, anan tomaha ge tomaha, hi kululu elana. Wana logugui logugui mihomihotina, ge wana abalogugui nige nihi aapapanak-an.
DAN 7:15 Nau Daniyela, pankite o i masal eliyau, inoke i panuwanuwatu-agau ge ya lovakun nabi.
DAN 7:16 Inoke ya na bolo hi talmilil abamisiyo wawasana labenaa avaliya etega ya neli bugul gegewena bolo ya kitel ali sapu hot kaiwena. Yaka i talisian eliyau i ola hiwe.
DAN 7:17 “Bwasumu bekikil bwabwatal esopali heliya hi ola abalogugui esopali abwe nihi lut panayawiya.
DAN 7:18 Yaa abapwamowasi eliyana, Tomihahaina Hot abalogugui ni pek wana gamagalau bwabwalel elal ge nihi tologugui sauga gegewena nige ni momowasi.”
DAN 7:19 Inoke nuwau bwasumu bekikil esopaleliya ana sapu hot na atena, iya i getoga alonau eton elal, ge ana awa i lolovakun hot. Ninina aiyan ge aena kimbwaina kopa, yaka ana mwa i alamukumuku-agil ge i tinonil, yaka toto i alapasogol i poti lolowan aena gabulanaa.
DAN 7:20 I ola al, nuwau hon elulutega hi minaa kokowanaa ge toto kekeisi mulaa abwe i heem gamwaliyaa ge eton i tagayohil ali sapu na atena. Hon toto o ana awa lolovakunina alonau gegewel ali awa i lakel, matana i gan ge awana ba hanaha i kalaopopwi.
DAN 7:21 He sauga nau iyoho ya ya gagagayawa, yaka haveyan i awaawaginol Yehoba wana gamagalau bwabwalel elal ge i papakokovel,
DAN 7:22 ana siga Toto Yawalina Gaganina I Masalem Abatelipuna elana i nem yatala i ginol, yaka i ba Tomihahaina Hot wana gamagalau bwabwalel heliya te nihi tologugui, kaiwena wali sauga iyaka i vin.
DAN 7:23 Inoke i talisian eliyau ola hiwe. “Bwasumu bekikil esopaleliya iya i ola abalogugui esopalena abwe ni masal panayawiya ge iya ni getoga abalogugui bolo eton eliyalil. Panayawi labena gegewel ni pakokovel, ana topihigelgel ni gulil habal, ni poti lowalowagil ge ni pulimukumuku-agil.
DAN 7:24 He ana hon elulutega, heliya hi ola kin ali gewi elulutega wali sauga tomaha tomaha ona abalogugui o nihi logugui-an. Bolo o nihi mowasi yaka etegana al ni milil, iya ni getoga hot alonau bolo hi tologugui houwa elal, ge eton ni tagalakel.
DAN 7:25 Iya Tomihahaina Hot ni awa nanak-an ge wana gamagalau bwabwalel ni paloloyowan-agil. Wana nuwatu ni tal wali tapwalolo ana logugui ge wali hagali ali sauga ona ni pil getogaan. He Tomihahaina Hot wana gamagalau ni talamwagil nihi minaa kin o wana logugui gabulanaa baliman eton ge awalehina.
DAN 7:26 “Yaa abwe yatala ana sauga ni telipuna, inoke wana gasisi Tomihahaina Hot ni ahek yoho ge ni ba nihi apapanak-an hoti.
DAN 7:27 Inoke Tomihahaina Hot gasisi ni pek wana gamagalau bwabwalel elal nihi tologugui, yaka ginebi wali gasisi ge alaliya bwabwatana abalogugui gegewel panayawiya nihi logugui-agil. Iya wana abalogugui abalogugui mihomihotina, ge tologugui gegewel nihi kululu elana ge nihi henapuan.”
DAN 7:28 He o pankite ana siga to. Nau Daniyela, ya lovakun nabi ge o awa i mwaleli, yaa bugul gegewena o ya teliya ya atewa.
DAN 8:1 [Kin Belsesa wana logugui ana baliman etonina elana, Daniyela ana pankite etega i gan. Sipi melutauina etega ana hon labui i kite i patalelu nok labi pai, labi aluwabwa ge labi yalasa ge i pakokovel. Yaka goti etega ana hon bwabwatana maisena etimwawa hot i patalelu i neem pai, inoke sipi melutauina i lol ge iya i tabwa togasisi hot. Abwe ana hon bwabwatana o i mwagabom ge lahena hon esopali hi siun. (puna 1-8) ] [Enaa, hon etega i siun neem hon esopali o avaliya etegana elana. Hon o i telipuna i kekeisi, yaa wana gasisi i bwatabwata ya i na Panuwa Waiwaisana o ebo ta ba Bateli Panuwana i ahe ge Yehoba wana boda enuna i pulilowalowagil. (puna 9-10) ]
DAN 8:11 Yaka totona i teli heyan i awatautau labulabum ana ivan ana Tohouwa elana. Powon bolo lan maisena ge maisena hi popowonan Tohouwa o elana i lopwali, ge wana Limi Bwabwalena ana bwabwalena i apanak.
DAN 8:19 Inoke i ba, “Wam wasa na pewa hauna gun abwe ni gan sauga mulaa Yehoba wana huga ana sauga elana, kaiwena am pankite ana nuwatu i noek sauga mowamowasena elana toto Yehoba iyaka i teli.
DAN 8:20 “Sipi melutauina toto u kite ana hon labui, iya i ola abalogugui toto Mediya ge Pesiya ali abalogugui.
DAN 8:21 Goti i ola Gilis ana abalogugui, ge ana hon bwabwatana i minaa matana labui ali luwaluwala i ola ana kin houwan.
DAN 8:22 Hon o i mwagabom yaka hon esopali hi siun lahe ana sapu Gilis ana abalogugui nihi wali ni tabwa abalogugui esopali, yaa wali gasisi nige ni oola abalogugui toto houwan.
DAN 8:23 “Sauga abalogugui esopali o wali sauga kelaubwa ni mowasi ge gegi paganina iyaka i bwata hot, yaka kin etega ni masal iya tohugahuga ge kakawi ni sibaan.
DAN 8:24 Iya ni tabwa togasisi hot, yaa nige totona wana gasisi elana i oola. Apapanak bwabwatana ni ginol ge hauna nuwana ni ginol bosowaina ni ginol. Tohouwa gasigasisel ge i ola al Yehoba wana gamagalau bwabwalel ni apapanak-agil.
DAN 8:25 Alona wana siba kakawi ni patuwalali, yaka hauna nuwana ni ginol bosowaina ni ginol, ge atena hanaha ni kalaopopwi. Gamagalau nihi gewi nihi ba, ‘Nige ta bwebwe!’ yaka iya ni apapanak-agil. I ola al ni lut ge ni lohaveyan tohouwa wali Tohouwa elana. He abwe nak ni pwawa, yaa nige gamagal etega wana gasisi eliyana i oola.”
DAN 9:1 Dalaiyas Seksis natuna, Mediya gamagalina, i tabwa kin Babiloni ge ana abalogugui elana.
DAN 9:2 Wana sauga logugui ana baliman houwan gamwanaa, nau Daniyela buki bwabwalena ya vavasili. Inoke Yehoba wana baaba toto palopita Yelemaiya i lelelian ya minuwanuwatu-an, toto i ba Yelusalema ni samwalekaleka hawawal ana yapu baliman sebenti (70).
DAN 9:3 Inoke o galebu ya palahikan, kaliko toto bwasumu pupunoliya elana hi ginoliya ya galoi, ge tuwau ya papakove. Yaka ya awaawanun nabinabi Babala Yabowaine elana.
DAN 9:4 Inoke alowau gamagalau wama gegi ya lopapit Yehoba no Yabowaine elana ya ba: “O Babala, owa Yabowaine bwabwatana ge ha kite lovakunagiwa. Wam bateli u nuwahikan ge wam nunuwana u ginol hikahikani bolo hi nunuwana-agiwa ge wam logugui hi henapuan elal.
DAN 9:5 Ama iyaka ha gegi, ge pagan nanakina ha ginol. Ha towaagiwa, yaka wam logugui ge wam panpankiti ali en ha pek.
DAN 9:6 Wam totuwalali palopitau analiya nige ha hahago, bolo valila wam baaba hi wasaan wama kin ona, wama tohouwa, tubumeyau ge wama panuwa gamagaliliyau gegewel elal.
DAN 9:7 “Babala, owa tosapu, yaa ama puluwawi ha kalaopopwi ana siga lan ebe, ama Yelusalema, Yuda ge Isileli gegewema, bolo ha mikelaubwa ge bolo ama bwaga i yapu ha minaa panuwa ona elal, panuwa bolo u patunama ha mibwabwaliya kaiwena ha teli gegetoga nige ha miminaa elam.
DAN 9:8 O Yehoba, ama alomeyau ge wama kin ona, wama tohouwa ge tubumeyau puluwawi ha kalaopopwi kaiwena ha gegi eliyam.
DAN 9:9 Babala wama Yabowaine, owa toatilomwan ge gegi ana tonuwayoho. He ama ha towaagiwa,
DAN 9:10 owa Yehoba wama Yabowaine anam nige ha hahago, ge logugui bolo u pem wam totuwalali palopitau awaliyaa nige ha totoulil.
DAN 9:11 Ama Isileli gegewema wam logugui ha leke ge am en ha pewa nige anam ha hahago. “Wama gegi kaiwena inoke apapanak ge lahi bolo wam totuwalali Mosese wana logugui i baunan iyaka u ginol elama.
DAN 9:12 Valila u ba alomeyau ge wama tologuguiyau nu lahema, inoke wam baaba o iyaka u patunahot ge u ba nak bwabwatana i nem eliyama. He panuwa gegewel panayawi pwatanaa nige etega u aapapanak-an i oola toto u ginola Yelusalema elana.
DAN 9:13 Nak gegewena o i masal eliyama i ola toto Mosese wana logugui i baunan. Yaa bwagana o, nige wama gegi ana en ha pepek ge wam baaba tutunahotina ha totoulil, inoke owa Yehoba wama Yabowaine atem ni laumwal ge nu yaliyaya kaiwema.
DAN 9:14 Yehoba wama Yabowaine, wam ginol gegewena i sapu, ge ama nige anam ha hahago, inoke nak toto u lovivina-an, he iyaka u ginol eliyama i ola to.
DAN 9:15 “O Babala wama Yabowaine, nimwam gasigasisena elana wam gamagalau u ahe tagilagima Itipita elana, ge alam u pawasawasa ana siga lan ebe. Yaa ama ha gegi, ge pagan nanakina ha ginol.
DAN 9:16 O Babala, owa pagan sasapona ana toginol, wam huga u ahek yoho wam panuwa Yelusalema elana, iya wam oya bwabwalena. He alomeyau ge tubumeyau wama gegi kaiwena, inoke boda gegewel bolo hi minaa gegelimeya Yelusalema ge ama wam gamagalau hi kite lowagima.
DAN 9:17 “O wama Yabowaine, nau wam totuwalali no awanun nu hago. O Babala, alam kaiwena wam Limi Bwabwalena toto valila hi apapanak-an u pavavaluna.
DAN 9:18 O Yabowaine, tanam ni nem elama ge wama awanun nu laeganan. Matam ni nem elama ge alam panuwana nakina nu kite. Ha awanun elam nige tage ama tosasapol, yaa kaiwena atilomwan u kalaopopwi.
DAN 9:19 O Babala, wama awanun nu hago. O Babala, wama gegi nu nuwayoho. O Babala, wama awanun nu laeganan ge nu ginol ola. O no Yabowaine, alam kaiwena bahi wama awanun lahena ni eesowal, kaiwena Yelusalema alam panuwana ge ama wam gamagalau.”
DAN 9:20 Nau iyoho no gegi ge no pan Isileli wali gegi ya lolopapit Yehoba no Yabowaine elana, ge ya awaawanun wana Limi Bwabwalena kaiwena.
DAN 9:21 Sauga nau iyoho no awanun gamwanaa, inoke anelose Gabeliyel, iya valila ya kite o pankite etegana elana, i you vin elau powon ana sauga kokoyaviya.
DAN 9:22 Inoke i ba pwamwananal eliyau i ba, “Daniyela, ya nem ge Yelemaiya wana palopisai gamwana ana sapu na talisian nu hago.
DAN 9:23 Sauga wam awanun u telipuna, Yehoba wam awanun lahena i baunan, yaka nau ya nem ge na wasaan elam, kaiwena i nunuwana-agiwa nabiyan. He nu laegan wam awanun lahena nu hago, ge hauna Yehoba nuwana ni pankitewa ana sapu nu atena.
DAN 9:24 “Yehoba logugui iyaka i ginol haba baliman seben nihi gan pasebenti wam gamagalau ge wam panuwa bwabwalena Yelusalema kaiweliya. Yaka baliman bolo o eliyalil, gamagalau wali ginol likalika ge wali gegi paganina ni pwamowasi, pagan nanakina ni yakil yoho, logugui sasapona ni pamilil ni mihot, palopitau ali pankite ni tabwa tunahot, ge Aban Bwabwalena Hot ni pwabwabwalena al.
DAN 9:25 “He nuwam ni sapu baaba hiwe kaiwena: tologugui etega abwe ni ba Yelusalema nihi tal pasikal, yaka ni telipunaa sauga o ni na ana siga tohouwa toto Yehoba wana hilihili gamagalina ni nem, he baliman seben paseben ge baliman seben ali gewi sikisti tu (62) nihi mowasi ga. (He sauga Yelusalema nihi tal pasikal, ginebi ana kamwasa ona ge ana gana gasigasisena, yaa sauga o elana nasi ni pulowan hot Yehoba wana gamagalau elal.)
DAN 9:26 Baliman seben ali gewi sikisti tu (62) o nihi mowasi, yaka Yehoba wana hilihili gamagalina nihi lopaaliga, ana kite ni ola nige wana abalogugui i gagan. Yaka tohouwa etega ni masal inoke wana boda Yelusalema ge Limi Bwabwalena nihi apapanak-an. (Yaa iya abwe ni mowasi, wana mowasi nakina ni ola banata wana apapanak.) Yehoba logugui iyaka i ginol haba haveyan ge apapanak nihi gangan ni na ana siga abapwamowasiya.
DAN 9:27 Tohouwa o alonau ge gamagalau nihi gewi nihi pebabateli-agil ge bateli o nihi pagasisi baliman seben kaiwena. Yaa baliman seben o ali nuwanuwanaa, powon ge mulolu bolo hi giginol Yehoba elana ni lopwali ge ni paveyaho. Yaka Limi Bwabwalena pwatanaa toapapanak bwaibwaikikinina ni pamilil ge ni minaa o ana siga Yehoba tohouwa toto apapanak i giginol ni pwamowasi, ni ola te iyaka i logugui-an haba.”
DAN 10:1 [Sailusa Pesiya wali kin wana sauga logugui ana baliman etonina gamwanaa, Daniyela ana pankite etega al i gan. (puna 1) ] [Wasana i leli lowan i ola hiwe: Nau Daniyela wik eton aanan amnana waiwaisana ge oine ya kokowanan, ge ya awaawanun aatena enuna Yehoba ni pem elau. Enaa sauga ya talmilil wewel Taigilis bebenaa, o pankite etega i gan. Anelose etega ya kite ana awa i ola gamagal, kaliko wakewakekena waiwaisana i galoi ge ana awa i namanamal. Anana i bwata i ola boda bwabwatana analiya. (puna 2-6) ] [ Lovakun kaiwena tuwau i pweyata ge ya talpo bilibiliya. Yaka nimana elana i kukupalutau inoke epwakokou ya loantawan ge nimwau ya tuhikan. Yaka i ba, “U lut ge u laegan bubun hauna na baunan.” Inoke ya lut ya talmilil. (puna 7-11) ] [Yaka i baem elau i ba, “Lan toto u telipuna u awaawanun aatena enuna Yehoba ni pewa i nem ana siga sauga ya, Yehoba wam awanun i hago. Inoke i patunau ya nem ge na pamasal eliyam hauna gun abwe sauga i nenem ni gan wam gamagalau elal. He lan ana gewi tuwenti wan (21) Pesiya ana abalogugui ana tobwabwatana][i kausau, yaa Maikol, aneloseyau wali tohouwa bwabwatana etega, i nem i labeyau.” (puna 12-14) ] [Nige bosowaiu na baaba, inoke anelose hohopeu i pihikan i pabaaba-agau. I ola al no gasisi gegewena i mowasi, inoke i pihikagau ge i pagasisi-agau. (puna 15-19) ] [Yaka i baem elau, “Nau ya nem ge wam wasa na pewa ga hi leli ola ba tunahot ana buki elana.” (puna 20-21) ]
DAN 11:1 [Yaka anelose i liwan eliyau i ola hiwe. “Pesiya ana abalogugui ana kin eliyaa, kin etega al wana abalogugui ni pamilil, yaa abwe nihi wali ni tabwa abalogugui esopali.] [(puna 1-4) ] [“Abalogugui labui, toto i minaa yalasa ge toto i minaa aluwabwa, nihi lohaveyan nemnowa.] [(puna 5-20) ] [“Yaka abwe gamagal etega wana pagan nanakina hot ni tabwa aluwabwa wali kin gasigasisena.] [Iya ni pihigelgel Yehoba wana gamagalau elal ge wali tapwalolo elana. (puna 21-30) ]
DAN 11:31 “Wana tolohaveyan Limi Bwabwalena nihi ahe, yaka ana bwabwalena nihi apapanak-an. Lan maisena ge maisena ana powon nihi paveyaho ge toapapanak bwaibwaikikinina nihi pamilil.
DAN 11:32 Bolo Yehoba wana bateli ana en hi pek, nuwaliya ni gove inoke nihi olak elana. Yaa bolo wali Yabowaine ana mel hi teli alona wali gasisi nihi haveyan sikal elana.”
DAN 12:1 Yaka abwe anelose o i ba, “Sauga o elana Maikol, iya aneloseyau wali tohouwa bwabwatana etega toto wam gamagalau ali tomatahikan, ni lut. He miloloyowan bwabwatana ni gan ololana nige sauga etega i gagan i telipunaa sauga toto abwe boda ona hi masal. Yaa sauga o elana wam gamagalau gegewel bolo alaliya iyoho Yehoba i leli lowan wana buki elana ni pwamwalil.
DAN 12:2 Bolo hi aliga ge tuwaliya i kenukenu bilibili gamwanaa, hi gewigewi nihi lut al. Enuna yawal mihomihotina nihi pwawa ge enuna puluwawi ge nak mihomihotina nihi pwawa.
DAN 12:3 Bolo tonuwa sapu ge pagan sasapona hi panpankiti-an gamagalau hi gewi elal, maniniliya ni namanamal ni ola alalati bwagatau labulabum namanamalina ge ni ola putum, sauga gegewena nige ni momowasi.
DAN 12:4 “Owa Daniyela, am pankite ya ana baaba nu sume gamagalau elal, ana buki nu papi kaus ana siga sauga mowamowasena. He gamagalau nihi gewi nihi patalelu nemnowa nuwaliya wali aatena nihi pwabwata.”
DAN 12:5 Yaka nau Daniyela matau ya lipwatanik anelose labui al ya kitel, etega i minaa wewel labena etega ge etegana i minaa labena etega.
DAN 12:6 Anelose toto kaliko wakewakekena waiwaisana i galoi i minaa hawawala wewel pwatanaa, inoke anelose labui o etegana i nel elana i ba, “Sauga lolovakunina ya ana yapu ga ni ola ge abwe ni mowasi?”
DAN 12:7 Inoke anelose toto kaliko wakewakekena waiwaisana i galoi nimana labui i latahin labulabumwa, yaka i papasila Yabowaine toto yawalina i mihot alanaa ge i ba, “Ana yapu ni ola baliman eton ge awalehina. Sauga gamagal toto gamagalau bwabwalel i apapanak-agil wana gasisi ana sauga ni so, he bugul bolo ya nihi mowasi.”
DAN 12:8 Wana baaba ya hago, yaa nige nuwau i sasapu. Inoke ya nel, “Tonowak, bugul bolo ya gegewel ali abapwamowasi ga ni ola?”
DAN 12:9 Anau i lahe i ba, “Daniyela, bahi nu nuwanuwatu kaiwena, nu nowa ya, kaiwena baaba ya nihi misumi ga ana siga sauga mowamowasena.
DAN 12:10 Gamagalau nihi gewi, labose o eliyalil Yehoba ni abubunil ge nihi yanayana, yaa nak ana toginol nak nihi mimi awaawaginol ya. Nak ana toginol nige nuwaliya ni sasapu, yaa tonuwa sapu baaba ana sapu nihi atena.
DAN 12:11 “Lan maisena ge maisena ana powon nihi paveyaho ge toapapanak bwaibwaikikinina nihi pamilil, yaka toto o enaa lan ali gewi 1,290 nihi gan.
DAN 12:12 Bolo ebo nihi abulilek ge alona wali atimatuwa nihi matamatan ana siga lan ali gewi 1,335 nihi mowasi, Yehoba ni muloluagil.
DAN 12:13 “Yaa owa, nu nowa alom wam nuwa laumwal nu mina ana siga wam lan ali abapwamowasi. Nu aliga ge nu veyaho, inoke sauga mowamowasena elana nu lut al ge molam toto Yehoba i lovivina-an nu ahe.”
JON 1:1 Sauga etegana Yehoba i baek Yona, Amitai natuna elana i ba,
JON 1:2 “Nu na Ninibe panuwa bwabwatana, ge nu papaatena nu ba nau na lahel, kaiwena wali ginol nanakina i bwata matawa.”
JON 1:3 Yaa Yona nuwana Yehoba ni lou luwai ge ni na Sipein. Inoke i na i lau panuwa Yopa, waga etegana i pwawa i nana labi o elana. Yaka wana kamwasa i pwamola, inoke i gaiha ge i kuki tage ni na Sipein ge ana bwaga ni gan Yehoba elana.
JON 1:4 Yaka abwe Yehoba mana bwabwatana hot i patowa hoga pwatanaa. Wowol ana gasisi kaiwena kelaubwa waga ni pasamwalekaleka.
JON 1:5 Waga ana totuwalali gegewel hi lovakun, inoke maisena maisena labe kaiwena hi yoga wali yabowaineyau elal. Inoke usan toto hi usan hi yoho palo hogaa, yaka waga ni mweyaha. Yaa Yona iyoho waga gamwanaa ge i kenu mati.
JON 1:6 Abwe kapten i na elana ge i ba, “Gan, ga i ola ge u kenu mati? U lut ge u awanun wam yabowaine elana! Tab eba ni nuwanakagila ge ni pwamwalila.”
JON 1:7 Waga ana totuwalali hi pebaaba-agil hi ola, “Sula ta ab ge ta loyaan henala wana gegi ge nak ya i masal.” Inoke sula hi ab ge Yona hi pwawa.
JON 1:8 Yaka hi nel elana hi ba, “U ba bubun eliyama. Owa wam gegi kaiwena nak ya i masal eliyala o nigeya? Hauna wam tuwalali? Hauna labi elana u noem? Hapanuwa gamagalina owa?”
JON 1:9 Inoke analiya i lahe i ba, “Nau Hibilu gamagalina, ya kululu Yehoba, Yabowaine labulabumwa, iya panuwa ge hoga ali toginol.”
JON 1:10 Inoke hi lovakun nabi. He hi atena te Yehoba i lou luwai, kaiwena iyaka wali wasa i pek ola. Inoke hi baek elana hi ba, “Ga i ola ge u ginol ola?”
JON 1:11 Yaa wowol iyaka i gagasisi nawa, inoke hi baek elana hi ba, “Hauna gun naha ginol eliyam ge wowol ya ni mowasi?”
JON 1:12 Yona i baek elal i ba, “Ku alipalowau hogaa inoke ni mainum. Ya atena nau no gegi kaiwena, heiya te wowol bwabwatana ya i masal eliyamiu.”
JON 1:13 He totuwalali nige nuwaliya i oola, yaka hi logasisi tage waga nihi leva tukan panuwaa. Yaa nige bosowailiya, kaiwena wowol iyaka i gasisi hot.
JON 1:14 Inoke hi yoga ha Yehoba elana hi ba, “Oo Yehoba, ha awanun elam, bahi nu babaa naha yayaomal kaiwena tau ya yawalina ha apanak. Bahi nu babaa tage gegi i minaa eliyama kaiwena tau etegana ha payaomal. Bahi nu lalahema, kaiwena owa u ba te wowol ya i masal.”
JON 1:15 Inoke Yona hi ahe ge hi alipalo hogaa, yaka abwe wowol bwabwatana i mowasi ge i mainum.
JON 1:16 Ginol o kaiwena totuwalali Yehoba hi lovakunan nabiyan, inoke bwasumu etega hi powonan elana ge hi bateli nihi kukululu eliyana.
JON 1:17 Inoke Yehoba moti bwabwatana etegana i patuna i na Yona i tinon, ge i miminaa tinena gamwanaa lan eton ge bulin eton.
JON 2:1 Yona iyoho moti tinena gamwanaa, inoke i awanun wana Yabowaine Yehoba elana,
JON 2:2 i ba: O Yehoba, no minanakina elana ya yoga elam, inoke anau u lahe. Yaomal hot elana ya awanun labe kaiwena, inoke anau u hago.
JON 2:3 U alipalowau hogaa ya lau limwan gamwanaa hot, hoga i mipainagau. Wam bagol bwabwatal hi bini pwatawa.
JON 2:4 Ya ba, “Iyaka u patuna owaowa-agau matamwa, yaa matau na lihin al elam wam Limi Bwabwalena elana.”
JON 2:5 Hoga i yabomwau kelaubwa na unun, limwan i mipainagau, lumun kaunu i avan.
JON 2:6 Ya lobek ya na paiya hot o siga oya wali siun i telipunaa, ya lau ya na Tuma, iya nige bosowaina gamagal naha tagila. Yaa owa, Yehoba no Yabowaine, yawaliu u momol heyanem panuwa milalauina o elana.
JON 2:7 Sauga yawaliu kelaubwa ni mowasi, Yehoba ya nuwahikagiwa. No awanun i ha elam i na wam Limi Bwabwalena elana.
JON 2:8 Bolo hi kukululuek yabowaine kakawel elal, iyaka hi towaagiwa, nige hi nunuwana-agiwa.
JON 2:9 Yaa alou no ba mulolu bwasumu na powonan eliyam, ge na ginol ni ola no bateli eliyam. Pwamwal i noem Yehoba eliyam.
JON 2:10 Inoke Yehoba i ba moti i na Yona i mamanuvi-an datuwa.
JON 3:1 Yaka paeluwana Yehoba i baek Yona elana i ba,
JON 3:2 “Nu na Ninibe panuwa bwabwatana, ge wasa toto ya baunan elam nu wasaan elal.”
JON 3:3 Inoke Yona Yehoba anana i hago ge i na Ninibe. He Ninibe panuwa bwabwatana hot, ebo gamwana ta nawaan nasi lan eton ta nawanawa-an.
JON 3:4 Lan houwan elana, Yona i telipuna i nawanawa panuwa gamwanaa, inoke i papaatena i ba, “Lan poti ni mowasi abwe Yehoba Ninibe ni pasamwalekaleka.”
JON 3:5 Ninibe gamagaliliyau Yabowaine wana baaba hi abulilek-an. Inoke i telipunaa bolo alaliya bwabwatal i na bolo alaliya kekeisi elal, hi ba ali galebu nihi palahikan ge kaliko toto bwasumu pupunona elana hi ginoliya nihi galoi.
JON 3:6 Sauga Ninibe ana kin i hago Yona ga i ba ola, inoke i lutem wana abamisiyo wawasana elana ge wasawasa kalikona i palo yoho tuwanaa, yaka kaliko toto bwasumu pupunona elana hi ginoliya i galoi ge i misiyowa papakova gamwanaa.
JON 3:7 Inoke baaba i patuna i na Ninibe ana tomina gegewel elal i ba: Logugui hiwe i noem nau kin alowau ge o tolabe elama. Bahi gamagal o ebo bwasumu etega, ebo bulumwakau, sipi o goti, aanan ni aan ge wewel ni iim.
JON 3:8 Gamagalau ge bwasumu tuwaliya nihi os kaliko toto bwasumu pupunona elana hi ginoliya, inoke nihi awanun gagasisi Yabowaine elana. Yaka wali pagan nanakil ali en nihi pek ge wali lohalohaveyan nihi paveyaho.
JON 3:9 Ebo ta ginol ola, tab abwe Yabowaine ni atilomwan-agila ge wana nuwatu ni pil, yaka ana huga ni mowasi ge nige ta yayaomal?
JON 3:10 Sauga Yabowaine gamagalau wali ginol i kite ge i kite wali pagan nanakil ali en iyaka hi pek, inoke i atilomwan-agil, nige i aapapanak-agil i oola valila wana baaba.
JON 4:1 He Yona nige i yayaliyaya Yehoba wana nuwatu kaiwena inoke i huga.
JON 4:2 Yaka i awanun Yehoba elana i ba, “O Yehoba, valila nau iyoho no panuwaa, he ya atena ya te Ninibe nige nu lalahel! Heiya kaiwena etimwawa ya lou tage na nok Sipein. Kaiwena ya atena owa Yabowaine toatilomwan ge tonuwaleyan, nige etimwawa u huhuga, nunuwana u kalaopopwi, ge etimwawa wam nuwatu nu pil nige gamagalau nu aapapanak-agil.
JON 4:3 O Yehoba, sauga ya yawaliu nu ahe. Nige nuwau na molu, nuwau na aliga.”
JON 4:4 Yaa anana Yehoba i lahe i ba, “Wam sapu i gan ge nu huga?”
JON 4:5 Inoke Yona i tagil i na panuwa tolinaa labi balimana. Ana pwapwaligum etegana i ginol, inoke i misiyowa liguligumwina elana ge i matamatan ni kite Yehoba panuwa Ninibe ni lahe o ebo nigeya.
JON 4:6 Yaka abwe Yehoba Yabowaine hihiu etegana i pasiun i hek Yona pwatanaa ana pwapwaligum, inoke tuwana amnana ni pawaisi. Yona nuwana i waisi hot hihiu o kaiwena.
JON 4:7 Yaa panuwa abwe i mwamwananal, Yehoba i ba mwatamwata etegana hihiu i an inoke i aliga.
JON 4:8 Sabwelu iyaka i ha, inoke Yehoba mana babaliman kalakalasina i patowa ge sabwelu Yona kaununa i yane, inoke tuwana i pweyata. Nuwana ni aliga, yaka i ba, “Binimala na aliga, nige nuwau na molu.”
JON 4:9 Yaa Yabowaine i baek elana i ba, “Wam sapu i gan ge hihiu baena u huga?” Yaka i ba, “Ibwe, ya huga nabi, nuwau na aliga.”
JON 4:10 Inoke Yehoba i ba, “Owa u nuwanuwatu hihiu ya kaiwena, yaa nige u papasiun ge nige bugul etega u giginol kaiwena. Bulin maisena i siun ge bulin etega al i aliga.
JON 4:11 He Ninibe, iya panuwa bwabwatana, gamwanaa gamagal ali gewi wan handeled tuwenti tausan (120,000) yayaluwaliya i gogou, avaliyau ge bwasumu hi gewi. Age bahi nau na nuwanuwatu kaiweliya?”
MAL 1:1 Palopisai e Yehoba wana baaba, toto i baunan palopita Malakai elana ge ni wasaan boda Isileli elal.
MAL 1:2 Yehoba i ba, “Ya hilemiu komiu no nunuwana gamagaliliyau.” Yaa ku nel ku ba, “He ga i ola ge u ba tage u hilema ama wam nunuwana gamagaliliyau?” Yaka Yehoba i ba, “Ku atena ya te Iso iya Yakobo talina. He Yakobo ya hile,
MAL 1:3 yaa Iso ya towani. Inoke wana labi oyana gaganina ya apapanak-an i tabwa ula kekevana wanuka bekikil wali abamina.”
MAL 1:4 Tabam boda Idom nihi ba, “Bwagana wama panuwa ona u tagalekaleka-agil, ama abwe naha tal pasikal.” Inoke Yehoba Togasisi Hot i ba ola hiwe, “Nihi tal pasikal, yaa nau abwe na pasamwalekaleka al. Yaka gamagalau getogal nihi ba, ‘Labi o wali pagan i nak ge Yehoba i hugaagil sauga gegewena nige ni momowasi.’
MAL 1:5 Abwe totomiu matamiu elana nuku kite, yaka nuku ba, ‘Yehoba alana i bwata labi bolo nige kila Isileli wala labi i oola al elal!’”
MAL 1:6 Yehoba Togasisi Hot i baek topowon elal i ba, “Natun tamana i awatauwan, i ola al totuwalali wana tonowak i henapuan. He nau Tamamiu, hauna kaiwena ge nige ku aawatauwagau? Nau wami Tonowak, ga i ola ge nige ku lolovakunagau? Komiu alau ku teli lowan, i ola gamagal bwagabwaga nau.” Yaa ku nel ku ba, “He ga i ola ge u ba tage alam ha teli lowan?”
MAL 1:7 Yaka Yehoba i ba, “Alau ku teli lowan te powon nige hi bwabwalena ku ginola o abapowona.” Yaa ku nel ku ba, “Ga i ola ge u ba tage wama ginol elam nige i bwabwalena?” Yehoba Togasisi Hot i ba, “Wami ginol elau nige i bwabwalena kaiwena ku nuwatu tage o abapowon bugul bwagabwaga.
MAL 1:8 Sauga ebo bwasumu bolo mataliya i kai ku pwatanim nuku powonagil elau, ginol o tab i waisi? Nigeya! Sauga ebo bolo aeliya i kom o hi kasiyebwa ku pwatanim eliyau, ginol o tab i waisi? Nigeya! He bwasumu ololal o nuku muloluagil wami tologugui bwabwatana elana, tab nasi ni yaliyaya-agimiu ge ni labemiu? Nigeya!”
MAL 1:9 Yehoba Togasisi Hot i ba, “He nuku awanun nabinabi nau wami Yabowaine elau na atilomwan-agimiu! Yaa ebo mulolu ololal o ku pwatanim, tab na yaliyaya-agimiu? Nigeya!”
MAL 1:10 Yehoba Togasisi Hot i ba, “Binimala alomiu etega Limi Bwabwalena ana nog ni kaus, yaka bahi hiwo nuku toton ge bwasumu nuku popowonagil bwabwage o abapowona. Nige ya yayaliyaya-agimiu ge wami mulolu nige na aahe.
MAL 1:11 Sabwelu wana abaheheya i na ana abalobeka, alau ni bwata panayawi labena gegewel elal. Panuwa gegewel bugul bwalena waiwaisana nihi ton elau ge mulolu waiwaisal nihi pwatanim elau, kaiwena alau ni bwata panayawi labena gegewel elal.
MAL 1:12 Yaa komiu alau nige ku aawatauwan ge nige ku pwapwabwabwalena, kaiwena ku nuwatu ku ba, ‘Babala ana abapowon nige i bwabwalena ge ana powon heliya bugul bwagabwaga.’
MAL 1:13 Ge ku ba, ‘Tuwalali ya ha esaian!’ yaka buhumiu ku lewaan. Inoke bwasumu bolo ku kaomel ge bolo aeliya i kom o ebo hi kasiyebwa ku pwatanim elau. He bolo o ku pwatanim tage wami mulolu eliyau! Tab nasi wami mulolu na ahel? Nigeya!” He Yehoba wana baaba i ola to.
MAL 1:14 Yehoba Togasisi Hot i ba, “Tokakawi na nuwamutan ana lahi pupulowanina na pek, toto wana sipi o goti melutauina waiwaisana i gan inoke i bateli ni pem elau, yaa getoga, ana gila gaganina, ni ahe ni powonan nau Babala elau. Ana lahi na pek, kaiwena nau Kin bwabwatana ge alau panayawi labena gegewel nihi lovakunan.”
MAL 2:1 Yehoba Togasisi Hot i ba, “Komiu topowon ami logugui na baunaniwa ni ola hiwe.
MAL 2:2 Ebo nige anau nuku hahago ge nige alau nuku aawatauwan ginebi atemiu bwalibwaligena, yaka na ba nuwamut-agimiu ami nak na ginol, ge toto tage ami mulolu na pil ni tabwa ami nak. He iyaka ya ginol i ola to, kaiwena nige ku aawatauwagau ginebi atemiu bwalibwaligena.
MAL 2:3 Tubumiyau nige nihi tatalaabab yaka abwe nihi mowasi. Wami hagali bwasumoliyau elokena na loabuabut-an maninimiwa, yaka na ahe tagilagimiu wami abatuwalaliya i ola bwasumu elokena hi kaval egonan hi teli musamusa abanaa.
MAL 2:4 Yaka saugena o abwe nuku atena ami logugui ya pewa te nuku awatauwagau, kaiwena nuwau bateli toto sauga houhouwena alowau un Libai tubutubumiyau ha pebabateli-agima ni mihot.
MAL 2:5 “Nau ya bateli yawal ge mibubun na pek elal, ge ya ginol ola. Heliya ali logugui te nihi lovakunagau, yaka tunahot hi lovakunagau ge alau hi awatauwan.
MAL 2:6 Panpankiti tutunahotina hi baubaunan awaliyaa, nige kakawi i tatagilem hohopeliyaa. Hi mipalalem hot elau ginebi wali mibubun ge wali pagan sasapona, ge gamagalau hi gewi hi pasikaliliem wali gegi elana.
MAL 2:7 He topowon wali tuwalali te aatena tutunahotina nihi mimi baubaunan hohopeliyaa, ge panpankiti waiwaisana gamagalau nihi hagowa awaliyaa. Kaiwena heliya nau Yehoba Togasisi Hot no elopapatuna.”
MAL 2:8 Yehoba Togasisi Hot i ba, “Yaa komiu kamwasa tutunahotina ku nopalegi, ge wami panpankiti elana gamagalau hi gewi ku pagegel ge hi sogu. Bateli toto alowau tubumiyau un Libai ha pebabateli-agima komiu ku apanak.
MAL 2:9 Inoke na ba gamagal gegewel nihi awa naknak-agimiu ge nihi teli lowagimiu nuku puluwawi mataliyaa, kaiwena nige no kamwasa ku totoulil, ge wami ginol nige i olaolaek gamagalau gegewel elal, yaa ku logugui pagasisi enuna elal ge enuna nigeya.”
MAL 2:10 Kila gegewela Tamala maisena ya, age? He Yabowaine maisena ya i ginolila, age? Inoke ga i ola ge wala bateli avalau elal ta leke ge eliyana bateli toto Yehoba alonau ge tubulau hi pebabateli-agil ta apanak?
MAL 2:11 Kila Yuda wala bateli iyaka ta leke. Pagan bwaibwaikikinina iyaka ta ginol Yelusalema ge labi Isileli. Ginol o heiya labi getoga yowauiliyau bolo hi kululuek yabowaine kakakawena elana ta alolonagil, inoke eliyana Limi Bwabwalena toto Yehoba i nunuwana-an ta papabiki-an.
MAL 2:12 Gamagal maisena ge maisena toto pagan ya i ginol, bwagana bwasumu i pwapwatanik ge i mumulolu-an Yehoba Togasisi Hot elana, ya awanun Yehoba ni ahek yoho boda Isileli gamwanaa.
MAL 2:13 He bugul etega al: alona wami kahin lopili ku nem Yehoba wana abapowona ge matanunumiu i sani laulau, kaiwena wami mulolu nige i yayaliyaya-an ge i aahe.
MAL 2:14 Yaka ku nel ku ba, “Hauna kaiwena nige i yayaliyaya-an?” Puna i ola hiwe, kaiwena Yehoba wam bateli i hago, toto u ginol lagom eliyana, iya wam sauga heval u alolonan. Yaa bwagana u bateli te iya lagom ge alom ku tubwi, bateli o iyaka u leke.
MAL 2:15 Yehoba iyaka i ginolimiu ku tabwa maisena, age? Ge ami toto eluwa tuwamiu ge yayaluwamiu iya wana bugul. He Yehoba hauna nuwana? Nuwana natumiyau bolo iya nihi awatauwan. Inoke nuku matahikagimiu bahi komiu etega wana bateli lagona elana, iya wana sauga heval i alolonan, ni leleke.
MAL 2:16 Kaiwena Yehoba Isileli wala Yabowaine i ba, “Alolon ana towa nige ya yayaliyaya-an. He nige ya yayaliyaya-an te tau lagona ana hehegan ni apapanak-an ni ola o.” Yehoba Togasisi Hot wana baaba i ola to. Inoke nuku matahikagimiu bahi wami bateli nuku leleke.
MAL 2:17 Wami baaba kaiwena Yehoba amnana i ahe. Yaka ku nel ku ba, “He ga i ola ge u ba tage wama baaba kaiwena Yehoba amnana i ahe?” Kaiwena ku babaa, “He bolo nak hi giginol gegewel hi waisi Yehoba matanaa ge i yaliyaya-agil ya!” O kaiwena ku babaa, “Yabowaine toto tage gamagalau ni payatalala, he iya ga!”
MAL 3:1 Yaka Yehoba Togasisi Hot i ba, “He no elopapatuna na patuna, iya kamwasa ni lovivina-an kaiweu. Yaka Babala toto kaiwena ku babaa, ‘Iya ga?’ etimwawa ni nem wana Limi Bwabwalena elana; elopapatuna, no bateli ana towasa, toto nuwamiu hot nuku kite, iya ni nem.”
MAL 3:2 Yaa lan toto ni nem, henala bosowaina wana lahi ni palahikan? Sauga ni vin, henala bosowaina ni talmilil manininaa? Nige etega. Kaiwena iya ni ola hiwo kalakalasina toto eliyana silba hi pawayui yaka mumusana hi ahek yoho. Iya ni ola sop gasigasisena toto kaliko hi uliya i yanayana.
MAL 3:3 Wana tuwalali ni ola tau toto silba i pawayui ge mumusana i ahek yoho. Inoke topowon, heliya un Libai, wali nak ni ahek yoho, yaka abwe nihi waisi nihi ola gold ge silba enoliya hot. Inoke Yehoba wana totuwalali ginebi wali pagan sasapona powon waiwaisal nihi powonagil,
MAL 3:4 yaka Yuda ge Yelusalema wali powon Yehoba ni yaliyaya-an, ni ola to valila sauga houhouwena.
MAL 3:5 Yehoba Togasisi Hot i ba, “Ya nonowa yaka na payatala-agimiu. Etimwawa na baaba, inoke bolo hi kukukula, bolo hi gaganawal, bolo hi woliwoli kakawi, bolo totuwalali molaliya nige hi pepek bubun, bolo abuabulau ge wawayau mwawamwawas ali hehegan hi apapanak-an, ge bolo bwabwali nige ali logugui hi aabubun na ba pamasalil. Heliya wali pagan i pamasal nige hi lolovakun-agau.”
MAL 3:6 Yehoba Togasisi Hot i ba, “Nau Yehoba nige no nuwatu ya pipil getogaan. Heiya te kaiwena ge komiu Yakobo tubutubunau nige ya pwapwamowasemiu.
MAL 3:7 I telipunaa tubumiyau houhouwel wali sauga elana i nem ana siga sauga ya, no logugui ali en ku pek nige ku hehenapu-agil. He nuku sikalim elau, yaka nau na sikal eliyamiu.” Yaa ku nel ku ba, “Ga i ola ge u ba tage naha sikal elam?”
MAL 3:8 Yaka Yehoba i ba, “Tab i sapu gamagal ni kaoma wana Yabowaine elana? Nigeya hot! Yaa age komiu ku kakaoma elau.” Yaa ku nel ku ba, “Ga i ola ge u ba tage ha kakaoma elam?” Yehoba Togasisi Hot i ba, “Ku kaoma te nige wami eyowa enona ge wami bwasumu ku wawalel paelulutega ge wali maisena ku pwapwatanim elau. I ola al nige wami mulolu ona ku pepem.
MAL 3:9 Inoke iyaka ya ba nuwamut-agimiu ami nak ya ginol, kaiwena gegewemiu ku kakaoma elau.
MAL 3:10 He wami eyowa enowaliya nuku wali paelulutega, yaka ana wali maisena toto nau kaiweu, bwabwaligena nuku pwatanim ana abateliya, inoke aanan ni gewi no limiya. He nuku laboseyau. Nuku ginol ni ola to, yaka nuku kite tab nau no mulolu kalakalaopopwina na ligin paloem labulabumwa. Ibwe, na ginol ni bwata hot, yaka nige abateli ni gagan ge bosowaina gegewena nuku teliya.”
MAL 3:11 Yehoba Togasisi Hot i ba, “Bwasumu nanakil ge kasiyebwa ona na kausil bahi wami eyowa nihi aapapanak-an. I ola al, wami oine enona nige nihi mamanubohina ge nihi sosogu, yaa nihi boina bubun ge nuku kibwal.
MAL 3:12 Yaka boda getogal gegewel nihi baewa eliyamiu nihi ba, ‘Tunahot Yehoba i muloluagimiu ku miwaiwaisana.’ Nihi ba ola, kaiwena wami labi ni yaliyaliyaya ni tabwa abamina waiwaisana etega.” He Yehoba Togasisi Hot wana baaba i ola to.
MAL 3:13 Yehoba i ba, “Iyaka ku ba panapanak-agau.” Yaa ku nel ku ba, “Ga i ola ge u ba tage ha ba panapanak-agiwa?”
MAL 3:14 Yaka Yehoba i ba, “Kaiwena ku ba, ‘Yabowaine awana ha aab, yaa nige ana waisi i gagan. Yehoba Togasisi Hot wana logugui ha henapuan, ge ginebi wama hanalau ha kahikahin matanaa wama gegi kaiweliya, yaa nige kekeisi etega i lalabema.
MAL 3:15 Nak ana toginol hi gogomwau, ge bwagana Yabowaine wana palahikan hi labose, nige lahi etega hi pwapwawa. Inoke tohanaha ha nuwatuagil heliya Yehoba i muloluagil ge hi miwaiwaisana.’”
MAL 3:16 He abwe bolo Yehoba hi lovakunan hi peba pagapagasisi-agil, yaka wali baaba Yehoba i laeganan bubun. Inoke i ba bolo hi lovakunan ge alana hi awatauwan, alaliya nihi leli lowan buki etega elana ali abanuwahikan iya matanaa.
MAL 3:17 Inoke Yehoba Togasisi Hot i ba, “Lan toto na tuwalali gamagalau na payatalal, heliya nihi ola no hilihili hot gamagaliliyau. Alou no atilomwan nige na lalahel, ni ola tau etega natuna toto iya awana i aab i aatilomwan-an.
MAL 3:18 Yaka abwe nuku kite al te no ginol i getoga tosasapol elal ge toginol naknak elal, i ola al i getoga bolo nau Yabowaine awau hi aab ge bolo nigeya elal.”
MAL 4:1 Yehoba Togasisi Hot i ba, “He lan o i nenem. Lahi toto na ginol lan o ni ola hiwo kalakalasina hot, yaka tohanaha gegewel ge nak ana toginol gegewel nihi ola mwawin kekevana. Inoke lan o no lahi ni ton olagil, he nige ewahililiya etega o ebo nuwaliya etega ni mimina.
MAL 4:2 Yaa bolo ku lovakunagau, he toto sapu ni pwatanim ni ha ni ola sabwelu kaiwemiu, yaka ni pwamolomiu ni ola sabwelu i yanemiu. Yaka komiu nuku tagil ge alona wami yaliyaya nuku susupeni ni ola bulumwakau natunau bolo hi sokalil ali gana kekeisi elana.
MAL 4:3 Yaka toginol naknak nuku potil lowagil. Lan toto na tuwalali gamagalau na payatalal, heliya nihi ola papakova aemiu gabulanaa.” He Yehoba Togasisi Hot wana baaba i ola to.
MAL 4:4 Yehoba i ba, “No totuwalali Mosese wana logugui nuku nuwahikan. Nau ya pek elana oya Sainai ge ya ba Isileli gegewel nihi henapuan.
MAL 4:5 “He mulaa abwe no lan bwabwatana ge lolovakunina ni vin, palopita Ilaitiya ga na patuna eliyamiu.
MAL 4:6 Iya tamataman aloliyau ge natuliyau ni ahel maniniliya ni abubun. Ebo nigeya, yaka na nem ge wami panuwa na apapanak-an hoti.”
MAT 1:1 Yeisu Keliso ana lihu i ola hiwe. Yeisu Keliso iya Deibid tubutubunina, Deibid iya Abalahama tubutubunina.
MAT 1:2 Abalahama natuna Aisake, Aisake natuna Yakobo, Yakobo natunau Yuda ge talinau,
MAT 1:3 Yuda natunau Peles ge Sela, hinaliya Tama, Peles natuna Hesiloni, Hesiloni natuna Lama,
MAT 1:4 Lama natuna Aminadab, Aminadab natuna Nason, Nason natuna Salimon,
MAT 1:5 Salimon natuna Bowasa, hinana heiya Leyabi, Bowasa natuna Obedi, hinana heiya Ludi, Obedi natuna Diyesi,
MAT 1:6 Diyesi natuna Kin Deibid. Deibid natuna Solomon, hinana heiya toto valila Ulaiya lagona,
MAT 1:7 Solomon natuna Lehobowam, Lehobowam natuna Abaidiya, Abaidiya natuna Asa,
MAT 1:8 Asa natuna Yehosepat, Yehosepat natuna Yolama, Yolama natuna Usaiya,
MAT 1:9 Usaiya natuna Yotami, Yotami natuna Ehasi, Ehasi natuna Hesekaiya,
MAT 1:10 Hesekaiya natuna Manasa, Manasa natuna Eimon, Eimon natuna Yosaiya,
MAT 1:11 Yosaiya natunau Yehoyasin ge talinau, sauga toto Babiloni hi nem Isileli hi ahel ge hi na hi telel Babiloni.
MAT 1:12 Isileli hi ahel ge hi na hi telel Babiloni inoke enaa: Yehoyasin natuna Seyaltiyel, Seyaltiyel natuna Selababel,
MAT 1:13 Selababel natuna Abiuda, Abiuda natuna Elayakim, Elayakim natuna Eiso,
MAT 1:14 Eiso natuna Seidok, Seidok natuna Akim, Asim natuna Eliuda,
MAT 1:15 Eliuda natuna Eliyesa, Eliyesa natuna Meitan, Meitan natuna Yakobo,
MAT 1:16 ge Yakobo natuna Yosepa, Meli lagona. Meli i ab Yeisu, heiya te ta ba Mesaiya.
MAT 1:17 He inoke Abalahama ana siga Deibid ta pwawa heyan ali gewi potin, Deibid ana siga sauga toto Isileli hi telel Babiloni heyan ali gewi potin, ge sauga toto o ana siga Mesaiya i masal heyan ali gewi potin.
MAT 1:18 Yeisu Keliso wana masal i ola hiwe. Hinana Meli alona ge Yosepa hi kawakawalolu. Nigeya ga hi aalolon, hi pwawa Meli iyaka i liyan Yayaluwa Bwabwalena wana gasisi eliyana.
MAT 1:19 Yosepa wana pagan i sapu ge nige nuwana Meli ni papuluwawi-an boda mataliyaa, inoke i nuwatu tage wali kawakawalolu ni leke sume.
MAT 1:20 I nuwanuwatu ola o, yaka ana kenonou elana Yehoba wana anelose i masala elana ge i ba, “Yosepa, Deibid tubuna, bahi nu lolovakun te Meli nu ahe lagom, kaiwena wana liyan i neem Yayaluwa Bwabwalena elana.
MAT 1:21 Abwe ni ab natuna melutau, inoke alana nu tun Yeisu, kaiwena wana gamagalau ni pwamwalil wali gegi elana.”
MAT 1:22 He i masal i ola to, inoke Yehoba wana baaba toto palopita etega i pamasal i tabwa tunahot,
MAT 1:23 i ba, “Gamaina matabubuwa ni liyan ge ni ab natuna melutau, inoke alana nihi tun Imanuwela.” Imanuwela ana sapu heiya “Yehoba avala.”
MAT 1:24 Sauga Yosepa i kenu lut, inoke Meli i alolonan i ola Yehoba wana anelose wana baaba eliyana.
MAT 1:25 Yaa nige alona hi kekenu toyawa ana siga i ab natuna melutau. Inoke Yosepa wawaya alana i tun Yeisu.
MAT 2:1 Yeisu hi ab Bedeliyema, Yudiya ana labi elana, sauga toto Helodi iya wali kin. Inoke tosiba enuna hi loem nati hi nem Yelusalema,
MAT 2:2 yaka hi nel hi ba, “Wawaya toto hi ab tage Yudiya wali kin iya ga? Ana etotohi putum ha kitek nati, inoke ha nem ge naha kululu elana.”
MAT 2:3 Sauga Kin Helodi wasa ya i hago i nuwanuwatu nabi, i ola al Yelusalema ana tomina hi gewigewi.
MAT 2:4 Topowon bwabwatal ge Logugui ana topankite i yoga gogonil ge i nelil i ba, “Mesaiya ga nihi aba?”
MAT 2:5 Hi ba, “Bedeliyema, Yudiya ana labi elana, kaiwena palopita i leli i ola hiwe:
MAT 2:6 Komiu Bedeliyema, Yudiya ana labi elana, nige bosowaina ta ba alamiu nige i bwabwata Yudiya ana tohouwa gamwaliyaa, kaiwena tohouwa etega ni masal gamwamiwa inoke no gamagalau Isileli ni nulil.”
MAT 2:7 Yaka Helodi i ba tosiba hi nem alonau hi liwan sumi, inoke i nelil hauna sauga hot putum ya i masal.
MAT 2:8 Yaka abwe i patunal hi na Bedeliyema i ba, “Ku na ga wawaya nuku loyaan bubun. Sauga ebo nuku pwawa inoke no wasa nuku pem, yaka nau al ge na na na kululu elana.”
MAT 2:9 Tosiba kin anana hi hago inoke hi nawanawa al, yaka putum toto hi kitek nati hi kite al. He sauga hi kite, hi yaliyaya bubun hot. Inoke putum i houwaagil ana siga i veyahowa awan toto wawaya i miminaa pwatanaa.
MAT 2:11 Yaka hi na hi ulutuk limiya ge wawaya hi kite alona hinana Meli, inoke hi loepwakoku ge hi kululu elana. Wali gogomwau ana nabwa hi pwela inoke wali mulolu hi pek, gold, plenkinsens ge enonu toto alana meya.
MAT 2:12 Kenonou elana Yehoba i baek elal bahi nihi sisikal Helodi elana, inoke hi noek kamwasa getoga elana hi na wali panuwaa.
MAT 2:13 Sauga tosiba hi egon, yaka Yosepa ana kenonou elana Yehoba wana anelose i masal elana ge i ba, “Helodi nasi wawaya ni loyaan nuwana ni tagapaaliga. U lut, wawaya alona ge hinana u ahel ge ku lou ku na Itipita. Inoke nuku miminaa ga o ana siga na ba, yaka abwe nuku sikal.”
MAT 2:14 Yaka Yosepa i lut, wawaya alona ge hinana i ahel inoke bulina hi egon hi na Itipita,
MAT 2:15 ge hi miminaa ga o ana siga Helodi i aliga. He i masal i ola to, inoke Yehoba wana baaba toto palopita etega i pamasal i tabwa tunahot, i ba, “Natu ya yogaan i tagila Itipita.”
MAT 2:16 Sauga Helodi i atena age tosiba hi kakawe, inoke i huga nabi. Yaka wana tolohaveyan i patunal ge wawayau melutauil Bedeliyema ge ana labi gegewena, bolo wali baliman eluwa ge gabulanaa, hi tagapaaligal. I golugoluwa sauga toto tosiba hi pamasal ge putum i masal.
MAT 2:17 He i masal i ola to, inoke Yelemaiya wana baaba i tabwa tunahot, i ba:
MAT 2:18 Anan etega hi hago Lama elana, kahin nuwanuwanakina hot. Letiyeli i kahin natunau kaiweliya, nige nuwana nihi payaliyaya kaiwena iyaka hi aliga.
MAT 2:19 Wali minamina ana siga Helodi i aliga, inoke Itipita elana Yehoba wana anelose i masal Yosepa ana kenonou elana
MAT 2:20 ge i ba, “U lut, wawaya alona ge hinana u ahel ge ku sikal labi Isileli, kaiwena toto nuwana wawaya ni lol iyaka i aliga.”
MAT 2:21 Inoke Yosepa i lut, wawaya alona ge hinana i ahel ge hi sikal labi Isileli.
MAT 2:22 Yaa sauga i hago Akeleyas i tabwa kin labi Yudiya elana, tamana Helodi abana i milahe, inoke Yosepa i lovakun nok to labi o elana. Ana kenonou elana Yehoba i baek elana inoke i nok i na Galili ana labi elana,
MAT 2:23 ge i na i miminaa panuwa Nasaleta. He i masal i ola to, inoke palopitau wali baaba i tabwa tunahot, hi ba, “Gamagalau nihi ba iya gagama Nasaleta.”
MAT 3:1 Saugena o Diyon Tobabitaiso i nem ge i papaatena labi Yudiya wali ula gamwanaa labi kekevana elana.
MAT 3:2 I ba, “Wami pagan nanakina ana en nuku pek, kaiwena Yehoba wana abalogugui ana sauga i kelaubwa.”
MAT 3:3 Diyon bana te palopita Aiseya i baunan sauga toto i ba: Gamagal etega to i yogayoga uleya labi kekevana elana, i ba, “Babala wana kamwasa ku lovivina-an, wana kela ku pasapu.”
MAT 3:4 Diyon ana kaliko heiya kaliko toto kamel pupunona elana hi ginoliya ge henuwanina ana wasikewa bulumakau kunisina elana hi ginoliya. Aana heiya sagagai ge luvi toto uleya.
MAT 3:5 Gamagalau hi nem elana hi neem Yelusalema, hi neem Yudiya labena gegewena, ge labi gegewena toto wewel Yolidani labenaa.
MAT 3:6 Wali gegi hi wasaan inoke i pababitaisol wewel Yolidani elana.
MAT 3:7 Boda Palisi ge boda Sadiusi hi gewi i kitel hi nenem tage ni pababitaisol, inoke i baek elal i ba, “Komiu ku ola mwata! Henala i baewa eliyamiu ge nuwamiu Yehoba wana lahi toto i nenem nuku louwi?
MAT 3:8 Ebo tunahot wami gegi iyaka ana en ku pek, he enona ni masal yawalimiu elana.
MAT 3:9 Bahi nuku nuwatu tage nuku ba, ‘Ama tamama Abalahama, bosowaima ya te Yehoba wana lahi naha louwi.’ Na ba eliyamiu Yehoba i bosowaina pat ya ni ahel ge Abalahama tubunau ni ginolil.
MAT 3:10 He wana kenumu iyaka i lovivina-an ebwakil ewahililiya ni gotomwa ge nihi maguli. Ebwakil gegewel bolo enowaliya nige i wawaisi ni govel ge ni yoho tukagil ginaha elana.
MAT 3:11 “Nau ya pababitaisomiu wewel elana kaiwena wami pagan nanakina ana en iyaka ku pek. Yaa toto i nenem ewa, iya alana i bwata, nau alau nige i bwabwata. Nau nige no waisi i gagan ge tage bosowaiu aena ana os na kalivai. He iya abwe ni pababitaisomiu Yayaluwa Bwabwalena ge ginaha elana.
MAT 3:12 Wana sobel iyoho i pihikan nimanaa, yaka i tetelipuna wana witi enona alona ge musana ni ase, inoke abwe enona hot ni bugulan ni teliya wana gonuwa, ge musana ni ton ginaha elana toto nige sauga etega ni bobolu.”
MAT 3:13 Saugena o Yeisu i neem Galili i na wewel Yolidani, inoke i baek Diyon elana i ba, “Nu pababitaisowau.”
MAT 3:14 Yaa Diyon nuwana Yeisu wana nuwatu ni pil, yaka i ba, “Binimala owa te nu pababitaisowau. Ga i ola ge u nem elau?”
MAT 3:15 Anana Yeisu i lahe i ba, “Sauga e ta ginol ni ola ga no nuwatu. Ebo ta ola o, nasi Yehoba wana nuwatu ta paolaolaek.” Inoke Diyon i talam.
MAT 3:16 Diyon Yeisu i pababitaiso yaka Yeisu i gaihem wewela. Inoke sauga o labulabum i mwapwela ge Yehoba Yayaluwana i kite i ola bunibuni i laulau i nem elana.
MAT 3:17 Yaka anan etega i loem labulabumwa i ba, “Toto ya iya natu nunuwanina hot; ya yaliyaya nabiyan iya kaiwena.”
MAT 4:1 Inoke Yayaluwa Bwabwalena Yeisu i nul i na uleya labi kekevana elana ge Seitani Yeisu ni labose.
MAT 4:2 Lan poti ge bulin poti Yeisu galebu i palahikan ge i awaawanun, inoke i galebu.
MAT 4:3 Yaka Seitani i nem elana ge i labose i ba, “Ebo tunahot owa Yehoba Natuna, u ba pat ya elal inoke nihi tabwa aanan.”
MAT 4:4 Anana Yeisu i lahe i ba, “Buki Bwabwalena i ba, ‘Nige tage gamagal aanan awawana ni an ge yawalina ni gan, yaa baaba gegewena toto i neem Yehoba awanaa ni hago inoke yawalina ni gan.’”
MAT 4:5 Yaka Seitani Yeisu i nul hi na Yelusalema, awan bwabwalena, ge i patalmilil Limi Bwabwalena pwatanaa hot.
MAT 4:6 Inoke i baek elana i ba, “Ebo tunahot owa Yehoba Natuna, u supeni lau, kaiwena Buki Bwabwalena i ba: Yehoba ni ba wana aneloseyau elal nihi matahikagiwa, nimaliya elana nihi pihikagiwa, inoke nige aem etega nu tutupaan pat elana.”
MAT 4:7 Anana Yeisu i lahe i ba, “Buki Bwabwalena i ba al, ‘Bahi Yehoba wam Yabowaine nu lalabose.’”
MAT 4:8 Yaka Seitani Yeisu i nul al hi na oya mihahaina hot elana ge abalogugui gegewena panayawiya ge ana gogomwau i pankite.
MAT 4:9 Inoke i ba, “Bugul gegewena o nasi na pewa elam, ebo nu loepwakoku ge nu kululu elau.”
MAT 4:10 Anana Yeisu i lahe i ba, “Seitani, u egon hot eliyau! Kaiwena Buki Bwabwalena i ba, ‘Nu kululu Yehoba wam Yabowaine elana, iya maisena ya te nu tapwalolo elana.’”
MAT 4:11 Inoke Seitani Yeisu i eguluwan ge aneloseyau hi nem ana labe hi pek.
MAT 4:12 Sauga Yeisu wasa i hago Diyon iyaka hi teli dela, inoke i sikal i na Galili.
MAT 4:13 Nige i miminaa Nasaleta, yaa i na i minaa Kapeniyama, awan etega Hoga Galili bebenaa, iyoho un Sebuloni ge un Napitalai wali labi elana.
MAT 4:14 He i masal i ola to, inoke palopita Aiseya wana baaba i tabwa tunahot, i ba:
MAT 4:15 Un Sebuloni ge un Napitalai wali labi elana, labi toto hoga ana kamwasaa, labi toto wewel Yolidani labena leunati elana, ge Galili elana, bolo nige Yudiya i oola hi gewi hi miminaa:
MAT 4:16 gamagalau hi miminaa gogou elana inoke mwananal bwabwatana nihi kite, hi miminaa yaomal gogouina elana, inoke mwananal ni yana eliyalil.
MAT 4:17 Inoke saugena o Yeisu wana papaatena i telipuna-an i ba, “Wami pagan nanakina ana en nuku pek, kaiwena Yehoba wana abalogugui ana sauga i kelaubwa.”
MAT 4:18 Yeisu i nawanawa Hoga Galili bebenaa inoke tologi labui i kitel, alona ge talina, etega Saimon toto alana Pita ge etega Andulu. Wali vineya hi ahe ge hi logilogi hogaa.
MAT 4:19 Inoke i baek elal i ba, “Ku nem ku toulilau, inoke na paatenamiu komiu nuku tabwa gamagalau ali tologi.”
MAT 4:20 Etimwawa wali vineya hi eguluwan ge hi toulil.
MAT 4:21 I nawanawa al yaka gamagalau eluwa al i kitel, Yemesa Sebedi natuna alona ge talina Diyon. Avaliya ge tamaliya Sebedi hi miminaa wagaa, wali vineya hi lovilovivina. Inoke Yeisu i yogaagil,
MAT 4:22 yaka etimwawa wali waga ge tamaliya hi eguluwagil ge hi toulil.
MAT 4:23 Yeisu Galili ana labi gegewena i nopainan, inoke i panpankiti wali limi tapwalolowa, Yehoba wana abalogugui wasana waiwaisana i papaatena-an, ge gamagalau ali kasiyebwa ge ali gila tomaha ge tomaha i pwamolol.
MAT 4:24 Wasana hi palelu Siliya ana labi gegewena, inoke gamagalau ali kasiyebwa tomaha ge tomaha gegewena hi pwatanim elana, bolo hi youlolomwan, bolo yayaluwa bibikel hi ulutuk elal, bolo hi kikiuha ge bolo tuwaliya i elolol, inoke i pwamolol.
MAT 4:25 Boda bwabwatana hi toulil, hi neem labi Galili, labi Dekapolis, Yelusalema, Yudiya ge labi toto wewel Yolidani labena leunati.
MAT 5:1 Yeisu boda i kitel inoke i na i ha oyaa ge i misiyo. Yaka wana tohago hi nogogo elana,
MAT 5:2 inoke awana i pwela i panpankiti elal i ba:
MAT 5:3 Bolo hi atena yayaluwaliya i gulagula, Yehoba i muloluagil, kaiwena Yehoba wana abalogugui iyaka i minek elal.
MAT 5:4 Bolo hi kahin Yehoba i muloluagil, kaiwena ni payaliyaya-agil.
MAT 5:5 Bolo hi hanalau Yehoba i muloluagil, kaiwena wana bateli panuwana nihi pwawa.
MAT 5:6 Bolo hi galebu ge hi walem pagan sasapona kaiwena, Yehoba i muloluagil, kaiwena yayaluwaliya ni pakalaopop.
MAT 5:7 Bolo avaliyau hi atilomwan-agil Yehoba i muloluagil, kaiwena i atilomwan-agil.
MAT 5:8 Bolo nige ateliya i bibiki Yehoba i muloluagil, kaiwena Yehoba nihi kite.
MAT 5:9 Bolo huga ana topabakuhu Yehoba i muloluagil, kaiwena ni ba, “Heliya natuwau.”
MAT 5:10 Bolo hi palomwanagil kaiwena Yehoba awana hi ab, Yehoba i muloluagil, kaiwena Yehoba wana abalogugui iyaka i minek elal.
MAT 5:11 Ebo gamagalau hi kitemiu ku toulilau inoke hi ba sigasiga-agimiu, hi palomwanagimiu ge wasamiu hi wasa panapanak-an, ebo hi ginol ola o, Yehoba i muloluagimiu.
MAT 5:12 Nuku yaliyaya hot, kaiwena molamiu bwabwatana iyoho labulabumwa. He palopitau houhouwel hi palomwanagil i ola ya to.
MAT 5:13 Komiu wami tuwalali panayawi gamwanaa i ola hoga wana tuwalali. Yaa ebo hoga ana gasisi ge amnana ni so, nige bosowaina ta pahogahoga al. Nige al wana tuwalali i gagan, inoke ta aliyoho ge gamagalau nihi poti.
MAT 5:14 Komiu ku ola mwananal panayawi gamwanaa. Ebo panuwa etega nihi ginol oya pwatanaa, nasi gamagalau gegewel nihi kite.
MAT 5:15 Nige sauga etega gamagal odam ni toton yaka ulun ni aahe ni popom lowan. Nasi ni teliya teibol pwatanaa, inoke mwananal ni pek halan o ana tomina gegewel elal.
MAT 5:16 Komiu wami mwananal ni yana gamagalau elal ni ola al to, inoke wami ginol waiwaisana nihi kite ge Tamamiu labulabumwa alana nihi tobalan.
MAT 5:17 Bahi nuku nuwatu tage ya nem Mosese wana Logugui ge palopitau wali panpankiti na leke yoho. Nige ya nenem tage na lekel yohil, ya nem na patunahotil.
MAT 5:18 Ya ba tunahot eliyamiu, ana siga labulabum ge panayawi nihi mowasi, nige Logugui ana baaba kekeisi etega ni yayaomal ana siga gegewena ni tabwa tunahot.
MAT 5:19 Henala ebo logugui kekeisi etega nige ni hehenapu-an ge gamagalau enuna al ni pankitel nihi ginol ola, he alana ni kekeisi Yehoba wana abalogugui elana. Yaa henala logugui ni henapuan ge gamagalau ni pankitel, he alana ni bwaya Yehoba wana abalogugui elana.
MAT 5:20 Palisi ge Logugui ana topankite hi ba tage heliya wali pagan i sapu, yaa na baewa eliyamiu, ebo nige wami pagan heliya wali pagan ni wawaisi lake, he nige bosowaimiu nuku ulutuk Yehoba wana abalogugui elana.
MAT 5:21 Iyaka ku hago Mosese wana logugui gamagalau houhouwel elal i ola hiwe, “Bahi taulol. Henala ebo ni taulol nasi lahi ni pwawa.”
MAT 5:22 Yaa nau ya ba eliyamiu, henala ebo ni huga talina elana nasi lahi ni pwawa, henala ebo talina ana ba ni apapanak-an nasi nihi pakot, ge henala ebo ni ba, “Kokona owa!” i bosowaina ni na ginaha ni pwawa Gehena.
MAT 5:23 Inoke ebo nu nem limi bwabwalena elana tage wam mulolu u pepek Yehoba elana ge abwe nu nuwatu talim i hugaagiwa bugul etega kaiwena,
MAT 5:24 he wam mulolu nu teli limi bwabwalena elana nu na ga alom ge talim maninimiu nuku abubun. Yaka abwe nu sikalim ge wam mulolu nu pek Yehoba elana.
MAT 5:25 Ebo gamagal etega ni wolewa ge ni ahewa nuku na nu kot, he etimwawa alom woliwoli o nuku pasapu ga kamwasaa mulaa abwe nuku vin abakot elana. Ebo nigeya, nasi ni telewa toyatala elana, inoke toyatala ni telewa pulisiman nimaliyaa ge nihi telewa dela.
MAT 5:26 Ya ba tunahot elam, nige bosowaina nu tagil ana siga am vaga gegewena nu leke haba.
MAT 5:27 Iyaka ku hago Mosese wana logugui i ola hiwe, “Bahi alom lagona nu loloneganega-an.”
MAT 5:28 Yaa nau ya ba eliyamiu, henala ebo yova etega ni gagayawa-an ge nuwana alona nihi kenu, iya iyaka i loneganega-an nuwatu elana.
MAT 5:29 Ebo matam toto labi awomwa ni pagegewa, nu bwana yoho. I waisi te ebo nige tuwam gabomwina etega ni gagan, bahi tuwam bwalibwaligena nihi aaliyoho Gehena elana.
MAT 5:30 I ola al, ebo nimwam toto awom ni pagegewa, nu gotomwa yoho. I waisi te ebo nige tuwam gabomwina etega ni gagan, bahi tuwam bwalibwaligena nihi aaliyoho Gehena elana.
MAT 5:31 Mosese wana logugui i ba i ola hiwe, “Henala ebo nuwana lagona ni towani, houwan ga wana towa wasana ni leli lowan inoke ni pek yova elana.”
MAT 5:32 Yaa nau ya ba eliyamiu, ebo tau etega bwagana lagona nige i gaganawal ni towani, ge abwe yova o ni alolon al, he tau wana gegi kaiwena inoke yova o i tabwa toganawal. I ola al, tau toto yova eguluwan o ni alolonan, he iya i ganawal.
MAT 5:33 Iyaka ku hago al Mosese wana logugui gamagalau houhouwel elal i ola hiwe, “Bahi wam papasila nu leleke, yaa nu ginol ni ola wam bateli Yehoba elana.”
MAT 5:34 Yaa nau ya ba eliyamiu, bahi sauga etega nu papasila. Bahi nu ba, “O sila labulabum,” kaiwena Yehoba wana abamina to.
MAT 5:35 Bahi nu ba “O sila panayawi,” kaiwena aena ana abateli te. Bahi nu ba, “O sila Yelusalema,” kaiwena Kin bwabwatana wana panuwa to.
MAT 5:36 Bahi nu papasila kokowam elana, kaiwena nige bosowaina nu ba ge kokowam pupunona etega ni yanayana o ebo nu ba ge etega ni biki.
MAT 5:37 Iyai ya te nu ba, “E” o ebo “Nigeya”. Hauna gun al nu lumen i neem Seitani elana.
MAT 5:38 Iyaka ku hago Mosese wana logugui i ola hiwe, “Ebo gamagal etega, alona matana maisena ni apanak, lahena iya al matana maisena nihi apanak. Ebo alona ninina maisena ni tagagebal, lahena iya al ninina maisena nihi tagagebal.”
MAT 5:39 Yaa nau ya ba eliyamiu, ebo gamagal etega ni ginol panak elam, bahi nu lalahe. Ebo gamagal etega gegenam toto awomwa ni taganepal, he nu tagena pil gegenam toto gegebamwa nu pek ni taganepal al.
MAT 5:40 I ola al, ebo gamagal etega ni telewa kot elana ge tage am holahola ni ahe, inoke am kaliko babalona toto tultul kaiwena nu talamwan al elana.
MAT 5:41 Ebo tolohaveyan etega am logugui ni ginol tage ana kaval nu kalivai hawawal kekeisi ni yapu, he nu kalivai hawawal yayapona elana.
MAT 5:42 Ebo gamagal etega ni awanun elam, nu pek elana; ebo gamagal etega wam bugul ni patalam, bahi nu kakaise.
MAT 5:43 Iyaka ku hago tage Mosese wana logugui i ba, “Wam heliyamwau nu nunuwana-agil, am topihigelgel nu hugaagil.”
MAT 5:44 Yaa nau ya ba eliyamiu, ami topihigelgel nuku nunuwana-agil ge bolo hi palomwanagimiu nuku awanun kaiweliya,
MAT 5:45 inoke nuku ola Tamamiu labulabumwa natunau. Kaiwena i ba sabwelu ni ha ge ni yana gamagalau nanakil ge gamagalau waiwaisal elal, ge kehe i patuna bolo wali pagan i sapu ge bolo wali pagan nige i sasapu elal.
MAT 5:46 Ebo bolo hi nunuwana-agimiu ya te nuku nunuwana-agil, ga i ola ge Yehoba ni pwamolamiu? Takis ana toahi hi giginol i oola al to, bwagana heliya nige gamagalau waiwaisal i oola.
MAT 5:47 Ebo talimiyau ya te nuku ba mulolu elal, nige i gegetoga toto gamagalau gegewel hi giginol. Bolo nige toabulilek i oola, hi giginol i oola al to.
MAT 5:48 Inoke komiu wami pagan bwalibwaligena ni waisi ni ola Tamamiu labulabumwa wana pagan bwalibwaligena i waisi.
MAT 6:1 Sauga ebo ginol waiwaisana etega nuku ginol, bahi nuku giginola gamagalau mataliyaa ge tage ginol waiwaisana o nihi kite. Ebo nuku ola o, he Tamamiu labulabumwa nige ni pwapwamolamiu.
MAT 6:2 Inoke sauga ebo bugul etega nu pek togulagula elal, bahi nu yoyoga pwapwati ni oola tokakakawi wali pagan. Heliya hi giginol ola limi tapwalolowa ge kamwasaa, kaiwena nuwaliya gamagalau nihi tobalagil. Ya ba tunahot eliyamiu, molaliya gegewena iyaka hi ahe haba.
MAT 6:3 Yaa ebo bugul etega nu pek togulagula elal, bahi nimwam toto gegebam ni aatena nimwam toto awomwa ga i ginol ola.
MAT 6:4 Nu ginol sume ya. Tamwam bugul gegewena toto u ginol sume i kite, inoke iya molam ni pewa.
MAT 6:5 Sauga ebo nuku awanun, bahi nuku oola tokakakawi. Heliya nuwaliya nihi talmilil ge nihi awanun limi tapwalolowa ge kamwasa lala elana, kaiwena nuwaliya gamagalau nihi kitel. Ya ba tunahot eliyamiu, molaliya gegewena iyaka hi ahe haba.
MAT 6:6 Sauga ebo nu awanun, nu ulutuk lumwa, nog nu kaus inoke nu awanun Tamwam elana, iya nige ta kikite. Tamwam bugul gegewena toto u ginol sume i kite, inoke iya molam ni pewa.
MAT 6:7 Sauga ebo nuku awanun, bahi baaba bwagabwaga nuku babaa pipili ni oola bolo nige toabulilek i oola. Heliya hi nuwatu tage Yabowaine wali awanun ni hago kaiwena wali awanun i yapu.
MAT 6:8 Bahi nuku oola heliya. Nigeya ga nuku aawanun Tamamiu elana, he iyaka i atena hauna nuwamiu.
MAT 6:9 Inoke nuku awanun ni ola hiwe: Tamama labulabumwa, alam bwabwalena ama gamagal naha awatauwan,
MAT 6:10 wam logugui ni nem, wam nuwatu gamagal naha ginol panayawiya ni ola hi giginol labulabumwa.
MAT 6:11 Lan ya enona nu pem eliyama.
MAT 6:12 Wama gegi nu nuwayoho, ni ola alomeyau wali gegi iyaka ha nuwayoho.
MAT 6:13 Bahi nu tetelema lawakik elana, yaa nu pwamwalima gegi elana. Kaiwena owa tologugui, owa togasisi ge owa towasawasa, sauga gegewena nige ni momowasi. Ibwe. I ola.
MAT 6:14 Ebo alomiyau wali gegi eliyamiu nuku nuwayoho, inoke Tamamiu labulabumwa wami gegi ni nuwayoho al.
MAT 6:15 Yaa ebo alomiyau wali gegi nige nuku nunuwayoho, Tamamiu wami gegi nige ni nunuwayoho.
MAT 6:16 Sauga ebo galebu nuku palahikan awanun kaiwena, bahi ami awa nuku papanuwaleyan ni oola tokakakawi. Heliya ali awa hi panuwaleyan kaiwena nuwaliya gamagalau gegewel nihi kitel galebu hi palahikan. Ya ba tunahot eliyamiu, molaliya gegewena iyaka hi ahe haba.
MAT 6:17 Sauga ebo galebu nu palahikan awanun kaiwena, maninim nu ul ge kokowam nu paenonu,
MAT 6:18 inoke bahi gamagalau nihi aatena te galebu u palahikan. Tamwam toto nige ta kikite, iya ya te ni atena. Tamwam bugul gegewena toto u ginol sume i kite, inoke iya molam ni pewa.
MAT 6:19 Bahi gogomwau nuku pwapwahin kaiwemiu panayawiya, kaiwena panayawiya wala bugul mwatamwata ge pwaha hi apanak, ge tokaoma hi ulutuk ge hi kaoma.
MAT 6:20 Gogomwau nuku pwahin kaiwemiu labulabumwa, kaiwena labulabumwa mwatamwata ge pwaha nige bosowaina bugul nihi apanak, ge tokaoma nige bosowailiya nihi ulutuk ge nihi kaoma.
MAT 6:21 Hauna labi wam gogomwau nihi minaa, nasi yayaluwam ni minaa al to.
MAT 6:22 Matala i ola tuwala ana odam. Ebo matam ni waisi, nasi mwananal tuwam bwalibwaligena ni kalaopopwi.
MAT 6:23 Yaa ebo matam ni nak, he nasi gogou tuwam bwalibwaligena ni kalaopopwi. Ebo mwananal toto yayaluwamwa i gogou, he gogou ana bwata geb o!
MAT 6:24 Nige bosowaina gamagal etega ni tuwalali babala eluwa elal. Nasi etega ni nunuwana-an ge ni awatauwan, yaa etega ni hugaan ge ni pihigelgel-an. Nige bosowaina pamaisena nuku tuwalali Yehoba ge gogomwau elal.
MAT 6:25 He na baewa eliyamiu, bahi nuku nuwanuwatu nabi yawalimiu kaiwena ge nuku ba, “Hauna naha an ge hauna naha im?” I ola al bahi nuku nuwanuwatu tuwamiu kaiwena ge nuku ba, “Hauna kaliko naha galoi?” Yawal te ana nuwatu i bwata, aanan ana nuwatu nige i bwabwata, age? Ge tuwan ana nuwatu te i bwata, kaliko ana nuwatu nige i bwabwata, age?
MAT 6:26 Ku nuwatu ga bwasumu kaiweliya, bolo hi youyou hawawala. Heliya nige hi pelpel, nige hi kenken, ge nige hi papahi, yaa Tamamiu labulabumwa i papaanil. He komiu ku bwata, bwasumu nige hi bwabwata. I ola, age?
MAT 6:27 Ebo komiu etegana ni nuwanuwatu yawalina kaiwena, tab bosowaina wana nuwanuwatu eliyana yawalina ana sauga kekeisi ni payapu? Nigeya hot!
MAT 6:28 I ola al, hauna kaiwena nuku nuwanuwatu kaliko kaiwena? Ku nuwatu ga mula toto waluwaluwa wali siun kaiwena. Heliya nige hi tutuwalali, nige ali kaliko hi helhel.
MAT 6:29 Yaa na baewa eliyamiu, kin Solomon ana kaliko, bwagana kaliko waiwaisana hot, ana awa ana waisi nige i oola mula ya etega.
MAT 6:30 Inoke ta atena Yehoba mwawin waluwaluwa ali kama i pek, mwawin o lan e ta kite i siun, yaa bwaligumwa ni aliga ge nihi ton ginaha elana. Age komiu ami kama nige ni pepewa al? Komiu wami abulilek nige i bwabwata.
MAT 6:31 Inoke bahi nuku nuwanuwatu ge nuku ba “Hauna naha an?” o “Hauna naha im?” o ebo “Hauna naha galoi?”
MAT 6:32 Bolo nige hi aabulilek, sauga gegewena bugul ololal o hi loyaan. He Tamamiu labulabumwa iyaka i atena haba komiu nuwamiu bugul bolo ona o.
MAT 6:33 Yaa Yehoba wana abalogugui ge pagan sasapona toto iya nuwana nuku loyaan houwan, inoke abwe bugul bolo o gegewena ni pewa al eliyamiu.
MAT 6:34 Bahi nuku nuwanuwatu bwaligumwa kaiwena, kaiwena hauna gun bwaligumwa ni masal eliyamiu iya bwaligumwa ana pulowan. Lan maisena ge maisena ana pulowan i gan, bahi pulowan o nuku papaetulan al.
MAT 7:1 Bahi alomiyau nuku aawa naknakagil, yaka Yehoba nige ni aawa naknakagimiu.
MAT 7:2 Yehoba wana awa naknak eliyamiu nasi ni olaolaek wami awa naknak alomiyau elal. He luvi toto ku ginol ge ku pek alomiyau elal, heiya te abwe nuku ahe.
MAT 7:3 Ga i ola ge ebwakil mumusana u gagayawa-an talim matanaa, yaa ebwakil bwabwaligena iyoho owa matamwa nige u nunuwatu-an?
MAT 7:4 Ebo ebwakil bwabwaligena iyoho matamwa, ga i ola ge nu baek talim elana nu ba, “Ebwakil mumusana na ahe tagilan matamwa?”
MAT 7:5 Tokakakawi owa! Houwan ga ebwakil bwabwaligena nu ahe tagilan owa matam elana, inoke matam ni mwananal, he abwe bosowaim ebwakil mumusana nu ahe tagilan talim matanaa.
MAT 7:6 Bahi bugul bwabwalena nuku pepek wanuka elal, eba nihi misikal ge nihi talimiu. Bahi wami abalaga nuku aalihinek bobu awoliyaa, eba nihi poti lolowan.
MAT 7:7 Nuku awanun inoke Yehoba ni pewa; nuku loya inoke nuku pwawa; nuku pitipiti inoke nog ni mwapwela eliyamiu.
MAT 7:8 Kaiwena henala i awanun ni ahe, henala i loya ni pwawa, ge henala i pitipiti nog ni mwapwela eliyana.
MAT 7:9 Ga i ola ebo komiu etega natuna ni awanun aanan kaiwena, nasi pat ni pek?
MAT 7:10 O ebo ni awanun moti kaiwena, age nasi mwata ni pek?
MAT 7:11 Komiu, bwagana gamagalau nanakil, sauga gegewena bugul waiwaisana ku pekpek natumiyau elal. Inoke ta atena bubun Tamamiu labulabumwa bugul waiwaisana nasi ni pek bolo hi awanun elal.
MAT 7:12 Pagan toto nuwamiu gamagalau nihi ginola eliyamiu, nuku ginol ni ola al elal. Mosese wana Logugui ge palopitau wali panpankiti i ola to.
MAT 7:13 Nuku ulutuka abatuk toto i kikipu elana. Gehena ana abatuk i magaga ge ana kamwasa i mweyaha, inoke gamagalau hi gewi hi nawaan.
MAT 7:14 Yaa yawal ana abatuk i kikipu ge ana kamwasa i pulowan, inoke bolo hi pwawa nige hi gegewi.
MAT 7:15 Nuku matahikagimiu bahi topankite kakakawel analiya nuku hahago. Hi nem eliyamiu ali kamakama i ola sipi, hi tounuwa, yaa yayaluwaliya elana hi ola wanuka sosokal.
MAT 7:16 Wali ginol enona nuku kite inoke nuku atenal. Oine enona nige ta kikibwaa pepesala elana, age? Kapoi enona nige ta kikibwaa dawodawowo elana, age?
MAT 7:17 I ola al, ebwakil waiwaisana enona amnana i waisi, yaa ebwakil nanakina enona amnana i nak.
MAT 7:18 Nige bosowaina ebwakil waiwaisana enona ni nak, ge nige bosowaina ebwakil nanakina enona ni waisi.
MAT 7:19 Ebwakil gegewena bolo enoliya nige i wawaisi nihi govel ge nihi alitukan ginaha elana.
MAT 7:20 He topankite kakakawel wali ginol enona nuku kite inoke nuku atenal.
MAT 7:21 Nige tage gamagalau bolo hi ba elau hi ba, “Babala, babala” gegewel nihi ulutuk Yehoba wana abalogugui elana. Yaa henala Nam labulabumwa wana nuwatu ni paolaolaek, iya ya te ni ulutuk.
MAT 7:22 Sauga lan mowamowasena ni vin, gamagalau nihi gewi nihi ba elau nihi ba, “Babala, babala, alam elana Yehoba wana baaba ha pamasal, alam elana ha ba inoke yayaluwa bibikel hi tagil, ge alam elana ginol yawiyawi ha ginolil.”
MAT 7:23 Inoke na baek elal na ba, “Nige ya aatenamiu. Ku egonan, komiu nak ana toginol.”
MAT 7:24 Inoke henala no baaba ya ni hago ge ni ginol ola, he iya i ola tau toto wana nuwatu i sapu ge wana limi i tala pat pwatanaa.
MAT 7:25 Kehe i lonabi, banata i sani ge mana i towa gagasisi limi o elana, yaa nige i mamaguli, kaiwena abataltal i minek pat pwatanaa.
MAT 7:26 Henala no baaba ya ni hago ge nige ni giginol ola, he iya i ola tau toto nige wana nuwatu i sasapu ge wana limi i tala gilesa pwatanaa.
MAT 7:27 Kehe i lonabi, banata i sani ge mana i towa gagasisi limi o elana, inoke i maguli, ge wana maguli butuna i bwata.
MAT 7:28 Sauga Yeisu baaba ya i baunan haba, inoke boda nuwaliya hi ahe wana panpankiti kaiwena.
MAT 7:29 Nige i panpankiti i oola Logugui ana topankite, i ba bubun ya alona ge wana gasisi.
MAT 8:1 Sauga Yeisu i loem oyaa, boda bwabwatana hi toulil.
MAT 8:2 Tolepelo etega i nem i loepwakoku Yeisu awonaa inoke i ba, “Babala, ebo nuwam, i bosowaina nu abubunau.”
MAT 8:3 Yeisu nimana i paelu tau i pihikan, yaka i ba, “E, nuwau. Tuwam ni waisi!” Inoke sauga o ana lepelo i mowasi.
MAT 8:4 Yaka Yeisu i baek elana i ba, “Bahi gamagal etega wana wasa nu pepek. U nok u na ga topowon elana ge tuwam ni hile. Bwasumu ni powonan Yehoba elana, ni ola Mosese wana logugui, inoke gamagalau nihi atena tunahot tuwam iyaka i waisi.”
MAT 8:5 Sauga Yeisu i ulutuk Kapeniyama, Loma wali tolohaveyan ali tohouwa etega i nem Yeisu elana ge i awanun labe kaiwena.
MAT 8:6 I ba, “Babala, no totuwalali iyoho i kenukenu limiya, tuwana i elolol ge i lomwan nabi.”
MAT 8:7 Yeisu i baek elana i ba, “Ta nok ta na na pwamolu.”
MAT 8:8 Tohouwa Yeisu anana i lahe i ba, “Babala, bahiwa. Kaiwena nau nige no waisi i gagan ge tage na ahewa nu nem no limiya. Nu ba ya, inoke no totuwalali ni molu.
MAT 8:9 Ya atena bosowaim nu ginol ola, kaiwena nau ya minaa no tonowakau bwabwatal wali logugui gabulanaa, ge gabulawa no tolohaveyan hi gan. Ebo na ba etegana elana, ‘U nok,’ inoke ni nok, ge ebo na ba etegana al elana, ‘U nem,’ inoke ni nem. Ge ebo na baek no totuwalali elana, ‘Toto ya u ginol,’ inoke ni ginol.”
MAT 8:10 Sauga Yeisu baaba o i hago, inoke nuwana i ahe, yaka i baek bolo hi tatauliulil elal i ba, “Ya ba tunahot eliyamiu, nige gamagal etega ya pwapwawa Isileli gamwaliyaa wana abulilek ana bwata i oola te tau ya.
MAT 8:11 Na ba eliyamiu, gamagalau nihi gewi nihi neem sabwelu i heheya ge i lolobeka inoke Yehoba wana abalogugui elana avaliyau Abalahama, Aisake ge Yakobo nihi misiyo ge nihi anan.
MAT 8:12 Yaa Isileli, bwagana tage heliya abalogugui gamagaliliyau, nasi nihi alitagil-agil gogouwa, yaka nihi kahikahin ge niniliya ni alavekilal.”
MAT 8:13 Inoke Yeisu i baek tolohaveyan ali tohouwa elana i ba, “U sikal! Nasi na ginol ni ola wam abulilek.” Inoke sauga o wana totuwalali i molu.
MAT 8:14 Sauga Yeisu i na Pita wana limiya, i kite Pita yawana nevenak i kenukenu, i kasiyebwa tuwana i waiwai.
MAT 8:15 Nimana i pihikan yaka tuwana waiwaina i mowasi, inoke i lut ge aanan i ginol i pek Yeisu i anan.
MAT 8:16 Sabwelu i lobek inoke bolo yayaluwa bibikel hi ulutuk elal, hi gewi hi pwatanim Yeisu elana. I ba ya inoke yayaluwa bibikel hi tagil, ge tokasiyebwa gegewel i pwamolol.
MAT 8:17 I ginol ola inoke palopita Aiseya wana baaba i tabwa tunahot, i ba, “Iya ala kasiyebwa i ahe yoho ge ala gila i kalivai.”
MAT 8:18 Sauga Yeisu i kite boda hi mipainan, yaka i ba wana tohago elal nihi alupanet nihi na labena etega al.
MAT 8:19 Logugui ana topankite etega i nem elana ge i ba, “Topankite, hapanuwa nu noek, nasi na touliliwa.”
MAT 8:20 Anana Yeisu i lahe i ba, “Wanuka bekikina ali gol i gan, ge bwasumu bolo hi youyou hawawala ali vata i gan, yaa nau Gamagal Natuna nige no abamina i gagan ge na kenuwa.”
MAT 8:21 Tau etega al, iya Yeisu wana tohago, i baek elana i ba, “Babala, u talamwagau na na ga na matamatan nam ni yaomal ge na teli, abwe na touliliwa.”
MAT 8:22 Yaa Yeisu i baek elana i ba, “U toulilau. Toyaomal abwe wali toyaomal nihi teli.”
MAT 8:23 Yeisu i gaiha wagaa yaka wana tohago hi heulil, inoke hi kuki.
MAT 8:24 Sauga kekeisi mana gasigasisena i towa hogaa inoke bagol i hol likalika waga gamwanaa. Yaa Yeisu i kenu.
MAT 8:25 Yaka wana tohago hi na Yeisu hi palut ge hi baek elana hi ba, “Babala, u pwamwalima! Kelaubwa naha yaomal te!”
MAT 8:26 Inoke analiya i lahe i ba, “Hauna kaiwena ku lovakun? Wami abulilek nige i bwabwata.” Inoke i lut i talmilil ge i ba mana ge bagol nihi bakuhu, inoke i laumwal hot.
MAT 8:27 Gamagalau nuwaliya hi ahe ge hi ba, “Hauna kaba gamagal e? Bwagana mana ge bagol, anana hi hago.”
MAT 8:28 Sauga Yeisu hoga i alupanet-an i na i tan Gadala wali labiya, bolau labui i pwawal hi tagilem salaiya. Yayaluwa bibikel hi holaviya elal, inoke wali pagan i nak hot, nige bosowaina gamagalau nihi nanawaa kamwasa o eliyana.
MAT 8:29 Yaka hi yogayoga hi ba, “Yehoba Natuna owa, nasi ga nu ginol ola-agima? Age nuwam nu lahema? Yaa nige lahi ana sauga i oola te.”
MAT 8:30 Bobu ali yawi bwabwatana hi miminaa to hi anan, nige ali bwaga i yayapu.
MAT 8:31 Inoke yayaluwa bibikel hi awanun Yeisu elana hi ba “Ebo nu patuna owaowa-agima, nu patunama naha ulutuk bobu eliyalil.”
MAT 8:32 Yaka i baek elal i ba, “Ku egon!” Inoke hi tagil ge hi ulutuk bobu eliyalil. Yaka bobu ali yawi gegewel hi patalelu loek labilabiya, hi na hi lau hogaa ge hi unun.
MAT 8:33 Bolo bobu hi matahikagil etimwawa hi patalelu hi na panuwaa inoke bugul gegewena hi wasaan, ge hi wasaan hauna i masal bolau eliyalil, bolo yayaluwa bibikel hi miminaa elal.
MAT 8:34 Yaka gamagalau gegewel hi tagilem panuwaa Yeisu nihi kite. Sauga hi kite, hi awanun gagasisi elana tage wali labi ni eguluwan.
MAT 9:1 Yeisu i gaiha wagaa ge i alupanet i sikal i na wana awana.
MAT 9:2 Inoke gamagalau enuna toelolol etega hi pwatanim elana, i kenuwa wana abakenuwa. Sauga Yeisu wali abulilek i kite, i baek toelolol elana i ba, “Natu, atem ni matuwa! Wam gegi Yehoba matanaa iyaka ya nuwayoho.”
MAT 9:3 Yaka Logugui ana topankite enuna hi pebaaba-agil hi ba, “Tau ya i ba bwagabwaga, Yehoba i hewa likaan.”
MAT 9:4 Wali nuwatu Yeisu i atena yaka i ba, “Hauna kaiwena nuwatu nanakina ku nuwatuan atemiwa?
MAT 9:5 I mweyaha te ebo na ba, ‘Wam gegi Yehoba matanaa iyaka ya nuwayoho.’ Yaa i pulowan te ebo na ba, ‘U lut ge u nawanawa.’
MAT 9:6 He toto pupulowanina na baunan ge na ginol, inoke nuku atena al te Gamagal Natuna wana gasisi i gan panayawiya gegi ni nuwayoho.” Inoke i baek toelolol elana i ba, “U lut, wam abakenu u ahe ge u sikal wam limiya.”
MAT 9:7 Inoke tau i lut ge i sikal wana limiya.
MAT 9:8 Sauga boda hi kite, inoke nuwaliya hi ahe ge Yehoba hi tobalan, kaiwena gasisi ololana o i pek gamagalau elal.
MAT 9:9 Yeisu awan o i eguluwai i nawanawa al, inoke takis ana toahi etegana, alana Mataiyo, i kite i misiyowa wana abatuwalaliya. Yaka i baek elana i ba, “U toulilau.” Inoke Mataiyo i lut ge i toulil.
MAT 9:10 Yeisu iyoho i aanan Mataiyo wana limiya, inoke takis ana toahi ge togegi hi gewi hi nem avaliyau Yeisu ge wana tohago hi anan.
MAT 9:11 Palisi enuna hi kite pwawa, inoke hi nel wana tohago elal hi ba, “Hauna kaiwena wami topankite alonau takis ana toahi ge togegi hi anan toyawa?”
MAT 9:12 Yeisu baaba ya i hago inoke i ba, “Tomolu nige nuwaliya tosawasawal, tokasiyebwa ya te nuwaliya.
MAT 9:13 Ku nok ku na ga baaba ya ana sapu ku loyaan, i ba, ‘Nau nige nuwau bwasumu powopowonina, nuwau atilomwan paganina.’ He ya nem nige tage bolo hi ba ‘Ama tosasapol’ ge na yogaagil, yaa ya nem togegi te na yogaagil.”
MAT 9:14 Yaka Diyon Tobabitaiso wana tohago hi nem Yeisu elana ge hi nel hi ba, “Hauna kaiwena ama alomeyau ge Palisi galebu ha palahikan awanun kaiwena, yaa wam tohago nige sauga etega hi oola?”
MAT 9:15 Yeisu analiya i lahe i ba, “Ebo alolon ana hagali nihi ginol, tab toalolon melutauina wana heliyamwau nihi kahin, sauga ebo iya iyoho avaliya? Nigeya! Yaa ana sauga abwe ni vin, inoke topihigelgel toalolon melutauina ni ahek gamwaliyaa, yaka abwe galebu nihi palahikan.
MAT 9:16 “Kaliko vavaluna nige ta aahe ge holahola bebeyaunana mwahawanina ta bwabwaliniya, kaiwena ebo kaliko vavaluna ni kin pahipahi inoke mwahawan o ni pwabwata.
MAT 9:17 I ola al, nige oine vavaluna ta hoholek ana patuna bebeyaunana gamwanaa toto goti kunisina hi ginoliya. Ebo ta ginol ola o, he goti kunisina ni maleli, oine ni maligin ge goti kunisina ni nak. He oine vavaluna ta holek te ana patuna vavaluna gamwanaa toto goti kunisina hi ginoliya, inoke nihi waisi lalabui.”
MAT 9:18 Yeisu wana baaba o gamwanaa, yaka Yudiya wali tohouwa etegana i nem i loepwakoku awonaa ge i ba, “Natu meluyovana abwe i aliga ya te. U nem u na nimwam u teli tuwanaa inoke yawalina ni sikal.”
MAT 9:19 Inoke Yeisu i lut ge alona hi nok, ge wana tohago hi nok al avaliya.
MAT 9:20 Yova etegana kasiyebwa welolo i ahe baliman ana gewi elulutega eluwa, i noheem Yeisu enaa inoke ana kaliko buhuna i pihikan.
MAT 9:21 Totona i nuwatu i ba, “Ebo ana kaliko ya te na pihikan, inoke na molu.”
MAT 9:22 Yeisu i tagena sikal i kite, yaka i ba, “Natu, atem ni matuwa! Wam abulilek i pwamolowa.” Inoke sauga o elana ge i nok, yova iyaka i molu.
MAT 9:23 Sauga Yeisu i ulutuk tohouwa wana limiya, igo ana toyuyu ge boda bolo hi nok ge hi lolokahin i kitel.
MAT 9:24 Yaka i baek elal i ba, “Ku egonan. Galok nige i aaliga, i kenu ya.” Yaa wana baaba hi nivali.
MAT 9:25 Sauga gamagalau hi tagilan, yaka Yeisu i na i tuk galok wana lumwa, nimana i ahe inoke i lut.
MAT 9:26 Yaka Yeisu wana ginol o wasana i lelu labi o i soli.
MAT 9:27 Yeisu awan o i eguluwai i nawanawa al, inoke tomatakai labui hi noulil ge hi yogayoga hi ba, “Deibid Tubuna, u atilomwan-agima.”
MAT 9:28 Sauga i na i ulutuk limiya, yaka tomatakai hi nem elana ge i nelil i ba, “Tab ku abulilek-agau bosowaiu matamiu na panana?” Anana hi lahe hi ba, “Ibwe, Babala.”
MAT 9:29 Yaka mataliya i pihikan ge i ba, “Ni masal eliyamiu ni ola wami abulilek.”
MAT 9:30 Yaka mataliya i mwapwela. Yeisu anana i gasisi i baek elal i ba, “Bahi gamagal etegana wana wasa nuku pepek.”
MAT 9:31 Yaa sauga hi egon Yeisu wasana hi palelu labi o elana.
MAT 9:32 Sauga bolau ya hi tagitagil limiya, tau etega yayaluwa bibikena i holaviya elana ge nige anana i gagan, hi pwatanim Yeisu elana.
MAT 9:33 Sauga Yeisu yayaluwa bibikena i patuna owaowani, inoke tau ya anana i gan. Gamagalau gegewel nuwaliya hi ahe ge hi ba, “Nige sauga etegana bugul ololana ya ta kikiteya Isileli gamwanaa.”
MAT 9:34 Yaa Palisi hi ba, “Yayaluwa bibikel wali tohouwa wana gasisi elana te yayaluwa bibikel i papatuna owaowa-agil.”
MAT 9:35 Yeisu i na i nopain panuwa bwabwatal ge awan kekeisi eliyalil. Inoke i panpankiti wali limi tapwalolowa, i papaatena Yehoba wana abalogugui wasana waiwaisana, ge gamagalau i pwamolol, bolo ali gila ge kasiyebwa tomaha ge tomaha.
MAT 9:36 Sauga boda i kitel, atena i lomwanagil, kaiwena tuwaliya i sasawowol ge nige ali tolabe, hi ola sipi bolo nige ali tomatahikan.
MAT 9:37 Inoke i baek wana tohago elal i ba, “Eyowa i bwaya enona iyaka i matuwa, yaa totuwalali nige hi gegewi.
MAT 9:38 He nuku awanun Babala toneyowa elana inoke totuwalali ni patunal nihi na wana eyowaa ge enona nihi pahi.”
MAT 10:1 Yeisu wana tohago elulutega eluwa i yogaagil hi nok elana, ge gasisi i pek elal yayaluwa bibikel nihi patuna owaowa-agil ge gamagalau nihi pwamolol, bolo ali gila ge ali kasiyebwa tomaha ge tomaha.
MAT 10:2 Apostolowau elulutega eluwa alaliya i ola hiwe: houwan, Saimon, toto hi ba Pita, ge talina Andulu; Yemesa Sebedi natuna, ge talina Diyon;
MAT 10:3 Pilipi ge Batolomiu; Tomas ge Mataiyo toto takis ana toahi; Yemesa Alipiyos natuna ge Tadiyas;
MAT 10:4 Saimon toto i neem boda Seloti elal, ge Yudasa Isikaliyota, iya Yeisu i wasaan.
MAT 10:5 Yeisu tohago elulutega eluwa bolo ya i papatunal nihi tagil, inoke i ba pagasisel i ba, “Bahi nuku nonoek bolo nige Isileli gamagaliliyau i oola wali labi elana, o ebo Sameliya wali panuwa elal.
MAT 10:6 Nuku noek ya te boda Isileli ana sipi yayaomalil elal.
MAT 10:7 Nuku nok nuku papaatena nuku ba, ‘Yehoba wana abalogugui ana sauga iyaka i kelaubwa.’
MAT 10:8 Tokasiyebwa nuku pwamolol, toaliga nuku palutil, tolepelo nuku abubunil, ge yayaluwa bibikel nuku patuna owaowa-agil. Ku ahe nige molana, nuku pek bahi molana.
MAT 10:9 Bahi mani gold, silba o kopa nuku loloke wami pwaos elana ge nuku nonoahe;
MAT 10:10 bahi kaliko ana nabwa nuku nonoahe wami nawanawa kaiwena, bahi holahola labuina, o aemiu aana o suki nuku nonoahe. Bahi nuku nuwanuwatu, kaiwena totuwalali ana logugui te matahikanina ni gan.
MAT 10:11 Sauga nuku ulutuk panuwa etega o awan etega elana, gamagal waiwaisana etegana nuku loyaana to, inoke nuku miminaa wana limiya ana siga nuku egon.
MAT 10:12 Sauga nuku ulutuk limiya, nuku baek elal nuku ba, ‘Minamina waiwaisana Yehoba ni pewa eliyamiu.’
MAT 10:13 Ebo gamagalau bolo limi o nihi yaliyaya kaiwemiu, wami ba mulolu minamina waiwaisana kaiwena ni mihot. Ebo nigeya, komiu ya te minamina waiwaisana nuku pwawa, yaa heliya nigeya.
MAT 10:14 Ebo nige nihi yayaliyaya kaiwemiu ge nige wami baaba nihi hahago, inoke limi o o ebo panuwa o nuku eguluwan ge aemiu papakovana nuku hapul yoho.
MAT 10:15 Ya ba tunahot eliyamiu, lan yatala elana Sodoma ge Gomola ali lahi ni pulowan, yaa panuwa o ali lahi nasi ni pulowan hot.
MAT 10:16 Ya papatunamiu i ola sipi hi nana ewalili sosokal gamwaliyaa. He nuku siba ni ola mwata ge nuku henapu ni ola bunibuni.
MAT 10:17 Nuku matahikagimiu, kaiwena gamagalau enuna abwe nihi ahemiu nihi telemiu kot elana ge hihiu elololina nihi ahe nihi nibinibihagimiu wali limi tapwalolo elana.
MAT 10:18 Alau kaiwena nihi ahemiu ge nihi telemiu tologugui ge kin mataliyaa, inoke wasa waiwaisana nuku wasaan elal ge bolo nige Yudiya i oola elal.
MAT 10:19 Sauga nihi ahemiu nuku na kot kaiwena, bahi nuku nuwanuwatu hauna nuku baunan o ebo ga nuku ba ola. Sauga toto o eliyana hauna baaba ku babaunan nasi Yehoba ni pewa.
MAT 10:20 He nige i oola tage komiu te nuku baaba, yaa Tamamiu Yayaluwana ni minaa eliyamiu ge iya te ni baaba.
MAT 10:21 Gamagalau taliliyau nihi wasaagil inoke tologugui nihi lopaaligal. Taman nihi ginol ni ola al to natuliyau elal. Wawayau nihi lut hinaliyau ge tamaliyau nihi pihigelgel-agil, inoke nihi pek tologugui nihi lopaaligal.
MAT 10:22 Alau kaiwena gamagalau gegewel nihi pihigelgel-agimiu, yaa henala ebo ni talmilil gagasisi ana siga abapwamowasi elana pwamwal ni pwawa.
MAT 10:23 Sauga ebo nihi palomwanagimiu awan etegana elana inoke nuku lou nuku na awan etegana al. Ya ba tunahot eliyamiu, wami tuwalali nige nuku pwapwamowasi Isileli wali awan gegewena elal inoke Gamagal Natuna ni nem.
MAT 10:24 Tovavasili nige wana topankite i bwabwata lake; totuwalali nige wana babala i bwabwata lake. He nau lomwan ya pwawa, komiu al nasi lomwan nuku pwawa.
MAT 10:25 I waisi ya te tovavasili ni ola wana topankite, ge totuwalali ni ola wana babala. Nau tonlimi, he hi ba tage nau Tamudulele, inoke komiu no limi ana heniheni, nasi alan nanakil hot abwe nihi tunewa eliyamiu.
MAT 10:26 He gamagalau bahi nuku lolovakun-agil, kaiwena bugul kaukausil abwe nihi mwapwela ge bugul misusumel abwe nihi masal.
MAT 10:27 Hauna gun ya baunaniwa eliyamiu gogouwa, nuku baubaunan mwananala; hauna gun ya walgumuan tanamiwa, abwe limi pwatanaa nuku yoga pwapwati.
MAT 10:28 Bahi bolo tuwan hi tagapaaliga yaa nige bosowailiya yayaluwa nihi tagapaaliga nuku lolovakun-agil. He Yehoba te nuku lovakunan, iya bosowaina tuwan ge yayaluwa ni apapanak-agil Gehena elana.
MAT 10:29 Awaawa labui hi palian toya maisena, age? Yaa nige etegana ni sosogu bilibiliya tage Tamamiu nige ni aatena.
MAT 10:30 I ola al komiu kaunumiu pupunona gegewena iyaka i vasili haba ge i atena bubunimiu.
MAT 10:31 Inoke bahi nuku lolovakun. Komiu maisena ge maisena awaawa gegewel molaliya ku bwata lake.
MAT 10:32 Henala gamagalau mataliyaa ni ba pamasal tage iya no gamagal, he nau na ba pamasal ni ola al to Nam labulabumwa elana.
MAT 10:33 Yaa henala gamagalau mataliyaa ni alahagau, he nau al na alahan Nam labulabumwa elana.
MAT 10:34 Bahi nuku nunuwatu tage ya nem ge panayawi ni laumwal. Ya nem nige tage laumwal ni gan, yaa ya nem inoke nasi haveyan ni gan.
MAT 10:35 Ya nem inoke gamagalau wali minamina na tagawali. Tau ni pihigelgel tamana elana, yova ni pihigelgel hinana elana, ge tau lagona ni pihigelgel yawana nevenak elana.
MAT 10:36 Gamagal ana topihigelgel nihi noem tutunau elal.
MAT 10:37 Henala ebo tamana ge hinana i nunuwana-agil nabiyan yaa nau nige i nunuwana-agau nabiyan, he nige bosowaina ta ba, ‘Iya no tohago.’ Henala ebo natuna tauina o ebo yovana i nunuwana-an nabiyan yaa nau nige i nunuwana-agau nabiyan, he nige bosowaina ta ba, ‘Iya no tohago.’
MAT 10:38 Henala ebo nige wana kolos ni kakalivai ge ni totoulilau, he nige bosowaina ta ba, ‘Iya no tohago.’
MAT 10:39 Henala ebo ni labose yawalina ni pwawa, nasi ni payaomal, ge henala ebo yawalina ni payaomal nau kaiweu, nasi yawalina ni pwawa.
MAT 10:40 Henala i atupahemiu, he i atupaheyau, ge henala i atupaheyau, he i atupahe toto i patunau.
MAT 10:41 Henala Yehoba wana elopapatuna ni atupahe kaiwena iya Yehoba wana elopapatuna, nasi molana ni ahe ni ola Yehoba wana elopapatuna molana; henala tau sasapona ni atupahe kaiwena iya tau sasapona, nasi molana ni ahe ni ola tau sasapona molana.
MAT 10:42 Henala ebo wewel tultul ni wage ge ni pek bolo tokekeisi ya etegana elana kaiwena iya no tohago, ya ba tunahot eliyamiu, molana nige ni kakala abwe ni ahe.”
MAT 11:1 Sauga Yeisu wana tohago elulutega eluwa i ba pagasisel i mowasi, yaka panuwa o i eguluwai i nok i na i panpankiti ge i papaatena labi Galili panuwana ona elal.
MAT 11:2 Diyon Tobabitaiso iyoho dela, Keliso wana tuwalali wasana i hago inoke wana tohago i patunal hi na
MAT 11:3 Yeisu hi neli hi ba, “Owa gamagal toto Diyon i babaunan tage abwe ni nem, o age naha matamatan gamagal etega al kaiwena?”
MAT 11:4 Yeisu analiya i lahe i ba, “Nuku sikal Diyon wana wasa nuku pek hauna iyaka ku hago ge ku kite:
MAT 11:5 tomatakai mataliya hi panana, bolo aeliya nanakina hi nawanawa, tolepelo tuwaliya i waisi, totanatui baaba hi hago, toaliga hi lut ge togulagula Wasa Waiwaisana ana papaatena iyaka hi hago.
MAT 11:6 Toto nige i nunuwa lalabui kaiweu Yehoba i muloluan.”
MAT 11:7 Diyon wana tohago hi sikasikal, inoke Yeisu i liwaliwan boda elal Diyon kaiwena i ba, “Sauga ku na uleya Diyon elana, hauna nuwamiu nuku kite? Tab ku nok tage gamagal etega nuku kite wana nuwatu nige i gagasisi, i ola widiwidi i olak ya te mana eliyana?
MAT 11:8 Ebo nigeya, he hauna nuwamiu nuku kite? Age tau etega kaliko waiwaisana i galoi? Yaa bolo kaliko waiwaisana hi galoi hi miminaa kin wali limiya.
MAT 11:9 Yaa ku na hauna nuwamiu nuku kite? Age palopita etega? Ibwe! He na baewa eliyamiu iya alan palopita i bwata lake.
MAT 11:10 He Diyon bana te palopita etega i lelelian, Yehoba i ba: No elopapatuna na patuna houwan awomwa, iya kamwasa ni lovivina-an kaiwem.
MAT 11:11 Ya ba tunahot eliyamiu, bolo hi masal panayawiya, gegewel Diyon Tobabitaiso i bwata lakel. Yaa henala alana i kekeisisi hot Yehoba wana abalogugui elana, he iya Diyon i bwata lake.
MAT 11:12 I telipuna sauga Diyon i papaatena ana siga lan ebe, gamagalau nanakil hi haveyan Yehoba wana abalogugui elana, hi labose tage nihi ahe.
MAT 11:13 Mosese wana Logugui ge palopitau gegewel Yehoba wana abalogugui ana nem hi wasaan pwatanim ana siga Diyon.
MAT 11:14 Ge Diyon iya Ilaitiya toto palopita i ba i nenem. He binimala nuku abulilek-an te.
MAT 11:15 Ebo tanamiu i gan, baaba ya nuku hago.
MAT 11:16 Gamagalau ha bolo lan ebe, hauna elana na papatini-agil? Heliya hi ola wawayau hi sisigaopop hi misiyowa abamaket elana, inoke enuna hi yoga avaliyau elal hi ba:
MAT 11:17 Alolon ana igo ha yu kaiwemiu, yaka nige ku sasaga. Nuwanak wonana ha wonaan, yaka nige ku kakahin.
MAT 11:18 He gamagalau ha bolo lan ebe wali pagan i ola to wawayau o wali pagan hi lolopalapalaviyan. Kaiwena Diyon i nem ge galebu i palahikan awanun kaiwena, ge oine nige i iim, inoke gamagalau hi ba, ‘Yayaluwa bibikena i holaviya elana.’
MAT 11:19 Ge nau Gamagal Natuna ya nem, ya anan ge ya imwim, yaka hi ba, ‘Tau ya iya tohoni ge toimwim, iya takis ana toahi ge togegi wali heliyam.’ Yaa siba toto i noem Yehoba elana mulina ta kite ge ta awa tutunahoti.”
MAT 11:20 Yeisu i baaba panuwa kaiweliya, bolo ginol yawiyawi i gewi i ginola gamwaliyaa, inoke i awa naknakagil, kaiwena pagan nanakina ana en nige hi pepek.
MAT 11:21 I ba, “Eeu! Kolasin geb, bwaliga nuku nak! Eeu! Betesaida geb, bwaliga nuku nak! Binimala ginol yawiyawi toto ya ginola eliyamiu na ginola Taya ge Saidoni elal, he beyaunana kaliko toto bwasumu pupunona elana hi ginoliya nihi galoi ge tuwaliya nihi papakove, inoke nihi pamasalil te iyaka wali gegi ana en hi pek.
MAT 11:22 Na baewa eliyamiu, yatala ana lan elana, Taya ge Saidoni ali lahi ni pulowan, yaa komiu ami lahi nasi ni pulowan hot.
MAT 11:23 “Ga i ola komiu Kapeniyama! Age nuwamiu alamiu nuku teli heyan natiya? Yaa nasi nihi alipalomiu nuku lau Gehena. Binimala ginol yawiyawi toto ya ginola eliyamiu na ginola Sodoma elana, he pagan nanakina ana en nihi pek yaka nige lahi nihi pwapwawa, inoke panuwa Sodoma iyoho ya ni minamina ana siga lan ebe.
MAT 11:24 Na baewa eliyamiu, yatala ana lan elana, komiu ami lahi ni pulowan hot, yaa Sodoma ali lahi nige ni pupulowan.”
MAT 11:25 Sauga o elana Yeisu i ba, “Nam, labulabum ge panayawi ali Babala, ya tobalagiwa kaiwena wam abalogugui ana aatena u sume tosiba ge toatena elal ge iyaka u pamasal bolo hi ola wawayau elal.
MAT 11:26 Ibwe Nam, kaiwena wam nuwatu i ola.
MAT 11:27 “Aatena gegewena Nam iyaka i pem elau ge na pamasal gamagalau elal. Nige etega i aatenau, iyai te Nam, ge nige etega Nam i aatena, iyai te nau Natuna ge bolo na hilel Nam na pamasal elal.
MAT 11:28 “Komiu bolo tuwamiu i aliga ge ami kalikalivai i pulowan, gegewemiu nuku nem eliyau inoke na paveyaho-agimiu.
MAT 11:29 Kalikalivai toto na pewa nuku ahe ge nuku vavasiliya eliyau, kaiwena ya hanalau ge no pagan i meimei, inoke veyaho nuku pwawa.
MAT 11:30 Kaiwena kalikalivai toto na pewa i aimweyaha ge usan toto na pewa nige i pupulowan.”
MAT 12:1 Saugena o elana, Sabwata etegana Yeisu i nosola witi ana eyowa etega gamwanaa. Wana tohago hi galebu inoke witi enona hi lokibwaan ge hi an.
MAT 12:2 Sauga Palisi hi kitel, inoke hi baek Yeisu elana hi ba, “U kite, wam tohago Sabwata ana logugui hi leke.”
MAT 12:3 Yeisu analiya i lahe i ba, “Age Deibid liwanina nige ku vavasili ga, ga i ginol ola sauga alonau ge alonau hi galebu?
MAT 12:4 He Deibid i na i ulutuk Yehoba wana limiya inoke beleid bwabwalena toto hi teliya Yehoba manininaa, topowon i ahe i pek Deibid ge alonau elal ge hi an. Beleid o hi an, bwagana logugui i ba tage bahi nihi aan, topowon ya te nihi an.
MAT 12:5 Age Mosese wana Logugui nige ku vavasili ga, toto i ba topowon Sabwata maisena ge maisena nihi tuwatuwalali limi bwabwalena elana? He Sabwata ana logugui iyaka hi leke to, yaa nige wali nak i gagan.
MAT 12:6 Na baewa eliyamiu, gamagal etega iyahe te, iya limi bwabwalena alana i bwata lake.
MAT 12:7 Yehoba wana baaba etega ana sapu nige ku aatena, toto i ba, ‘Nau nuwau atilomwan paganina, nige nuwau bwasumu powopowonina.’ Binimala baaba ya ana sapu nuku atena, he no tohago nige nuku aawa naknakagil, heliya nige wali nak i gagan.
MAT 12:8 Kaiwena nau Gamagal Natuna, nau Sabwata ana Babala.”
MAT 12:9 Yeisu i nawanawa al i na i ulutuk panuwa o wali limi tapwalolowa.
MAT 12:10 Tau etega iyoho to, nimana labi etega i aliga. Palisi nuwaliya Yeisu ana woliwoli nihi ginol, inoke hi neli hi ba, “Wala logugui ga i ba ola? I bosowaina ya gamagal etega ta pwamolu lan Sabwataa o nigeya?”
MAT 12:11 Yaka i baek elal i ba, “Komiu etega, ebo wana sipi etega i gan ge lan Sabwataa ni soguek gola, nasi ni pihikan ge ni momol heyan, age?
MAT 12:12 He sipi bugul bwabwatana, yaa gamagal bugul bwabwatana hot. Inoke Logugui i talam ginol waiwaisana ta ginol lan Sabwataa.”
MAT 12:13 Yaka i baek tau o elana i ba, “Nimwam u paelu.” Inoke nimana i paelu, ge nimana iyaka i waisi i ola nimana labuina.
MAT 12:14 Yaa Palisi hi tagil, hi na hi nuwanuwatu ga nihi ginol ola ge Yeisu nihi lopaaliga.
MAT 12:15 Palisi wali nuwatu Yeisu i atena inoke panuwa o i eguluwai. Gamagalau hi gewi hi toulil ge wali tokasiyebwa gegewel i pwamolol,
MAT 12:16 yaa i lopwalil bahi nihi wawasaan te henala iya.
MAT 12:17 He i ginol ola to, inoke Yehoba wana baaba toto palopita Aiseya i pamasal i tabwa tunahot, i ba:
MAT 12:18 No totuwalali hiwe, toto ya hile, ya nunuwana-an ge ya yaliyaya-an. Yayaluwau na pek elana, ge iya no logugui sasapona ni wasaan gamagalau gegewel elal.
MAT 12:19 Nige ni aawabalgig ge nige ni yogayoga, nige ni babaa loloi kamwasaa.
MAT 12:20 Kaliyou toto i kom nige ni pipigabom, odam toto i tolau nige ni pwapwabolu. He i ola al gamagalau bolo yayaluwaliya i pweyata nige ni totowaagil. Ni tuwalali ana siga Yehoba wana logugui sasapona bugul gegewena ni lake.
MAT 12:21 Iya alana elana gamagalau gegewel mel nihi teli.
MAT 12:22 Gamagalau enuna tau etega hi pwatanim, matana i kai ge nige bosowaina ni baaba, kaiwena yayaluwa bibikena i holaviya elana. Yeisu i pwamolu inoke anana i mwapwela ge matana i panana.
MAT 12:23 Yaka gamagalau gegewel nuwaliya hi ahe ge hi ba, “Bi ola ge iya Deibid Tubuna?”
MAT 12:24 Yaa sauga Palisi hi hago yaka hi ba, “Yayaluwa bibikel wali tohouwa, Tamudulele, wana gasisi elana te yayaluwa bibikel i papatuna owaowa-agil.”
MAT 12:25 Wali nuwatu Yeisu i atena inoke i baek elal i ba, “Ebo abalogugui etega boda ni palabui ge totoliya nihi lohaveyan, he abalogugui o nasi ni mowasi. Ge ebo panuwa etega o ebo un etega boda ni palabui ge totoliya nihi lohaveyan, he nasi nige ni gagasisi.
MAT 12:26 I ola al, ebo Seitani totona wana boda ni patuna owaowa-agil, he totoliya hi lohaveyan elal to, inoke wana abalogugui ni mowasi.
MAT 12:27 Ku ba tage Tamudulele wana gasisi elana yayaluwa bibikel ya papatuna owaowa-agil. He ebo ku ba ola o, inoke henala wana gasisi elana ge komiu wami tohago yayaluwa bibikel hi papatuna owaowa-agil? He wami tohago wami gegi nihi pamasal.
MAT 12:28 Yaa ebo Yehoba Yayaluwana wana gasisi elana ge yayaluwa bibikel ya papatuna owaowa-agil, he Yehoba wana logugui iyaka i nem haba eliyamiu.
MAT 12:29 “Nige bosowaina gamagal etega ni ulutuk asiyala wana limiya ge wana gogomwau ni bugulan, age? Ebo nuwana, inoke ni yowan hikan ga, abwe wana limi bugubugulina ni bugul egonan.
MAT 12:30 “Henala nige i miminaa eliyau, iya o topihigelgel. Henala ebo nige alou ha gogogon pahipahi, iya tolopetaki.
MAT 12:31 Na baewa eliyamiu, henala ebo pagan nanakina ni ginol ge ebo ni ba bwagabwaga ge Yehoba ni awatautau-an, he bosowaina ya gegi toto o Yehoba ni nuwayoho. Yaa henala ni ba bwagabwaga ge Yayaluwa Bwabwalena ni awatautau-an, he gegi toto o Yehoba nige ni nunuwayoho.
MAT 12:32 Henala ebo Gamagal Natuna ni ba panapanak-an, he bosowaina ya gegi toto o Yehoba ni nuwayoho. Yaa henala Yayaluwa Bwabwalena ni ba panapanak-an, he gegi toto o Yehoba nige ni nunuwayoho, sauga ya o ebo sauga i nenem.
MAT 12:33 “Ebo ebwakil waiwaisana, he enona i waisi. Ebo ebwakil nanakina, he enona i nak. Ebo enona ta kite inoke ebwakil ta atena, ebo ebwakil waiwaisana ebo ebwakil nanakina.
MAT 12:34 Komiu Palisi ku ola mwata! Komiu gamagalau nanakil, inoke nige bosowaina baaba waiwaisana nuku baunan. Nigeya hot! Hauna ebo atela i pakalaopopwi, heiya te i tatagila hohopelaa.
MAT 12:35 Gamagal toto waiwaisana pagan waiwaisana ni enoni, ni ola waisi toto i pwahin atenaa. Gamagal toto nanakina pagan nanakina ni enoni, ni ola nak toto i pwahin atenaa.
MAT 12:36 “Na baewa eliyamiu, yatala ana lan elana gamagal maisena ge maisena ana kot ni gan baaba nanakina gegewena kaiwena, toto i baunan.
MAT 12:37 Ebo wami baaba baaba waiwaisana, Yehoba ni awa wawaisi-agimiu. Ebo wami baaba baaba nanakina, Yehoba ni awa sigasiga-agimiu.”
MAT 12:38 Inoke Palisi ge Logugui ana topankite enuna hi baek Yeisu elana hi ba, “Topankite, nuwama ginol yawiyawi etega nu ginol naha kite.”
MAT 12:39 Yeisu analiya i lahe i ba, “Heyan sisigal komiu, nige ku miminaa Yehoba elana, inoke nuwamiu abapankite na ginol eliyamiu. Yaa nige abapankite etega na pepewa, iyai te toto i masala palopita Yona elana.
MAT 12:40 I ola lan eton ge bulin eton Yona i miminaa moti bwabwatana tinenaa, i ola al lan eton ge bulin eton nau Gamagal Natuna na minaa bilibili gamwanaa.
MAT 12:41 Lan yatala elana gamagalau Ninibe nihi lut ge nihi awa sigasiga-agimiu, kaiwena Yona wana papaatena hi hago inoke wali gegi ana en hi pek. He gamagal etega iyahe te, iya Yona i bwata lake, yaa komiu nige wana papaatena ku hahago ge nige wami gegi ana en ku pepek.
MAT 12:42 Lan yatala elana labi Seba wali kwin ni lut ge ni awa sigasiga-agimiu, kaiwena iya i neem labi yayapona elana nuwana Solomon wana panpankiti sisibana ni hago. He gamagal etega iyahe te, iya Solomon i bwata lake, yaa komiu nige anana ku hahago.”
MAT 12:43 “Sauga yayaluwa bibikena i ulutagilem gamagal etega elana, inoke i na ula bwagabwaga i tatapainan wana abaveyaho i loya, yaa nige etega i pwapwawa.
MAT 12:44 Yaka i ba, ‘Na sikal ga abau elana toto ya eguluwai.’ Sauga i sikal, abamina o i kite, hi hala ge hi abubun, yaa enonovana ya.
MAT 12:45 Inoke i egon i na wana pan yayaluwa bibikel ali gewi seben al i ahel, heliya wali pagan nanakina hot, yaka alonau hi ulutuk ge hi holaviya abamina o elana. Inoke gamagal o wana minamina houhouwena i nak, yaa mulaa i nak nabi hot. He nasi ni masal ni ola to heyan sisigal lan ebe elal.”
MAT 12:46 Yeisu iyoho i baaba boda elal inoke hinana ge talinau hi vin, hi talmilil noleleya, nuwaliya nihi baaba elana.
MAT 12:47 Inoke gamagal etega wana wasa i pek, i ba, “Hinam ge talimwau heliya huwo hi taltalmilil noleleya o, nuwaliya nihi baaba elam.”
MAT 12:48 Anana Yeisu i lahe i ba, “Henala nain, ge henalau taliwau?”
MAT 12:49 Yaka nimana i huliek wana tohago elal ge i ba, “Nain ge taliwau heliya hiwe!
MAT 12:50 Henala ebo Nam labulabumwa wana nuwatu ni ginol, iya te taliu, nu ge nain.”
MAT 13:1 Lan o elana Yeisu i ulutagilem limiya i nok i na hoga bebenaa ge i misiyo.
MAT 13:2 Boda bwabwatana hot hi nogogo ge hi mipainan, inoke i gaiha waga etega elana ge i misiyo, yaa gamagalau hi talmilila datuwa.
MAT 13:3 I liwan gohalibe inoke bugul i gewi i baunan eliyalil. I ba, “Tau etega i nok eyowaa witi pwatumwina i yohi.
MAT 13:4 Sauga pwatum i yohi, enuna hi talek kamwasaa inoke bwasumu hi you tal ge hi anil.
MAT 13:5 Enuna hi talek manapatpata, ali bilibili waiwaisana nige i bwabwata. Etimwawa hi siun, kaiwena ali bilibili nige i babalu.
MAT 13:6 Yaa sauga sabwelu i ha, witi siunina i tonil yaka hi yakiwa, kaiwena ewahililiya nige i lalau bubun.
MAT 13:7 Pwatum enuna hi talek mwawin pepesala gamwaliyaa, yaka mwawin pepesala hi siun gagasisi inoke witi hi gig paaligal.
MAT 13:8 Pwatum enuna hi talek bilibili waiwaisana elana inoke hi enon, tomaha ona enoliya. Enuna enoliya wan handeled, enuna sikisti, enuna teti.
MAT 13:9 Ebo tanamiu i gan, he no baaba nuku hago.”
MAT 13:10 Yeisu wana tohago hi nem elana ge hi neli hi ba, “Hauna kaiwena u liwan gohalibe gamagalau elal?”
MAT 13:11 Yeisu analiya i lahe i ba, “Yehoba wana abalogugui ana nuwatu misusumena iyaka i pamasal eliyamiu, yaa nige i papamasal eliyalil.
MAT 13:12 Henala wana aatena i gan, abwe Yehoba ni paetulan, inoke Yehoba ana aatena ni bwata hot eliyana. Henala Yehoba ana aatena nige i gagan eliyana, hauna valila wana aatena kekeisi, Yehoba ni ahek yoho.
MAT 13:13 Ya liwan gohalibe eliyalil puna kaiwena hi gagayawa yaa nige hi kikite, hi lalaegan yaa nige hi hahago ge hi aatena.
MAT 13:14 He eliyalil palopita Aiseya wana leleli i tabwa tunahot i ba: Nuku mimi lalaegan, yaa nige nuku hahago ge nuku aatena, nuku mimi gagayawa, yaa nige nuku kikite.
MAT 13:15 Kaiwena gamagalau ya ateliya i gasisi, tanaliya hi pikaus, ge mataliya hi pagin. Binimala nigeya, yaka nihi kite mataliyaa, nihi hago tanaliyaa, ge nihi atena ateliyaa, inoke nihi nuwasikal elau ge na pwamolol.
MAT 13:16 Yaa komiu ku waisi kaiwena matamiu i mwananal ge tanamiu i mwapwela.
MAT 13:17 Ya ba tunahot eliyamiu, palopitau ge Yehoba wana gamagalau houhouwel hi gewi nuwaliya hot hauna komiu ku kite heliya nihi kite, yaa nige hi kikite, ge nuwaliya hot hauna komiu ku hago ya panpankiti-an heliya nihi hago, yaa nige hi hahago.
MAT 13:18 Ku laegan ga inoke pwatum ana toyohi ana ba gohalibe ana sapu nuku hago.
MAT 13:19 Sauga ebo gamagal etega Yehoba wana abalogugui wasana ni hago, yaa ana sapu nige ni aatena, nasi Seitani ni nem ge hauna toto hi luwan atenaa ni kaluoe. He heiya te pwatum toto i talek kamwasaa.
MAT 13:20 Pwatum toto i talek manapatpata, he heiya gamagalau bolo wasa waiwaisana hi hago ge etimwawa hi ahe hi teliek ateliyaa ginebi wali yaliyaya.
MAT 13:21 Yaa bugul maisena, wasa waiwaisana nige hi nuwanuwatu-an bubun ateliyaa, ewahililiya nige i lalau bubun, inoke wali sauga nige i yayapu. Sauga ebo pulowan hi pwawa o ebo gamagalau hi palomwanagil wasa waiwaisana kaiwena, etimwawa yayaluwaliya hi pil ge hi towani.
MAT 13:22 Pwatum toto i talek mwawin pepesala gamwaliyaa, he heiya gamagalau bolo wasa waiwaisana hi hago, yaa hi nuwanuwatu panayawi yawalina kaiwena ge hi nuwa gogomwau, inoke bugul bolo ya wasa waiwaisana hi gig paaliga ge nige enona i gagan.
MAT 13:23 Pwatum toto i talek bilibili waiwaisana elana, he heiya gamagalau bolo wasa waiwaisana hi hago ge hi atena ana sapu. Hi enon, enuna enoliya wan handeled, enuna sikisti, enuna teti.”
MAT 13:24 Yeisu ba gohalibe etega al i liwanan elal i ba, “Yehoba wana abalogugui i ola hiwe. Tau etega witi pwatumwina waiwaisana i yohi wana eyowaa.
MAT 13:25 Bulin etega gamagalau gegewel hi kenukenu, inoke ana topihigelgel etega i nem mwawin nanakina pwatumwina i yohi witi gamwaliyaa ge i egon.
MAT 13:26 Sauga witi i siun ge i enon telipuna, inoke mwawin nanakina i masal.
MAT 13:27 Tau o wana totuwalali hi nem elana hi ba, ‘Tonowak, witi pwatumwina waiwaisana u yohi wam eyowaa, age? Yaa mwawin nanakina ga i noem?’
MAT 13:28 Analiya i lahe i ba, ‘Topihigelgel etega i ginol te.’ Totuwalali hi nel hi ba, ‘Tab nuwam ama naha nok ge naha awaha yoho?’
MAT 13:29 Analiya i lahe i ba, ‘Bahiwa, kaiwena ebo mwawin nanakina nuku awaha yoho, nasi witi enuna alona nuku pulut toyawe.
MAT 13:30 Ali toto labui nihi siun toyawa ga, ana siga pahi ana sauga. Sauga o elana na ba topahi elal na ola: Mwawin nanakina nuku pulut houwan ge nuku kin abwe ta ton, inoke witi nuku ahe ge nuku pahe no gonu elana.’”
MAT 13:31 Yeisu ba gohalibe etega al i liwanan, i ba, “Yehoba wana abalogugui i ola ebwakil alana masted pwatumwina, tau etega i ahe ge i luwan wana eyowaa.
MAT 13:32 He iya pwatum gegewena wali tokekeisi, yaa sauga i siun ge i bwata, bugul gegewena bolo hi siun eyowaa i bwata lakel. I tabwa ebwakil etegana inoke bwasumu bolo hi youyou hawawala hi nem ali vata hi ginola lalana elana.”
MAT 13:33 Yeisu ba gohalibe etega al i liwanan, i ba, “Yehoba wana abalogugui i ola yis, yova etega i ahe ge i telek pwalawa ana bwaya beig eton gamwanaa, inoke yis i tuwalali ana siga pwalawa gegewena i tuk solaan.”
MAT 13:34 Yeisu i liwan gohalibe inoke bugul bolo ya gegewena i baunan boda elal; ba gohalibe ya te eliyana ge bugul enuna ni liwanan elal.
MAT 13:35 Inoke palopita wana baaba i tabwa tunahot i ba: Awau na pwela ge na ba gohalibe; bugul misusumel na liwanagil, bolo hi misumi sauga toto panayawi i telipuna ana siga sauga ya.
MAT 13:36 Inoke Yeisu boda i tataluwagil ge i ulutuk limiya. Wana tohago hi nem elana hi ba, “Mwawin nanakina i siun eyowaa ana ba gohalibe u sokal eliyama.”
MAT 13:37 Analiya i lahe i ba, “Tau toto witi pwatumwina waiwaisana i yohi, heiya Gamagal Natuna.
MAT 13:38 Eyowa heiya panayawi, ge witi pwatumwina waiwaisana heiya Yehoba wana abalogugui gamagaliliyau. Mwawin nanakina heiya Seitani wana gamagalau,
MAT 13:39 ge topihigelgel toto mwawin nanakina pwatumwina i yohi, heiya Seitani. Pahi ana sauga heiya sauga mowamowasena, ge topahi heiya aneloseyau.
MAT 13:40 “Mwawin nanakina nihi awaha yoho ge nihi ton ginaha elana, he nasi ni ola al sauga mowamowasena elana.
MAT 13:41 Gamagal Natuna wana aneloseyau ni patunal, yaka bugul bolo gamagalau i pasogol ge hi gegi ge bolo pagan nanakina hi awaawaginol, gegewel nihi awaha yohil wana abalogugui elana.
MAT 13:42 Nihi alitukagil ginaha bwabwatana elana inoke nihi kahin ge niniliya ni alavekilal.
MAT 13:43 Inoke tosasapol nihi yana ni ola sabwelu mwananalina Tamaliya wana abalogugui elana. Ebo tanamiu i gan, inoke no baaba nuku hago.”
MAT 13:44 Yehoba wana abalogugui i ola gogomwau bwabwatana hi yamwi eyowa etega elana ge hi yaomal luwai. Tau etega i pwawa inoke i sume pasikal. I yaliyaya bubun gogomwau o kaiwena, inoke i nok i na wana bugul gegewena i palian, manina i ahe ge eyowa i pwamola.
MAT 13:45 Yehoba wana abalogugui i ola al hiwe. Gogomwau ana topali etega bag waiwaisana i loyaagil.
MAT 13:46 Sauga etega bag waiwaisana hot molana bwabwatana i pwawa, inoke i nok i na wana bugul gegewena i palian, manina i ahe ge bag o i pwamola.
MAT 13:47 Yehoba wana abalogugui i ola al vineya hi galaan hogaa, inoke moti tomaha ge tomaha hi ona.
MAT 13:48 Sauga i kalaopop, tologi hi momol heyan gilesaa. Yaka hi misiyo ge moti hi pwaputil, bolo waiwaisal hi teli kekeha, bolo nanakil hi aliyohil.
MAT 13:49 He nasi ni ola to sauga mowamowasena elana. Aneloseyau nihi nem, tonanakil ge towaisi nihi walel, bolo nanakil nihi teli getogaagil.
MAT 13:50 Nihi alitukagil ginaha bwabwatana elana, inoke nihi kahin ge niniliya ni alavekilal.
MAT 13:51 Yeisu wana tohago i nelil i ba, “Tab nuwamiu i sapu bugul bolo ya kaiweliya?” Anana hi lahe hi ba, “Ibwe.”
MAT 13:52 I baek elal i ba, “He logugui ana topankite gegewel, bolo iyaka hi tabwa tohago Yehoba wana abalogugui kaiwena, heliya hi ola tonlimi toto bugul vavalul ge bugul bebeyaunal i aheya wana holaviya ge i teli tagilagil.”
MAT 13:53 Sauga Yeisu ba gohalibe bolo ya i liwanan haba, yaka panuwa o i eguluwan
MAT 13:54 i nok i na totona wana panuwaa. I panpankiti wali limi tapwalolowa, inoke gamagalau nuwaliya hi ahe hi ba, “Wana aatena ga i aheya? Ga i ola ge i bosowaina ginol yawiyawi ni ginol?
MAT 13:55 He iya kapenta natuna age? Hinana alana Meli, talinau Yemesa, Yosepa, Saimon ge Yudasa.
MAT 13:56 Nunau gegewel iyehe avalau. He i ola, age? Inoke wana aatena ge wana siba ga i aheya?”
MAT 13:57 Inoke ateliya i elolol ge Yeisu hi pihigelgel-an. Yeisu i baek elal i ba, “Gamagalau gegewel palopita hi awatauwan, yaa tutunau ge wana panuwa gamagaliliyau ya te nige hi aawatauwan.”
MAT 13:58 Ginol yawiyawi nige i gegewi i ginola panuwa o elana kaiwena nige hi aabulilek-an.
MAT 14:1 Sauga toto o Helodi, iya Galili wali tologugui, Yeisu wasana i hago,
MAT 14:2 inoke i baek wana totuwalali elal i ba, “Diyon Tobabitaiso tei, i lutem yaomal elana. Heiya te kaiwena wana gasisi i gan ge ginol yawiyawi i awaawaginol.”
MAT 14:3 He valila Helodi Helodiyas i oe alona hi alolon, Helodiyas iya Helodi talina Pilipi, lagona. Diyon i mimi baaba Helodi elana i ba i ola, “Nige bosowaina nu alolonan.” Baena, inoke Helodi wana totuwalali i patunal Diyon hi lib hi yowan ge hi teli dela.
MAT 14:5 Helodi nuwana ni tagapaaliga, yaa gamagalau i lovakunagil, kaiwena Diyon hi abulilek-an iya palopita etega.
MAT 14:6 Helodi wana lan ab elana, Helodiyas natuna meluyovana i sagasaga boda mataliyaa. Wana sagasaga Helodi i yaliyaya-an hot,
MAT 14:7 inoke i papasila i ba, “O sila nam, ebo hauna gun nu awanuni, nasi na pewa.”
MAT 14:8 Hinana i baek elana inoke iya i baek Helodi elana, i ba, “Diyon Tobabitaiso mwamwalina nu gotomwa, balomana nu loke mwaha elana, nu pwatanim ge nu pem eliyau na kite.”
MAT 14:9 Kin nuwana i nak, yaa i ba nihi ginol ni ola galok wana nuwatu, kaiwena iyaka i papasila bolo hi na pati o elana mataliyaa.
MAT 14:10 Inoke i ba Diyon mwamwalina hi gotomwa del elana.
MAT 14:11 Balomana hi loke mwahaa inoke hi pwatanim hi pek yova elana ge iya i pwatanik hinana elana.
MAT 14:12 Yaka Diyon wana tohago hi nem, tuwana hi ahe ge hi na hi teli salaiya, inoke hi nok hi na Yeisu wana wasa hi pek.
MAT 14:13 Yeisu wasa i hago inoke panuwa o i eguluwai, i heya wagaa ge hi na papaeliya ge nihi mimwaumwau. Gamagalau wana egon wasana hi hago, yaka wali panuwa hi eguluwagil ge aeliyaa hi tatauliulil.
MAT 14:14 Yeisu i gailau, inoke sauga boda i kitel, atena i lomwanagil ge wali tokasiyebwa i pwamolol.
MAT 14:15 Sauga panuwa i kokoyavi, wana tohago hi nem elana hi ba, “Panuwa ya ana bwaga i gan ge kelaubwa bulin ni gan. Boda u patunal nihi na awan elal ge aliya nihi pwapwamola.”
MAT 14:16 Analiya Yeisu i lahe i ba, “Bahi nihi eegon. Komiu aanan etegana nuku pek nihi an.”
MAT 14:17 Hi baek elana hi ba, “Beleid nimala panuna ge moti eluwa ya te i gan eliyama.”
MAT 14:18 Yaka i ba, “Ku pwatanim eliyau.”
MAT 14:19 Yaka abwe i ba gamagalau nihi misiyoan mwawin pwatanaa, yaka beleid nimala panuna ge moti eluwa i ahe, matana i lihin labulabumwa ge i ba mulolu Yehoba elana. Inoke beleid i pigebagebal-an, i pek wana tohago elal ge heliya abwe hi guyauan gamagalau elal.
MAT 14:20 Gamagalau gegewel hi anan tineliya i kiya, inoke wali an teli tohago hi abubun, ana egowa elulutega eluwa.
MAT 14:21 Bolo hi anan, bolau ali gewi tabam paib tausan, yaa evenakau ge wawayau ali gewi nige hi aahe.
MAT 14:22 Inoke Yeisu i ba wana tohago nihi gaiha wagaa nihi houwa nihi alupanet labi etega ge iya gamagalau ni patunal nihi egonan.
MAT 14:23 I patunal hi egonan i mowasi, inoke iya maisena i na i ha oyaa ge i awanun. Bulin i gan iya maisena i miminaa to,
MAT 14:24 he waga iyaka ana bwaga i gan panuwa elana, bagol waga i tagapagenagena-an nabiyan, kaiwena mana i yu pahanal.
MAT 14:25 Mweluluga kekeisi tili kilok ge sikis kilok ali hawawala, inoke Yeisu i nem eliyalil i nawaa hoga pwatanaa.
MAT 14:26 Wana tohago hi kite i nawanawa hoga pwatanaa inoke hi lovakun hi ba, “Gagayumwa!” Inoke hi loi ginebi ge wali lovakun.
MAT 14:27 Yaka etimwawa Yeisu i baek elal i ba, “Atemiu ni matuwa! Nau te. Bahi lovakun!”
MAT 14:28 Pita i ba, “Babala, ebo tunahot owa, u ba na nawaa hoga pwatanaa ge na nowa elam.”
MAT 14:29 Anana Yeisu i lahe i ba, “U nem.” Inoke Pita i gailau i nawanawa hoga pwatanaa ni nok Yeisu elana.
MAT 14:30 Yaa sauga mana i kite, yaka i lovakun ge i telipuna lobek, inoke i yoga i ba, “Babala, u pwamwalau!”
MAT 14:31 Etimwawa Yeisu nimana i paelu ge i pihikan, yaka i ba, “Wam abulilek nige i bwabwata! Hauna kaiwena u nuwa lalabui?”
MAT 14:32 Sauga hi gaiha wagaa yaka mana i mwatomwa.
MAT 14:33 Inoke bolo hi miminaa wagaa hi kululu elana hi ba, “Tunahot, owa Yehoba Natuna.”
MAT 14:34 Hoga hi alupanet-an hi na hi tan panuwa Genesaleta.
MAT 14:35 Gamagalau Yeisu hi kite inoke hi atena iya to, yaka wasa hi palelu awanina gegewena elal ge tokasiyebwa gegewel hi pwatanim.
MAT 14:36 Yaka hi awanun elana tokasiyebwa ana kaliko buhuna ya nihi pibose, inoke bolo hi pibose, gegewel hi molu.
MAT 15:1 Palisi ge Logugui ana topankite enuna hi neem Yelusalema hi na Yeisu elana ge hi neli hi ba,
MAT 15:2 “Ga i ola ge wam tohago logugui toto i neem tubulau elal hi hewa likaan? Nimaliya nige hi uul i oola logugui o ana kamwasa, mulaa abwe nihi anan.”
MAT 15:3 Analiya Yeisu i lahe i ba, “Ga i ola ge komiu Yehoba wana logugui ku hewa likaan ge ku golugoluwa totomiu wami panpankiti elana, toto i noem tubumiyau elal?
MAT 15:4 Kaiwena Yehoba i ba, ‘Tamwam ge hinam nu awatauwagil’ ge i ba, ‘Henala ebo tamana ge hinana ni ba panakil nihi tagapaaliga.’
MAT 15:5 Yaa komiu ku ba ola hiwe: Ebo bugul enuna i gan gamagal etega elana tage tamana ge hinana ali labe kaiwena, i waisi ya ebo nige ni pepek elal ge tamana ge hinana nige ni aawatauwagil. Komiu ku ba i bosowaina ya ni baek elal ni ba, ‘Bugul bolo tage ya pepewa iyaka ya ba pwatanek Yehoba elana, he yaka nige na pepewa.’ Ku ba ola o, inoke Yehoba wana logugui ku hewa likaan to ge ku golugoluwa totomiu wami panpankiti elana toto i noem tubumiyau elal.
MAT 15:7 Tokakakawi komiu! Palopita Aiseya i ba bubun ya, kaiwemiu valila i lelelian i ola hiwe: Yehoba i ba,
MAT 15:8 ‘Gamagalau ya hohopeliyaa hi awatauwagau, yaa ateliya ana bwaga i yapu elau.
MAT 15:9 Wali tapwalolo eliyau i ola bugul bwagabwaga, gamagalau wali nuwatu hi panpankiti-an tage Yehoba wana logugui.’”
MAT 15:10 Yeisu boda i yogaagil inoke niman ana ulul bana i baek elal i ba, “Ku laegan! Nuwamiu ni sapu!
MAT 15:11 Toto i tuka awalaa nige i papabikela, yaa toto i tagilem awalaa heiya te gamagal i pabikela.”
MAT 15:12 Yaka tohago hi nem elana ge hi ba, “Tab u atena Palisi ateliya i elolol wam baaba ya kaiwena?”
MAT 15:13 Yeisu analiya i lahe i ba, “Bugul gegewena toto Nam labulabumwa nige i luluwan abwe nihi pulut yoho.
MAT 15:14 Ku telel! Heliya tohouwa mataliya kakaina. Ebo tomatakai wana pan tomatakai ni nul, nasi ali toto labui nihi soguek gola.”
MAT 15:15 Pita i ba, “Ba gohalibe ya u sokal eliyama.”
MAT 15:16 Yaka Yeisu i baek elal i ba, “Age nigeya ga nuwamiu i sasapu?
MAT 15:17 Age nige ku aatena toto i tuka awalaa i loek tinelaa yaka abwe i noek wana kamwasaa?
MAT 15:18 Yaa toto i tagilem awalaa, he i neem atelaa inoke heiya te gamagalau i pabikela.
MAT 15:19 Kaiwena nuwatu nanakina i neem atelaa: taulol, ganawal, lubwala, kaoma, woliwoli kakawi ge loloba.
MAT 15:20 Heiya te gamagalau i pabikela; yaa nimala nige ta uul ge aanan ta an nige i papabikela.”
MAT 15:21 Yeisu panuwa o i eguluwai, i nok i na Taya ge Saidoni wali labi elana.
MAT 15:22 He Kenani yovana etegana i miminaa labi o elana, iya nige Isileli gamagalina i oola. I nem Yeisu elana ge i yogayoga i ba, “Babala, Deibid Tubuna, u atilomwan-agau! Kaiwena yayaluwa bibikena i holaviya natu meluyovana elana ge i papalomwan-an nabiyan.”
MAT 15:23 Yeisu anana nige i lalahe, nige baaba etega i babaunan. Inoke wana tohago hi nem elana ge hi ba gagasisi elana hi ba, “Yova u patuna owaowani, kaiwena i nonoyogayoga elaa.”
MAT 15:24 Yaka Yeisu i ba, “Nam i patunau ya nem boda Isileli wali sipi yayaomalil ya te kaiweliya.”
MAT 15:25 Yaka yova i nem i loepwakoku elana ge i ba, “Babala, u labeyau.”
MAT 15:26 Anana i lahe i ba, “Tabam nige i sasapu ebo na labewa. Nige bosowaina wawayau aliya ta ahe ge ta alihinek wanuka elal.”
MAT 15:27 Yaka yova i ba, “Ibwe, Babala. Yaa wanuka aanan mumwina, toto i soguem tutuliya wana teibol elana hi an, inoke i bosowaina ya nu labeyau.”
MAT 15:28 Inoke Yeisu i ba, “Yova, wam abulilek i bwata. Ni masal ni ola wam nuwatu.” Inoke sauga o elana natuna i molu.
MAT 15:29 Yeisu panuwa o i eguluwai i nawanawa Hoga Galili bebenaa. Yaka abwe i na i ha oyaa ge i misiyo.
MAT 15:30 Inoke boda bwabwatana hi nem elana ge tokasiyebwa hi gewi hi pwatanim, bolo tonohomhom, tomatakai, bolo aeliya i kom, bolo analiya i nak ge enuna al, inoke hi telel Yeisu aenaa ge i pwamolol.
MAT 15:31 Gamagalau nuwaliya hi ahe, kaiwena hi kite bolo analiya i nak hi baaba, bolo aeliya i kom hi pasapu, tonohomhom hi nobubun ge tomatakai mataliya hi panana. Inoke Isileli wali Yabowaine hi tobalan.
MAT 15:32 Yeisu wana tohago i yogaagil hi nem elana inoke i ba, “Gamagalau ya nuwau i nakagil, kaiwena lan eton avalau ta mina, yaka nige aliya i gagan. Nige nuwau i oola galegalebol ya na patuna pasikalil, kaiwena eba nasi nihi wesal kamwasaa.”
MAT 15:33 Wana tohago hi baek elana hi ba, “Panuwa ya ana bwaga i gan, aanan ga ta aheya ge boda ya ta paanil?”
MAT 15:34 Yaka Yeisu i nelil i ba, “Beleid ehila eliyamiu?” Hi ba, “Nimala panuna labui ge moti kekeisi ehila ya.”
MAT 15:35 I ba boda hi misiyoan bilibiliya,
MAT 15:36 yaka beleid seben i ahel alona ge moti, i ba mulolu Yehoba elana, i pigebagebal-an, inoke i pek wana tohago elal ge heliya hi guyauan gamagalau elal.
MAT 15:37 Gegewel hi anan tineliya i kiya, inoke wali an teli tohago hi abubun, ana egowa seben hi ahe.
MAT 15:38 Bolo hi anan, bolau ali gewi po tausan, yaa evenakau ge wawayau ali gewi nige hi aahe.
MAT 15:39 Yeisu boda i patunal hi egon inoke i gaiha wagaa i na Magadan ana labi elana.
MAT 16:1 Palisi ge Sadiusi enuna hi nem Yeisu elana, nuwaliya nihi labose inoke hi ba, “Ginol yawiyawi etega nu ginol, inoke naha atena tunahot wam gasisi i neem Yehoba elana.”
MAT 16:2 Yeisu analiya i lahe i ba, “Ebo sabwelu wana sauga lobek inoke ku ba, ‘Bwaligumwa ni mainum kaiwena labulabum i ket,’
MAT 16:3 ge ebo mweluluga inoke ku ba, ‘Nasi kehe ni lau kaiwena labulabum i ket ge i biki.’ I bosowaimiu labulabum ana awa nuku eunaan, yaa sauga toto Yehoba i teli ana etotohi nige bosowaimiu ana awa nuku eunaan.
MAT 16:4 Heyan sisigal komiu, nige ku miminaa Yehoba elana, inoke nuwamiu abapankite na ginol eliyamiu. Yaa nige abapankite etega na pepewa, iyai te toto i masala palopita Yona elana. He i ola al nau abwe na lut al.” Inoke Yeisu i tataluwagil ge i egon.
MAT 16:5 Sauga hoga hi alupanet-an, tohago hi nuluwan nige beleid etega hi aahe.
MAT 16:6 Yeisu i baek elal i ba, “Matamiu ni mwaun ge nuku matahikagimiu Palisi ge Sadiusi wali yis kaiwena.”
MAT 16:7 Tohago hi peawaawota-agil hi ola, “I ba ola o kaiwena nige beleid etega ta pwapwatanim.”
MAT 16:8 Yeisu wali baaba i atena inoke i baek elal i ba, “Wami abulilek nige i bwabwata! Ga i ola ge ku peawaawota-agimiu beleid kaiwena.
MAT 16:9 Age nige ga nuwamiu i sasapu? Tab ku nuwahikan valila beleid nimala panuna ya pigebagebal-an bolau paib tausan kaiweliya? He an teli ana egowa ehila ku ahe?
MAT 16:10 Tab ku nuwahikan beleid seben ya pigebagebal-an bolau po tausan kaiweliya? He an teli ana egowa ehila al ku ahe?
MAT 16:11 Ga i ola ge nige nuwamiu i sasapu te nau nige ya baaba eliyamiu beleid kaiwena? Yaa nau ya ba, ‘Nuku matahikagimiu Palisi ge Sadiusi wali yis kaiwena.’”
MAT 16:12 Abwe tohago hi atena nige i baaba nihi matahikagil yis toto beleid kaiwena, yaa i ba nihi matahikagil Palisi ge Sadiusi wali panpankiti kaiwena.
MAT 16:13 Yeisu i nok i na panuwa Sisaliya Pilipai ana labi elana, inoke wana tohago i nelil totona bana, i ba, “Gamagalau hi ba tage Gamagal Natuna iya henala?”
MAT 16:14 Anana hi lahe hi ola, “Enuna hi ba owa Diyon Tobabitaiso, enuna hi ba owa Ilaitiya, ge enuna al hi ba owa Yelemaiya o ebo palopita etega.”
MAT 16:15 I baek elal i ba, “Yaa komiu, ku ba tage henala nau?”
MAT 16:16 Saimon Pita anana i lahe i ba, “Owa Mesaiya, Yabowaine yawalina gaganina Natuna.”
MAT 16:17 Yeisu i baek elana i ba, “Saimon Yona natuna, Yehoba i muloluagiwa! Kaiwena gamagalau panayawiya nuwatu ya nige hi pepewa, yaa Nam labulabumwa i pewa.
MAT 16:18 Nau na baewa eliyam, owa Pita, inoke pat ya pwatanaa no boda ekelesiya na tal, ge Seitani wana boda nige wali gasisi tage nihi bwata lake.
MAT 16:19 He ki na pewa elam ge wam gasisi ni gan Yehoba wana abalogugui gamwanaa; inoke hauna toto nu lopwali panayawiya, nasi Yehoba ni lopwali labulabumwa, ge hauna toto nu talamwan panayawiya, nasi Yehoba ni talamwan labulabumwa.”
MAT 16:20 Inoke Yeisu wana tohago i ba pagasisel bahi gamagal etega wana wasa nihi pepek te iya Mesaiya.
MAT 16:21 Sauga o elana ge i nok, Yeisu i pamasal wana tohago elal i ba, “Na na ga Yelusalema inoke Yudiya wali tohouwa, topowon bwabwatal ge Logugui ana topankite nihi palomwanagau nabiyan ge nihi lopaaligau, inoke lan eton ni mowasi abwe na lut al.”
MAT 16:22 Pita Yeisu i ahe hi na hi mihuwala, inoke i ba lopwali i ba, “Babala, bahi ni oola to! Bugul ya bahi ni mamasal eliyam.”
MAT 16:23 Yaka Yeisu i tagena sikal, i baek Pita elana i ba, “Seitani, u miegon eliyau! Owa u ola abasogu eliyau, kaiwena wam nuwatu nige i nonoek Yehoba wana kamwasaa, i noek gamagalau wali nuwatu elana.”
MAT 16:24 Inoke Yeisu i baek wana tohago elal i ba, “Ebo etega nuwana ni toulilau, totona wana waisi ni towani, inoke ana kolos ni ahe ni kalivai ge ni toulilau.
MAT 16:25 Kaiwena henala ebo nuwana totona yawalina ni pwamwal, nasi ni payaomal, yaa henala ebo yawalina ni payaomal nau kaiweu, he nasi yawalina ni pwawa.
MAT 16:26 Hauna ana waisi ebo gamagal etega panayawi gegewena ni ahe ni logugui-an, yaa yawalina hot ni payaomal. He nige bugul etega bosowaina ni ahe ge yawalina ni pwamola pasikal.
MAT 16:27 Kaiwena Gamagal Natuna i nenem ginebi Tamana wana wasawasa ge alonau wana aneloseyau, inoke abwe gamagalau gegewel ni pwamolal ni ola wali tuwalali.
MAT 16:28 Ya ba tunahot eliyamiu, gamagalau enuna heliya iyahe te Gamagal Natuna nihi kite ga ni nem alona ge wana logugui, mulaa abwe nihi yaomal.”
MAT 17:1 Lan esiwa (6) i mowasi, inoke Yeisu tohago eton i ahel, Pita, Yemesa alona ge talina Diyon, alonau hi na hi ha oya mihahaina elana, heliya ya.
MAT 17:2 Inoke ana awa gegetogana i masal mataliyaa. Maninina i namanamal i ola sabwelu ge ana kaliko i wawakeki hot ge i namanamal.
MAT 17:3 Inoke tohago eton hi kite Mosese ge Ilaitiya hi masal, avaliya Yeisu hi liwaliwan.
MAT 17:4 Yaka Pita i baek Yeisu elana i ba, “Babala, i waisi te kila iyehe ee. Ebo nuwam, inoke gonu eton na ginolil, etegana owa, etegana Mosese, ge etegana Ilaitiya.”
MAT 17:5 Sauga Pita iyoho i baaba, yaka yaluyalu namanamalina i pahabobol, inoke anan etega i neem yaluyaluwa i ba, “Toto ya natu nunuwanina hot; ya yaliyaya nabiyan iya kaiwena. Nuku laegan elana!”
MAT 17:6 Sauga tohago anan ya hi hago, yaka hi lovakun nabi ge maniniliya hi pwabun sumek bilibiliya.
MAT 17:7 Yeisu i nem eliyalil, i pihikagil ge i ba, “Ku lut. Bahi lovakun.”
MAT 17:8 Mataliya hi lihin, yaa nige gamagal etega hi kikite, Yeisu maisena ya.
MAT 17:9 Sauga hi laulau oyaa, inoke Yeisu i baek elal i ba, “Bahi gamagal etega wana wasa nuku pepek bugul toto ku kikite kaiwena, ana siga Gamagal Natuna ni lutem yaomala.”
MAT 17:10 Inoke tohago Yeisu hi neli hi ba, “Hauna kaiwena Logugui ana topankite hi ba tage Ilaitiya ni nem houwa, mulaa abwe Mesaiya ni nem?”
MAT 17:11 Yeisu analiya i lahe i ba, “Tunahot Ilaitiya ni nem houwa, inoke bugul gegewena ni abubun.
MAT 17:12 Yaa na baewa eliyamiu, Ilaitiya iyaka i nem haba, yaa gamagalau nige hi aatena, inoke bugul bolo hi nuwatuan hi ginol ya eliyana. I ola al, nau Gamagal Natuna abwe nihi palomwanagau.”
MAT 17:13 Inoke tohago hi atena age Diyon Tobabitaiso bana te ge i ba, “Ilaitiya iyaka i nem haba.”
MAT 17:14 Sauga hi sikal hi na boda elal, yaka tau etega i nem Yeisu elana, i loepwakokuwa manininaa
MAT 17:15 ge i ba, “Babala, natu nu atilomwan-an. I kikikiuha ge i nuwaleyan hot. Sauga i gewi ni sogu ginaha elana o ebo wewel elana.
MAT 17:16 Ya pwatanim wam tohago elal, yaa nige bosowailiya nihi pwamolu.”
MAT 17:17 Yaka Yeisu i ba, “Ee komiu, nige wami abulilek i gagan ge nuwatu gegewena ku pil getogaan! Yaka sauga i yapu te alowau komiu ta miminaa e! Paehila na palahikan kaiwemiu? Geman ku pwatanim elau.”
MAT 17:18 Yeisu i baek yayaluwa bibikena elana inoke i tagil, ge sauga o geman i molu.
MAT 17:19 Inoke tohago heliya ya hi nem Yeisu elana ge hi neli hi ba, “Hauna kaiwena ama nige bosowaima naha ba ge yayaluwa bibikena ni tagil?”
MAT 17:20 Analiya i lahe i ba, “Kaiwena nige wami abulilek i bwabwata. Ya ba tunahot eliyamiu, ebo wami abulilek i gan, bwagana wana kekeisisi ni ola ebwakil toto masted pwatumwina, bosowaimiu nuku baek oya ya elana nuku ba, ‘Abam u miluwai, u na huwo,’ yaka ni ginol ola. Ebo wami abulilek i gan, nige bugul etega i pupulowan tage nige bosowaimiu nuku ginol.
MAT 17:21 Yaa yayaluwa bibikena ololana o nige bosowaina ta ba ni tagil, iyai te ebo ta awanun ge galebu ta palahikan awanun o kaiwena.”
MAT 17:22 Sauga tohago hi nem hi migogo Galili elana, inoke i baek elal i ba, “Gamagal Natuna kelaubwa abwe nihi talamwan gamagalau nimaliyaa,
MAT 17:23 inoke nihi lopaaliga ge lan etonina elana abwe ni lut al.” Yaka tohago nuwaliya i nak nabi.
MAT 17:24 Sauga Yeisu alonau wana tohago hi nem Kapeniyama, Limi Bwabwalena ana takis ana toahi hi nem Pita hi neli hi ba, “Age nige wami topankite Limi Bwabwalena ana takis i pwapwamola?”
MAT 17:25 Pita analiya i lahe i ba, “Nigeya! He i pwapwamola.” Yaka Pita i na i ulutuk limiya. Nigeya ga baaba etega i babaunan, inoke Yeisu i ba houwa i ola, “Saimon, wam nuwatu ga i ola? Panayawi ana kin takis hi aaheya henalau elal—tutuliyau elal o ebo gamagalau getogal elal?”
MAT 17:26 Anana Pita i lahe i ba, “Gamagalau getogal elal.” Yaka Yeisu i ba, “He inoke nige bosowaina kin natunau takis nihi pwamola. I ola al, nau binimala bahi takis na pwapwamola Nam wana limi kaiwena.
MAT 17:27 Yaa bahi Limi Bwabwalena ana takis ana toahi ta papahugal. He u nok u na hogaa ge am yawon nu alipalo. Moti toto nu kos houwan nu ahe, gamwana nu pitanal, inoke mani nu pwawa ana bwata i bosowaina wala takis. Nu ahe nu na owa ge nau wala takis nu pwamola.”
MAT 18:1 Saugena o tohago hi nem Yeisu elana ge hi neli hi ba, “Henala alana i bwata Yehoba wana abalogugui elana?”
MAT 18:2 Yaka wawaya kekeisi etega i yogaan ge i patalmilil mataliyaa,
MAT 18:3 inoke i ba, “Ya ba tunahot eliyamiu, ebo nige wami pagan nuku pipil ge nuku oola wawayau kekeisi, he nige nuku uulutuk Yehoba wana abalogugui elana.
MAT 18:4 Henala ebo ni hanalau ni ola wawaya ya, he iya alana i bwata Yehoba wana abalogugui elana.
MAT 18:5 Ge henala alau elana wawaya etegana ololana ya ni yoga pahe, iya i yoga paheyau.
MAT 18:6 Ebo pat pupulowanina ta gimwan gamagal mwamwalinaa ge ta alipalo limwana ni unun, he lahi o nige i bwabwata hot. Yaa Yehoba lahi bwabwatana hot ni pek gamagal elana, henala ebo tokekeisi etegana toto i abulilem elau ni pagegi ge ni sogu, tokekeisi ololana wawaya ya.
MAT 18:7 Eeu, panayawi geb! Panayawi i nak kaiwena bugul bolo gamagalau hi pagegel hi gewi. Tunahot bugul ya nihi masamasal, yaa henala toto ali topapamasal, he ana lahi ni bwata.
MAT 18:8 Ebo nimwam etega o ebo aem etega ni pagegewa, nu gotomwa yoho. I waisi te ebo nimwam etega o ebo aem etega nige ni gagan ge yawal hot nu pwawa, bahi nimwam labui ge aem labui nihi aalitukagiwa ginaha mihomihotina elana.
MAT 18:9 Ebo matam etega ni pagegewa, nu bwana yoho. I waisi te ebo matam maisena ge yawal hot nu pwawa, bahi matam labui nihi aalitukagiwa Gehena elana.
MAT 18:10 Nuku matahikagimiu bahi wawayau tokekeisi ya etegana nuku teteli lowan. Kaiwena na baewa eliyamiu, wali aneloseyau sauga gegewena hi miminaa Nam labulabumwa manininaa.
MAT 18:11 Nau Gamagal Natuna ya nem totatayaomal na pwamwalil.
MAT 18:12 Ga ku nuwatu ola? Ebo gamagal etega wana sipi elulu bwagabwaga (100) ge etegana ni tatayaomal, ga ni ginol ola? Nasi ali toto naenti naen ni eguluwagil nihi miminaa oyaa, yaka iya ni na sipi toto i yaomal ni loyaan.
MAT 18:13 Ya ba tunahot eliyamiu, sauga ebo ni pwawa, wana yaliyaya ni bwata hot sipi maisena ya kaiwena, wana yaliyaya nige ni bwabwata hot ali toto naenti naen kaiweliya bolo nige hi yayaomal.
MAT 18:14 He i ola al, Tamamiu labulabumwa nige wana nuwatu i oola tage tokekeisi ya etegana ni yaomal.
MAT 18:15 Ebo talim pagan nanakina ni ginol elam, u nok u na elana ge ami toto labui ya, wana gegi nu pamasal elana. Ebo anam ni hago, he talim iyaka u ahe pasikal.
MAT 18:16 Yaa ebo anam nige ni hahago, yaka gamagal maisena o labui alomwau nuku nok, inoke ni ola Mosese wana logugui: gamagalau labui o eton nihi ba, ‘E, ha kite,’ mulaa abwe woliwoli ta patunahot.
MAT 18:17 Ebo heliya analiya nige ni hahago, yaka nu pamasal toekelesiya elal. Ebo toekelesiya analiya nige ni hahago, inoke ana nuwatu nu ginol ni ola iya togegi o ebo takis ana toahi etega.
MAT 18:18 Ya ba tunahot eliyamiu, hauna toto nuku lopwali panayawiya nasi Yehoba ni lopwali labulabumwa, ge hauna toto nuku talamwan panayawiya nasi Yehoba ni talamwan labulabumwa.
MAT 18:19 Na baewa eliyamiu, ebo komiu ami toto labui wami nuwatu ni maisena ge nuku awanun bugul etega kaiwena, he Nam labulabumwa ni ginol ola kaiwemiu.
MAT 18:20 Kaiwena ebo labui o eton alau elana nuku migogo, he nau iyoho alomiu.”
MAT 18:21 Yaka Pita i nem Yeisu elana ge i neli i ba, “Babala, ebo taliu pagan nanakina ni ginol elau, wana gegi na nuwayoho paehila? Age besena paseben?”
MAT 18:22 Anana Yeisu i lahe i ba, “Bahi nu nunuwayoho paseben, yaa nu nuwayoho pagewigewi ge sauga gegewena.
MAT 18:23 He Yehoba wana abalogugui paganina i ola hiwe. Kin etega nuwana wana totuwalali ali vaga ni loyaan.
MAT 18:24 Sauga i telipuna vaga i loyaloya, tau etega hi pwatanim ana vaga ana bwata i ola kina ali gewi miliyon maisena.
MAT 18:25 Nige bosowaina ni pwamola, inoke wana tonowak i ba wana bugul gegewena ge iya alonau ge natunau nihi paliagil nihi tabwa tololoyowan, inoke mani ni ahe ge ana vaga ni lekeya.
MAT 18:26 Totuwalali i loepwakoku matanaa inoke i awanun nabinabi i ba, ‘U palahikan ge u matamatan ga, inoke abwe gegewena na pwamola.’
MAT 18:27 Wana tonowak i atilomwan-an inoke i sokal ge ana vaga i nuwayoho.
MAT 18:28 Sauga totuwalali o i tagil, wana pan totuwalali etega i pwawa, tau o ana vaga i gan eliyana ana bwata i ola kina ehila ya. I lib hikan mwamwalina elana ge i ba, ‘Am vaga u pwamola eliyau.’
MAT 18:29 Yaka wana pan totuwalali i loepwakoku ge i awanun nabinabi i ba, ‘U palahikan ge u matamatan ga, inoke abwe na pwamola.’
MAT 18:30 Yaa i towa, inoke i ba nihi teli tukan dela ana siga ebo ana vaga ni pwamola.
MAT 18:31 Totuwalali enuna al avaliya hi kite pagan nanakina i ginol alona elana. Nuwaliya i nak nabi, inoke hi nok hi na wali tonowak elana ge bugul gegewena hi wasaan.
MAT 18:32 Wali tonowak totuwalali o i yogaan ge i ba, ‘Totuwalali sisigana owa. Am vaga gegewena eliyau iyaka ya nuwayoho, i ola wam awanun elau.
MAT 18:33 He binimala owa al alom nu atilomwan-an, ni ola nau ya atilomwan-agiwa.’
MAT 18:34 Wana tonowak i huga inoke i patuna nihi teli tukan dela ni lahi ana siga ebo ana vaga ni pwamola.”
MAT 18:35 Inoke Yeisu i ba, “He Nam labulabumwa ni ginol ni ola al to eliyamiu, ebo talimiyau wali gegi nige nuku nunuwayoho atemiwa.”
MAT 19:1 Sauga Yeisu baaba ya i baunan haba, inoke labi Galili i eguluwai i nok i na labi Yudiya toto wewel Yolidani labena leunati.
MAT 19:2 Boda bwabwatana hi toulil, inoke tokasiyebwa hi gewi i pwamolol labi o elana.
MAT 19:3 Palisi enuna hi nok elana tage nihi labose, inoke hi neli hi ba, “Tab wala logugui i talam bosowaina tau lagona ni towani, ebo towa puna etega i nuwatu pwawa?”
MAT 19:4 Analiya i lahe i ba, “Age Buki Bwabwalena elana nige ku vavasili te abatelipuna elana Toginol ‘gamagalau i ginolil tau ge yova’?
MAT 19:5 Ge i ba, ‘Heiya kaiwena tau tamana ge hinana ni miluwagil ni na alona ge lagona nihi mipamaisena, inoke ali toto labui nihi ola tuwan maisena.’
MAT 19:6 Inoke heliya nige al hi oola eluwa, yaa heliya hi ola maisena. Yehoba iyaka i tubwel toyawel, he bahi gamagal etega ni teteli pwamwaumwau-agil.”
MAT 19:7 Yaka Palisi hi neli hi ba, “Owa u ba ola o, yaa hauna kaiwena Mosese wana logugui i ba tau towa ana pepa ni pek lagona elana, inoke abwe ni patuna ge ni egon?”
MAT 19:8 Analiya Yeisu i lahe i ba, “Kaiwena atemiu i gasisi ge ami papaatena i esowal hot, inoke heiya te kaiwena Mosese i talam ge lagomiyau nuku towaagil. Yaa abatelipuna elana nige ana logugui i oola to.
MAT 19:9 Na ba eliyamiu, ebo tau etega bwagana lagona nige i gaganawal ni towani, ge yova getoga ni alolonan, iya i ganawal.”
MAT 19:10 Yaka wana tohago hi baek elana hi ba, “Ebo tau ge yova wali alolon ana logugui ni ola o, he i waisi te bahi ta aalolon.”
MAT 19:11 Yeisu i baek elal i ba, “Nuwatu ya nige gamagalau gegewel kaiweliya i oola, iyai ya te bolo Yehoba i pek eliyalil.
MAT 19:12 Gamagalau enuna nige bosowailiya nihi alolon kaiwena hi abil ali gila i gan. Enuna nige bosowailiya nihi alolon gamagalau wali nuwatu kaiwena ge ginol enuna hi ginol eliyalil. Ge enuna nige hi aalolon kaiwena hi pwabwabwalena-agil Yehoba wana abalogugui kaiwena. Henala ebo bosowaina logugui ya ni ahe, inoke ni ahe.”
MAT 19:13 Gamagalau enuna wawayau hi pwatanim Yeisu elana, tage nimana ni teli pwataliyaa ge ni awanun kaiweliya, yaa wana tohago gamagalau hi haveyanagil.
MAT 19:14 Yaka Yeisu i ba, “Wawayau ku talamwagil nihi nem eliyau, bahi nuku lolopwalil, kaiwena Yehoba wana abalogugui i minaa ololana o eliyalil.”
MAT 19:15 Inoke nimana i teli tuwaliyaa ge i awanun kaiweliya, yaka abwe panuwa o i eguluwan.
MAT 19:16 Tau etega i nem Yeisu elana i neli i ola, “Topankite, hauna ginol waiwaisana na ginol ge yawal mihomihotina na pwawa?”
MAT 19:17 Anana Yeisu i lahe i ba, “Hauna kaiwena waisi bana ge u nel eliyau? Maisena ya te iya towaisi hot. Ebo nuwam yawalim nu pwawa, Yehoba wana logugui nu henapuagil.”
MAT 19:18 Yaka tau i nel i ba, “Hauna logugui bolo?” Yeisu i ba, “Bahi taulol, bahi ganawal, bahi kaoma, bahi woliwoli kakawi,
MAT 19:19 tamwam ge hinam nu awatauwagil, ge alom nu nunuwana-an ni ola totom u nunuwana-agiwa.”
MAT 19:20 Yaka tau i baek elana i ba, “Bolo ya gegewel iyaka ya paolaolaek. Hauna toto al ya kalaan?”
MAT 19:21 Anana Yeisu i lahe i ba, “Ebo nuwam nu ola towaisi hot, nu na wam gogomwau nu paliagil, manina nu pek togulagula elal, inoke abwe nu gogomwau labulabumwa. Inoke nu nem nu toulilau.”
MAT 19:22 Sauga tau o baaba ya i hago, inoke i egon alona ge wana nuwanak, kaiwena iya togogomwau.
MAT 19:23 Inoke Yeisu i baek wana tohago elal i ba, “Ya ba tunahot eliyamiu, togogomwau wali ulutuk i pulowan Yehoba wana abalogugui elana.
MAT 19:24 Na baewa al eliyamiu, i pulowan te bwasumu toto kamel ni ulusola evaneya golinaa, i ola al i pulowan hot tologogomwau wali ulutuk Yehoba wana abalogugui elana.”
MAT 19:25 Sauga tohago baaba ya hi hago, ateliya i you nabi inoke hi neli hi ba, “Ebo i ola o, he henala ge bosowaina ni mwal?”
MAT 19:26 Yeisu matana i lihikan elal ge i ba, “Bugul ya gamagalau nige bosowailiya, yaa Yehoba bugul gegewena i bosowaina.”
MAT 19:27 Yaka Pita i baek elana i ba, “Yaa ga i ola ama? Wama bugul gegewena iyaka ha eguluwagil, inoke ha nem ha touliliwa. Nasi hauna gun abwe ni gan kaiwema?”
MAT 19:28 Yeisu i baek elal i ba, “Ya ba tunahot eliyamiu, sauga Gamagal Natuna ni tabwa kin panayawi vavaluna elana ge abamina wawasana elana ni minaa, inoke komiu o tototoulil ami toto elulutega eluwa tologugui wali abamina nuku ahe ge Isileli ali un elulutega eluwa nuku logugui-agil.
MAT 19:29 Ge henala ebo wana limi, ebo talinau, ebo nunau, ebo tamana, ebo hinana, ebo natunau, o ebo wana bilibili ni tataluwagil alau kaiwena, ni ahe pwabwaya al pwatanaa, ge yawalina mihomihotina ni pwawa.
MAT 19:30 Yaa bolo sauga ya hi mihouwa, hi gewi abwe nihi mimula, ge bolo sauga ya hi mimula hi gewi abwe nihi mihouwa.”
MAT 20:1 Yehoba wana abalogugui i ola hiwe. Tau etega mweluluga kekeisi i tagil gamagalau enuna ni patalamwil ge nihi tuwalali wana oine ana eyowa elana.
MAT 20:2 I baek elal i ba, “Lan ya na pwamolamiu silba maisena ni olaolaek lan maisena molana.” Heliya hi ba, “I waisi,” inoke i patunal nihi tuwalali wana oine ana eyowa elana.
MAT 20:3 Yaka naen kilok elana i tagil al, gamagalau enuna i kitel hi taltalmilil abamaket elana, hi mimibwagabwaga ya.
MAT 20:4 Inoke i baek elal i ba, “Komiu al ge, nuku na nuku tuwalali no oine ana eyowa elana, inoke molamiu na pewa bubun, nige na giginol panak eliyamiu.”
MAT 20:5 Inoke hi nok. Alalati bwagatau ge tili kilok elana i tagil ge i ginol i ola al.
MAT 20:6 Kelaubwa paib kilok yaka i tagil al ge gamagalau enuna i pwawal hi taltalmilil. Inoke i nelil i ba, “Hauna kaiwena ku taltalmilil e, lan bwabwaligena ku mibwabwage?”
MAT 20:7 Anana hi lahe hi ba, “Kaiwena nige gamagal etega i aahema tuwalali kaiwena.” Yaka i baek elal, “Komiu al ge nuku na nuku tuwalali no oine ana eyowa elana.”
MAT 20:8 Iyaka i kokoyavi hot, inoke toneyowa i baek totuwalali ali tomatahikan elana i ba, “Totuwalali u yogaagil ge molaliya nu pek, nu telipunaa bolo ya ahel mulaa elal ge nu pwamowasiya bolo ya ahel houwan elal.”
MAT 20:9 Bolo hi tuwalali telipuna paib kilok kokoyavi hi nem ge molaliya hi ahe ana bwata i ola lan bwabwaligena molana, tomaha silba maisena maisena ona.
MAT 20:10 Inoke sauga bolo i ahel houwan hi nem, hi nuwatu tage nasi molaliya nihi ahe pwabwaya, yaa heliya al ge, gegewel hi ahe silba maisena maisena ona.
MAT 20:11 Sauga molaliya hi ahe, toneyowa hi lovehawol-an,
MAT 20:12 hi ba, “Gamagalau ya bolo u ahel mulaa hi tuwalali sauga kakaubwaina, ama sabwelu kalakalasina elana ha loaliga lan bwabwaligena, yaa u pwamolama i olaolaek ya heliya.”
MAT 20:13 Analiya i lahe i baek avaliya etega elana i ba, “Heliyam, nige ya giginol panak eliyam. Ewasi u talam lan bwabwaligena nu tuwalali molam silba maisena, age?
MAT 20:14 Molam u ahe ge u egon. Nuwau tau toto ya ahe mulaa molana na pek elana ni ola ya pewa elam.
MAT 20:15 Age nige bosowaiu totou no mani na ahe ge na ginol ni ola hauna ya nuwatuan? Nau gamagalau ya muloluagil, he ga i ola ge u lomwaketa eliyau?”
MAT 20:16 Inoke Yeisu i ba, “He i ola to, bolo sauga ya hi mimula abwe nihi mihouwa, ge bolo sauga ya hi mihouwa abwe nihi mimula.”
MAT 20:17 Sauga Yeisu i nanawa Yelusalema kaiwena, wana tohago elulutega eluwa i ahel inoke heliya ya abwe i baaba elal, i ola,
MAT 20:18 “Iyaka ta nanawa Yelusalema kaiwena, inoke Gamagal Natuna abwe nihi talamwan topowon bwabwatal ge Logugui ana topankite nimaliyaa. Iya ana logugui nihi ginol ni yaomal
MAT 20:19 ge nihi teli bolo nige Yudiya i oola nimaliyaa. Inoke heliya nihi lamwa tunatuna-an, nihi nibinibihan ge nihi lokolosan. Lan etonina elana abwe ni lutem yaomala.”
MAT 20:20 Sebedi lagona i nem Yeisu elana, alonau natunau bolau labui, Yemesa ge Diyon, inoke i loepwakoku Yeisu matanaa ge i awanun elana.
MAT 20:21 Yeisu i baek elana i ba, “Hauna nuwam?” Yaka i ba, “Nu bateli eliyau, sauga ebo wam abalogugui nu ahe, natuwau labui ya, etegana ni misiyowa labem awomwa ge etegana ni misiyowa gegebamwa.”
MAT 20:22 Yeisu i baek elal i ba, “Nige ku aatena te hauna gun ku awanuni. Bosowaimiu ya lomwan ana kom toto abwe na imwa nuku imwa?” Anana hi lahe hi ba, “Ibwe, bosowaima ya.”
MAT 20:23 Yaka i baek elal i ba, “Tunahot, abwe nuku imwa no kom elana, yaa nige bosowaiu na ba henala ni misiyowa labeu awowa o ebo henala ni misiyowa gegebawa. Abamina bolo ya Nam i lovivina-an bolo i hilel ya te kaiweliya.”
MAT 20:24 Sauga tohago ali toto elulutega wasa ya hi hago, yaka ateliya i elolol Yemesa ge Diyon kaiweliya.
MAT 20:25 Yaka Yeisu tohago i yoga gogonil hi nok elana ge i ba, “Ku atena, bolo Yehoba nige hi aabulilek-an, wali tologuguiyau hi logugui-agil ge wali tohouwa wali logugui hi pagasisi avaliyau elal.
MAT 20:26 Yaa komiu bahi nuku oola. Henala ebo nuwana alana ni bwata gamwamiwa, ni tabwa wami totuwalali.
MAT 20:27 Ge henala ebo nuwana ni ola tohouwa, ni tabwa wami elopapatuna.
MAT 20:28 He i ola nau Gamagal Natuna nige tage ya nem nuku tuwalali eliyau, yaa ya nem na totuwalali eliyamiu, ge yawaliu na talamwan gamagalau nihi gewi na pwamola pasikalil.”
MAT 20:29 Sauga Yeisu alonau wana tohago Yeliko hi eguluwai, yaka boda bwabwatana hi tatauliulil Yeisu enaa.
MAT 20:30 Tomatakai labui hi misiyowa kamwasa bebenaa, ge sauga hi hago Yeisu i nopalegel, inoke hi yoga hi ba, “Babala, Deibid Tubuna, u atilomwan-agima.”
MAT 20:31 Boda hi ba lalaagil ge hi baek elal tage nihi mikekei, yaa heliya abwe hi yoga balbalgig hi ba, “Babala, Deibid Tubuna, u atilomwan-agima.”
MAT 20:32 Yeisu i notalmilil, yaka i yogaagil ge i nelil i ba, “Hauna gun nuwamiu na ginol kaiwemiu?”
MAT 20:33 Anana hi lahe hi ba, “Babala, nuwama matama nu panana.”
MAT 20:34 Yeisu i atilomwan-agil ge mataliya i pihikan, yaka sauga o elana mataliya hi panana inoke hi toulil.
MAT 21:1 Yeisu ge wana tohago Yelusalema hi nopakelakelaubwa hi vin Betepage Oya Olibe awanina elana, inoke wana tohago eluwa i patunal nihi houwa.
MAT 21:2 I baek elal i ba, “Nuku nok nuku na awan toto maninilaa, donki etega alona ge natuna iyahe tei nuku pwawal hi am hikagil. Nuku lekel inoke nuku pwatanim eliyau.
MAT 21:3 Ebo gamagal etega ni nelimiu, nuku baek elana nuku ba, ‘Babala nuwana,’ inoke nasi ni talamwagil ya.”
MAT 21:4 Bugul ya i gan inoke palopita wana baaba i tabwa tunahot toto i ba:
MAT 21:5 Saiyoni gamagaliliyau wali wasa nuku pek nuku ba: Ku kite, wami kin i nenem eliyamiu. Iya wana pagan i meimei, ge i heya donki pwatanaa, he i heya donki natuna elana.
MAT 21:6 Tohago hi nok ge hi ginol i ola Yeisu wana baaba eliyalil.
MAT 21:7 Donki alona ge natuna hi ahel hi pwatanim, yaka ali kaliko hi yao pwataliyaa inoke Yeisu i yawaha ge i misiyo.
MAT 21:8 Boda bwabwatana ali kaliko hi yao kamwasaa ge enuna al hi na vegavega ginebi lamwana hi govel ge hi yao kamwasaa.
MAT 21:9 Inoke boda bolo hi nohouwa Yeisu awonaa ge bolo hi nawaa enaa hi yoga hi ba: Hosana! Deibid Tubuna ta tobalan! Yehoba ni ba muloluan, iya i nem Babala alana elana! Hosana! Yehoba ta tobalan!
MAT 21:10 Sauga Yeisu i ulutuk Yelusalema, gamagalau gegewel ateliya i waiwai yaka hi nel hi ba, “Henala o?”
MAT 21:11 Boda analiya hi lahe hi ba, “Palopita Yeisu te, i neem Nasaleta, Galili awanina.”
MAT 21:12 Yeisu i ulutuk Limi Bwabwalena elana inoke bolo hi lolopalipali ge bolo hi lolopwapwamola i takel. Mani ana tololopatal wali teibol ge bolo bunibuni hi palipali wali abamisiyo i yoho pwapwati.
MAT 21:13 I baek elal i ba, “Buki Bwabwalena elana Yehoba wana baaba hi lelelian i ba, ‘No limi alana nuku tun tapwalolo limena,’ yaa komiu ku ginol i ola tokaoma wali abamina.”
MAT 21:14 Limi Bwabwalena elana tomatakai ge bolo aeliya nanakina hi nem elana inoke i pwamolol.
MAT 21:15 Yaa topowon bwabwatal ge Logugui ana topankite ginol yawiyawi Yeisu i ginolil hi kite, ge i ola al wawayau hi kitel hi yogayoga Limi Bwabwalena elana hi ba, “Hosana! Deibid Tubuna ta tobalan,” inoke ateliya i elolol.
MAT 21:16 Yaka hi baek Yeisu elana hi ba, “Tab u hago wawayau ga hi babaa ola o?” Yeisu analiya i lahe i ba, “Ibwe. Yaa ga i ola komiu? Age buki nige ku vavasili toto i ba, ‘Wawayau ge wawayau memelol iyaka u paatenal am tobal nihi baunan’?”
MAT 21:17 Inoke Yeisu i eguluwagil i na i tagil Yelusalema i eguluwan, yaka i nok i na Bedani ge i kenuek to.
MAT 21:18 Lan i gan mweluluga kekeisi, Yeisu i sikal i nanawa Yelusalema kaiwena, inoke i galebu.
MAT 21:19 Yudiya wali poga puna etega i kite kamwasa bebenaa, yaka i nok i na elana nuwana enowana enuna ni kibwa ni an, yaa nige etega i pwapwawa, lamwana awawana ya. Inoke i baek ebwakil elana i ba, “Nige sauga etega al nu eenon.” He yaka lamwana i yakiwa.
MAT 21:20 Sauga tohago hi kite inoke nuwaliya hi ahe. Yaka hi nel, “Ga i ola ge poga etimwawa lamwana i yakiwa?”
MAT 21:21 Yeisu analiya i lahe i ba, “Ya ba tunahot eliyamiu, ebo nuku abulilek ge nige nuku nunuwa lalabui, bosowaimiu ya te nuku ginol ni ola hauna ya ginol poga ya elana. He nige bugul ya maisena i oola, nasi bosowaimiu ya nuku baek oya ya elana nuku ba, ‘U egon u na totom u aliyohiwa hogaa,’ inoke ni ginol ola.
MAT 21:22 Ebo nuku abulilek, hauna gun nuku awanuni Yehoba elana inoke nuku pwawa.”
MAT 21:23 Yeisu i ulutuk Limi Bwabwalena ana gana gamwanaa ge i panpankiti, inoke topowon bwabwatal ge panuwa ana tonowakau hi nem elana ge hi neli hi ba, “Hauna logugui wana gasisi elana ge bugul bolo ya u awaawaginol? Henala wam gasisi i pewa?”
MAT 21:24 Yeisu analiya i lahe i ba, “Nau al ge nel etega na neli ga eliyamiu. Ebo nuku lahe, inoke abwe na baunan eliyamiu henala wana logugui elana ge bugul bolo ya ya awaawaginol.
MAT 21:25 Diyon Tobabitaiso gamagalau i pababitaisol. Logugui o ga i neem? Yehoba elana, o ebo gamagalau elal?” Yaka hi peliwaliwan-agil hi ba, “Ebo ta ba, ‘Logugui o i neem Yehoba elana,’ inoke nasi ni ba, ‘He hauna kaiwena ge Diyon nige ku aabulilek-an?’
MAT 21:26 Yaa ebo ta ba, ‘Logugui o i neem gamagalau elal,’ he boda ta lovakunagil, kaiwena hi abulilek te Diyon iya palopita.”
MAT 21:27 Inoke Yeisu anana hi lahe hi ba, “Nige ha aatena.” Yaka i ba, “Ebo nigeya, he nau al ge nige na babaunan te henala wana logugui elana ge bugul bolo ya ya awaawaginol.”
MAT 21:28 “He ga ku nuwatu ola? Tau etega natunau bolau labui, inoke i nok gamaun elana ge i ba, ‘Natu, lan ebe u na ga u tuwalali eyowaa.’
MAT 21:29 Tamana anana i lahe i ba, ‘Nige nuwau,’ yaa mulaa abwe wana nuwatu i pil ge i nok.
MAT 21:30 Tamaliya i nok natuna labuina elana ge i ba al, ‘Natu, lan ebe u na ga u tuwalali eyowaa.’ Tamana anana i lahe i ba, ‘Nam, i waisi, abwe na nok,’ yaa nige i nonok.
MAT 21:31 Ali toto labui ya, henala tamaliya wana nuwatu i paolaolaek?” Hi ba, “Toto gamaun.” Inoke Yeisu i baek elal i ba, “Ya ba tunahot eliyamiu, gamagalau nanakil ololal takis ana toahi ge yowau bolo togaganawal, heliya iyaka hi nanawa Yehoba wana abalogugui kaiwena, yaa komiu hiwe ku minamina ee.
MAT 21:32 Kaiwena Diyon Tobabitaiso i nem eliyamiu pagan waiwaisana ana kamwasa i pankitemiu, yaka nige ku aabulilek-an, yaa takis ana toahi ge yowau bolo togaganawal hi abulilek-an. Ge bwagana iyaka ku kitel hi ola o, yaa komiu wami nuwatu nige ku pipil tage Diyon wana papaatena nuku abulilek-an.”
MAT 21:33 Yeisu i ba, “Ba gohalibe etega al na baunan nuku hago. Gamagal etega wana eyowa i ginol, oine i luwan, i gana painan, gol etega i ken oine enona ana abapotipoti suina kaiwena, ge gonu etega i tal eyowa ana tomatahikan wali abaminamina. I ginol haba, inoke abwe i pek gamagalau enuna elal ge nihi patuwalali, yaka iya i egon i na panuwa getoga.
MAT 21:34 “Sauga oine enona i matuwa, inoke toneyowa wana totuwalali i patunal tomatahikan elal, tage oine enona nihi wali, enuna tomatahikan nihi ahe, enuna toneyowa ni ahe.
MAT 21:35 Tomatahikan totuwalali hi libil; etegana hi nibinibihan, etegana hi tagapaaliga ge etegana hi loipati.
MAT 21:36 Toneyowa wana totuwalali enuna al i patunal, abwe kekeisi hi gewi al, inoke tomatahikan pagapaganina maisena ya hi ginol al eliyalil.
MAT 21:37 Mowamowasena, natuna i patuna eliyalil i ba, ‘Natu nasi nihi awatauwan.’
MAT 21:38 “Yaa sauga tomatahikan toneyowa natuna hi kite, yaka hi pebaaba-agil hi ba, ‘Toneyowa natuna te, toto abwe eyowa ni ahe tamana wana yaomal enaa. Ku nem ta tagapaaliga, inoke eyowa ta ahe ni minem eliyala.’
MAT 21:39 Inoke hi lib ge hi alitagil-an oine ana eyowa tolinaa, yaka hi tagapaaliga.”
MAT 21:40 Yaka Yeisu i nel i ba, “Sauga ebo toneyowa ni sikalim, nasi ga ni ginol ola tomatahikan elal?”
MAT 21:41 Topowon bwabwatal ge Palisi hi ba, “Gamagalau nanakil ya nasi ni tagapaaligal, inoke wana eyowa ni pek tomatahikan getogal elal, tomatahikan waiwaisal bolo sauga oine enona ni matuwa, nihi wali bubun ge enona toto toneyowa kaiwena nihi pek eliyana.”
MAT 21:42 Inoke Yeisu i baek elal i ba, “Age Buki Bwabwalena ana baaba nige ku vavasili, toto i ba, ‘Pat toto totaltal hi awa nanakan ge hi towani, Yehoba iyaka i ahe limi ana kokola gasigasisena i ginoliya. Toto ya Babala wana ginol, ana kite abanuwa ahi.’
MAT 21:43 “Inoke na baewa eliyamiu, Yehoba wana abalogugui ni ahek yoho komiu Yudiya eliyamiu, ge ni pek gamagalau elal bolo yawaliliya enowana waiwaisana toto abalogugui o bosowaina.
MAT 21:44 Henala ni soguwa pat ya elana ni tal mwamwaol, ge ebo pat ya ni soguwa gamagal etega pwatanaa, nasi ni tagamukumuku-an.”
MAT 21:45 Sauga topowon bwabwatal ge Palisi ba gohalibe bolo Yeisu i baunagil hi hago, hi atena i baaba kaiweliya.
MAT 21:46 Inoke kamwasa hi loya Yeisu nihi lib ge nihi yowan, yaa boda hi lovakunagil, kaiwena gamagalau Yeisu hi abulilek-an te iya palopita.
MAT 22:1 Yeisu i ba gohalibe al gamagalau elal i ba,
MAT 22:2 “Yehoba wana abalogugui i ola hiwe. Kin etega hagali i ginol natuna melutauina wana alolon kaiwena.
MAT 22:3 Wana totuwalali i patunal hi na gamagalau bolo i awanunil elal wali wasa hi pek nihi nem hagali elana, yaa gamagalau o hi towa.
MAT 22:4 “Inoke wana totuwalali enuna al i patunal i ba, ‘Bolo ya awanunil hagali kaiwena wali wasa nuku pek aanan iyaka ya lovivina-an. Nuku ba: Bulumakau momomonel iyaka ha punel ge bugul gegewena iyaka ha lovivina-agil. Ku nem ya hagali elana.’
MAT 22:5 “Yaa heliya nige yayaluwaliya i nonoek, inoke etegana i na wana eyowaa, etegana i na wana sitowaa,
MAT 22:6 ge enuna totuwalali hi libil, hi nibihil ge hi tagapaaligal.
MAT 22:7 Kin i huga nabi, inoke wana tolohaveyan i patunal hi na totaulol hi tagapaaligal ge wali panuwa hi ton yoho.
MAT 22:8 “Inoke i ba wana totuwalali elal, ‘Alolon ana hagali iyaka ya lovivina-an, yaa bolo ya awanunil hi sigasiga ge nige hi nenem.
MAT 22:9 Ku na kamwasa lala elana. Ebo henalau nuku pwawal, nuku ba nihi nem hagali elana.’
MAT 22:10 Inoke totuwalali hi nok hi na kamwasa elal ge gamagalau gegewel bolo hi pwawal, waiwaisal ge nanakil, hi ahel hi pwatanim, yaka hagali limena i kalaopop.
MAT 22:11 “Sauga kin i ulutuk hagali limena elana ge gamagalau i kitel, yaka tau etega i kite pwawa alolon hagalena kalikona nige i gagaloi.
MAT 22:12 I neli i ba, ‘Heliyam, ga i ola u nem u tuk ge nige alolon hagalena kalikona u gagaloi?’ Yaa tau o nige kin anana i lalahe.
MAT 22:13 Inoke kin i baek wana totuwalali elal i ba, ‘Nimana ge aena ku gimwan ge nuku alitagil-an gogouwa, ni kahikahin ge ninina ni alavekilal.’”
MAT 22:14 Inoke Yeisu i ba, “Hi gewi Yehoba i yogaagil, yaa ehila ya te i hilel.”
MAT 22:15 Inoke Palisi Yeisu hi eguluwai hi na hi nuwatu loyaloya ga nihi ginol ola ge Yeisu nihi paona ge wana baaba eliyana ana woliwoli nihi ginol.
MAT 22:16 Inoke wali gamagalau enuna hi patunal hi na Yeisu elana, avaliyau ge gamagalau enuna bolo nunuwaliya Helodi wana logugui. Hi baek elana hi ba, “Topankite, ha atena owa tobaaba tunahot ge wam panpankiti Yehoba kaiwena i sapu hot. Nige gamagal etega u lolovakun-an, kaiwena nige u gogoluek gamagalau wali siba ana miha elana.
MAT 22:17 Inoke nu ba naha hago. Mosese i ba mani naha pek Yehoba elana. He wam nuwatu ga i ola? I waisi ya takis naha pwamola Sisa elana o age bahiwa?”
MAT 22:18 Yeisu wali nuwatu nanakina iyaka i atena, inoke i baek elal i ba, “Tokakakawi hot komiu! Hauna kaiwena ku laboseyau tage nuku paonau?
MAT 22:19 Mani etega ku pankiteyau, toto tage takis ku pwapwamolaya.” Yaka mani silba etega hi ahe hi pek elana i kite,
MAT 22:20 inoke i nelil i ba, “Henala kakanununa ya? Ge henala alana hi leli mani ya tuwanaa?”
MAT 22:21 Anana hi lahe hi ba, “Sisa.” Inoke Yeisu i baek elal i ba, “Toto Sisa kaiwena nuku pek Sisa elana, ge toto Yehoba kaiwena nuku pek Yehoba elana.”
MAT 22:22 Wana baaba ya hi hago inoke nuwaliya hi ahe, yaka Yeisu hi eguluwai ge hi egon.
MAT 22:23 Lan toto o elana, Sadiusi hi nem Yeisu elana. He Sadiusi nige wali abulilek i oola tage toyaomal nihi lut, inoke Yeisu hi neli hi ba,
MAT 22:24 “Topankite, Mosese i ba ebo tau etega ni alolon, nige natunau ge ni aliga, inoke abuabulina talina ni alolonan ge ebo natuliyau ni gan, heliya nihi tabwa tau toto i alaliga natunau.
MAT 22:25 Sauga etega tau etega alonau talinau, ali toto seben. Gamaun i alolon, nige natunau, yaka i aliga, inoke abuabulina talina i alolonan.
MAT 22:26 Pagan o maisena i gan al loena elana, i ola al etonina, ge i ola al ana siga gegewel hi pwawa.
MAT 22:27 Inoke mowamowasena, abwe yova al i aliga.
MAT 22:28 Ebo tunahot toyaomal abwe nihi lut, he lut enaa ali toto seben gamwaliyaa henala ge yova o lagona hot? Kaiwena gegewel hi alolonan ga.”
MAT 22:29 Yeisu analiya i lahe i ba, “Komiu ku gegi hot, kaiwena Buki Bwabwalena ana baaba ge Yehoba wana gasisi nige ku aatena.
MAT 22:30 Sauga ebo toyaomal nihi lut, nihi ola aneloseyau labulabumwa, nige nihi aalolon.
MAT 22:31 Yaa toyaomal wali lut bana, age Buki Bwabwalena nige ku vavasili ge nuku atena hauna gun Yehoba i baunan eliyamiu?
MAT 22:32 I ba, ‘Sauga ya nau Abalahama, Aisake ge Yakobo wali Yabowaine.’ Yehoba i ba ola o, inoke ta atena gamagalau ya yawaliliya nige i yayaomal hot. Yehoba iya nige toaliga hot wali Yabowaine i oola, yaa bolo yawaliliya gaganina wali Yabowaine.”
MAT 22:33 Yeisu wana baaba ya boda hi hago, inoke nuwaliya hi ahe wana panpankiti kaiwena.
MAT 22:34 Palisi hi hago Yeisu Sadiusi iyaka i ba pamikekei-agil inoke Palisi hi nogogo.
MAT 22:35 Yaka avaliya etegana, Logugui ana toatena, Yeisu i labose ge i neli i ba,
MAT 22:36 “Topankite, hauna logugui i bwata Mosese wana Logugui elana?”
MAT 22:37 Anana Yeisu i lahe i ba, “‘Yehoba wam Yabowaine nu nunuwana-an ginebi ge atem bwalibwaligena, yawalim bwalibwaligena ge wam nuwatu bwalibwaligena.’
MAT 22:38 Logugui ya iya logugui bwabwatana ge logugui houwan.
MAT 22:39 Ge logugui labuina i ola al to, i ba, ‘Alom nu nunuwana-an ni ola totom u nunuwana-agiwa.’
MAT 22:40 Mosese wana Logugui gegewena ge palopitau wali panpankiti, puliya i talmilila logugui labui ya elal.”
MAT 22:41 He Palisi iyoho Yeisu hi mimipainan, inoke i nelil i ba,
MAT 22:42 “Ga ku nuwatu ola Mesaiya kaiwena? Henala tubuna iya?” Yaka hi ba, “Iya Deibid tubuna.”
MAT 22:43 Inoke Yeisu i nelil al i ba, “He ga i ola ge Deibid i baaba Yayaluwa Bwabwalena wana nuwatu elana ge Mesaiya i awa babala-an? Kaiwena Deibid i ba,
MAT 22:44 ‘Yehoba i baek no Babala elana i ba: U misiyowa labeu awowa ana siga am topihigelgel na teli lowagil aem gabulanaa.’
MAT 22:45 He Deibid Mesaiya i awa babala-an, inoke ga i ola ge tage iya Deibid tubuna?”
MAT 22:46 Nige etega bosowailiya Yeisu anana nihi lahe, inoke nige sauga etega al bosowailiya nihi labose ge nel etega nihi neli Yeisu elana.
MAT 23:1 Inoke Yeisu i baek boda elal ge wana tohago elal i ba,
MAT 23:2 “Logugui ana topankite ge Palisi heliya Mosese wana Logugui ana toatena ge ana totalisi.
MAT 23:3 Inoke analiya nuku hago ge wali baaba gegewena nuku toulil, yaa bahi nuku giginol ni oola hauna hi giginol, kaiwena toto hi papaatena-an, nige hi giginol i oola.
MAT 23:4 Wali logugui i gewi inoke ami kalikalivai pupulowanina hi pewa, yaa heliya nige bugul etega hi giginol tage pulowan etega nihi kalivai.
MAT 23:5 Bugul gegewena bolo hi ginol, he hi ginolil kaiwena nuwaliya gamagalau nihi kitel ge nihi atena tage heliya towaisi. Nabwa bolo Buki Bwabwalena puna ona hi lokeya ge hi am hikan lamwaliyaa, nabwa bolo ya hi ginol pwabwaya. I ola al, kula toto ali kaliko buhuna ana kula hi payapu.
MAT 23:6 Hagali elana nuwaliya nihi misiyowa yau toto gamagalau bwabwatal wali yau elana, ge limi tapwalolo elana nuwaliya nihi misiyo houwa gamagalau maniniliyaa.
MAT 23:7 Ebo gamagalau nihi pwawal abamaket elana, nuwaliya te gamagalau ginebi ge wali awatauwan nihi pata ateu owa eliyalil ge nihi awa babala-agil.
MAT 23:8 Bahi alomiyau nihi aawa babala-agimiu, kaiwena wami Babala maisena ya ge gegewemiu ku awa talitalin ya.
MAT 23:9 Bahi panayawi gamagalina etega nuku aawa tamani, kaiwena Tamamiu maisena ya, iya iyoho labulabumwa.
MAT 23:10 Bahi gamagalau nihi aawa tohouwa-agimiu, kaiwena wami tohouwa maisena, iya Mesaiya.
MAT 23:11 Henala ebo alana i bwata gamwamiwa, iya ni tabwa wami totuwalali.
MAT 23:12 Henala ebo totona ni teli heyan, Yehoba ni teli lowan, ge henala totona ni teli lowan, Yehoba ni teli heyan.
MAT 23:13 Eeu, Logugui ana topankite ge Palisi geb! Tokakakawi komiu, bwaliga nuku nak! Yehoba wana abalogugui ana nog ku kausa gamagalau maniniliyaa. He komiu nige ku uulutuk, ge bolo nuwaliya nihi ulutuk wali kamwasa ku kaus.
MAT 23:14 Eeu, Logugui ana topankite ge Palisi geb! Tokakakawi komiu, bwaliga nuku nak! Abuabulau wali limi ge wali gogomwau ku aahe ku lologugui-an bwabwage, ge i ola al wami awanun ku papayapu-an gamagalau tanaliyaa tage nihi hagomiu. Wami pagan o kaiwena, inoke nasi ami lahi ni bwata hot.
MAT 23:15 Eeu, Logugui ana topankite ge Palisi geb! Tokakakawi komiu, bwaliga nuku nak! Kamwasa gegewena ku labose haba inoke gamagal etega nuwana nuku gove, nuku ahe ge ni toulilimiu. Komiu Gehena ana gamagalau, yaa sauga gamagal ya ku ahe, ku paatena inoke i tabwa Gehena ana gamagal hot.
MAT 23:16 Eeu geb! Komiu tonul nanakil matamiu i kai, bwaliga nuku nak! Komiu ku ba, ‘Ebo gamagal etega ni papasila Limi Bwabwalena elana, i bosowaina ya wana bateli ni leke yoho; yaa ebo gamagal etega ni papasila Limi Bwabwalena ana gold elana, he nige bosowaina wana bateli ni leke yoho.’
MAT 23:17 Komiu tosigasiga matamiu i kai. Hauna toto i bwata, gold i bwata o ebo Limi Bwabwalena i bwata? He Limi Bwabwalena ana bwabwalena kaiwena inoke gold i bwabwalena.
MAT 23:18 Komiu ku ba al, ‘Ebo gamagal etega ni papasila pat elal bolo hi vatal abapowon, i bosowaina ya wana bateli ni leke yoho; yaa ebo gamagal etega ni papasila bwasumu toto hi popowonan elana, he nige bosowaina wana bateli ni leke yoho.’
MAT 23:19 Tomatakai komiu! Hauna toto i bwata, bwasumu i bwata o ebo abapowon i bwata? He abapowon ana bwabwalena kaiwena inoke bwasumu i bwabwalena.
MAT 23:20 Inoke sauga ebo gamagal etega ni papasila abapowon elana, i papasila abapowon elana ginebi ge bwasumu toto hi popowonan.
MAT 23:21 I ola al, sauga ebo gamagal etega ni papasila Limi Bwabwalena elana, i papasila Limi Bwabwalena elana ge Yehoba toto i miminaa o elana.
MAT 23:22 Ge sauga ebo gamagal etega ni papasila labulabum elana, i papasila Yehoba wana abamisiyo wawasana elana ge iya elana.
MAT 23:23 Eeu, Logugui ana topankite ge Palisi geb! Tokakakawi komiu, bwaliga nuku nak. Awenuwa ololana kusai, boboyuwa ge kemanana ku wali paelulutega ge wali maisena ku pek Yehoba elana wami mulolu, i ola ana logugui. Logugui o ku toulil nabiyan, yaa Yehoba wana logugui ana nuwatu bwabwatal ku nuluwagil nige ku giginol, logugui ololal wala ginol ni sapu, avalau ta atilomwan-agil ge ta baaba tunahot. Binimala logugui bolo ya nuku henapuan ge awenuwa ali logugui nuku henapuan al.
MAT 23:24 Komiu tonul nanakil matamiu i kai! Logugui bolo ali nuwatu nige i bwabwata ku toulil bubun, yaa logugui bwabwatal ku nuluwagil. Komiu uluulu ku ahek yoho ami wewel elana, yaa kamel bwabwaligena nige ku kikite inoke ku tinon alona wewel.
MAT 23:25 Eeu, Logugui ana topankite ge Palisi geb! Tokakakawi komiu, bwaliga nuku nak! Komiu ku ola gamagalau kom ge mwaha eputeteliya hi ul, yaa gamwaliya nige hi uul. Tola ku abubun, yaa kaoma ge naknak paganina i kalaopop atemiwa.
MAT 23:26 Komiu Palisi matamiu i kai! Houwan kom ge mwaha gamwaliya nuku ul bubun inoke noleleya abwe ni yanayana.
MAT 23:27 Eeu, Logugui ana topankite ge Palisi geb! Tokakakawi komiu, bwaliga nuku nak! Komiu ku ola salai toto hi abubun ge hi paisela. Noleleya ana awa i waisi, yaa gamwanaa tomati tutuwana ge bweyanina i kalaopop.
MAT 23:28 He i ola al, noleleya gamagalau hi kitemiu tage komiu ku waisi, yaa lokalokakawi ge nak paganina i kalaopop atemiwa.
MAT 23:29 Eeu, Logugui ana topankite ge Palisi geb! Tokakakawi komiu, bwaliga nuku nak! Palopitau ali salai ku ginol ge tonowakau houhouwel bolo wali pagan i sapu salailiya ku paisela.
MAT 23:30 Yaka ku ba tage binimala komiu iyoho tubumiyau houhouwel wali sauga elana, nige nuku giginol ni ola heliya hi ginol, palopitau nige nuku lolopaaligal.
MAT 23:31 Ku ba ola o, he iyaka ku pamasalimiu age komiu totaulol tubuliyau, bolo palopitau hi lolopaaligal.
MAT 23:32 He ku ginol pwataniwa ya! Inoke pagan toto tubumiyau hi telipuna-an nuku pwamowasi!
MAT 23:33 Komiu ku ola mwata! Mwata natunau komiu! Nige bosowaina nuku mwal, he komiu iyaka Gehena.
MAT 23:34 Inoke na baewa eliyamiu, palopitau ge tosiba bwabwatal ge topankite ya papatunal eliyamiu. Enuna nuku lolil, enuna nuku lokolosil, enuna nuku nibinibihagil wami limi tapwalolo gamwanaa, ge enuna nuku takel pwatapwatagil nihi nok panuwa tomaha ge tomaha elal.
MAT 23:35 Inoke taulol gegewena ana lahi komiu nuku pwawa, taulol toto gamagalau wali pagan sasapona hi lolil, i telipunaa Eibol hi lol ana siga Sakalaiya, Balakaiya natuna, komiu Yudiya ku lol Limi Bwabwalena ge abapowon ali hawawala.
MAT 23:36 Ya ba tunahot eliyamiu, taulol bolo gegewena o lahena nihi paheya komiu heyan ya eliyamiu.
MAT 23:37 Eeu geb Yelusalema ana tomina! Komiu palopitau ku lolil ge bolo Yehoba i patunal eliyamiu ku loipatagil. Sauga i gewi nuwau wami gamagalau na bugul papahel, ni ola kamkam meluyovana natunau i bugul papahel opena gabulanaa, yaa nige nuwamiu i oola.
MAT 23:38 He inoke wami Limi Bwabwalena Yehoba ni galaluwai ge ni enonovan.
MAT 23:39 Na baewa eliyamiu, nige al nuku kikiteyau ana siga na sikalim al, inoke sauga o nuku tobalagau nuku ba, ‘Yehoba ni ba muloluan, iya i nem Babala alana elana!’”
MAT 24:1 Sauga Yeisu i ulutagilem Limi Bwabwalena elana nuwana ni egon, inoke wana tohago hi nem elana hi ba, “Matam i nok, Limi Bwabwalena ana awaawaginol u kite.”
MAT 24:2 Yeisu analiya i lahe i ba, “Limi ya gegewena iyoho ku kikite. Ya ba tunahot eliyamiu, pat bolo hi ahe limi ya hi ginoliya, nige etega ni miminaa abanaa, gegewena abwe nihi pasamwalekaleka.”
MAT 24:3 Yeisu i na i ha Oya Olibe elana i misiyo, inoke wana tohago ya awawal hi nem elana hi ba, “Wama wasa ga u pem, hauna sauga ge abwe bugul toto bana u babaunan ni masal? Ge wam nem ge sauga mowamowasena ana etotohi ga ni ola?”
MAT 24:4 Yeisu analiya i lahe i ba, “Nuku matahikagimiu, bahi gamagal etega ni papagegemiu.
MAT 24:5 Kaiwena gamagalau nihi gewi abwe alau elana nihi nem ge nihi ba, ‘Nau Mesaiya!’ inoke gamagalau nihi gewi nihi pagegel.
MAT 24:6 Elohaveyan butuna nuku hagowa labemiwa ge haveyan wasana nuku hagoek laha, yaa bahi atemiu ni bwanabwana. Bugul ololana o ni gan ga, yaa sauga mowamowasena nige ga ni nenem.
MAT 24:7 Boda ge boda nihi lohaveyan, i ola al abalogugui ge abalogugui nihi lohaveyan. Galebu bwabwatana ge mwaniknik nihi masal labi tomaha ge tomaha elal.
MAT 24:8 Nak bolo ya nihi masal houwa ga, ni ola ab lomwanina i telipuna ga mulaa abwe wawaya i masal.
MAT 24:9 Inoke nihi libimiu, nihi telemiu abalahi elana ge nihi tagapaaligamiu. Nau kaiweu inoke gamagalau gegewel nihi pihigelgel-agimiu.
MAT 24:10 Sauga o elana, gamagalau nihi gewi tapwalolo ana abulilek ana en nihi pek, avaliyau nihi wasaagil tologugui elal ge nihi pihigelgel-agil.
MAT 24:11 Palopitau kakakawel nihi gewi nihi masal inoke gamagalau nihi gewi nihi pagegel.
MAT 24:12 Pagan nanakina ni bwatabwata ya, inoke gamagalau wali nunuwana avaliyau elal ni kekeisi,
MAT 24:13 yaa henala ebo ni talmilil gagasisi ana siga abapwamowasi elana mwal ni pwawa.
MAT 24:14 Yehoba wana abalogugui wasana waiwaisana nihi papaatena-an panayawi mamanana elana ge gamagalau labena gegewena elana nihi atena, inoke abwe sauga mowamowasena ni vin.
MAT 24:15 ‘Toapapanak bwaibwaikikinina’ toto Daniyela i babaunan abwe nuku kite ni talmilila Limi Bwabwalena elana—he komiu bolo buki ya ana tovavasili nuwamiu ni sapu baaba ya kaiwena.
MAT 24:16 Inoke sauga o bolo hi miminaa Yudiya elana nihi lou nihi na nihi ha oyaa.
MAT 24:17 Ebo gamagal etega iyoho i minamina wana limi pwatanaa toto hi tal paabwab, bahi ni lalau ge ni uulutuk wana limiya bugul etega ni aahe, ni lou ya.
MAT 24:18 Ebo gamagal etega iyoho i tuwatuwalali eyowaa, bahi ni sisikal panuwaa ge ana kaliko etegana ni aahe.
MAT 24:19 Sauga o elana nasi ni pulowan hot yowau toliyan ge topapaalahul elal. Eeu, hauna nak geb o!
MAT 24:20 He nuku awanun Yehoba elana inoke bahi tultul ana sauga elana o ebo Sabwataa ge nuku lolou.
MAT 24:21 Kaiwena sauga o elana miloloyowan bwabwatana hot ni masal, ololana o nige sauga etega i mamasal panayawi ana abatelipuna elana ana siga sauga ya. I ola al nige ni gagan sauga mulaa.
MAT 24:22 Binimala Yehoba nak o ana sauga nige ni papakaubwa, he nige gamagal etega ni mwamwal. Yaa gamagalau bolo iyaka i hilel kaiweliya te sauga ana yapu abwe ni pakaubwa.
MAT 24:23 Sauga o elana ebo gamagal etega ni baewa eliyamiu ni ba, ‘Ku kite, Keliso iya hiwe,’ o ebo etegana al ni ba, ‘Iya huwo,’ bahi nuku aabulilek-an.
MAT 24:24 Kaiwena keliso kakakawel ge palopitau kakakawel abwe nihi masal ge ginol yawiyawi nihi ginolil gamagalau wali abanuwa ahi, nuwaliya Yehoba wana hilihili gamagaliliyau nihi pagegel, yaa nige bosowailiya.
MAT 24:25 He wami wasa ya pewa pahuwala te.
MAT 24:26 Ebo gamagal etega ni baewa eliyamiu ni ba, ‘Iya iyoho to uleya o,’ bahi nuku nonok, o ebo etegana ni ba, ‘Iya hiwe limi gamwanaa e,’ bahi nuku aabulilek-an.
MAT 24:27 Kaiwena Gamagal Natuna wana nem ni ola pinamal, i pinamalek nati ge mwananalina i na i vin pai.
MAT 24:28 Ebo bweyan ga i minaa, etimwawa te okok nihi na ge nihi tagul pwehik.
MAT 24:29 Miloloyowan o ana abapwamowasi elana, sabwelu ni gogou, waikena nige al ni yayana, putum nihi soguem labulabumwa, ge togasisi bolo hawawala nihi lamwalamwaniu.
MAT 24:30 Sauga o elana Gamagal Natuna wana nem ana etotohi ni masal labulabumwa. Tomipanayawi gegewel nihi kahin, ge Gamagal Natuna nihi kite i nenem yaluyalu pwatanaa, ginebi wana gasisi ge wana wasawasa.
MAT 24:31 Bwagigi anana bwabwatana nihi yu inoke wana aneloseyau ni patunal nihi na panayawi bebena esopali ge wana hilihili gamagaliliyau nihi bugul gogonil, nihi telipunaa panayawi buhuna etega nihi na nihi pwamowasiya buhuna etega.
MAT 24:32 Abaatena nuku aheya poga elana. Sauga ebo ta kite lamwana i titin, inoke ta atena waiwai ana sauga iyaka i kelaubwa.
MAT 24:33 I ola al, sauga ebo nuku kite bugul gegewena bolo ya liwanagil nihi masal, nuku atena Gamagal Natuna wana sauga nem iyaka i kelaubwa hot.
MAT 24:34 Ya ba tunahot eliyamiu, heyan bolo ya nige nihi aaliga haba, inoke bugul gegewena bolo ya nihi masal.
MAT 24:35 Labulabum ge panayawi nihi mowasi, yaa nau no baaba nige ni momowasi.
MAT 24:36 Nige gamagal etega i aatena hauna lan o ebo hauna sauga. He bwagana aneloseyau labulabumwa, nige hi aatena, ge nau al Natuna nige ya aatena, Nam ya te i atena.
MAT 24:37 I ola valila Nowa wana sauga eliyana, he nasi ni ola al Gamagal Natuna wana nem ana sauga eliyana.
MAT 24:38 Sauga toto nigeya ga nub i haha, gamagalau hi aanan, hi loloimwim ge hi loloalalolon, hi olaola o ana siga Nowa i na i ulutuk waga gamwanaa.
MAT 24:39 Nige etega i nuwanuwatu hauna abwe ni gan, ana siga nub i ha, gegewel hi unun ge hi aliga. He nasi ni ola al to Gamagal Natuna wana nem eliyana.
MAT 24:40 Sauga o, bolau labui nihi tuwatuwalali eyowaa, etegana nihi ahe egonan, etegana ni mina.
MAT 24:41 Yowau labui nihi tuwalali witi enona nihi wowowol aliya kaiwena, etegana nihi ahe egonan, etegana ni mina.
MAT 24:42 Inoke nuku matahikagimiu, kaiwena nige ku aatena hauna lan ge wami Babala ni nem.
MAT 24:43 Nuku nuwahikan te: binimala ebo tonlimi ni atena hauna sauga bulina ge tokaoma ni nem, inoke ni silawa ge ni lopwali bahi tokaoma wana limi ni leleke ge ni tutuk.
MAT 24:44 Nuku lovivina-agimiu, kaiwena Gamagal Natuna wana nem atemiu ni payou, sauga toto nige nuku aatena te ni vin.
MAT 24:45 Nuku ola totuwalali henahenapona ge wana nuwatu i sapu, inoke wana babala i teli totuwalali gegewel ni matahikagil ge aliya ni pek aanan ana sauga hot elana.
MAT 24:46 Ebo wana babala ni sikalim ge ni kite tuwalali ya i awaawaginol, he nasi ni waisi eliyana.
MAT 24:47 Ya ba tunahot eliyamiu, wana babala ni teli wana bugul gegewena ni matahikagil.
MAT 24:48 Yaa ga i ola ebo totuwalali o ni sigasiga ge ni nuwatu atenaa ni ba, ‘No tonowak nasi nige etimwawa ni sisikalim,’
MAT 24:49 inoke ni telipuna wana pan totuwalali ni nibinibihil ge alonau toimwim nihi anan ge nihi imwim.
MAT 24:50 He wana babala abwe ni sikalim ge atena ni payou, kaiwena wana sikal ana lan ge ana sauga nige i aatena.
MAT 24:51 Totuwalali ya ni tagapanapanak-an, ge ni teli tosigasiga ge tokakakawi ali abalahi elana, ni kahikahin ge ninina ni alavekilal.”
MAT 25:1 Inoke Yeisu i baek elal i ba, “Sauga o Yehoba wana abalogugui ni ola hiwe. Galokau ali gewi elulutega wali odam hi ahe, hi tagil hi na hi matamatan tokawakawalolu melutauina ni sikalem yova wana limiya, inoke alona ge yova nihi ahel nihi en tukagil.
MAT 25:2 Ali toto nimala panuna sisigal ge ali toto nimala panuna henahenapol.
MAT 25:3 Bolo sisigal wali odam hi ahe, yaa odam ana wewel enuna al nige hi aahe.
MAT 25:4 Bolo henahenapol odam ana wewel enuna hi holek patuna elal inoke hi noahe ginebi ge wali odam.
MAT 25:5 Tau wana nem i esowal, yaka galokau gegewel mataliya i kenukenu nabi ge hi kenu.
MAT 25:6 Bulin nuwana gamagal etega i nem i yoga i ba, ‘Tokawakawalolu melutauina i nenem. Ku nok ku na ku kite.’
MAT 25:7 Yaka galokau gegewel hi lut ge wali odam hi abubun.
MAT 25:8 Bolo sisigal hi baek bolo henahenapol elal hi ba, ‘Wewel enuna ku pem, wama odam iyaka i bobolu.’
MAT 25:9 Analiya hi lahe hi ba, ‘Nigeya. Nige bosowaila komiu ge ama. Ku nok ku na ga sitowaa ge wami odam ana wewel enuna nuku pwamola.’
MAT 25:10 Yaa sauga hi nanawa wewel pwapwamola kaiwena, yaka tokawakawalolu melutauina i vin. Galokau bolo hi lovivina avaliya hi ulutuk alolon ana hagali elana, inoke nog hi kaus.
MAT 25:11 Mulaa abwe galokau sisigal hi nem ge hi ba, ‘Babala, babala, nog u pwela naha ulutuk.’
MAT 25:12 Yaa analiya i lahe i ba, ‘Ya ba tunahot eliyamiu, nige ya aatenamiu.’”
MAT 25:13 Inoke Yeisu i ba, “Nuku matahikagimiu, kaiwena nige ku aatena hauna lan o ebo hauna sauga wami Babala ni nem.”
MAT 25:14 Inoke Yeisu i baek elal i ba, “Sauga o Yehoba wana abalogugui ni ola hiwe. Tau etega nuwana ni egon ni na labi getoga, yaka wana totuwalali i yogaagil ge wana bugul gegewena i pek elal nihi matahikan.
MAT 25:15 Silba ana gewi tausan nimala panuna i pek totuwalali etegana elana, tausan eluwa i pek eluwana elana ge tausan maisena i pek etonina elana. I golugoluwa maisena ge maisena wana aatena ana bwata elana, inoke i pek i ola. I pek eliyalil inoke i egon i na labi getoga.
MAT 25:16 Tau toto silba ana gewi tausan nimala panuna i ahe, etimwawa i na i patuwalali inoke tausan nimala panuna al i pwawa.
MAT 25:17 Ge tau toto tausan eluwa i ahe, i na i ginol ola al inoke tausan eluwa al i pwawa.
MAT 25:18 Yaa tau toto tausan maisena i ahe i nok i na bilibili i ken ge wana tonowak wana mani i yamwi.
MAT 25:19 Sauga i yapu abwe wali tonowak i sikalim, inoke wana totuwalali i yogaagil, nuwana ni atena wana mani ga hi patuwalali ola.
MAT 25:20 Tau toto silba ana gewi tausan nimala panuna i ahe, i nem i pek wana tonowak elana, ginebi ge tausan nimala panuna al. Inoke i ba, ‘Babala, tausan nimala panuna valila u pem. U kite, tausan nimala panuna al ya pwawa.’
MAT 25:21 Wana tonowak i baek elana i ba, ‘Owa totuwalali waiwaisana ge henahenapona. U ginol bubun. Bugul bolo nige hi gegewi u matahikagil bubunil, inoke na telewa bugul nihi gewi nu matahikagil. U nem alou owa ta yaliyaya pamaisena.’
MAT 25:22 Tau toto tausan eluwa i ahe, i nem al ge i ba, ‘Babala, tausan eluwa valila u pem. U kite, tausan eluwa al ya pwawa.’
MAT 25:23 Wana tonowak i baek elana i ba, ‘Owa totuwalali waiwaisana ge henahenapona. U ginol bubun. Bugul bolo nige hi gegewi u matahikagil bubunil, inoke na telewa bugul nihi gewi nu matahikagil. U nem alou owa ta yaliyaya pamaisena.’
MAT 25:24 Tau toto tausan maisena i ahe, i nem elana ge i ba, ‘Babala, ya atena owa wam logugui i gasisi, kaiwena aanan toto nige u pepel, he u keken ge u papahe wam limiya. He gamagalau getogal hi tuwalali enona i mamasal, inoke owa u bubugulan.
MAT 25:25 Inoke ya lovakunagiwa, ya na bilibili ya ken ge wam mani ya yamwi. U kite, wam mani te ya pasikal elam e.’
MAT 25:26 Inoke wana tonowak i baek elana i ba, ‘Owa totuwalali nanakina ge totuwalali pweyapweyatana. U atena ya te aanan toto nige ya pepel ya keken ge ya papahe no limiya. Ge u atena gamagalau getogal hi tuwalali enona i mamasal, inoke nau ya bubugulan.
MAT 25:27 He binimala nu na no mani nu teli benki elana nihi patuwalali, inoke sauga na sikalim ge na ahe pasikal, ginebi ge ana etulan, toto hi patuwalali ana enona.
MAT 25:28 ‘Mani ku ahek elana ge ku pek tau toto wana mani ana bwata tausan elulutega elana.
MAT 25:29 Kaiwena henala i gan eliyana, abwe Yehoba ni pek pwabwaya al inoke ni malul. Yaa henala nige i gagan eliyana, bwagana toto kekeisi i minaa eliyana, Yehoba abwe ni ahe yoho.
MAT 25:30 Totuwalali nanakina ya nuku alitagil-an tola gogou elana, inoke ni kahikahin ge ninina ni alavekilal.’
MAT 25:31 Sauga Gamagal Natuna ni nem alonau aneloseyau gegewel ge iya ni tabwa kin, inoke ni misiyowa wana abamisiyo wawasana elana ge ni logugui.
MAT 25:32 Tomipanayawi gegewel nihi migogo matanaa inoke ni asel ni telel boda labui elana, ni ola sipi ana tomatahikan sipi ge goti i asel ge i teli pwamwaumwau-agil.
MAT 25:33 Sipi ni telel labena awonaa ge goti ni telel gegebanaa.
MAT 25:34 Yaka kin ni baek bolo hi minek labena awonaa elal ni ba, ‘Komiu bolo Nam i muloluagimiu, ku nem ku ulutuk abalogugui elana, toto Yehoba i lovivina-an kaiwemiu sauga panayawi i ginol.
MAT 25:35 Kaiwena ya galebu inoke aanan ku pem ya an, ya walem inoke wewel ku pem ya im, ya mibwabwali inoke ku yoga paheyau,
MAT 25:36 ya bokaboka inoke kaliko ku pem ya galoi, ya kasiyebwa inoke ku matahikagau, ya miminaa dela inoke ku nem ku kiteyau.’
MAT 25:37 Tosasapol anana nihi lahe nihi ba, ‘Babala, hauna sauga ha kitewa u galebu ge aanan ha pewa u an, o ebo u walem ge wewel ha pewa u im?
MAT 25:38 Hauna sauga ha kitewa u mibwabwali ge ha yoga pahewa, o ebo u bokaboka ge kaliko ha pewa u galoi?
MAT 25:39 Hauna sauga ha kitewa u kasiyebwa o ebo u miminaa dela ge ha nowa ha kitewa?’
MAT 25:40 Inoke analiya kin ni lahe ni ba, ‘Ya ba tunahot eliyamiu, hauna gun ebo ku ginola taliwau ya kekeisisi etega elana, he i ola ku ginola eliyau.’
MAT 25:41 Yaka ni baek bolo hi miminaa gegebanaa elal ni ba, ‘Komiu bolo ami lahi Yehoba iyaka i baunan, ku egonik ku na ginaha mihomihotina elana, toto Yehoba i lovivina-an Seitani alonau ge wana aneloseyau kaiweliya.
MAT 25:42 Kaiwena ya galebu nige aanan ku pepem, ya walem nige wewel ku pepem,
MAT 25:43 ya mibwabwali nige ku yoyoga paheyau, ya bokaboka nige kaliko ku pepem, ya kasiyebwa ge ya miminaa dela nige ku mamatahikagau.’
MAT 25:44 Heliya al anana nihi lahe nihi ba, ‘Babala, hauna sauga ha kitewa u galebu o ebo u walem, u mibwabwali o ebo u bokaboka, u kasiyebwa o ebo u miminaa dela, ge nige ha lalabewa?’
MAT 25:45 Analiya ni lahe ni ba, ‘Ya ba tunahot eliyamiu, hauna gun ebo nige ku giginola bolo ya kekeisisi etega elana, he i ola nige ku giginola eliyau.’
MAT 25:46 Inoke nihi na lahi mihomihotina elana, yaa tosasapol nihi na yawal mihomihotina elana.”
MAT 26:1 Sauga Yeisu baaba ya gegewena i baunan haba, inoke i baek wana tohago elal i ba,
MAT 26:2 “Ku atena ya te lan labui ya i mina abwe Nopalegi Hagalena ana sauga, inoke Gamagal Natuna nihi lib ge nihi talamwan nihi lokolosan.”
MAT 26:3 Sauga o topowon bwabwatal ge Yudiya wali tohouwa hi nogogo topowon bwabwatal wali tohouwa, alana Kaiyapa wana limiya,
MAT 26:4 inoke hi nuwatu loyaloya ga nihi ola ge Yeisu nihi lib sume ge nihi lopaaliga.
MAT 26:5 Hi ba, “Bahi ta giginola hagali ana sauga elana, eba abwe boda ta pahugal ge nihi lohaveyan.”
MAT 26:6 Yeisu iyoho Bedani Saimon tolepelo wana limiya,
MAT 26:7 inoke yova etega i nem elana patuna ana awa waiwaisana i noahe, gamwanaa, enonu bwalena waiwaisana ge molana bwabwatana. Inoke sauga Yeisu i misiyo ge i anan, enonu i holek Yeisu kokowanaa.
MAT 26:8 Tohago hi kite inoke ateliya i elolol ge hi ba, “Hauna kaiwena enonu ya i apapanak-an bwabwage?
MAT 26:9 Binimala ta palian yaka mani bwabwatana ta ahe ge ta pek togulagula elal.”
MAT 26:10 Yeisu wali baaba i atena inoke i baek elal i ba, “Hauna kaiwena ge yova ya ku anagebigebi-an? Ginol waiwaisana hot te i ginol eliyau e.
MAT 26:11 Togulagula alomiyau ya sauga gegewena, yaa nau nige sauga gegewena alomiu i oola.
MAT 26:12 Sauga kekeisi abwe na aliga. Yova ya enonu bwalena waiwaisana i holek tuwawa, inoke i ola tuwau iyaka i abubun haba o teliteli kaiwena.
MAT 26:13 Ya ba tunahot eliyamiu, panayawi mamanana elana, hauna labi elana ebo wasa waiwaisana ya nihi papaatena-an, bugul toto yova ya i ginol nihi liwanan, iya ana abanuwahikan.”
MAT 26:14 Inoke tohago ali toto elulutega eluwa etegana alana Yudasa Isikaliyota, i nok i na topowon bwabwatal elal
MAT 26:15 ge i ba, “Hauna gun nuku pem ebo Yeisu na wasaan eliyamiu ge nuku lib?” Inoke mani silba ana gewi teti hi vasili ge abwe nihi pek elana.
MAT 26:16 Sauga o Yudasa i telipuna Yeisu wana nawanawa i gagayawa-an, kamwasa i loya ge Yeisu ni teli nimaliyaa ge nihi lib.
MAT 26:17 Pwalawa toto Nige alona Yis Hi Vivikuhiya Hagalena ana lan telipuna elana, tohago hi nem Yeisu elana ge hi neli hi ba, “Hauna labena elana nuwam aanan naha lovivina-an kaiwem, inoke ta anan ni ola Nopalegi Hagalena ana logugui?”
MAT 26:18 Yaka analiya i lahe i ba, “Nuku nok nuku na Yelusalema, tau etega elana, ge nuku baek elana nuku ba, ‘Topankite i ba: No sauga iyaka i kelaubwa. Alowau no tohago Nopalegi Hagalena enona naha ginola wam limiya.’”
MAT 26:19 Inoke tohago hi ginol i ola Yeisu wana baaba elal ge aanan hi lovivina-an Nopalegi Hagalena kaiwena.
MAT 26:20 Sauga bulin i gan, Yeisu alonau wana tohago ali toto elulutega eluwa hi misiyo hi anan.
MAT 26:21 Hi aanan ee, yaka i baek elal i ba, “Ya ba tunahot eliyamiu, gamwamiwa etega nasi abwe ni wasaagau.”
MAT 26:22 Ateliya i lomwan nabi inoke maisena ge maisena i nelnel Yeisu elana i ba, “Babala, nau nige i oola age?”
MAT 26:23 Yeisu analiya i lahe i ba, “Gamagal etega iya alou nimama i lau mwaha maisena gamwanaa, nasi abwe ni wasaagau.
MAT 26:24 Gamagal Natuna nau na aliga ni ola Buki Bwabwalena ana baaba, yaa gamagal toto ni wasaagau nuwau i nakan, kaiwena bwaliga ana lahi ni bwaya. Binimala valila tau o bahi hinana ni aab, inoke lahi bwabwatana nige ni pwapwawa.”
MAT 26:25 Inoke Yudasa, toto abwe Yeisu ni wasaan, i ba, “Topankite, nau nige i oola age?” Yaka Yeisu i baek elana i ba, “Nigeya, he owa.”
MAT 26:26 Sauga hi aanan, Yeisu beleid i ahe, i ba mulolu Yehoba elana yaka i pigebagebal-an i pek wana tohago elal ge i ba, “Ku ahe ku an. Toto ya iya tuwau.”
MAT 26:27 Inoke oine ana kom i ahe, i ba mulolu Yehoba elana inoke i pek elal ge i ba, “Gegewemiu nuku im.
MAT 26:28 Toto ya saliyau, iya bateli vavaluna i patunahot. Saliyau ni lau inoke gamagalau nihi gewi wali gegi Yehoba ni yakil yoho.
MAT 26:29 Na baewa eliyamiu, oine toto ya nige al na iim, ana siga alowau komiu abwe oine vavaluna ta im Nam wana abalogugui elana.”
MAT 26:30 Yaka wona etega hi wonaan ge hi tagil hi na Oya Olibe.
MAT 26:31 Yeisu i baek wana tohago elal i ba, “Bulin ebe nasi abwe gegewemiu nuku lou luwagau, kaiwena Buki Bwabwalena i ba, ‘Sipi ali tomatahikan na lol inoke sipi nihi tatawaliwali tomaha ge tomaha nihi nonoek.’
MAT 26:32 Yaa no lut al enaa, na houwa na na Galili, yaka mulaa abwe nuku nem.”
MAT 26:33 Inoke Pita Yeisu anana i lahe i ba, “Bwagana ebo alowau gegewel nihi lou, yaa nau nige na lolou luwagiwa.”
MAT 26:34 Yeisu i baek Pita elana i ba, “Ya ba tunahot eliyam, bulin ebe kamkam melutauina nigeya ga ni kakahin, inoke nu alahagau paeton.”
MAT 26:35 Yaa Pita i baek elana i ba, “Nige na aalahagiwa, bwagana ebo alou owa ta yaomal.” Yaka tohago gegewel hi baaba hi ola al Pita wana baaba.
MAT 26:36 Yeisu alonau ge wana tohago hi nok hi na labi toto alana Getesemani, inoke i baek elal i ba, “Ku minaa te, na na ga na awanun huwo.”
MAT 26:37 Pita ge Sebedi natunau labui i ahel alonau hi nok, inoke sauga o atena i lomwan nabi.
MAT 26:38 Yaka i baek elal i ba, “Ateu i lomwan nabi, lomwan o kelaubwa ni paaligau. Ku miminaa te ge alowau komiu ta silawa.”
MAT 26:39 I peliluwagil nige ana bwaga i gagan, inoke i talpo bilibiliya ge i awanun i ba, “Nam, ebo bosowaina, inoke lomwan ana kom ya bahi ni nenem eliyau. Yaa bahi nau no nuwatu, owa ya wam nuwatu.”
MAT 26:40 Inoke i sikal tohago eton elal ge i kitel hi kenukenu. I baek Pita elana i ba, “Ga i ola ge nige bosowaimiu auwa maisena ya alowau komiu ta silawa?
MAT 26:41 Nuku silawa ge nuku awanun, inoke bahi lawakik kaiwena ge nuku sosogu. Yayaluwamiu nuwana waisi ni ginol, yaa tuwamiu i pweyata.”
MAT 26:42 I nok palabuina al i na i awanun i ba, “Nam, ebo wam nuwatu i ola lomwan ana kom ya na im haba ge nige bosowaina nu ahe yoho, inoke ni ola ya wam nuwatu.”
MAT 26:43 Sauga i sikal, i kitel al hi kenukenu, kaiwena mataliya i aliga nabi.
MAT 26:44 Inoke i tataluwagil, i nok al i na i awanun paetonina, wana baaba maisena ya.
MAT 26:45 Yaka i sikal al tohago elal ge i ba, “Age komiu iyahe ya ku kenukenu? Ku kite, sauga iyaka i vin ge Gamagal Natuna nihi talamwan gamagalau nanakil nimaliyaa.
MAT 26:46 Ku lut ta noewa elal. Tau toto i tatalamwagau, sauga ya iyaka i vin!”
MAT 26:47 Sauga Yeisu iyoho ya i baaba inoke Yudasa i vin, iya Yeisu wana tohago bolo elulutega eluwa avaliya etega. Alonau ge boda bwabwatana, bolo topowon bwabwatal ge Yudiya wali tohouwa hi patunal. He elohaveyan kilepana ge ebwakil toguina hi noahe.
MAT 26:48 Yeisu ana towasa etotohi etega iyaka i baunanik haba boda elal i ba, “Tau toto na nalo heiya te nuku lib ge nuku yowan.”
MAT 26:49 Inoke sauga Yudasa i vin i nopasapu i na Yeisu elana i ba “Ateu owa topankite,” yaka i nalo.
MAT 26:50 Yeisu i baek elana i ba, “Heliyam, bugul toto kaiwena ge u nem, u ginol.” Inoke gamagalau hi noha Yeisu elana ge hi lib.
MAT 26:51 Bolo avaliya Yeisu, etegana wana elohaveyan kilepana i momol tagilanem abanaa, inoke topowon bwabwatal wali tohouwa wana totuwalali etega tanana i goyoho.
MAT 26:52 Yeisu i baek elana i ba, “Wam elohaveyan kilepana u teli pasikal abanaa, kaiwena henala ebo kilepa elana ni lohaveyan, kilepa elana al nihi loliya.
MAT 26:53 Age nige ku aatena bosowaiu na yoga Nam elana labe kaiwena, inoke sauga o aneloseyau ali boda bwabwatana ni patunal nihi nem nihi lohaveyan kaiweu?
MAT 26:54 Yaa ebo na ginol ola, nige bosowaina Buki Bwabwalena ana baaba ni tabwa tunahot, toto i ba tage ni masal ni ola te sauga e.”
MAT 26:55 Sauga o Yeisu i baek boda elal i ba, “Age nau toawatautau ge topihigelgel inoke haveyan kilepana ge ebwakil toguina ku noahe ge ku nem tage nuku libau! Lan gegewena ya miminaa Limi Bwabwalena elana ya panpankiti inoke nige ku lilibau.
MAT 26:56 Bugul gegewena toto ya i masal inoke Buki Bwabwalena toto palopitau hi lelelian ni tabwa tunahot.” Inoke sauga o wana tohago gegewel hi lou luwai.
MAT 26:57 Bolo Yeisu hi lib hi pwatanik Kaiyapa, topowon bwabwatal wali tohouwa, wana limiya, Logugui ana topankite ge Yudiya wali tohouwa hi nogogowa to.
MAT 26:58 Pita Yeisu i noulil ana bwaga i gan ana siga hi vin topowon bwabwatal wali tohouwa wana bakubakuwa. Pita i tuk bakubaku gamwanaa inoke alonau ge totuwalali hi misiyo, nuwana ni kite hauna nihi ginol Yeisu elana.
MAT 26:59 Topowon bwabwatal avaliyau ge Yudiya wali tologugui gegewel, Yeisu ana woliwoli kakawi hi loyaan ge bosowaina nihi ba ni aliga.
MAT 26:60 Yaa nige etegana hi pwapwawa, bwagana gamagalau hi gewi hi nem ge wali ba kakakawi hi baunan. Yaka mulaa abwe gamagalau labui hi nem
MAT 26:61 ge hi ba, “Tau ya i ba, ‘Nau bosowaiu Yehoba wana Limi Bwabwalena na pasamwalekaleka inoke lan eton gamwanaa na tal al.’”
MAT 26:62 Yaka topowon bwabwatal wali tohouwa i lut ge i baek Yeisu elana i ba, “Ga i ola ge nige analiya u lalahe? Baaba toto hi baunan kaiwem, ana sapu ga i ola?”
MAT 26:63 Yaa Yeisu i mikekei. Inoke topowon bwabwatal wali tohouwa i baek elana i ba, “Yabowaine yawalina gaganina alana elana nu baaba tunahot, ge wama wasa nu pem ebo owa Mesaiya Yehoba Natuna, o nigeya.”
MAT 26:64 Anana Yeisu i lahe i ba, “I ola te wam baaba ei. He na baewa eliyamiu, bwaliga abwe nau Gamagal Natuna nuku kiteyau na misiyowa Yehoba Togasisi labena awonaa ge na neem yaluyalu pwatanaa.”
MAT 26:65 Yaka topowon bwabwatal wali tohouwa i huga, inoke totona ana kaliko i kukuleli ge i ba, “Tau ya totona i ba heyan ge Yehoba alana i teli lowan. He besena to. Nige al ta loloya tage gamagalau nihi nem ge nihi baaba tau ya kaiwena. Iyaka ku hago i ba likalika.
MAT 26:66 Ga ku nuwatu ola?” Anana hi lahe hi ba, “I bosowaina hot ni aliga.”
MAT 26:67 Inoke maninina hi kuluve ge nimaliya elana hi nibinibihan. Enuna hi taganepanepal-an
MAT 26:68 ge hi ba, “Age owa Mesaiya? He u baem eliyama henala ge i nibihiwa.”
MAT 26:69 Pita i misiyowa bakubakuwa, inoke topowon bwabwatal wali tohouwa wana totuwalali galokau avaliya etega i nem elana ge i ba, “He owa al ge Yeisu gagama Galili alona etega.”
MAT 26:70 Gamagalau gegewel mataliyaa inoke i alaha i ba, “Nige ya aatena te hauna gun u babaunan ei.”
MAT 26:71 Yaka i na i tagil abauluulutuk elana, inoke galok etega al Pita i kite ge i baek gamagalau bolo hi minamina o elal i ba, “Tau ya iya Yeisu gagama Nasaleta alona etega.”
MAT 26:72 Inoke Pita i alaha palabuina, i papasila ge i ba, “Tau o nige ya aatena.”
MAT 26:73 Sauga nige i yayapu, yaka gamagalau bolo hi taltalmilil o hi nem Pita elana hi ba, “Tunahot owa Yeisu wana boda avaliya etega, kaiwena anam ana gun i pamasaliwa owa gagama Galili.”
MAT 26:74 Inoke Pita i papasila i ba, “Ya baaba tunahot, tau o nige ya aatena. Binimala nige na babaa tunahot, Yehoba ni laheyau.” Sauga o kamkam melutauina i kahin,
MAT 26:75 inoke Pita Yeisu wana baaba i nuwatuan toto i ba: “Kamkam melutauina nige ga ni kakahin inoke nu alahagau paeton.” Yaka i na i tagil tola ge i kahin nabi.
MAT 27:1 Mweluluga kekeisi topowon bwabwatal gegewel avaliyau ge Yudiya wali tohouwa Yeisu ana logugui hi ginol ge nihi lopaaliga.
MAT 27:2 Inoke hi yowan ge hi en hi na hi teli Pilato, Loma wali gavana nimanaa.
MAT 27:3 Yudasa, Yeisu ana towasa, sauga i kite Yudiya hi ba Yeisu ni aliga, i nuwaleyan inoke mani silba ana gewi teti i pasikal topowon bwabwatal ge tohouwa elal.
MAT 27:4 I ba, “Ya gegi hot, kaiwena Yeisu nige wana nak i gagan inoke ya wasaan eliyamiu ge abwe nuku lopaaliga.” Hi baek elana hi ba, “Wama hauna ei! Totom am pulowan tei.”
MAT 27:5 Inoke Yudasa mani i yoho teli Limi Bwabwalena gamwanaa ge i egon i na i gadisowa.
MAT 27:6 Topowon bwabwatal mani hi ahe ge hi ba, “Mani toto ya i saliya, inoke Logugui nige i tatalam ta ahe ge ta teli Limi Bwabwalena ana mani ana pwahin elana.”
MAT 27:7 Yaka mani o ana logugui hi ginol ge hi ahe bilibili etega hi pwamolaa tomibwabwali ali salai. Hi pwamolaa gamagal etega elana iya ulun ana toabab.
MAT 27:8 Heiya te kaiwena ana siga lan ebe bilibili o alana hi tun Panasasaliya.
MAT 27:9 Yaka palopita Yelemaiya wana baaba i tabwa tunahot toto i ba, “Mani toto Isileli gamagaliliyau hi talamwan ge tau o nihi pwamolaya, ana bwaya silba ana gewi teti, hi ahe
MAT 27:10 ge ulun ana toabab wana bilibili hi pwamolaya, i ola Yehoba wana baaba eliyau.”
MAT 27:11 Yeisu i talmilil Pilato matanaa, iya Loma wali gavana, inoke i neli i ba, “Owa Yudiya wali kin?” Yeisu i ba, “He i ola te wam baaba ei.”
MAT 27:12 Topowon bwabwatal ge Yudiya wali tohouwa Yeisu hi wole, yaa bwagana nige wana nak i gagan, nige etega analiya i lalahe.
MAT 27:13 Inoke Pilato i baek elana i ba, “Tab u hago bugul ehila kaiwena ge hi wolewa?”
MAT 27:14 Yaa Yeisu nige kekeisi etega analiya i lalahe, inoke Pilato nuwana i ahe.
MAT 27:15 Baliman maisena ge maisena, Nopalegi Hagalena ana sauga elana, toulutuk dela toto ebo Yudiya nihi hile, Pilato ni sokal ge ni tagil.
MAT 27:16 He sauga o elana tau etega i miminaa dela, alana Balabas, iya wana pagan nanakina kaiwena inoke wasana i bwaya.
MAT 27:17 Inoke sauga boda hi nogogo, Pilato i nelil i ba, “Henala nuwamiu na sokal kaiwemiu, Balabas o ebo Yeisu toto hi ba Mesaiya?”
MAT 27:18 I ba ola o, kaiwena i atena bubun Yeisu hi lamwa pulowanan te hi ahe ge hi teli nimanaa.
MAT 27:19 Pilato iyoho abakot elana inoke lagona baaba i patuna eliyana i ba, “Tau ei nige wana gegi, bahi bugul etega nu giginol elana. Bulin ya kenonou iya kaiwena ge ya lovakun nabi.”
MAT 27:20 Yaa topowon bwabwatal ge Yudiya wali tohouwa boda ali pel hi teli ge nihi ba Pilato Balabas ni sokal ge Yeisu nihi lopaaliga.
MAT 27:21 Yaka Pilato gamagalau i nelil i ba, “Ali toto eluwa ya, henala nuwamiu na sokal?” Hi ba, “Balabas.”
MAT 27:22 Inoke i nelil al i ba, “Hauna gun na ginol Yeisu toto hi ba Mesaiya kaiwena?” Gegewel hi ba, “U lokolosan!”
MAT 27:23 Yaka Pilato i nelil i ba, “Hauna kaiwena ge na lokolosan? Hauna nak i ginol?” Abwe hi yoga balbalgig hot hi ba, “U lokolosan!”
MAT 27:24 Pilato i atena nige al bosowaina kamwasa etega ni ginol, ge boda kelaubwa haveyan nihi ginol. Inoke wewel i ahe nimana i ul yoho boda mataliyaa ge i ba, “Tau ya wana yaomal bahi ana woliwoli etega ni nenem eliyau. Ana logugui i minewa eliyamiu.”
MAT 27:25 Gamagalau gegewel hi ba, “Wana yaomal ana woliwoli ni nem ama eliyama ge natumeyau elal.”
MAT 27:26 Inoke Balabas i sokal kaiweliya, ge i ba tolohaveyan hihiu eloelolina hi ahe Yeisu hi nibinibihan, yaka i teli tolohaveyan nimaliyaa nihi lokolosan.
MAT 27:27 Pilato wana tolohaveyan Yeisu hi en pwatanik logugui ana limi bwabwatana gamwanaa, inoke hi ba tolohaveyan bwalibwaligel hi nogogo ge Yeisu hi mipainan.
MAT 27:28 Ana kaliko hi leke yoho inoke kaliko yayapona matana pepol i ola kin ali kaliko, hi ahe ge hi pagaloi.
MAT 27:29 Pepesala hi ahe hi ginol ana hanahana ge hi teli kokowanaa. Suki etega hi ahe hi teli nimana awonaa i ola kin wali pagan, inoke hi loepwakoku matanaa ge hi talatalawasi-an hi ba, “Atema owa, Yudiya wali kin!”
MAT 27:30 Tuwana hi lokukuluvi-an ge suki hi ahe kokowana hi lololi.
MAT 27:31 Sauga hi talatalawasi-an i mowasi, inoke kaliko yayapona hi leke yoho ge totona ana kaliko hi pagaloi. Inoke hi en tagilan ge nihi na nihi lokolosan.
MAT 27:32 Sauga Yeisu hi en hi nanawa lokolos kaiwena, tau etega hi pwawa gagama Sailini, alana Saimon, inoke hi palawakik ge Yeisu ana kolos ni kalivai.
MAT 27:33 Hi vin panuwa etega alana Goligota. (Goligota ana sapu heiya “Pana Babaloma.”)
MAT 27:34 Inoke oine alona ge valam etega amnana hohogana hi vikuhiya ge hi pek elana, yaa sauga i im bose, i towani nige nuwana ni im.
MAT 27:35 Sauga hi lokolosan i mowasi, inoke tolohaveyan ana kaliko hi wali, yaka pat hi ahe galavenu etega hi galavenu-an, inoke eliyana kaliko ana pwahin tomaha tomaha hi guyauan elal.
MAT 27:36 Inoke hi misiyowa to ge hi matahikan.
MAT 27:37 Ana woliwoli hi lele inoke hi tagahikana kokowana pwatanaa, i ba, “Yeisu, Yudiya wali Kin.”
MAT 27:38 Tokaoma labui alonau hi lokolosil. Etegana ana kolos hi pamilila labena awonaa ge etegana labena gegebanaa.
MAT 27:39 Gamagalau bolo hi nonopapalegi-an mataliya i nok hi kite, yaka kaunuliya hi loniknikan ge hi lamwa tunatuna-an
MAT 27:40 hi ba, “Valila u ba tage Limi Bwabwalena nu pasamwalekaleka ge lan eton gamwanaa nu tal al. He sauga ya totom u pwamwaliwa. Ebo owa Yehoba natuna, kolos u loluwan.”
MAT 27:41 Topowon bwabwatal, avaliyau Logugui ana topankite ge Yudiya wali tohouwa, hi lamwa tunatuna-an i ola al to.
MAT 27:42 Hi ba, “Gamagalau getogal i pwamwalil, yaa nige bosowaina totona ni pwamwal. Tage iya Isileli wali kin! Totona kolos ni loluwan inoke naha abulilek-an.
MAT 27:43 Yehoba ana mel i teli. Ta kite ga sauga ya tab Yehoba nuwana ni pwamwal, kaiwena i ba, ‘Nau Yehoba Natuna.’”
MAT 27:44 Ge tokaoma bolo alonau hi lokolosil, heliya Yeisu hi sinalian al i ola to.
MAT 27:45 Alalati bwagatau, panuwa gegewena i gogou ana siga tili kilok.
MAT 27:46 Tili kilok ana labi elana, Yeisu analiya elana i yoga nabiyan i ba, “Eloi, eloi, lama sabakitani?” Baaba o ana sapu heiya, “No Yabowaine, no Yabowaine, hauna kaiwena ge u miluwagau?”
MAT 27:47 Gamagalau enuna bolo hi taltalmilila o, anana hi hago yaka hi ba, “Ilaitiya i yogaan to.”
MAT 27:48 Sauga o gamagal etega i patalelu i na balou i ahe, i pahun oine manumanunina elana ge i vinum, inoke i teliek suki matanaa ge i paelu heyan Yeisu i im.
MAT 27:49 Yaka alonau hi ba, “Ta matamatan ga ta kite tab Ilaitiya ni nem ge ni pwamwal.”
MAT 27:50 Yeisu i yoga nabiyan al, inoke yawalina i talamwan i mowasi.
MAT 27:51 Kaliko mamanana toto hi pakuki ge Limi Bwabwalena gamwana hi baba tomwaya, sauga o i maleli telipunek natiya i na i lau paiya. Mwaniknik i masal inoke bilibili i lamwalamwaniu ge pat hi mamagebal.
MAT 27:52 Salai i mwapwela inoke Yehoba wana gamagalau bolo hi aliga houwa, hi gewi hi lutan.
MAT 27:53 Ali salai hi lut luwan, ge Yeisu wana lut al enaa hi na hi ulutuk Yelusalema ge gamagalau hi gewi eliyalil hi masala.
MAT 27:54 Tolohaveyan bolo hi miminaa o avaliya wali tohouwa Yeisu hi matahikan, mwaniknik amnana hi anbose ge bugul gegewena toto i gan hi kite, inoke hi lovakun nabi ge hi ba, “Tunahot iya Yehoba Natuna!”
MAT 27:55 Yowau hi gewi hi talmililek laha ge mataliya i nok Yeisu hi gayawaan. Yowau bolo ya valila Yeisu hi toulil, avaliya hi neem Galili ge hi matahikan.
MAT 27:56 Gamwaliyaa, Meli Magidala yovana, valihina Meli toto Yemesa ge Yosepa hinaliya, ge etega al Sebedi natunau hinaliya.
MAT 27:57 Sauga panuwa i kokoyavi, towasawasa etega gagama Alimadiya, alana Yosepa, i nem, iya al Yeisu wana tohago etega.
MAT 27:58 I nok i na Pilato elana ge i awanun Yeisu tuwana ni ahe, inoke Pilato i ba nihi pek elana.
MAT 27:59 Yosepa Yeisu tuwana i ahe, kaliko vavaluna elana i osiya,
MAT 27:60 ge i na i teli totona wana salai vavaluna gamwanaa, toto abwe i ken tukan pat elana. Inoke pat bwabwatana etega i pakul pwatanik ge salai awana i paankaus, yaka i eguluwai.
MAT 27:61 He Meli, Magidala yovana, alona ge valihina hi misiyowa to, awoliya i nok salaiya.
MAT 27:62 Sabwata ana lan lovivina i mowasi, lan i gan al, inoke topowon bwabwatal ge Palisi hi nok Pilato elana.
MAT 27:63 Yaka hi baek elana hi ba, “Tonowak, ha nuwahikan tokakawi toto o, sauga nigeya ga i yayaomal i ba, ‘Lan eton ni mowasi inoke abwe na lut al.’
MAT 27:64 Inoke nu ba tolohaveyan nihi na salai nihi matahikan ana siga lan etonina ni mowasi. Ebo nige ta giginol ola o, tab wana tohago nihi nok nihi na tuwana nihi ahe ge nihi baek gamagalau elal nihi ba, ‘Iyaka i lut al.’ Inoke lokakawi toto ya nasi ni bwata hot, nige ni oola toto houhouwena.”
MAT 27:65 Pilato i baek topowon bwabwatal ge Palisi elal i ba, “I waisi, no tolohaveyan enuna nuku ahel nuku na nuku telel salai nihi matahikan. Nuku nok, ge bugul gegewena nuku ginol toto bosowaimiu nuku ginol ge salai ana matahikan ni waisi.”
MAT 27:66 Inoke hi na hihiu etega hi papi hikan salai bebena elana ge pat elana wali abaeuna, yaka tolohaveyan hi telel salai hi matahikan.
MAT 28:1 Lan Sabwata i mowasi, yaka wik ana lan houwan elana mweluluga kekeisi hot, Meli Magidala yovana alona ge valihina hi na hi kenan salaiya.
MAT 28:2 Mwaniknik bwabwatana i masal. Yehoba wana anelose etega i loem labulabumwa i na salaiya, pat i pakul yoho ge i misiyowa pwatanaa.
MAT 28:3 Maninina i namanamal i ola pinamal ge ana kaliko i yanayana i ola apwapwali.
MAT 28:4 Tolohaveyan bolo salai hi matamatahikan hi lovakun nabi ge hi ginu, inoke hi sogu bilibiliya, nige hi lamwalamwaniu, hi ola toaliga.
MAT 28:5 Anelose i baek yowau elal i ba, “Bahi lovakun! Ya atena Yeisu toto hi lokolosan ku loyaan.
MAT 28:6 He nige i gagan te, iyaka i lut, i ola wana baaba. Ku nem abana ku kite, toto i kenukenuwa.
MAT 28:7 Yaka etimwawa ku nok ku na wana tohago wali wasa nuku pek nuku ba, ‘Iyaka i lutem yaomala ge ni houwa awomiwa ni na Galili. Abwe nuku kiteya to.’ He wami wasa iyaka ya pewa te.”
MAT 28:8 Inoke yowau etimwawa salai hi tataluwai, hi lovakun, yaa yaliyaya ateliya i kalaopopwi, inoke hi patalelu hi na wana tohago wali wasa nihi pek.
MAT 28:9 Hi nanawa kamwasaa yaka Yeisu i pwawal ge i ba, “Atewau komiu.” Hi nem hi loepwakoku, aena hi pihikan ge hi kululu elana.
MAT 28:10 Inoke Yeisu i baek elal i ba, “Bahi lovakun! Ku na taliwau wali wasa ku pek nihi na Galili, abwe nihi kiteyauek to.”
MAT 28:11 Yowau hi nanawa kamwasaa, inoke tolohaveyan enuna bolo salai ana tomatahikan hi sikal hi na Yelusalema, ge bugul gegewena toto i masal hi wasaan topowon bwabwatal elal.
MAT 28:12 Inoke topowon bwabwatal avaliyau ge Yudiya wali tohouwa hi nogogo ge wali logugui etega hi ginol, inoke mani bwabwatana hi pek tolohaveyan elal.
MAT 28:13 Yaka hi baek elal hi ba, “Nuku ba gamagalau elal, ‘Ha kenu mati bulina te wana tohago hi nem tuwana hi ahe.’
MAT 28:14 Ebo wasa ya Pilato ni hago, ama abwe naha ba pasapu eliyana inoke nige nak etega nuku pwapwawa.”
MAT 28:15 Inoke tolohaveyan mani hi ahe ge hi ginol i ola topowon bwabwatal wali baaba elal. He gamagalau Yudiya wasa hi palelu ana siga lan ebe, tage Yeisu wana tohago hi na tuwana hi ahe.
MAT 28:16 Tohago ali toto elulutega maisena hi na Galili, oya toto valila Yeisu i baunan eliyalil.
MAT 28:17 Sauga hi kite, hi kululu elana, yaa enuna hi nuwa lalabui.
MAT 28:18 Yeisu i pelinok eliyalil inoke i ba, “Logugui ge gasisi gegewena labulabumwa ge panayawiya, iyaka Nam i pem elau.
MAT 28:19 He ku na gamagalau labi gegewena elal inoke nuku patohago-agil: nuku pababitaiso-agil Tamala alana elana, Natuna ge, Yayaluwa Bwabwalena ge,
MAT 28:20 i ola al logugui gegewena toto ya baunan eliyamiu nuku pankitel ge nihi toulil. Tunahot nau alomiu sauga gegewena ana siga panayawi ana abapwamowasiya.”
MAR 1:1 Yeisu Keliso Yehoba Natuna, wasana waiwaisana ana abatelipuna i ola to
MAR 1:2 palopita Aiseya i lelelian, Yehoba i ba: No elopapatuna na patuna houwa awomwa, iya wam kamwasa ni lovivina-an kaiwem.
MAR 1:3 Gamagal etega to i yogayoga uleya labi kekevana elana, i ba, “Babala wana kamwasa ku lovivina-an wana kela ku pasapu.”
MAR 1:4 Inoke Diyon i nem uleya gamagalau i papababitaisol ge i papaatena i ba, “Wami pagan nanakina ana en nuku pek ge nuku babitaiso, inoke Yehoba wami gegi ni nuwayoho.”
MAR 1:5 Gamagalau hi nem elana, hi neem Yudiya labena gegewena ge Yelusalema. Wali gegi hi wasaan inoke i pababitaisol wewel Yolidani elana.
MAR 1:6 Diyon ana kaliko heiya kaliko toto kamel pupunona elana hi ginoliya, ge henuwanina ana wasikewa bulumakau kunisina elana hi ginoliya. Aana heiya te sagagai ge luvi toto uleya.
MAR 1:7 I papaatena i ba ola hiwe, “Toto i nenem ewa, iya alana i bwaya, nau alau nige i bwabwaya. Nau nige no waisi i gagan tage bosowaiu na lokululu ge aena ana os ana hihiu na leke.
MAR 1:8 Nau ya pababitaisomiu wewel elana, yaa iya abwe ni pababitaisomiu Yayaluwa Bwabwalena elana.”
MAR 1:9 Sauga o elana Yeisu i neem Nasaleta, labi Galili, inoke Diyon Yeisu i pababitaiso wewel Yolidani elana.
MAR 1:10 Yeisu i gaihem wewela, inoke sauga o i kite labulabum i mwapwela ge Yayaluwa Bwabwalena i kite i ola bunibuni i laulau elana.
MAR 1:11 Yaka anan etega i loem labulabumwa i ba, “Owa natu nunuwanina hot; ya yaliyaya nabiyan kaiwem.”
MAR 1:12 Sauga o elana Yayaluwa Bwabwalena Yeisu i patuna i na uleya.
MAR 1:13 Lan poti i miminaa uleya alonau ge bwasumu bekikil, inoke Seitani Yeisu i papalawakik. Abwe aneloseyau hi nem ge Yeisu ana labe hi pek.
MAR 1:14 Kin Helodi Diyon i teli dela, enaa inoke Yeisu i na Galili ge Yehoba wasana waiwaisana i papaatena-an,
MAR 1:15 i ba, “Sauga iyaka i vin, Yehoba wana abalogugui ana sauga iyaka i kelaubwa. Wami gegi ana en nuku pek ge wasa waiwaisana nuku abulilek-an.”
MAR 1:16 Yeisu i nawanawa Hoga Galili bebenaa, inoke tologi labui i kitel, Saimon alona ge talina Andulu, wali vineya hi ahe ge hi logilogi hogaa.
MAR 1:17 Yeisu i baek elal i ba, “Ku nem ku toulilau, inoke na paatenamiu komiu nuku tabwa gamagalau ali tologi.”
MAR 1:18 Etimwawa wali vineya hi eguluwan ge Yeisu hi toulil.
MAR 1:19 I nawanawa kekeisi al, inoke Yemesa, Sebedi natuna, alona ge talina Diyon i kitel wagaa, wali vineya hi lovilovivina.
MAR 1:20 Nige i matamatan inoke i yogaagil, yaka tamaliya Sebedi alonau ge wana totuwalali hi eguluwagiliya wagaa ge Yeisu hi toulil.
MAR 1:21 Hi na Kapeniyama, inoke lan Sabwata elana Yeisu i na limi tapwalolowa ge i panpankiti.
MAR 1:22 Gamagalau nuwaliya hi ahe wana panpankiti kaiwena. Nige i panpankiti i oola Logugui ana topankite, i ba bubun ya alona ge wana gasisi.
MAR 1:23 Sauga o elana tau etega iyoho to yayaluwa bibikena i holaviya elana. Inoke yayaluwa bibikena tau i pabaaba, ge i yoga i ba,
MAR 1:24 “Yeisu gagama Nasaleta, ga i ola ge u nem eliyama? Age nuwam nu apapanak-agima? Ya atenawa ya, owa Yehoba wana Gamagal Bwabwalena!”
MAR 1:25 Yeisu i ba lalaan i ba, “U mikekei! U tagil elana!”
MAR 1:26 Yayaluwa bibikena wana gasisi kaiwena tau tuwana i ginu nabi, inoke yayaluwa bibikena i loi ge i tagil, tau o i eguluwai.
MAR 1:27 Gamagalau nuwaliya hi ahe inoke hi nelnel avaliyau elal hi ba, “Hauna kaba panpankiti e? I vavaluna ge wana gasisi i gan! Tau ya, bwagana i baaba yayaluwa bibikel elal, anana hi hago.”
MAR 1:28 Inoke Yeisu wasana etimwawa i lelu Galili ana labi gegewena elana.
MAR 1:29 Sauga limi tapwalolo hi eguluwai, inoke avaliyau Yemesa ge Diyon hi na Saimon ge talina Andulu wali limiya.
MAR 1:30 Saimon yawana nevenak i kasiyebwa, tuwana i waiwai, iyoho i kenu wana abakenuwa, inoke Yeisu wana wasa hi pek.
MAR 1:31 Inoke i na elana, nimanaa i aheya ge i kukupalut. Yaka tuwana waiwaina i mowasi, inoke aanan i ginol i pek Yeisu ge alonau elal.
MAR 1:32 Kokoyavi o, sabwelu i lobek enaa, inoke gamagalau tokasiyebwa gegewel ge bolo yayaluwa bibikel hi ulutuk elal, hi ahel ge hi pwatanik Yeisu elana.
MAR 1:33 Panuwa ana tomina gegewel hi nogogo hi na limi o ana bakubaku hi pakalaopop,
MAR 1:34 inoke bolo ali kasiyebwa tomaha ge tomaha, Yeisu i pwamolol. I ola al yayaluwa bibikel hi gewi i patuna owaowa-agil, yaa nige i tatalam yayaluwa bibikel nihi baaba, kaiwena hi atena te henala iya.
MAR 1:35 Mweluluga kekeisi hot, nigeya ga i mwamwananal, Yeisu i lut, limi i eguluwai ge i na labi etega toto nige gamagalau hi miminaa, inoke i awanun Tamana elana.
MAR 1:36 Saimon ge alonau hi na hi loyaan,
MAR 1:37 ge sauga hi pwawa hi baek elana hi ba, “Gamagalau gegewel hi loyaagiwa.”
MAR 1:38 Yeisu analiya i lahe i ba, “Ta nok ta na labena etega al, awan bolo gegelilaa ona, inoke na papaatena al elal. Heiya te kaiwena ge ya nem.”
MAR 1:39 Yaka Galili labena gegewena i nawaan, i papaatena wali limi tapwalolowa ge yayaluwa bibikel i takel tagilagil gamagalau elal.
MAR 1:40 Tolepelo etega i nem Yeisu elana i loepwakoku ge i awanun gagasisi elana i ba, “Ebo nuwam, i bosowaina nu abubunau.”
MAR 1:41 Yeisu alona ge wana atilomwan, nimana i paelu tau o i pihikan inoke i ba, “E, nuwau. Tuwam ni waisi!”
MAR 1:42 Sauga o elana, ana lepelo i mowasi ge tuwana i waisi.
MAR 1:43 Yaka Yeisu tau o i ba pagasisi ge i patuna i egon i ba,
MAR 1:44 “Bahi gamagal etega wana wasa nu pepek. U nok u na ga topowon elana ge tuwam ni hile. Bwasumu ni powonan Yehoba elana am abwabubun kaiwena, ni ola Mosese wana Logugui, inoke gamagalau nihi atena tunahot tuwam iyaka i waisi.”
MAR 1:45 Yaa nige i giginol ola Yeisu wana baaba, i egon ge i telipuna i lowasawasa-an labena gegewena. Bugul o kaiwena inoke nige bosowaina Yeisu ni nomasamasal panuwa etega gamwanaa, eba boda nihi gewi hot, yaa i miminek ya labi bolo nige gamagalau hi miminaa. Yaa bwagana i ola o, gamagalau hi nemnem elana, hi noem labena gegewena.
MAR 2:1 Lan enuna i mowasi, yaka abwe Yeisu i sikal al i na Kapeniyama. Gamagalau wasa hi hago iyaka i vin,
MAR 2:2 ge hi gewi hi nowanik hi na elana. Inoke limi gamwana i kalaopop nige abamina etega al i gagan, i ola al limi ana nog tolinaa al ge. Yaka Yeisu i papaatena eliyalil.
MAR 2:3 Bolau esopali hi nem toelolol etega hi kalivai pwatanim.
MAR 2:4 Nuwaliya nihi pwatanik Yeisu elana, yaa nige bosowailiya kaiwena gamagalau hi gewi hot. Limi pwatana i abwab, inoke hi kalivai hi na hi ha limi pwatanaa ge limi pwatana hi pwelaa labi toto Yeisu i miminaa. Yaka toelolol ginebi wana abakenu hi pakuki lowan Yeisu manininaa.
MAR 2:5 Yeisu wali abulilek i kite, inoke i baek toelolol elana i ba, “Natu, wam gegi Yehoba matanaa iyaka ya nuwayoho.”
MAR 2:6 Logugui ana topankite enuna heliya iyoho to avaliyau hi misiyo, yaka totoliya hi nuwanuwatu hi ola,
MAR 2:7 “Hauna kaiwena tau ya i ba ola o? Iya i ba bwagabwaga ge Yehoba i hewa likaan! Nige gamagal etega bosowaina gegi ni nuwayoho, Yehoba maisena ya te bosowaina.”
MAR 2:8 Yeisu etimwawa i atena hauna hi nuwanuwatu-an ateliyaa, yaka i baek elal i ba, “Hauna kaiwena bugul ya ku nuwanuwatu-agil?
MAR 2:9 I mweyaha te ebo na ba, ‘Wam gegi Yehoba matanaa iyaka ya nuwayoho.’ Yaa i pulowan te ebo na ba, ‘U lut, wam abakenu u ahe ge u nawanawa.’
MAR 2:10 He toto pupulowanina na baunan ge na ginol, inoke nuku atena al te Gamagal Natuna wana gasisi i gan panayawiya gegi ni nuwayoho.” Inoke i ba toelolol elana i ba,
MAR 2:11 “Na baewa elam, u lut wam abakenu u ahe ge u sikal wam limiya.”
MAR 2:12 Inoke tau i lut, wana abakenu i ahe ge i notagil gamagalau gegewel mataliyaa. Gegewel nuwaliya hi ahe ge Yehoba hi tobalan hi ba, “Nige sauga etega bugul ololana ya ha kikite.”
MAR 2:13 Yeisu i na al i nawanawa Hoga Galili bebenaa. Gamagalau boda bwabwatana hot hi na elana ge i panpankiti elal.
MAR 2:14 Yaka abwe i nawanawa al, inoke takis ana toahi etega alana Libai, iya Alipiyos natuna, i kite i misiyowa wana abatuwalaliya. Inoke i baek elana i ba, “U toulilau.” Yaka Libai i lut ge i toulil.
MAR 2:15 Yaka abwe i na Libai wana limiya. He takis ana toahi ge togegi hi gewi Yeisu hi toulil, inoke enuna hi nok avaliyau Yeisu ge wana tohago hi anan toyawa.
MAR 2:16 Logugui ana topankite enuna, heliya Palisi, hi kite Yeisu alonau togegi ge takis ana toahi hi anan, inoke hi nel wana tohago elal hi ba, “Hauna kaiwena alonau gamagalau bolo ololal o hi anan toyawa?”
MAR 2:17 Yeisu wali baaba i hago inoke i baek elal i ba, “Tomolu nige nuwaliya tosawasawal, tokasiyebwa ya te nuwaliya. Ya nem nige tage bolo hi ba ‘Ama tosasapol’ ge na yogaagil, yaa ya nem togegi te na yogaagil.”
MAR 2:18 Lan etegana Diyon Tobabitaiso wana tohago ge Palisi galebu hi palahikan tapwalolo kaiwena. Inoke gamagalau enuna hi nem Yeisu elana hi neli hi ba, “Hauna kaiwena Diyon wana tohago ge Palisi wali tohago galebu hi palahikan awanun kaiwena, yaa owa wam tohago nigeya?”
MAR 2:19 Yeisu analiya i lahe i ba, “Ebo alolon ana hagali nihi ginol, tab toalolon melutauina wana heliyamwau galebu nihi palahikan, sauga ebo iya iyoho avaliya? Nigeya! Ebo toalolon melutauina iyoho avaliya, nige bosowaina nihi ginol ola.
MAR 2:20 Yaa ana sauga abwe ni vin, inoke topihigelgel toalolon melutauina ni ahek gamwaliyaa, yaka lan o elana abwe galebu nihi palahikan.
MAR 2:21 Kaliko vavaluna nige ta aahe ge holahola bebeyaunana mwahawanina ta bwabwaliniya, kaiwena ebo kaliko vavaluna ni kin pahipahi inoke mwahawan o ni pwabwata.
MAR 2:22 I ola al, nige oine vavaluna ta hoholek ana patuna bebeyaunana gamwanaa toto goti kunisina hi ginoliya. Ebo ta ginol ola o, he oine ana gasisi kaiwena goti kunisina ni maleli, inoke ni nak ge oine ni maligin. He oine vavaluna ta holek te ana patuna vavaluna gamwanaa toto goti kunisina hi ginoliya.”
MAR 2:23 Sabwata etega Yeisu i nosola witi ana eyowa etega gamwanaa. Wana tohago hi nawanawa yaka witi enona hi lokibwaan ge hi an.
MAR 2:24 Palisi hi baek Yeisu elana hi ba, “U kite, hauna kaiwena wam tohago Sabwata ana logugui hi leke?”
MAR 2:25 Yeisu analiya i lahe i ba, “Age Deibid liwanina nige ku vavasili ga, ga i ginol ola sauga alonau ge alonau hi galebu ge nuwaliya aanan etega nihi an?
MAR 2:26 He saugena o Abaiyada i topowon bwabwatana, inoke Deibid i na i ulutuk Yehoba wana limiya, yaka beleid bwabwalena toto hi teliya Yehoba manininaa, topowon i ahe i pek Deibid i an. Yaa logugui i ba tage bahi gamagal etega beleid o ni aan, topowon ya te nihi an. Ge enuna al i pek alonau elal hi an.”
MAR 2:27 Yaka i baek al elal i ba, “Yehoba Sabwata i ginol gamagal kaiweliya, nige i oola tage gamagal i ginolil Sabwata kaiwena.
MAR 2:28 Inoke nau Gamagal Natuna, nau Sabwata al ana Babala.”
MAR 3:1 Sauga etega Yeisu i na i ulutuk limi tapwalolowa, tau etega iyoho to, nimana labi etega i aliga.
MAR 3:2 Gamagalau enuna nuwaliya Yeisu ana woliwoli nihi ginol, inoke mataliya hi lihikan elana ebo tau o ni pwamolu Sabwataa.
MAR 3:3 Yeisu i baek tau toto nimana alialigana elana i ba, “U lut, u nem u talmilil gamagalau gegewel mataliyaa.”
MAR 3:4 Inoke Yeisu gamagalau i nelil i ba, “Logugui ga i ba ola Sabwata kaiwena? Pagan waiwaisana ta ginol o ebo pagan nanakina? Gamagal yawalina ta pwamolu o ebo ta apanak?” Yaa gamagalau hi mikekei, nige anana hi lalahe.
MAR 3:5 Yeisu alona ge wana huga matana i lipwapwati elal, ge nuwana i nak kaiwena ateliya i gasisi, inoke i baek tau o elana i ba, “Nimwam u paelu.” Inoke nimana i paelu, ge nimana iyaka i waisi.
MAR 3:6 Yaka Palisi hi tagil hi na avaliyau ge gamagalau enuna bolo nunuwaliya Helodi wana logugui hi migogo, ge hi liwaliwan ga nihi ginol ola ge Yeisu nihi lopaaliga.
MAR 3:7 Yeisu alonau wana tohago panuwa hi eguluwan hi na Hoga Galili papaelinaa, ge gamagalau Galili boda bwabwatana hi nouliulil.
MAR 3:8 I ola al, Yeisu wana ginol wasana gamagalau hi hago, inoke hi gewi hi neem Yudiya, Yelusalema, labi Idumiya, wewel Yolidani labena leunati, ge labena Taya ge Saidoni elal.
MAR 3:9 Kaiwena boda i bwata hot, inoke i baek wana tohago elal waga etega nihi lovivina-an nonowe ge ni heya, inoke gamagalau bahi nihi mimipapahe.
MAR 3:10 He gamagalau hi gewi valila i pwamolol, inoke bolo hi kasiyebwa hi logasisi nuwaliya Yeisu tuwana nihi pihikan ge nihi molu.
MAR 3:11 Sauga ebo gamagalau bolo yayaluwa bibikel hi holaviya elal Yeisu nihi kite, yaka nihi sogu manininaa ge nihi yoga nihi ba, “Owa Yehoba Natuna.”
MAR 3:12 Yaa Yeisu yayaluwa bibikel i lolopwalil bahi nihi wawasaan te henala iya.
MAR 3:13 Yeisu i na i ha oyaa, inoke bolau bolo nuwana i yogaagil hi nem elana.
MAR 3:14 Inoke ali toto elulutega eluwa i hilel ge ali boda alana i tun apostolo. I baek elal i ba, “Iyaka ya hilemiu alowau komiu, inoke abwe na patunamiu nuku tagil wasa waiwaisana nuku papaatena-an,
MAR 3:15 ge wami gasisi ni gan yayaluwa bibikel nuku patuna owaowa-agil.”
MAR 3:16 Bolo i hilel ali toto elulutega eluwa alaliya i ola hiwe: Saimon (alana al i tun Pita);
MAR 3:17 Yemesa ge talina Diyon, Sebedi natunau (alaliya al Yeisu i tun Bowaneges, ana sapu heiya Gulumwawa Natunau);
MAR 3:18 Andulu, Pilipi, Batolomiu, Mataiyo, Tomas, Yemesa toto Alipiyos natuna, Tadiyas, Saimon toto i neem boda Seloti elal,
MAR 3:19 ge Yudasa Isikaliyota, iya Yeisu i wasaan.
MAR 3:20 Yeisu i na i tuk limi etega elana, yaka boda bwabwatana hi nogogo al hi na elana. He iya alonau wana tohago nige wali sauga i gagan ge tage nihi anan.
MAR 3:21 Sauga tutunau wasa hi hago tage nige i aanan, inoke hi nok nuwaliya nihi en, kaiwena hi ba, “Iyaka i kokona.”
MAR 3:22 Logugui ana topankite bolo hi neem Yelusalema hi ba, “He Tamudulele i ulutuk elana tei. Ge yayaluwa bibikel wali tohouwa wana gasisi elana te yayaluwa bibikel i papatuna owaowa-agil.”
MAR 3:23 Yaka Yeisu i yogaagil ge i liwan gohalibe elal i ba, “Tab Seitani bosowaina wana boda bolo yayaluwa bibikel ni patuna owaowa-agil?
MAR 3:24 Ebo abalogugui etega boda ni palabui ge totoliya nihi lohaveyan, abalogugui o nasi nige ni gagasisi.
MAR 3:25 O ebo un etega boda ni palabui ge totoliya nihi lohaveyan, nasi nige ni gagasisi.
MAR 3:26 He i ola te Seitani wana abalogugui. Ebo boda nihi palabui ge nihi lohaveyan wali boda elana, nasi nige ni gagasisi, inoke wana abalogugui ni mowasi.
MAR 3:27 “Nige gamagal etega bosowaina ni ulutuk asiyala wana limiya ge wana gogomwau ni bugulan. Ebo nuwana, inoke ni yowan hikan ga, abwe wana limi bugubugulina ni bugul egonan.
MAR 3:28 “Na baewa eliyamiu, henala ebo pagan nanakina ni ginol ge ebo ni ba bwagabwaga ge Yehoba ni awatautau-an, he bosowaina ya gegi toto o Yehoba ni nuwayoho.
MAR 3:29 Yaa henala ni ba bwagabwaga ge Yayaluwa Bwabwalena ni awatautau-an, he gegi toto o Yehoba nige ni nunuwayoho, kaiwena iya gegi mihomihotina i ginol.”
MAR 3:30 Yeisu i ba ola o, kaiwena Logugui ana topankite hi baaba hi ba, “Yayaluwa bibikena iyaka i ulutuk elana.”
MAR 3:31 Yaka Yeisu hinana ge talinau hi vin ge hi talmilil noleleya, inoke gamagal etega hi patuna i na i tuk tage ni yogaan.
MAR 3:32 Yaa boda heliya iyoho Yeisu hi mipainan, inoke abwe wana wasa hi pek hi ba, “Hinam ge talimwau heliya huwo noleleya o hi loyaagiwa.”
MAR 3:33 Yeisu i nel i ba, “Henala nain ge henalau taliwau?”
MAR 3:34 Inoke matana i lipwapwati gamagalau bolo hi mipainan elal ge i ba, “Nain ge taliwau heliya hiwe!
MAR 3:35 Henala ebo Yehoba wana nuwatu ni ginol iya te taliu, nu ge nain.”
MAR 4:1 Lan etega Yeisu i panpankiti Hoga Galili bebenaa. Boda bwabwatana hot hi nogogo ge hi mipainan, inoke i gaiha waga etega elana, i ota tagil noleleya ge i misiyo, yaa gamagalau hi minaa datuwa.
MAR 4:2 Wana panpankiti elana i liwan gohalibe inoke bugul i gewi i baunan eliyalil. I ba,
MAR 4:3 “Ku laegan! Tau etega i nok eyowaa, witi pwatumwina i yohi.
MAR 4:4 Sauga pwatum i yohi, enuna hi talek kamwasaa inoke bwasumu hi you tal ge hi anil.
MAR 4:5 Enuna hi talek manapatpata, ali bilibili waiwaisana nige i bwabwata. Etimwawa hi siun, kaiwena ali bilibili nige i babalu.
MAR 4:6 Yaa sauga sabwelu i ha, witi siunina i tonil yaka hi yakiwa, kaiwena ewahililiya nige i lalau bubun.
MAR 4:7 Pwatum enuna hi talek mwawin pepesala gamwaliyaa, yaka mwawin pepesala hi siun gagasisi inoke witi hi gig paaligal, inoke nige hi eenon.
MAR 4:8 Pwatum enuna hi talek bilibili waiwaisana elana inoke hi siun, hi bwata ge hi enon, tomaha ona enoliya. Enuna enoliya teti, enuna sikisti, ge enuna al wan handeled.”
MAR 4:9 Yaka Yeisu i ba, “Ebo tanamiu i gan, he no baaba nuku hago.”
MAR 4:10 Sauga Yeisu i mimwaumwau, inoke tohago bolo ali toto elulutega eluwa, avaliyau ge enuna al bolo avaliya Yeisu hi nawanawa, hi nem elana ge hi nel ba gohalibe ona ali sapu kaiwena.
MAR 4:11 Yeisu analiya i lahe i ba, “Yehoba wana abalogugui ana nuwatu misusumena iyaka i pamasal eliyamiu, yaa bolo tola ba gohalibe elana ya te ya liwaliwan elal.
MAR 4:12 Ya ginol ola o, inoke nihi mimi gagayawa, yaa nige nihi kikite, nihi mimi lalaegan, yaa nige nihi hahago ge nihi aatena. Binimala nihi atena, inoke nihi nuwasikal Yehoba elana ge wali gegi ni nuwayoho.”
MAR 4:13 Inoke Yeisu i baek elal i ba, “Age ba gohalibe ya ana sapu nige ku aatena? Ebo nige ku aatena, abwe ga nuku ola ge enuna al ali sapu nuku atena?
MAR 4:14 Tau toto i na eyowaa ge pwatum i yohi, iya i ola wasa waiwaisana ana toyohi.
MAR 4:15 Gamagalau enuna, heliya hi ola pwatum bolo hi talek kamwasaa. Sauga wasa waiwaisana hi hago, inoke Seitani ni nem ge hauna toto toyohi i luwan ateliyaa ni kaluoe.
MAR 4:16 Enuna, heliya hi ola pwatum bolo hi talek manapatpata. Sauga wasa waiwaisana hi hago, inoke etimwawa hi ahe hi teliek ateliyaa ginebi ge wali yaliyaya.
MAR 4:17 Yaa bugul maisena, wasa waiwaisana nige hi nuwanuwatu-an bubun ateliyaa, ewahililiya nige i lalau bubun, inoke wali sauga nige i yayapu. Sauga ebo pulowan hi pwawa o ebo gamagalau hi palomwanagil wasa waiwaisana kaiwena, etimwawa yayaluwaliya hi pil ge hi towani.
MAR 4:18 Enuna al, heliya hi ola pwatum bolo hi talek mwawin nanakil pepesala gamwaliyaa. Heliya wasa waiwaisana hi hago,
MAR 4:19 yaa abwe panayawi yawalina ana nuwanuwatu, gogomwau ana nunuwana ge tuwan ana payaliyaya ana nuwatu i tuk elal. Inoke bugul bolo ya wasa waiwaisana hi gig paaliga ge nige enona i gagan.
MAR 4:20 Yaa gamagalau enuna, heliya hi ola pwatum bolo hi talek bilibili waiwaisana elana. Sauga wasa waiwaisana hi hago, inoke hi ahe ge hi teliek ateliyaa, inoke hi enon, enuna enoliya teti, enuna sikisti ge enuna al wan handeled.”
MAR 4:21 Yeisu i baek al elal i ba, “Ebo gamagal etega odam ni ton ge ni pwatanim ga ni teliya? Ulun ni ahe ni pom lowan? Age ni teliek bwana toto abakenu gabulanaa? Nigeya, nasi ni teliya teibol pwatanaa.
MAR 4:22 He bugul misusumel abwe nihi masal, ge bugul bolo gamagalau hi pahabobu abwe nihi masal mwananala.
MAR 4:23 Ebo tanamiu i gan, inoke no baaba nuku hago.”
MAR 4:24 Yeisu i ba al, “Baaba toto ku hago nuku nuwanuwatu-an bubun. Ebo nuku nuwanuwatu-an bubun heiya te nuku atena bubun. He luvi toto ku ginol ge ku pek alomiyau elal, heiya te abwe nuku ahe, ge ana etulan enuna al nuku ahe.
MAR 4:25 Henala wana aatena i gan, abwe Yehoba ni paetulan. Henala Yehoba ana aatena nige i gagan eliyana, hauna valila wana aatena kekeisi, Yehoba ni ahek yoho.”
MAR 4:26 Yeisu i ba al, “Yehoba wana abalogugui i ola hiwe. Tau etega witi pwatumwina i yohi wana eyowaa.
MAR 4:27 Bulina ni kenu ge lana ni lut, pwatum iyoho hi siusiun ge hi bwatabwata, yaa nige i aatena te ga hi siun ola.
MAR 4:28 Pwatum totona i siun bilibiliya ge abwe i enon: houwan nuwana i gan, abwe lanina i gan inoke enona i tagil.
MAR 4:29 Sauga enona i matuwa, yaka wana kilepa i ahe i na witi i tomwatomwa, kaiwena iyaka pahi ana sauga.”
MAR 4:30 Yeisu i ba al, “Hauna elana binimala Yehoba wana abalogugui ta papatini-aniya, o age hauna ba gohalibe elana ta pwamwananaliya?
MAR 4:31 He i ola ebwakil toto alana masted pwatumwina, iya pwatum gegewel bolo ta luluwan eyowaa wali tokekeisi hot.
MAR 4:32 Sauga ta luwan ge i siun, inoke bugul gegewel bolo hi siun eyowaa i bwata lakel, lalana i lobwata inoke bwasumu bolo hi youyou hawawala ali vata hi ginola ligumwina elana.”
MAR 4:33 Ba gohalibe ololana o hi gewi al Yeisu i baunan, inoke eliyana i papaatena gamagalau elal, i golugoluwa wali aatena elana.
MAR 4:34 Ba gohalibe eliyana ya te i baaba gamagalau elal, yaa ebo heliya ya alonau ge wana tohago, inoke bugul gegewena i pwapwamwananal elal.
MAR 4:35 Lan toto o kokoyavi hot elana, Yeisu i baek wana tohago elal i ba, “Ta egon! Ta alupanet ta na labena etega al.”
MAR 4:36 Inoke tohago gamagalau hi eguluwagil ge hi na hi gaiha waga toto Yeisu i minaa ge i papaatena, yaka avaliya hi kuki, ge avaliyau waga enuna al hi lilitoyawa.
MAR 4:37 Mana gasigasisena i towa hogaa, inoke bagol i hol likalika wagaa, kelaubwa waga ni kalaopop ge ni lobek.
MAR 4:38 Yeisu iyoho i kenu aipunaa, kokowana i teliya kebeyalu pwatanaa. Yaka tohago hi na Yeisu hi palut ge hi baek elana hi ba, “Topankite, ga i ola ge nige u nuwanuwatu kaiwema? Kelaubwa naha yaomal te.”
MAR 4:39 Inoke Yeisu i lut i talmilil, yaka i baek mana elana i ba, “U mwatomwa,” ge i baek al bagol elana i ba, “U bakuhu.” Yaka mana i mwatomwa ge hoga i laumwal hot.
MAR 4:40 Yaka i baek wana tohago elal i ba, “Hauna kaiwena ku lovakun? Age nigeya ga wami abulilek i gagan?”
MAR 4:41 Tohago hi lovakun nabi yaka hi penelnel-agil hi ba, “Henala tau ya? Bwagana mana ge bagol, anana hi hago.”
MAR 5:1 Hoga hi alupanet-an hi na hi tan Gelasa wali labiya.
MAR 5:2 Sauga Yeisu i gailoem wagaa, yaka tau etega yayaluwa bibikel hi holaviya elana, i neem salaiya i na Yeisu elana.
MAR 5:3 Tau ya i miminaa salaiya, ge nige bosowaina gamagalau nihi yowan hikan, bwagana ebo sen hi ahe hi yowaniya.
MAR 5:4 Sauga i gewi sen elana nimana ge aena hi yowaniya, yaa sen i kukutomwatomwa-agil, ge aiyan toto aena hi tagahikaniya i tatagagebagebal-an. Nige gamagal etega bosowaina ni pabakuhu.
MAR 5:5 Lan ge bulin i nononawanawa salaiya ge bwateti elal, i nonoyogayoga ge nibuka i aahe totona tuwana i lolokakaini-an.
MAR 5:6 Sauga tau o Yeisu i kitek laha, inoke i patalelu i na i loepwakoku awonaa.
MAR 5:7 I yoga anana i bwata hot i ba, “Yeisu, owa Yehoba Mihahaina Hot Natuna, nasi ga nu ginol ola-agau? Nu papasila Yehoba alana elana nige nu lalaheyau!”
MAR 5:8 He i yoga ola o, kaiwena Yeisu iyoho ya i baaba tau o elana i ba, “Yayaluwa bibikena, u tagil tau ya elana!”
MAR 5:9 Inoke Yeisu i neli i ba, “Alamwek?” Yaka yayaluwa bibikel tau hi pabaaba, ge i ba, “Alau Boda, kaiwena ha gewi.”
MAR 5:10 Ge i awanun hikahikani Yeisu elana i ba, “Bahi nu papatuna owaowa-agima labi ya elana.”
MAR 5:11 Bobu ali yawi bwabwatana hi anana to labilabiya, nige ali bwaga i yayapu elal.
MAR 5:12 Inoke yayaluwa bibikel hi awanun Yeisu elana hi ba, “U patunama naha na bobu elal, ge nu talam naha ulutuk elal.”
MAR 5:13 Yeisu i talam inoke yayaluwa bibikel hi tagil tau o elana ge hi na hi ulutuk bobu eliyalil. Bobu ali yawi o gamwanaa ali gewi tabam tu tausan, gegewel hi patalelu loek labilabiya, hi na hi lau hogaa, inoke hi unun.
MAR 5:14 Bolo bobu hi matahikagil etimwawa hi patalelu hi na panuwa bwabwatana ge awan kekeisi ona elal, inoke bugul ya wasana hi wasaan. Yaka gamagalau hi nok ge nihi kite hauna gun i gan.
MAR 5:15 Sauga hi na Yeisu elana, inoke tau toto valila yayaluwa bibikel ali boda hi holaviya elana, hi kite i misiyo kaliko i galoi ge wana nuwatu iyaka i sapu, inoke gamagalau hi lovakun.
MAR 5:16 Bugul o ana topekiti gamagalau wali wasa hi pek hauna i gan tau toto yayaluwa bibikel hi holaviya elana, ge hauna i masal bobu elal.
MAR 5:17 Inoke gamagalau hi telipuna hi awanun gagasisi Yeisu elana tage wali labi ni eguluwan.
MAR 5:18 Sauga Yeisu i gaigaiha wagaa, inoke tau toto valila yayaluwa bibikel hi holaviya elana, i awanun Yeisu elana i ba, “Nuwau na nowa alou owa.”
MAR 5:19 Yeisu nige i tatalam, yaa i ba, “U sikal u na wam panuwaa, inoke tutumwau wali wasa nu pek hauna Yehoba i ginol kaiwem, ge wana mulolu eliyam ana bwata nu wasaan elal.”
MAR 5:20 Yaka tau o i egon ge bugul toto Yeisu i ginol elana i lowasawasa-an labi Dekapolis gamwanaa. Inoke gamagalau gegewel nuwaliya hi ahe.
MAR 5:21 Yeisu Hoga Galili i alupanet-an i sikal al i na i tan, inoke boda bwabwatana hi nogogo elana. Iya iyoho hoga bebenaa,
MAR 5:22 inoke Yudiya wali limi tapwalolo ana tohouwa etega, alana Yailo, i nem. Sauga Yeisu i kite, inoke i loepwakoku aenaa,
MAR 5:23 ge i awanun gagasisi i ba, “Natu meluyovana i kasiyebwa nabi, kelaubwa ni aliga. U nem u na nimwam u teli tuwanaa, inoke ni molu.”
MAR 5:24 Inoke Yeisu alona hi nok. Gamagalau boda bwabwatana hot hi nouliulil, enuna hi nawaa awonaa ge luluna labi labui.
MAR 5:25 Yova etegana iyoho avaliya, iya kasiyebwa welolo i ahe, baliman ana gewi elulutega eluwa saliyana i laulau.
MAR 5:26 Tosawasawal hi gewi hi sawasawal, ge wana mani gegewena iyaka i pwamowasiya elal, yaa nige kekeisi etega i momolu, ana kasiyebwa abwe i nak hot.
MAR 5:27 Sauga Yeisu wasana i hago, inoke i na boda gamwaliyaa, i noheem Yeisu enaa ge ana kaliko buhuna i pihikan,
MAR 5:28 kaiwena totona i nuwatu i ba, “Ebo ana kaliko ya te na pihikan, inoke na molu.”
MAR 5:29 Sauga yova Yeisu ana kaliko i pihikan, inoke sauga o saliyana i bakuhu nige al i lalau, ge amnana i anbose ana kasiyebwa iyaka i mowasi.
MAR 5:30 Yeisu etimwawa i atena gasisi iyaka i tagil elana, inoke i tagena sikal boda elal ge i nel i ba, “Henala o kaliko i pihikan?”
MAR 5:31 Wana tohago anana hi lahe hi ba, “U kite gamagalau ha gewi nabi te ha nopahipahi-agiwa ee, yaka u neli u ba, ‘Henala i pihikagau?’”
MAR 5:32 Yaa Yeisu iyoho ya matana i lililipwapwati, nuwana ni kite henala ana kaliko i pihikan.
MAR 5:33 Yova o i atena hauna i masal elana, inoke alona wana lovakun ge wana ginu i nem i loepwakoku Yeisu awonaa. Inoke hauna gun i gan elana ge hauna i ginol, gegewena i wasaan bubun Yeisu elana.
MAR 5:34 Inoke Yeisu i baek yova elana i ba, “Natu, wam abulilek i pwamolowa. U egon alom ge wam yaliyaya, kasiyebwa ya nige al ni sisikal elam.”
MAR 5:35 Yeisu iyoho ya i baaba, inoke gamagalau enuna hi noem limi tapwalolo ana tohouwa, Yailo, wana limiya, ge hi baek elana hi ba, “Natum iyaka i aliga. Topankite wana sauga bahi nu aapapanak-an al.”
MAR 5:36 Yeisu gamagalau wali baaba i hago, yaa nige i gogoluek elal, inoke i baek limi tapwalolo ana tohouwa elana i ba, “Bahi lovakun! Iyai te nu abulilek.”
MAR 5:37 Yeisu nige i tatalam tage gamagal etega alonau nihi nok, iyai te Pita, ge Yemesa alona ge talina Diyon.
MAR 5:38 Sauga hi vin limi tapwalolo ana tohouwa wana limiya, Yeisu gamagalau i kitel ge i hago analiya i gewi, hi lolokahin ge hi kahikahin lopili, analiya i bwaya.
MAR 5:39 Inoke i na i ulutuk limi gamwanaa, yaka i ba, “Ga i ola ge anamiu i gewi ge ku lolokahin? Wawaya nige i aaliga, i kenu ya.”
MAR 5:40 Yaa wana baaba gamagalau hi nivali. Yeisu i ba gamagalau hi tagilan, inoke wawaya tamana ge hinana, avaliyau tohago bolo alonau, i ahel ge hi na hi tuk lum toto wawaya i kenuwa.
MAR 5:41 Nimana i ahe ge i baek elana, “Talita koum!” Baaba ya ana sapu heiya “Galok, na baewa elam, u lut!”
MAR 5:42 Inoke sauga o i lut talmilil ge i nonawanawa. He wana baliman elulutega eluwa. Inoke bolo alonau hi tuk, nuwaliya hi ahe ginol o kaiwena.
MAR 5:43 Inoke Yeisu i ba pagasisel bugul o bahi nihi wawasaan gamagal etega elana, ge i ba aanan etega nihi ahe nihi pek wawaya ni an.
MAR 6:1 Yeisu panuwa o i tataluwai, inoke alonau wana tohago hi sikal hi na totona wana awana.
MAR 6:2 Lan Sabwata elana i na i panpankiti wali limi tapwalolowa. Gamagalau hi gewi wana panpankiti hi hago inoke ateliya i you, ge hi ba, “Wana aatena ga i aheya? Wana siba ga i noem ge ginol yawiyawi i ginolil?
MAR 6:3 Iya kapenta tei, Meli natuna, ge iya Yemesa, Yosepa, Yudasa ge Saimon taliliya. He nunau heliya iyahe te avalau e.” Inoke ateliya i elolol ge Yeisu hi pihigelgel-an.
MAR 6:4 Yeisu i baek elal i ba, “Gamagalau gegewel palopita hi awatauwan, yaa tutunau ge wana panuwa gamagaliliyau ya te nige hi aawatauwan.”
MAR 6:5 Yaka nige bosowaina ginol yawiyawi ni ginola to, iyai te nimana i teli tokasiyebwa ehila ya tuwaliyaa ge i pwamolol.
MAR 6:6 Inoke Yeisu atena i you kaiwena nige wali abulilek i gagan. Yaka Yeisu i nopain awan maisena ge maisena i panpankiti gamagalau elal.
MAR 6:7 Inoke wana tohago ali toto elulutega eluwa i yogaagil hi nok elana, ge gasisi i pek elal yayaluwa bibikel nihi patuna owaowa-agil, yaka eluwa eluwa i patunal nihi tagil.
MAR 6:8 Ali logugui i pek elal i ba, “Bahi bugul etega nuku aahe wami nawanawa kaiwena, suki ya te nuku ahe. Bahi aanan o ebo kaliko ana nabwa nuku nonoahe, ge bahi mani nuku uusan ami belet ana pwaos elana.
MAR 6:9 Aemiu ana os nuku pahe, yaa ami holahola bahi ni eeluwa.
MAR 6:10 Ebo nuku ulutuk panuwa etega elana ge gamagal etega ni yoga pahemiu, inoke nuku minaa wana limiya ana siga panuwa o nuku eguluwai.
MAR 6:11 Ebo panuwa etega nige nihi yayaliyaya kaiwemiu ge nige wami baaba nihi hahago, inoke panuwa o nuku eguluwan ge aemiu papakovana nuku hapul yoho. Nuku ginol ola, inoke nihi atena abwe ali lahi nihi pwawa.”
MAR 6:12 Inoke hi tagil ge hi na hi papaatena hi ba, “Wami gegi ana en nuku pek.”
MAR 6:13 I ola al, yayaluwa bibikel hi gewi hi patuna owaowa-agil, ge tokasiyebwa hi gewi tuwaliya hi paenonu inoke hi pwamolol.
MAR 6:14 Kin Helodi Yeisu wana tuwalali wasana i hago, kaiwena Yeisu alana wasana iyaka i lelu. Gamagalau enuna hi ba, “Diyon Tobabitaiso iyaka i lutem yaomala. Heiya te kaiwena wana gasisi i gan ge ginol yawiyawi i awaawaginol.”
MAR 6:15 Yaa enuna hi ba, “Iya Ilaitiya.” Ge enuna al hi ba, “Iya palopita etega, i ola palopitau bolo houhouwel.”
MAR 6:16 Yaa Helodi, sauga Yeisu wasana i hago, inoke i ba, “He Diyon to! Valila ya ba mwamwalina hi gotomwa, yaa abwe i lutem yaomala.”
MAR 6:17 He valila Helodi Helodiyas i oe alona hi alolon, Helodiyas iya Helodi talina Pilipi, lagona. Diyon i mimi baaba Helodi elana i ba i ola, “Nige bosowaina talim lagona nu alolonan.” Baena, inoke Helodi wana totuwalali i patunal hi na Diyon hi lib, inoke hi yowan ge hi teliya dela.
MAR 6:19 Inoke Helodiyas Diyon i hugaan nuwana ni lol. Yaa nige i bosowaina,
MAR 6:20 kaiwena Helodi Diyon i lovakunan, i atena iya tau sasapona ge totuwalali bwabwalena, inoke i matahikan ya. Bwagana Diyon wana baaba nuwana i gewagewa-an, yaa nuwana te sauga gegewena wana baaba ni laeganan.
MAR 6:21 Sauga etega abwe Helodiyas wana sauga waiwaisana i pwawa ge Diyon ni lol, lan toto Helodi wana lan ab ana nuwahikan i ginol. Lan o elana aanan bwabwatana i ginol gamaman ana totuwalali bwabwatal avaliyau tolohaveyan wali tohouwa ge Galili wali tonowakau bwabwatal kaiweliya.
MAR 6:22 Helodiyas natuna meluyovana i na i tuk i saga, inoke Helodi alonau ge bolo hi ulutuk pati o elana, wana sagasaga kaiwena hi yaliyaya nabi. Inoke kin Helodi i baek galok o elana i ba, “Hauna gun ebo nuwam nu awanuni, inoke na pewa.”
MAR 6:23 Inoke i papasila i ba, “O sila nam, hauna gun ebo nu awanuni, bwagana ebo no abalogugui awalehina, nasi na talamwan elam.”
MAR 6:24 Inoke galok i tagil i na hinana elana i nel i ba, “Hauna gun na awanuni kin elana?” Hinana i ba, “Diyon Tobabitaiso balomana.”
MAR 6:25 Sauga o galok etimwawa i sikal i na i tuk kin elana ge wana awanun i baunan i ba, “Nuwau sauga ya Diyon Tobabitaiso mwamwalina nu gotomwa, balomana nu loke mwaha elana, nu pwatanim ge nu pem eliyau na kite.”
MAR 6:26 Yaka kin nuwana i nak nabi, yaa nige tage galok wana awanun ni towani, kaiwena iyaka i papasila bolo hi na pati o elana mataliyaa.
MAR 6:27 Inoke sauga o, kin i baek wana tolohaveyan etega elana ni na Diyon mwamwalina ni gotomwa ge balomana ni pwatanik elana. Yaka tau o i nok i na dela, Diyon mwamwalina i gotomwa,
MAR 6:28 ge i loke mwaha gamwanaa, inoke i pwatanik i na i pek galok elana, yaka abwe galok i na i pek hinana elana.
MAR 6:29 Sauga Diyon wana tohago wasa hi hago, inoke hi nok hi na tuwana hi ahe ge hi na hi teli salaiya.
MAR 6:30 Inoke apostolowau hi sikal hi na Yeisu elana, ge tuwalali bolo hi ginolil ge toto hi panpankiti-an, gegewena hi wasaan elana.
MAR 6:31 He gamagalau hi gewi hi nem nowa, Yeisu alonau wana tohago nige wali sauga waiwaisana i gagan ge tage nihi anan. Inoke i baek wana tohago elal i ba, “Komiu awawamiu, alowau komiu ta na papaeliya, inoke nuku veyaho kekeisi ga.”
MAR 6:32 Yaka heliya ya awawal, hi heya wagaa hi nana papaeliya.
MAR 6:33 Yaa gamagalau hi gewi hi kitel hi kuki tagil, ge hi atena te Yeisu alonau ge wana tohago heliya to. Inoke hi noem panuwa tomaha ona, ge aeliyaa hi patalelu hi na hi vin houwa labi toto Yeisu ge wana tohago hi nonoek.
MAR 6:34 Sauga Yeisu i gailau, boda bwabwatana i kitel, inoke atena i lomwanagil kaiwena heliya hi ola sipi nige ali tomatahikan. Inoke i telipuna bugul hi gewi i panpankiti-an elal.
MAR 6:35 Yaka panuwa i kokoyavi, inoke wana tohago hi nem elana hi ba, “Panuwa ya ana bwaga i gan ge kelaubwa bulin ni gan.
MAR 6:36 Gamagalau u patunal nihi egon nihi na awan bwabwatal ge awan kekeisi ona elal bolo kelaubwaa, ge aliya nihi pwapwamola.”
MAR 6:37 Yaa Yeisu analiya i lahe i ba, “Komiu aanan etegana nuku pek nihi an.” Tohago hi baek elana hi ba, “Age nuwam mani silba ana gewi tu handeled naha ahe naha na beleid naha pwamola ge naha pek nihi an?”
MAR 6:38 Inoke Yeisu i baek elal i ba, “Beleid ehila eliyamiu? Ku na ga ku kite.” Sauga hi na hi kite, inoke hi ba, “Nimala panuna ya, ge moti eluwa.”
MAR 6:39 Inoke Yeisu i baek wana tohago elal gamagalau ali pwahin ona nihi ginolil, ge nihi ba nihi misiyoan mwawin pwatanaa.
MAR 6:40 Yaka gamagalau hi misiyo ali pwahin tomaha tomaha, pwahin enuna ali gewi wan handeled ge enuna ali gewi pipti.
MAR 6:41 Inoke Yeisu beleid nimala panuna ge moti eluwa i ahe, matana i lihin labulabumwa ge i ba mulolu Yehoba elana. Inoke beleid i pigebagebal-an, i pek wana tohago elal ge heliya abwe hi guyauan gamagalau elal. Moti eluwa al i pigebagebal-an, i pek wana tohago elal ge hi guyauan gamagalau elal.
MAR 6:42 Gamagalau gegewel hi anan tineliya i kiya,
MAR 6:43 inoke wali an teli tohago hi abubun, beleid ge moti ali egowa elulutega eluwa.
MAR 6:44 Bolo hi anan, bolau ali gewi paib tausan.
MAR 6:45 Sauga o, Yeisu i ba wana tohago hi gaiha wagaa nihi houwa nihi alupanet nihi na Betesaida, ge iya gamagalau ni patunal nihi egonan.
MAR 6:46 Wana tohago hi kuki enaa, inoke iya i na i ha oyaa ge i awanun.
MAR 6:47 Panuwa iyaka i kokoyavi, waga iyoho ya hoga Galili nuwanaa, ge Yeisu maisena ya iyoho panuwaa.
MAR 6:48 I kite tohago hi leva alaliga, kaiwena mana i yu pahanal. Inoke mweluluga kekeisi tili kilok ge sikis kilok ali hawawala, Yeisu i nem eliyalil i nawaa hoga pwatanaa. Kelaubwa ni nopalegel,
MAR 6:49 yaka hi kite i nawanawa hoga pwatanaa inoke hi nuwatu tage iya gagayumwa. Inoke hi loi,
MAR 6:50 kaiwena gegewel hi kite ge hi lovakun. Yaa etimwawa Yeisu i baek elal i ba, “Atemiu ni matuwa! Nau te. Bahi lovakun!”
MAR 6:51 Yaka i gaiha wagaa, inoke mana i mwatomwa. Tohago nuwaliya hi ahe hoti,
MAR 6:52 kaiwena bwagana hi kite beleid nimala panuna ya i ahe boda i paanil, yaa Yeisu wana gasisi nige hi aatena bubun, kaiwena wali aatena i pulowan.
MAR 6:53 Hoga hi alupanet-an hi na hi tan panuwa Genesaleta, inoke waga ana anka hi alipalo.
MAR 6:54 Sauga hi gailoem wagaa, gamagalau Yeisu hi kite ge hi atena iya to.
MAR 6:55 Yaka gamagalau hi patalelu hi na panuwa tomaha ona labi o elana, inoke tokasiyebwa hi ahel ge ginebi wali abakenu hi kalivail, inoke ebo Yeisu wasana ga hi hagoek, yaka tokasiyebwa hi pwatanik elana.
MAR 6:56 Hauna labi i nonoek, ebo panuwa bwabwatal o ebo awan kekeisi bolo hi minaa uleya, gamagalau tokasiyebwa hi pwatanik ge hi teleliya abamaket elana. Hi awanun elana tokasiyebwa Yeisu ana kaliko buhuna ya nihi pibose, inoke bolo hi pibose, gegewel hi molu.
MAR 7:1 Palisi ge Logugui ana topankite enuna hi neem Yelusalema hi na Yeisu hi mipainan.
MAR 7:2 Hi kite Yeisu wana tohago enuna hi anan, inoke hi nuwatu tage nimaliya i biki, kaiwena nimaliya nige hi uul i oola wali tapwalolo ana logugui, toto Palisi hi panpankiti-an.
MAR 7:3 He Palisi ge Yudiya gegewel nige nihi aanan ga ana siga nimaliya nihi ul ni ola wali tapwalolo ana logugui, toto i neem tubuliyau elal.
MAR 7:4 Ebo nihi neem abamaket elana, nigeya ga nihi aanan ana siga nihi highig. I ola al logugui hi gewi i neem tubuliyau elal hi toulil, ololana kom, ulun ge mwaha ali ulul.
MAR 7:5 Inoke Palisi ge Logugui ana topankite Yeisu hi neli hi ba, “Ga i ola ge wam tohago logugui toto i neem tubulau elal nige hi totoulil, yaa nimaliya nige hi uul yaka hi anan?”
MAR 7:6 Analiya i lahe i ba, “Tokakakawi komiu! Palopita Aiseya i ba bubun ya, kaiwemiu valila i lelelian i ola hiwe: Yehoba i ba, ‘Gamagalau ya hohopeliyaa hi awatauwagau, yaa ateliya ana bwaga i yapu elau.
MAR 7:7 Wali tapwalolo eliyau i ola bugul bwagabwaga, gamagalau wali nuwatu hi panpankiti-an tage Yehoba wana logugui.’
MAR 7:8 Komiu Yehoba wana logugui ku towani, ge logugui bolo gamagalau hi ginolil ku kukuhikan.”
MAR 7:9 Inoke i ba vevehe al i ba, “Age komiu ku siba te Yehoba wana logugui ku towani, inoke totomiu wami logugui ku pagasisi!
MAR 7:10 He Yehoba wana logugui Mosese i baunan i ba, ‘Tamwam ge hinam nu awatauwagil,’ ge i ba, ‘Henala ebo tamana ge hinana ni ba panakil nihi tagapaaliga.’
MAR 7:11 Yaa komiu ku ba ola hiwe: Ebo bugul enuna i gan gamagal etega elana tage tamana ge hinana ali labe kaiwena, he i waisi ya ebo nige ni pepek elal ge nige ni lalabel. Komiu ku ba i bosowaina ya ni baek elal ni ba, ‘Bugul bolo tage ya pepewa iyaka ya ba pwatanek Yehoba elana, he yaka nige na pepewa.’
MAR 7:13 Ku ba ola o, he yaka Yehoba wana logugui ku hewa likaan to, ge ku golugoluwa totomiu wami panpankiti elana toto i noem tubumiyau elal. Ge i ola al, bugul ololana o hi gewi ku ginolil.”
MAR 7:14 Yeisu boda i yogaagil al hi na elana ge i ba, “Gegewemiu ku laegan elau, ge bugul ya nuwamiu ni sapuan.
MAR 7:15 Toto i tuka awalaa nige i papabikela, yaa toto i tagilem gamagalau elala heiya te i pabikela.
MAR 7:16 Ebo tanamiu i gan, inoke no baaba nuku hago.”
MAR 7:17 Yeisu boda i eguluwagil i na i tuk limi gamwanaa, inoke wana tohago hi na hi neli ba gohalibe o ana sapu kaiwena.
MAR 7:18 Yeisu i ba, “Age nigeya ga nuwamiu i sasapu? Age nige ku aatena toto i neem tola ge i tuka awalaa nige i papabikela?
MAR 7:19 Kaiwena nige i loloek atelaa, i loek tinelaa ge i nopasapu i noek wana kamwasaa.” (I ba ola o, inoke i ba aanan gegewel i bosowaina ta anan ya, nige nihi papabikela.)
MAR 7:20 Inoke i ba vevehe al i ba, “Toto i tagilem gamagalau elala heiya te i pabikela.
MAR 7:21 Kaiwena nuwatu nanakina i neem awaa atelaa: loneganega, kaoma, taulol, ganawal,
MAR 7:22 tomemek, pihigelgel paganina, kakawi, neganega pagapaganina, matamomoni, loloba, hanaha ge sigasiga.
MAR 7:23 Nak bolo ya gegewel hi neem atelaa, ge heliya te i papabikela!”
MAR 7:24 Yeisu awan o i eguluwan i na labena Taya. I na i tuk limi etega elana, nige nuwana gamagalau nihi atena te iya iyoho, yaa nige bosowaina ni mibunsumi.
MAR 7:25 Yova etegana natuna meluyovana yayaluwa bibikena i ulutuk elana, Yeisu wasana i hago inoke i na i loepwakoku Yeisu aenaa,
MAR 7:26 ge i awanun elana yayaluwa bibikena ni patuna owaowani natuna elana. He yova ya nige Yudiya yovana i oola, hi aba labena Ponisiya, Siliya gamwanaa.
MAR 7:27 Yeisu i baek elana i ba, “Tabam nige i sasapu ebo na labewa. Wawayau nihi anan houwan ga. Nige bosowaina wawayau aliya ta ahe ge ta alihinek wanuka elal.”
MAR 7:28 Yova o Yeisu anana i lahe i ba, “Ibwe, Babala. Yaa wanuka bolo teibol gabulanaa wawayau wali an pwamumum hi aan, inoke bosowaina ya nu labeyau.”
MAR 7:29 Inoke Yeisu i baek elana i ba, “Wam baaba o kaiwena yayaluwa bibikena natum iyaka i eguluwan, inoke nu sikal ga wam limiya.”
MAR 7:30 Yova i sikal wana limiya, inoke natuna i kite i kenuwa wana abakenuwa, ge yayaluwa bibikena iyaka i eguluwai.
MAR 7:31 Yeisu Taya ana labi i eguluwai, i nosolaa Saidoni, i na i lau Hoga Galili, ge i na labena Dekapolis elana.
MAR 7:32 Labena o elana gamagalau enuna tau etega hi pwatanik Yeisu elana, tau o tanana i tui ge baaba i ba hapuhapul-an. Inoke hi awanun Yeisu elana nimana ni teli tau o elana ge ni pwamolu.
MAR 7:33 Yeisu tau o i ahe boda hi eguluwagil hi na hi mimwaumwau, inoke nimana i teli tananaa, iya nimana i kuluve, ge tau o memena i pihikan.
MAR 7:34 Yeisu matana i lihin labulabumwa, i yana yoho ge i baek tau elana i ba, “Epata,” ana sapu heiya, “U mwapwela!”
MAR 7:35 Sauga o elana, tau tanana i mwapwela, memena i palamwalamwaniu ge i baaba bubun.
MAR 7:36 Yeisu i ba lopwalil bahi gamagal etega wana wasa nihi pepek. Yaa bwagana i lolopwal, yaka abwe wana ginol wasana hi papalelu.
MAR 7:37 Bolo wasa hi hago nuwaliya hi ahe hoti, yaka hi ba, “Bugul gegewena i ginol bubunil! Totanatui tanaliya i pwela baaba hi hago, ge bolo analiya i nak hi baaba.”
MAR 8:1 Sauga etega al boda bwabwatana hi nogogo Yeisu elana, aliya i mowasi, inoke Yeisu wana tohago i yogaagil hi nem elana ge i ba,
MAR 8:2 “Gamagalau ya nuwau i nakagil, kaiwena lan eton avalau ta mina, yaka nige aliya i gagan.
MAR 8:3 Ebo galegalebol ya na patunal nihi sikal wali awana, nasi nihi wesal kamwasaa, kaiwena enuna hi neem labena yayapona elal.”
MAR 8:4 Wana tohago hi baek elana hi ba, “Panuwa ya ana bwaga i gan, aanan ga ta aheya ge gamagalau ta paanil?”
MAR 8:5 Inoke Yeisu i nelil i ba, “Beleid ehila eliyamiu?” Hi ba, “Nimala panuna eluwa ya.”
MAR 8:6 Yaka i ba boda hi misiyoan bilibiliya, inoke beleid seben i ahel ge i ba mulolu Yehoba elana, i pigebagebal-an inoke i pek wana tohago nihi guyauan gamagalau elal, inoke hi ginol ola.
MAR 8:7 Moti kekeisi enuna i gan al, inoke Yeisu i ahel, i ba mulolu Yehoba elana kaiweliya, ge i ba wana tohago hi guyauan al.
MAR 8:8 Gamagalau hi anan tineliya i kiya, inoke abwe wali an teli tohago hi abubun ge ana egowa nimala panuna eluwa hi ahe.
MAR 8:9 Bolo hi anan, bolau ali gewi tabam po tausan. Sauga i patunal hi egonan,
MAR 8:10 iya i gaiha wagaa, inoke alonau wana tohago hi kuki hi na labena Dalmanuta.
MAR 8:11 Palisi enuna hi nem avaliya Yeisu hi awabalgig. Nuwaliya nihi labose inoke hi ba, “Ginol yawiyawi etega u ginol, inoke naha atena tunahot wam gasisi i neem Yehoba elana.”
MAR 8:12 Yeisu yayaluwana i pulowan inoke i yana yoho nabiyan ge i ba, “Hauna kaiwena komiu heyan ya nuwamiu abapankite na ginol eliyamiu? Ya ba tunahot eliyamiu, nige abapankite etega na giginol nuku kikite.”
MAR 8:13 Inoke i eguluwagil, i sikal i na i ha wagaa, ge alonau wana tohago hi kuki hi alupanet hi na labi etega al.
MAR 8:14 Tohago hi nuluwan nige beleid etega hi aahe, beleid maisena ya te i miminaa wagaa.
MAR 8:15 Yeisu wana tohago i ba pagasisel i ba, “Matamiu ni mwaun ge nuku matahikagimiu Palisi wali yis ge Helodi wana yis kaiwena.”
MAR 8:16 Tohago hi peawaawota-agil hi ola, “I ba ola o kaiwena nige beleid etega ta pwapwatanim.”
MAR 8:17 Tohago wali peawaawota Yeisu i atena, inoke i baek elal i ba, “Ga i ola ge ku peawaawota-agimiu beleid kaiwena? Age nige nuwamiu i sasapu ge ku aatena ga? Age wami abulilek i pulowan!
MAR 8:18 Age matamiu i gan, yaa nige ku kikite, tanamiu i gan, yaa nige ku hahago! Ge nige ku nunuwahikan?
MAR 8:19 Tab ku nuwahikan sauga beleid nimala panuna ya pigebagebal-an ge gamagalau paib tausan hi an, sauga o an teli ana egowa ehila ku ahe?” Tohago hi ba, “Elulutega eluwa.”
MAR 8:20 Yaka i ba, “Ge sauga al beleid nimala panuna eluwa ya pigebagebal-an, gamagalau ali gewi po tausan kaiweliya, sauga o an teli ana egowa ehila al ku ahe?” Tohago hi ba, “Nimala panuna eluwa.”
MAR 8:21 Yaka Yeisu i baek elal i ba, “He, age nigeya ga nuwamiu i sasapu?”
MAR 8:22 Yeisu alonau ge wana tohago hi na hi tan Betesaida, inoke gamagalau enuna tomatakai etega hi en pwatanim ge hi awanun Yeisu nimana ni teli elana.
MAR 8:23 Yeisu tomatakai nimana i ahe ge i en hi tagil hi na panuwa bebenaa. Yaka Yeisu tomatakai matana i kuluve ge nimana i teli elana, inoke i neli i ba, “Tab bugul etega u kite?”
MAR 8:24 Tomatakai matana i lihin yaka i ba, “E, gamagalau ya kitel, yaa ali awa i ola ebwakil hi nononawanawa.”
MAR 8:25 Yeisu nimana i teli al tomatakai matanaa, inoke matana i mwapwela, nige al i kakai, ge bugul gegewena i kite bubun.
MAR 8:26 Yeisu tau o i patuna i egon i ba, “Bahi nu tutuk sikal panuwa ya elana, yaa nu egon nu na wam awana.”
MAR 8:27 Inoke Yeisu alonau ge wana tohago hi egon hi na Sisaliya Pilipai awanina ona elal. Hi nawanawa kamwasaa inoke i nelil i ba, “Gamagalau hi ba tage henala nau?”
MAR 8:28 Anana hi lahe hi ba, “Enuna hi ba owa Diyon Tobabitaiso, enuna hi ba owa Ilaitiya, ge enuna al hi ba owa palopitau ona etega.”
MAR 8:29 Inoke i ba, “Yaa komiu, ku ba tage henala nau?” Pita anana i lahe i ba, “Owa Mesaiya.”
MAR 8:30 Inoke Yeisu wana tohago i ba pagasisel bahi gamagal etega wana wasa nihi pepek iya henala.
MAR 8:31 Yaka Yeisu i telipuna i pamasal wana tohago elal i ba, “Gamagal Natuna abwe palopalomwan gegewena ni pwawa, inoke Yudiya wali tohouwa, topowon bwabwatal ge Logugui ana topankite abwe nihi towani ge nihi lopaaliga, inoke lan eton ni mowasi abwe ni lut al.”
MAR 8:32 Baaba ya i pwamwananal bubun elal. Inoke Pita Yeisu i ahe hi na hi mihuwala, ge i telipuna i lopwali baaba o bahi ni babaunan.
MAR 8:33 Yaka Yeisu i tagena sikal, matana i nok wana tohago elal, ge Pita i yana lalaan i ba, “Seitani, u miegon eliyau! Wam nuwatu nige i nonoek Yehoba wana kamwasaa, i noek gamagalau wali nuwatu elana.”
MAR 8:34 Inoke Yeisu boda avaliyau ge wana tohago i yogaagil hi nok elana ge i ba, “Ebo etega nuwana ni toulilau, totona wana waisi ni towani, ana kolos ni ahe ni kalivai, ge ni toulilau.
MAR 8:35 Kaiwena henala ebo nuwana totona yawalina ni pwamwal, nasi ni payaomal, yaa henala ebo yawalina ni payaomal nau kaiweu ge wasa waiwaisana kaiwena, he nasi yawalina ni pwamwal.
MAR 8:36 Hauna ana waisi ebo gamagal etega panayawi gegewena ni ahe ni logugui-an, yaa yawalina ni payaomal?
MAR 8:37 He nige bugul etega bosowaina ni ahe ge yawalina ni pwamola pasikal.
MAR 8:38 Ebo gamagal etega ni puluwawi-agau ge no baaba ni puluwawi-an heyan golu gegetogal ge sisigal ya gamwaliyaa, he nau Gamagal Natuna na puluwawi-an, sauga ebo na sikalim alou Nam wana wasawasa ge alowau aneloseyau bwabwalel.”
MAR 9:1 Inoke Yeisu i baek elal i ba, “Ya ba tunahot eliyamiu, gamagalau enuna heliya iyahe te Yehoba wana abalogugui nihi kite ga ni nem alona ge wana gasisi, mulaa abwe nihi yaomal.”
MAR 9:2 Lan esiwa (6) i mowasi, inoke Yeisu tohago eton i ahel, Pita, Yemesa ge Diyon, alonau hi na hi ha oya mihahaina etega elana, hi na heliya ya hi mimwaumwau. Inoke ana awa gegetogana i masal mataliyaa.
MAR 9:3 Ana kaliko i wawakeki hot ge i namanamal, kaliko bolo gamagalau panayawi hi ulil nige etega wana wawakeki i oola.
MAR 9:4 Inoke tohago eton hi kite Ilaitiya ge Mosese hi masal, avaliya Yeisu hi liwaliwan.
MAR 9:5 Yaka Pita i baek Yeisu elana i ba, “Topankite, i waisi te kila iyahe ee. Inoke gonu eton naha ginolil, etegana owa, etegana Mosese, ge etegana Ilaitiya.”
MAR 9:6 He Pita alonau ge alonau hi lovakun, inoke nuwana i gewagewa ge i baaba ya.
MAR 9:7 Inoke yaluyalu i nem i pahabobol, ge anan etega i neem yaluyaluwa i ba, “Toto ya natu nunuwanina hot. Nuku laegan elana.”
MAR 9:8 Sauga o tohago mataliya hi lipwapwati, yaa nige gamagal etega al hi kikite, Yeisu maisena ya.
MAR 9:9 Sauga hi laulau oyaa, inoke Yeisu i baek tohago elal i ba, “Bahi gamagal etega wana wasa nuku pepek bugul toto ku kikite kaiwena, ana siga Gamagal Natuna ni lutem yaomala.”
MAR 9:10 Hi ginol ola Yeisu wana baaba, yaa totoliya ya hi peliwaliwan-agil hi ba, “Ana sapu ga i ola ge lutem yaomala bana i baaba?”
MAR 9:11 Inoke hi nel Yeisu elana hi ba, “Hauna kaiwena Logugui ana topankite hi ba tage Ilaitiya ni nem houwa, mulaa abwe Mesaiya ni nem?”
MAR 9:12 Yeisu tohago analiya i lahe i ba, “Tunahot Ilaitiya ni nem houwa, inoke bugul gegewena ni abubun. Yaa hauna kaiwena Buki Bwabwalena i ba Gamagal Natuna lomwan ni pwawa ge nihi pihigelgel-an?
MAR 9:13 Yaa na ba eliyamiu, Ilaitiya iyaka i nem haba ge gamagalau bugul bolo hi nuwatuan hi ginol ya eliyana, i ola to Buki Bwabwalena i baunan iya kaiwena.”
MAR 9:14 Yeisu alonau ge wana tohago ali toto eton hi sikal hi na avaliyau elal, inoke hi kite boda bwabwatana tohago hi mipainan-agil, ge avaliyau Logugui ana topankite hi awaawabalgig.
MAR 9:15 Sauga gamagalau gegewel Yeisu hi kite, ateliya i you ge hi patalelu hi na elana avaliya hi mulolu.
MAR 9:16 Yeisu i nelil i ba, “Alomiyau Logugui ana topankite hauna gun ku awabalgigi?”
MAR 9:17 Tau etega iyoho boda gamwanaa, Yeisu anana i lahe i ba, “Topankite, natu ya pwatanim eliyam, kaiwena yayaluwa bibikena i ulutuk elana ge nige bosowaina ni baaba.
MAR 9:18 Sauga ebo yayaluwa bibikena wana gasisi ni lut elana, ni gaisogu bilibiliya, polu ni tagil awanaa, ni alavekilal ge ni toelolol. Ya baek wam tohago elal tage yayaluwa nihi patuna owaowani, yaa nige bosowailiya.”
MAR 9:19 Yaka Yeisu i ba, “Ee komiu, nige wami abulilek i gagan! Iyaka sauga i yapu te alowau komiu ta miminaa e! Paehila na palahikan kaiwemiu? Geman ya ku pwatanim elau.”
MAR 9:20 Yaka geman hi pwatanim elana. Sauga yayaluwa bibikena Yeisu i kite, yaka geman i pakikiuha al, inoke i gaisogu bilibiliya, i kul nawanawa ge polu i tagil awanaa.
MAR 9:21 Yeisu i nel geman tamana elana i ba, “Hauna sauga kasiyebwa ya i telipuna elana?” Tamana i ba, “Vetiga kekeisina te kasiyebwa ya i masal.
MAR 9:22 Sauga hi gewi ni tagapasoguek ginahaa o ebo wewela, ge tage ni aliga. Ebo bosowaim, inoke nu atilomwan-agima ge nu labema.”
MAR 9:23 Yeisu i ba, “Ga i ola ge u ba, ‘Ebo bosowaim?’ Henala ebo ni abulilek, Yehoba i bosowaina bugul gegewena ni ginol elana.”
MAR 9:24 Etimwawa geman tamana i ba masal, “Ya abulilek. Yaa nige no abulilek i bwabwata, inoke nu labeyau ge ni bwata.”
MAR 9:25 Sauga Yeisu i kite boda iyoho hi nenemnem elal, inoke i baek yayaluwa bibikena elana i ba, “Yayaluwa toto gamagalau tanaliya u papatui ge nige bosowailiya nihi baaba, na baewa elam, u ulutagil geman elana, ge bahi nu tutuk sikal al elana!”
MAR 9:26 Yaka yayaluwa bibikena i loi ge geman i pakikiuha nabiyan, inoke i ulutagil elana. He geman ana awa i ola hot toaliga ali awa, inoke gamagalau hi ba, “Iyaka i aliga.”
MAR 9:27 Yaa Yeisu i aheya nimanaa ge i kukupalut, inoke i talmilil.
MAR 9:28 Sauga Yeisu i na i tuk limi gamwanaa, inoke wana tohago, heliya ya, hi neli hi ba, “Hauna kaiwena ama nige bosowaima naha ba ge yayaluwa bibikena ni tagil?”
MAR 9:29 Yeisu analiya i lahe i ba, “Yayaluwa bibikena ololana o nige bosowaina ta ba ni tagil, iyai te ebo ta awaawanun.”
MAR 9:30 Panuwa o hi eguluwai ge hi nosolaa labi Galili gamwanaa. Yeisu nige nuwana gamagalau nihi atena te alonau ge wana tohago ga hi noek,
MAR 9:31 kaiwena iya nuwana ni panpankiti wana tohago elal. I baek elal i ba, “Gamagal Natuna kelaubwa abwe nihi talamwan gamagalau nimaliyaa, inoke nihi lopaaliga ge lan etonina elana abwe ni lut al.”
MAR 9:32 He tohago nige nuwaliya i sasapu Yeisu wana baaba o kaiwena, yaa hi puluwawi yaka nige hi neneli elana.
MAR 9:33 Yeisu alonau ge wana tohago hi na hi vin Kapeniyama. Sauga hi na hi tuk limiya, yaka wana tohago i nelil i ba, “Hauna ku awabalgigi kamwasaa?”
MAR 9:34 Hi mikekei nige analiya i gagan, kaiwena kamwasa elana hi peawaawabalgig te henala eba gamwaliyaa alana i bwata.
MAR 9:35 Yeisu i misiyo, yaka wana tohago elulutega eluwa i yogaagil hi nok elana ge i ba, “Henala ebo nuwana ni tabwa tohouwa, totona ni teli lowan ni mimula hot, ge ni tabwa totuwalali alonau gegewel elal.”
MAR 9:36 Inoke Yeisu wawaya kekeisi etega i ahe i patalmilil gamwaliyaa ge nimana i latapainan wawaya henuwaninaa. Inoke i baek elal i ba,
MAR 9:37 “Henala ebo alau elana wawaya kekeisi etegana ololana ya ni yoga pahe, he iya i yoga paheyau; ge henala ebo ni yoga paheyau, nige tage nau ya te i yoga paheyau, yaa i yoga pahe al toto i patunau.”
MAR 9:38 Diyon i baek Yeisu elana i ba, “Topankite, tau etega ha kite alam elana yayaluwa bibikena i patuna owaowa-agil, inoke ha lopwali bahi ni giginol al, kaiwena iya nige avala etega i oola.”
MAR 9:39 Yeisu i ba, “Bahi nuku lolopwali. Nige bosowaina gamagal etega alau elana ginol yawiyawi ni ginol ge sauga o baaba nanakina al ni baunan kaiweu.
MAR 9:40 Kaiwena henala ebo nige i pipihigelgel elala, he iya avala.
MAR 9:41 Ya ba tunahot eliyamiu, henala ebo wewel ni wage ni pewa nuku im kaiwena komiu Keliso wana tohago, he molana nige ni kakala abwe ni ahe.
MAR 9:42 “Ebo pat pupulowanina ta gimwan gamagal mwamwalinaa ge ta alipalo hogaa, he lahi o nige i bwabwata hot. Yaa Yehoba lahi bwabwatana hot ni pek gamagal elana, henala ebo tokekeisi etegana toto i abulilem elau ni pagegi ge ni sogu, tokekeisi ololana wawaya ya.
MAR 9:43 Ebo nimwam etega ni pagegewa, nu gotomwa yoho. I waisi te nimwam etega nige ni gagan ge yawal hot nu pwawa, bahi nimwam labui nu uulutuk Gehena elana, ginaha toto nige sauga etega ni totobolu.
MAR 9:45 Ge ebo aem etega ni pagegewa, nu gotomwa yoho. I waisi te aem etega nige ni gagan ge yawal hot nu pwawa, bahi aem labui nihi aalitukagiwa Gehena elana.
MAR 9:47 Ebo matam etega ni pagegewa, nu bwana yoho. I waisi te matam maisena ge nu ulutuk Yehoba wana abalogugui elana. Yaa bahi matam labuina ni miminaa, ebo ni pagegewa ge matam labui nihi alitukagiwa Gehena elana.
MAR 9:48 He panuwa o elana, kinol bolo gamagalau hi anil nige nihi aaliga, ge ginaha nige ni totobolu.
MAR 9:49 “He no tohago gegewel labose pupulowanil bolo amnaliya i ola ginaha nihi pwawa, inoke eliyana nihi matuwa.
MAR 9:50 “Hoga bugul waiwaisana, yaa ebo ana gasisi ge amnana ni so, nige bosowaina ta pahogahoga al. Ebo alan bwabwatana kaiwena nuku awabalgig, inoke komiu ku ola hoga toto hohogana iyaka i so. Bahi nuku oola, yaa alomiyau ge alomiyau nuku mibubun.”
MAR 10:1 Yeisu panuwa o i eguluwai i na Yudiya wali labi elana ge abwe wewel Yolidani i kalapanet-an i na labena leunati. Yaka boda bwabwatana al hi nok elana ge i panpankiti elal i ola sauga gegewena i giginol.
MAR 10:2 Palisi enuna hi nok elana tage nihi labose, inoke hi neli hi ba, “Tab wala logugui i talam bosowaina tau lagona ni towani?”
MAR 10:3 Yeisu analiya i lahe i ba, “Mosese logugui i pewa, ga i ba ola?”
MAR 10:4 Hi ba, “Mosese wana logugui i talam tau towa ana pepa ni ginol ni pek yova elana, inoke abwe ni patuna ge ni egon.”
MAR 10:5 Yeisu i ba, “Kaiwena atemiu i gasisi ge ami papaatena i esowal hot, heiya te kaiwena Mosese logugui ya i leli kaiwemiu.
MAR 10:6 Yaa nuku nuwahikan te abatelipuna elana, sauga Yehoba panayawi ge labulabum i ginol, inoke ‘gamagal i ginolil tau ge yova.’
MAR 10:7 ‘Heiya te kaiwena tau tamana ge hinana ni miluwagil ni na alona ge lagona nihi mipamaisena,
MAR 10:8 inoke ali toto labui nihi ola tuwan maisena.’ Inoke heliya nige al hi oola eluwa, yaa heliya hi ola maisena.
MAR 10:9 Yehoba iyaka i tubwel toyawel, he bahi gamagal etega ni teteli pwamwaumwau-agil.”
MAR 10:10 Sauga hi sikal limiya, inoke wana tohago hi neli bugul ya kaiwena.
MAR 10:11 Yeisu analiya i lahe i ba, “Ebo tau etega lagona ni towani ge yova getoga ni alolonan, iya i ganawal.
MAR 10:12 I ola al, ebo yova etega lagona ni towani ge tau getoga ni alolonan, yova o i ganawal.”
MAR 10:13 Gamagalau enuna wawayau hi pwatanik Yeisu elana tage nimana ni teli tuwaliyaa ge ni awanun kaiweliya, yaa wana tohago gamagalau hi haveyanagil.
MAR 10:14 Sauga Yeisu i kitel, inoke i huga ge i baek elal i ba, “Wawayau ku talamwagil nihi nem elau, bahi nuku lolopwalil, kaiwena Yehoba wana abalogugui i minaa ololana o eliyalil.
MAR 10:15 Ya ba tunahot eliyamiu, ebo gamagal etega Yehoba wana abalogugui nige ni yayaliyaya-an ge ni aahe ni oola wawayau kekeisi wali ahe, he iya nige ni uulutuk elana.”
MAR 10:16 Yaka Yeisu wawayau i ahel, i telel aenaa, nimana i teli tuwaliyaa ge i awanun Yehoba ni muloluagil.
MAR 10:17 Sauga Yeisu i telipuna i nawanawa, inoke tau etega i patalelu nok elana i loepwakoku awonaa ge i neli i ba, “Topankite waiwaisana, hauna na ginol ge yawal mihomihotina na pwawa?”
MAR 10:18 Yeisu i baek elana i ba, “Hauna kaiwena u awa wawaisi-agau? Nige towaisi etega i gagan, Yehoba maisena ya te towaisi.
MAR 10:19 He u atena ya te logugui i ba, ‘Bahi taulol, bahi ganawal, bahi kaoma, bahi woliwoli kakawi, bahi nuwa govigovi, tamwam ge hinam nu awatauwagil.’”
MAR 10:20 Yaka tau o i ba, “Topankite, no sauga wawaya ana siga sauga ya, logugui bolo ya gegewel iyaka ya paolaolaek.”
MAR 10:21 Yeisu matana i lihikan tau elana alona ge wana nunuwana, yaka i ba, “Bugul maisena ya te nige u giginol. U na wam gogomwau gegewel u paliagil, manina nu pek togulagula elal, inoke abwe nu gogomwau labulabumwa. He u nem u toulilau.”
MAR 10:22 Baaba o kaiwena tau ana awa i ul, inoke i egon alona ge wana nuwanak, kaiwena iya togogomwau.
MAR 10:23 Yeisu matana i lipwapwati wana tohago elal ge i ba, “Togogomwau wali ulutuk i pulowan nabi Yehoba wana abalogugui elana!”
MAR 10:24 Tohago ateliya i you Yeisu wana baaba kaiwena. Yaka i ba vevehe al i ba, “Natuwau, Yehoba wana abalogugui ana uluulutuk i pulowan!
MAR 10:25 He i pulowan te bwasumu toto kamel ni ulusola evaneya golinaa, i ola al i pulowan hot tologogomwau wali ulutuk Yehoba wana abalogugui elana.”
MAR 10:26 Baaba o kaiwena yaka abwe tohago ateliya i you nabi, inoke hi penelnel-agil hi ba, “Ebo i ola o, he henala ge bosowaina ni mwal?”
MAR 10:27 Yeisu matana i lihikan elal ge i ba, “Bugul ya gamagalau nige bosowailiya, yaa Yehoba iya bosowaina gamagalau ni pwamwalil. Yehoba bugul gegewena i bosowaina.”
MAR 10:28 Yaka Pita i baek elana i ba, “Yaa ga i ola ama? Wama bugul gegewena iyaka ha eguluwagil, inoke ha nem ge ha touliliwa.”
MAR 10:29 Yeisu Pita anana i lahe i ba, “Ya ba tunahot eliyamiu, henala ebo wana limi, ebo talinau, ebo nunau, ebo hinana ge tamana, ebo natunau o ebo wana bilibili ni eguluwagil alau kaiwena ge wasa waiwaisana kaiwena,
MAR 10:30 he sauga ya elana ni ahe pwabwaya al pwatanaa. Wana limi nihi gewi, ge talinau, nunau, hinanau, natunau ge bilibili nihi gewi ni pwawal-ge i ola al palopalomwan ni pwawa. Ge sauga mulaa yawalina mihomihotina ni pwawa.
MAR 10:31 Yaa bolo sauga ya hi mihouwa, hi gewi abwe nihi mimula, ge bolo sauga ya hi mimula hi gewi abwe nihi mihouwa.”
MAR 10:32 Yeisu alonau ge wana tohago i houwaagil hi nanawa Yelusalema kaiwena. Tohago ateliya i bwanabwana, i ola al bolo hi nawaa eliyaa hi lovakun. Inoke wana tohago ali toto elulutega eluwa i ahel al hi na hi mimwaumwau, ge wali wasa i pek hauna gun abwe ni gan elana.
MAR 10:33 I baek elal i ba, “Iyaka ta nanawa Yelusalema kaiwena, inoke Gamagal Natuna abwe nihi talamwan topowon bwabwatal ge Logugui ana topankite nimaliyaa. Iya nihi logugui-an ni yaomal ge nihi teli bolo nige Yudiya i oola nimaliyaa.
MAR 10:34 Inoke heliya nihi lamwa tunatuna-an, nihi lokukuluvi-an, nihi nibinibihan ge nihi lopaaliga. Lan etonina elana abwe ni lutem yaomala.”
MAR 10:35 Sebedi natunau, Yemesa ge Diyon, hi nok hi na Yeisu elana hi ba, “Topankite, nuwama nu ginol ni ola wama nuwatu.”
MAR 10:36 Yeisu i nelil i ba, “Hauna nuwamiu na ginol kaiwemiu?”
MAR 10:37 Anana hi lahe hi ba, “Sauga ebo nu misiyowa wam wasawasa ge wam abalogugui elana, nu talam ama toto eluwa, etegana ni misiyowa labem awomwa ge etegana ni misiyowa gegebamwa.”
MAR 10:38 Yeisu i ba, “Nige ku aatena hauna gun ku awanuni. Bosowaimiu ya lomwan ana kom toto abwe na imwa, nuku imwa? Ge babitaiso toto abwe na babitaisowa, bosowaimiu ya nuku babitaisowa?”
MAR 10:39 Yemesa ge talina hi ba, “Ibwe. Bosowaima ya.” Inoke Yeisu i ba, “Tunahot, kom toto na imwa, komiu abwe nuku imwa, ge babitaiso toto na babitaisowa, komiu abwe nuku babitaisowa.
MAR 10:40 Yaa nige bosowaiu na ba henala ni misiyowa labeu awowa ge henala ni misiyowa gegebawa. Abamina bolo ya Yehoba i lovivina-an bolo i hilel ya te kaiweliya.”
MAR 10:41 Sauga tohago bolo ali toto elulutega wasa ya hi hago, yaka ateliya i elolol Yemesa ge Diyon eliyalil.
MAR 10:42 Yaka Yeisu tohago i yoga gogonil hi nok elana ge i ba, “Ku atena, bolo Yehoba nige hi aabulilek-an, wali tologuguiyau hi logugui-agil ge wali tohouwa wali logugui hi pagasisi avaliyau elal.
MAR 10:43 Yaa komiu bahi nuku oola. Henala ebo nuwana alana ni bwata gamwamiwa, ni tabwa wami totuwalali.
MAR 10:44 Ge henala ebo nuwana ni ola tohouwa, ni tabwa alonau gegewel wali elopapatuna.
MAR 10:45 He bwagana nau Gamagal Natuna, ya nem nige tage nuku tuwalali eliyau, yaa ya nem na totuwalali eliyamiu, ge yawaliu na talamwan gamagalau nihi gewi na pwamola pasikalil.”
MAR 10:46 Yeisu alonau ge wana tohago iyaka hi na hi vin Yeliko. Ge sauga avaliyau ge boda bwabwatana wali sauga egon elana, tomatakai etega alana Batimeyo, (ana sapu heiya Timeyo natuna), i misiyowa kamwasa bebenaa ge i loloawaawanun gamagalau elal.
MAR 10:47 Sauga wasa i hago Yeisu gagama Nasaleta i nanawa, inoke i yoga i ba, “Yeisu, Deibid Tubuna, u atilomwan-agau!”
MAR 10:48 Gamagalau hi gewi hi ba lalaan ge hi baek elana tage ni mikekei, yaa abwe i yoga balbalgig i ba, “Deibid Tubuna, u atilomwan-agau!”
MAR 10:49 Yeisu i notalmilil, yaka i ba, “Ku yogaan ni nem.” Yaka gamagalau hi yoga tomatakai elana hi ba, “U yaliyaya! U lut u nem! Yeisu i yogaagiwa!”
MAR 10:50 Ana kaliko babalona i aliteli, yaka i lut supeni i nok i na Yeisu elana.
MAR 10:51 Yeisu tomatakai i neli i ba, “Hauna gun nuwam na ginol kaiwem?” Tomatakai i ba, “Topankite, nuwau matau ni waisi.”
MAR 10:52 Inoke Yeisu i ba, “U egon, wam abulilek iyaka i pwamolowa.” Sauga o elana Batimeyo matana i waisi ge Yeisu i toulil.
MAR 11:1 Yeisu alonau ge wana tohago Yelusalema hi nopakelakelaubwa hi vin Betepage ge Bedani Oya Olibe awanina elal, inoke wana tohago eluwa i patunal nihi houwa.
MAR 11:2 I baek elal i ba, “Nuku nok nuku na awan toto maninilaa, ge sauga nuku ulutuk, donki natuna etega iyahe tei nuku kite hi am hikan, nige sauga etega gamagal etega i heheya pwatanaa. Nuku leke inoke nuku pwatanim te.
MAR 11:3 Ebo gamagal etega ni nelimiu ni ba, ‘Hauna kaiwena donki natuna ku leleke ei?’ nuku baek elana nuku ba, ‘Babala nuwana, yaa nige sauga ni yayapu inoke naha pasikalim al.’”
MAR 11:4 Yaka tohago hi nok hi na panuwaa, ge donki natuna hi pwawa hi am hikana limi etega ana nog bebenaa, i talmilila kamwasaa. Sauga hi lekaleka,
MAR 11:5 gamagalau bolo hi taltalmilila o hi nel elal hi ba, “Hauna kaiwena ge donki natuna ku leleke ei?”
MAR 11:6 Analiya hi lahe i ola hauna Yeisu i baunan eliyalil, inoke gamagalau hi talam ge tohago donki hi ahe hi egon.
MAR 11:7 Sauga hi pwatanik Yeisu elana, ali kaliko hi yao eputetenaa, inoke Yeisu i yawaha i misiyo.
MAR 11:8 Gamagalau hi gewi ali kaliko hi yao kamwasaa, yaka enuna al hi na kamwasa bebenaa, vegavega ginebi lamwana hi govel ge hi yao kamwasaa.
MAR 11:9 Inoke bolo hi nohouwa Yeisu awonaa ge bolo hi nawaa enaa hi yoga hi ba, “Hosana! Babala ta tobalan!” “Yehoba ni ba muloluan, iya i nem Babala alana elana!”
MAR 11:10 “Yehoba ni ba muloluan, iya i nem wala Kin, tubula Deibid wana abalogugui i pwatanim!” “Hosana! Yehoba mihahaina hot ta tobalan!”
MAR 11:11 Yeisu i na i vin Yelusalema, inoke i na i tuk Limi Bwabwalena elana. Matana i lipwapwati bugul gegewena i kitel, yaa iyaka i kokoyavi, inoke alonau wana tohago elulutega eluwa Yelusalema hi eguluwai hi na Bedani.
MAR 11:12 Hi kenu lan i gan, yaka Bedani hi eguluwai hi nanawa Yelusalema kaiwena, inoke Yeisu i galebu.
MAR 11:13 Poga etega i kitek laha, lamwana iyaka i siun ge i noyan, inoke i nok i na ni kite tab enona i gan. Sauga i nok i na gegelinaa, i kite nige enona i gagan, lamwana ya, kaiwena nigeya ga poga wali sauga enon i oola.
MAR 11:14 Yaka i baek ebwakil elana i ba, “Nige al gamagal etega enom ni kikibwa ge ni aan.” Inoke wana tohago baaba o hi hago.
MAR 11:15 Sauga Yeisu i vin Yelusalema, i na i ulutuk Limi Bwabwalena elana, inoke bolo hi lolopalipali ge bolo hi lolopwapwamola i takel. Mani ana tololopatal wali teibol ge bolo bunibuni hi palipali wali abamisiyo i yoho pwapwati,
MAR 11:16 ge gamagalau i lopwalil bahi wali bugubugul nihi kakaval solaa Limi Bwabwalena ana gana gamwanaa.
MAR 11:17 Inoke i panpankiti gamagalau elal i ba, “Buki Bwabwalena elana Yehoba wana baaba hi lelelian i ba, ‘No limi alana nuku tun tapwalolo limena gamagalau gegewel kaiweliya,’ yaa komiu ku ginol i ola tokaoma wali gol.”
MAR 11:18 Topowon bwabwatal ge Logugui ana topankite wasa ya hi hago, inoke kamwasa hi loya ga nihi ola ge Yeisu nihi lopaaliga, kaiwena boda nuwaliya i noek wana panpankiti elana inoke topowon bwabwatal Yeisu hi lovakunan.
MAR 11:19 Sauga bulin i gan, inoke Yeisu alonau ge wana tohago Yelusalema hi eguluwai.
MAR 11:20 Lan i gan mweluluga, Yeisu alonau ge wana tohago hi nanawa kamwasaa Yelusalema kaiwena, inoke poga hi kite iyaka i aliga, aliga i telipunaa lamwanaa i na i lau ewahilina elana.
MAR 11:21 Pita Yeisu wana baaba i nuwahikan, inoke i baek elana i ba, “Topankite, matam i nok! Nolu ebwakil o u ba nuwamutan, he iyaka i aliga ge lamwana i yakiwa.”
MAR 11:22 Yeisu Pita anana i lahe i ba, “Yehoba nu abulilek-an.
MAR 11:23 Ya ba tunahot eliyamiu, ebo gamagal etega ni baek oya ya elana ni ba, ‘U egon u na totom u aliyohiwa hogaa’ ge ebo ni abulilek te nasi ni masal ni ola wana baaba ge ebo nige ni nunuwa lalabui, inoke oya ni miegon.
MAR 11:24 He na baewa eliyamiu, hauna gun ebo nuku awanuni Yehoba elana, nuku abulilek te iyaka ku pwawa, inoke Yehoba ni pewa eliyamiu.
MAR 11:25 Ge sauga ebo nuku awaawanun ge alomiu etega wana gegi eliyamiu nuku nuwatu, he nuku nuwayoho, inoke Tamamiu labulabumwa wami gegi ni nuwayoho.
MAR 11:26 Yaa ebo alomiyau wali gegi nige nuku nunuwayoho, he Tamamiu labulabumwa wami gegi nige ni nunuwayoho.”
MAR 11:27 Yeisu alonau ge wana tohago hi na hi vin al Yelusalema, inoke sauga i nawanawa Limi Bwabwalena ana gana gamwanaa, yaka topowon bwabwatal avaliyau Logugui ana topankite ge panuwa ana tonowakau hi na elana,
MAR 11:28 ge hi neli hi ba, “Hauna logugui wana gasisi elana ge bugul bolo ya u awaawaginol? Henala wam gasisi i pewa?”
MAR 11:29 Yeisu analiya i lahe i ba, “Nel etega ga na neli eliyamiu. Ebo nuku lahe, inoke abwe na baunan eliyamiu henala wana logugui elana ge bugul bolo ya ya awaawaginol.
MAR 11:30 He ku ba ga na hago! Diyon Tobabitaiso gamagalau i pababitaisol. Logugui o ga i neem? Yehoba elana, o ebo gamagalau elal?”
MAR 11:31 Yaka hi peliwaliwan-agil hi ba, “Ebo ta ba, ‘Logugui o i neem Yehoba elana,’ inoke nasi ni ba, ‘He hauna kaiwena ge Diyon nige ku aabulilek-an?’
MAR 11:32 Yaa ebo ta ba, ‘Logugui o i neem gamagalau elal’, he boda ta lovakunagil, kaiwena hi abulilek te tunahot Diyon iya palopita.”
MAR 11:33 Inoke Yeisu anana hi lahe hi ba, “Nige ha aatena.” Yaka i ba, “Ebo nigeya, he nau al ge nige na babaunan te henala wana logugui elana ge bugul bolo ya ya awaawaginol.”
MAR 12:1 Yaka Yeisu i liwan gohalibe elal i ba, “Tau etega wana eyowa i ginol, oine i luwan, i gane painan, gol etega i ken oine enona ana abapotipoti suina kaiwena, ge gonu i tal eyowa ana tomatahikan wali abaminamina. I ginol haba, inoke abwe i pek gamagalau enuna elal ge nihi patuwalali, yaka iya i egon i na panuwa getoga.
MAR 12:2 Sauga oine enona i matuwa, inoke toneyowa wana totuwalali etega i patuna i na tomatahikan elal tage oine enona enuna ni ahe elal ge ni pwatanik elana.
MAR 12:3 Yaa tomatahikan totuwalali o hi lib, hi nibinibihan ge hi patuna pasikal ninimana ya.
MAR 12:4 Wana totuwalali etega al i patuna elal, inoke tau o kaununa hi lol ge hi tagapanapanak-an.
MAR 12:5 Yaka totuwalali etegana al i patuna, ge iya hi tagapaaliga. Abwe hi gewi al i patunal hi nok, yaka enuna hi nibinibihagil ge enuna hi tagapaaligal.
MAR 12:6 “Totuwalali gegewel iyaka i patunal haba, he natuna maisena ya te iyoho i mina ge tage abwe ni patuna, natuna toto i nunuwana-an. Inoke iya mowamowasena abwe i patuna elal ge i ba, ‘Natu nasi nihi awatauwan.’
MAR 12:7 “Yaa sauga tomatahikan hi kite, inoke hi pebaaba-agil hi ba, ‘Toneyowa natuna te, toto tage abwe eyowa ni ahe tamana wana yaomal enaa. Ku nem ta tagapaaliga, inoke eyowa ni minem eliyala.’
MAR 12:8 Yaka hi na hi lib, hi tagapaaliga, ge tuwana hi alitagil-an eyowa ana gana tolinaa.”
MAR 12:9 Inoke Yeisu i nel i ba, “He toneyowa nasi ga ni ginol ola tomatahikan elal? Iya ni nem tomatahikan ni tagapaaligal, inoke oine ana eyowa ni guyauan gamagalau getogal elal.
MAR 12:10 Tab Buki Bwabwalena ku vasili, toto ana baaba i ba ola ya: ‘Pat toto totaltal hi awa nanakan ge hi towani, Yehoba iyaka i ahe limi ana kokola gasigasisena i ginoliya.
MAR 12:11 Toto ya Babala wana ginol, ana kite abanuwa ahi hot.’”
MAR 12:12 Inoke Yudiya wali tohouwa kamwasa hi loya ge Yeisu nihi lib ge nihi yowan, kaiwena hi atena ba gohalibe ya Yeisu i liwanan ana nuwatu i noek heliya eliyalil. Yaa hi lovakun boda kaiweliya inoke hi eguluwai ge hi egonan.
MAR 12:13 Inoke abwe Palisi enuna, avaliyau ge gamagalau enuna bolo nunuwaliya Helodi wana logugui, hi patunal hi na Yeisu elana tage nihi neli ge ana woliwoli etega nihi aheya wana baaba elana.
MAR 12:14 Yaka hi na hi ba, “Topankite, ha atena owa tobaaba tunahot. Nige gamagal etega u lolovakun-an, kaiwena nige u gogoluek gamagalau wali siba ana miha elana, yaa wam panpankiti Yehoba wana kamwasa kaiwena i sapu hot. He Mosese i ba mani naha pek Yehoba elana. I waisi ya takis naha pwamola Sisa elana o age bahiwa?
MAR 12:15 Naha pwamola o age bahi naha pwapwamola?” Yaa wali kakawi Yeisu i atena, inoke i baek elal i ba, “Hauna kaiwena ku laboseyau tage nuku paonau? Mani silba etega ku pwatanim na kite.”
MAR 12:16 Yaka etega hi ahe hi pek elana i kite, inoke i nelil i ba, “Henala kakanununa ya? Ge henala alana hi leli mani ya tuwanaa?” Anana hi lahe hi ba, “Sisa.”
MAR 12:17 Inoke Yeisu i baek elal i ba, “Toto Sisa kaiwena nuku pek Sisa elana, ge toto Yehoba kaiwena nuku pek Yehoba elana.” Inoke nuwaliya hi ahe Yeisu wana baaba kaiwena.
MAR 12:18 Yaka Sadiusi enuna hi na Yeisu elana. He Sadiusi nige wali abulilek i oola tage toyaomal nihi lut, inoke Yeisu hi neli hi ba,
MAR 12:19 “Topankite, Mosese logugui i lelelian kaiwela i ba, ‘Ebo tau etega ni alolon, nige natunau ge ni aliga, inoke abuabulina talina ni alolonan ge ebo natuliyau ni gan, heliya nihi tabwa toto i alaliga natunau.’
MAR 12:20 Sauga etega tau etega alonau talinau, ali gewi seben. Gamaun i alolon, nige natuna i gagan, inoke i aliga.
MAR 12:21 Yaka loenaa alona ge abuabul hi alolon, iya al ge nige natuna i gagan, inoke i aliga al. Pagan maisena o i gan al etonina elana,
MAR 12:22 ge i ola ya to gegewel elal. Ali toto seben abuabul o hi alolonan, nige natuliyau i gagan, yaka hi aliga haba. Inoke mowamowasena abwe yova al i aliga.
MAR 12:23 Ebo tunahot toyaomal abwe nihi lut, he lut enaa ali toto seben gamwaliyaa henala ge yova o lagona hot? Kaiwena gegewel hi alolonan ga.”
MAR 12:24 Yeisu analiya i lahe i ba, “Ku gegi hot, kaiwena Buki Bwabwalena ana baaba ge Yehoba wana gasisi nige ku aatena.
MAR 12:25 Sauga ebo toyaomal nihi lut, nihi ola aneloseyau labulabumwa, nige nihi aalolon.
MAR 12:26 Yaa toyaomal wali lut bana—age ginaha i tau ebwakil lamwanaa liwanina nige ga ku vavasili Mosese wana buki elana? Liwan ya i pamasal Yehoba i baek Mosese elana i ba, ‘Sauga ya nau Abalahama, Aisake ge Yakobo wali Yabowaine.’
MAR 12:27 Yehoba i ba ola o, inoke ta atena gamagalau ya yawaliliya nige i yayaomal hot. Yehoba iya nige toaliga hot wali Yabowaine i oola, yaa bolo yawaliliya gaganina wali Yabowaine. Komiu ku gegi hot.”
MAR 12:28 Logugui ana topankite etega iyoho i lalaegan Yeisu alonau ge Sadiusi hi liwaliwan. I hago Yeisu Sadiusi wali nel i lahe bubun, inoke i na i nel Yeisu elana i ba, “Yehoba wana logugui gamwaliyaa, hauna toto i bwata hot?”
MAR 12:29 Anana i lahe i ba, “Toto i bwata hot, heiya hiwe, ‘Komiu boda Isileli, ku hago! Yehoba wala Yabowaine iya maisena ya.
MAR 12:30 Yehoba wam Yabowaine nu nunuwana-an ginebi ge atem bwalibwaligena, yawalim bwalibwaligena, wam nuwatu bwalibwaligena ge wam gasisi bwalibwaligena.’
MAR 12:31 Eluwana i ola hiwe, ‘Alom nu nunuwana-an ni ola totom u nunuwana-agiwa.’ Nige logugui etega al bolo ya i bwabwata lakel.”
MAR 12:32 Logugui ana topankite i baek Yeisu elana i ba, “Topankite, wam baaba i waisi to. Tunahot te u ba, ‘Yehoba iya maisena ya, ge nige etega al.’
MAR 12:33 Inoke kila bosowaila ta nunuwana-an ginebi ge atela bwalibwaligena, wala nuwatu bwalibwaligena ge wala gasisi bwalibwaligena, ge avalau ta nunuwana-agil ni ola totola ta nunuwana-agila. Logugui labui o ali nuwatu i bwata hot, yaa bwasumu ta powonan ge wala mulolu ta pek Yehoba elana ana nuwatu nige i bwabwata.”
MAR 12:34 Yeisu iyaka i atena Logugui ana topankite i liwan bubun, inoke i baek elana i ba, “Owa nige am bwaga i yayapu Yehoba wana abalogugui elana.” Inoke gamagalau nige sauga etega al bosowailiya nihi labose ge nel etega nihi neli Yeisu elana.
MAR 12:35 Sauga Yeisu i panpankiti Limi Bwabwalena gamwanaa, gamagalau i nelil i ba, “Ga i ola ge Logugui ana topankite hi ba tage Mesaiya iya Deibid tubuna?
MAR 12:36 He Yayaluwa Bwabwalena wana nuwatu elana inoke Deibid i ba, ‘Yehoba i baek no Babala elana i ba: U misiyowa labeu awowa ana siga am topihigelgel na teli lowagil aem gabulanaa!’
MAR 12:37 He Deibid Mesaiya i awa babala-an, inoke ga i ola ge tage iya Deibid tubuna?” Inoke boda bwabwatana ginebi ge wali yaliyaya Yeisu wana panpankiti hi laeganan.
MAR 12:38 Yeisu iyoho i panpankiti gamagalau elal inoke i ba, “Nuku matahikagimiu Logugui ana topankite kaiweliya. Heliya nuwaliya kaliko yayapona nihi galoi ge nihi nonawanawa, inoke ebo gamagalau nihi pwawal abamaket elana, nuwaliya te gamagalau ginebi ge wali awatauwan nihi pata ateu owa eliyalil.
MAR 12:39 Limi tapwalolo elana nuwaliya nihi misiyo houwa gamagalau maniniliyaa, ge hagali elana nuwaliya nihi misiyowa yau toto gamagalau bwabwatal wali yau elana.
MAR 12:40 Abuabulau wali limi ge wali gogomwau hi aahe hi lologugui-an bwabwage, ge i ola al wali awanun hi papayapu-an gamagalau tanaliyaa tage nihi hagol. Wali pagan o kaiwena, inoke nasi ali lahi ni bwata hot.”
MAR 12:41 Limi Bwabwalena gamwanaa Yeisu i na i misiyowa mulolu ana abateliteli labenaa, ge gamagalau i gagayawa-agil hi na mani hi teliteli. Togogomwau hi gewi hi na mani bwabwatana hi teli,
MAR 12:42 yaka abwe abuabul gugulana etega i nok i na toya eluwa i telel.
MAR 12:43 Inoke Yeisu wana tohago i yogaagil hi nok elana ge i ba, “Ya ba tunahot eliyamiu, abuabul gugulana ya wana mulolu gamagalau gegewel wali mulolu i bwata lake.
MAR 12:44 Heliya mani enuna hi teli, yaa wali tupwa i bwata iyoho i mina. Yaa iya, togulagula, wana mani gegewena toto tage wana aanan kaiwena, iyaka i teli haba.”
MAR 13:1 Sauga Yeisu i ulutagilem Limi Bwabwalena elana, yaka wana tohago etega i baek elana i ba, “Topankite, matam ga i nok! Pat bwabwatal ge Limi Bwabwalena ana taltal waiwaisana u kite!”
MAR 13:2 Yeisu anana i lahe i ba, “Limi Bwabwalena waiwaisana ya iyoho u kikite. Yaa pat bolo hi ahe Limi ya hi ginoliya, nige etega ni miminaa abanaa, gegewena abwe nihi pasamwalekaleka.”
MAR 13:3 Inoke Yeisu alonau ge wana tohago hi na hi ha Oya Olibe, ge i misiyo awona i noek Limi Bwabwalena elana. Inoke Pita, Yemesa, Diyon ge Andulu, heliya ya awawal, hi nel elana hi ba,
MAR 13:4 “Wama wasa ga u pem, hauna sauga ge abwe bugul bolo baliya u babaunan ni masal? Ge wali masal ana etotohi ga ni ola?”
MAR 13:5 Yaka Yeisu i baek elal i ba, “Nuku matahikagimiu, bahi gamagal etega ni papagegemiu.
MAR 13:6 Kaiwena gamagalau nihi gewi abwe alau elana nihi nem ge nihi ba, ‘Nau Mesaiya!’ inoke gamagalau nihi gewi nihi pagegel.
MAR 13:7 Elohaveyan butuna nuku hagowa labemiwa ge haveyan wasana nuku hagoek laha, yaa bahi atemiu ni bwanabwana. Bugul ololana o ni gan ga, yaa sauga mowamowasena nige ga ni nenem.
MAR 13:8 Boda ge boda nihi lohaveyan, i ola al abalogugui ge abalogugui nihi lohaveyan. Mwaniknik ge galebu bwabwatana nihi masal labi tomaha ge tomaha elal. Nak bolo ya nihi masal houwa ga, ni ola ab lomwanina i telipuna ga mulaa abwe wawaya i masal.
MAR 13:9 Nuku matahikagimiu, kaiwena gamagalau abwe nihi libimiu ge nihi ahemiu nihi telemiu kot elana, ge hihiu elololina nihi ahe nihi nibinibihagimiu wali limi tapwalolowa. Alau kaiwena abwe nuku talmilil tologugui ge kin mataliyaa, inoke wasa waiwaisana nuku wasaan elal.
MAR 13:10 He wasa waiwaisana nihi papaatena-an houwan gamagalau gegewel elal, inoke mulaa abwe sauga mowamowasena ni vin.
MAR 13:11 Sauga ebo nihi libimiu ge nihi ahemiu nuku na kot kaiwena, bahi nuku nuwanuwatu hauna nuku baunan ge ni labemiu. Ana sauga elana, hauna ebo Yehoba ni pamasal eliyamiu, inoke nuku baunan, kaiwena baaba toto ku babaunan nige totomiu i oola, yaa Yayaluwa Bwabwalena iya te ni baaba.
MAR 13:12 Gamagalau taliliyau nihi wasaagil tologugui elal inoke nihi lopaaligal. Taman nihi ginol ni ola al to natuliyau elal. Wawayau nihi lut tamaliyau ge hinaliyau nihi pihigelgel-agil, inoke nihi pek tologugui nihi lopaaligal.
MAR 13:13 Alau kaiwena gamagalau gegewel nihi pihigelgel-agimiu, yaa henala ebo ni talmilil gagasisi ana siga abapwamowasi elana mwal ni pwawa.
MAR 13:14 ‘Toapapanak bwaibwaikikinina’ abwe nuku kite ni talmilila abamina toto iya nige alana i gagana—he komiu bolo buki ya ana tovavasili nuwamiu ni sapu baaba ya kaiwena. Inoke sauga o bolo hi miminaa Yudiya elana nihi lou nihi na nihi ha oyaa.
MAR 13:15 Ebo gamagal etega iyoho i minamina wana limi pwatanaa toto hi tal paabwab, bahi ni lalau ge ni uulutuk wana limiya bugul etega ni aahe, ni lou ya.
MAR 13:16 Ebo gamagal etega iyoho i tuwatuwalali eyowaa, bahi ni sisikal panuwaa ge ana kaliko etegana ni aahe.
MAR 13:17 Sauga o elana nasi ni pulowan hot yowau toliyan ge topapaalahul elal. Eeu, hauna nak geb o!
MAR 13:18 He nuku awanun Yehoba elana inoke bahi nak o ni mamasal tultul ana sauga elana.
MAR 13:19 Kaiwena sauga o elana miloloyowan bwabwatana hot ni masal, ololana o nige sauga etega i mamasal abatelipuna elana sauga toto Yehoba panayawi i ginol, ana siga sauga ya. I ola al nige ni gagan sauga mulaa.
MAR 13:20 Binimala Yehoba nak o ana sauga nige ni papakaubwa, he nige gamagal etega ni mwamwal, yaa gamagalau bolo iyaka i hilel kaiweliya te sauga ana yapu iyaka i pakaubwa.
MAR 13:21 Sauga o elana ebo gamagal etega ni baewa eliyamiu ni ba, ‘Ku kite, Keliso iya hiwe,’ o ebo etega al ni ba, ‘Iya huwo,’ bahi nuku aabulilek-an.
MAR 13:22 Kaiwena keliso kakakawel ge palopitau kakakawel abwe nihi masal ge ginol yawiyawi nihi ginolil gamagalau wali abanuwa ahi, nuwaliya Yehoba wana hilihili gamagaliliyau nihi pagegel, yaa nige bosowailiya.
MAR 13:23 He nuku matahikagimiu, kaiwena wami wasa iyaka ya pewa pahuwala pulowan gegewel bolo abwe nihi masal kaiweliya.
MAR 13:24 Miloloyowan o ni mowasi enaa, inoke sabwelu ni gogou, waikena nige al ni yayana,
MAR 13:25 putum nihi soguem labulabumwa, ge togasisi bolo hawawala nihi lamwalamwaniu.
MAR 13:26 Sauga o elana, gamagalau Gamagal Natuna nihi kite, i nenem yaluyalu gamwanaa, ginebi wana gasisi ge wana wasawasa.
MAR 13:27 Inoke wana aneloseyau ni patunal nihi na panayawi bebena esopali ge wana hilihili gamagaliliyau nihi bugul gogonil, nihi telipunaa buhuna etega nihi na nihi pwamowasiya buhuna etega.
MAR 13:28 Abaatena nuku aheya poga elana. Sauga ebo ta kite lamwana i titin, inoke ta atena waiwai ana sauga iyaka i kelaubwa.
MAR 13:29 I ola al, sauga ebo nuku kite bugul gegewena bolo ya liwanagil nihi masal, nuku atena Gamagal Natuna wana sauga nem iyaka i kelaubwa hot.
MAR 13:30 Ya ba tunahot eliyamiu, heyan bolo ya nige nihi aaliga haba, inoke bugul gegewena bolo ya nihi masal.
MAR 13:31 Labulabum ge panayawi nihi mowasi, yaa nau no baaba nige ni momowasi.
MAR 13:32 Nige gamagal etega i aatena hauna lan o ebo hauna sauga. He bwagana aneloseyau labulabumwa, nige hi aatena, ge nau al Natuna nige ya aatena, Nam ya te i atena.
MAR 13:33 Inoke nuku matahikagimiu ge nuku silawaagimiu, kaiwena nige ku aatena hauna sauga ge abwe Gamagal Natuna ni nem.
MAR 13:34 He i ola tau etega iyaka i egon i na labi getoga: wana limi iyaka i eguluwana wana totuwalali elal ge nihi matahikan, totuwalali maisena ge maisena wali tuwalali iyaka i guyauan, ge iyaka i ba totuwalali etega nog ni matahikan ge bahi ni kekenu.
MAR 13:35 He nuku silawaagimiu, kaiwena nige ku aatena hauna sauga ge abwe tonlimi ni sikalim, bulin i gangan, o ebo bulin nuwanaa, o age ebo kamkam i kahikahin, o ebo lan i gangan.
MAR 13:36 Bahi tage komiu iyoho ku kenukenu ge etimwawa ni vin pwawamiu.
MAR 13:37 Inoke na baewa eliyamiu, ge na baek al gamagalau gegewel elal, ‘Nuku silawa!’”
MAR 14:1 Lan eluwa ya i mina yaka Nopalegi Hagalena ana sauga, i ola al Pwalawa toto Nige alona Yis Hi Vivikuhiya Hagalena. Inoke topowon bwabwatal avaliyau ge Logugui ana topankite kamwasa hi loya ga nihi ola ge Yeisu nihi lib sume ge nihi lopaaliga.
MAR 14:2 Hi ba, “Bahi ta giginola hagali ana sauga elana, eba abwe gamagalau nihi lohaveyan.”
MAR 14:3 Yeisu iyoho Bedani i aanan Saimon tolepelo wana limiya. Inoke yova etega i nem elana patuna ana awa waiwaisana i noahe, gamwanaa, enonu bwalena waiwaisana ge molana bwabwatana, alana nad. Inoke patuna awana i tagayoho ge enonu i holek Yeisu kokowanaa.
MAR 14:4 Bolo alonau hi aanan enuna ateliya i elolol, inoke hi pebaaba-agil hi ba, “Hauna kaiwena enonu i apapanak-an bwabwage?
MAR 14:5 Binimala ta palian yaka molana mani silba ali gewi tili handeled ge pwatanaa al ta ahe, ge ta pek togulagula elal.” Inoke hi anagebigebi-an nabiyan.
MAR 14:6 Yeisu i baek elal i ba, “Nuku pialiyoho ya. Hauna kaiwena ge ku anagebigebi-an? Ginol waiwaisana te i ginol eliyau e.
MAR 14:7 Togulagula alomiyau ya sauga gegewena, ge sauga toto ebo nuwamiu nuku label, bosowaimiu ya nuku label. Yaa nau nige sauga gegewena alomiu i oola.
MAR 14:8 Bugul toto i gana eliyana ge i nuwatuan ni ginol kaiweu, he iyaka i ginol. Enonu i holek tuwawa, he i ola tuwau iyaka i abubun haba o teliteli kaiwena.
MAR 14:9 Ya ba tunahot eliyamiu, panayawi mamanana elana, hauna labi elana ebo wasa waiwaisana nihi papaatena-an, bugul toto yova ya i ginol nihi liwanan, iya ana abanuwahikan.”
MAR 14:10 Inoke Yudasa Isikaliyota, tohago bolo ali toto elulutega eluwa avaliya etegana, i egon i na topowon bwabwatal elal i ba ni label ge Yeisu nihi lib.
MAR 14:11 Topowon bwabwatal nuwaliya i waisi nabi Yudasa wana baaba kaiwena, ge hi bateli abwe mani nihi pek elana. Inoke Yudasa i telipuna Yeisu wana nawanawa i gagayawa-an, kamwasa i loya ge Yeisu ni teli nimaliyaa ge nihi lib.
MAR 14:12 Pwalawa toto Nige alona Yis Hi Vivikuhiya Hagalena ana lan telipuna elana, Yudiya wali pagan te sipi natuna etega nihi lol Nopalegi Hagalena kaiwena. Inoke tohago Yeisu hi neli hi ba, “Hauna labena elana nuwam naha noek ge aanan naha lovivina-an kaiwem, inoke ta anan ni ola Nopalegi Hagalena ana logugui?”
MAR 14:13 Inoke wana tohago eluwa i patunal i baek elal i ba, “Nuku nok nuku na nuku tuk Yelusalema, tau etega wewel ana ulubwal i kalivai abwe ni pwawamiu. Nuku noulil,
MAR 14:14 nuku na limi toto elana ni ulutuka, inoke nuku baek tonlimi elana nuku ba, ‘Topankite i ba: Hauna lum u talamwan ge alowau no tohago Nopalegi Hagalena enona naha ginola ge naha an?’
MAR 14:15 Inoke iya abwe limi gamwana bwabwatana toto natiya ni pankitemiu, iyaka hi abubun haba. Inoke nuku na aanan nuku lovivina-an kaiwela.”
MAR 14:16 Inoke tohago hi nok hi na Yelusalema, ge bugul gegewena hi pwawa i ola to Yeisu wana baaba elal. Inoke Nopalegi Hagalena enona hi lovivina-an.
MAR 14:17 Sauga bulin i gan, yaka Yeisu alonau ge wana tohago ali toto elulutega eluwa hi na hi vin.
MAR 14:18 Sauga hi misiyo ge hi aanan teibol elana, inoke i baek tohago elal i ba, “Ya ba tunahot eliyamiu, gamwamiwa etega nasi abwe ni wasaagau, he iya iyahe te avala ta aanan e.”
MAR 14:19 Tohago ateliya i lomwan nabi, inoke maisena ge maisena i nelnel Yeisu elana i ba, “Nau nige i oola, age?”
MAR 14:20 Yeisu analiya i lahe i ba, “Ami toto elulutega eluwa gamwamiwa, etega nasi abwe ni wasaagau, iya ge nau nimama i lau mwaha maisena gamwanaa.
MAR 14:21 Gamagal Natuna nau na aliga ni ola Buki Bwabwalena wana baaba, yaa gamagal toto ni wasaagau nuwau i nakan, kaiwena bwaliga ana lahi ni bwaya. Binimala valila tau o bahi hinana ni aab, inoke lahi bwabwatana nige ni pwapwawa.”
MAR 14:22 Sauga hi aanan, Yeisu beleid i ahe, i ba mulolu Yehoba elana yaka i pigebagebal-an i pek wana tohago elal ge i ba, “Ku ahe ku an. Toto ya iya tuwau.”
MAR 14:23 Inoke oine ana kom i ahe, i ba mulolu Yehoba elana, i pek elal ge gegewel hi im.
MAR 14:24 Sauga i pek elal i ba, “Toto ya saliyau, iya bateli vavaluna i patunahot. Saliyau ni lau gamagalau nihi gewi kaiweliya.
MAR 14:25 Ya ba tunahot eliyamiu, oine nige al na iim, ana siga Yehoba wana abalogugui elana abwe oine vavaluna na im.”
MAR 14:26 Yaka wona etega hi wonaan ge hi tagil hi na Oya Olibe.
MAR 14:27 Yeisu i baek wana tohago elal i ba, “Nasi abwe gegewemiu nuku lou luwagau, kaiwena Buki Bwabwalena i ba, ‘Sipi ali tomatahikan na lol inoke sipi nihi tatawaliwali tomaha ge tomaha nihi nonoek.’
MAR 14:28 Yaa no lut al enaa, na houwa na na Galili, yaka mulaa abwe nuku nem.”
MAR 14:29 Inoke Pita Yeisu anana i lahe i ba, “Bwagana ebo alowau gegewel nihi lou, yaa nau nige na lolou luwagiwa.”
MAR 14:30 Yeisu i baek Pita elana i ba, “Ya ba tunahot eliyam, bulin ebe kamkam melutauina nigeya ga ni kakahin palabui, inoke nu alahagau paeton.”
MAR 14:31 Yaa Pita i ba balbalgig i ba, “Nige na aalahagiwa, bwagana ebo alou owa ta yaomal.” Yaka gegewel hi baaba hi ola al Pita wana baaba.
MAR 14:32 Yeisu alonau ge wana tohago hi nok hi na labi toto alana Getesemani, inoke i baek elal i ba, “Ku minaa te, na na ga na awanun.”
MAR 14:33 Pita, Yemesa ge Diyon i ahel alonau hi nok, inoke sauga o atena i lomwan nabi.
MAR 14:34 Yaka i baek elal i ba, “Ateu i lomwan nabi, lomwan o kelaubwa ni paaligau. Ku miminaa te ge nuku silawa.”
MAR 14:35 I peliluwagil nige ana bwaga i gagan, inoke i talpo bilibiliya ge i awanun Tamana elana ebo bosowaina, inoke bahi ni tutuk lomwan ana sauga elana.
MAR 14:36 I awanun i ba, “Nam! Nam! Bugul gegewena i bosowaim. He lomwan ana kom ya u ahek yoho eliyau. Yaa bahi nau no nuwatu, owa ya wam nuwatu.”
MAR 14:37 Inoke i sikal tohago eton elal ge i kitel hi kenu mati. I baek Pita elana i ba, “Saimon, age owa iyahe u kenukenu? Ga i ola ge nige bosowaim auwa maisena ya nu silawa?
MAR 14:38 Nuku silawa ge nuku awanun, inoke bahi lawakik kaiwena ge nuku sosogu. Yayaluwamiu nuwana waisi ni ginol, yaa tuwamiu i pweyata.”
MAR 14:39 I nok palabuina al i na i awanun ola to wana awanun houhouwena.
MAR 14:40 Sauga i sikal, i kitel al hi kenukenu, kaiwena mataliya i aliga nabi. He nige hi aatena Yeisu anana ga nihi lahe ola.
MAR 14:41 Yaka i na i awanun al. Sauga i sikal paetonina tohago elal, i ba, “Age komiu iyahe ya ku kenukenu? Besemiu kenu! Ku kite, sauga iyaka i vin ge Gamagal Natuna nihi talamwan gamagalau nanakil nimaliyaa.
MAR 14:42 Ku lut ta noewa elal. Tau toto i tatalamwagau sauga ya iyaka i vin!”
MAR 14:43 Sauga Yeisu iyoho ya i baaba, inoke Yudasa i vin, iya Yeisu wana tohago bolo elulutega eluwa avaliya etega. Alonau ge boda bwabwatana, bolo topowon bwabwatal, Logugui ana topankite ge Yudiya wali tohouwa hi patunal. He elohaveyan kilepana ge ebwakil toguina hi noahe.
MAR 14:44 Yeisu ana towasa etotohi etega iyaka i baunanik haba boda elal i ba, “Tau toto na nalo heiya te nuku lib ge nuku yowan, inoke nuku en egonan ge nuku matahikan.”
MAR 14:45 Sauga Yudasa i vin, i nopasapu i na Yeisu elana i ba, “Topankite,” inoke i nalo.
MAR 14:46 Yaka gamagalau hi na Yeisu hi lib ge hi yowan.
MAR 14:47 Bolo hi taltalmilila Yeisu labenaa, avaliya etega wana elohaveyan kilepana i momol tagilanem abanaa, inoke topowon bwabwatal wali tohouwa wana totuwalali etega tanana i goyoho.
MAR 14:48 Yeisu i baek elal i ba, “Age nau toawatautau ge topihigelgel inoke haveyan kilepana ge ebwakil toguina ku noahe ge ku nem tage nuku libau?
MAR 14:49 Lan gegewena alowau ya komiu Limi Bwabwalena elana ya panpankiti, inoke nige ku lilibau. Yaa ni masal ni ola te, inoke Buki Bwabwalena ana baaba ni tabwa tunahot.”
MAR 14:50 Inoke sauga o wana tohago gegewel hi lou luwai.
MAR 14:51 Heval etegana, kaliko maisena ya te i minaa tuwanaa, iyoho Yeisu i noulil. Ana kaliko hi kukuhikan tage hi lilib,
MAR 14:52 yaa kaliko i lou luwan nimaliyaa, ge i lou bobokana ya.
MAR 14:53 Yeisu hi ahe hi pwatanik topowon bwabwatal wali tohouwa wana limiya, yaka topowon bwabwatal gegewel, avaliyau Yudiya wali tohouwa ge Logugui ana topankite hi nogogowa to.
MAR 14:54 Pita Yeisu i noulil ana bwaga i gan ana siga hi na hi ulutuk topowon bwabwatal wali tohouwa wana bakubakuwa. Inoke alonau totuwalali hi misiyowa to, ge iya i amwaligu ginaha elana.
MAR 14:55 Topowon bwabwatal avaliyau ge Yudiya wali tologugui gegewel, Yeisu ana woliwoli hi loyaan ge bosowaina nihi ba ni aliga. Yaa nige etegana hi pwapwawa.
MAR 14:56 Gamagalau hi gewi wali ba kakakawi hi baunan Yeisu kaiwena, yaa wali baaba nige i oolaolaek.
MAR 14:57 Inoke gamagalau enuna hi nem ge Yeisu hi wole kakawe hi ba,
MAR 14:58 “Ama tau ya wana baaba ha hago i ba, ‘Limi Bwabwalena ya gamagalau nimaliya elana hi tal na pasamwalekaleka, inoke lan eton gamwanaa etegana na tal al, toto nige ni oola gamagalau wali taltal.’”
MAR 14:59 Yaa bwagana heliya hi ba ola o, wali baaba nige i oolaolaek al.
MAR 14:60 Topowon bwabwatal wali tohouwa i lut ge i talmilil tonogogo gegewel mataliyaa, yaka i nel Yeisu elana i ba, “Ga i ola ge nige analiya u lalahe? Baaba toto hi baunan kaiwem, ana sapu ga i ola?”
MAR 14:61 Yaa Yeisu i mikekei nige anana etega i lalahe. Inoke topowon bwabwatal wali tohouwa i nel al elana i ba, “Owa Mesaiya, Yehoba Towasawasa Natuna, o ebo nigeya?”
MAR 14:62 Yeisu anana i lahe i ba, “Nau heiya te. He abwe nau Gamagal Natuna nuku kiteyau na misiyowa Yehoba Togasisi labena awonaa, ge na neem yaluyalu pwatanaa.”
MAR 14:63 Yaka topowon bwabwatal wali tohouwa i huga, inoke totona ana kaliko i kukuleli ge i ba, “He besena to. Nige al ta loloya tage gamagalau nihi nem ge nihi baaba tau ya kaiwena.
MAR 14:64 Iyaka ku hago i ba likalika. Ga ku nuwatu ola?” Inoke gegewel hi talam hi ba, “I bosowaina hot ni aliga.”
MAR 14:65 Inoke gamagalau enuna Yeisu hi kuluve, ge kaliko hi ahe matana hi am kaus, yaka nimaliya elana hi nibinibihan ge hi ba, “Ebo owa palopita, inoke u baem eliyama, henala ge i nibihiwa?” Inoke topowon bwabwatal wali pulisiman Yeisu hi ahe ge hi nibinibihan.
MAR 14:66 Pita iyoho paiya bakubakuwa, inoke topowon bwabwatal wali tohouwa wana totuwalali galokau avaliya etega i nem to.
MAR 14:67 Sauga i kite i amwaamwaligu, inoke i gayawaan bubun ge i ba, “He owa al ge Yeisu gagama Nasaleta alona etega.”
MAR 14:68 Yaa Pita i alaha i ba, “Nige ya aatena hauna gun u babaunan ei.” Inoke i na i tagil abauluulutuk elana. Yaka kamkam melutauina etega i kahin.
MAR 14:69 Galok totuwalali Pita i kite al, inoke i baek gamagalau bolo hi taltalmilil o elal i ba, “Tau ya iya avaliya etega.”
MAR 14:70 Yaka Pita i alaha palabuina. Sauga nige i yayapu, gamagalau bolo hi taltalmilil labenaa hi baek elana hi ba, “Tunahot owa Yeisu wana boda avaliya etega, kaiwena owa gagama Galili.”
MAR 14:71 Inoke Pita i papasila i ba, “Ya baaba tunahot, tau toto bana ku babaa ei, nige ya aatena. Binimala nige na babaa tunahot, Yehoba ni laheyau.”
MAR 14:72 Sauga o kamkam melutauina i kahin palabuina, inoke Pita Yeisu wana baaba i nuwatuan toto i ba, “Kamkam melutauina nige ga ni kakahin palabui, inoke nu alahagau paeton.” Yaka Pita atena i lomwan nabi ge i kahin.
MAR 15:1 Mweluluga kekeisi hot, topowon bwabwatal avaliyau Yudiya wali tohouwa, Logugui ana topankite ge tologugui gegewel wali nuwatu hi pamaisena. Inoke Yeisu hi yowan ge hi en hi na hi teli Pilato nimanaa.
MAR 15:2 Pilato Yeisu i neli i ba, “Owa Yudiya wali kin?” Yeisu i ba, “He i ola te wam baaba ei.”
MAR 15:3 Topowon bwabwatal Yeisu ana woliwoli i gewi hi baunan.
MAR 15:4 Yaka Pilato i nel al i ba, “Wali baaba nige nu lalahe? U kite, woliwoli i gewi te hi baunan kaiwem e!”
MAR 15:5 Yaa Yeisu topowon bwabwatal wali woliwoli nige etega i lalahe, inoke Pilato nuwana i ahe.
MAR 15:6 Baliman maisena ge maisena, Nopalegi Hagalena ana sauga elana, toulutuk dela toto ebo Yudiya nihi hile, Pilato ni sokal ge ni tagil.
MAR 15:7 He sauga o elana, tau etega alana Balabas alonau ge wana pan topihigelgel heliya iyoho dela, heliya nige nuwaliya Loma wali logugui, inoke sauga etega hi lut ge hi taulol.
MAR 15:8 Boda hi na Pilato elana ge hi awanun toulutuk dela etega ni sokal kaiweliya, ni ola to i giginol baliman maisena ge maisena elana.
MAR 15:9 Inoke Pilato i nel i ba, “Tab nuwamiu komiu Yudiya wami kin na sokal kaiwemiu?”
MAR 15:10 I ba ola o, kaiwena i atena bubun hot, topowon bwabwatal Yeisu hi lamwa pulowanan te hi ahe ge hi teli nimanaa.
MAR 15:11 Yaa topowon bwabwatal boda ali pel hi teli ge nihi ba Pilato Balabas ni sokal ge bahi Yeisu ni sosokal.
MAR 15:12 Yaka Pilato boda i nelil al i ba, “Hauna gun na ginol toto ku ba Yudiya wali kin kaiwena?”
MAR 15:13 Yaka hi yoga hi ba, “U lokolosan!”
MAR 15:14 Inoke Pilato i nelil i ba, “Hauna kaiwena ge na lokolosan? Hauna nak i ginol?” Abwe hi yoga balbalgig hot hi ba, “U lokolosan!”
MAR 15:15 Pilato nuwana boda nuwaliya ni pwawaisi, yaka Balabas i sokal kaiweliya. Inoke i ba tolohaveyan hihiu eloelolina hi ahe Yeisu hi nibinibihan, yaka i teli tolohaveyan nimaliyaa nihi lokolosan.
MAR 15:16 Tolohaveyan Yeisu hi en pwatanik logugui ana limi bwabwatana gamwanaa, inoke wali pan tolohaveyan gegewel hi yoga gogonil.
MAR 15:17 Kaliko yayapona matana pepol i ola kin ali kaliko, hi ahe ge hi pagaloi. Pepesala hi ahe hi ginol ana hanahana ge hi teli kokowanaa.
MAR 15:18 Inoke hi yoga elana hi ba, “Atema owa, Yudiya wali kin.”
MAR 15:19 Inoke suki etega hi ahe kokowana hi lololi, ge tuwana hi lokukuluvi-an. Yaka hi loepwakoku awonaa ge ana awatauwan hi ginol.
MAR 15:20 Sauga hi talatalawasi-an i mowasi, inoke kaliko yayapona matana pepol hi leke yoho ge totona ana kaliko hi pagaloi. Inoke hi en tagilan ge nihi na nihi lokolosan.
MAR 15:21 Tau etega hi pwawa kamwasaa, gagama Sailini, alana Saimon, Aleksenda ge Lupas tamaliya, i neem tola i nana i tutuk Yelusalema. Inoke hi palawakik ge Yeisu ana kolos ni kalivai.
MAR 15:22 Yeisu hi en pwatanik hi na panuwa alana Goligota. (Goligota ana sapu heiya “Pana Babaloma.”)
MAR 15:23 Inoke oine alona ge valam etega alana meya hi vikuhiya ge hi pek tage ni im, yaa nige i iim.
MAR 15:24 Inoke hi tagahikan kolos elana ge hi pamilil. Yaka tolohaveyan ana kaliko hi wali, yaka pat hi ahe galavenu etega hi galavenu-an, inoke eliyana kaliko ana pwahin tomaha tomaha hi guyauan elal.
MAR 15:25 Mweluluga naen kilok elana te Yeisu hi lokolosan.
MAR 15:26 Ana woliwoli hi lele inoke hi tagahikan i ba, “Yudiya wali kin.”
MAR 15:27 Tokaoma eluwa alonau hi lokolosil. Etegana ana kolos hi pamilila labena awonaa ge etegana labena gegebanaa.
MAR 15:28 Inoke Buki Bwabwalena ana baaba i tabwa tunahot, i ba, “Iya al ge, alonau ya logugui ana toleke.”
MAR 15:29 Gamagalau bolo Yeisu hi nonopapalegi-an mataliya i nok hi kite, yaka kaunuliya hi loniknikan ge hi lamwa tunatuna-an hi ba, “Valila u ba tage Limi Bwabwalena nu pasamwalekaleka ge lan eton gamwanaa nu tal al.
MAR 15:30 He kolos u loluwan ge totom nu pwamwaliwa!”
MAR 15:31 Topowon bwabwatal ge Logugui ana topankite Yeisu hi lamwa tunatuna-an i ola al to. Totoliya hi pebaaba-agil hi ba, “Gamagalau getogal i pwamwalil, yaa nige bosowaina totona ni pwamwal.
MAR 15:32 Tage iya Mesaiya! Tage iya Isileli wali kin! Totona kolos ni loluwan inoke ta kite ge ta abulilek-an.” Ge bolo alonau hi lokolosil, heliya al Yeisu hi sinalian.
MAR 15:33 Alalati bwagatau, panuwa gegewena i gogou ana siga tili kilok kokoyavi.
MAR 15:34 Tili kilok elana, Yeisu analiya elana i yoga nabiyan i ba, “Eloi, eloi, lama sabakitani?” Baaba o ana sapu heiya, “No Yabowaine, no Yabowaine, hauna kaiwena ge u miluwagau?”
MAR 15:35 Gamagalau enuna bolo hi taltalmilila o, anana hi hago yaka hi ba, “Ku laegan, Ilaitiya i yogaan to.”
MAR 15:36 Tau etega i patalelu i na balou i ahe, i pahun oine manumanunina elana ge i vinum, inoke i teliek suki matanaa ge i paelu heyan Yeisu i im. Yaka i ba, “Ta matamatan ga ta kite tab Ilaitiya ni nem ge ni ahe kolos elana.”
MAR 15:37 Yeisu i yoga anana i bwata, inoke yawalina i mowasi.
MAR 15:38 Kaliko mamanana toto hi pakuki ge Limi Bwabwalena gamwana hi baba tomwaya, i maleli telipunek natiya i na i lau paiya.
MAR 15:39 Tolohaveyan wali tohouwa toto i talmilila Yeisu manininaa, wana yoga i hago ge wana yaomal i kite, yaka i ba, “Tunahot tau ya Yehoba Natuna!”
MAR 15:40 Yowau enuna hi talmililek laha ge mataliya i nok Yeisu hi gagayawa-an. Gamwaliyaa Meli Magidala yovana, valihina Meli toto heval Yemesa ge Yosepa hinaliya, ge etega al Salome.
MAR 15:41 He sauga Yeisu iyoho Galili, yowau bolo ya hi toulil ge hi matahikan. Yowau hi gewi al bolo alonau hi na Yelusalema, heliya al iyoho to.
MAR 15:42 Lan Sabwata ana lan lovivina, ge lan ni gan Sabwata. Inoke sauga panuwa i kokoyavi,
MAR 15:43 Yosepa gagama Alimadiya atena i pamatuwa, i nok i na Pilato elana ge Yeisu tuwana i awanuni. He Yosepa iya gamagal alana bwabwatana etega Yudiya wali tologugui gamwaliyaa, ge iya al i matamatan Yehoba wana abalogugui kaiwena.
MAR 15:44 Sauga Pilato wasa i hago tage Yeisu iyaka i aliga, atena i you, inoke tolohaveyan wali tohouwa i yogaan ge i neli ebo tunahot Yeisu iyaka i aliga.
MAR 15:45 Pilato wana wasa i pek i tunahot, inoke Pilato Yeisu tuwana i talamwan Yosepa ni ahe.
MAR 15:46 Yosepa kaliko waiwaisana enuna i pwamola, inoke i nok i na Yeisu tuwana i ahe kolos elana, kaliko elana i osiya, ge i na i teli salaiya toto hi ken tukan pat elana. Inoke pat bwabwatana etega hi pakul pwatanik ge salai awana hi paankaus.
MAR 15:47 He Meli Magidala yovana ge Meli toto Yosepa hinana hi kite Yeisu ga hi teliya.
MAR 16:1 Lan Sabwata i mowasi, Meli Magidala yovana alonau Meli toto Yemesa hinana ge Salome, hi na enonu bwalena waiwaisana hi pwamolal tage abwe nihi na Yeisu tuwana nihi paenonu.
MAR 16:2 Inoke wik ana lan houwan elana, mweluluga kekeisi sauga sabwelu abwe i ha ya, hi nanawa salai kaiwena,
MAR 16:3 ge hi nonobaaba hi ba, “Henala nasi pat toto salai awana ana epaankaus ni pakul yoho kaiwela?”
MAR 16:4 Yaa sauga hi vin salaiya ge mataliya i ha, hi kite pat iyaka hi pakul yoho. He pat, pat bwabwatana hot.
MAR 16:5 Inoke hi ulutuk salai gamwanaa, yaka heval etega hi kite ana kaliko i wawakeki, i misiyowa salai gamwanaa labi toto nimaliya awona elana. Inoke hi lovakun nabi.
MAR 16:6 Inoke i ba, “Bahi lovakun! Ya atena Yeisu gagama Nasaleta toto hi lokolosan, ku loyaan. He iyaka i lut, nige i gagan te. Abana ku kite toto hi teliya.
MAR 16:7 He ku nok ku na wana tohago avaliya Pita wali wasa nuku pek nuku ba, ‘Ni houwa awomiwa ni na Galili. Abwe nuku kiteya to, i ola wana baaba eliyamiu.’”
MAR 16:8 Inoke yowau avaliya wali lovakun ge wali nuwanuwatu hi ulutagil ge salai hi patalelu luwai. He nige hi babaaek gamagal etega elana, kaiwena hi lovakun.
MAR 16:9 Sauga Yeisu i lutem yaomala, wik ana lan houwan mweluluga kekeisi elana, inoke i masal houwa Meli Magidala yovana elana, toto valila yayaluwa bibikel ali gewi seben i patuna owaowa-agiliya elana.
MAR 16:10 Iya i na bolo valila avaliya Yeisu wali wasa i pek, heliya iyoho nuwaliya i nak ge hi kahikahin.
MAR 16:11 Yaa sauga Meli wana baaba hi hago i ba, “Yeisu iyaka i lut ge ya kiteya matawa,” he wana baaba nige hi aabulilek-an.
MAR 16:12 Toto ya enaa, Yeisu i masala bolau eluwa elal, yaa ana awa i getoga. Bolau o Yelusalema iyaka hi eguluwai hi nanawa panuwa etega elana.
MAR 16:13 Sauga hi atena age iya Yeisu, yaka hi sikal hi na avaliyau wali wasa hi pek, yaa wali baaba nige hi aabulilek-an.
MAR 16:14 Yaka abwe al Yeisu i masal wana tohago ali toto elulutega maisena elal wali sauga aanan elana. Yeisu i baek elal i ba, “Ga i ola ge nige ku aabulilek? Atemiu i gasisi inoke bolo hi kiteyau no lut al enaa ge wami wasa hi pewa, wali baaba nige ku aabulilek-an.”
MAR 16:15 I baek elal i ola, “Ku na panayawi labena gegewena ge wasa waiwaisana nuku papaatena-an gamagalau gegewel elal.
MAR 16:16 Toto ebo ni abulilek ge ni babitaiso, iya ni mwal. Yaa toto ebo nige ni aabulilek, he iya lahi ni pwawa.
MAR 16:17 Ge bolo hi abulilek, Yehoba gasisi ni pek elal inoke ginol yawiyawi nihi awaawaginol, ololana alau elana yayaluwa bibikel nihi patuna owaowa-agil, anan getoga ona nihi baubaunan,
MAR 16:18 nimaliya elana mwata nanakil nihi ahel, ebo wewel lelelamwina nihi im nige ni aapanakil, ge nimaliya nihi teli tokasiyebwa elal inoke nihi molu.”
MAR 16:19 Sauga Babala Yeisu i baaba haba tohago elal, inoke i ha labulabumwa, ge i misiyowa Yehoba labena awonaa.
MAR 16:20 Yaka tohago hi tagil hi na labena gegewena ge wasa waiwaisana hi papaatena-an. Babala i label inoke wali papaatena i patunahot, kaiwena ginol yawiyawi hi ginolil gamagalau hi kite.
LUK 1:1 Ateu owa Tiyopilo. Valila gamagalau hi gewi bugul bolo hi masal gamameya wasana iyaka hi leli,
LUK 1:2 hi golugoluwa bolo hi kiteya mataliyaa wali wasa elana. Heliya hi kiteya mataliyaa i telipunaa ana abatelipuna elana, ge heliya hi ola Yehoba wana baaba ana totuwalali inoke wasa o hi baunan eliyama.
LUK 1:3 He nau bugul bolo ona o ya asimuli-an bubun, ya telipunaa ana abatelipuna elana, inoke ya nuwatu te wasaliya na vatal bubun ge na leli lowan owa gamagal bwabwatana Tiyopilo kaiwem.
LUK 1:4 Inoke nu atena te toto hi panpankiti-an eliyam i tunahot.
LUK 1:5 Helodi Yudiya wali kin wana sauga logugui, he topowon etegana iyoho alana Sakalaiya, iya Abaidiya wana boda ana gamagal etega. Lagona alana Elisabet, iya al topowon houhouwena Eloni tubutubunina etega.
LUK 1:6 Ali toto eluwa wali minamina i waisi Yehoba matanaa, he Yehoba wana logugui ge wana baaba gegewena hi henapuan bubun.
LUK 1:7 Nige natuliya i gagan, kaiwena Elisabet i kobwas. He alona ge lagona Sakalaiya iyaka hi liki.
LUK 1:8 Sauga etegana Sakalaiya wana boda wali sauga tuwalali, he Sakalaiya iya iyoho topowon wali tuwalali i awaawaginol Yehoba matanaa.
LUK 1:9 Yaka pat hi galavenu-an i ola topowon ali logugui, ge gamagal etega nihi hile ni ulutuk Yehoba wana Limi Bwabwalena gamwanaa ge bugul bwalena waiwaisana ni ton ana abatonton pwatanaa. Hi pwawa Sakalaiya te ni ginol, inoke i ulutuk Limi Bwabwalena gamwanaa.
LUK 1:10 He bugul bwalena waiwaisana ana sauga tonton elana, gamagalau boda bwabwatana heliya iyoho tola hi awaawanun.
LUK 1:11 Inoke Babala wana anelose etega i masal Sakalaiya elana i talmilila abatonton labena awonaa.
LUK 1:12 Sauga Sakalaiya anelose i kite, inoke atena i you ge i lovakun.
LUK 1:13 Yaa anelose i baek elana i ba, “Sakalaiya, bahi lovakun! Wam awanun iyaka Yehoba i hago. He lagom Elisabet natum melutauina ni ab, inoke alana nu tun Diyon.
LUK 1:14 Iya nuwam ni pwawaisi ge ni payaliyaya-agiwa, ge gamagalau nihi gewi nihi yaliyaya wana masal kaiwena,
LUK 1:15 kaiwena iya alana ni bwata Babala matanaa. Bahi oine ge wewel gasigasisena ni iim. He sauga hinana abwe ni ab ya te Yayaluwa Bwabwalena ni kalaopopwi.
LUK 1:16 Iya boda Isileli nihi gewi ni ahel pasikalil nihi nem Babala eliyana, heliya wali Yabowaine.
LUK 1:17 Wana pagan ge wana gasisi ni ola palopita Ilaitiya, ge iya ni nohouwa Babala awonaa. Iya tamataman aloliyau ge natuliyau ni ahel maniniliya ni abubun, ge bolo Yehoba hi awatautau-an ni ahel pasikalil nuwatu waiwaisana nihi ahe ni ola bolo tosasapol wali nuwatu. He gamagalau ni lovivina-agil Babala wana nem kaiwena.”
LUK 1:18 Inoke Sakalaiya i baek anelose elana i ba, “Ga na ola ge na atena wam baaba i tunahot? Kaiwena nau iyaka ya liki, ge lagou al iyaka i liki.”
LUK 1:19 Anelose Sakalaiya anana i lahe i ba, “Nau Gabeliyel, sauga gegewena ya talmilila Yehoba manininaa, iya i patunau ya nem na liwaliwan eliyam ge wasa waiwaisana ya na wasaan eliyam.
LUK 1:20 He nige no baaba u aabulilek-an, inoke nu talpwakum ge nige bosowaina nu baaba ana siga bugul bolo ya nihi masal. He sauga toto Yehoba i hile eliyana te no baaba ni tunahot.”
LUK 1:21 Sauga o elana gamagalau heliya iyoho hi matamatan Sakalaiya kaiwena, ge hi nuwa gewagewa ga i ola ge i minabi Limi Bwabwalena gamwanaa.
LUK 1:22 Sauga i tagil nige bosowaina ni baaba elal, nimana ya te i papatuwalali, inoke gamagalau hi atena te pankite etega i masal elana Limi Bwabwalena gamwanaa.
LUK 1:23 Sakalaiya wana sauga tuwalali i mowasi, inoke abwe i sikal i na wana panuwaa.
LUK 1:24 Wana sikal enaa, inoke lagona Elisabet i liyan. He weikena nimala panuna nige i nonomasamasal, i miminaa ya te limiya.
LUK 1:25 Inoke Elisabet i ba, “Babala i atilomwan-agau, yaka bugul ya i ginol kaiweu ge o puluwawi i ahek yoho gamagalau mataliyaa.”
LUK 1:26 Elisabet wana liyan ana weikena sikis-ina gamwanaa, Yehoba anelose Gabeliyel i patuna i na labi Galili panuwana alana Nasaleta,
LUK 1:27 gamaina matabubuwa etega elana. Iya alona ge tau etega alana Yosepa, iya Deibid tubutubunina, hi kawakawalolu. Gamaina matabubuwa o alana Meli.
LUK 1:28 Anelose i na elana ge i ba, “Ateu owa Meli. Babala i minaa eliyam ge iyaka i muloluagiwa.”
LUK 1:29 Meli anelose wana baaba o i hago, yaka atena i bwanabwana nabi inoke i nuwatu loyaloya ge i ba, “Ba mulolu ya ana sapu ga i ola?”
LUK 1:30 Yaa anelose i baek elana i ba, “Meli, bahi lovakun. Yehoba iyaka i muloluagiwa.
LUK 1:31 He abwe nu liyan ge wawaya melutauina nu ab, yaka alana nu tun Yeisu.
LUK 1:32 Iya ni tobwabwatana gamagalau mataliyaa, ge nihi awa Tomihahaina Hot Natuna-an. Tubuna Deibid wana abalogugui Yehoba Yabowaine ni pek elana,
LUK 1:33 ge iya ni tabwa Yakobo tubutubunau wali kin mihomihotina. Wana abalogugui nige ni momowasi.”
LUK 1:34 Inoke Meli i nel anelose elana i ba, “Ga ni masal ola? Kaiwena nau nigeya ga sauga etega alou tau etega ha kekenu.”
LUK 1:35 Anana anelose i lahe i ba, “Yayaluwa Bwabwalena ni lau eliyam, ge Tomihahaina Hot wana gasisi ni yabomwiwa. Inoke wawaya toto abwe nu ab ni bwabwalena ge nihi awa Yehoba Natuna-an.
LUK 1:36 U kite, tutum Elisabet valila gamagalau hi awa kobwakobwasi ge bwagana iyaka i liki, he iyaka i liyan ge wana weikena sikis-ina te.
LUK 1:37 Nige bugul etega i pupulowan tage Yehoba nige bosowaina ni ginol.”
LUK 1:38 Yaka Meli anelose anana i lahe i ba, “Nau Babala wana totuwalali loloyowanina. He ni masal eliyau ni ola toto u baunan.” Inoke anelose Meli i eguluwan.
LUK 1:39 Sauga toto o elana, Meli i lut ge etimwawa i egon, i na Yudiya awanina etega, iyoho labi oyana gaganina elana.
LUK 1:40 Sauga i vin, yaka i na i ulutuk Sakalaiya wana limiya ge i pata ateu owa Elisabet elana.
LUK 1:41 Sauga Meli wana pata ateu owa Elisabet i hago, inoke wawaya i lamwalamwaniu tinenaa. Elisabet Yayaluwa Bwabwalena i kalaopopwi,
LUK 1:42 inoke i baaba anana i bwata i ba, “Yehoba iyaka i muloluagiwa, am mulolu yowau gegewel ali mulolu i bwata lake. Ge wawaya toto abwe nu ab Yehoba i muloluan al.
LUK 1:43 Ga i ola ge owa no Babala hinana o awatauwan bwabwatana u ginol ge u nem u kiteyau?
LUK 1:44 Sauga wam pata ateu owa ya hago i tuk tanawa, inoke wawaya i yaliyaya ge i lamwalamwaniu tinewa.
LUK 1:45 Yehoba i muloluagiwa, kaiwena u abulilek te Babala ni ginol ni ola wana baaba eliyam.”
LUK 1:46 Inoke Meli i ba: Atewa Babala ya tobalan,
LUK 1:47 ge yayaluwau i yaliyaya Yehoba no Topwamwal elana.
LUK 1:48 Ya tobalan kaiwena bwagana nau wana totuwalali nige no waisi i gagan, iya i atilomwan-agau. He sauga ya ge sauga i nenem heyan ge heyan nihi baaba kaiweu nihi ba, “Yehoba i muloluan.”
LUK 1:49 Ya tobalan kaiwena Yehoba Togasisi bugul bwabwatal i ginolil kaiweu. He iya i bwabwalena.
LUK 1:50 Heyan ge heyan elal, bolo hi awatauwan wana atilomwan i gangan elal.
LUK 1:51 Nimana elana ginol bwabwatal i ginolil, ge bolo totoliya hi teli heyagil ge hi nuwatu tage alaliya i bwata, wali boda i tagalekaleka-an.
LUK 1:52 Tologugui bwabwatal i ahek yohil abaliyaa ge i teli lowagil, inoke bolo nige alaliya i gagan i teli heyagil.
LUK 1:53 Bugul waiwaisal i guyauan togalebu elal hi kalaopopwi, yaa togogomwau i patuna yohil nimaliya enoenovana ya.
LUK 1:54 Wana totuwalali boda Isileli i label, ge nige i nunuluwan te ni atilomwan-agil,
LUK 1:55 ni ola wana bateli tubulau elal, ni ola wana bateli Abalahama ge tubutubunau heyan ge heyan elal.
LUK 1:56 He Meli i miminaa ga to Elisabet eliyana sauga ana yapu i ola weikena eton, yaka abwe i sikal i na wana awana.
LUK 1:57 Elisabet wana ab ana sauga i pwawa, inoke i ab natuna melutauina.
LUK 1:58 Wana heliyamwau ge tutunau wasa hi hago te Babala Elisabet i muloluan nabiyan, inoke avaliya hi yaliyaya toyawa.
LUK 1:59 Wawaya wana lan eit i pwawa inoke hi nowanik ge ana gotomwa yoho paganina nihi ginol. Tage tamana Sakalaiya alana nihi tun pwatanek elana,
LUK 1:60 yaa hinana i ba, “Bahiwa! Alana nuku tun Diyon.”
LUK 1:61 Yaka hi baek elana hi ba, “Tutumiyau gamwaliyaa, nige etega alana i oola to.”
LUK 1:62 Inoke nimaliya hi patuwalali ge eliyana tamana hi neli nuwana hauna alan ni tun wawaya elana.
LUK 1:63 Sakalaiya abaleleli etega i awanuni elal, inoke i leli i ba, “Iya alana Diyon.” Inoke gegewel ateliya i you.
LUK 1:64 Sauga o elana Sakalaiya awana i mwapwela ge bosowaina ni baaba, yaka i telipuna i baaba ge Yehoba i tobatobal-an.
LUK 1:65 He wali heliyamwau gegewel bugul o hi kite inoke hi lovakun nabi. Yaka bugul ya gegewel wasaliya i lelu i na panuwa gegewel elal bolo hi minaa Yudiya labi oya gaganina elana.
LUK 1:66 Gamagalau gegewel bolo wasana hi hago hi nuwanuwatu-an ge hi nel hi ba, “Wawaya ya bwaliga ni tabwa hauna kaba gamagal?” Kaiwena hi atena te Babala i matahikan ge i labe.
LUK 1:67 Diyon tamana Sakalaiya Yayaluwa Bwabwalena i kalaopopwi inoke i palopisai Yehoba wana baaba i baunan i ba:
LUK 1:68 Babala ta tobalan, iya Isileli wala Yabowaine, iya i nem kila wana gamagalau ni labela ge ni sokalila.
LUK 1:69 Wana totuwalali Deibid tubutubunau gamwaliyaa, Topwamwal gasigasisena etega i pamilil kaiwela,
LUK 1:70 i ola houhouwena wana bateli palopitau bwabwalel hi baunan.
LUK 1:71 Topwamwal o iya ni pwamwalila ala topihigelgel ge bolo nige hi nunuwana-agila elal.
LUK 1:72 Inoke tubulau i atilomwan-agil, ge wana bateli toto iya totona i ginol i nuwahikan.
LUK 1:73 He iya i ba papasila tubula Abalahama elana,
LUK 1:74 i bateli te ni pwamwalila ala topihigelgel nimaliyaa, yaka nige ta lolovakun, yaa yawalila miminana ta tapwatapwalolo eliyana, ge wala pagan ni sapu ge ni waisi matanaa.
LUK 1:76 He owa natu, abwe gamagalau nihi ba owa Tomihahaina Hot wana palopita etega, kaiwena nu nohouwa Babala awonaa ge kamwasa nu lovivina-an iya kaiwena.
LUK 1:77 He nasi wana gamagalau nu pankitel wala Yabowaine atilomwan i kalaopopwi ge wana pagan i meimei, inoke nuwana wali gegi ni nuwayoho ge pwamwal nihi pwawa. Iya sabwelu mwananalina ni patunem labulabumwa,
LUK 1:79 inoke bolo hi minaa gogouwa ge yaomal ligumwina elana ni yanel, ge ni nulila mibubun ana kamwasa elana ta nanawa.
LUK 1:80 Wawaya i bwabwata nawa ge yayaluwana al i mamatuwa nawa. Inoke i na i miminek uleya labi kekevana elana ana siga lan toto wana tuwalali i telipuna-an boda Isileli mataliyaa.
LUK 2:1 Saugena o Sisa Ogastas logugui etega i ginol gamagalau gegewel bolo hi minaa Loma wana abalogugui gamwanaa, ali gewi nihi ahe ge alaliya nihi leli lowan alan ana buki gamwanaa.
LUK 2:2 Alan leleli toto ya abwe pamaisena hi ginol, sauga toto Kuliniyasi wana sauga gavana labi Siliya elana.
LUK 2:3 Toto o kaiwena, inoke gamagal maisena ge maisena i nok i na wana mumuga panuwana elana ge alana nihi leli lowan alan ana buki gamwanaa.
LUK 2:4 Yosepa al ge labi Galili panuwana Nasaleta i eguluwan i na Yudiya panuwana Bedeliyema, Deibid wana mumugaa, kaiwena iya kin Deibid tubutubunina.
LUK 2:5 Alona ge Meli toto valila i kawakawalolu-an hi nok ge alaliya nihi leli lowan. He saugena o Meli iyaka i liyan.
LUK 2:6 Sauga heliya iyoho Bedeliyema, inoke wana sauga ab i pwawa,
LUK 2:7 yaka natuna gamaun melutauina i ab. Inoke kaliko i ahe wawaya tuwana i avan painan ge i pakenuwa bulumakau mwaheliyaa, kaiwena nige abamina i gagan kaiweliya limi bwabwali gamwanaa.
LUK 2:8 Labi o elana sipi ali tomatahikan enuna heliya iyoho to panuwa labenaa, bulina wali sipi hi matahikagil.
LUK 2:9 Yehoba wana anelose etega i masal elal ge Yehoba wana wasawasa namanamalina i yana painanagil inoke hi lovakun nabi.
LUK 2:10 Yaa anelose i baek elal i ba, “Bahi lovakun! Yaliyaya bwabwatana wasana waiwaisana ya pwatanim eliyamiu, yaliyaya ya gamagalau gegewel kaiweliya.
LUK 2:11 Lan ebe Deibid wana mumuga panuwana elana Topwamwal hi ab kaiwemiu, iya Keliso Babala.
LUK 2:12 He ana euna ni ola hiwe: wawaya melumelu etega nuku kite kaliko hi ahe tuwana hi avan painan ge hi pakenuwa bulumakau mwaheliyaa.”
LUK 2:13 Yaka sauga o aneloseyau labulabumwa boda bwabwatana hot hi masal avaliya anelose o, ge Yehoba hi tobatobal-an hi ba,
LUK 2:14 “Yehoba labulabumwa ta awa wasawasa-an, ge panayawiya gamagalau nihi mibubun, iya i yaliyaya-agil.”
LUK 2:15 Sauga aneloseyau sipi ali tomatahikan hi eguluwagil hi sikal labulabumwa, inoke sipi ali tomatahikan hi pebaaba-agil hi ba, “Ta egon ta na Bedeliyema, inoke bugul toto iyaka i masal ge wasana Babala i baunan elala ta kite.”
LUK 2:16 Inoke hi egon hi nopatapatalelu hi na Meli alona ge Yosepa hi pwawal, ge wawaya hi kite iyoho i kenukenu bulumakau mwaheliyaa.
LUK 2:17 Sauga wawaya hi kite haba, inoke hauna toto anelose i baunan elal wawaya kaiwena hi wasaan.
LUK 2:18 Gamagalau gegewel bolo sipi ali tomatahikan wali wasa hi hago nuwaliya hi ahe.
LUK 2:19 Yaa Meli bugul gegewena bolo i hago ge i kitel i teliya atenaa ge i nuwanuwatu kaiweliya.
LUK 2:20 He sipi ali tomatahikan hi sikal wali sipi elal. Yehoba hi awa wasawasa-an ge hi tobatobal-an bugul gegewena bolo hi hago ge hi kitel kaiweliya. He i masal i ola ya te anelose i baunan eliyalil.
LUK 2:21 Sauga wawaya wana lan eit i pwawa, inoke tuwana buhuna kunisina hi gotomwa yoho ge alana hi tun Yeisu, i ola alan toto valila anelose i baunan houwan mulaa abwe hinana i liyanan.
LUK 2:22 Sauga iyaka i pwawa ge Meli alona ge Yosepa abwabubun paganina nihi ginol, ni ola Mosese wana logugui ana baaba. Inoke wawaya hi ahe ge hi pwatanik Yelusalema nihi guyauan Yehoba elana,
LUK 2:23 ni ola Yehoba wana logugui hi leli Buki Bwabwalena gamwanaa i ba, “Gamaun melutauil gegewel nuku pwabwabwalena-agil Yehoba elana.”
LUK 2:24 I ola al bunibuni eluwa hi ahe nihi powonan Yehoba elana Meli ana abwabubun kaiwena, ni ola Yehoba wana logugui ana baaba i ba, “Bunibuni awa etega eluwa o ebo bunibuni awa getoga natunau eluwa ni pwatanik.”
LUK 2:25 Tau etegana i miminaa Yelusalema alana Simiyon, wana pagan i sapu ge i abulilek hot Yehoba elana. Yayaluwa Bwabwalena i minaa eliyana ge i matamatan Isileli wali Topwamwal kaiwena.
LUK 2:26 Yayaluwa Bwabwalena wana pamasal eliyana tage nigeya ga ni yayaomal ana siga Mesaiya toto Yehoba i bateli ni kiteya matanaa.
LUK 2:27 Inoke Yayaluwa Bwabwalena Simiyon i nul i na i ulutuk Limi Bwabwalena gamwanaa. Yosepa ge Meli wawaya Yeisu hi hin tukan nihi ginol elana ni ola Mosese wana Logugui,
LUK 2:28 inoke Simiyon wawaya i ahe nimana elana i hin ge Yehoba i tobalan i ba:
LUK 2:29 Babala, sauga ya iyaka bosowaina nau wam totuwalali loloyowanina nu talamwagau laumwal elana na yaomal, ni ola valila u bateli eliyau.
LUK 2:30 Kaiwena iyaka totou matau elana wam pwamwal gamagalina ya kite,
LUK 2:31 toto u lovivina-an gamagalau gegewel kaiweliya ge nihi kite.
LUK 2:32 Iya mwananal, inoke bolo nige Yudiya i oola ni yanel ge wam kamwasa nihi atena, ge ama wam gamagalau Isileli ni yanema ge ni pawasawasa-agima.
LUK 2:33 He wawaya tamana ge hinana nuwaliya hi ahe Simiyon wana baaba kaiwena, toto i baunan wawaya kaiwena.
LUK 2:34 Yaka Simiyon i baek elal i ba, “Yehoba ni muloluagimiu,” ge i baek wawaya hinana Meli elana i ba, “U hago! Wawaya ya Yehoba i hile boda Isileli nihi gewi ni palutil pwamwal nihi pwawa ge nihi gewi al iya kaiwena nihi sogu nak nihi pwawa. Yehoba i teli iya ana etotohi, yaa gamagalau nihi gewi nihi awa nanakan,
LUK 2:35 inoke wali nuwatu misusumena ni masal mwananala. He owa, lomwan amnana ni ola elohaveyan kilepana atem ni howa.”
LUK 2:36 Yova etegana iya palopita alana Ana, Penuweli natuna, ana un Aseli ge iyaka i liki nabi. Valila i alolon alona ge lagona hi minamina baliman ana gewi seben,
LUK 2:37 abwe lagona i yaomal ge i abuabul. He sauga ya wana baliman ana gewi eiti po. Nige sauga etega Limi Bwabwalena i eeguluwan, bulin ge lan awanun kaiwena ana galebu ni palahikan ni awaawanun ge ni tapwatapwalolo Yehoba elana.
LUK 2:38 Sauga o elana iya al i nok i na wawaya elana ge i ba mulolu Yehoba elana, inoke wawaya kaiwena i baaba gamagalau gegewel elal bolo hi matamatan Yehoba Yelusalema ni sokal.
LUK 2:39 Sauga Yosepa alona ge Meli Yehoba wana logugui ana nuwatu gegewena hi ginol haba Limi Bwabwalena eliyana, inoke aloliya wawaya hi sikal hi na wali awana Nasaleta labi Galili elana.
LUK 2:40 He wawaya i bwabwata nawa ge i gagasisi nawa; siba i kalaopopwi ge Yehoba wana mulolu i minaa eliyana.
LUK 2:41 Baliman maisena ge maisena Yeisu tamana ge hinana hi noknok Yelusalema Nopalegi Hagalena kaiwena.
LUK 2:42 Sauga Yeisu wana baliman ana bwata elulutega eluwa, inoke alonau tamana ge hinana hi nok hi na Hagali o kaiwena, i ola tamana ge hinana hi giginol.
LUK 2:43 Hagali i mowasi, yaka gamagalau hi sikasikal wali panuwaa. He geman Yeisu i minaa Yelusalema, yaa tamana ge hinana nige hi aatena.
LUK 2:44 Hi nuwatu tage iya iyoho boda gamwaliyaa avaliya hi notoyawa, inoke lan o bwalibwaligena hi nawanawa. Yaka abwe hi loyaan tutuliyau ge wali heliyamwau gamwaliyaa.
LUK 2:45 Yaa nige hi pwapwawa, inoke hi sikal al hi na hi loyaan Yelusalema.
LUK 2:46 He lan etonina elana abwe hi pwawa Limi Bwabwalena gamwanaa alonau logugui ana topanpankiti hi misiyo ge hi liwaliwan. Iya wali baaba i lalaegan-an ge i nelnel.
LUK 2:47 Bolo wana baaba hi hago, gegewel nuwaliya hi ahe kaiwena alona ge wana aatena topankite wali nel i lahe bubun.
LUK 2:48 Sauga tamana ge hinana hi kite, nuwaliya hi ahe hoti. Yaka hinana i baek elana i ba, “Natu, ga i ola ge pagan ya u ginol eliyama? Alou ge tamwam ha nuwanuwatu nabi ge ha loyaloya kaiwem.”
LUK 2:49 Anana i lahe i ba, “Ga i ola ge ku loyaagau? Age nige ku aatena na minaa ga Nam wana limiya?”
LUK 2:50 Yaa wana baaba ana sapu nige hi aatena.
LUK 2:51 Yaka abwe alonau tamana ge hinana hi sikal hi na Nasaleta, ge i henapuagil. Inoke hinana bugul bolo hi gan i nuwahikan bubun ge i teliya atenaa.
LUK 2:52 He Yeisu wana baliman ge wana siba i bwabwata nawa, ge i ola al Yehoba ge gamagalau hi yaliyaya-an nabiyan.
LUK 3:1 Sauga toto Sisa Taibeliyas wana sauga logugui ana baliman piptin elana, Pontiyas Pilato i gavana labi Yudiya elana, Helodi i tologugui labi Galili elana, talina Pilipi i tologugui labi Ituliya ge Telekonitis elal, Lisaniyas i tologugui labi Abilini elana,
LUK 3:2 ge Anasa alona Kaiyapa heliya topowon bwabwatal wali tohouwa. He saugena o Diyon Sakalaiya natuna i miminaa uleya labi kekevana elana inoke Yehoba anana i gan elana.
LUK 3:3 Yaka i na panuwa gegewel elal bolo hi minaa wewel Yolidani labenaa, ge i papaatena gamagalau elal i ba, “Wami pagan nanakina ana en nuku pek ge nuku babitaiso, inoke Yehoba wami gegi ni nuwayoho.”
LUK 3:4 I masal i ola toto palopita Aiseya i lelelian wana buki gamwanaa, i ba: Gamagal etega to i yogayoga uleya labi kekevana elana, i ba, “Babala wana kamwasa ku lovivina-an, wana kela ku pasapu.
LUK 3:5 Opop gegewena nuku pakalaopopwil, oya ge manahinhin gegewel nuku ken lowagil ni olaolaek. Kamwasa bolo hi lilikomkom nuku ken pasapu, ge kela bolo lohalhalina nuku pasapusapu.
LUK 3:6 Inoke gamagalau gegewel Yehoba wana pwamwal nihi kite.”
LUK 3:7 Boda bwabwatana hi nowanik hi na Diyon elana tage ni pababitaisoil, inoke i baek elal i ba, “Komiu ku ola mwata! Henala i baewa eliyamiu ge nuwamiu Yehoba wana lahi toto i nenem nuku louwi?
LUK 3:8 Ebo tunahot wami gegi iyaka ana en ku pek, he enona ni masal yawalimiu elana. Bahi tage nuku ba, ‘Ama tamama Abalahama, bosowaima ya te Yehoba wana lahi naha louwi.’ Na baewa eliyamiu, Yehoba i bosowaina te pat ya ni ahel ge Abalahama tubunau ni ginolil.
LUK 3:9 He wana kenumu iyaka i lovivina-an ebwakil ewahililiya ni gotomwa ge nihi maguli. Ebwakil gegewel bolo enowaliya nige i wawaisi ni govel ge ni yoho tukagil ginaha gamwanaa.”
LUK 3:10 Yaka boda hi nel Diyon elana hi ba, “He binimala hauna gun naha ginol?”
LUK 3:11 Analiya i lahe i ba, “Henala ebo ana holahola eluwa, he etega ni guyauan toto nige ana holahola i gagan elana, ge henala ebo aana i gan, ni ginol ni ola al to.”
LUK 3:12 Takis ana toahi enuna hi nok hi na tage ni pababitaisoil, inoke hi nel elana hi ba, “Topankite, binimala hauna naha ginol?”
LUK 3:13 Yaka wali nel i lahe i ba, “Bahi takis nuku aahe likaan gamagalau elal, yaa ana bwata toto logugui i baunan te nuku ahe.”
LUK 3:14 Tolohaveyan enuna hi nel elana hi ba, “Yaa ga i ola ama? Binimala hauna naha ginol?” Yaka wali nel al i lahe i ba, “Bahi gamagalau nuku papalawakikil ge wali mani nihi pepewa, ge bahi nuku wowolel kakawel ge nihi pwapwamolamiu, yaa besena te molamiu toto ku aahe elana nuku minaa.”
LUK 3:15 He gamagalau Mesaiya wana nem kaiwena hi matamatan, inoke ateliyaa hi nuwatu ge hi nel hi ba, “Diyon iya Mesaiya eba?”
LUK 3:16 Yaa Diyon i baek gegewel elal i ba, “Nau ya pababitaisomiu wewel elana, yaa etega iyoho i nenem iya alana i bwata hot, nau alau nige i bwabwata. Nau nige no waisi i gagan tage bosowaiu aena ana os ana hihiu na leke. He iya abwe ni pababitaisomiu Yayaluwa Bwabwalena ge ginaha elana.
LUK 3:17 Wana sobel iyoho i pihikan nimanaa, yaka i tetelipuna wana witi enona alona ge musana ni ase, inoke abwe enona hot ni bugulan ni teliya wana gonuwa, ge musana ni ton ginaha elana toto nige sauga etega ni bobolu.”
LUK 3:18 He Diyon baaba ololana o hi gewi i baunanagil, inoke eliyana gamagalau i ba pagasisel ge wasa waiwaisana i papaatena-an elal.
LUK 3:19 Yaa Helodi, Galili wali tologugui, wana pagan nanakina Diyon i baunanek eliyana, kaiwena talina lagona Helodiyas i oe ge pagan nanakina hi gewi al i ginolil.
LUK 3:20 Inoke Helodi wana pagan nanakina i paetulan al ge Diyon i yowan i paulutuk-an dela.
LUK 3:21 Sauga Diyon gamagalau gegewel i pababitaisoil, inoke Yeisu al i pababitaiso. He Yeisu iyoho i awaawanun inoke labulabum i mwapwela,
LUK 3:22 yaka Yayaluwa Bwabwalena ana awa i ola bunibuni i lau elana. Ge anan etega i loem labulabumwa i ba, “Owa natu nunuwanina hot, ya yaliyaya nabiyan kaiwem.”
LUK 3:23 Sauga Yeisu wana baliman tabam i ola teti (30), inoke abwe wana tuwalali i telipuna. He gamagalau hi nuwatu te Yeisu tamana Yosepa. Yosepa tamana Heli,
LUK 3:24 Heli tamana Madati, Madati tamana Libai, Libai tamana Meleki, Meleki tamana Yanai, Yanai tamana Yosepa,
LUK 3:25 Yosepa tamana Madatiyas, Madatiyas tamana Emos, Emos tamana Neiham, Neiham tamana Esili, Esili tamana Nagai,
LUK 3:26 Nagai tamana Madi, Madi tamana Madatiyas, Madatiyas tamana Semeina, Semeina tamana Yoseki, Yoseki tamana Yoda,
LUK 3:27 Yoda tamana Yowanani, Yowanani tamana Lesa, Lesa tamana Selababel, Selababel tamana Seyaltiyel, Seyaltiyel tamana Neli,
LUK 3:28 Neli tamana Meleki, Meleki tamana Adi, Adi tamana Kosami, Kosami tamana Elimadam, Elimadam tamana Eli,
LUK 3:29 Eli tamana Yosuwa, Yosuwa tamana Eliyesa, Eliyesa tamana Yolim, Yolim tamana Madati, Madati tamana Libai,
LUK 3:30 Libai tamana Simiyon, Simiyon tamana Yuda, Yuda tamana Yosepa, Yosepa tamana Yonam, Yonam tamana Elayakim,
LUK 3:31 Elayakim tamana Meleya, Meleya tamana Mena, Mena tamana Matada, Matada tamana Neitan, Neitan tamana Deibid,
LUK 3:32 Deibid tamana Diyesi, Diyesi tamana Obedi, Obedi tamana Bowasa, Bowasa tamana Salimon, Salimon tamana Nason,
LUK 3:33 Nason tamana Aminadab, Aminadab tamana Edmin, Edmin tamana Ani, Ani tamana Hesiloni, Hesiloni tamana Peles, Peles tamana Yuda,
LUK 3:34 Yuda tamana Yakobo, Yakobo tamana Aisake, Aisake tamana Abalahama, Abalahama tamana Tela, Tela tamana Naho,
LUK 3:35 Naho tamana Selag, Selag tamana Liu, Liu tamana Peleg, Peleg tamana Ebe, Ebe tamana Sela,
LUK 3:36 Sela tamana Keinan, Keinan tamana Apakad, Apakad tamana Semi, Semi tamana Nowa, Nowa tamana Lemeki,
LUK 3:37 Lemeki tamana Metuisela, Metuisela tamana Inok, Inok tamana Yaledi, Yaledi tamana Mahalalil, Mahalalil tamana Keinan,
LUK 3:38 Keinan tamana Inosi, Inosi tamana Seti, Seti tamana Adama, Adama tamana Yehoba.
LUK 4:1 Yeisu i sikalem wewel Yolidani Yayaluwa Bwabwalena i kalaopopwi, inoke Yayaluwa Bwabwalena i nul i na uleya labi kekevana elana,
LUK 4:2 ge lan poti Seitani Yeisu i papalawakik. Lan bolo ona o elal Yeisu nige bugul etega i aan, he lan mowamowasena elana abwe i galebu nabi.
LUK 4:3 Inoke Seitani Yeisu i labose ge i baek elana i ba, “Ebo tunahot owa Yehoba Natuna, u ba pat ya elana ni tabwa aanan.”
LUK 4:4 Yeisu Seitani anana i lahe i ba, “Buki Bwabwalena i ba, ‘Nige tage gamagal aanan awawana ni an ge yawalina ni gan.’”
LUK 4:5 Inoke Seitani Yeisu i nul hi na hi ha oya mihahaina elana ge etimwawa abalogugui gegewena panayawiya i pankite.
LUK 4:6 Inoke i baek elana i ba, “Gasisi gegewena na pewa eliyam ge abalogugui bolo ya ginebi ge gogomwauina nu logugui-agil. Kaiwena iyaka Yehoba i pem eliyau, ge ebo nuwau, bosowaiu ya te na pek gamagal etega elana.
LUK 4:7 He ebo nu kululu eliyau, bugul bolo ya gegewena owa kaiwem.”
LUK 4:8 Yeisu Seitani anana i lahe i ba, “Buki Bwabwalena i ba, ‘Nu kululu Yehoba wam Yabowaine elana, iya maisena ya te nu tapwalolo elana.’”
LUK 4:9 Yaka Seitani Yeisu i nul hi na Yelusalema ge i patalmilil Limi Bwabwalena pwatanaa hot. Inoke i baek elana i ba, “Ebo tunahot owa Yehoba Natuna, u supeni lowa te.
LUK 4:10 Kaiwena Buki Bwabwalena i ba: Yehoba ni ba wana aneloseyau elal nihi matahikagiwa bubun
LUK 4:11 ge nimaliya elana nihi pihikagiwa, inoke nige aem etega nu tutupaan pat elana.”
LUK 4:12 Inoke Yeisu Seitani anana i lahe i ba, “Buki Bwabwalena i ba, ‘Bahi Yehoba wam Yabowaine nu lalabose.’”
LUK 4:13 Seitani lawakik bolo o i ginol Yeisu elana i pwamowasi, inoke i eguluwan ge i matamatan wana sauga etega al.
LUK 4:14 Yeisu alona Yayaluwa Bwabwalena wana gasisi i sikal i na Galili, ge wasana i lelu labi o gegewena elana.
LUK 4:15 I na wali limi tapwalolowa i panpankiti, inoke gamagalau gegewel hi tobalan.
LUK 4:16 Inoke Yeisu i na Nasaleta, awan toto eliyana ge i bwataa, yaka lan Sabwata eliyana i na i tuk limi tapwalolowa i ola sauga gegewena i giginol. I talmilil Buki Bwabwalena ni vasili,
LUK 4:17 inoke palopita Aiseya wana buki hi pek eliyana. Buki o i pwela ge ana leleli i pwawa toto i ba i ola hiwe:
LUK 4:18 Yehoba Yayaluwana i minaa eliyau, kaiwena enonu i holek pwatawa inoke i hileyau wasa waiwaisana na papaatena-an togulagula elal. I patunau ge na ba bolo yowayowanil elal sokal nihi pwawa, ge na ba tomatakai elal mataliya nihi panana. I patunau bolo ali hehegan hi apapanak-an ali pulowan na abubun,
LUK 4:19 ge na baek gamagalau elal na ba, “Sauga iyaka i vin ge Babala wana gamagalau ni pwamwalil.”
LUK 4:20 Inoke Yeisu buki i bili ge i pek pasikal buki ana tomatahikan elana, yaka i misiyo ge ni panpankiti. Gamagalau gegewel limi tapwalolo gamwanaa mataliya hi lihikan elana.
LUK 4:21 Inoke i baek elal i ba, “Buki Bwabwalena ana baaba toto abwe sauga ya ku hago, he lan ebe iyaka i tabwa tunahot.”
LUK 4:22 Gamagalau gegewel Yeisu hi ba tobalan, ge nuwaliya hi ahe wana baaba waiwaisal kaiweliya. Inoke hi ba, “He iya Yosepa natuna age?”
LUK 4:23 Yeisu i baek elal i ba, “Ya atena nasi wami baaba etega nuku baunanim eliyau nuku ba, ‘Doketa, totom u sawaliwa.’ Ge nasi nuku ba, ‘Bugul bolo u ginolil Kapeniyama elana ge wasana ha hago, he nu ginol al te totom wam panuwa elana e.’”
LUK 4:24 Yaka i ba al i ba, “Ya ba tunahot eliyamiu, nige palopita etega wana panuwa gamagaliliyau hi yayaliyaya-an.
LUK 4:25 Na baewa eliyamiu, tunahot Ilaitiya wana sauga elana abuabulau hi gewi hi miminaa Isileli gamwanaa. He baliman eton ge awalehina nige kehe i lalau, yaka galebu bwabwatana i masal panuwa o ana labi gegewena elana.
LUK 4:26 Yaa Yehoba nige Ilaitiya i papatuna i nana abuabulau bolo o etega i lalabe, i patuna i noek ya te abuabul etega nige Isileli yovana i oola, iya i miminaa awan Selepat panuwa Saidoni ana labiya.
LUK 4:27 He i ola al palopita Ilaisa wana sauga elana, tolepelo hi gewi hi miminaa Isileli gamwanaa, yaa Ilaisa nige etega i pwapwamolu, Naman labi Siliya gamagalina ya te i pwamolu.”
LUK 4:28 Gamagalau gegewel limi tapwalolo gamwanaa, sauga baaba o hi hago inoke hi huga nabi.
LUK 4:29 Yaka hi lut ge Yeisu hi momol tagilan panuwa tolinaa, ge hi pwatanik oya toto panuwa hi ginola, lamwanaa. Wali nuwatu tage nihi pwabun yohek lebwalebwala,
LUK 4:30 yaa i nosolaa boda gamwaliyaa ge i egon.
LUK 4:31 Inoke Yeisu i nok i na Kapeniyama Galili awanina bwabwatana, ge lan Sabwata elana i na limi tapwalolowa ge i panpankiti gamagalau elal.
LUK 4:32 Gegewel nuwaliya hi ahe wana panpankiti kaiwena, kaiwena i baaba alona ge wana gasisi.
LUK 4:33 Tau etega iyoho to limi tapwalolo gamwanaa, yayaluwa bibikena i holaviya elana. Inoke yayaluwa bibikena tau i pabaaba ge i yoga anana i bwata i ba,
LUK 4:34 “Ei! Yeisu gagama Nasaleta, ga i ola ge u nem eliyama? Age nuwam nu apapanak-agima? Ya atenawa ya, owa Yehoba wana Gamagal Bwabwalena.”
LUK 4:35 Yeisu i ba lalaan i ba, “U mikekei! U tagil elana!” Yaka yayaluwa bibikena tau o i tagapasoguwa bilibiliya gamagalau gegewel mataliyaa, ge i ulutagil nige tau tuwana i aapanak.
LUK 4:36 Gamagalau gegewel nuwaliya hi ahe, inoke hi nelnel avaliyau elal hi ba, “Hauna kaba baaba e? Tau ya alona wana gasisi i baaba yayaluwa bibikel elal inoke hi ulutagil.”
LUK 4:37 Yaka Yeisu wasana i lelu labi o gegewena elal.
LUK 4:38 Yeisu limi tapwalolo i eguluwan, i nok i na Saimon wana limiya. Saimon yawana nevenak i kasiyebwa, tuwana i waiwai nabi, yaka hi awanun Yeisu elana ge ni labe.
LUK 4:39 Inoke i na i talmilil labenaa ge anana i gasisi i ba kasiyebwa ni egon. Yaka tuwana waiwaina i mowasi, inoke sauga o i lut ge aanan i ginol i pek Yeisu ge alonau elal.
LUK 4:40 Sabwelu lobelobekina elana, gamagalau avaliyau bolo ali kasiyebwa tomaha ge tomaha, gegewel hi ahel ge hi pwatanik Yeisu elana. Nimana i teliya maisena ge maisena tuwaliyaa inoke gegewel i pwamolol.
LUK 4:41 I ola al yayaluwa bibikel hi tagilem gamagalau hi gewi elal ge hi yoga hi ba, “Owa Yehoba Natuna.” Yaa Yeisu i ba lopwalil ge nige i tatalamwagil nihi baaba, kaiwena hi atena te iya Mesaiya.
LUK 4:42 Mweluluga kekeisi, Yeisu panuwa o i eguluwan i na labi etega elana toto nige gamagalau hi miminaa. Gamagalau hi loyaloya Yeisu kaiwena, ge sauga hi pwawa, inoke hi labose tage nihi lopwali ge bahi ni eegon.
LUK 4:43 Yaa i baek elal i ba, “Yehoba wana abalogugui wasana waiwaisana na papaatena-an ga panuwa enuna al elal, kaiwena i patunau ya nem ge tuwalali o na ginol.”
LUK 4:44 Inoke i na Yudiya wali labi gegewena ge i papaatena wali limi tapwalolo elal.
LUK 5:1 Lan etega Yeisu i talmilila Hoga Genesaleta ana talbwasiya, inoke gamagalau hi gewi hi nowanik hi na hi mipahipahi elana Yehoba wana baaba hi lalaegan.
LUK 5:2 He Yeisu tologi wali waga eluwa i kiteliya datuwa hi eguluwan ge hi na wali vineya hi ulul.
LUK 5:3 Inoke i na i ha waga etega elana, toto Saimon wana waga, yaka i baek elana i hone tagilan nige ana bwaga i yayapu datuwa. Inoke i misiyo wagaa ge i panpankiti gamagalau elal.
LUK 5:4 Sauga wana baaba i pwamowasi, yaka i baek Saimon elana i ba, “Waga u gotagilan ni na limwana, inoke wami vineya nuku yoho palo ge moti nuku logel.”
LUK 5:5 Saimon Yeisu anana i lahe i ba, “Tonowak, bulin yayapona ha logasisi nabi nige moti etega ha lologe. Yaa wam baaba kaiwena, he vineya na yoho palo.”
LUK 5:6 Sauga hi ginol ola o, yaka moti hi gewi nabi hi ona ge kelaubwa vineya nihi hanalabulabu-an.
LUK 5:7 Inoke hi lokani avaliyau elal bolo hi miminaa waga labuina elana nihi gonok ge nihi label. Sauga avaliyau hi vin elal, yaka waga labui hi usan pakalaopop ge kelaubwa nihi lobek.
LUK 5:8 Saimon Pita ginol o i kite, inoke i loepwakokuwa Yeisu manininaa ge i ba, “Babala, u eguluwagau, nau togegi.”
LUK 5:9 He Saimon Pita alonau ge alonau nuwaliya hi ahe moti bolo hi logel ali gewi kaiwena.
LUK 5:10 I ola al Saimon alonau eluwa, Yemesa ge Diyon Sebedi natunau, nuwaliya hi ahe. Yaka Yeisu i baek Saimon elana i ba, “Bahi lovakun. Sauga ya ge i nok owa gamagalau ali tologi.”
LUK 5:11 Inoke hi na hi gotuk, yaka bugul gegewena hi tataluwagil ge Yeisu hi toulil.
LUK 5:12 Sauga Yeisu iyoho panuwa etega elana, tau etega i miminaa to, iya kasiyebwa lepelo tuwana bwalibwaligena i apapanak-an. Sauga tau o Yeisu i kite, inoke i na i loepwakoku elana ge maninina i pahanalowanek bilibiliya, yaka i awanun nabinabi elana i ba, “Babala, ebo nuwam, i bosowaina nu abubunau.”
LUK 5:13 Yeisu nimana i paelu tau o i pihikan, yaka i ba, “E, nuwau. Tuwam ni waisi!” Inoke sauga o ana lepelo i mowasi.
LUK 5:14 Yaka Yeisu i ba pagasisi elana i ba, “Bahi gamagal etega wana wasa nu pepek, yaa u nok u na ga topowon elana ge tuwam ni hile. Bwasumu ni powonan Yehoba elana am abwabubun kaiwena, ni ola Mosese wana Logugui, inoke gamagalau nihi atena tunahot tuwam iyaka i waisi.”
LUK 5:15 Yaka abwe Yeisu wana ginol wasana i lelu nabi, inoke boda hi nemnem elana wana baaba nihi laeganan ge ni pwamolol ali kasiyebwa elana.
LUK 5:16 Yaa sauga i gewi boda ni eguluwagil ge ni na labi bolo nige gamagalau hi miminaa ni awaawanun.
LUK 5:17 Lan etega Yeisu i panpankiti gamagalau elal. Palisi avaliyau ge Logugui ana topankite heliya iyoho to hi misiyo o, hi neem labi Galili awanina gegewena elal, ge hi neem Yelusalema ge Yudiya labena gegewena elana. He Babala wana gasisi i minaa Yeisu elana ge tokasiyebwa i pwamolol.
LUK 5:18 Bolau enuna toelolol etega i minaa wana abakenuwa hi kalivai pwatanim, hi labose tage nihi tuk limi gamwanaa ge nihi pakenuwa Yeisu manininaa.
LUK 5:19 Yaa nige bosowailiya nihi kalivai tukan, kaiwena gamagalau hi gewi hot. Limi pwatana i abwab, inoke hi kalivai hi na hi ha limi pwatanaa ge limi pwatana hi pwela. Yaka ginebi ge wana abakenu hi pakuki lowan boda ali luwaluwala Yeisu manininaa.
LUK 5:20 Sauga wali abulilek Yeisu i kite, inoke i baek toelolol elana i ba, “Alou, wam gegi Yehoba matanaa iyaka ya nuwayoho.”
LUK 5:21 Logugui ana topankite avaliyau ge Palisi totoliya hi penuwanuwatu-agil hi ola, “Henala tau ya? Iya i ba bwagabwaga ge Yehoba i hewa likaan! Nige gamagal etega bosowaina gegi ni nuwayoho, Yehoba maisena ya te bosowaina.”
LUK 5:22 Wali nuwatu Yeisu i atena, inoke i baek elal i ba, “Hauna kaiwena bugul ya ku nuwanuwatu-agil atemiwa?
LUK 5:23 I mweyaha te ebo na ba, ‘Wam gegi Yehoba matanaa iyaka ya nuwayoho.’ Yaa i pulowan te ebo na ba, ‘U lut ge u nawanawa.’
LUK 5:24 He toto pupulowanina na baunan ge na ginol, inoke nuku atena al te Gamagal Natuna wana gasisi i gan panayawiya gegi ni nuwayoho.” Inoke i baek toelolol elana i ba, “Na baewa eliyam, u lut wam abakenu u ahe ge u sikal wam limiya.”
LUK 5:25 Etimwawa i lut gamagalau gegewel mataliyaa, ge wana abakenu toto i kenukenuwa i ahe, inoke Yehoba i tobatobal-an i sikal wana limiya.
LUK 5:26 Gamagalau gegewel nuwaliya hi ahe, inoke Yehoba hi tobatobal-an ge alona wali lovakun hi ba, “Bugul toto lan ebe ta kite i getoga hot.”
LUK 5:27 Toto o enaa, Yeisu i tagil panuwa tolinaa inoke takis ana toahi etega alana Libai i kite i misiyowa wana abatuwalaliya. I baek elana i ba, “U toulilau.”
LUK 5:28 Inoke Libai i lut, bugul gegewena i tataluwai ge Yeisu i toulil.
LUK 5:29 Yaka Libai aanan bwabwatana i ginola wana limiya Yeisu kaiwena. He takis ana toahi hi gewi ge gamagalau enuna al hi gewi aloliyau hi anan.
LUK 5:30 Yaa Palisi enuna avaliyau ge logugui ana topankite enuna, heliya boda Palisi, Yeisu wana tohago hi lovehawol-agil hi ba, “Hauna kaiwena alomiyau takis ana toahi ge togegi ku anan ge ku imwim toyawa?”
LUK 5:31 Yeisu analiya i lahe i ba, “Tomolu nige nuwaliya tosawasawal, tokasiyebwa ya te nuwaliya.
LUK 5:32 Ya nem nige tage bolo hi ba ‘Ama tosasapol’ ge na yogaagil, yaa ya nem togegi na yogaagil inoke wali gegi ana en nihi pek.”
LUK 5:33 Gamagalau enuna hi baek Yeisu elana hi ba, “Diyon wana tohago sauga hi gewi galebu hi papalahikan ge hi awaawanun. He Palisi wali tohago hi giginol i ola al to. Yaa owa wam tohago nihi mimi anan ge nihi mimi imwim.”
LUK 5:34 Yeisu analiya i lahe i ba, “Ebo alolon ana hagali nihi ginol, he nige bosowaina nuku ba toalolon melutauina wana heliyamwau galebu nihi palahikan, sauga iya iyoho avaliya.
LUK 5:35 Yaa ana sauga abwe ni vin, inoke topihigelgel toalolon melutauina nihi ahek gamwaliyaa, yaka lan o eliyana abwe galebu nihi palahikan.”
LUK 5:36 Yeisu ba gohalibe ya i baunan elal i ba, “Nige holahola vavaluna ta kukuleli ge buhuna ta aahe holahola bebeyaunana mwahawanina ta bwabwaliniya. Ebo ta ginol ola o, he holahola vavaluna iyaka ta apanak, ge bwalin vavaluna nige alona holahola bebeyaunana ali awa ni oolaolaek.
LUK 5:37 I ola al, nige oine vavaluna ta hoholek ana patuna bebeyaunana gamwanaa toto goti kunisina hi ginoliya. Ebo ta ginol ola o, he oine vavaluna ana gasisi kaiwena goti kunisina ni maleli inoke oine ni maligin ge goti kunisina ni nak.
LUK 5:38 He oine vavaluna ta holek te ana patuna vavaluna gamwanaa toto goti kunisina hi ginoliya.
LUK 5:39 “Oine vavaluna nige ana nuwan i gagana gamagal toto oine bebeyaunana i im tounuwe eliyana. Kaiwena nasi ni ba, ‘Oine bebeyaunana te amnana i waisi.’”
LUK 6:1 Sabwata etega Yeisu i nosola witi ana eyowa etega gamwanaa. Wana tohago witi enona hi lokibwaan inoke hi mut nimaliyaa musana i lobabal ge enona hi an.
LUK 6:2 Palisi enuna hi nelil hi ba, “Hauna kaiwena Sabwata ana logugui ku leke?”
LUK 6:3 Yeisu analiya i lahe i ba, “Age nige Deibid liwanina ku vavasili ga, ga i ginol ola sauga alonau ge alonau hi galebu?
LUK 6:4 He Deibid i na i ulutuk Yehoba wana limiya, yaka beleid bwabwalena toto hi teliya Yehoba manininaa, topowon i pek elana ge i ahe i an, inoke enuna i pek alonau hi an. Yaa logugui i ba tage bahi gamagal etega beleid o ni aan, topowon ya te nihi an.”
LUK 6:5 Inoke i baek elal i ba, “Nau Gamagal Natuna, nau Sabwata ana Babala.”
LUK 6:6 Sabwata etegana al, Yeisu i na i ulutuk limi tapwalolowa ge i panpankiti gamagalau elal. Tau etega iyoho to, nimana labi awonaa i aliga.
LUK 6:7 Palisi avaliyau ge logugui ana topankite Yeisu ana woliwoli etegana hi loyaan, inoke mataliya hi lihikan elana ebo tau o ni pwamolu Sabwataa.
LUK 6:8 Yaa Yeisu wali nuwatu i atena, inoke i baek tau toto nimana alialigana elana i ba, “U lut, u nem u talmilil gamagalau gegewel mataliyaa.” Yaka tau o i lut ge i na i talmilil.
LUK 6:9 Inoke Yeisu i baek elal i ba, “Nel etega na neli eliyamiu. Logugui ga i ba ola Sabwata kaiwena? Pagan waiwaisana ta ginol o ebo pagan nanakina? Gamagal yawalina ta pwamolu, o ebo ta apanak?”
LUK 6:10 Yaka matana i lipwapwati gamagalau gegewel elal, inoke i baek tau elana i ba, “Nimwam u paelu.” Yaka tau o i ginol i ola to, inoke nimana i waisi.
LUK 6:11 Yaa Palisi avaliyau ge logugui ana topankite hi huga nabi, yaka heliya ya awawal hi liwaliwan hauna nihi ginol Yeisu elana.
LUK 6:12 Sauga o elana Yeisu i na i ha oyaa ge ni awanun, inoke bulin o i awanun matavi Yehoba elana.
LUK 6:13 Sauga lan i gan, inoke wana tohago i yogaagil hi nem elana ge gamwaliyaa ali toto elulutega eluwa i hilel ge ali boda alana i tun apostolowau.
LUK 6:14 He apostolowau o alaliya i ola hiwe: Saimon (alana al i tun Pita), talina Andulu, Yemesa, Diyon, Pilipi, Batolomiu,
LUK 6:15 Mataiyo, Tomas, ge Yemesa toto Alipiyos natuna, Saimon toto hi ba iya boda Seloti etega,
LUK 6:16 Yudasa toto Yemesa natuna, ge Yudasa Isikaliyota, iya Yeisu i wasaan.
LUK 6:17 Yeisu alonau ge wana apostolowau hi loem oyaa, inoke i na i talmilila abwab etega elana. Wana tohago boda bwabwatana heliya iyoho to, avaliyau ge gamagalau boda bwabwatana hot, heliya hi neem Yelusalema ge Yudiya wali labi gegewena elal, ge hi neem panuwa bolo hi minaa hoga bebenaa Taya ge Saidoni wali labiya.
LUK 6:18 Hi nem wana baaba hi laeganan ge ali kasiyebwa elana i pwamolol. Bolo yayaluwa bibikena i holaviya elal ge i apapanak-agil i pwamolol,
LUK 6:19 ge gamagalau gegewel hi labose Yeisu nihi pihikan, kaiwena gasisi i tagilem eliyana yaka gegewel i pwamolol.
LUK 6:20 Yeisu matana i nok wana tohago elal inoke i ba: Komiu bolo ku gulagula, Yehoba i muloluagimiu, kaiwena wana abalogugui i minewa eliyamiu.
LUK 6:21 Komiu bolo sauga ya ku galebu, Yehoba i muloluagimiu, kaiwena iya ni pakalaopop-agimiu. Komiu bolo sauga ya ku kahin, Yehoba i muloluagimiu, kaiwena iya ni panivalimiu.
LUK 6:22 Ebo gamagalau hi kitemiu Gamagal Natuna ku toulil ge nihi pihigelgel-agimiu, nihi teli tagilagimiu wali limi tapwalolowa, nihi ba sisinali-agimiu, ge nihi wasa panapanak-agimiu, ebo hi ginol ola o, Yehoba i muloluagimiu.
LUK 6:23 Sauga o elana nuwamiu ni waisi ge wami yaliyaya kaiwena nuku saga, kaiwena molamiu bwabwatana iyoho labulabumwa. He tubuliyau valila pagan bolo o hi ginola palopitau elal.
LUK 6:24 Yaa komiu togogomwau sauga ya, bwaliga nuku nak, kaiwena wami minamina waiwaisana iyaka ku pwawa haba.
LUK 6:25 Komiu bolo sauga ya ku an tinikiya, bwaliga nuku nak, kaiwena abwe nuku galebu. Komiu bolo sauga ya ku nival, bwaliga nuku nak, kaiwena abwe nuku kahin nuwanuwanak hot.
LUK 6:26 Ebo gamagalau gegewel nihi awa wawaisi-agimiu, bwaliga nuku nak. He tubuliyau valila pagan toto o hi ginola palopitau kakakawel elal.
LUK 6:27 Yeisu i ba vevehe al i ba, “Komiu bolo ku lalaegan eliyau na baewa eliyamiu: ami topihigelgel nuku nunuwana-agil, bolo hi pihigelgel-agimiu wami pagan ni waisi elal,
LUK 6:28 bolo hi ba Yehoba ni nuwamutagimiu, nuku awanun ni ba muloluagil, ge bolo ami hehegan hi apapanak-an, nuku awanun kaiweliya.
LUK 6:29 Ebo gamagal etega gegenam labena etega ni taganepal, he nu tagena pil labena etega al nu pek ni taganepal. Ebo gamagal etega am kama babalona toto tultul kaiwena ni ahe, he am holahola al nu talamwan ni ahe.
LUK 6:30 Henala ebo bugul etega ni awanuni eliyam, he nu pek ya, ge ebo gamagal etega wam bugul etega ni ahe, bahi nu babaa gagasisi ge ni pepewa pasikal.
LUK 6:31 Pagan bolo nuwamiu tage gamagalau nihi ginola eliyamiu, heiya te nuku ginola elal.
LUK 6:32 “Yaa ebo bolo hi nunuwana-agimiu ya te nuku nunuwana-agil, ga i ola ge nuku nuwatu tage abwe Yehoba ni pwamolamiu? He nunuwana ololana o, bwagana heliya togegi, hi giginol ola bolo hi nunuwana-agil elal.
LUK 6:33 Ebo bolo wali pagan i waisi eliyamiu ya te wami pagan ni waisi elal, ga i ola ge nuku nuwatu tage abwe Yehoba ni pwamolamiu? He pagan ololana o bwagana heliya togegi hi giginol ola to.
LUK 6:34 Ebo bugul nuku pek ya te bolo ku atenal abwe nihi pasikal eliyamiu, ga i ola ge nuku nuwatu tage abwe Yehoba ni pwamolamiu? He bwagana heliya togegi, bugul hi pepek wali pan togegi elal bolo hi atenal abwe nihi pwamola paolaolaek.
LUK 6:35 Yaa ami topihigelgel nuku nunuwana-agil ge wami pagan ni waisi elal. Bugul nuku pek ge bahi nuku nuwanuwatu te nihi pwamola pasikal eliyamiu. Nuku ginol ola o, inoke abwe mola bwabwatana nuku ahe, ge komiu nuku tabwa Tomihahaina Hot natunau. He iya gamagalau nanakil ge bolo nige hi papata ateu owa eliyana i muloluagil.
LUK 6:36 Gamagalau nuku atilomwan-agil, ni ola Tamamiu i atilomwan-agil.”
LUK 6:37 Yaka i ba vevehe al i ba, “Bahi alomiyau nuku aawa naknakagil, yaka Yehoba nige ni aawa naknakagimiu. Bahi nuku ba, ‘Heliya gamagalau nanakil,’ yaka Yehoba nige ni babaa ola al to kaiwemiu. Alomiyau wali gegi nuku nuwayoho, yaka Yehoba wami gegi ni nuwayoho.
LUK 6:38 Nuku guguyau alomiyau eliyalil, inoke Yehoba ni guyau eliyamiu. Iya egowa ni usan tu, bwalibwaligena ni kalaopop ge ni pololobabal, inoke ni pewa eliyamiu. He luvi toto ku ginol ge ku pek alomiyau elal, heiya te abwe nuku ahe.”
LUK 6:39 Yeisu ba gohalibe ya i baunan elal i ba, “Nige bosowaina tomatakai etega wana pan tomatakai ni nul. Ebo ni ginol ola o, nasi ali toto eluwa nihi soguek gola.
LUK 6:40 Tovavasili nige wana topankite i bwabwata lake. Yaa maisena ge maisena, ebo wana vavasili ni pwamowasi, he abwe ni ola wana topankite.
LUK 6:41 “Ga i ola ge ebwakil mumusana u gagayawa-an talim matanaa, yaa ebwakil bwabwaligena iyoho owa matamwa nige u nunuwatu-an?
LUK 6:42 Ebo ebwakil bwabwaligena nige u kikite iyoho owa matamwa, ga i ola ge nu baek talim elana nu ba, ‘Taliu, ebwakil mumusana na ahe tagilan matamwa.’ Tokakawi owa! Houwan ga ebwakil bwabwaligena nu ahe tagilan owa matam elana, inoke matam ni mwananal, he abwe bosowaim ebwakil mumusana nu ahe tagilan talim matanaa.”
LUK 6:43 “Nige bosowaina ebwakil waiwaisana enon nanakina ni enoni. I ola al, nige bosowaina ebwakil nanakina enon waiwaisana ni enoni.
LUK 6:44 Ebwakil maisena ge maisena enowaliya ta kite inoke ta atena ebo ebwakil waiwaisana o ebo ebwakil nanakina. Nige bosowaina kapoi enona ta kibwaa pepesala elana, o ebo oine enona ta kibwaa dawodawowo elana.
LUK 6:45 Gamagal toto waiwaisana pagan waiwaisana ni enoni, ni ola waisi toto i pwahin atenaa. Gamagal toto nanakina pagan nanakina ni enoni, ni ola nak toto i pwahin atenaa. Hauna ebo atela i pakalaopopwi heiya te i tatagila hohopelaa.”
LUK 6:46 Inoke Yeisu i ba vevehe al i ba, “Hauna kaiwena ku ba eliyau, ‘Babala, Babala,’ ge nige no baaba ku hehenapu-an?
LUK 6:47 Henala ebo ni nem eliyau ge no baaba ni hago ge ni henapuan, he gamagal ololana o ana ba papatini etega na papatini-an.
LUK 6:48 Iya i ola limi ana totaltal toto bilibili i ken lowan i na paiya pat gasigasisena elana, inoke limi i pamilil pat o elana. Sauga banata i sani, i na limi i lol, yaa nige bosowaina ni palamwalamwaniu, kaiwena tau o limi i tal pamatuwa.
LUK 6:49 Yaa henala no baaba i hago ge nige ni hehenapu-an, he iya i ola tau toto wana limi i pamilil bwabwage gilesa pwatanaa, nige ana ekahiyan. Sauga banata i sani ge limi i lol, etimwawa te i maguli, ge wana maguli o butuna i bwata hot.”
LUK 7:1 Sauga Yeisu bugul bolo ona o baliya i baaba haba boda eliyalil, inoke i nok i na panuwa Kapeniyama.
LUK 7:2 He Loma wali tolohaveyan ali tohouwa etega iyoho to. Wana totuwalali etega toto i nunuwana-an bubun i kasiyebwa kelaubwa ni aliga.
LUK 7:3 Sauga tohouwa Yeisu wasana i hago, inoke Yudiya wali tonowakau bwabwatal enuna i patunal nihi nok elana ge nihi awanuni ni na wana totuwalali ni pwamolu.
LUK 7:4 Sauga tonowakau o hi na hi vin Yeisu eliyana, yaka hi awanun nabinabi hi ba, “Tau o iya gamagal waiwaisana bosowaina te labe nu ginol iya kaiwena.
LUK 7:5 He kilau Yudiya i nunuwana-agila, ge iya te wama limi tapwalolo i tal.”
LUK 7:6 Inoke Yeisu alonau hi nok. Kelaubwa nihi vin tolohaveyan ali tohouwa wana limi labenaa, abwe tohouwa o wana heliyamwau i patunal hi na wana baaba hi baunan Yeisu elana hi ba, “Babala, bahi tuwam nu papaaliga. Nau nige no waisi i gagan ge tage na ahewa nu nem no limiya.
LUK 7:7 I ola al, nige ya nunuwatu te no waisi i gan ge totou na nowa elam. Nu ba ya, inoke no totuwalali ni molu.
LUK 7:8 Ya atena bosowaim nu ginol ola, kaiwena nau ya minaa no tonowakau bwabwatal wali logugui gabulanaa, ge gabulawa no tolohaveyan hi gan. Ebo na baek etegana elana, ‘U nok’ inoke ni nok, ge ebo na baek etegana al elana, ‘U nem’ inoke ni nem. Ge ebo na ba no totuwalali elana, ‘Toto ya u ginol’ inoke ni ginol.”
LUK 7:9 Sauga Yeisu baaba o i hago, inoke nuwana i ahe, yaka i tagena sikal i baek boda bolo hi noulil elal i ba, “Na baewa eliyamiu, nige gamagal etega ya pwapwawa Isileli gamwanaa wana abulilek ana bwata i oola te tau ya.”
LUK 7:10 Inoke gamagalau bolo tolohaveyan ali tohouwa i patunal, hi sikal hi na wana limiya, ge hi kite wana totuwalali iyaka i molu.
LUK 7:11 Nige sauga i yayapu, yaka abwe Yeisu i na panuwa etega alana Neini. He wana tohago avaliyau ge boda bwabwatana aloliya hi nok.
LUK 7:12 Sauga i vin panuwa ana abatuktuk labenaa, gamagalau enuna i pwawal toyaomal etega hi kalivai tagilan. Toyaomal hinana i abuabul ge natuna tauina iyai te maisena o. He gamagalau boda bwabwatana avaliya hinana hi notoyawa.
LUK 7:13 Sauga Babala yova o i kite atena i lomwanan, yaka i baek elana i ba, “Bahi kahin.”
LUK 7:14 Inoke i na toyaomal ana ebwanabwana i pihikan, yaka bolo hi kalivai hi notalmilil. I baek elana i ba, “Heval! Ya ba eliyam, u lut!”
LUK 7:15 Inoke yawalina i sikal i lut i misiyo ge i telipuna i baaba. Yaka abwe Yeisu heval o i pek pasikal hinana elana.
LUK 7:16 Gamagalau gegewel hi lovakun ge nuwaliya hi ahe. Inoke Yehoba hi tobatobal-an hi ba, “Palopita alana bwabwatana etega te i masal elala e,” ge hi ba, “Yehoba iyaka i nem kila wana gamagalau ni labela.”
LUK 7:17 He Yeisu wana ginol toto ya wasana i lelu Yudiya wali labi gegewena elana ge labi bolo hi minaa gegelinaa elal.
LUK 7:18 Diyon Tobabitaiso wana tohago wana wasa hi pek bugul gegewena kaiweliya toto Yeisu i ginolil. Inoke ali toto eluwa i yogaagil
LUK 7:19 ge i patunal nihi na Babala eliyana nihi nel nihi ba, “Owa gamagal toto Diyon i babaunan tage abwe ni nem, o age naha matamatan gamagal etega al kaiwena?”
LUK 7:20 Sauga bolau eluwa hi na hi vin Yeisu elana, inoke hi baek elana hi ba, “Diyon Tobabitaiso i patunama te ha nem e, nuwana ni neliwa ebo owa gamagal toto iya i babaunan tage abwe ni nem, o age naha matamatan gamagal etega al kaiwena.”
LUK 7:21 He sauga o elana, Yeisu gamagalau hi gewi bolo ali gila ge ali kasiyebwa gaganina i pwamolol, yayaluwa bibikena i patuna owaowa-agil ge tomatakai hi gewi mataliya i panana.
LUK 7:22 Bolau bolo Diyon i patunal analiya Yeisu i lahe i ba, “Nuku sikal Diyon wana wasa nuku pek hauna gun iyaka ku kite ge ku hago: tomatakai mataliya hi panana, bolo aeliya nanakina hi nawanawa, tolepelo tuwaliya i waisi, totanatui baaba hi hago, toaliga hi lut, ge togulagula Wasa Waiwaisana ana papaatena iyaka hi hago.
LUK 7:23 Toto nige i nunuwa lalabui kaiweu Yehoba i muloluan.”
LUK 7:24 Sauga bolau bolo Diyon i patunal hi egon, inoke Yeisu i liwaliwan boda elal Diyon kaiwena i ba, “Sauga ku na uleya Diyon elana hauna nuwamiu nuku kite? Tab ku nok tage gamagal etega nuku kite wana nuwatu nige i gagasisi, i ola widiwidi i olak ya te mana elana?
LUK 7:25 Ebo nigeya, he hauna nuwamiu nuku kite? Age tau etega kama waiwaisana i galoi? Yaa bolo kaliko waiwaisana hi galoi ge hi miwaiwaisana hi miminaa kin wali limiya.
LUK 7:26 Yaa ku na hauna nuwamiu nuku kite? Age palopita etega? Ibwe! He na baewa eliyamiu iya alan palopita i bwata lake.
LUK 7:27 He Diyon bana te palopita etega i lelelian, Yehoba i ba: No elopapatuna na patuna houwan awomwa, iya kamwasa ni lovivina-an kaiwem.
LUK 7:28 Na baewa eliyamiu, bolo hi masal panayawiya, gegewel Diyon i bwata lakel. Yaa henala alana i kekeisisi hot Yehoba wana abalogugui elana, he iya Diyon i bwata lake.
LUK 7:29 “Boda avaliyau ge takis ana toahi Diyon wana papaatena hi hago inoke hi ba, ‘Yehoba wana baaba i sapu,’ yaka hi talamwagil ge Diyon i pababitaisoil.
LUK 7:30 Yaa Palisi avaliyau ge logugui ana topankite Yehoba wana nuwatu kaiweliya hi towani, inoke nige hi tatalamwagil ge Diyon ni pababitaisoil.
LUK 7:31 “He gamagalau ha bolo lan ebe, hauna elana na papatini-agil? Heliya wali pagan ga i ola?
LUK 7:32 Heliya hi ola wawayau hi sisigaopop hi misiyo abamaket elana, inoke enuna hi yoga avaliyau elal hi ba: Alolon ana igo ha yu kaiwemiu, yaka nige ku sasaga. Nuwanak wonana ha wonaan, yaka nige ku kakahin.
LUK 7:33 He komiu ha bolo lan ebe wami pagan i ola to wawayau o wali pagan ku lolopalapalaviyan. Kaiwena Diyon Tobabitaiso i nem ge galebu i palahikan awanun kaiwena, ge nige oine i iim, inoke ku ba, ‘Yayaluwa bibikena i holaviya elana.’
LUK 7:34 Ge nau Gamagal Natuna ya nem, ya anan ge ya imwim, yaka ku ba, ‘Tau ya iya tohoni ge toimwim, iya takis ana toahi ge togegi wali heliyam.’
LUK 7:35 Yaa gamagalau bolo hi golugoluwa siba toto i noem Yehoba elana hi pankitela te siba o iya bugul tutunahotina.”
LUK 7:36 Boda Palisi avaliya etegana Yeisu i awanuni ni nok elana ge alona nihi anan. Inoke i nok i na Palisi wana limiya i mituk abaanan elana ge i anan.
LUK 7:37 He yova gaganawalina etegana i miminaa to panuwa o elana. Wasa i hago te Yeisu iyoho i anan Palisi wana limiya, inoke enonu bwalena waiwaisana alona ge ana patuna ana awa waiwaisana i noahe ge i nok.
LUK 7:38 He Yeisu luluna i kenuan ge i anan, inoke yova i na i talmilil enaa aena gegelinaa ge i kahikahin. Matanununa i lau Yeisu aena i pahunhun, yaka kaununa pupunona elana i pwamwagamwaga, aena i nalo ge enonu bwalena waiwaisana i holek aenaa ge i paenonu.
LUK 7:39 Sauga Palisi toto Yeisu i awanuni yova wana ginol ona o i kite, inoke i nuwanuwatu ola hiwe: “Binimala ebo tau ya iya palopita etega, he yova toto tuwana i pihikan ni atena, ge ni atena iya hauna kaba yova. He iya togaganawal.”
LUK 7:40 Yeisu Palisi wana nuwatu i atena, inoke i baek elana i ba, “Saimon, bugul etega na baunan eliyam.” Yaka Saimon i talam i ba, “Ibwe. Topankite, u ba na hago.”
LUK 7:41 Inoke Yeisu i baek elana i ba, “Bolau labui mani hi vage tonowak etega elana, etegana ana vaga silba ali gewi paib handeled, ge etegana ana vaga silba ali gewi pipti.
LUK 7:42 He ali toto labui nige bosowailiya ali vaga nihi pwamola, inoke tonowak o bolau ya ali vaga i leke yoho. He ali toto labui gamwaliyaa, henala ge tonowak o ni nunuwana-an nabiyan?”
LUK 7:43 Yaka Saimon Yeisu anana i lahe i ba, “Ya nuwatu tabam tau toto ana vaga bwabwatana tonowak i nuwayoho.” Yaka Yeisu i ba, “He wam baaba i tunahot.”
LUK 7:44 Inoke Yeisu i tagena pil matana i nok yova elana, yaka i baek Saimon elana i ba, “Tab yova ya u kite hauna gun i giginol eliyau? Sauga ya nem wam limiya, nige wewel u wawagem ge aeu na ul, yaa iya matanununa elana aeu i pahunhun ge kaununa pupunona eliyana i pwamwagamwaga.
LUK 7:45 Ewasi nige gegenau u nanalo no ulutuk wam limiya kaiwena. Yaa yova ya, i telipunaa sauga toto ya ulutuk i nem ana siga sauga ya, nige i veveyaho aeu i nanalo.
LUK 7:46 Nige enonu u aahe ge kokowau u papaenonu, yaa iya enonu bwalena waiwaisana i holek aeu elana ge i paenonu.
LUK 7:47 Inoke na baewa eliyam, yova ya wana nunuwana bwabwatana iyaka ta kite, inoke ta atena wana gegi hi gewi Yehoba iyaka i nuwayoho. Yaa gamagal toto wana gegi nige hi gegewi ge Yehoba i nuwayoho, he iya wana nunuwana nige i bwabwata.”
LUK 7:48 Yaka Yeisu i baek yova elana i ba, “Wam gegi Yehoba matanaa iyaka ya nuwayoho.”
LUK 7:49 Bolo alonau hi misiyo abaanan elana totoliya hi pebaaba-agil hi ba, “Henala tau ya ge tage gegi ni nuwayoho?”
LUK 7:50 Yaa Yeisu i baek yova elana i ba, “Wam abulilek i pwamwaliwa. U egon alom ge wam yaliyaya.”
LUK 8:1 Sauga etega abwe Yeisu i na i nopain panuwa bwabwatal ge awan kekeisi elal, Yehoba wana abalogugui Wasana Waiwaisana i papaatena-an gamagalau elal. He tohago ali toto elulutega eluwa avaliya,
LUK 8:2 i ola al yowau enuna bolo valila yayaluwa bibikel hi holaviya elal ge i patuna owaowa-agil, ge bolo valila ali kasiyebwa i gan ge i pwamolol. Heliya alaliya i ola hiwe: Meli toto hi ba Magidala yovana, iya te valila Yeisu yayaluwa bibikena ali gewi seben i patuna owaowa-agil hi tagila elana;
LUK 8:3 Yowana, iya lagona Kusa toto Helodi wana limi ana totuwalali bwabwatana; Susana, ge yowau hi gewi al. Heliya totoliya wali mani ge wali bugubugul hi talamwan inoke Yeisu alonau ge wana tohago hi matahikagil.
LUK 8:4 Gamagalau hi neem panuwa ge panuwa elal hi nok hi na Yeisu elana ge ali boda hi pwabwata. Yaka abwe Yeisu ba gohalibe ya i liwanan elal i ba,
LUK 8:5 “Tau etega i nok i na eyowaa, wana witi pwatumwina i yohi. Sauga pwatum i yohi, enuna hi talek kamwasaa inoke gamagalau hi pulilolowan ge bwasumu bolo hi youyou hi you tal ge hi anil.
LUK 8:6 Enuna hi talek manapatpata, ge sauga hi siun, siuniliya hi yakiwa, kaiwena ali bilibili i kevakeva.
LUK 8:7 Pwatum enuna hi talek mwawin pepesala gamwaliyaa, yaka avaliya hi siun toyawa inoke witi hi gig paaligal.
LUK 8:8 Pwatum enuna hi talek bilibili waiwaisana elana inoke hi siun ge hi enon, enoliya wan handeled.” Yeisu i ba ola o, inoke i yoga i ba, “Ebo tanamiu i gan, he no baaba nuku hago.”
LUK 8:9 Yeisu wana tohago hi neli ba gohalibe ya ana sapu kaiwena.
LUK 8:10 Yaka analiya i lahe i ba, “Yehoba wana abalogugui ana nuwatu misusumena iyaka i pamasal eliyamiu, yaa gamagalau getogal ba gohalibe elana ya te ya liwaliwan elal. Ya ginol ola o inoke nihi mimi gagayawa, yaa nige nihi kikite, ge nihi mimi lalaegan, yaa nige nihi hahago ge nihi aatena.”
LUK 8:11 Yeisu i ba vevehe al i ba, “Ba gohalibe ya ana sapu i ola hiwe. Pwatum iya Yehoba wana baaba.
LUK 8:12 Pwatum bolo hi talek kamwasaa, heliya hi ola gamagalau bolo baaba hi hago, yaka Seitani ni nem ge baaba o ni kaluoe ateliyaa inoke bahi nihi aabulilek ge pwamwal nihi pwapwawa.
LUK 8:13 Pwatum bolo hi talek manapatpata, heliya hi ola gamagalau bolo baaba hi hago, inoke ginebi ge wali yaliyaya etimwawa hi ahe hi teliek ateliyaa. Yaa bugul maisena, baaba o nige hi nuwanuwatu-an bubun ateliyaa, heliya ewahililiya nige i lalau bubun. Sauga nige i yayapu hi abulilek, yaa sauga ebo pulowan hi pwawa, inoke yayaluwaliya hi pil ge baaba hi towani.
LUK 8:14 Pwatum bolo hi talek mwawin pepesala gamwaliyaa, heliya hi ola gamagalau bolo baaba hi hago, yaa sauga hi nawanawa, inoke abwe panayawi yawalina ana nuwanuwatu, ana gogomwau ge ana yaliyaya hi gig paaligal, inoke nige enowaliya i mamatuwa.
LUK 8:15 Ge pwatum bolo hi talek bilibili waiwaisana elana, heliya hi ola gamagalau bolo ateliya waiwaisana hot, inoke sauga baaba hi hago, hi ahe ge hi teliek ateliyaa, yaka hi palahikan ana siga hi enon ge enowaliya i waisi.”
LUK 8:16 Yeisu i ba vevehe al i ba, “Ebo gamagal etega odam ni ton, nige ulun ni aahe ge ni popom lowan, ge nige ni teteliek bwana toto abakenu gabulanaa. He nasi ni teliya teibol pwatanaa, inoke gamagalau bolo hi uulutuk limi gamwanaa mwananalina nihi kite.
LUK 8:17 He bugul misusumel abwe nihi masal, ge bugul bolo gamagalau hi pahabobu abwe nihi masal mwananala ge ali aatena ni gan.
LUK 8:18 “Inoke nuku matahikagimiu ge baaba nuku hago bubun. Henala wana aatena i gan, abwe Yehoba ni paetulan. Henala Yehoba ana aatena nige i gagan eliyana, hauna ebo i nuwatu tage valila i atena, Yehoba ni ahek yoho.”
LUK 8:19 Yeisu hinana ge talinau hi nem tage nihi kite, yaa nige bosowailiya nihi nok elana, kaiwena boda i bwata.
LUK 8:20 Inoke abwe wana wasa hi pek hi ba, “Hinam ge talimwau heliya huwo noleleya hi taltalmilil o, nuwaliya nihi kitewa.”
LUK 8:21 Analiya i lahe i ba, “Gamagalau bolo Yehoba wana baaba hi hago ge hi ginol ola, heliya te nain ge taliwau.”
LUK 8:22 Lan etega Yeisu i baek wana tohago elal i ba, “Ta egon! Hoga ta alupanet-an ta na labena etega al.” Inoke hi gaiha wagaa ge hi kuki.
LUK 8:23 Sauga hi alalau, he Yeisu iyaka i kenu. Mana gasigasisena i yu lowan hogaa, inoke bagol i hol likalika waga gamwana i pakalaopop, kelaubwa nak bwabwatana nihi pwawa.
LUK 8:24 Yaka tohago hi na Yeisu hi palut ge hi baek elana hi ba, “Tonowak! Tonowak! Kelaubwa naha yaomal te.” Inoke Yeisu i lut i talmilil, yaka i ba mana ge bagol nihi bakuhu. Inoke mana i mwatomwa ge hoga i laumwal.
LUK 8:25 I baek wana tohago elal i ba, “Age nige wami abulilek i gagan?” Tohago hi lovakun ge nuwaliya hi ahe, yaka hi penelnel-agil hi ba, “Henala tau ya? Bwagana mana ge bagol, i baek elal yaka anana hi hago.”
LUK 8:26 Yeisu alonau ge wana tohago hi alalau hi na hi tan Gelasa wali labiya. He labi Gelasa panuwa Galili i awoni.
LUK 8:27 Sauga Yeisu i gailau datuwa, panuwa o tauina etega yayaluwa bibikel hi holaviya elana i nok i na Yeisu elana. Sauga yayapona tau o nige kaliko i gagaloi, ge nige i miminaa halana, yaa i miminek salaiya.
LUK 8:28 Sauga tau o Yeisu i kite, inoke i loi ge i loepwakoku aenaa, yaka anana i bwata hot i ba, “Yeisu, owa Yehoba Mihahaina Hot Natuna, nasi ga nu ginol ola-agau? Ya awanun nabinabi elam bahi nu lalaheyau!”
LUK 8:29 He i ba ola o, kaiwena ewasi Yeisu i ba yayaluwa bibikena ni tagila tau o elana ge ni eguluwan. He sauga hi gewi yayaluwa bibikena wana gasisi ni lut ge tau o ni logugui-an. Inoke bwagana sen nihi ahe ge nimana ge aena nihi yowaniya ge ana tomatahikan nihi gan, yaa sen ni kukutomwatomwa-agil. Yaka yayaluwa bibikena tau ni palilibek-an ni na labi toto nige gamagalau hi miminaa.
LUK 8:30 Inoke Yeisu i neli i ba, “Alamwek?” Yaka Yeisu anana i lahe i ba, “Alau Boda.” I ba ola o kaiwena yayaluwa bibikel hi gewi heliya iyoho hi ulutuk elana.
LUK 8:31 Yaka yayaluwa bibikel hi awanun nabinabi Yeisu elana bahi ni babaa nihi nana gol toto milaulauina hot gamwanaa.
LUK 8:32 Bobu ali yawi bwabwatana hi anana to labilabiya. Inoke yayaluwa bibikel hi awanun Yeisu elana ni talamwagil nihi na nihi ulutuk elal. Yaka Yeisu i talam i ola to.
LUK 8:33 Sauga yayaluwa bibikel hi tagil tau o elana, hi na hi ulutuk bobu eliyalil, inoke gegewel hi patalelu loek labilabiya, hi na hi lau hogaa ge hi unun.
LUK 8:34 Sauga bolo bobu hi matahikagil bugul ya hi kite, etimwawa hi patalelu hi na panuwa bwabwatana ge awan kekeisi ona elal, ge wasana hi wasaan. Yaka gamagalau hi nok ge nihi kite hauna gun i gan.
LUK 8:35 Sauga hi na Yeisu elana, inoke tau toto yayaluwa bibikel hi tagila elana hi pwawa i misiyowa Yeisu aena labenaa, kaliko i galoi ge wana nuwatu iyaka i sapu. Inoke gamagalau hi lovakun.
LUK 8:36 Bugul o ana topekiti gamagalau wali wasa hi pek ga i ola ge tau toto yayaluwa bibikel hi holaviya elana i molu.
LUK 8:37 Yaka gamagalau gegewel labi Gelasa elana hi awanun Yeisu elana ni eguluwagil, kaiwena hi lovakun nabi. Inoke Yeisu i gaiha wagaa ge i alusikal.
LUK 8:38 He tau toto yayaluwa bibikel hi tagila elana i awanun Yeisu elana i ba, “Nuwau na nowa alou owa.” Yaa Yeisu i patuna ni egon, i ba,
LUK 8:39 “U sikal u na wam panuwaa, inoke gamagalau wali wasa nu pek hauna Yehoba i ginol kaiwem.” Yaka tau o i egon, i na panuwa gamwana gegewena ge hauna Yeisu i ginol elana i lowasawasa-an.
LUK 8:40 Sauga Yeisu hoga i alupanet-an i sikal i na i tan labi etega al, inoke boda hi pwamwa tukan, kaiwena hi matamatan iya kaiwena.
LUK 8:41 Yaka tau etega alana Yailo, iya Yudiya wali limi tapwalolo ana tohouwa etega, i nem ge i loepwakoku Yeisu aenaa. Inoke i awanun nabinabi Yeisu elana ni nok ni na wana limiya,
LUK 8:42 kaiwena natuna meluyovana maisena ya, wana baliman elulutega eluwa, kelaubwa ni aliga. Yeisu iyoho ya i nawanawa ge gamagalau ali boda hi nohaha hot elana, hi nawaa awonaa ge luluna labui.
LUK 8:43 Yova etegana iyoho avaliya, iya kasiyebwa welolo i ahe, baliman ana gewi elulutega eluwa saliyana i laulau. Wana mani gegewena iyaka i pwamowasiya tosawasawal elal, yaa nige gamagal etega bosowaina ni pwamolu.
LUK 8:44 I noheem Yeisu enaa ge ana kaliko buhuna i pihikan, inoke sauga o saliyana i bakuhu nige al i lalau.
LUK 8:45 Yaka Yeisu i nel i ba, “Henala i pihikagau?” Yaa gamagalau gegewel hi alaha, inoke Pita i ba, “Tonowak, gamagalau ha gewi nabi te ha nopahipahi-agiwa ee.”
LUK 8:46 Yaka Yeisu i ba, “Gamagal etega i pihikagau. He ya atena gasisi iyaka i tagil elau.”
LUK 8:47 Yova i atena nige bosowaina ni bunsumi, inoke alona wana ginu i nem i loepwakoku Yeisu awonaa. Yaka gamagalau gegewel mataliyaa, i ba pamasal hauna kaiwena ge ana kaliko i pihikan ge ga i ola ge etimwawa i molu.
LUK 8:48 Inoke Yeisu i baek yova elana i ba, “Natu, wam abulilek i pwamolowa. U egon alom ge wam yaliyaya.”
LUK 8:49 Yeisu iyoho ya i baaba, inoke gamagal etega i noem limi tapwalolo ana tohouwa, Yailo, wana limiya, ge i baek elana i ba, “Natum iyaka i aliga. Topankite wana sauga bahi nu aapapanak-an al.”
LUK 8:50 Yeisu baaba o i hago, inoke i baek Yailo elana i ba, “Bahi lovakun! Iyai te nu abulilek, inoke natum ni molu.”
LUK 8:51 Sauga Yeisu i vin Yailo wana limiya, nige i tatalam tage gamagal etega alonau nihi tuk, iyai te Pita, Diyon ge Yemesa, avaliyau ge galok tamana ge hinana.
LUK 8:52 He gamagalau gegewel heliya iyoho nuwaliya i nak ge hi lolokahin galok wana yaomal kaiwena. Inoke Yeisu i baek elal i ba, “Bahi lolokahin! Nige i aaliga, i kenu ya.”
LUK 8:53 Gamagalau wana baaba hi nivali, kaiwena hi atena galok iyaka i aliga.
LUK 8:54 Yaa Yeisu i na nimana i ahe, ge i baek elana i ba, “Natu, u lut!”
LUK 8:55 Inoke yawalina i sikal, ge sauga o i lut i talmilil. Yaka Yeisu i ba aanan etega nihi ahe nihi pek galok ni an.
LUK 8:56 Galok tamana ge hinana nuwaliya hi ahe, yaa Yeisu i ba pagasisel bahi gamagal etega wana wasa nihi pepek hauna gun i masal kaiwena.
LUK 9:1 Yeisu tohago elulutega eluwa i yogaagil hi migogo, inoke logugui ge gasisi i pek elal yayaluwa bibikel nihi patuna owaowa-agil ge gamagalau ali kasiyebwa gaganil nihi pwamolol.
LUK 9:2 Yaka abwe i patunal nihi tagil nihi na Yehoba wana abalogugui wasana nihi papaatena-an ge tokasiyebwa nihi pwamolol.
LUK 9:3 I baek elal i ba, “Bahi bugul etega nuku aahe wami nawanawa kaiwena, ebo suki, ebo kaliko ana nabwa, ebo aanan o ebo mani, ge ami holahola bahi ni eeluwa.
LUK 9:4 Ebo nuku ulutuk panuwa etega elana ge gamagal etega ni yoga pahemiu, inoke nuku minaa wana limiya ana siga panuwa o nuku eguluwai.
LUK 9:5 Ebo panuwa etega gamagaliliyau nige nihi yayaliyaya kaiwemiu, inoke panuwa o nuku eguluwan ge aemiu papakovana nuku hapul yoho. Nuku ginol ola o, inoke nihi atena abwe ali lahi nihi pwawa.”
LUK 9:6 Yaka hi tagil hi nopain awan ge awan elal, inoke panuwa gegewel elal Wasa Waiwaisana hi papaatena-an ge tokasiyebwa hi pwamolol.
LUK 9:7 Helodi, labi Galili ana gavana, bugul gegewel bolo Yeisu i ginolil wasana i hago. Inoke nuwana i gewagewa ge i nuwanuwatu, kaiwena gamagalau enuna hi ba, “Diyon Tobabitaiso te iyaka i lutem yaomala,”
LUK 9:8 yaka enuna al hi ba, “Ilaitiya te iyaka i masal,” ge enuna al hi ba, “Palopitau houhouwel etegana te i lutem yaomala e.”
LUK 9:9 Helodi i ba, “Valila ya ba Diyon mwamwalina hi gotomwa. He tau ya iya henala ge gamagalau iyoho hi baaba wana tuwalali ona o kaiweliya.” Inoke nuwana hot te Yeisu ni kite.
LUK 9:10 Inoke apostolowau hi sikal hi na Yeisu elana ge tuwalali bolo hi ginolil wasana hi wasaan elana. Inoke heliya ya awawal i ahel alonau hi nok hi na panuwa etega alana Betesaida.
LUK 9:11 Yaa boda Yeisu wana nok o wasana hi hago inoke hi tatauliulil enaa. Gamagalau o i yaliyaya-agil i ahel, inoke i liwaliwan elal Yehoba wana abalogugui kaiwena, ge bolo hi kasiyebwa ge nuwaliya molu nihi pwawa i pwamolol.
LUK 9:12 Yaka kokoyavi hot kelaubwa abwe sabwelu ni lobek, tohago ali toto elulutega eluwa hi na Yeisu elana hi ba, “Gamagalau u patunal nihi egon nihi na awan bwabwatal ge awan kekeisi ona elal bolo kelaubwaa, inoke aliya ge wali abakenu nihi loya, kaiwena labi ya papaeli bwagabwaga te.”
LUK 9:13 Yaa Yeisu analiya i lahe i ba, “Komiu aanan etegana nuku pek nihi an.” Yaka tohago hi baek elana hi ba, “Toto i gan eliyama iyai ya te beleid nimala panuna ge moti eluwa. Age nuwam naha na aanan naha pwamola boda ya kaiweliya?”
LUK 9:14 (He boda o gamwanaa bolau ali gewi i ola paib tausan.) Yeisu i baek wana tohago elal i ba, “Gamagalau ali pwahin ona nuku ginolil ge nihi misiyoan, pwahin maisena ge maisena ali gewi pipti.”
LUK 9:15 Yaka tohago hi ginol ola to, inoke gamagalau gegewel hi misiyoan.
LUK 9:16 Inoke Yeisu beleid nimala panuna ge moti eluwa i ahe, matana i lihin labulabumwa ge i ba mulolu Yehoba elana. Inoke i pigebagebal-an, i pek wana tohago elal ge heliya abwe hi guyauan gamagalau elal.
LUK 9:17 Gamagalau gegewel hi anan tineliya i kiya, inoke wali an teli tohago hi abubun, ana egowa elulutega eluwa.
LUK 9:18 Lan etega Yeisu maisena ya i awaawanun, he wana tohago heliya iyoho alonau. Yaka abwe i nelil i ba, “Boda hi ba tage henala nau?”
LUK 9:19 Anana hi lahe hi ba, “Enuna hi ba owa Diyon Tobabitaiso, enuna hi ba owa Ilaitiya, ge enuna al hi ba owa palopitau houhouwel etegana i lutem yaomala.”
LUK 9:20 Inoke i ba, “Yaa komiu, ku ba tage henala nau?” Pita anana i lahe i ba, “Owa Mesaiya toto Yehoba i bateli.”
LUK 9:21 Inoke Yeisu wana tohago i ba pagasisel bahi gamagal etega wana wasa nihi pepek te iya Mesaiya,
LUK 9:22 ge i baek elal i ba, “Gamagal Natuna abwe palopalomwan gegewena ni pwawa, inoke Yudiya wali tohouwa, topowon bwabwatal ge Logugui ana topankite abwe nihi towani ge nihi lopaaliga, inoke lan etonina abwe ni lut al.”
LUK 9:23 Yaka abwe i baek gegewel elal i ba, “Ebo etega nuwana ni toulilau, totona wana waisi ni towani, inoke lan maisena ge maisena ana kolos ni ahe ni kalivai, ge ni toulilau.
LUK 9:24 Kaiwena henala ebo nuwana totona yawalina ni pwamwal, nasi ni payaomal, yaa henala ebo yawalina ni payaomal nau kaiweu, he nasi yawalina ni pwamwal.
LUK 9:25 Hauna ana waisi ebo gamagal etega panayawi gegewena ni ahe ni logugui-an, yaa totona ni payaomal ge lahi ni pwawa?
LUK 9:26 Ebo gamagal etega ni puluwawi-agau ge no baaba ni puluwawi-an, he nau Gamagal Natuna na puluwawi-an, sauga ebo na sikalim alou no wasawasa, alou Nam wana wasawasa ge alou aneloseyau bwabwalel wali wasawasa.
LUK 9:27 Ya ba tunahot eliyamiu, gamagalau enuna heliya iyahe te Yehoba wana abalogugui nihi kite ga, mulaa abwe nihi yaomal.”
LUK 9:28 Yeisu baaba o i baunan enaa tabam lan eit i mowasi, tohago eton Pita, Diyon ge Yemesa i ahel alonau hi na hi ha oyaa, inoke i awanun.
LUK 9:29 Iya iyoho ya i awaawanun, yaka maninina ana awa gegetogana i masal, ge ana kaliko i wawakeki hot ge i namanamal.
LUK 9:30 Yaka tonowakau labui, Mosese ge Ilaitiya,
LUK 9:31 hi masal mwananaliliya i namanamal, ge avaliya Yeisu hi liwaliwan wana yaomal kaiwena, toto ni yaomali Yelusalema ge Yehoba wana nuwatu ni paolaolaek.
LUK 9:32 Pita alonau ge alonau mataliya i kenukenu ge hi kenu, yaa hi lut ge Yeisu wana wasawasa hi kite, ge tonowakau labui hi kitel avaliya hi taltalmilil.
LUK 9:33 Tonowakau labui wali sauga egon ge Yeisu nihi eguluwan, Pita i baek elana i ba, “Tonowak, i waisi te kila iyahe ee. Inoke gonu eton naha ginolil, etegana owa, etegana Mosese, ge etegana Ilaitiya.” He i baaba ya, nige i aatena hauna bana ge i baaba.
LUK 9:34 Sauga Pita iyoho ya i baaba, yaka yaluyalu i nem i pahabobol. Inoke Pita ge alonau labui hi lovakun, kaiwena heliya iyoho hi ulutuk yaluyalu gamwanaa.
LUK 9:35 Yaka anan etega i neem yaluyaluwa i ba, “Toto ya natu, iya ya hile. Nuku laegan elana.”
LUK 9:36 Sauga anan o i mowasi, he Yeisu maisena ya te hi kite. Tohago hi mikekei ge sauga toto o elana nige gamagal etega wana wasa hi pepek bugul toto hi kite kaiwena.
LUK 9:37 Lan i gan Yeisu alonau ge tohago ali toto eton hi loem oyaa, inoke boda bwabwatana hi nem Yeisu hi kite.
LUK 9:38 Tau etega i yogem boda gamwaliyaa i ba, “Topankite, ya awanun elam natu melutauina u atilomwan-an, kaiwena iya natu maisena ya.
LUK 9:39 Sauga gegewena yayaluwa bibikena etega wana gasisi ni lut elana, inoke sauga o ni loi, ge ni kikiuha ge polu ni tagila awanaa. Yayaluwa bibikena nige natu ni eeguluwan ana siga tuwana ni apapanak-an.
LUK 9:40 Ya awanun wam tohago elal tage yayaluwa nihi patuna owaowani, yaa nige bosowailiya.”
LUK 9:41 Yaka Yeisu i ba, “Ee komiu, nige wami abulilek i gagan ge nuwatu gegewena ku pil getogaan! Iyaka sauga i yapu te alowau komiu ta miminaa e! Paehila na palahikan kaiwemiu? Natum u pwatanim hiwe.”
LUK 9:42 He geman iya iyoho ya i nenem, yaka yayaluwa bibikena i tagapakenuwa bilibiliya ge i pakikiuha. Yaa Yeisu i baek yayaluwa bibikena elana i ulutagil, inoke geman i pwamolu ge i pek pasikal tamana elana.
LUK 9:43 Inoke gamagalau gegewel nuwaliya hi ahe Yehoba wana gasisi bwabwatana kaiwena. Gamagalau heliya iyoho ya hi nuwanuwatu bugul gegewel bolo Yeisu i ginolil kaiweliya, yaka i baek wana tohago elal i ba,
LUK 9:44 “No baaba hiwe nuku laeganan bubun: Gamagal Natuna kelaubwa abwe nihi talamwan gamagalau nimaliyaa.”
LUK 9:45 He tohago nige nuwaliya i sasapu Yeisu wana baaba o kaiwena. I gogou eliyalil inoke nige bosowailiya gamwana nihi atena, yaa hi puluwawi te nihi nel elana ana sapu kaiwena.
LUK 9:46 Tohago ali boda gamwanaa hi peawaawabalgig te henala eba gamwaliyaa alana i bwata.
LUK 9:47 Yeisu wali nuwatu i atena, inoke wawaya kekeisi etega i ahe i patalmilila gegelinaa.
LUK 9:48 Inoke i baek elal i ba, “Henala ebo alau elana wawaya kekeisi ya ni yoga pahe, he iya i yoga paheyau; ge henala ebo ni yoga paheyau, he i yoga pahe al toto i patunau. Kaiwena toto alana i kekeisisi komiu gegewemiu gamwamiwa iya te alana i bwata hot.”
LUK 9:49 Yaka Diyon i baek Yeisu elana i ba, “Tonowak, tau etega ha kite alam elana yayaluwa bibikel i patuna owaowa-agil, inoke ha lopwali bahi ni giginol al, kaiwena iya nige wala boda gamagalina etega i oola.”
LUK 9:50 Yeisu i ba, “Bahi nuku lolopwali, kaiwena henala ebo nige i pipihigelgel eliyamiu, he iya alomiu.”
LUK 9:51 Yeisu wana yaomal ana sauga i kelakelaubwa ge abwe panayawi ni eguluwan ni sikal labulabumwa, inoke wana nuwatu i pagasisi te ni nok ni na Yelusalema.
LUK 9:52 Gamagalau enuna i patunal hi houwa hi na labi Sameliya panuwana etega ge abamina nihi lovivina-an Yeisu alonau ge alonau kaiweliya.
LUK 9:53 Yaa panuwa o gamagaliliyau nige Yeisu hi yayaliyaya-an ge ni ulutuk wali panuwaa, kaiwena hi atena te i nanawa Yelusalema kaiwena.
LUK 9:54 Sauga tohago Yemesa ge Diyon hi kite Sameliya wali pagan i ola o, yaka hi nel Yeisu elana hi ba, “Babala, tab nuwam naha ba ginaha ni loem labulabumwa ge ni ton olagil?”
LUK 9:55 Yaa Yeisu i milipil awona i noek elal ge i ba lopwalil,
LUK 9:56 inoke abwe hi egon hi na awan etega al elana.
LUK 9:57 Yeisu alonau ge wana tohago hi nawanawa kamwasaa, yaka tau etega i baek elana i ba, “Hapanuwa nu noek, nasi na touliliwa.”
LUK 9:58 Yeisu tau o anana i lahe i ba, “Wanuka bekikina ali gol i gan, ge bwasumu bolo hi youyou hawawala ali vata i gan, yaa nau Gamagal Natuna nige no abamina i gagan ge na kenuwa.”
LUK 9:59 Yaka i baek tau etega al elana i ba, “U toulilau.” Yaa tau o Yeisu anana i lahe i ba, “Babala, u talamwagau na na ga na matamatan nam ni yaomal ge na teli, abwe na touliliwa.”
LUK 9:60 Yaa Yeisu i baek elana i ba, “Toyaomal abwe wali toyaomal nihi teli, yaa owa u nok u na Yehoba wana abalogugui wasana u papaatena-an.”
LUK 9:61 Yaka tau etega al i ba, “Babala, nuwau na touliliwa, yaa houwan ga u talamwagau ge na na na lokaiyoni tutuwau elal.”
LUK 9:62 Yaa Yeisu i baek elana i ba, “Gamagal toto yabyab i pihikan ge sauga gegewena matana i sikalek enaa, he iya nige bosowaina Yehoba wana abalogugui ana tuwalali ni ginol.”
LUK 10:1 Toto o enaa, Babala gamagalau ali gewi sebenti tu (72) i hilel al ge eluwa eluwa i patunal hi houwa hi na panuwa ge awan gegewel bolo iya abwe ni nok elal.
LUK 10:2 He i baek elal i ba, “Eyowa i bwaya enona iyaka i matuwa, yaa totuwalali nige hi gegewi. He nuku awanun Babala toneyowa elana totuwalali ni patunal nihi na wana eyowaa ge enona nihi pahi.
LUK 10:3 Nuku nok. Ya papatunamiu i ola sipi hi nana ewalili sosokal gamwaliyaa.
LUK 10:4 Bahi wami mani abana, o ebo ami kaliko ana nabwa, o ebo aemiu aana nuku nonoahe. Bahi nuku nonotaltalmilil ge alomiyau gamagalau nuku liliwaliwan.
LUK 10:5 Sauga ebo nuku ha limi etega elana, houwan nuku baek elal nuku ba, ‘Minamina waiwaisana Yehoba ni pewa limi ya ana heniheni eliyamiu.’
LUK 10:6 Ebo minamina waiwaisana ana gamagalau hi miminaa o, wami ba mulolu minamina waiwaisana kaiwena ni mihot. Ebo nigeya, komiu ya te minamina waiwaisana nuku pwawa, yaa heliya nigeya.
LUK 10:7 Nuku minaa limi o elana, inoke aanan ge wewel toto hi pewa nuku imwimwa ge nuku anana, kaiwena totuwalali molana ni gan. Bahi nuku gagalanawanawa limi ge limi ona elal.
LUK 10:8 Ebo nuku ulutuk panuwa etega ge gamagalau o nihi yaliyaya kaiwemiu, aanan toto hi lovivina-an kaiwemiu nuku an ya.
LUK 10:9 Panuwa o wali tokasiyebwa nuku pwamolol ge gamagalau wali wasa nuku pek nuku ba, ‘Yehoba wana abalogugui iyaka i nokelakelaubwa eliyamiu.’
LUK 10:10 Ebo nuku ulutuk panuwa etega elana ge gamagalau o nige nihi yayaliyaya kaiwemiu, nuku nok nuku na wali kamwasaa ge nuku ba,
LUK 10:11 ‘Wami panuwa papakovana toto aema i papakove ha hapul yoho eliyamiu ge nuku atena abwe ami lahi nuku pwawa. Yaa nuku atena bubun te Yehoba wana abalogugui ana sauga iyaka i kelaubwa.’
LUK 10:12 Na baewa eliyamiu, lan o elana Sodoma ali lahi ni pulowan, yaa panuwa o ali lahi nasi ni pulowan hot.
LUK 10:13 Eeu! Kolasin geb, bwaliga nuku nak! Eeu! Betesaida geb, bwaliga nuku nak! Binimala ginol yawiyawi toto ya ginola eliyamiu na ginola Taya ge Saidoni elal, he beyaunana kaliko toto bwasumu pupunona elana hi ginoliya nihi galoi nihi misiyowa papakova gamwanaa, inoke nihi pamasalil te iyaka wali gegi ana en hi pek.
LUK 10:14 Yatala ana lan elana, Taya ge Saidoni ali lahi ni pulowan, yaa komiu ami lahi nasi ni pulowan hot.
LUK 10:15 Ga i ola komiu Kapeniyama! Age nuwamiu alamiu nuku teli heyan natiya? Yaa nasi nihi alipalomiu nuku lau Gehena.”
LUK 10:16 Yaka Yeisu i baek wana tohago elal i ba, “Henala ebo wami baaba ni hago, he nau no baaba i hago. Henala ebo ni towaagimiu, he i towaagau, ge henala i towaagau, he toto i patunau te i towani.”
LUK 10:17 Gamagalau ali toto sebenti tu (72) hi sikal ginebi wali yaliyaya ge hi ba, “Babala, bwagana yayaluwa bibikel, sauga alam elana ha baek elal, he wama baaba hi hago.”
LUK 10:18 Analiya i lahe i ba, “Ya gagayawa ge Seitani ya kite wana gasisi i so, i soguem labulabumwa i ola pinamal.
LUK 10:19 Wami gasisi ya pewa inoke mwata ge vagiyei nuku pulilolowagil ge ami topihigelgel Seitani wana gasisi nuku pakokove; nige bugul etega ni aapanakimiu.
LUK 10:20 Yaa bahi tage yayaluwa bibikel wami baaba hi hago ge kaiwena nuwamiu ni waisi. He nuwamiu ni waisi kaiwena alamiu Yehoba iyaka i leli lowan wana bukiya labulabumwa.”
LUK 10:21 Sauga o elana Yayaluwa Bwabwalena eliyana Yeisu yaliyaya i kalaopopwi ge i ba, “Nam, labulabum ge panayawi ali Babala, ya tobalagiwa kaiwena wam abalogugui ana aatena u sume tosiba ge toatena elal ge iyaka u pamasal bolo hi ola wawayau elal. Ibwe Nam, kaiwena wam nuwatu i ola.
LUK 10:22 “Aatena gegewena Nam iyaka i pem ge na pamasal gamagalau elal. Nige etega i aatenau, iyai te Nam, ge nige etega Nam i aatena, iyai te nau Natuna ge bolo na hilel Nam na pamasal elal.”
LUK 10:23 Yeisu i tagena pil matana i nok wana tohago elal ge heliya ya i baek elal i ba, “Gamagalau bolo hauna komiu ku kite heliya hi kite, he heliya hi waisi.
LUK 10:24 Na baewa eliyamiu, palopitau ge kin houhouwel hi gewi nuwaliya hot hauna komiu ku kite heliya nihi kite, yaa nige hi kikite, ge nuwaliya hot hauna komiu ku hago ya panpankiti-an heliya nihi hago, yaa nige hi hahago.”
LUK 10:25 Sauga etega elana Logugui ana toatena etega i lut ge Yeisu i labose i neli i ba, “Topankite, hauna na ginol ge yawal mihomihotina na pwawa?”
LUK 10:26 Anana Yeisu i lahe i ba, “Buki Bwabwalena ana baaba ga i ba ola? Ana sapu ga u ahe ola?”
LUK 10:27 Yaka tau i ba, “‘Yehoba wam Yabowaine nu nunuwana-an ginebi ge atem bwalibwaligena, yawalim bwalibwaligena, wam gasisi bwalibwaligena ge wam nuwatu bwalibwaligena,’ ge ‘Alom nu nunuwana-an ni ola totom u nunuwana-agiwa.’”
LUK 10:28 Yeisu i baek elana i ba, “He u lahe bubun to. Nu ginol ola inoke yawal mihomihotina nu ahe.”
LUK 10:29 Yaa Logugui ana toatena nuwana totona ni teli heyan te iya tosapu, inoke i nel Yeisu elana i ba, “He henala alou ge na nunuwana-an?”
LUK 10:30 Wana nel Yeisu i lahe i ba, “Tau etegana i noem Yelusalema i nana i lalau panuwa Yeliko kaiwena. He tokaoma hi bunsumiya kamwasaa, inoke wana bugubugul gegewena hi kaome ge hi nibinibihan kelaubwa ni aliga, yaka abwe hi eguluwan.
LUK 10:31 He sauga o elana topowon etega i nawaa kamwasa maisena o elana. Sauga tau o i kite i kenukenu, inoke i nogegel i noek kamwasa labena etega.
LUK 10:32 I ola al tapwalolo ana totuwalali etega un Libai gamagalina, i pulivin labi o elana ge tau o i kite, inoke i nogegel i noek kamwasa labena etega.
LUK 10:33 Yaa Sameliya gamagalina etega i heya wana donki pwatanaa ge i nawanawa i na i vin labi toto tau i kenukenuwa, i kite inoke atena i lomwanan.
LUK 10:34 Yaka i nok i na gegelinaa, olibe enonona alona ge oine i ahe ana bon i sawaliya ge i os. Inoke i kalivai heyan i teliya donki toto iya i heya pwatanaa ge hi na hi tagil panuwaa, yaka abwe i pwatanik limi bwabwali etega elana ge i matahikan.
LUK 10:35 Lan i gan al, inoke silba eluwa i pek tonlimi elana ge i baek elana i ba, ‘Tau ya nu matahikan, inoke sauga ebo na sikalim, hauna toto al u payaomal iya kaiwena, abwe na pwamola pasikal eliyam.’”
LUK 10:36 Inoke Yeisu i nel Logugui ana toatena elana i ba, “He ga u nuwatu ola? Gamagalau ali toto eton gamwaliyaa, henala tau toto tokaoma hi nibinibihan alona, ge i nunuwana-an?”
LUK 10:37 Yaka tau nel i lahe i ba, “Toto i atilomwan-an ge i labe.” Inoke Yeisu i baek elana i ba, “He nu nok nu na nu ginol ni ola al to.”
LUK 10:38 Yeisu alonau ge wana tohago hi nawanawa hi na hi vin awan etega elana. Yova etega iyoho to, alana Mata, iya Yeisu i pwamwa tukan wana limiya.
LUK 10:39 He Mata talina i gan alana Meli, iya i na i misiyowa Yeisu aena gegelinaa ge wana liwaliwan i lalaegan.
LUK 10:40 Yaa Mata i nuwanuwatu nabi aanan ana lovivina ge tuwalali enuna al kaiweliya. Inoke i na Yeisu elana ge i ba, “Babala, tab u nuwanuwatu te taliu i eguluwagau maiseu ya te tuwalali gegewena ya awaawaginol e? U baek elana ni nem ge ni labeyau.”
LUK 10:41 Babala Mata anana i lahe i ba, “Mata, Mata, owa u nuwanuwatu nabi bugul hi gewi kaiweliya,
LUK 10:42 yaa bugul maisena ya te ana nuwatu i bwata. Toto Meli i hile, he i waisi hot, inoke bahi gamagal etega ni lolopwali.”
LUK 11:1 Lan etega Yeisu iyoho panuwa etega elana i awaawanun. Sauga i awanun haba, inoke wana tohago etega i baek elana i ba, “Babala, nu pankitema ga naha awanun ola, i ola to Diyon wana tohago i pankitel.”
LUK 11:2 I baek elal i ba, “Sauga nuku awanun nuku ba ola hiwe: Tamama, alam bwabwalena gamagal naha awatauwan, wam logugui ni nem.
LUK 11:3 Lan maisena ge maisena enona nu pempem eliyama.
LUK 11:4 Wama gegi nu nuwayoho, kaiwena alomeyau gegewel wali gegi eliyama ha nuwanuwayoho. Bahi nu tetelema lawakik elana.”
LUK 11:5 Yaka i baek elal i ba, “Ga i ola ebo komiu etega bulin nuwana ni na wana heliyam wana limiya ge ni ba, ‘Alou, beleid eton nu pem,
LUK 11:6 kaiwena no heliyam etega i neem kamwasa yayapona elana iyoho to no limiya. He nige aanan etega i gagan eliyau ge na pek eliyana.’
LUK 11:7 Toto i miminaa limi gamwanaa, tabam alona anana ni lahe ni ba, ‘Bahi nu papalutau. Nog iyaka ya kaus ge ya am hikan, inoke alowau natuwau iyaka ha kenu. Nige bosowaina na lut ge bugul etega na pewa.’
LUK 11:8 He na baewa eliyamiu, bwagana nige wali heliheliyam kaiwena ni lulut ge beleid ni pepek, yaa kaiwena wana heliyam i mimi awaawanun, inoke ni lut ya ge bugul gegewena toto wana heliyam i kalaan ni ahe ge ni pek.
LUK 11:9 “He na baewa eliyamiu: nuku awanun inoke Yehoba ni pewa; nuku loya inoke nuku pwawa; nuku pitipiti inoke nog ni mwapwela eliyamiu.
LUK 11:10 Kaiwena henala i awanun ni ahe, henala i loya ni pwawa, ge henala i pitipiti nog ni mwapwela eliyana.
LUK 11:11 “Ga i ola komiu tamataman, ebo etega natuna ni awanun moti kaiwena, nasi mwata ni pek?
LUK 11:12 O ebo ni awanun pou kaiwena, age vagiyei ni pek?
LUK 11:13 Komiu, bwagana gamagalau nanakil, sauga gegewena bugul waiwaisana ku pekpek natumiyau elal. Inoke ta atena bubun Tamala labulabumwa Yayaluwa Bwabwalena ni pek bolo hi awanun elal.”
LUK 11:14 Yayaluwa bibikena etega i holaviya tau etega elana ge nige bosowaina ni baaba. He Yeisu yayaluwa o i patuna owaowani, inoke sauga yayaluwa bibikena i ulutagil, yaka tau i baaba ge boda nuwaliya hi ahe.
LUK 11:15 Yaa gamagalau enuna hi ba, “Yayaluwa bibikel wali tohouwa, Tamudulele, wana gasisi elana te yayaluwa bibikel i papatuna owaowa-agil.”
LUK 11:16 Enuna nuwaliya Yeisu nihi labose, inoke hi baek elana hi ba, “Ginol yawiyawi etega nu ginol, yaka naha atena tunahot te wam gasisi i neem Yehoba elana.”
LUK 11:17 Yeisu gamagalau wali nuwatu i atena, inoke i baek elal i ba, “Ebo abalogugui etega boda ni palabui ge totoliya nihi lohaveyan, he abalogugui o nasi ni mowasi. O ebo un etega boda ni palabui ge totoliya nihi lohaveyan, nasi nige ni gagasisi.
LUK 11:18 He i ola al te Seitani wana abalogugui. Ebo boda nihi palabui ge totoliya nihi lohaveyan elal, he nasi nihi mowasi. Yaa komiu ku ba tage Tamudulele wana gasisi elana te yayaluwa bibikel ya papatuna owaowa-agil.
LUK 11:19 He ebo Tamudulele wana gasisi elana ge yayaluwa bibikel ya papatuna owaowa-agil, inoke henala wana gasisi elana ge komiu wami tohago yayaluwa bibikel hi papatuna owaowa-agil? He wami tohago wami gegi nihi pamasal.
LUK 11:20 Yaa ebo Yehoba wana gasisi elana ge yayaluwa bibikel ya papatuna owaowa-agil, he Yehoba wana logugui iyaka i nem haba eliyamiu.
LUK 11:21 “Binimala ebo asiyala etega elohaveyan ni pihikagil ge wana limi ni matahikan, he nasi wana bugubugul nige nihi aahe egonan.
LUK 11:22 Yaa sauga ebo toasiyala hot ni na alona nihi lohaveyan ge ni pakokove, he nasi alona wana elohaveyan bolo ali mel i teli ni ahe yoho, inoke wana bugubugul al ni bugulan ge ni wali ni pek gamagalau enuna elal.
LUK 11:23 “Henala nige i miminaa eliyau, iya o topihigelgel. Ge ebo henala etega nige alou gamagalau ha gogogon papahel, he iya tolopetaki.”
LUK 11:24 Yeisu i ba vevehe al i ba, “Sauga yayaluwa bibikena i ulutagilem gamagal etega elana, inoke i na ula bwagabwaga i tatapainan ge wana abaveyaho i loya, yaa nige etega i pwapwawa. Inoke i ba, ‘Na sikal ga abau elana toto ya eguluwai.’
LUK 11:25 Sauga i sikal, abamina o i kite hi hala ge hi abubun.
LUK 11:26 Inoke i egon i na wana pan yayaluwa bibikel ali gewi seben al i ahel, heliya wali pagan nanakina hot, yaka alonau hi ulutuk ge hi holaviya abamina o elana. Inoke gamagal o wana minamina houhouwena i nak, yaa mulaa i nak nabi hot.”
LUK 11:27 Sauga Yeisu iyoho i baaba, inoke yova etega i yogem boda gamwaliyaa i ba, “Yova toto i abiwa ge hulina elana u imwimwa, Yehoba i muloluan.”
LUK 11:28 Anana Yeisu i lahe i ba, “I ola, yaa binimala nu ba ola hiwe: bolo Yehoba wana baaba hi hago ge hi henapuan, he Yehoba i muloluagil.”
LUK 11:29 Gamagalau ali boda hi noknok Yeisu elana, inoke i baek elal i ba, “Heyan bolo sauga ya ku sigasiga. Nuwamiu abapankite etega na ginol eliyamiu, yaa nige abapankite etega na pepewa, iyai te toto i masala palopita Yona elana.
LUK 11:30 Yona i tabwa abapankite gamagalau Ninibe kaiweliya. He i ola al te nau Gamagal Natuna na tabwa abapankite heyan bolo sauga ya kaiwemiu.
LUK 11:31 Lan yatala elana labi Seba wali kwin ni lut ge komiu heyan sauga ya ni awa sigasiga-agimiu, kaiwena iya i neem labi yayapona elana nuwana Solomon wana panpankiti sisibana ni hago. He gamagal etega iyahe te, iya Solomon i bwata lake, yaa komiu nige anana ku hahago.
LUK 11:32 Lan yatala elana gamagalau Ninibe nihi lut ge komiu heyan sauga ya nihi awa sigasiga-agimiu, kaiwena Yona wana papaatena hi hago inoke wali gegi ana en hi pek. He gamagal etega iyahe te, iya Yona i bwata lake, yaa komiu nige wana papaatena ku hahago ge nige wami gegi ana en ku pepek.”
LUK 11:33 Nige sauga etega gamagal odam ni toton ge ni teteli sume, o ebo ulun ni aahe ge ni popom lowan. Yaa ni teliya teibol pwatanaa, inoke gamagalau bolo nihi ulutuk limi gamwanaa mwananalina nihi kite.
LUK 11:34 He matam i ola tuwam ana odam. Ebo matam ni waisi, nasi mwananal tuwam bwalibwaligena ni kalaopopwi. Yaa ebo matam ni nak, he nasi gogou tuwam bwalibwaligena ni kalaopopwi.
LUK 11:35 Nu matahikagiwa bahi mwananal toto atemwa ni gogogou.
LUK 11:36 Inoke ebo tuwam bwalibwaligena mwananal i kalaopopwi ge nige labena etega i gogogou, he gegewena i mwananal hot i ola te odam mwananalina i yayanewa.
LUK 11:37 Sauga Yeisu wana baaba i pwamowasi, yaka Palisi etega i baek elana ni na wana limiya ge alona nihi anan. Inoke Yeisu i na limiya ge i mituk abaanan elana.
LUK 11:38 Yaa Palisi Yeisu i kite nige i highig ga i oola heliya wali logugui ge abwe ni anan, yaka nuwana i ahe.
LUK 11:39 Inoke Babala i baek elana i ba, “Komiu boda Palisi ku ola gamagalau kom ge mwaha eputeteliya hi ul, yaa gamwaliya nige hi uul. Tola ku abubun, yaa kaoma ge pagan nanakina atemiu i pakalaopopwi.
LUK 11:40 Tosigasiga komiu! Yehoba iya tol i ginol, he iya maisena ya awaa i ginol al.
LUK 11:41 He binimala bugubugul bolo hi minaa wami mwaha gamwanaa nuku guyauan togulagula elal, inoke bugul gegewena ni yanayana kaiwemiu.
LUK 11:42 “Eeu Palisi geb, bwaliga nuku nak! Kaiwena kusai, boboyuwa, ge awenuwa ona ku wali paelulutega ge awalehina maisena ku pek Yehoba elana wami mulolu, i ola ana logugui. Logugui ololana o ku toulil nabiyan, yaa logugui ololal wala ginol ni sapu ge Yehoba ta nunuwana-an ku towani. Binimala logugui bolo ya nuku henapuan ge awenuwa ali logugui nuku henapuan al.
LUK 11:43 “Eeu komiu Palisi geb, bwaliga nuku nak! Limi tapwalolo elana nuwamiu te nuku misiyo houwa gamagalau maniniliyaa, ge ebo gamagalau nihi pwawamiu abamaket elana, nuwamiu te ginebi ge wali awatauwan nihi pata ateu owa eliyamiu.
LUK 11:44 “Eeu komiu geb, bwaliga nuku nak! Kaiwena ku ola salai bolo nige ali etotohi i gagan, yaka gamagalau nige hi aatena, inoke hi nawanawa pwataliyaa ge i pabikel i ola wami tapwalolo ana logugui.”
LUK 11:45 Logugui ana toatena etega Yeisu wana baaba o i hago, inoke i baek elana i ba, “Topankite, sauga baaba ona o u baunan Palisi elal, he ama al ge u ba panapanak-agima to.”
LUK 11:46 Anana Yeisu i lahe i ba, “Eeu logugui ana toatena geb, komiu al ge bwaliga nuku nak! Kaiwena logugui pupulowanil ku paheya gamagalau pwataliyaa ge ali kaval i pulowan hot elal, yaa komiu nige bugul etega ku giginol ge tage nuku label.
LUK 11:47 “Eeu komiu geb, bwaliga nuku nak! Kaiwena palopitau ali salai ku giginol abanuwahikan, palopitau bolo tubumiyau hi tagapaaligal.
LUK 11:48 Inoke ku pamasalimiu te tubumiyau wali ginol ku awa wawaisi-an, kaiwena heliya palopitau hi tagapaaligal ge komiu ali salai ku giginol.
LUK 11:49 Inoke nau Yehoba wana Siba ya ba, ‘Palopitau enuna al avaliyau ge apostolowau na patunal nihi na elal, yaka enuna nihi tagapaaligal ge enuna nihi papalomwan-agil.
LUK 11:50 Inoke palopitau gegewel ali taulol lahena heyan ya nihi pwawa, i neem panayawi ana abatelipuna elana,
LUK 11:51 i telipunaa Eibol hi lol ana siga Sakalaiya hi lola abapowon ge Limi Bwabwalena ali hawawala.’ Na ba eliyamiu, taulol bolo gegewena o lahena heyan sauga ya nuku pwawa.
LUK 11:52 “Eeu komiu logugui ana toatena geb, bwaliga nuku nak! Kaiwena Yehoba ana aatena ana ki iyaka ku ahek yoho. He komiu nige ku uulutuk, ge bolo nuwaliya nihi ulutuk wali kamwasa ku kaus.”
LUK 11:53 Yaka Yeisu limi o i eguluwan. He toto o enaa, Palisi avaliyau ge logugui ana topankite ateliya i elolol nabi Yeisu kaiwena, ge nel hi gewi hi neli,
LUK 11:54 nuwaliya Yeisu nihi paona tage baaba etega ni ba panak ge eliyana ana woliwoli nihi ginol.
LUK 12:1 Saugena o gamagalau boda ali gewi tausan ge tausan hi nogogo ge hi hanatubatubal-agil, inoke Yeisu i liwaliwan houwan wana tohago elalil i ba, “Nuku matahikagimiu Palisi wali yis kaiwena. He wali lokalokakawi bana te ya babaa.
LUK 12:2 Bugul kaukausil abwe nihi mwapwela, ge bugul misusumel abwe nihi masal.
LUK 12:3 Inoke hauna gun nuku baubaunan gogouwa, abwe gamagalau nihi hagowa mwananala, ge hauna gun nuku walgumuan alomiyau tanaliyaa lum gamwanaa, abwe limi pwatanaa gamagalau nihi yoga pwapwati.
LUK 12:4 No heliyamwau, na baewa eliyamiu, bahi nuku lolovakun-agil, bolo tuwan hi tagapaaliga yaa nige bosowailiya bugul etega nihi ginol pwatanik al.
LUK 12:5 Wami wasa na pewa henala binimala ge nuku lovakunan: he Yehoba te nuku lovakunan, iya wana gasisi i gan bosowaina tuwan ni tagapaaliga, yaka abwe al ni alitukagimiu Gehena gamwanaa. Ibwe, he na ba eliyamiu, iya te nuku lovakunan.
LUK 12:6 Awaawa nimala panuna hi palipali-an molana toya eluwa ya, age? Yaa Yehoba nige etegana i kikite luwai.
LUK 12:7 I ola al komiu kaunumiu pupunona gegewena iyaka i vasili haba ge i atena bubunimiu. Inoke bahi nuku lolovakun. Komiu maisena ge maisena awaawa gegewel molaliya ku bwata lake.
LUK 12:8 Na ba eliyamiu, henala gamagalau mataliyaa ni ba pamasal tage iya no gamagal, he nau Gamagal Natuna na ba pamasal ni ola al to Yehoba wana aneloseyau mataliyaa.
LUK 12:9 Yaa henala gamagalau mataliyaa ni alahagau, he nau al na alahan Yehoba wana aneloseyau mataliyaa.
LUK 12:10 Henala Gamagal Natuna ni ba panapanak-an, he bosowaina ya Yehoba gamagal o wana gegi ni nuwayoho, yaa henala ni ba bwagabwaga Yayaluwa Bwabwalena ni awatautau-an, he Yehoba gamagal o wana gegi nige ni nunuwayoho.
LUK 12:11 Sauga ebo nihi ahemiu nuku na Yudiya wali limi tapwalolowa kot kaiwena, o ebo nihi telemiu panuwa ana tologugui mataliyaa, bahi nuku nuwanuwatu hauna nuku baunan ge eliyana mwal nuku pwawa o ebo ga nuku ba ola.
LUK 12:12 Kaiwena sauga o elana Yayaluwa Bwabwalena ni pankitemiu hauna toto binimala nuku baunan.”
LUK 12:13 Gamagal etega boda gamwaliyaa i baek Yeisu elana i ba, “Topankite, u ba taliu elana tamama wana gogomwau toto i yaomal luwai ni wali ge awalehina ni pem eliyau.”
LUK 12:14 Anana Yeisu i lahe i ba, “Alou, henala i teleyau ya tabwa ami tologugui ge tamamiu wana gogomwau na wali ami toto labui kaiwemiu?”
LUK 12:15 Yaka Yeisu i baek boda elal i ba, “Nuku matahikagimiu ge bahi nuku mamatamomoni bugul tomaha ge tomaha kaiweliya; kaiwena bwagana ebo wami gogomwau ni gewi, nige bosowaimiu yawalimiu nuku pwawaa gogomwau o elal.”
LUK 12:16 Yaka i liwan gohalibe elal i ba, “Togogomwau etega wana witi ana eyowa enona i bwata nabi.
LUK 12:17 Inoke i nuwanuwatu ge i ba, ‘Nige no abateli i gagan ge no eyowa enona ya na bugul teliya. Ga na ginol ola?’
LUK 12:18 “Yaka i ba, ‘He na ginol ola hiwe. No gonu na lekel ge bwabwatal na talil, inoke abwe no witi enona gegewena alona ge no gogomwau al na bugul teliya.
LUK 12:19 Yaka totou na baem elau na ba: Oo nau! No bugul waiwaisal hi gewi iyaka ya bugul teli bosowaina baliman ni gewi ni pwawa. Na veyaho, na anan, na imwim ge na yaliyaya.’
LUK 12:20 “Yaa Yehoba i baek elana i ba, ‘Sigasiga owa! Bulin ebe yawalim na ahe ge nu aliga. Inoke bugul gegewel bolo u teli kaiwem henalau abwe nihi ahe?’”
LUK 12:21 Yaka Yeisu i ba, “He ni gan ni ola al to gamagalau gegewel elal, bolo wali gogomwau hi pwahipwahin kaiweliya, yaa age hi gulagula Yehoba matanaa.”
LUK 12:22 Inoke Yeisu i baek wana tohago elal i ba, “He na baewa eliyamiu, bahi nuku nuwanuwatu nabi yawalimiu kaiwena ge nuku ba, ‘Hauna naha an?’ o ebo tuwamiu kaiwena ge nuku ba ‘Hauna naha galoi?’
LUK 12:23 Yawal te ana nuwatu i bwata, aanan ana nuwatu nige i bwabwata, ge tuwan ana nuwatu te i bwata, kaliko ana nuwatu nige i bwabwata.
LUK 12:24 Ku nuwatu ga bwasumu okok kaiweliya. Heliya nige hi pelpel, nige hi papahi, ge nige aliya ana gonu i gagan, yaa Yehoba i papaanil. He komiu ku bwata hot, bwasumu nige hi bwabwata.
LUK 12:25 Ebo komiu etegana ni nuwanuwatu yawalina kaiwena, tab bosowaina wana nuwanuwatu eliyana yawalina ana sauga kekeisi ni payapu? Nigeya hot!
LUK 12:26 He nige bosowaimiu bugul kekeisi o nuku ginol, inoke ga i ola ge ku nuwanuwatu bugul gegewel al kaiweliya?
LUK 12:27 Ku nuwatu ga mula wali siun kaiwena: heliya nige hi tutuwalali, nige ali kaliko hi helhel. Yaa na baewa eliyamiu, kin Solomon ana kaliko, bwagana kaliko waiwaisana hot, ana awa ana waisi nige i oola mula ya etega.
LUK 12:28 Inoke ta atena Yehoba mwawin waluwaluwa ali kama i pek, mwawin o lan e ta kite i siun, yaa bwaligumwa ni aliga ge nihi ton ginaha elana. Age komiu ami kama nige ni pepewa al? Komiu wami abulilek nige i bwabwata.
LUK 12:29 Bahi atemiu ni bwanabwana ge nuku nuwanuwatu hauna nuku an o ebo hauna nuku im.
LUK 12:30 Panayawi gamagaliliyau bolo nige toabulilek i oola, sauga gegewena bugul ololal o hi loyaan. He Tamamiu iyaka i atena haba komiu nuwamiu bugul bolo ona o.
LUK 12:31 Yaa Yehoba wana abalogugui nuku loyaan ga, inoke abwe bugul bolo o ni pewa al eliyamiu.
LUK 12:32 Komiu sipi yawi kekeisi, bahi nuku lolovakun, kaiwena Tamamiu i yaliyaya te wana abalogugui ni pewa eliyamiu.
LUK 12:33 Wami bugubugul ku paliagil, yaka manina nuku pek togulagula elal. Mani ana kalopu nuku ahe kaiwemiu toto nige bosowaina ni nak, he gogomwau labulabumwa toto nige sauga etega ni soso nuku pwahin. Labi o elana nige tokaoma nihi nonoek ge nige mwatamwata nihi aapanak.
LUK 12:34 Hauna labi wami gogomwau nihi minaa, nasi yayaluwamiu nihi minaa al to.”
LUK 12:35 Yeisu i ba vevehe al i ba, “Nuku lovivina-agimiu tuwalali kaiwena: ami kaliko nuku galoi, ami belet nuku tagahikan ge wami odam ni tautau.
LUK 12:36 Nuku ola totuwalali hi matamatan wali babala ni sikalim alolon hagalena etega elana. Inoke sauga ni vin ge ni pitipiti noga, yaka sauga o nog nihi pwela eliyana.
LUK 12:37 Sauga wali babala ni sikalim, ebo ni pwawal heliya iyoho hi sisilawa, he totuwalali bolo o nasi ni waisi eliyalil. Ya ba tunahot eliyamiu, wali babala tuwalali kalikona ni galoi ge ana belet ni tagahikan, inoke ni pamisiyo-agil abaanan elana ge aliya ni ahe ni pek nihi anan.
LUK 12:38 Bwagana bulin nuwana o ebo kamkam i kahikahin wali babala ni sikalim, ebo ni pwawal hi sisilawa, he totuwalali bolo o nasi ni waisi eliyalil.
LUK 12:39 Nuku nuwahikan te: binimala ebo tonlimi ni atena hauna sauga bulina ge tokaoma ni nem, inoke ni lopwali bahi tokaoma wana limi ni leleke ge ni tutuk.
LUK 12:40 He komiu al ge nuku lovivina-agimiu, kaiwena Gamagal Natuna wana nem atemiu ni payou, sauga toto nige nuku aatena te ni vin.”
LUK 12:41 Pita i nel Yeisu elana i ba, “Babala, ba gohalibe ya u baunan ama kaiwema, o age ana nuwatu i noek al gamagalau gegewel elal?”
LUK 12:42 Anana Babala i lahe i ba, “Nuku ola totuwalali henahenapona ge wana nuwatu i sapu, inoke wana babala i teli wana totuwalali gegewel ni matahikagil ge aliya ni pek aanan ana sauga hot elana.
LUK 12:43 Ebo wana babala ni sikalim ge ni kite tuwalali ya i awaawaginol, he nasi ni waisi eliyana.
LUK 12:44 Ya ba tunahot eliyamiu, wana babala ni teli wana bugul gegewena ni matahikagil.
LUK 12:45 Yaa ga i ola ebo totuwalali o ni nuwatu atenaa ge ni ba, ‘No tonowak nasi nige etimwawa ni sisikalim,’ inoke ni telipuna totuwalali bolau ge yowau ni nibinibihil, ge ni anan, ni imwim ge ni im kokona.
LUK 12:46 He wana babala abwe ni sikalim ge atena ni payou, kaiwena wana sikal ana lan ge ana sauga nige i aatena. Inoke ni tagapanapanak-an ge ni teliek alonau bolo nige hi aabulilek ali abalahi elana.
LUK 12:47 “Totuwalali bolo hi atena hauna wali babala nuwana nihi ginol, yaa nige hi lolovivina wana sikalim kaiwena ge nige hi giginol ola wana nuwatu, heliya ali nibinibi ni bwata hot.
LUK 12:48 Yaa bolo wali babala wana nuwatu nige hi aatena ge tuwalali toto lahena bosowaina nibinibi hi ginolil, ali nibinibi ni kekeisi. Gamagalau bolo i bwata Yehoba i pek elal, abwe ni bwata ni ba nihi pek elana. Bolo i bwata Yehoba i talamwan elal, he abwe ni bwata al ni ba nihi pasikal elana.”
LUK 12:49 Inoke Yeisu i ba vevehe al i ba, “Nau ya nem ginaha na pwatanim panayawiya inoke ni tautau ge musamusa ni ton yoho. He nuwau hot te binimala iyaka ni tau.
LUK 12:50 Babitaiso etega iyoho abwe na babitaisowa. He yayaluwau i pulowan ana siga babitaiso o na pwamowasi.
LUK 12:51 Age ku nuwatu ya nem inoke panayawi ni laumwal? He nigeya. Na baewa eliyamiu, ya nem inoke miwaliwali ni gan.
LUK 12:52 Sauga ya ge ni nok awolaa, ebo limi etega ana heniheni ali gewi nimala panuna, nasi ali boda nihi tagawali ni labui. Ali toto eton nihi pihigelgel bolo ali toto eluwa elal, ge bolo ali toto eluwa nihi pihigelgel bolo eton elal.
LUK 12:53 Taman ni pihigelgel natuna tauina elana, ge natun tauina ni pihigelgel tamana elana. Hinan ni pihigelgel natuna yovana elana, ge natun yovana ni pihigelgel hinana elana. Yawan nevenak ni pihigelgel yawana yovana elana, ge yawan yovana ni pihigelgel yawana nevenak elana.”
LUK 12:54 Yeisu i baek boda elal i ba, “Sauga ebo yaluyalu bibikena etega ku kite i masalek pai, inoke sauga o ku ba, ‘Nasi kehe i lalau.’ He yaka ni lau.
LUK 12:55 Ge ebo mana yavana i towa inoke ku ba, ‘Nasi panuwa ni kalakalas.’ He yaka ni kalakalas.
LUK 12:56 Tokakawi komiu! Bosowaimiu ya te panayawi ge labulabum ali awa nuku eunaan. Ga i ola ge bugul bolo hi masamasal sauga ya elana nige bosowaimiu ali awa nuku eunaan?
LUK 12:57 “He ga i ola ge nige totomiu ku hilihili bubun hauna toto i sapu ge nuku ginol?
LUK 12:58 Ebo gamagal etega ni wolewa ge ni ahewa nuku na nu kot, he nu gasisi alom woliwoli o nuku pasapu ga kamwasaa mulaa abwe nuku vin abayatala elana. Ebo nigeya, nasi ni momoliwa ni na ni telewa toyatala elana, inoke toyatala ni telewa pulisiman nimaliyaa, ge nihi telewa dela.
LUK 12:59 Na baewa elam, nige bosowaina nu tagil ana siga am vaga gegewena nu leke haba.”
LUK 13:1 Saugena o gamagalau enuna iyoho to heliya Yeisu wana wasa hi pek Galili kaiweliya, bolo Pilato i ba tolohaveyan hi tagapaaligal sauga heliya iyoho hi powopowon, yaka heliya saliyaliya ge wali powon bwasumona saliyana hi vikuhu pamaisena.
LUK 13:2 Analiya Yeisu i lahe i ba, “Age kaiwena nak o i gan elal, inoke ku nuwatu wali gegi wali pan Galili gegewel wali gegi i bwata lake?
LUK 13:3 He nigeya! Ge na ba eliyamiu, ebo nige wami gegi ana en nuku pepek, komiu al gegewemiu nuku yaomal.
LUK 13:4 Ga i ola bolo ali gewi eitin valila limi mihahaina Sailowama elana i maguli i tala pwataliyaa ge hi aliga? Ku nuwatu heliya wali gegi gamagalau gegewel al bolo hi miminaa Yelusalema wali gegi i bwata lake?
LUK 13:5 He nigeya! Ge na ba eliyamiu, ebo nige wami gegi ana en nuku pepek, komiu al gegewemiu nuku yaomal.”
LUK 13:6 Inoke Yeisu ba gohalibe ya i baunanik elal i ba, “Poga etega i siuna tau etega wana eyowaa, inoke i nok enona ni loyaan lamwanaa, yaa nige etega i pwapwawa.
LUK 13:7 Yaka i baek eyowa ana tomatahikan elana i ba, ‘U kite! Iyaka baliman etonina te ya nemnem e, poga ya enona ya loloyaan lamwanaa, yaa nige etega ya pwapwawa. U gove yoho! Ga i ola ge bilibili aana i apapanak-an bwabwage?’
LUK 13:8 “Anana tomatahikan i lahe i ba, ‘Tonowak, ni minaa baliman maisena al ga, inoke puna ana bilibili na ken paipainan ge bilibili aana ona na telek.
LUK 13:9 Binimala ebo baliman i nenem ni enon, he i waisi hot. Yaa ebo nigeya, yaka abwe ta gove yoho.’”
LUK 13:10 Lan Sabwata etega Yeisu i na limi tapwalolo etega elana ge i panpankiti gamagalau elal.
LUK 13:11 He yova etega iyoho to yayaluwa bibikena etega i holaviya elana ge i pakasiyebwa baliman ana gewi eitin. Yova o eputetena i kom ge i kowau, nige bosowaina kekeisi ni pasapu.
LUK 13:12 Sauga Yeisu i kite, yaka i yogaan i na elana ge i baek elana i ba, “Yova, ya sokaliwa am gila iyaka i mowasi.”
LUK 13:13 Inoke nimana i teli pwatanaa, yaka sauga o i milil pasapu ge Yehoba i tobatobal-an.
LUK 13:14 Yaa limi tapwalolo ana tohouwa i huga, kaiwena Yeisu tokasiyebwa i pwamolu lan Sabwata elana. Inoke i baek gamagalau elal i ba, “Lan ana gewi sikis bosowaina te ta tuwalali. Inoke lan bolo o elana te nuku nem ge ni pwamolomiu, lan Sabwata bahiwa.”
LUK 13:15 Anana Babala i lahe i ba, “Tokakakawi komiu, komiu maisena ge maisena lan Sabwata elana i nana bwasumu wali limiya ge wana bulumakau ge donki i sosokalil, yaka i nunulil tagilagil ge i nana i papaimwil. I ola age?
LUK 13:16 He yova ya iya Abalahama tubutubunina etega, ge Seitani i yowan baliman ana gewi eitin. Age bahi ana eyowan na sosokal lan Sabwata elana?”
LUK 13:17 Sauga Yeisu i ba ola o, inoke ana topihigelgel gegewel hi puluwawi. Yaa gamagalau gegewel ginol waiwaisal gegewena bolo Yeisu i ginolil hi yaliyaya-an.
LUK 13:18 Inoke Yeisu i ba vevehe al i ba, “Yehoba wana abalogugui i ola hauna bugul? Ge binimala hauna elana na papatini-aniya?
LUK 13:19 He i ola te ebwakil toto alana masted pwatumwina, tau etega i ahe ge i luwan wana eyowaa. Pwatum o i siun ge i tabwa ebwakil, inoke bwasumu bolo hi youyou hawawala ali vata hi ginola lalana elana.”
LUK 13:20 Inoke Yeisu i ba al, “Hauna elana ge binimala Yehoba wana abalogugui na papatini-aniya?
LUK 13:21 He i ola te yis, yova etega i ahe ge i telek pwalawa ana bwaya beig eton gamwanaa, inoke yis i tuwalali ana siga pwalawa gegewena i tuk solaan.”
LUK 13:22 Yeisu i nanawa Yelusalema kaiwena ge i nosola panuwa bwabwatal ge awan kekeisi elal inoke i panpankiti gamagalau elal.
LUK 13:23 Gamagal etegana i nel elana i ba, “Babala, age gamagalau ehila ya te pwamwal nihi pwawa?” I baek elal i ba,
LUK 13:24 “Nuku logasisi nuku ulutuka abatuk toto i kikipu elana. Na ba eliyamiu, gamagalau nihi gewi nihi labose nihi tuk, yaa nige bosowailiya.
LUK 13:25 Sauga ebo tonlimi ni lut nog ni kaus, komiu nuku talmilil tola ge nuku pitipiti nuku ba, ‘Babala, nog u pwela kaiwema.’ Yaka anamiu ni lahe ni ba, ‘Nige ya aatenamiu ga ku neem.’
LUK 13:26 Inoke nuku baek elana nuku ba, ‘Valila aloma owa ta anan ge ta imwim. Ge u talmilila wama kamwasa elal, yaka u panpankiti eliyama.’
LUK 13:27 Yaa anamiu ni lahe ni ba, ‘Nige ya aatenamiu ga ku neem. Gegewemiu ku egonan, komiu nak ana toginol!’
LUK 13:28 Abalahama, Aisake, Yakobo ge palopitau gegewel nuku kitel nihi minaa Yehoba wana abaloguguiya, yaa komiu ni alitagil-agimiu nuku minaa tola, yaka nuku kahikahin ge ninimiu ni alavekilal.
LUK 13:29 Gamagalau nihi neem sabwelu i heheya ge i lolobeka, labi mala ge nola, inoke nihi misiyo Yehoba wana abalogugui elana ge nihi anan.
LUK 13:30 Inoke gamagalau enuna bolo sauga ya hi mimula, abwe nihi mihouwa, ge enuna bolo sauga ya hi mihouwa abwe nihi mimula.”
LUK 13:31 Sauga o elana boda Palisi enuna hi na hi baek Yeisu elana hi ba, “Panuwa ya nu eguluwan ge nu na labi getoga elana, kaiwena Helodi nuwana ni loliwa.”
LUK 13:32 Analiya Yeisu i lahe i ba, “Nuku na nuku baek to ewalili sisibana o elana nuku ba, ‘Lan ya ge bwaligumwa yayaluwa bibikel na patuna owaowa-agil ge tokasiyebwa na pwamolol, yaka lan etonina elana abwe no tuwalali na pwamowasi.’
LUK 13:33 He i ola to. Inoke lan ya, bwaligumwa ge bolu na nawanawa al ga, kaiwena nige bosowaina palopita etega nihi lola labi getoga elana, iyai te Yelusalema.
LUK 13:34 “Eeu geb Yelusalema ana tomina! Komiu palopitau ku lolil ge bolo Yehoba i patunal eliyamiu ku loipatagil. Sauga i gewi nuwau wami gamagalau na bugul papahel, ni ola kamkam meluyovana natunau i bugul papahel opena gabulanaa, yaa nige nuwamiu i oola.
LUK 13:35 He inoke wami Limi Bwabwalena Yehoba ni galaluwai ge ni enonovan. Na baewa eliyamiu, nige al nuku kikiteyau ana siga na sikalim al, inoke sauga o nuku tobalagau nuku ba, ‘Yehoba ni ba muloluan, iya i nem Babala alana elana!’”
LUK 14:1 Lan Sabwata etega, Yeisu i na boda Palisi wali tohouwa etega wana limiya ge ni anan. Bolo hi nowanik hi gagayawa-an bubun tab nasi bugul etega ni ginol.
LUK 14:2 He tau etega iyoho to i minaa Yeisu manininaa tuwana i youlololon.
LUK 14:3 Yaka Yeisu i nel Palisi ge Logugui ana topankite elal i ba, “I waisi ya ebo tokasiyebwa ta pwamolu lan Sabwataa, o ebo nigeya?”
LUK 14:4 Yaa hi mikekei, nige anana hi lalahe. Yaka Yeisu tau i pihikan ge i pwamolu, inoke i patuna ge i egon.
LUK 14:5 Yaka abwe i baek elal i ba, “Ebo komiu etega natuna melutauina o ebo wana bulumakau ni soguek wewel kenken gamwanaa lan Sabwata elana, he sauga o elana te ni na ni momol heyan, age?”
LUK 14:6 He i ba ola o, yaka nige bosowailiya anana nihi lahe.
LUK 14:7 Yeisu i kite gamagalau bolo hi nowanik aanan kaiwena, yau toto gamagalau bwabwatal wali yau te hi hile ge nihi minaa. Inoke abapapatini i ahem to ge i pankitel i ba,
LUK 14:8 “Ebo gamagal etega ni awanuniwa nu na alolon ana hagaliya, bahi nu mimisiyowa yau toto gamagalau bwabwatal wali yau elana. Kaiwena tabana yau o iyaka hi hile gamagal etega al kaiwena, toto alana alam i bwata lake.
LUK 14:9 Inoke tonhagali toto ami toto eluwa i yogaagimiu ni nowa ni ba, ‘Aban toto ya u pek tau ya elana.’ Yaka owa nasi nu puluwawi ge nu na nu misiyo mulaa hot.
LUK 14:10 Yaa ebo ni awanuniwa, he nu na nu minaa mulaa hot. Inoke sauga ebo tonhagali ni nowa, nasi ni ba, ‘No heliyam, u lut u na u minaa yau houwa elana.’ Inoke gamagalau gegewel bolo alomwau ku anan nihi kitewa owa alam i gan.
LUK 14:11 Kaiwena ebo gamagal etega totona ni teli heyan, Yehoba abwe ni teli lowan, ge ebo etega totona ni teli lowan, Yehoba abwe ni teli heyan.”
LUK 14:12 Inoke Yeisu i baek tonlimi elana i ba, “Sauga alalati enona o ebo kokoyavi enona nu ginol, bahi wam heliyamwau, ebo talimwau, ebo tutumwau, ebo togogomwau bolo wam panuwaa nu yoyogaagil. Kaiwena ebo nu ginol ola o, he heliya nasi nihi ginol pasikal eliyam, inoke molam iyaka nu ahe haba.
LUK 14:13 Sauga ebo hagali nu ginol, inoke togulagula, bolo nimaliya i kom, tonohomhom ge tomatakai nu yogaagil.
LUK 14:14 Heliya nige bosowailiya nihi ginol lahe eliyam, inoke nasi nu yaliyaya hot, kaiwena sauga ebo tosasapol nihi lutem yaomala, Yehoba abwe molam ni pewa.”
LUK 14:15 Bolo hi misiyo abaanan elana, avaliya etega Yeisu wana baaba o i hago, inoke i baek elana i ba, “Bolo nihi misiyo hagali enona nihi an Yehoba wana abalogugui elana, heliya nasi nihi yaliyaya hot.”
LUK 14:16 Yeisu i baek elana i ba, “Tau etega nuwana hagali bwabwatana ni ginol, inoke gamagalau hi gewi i awanunil nihi nem hagaliya.
LUK 14:17 Lan toto hagali ni ginol, inoke wana totuwalali i patuna i na i baek bolo valila i awanunil elal i ba, ‘Ku nem, bugul gegewena iyaka ha lovivina-an haba.’
LUK 14:18 Yaa maisena ge maisena wali epaepakuna ona hi baunan. Toto houwan i baek totuwalali elana i ba, ‘Bilibili etega iyaka ya pwamola, he na na ga na kite. Ya pata soli eliyam, nige na nonowa.’
LUK 14:19 Yaka etegana al i ba, ‘Bulumakau elulutega iyaka ya pwamolal no egiyagiyal ana tomomomol, he ya nana na patuwalali bosel. Ya pata soli eliyam, nige na nonowa.’
LUK 14:20 Etegana al i ba, ‘Abwe ya alolon ya te, he nige bosowaina na nowa.’
LUK 14:21 Yaka totuwalali i sikal i na gamagalau o wali towa wasana i baunan wana tonowak elana. Tonowak i huga nabi, inoke i baek wana totuwalali elana i ba, ‘Etimwawa u na u tagil panuwa ana kamwasa bwabwatal ge kekeisi ona elal, yaka bolo togulagula, bolo nimaliya i kom, tomatakai ge bolo aeliya i nak, u ahel nihi nem no limiya.’
LUK 14:22 He totuwalali i na i ginol ola wana tonowak wana baaba, inoke abwe i baek elana i ba, ‘Tonowak, iyaka ya ginol i ola toto u baunan, yaa limi gamwana i bwata iyoho i mina, nigeya ga i kakalaopop.’
LUK 14:23 Yaka tonowak i baek al wana totuwalali elana i ba, ‘Panuwa u eguluwan, u na u tagil kamwasa bwabwatal ge ekelakela ona elal, gamagalau u ba palawakikil nihi nem ge no limi nihi pakalaopop.
LUK 14:24 Na baewa eliyamiu, bolau bolo valila ya awanunil houwan, nige etega no hagali enona ni aan.’”
LUK 14:25 Gamagalau boda bwabwatana aloliya Yeisu hi notoyawa, inoke i milil pil awona i noek elal ge i ba,
LUK 14:26 “Ebo gamagal etega ni nem eliyau, ge ebo tamana ge hinana, lagona ge natunau, talinau ge nunau, ge i ola al totona yawalina, ali nunuwana nige ni kekeisi eliyana, he iya nige bosowaina ni tabwa no tohago.
LUK 14:27 Henala ebo nige wana kolos ni kakalivai ge ni totoulilau, he iya nige bosowaina ni tabwa no tohago.
LUK 14:28 Ebo komiu etega nuwana limi mihahaina etega ni tal, he houwan ga ni misiyo ge ni nuwanuwatu taltal molana ana bwata ehila, inoke ni atena ebo wana mani ni olaolaek bosowaina limi ni tal haba o ebo nigeya.
LUK 14:29 Yaa ebo kokola ni pamilil ge nige bosowaina limi ni tal haba, he gamagalau gegewel nihi kite inoke nihi talawasi-an,
LUK 14:30 nihi ba, ‘Tau ya limi i telipuna i taltal, yaa nige bosowaina ni pwamowasi.’
LUK 14:31 Ebo kin etega wana tolohaveyan ali gewi ten tausan (10,000), ge nuwana ni tagil ni na alona kin etega al wana tolohaveyan ali gewi tuwenti tausan (20,000) nihi haveyan, he houwan ga ni misiyo ge ni nuwanuwatu tab bosowaina ge alona toto i nenem haveyan kaiwena ni pal o ebo nigeya.
LUK 14:32 Ebo nige bosowaina i oola, inoke sauga toto wana pan kin iyoho ana bwaga i yapu, he wana elopapatuna ni patunal nihi na nihi awanun elana nihi ba, ‘Tab bosowaina bugul etega na pewa inoke bahi haveyan ni gagan?’
LUK 14:33 Inoke i ola al to, ebo komiu etega nige wana gogomwau gegewena ni totowani, he iya nige bosowaina ni tabwa no tohago.
LUK 14:34 Hoga bugul waiwaisana, yaa ebo ana gasisi ge amnana ni so, nige bosowaina ta pahogahoga al.
LUK 14:35 Nige wana tuwalali i gagan. Nige bosowaina ta teliek puwapuwana tage aanan ni labe ni siun bubun, ge nige bosowaina ta ahe alona bilibili aana ona ta vikuhu, iyai te ta aliyoho. Ebo tanamiu i gan, inoke no baaba nuku hago.”
LUK 15:1 Takis ana toahi aloliyau ge togegi hi gewi hi nowanik hi na Yeisu hi mipainan nuwaliya wana baaba nihi hago.
LUK 15:2 Yaa Palisi avaliyau ge Logugui ana topankite hi baaba Yeisu kaiwena hi ba, “Tau ya togegi i pwamwa pahel, ge alonau hi anan.”
LUK 15:3 Inoke Yeisu i liwan gohalibe elal i ba,
LUK 15:4 “Ebo komiu etegana wana sipi ali gewi elulu bwagabwaga (100) ge maisena ni tatayaomal, he ga ni ginol ola? Bolo ali gewi naenti naen (99) ni eguluwagil nihi anan labi etega, yaka iya ni na sipi toto i tatayaomal ni loyaan ana siga ni pwawa.
LUK 15:5 Sauga iyaka ni pwawa, alona wana yaliyaya ni lib ni teliya vevelanaa,
LUK 15:6 inoke ni kalivai ge ni sikal panuwaa. Yaka wana heliyamwau ge wana panuwa gamagaliliyau ni yoga gogonil ge ni baek elal ni ba, ‘Alowau komiu ta yaliyaya, kaiwena no sipi etega i tatayaomal iyaka ya pwawa.’
LUK 15:7 Na baewa eliyamiu, ebo togegi etega wana gegi ana en ni pek, tomilabulabum nihi yaliyaya ni ola al to. Nige hi yayaliyaya bolo tage tosapu ali gewi naenti naen (99) kaiweliya, kaiwena heliya nige hi nuwanuwatu te wali gegi ana en nihi pek. Yaa ebo togegi maisena wana gegi ana en ni pek, inoke nihi yaliyaya nabi.”
LUK 15:8 “Binimala ebo yova etega wana mani silba ali gewi elulutega, ge maisena ni payaomal, he ga ni ginol ola? Odam ni ton, wana limi gamwana ni hala ge ni loya bubun ana siga ni pwawa.
LUK 15:9 Sauga iyaka ni pwawa, inoke wana heliyamwau ge wana panuwa gamagaliliyau ni yoga gogonil ge ni baek elal ni ba, ‘Alowau komiu ta yaliyaya, kaiwena no mani silba maisena ya payaomal iyaka ya pwawa.’
LUK 15:10 Na baewa eliyamiu, ebo togegi etega wana gegi ana en ni pek, Yehoba wana aneloseyau nihi yaliyaya ni ola al to.”
LUK 15:11 Yeisu i ba vevehe al i ba, “Tau etega natunau bolau labui.
LUK 15:12 Alaalahul i baek tamana elana i ba, ‘Nam, wam gogomwau bolo bwaliga abwe nu walel eliyama, he toto nau kaiweu nu pem te sauga e.’ Inoke tamaliya wana gogomwau i wali ali toto labui kaiweliya.
LUK 15:13 Nige sauga i yayapu, yaka alaalahul wana gogomwau gegewena i bugul papahe, inoke i ahe ge i egon. I nok i na labi yayapona elana, yaka i ginoginol bwagabwaga hot ge wana gogomwau i apapanak-an.
LUK 15:14 Wana gogomwau gegewena iyaka i pwamowasi, abwe galebu bwabwatana i masal labi o elana, inoke nige al bugul etega i gagan eliyana.
LUK 15:15 Yaka i nok i tuwalali panuwa o gamagalina etega elana, iya geman o i patuna i na wana bobu wali abamina elana ge ni matahikagil.
LUK 15:16 I galebu nabi, nuwana aanan musana toto bobu hi an iya al ni an ge tinena ni kiya, yaa nige gamagal etega bugul etega i pepek eliyana.
LUK 15:17 Abwe nuwatu sasapona i nuwatuan, ge i ba, ‘Ou nam wana totuwalali geb heliya iyoho aanan hi anan ge tupwana i gan, nau geb hiwe galebu kaiwena kelaubwa na aliga e!
LUK 15:18 Na lut ge na nok nam elana na ba: Nam, iyaka ya gegi Yehoba elana ge owa eliyam.
LUK 15:19 Nige no waisi i gagan ge tage nu awa natunagau; nu teleyau nau na ola wam totuwalali etegana.’
LUK 15:20 Inoke i lut ge ni nok ni na tamana elana. Iya iyoho i nenem laha, yaka tamana matana i nok i kite ge atena i lomwanan. Inoke i patalelu nok, natuna i holatomwa ge i nalo.
LUK 15:21 Geman i baek tamana elana i ba, ‘Nam, iyaka ya gegi Yehoba elana ge owa eliyam. Nige no waisi i gagan ge tage nu awa natunagau.’
LUK 15:22 Yaa tamana i baek wana totuwalali elal i ba, ‘Etimwawa! Holahola yayapona, toto waiwaisana hot, nuku ahe nuku pwatanim ge nuku pagaloi. Nimana gigina ana lin nuku pasola, ge aena aana nuku pahe.
LUK 15:23 Nuku na bulumakau natuna tatabwana nuku ahe ge nuku tagapaaliga, inoke ta anan ge ta yaliyaya.
LUK 15:24 Kaiwena natu toto ya i aliga, he sauga ya yawalina i gan al; i liliyaomal, he iyaka ta pwawa al.’ Inoke aanan bwabwatana hi ginol ge hi yaliyaliyaya.
LUK 15:25 He sauga o elana, toto gamaun iyoho eyowaa. I sikasikal i pulivin limi gegelinaa, yaka egalagalavenu butuliya ge gamagalau hi sagasaga analiya i hago.
LUK 15:26 Inoke totuwalali avaliya etega i yogaan ge i nel elana i ba, ‘Hauna gun hi giginol o?’
LUK 15:27 Anana i lahe i ba, ‘Talim iyaka i sikalim, inoke tamamiu i ba bulumakau natuna tatabwana hi tagapaaliga ge aanan bwabwatana i ginol, kaiwena talim iyaka i pwawa ge i molu bubun.’
LUK 15:28 Sauga gamaun baaba o i hago, inoke i huga ge i towa nige i uulutuk limi gamwanaa. Yaka tamana i na i tagil eliyana ge i awanun lawalawakik tage ni na ni tuk.
LUK 15:29 Tamana anana i lahe i ba, ‘U kite! Baliman i gewi ya tuwalali kaiwem ya ola totuwalali loloyowanina, ge nige sauga etega wam logugui ya leleke. He nige lan etega goti natuna etega u pepem ge alowau no heliyamwau naha yaliyaya.
LUK 15:30 Yaa natum toto ei wam gogomwau i apapanak-an yowau toganawal elal, ge sauga i sikalim, inoke u ba bulumakau natuna tatabwana hi tagapaaliga iya kaiwena.’
LUK 15:31 Tamana i baek elana i ba, ‘Natu, sauga gegewena alou owa ya, ge no bugul gegewena owa wam bugul.
LUK 15:32 Yaa nige bosowaima wama yaliyaya naha gotomwa ge tage bahi nuwama ni wawaisi, kaiwena talim toto ya i aliga, he sauga ya yawalina i gan al, i liliyaomal, he iyaka ta pwawa al.’”
LUK 16:1 Yeisu i baek wana tohago elal i ba, “Togogomwau etega wana gogomwau ana tomatahikan i gan. He gamagalau enuna hi na tonowak elana ge tomatahikan hi wasaan hi ba, ‘Tomatahikan wam gogomwau i apapanak-an.’
LUK 16:2 Inoke wana gogomwau ana tomatahikan i yogaan i nok elana ge i ba, ‘Wasam hi wasaan ya hago, he ga i ola? He no gogomwau bolo u matahikagil wasaliya nu leli ge nu pem elau, kaiwena nige al nu tatabwa tomatahikan.’
LUK 16:3 Inoke tomatahikan totona i nuwatu ge i ba, ‘Ga na ginol ola? No tonowak iyaka i pwapwamowasi-agau no abatuwalaliya. He nige ya gagasisi tage bilibili na kenken, ge ya puluwawi te na loawaawanun.
LUK 16:4 Oo, abwe ya atena ga na ginol ola, inoke sauga ebo no abatuwalali na miluwai, yaka alowau nihi aheyau ge na minaa wali limiya.’
LUK 16:5 Inoke gamagal maisena ge maisena bolo ali vaga i gan wana tonowak elana i yogaagil hi na elana. I nel toto houwan elana i ba, ‘Am vaga ana bwata ehila no tonowak elana?’
LUK 16:6 Anana i lahe i ba, ‘O vaga olibe enonona ulugomwa ali gewi elulu bwagabwaga (100).’ Tomatahikan i baek elana i ba, ‘He am vaga wasana ana pepa u ahe, inoke etimwawa u misiyo ge nu leli lowan besena pipti (50).’
LUK 16:7 Inoke tomatahikan i nel al eluwana elana i ba, ‘Owa am vaga ana bwata ehila?’ Anana i lahe i ba, ‘O vaga ana bwata witi enowana beig bwabwatal ali gewi elulu bwagabwaga (100).’ Yaka tomatahikan i baek elana i ba, ‘He am vaga wasana ana pepa u ahe ge nu leli lowan besena eiti (80).’
LUK 16:8 Bwagana i ginol panak o, yaa wana tonowak iya i tobalan i ba, ‘Age nuwana i sapu te.’ He panayawi gamagaliliyau nuwaliya i sapu hot te ga nihi ginol ola avaliyau elal, yaa mwananal gamagaliliyau nige nuwaliya i sasapu hot wali tuwalali elana.
LUK 16:9 Na baewa eliyamiu, panayawi ana gogomwau nuku patuwalaliek gamagalau eliyalil, yaka nihi yaliyaya-agimiu ge nihi ola wami heliyamwau. Inoke ebo gogomwau ana sauga ni mowasi, Yehoba ni ahemiu nuku ulutuk abamina mihomihotina elana.
LUK 16:10 Henala ebo i giginol bubun ge bugul bolo ali nuwatu i kekeisi i mamatahikagil bubunil, he nasi ni ginol bubun ge bugul bwabwatal al ni matahikagil bubunil. Yaa henala ebo i giginol panak ge bugul bolo ali nuwatu i kekeisi nige i mamatahikagil bubunil, he nasi ni ginol panak ge bugul bwabwatal nige ni mamatahikagil bubunil al.
LUK 16:11 Inoke ebo nige nuku giginol bubun ge panayawi ana gogomwau nuku papatuwalali bubun, Yehoba tab gogomwau hot ni pewa nuku matahikan? He nigeya!
LUK 16:12 Ebo nige nuku giginol bubun ge gogomwau toto nige wami bugul i oola nuku papatuwalali bubun, Yehoba tab gogomwau ni pewa totomiu wami gogomwau? He nigeya!
LUK 16:13 Nige bosowaina totuwalali maisena ni tuwalali babala eluwa elal. Nasi etega ni nunuwana-an ge ni awatauwan, yaa etega ni hugaan ge ni pihigelgel-an. Nige bosowaina pamaisena nuku tuwalali Yehoba ge gogomwau elal.”
LUK 16:14 Boda Palisi heliya tonuwa mani, inoke sauga Yeisu wana baaba gegewena o hi hago, yaka wana baaba hi nivali.
LUK 16:15 Yaka Yeisu i baek elal i ba, “Ku telemiu gamagalau mataliyaa tage komiu tosapu, yaa Yehoba atemiu ana nuwatu i atena. He bugul bolo gamagalau hi kite ge hi ba i waisi hot, Yehoba matanaa i bwaikikin.
LUK 16:16 “Logugui ana baaba alona ge palopitau wali leleli ali sauga i nem ana siga Diyon Tobabitaiso. Toto o enaa, Yehoba wana abalogugui wasana waiwaisana ya papaatena-an, inoke gamagalau gegewel hi logasisi ge nihi ulutuk.
LUK 16:17 He labulabum ge panayawi bosowaina nihi mowasi, yaa Logugui ana baaba nige kekeisi etega ni yayaomal.
LUK 16:18 “Ebo tau etega lagona ni towani ge yova getoga ni alolonan, he iya i ganawal. Ge ebo tau etega yova eguluwan o ni alolonan, he iya i ganawal.”
LUK 16:19 “Togogomwau etega sauga gegewena kaliko molana bwabwatana ge matana waiwaisana ni galogaloi, ge lan maisena maisena aanan waiwaisana ni anan.
LUK 16:20 Togulagula etega alana Lasalo, i kekenuwa togogomwau wana bakubaku ana abauluulutuka, iya nuwana togogomwau wana an teli toto hi aliyoho ni ahe ge ni an. Tuwana gegewena i youbonbon, yaka wanuka hi noknok eliyana ge ana bon suina hi naname.
LUK 16:22 Hi minamina ee, abwe togulagula i yaomal, inoke aneloseyau hi ahe ge hi pwatanik hi teliya Abalahama labenaa ge alona hi minamina. Yaka abwe togogomwau al i yaomal ge hi na tuwana hi teli salaiya.
LUK 16:23 I minaa Gehena ge i lomwan nabi, yaka matana i lihin Abalahama i kitek laha, ge Lasalo i miminaa labenaa.
LUK 16:24 Inoke i yoga i ba, ‘Nam Abalahama, u atilomwan-agau ge Lasalo u patuna ni na nimana gigina ni pahun wewela ge ni nem memeu ni patultul. Kaiwena nau iyahe ya lomwan nabi ginaha gamwanaa.’
LUK 16:25 Yaa anana Abalahama i lahe i ba, ‘Natu, nu nuwahikan valila yawalim miminana panayawiya, bugubugul waiwaisal u pwapwawa, ge Lasalo iya bugubugul nanakil i pwapwawa. He sauga ya Lasalo ni yaliyaya te labi ya elana, ge owa lomwan bwabwatana nu pwawa.
LUK 16:26 He bugul etega al, komiu ge ama ala luwaluwala hawawal bwabwatana etega i gan, inoke bolo hi minaa labi ya elana, ebo nuwaliya nihi kalapanet nihi nowa eliyamiu, he nige bosowailiya. I ola al komiu nige etega ni kakalapanet ge ni nenem eliyama.’
LUK 16:27 Togogomwau i baek Abalahama elana i ba, ‘Nam, ebo i ola o, he ya awanun eliyam Lasalo u patuna ni na nam wana limiya,
LUK 16:28 kaiwena taliwau nimala panuna heliya iyoho to. Ni na ni ba pagasisel wali pagan nihi matahikan, inoke bahi nihi nenem te lomwan ana panuwaa e.’
LUK 16:29 Anana Abalahama i lahe i ba, ‘Mosese wana baaba ge palopitau wali baaba iyoho to elal, bosowaina nihi hago.’
LUK 16:30 Togogomwau i baek Abalahama elana i ba, ‘Nam Abalahama, toto u baunan nigeya ga bosowaina i oola. Yaa ebo gamagal etega ni lutem yaomala ge ni na eliyalil, inoke abwe wali gegi ana en nihi pek.’
LUK 16:31 Abalahama i baek elana i ba, ‘Ebo Mosese ge palopitau wali baaba nige nihi hahago, he bwagana gamagal etega ni lutem yaomala, nasi nige wali nuwatu nihi pipil ge nihi aabulilek.’”
LUK 17:1 Yeisu i baek wana tohago eliyalil i ba, “Tunahot ta atena te bugul bolo gamagalau hi pagegel nihi masamasal, yaa henala toto ali topapamasal, he ana lahi ni bwata.
LUK 17:2 Binimala pat pupulowanina ta gimwan mwamwalinaa ge ta alipalo hogaa, he lahi o nige i bwabwata hot. Yaa Yehoba lahi bwabwatana hot ni pek elana, ebo tokekeisi etegana ni pagegi ge ni sogu, tokekeisi ololana wawaya ya.
LUK 17:3 He nuku matahikagimiu. “Ebo talim ni gegi, he nu baek elana nu ba, ‘Bahi nu giginol ola to,’ ge ebo ni ba, ‘Soli. Tunahot ya gegi to,’ he inoke wana gegi nu nuwayoho.
LUK 17:4 Ebo lan maisena gamwanaa paseben ni gegi eliyam, ge ebo ni sikaliwa paseben ge ni ba, ‘Soli. Ya gegi to,’ he wana gegi nu nuwayoho.”
LUK 17:5 Apostolowau hi baek Babala elana hi ba, “Wama abulilek u pwabwaya.”
LUK 17:6 Analiya i lahe i ba, “Ebo wami abulilek i gan, bwagana wana kekeisisi ni ola ebwakil toto masted pwatumwina, bosowaimiu nuku baek kalehe ya elana nuku ba, ‘Totom u pulutiwa ge u na u talmilil hogaa,’ yaka ni ginol ola wami baaba.
LUK 17:7 “Binimala ebo komiu etega wana totuwalali loloyowanina etega ni gan, ge ni patuna ni na ni tuwalali eyowaa, o ebo sipi ni matahikagil. Sauga ni sikalim limiya, tab nasi wana tonowak ni baek elana ni ba, ‘U nem hiwe u misiyo ge u anan’?
LUK 17:8 He nigeya. Yaa ni baek elana ni ba, ‘Au nu ligaliga, yaka kaliko waiwaisana nu galoi, ge au nu ginol nu pwatanim na anan ge na imwim. Yaka abwe mulaa owa nu anan ge nu imwim.’
LUK 17:9 Tonowak nige ni babaa mulolu wana totuwalali elana kaiwena tuwalali i ginol i ola ana logugui.
LUK 17:10 He i ola al te komiu, sauga ebo tuwalali toto Yehoba i pewa eliyamiu nuku ginol haba, inoke nuku ba, ‘Bahi nuku totobalagima. Ama totuwalali ya, he tuwalali ya te ha ginol i ola ama logugui.’”
LUK 17:11 Sauga Yeisu i nanawa Yelusalema kaiwena, i noek labi Sameliya ge labi Galili ali siga elana.
LUK 17:12 Kelaubwa ni vin awan etega elana, yaka tolepelo elulutega hi pwawaa to. Hi talmililek laha,
LUK 17:13 inoke hi yoga analiya i bwata hi ba, “Tonowak Yeisu, u atilomwan-agima!”
LUK 17:14 Sauga i kitel, yaka i baek elal i ba, “Ku nok, ku na topowon elal tuwamiu nihi hile.” Hi nawanawa kamwasaa inoke ali lepelo i mowasi.
LUK 17:15 Aloliya etegana, sauga tuwana i kite i waisi, inoke i sikal i nonotobatobal Yehoba elana anana i bwata.
LUK 17:16 I na i loepwakokuwa Yeisu aenaa ge maninina i pahanalowanek bilibiliya, yaka i ba mulolu elana. He tau o iya Sameliya gamagalina.
LUK 17:17 Yeisu i ba, “Bolau elulutega te ali lepelo i mowasi. He ali toto naen al heliya ga?
LUK 17:18 Ga i ola ge tau ya, iya nige Yudiya gamagalina i oola, maisena ya i nosikalim ge i ba mulolu Yehoba elana?”
LUK 17:19 Inoke i baek tau elana i ba, “U milil ge u egon; wam abulilek i pwamolowa.”
LUK 17:20 Boda Palisi hi nel Yeisu elana hi ba, “Hauna sauga ge Yehoba wana abalogugui ni nem?” Analiya i lahe i ba, “Yehoba wana abalogugui wana nem nige ni oola tage gamagalau nihi kiteya mataliyaa.
LUK 17:21 Nige nihi babaa, ‘Ku kite, iya hiwe’, o ebo ‘Iya huwo,’ kaiwena Yehoba wana abalogugui iyahe i minaa eliyamiu.”
LUK 17:22 Yaka i baek wana tohago elal i ba, “Ana sauga abwe ni vin inoke nuwamiu hot Gamagal Natuna wana sauga logugui ana lan etega nuku kite, yaa nige nuku kikite.
LUK 17:23 Gamagalau nihi baewa eliyamiu nihi ba, ‘Ku kite, iya huwo,’ o ebo ‘Iya hiwe.’ Yaa bahi nuku tatauliulil eliyaa.
LUK 17:24 Kaiwena Gamagal Natuna wana nem ni ola pinamal, toto i pinamalek hawawala yaka mwananalina labulabum i yane, i telipunaa labi etega ge i na labi etega al.
LUK 17:25 Yaa houwan ga lomwan ni pwawa nabiyan, ge heyan bolo sauga ya nihi towani.
LUK 17:26 I ola valila Nowa wana sauga eliyana, he nasi ni ola al Gamagal Natuna wana nem ana sauga eliyana.
LUK 17:27 Saugena o gamagalau hi aanan, hi loloimwim, hi loloalalolon, hi olaola ya to ana siga Nowa i na i ulutuk waga gamwanaa. Inoke nub i ha ge gegewel hi aliga haba.
LUK 17:28 He pagan maisena o i gan al Lote wana sauga elana. Gamagalau hi aanan, hi loloimwim, hi lolopwapwamola, hi lolopalipali, hi loloeyeyowa, ge limi hi lolotaltal.
LUK 17:29 Yaa lan toto Lote Sodoma i lou luwan, inoke Yehoba ginaha alona ge pat salpa kalakalasina i ligin lowanem labulabumwa i ola kehe ge gamagalau gegewel hi aliga haba.
LUK 17:30 He nasi ni ola to, lan toto Gamagal Natuna ni masal.
LUK 17:31 Lan o eliyana, ebo gamagal etega iyoho wana limi pwatanaa toto hi tal paabwab elana, ge ebo wana bugubugul iyoho limi gamwanaa, he bahi ni lalau ni uulutuk ge ni aahe, ni lou ya. I ola al ebo gamagal etega iyoho i tuwatuwalali eyowaa, bahi ni sisikal panuwaa.
LUK 17:32 Nuku nuwatu pagan toto i masala Lote lagona elana.
LUK 17:33 Henala ebo ni labose yawalina ni pwamwal, nasi ni payaomal, ge henala ebo yawalina ni payaomal, nasi yawalina ni pwamwal.
LUK 17:34 Na baewa eliyamiu, bulin o elana gamagalau labui abakenu maisena elana nihi kenuwa, etegana nihi ahe egonan, etegana ni mina.
LUK 17:35 Yowau labui nihi tuwalali toyawa witi enona nihi wowowol, etegana nihi ahe egonan, etegana ni mina.
LUK 17:36 Bolau labui nihi tuwatuwalali eyowaa, etegana nihi ahe egonan, etegana ni mina.”
LUK 17:37 Yaka tohago hi nel Yeisu elana hi ba, “Babala, hauna labi elana ge bugul bolo ya nihi masala?” Analiya i lahe i ba, “Ebo bweyan ga i minaa, inoke okok nihi na ge nihi tagul pwehik.”
LUK 18:1 Yaka Yeisu ba gohalibe etega i liwanan wana tohago elal, inoke ni pankitel te sauga gegewena nihi awaawanun ge bahi nihi veveyaho.
LUK 18:2 I ba, “Toyatala etega i miminaa panuwa etega elana, iya nige Yehoba i aawatauwan ge nige i nuwanuwatu gamagalau kaiweliya.
LUK 18:3 He abuabul etega i miminaa al to panuwa maisena o elana, ge i mimi noknok toyatala elana ge i babaa, ‘Alou ge o topihigelgel ama iyoho ha kotkot. He nu labeyau ge logugui nu pasapu bubun kaiweu.’
LUK 18:4 Sauga i yapu toyatala i towa, nige nuwana i oola ni labe. Mulaa abwe totona i ba, ‘Bwagana nige Yehoba ya aawatauwan, ge nige ya nuwanuwatu gamagalau kaiweliya,
LUK 18:5 yaa kaiwena abuabul ya o pulowan i awaawaginol, he na labe ge logugui na pasapu bubun kaiwena. Ebo nigeya, he nasi ni mimi nemnem ya, inoke abwe tuwau ni esai.’”
LUK 18:6 Inoke Babala i ba, “Ku hago toyatala nanakina wana baaba.
LUK 18:7 He Yehoba wana hilihili gamagaliliyau bolo lan ge bulin hi yogayoga ha eliyana, age nige ni lalabel ge ali logugui ni papasapu? O age nasi ni esowal ge ni baek elal ni ba, ‘Ni ola ga!’? He nige i oola.
LUK 18:8 Na baewa eliyamiu, wana gamagalau ni label logugui ni pasapu bubun kaiweliya, ge etimwawa ni ginol ola. Yaa bugul maisena, sauga Gamagal Natuna ni nem, nasi gamagalau panayawiya ni pwawal wali abulilek i gan o ebo nigeya?”
LUK 18:9 Gamagalau enuna bolo totoliya hi awa sapusapu-agil ge avaliyau gegewel al hi kite lowagil, Yeisu i liwan gohalibe elal i ba,
LUK 18:10 “Sauga etega bolau labui hi na Limi Bwabwalena elana nihi awanun, etegana Palisi ge etegana takis ana toahi.
LUK 18:11 Palisi i talmilil yaka totona bana i awanun i ba, ‘Yehoba, ya ba mulolu eliyam te nau nige ya oola gamagalau gegewel al, bolo hi kaoma, bolo wali pagan i nak ge bolo hi gaganawal, ge nige ya oola takis ana toahi toto ya.
LUK 18:12 Wik maisena gamwanaa lan labui tapwalolo kaiwena galebu ya palahikan. Ge bugul gegewena toto ya pwawa ya wali awalehina ali gewi elulutega, yaka awalehina maisena ya muloluan eliyam.’
LUK 18:13 “Yaa takis ana toahi i talmililek laha. Nige matana i liliheyanek labulabumwa, yaa babagalina i tagabub ge i ba, ‘Yehoba, nau togegi nu atilomwan-agau.’”
LUK 18:14 Yeisu i ba, “Na ba eliyamiu, sauga tau ya i sikal wana limiya, iya i sapu Yehoba matanaa, yaa Palisi nigeya. Kaiwena gamagalau gegewel bolo totoliya hi teli heyagil, Yehoba ni teli lowagil, ge bolo totoliya hi teli lowagil, Yehoba ni teli heyagil.”
LUK 18:15 Gamagalau enuna wawayau kekeisisil hi pwatanik Yeisu elana tage nimana ni teli tuwaliyaa ge ni awanun kaiweliya. Sauga tohago hi kitel, inoke hi haveyanagil.
LUK 18:16 Yaa Yeisu wawayau i yogaagil hi nok elana ge i ba, “Wawayau ku talamwagil nihi nem eliyau, bahi nuku lolopwalil, kaiwena Yehoba wana abalogugui i minaa ololana o eliyalil.
LUK 18:17 Ya ba tunahot eliyamiu, ebo gamagal etega Yehoba wana abalogugui nige ni yayaliyaya-an ge ni aahe ni oola wawayau kekeisi wali ahe, he iya nige ni uulutuk elana.”
LUK 18:18 Tologugui etegana i nel Yeisu elana i ba, “Topankite waiwaisana, hauna na ginol ge yawal mihomihotina na pwawa?”
LUK 18:19 Yeisu i baek elana i ba, “Hauna kaiwena u awa wawaisi-agau? Nige towaisi etega i gagan, Yehoba maisena ya te towaisi.
LUK 18:20 He u atena ya te logugui i ba, ‘Bahi ganawal, bahi taulol, bahi kaoma, bahi woliwoli kakawi, tamwam ge hinam nu awatauwagil.’”
LUK 18:21 Tau o i ba, “No sauga wawaya ana siga sauga ya, logugui bolo ya gegewel iyaka ya paolaolaek.”
LUK 18:22 Yeisu baaba o i hago inoke i baek elana i ba, “Bugul maisena iyoho nigeya ga u giginol. U na wam gogomwau gegewel u paliagil, manina nu pek togulagula elal, inoke abwe nu gogomwau labulabumwa. He u nem u toulilau.”
LUK 18:23 Sauga tau baaba o i hago, inoke nuwana i nak nabi, kaiwena iya togogomwau hot.
LUK 18:24 Yeisu tau o i gagayawa-an inoke i ba, “Togogomwau wali ulutuk i pulowan nabi Yehoba wana abalogugui elana.
LUK 18:25 He i pulowan te bwasumu toto kamel ni ulusola evaneya golinaa, i ola al i pulowan hot tologogomwau wali ulutuk Yehoba wana abalogugui elana.”
LUK 18:26 Bolo wana baaba hi hago hi nel elana hi ba, “Ebo i ola o, he henala ge bosowaina ni mwal?”
LUK 18:27 Analiya Yeisu i lahe i ba, “Bugul toto gamagalau nige bosowailiya, he Yehoba iya bosowaina ya.”
LUK 18:28 Inoke Pita i baek elana i ba, “Yaa ga i ola ama? Wama bugul gegewena iyaka ha eguluwagil, inoke ha nem ge ha touliliwa.”
LUK 18:29 Yeisu i baek eliyalil i ba, “Ya ba tunahot eliyamiu, henala ebo wana limi, ebo lagona, ebo talinau, ebo hinana ge tamana, o ebo natunau ni eguluwagil Yehoba wana abalogugui kaiwena,
LUK 18:30 he sauga ya elana ni ahe pwabwaya al pwatanaa. Ge sauga mulaa yawalina mihomihotina ni pwawa.”
LUK 18:31 Yeisu tohago ali toto elulutega eluwa i ahel hi na hi mimwaumwau, inoke i baek elal i ba, “Iyaka ta nanawa Yelusalema kaiwena, inoke abwe bugul gegewena toto palopitau hi lelelian Gamagal Natuna kaiwena ni tabwa tunahot.
LUK 18:32 Nihi teli bolo nige Yudiya i oola nimaliyaa. Inoke heliya nihi lamwa tunatuna-an, nihi talatalawasi-an, nihi lokukuluvi-an,
LUK 18:33 nihi nibinibihan, ge nihi lopaaliga. Lan etonina elana abwe ni lutem yaomala.”
LUK 18:34 Tohago nige nuwaliya i sasapu Yeisu wana baaba o kaiwena. Wana baaba ana sapu nige etega hi aatena, ge nige hi aatena te hauna bana ge i baaba.
LUK 18:35 Yeisu i pulivin panuwa Yeliko gegelinaa, he tomatakai etega i misiyowa to kamwasa bebenaa ge i loloawaawanun gamagalau elal.
LUK 18:36 Sauga i hago boda hi nopalegi, inoke i nel gamagalau elal i ba, “Hauna gun hi giginol o?”
LUK 18:37 Anana hi lahe hi ba, “Yeisu gagama Nasaleta to i nanawa o.”
LUK 18:38 Inoke i yoga i ba, “Yeisu, Deibid Tubuna, nu atilomwan-agau!”
LUK 18:39 Gamagalau bolo hi nohouwa hi ba lalaan ge hi baek elana tage ni mikekei, yaa abwe i yoga balbalgig i ba, “Deibid Tubuna, nu atilomwan-agau!”
LUK 18:40 Yeisu i notalmilil, yaka i baek gamagalau elal tomatakai nihi pwatanik elana. Sauga i na Yeisu gegelinaa, yaka Yeisu i nel elana i ba,
LUK 18:41 “Hauna gun nuwam na ginol kaiwem?” Anana i lahe i ba, “Babala, nuwau matau ni waisi.”
LUK 18:42 Yeisu i baek elana i ba, “Matam ni waisi. Wam abulilek iyaka i pwamolowa.”
LUK 18:43 Sauga o elana matana i waisi, inoke Yeisu i toulil ge i nonotobatobal Yehoba elana. Sauga gamagalau ginol o hi kite, yaka heliya al ge hi tobatobal Yehoba elana.
LUK 19:1 Yeisu i na i ulutuk panuwa Yeliko ge ni nosolaa gamwanaa.
LUK 19:2 Tau etega iyoho to alana Sakiusa, iya takis ana toahi wali tohouwa etega, ge iya togogomwau.
LUK 19:3 I labose nuwana Yeisu ni kite iya hauna kaba tau, yaa nige bosowaina, kaiwena i kaubwa ge boda i bwata.
LUK 19:4 Inoke i patalelu houwa boda awoliyaa i na ebwakil alana sikamole i pane ge Yeisu ni kite, kaiwena nasi ni neem to.
LUK 19:5 Sauga Yeisu i pulivin labi o elana, inoke matana i lihin ge i baek elana i ba, “Sakiusa, etimwawa u lau, kaiwena lan ebe na minaa wam limiya.”
LUK 19:6 Inoke sauga o i pani lau, yaka Sakiusa ginebi ge wana yaliyaya Yeisu i ahe hi na wana limiya.
LUK 19:7 Gamagalau gegewel hi kite inoke hi baaba Yeisu kaiwena hi ba, “Tau ya iyaka i na i minaa togegi etega wana limiya.”
LUK 19:8 Yaa Sakiusa i talmilil, yaka i baek Babala elana i ba, “Tonowak, no gogomwau na wali inoke nasi awalehina na pek togulagula elal. Ge ebo valila gamagal etega ya kakawe ge wana mani ya ahe likaan, he nasi paesopali na pwamola pasikal.”
LUK 19:9 Yeisu i baek elana i ba, “Lan ebe Yehoba limi ya ana heniheni i pwamwalil. He tau ya iya al ge Abalahama tubutubunina etega.
LUK 19:10 He Gamagal Natuna i nem totatayaomal ni loyaagil ge ni pwamwalil.”
LUK 19:11 Gamagalau heliya iyoho Yeisu wana baaba o hi lalaegan. Yaka i ba vevehe al ge ba gohalibe etega i liwanan elal, kaiwena iyaka Yelusalema i nopakelakelaubwa ge gamagalau hi nuwatu te Yehoba wana abalogugui sauga kekeisi ya abwe ni masal.
LUK 19:12 I ba, “Towasawasa etega i nana panuwa yayapona elana ge nihi teli iya wana labi ana kin, yaka abwe ni sikalim al.
LUK 19:13 Wana totuwalali ali toto elulutega i yogaagil, yaka maisena ge maisena mani silba handeled maisena ona i pek elal, ge i baek elal i ba, ‘Mani ya nuku patuwalali ana siga na sikalim.’ I ginol ola o, yaka abwe i egon.
LUK 19:14 Yaa wana panuwa gamagaliliyau hi pihigelgel-an, inoke elopapatuna hi patunal hi na panuwa toto i nonoek ge hi ba, ‘Nige nuwama tau ya ni tabwa wama kin.’
LUK 19:15 He towasawasa o hi teli iya wana labi ana kin ge i sikal i na wana panuwaa. Sauga i sikal, inoke i ba, ‘Totuwalali bolo valila mani ya pek elal nuku yogaagil nihi nem elau. Nuwau na atena mani ga hi patuwalali ola, ge ana etulan ehila al hi pwawa.’
LUK 19:16 Totuwalali houwan i nok i ba, ‘Tonowak, valila mani silba handeled maisena u pem, he ya patuwalali ge ana etulan handeled paelulutega al ya pwawa.’
LUK 19:17 Anana i lahe i ba, ‘Owa totuwalali waiwaisana, u ginol bubun. Kaiwena bugul bolo nige ali nuwatu i bwabwata u matahikagil bubunil, he na telewa panuwa ali gewi elulutega nu matahikagil.’
LUK 19:18 Totuwalali eluwana i nok elana i ba, ‘Tonowak, valila mani silba handeled maisena u pem, he ya patuwalali ge ana etulan handeled panimala panuna al ya pwawa.’
LUK 19:19 Wana tonowak i baek elana i ba, ‘Na telewa panuwa ali gewi nimala panuna nu matahikagil.’
LUK 19:20 Yaka totuwalali etegana al i nok elana i ba, ‘Tonowak, valila mani silba handeled maisena u pem, he iya hiwe. Kaliko malelena kekeisi ya ahe ya os ge ya teli hikan.
LUK 19:21 Ya lovakunagiwa, kaiwena wam logugui i gasisi. Bugul toto gamagalau getogal hi teli tukan, he u aahe tagilan, ge aanan toto nige u pepel, he u keken ge u papahe wam limiya.’
LUK 19:22 Wana tonowak i baek elana i ba, ‘Owa totuwalali nanakina, he totom wam baaba ni sikal eliyam ge ni taliwa. U atena ya te no logugui i gasisi ge bugul toto gamagalau getogal hi teli tukan, ya aahe tagilan, ge aanan toto nige ya pepel, ya keken ge ya papahe no limiya.
LUK 19:23 He binimala nu na no mani nu teli benki elana ge nihi patuwalali, inoke sauga na sikalim ge na ahe pasikal, alona ge ana etulan, toto hi patuwalali ana enona.’
LUK 19:24 Inoke i baek bolo hi talmilila gegelinaa elal i ba, ‘Mani ku ahe eliyana, ge ku pek tau toto wana mani ana bwata silba handeled paelulutega elana.’
LUK 19:25 Hi baek elana hi ba, ‘Tonowak, iya iyaka silba handeled paelulutega i ahe.’
LUK 19:26 Analiya i lahe i ba, ‘Na baewa eliyamiu, henala i gan eliyana, abwe Yehoba ni pek pwabwaya al. Yaa henala nige i gagan eliyana, bwagana toto kekeisi i minaa eliyana, Yehoba abwe ni ahe yoho.
LUK 19:27 He bolo hi pihigelgel eliyau ge nige nuwaliya na tabwa wali kin, ku na ku ahel ge ku pwatanim hiwe, inoke nuku tagapaaligal matawa.’”
LUK 19:28 Yeisu ba gohalibe ya i liwanan haba, inoke i novevehe al ni nok ni na Yelusalema.
LUK 19:29 Sauga i vin Betepage ge Bedani Oya Olibe awanina labeliyaa, inoke wana tohago eluwa i patunal nihi houwa. I baek elal i ba,
LUK 19:30 “Nuku nok nuku na awan toto maninilaa, ge sauga nuku ulutuk, donki natuna etega iyahe tei nuku kite hi am hikan, nige sauga etega gamagal etega i heheya pwatanaa. Nuku leke inoke nuku pwatanim te.
LUK 19:31 Ebo gamagal etega ni nelimiu ni ba, ‘Hauna kaiwena donki natuna ku leleke ei?’ nuku baek elana nuku ba, ‘Babala nuwana.’”
LUK 19:32 He bolo i patunal hi nok ge hi pwawa i ola ya te Yeisu i baunan elal.
LUK 19:33 Sauga donki natuna ana sisiu hi lekaleka, yaka tondonki hi nel elal hi ba, “Hauna kaiwena donki natuna ku leleke ei?”
LUK 19:34 Analiya hi lahe hi ba, “Babala nuwana.”
LUK 19:35 Inoke donki natuna hi ahe ge hi pwatanik Yeisu elana, yaka ali kaliko hi yao eputetenaa, ge Yeisu hi pamisiyo pwatanaa.
LUK 19:36 I nawanawa ee, yaka gamagalau ali kaliko hi yao kamwasaa.
LUK 19:37 Sauga i na i vin Oya Olibe ana kela laulau gegelinaa, inoke wana tohago boda bwabwatana nuwaliya i waisi nabi. Ginol yawiyawi gegewena bolo i ginolil ge hi kite hi nuwatuagil, yaka hi telipuna Yehoba hi tobatobal-an analiya i bwata.
LUK 19:38 Hi ba, “Yehoba ni ba muloluan, iya kin i nem Babala alana elana! Yehoba labulabumwa ta awa wasawasa-an, iya ge kila i pamibubun-agila!”
LUK 19:39 Palisi enuna iyoho to boda gamwaliyaa hi baek Yeisu elana hi ba, “Topankite, wam tohago u ba pahenapol nihi mikekei.”
LUK 19:40 Analiya Yeisu i lahe i ba, “Na baewa eliyamiu, ebo nihi mikekei, he nasi pat nihi yogayoga.”
LUK 19:41 Yeisu Yelusalema i nopakelakelaubwa ge sauga matana i nok i kite, inoke baena i kahin
LUK 19:42 i ba, “Binimala komiu lan ebe nuku atena te hauna gun bosowaina ni pamibubun-agimiu. Yaa age nige bosowaimiu nuku kite.
LUK 19:43 Sauga i nenem abwe ami topihigelgel nihi nem nihi lohaveyan eliyamiu, inoke nihi mipainagimiu, yaka wami abaulutuk ge wami abatagil gegewena nihi mikaukaus-an.
LUK 19:44 Wami panuwa nihi pasamwalekaleka yaka nige al pat etega ni miminaa abanaa, ge ana tomina nihi tagapapaaligal. Bugul bolo ya nihi masal, kaiwena Yehoba i nem nuwana ni pwamwalimiu, yaa nige ku aatena.”
LUK 19:45 Yeisu i na i ulutuk Limi Bwabwalena elana, inoke bolo hi lolopalipali i takel.
LUK 19:46 I baek elal i ba, “Buki Bwabwalena elana Yehoba wana baaba hi lelelian i ba, ‘No limi iya tapwalolo limena’ yaa komiu ku ginol i ola tokaoma wali gol.”
LUK 19:47 Lan maisena ge maisena Yeisu i panpankiti Limi Bwabwalena ana gana gamwanaa. He topowon bwabwatal avaliyau Logugui ana topankite ge panuwa ana tonowakau nuwaliya nihi lol.
LUK 19:48 Yaa nige kamwasa etega bosowailiya nihi pwawa ge eliyana nihi lopaaliga, kaiwena gamagalau gegewel hi mimi lalaegan-an ge nuwaliya i noek wana baaba eliyana.
LUK 20:1 Lan etega Yeisu i panpankiti gamagalau elal Limi Bwabwalena ana gana gamwanaa ge wasa waiwaisana i papaatena-an. Topowon bwabwatal avaliyau Logugui ana topankite ge panuwa ana tonowakau hi na eliyana
LUK 20:2 ge hi neli hi ba, “Wama wasa ga nu pem. Hauna logugui wana gasisi eliyana ge bugul bolo ya u awaawaginol? Henala wam gasisi i pewa?”
LUK 20:3 Analiya i lahe i ba, “Nau al ge nel etega na neli ga eliyamiu. He ku ba ga na hago.
LUK 20:4 Diyon Tobabitaiso gamagalau i pababitaisol. Logugui o ga i neem? Yehoba elana, o ebo gamagalau elal?”
LUK 20:5 Yaka hi peliwaliwan-agil hi ba, “Ebo ta ba, ‘Logugui o i neem Yehoba elana,’ inoke nasi ni ba, ‘He hauna kaiwena ge Diyon nige ku aabulilek-an?’
LUK 20:6 Yaa ebo ta ba, ‘Logugui o i neem gamagalau elal,’ he nasi boda nihi loipatagila, kaiwena hi abulilek te Diyon iya palopita.”
LUK 20:7 Inoke Yeisu anana hi lahe hi ba, “Nige ha aatena te logugui o ga i neem.”
LUK 20:8 Yaka Yeisu i ba, “Ebo nigeya, he nau al ge nige na babaunan te henala wana logugui elana ge bugul bolo ya ya awaawaginol.”
LUK 20:9 Inoke Yeisu ba gohalibe ya i liwanan gamagalau elal i ba, “Tau etega wana eyowa i ginol ge oine i luwan, inoke abwe i pek gamagalau enuna elal ge nihi patuwalali. Yaka iya i egon i na i minaa panuwa getoga sauga yayapona.
LUK 20:10 Sauga oine enona i matuwa, inoke toneyowa wana totuwalali etega i patuna i na tomatahikan elal ge oine enona enuna nihi pek elana. Yaa tomatahikan totuwalali o hi nibinibihan ge hi patuna i egon ninimana ya.
LUK 20:11 Wana totuwalali etega al i patuna elal, yaka tau o hi nibinibihan ge hi tagapanapanak-an, inoke hi patuna i egon ninimana ya.
LUK 20:12 Inoke wana totuwalali etonina i patuna elal, yaka tuwana hi apapanak-an ge hi alitagil-an eyowa ana gana tolinaa.
LUK 20:13 Inoke toneyowa i ba, ‘Ga na ginol ola? He natu toto ya nunuwana-an na patuna elal, inoke tabana nasi iya nihi awatauwan!’
LUK 20:14 Yaa sauga tomatahikan hi kite, inoke hi pebaaba-agil hi ba, ‘He toneyowa natuna te, toto tage abwe eyowa ni ahe tamana wana yaomal enaa. Ta tagapaaliga, inoke eyowa ni minem elala.’
LUK 20:15 Inoke hi lib ge hi alitagil-an oine ana eyowa tolinaa, yaka hi tagapaaliga.” Yaka abwe Yeisu i nel i ba, “He toneyowa nasi ga ni ginol ola elal?
LUK 20:16 Iya ni nem tomatahikan ni tagapaaligal, inoke oine ana eyowa ni guyauan gamagalau getogal elal.” Sauga gamagalau baaba o hi hago, inoke hi ba, “Bahi ni mamasal ni oola to!”
LUK 20:17 Yeisu matana i lihikan elal, yaka i nel i ba, “He baaba hiwe, toto hi lelelian Buki Bwabwalena gamwanaa, ana sapu ga i ola? Toto i ba, ‘Pat toto totaltal hi awa nanakan ge hi towani, Yehoba iyaka i ahe limi ana kokola gasigasisena i ginoliya.’
LUK 20:18 Gamagalau gegewel bolo nihi soguwa pat ya elana nihi tal mwamwaol, ge ebo pat ya ni soguwa gamagal etega pwatanaa, nasi ni tagamukumuku-an.”
LUK 20:19 He Logugui ana topankite avaliyau ge topowon bwabwatal kamwasa hi loya ge sauga o elana Yeisu nihi lib ge nihi yowan, kaiwena hi atena ba gohalibe ya Yeisu i liwanan, ana nuwatu i noek heliya eliyalil. Yaa hi lovakun gamagalau kaiweliya.
LUK 20:20 He Logugui ana topankite avaliyau ge topowon bwabwatal Yeisu wana nawanawa ge wana ginol ona hi kite hikan bubun. Yaka gamagalau enuna hi patunal nihi na Yeisu nihi gayawaan sume. Heliya hi kakawi tage nuwaliya hot te Yeisu wana baaba nihi hago. Yaa wali nuwatu hot te ebo Yeisu baaba etega ni ba panak inoke nihi paona, yaka abwe nihi teli Loma wali gavana nimanaa ge ni logugui-an.
LUK 20:21 Inoke hi neli hi ba, “Topankite, ha atena hauna u baunan ge u panpankiti-an i tunahot. Nige u golugoluek gamagalau alaliya ana bwata elana, yaa wam panpankiti Yehoba wana kamwasa kaiwena i sapu hot.
LUK 20:22 He Mosese i ba mani naha pek Yehoba elana. I waisi ya takis naha pwamola Sisa elana o age bahiwa?”
LUK 20:23 Yaa wali kakawi i atena, yaka i baek elal i ba,
LUK 20:24 “Mani silba etega ku pankiteyau. He henala kakanununa ge henala alana hi leli tuwanaa?”
LUK 20:25 Anana hi lahe hi ba, “Sisa.” Inoke i baek elal i ba, “He toto Sisa kaiwena nuku pek Sisa elana, ge toto Yehoba kaiwena nuku pek Yehoba elana.”
LUK 20:26 Inoke sauga iya iyoho boda gamwaliyaa, nige bosowailiya wana baaba eliyana ge nihi paona. Nuwaliya hi ahe wali nel ana lahena kaiwena, yaka hi mikekei.
LUK 20:27 Yaka Sadiusi enuna hi na Yeisu elana. He Sadiusi nige wali abulilek i oola tage toyaomal nihi lut, inoke Yeisu hi neli hi ba,
LUK 20:28 “Topankite, Mosese logugui i lelelian kaiwela i ba, ‘Ebo tau etega ni alolon, nige natunau ge ni aliga, inoke abuabulina talina ni alolonan ge ebo natuliyau ni gan, heliya nihi tabwa toto i alaliga natunau.’
LUK 20:29 Sauga etega tau etega alonau talinau ali gewi seben. Gamaun i alolon nige natuna i gagan, inoke i aliga.
LUK 20:30 Yaka loena alona ge abuabul hi alolon, inoke iya al i aliga.
LUK 20:31 Yaka etonina al alona ge abuabul hi alolon, ge iya al i aliga. Pagan maisena o i gan ali toto seben elal: abuabul o hi alolonan nige natuliyau i gagan iyaka hi aliga haba.
LUK 20:32 Inoke mowamowasena abwe yova al i aliga.
LUK 20:33 Ebo tunahot toyaomal abwe nihi lut, he lut enaa ali toto seben gamwaliyaa henala ge yova o lagona hot? Kaiwena gegewel hi alolonan ga.”
LUK 20:34 Analiya Yeisu i lahe i ba, “Sauga ya elana bolau ge yowau hi alolon.
LUK 20:35 Yaa sauga mulaa, gamagalau bolo Yehoba ni ba bosowailiya nihi lut al ge alonau nihi mina, heliya nige nihi aalolon.
LUK 20:36 He nihi ola aneloseyau ge nige nihi aaliga. Yehoba i palutil yaomal elana, inoke heliya iya natunau.
LUK 20:37 Mosese wana buki i pankitela te toyaomal nihi lut al. Ginaha i tau ebwakil lamwanaa liwanina, he buki i ba te Yehoba iya Abalahama, Aisake ge Yakobo wali Yabowaine.
LUK 20:38 Inoke ta atena gamagalau ya yawaliliya nige i yayaomal hot. Yehoba nige toaliga hot wali Yabowaine i oola, yaa bolo yawaliliya gaganina wali Yabowaine. Kaiwena iya eliyana gamagalau gegewel yawaliliya i gan.”
LUK 20:39 Logugui ana topankite enuna Yeisu wana baaba o hi hago inoke hi ba, “Topankite, iyaka u lahe bubun to.”
LUK 20:40 Inoke nige al bosowailiya nihi labose ge nel etega nihi neli Yeisu elana.
LUK 20:41 Inoke Yeisu i baek elal i ba, “Ga i ola ge hi ba tage Mesaiya iya Deibid tubuna?
LUK 20:42 He Buki Same gamwanaa Deibid totona i ba, ‘Yehoba i baek no Babala elana i ba: U misiyowa labeu awowa,
LUK 20:43 ana siga am topihigelgel na teli lowagil aem gabulanaa.’
LUK 20:44 He Deibid Mesaiya i awa babala-an, inoke ga i ola ge tage iya Deibid tubuna?”
LUK 20:45 Gamagalau gegewel iyoho Yeisu wana baaba hi lalaegan, inoke i baek wana tohago elal i ba,
LUK 20:46 “Nuku matahikagimiu Logugui ana topankite kaiweliya. Heliya nuwaliya kaliko yayapona nihi galoi ge nihi nonawanawa, inoke ebo gamagalau nihi pwawal abamaket elana, nuwaliya te gamagalau ginebi ge wali awatauwan nihi pata ateu owa eliyalil. Limi tapwalolo elana nuwaliya nihi misiyo houwa gamagalau maniniliyaa, ge hagali elana nuwaliya nihi misiyowa yau toto gamagalau bwabwatal wali yau elana.
LUK 20:47 Abuabulau wali limi ge wali gogomwau hi aahe hi lologugui-an bwabwage, ge i ola al wali awanun hi papayapu-an gamagalau tanaliyaa tage nihi hagol. Wali pagan o kaiwena, inoke nasi ali lahi ni bwata hot.”
LUK 21:1 Yeisu matana i lihin, yaka togogomwau i kitel hi na wali mulolu hi teliteli mulolu ana abateliteliya Limi Bwabwalena gamwanaa.
LUK 21:2 I ola al abuabul gugulana etega i kite i na toya eluwa i telel.
LUK 21:3 Inoke i ba, “Ya ba tunahot eliyamiu, abuabul gugulana ya wana mulolu gamagalau gegewel wali mulolu i bwata lake.
LUK 21:4 Bolo ya gegewel mani enuna hi teli, yaa wali tupwa i bwata iyoho i mina. Yaa iya, togulagula, wana mani gegewena toto tage wana aanan kaiwena, iyaka i teli haba.”
LUK 21:5 Tohago enuna hi liwaliwan Limi Bwabwalena ana awa kaiwena hi ba, “Pat ali awa waiwaisal hi taliya ge gamagalau wali mulolu elal hi paiselaya.” Inoke abwe Yeisu i ba,
LUK 21:6 “Bugul gegewel bolo ku kitel e, he sauga i nenem nige pat etega ni miminaa abanaa, gegewena abwe nihi pasamwalekaleka.”
LUK 21:7 Inoke hi nel Yeisu elana hi ba, “Topankite, hauna sauga ge abwe bugul bolo baliya u babaunan nihi masal? Ge wali masal ana etotohi ga ni ola?”
LUK 21:8 Analiya Yeisu i lahe i ba, “Nuku matahikagimiu, bahi gamagal etega ni papagegemiu. Kaiwena gamagalau nihi gewi abwe alau elana nihi nem ge nihi ba, ‘Nau Mesaiya!’ ge nihi ba, ‘Sauga mowamowasena iyaka i vin.’ Yaa bahi nuwamiu ni nonoek elal ge nuku totoulilil.
LUK 21:9 Haveyan ge apwaapwanawa wasaliya nuku hago, yaa bahi nuku lolovakun. Bugul ololana o nihi gan ga, yaa nige tage sauga o elana ge sauga mowamowasena ni nem.”
LUK 21:10 Inoke i ba vevehe al elal i ba, “Boda ge boda nihi lohaveyan, i ola al abalogugui ge abalogugui nihi lohaveyan.
LUK 21:11 Mwaniknik, galebu bwabwatana ge kasiyebwa guliguli nihi masal labi tomaha ge tomaha elal. Bugul lolovakunil ge etotohi bwabwatal nihi masalem natiya hawawala.
LUK 21:12 “Yaa mulaa abwe bugul bolo o nihi masal, inoke gamagalau nihi libimiu ge nihi papalomwan-agimiu. Nihi ahemiu nuku na wali limi tapwalolowa ge nihi payatalamiu inoke nihi telemiu dibulaa. Alau kaiwena nihi ahemiu nihi telemiu kin ge tologugui mataliyaa.
LUK 21:13 He toto ya kamwasa ni pwela ge wasa waiwaisana nuku wasaan elal.
LUK 21:14 Bahi nuku nuwanuwatu houwan hauna nuku baunan ge mwal nuku pwawa.
LUK 21:15 Kaiwena nau baaba toto nuku baunan ge siba na pewa, inoke nasi ami topihigelgel nige bosowailiya wami baaba nihi lahe ge nihi ba pakokovemiu.
LUK 21:16 Hinamiyau ge tamamiyau, ge i ola al talimiyau, tutumiyau ge wami heliyamwau, nihi wasaagimiu tologugui elal, inoke komiu enuna nihi lopaaligamiu.
LUK 21:17 Alau kaiwena gamagalau gegewel nihi pihigelgel-agimiu.
LUK 21:18 Yaa nige tuwamiu etega ni bwebwe, he nige kokowamiu pupunona etega ni yayaomal.
LUK 21:19 He nuku talmilil gagasisi, inoke yawalimiu hot nuku pwawa.”
LUK 21:20 “Sauga ebo nuku kite tolohaveyan nihi nem Yelusalema nihi mipainan, yaka nuku atena te sauga kekeisi nihi pasamwalekaleka.
LUK 21:21 Inoke sauga o elana bolo hi miminaa Yudiya nihi lou nihi na oyaa; bolo hi miminaa Yelusalema panuwa nihi eguluwan, ge bolo hi miminaa tola bahi nihi nana nihi uulutuk gamwanaa.
LUK 21:22 Kaiwena sauga o Yehoba wana lahi ana sauga, inoke baaba gegewena toto hi lelelian Buki Bwabwalena gamwanaa ni tabwa tunahot.
LUK 21:23 Sauga o elana nasi ni pulowan hot yowau toliyan ge topapaalahul elal. Nak bwabwatana ni gan panuwa ya elana, ge Yehoba wana huga ni masal gamagalau ya elal.
LUK 21:24 Enuna elohaveyan kilepana elana nihi gopaaligal, enuna nihi paloloyowan-agil ge nihi ahel nihi na nihi miminaa panayawi labena gegewena elal. Yaka bolo nige Yudiya i oola Yelusalema nihi pulilolowan ana siga wali logugui ana sauga ni mowasi.”
LUK 21:25 Yeisu i ba vevehe al i ba, “Etotohi ona nihi masal sabwelu, weikena, ge putum elal. Ge panayawiya, hoga bagolina ni bini poipoi ge butuliya ni bwata, inoke gamagalau nuwaliya ni gewagewa ge nihi lovakun nabi.
LUK 21:26 Gamagalau nihi nuwanuwatu hauna i mamasal panayawiya, yaka lovakun kaiwena mataliya ni ananit. Kaiwena togasisi bolo hawawala nihi lamwalamwaniu.
LUK 21:27 Sauga o elana gamagalau Gamagal Natuna nihi kite i nenem yaluyalu gamwanaa, ginebi wana gasisi ge wana wasawasa bwabwatana.
LUK 21:28 Sauga bugul bolo o nihi masal telipuna, he komiu nuku mat ge matamiu nuku lihin, kaiwena sauga toto Yehoba ni pwamwalimiu iyaka i kelaubwa.”
LUK 21:29 Inoke Yeisu ba gohalibe ya i baunanik elal i ba, “Poga ge ebwakil gegewel nuku gayawaagil.
LUK 21:30 Sauga ebo nuku kitel lamwaliya i titin, inoke ku atena waiwai ana sauga iyaka i kelaubwa.
LUK 21:31 I ola al, sauga ebo nuku kite bugul gegewel bolo ya liwanagil nihi masal, nuku atena te Yehoba wana abalogugui ana sauga nem iyaka i kelaubwa.
LUK 21:32 “Tunahot ya ba eliyamiu, heyan bolo sauga ya nige nihi aaliga haba, inoke bugul gegewena bolo ya nihi masal.
LUK 21:33 Labulabum ge panayawi nihi mowasi, yaa nau no baaba nige ni momowasi.”
LUK 21:34 Yeisu i ba vevehe al i ba, “Nuku matahikagimiu, bahi aanan, loimwim ge panayawi yawalina ali nuwanuwatu yawalimiu ni aanlowan. Ebo nuku ola o, he nasi lan o atemiu ni payou
LUK 21:35 ni ola kimul, kaiwena lan o ni vina gamagalau gegewel panayawiya elal.
LUK 21:36 Sauga gegewena nuku silawa ge nuku awaawanun Yehoba elana ni pagasisi-agimiu, inoke sauga bugul gegewena ya nihi masal, nuku mwal ge bosowaimiu nuku talmilil Gamagal Natuna manininaa.”
LUK 21:37 Lan maisena ge maisena Yeisu i panpankiti gamagalau elal Limi Bwabwalena ana gana gamwanaa, ge sauga bulin i gagan, inoke i nana i kekenuwa limi etega elana oya alana Olibe ana labiya.
LUK 21:38 Mweluluga kekeisi gamagalau gegewel nihi noknok Limi Bwabwalena elana ge wana papaatena nihi lalaegan.
LUK 22:1 Pwalawa toto Nige alona Yis Hi Vivikuhiya Hagalena, alana etega al hi ba Nopalegi Hagalena, ana lan iyaka i kelakelaubwa.
LUK 22:2 He topowon bwabwatal aloliyau ge Logugui ana topankite hi lovakun gamagalau kaiweliya, inoke kamwasa hi loya ge eliyana Yeisu nihi lopaaliga.
LUK 22:3 Yaka Seitani i ulutuk Yudasa toto hi ba Isikaliyota eliyana, iya tohago ali toto elulutega eluwa avaliya etega.
LUK 22:4 Inoke Yudasa i na topowon bwabwatal avaliyau ge Limi Bwabwalena ana pulisimanau wali tohouwa elal, yaka alonau hi liwaliwan ga ni label ola ge Yeisu nihi lib.
LUK 22:5 Heliya hi yaliyaya Yudasa wana nuwatu kaiwena, inoke hi ba abwe mani nihi pek elana.
LUK 22:6 Yudasa wali baaba i talamwi, inoke i telipuna Yeisu wana nawanawa i gagayawa-an, kamwasa i loya ge Yeisu ni teli nimaliyaa ge bahi boda nihi aatena.
LUK 22:7 Pwalawa toto Nige alona Yis Hi Vivikuhiya Hagalena ana lan i pwawa. He Yudiya wali pagan te lan o eliyana sipi natuna etega nihi lol Nopalegi Hagalena kaiwena.
LUK 22:8 Yeisu Pita ge Diyon i patunal i ba, “Nuku na Nopalegi Hagalena enona nuku lovivina-an ge ta anan.”
LUK 22:9 Hi nel elana hi ba, “Hauna labena elana nuwam naha noek ge aanan naha lovivina-an?”
LUK 22:10 Analiya i lahe i ba, “Sauga nuku tuk Yelusalema, tau etega wewel ana ulubwal i kalivai abwe ni pwawamiu. Nuku noulil, nuku na limi toto elana ni ulutuka,
LUK 22:11 inoke nuku baek tonlimi elana nuku ba, ‘Topankite i ba: Hauna lum u talamwan ge elana alowau no tohago Nopalegi Hagalena enona naha ginola ge naha anan?’
LUK 22:12 Inoke iya abwe limi gamwana bwabwatana toto natiya ni pankitemiu, teibol ge abamisiyo iyaka hi abubun haba. Inoke nuku na aanan nuku lovivina-an to.”
LUK 22:13 Inoke tohago hi nok ge bugul gegewena hi pwawa i ola Yeisu wana baaba elal. Inoke Nopalegi Hagalena enona hi lovivina-an.
LUK 22:14 Aanan ana sauga iyaka i pwawa, inoke Yeisu alonau ge wana apostolowau hi misiyo abaanan elana.
LUK 22:15 Yaka i baek elal i ba, “Nuwau hot alowau komiu Nopalegi Hagalena toto ya enona ta an, mulaa abwe lomwan na pwawa ge na yaomal.
LUK 22:16 Kaiwena na baewa eliyamiu, nige al na aan, ana siga Yehoba wana abalogugui ni nem inoke Nopalegi Hagalena ana sapu ni masal hot.”
LUK 22:17 Inoke oine ana kom etega i ahe, i ba mulolu Yehoba elana ge i baek tohago elal i ba, “Toto ya ku ahe ku im guyauan eliyamiu.
LUK 22:18 Kaiwena na baewa eliyamiu, oine nige al na iim ana siga sauga toto Yehoba wana abalogugui ni nem.”
LUK 22:19 Inoke beleid i ahe, i ba mulolu Yehoba elana, yaka i pigebagebal-an i pek elal ge i ba, “Toto ya iya tuwau ya talamwan komiu kaiwemiu. Nuku ginol hikahikani o abanuwahikan.”
LUK 22:20 I ola al, aanan enaa, oine ana kom i ahe ge i ba, “Oine ya iya bateli vavaluna kaiwena, bateli o saliyau elana ni masala. Saliyau ni lau komiu kaiwemiu.
LUK 22:21 “He gamagal etega abwe ni wasaagau, iya ge nau ama iyehe te abaanan elana e.
LUK 22:22 Gamagal Natuna nau na aliga ni ola Yehoba wana nuwatu, yaa gamagal toto ni wasaagau nuwau i nakan, kaiwena bwaliga ana lahi ni bwata.”
LUK 22:23 Inoke tohago hi penelnel-agil henala gamwaliyaa ge nasi ni ginol ola o.
LUK 22:24 Tohago totoliya hi peawaawabalgig henala hi nuwatu gamwaliyaa alana i bwata hot.
LUK 22:25 Yeisu i baek elal i ba, “Bolo Yehoba nige hi aabulilek-an, wali kin hi logugui-agil, ge wali tologuguiyau nuwaliya gamagalau nihi ba heyagil nihi ba, ‘Oo, tonuwa gamagal!’
LUK 22:26 Yaa komiu bahi nuku oola to. Henala alana i bwata gamwamiwa, he ni ola toto alana i kekeisi, ge toto i tohouwa ni tabwa totuwalali.
LUK 22:27 Henala alana i bwata? Toto i misiyo abaanan elana, o ebo toto i tuwalali aanan i ginol i pwatanik toaanan elana? He toto i misiyo abaanan elana te alana i bwata, age? Yaa nau ya minaa gamwamiwa ya ola totuwalali ya.
LUK 22:28 “Alowau komiu pulowan ta kalivai toyawe ge nige ku tataluwagau.
LUK 22:29 Inoke wami gasisi ya pepewa nuku logugui, ni ola Nam no gasisi iyaka i pem ya logugui.
LUK 22:30 Inoke no abalogugui elana alowau komiu ta anan ge ta imwim abaanan maisena elana, ge tologugui wali abamina nuku ahe Isileli ali un elulutega eluwa nuku logugui-agil.”
LUK 22:31 Yeisu i ba vevehe al i ba, “Saimon! Saimon! Seitani iyaka Yehoba wana talam i ahe ge ni labosemiu, ni ola toeyowa witi enona i labose ge i ase, yaka musana i ahek yoho.
LUK 22:32 Yaa nau iyaka ya awanun Yehoba elana kaiwem te bahi wam abulilek ni sosogu. Ge sauga toto nu nuwasikal eliyau, he talimwau nu pagasisi-agil.”
LUK 22:33 Pita Yeisu anana i lahe i ba, “Babala, ya talamwagau alou owa ta na dela ge alou owa ta yaomal.”
LUK 22:34 Yeisu i baek elana i ba, “Pita, na baewa eliyam, bulin ebe kamkam melutauina nigeya ga ni kakahin, inoke nu alahagau paeton nu ba, ‘Tau ya nige ya aatena.’”
LUK 22:35 Inoke Yeisu i nel tohago elal i ba, “Sauga toto valila ya patunamiu ku tagil ge nige wami mani abana, o ebo ami kaliko ana nabwa o ebo aemiu aana ku nonoahe, tab bugul etega ku kalaan?” Anana hi lahe hi ba, “Nigeya.”
LUK 22:36 Yaka i baek elal i ba, “He sauga ya, ebo wami mani abana o ebo ami kaliko ana nabwa i gan, nuku noahe. Ge ebo nige wami elohaveyan kilepana i gagan, he ami holahola tultul kaiwena nuku palian inoke manina nuku ahe ge etegana nuku pwamola.
LUK 22:37 Kaiwena Buki Bwabwalena i ba, ‘Iya al ge, alonau ge logugui ana toleke,’ ge na baewa eliyamiu, nasi gamagalau nihi ginol eliyau ni ola to. He bugul gegewena toto hi lelelian kaiweu i tatabwa tunahot te.”
LUK 22:38 Tohago hi baek elana hi ba, “Babala, u kite, elohaveyan kilepana eluwa hiwe eliyama e.” Analiya i lahe i ba, “Besena!”
LUK 22:39 Inoke Yeisu panuwa bwabwatana i eguluwan i nana Oya Olibe, i ola to sauga gegewena i giginol. He wana tohago alonau hi nok.
LUK 22:40 Sauga hi na hi vin, inoke i baek elal i ba, “Nuku awanun yaka bahi lawakik kaiwena ge nuku sosogu.”
LUK 22:41 Inoke i miluwagil ana bwaga ana yapu i ola ebo pat ta alihin ana yapu. Yaka i loepwakoku ge i awanun i ba,
LUK 22:42 “Nam, ebo wam nuwatu i ola, he lomwan ana kom ya u ahek yoho eliyau. Yaa bahi nau no nuwatu, owa ya wam nuwatu nu ginol.”
LUK 22:43 Inoke anelose etega i loem labulabumwa i masal elana ge i pagasisi.
LUK 22:44 Yeisu yayaluwana i pulowan nabi, inoke i awanun gagasisi, ana alutan i ola saliya i sogu i tal bilibiliya.
LUK 22:45 Sauga i awanun haba, inoke i milil i na tohago elal ge i kitel heliya iyoho hi kenukenu, kaiwena nuwanak tuwaliya i paaliga.
LUK 22:46 Yaka i nelil i ba, “Ga i ola ge ku kenukenu? Ku lut ge ku awanun inoke bahi lawakik kaiwena ge nuku sosogu.”
LUK 22:47 Yeisu iyoho ya i baaba tohago elal, inoke boda etega hi vinan. He tohago bolo elulutega eluwa avaliya etega alana Yudasa i nulil. Iya i na Yeisu elana tage i nanalo.
LUK 22:48 Yaa Yeisu i baek elana i ba, “Yudasa, nu nalowau inoke toto o eliyana Gamagal Natuna nu pek ana topihigelgel elal?”
LUK 22:49 Sauga wana tohago hi kite hauna abwe ni gan, inoke hi ba, “Babala, tab wama elohaveyan kilepana elana naha lolil?”
LUK 22:50 Avaliya etegana wana elohaveyan kilepana i ahe inoke topowon bwabwatal wali tohouwa wana totuwalali tanana labena awonaa i goyoho.
LUK 22:51 Yaa Yeisu i baek tohago elal i ba, “Besena!” Yaka nimana i teliya tau o tanana elana ge i waisi al.
LUK 22:52 Inoke i baek topowon bwabwatal avaliyau Limi Bwabwalena ana pulisimanau wali tohouwa ge tonowakau elal, heliya hi nowanik ge nihi lib, i ba, “Age nau toawatautau ge topihigelgel inoke haveyan kilepana ge ebwakil toguina ku noahe ge ku nem?
LUK 22:53 Lan gegewena alowau ya komiu Limi Bwabwalena elana, inoke nige ku lilibau. Yaa sauga ya komiu wami sauga te, sauga ya abalogugui gogogouina wana sauga logugui.”
LUK 22:54 Inoke Yeisu hi lib ge hi en pwatanik topowon bwabwatal wali tohouwa wana limiya. Pita i nouliulil eliyaa ana bwaga i gan.
LUK 22:55 He ginaha hi ton limi ana bakubaku ana luwaluwala, inoke Pita i na i misiyo alonau gamagalau bolo ginaha hi mipainan.
LUK 22:56 Galok totuwalali etega i kite Pita i misiyo ginaha mwananalina elana, inoke i gayawaan bubun ge i ba, “Tau ya iya al ge alona etega.”
LUK 22:57 Yaa Pita i alaha i ba, “Galok, tau ya nige ya aatena.”
LUK 22:58 Sauga nige i yayapu tau etega Pita i kite yaka i ba, “Owa al ge avaliya etega.” Anana i lahe i ba, “Gan, nau nige i oola.”
LUK 22:59 Sauga ana yapu i ola auwa maisena i mowasi, abwe tau etega i ba balbalgig i ba, “Tunahot tau ya alona etega, kaiwena iya Galili gamagalina.”
LUK 22:60 Anana Pita i lahe i ba, “Gan, nige ya aatena hauna gun u babaunan ei.” Pita iyoho ya i baaba inoke sauga o kamkam melutauina i kahin.
LUK 22:61 Inoke Babala i tagena pil matana i lihikan Pita elana, yaka abwe Pita Babala wana baaba i nuwatuan, toto i ba, “Bulin ebe kamkam melutauina nigeya ga ni kakahin inoke nu alahagau paeton.”
LUK 22:62 Inoke i na i tagil tola ge i kahin nabi.
LUK 22:63 Bolo Yeisu hi matahikan, hi talawasi-an ge hi nibinibihan.
LUK 22:64 Kaliko hi ahe matana hi am kaus ge hi nel elana hi ba, “Ebo owa palopita, inoke u baem eliyama henala ge i nibihiwa?”
LUK 22:65 Inoke baaba nanakina i gewi al hi baunan eliyana.
LUK 22:66 Panuwa abwe i mwananal ya, yaka Yudiya wali tonowakau aloliyau topowon bwabwatal ge Logugui ana topankite hi migogo, inoke Yeisu hi pwatanik tologugui o elal.
LUK 22:67 Hi baek elana hi ba, “Wama wasa nu pem te ebo owa Mesaiya.” Analiya i lahe i ba, “Ebo wami wasa na pewa, he nige nuku aabulilek-agau,
LUK 22:68 ge ebo nel etega na neli eliyamiu, nige nuku lalahe.
LUK 22:69 Yaa sauga ya ge ta nanawa maninilaa, nau Gamagal Natuna na misiyowa Yehoba Togasisi labena awonaa.”
LUK 22:70 Inoke gegewel hi nel hi ba, “He owa Yehoba Natuna?” Analiya i lahe i ba, “Ku ba ola o he heiya te nau e.”
LUK 22:71 Inoke hi ba, “Iyaka besena to. Nige al ta loloya tage gamagalau nihi nem ge nihi baaba tau ya kaiwena. Kila totola iyaka wana baaba ta hagoem awanaa.”
LUK 23:1 Inoke Yudiya wali tologugui gegewel hi lut ge Yeisu hi ahe hi en pwatanik Pilato elana.
LUK 23:2 Yaka hi telipuna hi wole hi ba, “Tau ya ha pwawa iya wama gamagalau i papankitel panakil. I ba tage bahi takis naha pwapwamola Sisa elana ge totona i ba tage iya Mesaiya ama wama kin.”
LUK 23:3 Yaka Pilato i nel Yeisu elana i ba, “Owa Yudiya wali kin?” Anana Yeisu i lahe i ba, “He i ola te wam baaba ei.”
LUK 23:4 Inoke Pilato i baek topowon bwabwatal aloliyau ge boda elal i ba, “Tau ya nige ana woliwoli puna etega ya pwapwawa ge tage ana lahi na baunan.”
LUK 23:5 Yaa heliya hi ba balbalgig hi ba, “Wana panpankiti elana inoke gamagalau i paawaawauli-agil Yudiya wali labi gegewel elal. I telipunaa labi Galili ge iyaka i nem te panuwa ya elana.”
LUK 23:6 Wali baaba o Pilato i hago, yaka i nel elal i ba, “Age tau ya Galili gamagalina?”
LUK 23:7 Sauga Pilato i atena te Yeisu i neem Galili, Helodi wana abaloguguiya, inoke i patuna i na Helodi elana. He saugena o Helodi iya iyoho Yelusalema.
LUK 23:8 Sauga Helodi Yeisu i kite nuwana i waisi hot, kaiwena wasana i hago inoke sauga yayapona nuwana te ni kite. He i nuwatu ginol yawiyawi enuna Yeisu ni ginolil ge ni kite.
LUK 23:9 Inoke nel i gewi i neli Yeisu elana, yaa nige anana i lalahe.
LUK 23:10 Topowon bwabwatal ge Logugui ana topankite hi talmilila to, yaka hi wole panapanak-an.
LUK 23:11 Helodi alonau ge tolohaveyan Yeisu hi talawasi-an ge hi nivali. Yaka kaliko yayapona matana waiwaisana hi ahe hi pagaloi, inoke hi patuna pasikal i na Pilato elana.
LUK 23:12 He lan o elana, Helodi alona ge Pilato maniniliya hi abubun ge hi heliheliyam al, yaa valila alona ge alona hi pihigelgel.
LUK 23:13 Pilato topowon bwabwatal aloliyau tologugui ge gamagalau i yoga gogonil,
LUK 23:14 yaka i baek elal i ba, “Ewasi tau ya ku en pwatanim eliyau ge ku ba tage gamagalau i pankitel panakil nihi pihigelgel gamaman elana. He matamiwa ya neli bubun woliwoli kaiweliya toto eliyana ge ku wole, yaa nige puna etega ya pwapwawa.
LUK 23:15 Helodi al ge nige woliwoli puna etega i pwapwawa, inoke heiya te kaiwena ge i patuna pasikalim eliyama e. Ku kite, iya nige bugul etega i giginol panak ge tage kaiwena ni yaomal.
LUK 23:16 He na ba tolohaveyan nihi nibihi, yaka abwe na sokal.”
LUK 23:17 (Baliman maisena ge maisena, Nopalegi Hagalena ana sauga elana, Pilato toulutuk dela maisena ni sokal ge ni tagil.)
LUK 23:18 Boda hi yoga pamaisena analiya i bwata hi ba, “Tau ya ni aliga! Balabas u sokal eliyama!”
LUK 23:19 (He Balabas iya valila haveyan i palut Yelusalema gamwanaa hi pihigelgel Loma wali gamaman elana, ge gamagal etega i tagapaaliga, inoke toto ya kaiwena hi teli tukan dela.)
LUK 23:20 Pilato nuwana Yeisu ni sokal, inoke i baaba al boda elal.
LUK 23:21 Yaa heliya hi yogayoga elana hi ba, “U lokolosan! U lokolosan!”
LUK 23:22 Paetonina Pilato i baaba al elal i ba, “Hauna kaiwena ge na lokolosan? Hauna nak tau ya i ginol? Nige nak puna etega ya pwapwawa eliyana ge tage kaiwena ni yaomal. He na ba tolohaveyan nihi nibihi, yaka abwe na sokal.”
LUK 23:23 Yaa hi lawakik ge hi yoga balbalgig analiya i bwaya nuwaliya Pilato Yeisu ni lokolos. Yaka wali yoga o Pilato wana ba lolopwal i ehik.
LUK 23:24 Inoke Pilato wali nuwatu i talamwi.
LUK 23:25 Tau toto nuwaliya i sokal, toto valila haveyan i palut ge gamagal etega i tagapaaliga. Ge Yeisu i talamwan elal nihi ginol ni ola wali nuwatu.
LUK 23:26 Tolohaveyan Yeisu hi en egonan hi nanawa lokolos kaiwena, yaka tau etega hi pwawa gagama Sailini, alana Saimon, i neem tola i nana i tutuk Yelusalema. Inoke hi lib ge Yeisu ana kolos hi pakalivai i nawaa enaa.
LUK 23:27 Gamagalau boda bwabwatana Yeisu hi noulil, gamwaliyaa yowau enuna, heliya hi kahikahin Yeisu baena.
LUK 23:28 Yeisu i tagena pil i baek elal i ba, “Yelusalema yowauiliyau, bahi baeu nuku kakahin, yaa totomiu baemiu ge natumiyau baeliya te nuku kahin.
LUK 23:29 Kaiwena sauga i nenem abwe nak bwabwatana ni gan ge gamagalau nihi ba, ‘Yowau bolo hi kobwas heliya hi waisi, kaiwena nige sauga etega natuliyau i gagan ge hi papaalahul.’
LUK 23:30 Yaka sauga o elana gamagalau nihi baek oya elal nihi ba, ‘Nuku maguli pwatameya,’ ge nihi baek manahinhin elal, ‘Nuku yabomwima.’
LUK 23:31 Ebwakil kolena ta ton memena nige i gagasisi, yaa ebo i mati ge ta ton, yaka abwe memena i gasisi hot. Inoke i ola al to, sauga ya gamagalau nak bolo ya hi awaginol, yaa sauga mulaa nak bwabwatana hot abwe ni masal.”
LUK 23:32 Bolau eluwa al, heliya nak ana toginol, tolohaveyan hi enil ge aloliya Yeisu nihi lopaaligal.
LUK 23:33 Sauga hi na hi vin panuwa alana hi ba Pana Babaloma, inoke Yeisu hi lokolosana to, alonau ge nak ana toginol labui. Etegana ana kolos hi pamilila labena awonaa, ge etegana labena gegebanaa.
LUK 23:34 Yaka Yeisu i ba, “Nam, wali gegi nu nuwayoho, kaiwena nige hi aatena hauna hi giginol.” Tolohaveyan ana kaliko hi wali, yaka pat hi ahe galavenu etega hi galavenu-an, inoke eliyana kaliko ana pwahin tomaha tomaha hi guyauan elal.
LUK 23:35 Gamagalau hi talmilil Yeisu hi gayawaan, yaka Yudiya wali tologugui hi lamwa tunatuna-an hi ba, “Gamagalau getogal i pwamwalil. He totona ni pwamwal, ebo iya Mesaiya Yehoba wana hilihili gamagalina.”
LUK 23:36 Tolohaveyan al ge Yeisu hi talawasi-an. Hi noha gegelinaa ge oine manumanunina hi pek ni im,
LUK 23:37 yaka hi baek elana hi ba, “Ebo owa Yudiya wali kin, he totom u pwamwaliwa.”
LUK 23:38 Leleli etega hi leli, inoke hi tagahikan ana kolos elana kokowana pwatanaa, i ba, “Toto ya iya Yudiya wali kin.”
LUK 23:39 Nak ana toginol eluwa hi kukuki kolos elana, etegana Yeisu i lamwa tunatuna-an i ba, “Age owa Mesaiya? He totom u pwamwaliwa ge ama al nu pwamwalima!”
LUK 23:40 Yaa etegana alona i ba lalaan i ba, “Age nige Yehoba u lolovakun-an? Lahi maisena toto tau ya i pwawa, owa al ge u pwawa.
LUK 23:41 Owa ge nau ala lahi i sapu hot, kaiwena toto ta ginol he lahena te. Yaa tau ya nige bugul etega i giginol panak.”
LUK 23:42 Inoke i baek Yeisu elana i ba, “Yeisu, sauga wam abalogugui ni nem ge nu tabwa kin, nu nuwahikagau.”
LUK 23:43 Anana Yeisu i lahe i ba, “Tunahot ya ba eliyam, lan ebe alou owa ta minaa labulabumwa.”
LUK 23:44 Alalati bwagatau sabwelu yanana i mowasi ge panuwa gegewena i gogou ana siga tili kilok kokoyavi.
LUK 23:45 Kaliko mamanana toto hi pakuki Limi Bwabwalena gamwana hi baba tomwaya, i maleli labi eluwa.
LUK 23:46 Inoke Yeisu i yoga anana i bwaya i ba, “Nam, yayaluwau ya teli nimwam gamwanaa.” Sauga i ba ola o, inoke yawalina i mowasi.
LUK 23:47 Tolohaveyan wali tohouwa i kite hauna gun i gan, inoke Yehoba i tobalan ge i ba, “Tunahot tau ya iya tosasapona.”
LUK 23:48 Gamagalau gegewel bolo hi migogo ge hi gagayawa, sauga hi kite hauna gun i gan, nuwaliya i nak inoke babagaliliya hi lol ge hi sikalan hi na wali limiya.
LUK 23:49 Yaa Yeisu wana heliyamwau ge yowau bolo valila hi toulil avaliya hi neem Galili, gegewel hi talmililek laha ge mataliya i nok bugul bolo ya hi gagayawa-an.
LUK 23:50 Tau etegana alana Yosepa, i neem Yudiya awanina etega alana Alimadiya, wana pagan i waisi ge i sapu. Iya i matamatan Yehoba wana abalogugui kaiwena. He iya Yudiya wali tologugui avaliya etega, yaa nige i oolak alonau wali nuwatu ge wali ginol elana.
LUK 23:52 I nok Pilato elana Yeisu tuwana i patalam ge ni ahe.
LUK 23:53 Inoke i na i ahe kolos elana, kaliko waiwaisana elana i osiya ge i na i teli salaiya toto hi ken tukan pat elana. Salai o nige toyaomal etega ga hi teteliya.
LUK 23:54 Lan o Sabwata ana lan lovivina, ge kelaubwa Sabwata ni telipuna.
LUK 23:55 Yowau bolo valila avaliya Yeisu hi neem Galili, Yosepa hi toulil, inoke salai hi kite, ge hi kite Yeisu tuwana ga hi teli ola.
LUK 23:56 Yaka abwe hi sikal hi na wali limiya, inoke sawasawal ge enonu bwalena waiwaisana hi lovivina-an Yeisu tuwana kaiwena. Yaa lan Sabwata hi veyaho i ola Logugui ana baaba.
LUK 24:1 Wik ana lan houwan elana, mweluluga kekeisi hot, yowau enonu bwalena waiwaisana toto iyaka hi lovivina-an hi ahe ge hi na salaiya.
LUK 24:2 Hi kite pat toto salai awana hi paankausiya iyaka hi pakul yoho,
LUK 24:3 inoke hi na hi tuk salai gamwanaa, yaa nige Babala Yeisu tuwana hi kikite.
LUK 24:4 Heliya iyoho hi nuwanuwatu Yeisu tuwana kaiwena, inoke sauga o bolau eluwa ali kaliko i namanamal hi talmilil labeliyaa.
LUK 24:5 Yowau hi lovakun nabi yaka hi kululu maniniliya i loek bilibiliya. Yaa bolau eluwa hi baek elal hi ba, “Hauna kaiwena ge toto yawalina gaganina ku loyaan toyaomal wali abamina elana?
LUK 24:6 Nige i gagan te, iyaka i lut! Wana baaba nuku nuwahikan, toto i baunan eliyamiu sauga alomiu ku miminaa labi Galili.
LUK 24:7 I ba, ‘Gamagal Natuna nihi talamwan gamagalau nanakil nimaliyaa ge nihi lokolos, lan etonina elana inoke ni lutem yaomala.’”
LUK 24:8 Yaka abwe yowau Yeisu wana baaba o hi nuwatuan.
LUK 24:9 Sauga hi sikalem salaiya, bugul ya gegewena wasana hi wasaan apostolowau elulutega maisena elal, avaliyau ge tohago gegewel al.
LUK 24:10 Yowau bolo wasa o hi wasaan apostolowau elal, heliya Meli Magidala yovana, Yowana, Meli toto Yemesa hinana, aloliyau ge yowau bolo avaliyau al.
LUK 24:11 He apostolowau nige yowau wali wasa hi aabulilek-an, kaiwena hi nuwatu tage wali baaba i ola ba bwagabwaga ya.
LUK 24:12 Yaa Pita i lut ge i patalelu i na salaiya. I kululu, yaka kaliko awawana ya i kite. Inoke i sikal i na wana limiya ge i nuwanuwatu bugul bolo i gan kaiweliya.
LUK 24:13 Lan maisena o elana tohago ali toto eluwa hi nanawa awan alana Emius kaiwena. Emius ge Yelusalema ali hawawal ana yapu i ola leben kilomita.
LUK 24:14 Ali toto eluwa hi nonoliwaliwan bugul gegewena bolo i masal kaiweliya.
LUK 24:15 Heliya iyoho hi nonoliwaliwan ge hi nelnel bugul o kaiweliya, yaka Yeisu i noha eliyalil ge aloliya hi notoyawa.
LUK 24:16 Hi kite ya, yaa nige mataliya i mwamwapwela ge nihi atena te henala iya.
LUK 24:17 Yaka abwe i nelil i ba, “Sauga ku nawanawa, hauna gun bana ge ku pepeliwaliwan-agimiu?” Yaka hi notalmilil, ali awa i nuwaleyan.
LUK 24:18 Etegana alana Kaliyopas i baek Yeisu elana i ba, “Tonawanawa hi gewi iyoho Yelusalema, he tabam owa maisem ya nige u aatena hauna gun i masala o sauga ya elana.”
LUK 24:19 Yaka i nel elal i ba, “Hauna gun bana?” Anana hi lahe hi ba, “Bugul toto i masal Yeisu gagama Nasaleta elana. Tau ya iya palopita etega, wana baaba ge wana ginol gasigasisena ya, Yehoba matanaa ge gamagalau gegewel mataliyaa.
LUK 24:20 Topowon bwabwatal aloliyau ge wama tologugui hi teli gavana nimanaa, inoke i talamwan ni yaomal, yaka abwe hi lokolosan.
LUK 24:21 He ama ha nuwatu te Yehoba tau ya i hile iya boda Isileli ni sokalil. Ge bugul etega al, lan eton iyaka i mowasi ge bugul bolo o hi masal.
LUK 24:22 He wama boda yowauiliyau enuna atema hi payou. Ewasi mweluluga kekeisi hot hi na salaiya,
LUK 24:23 yaa nige tuwana hi kikite. Sauga hi sikal, inoke hi baem eliyama tage pankite etega i masal aneloseyau hi kitel ge tage hi baek elal hi ba, ‘Iyaka i lut.’
LUK 24:24 Inoke alomeyau enuna al hi na salaiya ge hi pwawa i ola ya te yowau wali wasa, yaa iya nige hi kikite.”
LUK 24:25 Inoke abwe Yeisu i baek elal i ba, “Ku sigasiga hot ge atemiu i gasisi, yaka nige etimwawa palopitau wali wasa gegewena ku aabulilek-an.
LUK 24:26 Age nige ku aatena e Mesaiya lomwan o ni pwawa ga abwe mulaa ni ulutuk wana wasawasa elana?”
LUK 24:27 Inoke Buki Bwabwalena ana baaba iya kaiwena i pwamwananal elal, i telipunaa Mosese wana buki elal ge palopitau gegewel wali leleli.
LUK 24:28 Hi nawanawa ee, kelaubwa nihi vin awan toto kaiwena hi nonok, inoke Yeisu i ginol i ola te nuwana ni novevehe al.
LUK 24:29 Yaa hi awanun nabinabi elana hi ba, “Aloma owa ta mina, kaiwena kelaubwa bulin ni gan ge panuwa ni gogou.” Inoke i na i tuk limiya aloliya nihi mina.
LUK 24:30 Aanan ana sauga inoke i na alonau hi misiyo abaanan elana. Yaka beleid i ahe ge i ba mulolu Yehoba elana, inoke i pigebagebal-an ge i guyauan elal.
LUK 24:31 I ginol ola o, yaka abwe mataliya i mwapwela ge hi atena henala iya, yaa i miyaomala mataliyaa.
LUK 24:32 Ali toto eluwa hi pebaaba-agil hi ba, “Sauga ta nawanawa kamwasaa ge i liwaliwan elala Buki Bwabwalena ana baaba i pwamwananal, tunahot atela i waiwai, age?”
LUK 24:33 He sauga o hi lut ge hi sikal hi na Yelusalema, yaka apostolowau elulutega maisena hi pwawal aloliyau ge aloliyau enuna hi migogo.
LUK 24:34 Heliya hi baek bolo eluwa elal hi ba, “Tunahot Babala iyaka i lut. He i masala Saimon elana.”
LUK 24:35 Inoke bolo eluwa avaliyau wali wasa hi pek hauna i gan elal kamwasaa. Ge hi ba, “Sauga beleid i ahe ge i pigebagebal-an, inoke abwe ha atena iya Yeisu.”
LUK 24:36 Tohago eluwa heliya iyoho ya hi baaba avaliyau elal, yaka Yeisu i masal i talmilila gamwaliyaa ge i baek elal i ba, “Atemiu ni laumwal!”
LUK 24:37 Ateliya i you ge hi lovakun, hi nuwatu tage gagayumwa hi kite.
LUK 24:38 Yaka i baek elal i ba, “Ga i ola ge atemiu i bwanabwana ge nuwamiu i eleluwa?
LUK 24:39 Nimwau ge aeu ku kite. He nau te! Tuwau ku pibose ge nuku atena. Gagayumwa nige bunumwina ge tutuwana i gagan i oola toto ku kiteya nau eliyau.”
LUK 24:40 Sauga i ba ola o, inoke nimana ge aena i pankitel.
LUK 24:41 Heliya hi yaliyaya nabi ge nuwaliya hi ahe, yaa nige ga hi aabulilek-an. Inoke i nelil i ba, “Tab aanan etega i gan ge na an?”
LUK 24:42 Inoke moti totonina awahinena hi pek,
LUK 24:43 yaka i ahe ge i an mataliyaa.
LUK 24:44 Inoke i baek elal i ba, “Valila sauga alowau komiu, ya baewa eliyamiu i ola hiwe: bugul gegewena hi lelelian kaiweu Mosese wana logugui elana, palopitau wali leleli elana ge Same elana nihi tabwa tunahot.”
LUK 24:45 Yaka wali nuwatu i ba pwela ge Buki Bwabwalena ana baaba ana sapu nihi atena.
LUK 24:46 I baek elal i ba, “Buki Bwabwalena i ba ola hiwe. Mesaiya lomwan ni pwawa ge ni yaomal, yaka lan etonina elana ni lutem yaomala.
LUK 24:47 Inoke iya alana elana nihi papaatena gamagalau labi gegewena elal nihi telipunaa Yelusalema, yaka gamagalau wali gegi ana en nihi pek ge Yehoba wali gegi ni nuwayoho.
LUK 24:48 He komiu nuku tabwa bugul gegewena o ali towasa.
LUK 24:49 Nau toto Nam i bateli kaiwemiu ya papatuna i nenem eliyamiu. Yaa nuku minaa ga Yelusalema ana siga gasisi ni loem Yehoba elana nuku kalaopopwi.”
LUK 24:50 Yeisu tohago i enil Yelusalema hi eguluwan hi na Bedani ana labiya, inoke nimana i latahin ge i ba muloluagil.
LUK 24:51 Iya iyoho i baaba muloluagil, yaka i tataluwagil ge Yehoba i ahe i ha labulabumwa.
LUK 24:52 Heliya hi kululu ge hi tapwalolo eliyana, abwe alona wali yaliyaya bwabwatana hi sikal Yelusalema.
LUK 24:53 Inoke sauga gegewena hi miminaa Limi Bwabwalena elana Yehoba hi tobatobal-an.
JOH 1:1 Mulaa abwe bugul gegewel hi gan, Baaba iyoho i gan, iya alona Yehoba, ge Baaba iya Yehoba.
JOH 1:2 Abatelipuna elana iya iyoho alona Yehoba.
JOH 1:3 Iya eliyana Yehoba bugul gegewena i ginolil. Binimala iya nigeya, bugul bolo hi gan nige nihi gagan, yaa iya eliyana inoke hi masal.
JOH 1:4 Iya elana yawal i gan, ge yawal o iya gamagalau wala mwananal.
JOH 1:5 Mwananal i yana gogou gamwanaa, yaa gogou mwananal o nige i aatena.
JOH 1:6 Tau etega alana Diyon, iya Yehoba i patuna i nem panayawi.
JOH 1:7 Iya i nem mwananal wasana i wasaan, inoke gamagalau gegewel wasa ya nihi hago ge nihi abulilek.
JOH 1:8 Iya nige mwananal i oola, yaa i nem mwananal wasana i wasaan.
JOH 1:9 Mwananal tutunahotina, toto mwananal ni pek gamagalau gegewel elal, iya i nem panayawi.
JOH 1:10 I nem i minaa panayawi, yaa bwagana iya eliyana Yehoba panayawi i ginol, he panayawi gamagaliliyau nige hi aatena te henala iya.
JOH 1:11 I nem i minaa totona wana labi elana, yaa wana labi gamagaliliyau nige hi pwapwamwa pahe.
JOH 1:12 Yaa bolo hi pwamwa heyan ge alana hi abulilek-an, i talam bosowailiya nihi tabwa Yehoba natunau.
JOH 1:13 Hi tabwa Yehoba natunau nige tage panayawi tamanina wana pamasal elana, o ebo gamagalau wali nuwatu elana, yaa Yehoba i ab pavavaluna-agil.
JOH 1:14 Baaba i tabwa gamagal, inoke avala ta mina ga sauga kekeisi, mulolu ge baaba tutunahotina i kalaopopwi. Wana wasawasa ha kite, i ola Yehoba Natuna maisena ya wana wasawasa, i neem Tamana elana.
JOH 1:15 Wasana Diyon Tobabitaiso i wasaan, i yogayoga i ba, “Toto ya heiya te bana ge valila ya ba, ‘Toto i nenem ewa iya i bwata lakeyau, kaiwena iya i gan houwa mulaa abwe ya masal.’”
JOH 1:16 Iya mulolu i kalaopopwi, inoke gegewela wana mulolu ta pwawa i pem hikahikani.
JOH 1:17 Yehoba Logugui i pek Mosese elana ge iya i pamasal gamagalau elal, yaa mulolu ge baaba tutunahotina i masalem Yeisu Keliso elana.
JOH 1:18 Nige sauga etega gamagal etega Yehoba i kikite, yaa Yehoba Natuna maisena ya, iya i ola Yehoba, ge iya alona Tamana hi mitoyawa, iya iyaka Yehoba i pankitela.
JOH 1:19 Yudiya wali tohouwa bolo Yelusalema, topowon enuna avaliyau ge un Libai enuna al hi patunal hi na Diyon elana hi nel hi ba, “Henala owa?”
JOH 1:20 Diyon nige i mimikekei, yaa analiya i lahe ge i ba bubun i ba, “Nau nige Mesaiya i oola.”
JOH 1:21 Yaka hi neli al hi ba, “He binimala henala owa? Owa Ilaitiya?” Diyon i ba, “Nau nige Ilaitiya i oola.” Yudiya hi nel al hi ba, “Age owa palopita bwabwatana toto i nenem?” Analiya i lahe i ba, “Nigeya.”
JOH 1:22 Yaka Yudiya hi ba, “He henala owa? Ga nu ba ola totom kaiwem? Nu ba pasapu eliyama, inoke naha na bolo hi patunama wali wasa naha pek bubun.”
JOH 1:23 Diyon Yudiya analiya i lahe palopita Aiseya wana baaba elana i ba, “Nau toto i yogayoga uleya i ba, ‘Babala wana kamwasa ku pasapu.’”
JOH 1:24 Bolo Yudiya wali tohouwa hi patunal, gamwaliyaa enuna Palisi.
JOH 1:25 Heliya hi nel Diyon elana hi ba, “He hauna kaiwena ge u papababitaiso, ebo owa nige Mesaiya, o Ilaitiya o ebo palopita toto bwabwatana i oola?”
JOH 1:26 Diyon analiya i lahe i ba, “Nau wewel elana ya papababitaiso, yaa etega iyoho i talmilila gamwamiwa nige ku aatena.
JOH 1:27 Iya i nenem ewa, yaa nau nige no waisi i gagan ge tage aena ana os ana hihiu na sokal.”
JOH 1:28 Bugul gegewena ya i gana Bedani elana, wewel Yolidani labi leunati. He Diyon i papababitaisowa wewel Yolidani elana.
JOH 1:29 Hi kenu lan i gan, inoke Diyon matana i nok Yeisu i kite i nanawa elana, yaka i ba, “Ku kite! Iya Sipi Natuna toto Yehoba i patunam panayawi gamagaliliyau wali gegi ni ahek yoho!
JOH 1:30 Iya te bana ge valila ya ba, ‘Tau toto i nenem ewa, iya i bwata lakeyau, kaiwena iya i gan houwa mulaa abwe ya masal.’
JOH 1:31 Saugena o nau nige ya aatena henala bana ya babaa, yaa ya nem gamagalau ya pababitaisol wewel elana, puna heiya te iya na pamasal Isileli elal.”
JOH 1:32 Inoke Diyon i wasa al i ba, “Nau valila nige ya aatena henala i nenem, yaa toto i patunau ge wewel elana gamagalau ya pababitaisol i baem elau i ba, ‘Tau toto nu kite Yayaluwa Bwabwalena ni lau ge ni minaa elana, he iya te Yayaluwa Bwabwalena elana ni papababitaiso.’ Inoke Yayaluwa Bwabwalena ya kite i loem labulabumwa i ola bunibuni ge i lau i minaa elana.
JOH 1:34 Ya kiteya matawa, heiya te ya ba, ‘Tau ya iya Yehoba Natuna.’”
JOH 1:35 Lan i gan al, Diyon iyoho i taltalmilil al alonau ge wana tohago eluwa,
JOH 1:36 ge sauga Diyon Yeisu i kite i nanawa, inoke i ba, “Ku kite! Iya Sipi Natuna toto Yehoba i patunam!”
JOH 1:37 Sauga tohago ali toto eluwa hi hago Diyon baaba o i baunan, yaka hi tatauliulil Yeisu enaa.
JOH 1:38 Yeisu i tagena sikal i kitel, yaka i nelil i ba, “Hauna gun nuwamiu?” Tohago hi ba, “Labai, ga u miminaa?” (Vilan “Labai” ana pasikal heiya “topankite.”)
JOH 1:39 Yeisu analiya i lahe i ba, “Ku nem yaka nuku kite.” Inoke avaliya Yeisu hi na wana abamina hi kite, ge lan o avaliya hi miminaa to. He sauga o iyaka po kilok kokoyavi ana labi elana.
JOH 1:40 Bolo Diyon wana baaba hi hago ge hi tatauliulil Yeisu enaa, he etegana te Andulu, Saimon Pita talina.
JOH 1:41 Inoke houwan hot Andulu i na talina Saimon i loyaan ge wana wasa i pek i ba, “Mesaiya iyaka ha pwawa.” (Vilan “Mesaiya” pana Gilik elana hi ba “Keliso.”)
JOH 1:42 Yaka Andulu Saimon i en pwatanik Yeisu elana. Yeisu matana i nok Saimon i gayawaan, yaka i ba, “Owa Saimon, Diyon natuna, yaa alam ya tun Sipas.” (Alan “Sipas” ana pasikal pana Gilik elana hi ba “Pita,” ana sapu heiya “pat.”)
JOH 1:43 Lan i gan al, inoke Yeisu i nuwatu ni nok ni na Galili. Pilipi i pwawa ge i baek elana i ba, “U nem u toulilau.”
JOH 1:44 Pilipi wana panuwa te Betesaida, he panuwa o Andulu ge Pita al wali panuwa.
JOH 1:45 Pilipi Nataniyel i pwawa, yaka i baek elana i ba, “Tau toto wasana Mosese i lelelian Logugui ana buki elana, ge palopitau al hi lelelian, iyaka ha pwawa, iya Yeisu gagama Nasaleta, Yosepa natuna.”
JOH 1:46 Yaka Nataniyel i nel i ba, “Age bosowaina ya waisi etega ni neem Nasaleta?” Yaka Pilipi i ba, “He u nem ga ta na u kite.”
JOH 1:47 Sauga Yeisu Nataniyel i kite i nanawa elana, yaka i ba, “Tau ya iya Isileli tutunahotina etega, ge nige kakawi etega i gagana elana.”
JOH 1:48 Inoke Nataniyel i nel Yeisu elana i ba, “Ga i ola ge u atenau?” Yeisu i ba, “Ya kitewa u misiyo poga punaa, mulaa abwe Pilipi i yogaagiwa.”
JOH 1:49 Yaka Nataniyel i baek Yeisu elana i ba, “Topankite, owa Yehoba Natuna, ge owa Isileli wali kin!”
JOH 1:50 Yeisu i ba, “U abulilek kaiwena ya ba, ‘Ya kitewaa poga punaa.’ Toto ya nige i bwabwaya, yaa abwe bugul bwabwayal enuna nu kitel.”
JOH 1:51 Yaka Yeisu i ba al i ba, “Ya ba tunahot eliyamiu, abwe nuku kite labulabum ni mwapwela ge Yehoba wana aneloseyau nihi haha ge nihi laulau Gamagal Natuna elana.”
JOH 2:1 Lan eluwa i mowasi, abwe alolon hagalena etega hi ginola Galili awanina Kena elana. Yeisu hinana i nok hagali o elana,
JOH 2:2 ge Yeisu alonau wana tohago hi awanunil hi nok al alolon o elana.
JOH 2:3 Sauga oine i mowasi, inoke Yeisu hinana i baek elana i ba, “Iyaka nige wali oine etega al i gagan.”
JOH 2:4 Inoke Yeisu hinana anana i lahe i ba, “Nevenak, hauna kaiwena baaba ya u baunan elau? No sauga nigeya ga i pwapwawa.”
JOH 2:5 Yaka Yeisu hinana i baek totuwalali elal i ba, “Ebo hauna gun ni baunan eliyamiu, nuku ginol ola wana baaba.”
JOH 2:6 Mulaa abwe Yudiya nihi anan, nimaliya ge wali bugubugul nihi ul ni ola wali tapwalolo ana logugui, inoke toto o kaiwena ulubwal pat elana hi ginoliliya ali gewi esiwa (6) iyoho to, maisena ge maisena bosowaina wewel ni minaa gamwanaa ana bwata ni ola 100 lita.
JOH 2:7 Yaka Yeisu i baek totuwalali elal i ba, “Wewel ku wage ulubwal nuku pakalaopopwil.” Inoke wewel hi wage ge ulubwal hi pakalaopopwil i na ana siga awaliyaa.
JOH 2:8 Yaka Yeisu i baek totuwalali elal i ba, “Sauga ya enuna ku wage ge ku na ku pek tau toto hagali i kauni elana.” Yaka hi ginol i ola Yeisu wana baaba,
JOH 2:9 ge tau toto hagali i kauni wewel toto Yeisu i pil ge i tabwa oine i im bose. Nige i aatena te oine o ga i noem, yaa totuwalali bolo wewel hi wage hi atena. Yaka tau toto hagali i kauni toalolon melutauina i yogaan i nok elana,
JOH 2:10 ge i baek elana i ba, “Sauga gegewena oine amnana waiwaisana ta teli tagilan houwan, ge sauga gamagalau iyaka hi im nabiyan ge amnaliya i pwawa, inoke abwe oine toto nige amnana i wawaisi hot ta teli tagilan. Yaa owa nige u giginol ola. Oine amnana waiwaisana hot u kukuhikan ana siga sauga ya, abwe u teli tagilan.”
JOH 2:11 Ginol yawiyawi toto ya Yeisu wana ginol yawiyawi houwan hot, i ginola awan Kena elana labi Galili. Ginol o elana wana wasawasa i pamasal, inoke wana tohago hi abulilek-an.
JOH 2:12 Alolon hagalena enaa, yaka Yeisu alonau hinana, talinau ge wana tohago hi nok hi na Kapeniyama, inoke hi miminaa ga o lan enuna.
JOH 2:13 Sauga iyaka kelaubwa Yudiya wali Nopalegi Hagalena ana sauga, inoke Yeisu i nok i na Yelusalema.
JOH 2:14 Yeisu i na Limi Bwabwalena ana bakubakuwa, inoke gamagalau enuna i pwawal bulumakau, sipi ge bunibuni hi lolopalipali, ge enuna hi misiyo wali teibol elana ge mani hi lololopatal.
JOH 2:15 Inoke hihiu enuna i ahe enibinibi i ginol, ge eliyana gamagalau avaliyau wali bulumakau ge sipi i takel tagilagil Limi Bwabwalena tolinaa, ge mani ana tololopatal wali teibol i kukupapagena-an ge wali mani i tagakayakaya-an,
JOH 2:16 ge i baek bunibuni ali topalipali elal i ba, “Bugul bolo ya ku bugul egonagil! Bahi al Nam wana limi nuku giginol ni oola wami abamaket!”
JOH 2:17 Yaka tohago Buki Bwabwalena ana baaba hi nuwahikan, toto i ba, “Wam limi ana nunuwana i tau atewa i ola ginaha.”
JOH 2:18 Yaka Yudiya hi baek Yeisu elana hi ba, “He ginol yawiyawi etega u ginol naha kite, inoke naha atena tunahot Yehoba wam gasisi i pewa te ginol ya u ginol.”
JOH 2:19 Yeisu Yudiya analiya i lahe i ba, “Ebo Limi Bwabwalena ya nuku pasamwalekaleka, inoke lan eton elana na pamilil al.”
JOH 2:20 Yudiya Yeisu anana hi lahe hi ba, “Baliman ana gewi poti sikis te limi ya hi taltali, yaa owa u ba, ‘Lan eton elana na pamilil al.’”
JOH 2:21 Yaa Limi Bwabwalena toto bana ge Yeisu i babaa, he iya tuwana bana.
JOH 2:22 Inoke sauga i lutem yaomala, wana tohago wana baaba o hi nuwahikan, inoke Buki Bwabwalena ana baaba ge Yeisu wana baaba hi abulilek-an.
JOH 2:23 Sauga Yeisu iyoho Yelusalema Nopalegi Hagalena ana sauga elana, gamagalau hi gewi wana ginol yawiyawi i ginolil hi kite, inoke hi abulilek elana.
JOH 2:24 Yaa Yeisu nige i oolak elal ge i memelteli-agil, kaiwena gamagalau gegewel wali nuwatu i atena.
JOH 2:25 Nige tage wana aatena i kaubwa ge abwe gamagal etega wana wasa ni pek gamagalau wali nuwatu kaiwena, yaa i atena te hauna iyoho gamagalau ateliyaa.
JOH 3:1 Tau etega Yudiya wali tohouwa etegana alana Nikodimas, iya boda Palisi gamagalina etega.
JOH 3:2 Bulin etega i na Yeisu elana ge i ba, “Labai, ha atena owa topankite etega u neem Yehoba elana, kaiwena nige gamagal etega bosowaina ginol yawiyawi ni ginol ni ola owa, ebo Yehoba nige i miminek elana.”
JOH 3:3 Yeisu Nikodimas anana i lahe i ba, “Ya ba tunahot eliyam, nige bosowaina gamagal etega Yehoba wana abalogugui ni kite ana siga ebo Yehoba ni ab pavavaluna.”
JOH 3:4 Yaa Nikodimas i ba, “Ebo gamagal etega iyaka i matuwa, ga nihi ab ola-an? Nige bosowaina ni ulutuk sikal hinana tinenaa ge hinana ni ab paeluwana al.”
JOH 3:5 Yeisu Nikodimas anana i lahe i ba, “Ya ba tunahot eliyam, nige bosowaina gamagal etega ni ulutuk Yehoba wana abaloguguiya ana siga ebo Yehoba ni ab pavavaluna wewel ge Yayaluwa Bwabwalena elana.
JOH 3:6 Gamagal tamana ge hinana tuwana hi ab yawalina i gan, yaa ebo Yayaluwa Bwabwalena gamagal o ni ab pavavaluna, inoke abwe yayaluwana yawalina ni gan.
JOH 3:7 Bahi atem ni yoyou no baaba kaiwena, toto ya ba, ‘Ebo nuwamiu nuku ulutuk Yehoba wana abaloguguiya, he Yehoba ni ab pavavaluna-agimiu.’
JOH 3:8 Mana i towa i yu olak labi toto nuwana ni noek. Butuna ta hago, yaa nige ta aatena te ga i yu noem ge ga i totowa noek. He Yayaluwa Bwabwalena wana tuwalali i ola ya to gamagalau gegewel bolo i ab pavavaluna-agil eliyalil.”
JOH 3:9 Yaka Nikodimas i nel al Yeisu elana i ba, “Baaba toto u baunan ga ni masal ola?”
JOH 3:10 Yeisu i ba, “Owa Isileli wali topankite bwabwatana etega. He ga i ola ge no baaba ana sapu nige u aatena?
JOH 3:11 Ya ba tunahot eliyam, bugul toto ha atena te ha baunan, ge toto ha kite te ha wasaan, yaa komiu wama baaba nige ku aabulilek-an.
JOH 3:12 Sauga ebo ya baaba bugul bolo hi masala panayawiya kaiweliya, yaka no baaba nige ku aabulilek-an. He ga abwe nuku abulilek ola ebo na baaba bugul bolo hi masala labulabumwa kaiweliya?
JOH 3:13 Nige gamagal etega i haha labulabumwa, iyai ya te Gamagal Natuna, iya i loem labulabumwa.
JOH 3:14 Mosese kopa i ahe mwata kakanununa i ginol ge i teli heyan suki elana uleya, he i ola ya te Gamagal Natuna abwe nihi teli heyan kolos elana,
JOH 3:15 inoke gamagalau gegewel bolo hi abulilek elana yawaliliya hot nihi ahe.”
JOH 3:16 He Yehoba panayawi i nunuwana-an nabiyan, yaka Natuna maisena hot i talamwan, inoke henala ebo ni abulilek-an nige ni yayaomal, yawalina hot ni ahe.
JOH 3:17 Yehoba Natuna i patuna i lau panayawiya, nige tage gamagalau panayawi ni pakotil, yaa ni pwamwalil.
JOH 3:18 Gamagal toto i abulilek elana nige ana kot i gagan, yaa toto nige i aabulilek, iya ana kot i mowasi ge ana lahi hi baunan haba, kaiwena nige i aabulilek Yehoba Natuna maisena alana elana.
JOH 3:19 He yatala puna i ola hiwe: mwananal iyaka i nem i tuk panayawi, yaa gamagalau nuwaliya i noek gogou elana, mwananal nige nuwaliya i oola, kaiwena wali pagan i nak.
JOH 3:20 Bolo ginol nanakina hi awaawaginol, mwananal hi pihigelgel-an ge nige hi nonok mwananala, kaiwena nige nuwaliya i oola wali pagan nanakina mwananal ni pamasal.
JOH 3:21 Yaa bolo wali ginol i sapu ge i tunahot hi nok mwananala, kaiwena nuwaliya ni mwananal te toto hi ginol hi ginola Yehoba wana gasisi elana.
JOH 3:22 Yaka sauga etega Yeisu alonau ge wana tohago hi na labi Yudiya, inoke alonau hi miminek ga o, ge gamagalau i papababitaisol.
JOH 3:23 Diyon Tobabitaiso al ge gamagalau i papababitaisol, iya iyoho Ainon awan Salim gegelinaa, kaiwena labi o elana wewel i bwata. Inoke gamagalau hi noknok elana ni pababitaisol.
JOH 3:24 He saugena o Diyon nigeya ga hi teteli dela.
JOH 3:25 Diyon wana tohago enuna avaliya Yudiya etega hi peawabalgigil highig paganina kaiwena, hauna toto nihi toulil ge bosowailiya nihi sapu Yehoba matanaa.
JOH 3:26 Yaka tohago o hi nok hi na Diyon elana hi ba, “Topankite, tau toto valila alom wewel Yolidani labena leunati ge wasana u wasaan, he iya iyoho sauga e gamagalau i papababitaisol, ge gamagalau gegewel to hi noknok elana o.”
JOH 3:27 Analiya i lahe i ba, “Nige bosowaina bugul etega ni gan gamagal etega elana iyai te ebo Yehoba ni talamwan elana.
JOH 3:28 He komiu totomiu valila ku hago ya te ya ba, ‘Nau nige Mesaiya i oola, yaa Yehoba i patunau houwan Mesaiya awonaa.’
JOH 3:29 Toalolon melutauina iya te toalolon meluyovana i aahe, yaa toalolon melutauina wana heliyam i matamatan toalolon melutauina alona ge toalolon meluyovana nihi vin, inoke iya iyoho i lalaegan. Inoke sauga toalolon melutauina anana i hago, yaka i yaliyaya nabi. He nau no yaliyaya i ola to, ge no yaliyaya iyaka i olaolaek.
JOH 3:30 Iya alana ni bwatabwata ya, ge nau alau ni lolowa ya.”
JOH 3:31 Tau toto i neem natiya, iya gamagalau gegewela i bwata lakela. Tau toto i neem panayawiya, iya panayawi gamagalina ge i baaba bugul bolo hi masamasal panayawiya kaiweliya. Yaa tau toto i neem labulabumwa, iya gamagalau gegewela i bwata lakela.
JOH 3:32 Iya bugul bolo i kitel ge i hagoem labulabumwa wasana i wasaan, yaa wana baaba nige gamagal etega i aabulilek-an.
JOH 3:33 Yaa henala ebo wana baaba ni abulilek-an, he iya iyaka i patunahot te Yehoba iya tobaaba tunahot.
JOH 3:34 Toto Yehoba i patuna iya Yehoba anana i baubaunan, kaiwena Yehoba Yayaluwana i pek elana i kalaopopwi.
JOH 3:35 Tamana Natuna i nunuwana-an ge bugul gegewena i teli nimanaa.
JOH 3:36 Henala ebo Yehoba Natuna ni abulilek-an, he iya yawalina hot iyaka i pwawa, yaa henala ebo Yehoba Natuna ni towani, yawal o nige ni pwapwawa, yaa Yehoba wana huga i minaa elana.
JOH 4:1 Palisi wasa hi hago te Yeisu iyaka gamagalau hi gewi i ahel i patohago-agil ge i pababitaisol, inoke wana tohago iyaka Diyon wana tohago hi gewi lakel.
JOH 4:2 He Yeisu nige totona gamagal etega i papababitaiso, wana tohago ya te hi giginol.
JOH 4:3 Sauga Yeisu i atena te iya wasana Palisi iyaka hi hago, yaka labi Yudiya i eguluwan ge i sikal al i na labi Galili.
JOH 4:4 Kamwasa toto Yeisu i noek, labena Sameliya elana te i nosolaa,
JOH 4:5 inoke i na i vin Sameliya awanina etega alana Saika. Awan o nige ana bwaga i yayapu bilibili toto Yakobo i pek natuna Yosepa elana.
JOH 4:6 Wewel kenken etega iyoho to valila Yakobo i ken. Nawanawa kaiwena Yeisu tuwana i aliga, inoke i misiyowa wewel kenken awana bebenaa. Sauga o iyaka i ola alalati bwagatau.
JOH 4:7 Sauga o Yeisu wana tohago iyaka hi na panuwaa aanan nihi pwapwamola, inoke abwe Sameliya yovana etega i nok wewel wagi kaiwena. Yaka Yeisu i baek yova elana i ba, “Tab bosowaina wewel nu wage nu pem na im?”
JOH 4:9 Sameliya yovana i baek Yeisu elana i ba, “Owa Yudiya gamagalina ge nau Sameliya yovana. He ga i ola ge u baem elau tage wewel na wage nu im?” Yova baaba o i baunan, kaiwena Yudiya nige avaliyau Sameliya hi heliheliyam.
JOH 4:10 Yeisu yova anana i lahe i ba, “Binimala nu atena hauna toto Yehoba i guyauan, ge binimala nu atena henala nau ge wewel ya awanun elam, inoke nu awanun elau ge wewel yawalina gaganina na pewa.”
JOH 4:11 Yaka yova i ba, “Tonowak, wewel kenken ya i milau, he nige wam ewagiwagi i gagan ge tage wewel nu wage. Wewel yawalina gaganina ga nu aheya?
JOH 4:12 Age owa tubuma Yakobo u bwata lake? Iya wewel kenken ya i pem elama, ge iya alonau natunau, avaliyau wali sipi ge wali bulumakau, valila wewel kenken ya hi imwimwa.”
JOH 4:13 Yeisu yova anana i lahe i ba, “Gamagalau gegewel bolo wewel ya hi im, abwe nihi walem al,
JOH 4:14 yaa henala ebo wewel ni im toto nau na pek elana, he nige ni wawalem al. Wewel toto na pek elana ni tabwa wewel i bwanabwana pitpit ge yawal mihomihotina ni pek.”
JOH 4:15 Yova i ba, “Tonowak, wewel toto o u pem na im, inoke bahi na wawalem al ge bahi na nenem wewel kenken ya elana wewel na wawagi al.”
JOH 4:16 Yeisu i ba, “U na ga lagom u yogaan ge alom nuku nem.”
JOH 4:17 Yova i ba, “Nige lagou i gagan.” Yaka Yeisu yova anana i lahe i ba, “He tunahot te u ba, ‘Nige lagou i gagan.’
JOH 4:18 Valila u alolon panimala panuna, ge tau toto sauga ya alom ku mina nige lagom i oola. He ewasi u ba tunahot.”
JOH 4:19 Yova i ba, “Tonowak, he iyaka ya atenawa age owa palopita etega.
JOH 4:20 Ama Sameliya tubumeyau oya ya elana te hi kukululu Yabowaine elana, yaa komiu Yudiya ku ba tage abatapwalolo iyai ya te Yelusalema.”
JOH 4:21 Inoke Yeisu i ba, “Yova, no baaba ya nu abulilek-an. Sauga i nenem gamagalau nihi kululu Tamaliya elana, yaa nige oya ya elana i oola o ebo Yelusalema elana.
JOH 4:22 Komiu Sameliya ku kululuek toto nige ku aatena elana; yaa ama Yudiya ha kululuek Yabowaine toto ha atena elana, kaiwena pwamwal ana aatena iyaka Yehoba i pamasala ama Yudiya eliyama.
JOH 4:23 Yaa sauga i nenem ge iyaka i vin, inoke Yayaluwa Bwabwalena wana gasisi elana gamagalau nihi tapwalolo tunahot Tamaliya elana alona ge wali ginol tutunahotina. He totapwalolo ololal o heliya Tamala i loyaagil.
JOH 4:24 Yehoba iya yayaluwa, inoke bolo hi kululu elana Yayaluwa Bwabwalena wana gasisi elana te nihi tapwalolo, alona ge wali ginol tutunahotina.”
JOH 4:25 Yova i ba, “Ya atena te Mesaiya iyoho i nenem, ge sauga ebo ni nem, inoke abwe bugul gegewena ni pwamwananal eliyama.” (He “Mesaiya” pana Gilik elana hi ba “Keliso.”)
JOH 4:26 Yeisu anana i lahe i ba, “He nau te ya baaba elam e.”
JOH 4:27 Sauga o wana tohago hi sikal elana, ge ateliya i you kaiwena hi kite Yeisu i baaba yova etega elana. Yaa nige etega tage ni nel yova elana ni ba, “Hauna nuwam?” o ebo ni nel Yeisu elana ni ba, “Ga i ola ge u baaba yova elana?”
JOH 4:28 Yaka yova wana ulubwal i eguluwai ge etimwawa i sikal i na panuwaa. Inoke i baek gamagalau elal i ba,
JOH 4:29 “Ku nem ga gamagal etega ku kite, iya pagan gegewena bolo ya ginolil i baunan elau. Bi ola ge iya Mesaiya?”
JOH 4:30 Yaka gamagalau hi gewi panuwa hi eguluwai ge hi nowanik nihi na Yeisu elana.
JOH 4:31 Sauga yova i egon enaa, inoke tohago hi baek Yeisu elana hi ba, “Topankite, aanan ga etega u an.”
JOH 4:32 Yaa analiya i lahe i ba, “Au i gan, toto komiu nige ku aatena.”
JOH 4:33 Yaka tohago hi pebaaba-agil hi ba, “Age gamagal etega aanan i pwatanim elana?”
JOH 4:34 Inoke Yeisu i ba, “Au heiya te toto i patunau wana nuwatu na ginol ge wana tuwalali na pwamowasi.
JOH 4:35 Komiu wami baaba etega ku ba ola hiwe: ‘Waikena esopali iyoho i mina yaka abwe lovetomwa ge pahi ana sauga.’ Yaa na baewa eliyamiu, matamiu ni nok eyowa ku kite! Enona iyaka i matuwa ge bosowaina pahi.
JOH 4:36 Sauga e topahi molana i ahiahi, eyowa enona i pahipahi yawal mihomihotina kaiwena. Inoke togalauma ge topahi nihi yaliyaya pamaisena.
JOH 4:37 Baaba toto i ba, ‘Etega i galauma, ge etega al i pahi,’ he iyaka i tunahot i ola hiwe.
JOH 4:38 Sauga ya na patunamiu nuku nok nuku na eyowa toto valila nige ku tutuwalali-an enona nuku pahi. Gamagalau getogal eyowa hi tuwalali-an, ge komiu wali tuwalali enona ku pwawa.”
JOH 4:39 Sameliya awanina o elana gamagalau hi gewi Yeisu hi abulilek-an yova wana wasa kaiwena, toto i ba, “No pagan gegewena bolo ya ginolil i baunan elau.”
JOH 4:40 Inoke sauga hi na Yeisu elana, yaka hi awanun elana avaliya ga nihi minamina, inoke lan labui Yeisu i minaa ga awan o elana,
JOH 4:41 ge gamagalau hi gewi al hi abulilek Yeisu wana panpankiti kaiwena.
JOH 4:42 Yaka gamagalau hi baek yova elana hi ba, “Nige tage wam baaba ya kaiwena ge ha abulilek, he iyaka totoma wana baaba ha hago ge ha atena tunahot tau ya iya panayawi ana Topwamwal.”
JOH 4:43 Lan labui o i mowasi, yaka Yeisu labi Sameliya i eguluwai ge i nok i na labi Galili.
JOH 4:44 (He Yeisu iyaka i ba haba wana tohago elal i ba, “Palopita etega totona wana panuwa gamagaliliyau nige hi aawatauwan.”)
JOH 4:45 Sauga i na i vin Galili, yaka Galili gamagaliliyau Yeisu wana vin hi yaliyaya-an, kaiwena valila hi na Yelusalema Nopalegi Hagalena kaiwena ge wana ginol gegewena hi kite bolo i ginolil sauga o elana.
JOH 4:46 Yeisu i nok al i na Kena, Galili awanina, awan o elana valila wewel i pil ge i tabwa oine. Sauga o elana gamaman ana totuwalali bwabwatana etega natuna melutauina i kasiyebwa Kapeniyama elana.
JOH 4:47 Sauga tau o Yeisu wasana i hago te iyaka i sikalem Yudiya ge i vin Galili, inoke i nok i na elana, ge i awanun ni nok ni na natuna ni pwamolu, kaiwena wawaya o ana kasiyebwa iyaka i pulowan.
JOH 4:48 Yeisu i baek elana i ba, “Ebo nige ginol yawiyawi ge abanuwa ahi nuku kikite, he nige nuku aabulilek.”
JOH 4:49 Yaka gamaman ana totuwalali i ba, “Tonowak, u nem ga ta na natu u kite abwe mulaa ni aliga.”
JOH 4:50 Yeisu i baek elana i ba, “U sikal, natum nige ni aaliga.” Tau o Yeisu wana baaba i abulilek-an inoke i egon.
JOH 4:51 Iya iyoho ya i nawanawa kamwasaa, yaka wana totuwalali i pwawal ge wana wasa hi pek hi ba, “Geman iyaka i molu.”
JOH 4:52 Inoke i nelil hauna kilok matana elana ge natuna tuwana i heluwan, yaka hi ba, “Nolu kokoyavi wan kilok te tuwana i heluwan ge i tultul.”
JOH 4:53 Inoke wawaya tamana i nuwatu nolu kilok matana toto o elana te Yeisu i baek elana i ba, “Natum nige ni aaliga.” Yaka tau o alonau ge wana limi ana heniheni gegewel hi abulilek.
JOH 4:54 He ginol yawiyawi labuina to Yeisu i ginol sauga i sikalem Yudiya ge i na Galili.
JOH 5:1 Sauga etega al, Yeisu i nok i na Yelusalema Yudiya wali tapwalolo hagalena etega kaiwena.
JOH 5:2 Yelusalema ana abaulutuk etegana alana hi ba “Sipi ali Nog.” Wewel opop etega iyoho abaulutuk o labenaa, alana pana Hibilu hi ba Betesada. Gonu abaminamina ali gewi nimala panuna hi talil painan.
JOH 5:3 Gonu o tokasiyebwa hi gewi wali abamina, bolo tomatakai, bolo aeliya i kom, ge bolo nige bosowailiya tuwaliya nihi palamwalamwaniu.
JOH 5:5 Tau etega iyoho to i kasiyebwa baliman ana gewi teti eit.
JOH 5:6 Yeisu tau o i kite i kenukenu, ge i atena sauga yayapona hot i kasiyebwa, yaka i neli i ba, “Tab nuwam nu molu?”
JOH 5:7 Tokasiyebwa Yeisu anana i lahe i ba, “Tonowak, sauga wewel i nemunemu, nige o tolabe etega i gagan ge tage ni labeyau ge na gailau wewela. Sauga ebo ya lalabose tage na na na gailau wewela, he gamagal etega iyaka i gailau houwa.”
JOH 5:8 Yaka Yeisu i baek tau elana i ba, “U lut, wam abakenu u ahe, ge u nawanawa.”
JOH 5:9 Inoke sauga o i molu, i lut, wana abakenu i ahe, ge i nawanawa. He lan Sabwata te bugul ya i gan.
JOH 5:10 Inoke Yudiya wali tohouwa hi baek tau toto Yeisu i pwapwamolu elana hi ba, “Lan Sabwata te lan e. Logugui i lopwali te lan Sabwata elana wam abakenu nu kalivai ge nu nawanawa.”
JOH 5:11 Yaka analiya i lahe i ba, “Tau toto i pwamolowau i ba, ‘Wam abakenu u ahe ge u nawanawa.’”
JOH 5:12 Yaka Yudiya hi nel hi ba, “Hauna tau i baewa elam ge wam abakenu u ahe ge u nawanawa?”
JOH 5:13 Tau toto abwe i molu nige i aatena henala ge i baek elana, kaiwena boda i bwata wewel labenaa ge Yeisu iyaka i lelisola gamwaliyaa.
JOH 5:14 Yeisu abwe tau o i pwawaa Limi Bwabwalena elana, ge i baek elana i ba, “U kite, iyaka u molu al. Wam gegi paganina nu paveyaho, eba abwe bugul nanakina hot etega ni gan al elam.”
JOH 5:15 Yaka tau i egon i na Yudiya wali tohouwa wali wasa i pek i ba, “Age Yeisu te i pwamolowau.”
JOH 5:16 Yudiya Yeisu hi pihigelgel-an ge hi papalomwan-an, kaiwena Yeisu gamagalau i pwamolol Sabwata elana.
JOH 5:17 Yaka Yeisu i baek elal i ba, “Nam iyoho sauga gegewena i tuwatuwalali, ge nau al ya tuwatuwalali.”
JOH 5:18 Inoke Yudiya hi logasisi nabi nuwaliya Yeisu nihi lopaaliga. Nige tage Sabwata ana logugui ya te i leke, yaa Yehoba i awa tamani, he i ola te i ba iya alona Yehoba hi olaolaek.
JOH 5:19 Yaka Yeisu i baek Yudiya elal i ba, “Ya ba tunahot eliyamiu, Yehoba Natuna nige bosowaina bugul etega totona ni ginol, yaa ginol toto i kiteya Tamana elana ya te bosowaina ni ginol. Ginol toto Tamana i giginol, he Natuna al i giginol.
JOH 5:20 Tamana Natuna i nunuwana-an, ge ginol toto iya i giginol, gegewena i mimi panpankiti Natuna elana. Ginol toto sauga ya nige i bwabwata, yaa Tamana ginol bwabwatal hot ni pankite inoke ni awaawaginol, ge komiu nuwamiu nuku ahe.
JOH 5:21 Kaiwena Tamana toyaomal i palutil ge yawaliliya i pek, inoke i ola al te Natuna yawal ni pek gamagalau bolo i hihilel elal.
JOH 5:22 Etega al, Tamana nige gamagal etega i papakot, yaa yatala ana logugui gegewena i pek Natuna elana,
JOH 5:23 nuwana gamagalau gegewel Natuna nihi awatauwan ni ola Tamana hi awatauwan. Henala ebo Natuna nige i aawatauwan, he Tamana, iya i patuna, nige i aawatauwan.”
JOH 5:24 Yeisu i ba al, “Ya ba tunahot eliyamiu, henala ebo no baaba ni hago ge toto i patunau ni abulilek-an, iya iyaka yawal hot i pwawa ge nige ni lalahi, he iyaka yaomal i tataluwan ge i na yawal hot elana.
JOH 5:25 Ya ba tunahot eliyamiu, sauga iyoho i nenem—he iyaka i vin—inoke toyaomal Yehoba Natuna anana nihi hago, ge bolo ebo anana nihi hago, yawal hot nihi ahe.
JOH 5:26 Tamana iya yawal puna, inoke i ola al i talam Natuna iya yawal puna.
JOH 5:27 Iya Gamagal Natuna, inoke Tamana i teli iya gamagalau gegewel ali toyatala.
JOH 5:28 “Bahi atemiu ni yoyou baaba ya kaiwena: sauga iyoho i nenem ge toyaomal bolo salaiya anana abwe nihi hago,
JOH 5:29 inoke nihi lutem ali salaiya. Bolo ginol waiwaisana hi ginol nihi lut yawal hot elana, ge bolo ginol nanakina hi ginol nihi lut lahi nihi pwawa.
JOH 5:30 Nige bosowaina bugul etega na ginol totou no nuwatu elana, yaa ya papayatala i ola ya te Nam i baem elau. No papakot i sapu ge i olaolaek, kaiwena nige ya lologasisi tage totou no nuwatu na ginol, yaa toto i patunau wana nuwatu na ginol.”
JOH 5:31 Yeisu i ba al, “Ebo totou wasau na wasaan, nasi nige ana abulilek ni gagan.
JOH 5:32 Yaa etega al iyoho wasau i wasawasa-an, ge ya atena baaba bolo i baunan kaiweu i tunahot.
JOH 5:33 “Valila gamagalau enuna ku patunal hi na Diyon Tobabitaiso elana, ge Diyon wasa tutunahotina i wasaan elal.
JOH 5:34 Nau nige ya nunuwatu tage gamagal etega ni wasa inoke no wasa ni labe ge ni patunahot, yaa Diyon wana wasa ya gopamasal kaiwena nuwau nuku abulilek ge mwal nuku pwawa.
JOH 5:35 Diyon iya i ola odam i tau ge i yana, inoke sauga kekeisi ya nuwamiu i noek mwananalina elana ge ku yaliyaya-an.
JOH 5:36 “Yaa no ginol ona hi wasaagau, ge wasa o Diyon wana wasa i bwata lake. Tuwalali bolo ya ginolil Nam i pem elau inoke ya awaawaginol, ge hi pamasalau te Nam i patunau.
JOH 5:37 Ge Nam toto i patunau, iya totona wasau i baubaunan. Yaa anana nige sauga etega ku hahago, ge maninina nige ku kikite.
JOH 5:38 Komiu wana baaba nige ku aahe ge ku aabulilek-an, kaiwena toto i patuna nige ku aabulilek elana.
JOH 5:39 Komiu Buki Bwabwalena ku vavasili ge ku nuwanuwatu-an, kaiwena ku nuwatu te ana baaba elana yawal hot nuku pwawa. He Buki Bwabwalena ana baaba bolo ya hi baaba nau kaiweu,
JOH 5:40 yaa komiu ku towaagau, nige ku nenem elau ge yawal hot ku aahe.
JOH 5:41 “Nige ya nuwanuwatu gamagalau wali tobal kaiwena.
JOH 5:42 Yaa ya atenamiu; ya atena Yehoba ana nunuwana nige i gagan atemiwa.
JOH 5:43 Nam alana elana ya nem, yaka komiu ku towaagau, yaa ebo gamagal etega totona alana elana ni nem, he ku yaliyaya-an.
JOH 5:44 Nuwamiu te alomiyau nihi tobalagimiu, yaa nige ku lologasisi Yabowaine toto maisena hot ni tobalagimiu. He abwe ga nuku abulilek ola?
JOH 5:45 “Bahi nuku nunuwatu tage nau na wolemiu Nam elana. Mosese heiya te abwe ni wolemiu, yaa komiu ku nuwatu tage iya ami tolabe.
JOH 5:46 Binimala Mosese wana baaba nuku abulilek-an, inoke nau al nuku abulilek-agau, kaiwena wasau i lelelian.
JOH 5:47 Yaa kaiwena wana leleli nige ku aabulilek-an, he no baaba abwe ga nuku abulilek-an ola?”
JOH 6:1 Yaka abwe sauga etega Yeisu Hoga Galili (o ebo ta ba Hoga Taibeliyas) i alupanet-an i na labena etega.
JOH 6:2 Inoke boda bwabwatana hi nodatu Yeisu hi noulil, kaiwena wana ginol yawiyawi toto tokasiyebwa hi gewi i pwamolol hi kite.
JOH 6:3 Yeisu i na i ha oyaa ge alonau wana tohago hi misiyo.
JOH 6:4 Sauga o, Yudiya wali Nopalegi Hagalena iyaka i kelaubwa.
JOH 6:5 Yeisu matana i nok boda bwabwatana i kitel hi nenem elana, yaka i baek Pilipi elana i ba, “Nasi aanan ga ta pwamolaa ge gamagalau ya nihi an?”
JOH 6:6 Yeisu i ba ola o, nuwana Pilipi ni labose, kaiwena iya iyaka i atena te hauna nasi i giginol.
JOH 6:7 Pilipi Yeisu anana i lahe i ba, “Binimala ebo mani silba ali gewi tu handeled ta ahe ge beleid ta pwamolaya, he bwagana ta gotomwatomwa-an pakekeisi ge ta guyauan, yaa nasi nige bosowaina gegewel nihi pwawa.”
JOH 6:8 Yeisu wana tohago etega alana Andulu, iya Saimon Pita talina, i ba masal i ba,
JOH 6:9 “Geman etega hiwe, ana beleid toto bali hi ginoliya, ali gewi nimala panuna, ge ana moti kekeisi eluwa. Yaa gamagalau gegewel ya nasi nige bosowailiya!”
JOH 6:10 Yaka Yeisu i ba wana tohago elal i ba, “Ku ba gamagalau nihi misiyoan.” He labena o elana mwawin i siun bubun, inoke gamagalau gegewel hi misiyoan mwawin pwatanaa, gamwaliyaa bolau ali gewi tabam paib tausan.
JOH 6:11 Inoke Yeisu beleid i ahel i ba mulolu Yehoba elana, yaka abwe i pek wana tohago elal ge hi guyauan gamagalau bolo hi misiyoan elal. Moti i ahel ge i ginol al i ola to. Inoke gamagalau hi anan ana siga ali luvi i pwawa.
JOH 6:12 Sauga hi anan ge gegewel tineliya i kiya, yaka Yeisu i baek wana tohago elal i ba, “An teli gegewena ku bugul papahe, bahi etega ni nanak bwagabwaga.”
JOH 6:13 Inoke an teli hi bugul papahe ge ana egowa elulutega eluwa hi usan pakalaopopwil, an teli o i neem beleid toto bali hi ahe hi ginoliya ali gewi nimala panuna elal.
JOH 6:14 Inoke gamagalau bolo Yeisu wana ginol yawiyawi ya hi kite hi ba, “Tunahot iya palopita toto abwe i nenem panayawi.”
JOH 6:15 Yeisu iyaka i atena te gamagalau nuwaliya nihi nok elana ge nihi palawakik ni tabwa wali kin, yaka maisena ya i egon i na i ha al oyaa.
JOH 6:16 Sauga i kokoyavi, Yeisu wana tohago hi na hi lau hoga Galili,
JOH 6:17 hi gaiha wagaa, ge hi kuki nihi alupanet Kapeniyama. Sauga bulin i gan, Yeisu nige ga i sisikal elal.
JOH 6:18 Mana gasigasisena i towa ge hoga i bagol.
JOH 6:19 Yaka hi levaleva ee ali bwaga ana yapu i ola paib o ebo sikis kilomita, abwe Yeisu hi kite i nawaa hoga pwatanaa i nenem wagaa, inoke hi lovakun.
JOH 6:20 Yaa Yeisu i baek elal i ba, “Bahi lovakun, nau te.”
JOH 6:21 Inoke alona wali yaliyaya Yeisu hi ahe i gaiha wagaa, yaka etimwawa waga i tuk labi toto nuwaliya nihi noek elana.
JOH 6:22 Lan i gan al, inoke boda bolo hi eguluwagil hi minaa Hoga Galili labena etega, hi atena nolu waga maisena ya te i gan. Hi atena Yeisu nige alonau ge wana tohago hi gagaiha waga o elana, yaa tohago heliya ya hi kuki ge hi egon.
JOH 6:23 He waga enuna hi neem awan Taibeliyas hi tuk hi tana labi o gegelinaa, labi toto elana ge Babala beleid i ahe, i ba mulolu Yehoba elana, ge i pek boda hi an.
JOH 6:24 Sauga boda hi kite Yeisu nige i gagan to labi o elana, ge wana tohago al nige hi gagan, inoke hi gaiha waga elal ge hi lelipanet hi na Kapeniyama Yeisu ana loya kaiwena.
JOH 6:25 Sauga boda bolo o Hoga Galili hi alupanet-an hi na Kapeniyama, inoke Yeisu hi pwawaa to. Yaka hi baek elana hi ba, “Topankite, hauna sauga u nem labi ya elana?”
JOH 6:26 Analiya Yeisu i lahe i ba, “Ya ba tunahot eliyamiu, nige tage ginol yawiyawi bolo ya ginolil ku kite ge kaiwena ku loyaagau, yaa beleid ya pewa ku an ge tinemiu i kiya kaiwena te ku loyaagau.
JOH 6:27 Bahi nuku lologasisi aanan toto abwe ni nak kaiwena. Yaa nuku logasisi aanan toto i mimihot ge ana abapwamowasi yawal mihomihotina, aanan o Gamagal Natuna ni pewa eliyamiu. He Tamana Yehoba iyaka i pamasal te iya i awa wawaisi-an.”
JOH 6:28 Yaka boda hi baek Yeisu elana hi ba, “Ga naha ginol ola ge tuwalali bolo Yehoba nuwana naha ginolil?”
JOH 6:29 Analiya i lahe i ba, “Tuwalali toto Yehoba nuwana i ola hiwe: toto iya i patuna nuku abulilek-an.”
JOH 6:30 Yaka gamagalau hi baek elana hi ba, “Ginol yawiyawi etega u ginol, inoke naha kite ge naha abulilek-agiwa. Tubumeyau valila aanan toto manna hi an uleya, i ola Buki Bwabwalena ana baaba i ba: ‘Aanan i loem labulabumwa i pek hi an.’ He hauna gun owa nasi nu ginol?”
JOH 6:32 Yaka Yeisu i baek elal i ba, “Ya ba tunahot eliyamiu, nige tage Mosese aanan i loem labulabumwa iyaka i pewa, yaa Nam aanan i loem labulabumwa tutunahotina sauga ya i pewa eliyamiu.
JOH 6:33 He aanan toto Yehoba i pewa i loem labulabumwa ge yawal hot i pek gamagalau panayawi elal.”
JOH 6:34 Yaka hi ba, “Tonowak, aanan ya sauga gegewena nu pem naha anan.”
JOH 6:35 Yeisu i baek elal i ba, “He nau aanan toto yawalimiu ni pewa. Toto ebo ni nem elau nige ni gagalebu, ge toto ebo ni abulilek-agau nige sauga etega ni wawalem al.
JOH 6:36 Yaa i ola te ya ba haba eliyamiu: iyaka ku kiteyau, yaa nige ku aabulilek-agau.
JOH 6:37 Gamagalau bolo Nam ni pem eliyau, gegewel nihi nem elau, ge sauga nihi nem, nige etegana na papatuna owaowani.
JOH 6:38 Kaiwena nau ya loem labulabumwa ge toto i patunau wana nuwatu na ginol, nige nau totou no nuwatu i oola.
JOH 6:39 Toto i patunau wana nuwatu te bolo gegewel i pem elau bahi etega na papayaomal, yaa lan mowamowasena elana na palutil yaomal elana.
JOH 6:40 Kaiwena Nam wana nuwatu te gamagalau gegewel bolo mataliya i nok Natuna hi kite ge hi abulilek-an, yawaliliya mihomihotina nihi ahe ge lan mowamowasena elana na palutil yaomal elana.”
JOH 6:41 Yudiya Yeisu anana hi hago i ba, “Nau aanan toto i loem labulabumwa,” inoke baaba ya kaiwena heliya ya hi loba kaiwena.
JOH 6:42 Hi ba, “Tau ya iya Yeisu, Yosepa natuna. Tamana ge hinana ta atenal ya. He ga i ola ge i ba, ‘Nau ya loem labulabumwa’?”
JOH 6:43 Yeisu i baek elal i ba, “Ku bakuhu, bahi loloba gamwamiwa.
JOH 6:44 Nige etega bosowaina ni nem elau ebo Nam toto i patunau nige ni nunul pwatanim elau, inoke lan mowamowasena elana na palutem yaomala.
JOH 6:45 Palopitau hi leleli hi ba, ‘Gegewel Yehoba ni pankitel.’ Inoke bolo Nam wana baaba hi hago ge wali aatena hi aheya elana, he gegewel nihi nem elau.
JOH 6:46 Yaa nige tage gamagal etega Nam i kite, yaa toto i neem Yehoba elana, he iya ya te i kite.
JOH 6:47 Ya ba tunahot eliyamiu, toto ebo ni abulilek-agau, he iya yawalina hot iyaka i ahe.
JOH 6:48 He nau aanan toto yawalimiu ni pewa.
JOH 6:49 Tubumiyau aanan toto manna hi an uleya, yaa iyaka hi aliga.
JOH 6:50 Yaa aanan toto i loem labulabumwa, gamagal toto ebo ni an nige ni aaliga.
JOH 6:51 He nau te aanan yawalina gaganina toto i loem labulabumwa. Ebo gamagal etega aanan ya ni an, inoke yawalina ni mihot sauga gegewena. Aanan ya iya tuwau, toto na talamwan ge gamagalau gegewel panayawiya yawaliliya hot nihi ahe.”
JOH 6:52 Yudiya baaba o hi hago, inoke heliya ya gamwaliyaa hi awabalgig nabi hi ba, “Tau ya, ga ni ola ge tuwana ni pem ta an?”
JOH 6:53 Yeisu i baek elal i ba, “Ya ba tunahot eliyamiu, ebo Gamagal Natuna tuwana nige nuku aan ge saliyana nige nuku iim, nige yawalimiu ni gagan.
JOH 6:54 Toto ebo tuwau ni an ge saliyau ni im, iya yawalina mihomihotina i gan, inoke lan mowamowasena elana na palutem yaomala.
JOH 6:55 Kaiwena tuwau iya aanan hot ge saliyau iya wewel hot.
JOH 6:56 Henala ebo tuwau ni an ge saliyau ni im, iya i minaa elau ge nau ya minaa elana.
JOH 6:57 Nam yawalina gaganina i patunau ge iya kaiwena yawaliu i gan. Inoke i ola al to, henala ebo tuwau ni an, he nau kaiweu yawalina ni gan.
JOH 6:58 He toto o iya te aanan toto i loem labulabumwa. Tubumiyau aanan toto manna hi an, yaa abwe hi aliga. Yaa henala ebo aanan ya ni an, yawalina ni mihot sauga gegewena.”
JOH 6:59 Yeisu baaba ya i baunana awan Kapeniyama elana, sauga i panpankiti limi tapwalolo gamwanaa.
JOH 6:60 Sauga tohago Yeisu wana baaba o hi hago, yaka hi gewi hi ba, “Panpankiti ya i gasisi hot. Henala nasi ni atena?”
JOH 6:61 Yeisu i atena te wana tohago hi hawohawol wana baaba o kaiwena, yaka i baek elal i ba, “Bi ola ge no baaba ya i panuwanuwatu-agimiu ge amnamiu i apanak?
JOH 6:62 Yaa ga i ola ebo binimala nuku kite Gamagal Natuna ni na ni ha wana abamina elana toto valila i miminaa?
JOH 6:63 Yehoba Yayaluwana iya te bosowaina yawal ni pek gamagalau elal, gamagalau totoliya nige bosowailiya. He baaba bolo ya baunanagil eliyamiu iya Yehoba Yayaluwana ge yawal ni pewa.
JOH 6:64 Yaa komiu enuna nige ku aabulilek.” (He Yeisu iyaka i atena te bolo nige nihi aabulilek-an ge toto abwe ni wasaan Yudiya elal.)
JOH 6:65 Yeisu i ba vevehe al i ba, “Bolo nige ku aabulilek kaiwemiu te ya ba, ‘Nige etega bosowaina ni nem elau ebo Nam nige aatena ni pepek elana ge ni nem.’”
JOH 6:66 Sauga o elana, Yeisu wana tohago hi gewi hi sikal ge nige al hi totoulil.
JOH 6:67 Yaka i nel bolo ali toto elulutega eluwa elal i ba, “Yaa komiu, nuwamiu al nuku egon?”
JOH 6:68 Saimon Pita Yeisu anana i lahe i ba, “Babala, henala abwe elana naha noek? Owa heiya te wam baaba yawal mihomihotina ni pem.
JOH 6:69 He iyaka ha atena ge ha abulilek age owa Yehoba wana Gamagal Bwabwalena.”
JOH 6:70 Yeisu i baek elal i ba, “He nau ami toto elulutega eluwa ya hilemiu, age? Yaa alomiu etega iya Seitani awana toabina.”
JOH 6:71 Yeisu i baaba Yudasa toto Saimon Isikaliyota natuna bana. He bwagana iya bolo elulutega eluwa avaliya etega, yaa abwe Yeisu ni wasaan.
JOH 7:1 Sauga o enaa, yaka abwe Yeisu i nawanawa labi Galili gamwanaa. Nige nuwana ni na ni nawanawa labi Yudiya gamwanaa, kaiwena Yudiya wali tohouwa nuwaliya nihi lopaaliga.
JOH 7:2 He Yudiya wali hagali bwabwatana etegana alana Epanapana Hagalena ana sauga i kelaubwa,
JOH 7:3 inoke Yeisu talinau hi baek elana hi ba, “Labi ya nu eguluwan nu na Yudiya, inoke wam tohago wam ginol yawiyawi ona nihi kite.
JOH 7:4 Ebo gamagal etega nuwana wasana ni bwata ge boda nihi atena, he wana ginol ona nige ni giginol susumian. Ginol yawiyawi ona u awaawaginol, he nu ginola mwananala inoke gamagalau gegewel panayawiya nihi kite.”
JOH 7:5 Bwagana iya talinau, he nige hi aabulilek eliyana.
JOH 7:6 Yaka Yeisu i baek talinau elal i ba, “No sauga hot nigeya ga i pwapwawa, yaa komiu wami sauga ya te sauga gegewena.
JOH 7:7 Nige bosowaina gamagalau panayawi nihi pihigelgel-agimiu, yaa nau hi pihigelgel-agau, kaiwena ya baek elal ya ba, ‘Wami pagan i nak.’
JOH 7:8 Komiu ku nok ku na Yelusalema hagaliya. Nau nigeya ga na nonok, kaiwena no sauga nigeya ga i vivin.”
JOH 7:9 Yeisu baaba o i baunan talinau elal, yaka nige i nonok, i minaa ya Galili.
JOH 7:10 Yeisu talinau hi egon hi na hagaliya, eliyaa yaka abwe iya i nok al, yaa nige i nonomasamasal, i nonosusumi ya.
JOH 7:11 Hagali gamwanaa Yudiya wali tohouwa Yeisu hi loyaan ge hi nel hi ba, “Iya ga?”
JOH 7:12 Boda gamwanaa gamagalau hi loliwaliwan nabi Yeisu kaiwena. Enuna hi ba, “Iya tau waiwaisana,” yaka enuna al hi ba, “Nigeya, iya gamagalau i nul pagegel.”
JOH 7:13 Yaa nige etega i babaa tagil boda bwabwatana gamwanaa, kaiwena Yudiya hi lovakun wali tohouwa elal.
JOH 7:14 Hagali iyaka i lilinuwane, yaka Yeisu i na i tuk Limi Bwabwalena ana bakubakuwa ge i panpankiti.
JOH 7:15 Yudiya nuwaliya hi ahe wana panpankiti kaiwena, ge hi ba, “Tau ya nige i vavasili, yaa ga i ola ge wana aatena i bwata?”
JOH 7:16 Yeisu analiya i lahe i ba, “No panpankiti ya, nige totou no nuwatu elana i oola, yaa i neem toto i patunau elana.
JOH 7:17 Ebo gamagal etega nuwana ni ginol ni ola Yehoba wana nuwatu, inoke abwe ni atena te no panpankiti i neem Yehoba elana, o ebo totou no nuwatu elana.
JOH 7:18 Gamagal toto ebo i baaba totona wana nuwatu elana, he nuwana totona ana tobal ni ginol ge wasana ni gan. Yaa toto i tuwalali toto i patuna ana tobal kaiwena, iya tobaaba tunahot ge nige kakawi i gagana elana.
JOH 7:19 Mosese Logugui i pewa eliyamiu, age? Yaa komiu nige etega Logugui o i hehenapu-an. He ga i ola ge nuwamiu nuku lopaaligau?”
JOH 7:20 Gamagalau Yeisu anana hi lahe hi ba, “Tabam yayaluwa bibikena i ulutuk elam te u baaba ei! Henala ge nuwana ni lopaaligawa?”
JOH 7:21 Yeisu analiya i lahe i ba, “Ginol yawiyawi etega ya ginol, yaka gegewemiu nuwamiu ku ahe ge ku nuwanuwatu-an.
JOH 7:22 Yaa ku nuwatu ga! Mosese gotomwa yoho paganina ana logugui i pewa eliyamiu, inoke komiu gotomwa yoho paganina ku giginola Sabwata elana. (He nige tage Mosese i telipuna-an, yaa i neem tubumiyau houhouwel hot elal.)
JOH 7:23 He bosowaina wawaya melutauina gotomwa yoho paganina ni ahe Sabwataa ebo ana lan i pwawaa, ge Mosese wana logugui o bahi nuku leleke. Inoke hauna kaiwena gamagal ya pwamolu hoti Sabwataa ge ku hugaagau?
JOH 7:24 Bahi al nuku hilihiliek bugul ali awa elana, yaa sapu elana te nuku hilihiliya.”
JOH 7:25 Yaka gamagalau Yelusalema enuna hi ba, “Tau toto tage tohouwa hi lolopaaliga heiya e?
JOH 7:26 Ku kite! I baaba boda gamwanaa ge tohouwa nige hi babaa lahiek eliyana. Bi ola ge hi atena tau ya iya Mesaiya?
JOH 7:27 Yaa sauga ebo Mesaiya ni nem, nige gamagal etega wana abanem ni aatena. He kila tau toto ya wana abanem ta atena ya.”
JOH 7:28 Yeisu iyoho ya i panpankiti boda elal Limi Bwabwalena gamwanaa, i baaba anana i bwaya i ba, “He tage ku atenau ge no abanem al ku atena? Nau nige totou ya nenem. Nam i patunau te ya nem ge iya wana pagan i sapu. Iya nige ku aatena,
JOH 7:29 yaa nau ya atena, kaiwena iya i patunau ge ya neem elana.”
JOH 7:30 Yeisu i ba ola o, inoke Yudiya nuwaliya nihi lib ge nihi yowan. Yaa nige bosowaina gamagal etega nimana ni teli tuwanaa, kaiwena wana sauga nigeya ga i vivin.
JOH 7:31 Yaa boda gamwanaa gamagalau hi gewi hi abulilek Yeisu elana, yaka hi ba, “Sauga ebo Mesaiya ni nem, nasi tab tau ya wana ginol yawiyawi ni lake? He nigeya, iya te Mesaiya.”
JOH 7:32 Palisi hi hago boda hi lololiwaliwan kekei Yeisu kaiwena i ola to. Yaka avaliyau ge topowon bwabwatal, Limi Bwabwalena ana pulisimanau hi patunal hi nok tage Yeisu nihi lib ge nihi yowan.
JOH 7:33 Yaka Yeisu i ba, “No minamina alowau komiu sauga kakaubwaina ya, inoke abwe na eguluwagimiu ge na sikal na na toto i patunau elana.
JOH 7:34 Abwe nuku loyaagau, yaa nige nuku pwapwawau, kaiwena nige bosowaina nuku noek labi toto ya nana ya miminaa.”
JOH 7:35 Yudiya wali tohouwa ya awawal hi pebaaba-agil hi ba, “Tau ya ga i nonoek ge nasi ta loyaan nige ta pwapwawa? Age i nana Gilik awanina ona bolo Yudiya hi miminaa, inoke ni panpankiti Gilik elal?
JOH 7:36 Iya i ba, ‘Abwe nuku loyaagau, yaa nige nuku pwapwawau.’ Ge i ba, ‘Nige bosowaina nuku noek labi toto ya nana ya miminaa.’ He wana baaba o ana sapu ga i ola?”
JOH 7:37 Hagali ana lan mowamowasena, iya lan bwabwatana hot, Yeisu i lut ge i baaba anana i bwata i ba, “Toto ebo ni walem, ni nem elau ge ni im.
JOH 7:38 He toto ebo ni abulilek-agau, inoke wewel yawalina gaganina ni sani tagilem atenaa, i ola Buki Bwabwalena ana baaba.”
JOH 7:39 Yeisu i baaba Yayaluwa Bwabwalena bana, iya gamagalau bolo hi abulilek Yeisu elana abwe nihi ahe. Sauga o elana Yayaluwa Bwabwalena nigeya ga hi aahe, kaiwena nigeya ga Yehoba Yeisu i papalutem yaomala ge i papawasawasa.
JOH 7:40 Boda bwabwatana gamwanaa, gamagalau enuna Yeisu wana baaba o hi hago, yaka hi ba, “Tunahot tau ya iya palopita toto Yehoba i bateli abwe ni nem.”
JOH 7:41 Enuna al hi ba, “Iya Mesaiya.” Yaa enuna hi ba, “Mesaiya nige ni neneem Galili!
JOH 7:42 Buki Bwabwalena i ba Mesaiya abwe ni neem Deibid tubutubunina elana, ge nihi aba Bedeliyema awan toto valila Deibid i miminaa.”
JOH 7:43 Inoke Yeisu kaiwena gamagalau boda hi paeluwa, tomaha wali nuwatu.
JOH 7:44 Enuna nuwaliya nihi lib ge nihi yowan, yaa nige gamagal etega nimana i teteli Yeisu tuwanaa.
JOH 7:45 Inoke pulisimanau bolo Limi Bwabwalena ana tomatahikan hi sikal hi na topowon bwabwatal avaliyau Palisi elal, yaka abwe heliya hi ba, “Hauna kaiwena nige ku aahe ge ku pwapwatanim?”
JOH 7:46 Yaka analiya hi lahe hi ba, “Nige sauga etega gamagal etega wana baaba i oola tau ya wana baaba!”
JOH 7:47 Yaka Palisi hi baek pulisimanau elal hi ba, “Bi ola ge komiu al nuwamiu i liwan ahe?
JOH 7:48 Ama Palisi alomeyau ge tologugui, tab etega ha abulilek elana?
JOH 7:49 Nigeya hot! He boda ya te hi abulilek elana, heliya Mosese wana Logugui nige hi aatena, heliya Yehoba iyaka i ba haba abwe ni lahel!”
JOH 7:50 Nikodimas, iya Palisi wali boda etega ge iya valila i nok ga i na Yeisu elana, i baek alonau elal i ba,
JOH 7:51 “Wala logugui i ba bahi gamagal etega ana logugui ta giginol ebo nigeya ga wana baaba ta hahago kot elana ge ta pwapwawa hauna gun i ginol panak.”
JOH 7:52 Anana hi lahe hi ba, “He ga i ola, age owa al u neem Galili? U na ga Buki Bwabwalena u ahe u vasili bubun, inoke abwe nu atena te nige palopita etega ni neneem Galili.”
JOH 7:53 Yaka gamagalau gegewel hi egonan hi na tomaha ona wali limiya,
JOH 8:1 yaa Yeisu i egon i na i ha Oya Olibe.
JOH 8:2 Lan i gan al mweluluga kekeisi, Yeisu i sikal i na Limi Bwabwalena ana bakubakuwa, yaka boda hi nowanik hi na hi mipainan, ge iya i misiyo i panpankiti elal.
JOH 8:3 Logugui ana topankite avaliyau ge Palisi yova etega hi ahe hi en tukan, yova o hi pwawaa ganawal paganina elana. Inoke hi patalmilil boda mataliyaa,
JOH 8:4 yaka hi baek Yeisu elana hi ba, “Topankite, yova ya hi pwawa hoti alona tau etega hi gaganawal.
JOH 8:5 He Logugui elana Mosese i ba yova gaganawalina ololana ya naha loipati ana siga ni aliga. Yaa owa wam nuwatu ga i ola?”
JOH 8:6 Nel ya hi neli tage Yeisu nihi paona ge ana woliwoli nihi ginol. Yaa Yeisu i lokululu ge nimana gigina elana i leleli bilibiliya.
JOH 8:7 Heliya iyoho ya hi mimi nelnel elana, yaka i mat ge i ba, “Ebo komiu etega nige gegi etega i giginol, inoke iya pat ni alihouwan yova ya elana.”
JOH 8:8 Yaka i lokululu al ge i leleli bilibiliya.
JOH 8:9 Wana baaba o hi hago, yaka maisena ge maisena i egoegon, i telipunaa tonowakau elal i na ana siga gegewel hi egonan haba. Yeisu maisena ya hi eguluwai alona ge yova iyoho ya i taltalmilil.
JOH 8:10 Yeisu i mat ge i baek yova elana i ba, “Vaini, gamagalau gegewel heliya ga? Nige etega i mimina ge ni pakotiwa?”
JOH 8:11 Yova Yeisu anana i lahe i ba, “Tonowak, nige etega.” Yaka Yeisu i ba, “Nau al ge nige na papakotiwa. He u egon ge bahi al nu gegegi.”
JOH 8:12 Yeisu i baek al gamagalau elal i ba, “Nau panayawi ana mwananal. Toto ebo ni toulilau nige al ni nanawaa gogouwa, iya yawal ana mwananal ni ahe.”
JOH 8:13 Yaka Palisi hi baek elana hi ba, “Totom wasam te u wasawasa-an ei, he nige bosowaina ana abulilek-an ni gan.”
JOH 8:14 Yeisu Palisi analiya i lahe i ba, “Bwagana ebo totou wasau na wasawasa-an, he bosowaina ya te ana abulilek-an ni gan, kaiwena ya atena te ga ya noem ge ga ya nonoek. Yaa komiu nige ku aatena te ga ya noem o ebo ga ya nonoek.
JOH 8:15 Komiu wami kite ge wami hilihili i ola gamagalau wali hilihili. Yaa nau nige gamagal etega ya hihile ge ana lahi ya babaunan.
JOH 8:16 Yaa binimala ebo gamagal etega na hile ge ana logugui na baunan, he no logugui i sapu ge i tunahot, kaiwena nige totou logugui o ya giginol, yaa Nam toto i patunau iya alou.
JOH 8:17 Komiu wami logugui elana hi leli lowan te ebo gamagalau eluwa wali wasa ni olaolaek, he i tunahot.
JOH 8:18 Nau totou wasau ya wasawasa-an, i ola al Nam toto i patunau, iya al wasau i wasawasa-an.”
JOH 8:19 Yaka Yudiya Yeisu hi neli hi ba, “He tamwam ga?” Analiya i lahe i ba, “Nau nige ku aatenau, ge Nam al nige ku aatena. Ebo binimala nuku atenau, inoke Nam al nuku atena.”
JOH 8:20 Yeisu baaba bolo ya i baunanagil, sauga iya iyoho i panpankiti Limi Bwabwalena gamwanaa, labi toto mulolu ana abateliteliya. Yaa nige gamagal etega Yeisu i lilib ge ni yowan, kaiwena wana sauga nigeya ga i vivin.
JOH 8:21 Yeisu i baek al Yudiya elal i ba, “Ya eegon, ge abwe nuku loyaagau, yaa nige nuku kikiteyau. He wami gegi elana nuku yaomal. Komiu nige bosowaimiu nuku nem labi toto ya nonoek.”
JOH 8:22 Yaka Yudiya wali tohouwa hi ba, “Iya i ba, ‘Komiu nige bosowaimiu nuku nem labi toto ya nonoek.’ Baaba o ana sapu ga i ola? Age totona yawalina ni pwamowasi?”
JOH 8:23 Inoke Yeisu i ba vevehe al i ba, “Komiu ku neem paiya, nau ya neem natiya. Komiu panayawi toto ya gamagaliliyau, nau nige panayawi toto ya gamagalina i oola.
JOH 8:24 Heiya ge kaiwena ya ba, ‘Wami gegi elana nuku yaomal.’ He ebo nige nuku aabulilek te ‘Nau heiya te nau,’ inoke wami gegi elana nuku yaomal.”
JOH 8:25 Yaka Yudiya hi neli hi ba, “Yaa henala owa?” Analiya Yeisu i lahe i ba, “He nau heiya te toto valila ya wasaan eliyamiu.
JOH 8:26 Bugul i gewi bosowaiu na baunan kaiwemiu ge ami lahi na ginol. Yaa nige ya babaunan, kaiwena toto i patunau iya tobaaba tunahot ge bugul bolo ya hagowa elana ya te na baunan komiu panayawi gamagaliliyau eliyamiu.”
JOH 8:27 He Yudiya nige hi aatena te Yeisu age i baaba Tamana kaiwena.
JOH 8:28 Inoke Yeisu i ba, “Sauga Gamagal Natuna nuku teli heyan kolos elana, inoke abwe nuku atena te ‘Nau heiya te nau,’ ge nuku atena nige bugul etega totou ya giginol, yaa toto Nam i pankiteyau te ya baubaunan.
JOH 8:29 He toto i patunau iya alou. Iya nige i mimiluwagau, kaiwena sauga gegewena bugul bolo i yaliyaya-an te ya giginolil.”
JOH 8:30 Gamagalau bolo Yeisu wana papaatena o hi hago, hi gewi hi abulilek-an.
JOH 8:31 Yaka Yeisu i baek bolo wana panpankiti hi abulilek-an elal i ba, “Ebo nuku minaa no panpankiti elana, he komiu no tohago hot.
JOH 8:32 Inoke baaba tunahot nuku atena ge baaba tunahot o ni sokalimiu.”
JOH 8:33 Yaka Yeisu anana hi lahe hi ba, “Ama Abalahama tubutubunau, nige sauga etega ha tutuwalali loloyowan gamagal etega elana. Ga i ola ge u ba, ‘Baaba tunahot ni sokalimiu’?”
JOH 8:34 Yeisu i baek elal i ba, “Ya ba tunahot eliyamiu, gamagalau gegewel bolo gegi hi awaawaginol, heliya gegi wana totuwalali loloyowanil.
JOH 8:35 Totuwalali loloyowanina nige i mimihot wana babala alonau ge natunau ali boda elana, yaa babala natuna i mihot boda o elana.
JOH 8:36 He ebo Yehoba Natuna ni sokalimiu, yaka abwe nuku tabwa gamagalau sokasokalil hot.
JOH 8:37 Ya atena te komiu Abalahama tubutubunau. Yaa nuwamiu hot nuku lopaaligau, kaiwena no panpankiti ku towani.
JOH 8:38 Bugul bolo ya kiteya Nam elana ya wasawasa-an, yaa komiu pagan bolo ku aheya tamamiu elana te ku giginol.”
JOH 8:39 Inoke anana hi lahe hi ba, “Ama tamama te Abalahama.” Yaka abwe Yeisu i ba, “Ebo binimala Abalahama natunau komiu, he wami ginol ni ola iya wana ginol.
JOH 8:40 Baaba tunahot bolo ya hagoem Yehoba elana heiya te ya baunan eliyamiu, yaa komiu nuwamiu hot nuku lopaaligau. Abalahama ginol ololana o nige i giginol.
JOH 8:41 He komiu wami ginol i ola ya te tamamiu wana ginol.” Yaka anana hi lahe hi ba, “Ama nige ganawal natunau i oola. Ama tamama iyai te Yehoba maisena.”
JOH 8:42 Inoke Yeisu i baek al elal i ba, “Ebo binimala Yehoba iya tamamiu, he nasi nuku nunuwana-agau, kaiwena nau ya miminaa elana te ya nem e. He nau nige totou ya nenem, iya i patunau.
JOH 8:43 Ga i ola ge no baaba nige nuwamiu i sasapuan? Kaiwena nige nuwamiu i oola no baaba nuku hago.
JOH 8:44 Komiu tamamiu Seitani, iya natunau komiu, ge sauga gegewena nuwamiu tamamiu wana nuwatu nuku toulil. I neem abatelipuna elana iya totaulol, ge nige sauga etega i oolak baaba tunahot elana, kaiwena nige baaba tunahot i gagana elana. Sauga ebo i kakawi, he iya wana pagan hot to, kaiwena iya tokakawi ge kakawi paganina gegewel tamaliya.
JOH 8:45 Yaa kaiwena nau baaba tunahot ya baubaunan, komiu nige ku aabulilek-agau.
JOH 8:46 Age ku nuwatu tage nau togegi? Ebo ku nuwatu ola o, he no gegi etega nuku pamasal ge nuku patunahot. Yaa ebo ya baaba tunahot, he ga i ola ge nige ku aabulilek-agau?
JOH 8:47 Yehoba natunau Yehoba wana baaba hi hago. Komiu nige Yehoba wana baaba ku hahago, kaiwena komiu nige Yehoba natunau i oola.”
JOH 8:48 Yudiya Yeisu anana hi lahe hi ba, “Tabam ha ba bubun ya te ha ba owa Sameliya gamagalina ge yayaluwa bibikena i ulutuk elam!”
JOH 8:49 Yaka analiya i lahe i ba, “Nige yayaluwa bibikena i uulutuk elau. Nau Nam ya awatauwan, yaa komiu nige ku aawatauwagau.
JOH 8:50 Nau nige ya lologasisi tage alau na teli heyan, yaa etegana iyoho nuwana alau ni teli heyan, ge iya Tohilihili sasapona hot.
JOH 8:51 Ya ba tunahot eliyamiu, toto ebo no baaba ni henapuan nige bosowaina ni yaomal.”
JOH 8:52 Inoke Yudiya hi baek elana hi ba, “Yaka abwe ha atena tunahot age yayaluwa bibikena i ulutuk elam! Abalahama ge palopitau iyaka hi yaomal, inoke owa u ba, ‘Toto ebo no baaba ni henapuan nige bosowaina ni yaomal.’
JOH 8:53 Tubuma Abalahama iyaka i yaomal! Age owa u bwata lake? Ge palopitau al iyaka hi yaomal! He u nuwatu tage henala owa?”
JOH 8:54 Yeisu analiya i lahe i ba, “Ebo binimala totou alau na teli heyan, he nasi alau ni tabwa bugul bwagabwaga ya. Yaa Nam toto komiu ku ba, ‘Iya wama Yabowaine,’ iya alau i teliteli heyan.
JOH 8:55 He iya nige ku aatena, yaa nau ya atena. Binimala ebo na ba, ‘Iya nige ya aatena,’ he nau na tabwa tokakawi ni ola komiu. Yaa iya ya atena ge wana baaba ya henapuan.
JOH 8:56 Valila tubumiu Abalahama i nuwatu tage no sauga masal panayawi ni kite, inoke i yaliyaya; ge sauga i kite, yaka nuwana i waisi.”
JOH 8:57 Yaka Yudiya hi baek elana hi ba, “Wam baliman nigeya ga pipti i pwapwawa, inoke ga i ola ge u ba tage Abalahama u kite?”
JOH 8:58 Analiya i lahe i ba, “Ya ba tunahot eliyamiu, mulaa abwe Abalahama i masal, nau iyoho ya gangan.”
JOH 8:59 Yeisu wana baaba o kaiwena, yaka pat hi ahe tage nihi loipati, yaa i bunsumi, ge abwe Limi Bwabwalena ana bakubaku i eguluwai.
JOH 9:1 Sauga Yeisu i nawanawa kamwasaa, inoke tomatakai etega i kite, matana i kaiek hinana tinenaa.
JOH 9:2 Wana tohago hi neli hi ba, “Topankite, henala wana gegi kaiwena ge tau o hi ab matana i kai? Iya totona wana gegi o ebo hinana ge tamana wali gegi kaiwena?”
JOH 9:3 Yeisu i ba, “Nige iya wana gegi o ebo hinana ge tamana wali gegi kaiwena i oola ge matana i kakai. Matana i kai inoke bosowaina Yehoba wana gasisi ni tuwalaliya elana ge gamagalau nihi kite.
JOH 9:4 Sauga ya lan iyoho ya i gangan, inoke toto i patunau wana tuwalali ta ginol ga. Bulin i nenem ge nige bosowaina gamagal etega ni tuwalali.
JOH 9:5 Sauga nau iyahe panayawiya, he nau panayawi ana mwananal.”
JOH 9:6 Yeisu baaba o i baunan enaa, yaka i kuluvi bilibiliya, kuluvena elana pweyapweya i ginol, ge i ahe i abut tomatakai matanaa.
JOH 9:7 Inoke i baek elana i ba, “U nok u na wewel opop Sailowama elana matam u ul.” (Alan Sailowama ana sapu te Papatuna.) Yaka tau o i nok i na matana i ul, ge i sikal matana i waisi ge bugul i kitel.
JOH 9:8 Tau o wana heliyamwau ge gamagalau bolo valila hi kite i loloawanun hi ba, “Tau toto valila i mimisiyo ge i loloawanun heiya eba e?”
JOH 9:9 Inoke enuna hi ba, “Ibwe, tauina te.” Yaa enuna hi ba, “Nige i oola. Ana awa ya te i ola iya.” Yaa tau o totona i ba, “He nau te.”
JOH 9:10 Yaka hi neli hi ba, “He ga i ola ge matam u panana?”
JOH 9:11 Analiya i lahe i ba, “Tau toto alana hi ba Yeisu, pweyapweya i ginol, i ahe i abut matawa, yaka i ba, ‘U nok u na Sailowama matam nu ul.’ Inoke ya na matau ya ul, yaka matau i waisi ge bugul ya kitel.”
JOH 9:12 Inoke hi neli hi ba, “Tauina iya ga?” Analiya i lahe i ba, “Nige ya aatena.”
JOH 9:13 Inoke gamagalau tau toto valila matana i kai hi ahe ge hi pwatanik Palisi elal.
JOH 9:14 He lan Sabwata elana te Yeisu pweyapweya i ginol ge i abut tomatakai matanaa inoke matana i panana.
JOH 9:15 Inoke Palisi al hi nel hi ba, “Ga i ola ge matam i waisi?” Analiya i lahe i ba, “YeisuoV pweyapweya i abut matawa, ya na matau ya ul, inoke sauga o matau i waisi ge bugul ya kitel.”
JOH 9:16 Yaka Palisi enuna hi ba, “Tau ya nige i neneem Yehoba elana, kaiwena Sabwata ana logugui nige i hehenapu-an.” Enuna al hi ba, “Ginol yawiyawi ololana o togegi bosowaina ya ni ginol?” Yaka ali boda hi paeluwa ge hi awabalgig.
JOH 9:17 Inoke abwe Palisi hi nel al tau toto valila matana i kai elana hi ba, “Yaa owa wam nuwatu ga i ola tau o kaiwena? Kaiwena owa te matam i abubun.” Tau o analiya i lahe i ba, “Iya palopita etega.”
JOH 9:18 Yaa Yudiya wali tohouwa nige hi aabulilek te tau o valila matana i kai ge iyaka i waisi. Inoke tamana ge hinana ali baaba hi patuna hi nem elal,
JOH 9:19 yaka hi nelil hi ba, “He natumiu e, toto ku ba tage valila ku ab ge matana i kai? Ga i ola ge sauga ya matana i waisi?”
JOH 9:20 Tamana ge hinana hi ba, “Ha atena te iya natuma, ge ha atena te sauga ha ab matana i kai.
JOH 9:21 Yaa nige ha aatena te ga i ola ge matana i waisi, o ebo henala matana i sawal ge i mwapwela. He ku neli; iya iyaka i bwaya, inoke bosowaina totona wasana ni wasaan.”
JOH 9:22 Tamana ge hinana hi ba ola o kaiwena Yudiya wali tohouwa hi lovakunagil. He heliya logugui iyaka hi ginol te henala ebo Yeisu ni awa Mesaiya-an, nasi nihi lopwali bahi avaliya nihi tatapwalolo al wali boda elana.
JOH 9:23 Heiya te kaiwena tamana ge hinana hi ba, “Iya iyaka i bwaya; ku neli.”
JOH 9:24 Inoke Palisi tau toto valila matana i kai hi yogaan i tuk paeluwana, ge hi baek elana hi ba, “Nu papasila Yehoba matanaa ge nu baaba tunahot! Ama ha atena tau o iya togegi.”
JOH 9:25 Yaka i baek elal i ba, “Nige ya aatena ebo iya togegi o ebo nigeya. Yaa toto ya atena, heiya te valila matau i kai ge sauga ya iyaka i waisi!”
JOH 9:26 Inoke hi neli hi ba, “He hauna gun i ginol elam? Ga i ginol ola ge matam i mwapwela?”
JOH 9:27 Analiya i lahe i ba, “Iyaka ya ba haba eliyamiu, yaa komiu nige ku hahago. Hauna kaiwena nuwamiu na baunan al nuku hago? Tabam komiu al ge nuwamiu nuku tabwa wana tohago.”
JOH 9:28 Yaka hi ba panapanak-an ge hi baek elana hi ba, “Owa tau o wana tohago, yaa ama Mosese wana tohago.
JOH 9:29 Ama ha atena te Yehoba i baaba Mosese elana ge logugui i pek. Tau ei nige ha aatena te ga i noem!”
JOH 9:30 Inoke analiya i lahe i ba, “Nuwau i gewagewa-agimiu! Kaiwena ku ba, ‘Nige ha aatena ga i noem,’ yaa iya te matau i abubun ge i waisi.
JOH 9:31 Ta atena te Yehoba nige i lalaegan togegi elal. He i laegan te bolo hi awatauwan ge wana nuwatu hi ginol.
JOH 9:32 Abatelipuna elana i nem ana siga sauga e, nige sauga etega wasa ta hahago tage gamagal etega toto hi ab matana i kai, matana nihi abubun ge ni waisi.
JOH 9:33 Binimala tau ya nige ni nonoem Yehoba elana, he nige bosowaina bugul ololana ya etega ni ginol.”
JOH 9:34 Yaka hi baek elana hi ba, “Owa gegi elana u masala ge u bwayaa! Ga i ola ge tage nu panpankiti eliyama?” Inoke hi take tagilan ge i egon.
JOH 9:35 Yeisu tau wasana i hago te hi take tagilan, inoke i loyaan, ge sauga i pwawa, yaka i baek elana i ba, “Tab u abulilek Gamagal Natuna elana?”
JOH 9:36 Tau o i ba, “Tonowak, henala Gamagal Natuna? No wasa u pem inoke na abulilek elana.”
JOH 9:37 Yeisu i ba, “Iyaka u kite haba; iya te sauga ya alom ku liwaliwan e.”
JOH 9:38 Inoke tau o i ba, “Babala, iyaka ya abulilek.” Inoke i loepwakoku ge i kululu Yeisu elana.
JOH 9:39 Yeisu i ba, “Ya nem panayawiya ge gamagalau wali pagan na teli tagilan mwananala, inoke tomatakai mataliya nihi panana, ge bolo tage mataliya waiwaisana mataliya ni kai.”
JOH 9:40 Palisi enuna bolo hi minaa Yeisu labenaa, wana baaba hi hago, yaka hi nel hi ba, “He ga i ola? Age u ba tage ama al matama i kai?”
JOH 9:41 Yeisu i baek elal i ba, “Binimala ebo nuku ba, ‘Ama matama i kai,’ he Yehoba nige ni lalahemiu ni oola komiu togegi. Yaa komiu ku ba, ‘Ama matama i waisi,’ inoke wami gegi iyoho nige i momowasi.”
JOH 10:1 Yeisu i ba, “Ya ba tunahot eliyamiu, henala ebo nige ni uulutuka sipi ali gana ana nog elana, yaa gana ni mwena likaan ge ni tuk, iya tokaoma ge toaluoyaoya.
JOH 10:2 Yaa toto ebo ni ulutuka nog elana, iya sipi ali tomatahikan.
JOH 10:3 Nog ana tomatahikan nog ni pwela eliyana, yaka ni tuk ge wana sipi alaliya ni lumenil, inoke wana sipi anana nihi hago ge ni nulil tagilagil tola.
JOH 10:4 Sauga iyaka wana sipi i nulil ge hi tagil tola, inoke iya ni nohouwa ge sipi nihi noulil, kaiwena anana ana gun hi atena.
JOH 10:5 Sipi nige gamagal getoga nihi nonoulil, yaa nihi lou luwan, kaiwena nige anana ana gun hi aatena.”
JOH 10:6 Yeisu ba gohalibe ya i baunan Palisi eliyalil, yaa ana sapu nige hi aatena.
JOH 10:7 Yaka i ba vevehe al i ba, “Ya ba tunahot eliyamiu, nau sipi ali gana ana nog.
JOH 10:8 Bolo hi nem houwa gegewel tokaoma ge toaluoyaoya, inoke analiya sipi nige hi hahago.
JOH 10:9 He nau nog; henala ebo ni ulutuka elau iya ni mwal. Iya ni tuk ge ni tagil, inoke mwawin waiwaisana ni pwawa.
JOH 10:10 Tokaoma i nem nige bugul getoga kaiwena i oola, yaa kaoma kaiwena, tagapaaliga kaiwena, ge apapanak kaiwena. Yaa nau ya nem inoke no sipi yawaliliya nihi pwawa, yawal kalakalaopopwina.
JOH 10:11 “Nau sipi ali tomatahikan waiwaisana. Sipi ali tomatahikan waiwaisana yawalina i talamwan ni yaomal sipi kaiweliya.
JOH 10:12 Tau toto i tuwalali mola kaiwena, iya nige sipi ali tomatahikan hot i oola, ge nige tonsipi i oola. Sauga ebo ni kite wanuka bekikina i nenem yaka sipi ali en ni pek ge ni lou luwagil, inoke wanuka sipi ni taltalagil ge ni takel pwatpwatagil.
JOH 10:13 Tau o sipi i lou luwagil, kaiwena i tuwalali mola kaiwena, he nige i nuwanuwatu sipi kaiweliya.
JOH 10:14 “Nau sipi ali tomatahikan waiwaisana. No sipi ya atenal ge heliya hi atenau,
JOH 10:15 i ola te Nam i atenau ge nau Nam ya atena. Ge yawaliu ya talamwan na yaomal sipi kaiweliya.
JOH 10:16 No sipi enuna al hi gan, heliya nige gana ya sipiliyau i oola. Heliya al na ahel ge nihi nem. Anau nihi hago, inoke sipi ali yawi ni maisena ge ali tomatahikan ni maisena.
JOH 10:17 Nam i nunuwana-agau, kaiwena yawaliu ya talamwan na yaomal—inoke abwe al na ahe pasikal.
JOH 10:18 Nige gamagal etega bosowaina yawaliu ni pwamowasi, yaa totou te ya talamwan. No gasisi i gan yawaliu na talamwan na yaomal, ge no gasisi i gan na ahe pasikal. O logugui ya aheya Nam elana i ola to.”
JOH 10:19 Yeisu wana baaba o kaiwena inoke Yudiya boda hi paeluwa al.
JOH 10:20 Hi gewi hi ba, “Yayaluwa bibikena i ulutuk elana ge i kokona tei. Ga i ola ge wana baaba ku lalaegan-an?”
JOH 10:21 Yaa enuna hi ba, “Wana baaba nige i oola tau toto yayaluwa bibikena i ulutuk elana. He yayaluwa bibikena bosowaina ya tomatakai mataliya ni abubun ge ni waisi? Nige bosowaina!”
JOH 10:22 Saugena o tultul ana sauga, ge Yudiya wali tapwalolo hagalena etega i gan Yelusalema, hagali o wali Limi Bwabwalena ana pwabwabwalena nuwahikanina.
JOH 10:23 He Yeisu iyoho i nawanawa abanawanawa etega Limi Bwabwalena ana gana gamwanaa alana hi ba “Solomon wana Epanapana.”
JOH 10:24 Yaka Yudiya hi na Yeisu hi mipainan ge hi baek elana hi ba, “Hauna sauga ge abwe nuwama nu ba pasapu? He nu ba bubun naha hago ebo owa Mesaiya o ebo nigeya?”
JOH 10:25 Yeisu analiya i lahe i ba, “Iyaka ya ba haba eliyamiu, yaa komiu nige ku aabulilek-an. Ginol yawiyawi bolo Nam alana elana ya ginolil heliya hi pamasalau,
JOH 10:26 yaa nige ku aabulilek kaiwena komiu nige no sipi i oola.
JOH 10:27 No sipi anau hi hago ge ya atenal, inoke heliya hi toulilau.
JOH 10:28 Yawal mihomihotina ya pek elal ge nige nihi yayaomal. He nige gamagal etega bosowaina ni kaluoel nimwau elana.
JOH 10:29 Heliya Nam i pem elau, ge iya bugul gegewel i bwata lakel. Inoke nige gamagal etega bosowaina ni kaluoel Nam nimanaa.
JOH 10:30 Nau alou ge Nam ha maisena ya.”
JOH 10:31 Baaba o kaiwena, inoke Yudiya pat hi pebugul al tage Yeisu nihi loipati.
JOH 10:32 Yaa Yeisu i baek elal i ba, “Ginol waiwaisal hi gewi Nam i pem iyaka ya ginolil ge ku kitel. He hauna toto kaiwena ge nuwamiu nuku loipatagau?”
JOH 10:33 Yaka anana hi lahe hi ba, “Nige wam ginol waiwaisal etegana kaiwena i oola ge tage naha loipatagiwa, yaa kaiwena u ba bwagabwaga ge Yehoba u hewa likaan. He owa gamagal ya, inoke u ba tage owa Yabowaine!”
JOH 10:34 Yeisu analiya i lahe i ba, “Wami Buki Bwabwalena ana leleli etega Yehoba anana i pamasal i ola hiwe: Nau ya ba, ‘Komiu yabowaineyau.’
JOH 10:35 Yehoba baaba ya i baunan gamagalau elal ge i ba tage heliya yabowaineyau, ge Buki Bwabwalena ana baaba i tunahot sauga gegewena.
JOH 10:36 Inoke sauga nau ya ba, ‘Nau Yabowaine Natuna,’ he ga i ola ge ku ba tage ya ba bwagabwaga ge Yehoba ya hewa likaan? He nau Nam i hileyau ge i patunau ya nem panayawi.
JOH 10:37 “Binimala ebo nige Nam wana tuwalali ya giginol, inoke bahi no baaba nuku aabulilek-an.
JOH 10:38 Yaa wana tuwalali ya awaawaginol, inoke ebo nige no baaba ku aabulilek-an, he no tuwalali o nuku abulilek-an. Inoke nuwamiu ni sapu ge nuku atena te Nam i minaa elau ge nau ya minaa Nam elana.”
JOH 10:39 Yaka nuwaliya al Yeisu nihi lib ge nihi yowan, yaa hi pihapul ge i noluwagil.
JOH 10:40 Inoke Yeisu i sikal wewel Yolidani i kalapanet-an, ge i na i miminaa labi toto valila Diyon gamagalau i pababitaisoliya.
JOH 10:41 Gamagalau hi gewi hi nok elana, ge heliya ya hi baaba hi ola, “Diyon Tobabitaiso nige ginol yawiyawi etega i giginol, yaa baaba gegewena bolo i baunanagil tau ya kaiwena hi tunahot.”
JOH 10:42 Inoke labi o elana gamagalau hi gewi hi abulilek Yeisu elana.
JOH 11:1 Tau etega alana Lasalo i kasiyebwa, iya alonau nunau Meli ge Mata wali panuwa Bedani.
JOH 11:2 (Meli toto ya iya te enonu bwalena waiwaisana i holek Babala aenaa, ge kokowana pupunona elana i pwamwagamwaga. He iya nuna Lasalo te i kasiyebwa.)
JOH 11:3 Inoke yowau labui ya baaba hi patuna Yeisu elana hi ba, “Babala, wam heliyam toto u nunuwana-an i kasiyebwa nabi.”
JOH 11:4 Sauga Lasalo wana kasiyebwa wasana Yeisu i hago, inoke i ba, “Kasiyebwa toto ya nige ana nuwatu i oola tage gamagal ni payaomal, yaa Yehoba wana gasisi ni masal ge gamagalau alana nihi teli heyan. I ola al ginol o eliyana Yehoba Natuna alana nihi teli heyan.”
JOH 11:5 Mata alona ge talina avaliya ge nuliya Lasalo Yeisu i nunuwana-agil.
JOH 11:6 Yaa sauga Lasalo wana kasiyebwa wasana i hago, yaka lan eluwa i minaa ga awan toto i miminaa.
JOH 11:7 Inoke abwe i baek wana tohago elal i ba, “Ta sikal ta na Yudiya.”
JOH 11:8 Yaka anana hi lahe hi ba, “Topankite, abwe ya te Yudiya tage hi loloipat-agiwa, yaka nuwam nu sikal al labi o elana?”
JOH 11:9 Yeisu tohago analiya i lahe i ba, “Lan gamwanaa kilok matana auwa ali gewi tuwel mulaa abwe sabwelu ni lobek, age? He ebo gamagal ni nawanawa lan gamwanaa, aena nige ni tutupaan ge ni sosogu, kaiwena panayawi ana mwananal elana matana i mwananal.
JOH 11:10 Yaa ebo i nanawaa bulin gamwanaa, he aena ni tupaan ge ni sogu, kaiwena nige wana mwananal.”
JOH 11:11 I ba ola o, yaka abwe i ba vevehe al i ba, “Wala heliyam Lasalo i kenu mati; na nok ge abwe na palut.”
JOH 11:12 Tohago hi baek elana hi ba, “Babala, ebo i kenu mati, he abwe amnana ni waisi.”
JOH 11:13 Yeisu i baaba Lasalo wana yaomal bana, yaa wana tohago hi nuwatu tage i kenu ya.
JOH 11:14 Yaka abwe baaba enona hot i baunan elal i ba, “Lasalo iyaka i aliga.
JOH 11:15 Yaa komiu ami labe kaiwena, inoke ya yaliyaya te nau nige ya miminek o, kaiwena toto ya abwe ni paabulilek-agimiu. He ta egon ta na ta kite.”
JOH 11:16 Yaka Tomas, iya alana etega al Didimas, i baek wana pan tohago elal i ba, “Ehei, kila al ge ta nok, inoke avala ta yaomal toyawa.”
JOH 11:17 Sauga Yeisu i vin Bedani, inoke wana wasa hi pek te Lasalo hi teli salaiya lan esopali iyaka i mowasi.
JOH 11:18 Awan Bedani ge Yelusalema ali bwaga ana yapu tabam i ola ya te kilomita eton,
JOH 11:19 inoke Yudiya hi gewi hi nok hi na Mata alona ge talina Meli elal nuwaliya nihi pwawaisi nuliya wana yaomal kaiwena.
JOH 11:20 Sauga Mata wasa i hago Yeisu iyoho i nenem, inoke i tagil limiya i nok ni na ni pwawa kamwasaa, yaa Meli i miminaa limiya.
JOH 11:21 Mata i na i vin Yeisu elana, yaka i ba, “Babala, binimala owa iyahe aloma, he nu nige ni yayaomal.
JOH 11:22 Yaa bwagana o, ya atena hauna gun ebo nu awanuni Yehoba elana, sauga ya ni pewa.”
JOH 11:23 Yeisu i baek elana i ba, “Num abwe ni lut al.”
JOH 11:24 Mata i ba, “Ya atena te abwe ni lut al lan mowamowasena elana, sauga toto gamagalau gegewel nihi lut al.”
JOH 11:25 Yeisu i baek elana i ba, “Nau lut al ge yawal. Toto ebo ni abulilek-agau, bwagana ebo ni yaomal, yawalina ni gan;
JOH 11:26 ge toto yawalina gaganina, ebo ni abulilek-agau, nige ni yayaomal. Tab no baaba o u abulilek-an?”
JOH 11:27 Mata i ba, “Ibwe Babala, ya abulilek te owa Mesaiya, Yehoba Natuna, toto tage abwe i nenem panayawi.”
JOH 11:28 Sauga i baaba Yeisu elana enaa, yaka i sikal i na i walgumu talina Meli elana i ba, “Topankite iyahe i vin, ge i neliwa.”
JOH 11:29 Sauga Meli baaba o i hago, yaka etimwawa i lut i tagil ge i nok ni na Yeisu ni kite.
JOH 11:30 (He Yeisu nigeya ga i tutuk panuwaa, iyoho ya i minamina labi toto Mata i pwapwawaa.)
JOH 11:31 Yudiya bolo avaliya Meli hi miminaa limi gamwanaa ge nuwana hi pwawapwawaisi, hi kite Meli etimwawa i lut ge i na i tagil, inoke hi nuwatu tage i nana salaiya ge ni lonuwanak. Yaka hi lutan hi toulil.
JOH 11:32 Meli i na i vin labi toto Yeisu i miminaa, inoke sauga i kite, yaka i na i loepwakoku Yeisu aenaa ge i ba, “Babala, binimala owa iyahe aloma, he nu nige ni yayaomal.”
JOH 11:33 Yeisu i kite Meli i kahin, ge i ola al Yudiya bolo alonau hi nem hi lokahin, inoke atena i lomwan ge nuwana i nak nabi.
JOH 11:34 Inoke i nel i ba, “Tuwana ga ku teliya?” Anana hi lahe hi ba, “Babala, u nem ga, ta na u kite.”
JOH 11:35 Yaka Yeisu i kahin.
JOH 11:36 Inoke Yudiya hi ba, “Ku kite, i nunuwana-an nabiyan!”
JOH 11:37 Yaa enuna hi ba, “He valila tomatakai i sawal yaka matana i panana, inoke ga i ola ge nige Lasalo i lalabe ge bahi ni aaliga?”
JOH 11:38 Yeisu atena i lomwan nabi al ge i nok i na salaiya. He salai o hi ken tukan labilabiya ge pat bwabwatana etega hi ahe awana hi paankausiya.
JOH 11:39 Yaka Yeisu i ba, “Pat ku pakul egonan.” Yaa Mata, iya Lasalo nuna, i ba, “Babala, iyaka lan esopalena te i kenukenu salaiya. He iyaka bwalena ni gan!”
JOH 11:40 Yeisu i baek elana i ba, “Tab ya baewa elam ya ba, ‘Ebo nu abulilek-agau inoke Yehoba wana gasisi nu kite’?”
JOH 11:41 Yaka pat toto eteli kaus hi pakul egonan. Yeisu matana i ha labulabumwa inoke i ba, “Ateu owa Nam, kaiwena no awanun iyaka u hago.
JOH 11:42 Ya atena sauga gegewena no awanun u hago, yaa ya ba ola o gamagalau bolo hi taltalmilil ya kaiweliya, inoke nihi abulilek te owa u patunau.”
JOH 11:43 Sauga Yeisu i baaba haba, yaka i yoga anana i bwata i ba, “Lasalo, u tagilim!”
JOH 11:44 Yaka i lut i tagil. He valila tuwana ana os kama yayapona hi ahe aena ge nimana hi avan, ge kaliko etega hi ahe maninina hi os. Inoke Yeisu i baek gamagalau elal i ba, “Ku na tuwana ana os ku leke yoho, inoke ku teli ge ni nawanawa.”
JOH 11:45 Yudiya bolo hi na Meli elana ge Yeisu wana ginol hi kite, hi gewi hi abulilek elana.
JOH 11:46 Yaa enuna hi na Palisi elal ge Yeisu wana ginol hi wasaan.
JOH 11:47 Inoke topowon bwabwatal avaliyau ge Palisi, Yudiya wali tologugui wali nogogo etega hi yogaan, ge hi ba, “Ga ta ginol ola tau ya kaiwena? He ginol yawiyawi hi gewi i awaawaginol!
JOH 11:48 Ebo nige bugul etega ta giginol elana ge ginol ololana o ni awaawaginol ya, he nasi gamagalau gegewel nihi abulilek elana. Yaka Loma nihi nem wala Limi Bwabwalena nihi ahe, ge avalau wala gamagalau nihi apapanak-agila.”
JOH 11:49 Tologugui o avaliya etega alana Kaiyapa, iya baliman o topowon bwabwatal wali tohouwa, i ba masal i ba, “Gewagewa komiu!
JOH 11:50 Age nige ku aatena kamwasa etega toto eliyana ge bosowaina ni labemiu? I waisi te gamagal maisena ni yaomal gamagalau kaiweliya, ge bahi kila Yudiya gegewela nak ta pwapwawa.”
JOH 11:51 He Kaiyapa nige totona wana nuwatu i oola ge baaba o i baunan. Yaa baliman o iya topowon bwabwatal wali tohouwa, inoke i palopisai te Yeisu abwe ni yaomal boda Yudiya gegewel kaiweliya.
JOH 11:52 Ge Yeisu i yaomal nige Yudiya ya kaiweliya i oola, yaa Yehoba natunau gegewel kaiweliya, bolo hi minek labi tomaha ge tomaha elal, inoke ni bugul papahel nihi tabwa boda maisena.
JOH 11:53 Inoke i telipuna lan o ge i nok, Yudiya wali tohouwa hi nuwanuwatu ga nihi ola ge Yeisu nihi lopaaliga.
JOH 11:54 Inoke nuwatu o kaiwena Yeisu nige i nonomasamasal Yudiya gamwaliyaa, yaa alonau wana tohago hi egon, hi na hi minaa ga panuwa etega alana Ipileimi, iyoho labi kekevana labenaa.
JOH 11:55 Yudiya wali Nopalegi Hagalena ana sauga iyaka i kelakelaubwa, inoke bolo hi miminek awan ge awan ona elal hi nowanik hi na Yelusalema ali abwabubun paganina kaiwena, mulaa abwe Nopalegi Hagalena ana sauga.
JOH 11:56 Gamagalau o hi loyaloya Yeisu kaiwena, ge Limi Bwabwalena gamwanaa hi talmilil ge hi pebaaba-agil hi ba, “Ga ku nuwatu ola? Tab nasi ni nem hagali ya elana?”
JOH 11:57 He topowon bwabwatal avaliyau ge Palisi iyaka logugui hi ginol ge hi ba, “Ebo gamagal etega Yeisu wana abamina ni atena, wama wasa ni pem, inoke naha ba nihi lib ge nihi yowan.”
JOH 12:1 Lan sikis ya i mina ge abwe Nopalegi Hagalena ana sauga, inoke Yeisu i na Bedani, awan toto Lasalo i miminaa, iya te Yeisu valila i palutem yaomala.
JOH 12:2 Aanan etega hi ginol Yeisu kaiwena. Mata aanan i habwe ge i lovilovivina gamagalau kaiweliya, ge Lasalo alonau gamagalau iyoho hi misiyo, avaliya Yeisu hi aanan.
JOH 12:3 Yaka Meli enonu bwalena waiwaisana ge molana bwabwatana, alana nad, ana bwata i ola lita awalehina, i ahe. Inoke i na i holek Yeisu aenaa, ge abwe kokowana pupunona elana i pwamwagamwaga. Enonu bwalena limi gamwana i kalaopopwi.
JOH 12:4 Yeisu wana tohago avaliya etega alana Yudasa Isikaliyota, iya abwe Yeisu ni wasaan, i ba,
JOH 12:5 “Binimala enonu ya ta palian, molana mani silba ali gewi tili handeled ta ahe, ge ta pek togulagula elal.”
JOH 12:6 He nige tage i nuwanuwatu togulagula kaiweliya ge i ba ola o, yaa kaiwena iya tokaoma. Wali mani ana kalopu iya i matahikan, ge sauga i gewi mani i pipikaome totona kaiwena.
JOH 12:7 Yaka abwe Yeisu i ba, “U pialiyoho ya! Wana nuwatu ni ginol ge tuwau ni abubun nonowe o teliteli kaiwena.
JOH 12:8 Komiu sauga gegewena alomiyau ya togulagula, yaa nau nige sauga gegewena alomiu i oola.”
JOH 12:9 Yudiya boda bwabwatana Yeisu wasana hi hago te iya iyoho Bedani, inoke hi nowanik hi na elana. He nige iya kaiwena ya i oola ge hi nonok, yaa nuwaliya al Lasalo, iya Yeisu i palutem yaomala, nihi kite.
JOH 12:10 Inoke topowon bwabwatal hi nuwanuwatu tage Lasalo al ge nihi lopaaliga,
JOH 12:11 puna kaiwena Lasalo wana lut al kaiwena Yudiya hi gewi hi olak Yeisu elana ge hi abulilek-an.
JOH 12:12 Lan i gan al, boda bwabwatana bolo hi nowanik Nopalegi Hagalena kaiwena wasa hi hago Yeisu i nanawa Yelusalema.
JOH 12:13 Inoke vegavega ginebi lamwaliya hi govel ge hi bugulagil hi na Yeisu hi kite kamwasaa. Inoke hi nonoyogayoga hi ba, “Hosana! Babala ta tobalan!” “Yehoba ni ba muloluan, iya i nem Babala alana elana!” “Yehoba ni ba muloluan, iya Isileli wala Kin!”
JOH 12:14 Yeisu donki etega i ahe i heya pwatanaa, i ola Buki Bwabwalena ana baaba i ba:
JOH 12:15 Saiyoni gamagaliliyau, bahi lovakun! Ku kite, wami kin i nenem eliyamiu, i heya donki natuna elana.
JOH 12:16 Sauga o wana tohago ginol o ana sapu nigeya ga hi aatena. Yaa Yehoba Yeisu i palut ge i pawasawasa enaa, inoke abwe hi nuwatu Buki Bwabwalena ana baaba i ba ola o Yeisu kaiwena, ge hi nuwahikan te bugul bolo o hi ginol elana.
JOH 12:17 He valila boda bwabwatana Yeisu hi kite Lasalo i yogaan ge i palutem yaomala, inoke heliya Yeisu wana ginol wasana hi palelu.
JOH 12:18 Gamagalau hi gewi Yeisu wana ginol yawiyawi o wasana hi hago, inoke hi nok hi na Yeisu hi kite kamwasaa.
JOH 12:19 Inoke Palisi heliya ya hi pebaaba-agil hi ba, “Nuwatu toto ta nuwatuan ge tage ta ginol, iyaka nige bosowaila! Ku kite, gamagalau gegewel iyaka hi olak elana ge hi toulil.”
JOH 12:20 Bolo hi na Yelusalema Nopalegi Hagalena ana tapwalolo kaiwena, he gamwaliyaa Gilik gamagaliliyau enuna iyoho.
JOH 12:21 Heliya hi nok hi na Pilipi elana, iya i neem panuwa Betesaida labi Galili gamwanaa, ge hi ba, “Tonowak, nuwama Yeisu naha kite.”
JOH 12:22 Yaka Pilipi i nok i na i baek Andulu elana, ge ali toto eluwa hi na Yeisu wana wasa hi pek.
JOH 12:23 Inoke Yeisu i baek elal i ba, “Sauga iyaka i vin ge Yehoba Gamagal Natuna ni pawasawasa.
JOH 12:24 Ya ba tunahot eliyamiu, ebo witi pwatumwina etega nige ni sosoguek bilibiliya ge ni aaliga, he ni maimaisena ya. Yaa ebo ni aliga, inoke abwe ni siun ge ni enon, enona ni pohaka ge ni gewi.
JOH 12:25 Henala ebo yawalina ni nunuwana-an, he abwe ni payaomal. Henala ebo yawalina panayawiya nige ni nunuwana-an, he nige ni papayaomal, yaa ni kukuhikan ana siga yawal mihomihotina ni pwawa.
JOH 12:26 Ebo gamagal etega nuwana ni tuwalali kaiweu, he ni toulilau, ge ebo hauna labi elana na minaa, iya al ni minaa. Inoke gamagal toto i tuwalali kaiweu alana Nam ni teli heyan.”
JOH 12:27 Yaka abwe Yeisu i ba, “Sauga ya yayaluwau i pulowan, ge nige ya aatena ga na ba ola. Age na ba, ‘Nam, bahi lomwan ya ni mamasal eliyau’? Nigeya, he lomwan ya kaiwena te ya nem.
JOH 12:28 Nam, alam nu teli heyan ge nu pawasawasa.” Inoke anan etega i loem labulabumwa i ba, “Alau iyaka ya pawasawasa, ge abwe na pawasawasa al.”
JOH 12:29 Sauga gamagalau bolo hi taltalmilil o anan hi hago, yaka enuna hi ba, “Gulumwawa butuna to.” Yaa enuna al hi ba, “Anelose etega to i baaba elana o.”
JOH 12:30 Yeisu i baek elal i ba, “Anan toto ku hago, nige nau o labe kaiwena i oola, yaa komiu ami labe kaiwena.
JOH 12:31 Sauga ya Yehoba panayawi gamagaliliyau wali pagan ni hile ge ali lahi ni baunan; ge sauga al ya Yehoba panayawi ana babala Seitani ni pakokove ge ni tagatagil-an.
JOH 12:32 Yaa nau, sauga ebo nihi teli heyagau kolos elana, inoke gamagalau gegewel na ahel nihi nem elau.”
JOH 12:33 He i ba ola o, inoke i pamasal bwaliga ga ni yaomal ola.
JOH 12:34 Yaka boda hi ba masal hi ba, “Ha hago Logugui i ba tage Mesaiya iya ni mihot sauga gegewena. He ga i ola ge owa u ba, ‘Gamagal Natuna abwe nihi teli heyan kolos elana’? Gamagal Natuna toto bana u baaba, he iya henala?”
JOH 12:35 Yeisu i baek elal i ba, “Nasi mwananal alomiu sauga kekeisi al ya. Inoke nuku nawanawa sauga mwananal iyehe alomiu, ge bahi gogou ni gogogou-agimiu. Kaiwena toto i nawaa gogouwa nige i aatena te ga i nonoek.
JOH 12:36 Sauga mwananal iyehe alomiu, nuku abulilek elana, inoke nuku tabwa mwananal natunau.” Sauga Yeisu i baaba haba, yaka i egon i na i bunsumi ge nige hi kikite.
JOH 12:37 Bwagana Yeisu ginol yawiyawi hi gewi i ginolil gamagalau mataliyaa, yaa nige hi aabulilek elana.
JOH 12:38 Inoke palopita Aiseya wana baaba i patunahot, toto i ba: Babala, henala wama wasa i abulilek-an? Ge henala Babala wana gasisi i kite i ola te sauga ya i giginol?
JOH 12:39 Nige bosowailiya nihi abulilek kaiwena Aiseya i ba al i ba:
JOH 12:40 Yehoba mataliya i pakai, ge wali nuwatu i pagogou, inoke nige bosowailiya nihi kite mataliyaa, o ebo nuwaliya ni sapu. Yehoba i ba, “Nige bosowailiya nihi nuwasikal elau ge na pwamolol.”
JOH 12:41 He Aiseya Yeisu wana wasawasa i kite, inoke i baaba Yeisu bana i ola to.
JOH 12:42 Yaa bwagana, Yudiya wali tohouwa hi gewi hi abulilek Yeisu elana. Yaa wali abulilek nige hi babaa tagilan, kaiwena Palisi hi lovakunagil eba nihi teli tagilagil wali limi tapwalolowa ge bahi avaliyau nihi tatapwalolo al wali boda elana.
JOH 12:43 Nuwaliya te alaliya gamagalau nihi teli heyan, nige nuwaliya Yehoba alaliya ni teli heyan.
JOH 12:44 Yeisu i baaba anana i bwata i ba, “Henala ebo ni abulilek elau, nige i aabulilek nau ya elau, yaa i abulilek al toto i patunau elana.
JOH 12:45 Henala ebo ni kiteyau, he toto i patunau iyaka i kite al.
JOH 12:46 Nau ya nem panayawiya ya ola mwananal, inoke bolo hi abulilek elau, gegewel nige nihi miminaa gogouwa.
JOH 12:47 “Ebo gamagal etega no baaba i hago ge nige i hehenapu-an, he nau nige na papayatala, kaiwena ya nem nige tage gamagalau panayawi na payatalal, yaa na pwamwalil.
JOH 12:48 Henala ebo o en ni pem ge no baaba ni towani, he iyaka ana toyatala i gan. Baaba bolo ya baunan te bwaliga ni payatala sauga mowamowasena elana.
JOH 12:49 He i ola to, kaiwena nige ya babaa totou no nuwatu elana, yaa Nam toto i patunau o logugui i pem ga na ba ola ge hauna baaba na baunan.
JOH 12:50 Ge ya atena Nam wana baaba yawal mihomihotina i pamasal. Inoke baaba gegewena bolo ya baunan, he i ola te Nam i baunanim ge na baunan.”
JOH 13:1 Nopalegi Hagalena ana sauga iyaka i kelaubwa hot. Yeisu i atena te wana sauga iyaka i vin ge panayawi toto ya ni eguluwai ge ni sikal ni na Tamana elana. Wana gamagalau bolo hi minaa panayawiya i nunuwana-agil, inoke i nunuwana-agil nabiyan i na ana siga wana yaomal elana.
JOH 13:2 Yeisu alonau ge wana tohago heliya iyoho kokoyavi enona hi aanan. Seitani nuwatu iyaka i paulutuk-an Yudasa Isikaliyota Saimon natuna elana ge Yeisu ni wasaan.
JOH 13:3 He Yeisu i atena te Tamana gasisi ge bugul gegewena i teli nimanaa, ge i atena iya i neem Yehoba elana ge ni sikal al Yehoba elana.
JOH 13:4 Inoke aanan i lut luwan, ana kama toto yayapona i loho i teli, ge tawel i ahe i lataavan henuwaninaa.
JOH 13:5 Yaka wewel i holek mwaha etega elana, inoke i telipuna tohago aeliya i ulul ge tawel toto i lataavana henuwaninaa i ahe i pwapwamwagamwaga.
JOH 13:6 Sauga i ul vin Saimon Pita elana, yaka Pita i nel i ba, “Babala, nasi aeu nu ul?”
JOH 13:7 Yeisu Pita anana i lahe i ba, “Sauga ya hauna gun ya awaawaginol ana sapu nige u aatena, yaa bwaliga abwe nu atena.”
JOH 13:8 Pita i ba, “Bahiwa! Bahi sauga etega aeu nu uul.” Yaka Yeisu i ba, “Ebo nige aem na uul, he nige al nu oola no tohago.”
JOH 13:9 Saimon Pita i ba, “Babala, ebo i ola o, he bahi aeu ya nu uul, yaa nimwau ge kokowau al nu ulil.”
JOH 13:10 Yeisu i ba, “Ebo gamagal etega ni highig, he tuwana bikena gegewena iyaka i mowasi. Inoke nige ni highig al, besena ya te aena ni ul. Komiu iyaka ku yanayana, yaa nige gegewemiu hot i oola.”
JOH 13:11 He Yeisu iyaka i atena te henala abwe ni wasaan, heiya te kaiwena i ba, “Nige gegewemiu hot ku yanayana.”
JOH 13:12 Sauga tohago aeliya i ulil haba, yaka ana kama yayapona i ahe i galoi al, inoke i na i misiyo al abanaa. Yaka i nel wana tohago elal i ba, “Tab ku atena hauna gun abwe ya ginol eliyamiu?
JOH 13:13 Komiu ku awa topankite-agau ge ku awa babala-agau, he ku ba bubun tei, kaiwena nau ya ola to.
JOH 13:14 He nau wami Babala ge wami Topankite aemiu iyaka ya ul, inoke komiu al alomiyau aeliya nuku ul.
JOH 13:15 Wami abagagayawa iyaka ya ginol, inoke nuku ginol ni ola no ginol eliyamiu.
JOH 13:16 Ya ba tunahot eliyamiu, totuwalali nige wana babala i bwabwata lake, ge elopapatuna nige ana topapatuna i bwabwata lake.
JOH 13:17 No ginol puna hot ana sapu iyaka ku atena, ge ebo nuku ginol ola, inoke ana yaliyaya nuku pwawa.
JOH 13:18 Yaa baaba toto ya baunan, nige gegewemiu bamiu i oola. He bolo ya hilel ya atenal. Yaa Buki Bwabwalena ana baaba ni tunahot, toto i ba, ‘Tau toto alou ha anan mwaha maisena elana, iya iyaka i pihigelgel elau.’
JOH 13:19 He wami wasa ya pewa pahuwala te, inoke sauga ebo ginol o ni masal, yaka nuku abulilek te ‘Nau heiya te Nau.’
JOH 13:20 Ya ba tunahot eliyamiu, henala ebo bolo ya patunal ni atupahel, he i atupaheyau, ge henala ebo i atupaheyau, he toto i patunau i atupahe al.”
JOH 13:21 Sauga Yeisu i ba ola o, inoke yayaluwana i pulowan nabi, yaka i ba masal ya i ba, “Ya ba tunahot eliyamiu, komiu etega abwe ni wasaagau.”
JOH 13:22 Tohago mataliya hi peluwaluwan-an avaliyau elal, nuwaliya i gewagewa nige hi aatena henala bana ge Yeisu i babaa.
JOH 13:23 He Yeisu wana tohago avaliya etega, toto i nunuwana-an nabiyan, i misiyowa Yeisu labenaa.
JOH 13:24 Saimon Pita matana i nok tohago o elana, inoke awana i palamwalamwaniu-ek elana tage Yeisu ni neli henala ge bana i babaa.
JOH 13:25 Inoke tohago o i gena nok Yeisu elana ge i nel i ba, “Babala, henala bana?”
JOH 13:26 Inoke Yeisu i ba, “Nasi beleid awahinena na paululowan mwaha gamwanaa na pahun ge na pek elana. He gamagalina iya.” Yaka beleid i pahun ge i pek Yudasa Isikaliyota Saimon natuna elana.
JOH 13:27 Sauga Yudasa beleid i ahe, inoke sauga o Seitani i ulutuk elana. Yaka Yeisu i baek elana i ba, “Bugul toto tage u giginol, he etimwawa nu ginol.”
JOH 13:28 Yaa tohago bolo hi misiyoan abaanan elana, nige hi aatena hauna kaiwena ge Yeisu i ba ola o Yudasa elana.
JOH 13:29 Yudasa iya wali mani ana kalopu i matahikan, inoke tohago enuna wali nuwatu tage Yeisu i baek elana ni nok ni na bugul enuna ni pwamola hagali kaiwena, o ebo mani enuna ni pek togulagula elal.
JOH 13:30 Sauga Yudasa beleid i ahe i an, yaka sauga o i tagil ge i egon. He bulin iyaka i gan.
JOH 13:31 Yudasa i egon enaa, yaka Yeisu i ba, “Sauga ya Gamagal Natuna wana wasawasa gamagalau nihi kite, ge iya eliyana Yehoba wana wasawasa al nihi kite.
JOH 13:32 He iya eliyana te Yehoba wana wasawasa nihi kite, inoke Yehoba totona Gamagal Natuna ni pawasawasa, ge etimwawa ni ginol ola.
JOH 13:33 “Natuwau, nige alowau komiu ta miminabi. He abwe nuku loyaagau, yaa sauga ya na ba eliyamiu ni ola te valila ya baek Yudiya wali tohouwa elal: ‘Nige bosowaimiu nuku noek labi toto ya nonoek.’
JOH 13:34 Logugui vavaluna sauga ya na pewa: nuku penununuwana-agimiu. He nuku penununuwana-agimiu ni ola nau ya nunuwana-agimiu.
JOH 13:35 Ebo nuku penununuwana-agimiu, inoke eliyana gamagalau gegewel nihi atena age komiu no tohago.”
JOH 13:36 Saimon Pita i nel Yeisu elana i ba, “Babala, ga u nonoek?” Yeisu i ba, “Nige bosowaim sauga ya nu toulilau ge nu noek labi toto nau ya nonoek, yaa bwaliga abwe nu toulilau.”
JOH 13:37 Inoke Pita i baek elana i ba, “Babala, ga i ola ge nige bosowaina sauga ya na touliliwa? Ya talamwagau na yaomal kaiwem.”
JOH 13:38 Yaka anana Yeisu i lahe i ba, “Tunahot u talamwagiwa nu yaomal kaiweu? Ya ba tunahot eliyam, nasi nu alahagau paeton, mulaa abwe kamkam melutauina ni kahin.”
JOH 14:1 Yeisu i baek wana tohago elal i ba, “Bahi atemiu ni bwanabwana! Nuku melteli Yehoba elana ge nuku melteli al elau.
JOH 14:2 Nam wana limi elana abamina i gewi, inoke na nok ge abamiu na lovivina-an. Binimala ebo nige abamina, he nige bosowaina na ba ola to.
JOH 14:3 Sauga ebo na nok ge abamiu na lovivina-an haba, yaka abwe na sikalim na ahemiu alowau komiu, inoke ebo ga na minaa, komiu al nuku minaa.
JOH 14:4 Labi toto ya nonoek ana kamwasa ku atena ya.”
JOH 14:5 Tomas i baek elana i ba, “Babala, nige ha aatena te ga u nonoek, he abwe kamwasa ga naha atena ola?”
JOH 14:6 Inoke anana Yeisu i lahe i ba, “Nau kamwasa, ba tunahot ge yawal. Nige bosowaina etega ni noek kamwasa getoga elana ge ni nok Nam elana, iyai te nau elau.
JOH 14:7 Binimala ebo nuku atenau bubun, he inoke Nam al nuku atena. Sauga ya elana ge ta nanawa awolaa Nam iyaka ku atena ge iyaka ku kite.”
JOH 14:8 Inoke Pilipi i ba, “Babala, Tamwam u pankitema, yaka wama nuwatu ni paolaolaek.”
JOH 14:9 Yeisu i baek Pilipi elana i ba, “Pilipi, age nige u aatenau, bwagana alowau komiu iyaka ta minabi? Henala ebo i kiteyau, he iyaka Nam i kite. Inoke ga i ola ge u ba, ‘Tamwam u pankitema’?
JOH 14:10 Age nige u aabulilek te nau ya minaa Nam elana ge Nam i minaa elau? Baaba bolo ya baunan eliyamiu nige totou no nuwatu i oola. Yaa Nam iya i minaa elau ge wana tuwalali i awaawaginol.
JOH 14:11 No baaba nuku abulilek-an te, toto ya ba, ‘Nau ya minaa Nam elana ge Nam i minaa elau.’ Yaa ebo baaba ya nige ku aabulilek-an, he tuwalali bolo ya ginolil kaiweliya inoke nuku abulilek.
JOH 14:12 Ya ba tunahot eliyamiu, henala ebo ni abulilek elau, he iya ginol bolo ya ginolil abwe ni ginolil. Ge ginol bwabwatal ni ginolil, ginol bolo iyaka ya ginolil ni bwata lakel, kaiwena nau ya nana Nam elana.
JOH 14:13 Ge hauna ebo nuku awanuni alau elana, na ginol ni ola wami awanun. Inoke no ginol o elana Nam alana na teli heyan ge na pawasawasa.
JOH 14:14 Hauna gun ebo nuku awanuni alau elana, nasi na ginol.”
JOH 14:15 Yeisu i ba, “Ebo nuku nunuwana-agau, inoke no logugui nuku henapuan.
JOH 14:16 Na awanun Nam elana inoke Tolabe etega al ni pewa, ge iya alomiu sauga gegewena.
JOH 14:17 Tolabe o, iya Yayaluwa toto Yehoba ana aatena tutunahotina i pamasal. Gamagalau panayawi nige bosowailiya nihi ahe ali tolabe, kaiwena nige hi kikite ge nige hi aatena. Yaa iya komiu ku atena, kaiwena komiu alomiu ge i minaa eliyamiu.
JOH 14:18 Nige na eeguluwagimiu ni oola mwawamwawas, yaa abwe na nem al eliyamiu.
JOH 14:19 Sauga kekeisi abwe gamagalau panayawi nige nihi kikiteyau al, yaa komiu nuku kiteyau. Kaiwena nau yawaliu i gan, inoke komiu al yawalimiu ni gan.
JOH 14:20 Lan toto o elana abwe nuku atena nau ya minaa Nam elana, ge komiu ku minaa elau, ge nau ya minaa eliyamiu.
JOH 14:21 Henala ebo no logugui ni ahe ge ni henapuan, he iya te i nunuwana-agau. Toto i nunuwana-agau, Nam gamagal o i nunuwana-an, ge nau al ya nunuwana-an ge totou na pamasalau elana.”
JOH 14:22 Yaka Yudasa (nige toto Yudasa Isikaliyota i oola) i ba, “Babala, ga i ola ge nu pamasaliwa eliyama ge nige nu papamasaliwa gamagalau panayawi elal?”
JOH 14:23 Anana Yeisu i lahe i ba, “Ebo etega ni nunuwana-agau, no panpankiti ni henapuan. Yaka Nam gamagal o ni nunuwana-an, inoke alou Nam naha nok elana ge aloma naha mina.
JOH 14:24 Toto ebo nige i nunuwana-agau, he nige no panpankiti ni hehenapu-an, inoke nige naha mamasal elana. He panpankiti toto ku hago nige totou no nuwatu i oola, yaa i neem Nam toto i patunau elana.
JOH 14:25 “Baaba bolo ya ya baunan eliyamiu sauga nau iyehe alowau komiu.
JOH 14:26 Yaa Tolabe, Yayaluwa Bwabwalena, iya alau elana abwe Nam ni patunam, inoke bugul gegewena ni pankitemiu ge baaba gegewena bolo ya baunan eliyamiu ni panuwahikagimiu.
JOH 14:27 “Nuwa laumwal ya eeguluwan eliyamiu; no nuwa laumwal ya pewa eliyamiu. Nuwa laumwal ololana o nige bosowaina panayawi ni pewa te nau na pewa. Bahi atemiu ni bwanabwana ge nuku lolovakun.
JOH 14:28 Iyaka ku hago te ya ba, ‘Ya eegon yaa abwe na sikalim al eliyamiu.’ Binimala nuku nunuwana-agau, he nuku yaliyaya te ya nana Nam elana, kaiwena iya i bwata lakeyau.
JOH 14:29 Wami wasa ya pewa pahuwala te mulaa abwe bugul bolo o ni gan, yaka sauga ebo ni gan inoke nuku abulilek.
JOH 14:30 Iyaka sauga nige i yayapu ge tage alowau komiu ta liwaliwan al, kaiwena panayawi ya ana babala Seitani iyoho i nenem. Nige wana gasisi i gagan elau,
JOH 14:31 yaa ya talamwagau kaiwena nuwau panayawi nihi atena te Nam ya nunuwana-an ge wana logugui gegewena i baunan eliyau ya ginolil. Ku nem, labena ya ta eguluwai.”
JOH 15:1 “Nau oine hot puna, ge Nam iya toeyowa.
JOH 15:2 Lala bolo hi siuna eliyau ge nige hi eenon, gegewel ni gotomwa yohil, yaa lala gegewel bolo hi enon ni abubunil, laliya bolo hi nak ni tomwa yohil, inoke nihi enon nabi.
JOH 15:3 Komiu iyaka ku waisi kaiwena baaba bolo ya baunan eliyamiu iyaka i abubunimiu.
JOH 15:4 Nuku minaa eliyau, inoke nau na minaa eliyamiu. Nige bosowaina lala etega totona ni enon ebo nige ni miminaa puna elana. I ola al komiu nige bosowaina nuku enon ebo nige nuku miminaa eliyau.
JOH 15:5 “Nau oine puna ge komiu lalana. Henala ebo ni minaa elau, ge nau na minaa elana, iya ni enon nabi. Yaa ebo nuku miluwagau, nige bosowaina bugul etega nuku ginol.
JOH 15:6 Henala ebo nige ni miminaa elau, iya i ola lala toto hi aliyoho ge i yakiwa. Lala ololana o hi bugul papahe inoke hi yoho tukan ginahaa ge nihi kalas.
JOH 15:7 Ebo nuku minaa elau ge no baaba ni minaa eliyamiu, bugul bolo nuwamiu nuku awanun kaiweliya, inoke nuku pwawa.
JOH 15:8 Ebo nuku enon nabi ge nuku ola no tohago, he toto ya Nam ni pawasawasa.
JOH 15:9 “Nau ya nunuwana-agimiu, i ola ya te Nam i nunuwana-agau. He nuku minaa no nunuwana gamwanaa.
JOH 15:10 Ebo no logugui nuku henapuan, inoke nuku minaa no nunuwana gamwanaa, ni ola nau Nam wana logugui ya henapuan ge ya minaa wana nunuwana gamwanaa.
JOH 15:11 Baaba ya ya baunan eliyamiu inoke no yaliyaya ni mina eliyamiu ge wami yaliyaya ni pakalaopop.
JOH 15:12 He no logugui iya hiwe: nuku penununuwana alomiyau elal ni ola nau ya nunuwana-agimiu.
JOH 15:13 Nige gamagal etega wana nunuwana ana bwata ni oola toto yawalina i talamwan wana heliyamwau kaiweliya.
JOH 15:14 Ebo nuku ginol ni ola no logugui, he komiu no heliyamwau.
JOH 15:15 Nige al na aawa totuwalali-agimiu, kaiwena totuwalali nige i aatena te wana tonowak hauna i giginol. Yaa nau ya awa heliyamwau-agimiu, kaiwena bugul gegewena bolo ya hagoem Nam elana iyaka ya pamasal eliyamiu.
JOH 15:16 Komiu nige ku hihileyau, yaa nau ya hilemiu nuku nok nuku na nuku enon, ge enomiu o ni mihot. Inoke hauna gun ebo nuku awanuni alau elana, Nam ni pewa.
JOH 15:17 He no logugui iya hiwe: nuku penununuwana-agimiu.”
JOH 15:18 Yeisu i ba, “Ebo panayawi gamagaliliyau nihi pihigelgel-agimiu, nuku nuwahikan te hi pihigelgel-agau houwan.
JOH 15:19 Binimala ebo nuku minek panayawi gamagaliliyau ali boda elana, inoke nihi nunuwana-agimiu ni ola komiu avaliyau. Yaa komiu nige ku miminek ali boda elana, nau ya hilemiwa gamwaliyaa. Inoke heiya te kaiwena panayawi gamagaliliyau hi pihigelgel-agimiu.
JOH 15:20 Baaba toto ya baunan eliyamiu nuku nuwahikan i ola hiwe: ‘Totuwalali nige wana babala i bwabwata lake.’ Ebo hi palopalomwan-agau, he komiu al ge nihi palopalomwan-agimiu. Ebo no baaba hi henapuan, he komiu al ge wami baaba nihi henapuan.
JOH 15:21 Nau kaiweu pagan ya nihi ginol eliyamiu, kaiwena toto i patunau nige hi aatena.
JOH 15:22 Binimala nige na nenem ge wali wasa na pepek, he nige ali woliwoli ni gagan wali gegi kaiwena. Yaa sauga ya nige wali epaepakuna i gagan wali gegi kaiwena.
JOH 15:23 Toto ebo i pihigelgel-agau, he i pihigelgel al Nam elana.
JOH 15:24 Ginol ololal nige sauga etega gamagal etega i giginol, nau ya ginol gamwaliyaa. Binimala nigeya, inoke nige ali woliwoli ni gagan wali gegi kaiwena. He ginol yawiyawi ya ginolil iyaka hi kite, yaa bwagana o, alou ge Nam hi pihigelgel-agima.
JOH 15:25 I masal i ola to inoke baaba toto wali Logugui ana buki gamwanaa i patunahot, toto i ba, ‘Hi pihigelgel-agau bwabwage nige wali puna i gagan.’
JOH 15:26 “Abwe Tolabe ni nem, iya Yayaluwa toto Yehoba ana aatena tutunahotina ana topamasal ge i tagilem Nam elana. Iya na patuna eliyamiu ni neem Nam elana ge wasau ni wasaan.
JOH 15:27 Yaa komiu al ge wasau nuku wasaan, kaiwena i telipunaa sauga toto tuwalali ya telipuna, alowau komiu ya.
JOH 16:1 “Baaba ya ya baunan eliyamiu ni pagasisi-agimiu ge bahi nuku sosogu.
JOH 16:2 Bwaliga abwe nihi ba nuku tagil wali limi tapwalolowa ge nige alomiyau nuku tatapwalolo al. Ge sauga i nenem, ebo gamagal etega ni tagapaaligamiu, he i nuwatu tage Yehoba wana tuwalali to i ginol o.
JOH 16:3 Ginol ololana o nihi ginol eliyamiu kaiwena nige alou ge Nam hi aatenama.
JOH 16:4 Baaba ya ya baunan eliyamiu, inoke ebo ana sauga ni vin, no baaba ya nuku nuwahikan. He valila nige wami wasa ya pepewa houwan bugul ya kaiweliya, kaiwena nau iyoho ya eliyamiu.”
JOH 16:5 “He sauga ya ya eegon ya nana toto i patunau elana. He komiu nige etega ku nenelau te ga ya nana,
JOH 16:6 yaa atemiu i lomwan no baaba o kaiwena.
JOH 16:7 Yaa ya ba tunahot eliyamiu: wami waisi kaiwena te nau ya eegon, kaiwena ebo nige na eegon, Tolabe nige ni nenem eliyamiu. Yaa ebo na egon, inoke abwe na patuna ni nem eliyamiu.
JOH 16:8 Ge sauga ni nem, panayawi gamagaliliyau wali gegi ni pankitel, ge ni pankitel henala i sapu, ge ni pankitel Yehoba abwe ni payatalal ge ali lahi ni baunan.
JOH 16:9 Wali gegi ni pankitel, kaiwena nige hi aabulilek elau.
JOH 16:10 Ni pankitel henala i sapu, kaiwena nau ya nonok ya nana Nam elana, he nige al nuku kikiteyau.
JOH 16:11 Ge ni pankitel Yehoba abwe ni payatalal, kaiwena panayawi ya ana babala Seitani iyaka i payatala ge ana lahi i baunan.
JOH 16:12 “Bugul i gewi nabi iyoho nuwau na baunan eliyamiu, yaa eba nige bosowaimiu i oola.
JOH 16:13 Yaa sauga Yayaluwa toto Yehoba ana aatena tutunahotina ana topamasal ni nem, iya ni nulimiu ge baaba tutunahotina gegewena nuku atena. He nige totona wana nuwatu ni babaunan, yaa toto i hago ya te ni baunan, ge bugul bolo hi gagan sauga mulaa ni pamasal eliyamiu.
JOH 16:14 Iya nuwatu ni ahem elau ge ni pamasal eliyamiu, inoke eliyana alau ni pawasawasa.
JOH 16:15 Bugul gegewena toto Nam elana, he nau eliyau. Heiya te kaiwena ge ya ba Yayaluwa Bwabwalena ni ahiahiya eliyau ge ni papamasal eliyamiu.”
JOH 16:16 Yeisu i ba vevehe al i ba, “Sauga kekeisi abwe nige nuku kikiteyau, yaa sauga kekeisi al abwe nuku kiteyau.”
JOH 16:17 Wana tohago enuna hi pebaaba-agil hi ba, “Wana baaba ana sapu ga i ola toto i ba, ‘Sauga kekeisi abwe nige nuku kikiteyau, yaa sauga kekeisi al abwe nuku kiteyau’? Ge i ba al, ‘Nau ya nana Nam elana.’”
JOH 16:18 Heliya iyoho hi pepenelnel-agil hi ba, “Ana sapu ga i ola ge i ba, ‘Abwe sauga kekeisi’? Wana baaba ana sapu kila nige ta aatena.”
JOH 16:19 Yeisu i atena te wana tohago nuwaliya nihi nel elana, yaka i baek elal i ba, “Bi ola ge ku penelnel-agimiu no baaba ana sapu kaiwena, toto ya ba, ‘Sauga kekeisi abwe nige nuku kikiteyau, yaa sauga kekeisi al abwe nuku kiteyau’?
JOH 16:20 Ya ba tunahot eliyamiu, abwe nuwamiu ni nak ge nuku kahin, yaa panayawi gamagaliliyau nihi yaliyaya. Lomwan nuku pwawa, yaa wami lomwan abwe ni pil ni na yaliyaya elana.
JOH 16:21 Ebo yova wana sauga ab, lomwan i pwawa, kaiwena wana sauga iyaka i vin. Yaa sauga ebo wawaya iyaka i sogu, inoke wana lomwan nige al i nunuwahikan, kaiwena i yaliyaya te wawaya iyaka i masal panayawi.
JOH 16:22 I ola al sauga ya komiu atemiu i lomwan, yaa abwe na kitemiu al ge nuku yaliyaya, ge nige gamagal etega wami yaliyaya ni aahek yoho.
JOH 16:23 Lan o elana nige bugul etega nuku neneli elau. Ya ba tunahot eliyamiu, hauna gun ebo nuku awanuni alau elana, Nam ni pewa.
JOH 16:24 Valila ge i nem ana siga sauga ya, nige alau elana bugul etega ku aawanuni. He nuku awanun, inoke nuku pwawa ge yaliyaya nuku kalaopopwi.”
JOH 16:25 Yeisu i ba vevehe al i ba, “No baaba eliyana ya ba kakanun ya. Yaa sauga i nenem abwe nige al na babaa kakanun eliyamiu, yaa Nam kaiwena na ba hoti ya.
JOH 16:26 He sauga o alau elana nuku awanun. Nige ya babaa ola te tage kaiwemiu na awanun Nam elana,
JOH 16:27 kaiwena Nam totona i nunuwana-agimiu. I nunuwana-agimiu kaiwena komiu ku nunuwana-agau ge ku abulilek te nau ya neem Yehoba elana.
JOH 16:28 Nau ya neem Nam elana ge ya lau panayawi; he sauga ya panayawi ya eeguluwai ge ya sisikal Nam elana.”
JOH 16:29 Yaka wana tohago hi ba, “He sauga ya iyaka u ba hoti te, nige ba kakanun i oola.
JOH 16:30 He iyaka ha kite te bugul gegewena u atena. Nige tage gamagal etega ni nel ga eliyam ge abwe wana nel nu lahe. He toto o i paabulilek-agima te owa u neem Yehoba elana.”
JOH 16:31 Yeisu i baek wana tohago elal i ba, “Iyaka abwe ku abulilek sauga e?
JOH 16:32 Ana sauga iyoho i nenem, he iyaka i vin, ge abwe gegewemiu nuku liliwaliwali nuku na tomaha ona wami panuwaa, ge maiseu ya nuku eguluwagau. Yaa nige maiseu ya i oola, kaiwena alou Nam.
JOH 16:33 “Nuwau nuku atilaumwal kaiwena ku minaa eliyau, heiya ge kaiwena baaba bolo ya ya baunan eliyamiu. Abwe palopalomwan nuku pwawa panayawi elana. Yaa atemiu ni matuwa, kaiwena panayawi wana gasisi iyaka ya pakokove.”
JOH 17:1 Yeisu baaba bolo ya i baunan haba, yaka matana i lihin labulabumwa ge i ba, “Nam, sauga iyaka i vin. Natum nu pawasawasa, inoke Natum ni pawasawasa-agiwa.
JOH 17:2 Kaiwena gasisi u pek elana gamagalau gegewel ni logugui-agil, inoke bosowaina yawal hot ni pek gamagalau gegewel elal bolo u pek elana.
JOH 17:3 Ge yawal hot iya te owa Yabowaine tutunahotina maisem nihi atenawa, ge Yeisu Keliso iya u patuna nihi atena.
JOH 17:4 Iyaka alam ya pawasawasa panayawiya, kaiwena tuwalali toto u pem ge na ginol, iyaka ya pwamowasi.
JOH 17:5 Nam, he nuwau sauga ya alou owa ta mina ge alau nu pawasawasa, ni ola te valila alou owa ta minaa wasawasa o elana mulaa abwe panayawi i gan.
JOH 17:6 Iyaka ya pamasaliwa gamagalau elal, bolo u aheliya panayawi ge u pem elau. He heliya wam gamagalau ge abwe u pem elau. Inoke wam baaba hi henapuan,
JOH 17:7 ge iyaka hi atena te bugul gegewena bolo u pem elau hi neem elam.
JOH 17:8 Baaba bolo u pem eliyau iyaka ya baunan eliyalil, he iyaka hi hago ge hi yaliyaya-an. Inoke hi atena te tunahot nau ya neem elam, ge hi abulilek-an te owa u patunau.
JOH 17:9 Ya awanun kaiweliya. Nige ya aawanun panayawi gamagaliliyau kaiweliya, yaa bolo u pem elau kaiweliya, kaiwena heliya wam gamagalau.
JOH 17:10 No gamagalau gegewel heliya wam gamagalau, ge wam gamagalau gegewel heliya al no gamagalau. Ge gamagalau ya elal gamagalau panayawiya no wasawasa hi kite.
JOH 17:11 He nau ya nonowa elam. Nige na miminaa al panayawi, yaa heliya nihi miminaa ga panayawi. O Nam Bwabwalena, alam wana gasisi elana nu matahikagil—he alan o iyaka u pem elau—inoke nihi tabwa maisena ni ola owa ge nau kila maisena.
JOH 17:12 Sauga alowau ha mina, alam wana gasisi elana ya matahikagil, he alan o iyaka u pem elau. Ya nolibulibu-agil, inoke nige etega i yayaomal, iyai ya te tau toto nuwana yaomal, inoke Buki Bwabwalena ana baaba i patunahot.
JOH 17:13 Nau ya nonowa eliyam, yaa sauga nau iyehe panayawi, no awanun o ya baunan, inoke no yaliyaya ateliya ni kalaopopwi.
JOH 17:14 Wam baaba ya baunan eliyalil, inoke panayawi gamagaliliyau hi pihigelgel-agil, kaiwena nige hi miminek panayawi gamagaliliyau ali boda elana, i ola nau nige ya miminek ali boda elana.
JOH 17:15 Ya awanun nige tage nu aheliya panayawi, yaa nu nolibulibu-agil Seitani elana.
JOH 17:16 Heliya nige hi miminek panayawi gamagaliliyau ali boda elana, i ola nau nige ya miminek panayawi ali boda elana.
JOH 17:17 Wam baaba i tunahot, inoke nuwau wam baaba tutunahotina ni tuwalaliya elal ge eliyana nu pwabwabwalena-agil wam tuwalali kaiwena.
JOH 17:18 Ya patunal hi tagil panayawi i ola u patunau ya nem panayawi.
JOH 17:19 Heliya kaiweliya ya pwabwabwalena-agau elam, kaiwena nuwau heliya al nihi bwabwalena hot elam.
JOH 17:20 Nige ya aawanun ya te bolo ya kaiweliya, yaa ya awanun al bolo tohago ya wali wasa eliyana ge abwe nihi abulilek elau kaiweliya.
JOH 17:21 Ya awanun te heliya gegewel nihi tabwa maisena. O Nam, nihi minaa eliyala ni ola te owa u minaa elau ge nau ya minaa elam. Nihi tabwa maisena inoke panayawi gamagaliliyau nihi abulilek-an te owa u patunau.
JOH 17:22 Iyaka u pawasawasa-agau, inoke wasawasa o eliyana nau iyaka ya pawasawasa-agil, inoke heliya nihi tabwa maisena ni ola owa ge nau kila maisena.
JOH 17:23 Nau ya minaa elal ge owa u minaa elau, inoke ginol o eliyana nuwau heliya nihi tabwa maisena hot. Yaka panayawi nihi atena te owa u patunau ge bolo o u nunuwana-agil i ola u nunuwana-agau.
JOH 17:24 Nam, bolo u pem elau, nuwau alowau naha mipamaisena labi toto nau na minaa, inoke no wasawasa nihi kite. He wasawasa o u pem elau kaiwena u nunuwana-agau mulaa abwe panayawi i gan.
JOH 17:25 Nam, Tosasapona hot owa, panayawi nige hi aatenawa, yaa nau ya atenawa, ge bolo u pem elau iyaka hi atena te owa u patunau.
JOH 17:26 Iyaka ya pamasaliwa elal, ge na ginol hikahikani, kaiwena nuwau nihi penununuwana-agil ni ola owa u nunuwana-agau, ge nuwau al na minaa elal.”
JOH 18:1 Yeisu i awanun haba Tamana elana, yaka alonau wana tohago hi egon hi na sinawel Kidilon hi kalapanet-an ge hi na hi ha labena etega. He ebwakil olibe ana gungun etega iyoho labi o elana, inoke alonau wana tohago hi na hi tuk gamwanaa.
JOH 18:2 Yudasa toto Yeisu i wasaan labena o i atena bubun, kaiwena sauga i gewi Yeisu alonau ge wana tohago hi nana hi mimigogo labi o elana.
JOH 18:3 Inoke Yudasa alonau tolohaveyan ali boda etega, avaliyau ge Limi Bwabwalena ana pulisimanau enuna, bolo topowon bwabwatal ge Palisi hi patunal, hi nok hi na gungun o elana. He elikaya, odam ge elohaveyan hi noahel.
JOH 18:4 Yeisu iyaka i atena te hauna nasi ni gan elana, yaka i pulinok elal ge i ba, “Henala ge ku loyaan?”
JOH 18:5 Anana hi lahe hi ba, “Yeisu gagama Nasaleta.” Yaka Yeisu i ba, “Nau te.” (He Yudasa toto Yeisu i wasaan iyoho to alonau i taltalmilil.)
JOH 18:6 Sauga Yeisu i ba, “Nau te,” inoke hi talsikal ge hi sogu bilibiliya.
JOH 18:7 Yeisu i nelil al i ba, “Henala ge ku loyaan?” Yaka hi ba, “Yeisu gagama Nasaleta.”
JOH 18:8 Inoke analiya i lahe i ba, “He iyaka ya ba haba eliyamiu, nau te. Ebo ku loyaagau, inoke alowau bolo ya nuku piluwagil ge nihi egon.”
JOH 18:9 I ba ola o, inoke wana baaba i tabwa tunahot, toto i ba, “Nam, bolo u pem elau nige etega ya papayaomal.”
JOH 18:10 Saimon Pita wana elohaveyan kilepana i gan, inoke i kukuyagin abanaa ge topowon bwabwatal wali tohouwa wana totuwalali tanana toto labena awonaa i goyoho. Tau o alana Malkas.
JOH 18:11 Yaka Yeisu i baek Pita elana i ba, “Wam elohaveyan kilepana u teli pasikal abanaa. U nuwatu lomwan ana kom toto Nam i pem bahi na iim?”
JOH 18:12 Tolohaveyan ali boda avaliya wali tologugui, avaliyau ge Yudiya wali pulisimanau, Yeisu hi lib. Inoke hi yowan
JOH 18:13 ge houwan hi pwatanik Anasa elana. Anasa iya Kaiyapa yawana, Kaiyapa lagona tamana. Kaiyapa iya topowon bwabwatal wali tohouwa baliman o elana.
JOH 18:14 He Kaiyapa te i baek Yudiya wali tologugui elal i ba, “I waisi te gamagal maisena ni yaomal gamagalau kaiweliya.”
JOH 18:15 Saimon Pita alona ge tohago etega al Yeisu hi noulil. Tohago toto o iya ana aatena i gan topowon bwabwatal wali tohouwa elana. Inoke iya alona Yeisu hi na hi tuk topowon bwabwatal wali tohouwa wana bakubakuwa,
JOH 18:16 yaa Pita i notalmilila bakubaku ana nog elana. Yaka tohago toto ana aatena i gan topowon bwabwatal wali tohouwa elana, i sikal i na i ba yova toto nog ana tomatahikan elana ge abwe Pita i en tukan.
JOH 18:17 Inoke yova toto nog ana tomatahikan i baek Pita elana i ba, “Age owa al tau o wana tohago etega?” Yaka Pita i ba, “Nigeya, nau nige i oola.”
JOH 18:18 Panuwa i tultul, yaka totuwalali ge pulisimanau ginaha hi ton ge hi milipainan hi loloamwaligu. Inoke Pita i nok i na alonau hi talmilil ge hi amwaligu.
JOH 18:19 Topowon bwabwatal wali tohouwa Yeisu i neli wana tohago kaiweliya ge wana panpankiti al kaiwena.
JOH 18:20 Yaka Yeisu i ba, “Sauga gegewena ya baaba mwananala gamagalau elal. Ya panpankitiya limi tapwalolo ona elal ge Limi Bwabwalena elana, heliya Yudiya gegewel wali abamimigogo. Nige baaba etega ya babaa sume.
JOH 18:21 Inoke hauna kaiwena ge u nelau? Bolo no baaba hi hago nu nelil. Heliya no baaba gegewena hi atena.”
JOH 18:22 Sauga Yeisu i ba ola o, yaka pulisiman etega toto i talmilila gegelinaa, Yeisu gegenana i taganepal ge i ba, “Hauna kaiwena ge u ba lahi topowon bwabwatal wali tohouwa elana i ola o?”
JOH 18:23 Yaka Yeisu i ba, “Ebo baaba etega ya ba panak, nu baunan gamagalau gegewel nihi hago. Yaa ebo ya ba bubun, he hauna kaiwena ge u taganepalau?”
JOH 18:24 (He ewasi Anasa Yeisu alona ge ana eyowan iyaka i patuna i nem Kaiyapa elana, iya topowon bwabwatal wali tohouwa.)
JOH 18:25 Saimon Pita iyoho i taltalmilil ge i amwaamwaligu, inoke gamagal etega i baek elana i ba, “Age owa al tau o wana tohago etega?” Yaka i alaha i ba, “Nigeya, nau nige i oola.”
JOH 18:26 Topowon bwabwatal wali tohouwa wana totuwalali etega, iya tau toto tanana Pita i gogoyoho tutuna, i baek Pita elana i ba, “Owa heiya ya kitewa alom Yeisu olibe ana gungun gamwanaa, age?”
JOH 18:27 Yaka Pita i alaha al, ge sauga o elana kamkam melutauina i kahin.
JOH 18:28 Yudiya Yeisu hi ahe Kaiyapa wana limiya, ge hi en pwatanik Loma wali gavana Pilato wana limiya. Sauga o iyaka mweluluga lan i gangan. Nige hi tutuk gavana wana limiya, kaiwena ebo ni pabikel ge nige bosowailiya Nopalegi Hagalena enona nihi an.
JOH 18:29 Yaka Pilato i na i tagil Yudiya elal ge i nelil i ba, “Tau ya hauna gegi i ginol ge kaiwena ku wole?”
JOH 18:30 Anana hi lahe hi ba, “Binimala nige gegi etega ni giginol, he nige naha een pwatanim elam.”
JOH 18:31 Pilato i ba, “He ku ahe ku na ku pakot totomiu wami logugui elana.” Yaka Yudiya hi ba, “Yaa komiu Loma wami logugui nige i tatalam te tage ama Yudiya gamagal etega ana logugui naha ginol ge naha ba ni aliga.”
JOH 18:32 He i masal i ola to, inoke Yeisu wana baaba ni tabwa tunahot, toto valila i baunan ge i pamasal hauna kaba yaomal elana ni yaomala.
JOH 18:33 Pilato i sikal i na limi gamwanaa, yaka Yeisu i yogaan ge i neli i ba, “Owa Yudiya wali kin?”
JOH 18:34 Yeisu i baek elana i ba, “Baaba toto u baunan totom wam nuwatu, o age gamagalau enuna wasau hi baunaniwa?”
JOH 18:35 Pilato Yeisu anana i lahe i ba, “Age u nuwatu nau Yudiya gamagalina, ine? Wam panuwa gamagaliliyau avaliyau ge wali topowon bwabwatal te hi ahewa ge hi telewa nimwawa. Hauna u ginol panak?”
JOH 18:36 Yeisu i ba, “No abalogugui nige i miminaa panayawi ya elana. Binimala ebo ni ola, he awau toabinau nihi lut nihi lohaveyan kaiweu, ge bahi Yudiya nihi yoyowanau. Yaa nigeya, no abalogugui nige i miminaa labena ya elana.”
JOH 18:37 Pilato i ba, “Oo, he age owa kin!” Anana Yeisu i lahe i ba, “He totom te u ba, ‘Owa kin.’ Nuwatu toto kaiwena ge nain i abau ya nem panayawiya i ola hiwe: baaba tutunahotina na wasaan gamagalau elal. Gamagalau gegewel bolo hi minek baaba tutunahotina elana anau hi hago.”
JOH 18:38 Inoke Pilato i nel i ba, “He baaba tutunahotina hauna kaba bugul?” Yaka i na i tagil al Yudiya elal ge i ba, “Nige ana woliwoli puna etega ya pwapwawa ge tage ana lahi na baunan.
JOH 18:39 He ku atena te baliman maisena ge maisena, Nopalegi Hagalena ana sauga elana, toulutuk dela etega na sokal kaiwemiu ge ni tagil. Tab nuwamiu komiu Yudiya wami kin na sokal kaiwemiu?”
JOH 18:40 Anana hi lahe hi yoga hi ba, “Nigeya, iya nige i oola! Ama nuwama Balabas!” Yaa Balabas iya totaulol ge tokaoma.
JOH 19:1 Inoke Pilato i ba tolohaveyan Yeisu hi ahe ge hihiu elololina elana hi nibinibihan.
JOH 19:2 Yaka pepesala hi ahe hi ginol ana hanahana ge hi teli kokowanaa. Kaliko yayapona matana pepol i ola kin ali kaliko, hi ahe ge hi pagaloi,
JOH 19:3 yaka hi nonok elana ge hi babaa, “Atema owa, Yudiya wali kin!” Inoke gegenana hi tataganepal.
JOH 19:4 Pilato i na i tagil al boda elal ge i ba, “Ku laegan! Na en tagilan nuku kite, inoke nuku atena te nige ana woliwoli puna etega ya pwapwawa ge tage ana lahi na baunan.”
JOH 19:5 Inoke Yeisu i notagil, ana hanahana pepesala iyoho kokowanaa, ge kaliko yayapona matana pepol i galoi iyoho tuwanaa. Yaka Pilato i ba, “Ku kite! Tauina iya hiwe!”
JOH 19:6 Sauga topowon bwabwatal ge wali pulisimanau Yeisu hi kite, yaka hi yoga hi ba, “U lokolosan! U lokolosan!” Pilato analiya i lahe i ba, “Totomiu ku ahe ku na ku lokolosan. Nau nige ana woliwoli puna etega ya pwapwawa ge tage ana lahi na baunan.”
JOH 19:7 Inoke Yudiya Pilato anana hi lahe hi ba, “Ama wama logugui etega i gan, ge logugui o i ba ni yaomal, kaiwena i ba tage iya Yehoba Natuna.”
JOH 19:8 Sauga Pilato baaba o i hago, yaka i lovakun nabi hot.
JOH 19:9 Inoke i na i tuk al wana limi gamwanaa ge Yeisu i neli i ba, “He owa ga u neem?” Yaa Yeisu nige Pilato anana i lalahe.
JOH 19:10 Yaka Pilato i ba, “Nige nuwam nu baem elau? Tab u atena no gasisi i gan bosowaiu na sokaliwa o ebo na ba nihi lokolosagiwa?”
JOH 19:11 Yaka Yeisu i ba, “Binimala Yehoba nige gasisi ni tatalamwan elam, he nige wam gasisi ni gagan ge nu lologugui-agau. Inoke bolo hi talamwagau nimwamwa, heliya wali gegi wam gegi i bwata lake.”
JOH 19:12 Sauga o elana Pilato kamwasa i loya ge Yeisu ni sokal. Yaa Yudiya hi ganyogayoga hi ba, “Ebo tau ei nu sokal, he nige Sisa wana heliyam i oola owa. Henala ebo totona i ba iya kin, iya i pihigelgel Sisa elana.”
JOH 19:13 Sauga Pilato Yudiya wali baaba o i hago, inoke Yeisu i en tagilan noleleya, yaka Pilato i misiyo topapayatala wali abamisiyowa, abamisiyo o i minaa limi bebena etega alana hi ba, “Bwalal Pat.” He alana pana Hibilu hi ba, “Gabata.”
JOH 19:14 Lan o Nopalegi Hagalena ana lan lovivina, ge sauga o iyaka kelaubwa alalati bwagatau. Yaka Pilato i baek Yudiya elal i ba, “Wami kin iya hiwe.”
JOH 19:15 Yudiya hi yoga hi ba, “U ahe u egonan! U ahe u egonan! U na u lokolosan!” Pilato i nelil i ba, “Nuwamiu wami kin na lokolosan?” Topowon bwabwatal anana hi lahe hi ba, “Nige wama kin etega al i gagan, iyai ya te Sisa maisena.”
JOH 19:16 Yaka Pilato Yeisu i talamwan elal ge nihi lokolosan. Inoke tolohaveyan Yeisu hi ahe.
JOH 19:17 Totona ana kolos hi pakalivai ge i tagil panuwa tolinaa i na labi toto hi ba “Pana Babaloma.” (He pana Hibilu hi ba “Goligota.”)
JOH 19:18 Inoke hi lokolosana to. Gamagalau labui alonau hi lokolosil, etegana ana kolos hi pamilila labena awonaa, ge etegana labena gegebanaa, yaa Yeisu i minaa luwaluwala.
JOH 19:19 Pilato leleli etega i ginol ge i ba hi tagahikan Yeisu ana kolos elana. Leleli i ba, “Yeisu gagama Nasaleta, Yudiya wali kin.”
JOH 19:20 Yudiya hi gewi leleli o hi vasili, kaiwena labi toto Yeisu hi lokolosana nige ana bwaga i yayapu panuwa bwabwatana elana, ge leleli o hi leli pana Hibilu, pana Loma ge pana Gilik elana.
JOH 19:21 Yudiya wali topowon bwabwatal hi nok hi na Pilato elana hi ba, “Binimala bahi nu leleli ola te, ‘Yudiya wali kin.’ Yaa nu leli te, ‘Tau ya i ba: Nau Yudiya wali kin.’”
JOH 19:22 Pilato analiya i lahe i ba, “Leleli toto iyaka ya leli, he iyaka ya leli.”
JOH 19:23 Sauga tolohaveyan Yeisu hi lokolosan haba, yaka ana kaliko hi ahe ge hi wali, he teli wali ana gewi esopali, tolohaveyan maisena ge maisena tomaha ona ali kaliko. Ana holahola awaa al hi ahe, ge hi kite kaliko maisena ya te elana hi ginoliya, ge nige ana hel tubwi i gagan.
JOH 19:24 Inoke hi ba, “Bahi ta kukuleleli-an. He pat ta ahe ta galavenu-an, inoke henala ebo pat toto ana etotohi gaganina ni ahe, he ta pek elana.” Hi ginol ola o, inoke Buki Bwabwalena ana baaba hi patunahot, toto i ba: “O kaliko hi wali hi guyauan elal, ge pat hi galavenu-an yaka nihi kite henala o kama ni ahe.” He tolohaveyan wali ginol i ola to.
JOH 19:25 Yeisu hinana alona talina, avaliyau Meli toto Kolopas lagona ge Meli Magidala yovana, hi talmilil ana kolos gegelinaa.
JOH 19:26 Yeisu matana i nok hinana i kite, ge tohago toto i nunuwana-an nabiyan i talmilil gegelinaa, yaka i baek hinana elana i ba, “Nevenak, natum tei.”
JOH 19:27 Yaka i baek al tohago elana i ba, “Hinam tei.” Inoke sauga o tohago nevenak i ahe, i na i matahikan wana limiya.
JOH 19:28 Yeisu i atena wana tuwalali gegewena iyaka i mowasi, inoke Buki Bwabwalena ana baaba ana patunahot kaiwena i ba, “Ya walem.”
JOH 19:29 Oine manumanunina ana patuna etega iyoho to. Balou hi ahe hi pahun oine manumanunina elana i vinum, yaka hisopa lana etega hi ahe balou hi howa, inoke hi paelu heyan Yeisu hohopenaa.
JOH 19:30 Sauga i im, yaka i ba, “Iyaka i mowasi.” Inoke kaununa i pwabun lowan, yaka yawalina i talamwan i mowasi.
JOH 19:31 Lan o Sabwata ana lan lovivina, ge lan ni gan Sabwata bwabwatana alana gaganina etega. Yudiya nige nuwaliya Yeisu ge alonau tuwaliya ni kukukiya kolos elana ge Sabwata ni pwawa, inoke hi na hi awanun Pilato elana ge ni ba tolohaveyan Yeisu ge alonau aeliya nihi tagagabom, ge tuwaliya nihi bugul lowan.
JOH 19:32 Yaka tolohaveyan hi nok hi na gamagalau bolo avaliya Yeisu hi lokolosagil, etegana aena hi tagagabom, yaka abwe hi na labuina al aena hi tagagabom.
JOH 19:33 Yaa sauga hi nok Yeisu elana, hi kite yawalina iyaka i mowasi, inoke aena nige hi tatagagabom.
JOH 19:34 Yaa tolohaveyan etega gau i ahe Yeisu luluna i howa, yaka etimwawa saliya ge wewel i sani tagil.
JOH 19:35 Tau toto bugul ya i kite i gan, iya i wasaan, ge wana wasa i tunahot. I atena wana baaba i tunahot, ge iya i wasa inoke komiu nuku abulilek.
JOH 19:36 Bugul ya i gan inoke Buki Bwabwalena ana baaba i patunahot, toto i ba, “Nige tutuwana etega ni mwamwagabom.”
JOH 19:37 Ge Buki Bwabwalena ana baaba etega al i ba, “Toto hi howa nihi gayawaan.”
JOH 19:38 Bugul ya i mowasi, yaka Yosepa gagama Alimadiya i na Pilato elana Yeisu tuwana ni patalam. He Yosepa iya Yeisu wana tohago etegana, yaa i tohago sumi, kaiwena Yudiya wali tologugui i lovakunagil. Pilato i talam, yaka i nok i na Yeisu tuwana ni ahe.
JOH 19:39 Nikodimas alona Yosepa hi nok, Nikodimas toto valila bulin gamwana i nok i na Yeisu i kite. Iya enonu bwalena waiwaisana, meya alona ge alos hi vikuhu, i noahe, ana pulowan i ola teti kiloglem (30 kg).
JOH 19:40 Heliya Yeisu tuwana hi ahe, enonu bwalena waiwaisana o elana hi paenonu, yaka kaliko waiwaisana ge yayapona hi ahe tuwana hi avan. He hi ginol i ola to, i ola Yudiya wali yaomal ana teliteli paganina.
JOH 19:41 Labena toto Yeisu hi lokolosana, eyowa etega i minaa to. Eyowa o gamwanaa salai etega hi ken tukan, salai o i vavaluna ge nigeya ga gamagal etega i kekenuwa.
JOH 19:42 Lan o Yudiya wali lan lovivina, yaka lan ni gan lan Sabwata, ge salai o i mikelaubwa. Inoke Yeisu tuwana hi kalivai hi na hi teliya to.
JOH 20:1 Wik ana lan houwan elana mweluluga kekeisi, panuwa nigeya ga i mwamwananal, yaka Meli Magidala yovana i na salaiya, inoke i kite pat toto salai awana ana epaankaus iyaka hi pakul egonan.
JOH 20:2 Yaka i patalelu sikal i na Saimon Pita ge tohago toto etega elal, tohago toto Yeisu i nunuwana-an nabiyan. Inoke i ba, “Babala tuwana iyaka hi ahe salaiya, ge nige ha aatena te ga hi teliya!”
JOH 20:3 Inoke Pita alona ge tohago toto etega hi egon nihi na salaiya.
JOH 20:4 Ali toto eluwa hi patalelu, yaa tohago toto etega alona i patalelu luwai, i na i vin houwa salaiya.
JOH 20:5 I imowan tuk, ge kaliko toto Yeisu tuwana ana os i kite, yaa nige i tutuk.
JOH 20:6 Saimon Pita mulaa abwe i vin, yaka i tatahot i na i tuk salaiya. Kaliko toto Yeisu tuwana ana os iyoho i kite abanaa,
JOH 20:7 ge i ola al kaliko toto kokowana ana os i kite. Nige i miminaa tuwan ana os elal, yaa ana awa i ola te gamagal etega i gagabom ge i teli getogaan.
JOH 20:8 Yaka tohago toto etega, toto i vin houwa salaiya, mulaa abwe i tuk al, inoke i kite ge i abulilek.
JOH 20:9 (He Buki Bwabwalena ana baaba ana sapu nigeya ga hi aatena, toto i ba Yeisu abwe ni lutem yaomala.)
JOH 20:10 Yaka tohago hi sikal hi na wali limiya.
JOH 20:11 Meli iyoho i taltalmilil salai tolinaa i kahikahin. I kahikahin gamwanaa inoke i imowan tuk salaiya,
JOH 20:12 yaka aneloseyau labui i kitel kaliko yayanana hi galoi, hi misiyowa toto Yeisu tuwana i kenukenuwa. Etegana i minaa kokowana abanaa, ge etegana i minek aena abanaa.
JOH 20:13 Inoke hi neli hi ba, “Yova, hauna kaiwena ge u kahikahin?” Yaka analiya i lahe i ba, “No Babala tuwana iyaka hi ahe egonan, he nige ya aatena te ga hi teliya.”
JOH 20:14 Sauga i ba ola o, yaka i tagena sikal ge i kite Yeisu i taltalmilil, yaa nige i aatena te age iya Yeisu.
JOH 20:15 Yaka Yeisu i nel elana i ba, “Yova, hauna kaiwena ge u kahikahin? Henala u loloyaan?” Meli i nuwatu tage eba iya toeyowa, yaka i baek elana i ba, “Tonowak, ebo no Babala tuwana u kalivai egonan, he no wasa u pem ga u teliya, inoke na nok na na na ahe.”
JOH 20:16 Yeisu i baek elana i ba, “Meli!” Yaka Meli i milil pil, ge i pana Hibilu i ba, “Laboni!” (Baaba ya ana sapu heiya “topankite.”)
JOH 20:17 Yeisu i baek elana i ba, “Bahi nu pipihikagau ge nu kukuhikagau! Kaiwena nigeya ga ya sisikal ya haha Nam elana. Yaa u nok u na taliwau elal ge wali wasa nu pek te, ‘Ya sisikal ya nana Nam ge komiu Tamamiu elana, no Yabowaine ge wami Yabowaine elana.’”
JOH 20:18 Inoke Meli Magidala yovana i nok i na i baek tohago elal i ba, “Babala iyaka ya kite.” Ge baaba toto Yeisu i baunan elana i wasaan elal.
JOH 20:19 Lan toto o, iya wik ana lan houwan, sabwelu iyaka i lobek ge bulin i gan, he tohago heliya iyoho hi mipamaisena limi etega elana, ge ana nog hi loka kaus, kaiwena Yudiya wali tologugui hi lovakunagil. Inoke Yeisu i na i tuk i talmilil gamwaliyaa, yaka i ba, “Atemiu ni laumwal!”
JOH 20:20 Baaba o i baunan enaa, yaka nimana ge luluna i pankitel. Sauga tohago Babala hi kite, inoke hi yaliyaya nabi.
JOH 20:21 Yeisu i ba vevehe al i ba, “Atemiu ni laumwal! Komiu na patunamiu nuku nok, ni ola nau Nam i patunau ge ya nem.”
JOH 20:22 Baaba o i baunan, yaka i yana yohoek tohago elal ge i ba, “Yayaluwa Bwabwalena ku ahe.
JOH 20:23 Ebo gamagalau wali gegi Yehoba matanaa nuku nuwayoho, he Yehoba iyaka i nuwayoho; ebo gamagalau wali gegi nige nuku nunuwayoho, he Yehoba nige ni nunuwayoho.”
JOH 20:24 Sauga Yeisu i masal wana tohago elal, he tohago bolo ali gewi elulutega eluwa avaliya etega alana Tomas (iya alana etega al te Didimas) nige i miminaa alonau elal.
JOH 20:25 Yaka wana pan tohago wana wasa hi pek hi ba, “Babala ha kite.” Yaka Tomas i baek elal i ba, “Ebo nige ana nel mulina na kikite nimanaa ge nimwau gigina na teteliya mul o eliyana, ge ebo nige nimwau na teteliya lulunaa, ana gau mulina gamwanaa, he nige na aabulilek.”
JOH 20:26 Wik maisena i mowasi, tohago heliya iyoho limi gamwanaa, avaliya ge Tomas. Nog hi loka kaus, yaa Yeisu i na i tuk i talmilil gamwaliyaa ge i ba, “Atemiu ni laumwal!”
JOH 20:27 Inoke i baek Tomas elana i ba, “Nimwau u kitel ge nimwam gigina nu teliya hiwe. Yaka nimwam nu paelu ge nu teliya luluwa o gau mulina gamwanaa. Bahi al nuwa eleluwa, yaa nu abulilek.”
JOH 20:28 Tomas i baek elana i ba, “No Babala ge no Yabowaine!”
JOH 20:29 Yaka Yeisu i baek elana i ba, “U kiteyau inoke abwe u abulilek? He bolo nige hi kikiteyau ge hi abulilek, Yehoba ni muloluagil.”
JOH 20:30 Yeisu ginol yawiyawi hi gewi al i ginolil wana tohago mataliyaa, yaa nige leli tukanina i gagan buki ya gamwanaa.
JOH 20:31 He wasa bolo ya lelena i gan inoke nuku abulilek te Yeisu iya Mesaiya, Yehoba Natuna, ge wami abulilek o kaiwena iya alana elana yawalimiu hot nuku pwawa.
JOH 21:1 Sauga etega al Yeisu i masal al wana tohago elal Hoga Taibeliyas ana talbwasiya. He i gan i ola hiwe.
JOH 21:2 Saimon Pita, Tomas (iya alana etega al Didimas), Nataniyel (iya gagama Kena Galili awanina), Sebedi natunau eluwa avaliyau ge tohago eluwa al hi mipamaisena.
JOH 21:3 Saimon Pita i baek alonau elal i ba, “Nau ya nana ya lologi.” Yaka heliya hi ba, “Ha nonowa aloma owa.” Inoke hi nok hi na hi gaiha wagaa, ge hi na hi logi matavi, yaa bulin o nige moti etega hi lologe.
JOH 21:4 Mweluluga sabwelu i haha, Yeisu i na i talmilil talbwasiya, yaa tohago nige hi aatena te iya Yeisu.
JOH 21:5 Inoke i yoga nok elal i ba, “Alowau, tab moti etega ku loge?” Anana hi lahe hi ba, “Nigeya.”
JOH 21:6 Yaka i baek elal i ba, “Wami vineya ku alipaloek waga bebena toto nimamiu labena awomiu elana, inoke moti enuna nihi ona.” Inoke vineya hi alipalo hogaa, ge nige bosowailiya nihi momol pahe waga gamwanaa, kaiwena moti hi gewi nabi hi ona.
JOH 21:7 Yaka Yeisu wana tohago toto i nunuwana-an nabiyan, i baek Pita elana i ba, “Babala to!” Sauga Saimon Pita i hago tohago o i ba, “Babala to,” inoke ana kaliko toto i loho i teli, i ahe i galoi, i supeni lau hogaa ge i gayutuk.
JOH 21:8 Tohago gegewel al waga elana abwe hi gotuk, ge vineya hi gomomol moti hi kalaopop gamwanaa, kaiwena nige ali bwaga i gagan datuwa, ana yapu tabam wan handeled mita ya.
JOH 21:9 Sauga hi gotuk ge hi gailau, ginaha hi kite ge moti enuna iyoho ginaha kiyalina gamwanaa, ge beleid enuna al hi kite.
JOH 21:10 Yaka Yeisu i baek elal i ba, “Moti bolo abwe ku logel enuna ku pwatanim.”
JOH 21:11 Yaka Saimon Pita i na i ha wagaa, inoke vineya i momol tukan datuwa. Moti bwabwatal hi kalaopop vineya gamwanaa, ali gewi 153. He bwagana moti ali gewi i ola o, yaa vineya nige i mamalabu.
JOH 21:12 Yeisu i baek elal i ba, “Ku nem ku anan.” He nige bosowailiya tage etega ni nel elana ni ba, “Henala owa,” kaiwena iyaka hi atena te iya Babala.
JOH 21:13 Inoke Yeisu i nok i na beleid i ahe i pek elal, ge i ginol i ola al to moti elana.
JOH 21:14 He Yeisu wana lut al enaa, wana masal paetonina te wana tohago elal.
JOH 21:15 Sauga hi anan haba, yaka Yeisu i baek Saimon Pita elana i ba, “Saimon Diyon natuna, tab u nunuwana-agau nabiyan, ge bolo ya wali nunuwana i bwata lake?” Pita i ba, “Ibwe, Babala, u atena te ya nunuwana-agiwa.” Yaka Yeisu i baek elana i ba, “No sipi natunau nu paanil.”
JOH 21:16 Yeisu i ba paeluwana i ba, “Saimon Diyon natuna, tab u nunuwana-agau nabiyan?” Pita i ba, “Ibwe Babala, u atena te ya nunuwana-agiwa.” Yaka Yeisu i baek elana i ba, “No sipi nu matahikagil.”
JOH 21:17 Yeisu i nel paetonina Pita elana i ba, “Saimon Diyon natuna, tab u nunuwana-agau?” Pita atena i lomwan kaiwena Yeisu i nel paetonina i ba, “Tab u nunuwana-agau?” Yaka i ba, “Babala, owa bugul gegewena u atena. U atena te ya nunuwana-agiwa.” Yaka Yeisu i baek elana i ba, “No sipi nu paanil.
JOH 21:18 Ya ba tunahot eliyam, wam sauga heval totom am belet u gimwan ge u nok labi toto nuwam nu noek. Yaa bwaliga ebo nu liki, nimwam nu latahin inoke gamagal etega ni yowaniwa ge ni nuliwa nu nok labena toto nige nuwam nu noek.”
JOH 21:19 Yeisu i ba ola o ge i pamasal bwaliga Pita hauna kaba yaomal elana ni yaomala ge Yehoba alana ni pawasawasa. Inoke i baek Pita elana i ba, “U toulilau!”
JOH 21:20 Pita i tagena sikal ge tohago toto etega, toto Yeisu i nunuwana-an nabiyan, i kite i noulilem eliyaa. (He iya te valila aanan ana sauga elana i gena nok Yeisu elana ge i ba, “Babala, henala ge ni wasaagiwa?”)
JOH 21:21 Sauga Pita tohago o i kite, inoke i nel Yeisu elana i ba, “Babala, yaa tau ya nasi ga ni ola?”
JOH 21:22 Anana Yeisu i lahe i ba, “Binimala ebo nuwau iya ni mina ana siga na sikalim al, he ga i ola elam o? Owa nige wam labi i oola to. Owa u toulilau.”
JOH 21:23 Yaka wasa kakawi etega i lelu Yeisu ana tototoulil gamwaliyaa tage tohago toto o nige ni yayaomal. Yaa Yeisu nige i babaa ola te nige ni yayaomal. Yaa iya i ba, “Binimala ebo nuwau iya ni mina ana siga na sikalim al, he ga i ola elam o?”
JOH 21:24 Tohago toto ya iya te bugul bolo ya i wasaan ge i leli lowan buki ya gamwanaa. Ge ta atena iya wana wasa i tunahot.
JOH 21:25 Yeisu bugul hi gewi nabi al i ginolil. Binimala ebo maisena ge maisena leli lowanina ni gan, he ya nuwatu panayawi nige i bwabwata ge buki bolo nihi leli o abana ni gan.
ACT 1:1 Ateu owa Tiyopilo. Buki toto ya leli houwan gamwanaa, Yeisu wana tuwalali ge wana panpankiti gegewena ya wasaan, ya telipunaa sauga toto wana tuwalali i telipuna
ACT 1:2 ana siga lan toto i ha labulabumwa. Mulaa abwe i ha labulabumwa, Yayaluwa Bwabwalena wana gasisi elana inoke ba pagasisi i pek gamagalau tobolo i hilel wana apostolowau elal.
ACT 1:3 Wana yaomal enaa, lan poti gamwanaa i masamasal wana tohago elal, inoke hi atena tunahot Yeisu iyaka i lut al. Hi kite inoke i liwaliwan elal Yehoba wana abalogugui kaiwena.
ACT 1:4 Sauga hi migogo, inoke logugui ya i baunanik elal i ba, “Bahi ga Yelusalema nuku eeguluwan, yaa nuku matamatan Nam wana bateli, toto iyaka ya baunan eliyamiu.
ACT 1:5 Diyon i pababitaisomiu wewel elana, yaa lan nige ni gegewi inoke Nam ni pababitaisomiu Yayaluwa Bwabwalena elana.”
ACT 1:6 Sauga apostolowau hi migogo avaliya ge Yeisu inoke hi neli hi ba, “Babala, tab sauga ya ama Isileli wama abalogugui nu pem pasikal eliyama ge totoma naha logugui-agima?”
ACT 1:7 Inoke i baek elal i ba, “Nam totona i logugui, lan ge sauga totona i teli, inoke komiu nige bosowaimiu ana sauga nuku atena.
ACT 1:8 Yaa sauga ebo Yayaluwa Bwabwalena ni lau eliyamiu yaka gasisi nuku kalaopopwi, inoke komiu nuku tabwa no towasa Yelusalema, labi Yudiya bwalibwaligena ge Sameliya ge panayawi labena gegewel elal.”
ACT 1:9 Wana baaba o i pwamowasi, inoke mataliyaa Yeisu i ha labulabumwa, ge yaluyalu i kaus nige al hi kikite.
ACT 1:10 Mataliya hi lihikan labulabumwa toto Yeisu i nonoek, inoke sauga o elana aneloseyau labui ali kaliko yayanana hi talmilil labeliyaa
ACT 1:11 ge hi ba, “Gamagalau Galili, hauna kaiwena ku talmilil ge matamiu i haha labulabumwa? Yeisu toto i egona elamiu ge i ha labulabumwa, abwe ni sikalim al ni ola to ku kite i ha labulabumwa.”
ACT 1:12 Apostolowau hi sikalem Oya Olibe inoke hi na Yelusalema, hawawal o ana yapu i ola kilomita maisena ya.
ACT 1:13 Sauga hi vin Yelusalema, inoke hi na hi ha limi gamwana natiya toto hi miminaa. Bolo hi miminaa o, heliya Pita, Diyon, Yemesa ge Andulu, Pilipi ge Tomas, Batolomiu ge Mataiyo, Yemesa Alipiyos natuna, Saimon toto i neem boda Seloti elal, ge Yudasa Yemesa natuna.
ACT 1:14 Bolo ya gegewel hi boda pamaisena hi mimi awaawanun, avaliyau yowau ge Meli toto Yeisu hinana ge Yeisu talinau.
ACT 1:15 Lan bolo o elal, sauga etega Pita i milil toabulilek gamwaliyaa, ali gewi i ola wan handeled ge tuwenti.
ACT 1:16 Yaka i ba, “Taliwau ge nuwau, Buki Bwabwalena ana baaba iyaka i tabwa tunahot, toto Yayaluwa Bwabwalena i pamasal Deibid elana ge i lelelian Yudasa kaiwena. Iya te gamagalau i nulil yaka hi na Yeisu hi lib ge hi yowan.
ACT 1:17 Iya valila wama boda ana gamagal etegana ge Yeisu i hile aloma ha tuwalali toyawa.”
ACT 1:18 (He Yudasa wana tuwalali nanakina molana mani hi pek, yaka i ahe ge bilibili etega i pwamolaya, inoke eliyana i gaisoguwa i tal aliga, tinena i maleli ge elokena i tagil.
ACT 1:19 Yelusalema ana tomina gegewel wasa ya hi hago, inoke heliya analiya elana bilibili o alana hi tun Akeldama, ana sapu heiya “Panasasaliya.”)
ACT 1:20 Pita i ba, “Toto Deibid i lelelian Yudasa kaiwena, iyaka i tabwa tunahot, kaiwena buki Same elana i leli i ba, ‘Wana limi ni ola galaluwan limena, bahi gamagal etega ni hoholave.’ I ola al i leli i ba, ‘Gamagal getoga abamina toto i minaa ni milahe.’
ACT 1:21 Inoke gamagal etega ta hile ge Yudasa abana ni milahe, ni tabwa aloma etega yaka aloma Yeisu wana lut al wasana ana patunahot naha wasawasa-an. Gamagal o ta hileya gamagalau gamwaliyaa bolo alomeyau ya sauga bwalibwaligena, sauga toto Babala Yeisu aloma ha nawanawa, i telipunaa Diyon gamagalau i pababitaisoil ana siga lan toto Yeisu i egona eliyala ge i ha labulabumwa.”
ACT 1:23 Inoke bolau labui alaliya hi latahin: Yosepa, toto alana hi ba Basabas (i ola al hi ba Diyastas), ge Mataiyas.
ACT 1:24 Inoke hi awanun hi ba, “Babala, gamagalau gegewel wali nuwatu u atena. Inoke nu pankitema gamagalau labui ya henala toto iyaka u hile
ACT 1:25 ge Yudasa abana ni milahe ni tabwa apostolo, kaiwena Yudasa tuwalali toto ya i eguluwan, i aliga ge i nok i na Gehena.”
ACT 1:26 Yaka bolau labui alaliya hi leli pat labui elal ge pat maisena hi ahe tagilan. Pat toto Mataiyas alana i miminaa te hi ahe, inoke iya i tabwa apostolowau ali toto elulutega maisena avaliya etegana al.
ACT 2:1 Sauga Yudiya wali hagali Pentikos Hagalena ana lan i vin, toabulilek gegewel heliya iyoho hi migogo limi maisena elana.
ACT 2:2 Yaka butun etega i loem labulabumwa i ola mana gasigasisena butuna ge limi toto hi miminaa gamwana gegewena i pakalaopop.
ACT 2:3 Inoke bugul etega hi kite, ana awa i ola ginaha memena i lovaleyan i tala maisena ge maisena pwataliyaa.
ACT 2:4 Inoke hi gewigewi Yayaluwa Bwabwalena hi kalaopopwi ge hi telipuna anan getoga ona hi baubaunan, i ola Yayaluwa Bwabwalena wana pek.
ACT 2:5 Saugena o Yudiya gamagaliliyau bolo wali tapwalolo hi nuwahikan bubun hi gewi heliya iyoho Yelusalema, hi noem panuwa gegewel panayawi pwatanaa hagali kaiwena.
ACT 2:6 Sauga butun ya hi hago, yaka boda bwabwatana hi nogogo hi nowanik. Hi gewigewi nuwaliya hi ahe, kaiwena hi hago toabulilek hi baaba gamagal maisena ge maisena anana elana.
ACT 2:7 Ateliya i you ge hi nuwa gewagewa, inoke hi ba, “Gamagalau bolo hi baaba ya, heliya Galili gamagaliliyau.
ACT 2:8 Ga i ola ge kila maisena maisena ta hagol hi baaba anala tomaha ge tomaha elana?
ACT 2:9 Kilau ta neem Patiya, Midiya, ge Elam; Mesopoteimiya, Yudiya, ge Kapadosiya; Pontas ge Eisiya;
ACT 2:10 ta neem al Piligiya, Pampiliya ge Itipita ge Libiya ana labi elal, bolo panuwa Sailini labenaa. Enuna ta neem Loma,
ACT 2:11 kilau enuna Yudiya gamagaliliyau, enuna nige Yudiya gamagaliliyau i oola yaa Yudiya wali tapwalolo iyaka ta ahe, ge kilau enuna ta neem Kiliti ge Alebiya—yaa kila maisena ge maisena ta hagol Yehoba wana ginol bwabwatal hi wasaan anala tomaha ge tomaha elana.”
ACT 2:12 Gegewel ateliya i you ge nuwaliya i samwawinwin, inoke avaliyau hi nelil hi ba, “Bugul ya ana sapu ga i ola?”
ACT 2:13 Yaa enuna toabulilek hi talawasi-agil hi ba, “Gamagalau ya oine hi im nabiyan.”
ACT 2:14 Inoke Pita i milil, alonau ge alonau ali toto elulutega maisena, ge i baaba boda elal, anana i bwata, i ba, “Taliwau ge nuwau, Yudiya gamagaliliyau ge Yelusalema ana tomina ku gewigewi, no baaba nuku hago ge nuwamiu ni sapu.
ACT 2:15 Ama nige ha iim kokona i oola wami nuwatu. Sauga ya naen kilok mweluluga ya te, ge nige kila wala pagan i oola tage oine ta im mweluluge.
ACT 2:16 Bugul toto sauga ya ku kite heiya toto palopita Yoeli i baunan, i ba:
ACT 2:17 Yehoba i ba, ‘Sauga mowamowasena elana, Yayaluwau na ligin gamagalau gegewel elal. Inoke natumiyau melubolau ge meluyowau nihi palopisai, i ola al wami hevalau ge wami tonowakau pankite ge kenonou toto i neem Yehoba elana nihi kite ge nihi kenonouan.
ACT 2:18 Ibwe, lan bolo o elal, Yayaluwau na ligin al no totuwalali melubolau ge meluyowau elal, inoke nihi palopisai.
ACT 2:19 Ginol yawiyawi na ginolil labulabumwa, sabwelu ni gogou ge waikena ni ket ni ola saliya; ge abapankite na ginolil panayawiya, saliya, ginaha ge kasu babalona nihi masal. Bugul bolo o nihi masal, mulaa abwe Babala wana lan bwabwatana ge wawasana ni vin.
ACT 2:21 Ge inoke henala ebo labe kaiwena ni awanun Babala elana mwal ni pwawa.’”
ACT 2:22 Pita i ba al i ba, “Gamagalau Isileli, ku laegan no baaba ya elana! Yehoba i pankitemiu tunahot iya wana totuwalali te Yeisu, kaiwena gasisi ge ginol yawiyawi i talamwan Yeisu i ginolil. Iyaka ku atena to, kaiwena i ginol gamwamiwa.
ACT 2:23 Houhouwena Yehoba i nuwatu haba Yeisu kaiwena inoke i talamwan nimamiwa inoke alomiyau ge Loma, gamagalau nanakil, ku lokolosan ge i yaomal.
ACT 2:24 Yaa Yehoba i palutem salaiya ge i pwamwalem yaomal wana gasisi elana, kaiwena yaomal nige i bosowaina ni kukuhikan.
ACT 2:25 He Yeisu bana te Deibid i ba ola hiwe: Yehoba ya kite i houwa-agau sauga gegewena, nige bugul etega ni papalamwalamwaniu-agau, kaiwena iya i minaa labeu awowa.
ACT 2:26 Inoke nuwau i waisi ge no baaba i yaliyaliyaya. Bwagana ebo abwe na aliga, Yehoba wam bateli ya nuwahikan ge ateu i matuwaan,
ACT 2:27 kaiwena nige nu teteli yohau salaiya, nige nu tatalam wam totuwalali bwabwalena tuwana ni bwebweyan.
ACT 2:28 Yawal ana kamwasa iyaka u pankiteyau, wam yaliyaya ni pakalaopopwau kaiwena na minaa maninimwa.
ACT 2:29 “Taliwau ge nuwau, na ba bubun ya. Tubula kin Deibid i yaomal ge hi yamwi, salaina iyahe te i minamina lan ebe.
ACT 2:30 Yaa iya palopita, ge i atena Yehoba bateli gasigasisena etegana i ginol te tubutubunina etega ni tabwa kin ni ola iya.
ACT 2:31 Inoke i kite pahuwala hauna abwe Yehoba ni ginol, yaka Mesaiya wana lut al bana i ba te Yehoba nige i teteli yoho salaiya, ge tuwana nige ni bwebweyan.
ACT 2:32 Yeisu toto ya Yehoba i palutem yaomala, ge ama ha kite ha tabwa ana towasa.
ACT 2:33 I ha labulabumwa i minaa Yehoba labena awonaa, yaka Yayaluwa Bwabwalena i aheya Tamana elana i ola wana bateli. Inoke i ligin eliyama ge bugul bolo sauga ya ku kite ge ku hago hi masal.
ACT 2:34 He nige Deibid i haha labulabumwa, yaa iya i ba: Yehoba i baek no Babala elana i ba, ‘U misiyowa labeu awowa
ACT 2:35 inoke am topihigelgel na teli lowagil aem gabulanaa.’
ACT 2:36 “Gamagalau Isileli ku gewigewi, nuku atena bubun Yeisu toto komiu ku lokolosan, Yehoba i teli heyan iya Babala ge Mesaiya.”
ACT 2:37 Sauga gamagalau baaba ya hi hago, yaka hi nuwanuwatu nabi, inoke hi baek Pita ge apostolowau gegewel elal hi ba, “Talimeyau, hauna naha ginol?”
ACT 2:38 Pita analiya i lahe i ba, “Maisena ge maisena wami gegi ana en nuku pek ge nuku babitaiso Yeisu Keliso alana elana, inoke wami gegi Yehoba ni nuwayoho. Yaka Yayaluwa Bwabwalena nasi nuku ahe, iya Yehoba wana mulolu.
ACT 2:39 Kaiwena Yehoba bateli ya i ginol kaiwemiu, tubumiyau kaiweliya, ge gamagalau gegewel bolo wali panuwa ana bwaga i yapu kaiweliya— gegewel bolo ebo Yehoba wala Yabowaine ni yogaagil nihi nem elana.”
ACT 2:40 Baaba hi gewi al Pita i baunan elal ge i ba pagasisel i ba, “Nuku pwamwalimiu, bahi heyan nanakil ya ali lahi nuku pwapwawa.”
ACT 2:41 Bolo Pita wana papaatena hi abulilek-an hi pababitaisoil, inoke lan o gamagalau ali gewi tili tausan hi tuk ge ali boda hi paetulan.
ACT 2:42 Toabulilek bolo o hi talamwagil sauga gegewena apostolowau wali papaatena nihi hago, nihi mipamaisena avaliyau ge wali pan toabulilek, nihi anan toyawa Yeisu wana yaomal ana nuwahikan kaiwena, ge nihi awaawanun Yehoba elana.
ACT 2:43 Apostolowau ginol yawiyawi ge abanuwa ahi i gewi hi ginolil inoke gamagalau gegewel hi kite, ginebi wali lovakun ge awatauwan.
ACT 2:44 Sauga gegewena toabulilek hi heliheliyam toyawa ge wali bugubugul ana nuwatu eliyalil i ola te gegewel wali bugul.
ACT 2:45 Wali bugubugul ge wali gogomwau nihi paliagil inoke molana mani nihi ahe ge nihi pek henala ebo ana pulowan i gan eliyana.
ACT 2:46 Lan maisena ge maisena ali pwahin elana hi mimigogo Limi Bwabwalena gamwanaa. Wali limi elal, ginebi wali hanalau ge wali yaliyaya, hi anan toyawa Yeisu wana yaomal hi nuwahikan,
ACT 2:47 ge Yehoba hi tobatobal-an. Inoke gamagalau gegewel toabulilek wali ginol hi awa wawaisi-an. Lan maisena ge maisena Babala gamagalau enuna al i pwapwamwalil, inoke ali boda i papaetulan.
ACT 3:1 Lan etega tili kilok kokoyaviya, awanun ana sauga elana, Pita ge Diyon hi nok hi na Limi Bwabwalena awanun kaiwena.
ACT 3:2 Abauluulutuk elana, toto alana hi ba “Waiwaisana”, tau etega iyoho aena i nak, i nakek hinana tinenaa. Lan gegewena nihi kalivai pwatanik Limi Bwabwalena ana abauluulutuk elana ge ni awaawanun mani kaiwena gamagalau elal, bolo hi uluulutuk Limi Bwabwalena elana.
ACT 3:3 Sauga Pita ge Diyon i kitel hi uluulutuk Limi Bwabwalena elana, yaka i awanun elal tage mani etega nihi pek elana.
ACT 3:4 Inoke Pita ge Diyon mataliya hi lihikan elana, ge Pita i ba, “Matam i nem eliyama.”
ACT 3:5 Inoke i gayawaagil ge i nuwatu tage bugul etega ni pwawa eliyalil.
ACT 3:6 Inoke Pita i ba, “Silba ge gold nige i gagan eliyau, yaa toto i gan eliyau, nasi na pewa: Yeisu Keliso gagama Nasaleta alana elana ya ba, ‘U milil ge u nawanawa.’”
ACT 3:7 Yaka i aheya nimana awonaa ge i kukupamilil. Sauga o elana aena ana tubwi gegewena hi gasisi,
ACT 3:8 i misupeni ge i talmilil, yaka i telipuna i nawanawa. Inoke alonau Pita ge Diyon hi ulutuk Limi Bwabwalena elana, i nawanawa, i susupeni ge Yehoba i tobatobal-an.
ACT 3:9 Gamagalau gegewel hi kite i nawanawa ge Yehoba i tobatobal-an,
ACT 3:10 inoke hi atena iya tau toto i mimisiyowa abauluulutuk toto hi ba “Waiwaisana” ge i awaawanun mani kaiwena. Inoke ateliya i you ge nuwaliya hi ahe wana molu kaiwena.
ACT 3:11 Tau o Pita ge Diyon tuwaliya i lib hikan, heliya iyoho abanawanawa etega Limi Bwabwalena ana gana gamwanaa alana hi ba “Solomon wana Epanapana”. Gamagalau nuwaliya hi ahe wana molu kaiwena inoke hi patalelu nok elal.
ACT 3:12 Sauga Pita gamagalau i kitel, i baek elal i ba, “Gamagalau Isileli, ga i ola bugul ya kaiwena ge nuwamiu ku ahe? Hauna kaiwena ku gagayawa-agima? Age ku nuwatu tage ama wama waisi i gan Yehoba matanaa o ebo totoma wama gasisi i gan, inoke eliyana tau ya ha pwamolu ge i nawanawa?
ACT 3:13 Nigeya, yaa bugul ya i masal kaiwena tubulau wali Yabowaine, Abalahama, Aisake ge Yakobo wali Yabowaine, wana totuwalali Yeisu iyaka i teli heyan abamina wawasana i ahe. Komiu valila Yeisu ku teli tologugui nimaliyaa, ge bwagana Pilato nuwana ni sokal, komiu ku towani.
ACT 3:14 Yeisu iya tau bwabwalena ge sasapona, yaa komiu ku towani, yaka ku awanun Pilato elana ku ba, ‘Totaulol u sokal kaiwema.’
ACT 3:15 Ku ba ola o inoke abwe Yawal Puna ku lokolosan i aliga, yaa Yehoba i palutem yaomala. He ama iyaka ha kite to inoke ha wasawasa-an.
ACT 3:16 Yeisu alana ha meltelian inoke alana ana gasisi elana tau ya molu ge gasisi i pwawa. He iya ku atena bubun ge sauga ya ku kite i talmilil. Ha melteli Yeisu elana inoke matamiwa molu hot i pwawa.
ACT 3:17 “He taliwau ge nuwau, ya atena pagan toto alomiyau wami tonowakau ku ginola Yeisu elana, ku ginol ya, ana sapu nige ku aatena.
ACT 3:18 Yaa ku ginol i ola, inoke Yehoba wana baaba i patunahot, toto valila i baunan palopitau gegewel awaliyaa, i ba, ‘No Mesaiya abwe lomwan ni pwawa.’
ACT 3:19 Inoke wami pagan nanakina ana en nuku pek ge nuku awona pil Yehoba elana, inoke wami gegi ni ul yoho.
ACT 3:20 Ebo nuku ginol ola o, inoke Babala alomiu ge yawalimiu ni pagasisi, ge Yeisu ni patuna, iya Mesaiya toto i hile kaiwemiu.
ACT 3:21 Iya ni miminaa ga labulabumwa, ana siga Yehoba bugul gegewena ni pavavaluna, ni ola wana bateli sauga houhouwena wana palopitau bwabwalel awaliyaa.
ACT 3:22 Yehoba Mesaiya ni patuna, ni ola valila Mosese i ba, ‘Yehoba wami Yabowaine abwe palopita etega ni patuna eliyamiu ni ola nau i patunau, iya ni noem wami boda gamwanaa. Hauna gun ni baunan eliyamiu, nuku hago.
ACT 3:23 Henala ebo palopita ya anana nige ni hahago, Yehoba ni ahek yoho hoti wana gamagalau elal.’
ACT 3:24 “Ge i ola al, palopitau gegewel bolo hi papaatena, i telipunaa Samuwela ge bolo awonaa, hi wasawasa-an hauna abwe ni masal sauga ya elana.
ACT 3:25 Yehoba wana bateli bolo palopitau hi baunan, he komiu kaiwemiu. Ge bateli toto Yehoba i ginol alonau ge tubulau, he komiu al kaiwemiu. Yehoba i baek Abalahama elana i ba, ‘Tubutubunim eliyana gamagalau gegewel panayawiya na ba muloluagil ge waisi nihi pwawa.’
ACT 3:26 Inoke Yehoba wana totuwalali i hile ge i patuna houwan ga eliyamiu, iya ni ba muloluagimiu ge wami pagan nanakina ana en nuku pek inoke waisi nuku pwawa.”
ACT 4:1 Pita ge Diyon heliya iyoho hi baaba gamagalau elal, inoke topowon avaliyau Limi Bwabwalena ana pulisiman wali tohouwa ge Sadiusi hi nok hi na elal.
ACT 4:2 Heliya hi huga kaiwena apostolowau gamagalau hi pankitel hi ba, “Yeisu iyaka i lut al inoke ta atena toyaomal abwe nihi lut.”
ACT 4:3 Yaka hi libil ge hi na hi telel dela ana siga lan ni gan inoke abwe nihi pakotil, kaiwena iyaka bulin i gan.
ACT 4:4 Yaa bolo Pita ge Diyon wali papaatena hi hago hi gewi hi abulilek, inoke toabulilek bolau ali gewi i tal ha kelaubwa ni ola paib tausan.
ACT 4:5 Lan i gan inoke Yudiya wali tapwalolo ana tologugui, ge wali tohouwa ge Logugui ana topankite hi nogogo Yelusalema.
ACT 4:6 Topowon bwabwatana Anasa iyoho avaliya, ge i ola al Kaiyapa, Diyon, Aleksenda ge topowon bwabwatana ana tiniyau enuna al.
ACT 4:7 Pita ge Diyon hi pamililil mataliyaa ge hi nelil hi ba, “Henala wana gasisi elana ge henala alana elana bugul ya ku ginol?”
ACT 4:8 Pita Yayaluwa Bwabwalena i kalaopopwi inoke i baek elal i ba, “Ama gamagalau wama tologugui ge wama tohouwa komiu!
ACT 4:9 Lan ebe ku nelima kaiwena tau aena i nak ha labe yaka ku ba, ‘Ga i ola ge i molu?’
ACT 4:10 Inoke nuwama nuku atena ge gamagalau Isileli gegewel nihi atena: Yeisu Keliso gagama Nasaleta, iya ku lokolosan yaa Yehoba i palutem yaomala, alana elana tau ya i talmilil matamiwa ge i molu bubun.
ACT 4:11 Yeisu bana te Buki Bwabwalena i ba, ‘Pat toto komiu totaltal ku awa nanakan ge ku towani, Yehoba iyaka i ahe limi ana kokola gasigasisena i ginoliya.’
ACT 4:12 Iya ya te bosowaina ni pwamwalila; nige alan etega al i gagan gamagalau elal panayawi pwatanaa ge eliyana pwamwal ta pwawa.”
ACT 4:13 Tologugui Pita ge Diyon wali atimatuwa hi kite, i ola al hi atena heliya gamagalau bwagabwaga ya, nige wali vavasili i bwabwata. Inoke nuwaliya hi ahe ge hi atena te valila heliya avaliya Yeisu.
ACT 4:14 Tau toto abwe i molu hi kite alonau Pita ge Diyon hi taltalmilil, inoke nige bosowailiya Pita anana nihi lahe.
ACT 4:15 Yaka hi ba hi na hi tagil noleleya ge heliya ya totoliya hi liwaliwan,
ACT 4:16 hi ba, “Bolau ya ga ta ola-agil? Gamagalau gegewel Yelusalema hi atena bubun ginol yawiyawi bwabwatana ya hi ginol nige bosowaina ta alahan.
ACT 4:17 Yaa ta labose bugul ya ta paveyaho bahi wasana ni lelelu gamagalau elal, inoke ta ba bolau ya elal bahi sauga etega al alan ya nihi papaatena-an gamagalau elal.”
ACT 4:18 Inoke hi yogaagil al ge hi sikal, ge hi baek elal hi ba, “Bahi sauga etega Yeisu alana nuku papaatena-an ge nuku panpankiti-an.”
ACT 4:19 Analiya Pita ge Diyon hi lahe hi ba, “Ku nuwatu ga hauna toto i sapu Yehoba matanaa, anamiu naha hago o ebo Yehoba anana naha hago?
ACT 4:20 Kaiwena bugul bolo ha kite ge ha hago, kaiweliya nige bosowaima naha bakuhu baaba.”
ACT 4:21 Yaka hi ba lopwalil nabiyan ge hi ba, “Ebo Yeisu wasana nuku wasaan al, nasi nak etega naha ginol eliyamiu.” Hi ba ola o inoke abwe hi sokalil. Nige kamwasa etega hi nunuwatu pwawa ge tage nihi lahel, kaiwena gamagalau Pita ge Diyon wali ginol hi kite ge Yehoba hi tobalan.
ACT 4:22 He tau toto Yehoba wana gasisi elana ge hi pwamolu, wana baliman poti iyaka i eguluwai.
ACT 4:23 Tologugui Pita ge Diyon hi sokalil i mowasi, yaka hi sikal hi na avaliyau eliyalil, inoke topowon bwabwatal ge tohouwa wali baaba hi wasaan elal.
ACT 4:24 Wasa ya hi hago, inoke gegewel wali nuwatu maisena hi awanun Yehoba elana hi ba, “Babala, owa labulabum, panayawi ge hoga, ge buguliliyau gegewel ali toginol owa.
ACT 4:25 Yayaluwa Bwabwalena wana gasisi elana valila u baaba wam totuwalali Deibid awanaa, iya tubuma, u ba: Hauna kaiwena ge boda enuna alona wali huga hi ba lohalohaveyan? Hauna kaiwena ge gamagalau wali nuwatu hi tal bwabwage ya haveyan nihi ginol?
ACT 4:26 Panayawi ana kin ona lohaveyan kaiwena hi lovivina-agil, ge tologugui ona hi boda pamaisena tage nihi lohaveyan Yehoba ge wana hilihili gamagalina elal.
ACT 4:27 He iyaka i tabwa tunahot, kaiwena panuwa ya elana Helodi ge Pontiyas Pilato, avaliyau bolo nige Isileli gamagaliliyau i oola, ge avaliyau al boda Isileli, hi boda pamaisena nihi lohaveyan wam totuwalali bwabwalena toto wam hilihili gamagalina, iya Yeisu, elana.
ACT 4:28 Hi boda pamaisena inoke bugul gegewena toto wam nuwatu elana u logugui-an houwan tage abwe ni masal, heliya iyaka hi ginol.
ACT 4:29 Babala, ewasi wali ba lolopwal ge wali ba palopalovakun eliyama u hago. Nimwam gasigasisena nu paelu, inoke wam totuwalali bwabwalena Yeisu alana elana tokasiyebwa naha pwamolol, ge ginol yawiyawi ge abanuwa ahi naha ginolil, inoke ama wam totuwalali wam baaba naha wasaan alona ge wama atimatuwa.”
ACT 4:31 Sauga wali awanun hi pwamowasi, limi toto elana hi migogowa i lamwalamwaniu. Hi gewigewi Yayaluwa Bwabwalena hi kalaopopwi, inoke ginebi ge wali atimatuwa Yehoba wana baaba hi wasaan.
ACT 4:32 Toabulilek gegewel wali nuwatu maisena, ge wali bugul gegewena hi talamwan avaliyau elal, nige etega tage ni ba, “Totou no bugul.”
ACT 4:33 Apostolowau ginebi ge wali gasisi Babala Yeisu wana lut al hi wasaan ge Yehoba toabulilek gegewel i muloluagil nabiyan.
ACT 4:34 Gamwaliyaa nige togulagula hot etega i gagan. Bolo wali bilibili ge wali limi i gan, nihi palian ge mani nihi ahe
ACT 4:35 nihi na nihi pek apostolowau elal, inoke heliya abwe nihi guyauan nihi pek henala ebo i pulowan eliyana.
ACT 4:36 Tau etega alana Yosepa, ana un Libai, i neem taval Saipilosi, alana labuina apostolowau hi tun Banabas, ana sapu heiya “Toba pagasisi.”
ACT 4:37 Tau ya wana bilibili etega i palian, inoke mani i ahe ge i na i pek apostolowau elal.
ACT 5:1 Tau etega alana Ananaiyasi, alona ge lagona Sapaila wali bilibili hi palian inoke manina hi ahe.
ACT 5:2 Ali toto labui wali nuwatu hi pamaisena, inoke tau mani awalehina i kukuhikan ge awalehina i na i pek apostolowau elal.
ACT 5:3 Pita i baek Ananaiyasi elana i ba, “Hauna kaiwena Seitani atem i pakalaopop ge wam nuwatu i logugui-an inoke Yayaluwa Bwabwalena u kakawe? U kite, wam bilibili molana awalehina iyaka u ahe totom kaiwem.
ACT 5:4 Sauga bilibili o i minaa eliyam, he owa u logugui-an. Iyaka u palian, he manina owa wam mani. I bwe ge u nuwatu kakawi nu ginol tage mani gegewena te u pwatanim? Ama nige u kakakawema, yaa Yehoba te u kakawe.”
ACT 5:5 Sauga Ananaiyasi baaba o i hago, inoke i sogu ge i aliga. Inoke gamagalau gegewel bolo wasa o hi hago hi lovakun nabi.
ACT 5:6 Yaka hevalau hi lut, tuwana hi os ge hi kalivai tagilan, hi na hi teli salaiya.
ACT 5:7 Sauga ana yapu i ola auwa eton abwe Sapaila i na i tuk, nige i aatena te lagona iyaka i yaomal.
ACT 5:8 Abwe Pita i nel elana i ba, “U ba bubun eliyau, alom ge lagom Ananaiyasi wami bilibili molana iyai ya e?” Anana i lahe i ba, “Ibwe, gegewena iyai ya te.”
ACT 5:9 Inoke Pita i baek elana i ba, “Ga i ola ge alom lagom ku nuwatu tage Babala Yayaluwana nuku kakawe ge nige lahi nuku pwapwawa? U kite, bolau bolo hi na lagom hi teli salaiya, heliya iyahe te hi nenem, nasi owa al nihi kalivaiwa.”
ACT 5:10 Sauga o elana i sogu, i tala Pita aenaa ge i aliga. Yaka hevalau hi nem hi tuk, hi kite iyaka i aliga, inoke hi kaval tagilan ge hi na hi teli lagona labenaa.
ACT 5:11 Inoke toabulilek bwalibwaligel ge bolo al wasa o hi hago hi lovakun nabi.
ACT 5:12 Apostolowau ginol yawiyawi ge abanuwa ahi i gewi hi ginolil gamagalau mataliyaa. Sauga gegewena toabulilek gegewel nihi migogo Limi Bwabwalena labena etega elana, alana hi tun “Solomon wana Epanapana.”
ACT 5:13 Gamagalau getogal hi lovakun nige hi nonoek toabulilek ali boda elana, yaa gamagalau gegewel toabulilek hi awatauwagil ge hi awa wawaisi-agil.
ACT 5:14 Inoke toabulilek ali boda i bwatabwata ya, kaiwena bolau ge yowau hi gewi hi abulilek Babala elana.
ACT 5:15 Gamagalau apostolowau wali tuwalali hi kite, yaka hi na tokasiyebwa hi ahel ge hi pwatanim kamwasaa, abaliya hi yao ge hi pakenol, inoke sauga ebo Pita ni nawanawa ge liguligumwina ni tupa elal, yaka nihi molu.
ACT 5:16 Gamagalau hi gewi hi noem awan kekeisi bolo hi minaa Yelusalema labenaa, inoke tokasiyebwa ge bolo yayaluwa bibikel hi ulutuk elal hi pwatanik apostolowau elal ge gegewel hi pwamolol.
ACT 5:17 Topowon bwabwatal wali tohouwa alonau ge ana tolabe gegewel, heliya hi neem boda Sadiusi, apostolowau hi lamwa pulowanagil,
ACT 5:18 inoke hi libil ge hi na hi telel dela.
ACT 5:19 Yaa bulina Babala wana anelose etega i na del ana nog i pwela, inoke apostolowau i en tagilagil. Abwe i baek elal i ba,
ACT 5:20 “Ku nok, ku na ku talmilila Limi Bwabwalena gamwanaa, inoke yawal vavaluna wasana nuku wasaan bubun gamagalau elal.”
ACT 5:21 Mweluluga kekeisi inoke hi ginol i ola anelose wana baaba eliyalil, hi na hi ulutuk Limi Bwabwalena gamwanaa ge hi telipuna hi panpankiti gamagalau elal. Abwe topowon bwabwatal wali tohouwa alonau ge ana tolabe hi nem ge Yudiya wali tologugui gegewel hi yogaagil wali nogogo kaiwena, yaka gamagalau enuna hi patunal hi na dela tage apostolowau nihi enil.
ACT 5:22 Yaa sauga hi na hi vin dela, nige apostolowau hi pwapwawal. Inoke hi sikal ge hi na hi wasa tologugui elal hi ba,
ACT 5:23 “Sauga ha na ha vin dela, ha kite nog hi kaus bubun, tomatahikan al ha kitel iyoho hi taltalmilil nog elana, yaa sauga nog ha pwela ge ha ulutuk, apostolowau nige hi gagan.”
ACT 5:24 Baaba o hi hago inoke topowon bwabwatal ge Limi Bwabwalena ana pulisiman wali tohouwa nuwaliya i gewagewa, hi ba, “Heliya eba ga? Hauna gun abwe ni gan?”
ACT 5:25 Abwe tau etega i na elal ge i ba, “Apostolowau bolo ku telel dela, heliya iyoho to hi talmilil Limi Bwabwalena gamwanaa ge hi panpankiti gamagalau elal.”
ACT 5:26 Sauga o elana Limi Bwabwalena ana pulisiman wali tohouwa, alonau ge wana boda enuna, hi na apostolowau hi ahel ge hi pwatanik tologugui elal. He hi na hi ahel kekeisi kekeisi, nige tuwaliya hi eemutan, kaiwena hi lovakun ebo nasi gamagalau nihi huga elal ge nihi loipatagil.
ACT 5:27 Sauga apostolowau hi ahel ge hi pwatanik Yudiya wali tologugui elal, hi na hi pamililil mataliyaa inoke topowon bwabwatal wali tohouwa i baek elal i ba,
ACT 5:28 “Iyaka ha lopwalimiu nabiyan bahi Yeisu alana nuku papaatena-an. Yaa bwagana ha lopwalimiu, komiu iyaka wasa ya ku palelu Yelusalema gamwanaa, nunuwamiu hot nuku wolema tage ama tau ya ha lopaaliga.”
ACT 5:29 Pita ge alonau anana hi lahe hi ba, “Yehoba heiya te anana naha hago houwan, mulaa abwe gamagal.
ACT 5:30 Tubulau wali Yabowaine Yeisu i palutem yaomala, toto ku pakuki kolos elana ge ku lopaaliga.
ACT 5:31 Yehoba iyaka i teli heyan i minaa nimana labena awonaa, iya wala Tohouwa ge wala Topwamwal. Inoke Yeisu eliyana bosowaina Isileli wali gegi ana en nihi pek ge Yehoba wali gegi ni nuwayoho.
ACT 5:32 Ama bugul ya ha atena inoke wasana ha wasawasa-an, i ola al Yayaluwa Bwabwalena, toto Yehoba i pek gamagalau elal bolo wana baaba hi hago.”
ACT 5:33 Yudiya wali tologugui wali baaba o hi hago, inoke hi huga nabi ge nuwaliya apostolowau nihi lopaaligal.
ACT 5:34 Yaa avaliya etegana alana Gameliyel, iya Palisi wali boda ge Logugui ana topanpankiti, i ola al gamagalau gegewel hi awatauwan, i lut inoke i ba apostolowau nihi enil nihi tagil noleleya sauga kekeisi.
ACT 5:35 Inoke abwe i baek wana pan tologugui elal i ba, “Isileli gamagaliliyau, ku nuwatu bubun, mulaa abwe bolau ya ali logugui nuku ginol.
ACT 5:36 Valila Teudasi i masal ge i ba tage iya tohouwa bwabwatana etega. Wana boda i ahel ali gewi po handeled (400), yaa abwe hi lol ge i aliga, yaka ana tototoulil hi tatawaliwali inoke wana boda i mowasi ge nige al hi gagan.
ACT 5:37 Mulaa abwe Yudasa etegana, toto gagama Galili, i masal, sauga toto Loma gamagalau ali gewi hi ahe ge alaliya hi leli lowan alan ana buki elana. Yudasa gamagalau hi gewi i ahel ge i nulil, yaa iya al hi lol ge i aliga, yaka ana tototoulil hi tatawaliwali.
ACT 5:38 Inoke sauga ya na baewa eliyamiu, bahi bugul etega nuku giginol bolau ya elal. Ku sokalil ya, kaiwena ebo totoliya ya wali nuwatu elana ge bugul ya hi awaawaginol, he abwe ni mowasi.
ACT 5:39 Yaa ebo nuwatu o i neem Yehoba elana, nige bosowaimiu bolau ya nuku lopwalil. He nasi abwe totomiu nuku atena age ku haveyan Yehoba elana.”
ACT 5:40 Gameliyel wana baaba alonau hi yaliyaya-an, inoke apostolowau hi yoga tukagil ge hi nibihil, hi baek elal bahi Yeisu alana nihi babaunan al, inoke abwe hi sokalil.
ACT 5:41 Yaka apostolowau tologugui hi eguluwagil, ginebi ge wali yaliyaya bwabwatana, kaiwena Yehoba wana nuwatu i ola heliya bosowailiya Yeisu alana kaiwena lomwan nihi pwawa.
ACT 5:42 Lan maisena ge maisena Limi Bwabwalena elana ge gamagalau wali limiya, hi panpankiti ge wasa waiwaisana hi papaatena-an, hi ba, “Yeisu iya Mesaiya.”
ACT 6:1 Toabulilek ali pwahin iyaka i bwabwata heheya, inoke sauga o elana bolo hi papana Gilik hi lovehawol bolo hi papana Yudiya kaiweliya, hi ba, “Lan maisena ge maisena ebo aanan ku guguyau abuabulau elal, ama wama abuabulau nige ku nunuwahikagil.”
ACT 6:2 Inoke apostolowau ali toto elulutega eluwa toabulilek hi yogaagil ge hi ba, “Nige bosowaina Yehoba wana baaba ana papaatena naha towani ge aanan kaiwena naha tuwalali.
ACT 6:3 Talimeyau ge numeyau, gamwamiwa bolau ali toto seben nuku hilel, bolo Yayaluwa Bwabwalena ge siba hi kalaopopwi, ge tuwalali ya naha pek elal nihi matahikan.
ACT 6:4 Inoke ama wama sauga bwalibwaligena naha talamwan awanun kaiwena, ge i ola al Yehoba anana ana papaatena kaiwena.”
ACT 6:5 Toabulilek ali pwahin gegewel apostolowau wali nuwatu hi yaliyaya-an, inoke gamagalau bolo ya hi hilel: Sitibeni, iya toabulilek hot ge Yayaluwa Bwabwalena i kalaopopwi, Pilipi, Polokolas, Nikano, Timon, Pamenas ge Nikolas, iya gagama Antiyok yaa valila i abulilek Yudiya wali tapwalolo elana.
ACT 6:6 Bolau ya hi pamililil apostolowau mataliyaa, yaka apostolowau hi awanun kaiweliya ge nimaliya hi teli kokowaliyaa, yaka hi pwabwabwalena-agil tuwalali kaiwena.
ACT 6:7 Yaka Yehoba anana gamagalau hi gewi hi abulilek-an. Inoke toabulilek ali pwahin Yelusalema elana iyaka i bwabwata heheya, ge topowon hi gewi al wasa waiwaisana hi hago ge hi abulilek-an.
ACT 6:8 Inoke Sitibeni, iya Yehoba wana mulolu ge wana gasisi i kalaopopwi, ginol yawiyawi ge abanuwa ahi i ginolil gamagalau mataliyaa.
ACT 6:9 Inoke gamagalau enuna Sitibeni hi pihigelgel-an, heliya hi minaa Yudiya wali tapwalolo ana pwahin etega alana hi tun “Sokasokalima”, hi neem panuwa Sailini ge Aleksendaliya. Heliya ge Yudiya enuna al, bolo hi noem labi Silisiya ge Eisiya, avaliya ge Sitibeni hi awabalgig.
ACT 6:10 Yaa nige bosowailiya Sitibeni nihi ba pakokove, kaiwena wana baaba sisibana i neem Yayaluwa Bwabwalena elana.
ACT 6:11 Inoke hi na gamagalau enuna nuwaliya hi gove sumel, hi ba, “Nuku na nuku ba ola hiwe, ‘Ama ha hago, wana baaba eliyana Mosese ge Yehoba i teli lowagil.’”
ACT 6:12 Baaba ya kaiwena gamagalau hi pahugal nabiyan, i ola al tohouwa ge Logugui ana topankite. Yaka hi na Sitibeni hi yowan ge hi pwatanik Yudiya wali tologugui bwabwatal elal.
ACT 6:13 Inoke gamagalau enuna hi ahel hi en tukagil ge ba kakakawi enuna hi baunan hi ba, “Tau ya sauga gegewena wala Limi Bwabwalena ge Mosese wana Logugui i sinaliagil.
ACT 6:14 Ha hago i ba tage Yeisu gagama Nasaleta Limi Bwabwalena ya ni pasamwalekaleka, ge wala mumuga paganina toto i noem Mosese elana, tage ni pil ge getogal ni teli.”
ACT 6:15 Tomigogo o gegewel mataliya hi lipwatanek Sitibeni elana, inoke maninina hi kite ana awa i ola anelose etega maninina.
ACT 7:1 Inoke topowon bwabwatal wali tohouwa Sitibeni i neli i ba, “Ga i ola wali woliwoli kaiwem, baaba hot o nigeya?”
ACT 7:2 Sitibeni anana i lahe i ba, “Taliwau ge tamwawau, no baaba ya nuku hago. Yehoba Towasawasa valila i masal tubula Abalahama elana, sauga toto iya iyoho labi Mesopoteimiya, mulaa abwe i nok i miminaa awan Halani.
ACT 7:3 Yehoba i baek elana i ba, ‘Wam panuwa ge am un gamagaliliyau nu eguluwagil, inoke nu nok nu na panuwa toto abwe na pankitewa.’
ACT 7:4 Inoke Abalahama labi Koldiya i eguluwan ge i nok i miminaa panuwa Halani. Tamana wana yaomal enaa, inoke Yehoba i patuna i nem panuwa ya elana, sauga ya ta miminaa.
ACT 7:5 Yehoba nige bilibili kekeisi etega i pepek Abalahama elana ge tage ni ahe totona wana bilibili. Yaa Yehoba i bateli labi ya ni pek iya alonau ge tubunau bolo heyan mul elal nihi ahe wali bilibili. He Abalahama nige ga natuna i gagan te Yehoba bateli o i ginol.
ACT 7:6 Ge Yehoba i baek eliyana i ba, ‘Tubumwau abwe nihi mibwabwali panuwa getoga elana, inoke tonpanuwa tuwalali pupulowanil nihi pek elal nihi ginol, ge baliman po handeled nihi miloloyowan panuwa o elana.
ACT 7:7 Gamagalau bolo tubumwau nihi paloloyowan-agil ali lahi na pek, inoke tubumwau abwe nihi tagilem panuwa o elana ge nihi kululu elau labi ya elana.’
ACT 7:8 Yaka Yehoba bateli etega i ginol alona ge Abalahama hi pebabateli-agil, ge i ba bolau tuwaliya buhuna kunisina nihi gotomwa yoho bateli o ana etotohi. Abalahama i ab natuna Aisake, yaka lan eit i mowasi tuwana buhuna kunisina i gotomwa yoho. Aisake i ab natuna Yakobo, ge Yakobo i ab natunau kilau tubulau houhouwel ali toto elulutega eluwa.
ACT 7:9 Etega gamwaliyaa alana Yosepa, talinau ali toto elulutega maisena hi lamwa pulowanan, yaka hi palian gamagalau enuna elal ge hi pwatanik Itipita elana i tabwa totuwalali loloyowanina. Yaa Yehoba iya alona,
ACT 7:10 inoke i pwamwal ana pulowan bwalibwaligena elal. Siba waiwaisana i pek elana, inoke Pelo, Itipita wali kin, i kite pwawa ge Yosepa i awa wawaisi-an. Yaka Pelo Yosepa i teli Itipita gegewena ge kin totona wana awan ni logugui-an.
ACT 7:11 Abwe galebu bwabwatana i masal Itipita bwalibwaligena ge i ola al Kenani, inoke minanakina i masal ge tubulau nige aliya.
ACT 7:12 Yakobo wasa i hago tage aanan iyoho Itipita, yaka natunau melubolau, kila tubulau, i patunal hi nok hi na Itipita, wali nok ya nok houhouwena.
ACT 7:13 Sauga hi sikal al palabuina Itipita elana, inoke Yosepa totona i pamasal talinau elal, i ba, ‘Nau talimiu Yosepa,’ ge abwe kin Pelo Yosepa talinau i atenal.
ACT 7:14 Inoke Yosepa baaba i patuna tamana Yakobo ge tutunau bwalibwaligel nihi nem Itipita, gegewel ali gewi sebenti paib.
ACT 7:15 Yaka Yakobo i nok i na Itipita, inoke mulaa abwe iya ge natunau gegewel hi yaomala panuwa o elana.
ACT 7:16 Tuwaliya hi pwatanik panuwa Sekemi, hi teliya salai toto valila Abalahama mani enuna i ahe ge i pwamola un Heimo elal.
ACT 7:17 Yehoba wana bateli Abalahama elana ana sauga kelaubwa ni vin, he tubulau Isileli bolo hi miminaa Itipita hi talaabab ge hi gewi nabi.
ACT 7:18 Sauga o elana abwe kin etega, iya Yosepa nige i aatena, i tabwa Itipita wali kin.
ACT 7:19 Tubulau i paloloyowan-agil ge wana pagan i nak nabi elal, logugui i ginol natuliyau nihi telel noleleya ge nihi aliga.
ACT 7:20 Sauga o elana Mosese i masal, iya Yehoba wana nuwatu wawayana. Waikena eton tamana ge hinana hi matahikan limiya,
ACT 7:21 abwe hi ahe hi teliya noleleya, yaka kin natuna meluyovana i ahe i matahikan i ola natuna.
ACT 7:22 Itipita wali siba gegewena Mosese hi pankite, inoke i tabwa tau gasigasisena wana baaba elana ge wana ginol elana.
ACT 7:23 Sauga Mosese iyaka wana baliman poti, i nuwatu ni nok ge wana pan Isileli ni kitel.
ACT 7:24 I nok, yaka gagama Itipita etega i kite Isileli gamagalina i nibinibihan, inoke i nok wana pan Isileli i labe ge Itipita tauina i tagapaaliga.
ACT 7:25 Mosese i nuwatu tage wana pan Isileli nihi atena ya tage iya nimana elana te Yehoba i lalabel, yaa nige hi nunuwatu ola.
ACT 7:26 Lan i gan, Isileli labui i kitel hi lolopwapwait, inoke i labose ge ni pabakuhol i ba, ‘Alowau! Komiu boda maisena ya. Hauna kaiwena alom ge alom ku lolopwapwait?’
ACT 7:27 Tau toto alona i lolol, Mosese i bibin payou ge i ba, ‘Owa nige ama wama tologugui ge wama toyatala i oola.
ACT 7:28 Age nasi nu lolau ni ola nolu Itipita gamagalina u lol?’
ACT 7:29 Sauga Mosese baaba o i hago, inoke i lou i na i mibwabwali labi Midiyani. Yaka abwe i alolon ge natuliyau labui hi abiliek to.
ACT 7:30 Baliman poti i mowasi, abwe anelose etega i masal Mosese elana uleya oya Sainai labenaa, ana awa i ola ginaha memena i tautau ebwakil lamwanaa.
ACT 7:31 Sauga bugul ya i kite, atena i you ge i nok labenaa, nuwana ni kite bubun. Inoke Yehoba anana i hago i ba,
ACT 7:32 ‘Nau tubumwau Abalahama, Aisake ge Yakobo wali Yabowaine.’ Mosese i ginu lovakun kaiwena, ge maninina i teli kaus bahi al matana ni nonoek.
ACT 7:33 Yaka Yehoba i baek elana i ba, ‘Aem ana os u leke yoho, kaiwena bilibili toto u talmilila, bilibili bwabwalena.
ACT 7:34 Iyaka ya kite Itipita no gamagalau hi paloloyowan-agil. Wali kahin iyaka ya hago, inoke ya lau ge na pwamwalil. U nem, ge na patunawa nu na Itipita.’
ACT 7:35 He Mosese iya te valila gamagalau Isileli hi towani hi ba, ‘Owa nige ama wama tologugui ge wama toyatala i oola.’ Yaa Yehoba Mosese i patuna anelose anana elana, anelose toto i masala elana ebwakil lamwanaa, inoke i tabwa Isileli wali tologugui ge wali topwamwal.
ACT 7:36 Gamagalau i nulil hi tagila Itipita, ge ginol yawiyawi ge abanuwa ahi i ginolil Itipita gamwanaa, Hoga Keketina elana, ge i ola al uleya baliman ana gewi poti.
ACT 7:37 Ge Mosese iya te i baek gamagalau Isileli elal i ba, ‘Yehoba abwe palopita etega ni patuna eliyamiu, ni ola nau i patunau, iya ni noem wami boda gamwanaa.’
ACT 7:38 Iya te alonau tubulau hi migogo uleya, ge iya alona anelose, toto i baaba eliyana oya Sainai pwatanaa. Iya Yehoba wana baaba yawalina gaganina i ahe yaka i wasaan panetan kila eliyala.
ACT 7:39 Yaa tubulau nige Mosese anana hi hahago, hi towani ge nuwaliya nihi sikal Itipita.
ACT 7:40 Inoke hi baek Eloni elana hi ba, ‘Tau Mosese toto i ahela ta tagila Itipita, ga i ola? Nige ta aatena i bwe. Inoke wala yabowaine etega u ginol ge ni nulila.’
ACT 7:41 Inoke sauga o elana gogoginol etega hi ginol, ana awa i ola bulumakau natuna. Bwasumu enuna hi pwatanim hi powonan elana, ge hagali hi ginol, inoke bugul toto nimaliyaa hi ginola hi awatauwan.
ACT 7:42 Inoke Yehoba ali en i pek, ge i pialiyohil ya nihi kululuek labulabum putumwiliyau elal, i ola palopita etega wana leleli i ba: Gamagalau Isileli! Tage kaiweu ge bwasumu ku lolil ge ku powonagil uleya baliman poti? He nigeya!
ACT 7:43 Tage o abakululu Petupatupa Limena ku kalivai? He nigeya! Yaa ana awa i ola yabowaine Molok wana abakululu ge putum Lepan yabowainena kakanununa te ku kalivail uleya. Gogoginol bolo ya ku ginolil ge ku kululuek elal. Inoke na patuna owaowa-agimiu nuku nok Babiloni.
ACT 7:44 Tubulau avaliya ge Petupatupa Limena hi nawanawa uleya. Hi tal i ola Yehoba wana baaba Mosese elana, ana awa i ola toto Yehoba i pankite.
ACT 7:45 Yaka tubulau bolo Yosuwa ge alonau hi ahe tamaliyau elal. Inoke sauga Yehoba Kenani gamagaliliyau i takel awoliyaa ge panuwa ya hi ahe wali panuwa, hi pwatanim. Yaka i minamina ge hi patuwalali ana siga Deibid wana sauga.
ACT 7:46 Yehoba i yaliyaya Deibid kaiwena, inoke Deibid i awanun elana tage limi etega ni tal Yakobo wana Yabowaine wana limi.
ACT 7:47 Yaa Solomon heiya Yehoba wana limi i tal.
ACT 7:48 Yaa Yehoba Tomihahaina nige i miminaa limi toto gamagalau hi tal elana. I ola palopita wana baaba i ba:
ACT 7:49 Yehoba i ba, ‘Labulabum iya no abamisiyo wawasana, ge panayawi iya aeu ana abateli. He hauna kaba limi nasi nuku tal kaiweu, ge eliyana na veyahowa?
ACT 7:50 Nau bugul bolo ya gegewena ya ginolil nimwawa.’”
ACT 7:51 Inoke Sitibeni i baek al Yudiya wali tohouwa elal i ba, “Toteli gegetoga hot komiu! Atemiu ana bwaga i gan Yehoba elana! Yehoba anana tanamiu i tuian! Komiu ku ola ya tubumiyau: komiu sauga bwalibwaligena Yayaluwa Bwabwalena ku towani!
ACT 7:52 Hauna palopita ge tubumiyau nige hi papalomwan-an? Nigeya! He palopitau hi tagapaaligal bolo valila hi wasa hi ba, ‘Abwe Tosasapona ni nem.’ Yaka komiu Tosasapona o ku anagebigebi-an ge ku tagapaaliga.
ACT 7:53 He komiu Yehoba wana logugui ku ahe, logugui o aneloseyau hi pek tubumiyau elal, yaa nige ku hehenapu-an.”
ACT 7:54 Yudiya wali tologugui baaba ya hi hago inoke tineliya i lut ge niniliya hi alahikan.
ACT 7:55 Yaa Sitibeni Yayaluwa Bwabwalena i kalaopopwi, inoke matana i ha labulabumwa, Yehoba mwananalina namanamalina i kite, ge Yeisu i kite i talmilil Yehoba nimana labena awonaa.
ACT 7:56 Inoke i ba, “Ku kite! Labulabum ya kite i mwapwela ge Gamagal Natuna ya kite i taltalmilil Yehoba nimana labena awonaa.”
ACT 7:57 Yudiya wali tologugui tanaliya hi pikaus, ge hi loi analiya i bwata. Yaka gegewel hi patalelu noek Sitibeni elana, hi lib,
ACT 7:58 hi momol tagilan panuwa ana gana tolinaa ge hi loipati. He towasa kakawi ali kaliko hi palo Sitibeni nihi loipati, inoke hi pwahin heval etega alana Sol aenaa, ge i matahikan.
ACT 7:59 Heliya iyoho pat hi alialihin elana inoke Sitibeni i awanun i ba, “Babala Yeisu, yayaluwau u ahe.”
ACT 7:60 Inoke i loepwakoku ge i yoga anana i bwata i ba, “Babala, gegi toto hi giginol elau bahi nu lalahe elal.” Baaba ya i baunan, yaka yawalina i mowasi.
ACT 8:1 He Sol iyoho ge Sitibeni wana yaomal i awa wawaisi-an. Yaka lan toto o ge i nok toekelesiya Yelusalema hi palomwanagil nabiyan. Yaka toekelesiya hi tatawaliwali hi noek Yudiya ge Sameliya ana labi gegewena elal, apostolowau ya te hi miminaa Yelusalema.
ACT 8:2 He gamagalau enuna bolo Yehoba hi awatauwan Sitibeni tuwana hi ahe hi na hi teli salaiya, ge hi kahin nabi kaiwena.
ACT 8:3 Yaa Sol nuwana toekelesiya ni apapanak-agil. Inoke i na limi maisena maisena elal, i tuk ge toabulilek melubolau ge meluyowau i yowanil, i ahel ge i na i telel dela.
ACT 8:4 Inoke toabulilek bolo hi tatawaliwali, hapanuwa nihi noek wasa waiwaisana nihi papaatena-an.
ACT 8:5 Pilipi i na Sameliya ana taun elana, ge Mesaiya wasana i papaatena-an gamagalau elal.
ACT 8:6 Gamagalau gegewel hi laegan bubun Pilipi elana, kaiwena wana baaba hi hago ge ginol yawiyawi i ginolil hi kite.
ACT 8:7 Yayaluwa bibikel hi loi ge hi ulutagilem gamagalau hi gewi elal, ge i ola al tonohomhom ge toelolol hi gewi i pwamolol.
ACT 8:8 Inoke gamagalau panuwa o elana yaliyaya bwabwatana hot hi pwawa.
ACT 8:9 Tokukula etega alana Saimon iyoho panuwa o elana, sauga i yapu kukula i awaawaginol inoke wana siba o kaiwena Sameliya gamagaliliyau gegewel nuwaliya i ahe. I ba tage iya gamagal bwabwatana etega,
ACT 8:10 ge panuwa o elana gamagalau gegewel, bolo alaliya bwabwatana ge bolo nigeya, Saimon hi awatauwan. Hi ba, “Saimon iya yabowaine toto alana ta ba ‘Togasisi Hot.’”
ACT 8:11 Sauga i yapu gamagalau nuwaliya hi ahe wana siba kaiwena inoke hi olak elana.
ACT 8:12 Yaa sauga Pilipi Yehoba wana abalogugui wasana waiwaisana ge Yeisu Keliso alana i papaatena-an elal, inoke bolau ge yowau hi abulilek ge hi babitaiso.
ACT 8:13 Saimon iya al i abulilek ge i babitaiso, inoke ebo Pilipi ga ni noek, Saimon alona ya, kaiwena ginol yawiyawi ge abanuwa ahi Pilipi i ginolil i kite ge nuwana i ahe.
ACT 8:14 Apostolowau heliya iyoho Yelusalema, wasa hi hago Sameliya gamagaliliyau iyaka Yehoba wana baaba hi ahe i tuk ateliyaa, inoke Pita ge Diyon hi patunal hi nok elal.
ACT 8:15 Sauga hi vin inoke hi awanun toabulilek kaiweliya Yayaluwa Bwabwalena nihi ahe,
ACT 8:16 kaiwena Yayaluwa Bwabwalena nige ga i lalau toabulilek etegana elana, Babala Yeisu alana elana ya te hi babitaiso.
ACT 8:17 Inoke Pita ge Diyon nimaliya hi teli toabulilek kokowaliyaa, inoke Yayaluwa Bwabwalena hi ahe.
ACT 8:18 Saimon i kite apostolowau nimaliya hi teli toabulilek kokowaliyaa, ge toabulilek yaka Yayaluwa Bwabwalena hi ahe. Inoke mani i ahe tage ni pek Pita ge Diyon elal ge i ba,
ACT 8:19 “Gasisi toto ei ku pem elau, inoke nau al ge, ebo nimwau na teli gamagal etega kokowanaa, inoke Yayaluwa Bwabwalena ni ahe ni ulutuk elana.”
ACT 8:20 Anana Pita i lahe i ba, “Wam mani alom nuku yaomal, kaiwena u nuwatu tage Yehoba wana mulolu nu pwamola mani elana!
ACT 8:21 Owa nige alam i gagana tuwalali ya elana, kaiwena atem i biki nabi Yehoba matanaa.
ACT 8:22 Wam gegi toto ya ana en nu pek, ge nu awanun Babala elana wam nuwatu nanakina ya ni nuwayoho.
ACT 8:23 He ya kite lomwaketa ge huga ana nuwatu atem i pakalaopop ge gegi paganina i paloloyowan-agiwa.”
ACT 8:24 Inoke Saimon i baek Pita ge Diyon elal i ba, “Ku awanun Babala elana kaiweu, inoke bugul bolo baliya ku baunan bahi etega ni mamasal eliyau.”
ACT 8:25 Pita ge Diyon wali aatena Yeisu kaiwena hi wasaan ge Yehoba wana baaba hi papaatena-an i mowasi, yaka abwe hi sikal Yelusalema. Wali sikal elana wasa waiwaisana hi papaatena-an labi Sameliya awanina hi gewi elal.
ACT 8:26 Babala wana anelose etega i baek Pilipi elana i ba, “U tagilik, u na kamwasa toto i egona Yelusalema ge i na Gasa.” Kamwasa ya i noek labi kekevana gamwanaa, nige awan etega i gagana.
ACT 8:27 Inoke Pilipi i telipuna i nawanawa. Sauga i nawanawa kamwasaa, yaka gagama Itiyopiya etega i pwawa, iya Itiyopiya wali kwin, o ebo ta ba Kandesi, wana totuwalali bwabwatana ge wana gogomwau ana tomatahikan. Tau ya valila i na i tapwalolo Yelusalema,
ACT 8:28 inoke i sisikal wana panuwa kaiwena, i misiyowa wana waga momomol pwatanaa ge palopita Aiseya wana buki i vavasili.
ACT 8:29 Yaka Yayaluwa Bwabwalena i baek Pilipi elana i ba, “U nok u na waga momomol labenaa.”
ACT 8:30 Yaka Pilipi i patalelu i na waga momomol elana ge i hago tau o Aiseya wana buki i vavasili. Yaka i neli i ba, “Buki toto u vavasili ei, ana sapu tab u atena?”
ACT 8:31 Tau o i ba, “Nigeya! Ebo gamagal etega ni pwamwananal eliyau inoke abwe na atena.” Inoke i ba Pilipi i ha ge alona hi misiyo.
ACT 8:32 Buki toto i vavasiliya i ba i ola hiwe: Iya i ola sipi toto hi ahe ge hi pwatanik tagapaaliga kaiwena. Nige baaba etega i babaunan, i ola sipi natuna toto sauga ebo pupunona hi tomwatomwa, nige anana i gagan.
ACT 8:33 Hi papapuluwawi-an ge wana kot elana hi wole kakawe. Tubunau bolo ha mul nige bosowaina wasaliya ta wasaan, kaiwena yawalina panayawiya iyaka hi pwamowasi.
ACT 8:34 Gagama Itiyopiya i baek Pilipi elana i ba, “No wasa ga u pem, henala bana palopita ya i baaba, totona bana o ebo gamagal getoga bana?”
ACT 8:35 Yaka Pilipi i liwaliwan elana, i telipunaa baaba bolo o elal buki Aiseya gamwanaa, inoke Yeisu wasana waiwaisana i wasaanik elana.
ACT 8:36 Hi patapatalelu kamwasaa, abwe wewel etega hi kite, inoke gagama Itiyopiya i ba, “Wewel etega hiwe. Tab nasi bugul etega ni kausau ge nige na bababitaiso?”
ACT 8:37 Pilipi i baek elana i ba, “Bosowaim ya nu babitaiso, ebo u abulilek ginebi ge atem bwalibwaligena.” Tau o Pilipi anana i lahe i ba, “Ibwe, ya abulilek Yeisu Keliso elana iya Yehoba Natuna.”
ACT 8:38 Gagama Itiyopiya i ba ge wana waga momomol hi paveyaho, inoke alona ge Pilipi, ali toto labui, hi na hi gailau wewela ge Pilipi tau o i pababitaiso.
ACT 8:39 Sauga hi gaihem wewela, yaka Babala Yayaluwana Pilipi i ahe egonan. Gagama Itiyopiya nige al Pilipi i kikite, inoke alona ge wana yaliyaya bwabwatana i noek wana panuwa ana kamwasaa.
ACT 8:40 Yaa Pilipi i na i masalek panuwa Asdod, inoke wasa waiwaisana i nopapaatena-an panuwa gegewel elal ana siga i vin Sisaliya.
ACT 9:1 Sol iyoho Yelusalema Babala wana tohago i pihigelgel-agil nuwana ni lolil. Yaka i nok topowon bwabwatal wali tohouwa elana,
ACT 9:2 ge i awanun Yudiya wali tapwalolo ana tohouwa bolo Damasiko wali leta enuna ni ginolil. Leta o gamwaliyaa i ba ebo Yeisu wana kamwasa ana tototoulil Sol ni pwawal, ebo bolau ebo yowau, inoke bosowaina ni yowanil ge ni pwatanik Yelusalema. Inoke Sol leta o i bugulan ge i egon.
ACT 9:3 Sauga i nanawa Damasiko kaiwena ge kelaubwa ni vin, inoke abwe mwananal etega i loem labulabumwa ge Sol i yane painan.
ACT 9:4 Yaka i sogu i tala bilibiliya, ge anan etega i hago i baaba elana i ba, “Sol, Sol! Hauna kaiwena u papalomwan-agau?”
ACT 9:5 Yaka Sol i ba, “Babala, henala owa?” Inoke wana nel i lahe i ba, “Nau Yeisu toto u papalomwan-an.
ACT 9:6 He u lut ge u nok u na panuwaa, inoke abwe nihi baewa elam hauna gun nu ginol.”
ACT 9:7 Bolau bolo avaliya Sol hi nawanawa hi taltalmilil, yaa nige baaba etega hi babaunan. Anan ya hi hago, yaa nige gamagal etega hi kikite.
ACT 9:8 Inoke Sol i lutem bilibiliya ge matana i panana, yaa nige bugul etega i kikite. Inoke hi aheya nimanaa ge hi pwatanik Damasiko.
ACT 9:9 Lan eton matana i gogou, ge i ola al nige aanan i aan ge nige wewel i iim.
ACT 9:10 Tohago etega alana Ananaiyasi i miminaa Damasiko. Pankite etega i masal eliyana inoke pankite o elana Babala i yogaan i ba, “Ananaiyasi!” Anana i lahe i ba, “Babala, nau iyehe.”
ACT 9:11 Inoke Babala i baek elana i ba, “U nok u na ga kamwasa elana, toto alana hi ba ‘Kamwasa Sasapona,’ inoke tau etega alana Sol, iya i neem Tasisi, nu loyaan Yudasa wana limiya, kaiwena iya iyoho i awaawanun.
ACT 9:12 Ana pankite elana tau etega alana Ananaiyasi i kite i nem, nimana i teli elana ge i awanun tage matana ni waisi al.”
ACT 9:13 Ananaiyasi i ba, “Babala, tau o wasana i gewi nabi ya hago. He iya te wam gamagalau bolo hi abulilek-agiwa Yelusalema elana i apapanak-agil.
ACT 9:14 Ge topowon bwabwatal gasisi hi pek elana inoke i nem te Damasiko tage gamagalau bolo hi kukululu alam elana ni yowanil.”
ACT 9:15 Inoke Babala i baek elana i ba, “U nok, kaiwena Sol iyaka ya hile ni tabwa no totuwalali. Iya alau ni wasaan bolo nige Isileli gamagaliliyau i oola avaliyau wali kin elal, ge i ola al gamagalau Isileli elal.
ACT 9:16 Ge nau abwe na pankite lomwan bwabwatana ni pwawa alau kaiwena.”
ACT 9:17 Yaka Ananaiyasi i nok, i na i tuk limi gamwanaa, inoke nimana i teli elana ge i ba, “Taliu Sol, Babala i patunau, iya Yeisu toto i masala elam sauga u nenem kamwasaa. I patunau ya nem matam na panana, ge Yayaluwa Bwabwalena nu kalaopopwi.”
ACT 9:18 Sauga o bugul etega i ola moti unuliya i soguem Sol matanaa ge matana i waisi al, inoke i lut ge i babitaiso.
ACT 9:19 Yaka abwe i aanan ge tuwana i gasisi al. Lan enuna Sol i miminaa Damasiko alonau ge tohago.
ACT 9:20 Yaka sauga o i nok i na Yudiya wali limi tapwalolo elal ge i papaatena i ba, “Yeisu iya Yehoba Natuna.”
ACT 9:21 Gamagalau bolo hi lalaegan Sol elana nuwaliya hi ahe, ge hi nel hi ba, “He iya tau toto valila Yelusalema elana bolo hi kululuwa alan ya elana i apapanak-agil, age? Ge iya i nem labi ya nuwana ni yowanil, yaka ni ahel ge ni pwatanik topowon bwabwatal elal, age?”
ACT 9:22 He Sol wana papaatena i gagasisi nawa, inoke Yudiya bolo hi miminaa Damasiko i pankitel tunahot Yeisu iya Mesaiya, yaka nige bosowailiya anana nihi lahe.
ACT 9:23 Lan i gewi i mowasi inoke Yudiya hi migogo ge hi logugui tage Sol nihi tagapaaliga,
ACT 9:24 yaa Sol iyaka wasa i hago wali logugui o kaiwena. Lan ge bulin panuwa ana abatagitagil hi matahikan, nuwaliya Sol nihi lol.
ACT 9:25 Inoke bulin etega Sol ana tototoulil egowa hi ahe ge Sol hi usana egowa gamwanaa, yaka hi pakuki lowana Damasiko ana gana gogohawanina etega elana.
ACT 9:26 Sol i na Yelusalema ge nuwana tage ni tuk tohago ali pwahin elana, yaa gegewel hi lovakunan, kaiwena nige hi aabulilek-an te iya iyaka i tabwa tohago.
ACT 9:27 Yaka Banabas Sol i ahe ge i pwatanik apostolowau elal, inoke wali wasa i pek i ba, “Kamwasa elana Babala i masal Sol elana ge i baaba eliyana, ge Damasiko elana ginebi wana atimatuwa Yeisu alana i papaatena-an.”
ACT 9:28 Inoke Sol alonau tohago hi miminaa o, yaka Yelusalema gamwana bwalibwaligena i nopainan ge ginebi wana atimatuwa i papaatena Babala alana elana.
ACT 9:29 I ola al alonau Yudiya bolo hi papana Gilik hi baaba ge hi awabalgig, yaa heliya kamwasa hi loya ge nihi tagapaaliga.
ACT 9:30 Sauga toabulilek wasa ya hi hago, yaka hi ahe ge hi pwatanik Sisaliya, inoke hi patuna i na wana panuwaa Tasisi.
ACT 9:31 Inoke toekelesiya Yudiya, Galili ge Sameliya ali labi gegewena elal hi mibubun nige palopalomwan hi pwapwawa. Yaka wali abulilek i gagasisi nawa, ge yawaliliya ana nawanawa alona wali awatauwan Babala elana. Ge Yayaluwa Bwabwalena wana labe eliyana ali pwahin i bwatabwata ya.
ACT 9:32 Pita i nopain toekelesiya panuwa maisena ge maisena elal, inoke sauga etega i nok Yehoba wana gamagalau elal bolo hi miminaa panuwa Lida.
ACT 9:33 Panuwa o elana toelolol etega i pwawa alana Ainiyasi, nige bosowaina ni lutem wana abakenuwa baliman ana gewi eit.
ACT 9:34 Pita i baek elana i ba, “Ainiyasi, Yeisu Keliso i pwamolowa. U lut ge wam abakenu u abubun.” Yaka sauga o Ainiyasi i lut.
ACT 9:35 Gamagalau gegewel bolo hi miminaa Lida ge labi Salon hi kite, inoke hi abulilek ge hi mipil awoliya hi pek Babala elana.
ACT 9:36 Panuwa Yopa elana yova etega alana Tabita, iya toabulilek, alana Pana Gilik elana hi ba Dokasa. Wana sauga gegewena i talamwan tuwalali waiwaisana i ginol ge togulagula i label.
ACT 9:37 Saugenana o i kasiyebwa ge i aliga, inoke tuwana hi ul ge hi teliya limi gamwana toto natiya.
ACT 9:38 Yopa nige ana bwaga i gagan Lida elana. Inoke sauga tohago bolo hi miminaa Yopa wasa hi hago Pita iyoho Lida, yaka bolau labui hi patunal hi na hi baek Pita elana hi ba, “Etimwawa u nem aloma owa ta nok wama panuwaa.”
ACT 9:39 Inoke Pita i lut alonau hi nok. Sauga i vin, inoke hi en heyan limi gamwana toto natiya. Yaka abuabulau gegewel Pita hi mipainan hi kahikahin ge kaliko bolo Dokasa i helil sauga nige ga i aaliga hi pankite.
ACT 9:40 Pita i ba gegewel hi tagil limi gamwana natiya hi eguluwan, yaka i loepwakoku ge i awanun. I awanun haba, inoke i mipil ge i baek Dokasa bobowagana elana i ba, “Tabita, u lut.” Yaka matana i panana, ge sauga Pita i kite, i lut i misiyo.
ACT 9:41 Pita i aheya nimanaa, i labe ge i kukupamilil. Yaka abwe toabulilek ge abuabulau i yogaagil hi ulutuk, inoke Dokasa i pankitel iyaka i molu.
ACT 9:42 Inoke wana molu wasana i lelu Yopa ana labi gegewena elana, ge gamagalau hi gewi hi abulilek Babala elana.
ACT 9:43 Pita i miminaa Yopa lan i gewi al, i miminaa tau etega alana Saimon wana limiya. Tau ya wana tuwalali bwasumu kunisiliya elana bugul enuna i awaawaginol.
ACT 10:1 Gagama Loma etega i miminaa Sisaliya alana Koniliyo, iya Loma wali tolohaveyan ali gewi elulu bwagabwaga (100) wali tohouwa, heliya hi miminaa tolohaveyan ali boda bwabwatana etega gamwanaa alana hi ba, “Bolo hi neem Itali.”
ACT 10:2 Alonau ge wana limi ana heniheni Yehoba hi awatauwan ge hi tapwatapwalolo eliyana. I ola al togulagula i label nabiyan ge i awaawanun Yehoba elana.
ACT 10:3 Lan etega tili kilok kokoyaviya, pankite etega i masala elana. Yehoba wana anelose etegana i kite hoti i nem elana ge i ba, “Koniliyo.”
ACT 10:4 Koniliyo anelose i gagayawa-an ginebi wana lovakun yaka i ba, “Babala, ga i ola?” Inoke anelose i ba, “Wam awaawanun ge wam labe togulagula elal Yehoba i yaliyaya-an.
ACT 10:5 Inoke sauga ya bolau enuna nu patunal nihi na Yopa, ge Saimon toto alana al hi ba Pita nihi en pwatanim.
ACT 10:6 He i miminaa valihina Saimon, toto bwasumu kunisiliya elana bugul enuna i awaawaginol, wana limiya, iyoho hoga labenaa.”
ACT 10:7 Anelose i baaba i mowasi inoke i egon. Yaka Koniliyo wana totuwalali labui ge ana tolabe tolohaveyan etega, toto Yehoba i awatauwan, i yogaagil.
ACT 10:8 Bugul gegewena i wasaanik elal inoke i patunal hi nok hi na Yopa.
ACT 10:9 Lan labuina heliya iyoho kamwasaa kelaubwa nihi vin panuwa Yopa, inoke alalati bwagatau wana labiya Pita i ha limi pwatanaa awanun kaiwena.
ACT 10:10 Yaka abwe Pita i galebu ge nuwana ni anan. Sauga heliya iyoho aanan hi lovilovivina limiya, inoke pankite etega i masal Pita elana.
ACT 10:11 I kite labulabum i mwapwela ge bugul etega ana awa i ola kaliko mamanana hi pihikana buhuna esopali ge hi pakuki lowanem labulabumwa i laulau panayawiya.
ACT 10:12 Bwasumu bolo aeliya esopali ge hi nawanawa tomaha ge tomaha heliya iyoho bugul o gamwanaa, ge i ola al bwasumu bolo hi yawayawal tomaha ge tomaha, ge bwasumu bolo hi youyou hawawala tomaha ge tomaha.
ACT 10:13 Yaka anan etega i hago i ba, “Pita, u lut, bwasumu bolo ya u lolil ge u anil.”
ACT 10:14 Pita i ba, “Babala, bahiwa! Nige sauga etega bwasumu bolo Logugui i lopwali ya aanil, eba ni pabikeyau.”
ACT 10:15 Yaka anan i hago palabuina i ba, “Bugul bolo Yehoba iyaka i ba i waisi, bahi nu aawa nanakan tage ni pabikewa.”
ACT 10:16 Bugul ya i masal paeton Pita elana, yaka abwe kaliko mamanana o i sikal labulabumwa.
ACT 10:17 Pita iyoho i nuwanuwatu ana pankite ana sapu kaiwena. He bolau bolo Koniliyo i patunal, Saimon wana limi iyaka hi pwawa ge heliya iyoho hi taltalmilil ana abaulutuk elana.
ACT 10:18 Inoke hi yoga hi ba, “Saimon toto alana hi ba Pita iyahe ei?”
ACT 10:19 Pita iyoho limi pwatanaa i nuwanuwatu ana pankite kaiwena, inoke Yayaluwa Bwabwalena i baek elana i ba, “Pita, bolau eton hi loyaagiwa.
ACT 10:20 Inoke u lut u na u lau paiya. Bahi nuwam ni eeleluwa, nu nok ya nu na alomwau, kaiwena nau ya patunal.”
ACT 10:21 Inoke Pita i na i lau paiya ge i baek bolau elal i ba, “Nau heiya te ku loyaagau. Wami nuwatu ga i ola ge ku nem?”
ACT 10:22 Anana hi lahe hi ba, “Koniliyo i patunama te ha nem e, iya tolohaveyan ali gewi elulu bwagabwaga wali tohouwa. Iya tau sasapona, i kululu Yehoba elana, ge Yudiya gegewel hi awatauwan. Yehoba wana anelose etega i baek elana ni yogaagiwa nu na wana limiya, inoke ni hago hauna nu baunan.”
ACT 10:23 Inoke Pita i ba alonau ga hi kenu bulin maisena. Lan i gan yaka Pita i lut alonau hi nawanawa, avaliyau ge toabulilek enuna hi neem Yopa.
ACT 10:24 Lan i gan al, yaka abwe hi vin Sisaliya. Koniliyo tutunau ge wana heliyamwau hot iyaka i yogaagil, inoke iya ge heliya hi matamatan Pita kaiwena.
ACT 10:25 Pita iyoho ya i uluulutuk, inoke Koniliyo i tagilem elana, i loepwakoku ge i kululu elana.
ACT 10:26 Yaa Pita i kukupamilil ge i ba, “U lut, nau gamagal ya, ya ola ya te owa.”
ACT 10:27 Ali toto eluwa hi nonobaaba hi ulutuk limi gamwanaa, yaka gamagalau hi gewi Pita i pwawal hi migogo.
ACT 10:28 Inoke i baek elal i ba, “Ku atena bubun te ama Yudiya wama tapwalolo ana logugui i lopwalima bahi naha nonowa ge alomeyau komiu boda getoga gamagaliliyau ta heliheliyam. Yaa Yehoba iyaka i pankiteyau bahi gamagal etega na aawa nanakan tage ni pabikeyau.
ACT 10:29 Yaka sauga baaba u patuna eliyau, nige nuwau i kukuyan yaa ya nem ya. Inoke nuwau nu ba ga na hago hauna kaiwena ge o baaba u patuna.”
ACT 10:30 Yaka Koniliyo i ba, “Lan eton iyaka i mowasi, nau iyoho ya awaawanun no limiya, i ola ya te sauga e tili kilok kokoyaviya. Yaka tau etega ana kaliko i namanamal ya kite i talmilila awowa.
ACT 10:31 I baem elau i ba, ‘Koniliyo, wam awanun Yehoba iyaka i hago ge wam labe togulagula elal i yaliyaya-an.
ACT 10:32 Inoke sauga ya bolau enuna nu patunal nihi na Yopa, ge Saimon toto alana al hi ba Pita nihi en pwatanim. He i miminaa valihina Saimon, toto bwasumu kunisiliya elana bugul enuna i awaawaginol, wana limiya, iyoho hoga labenaa.’
ACT 10:33 Inoke etimwawa no totuwalali ya patunal hi nowa. He ya yaliyaya bubun hot kaiwena iyaka u nem. Sauga ya gegewema iyaka ha migogo Yehoba matanaa, inoke bugul gegewena toto Babala i baunan eliyam nu pamasal eliyama naha hago.”
ACT 10:34 Inoke Pita i liwaliwan elal i ba, “Iyaka nuwau i sapu te tunahot gamagalau gegewel hi olaolaek ya Yehoba matanaa. Nige tage ama Yudiya ya ni muloluagima,
ACT 10:35 yaa labi gegewel gamagaliliyau bolo hi awatauwan ge wali pagan i sapu i yaliyaya kaiweliya.
ACT 10:36 Iyaka ku hago Yehoba wasa waiwaisana i pamasal boda Isileli elal te Yeisu Keliso elana bosowaina avala Yehoba ta mibubun. He Yeisu iya gamagalau gegewel wali Babala.
ACT 10:37 Ge Yeisu gagama Nasaleta wana ginol Yudiya wali labi gegewena elal, i telipunaa labi Galili sauga toto Diyon i papaatena babitaiso kaiwena, wasana iyaka ku hago.
ACT 10:38 Yehoba Yayaluwa Bwabwalena i ligin elana ge gasisi i ahe, inoke i nopain ginol waiwaisana i awaawaginol ge gamagalau gegewel bolo Seitani i paloloyowan-agil i pwamolol, kaiwena Yehoba alona.
ACT 10:39 He ama bugul gegewena toto i ginol Yelusalema ge Yudiya wali labi elal ha kite inoke ha tabwa ana towasa. Iya hi pakuki kolos elana ge hi lopaaliga,
ACT 10:40 yaa lan etonina elana Yehoba i palutem yaomala ge i pamasal gamagalau hi kite.
ACT 10:41 He nige i mamasal gamagalau gegewel elal, yaa i masala te ama towasa bolo Yehoba i hilema eliyama. Inoke wana lut enaa aloma ha anan ge ha im toyawa.
ACT 10:42 Inoke i baem eliyama wasa waiwaisana naha papaatena-an gamagalau elal, ge wali wasa naha pek te Yehoba iya i hile gamagalau gegewel ni pakotil, bolo nige hi yayaomal ge bolo iyaka hi yaomal.
ACT 10:43 He palopitau gegewel hi baaba iya kaiwena, hi ba te gamagalau gegewel bolo hi abulilek-an, iya alana elana Yehoba wali gegi ni nuwayoho.”
ACT 10:44 Pita iyoho ya i baaba, inoke Yayaluwa Bwabwalena i lau bolo wana papaatena hi lalaegan-an gegewel elal.
ACT 10:45 Inoke anan getoga ona hi baubaunan ge Yehoba hi tobatobal-an. Toabulilek Yudiya gamagaliliyau bolo avaliya Pita hi neem Yopa, hi hago inoke nuwaliya hi ahe, kaiwena Yayaluwa Bwabwalena, iya Yehoba wana mulolu, iyaka i ligin bolo nige Yudiya i oola elal. Inoke Pita i ba,
ACT 10:47 “Gamagalau ya Yayaluwa Bwabwalena iyaka hi ahe i ola valila kila. He nige bosowaina gamagal etega ni lopwalil tage bahi nihi babitaiso wewel elana.”
ACT 10:48 Inoke i ba nihi pababitaisoil Yeisu Keliso alana elana. Inoke abwe hi awanun Pita elana avaliya ga nihi mina lan enuna.
ACT 11:1 Apostolowau ge toabulilek bolo hi miminaa labi Yudiya hi hago te bolo nige Yudiya i oola Yehoba wana baaba iyaka hi hago ge hi teliya ateliyaa.
ACT 11:2 Sauga Pita i nok i na Yelusalema, toekelesiya bolo Mosese wana Logugui hi toulil Pita hi awa nanakan hi baek elana hi ba,
ACT 11:3 “Hauna kaiwena u na u ulutuk bolo nige Yudiya gamagaliliyau i oola wali limiya ge alomwau ku anan?”
ACT 11:4 Yaka Pita bugul gegewena toto i masal elana i liwanan bubun elal i ba,
ACT 11:5 “Valila nau iyoho Yopa ya awaawanun, inoke pankite etega i masal eliyau. Bugul etega ya kite ana awa i ola kaliko mamanana hi pihikana buhuna esopali ge hi pakuki lowanem labulabumwa, inoke i nem i lau labi toto ya miminaa.
ACT 11:6 Matau i nok gamwanaa, inoke bwasumu bolo aeliya esopali ge hi nawanawa bilibiliya ya kitel, i ola al bwasumu bekikil, bwasumu bolo hi yawayawal ge bolo hi youyou hawawala.
ACT 11:7 Yaka anan etega ya hago i baem elau i ba, ‘Pita, u lut, bwasumu bolo ya u lolil ge u anil.’
ACT 11:8 Anana ya lahe ya ba, ‘Babala, bahiwa! Nige sauga etega bwasumu bolo Logugui i lopwali ya aanil, eba ni pabikeyau.’
ACT 11:9 Yaka anan ya hago palabuina i neem labulabumwa i ba, ‘Bugul bolo Yehoba iyaka i ba i waisi, bahi nu aawa nanakan tage ni pabikewa.’
ACT 11:10 Paeton bugul ya i masal eliyau, yaka abwe gegewena i sikal i ha labulabumwa.
ACT 11:11 Yaka sauga o bolau eton, bolo hi patunal kaiweu hi noem Sisaliya, hi vin limi toto ya miminaa.
ACT 11:12 Yayaluwa Bwabwalena i baem elau i ba, ‘Bahi nuwam ni eeleluwa, nu nok ya nu na alomwau.’ Talilau ali toto sikis bolo ya alowau ha nok ha na Sisaliya, yaka ha ulutuk Koniliyo wana limiya.
ACT 11:13 Inoke wama wasa i pem anelose etega i kite i taltalmilil wana limiya ge i ba, ‘Bolau enuna nu patunal nihi na Yopa, ge Saimon toto alana al hi ba Pita nihi en pwatanim.
ACT 11:14 Wasa etega ni baunaniwa inoke eliyana alomwau wam limi ana heniheni mwal nuku pwawa.’
ACT 11:15 Sauga ya telipuna ya baaba, Yayaluwa Bwabwalena i lau elal i ola valila i lau eliyama abatelipuna elana.
ACT 11:16 Inoke ya nuwahikan Babala wana baaba i ba, ‘Diyon i pababitaisomiu wewel elana, yaa Nam abwe ni pababitaisomiu Yayaluwa Bwabwalena elana.’
ACT 11:17 He Yehoba i muloluagil Yayaluwa Bwabwalena i pek elal, i ola te i muloluagila sauga kila ta abulilek Babala Yeisu Keliso elana. Inoke henala nau ge Yehoba wana nuwatu na kaus?”
ACT 11:18 Sauga Pita wana baaba o hi hago, inoke hi bakuhu nige al hi aawa naknak, yaka Yehoba hi tobalan hi ba, “Tunahot bolo nige Yudiya i oola, heliya al ge Yehoba iyaka i tuwalaliya ateliyaa, inoke wali gegi ana en hi pek ge yawal mihomihotina hi pwawa.”
ACT 11:19 Sitibeni hi loipati enaa topihigelgel toabulilek hi palomwanagil yaka hi tatawaliwali. He enuna hi nok hi na labi Ponisiya, enuna hi na Saipilosi ge enuna Antiyok, yaka wasa waiwaisana hi wasaan Yudiya gamagaliliyau ya te elal.
ACT 11:20 Yaa enuna gamwaliyaa, heliya hi neem Saipilosi ge Sailini, hi nok hi na Antiyok, yaka hi baaba Gilik gamagaliliyau al ge elal, ge Babala Yeisu wasana waiwaisana hi wasaan elal.
ACT 11:21 Babala wana gasisi i minaa eliyalil, inoke gamagalau hi gewi hi abulilek ge hi mipil awoliya hi pek Babala elana.
ACT 11:22 Toekelesiya Yelusalema wasa ya hi hago, inoke Banabas hi patuna i na Antiyok.
ACT 11:23 Sauga i vin, Yehoba wana mulolu toabulilek Antiyok eliyalil i kite, inoke i yaliyaya. Yaka i ba pagasisel ateliya bwalibwaligena nihi talamwan ge nihi talmilil gagasisi Babala elana.
ACT 11:24 He iya tau waiwaisana, Yayaluwa Bwabwalena ge abulilek i kalaopopwi. Inoke gamagalau hi gewi hi abulilek Babala elana.
ACT 11:25 Yaka Banabas i nok i na Tasisi Sol i loyaan.
ACT 11:26 Sauga i pwawa, inoke i en alona hi nem Antiyok. Sol ge Banabas avaliyau toekelesiya hi mina baliman maisena inoke hi panpankiti boda bwabwatana elal. Antiyok elana Yeisu ana tototoulil abwe pamaisena alaliya hi tun “Kelisitiyani.”
ACT 11:27 Saugena o palopitau enuna hi noem Yelusalema hi tukik hi na Antiyok.
ACT 11:28 Avaliya etega, alana Agabas, i lut ge Yayaluwa Bwabwalena wana gasisi elana gamagalau wali wasa i pek pahuwala i ba, “Huwalu bwabwatana abwe ni gan ge Loma ana abalogugui gegewena ni pwawa.” (He bugul ya i gana Kolodiyas wana sauga kin elana.)
ACT 11:29 Yaka tohago bolo Antiyok hi nuwatu labe nihi patuna taliliyau elal bolo hi miminaa Yudiya. Maisena ge maisena i teli i ola hauna gun i nuwatuan ge bosowaina ni teli.
ACT 11:30 Hi ginol ola, inoke wali labe hi pek Banabas ge Sol elal ge hi pwatanik Yelusalema ekelesiya ana tohouwa elal.
ACT 12:1 Saugena o kin Helodi i ba wana tolohaveyan toekelesiya enuna hi libil ge hi palomwanagil.
ACT 12:2 I ba Yemesa toto Diyon talina elohaveyan kilepana elana hi gopaaliga.
ACT 12:3 Helodi i kite ginol ya Yudiya i payaliyaya-agil, inoke i ba al wana tolohaveyan Pita hi lib. Bugul ya i gana hagali ana wik gamwanaa, hagali toto Pwalawa toto Nige alona Yis Hi Vivikuhiya Hagalena.
ACT 12:4 Pita hi lib i mowasi, hi teli dela, inoke Helodi i ba boda esopali, boda maisena ge maisena tolohaveyan esopali, Pita nihi matahikan, boda tomaha wali sauga ona. Helodi wana nuwatu hagali ana wik ga ni mowasi, yaka abwe ni ahe tagilan dela ge ni pakot boda mataliyaa.
ACT 12:5 Inoke Pita hi teli i miminaa dela, yaa toekelesiya hi awanun nabinabi Yehoba elana Pita kaiwena.
ACT 12:6 Bulin maisena ya i mina yaka Helodi ni ahe tagilan ge ni pakot gamagalau mataliyaa, sein labui hi ahe Pita hi yowan hikan inoke i kenuwa tolohaveyan labui ali hawawala. I ola al tolohaveyan enuna nog hi matahikan.
ACT 12:7 Sauga o elana Babala wana anelose etega i masal inoke mwananal limi gamwana i yane. Nimana i teliya Pita lulunaa ge i palupalut i ba, “Etimwawa u lut!” Inoke Pita nimanaa sein i samwaleleka ge i sogu.
ACT 12:8 Yaka anelose i baek elana i ba, “Am belet u tagahikan ge aem ana os u pahe.” Inoke Pita i ginol i ola. Yaka anelose i ba al, “Kaliko yayapona babalona u galoi ge u toulilau.”
ACT 12:9 Inoke i toulil hi tagil, yaa nige i aatena ebo tunahot anelose i nul tagilanem dela o ebo i kenonou ya.
ACT 12:10 Tomatahikan enuna hi nopalegel ge tomatahikan enuna al hi nopalegel, yaka hi na hi vin nog toto aiyan elana hi ginoliya ge abwe nihi tagil nihi na panuwaa. Nog totona i mwapwela, inoke hi notagil ge hi nawanawa kamwasaa, yaka abwe anelose Pita i eguluwai.
ACT 12:11 Pita iyaka nuwana i sapu inoke i ba, “Iyaka ya atena i tunahot Babala wana anelose i patuna i pwamwalau Helodi nimanaa, inoke toto Yudiya nunuwaliya nige ni gagan.”
ACT 12:12 Nuwana i sapu i ola to, inoke i nok i na Meli toto Diyon Mak hinana wana limiya. Gamagalau hi gewi hi migogo limi o elana ge hi awaawanun.
ACT 12:13 Pita i pitipiti abaulutuk ana noga inoke galok etega, limi ana totuwalali, alana Loda, i nok tage nog i pwepwela.
ACT 12:14 Pita anana ana gun i hago, inoke wana yaliyaya ana bwata kaiwena nog nige i pwepwela, yaa i patalelu sikal i na alonau wali wasa i pek i ba, “Pita iyoho i taltalmilil noleleya.”
ACT 12:15 Yaka hi baek elana hi ba, “Tabam u kokona.” Yaa i ba balbalgig i ba, “Tunahot Pita iyoho noleleya.” Yaka anana hi lahe hi ba, “Tabam wana anelose tei!”
ACT 12:16 Pita iyoho i mimi pitipiti. Abwe hi na nog hi pwela ge sauga hi kite, ateliya i you.
ACT 12:17 Nimana i latahinek elal ge hi mikekei, inoke abwe wali wasa i pek Babala ga i ginol ola ge i ahe tagilanem dela. Yaka i ba, “Abwe Yemesa alonau talilau gegewel wali wasa nuku pek,” inoke i eguluwagil i nok i na labi getoga.
ACT 12:18 Sauga lan i gan, tolohaveyan nuwaliya i gewagewa nabi hi ba, “Hauna gun i gan Pita elana?”
ACT 12:19 Helodi i ba tolohaveyan Pita hi loyaan, yaa nige hi pwapwawa. Inoke del ana tomatahikan i ahel ge i nelil, yaka abwe i ba hi tagapaaligal. Bugul ya enaa Helodi labi Yudiya i eguluwan i nok i na Sisaliya ge i miminaa ga to.
ACT 12:20 Helodi i hugahuga gamagalau Taya ge Saidoni elal, inoke ali boda elana hi nok Helodi nihi kite. Houwan Blastas, iya kin wana limi ana tomatahikan bwabwatana, hi ahe ni label. Inoke hi awanun avaliya ge Helodi maniniliya nihi abubun, kaiwena aliya ana abanem heiya Helodi wana labiya.
ACT 12:21 Wali migogo ana lan etega Helodi i hile, inoke lan o wasawasa kalikona i galoi, i misiyowa abamisiyo wawasana elana, ge i baaba gamagalau o elal.
ACT 12:22 Yaka hi yoga hi ba, “Yabowaine etega anana te, nige gamagal hot anana i oola.”
ACT 12:23 Yaka sauga o Babala wana anelose Helodi i lol ge i kasiyebwa, kaiwena nige i babaaek gamagalau elal Yehoba nihi tobalan, bahi iya nihi totobalan. Inoke wana gamwa mwatamwata hi an ge abwe i aliga.
ACT 12:24 Inoke Babala wana baaba i bwatabwata ya hi palelu labi gegewena elal, ge gamagalau hi gewi hi abulilek-an.
ACT 12:25 Banabas ge Sol toekelesiya Yelusalema ali labe hi pek haba, inoke Diyon Mak hi ahe ge avaliya Yelusalema hi eguluwai hi sikal hi na Antiyok.
ACT 13:1 Palopitau ge topankite enuna iyoho ekelesiya Antiyok elana, heliya Banabas, Simiyon alana etega al hi tun Tuwabiki, Lusiyasi gagama Sailini, Manaen iya ahi wawayana alona ge Kin Helodi hi bwata toyawa, ge Sol.
ACT 13:2 Sauga etega ali galebu hi palahikan ge hi tapwatapwalolo Babala elana, inoke Yayaluwa Bwabwalena i baek elal i ba, “Banabas ge Sol nuku teli getogaagil nihi na tuwalali toto kaiwena ge ya yogaagil nihi ginol.”
ACT 13:3 Inoke ali galebu hi palahikan ge hi awaawanun, yaka nimaliya hi teli Banabas ge Sol pwataliyaa hi pwabwabwalena-agil tuwalali kaiwena, inoke hi patunal hi egon.
ACT 13:4 Yayaluwa Bwabwalena bolau labui o i patunal inoke hi na hi lau Selusiya ge hi kuki hi nok taval Saipilosi.
ACT 13:5 Sauga hi tan Salamis, inoke Yehoba wana baaba hi papaatena-an Yudiya wali limi tapwalolo gamwaliyaa. He Diyon Mak iyoho avaliya i label tuwalali elana.
ACT 13:6 Taval o bwalibwaligena hi nopainan ana siga hi vin Papos. Tokukula etega gagama Yudiya hi pwawaa to, iya palopita kakakawena, alana Ba-Yeisu.
ACT 13:7 Iya gavana Segiyas Polosi alona etega. He gavana iya tau sisibana etega inoke Banabas ge Sol i yogaagil, nuwana Yehoba wana baaba nihi papaatena-an ni hago.
ACT 13:8 Yaa tokukula o, alana al pana Gilik hi ba Elimas, wali baaba i awa nanakan, nuwana gavana yayaluwana ni pil bahi ni aabulilek.
ACT 13:9 Inoke Sol, alana labuina hi ba Pol, Yayaluwa Bwabwalena i kalaopopwi, matana i lihikanek Elimas elana
ACT 13:10 ge i ba, “Owa Seitani natuna, bugul gegewena bolo waiwaisana ali topihigelgel, kakawi ana nuwatu u kalaopopwi. Sauga gegewena gamagalau u pagegel tage bahi nihi nonoek Yehoba wana kamwasa sasapona elana.
ACT 13:11 Sauga ya Babala wana gasisi elana matam ni nak inoke nige bosowaim sabwelu yanana nu kite, yaa ana sauga nige ni yayapu hot.” Yaka sauga o elana matana i gogou, inoke i babalalu nuwana gamagal etega nimana ni ahe ge ni labe.
ACT 13:12 Sauga gavana i kite hauna i masal tokukula o elana, inoke i abulilek, kaiwena Babala wasana waiwaisana ana gasisi i kite ge nuwana i ahe.
ACT 13:13 Pol ge alonau hi kukiya Papos, hi alunok hi na hi tan Pega Pampiliya ana labiya. He Diyon Mak i eguluwagiliya to ge i sikal i na Yelusalema.
ACT 13:14 Yaka Pol ge Banabas awan Pega hi eguluwai ge hi nawanawa hi na hi vin Antiyok, labi Pisidiya elana. Lan Sabwata elana hi na hi ulutuk ge hi misiyo Yudiya wali limi tapwalolo gamwanaa.
ACT 13:15 Mosese wana Logugui ana buki ge palopitau wali buki hi vasili i mowasi, inoke tapwalolo ana tohouwa baaba hi pek tau etega elana i na Pol ge Banabas wali wasa i pek i ba, “Talimeyau, ebo gamagalau ali ba pagasisi i gan eliyamiu, inoke nuku baunan.”
ACT 13:16 Inoke Pol i milil nimana i latahin ge i ba, “Komiu Isileli ge komiu panuwa getoga gamagaliliyau bolo iyaka ku tapwalolo Yehoba elana, ku laegan eliyau!
ACT 13:17 Boda Isileli wali Yabowaine tubulau i hilel, inoke wali sauga mibwabwali Itipita elana ali boda i pwabwaya ge hi gewi nabi. Yaka Yehoba wana gasisi elana i nulil ge Itipita hi eguluwai.
ACT 13:18 Baliman ana gewi poti hi nawanawa uleya, wali lopalapalaviyan gegewena i palahikan.
ACT 13:19 Inoke abalogugui ali gewi seben ginebi ge gamagaliliyau i pwamowasel panuwa Kenani gamwanaa, yaka bilibili o i pek wana gamagalau Isileli elal wali panuwa.
ACT 13:20 He sauga ona o ana yapu baliman po handeled ge pipti (450). Yaka abwe toasiyala enuna i pek elal ge hi houwaagil ana siga palopita Samuwela wana sauga.
ACT 13:21 Yaka gamagalau hi ba, ‘Nuwama wama kin ni gan.’ Inoke Sol Kisi natuna, ana un Beniyamina, Yehoba i pek elal wali kin ge i logugui-agil baliman ana gewi poti.
ACT 13:22 Yaka Yehoba Sol i ahe yoho, inoke Deibid Sol abana i ahe i tabwa kin. He iya bana Yehoba i ba, ‘Deibid Diyesi natuna ya pwawa iya tau toto nunuwau. Iya bugul gegewena ni ginol ni ola no nuwatu.’
ACT 13:23 Deibid tubutubunina elana inoke Yehoba boda Isileli wali topwamwal i pek, iya Yeisu, i ola wana bateli.
ACT 13:24 Mulaa abwe Yeisu wana tuwalali i telipuna, Diyon i papaatena gamagalau Isileli hi gewigewi elal ge i ba wali pagan nanakina ana en nihi pek ge nihi babitaiso.
ACT 13:25 Diyon wana tuwalali kelaubwa ni mowasi, inoke i baek gamagalau elal i ba, ‘Ku nuwatu tage henala nau? Nau nige topwamwal toto kaiwena ge ku matamatan i oola. Iya iyoho i nenem ewa. Nau nige no waisi i gagan tage aena ana os na leke yoho.’
ACT 13:26 Taliwau ge nuwau, komiu Abalahama tubunau ge komiu panuwa getoga gamagaliliyau bolo iyaka ku tapwalolo Yehoba elana, kila eliyala te pwamwal wasana toto ya Yehoba i patunam.
ACT 13:27 Yaa Yelusalema ana tomina avaliyau ge wali tologugui nige hi aatena te Yeisu iya topwamwal. Bwagana nige wana nak etega hi kikite, yaa hi baek Pilato elana ni lopaaliga ya. Sauga hi lopaaliga, inoke eliyana palopitau wali baaba i tabwa tunahot, baaba ya Sabwata maisena ge maisena hi vavasili wali limi tapwalolowa.
ACT 13:29 Sauga iyaka nak gegewena hi ginol eliyana i mowasi, i ola Buki Bwabwalena ana baaba iya kaiwena, inoke hi ahe kolos elana ge hi teliek salai gamwanaa.
ACT 13:30 Yaa Yehoba i palutem yaomala,
ACT 13:31 ge lan hi gewi i masamasal wana tohago elal, bolo valila alonau hi neem Galili ge hi na Yelusalema. Sauga ya heliya hi tabwa wana towasa boda Isileli eliyalil.
ACT 13:32 Ama wasa waiwaisana ha wasaan eliyamiu i ola hiwe: bateli toto Yehoba i bateli tubulau elal,
ACT 13:33 he iyaka i ginol kila tubutubuniliyau kaiwela, kaiwena iyaka Yeisu i pamasal ge i palutem yaomala. He i ola Same labuina ana baaba, Yehoba i ba: ‘Owa natu; lan ebe ya awa natunagiwa.’
ACT 13:34 Yehoba Yeisu ni palutem yaomala yaka tuwana nige ni bwebweyan, he bana te i ba: ‘Tunahot mulolu bwabwalena elana na muloluagimiu, ni ola ya bateli Deibid elana.’
ACT 13:35 Ge Buki Bwabwalena puna etega al i ba: ‘Nige nu tatalam wam totuwalali bwabwalena tuwana ni bwebweyan.’
ACT 13:36 He Deibid i ba i ola o, nige totona bana i oola, kaiwena iya wana sauga elana Yehoba wana nuwatu i ginol yaka abwe i yaomal. Tuwana hi teliek salaiya alonau tubunau ge i bweyan.
ACT 13:37 Yaa tau toto Yehoba i palutem yaomala tuwana nige i bwebweyan.
ACT 13:38 Taliwau ge nuwau, nuwau nuku atena bubun Yeisu eliyana i bosowaina Yehoba wami gegi ni nuwayoho, inoke ha papaatena-an eliyamiu i ola to. Mosese wana Logugui nige bosowaina ni sokalimiu wami gegi elana, yaa henala ebo ni abulilek, Yeisu eliyana Yehoba ni sokal wana gegi elana.
ACT 13:40 Nuku matahikagimiu bahi palopitau wali baaba ni mamasal eliyamiu. Heliya Yehoba wana baaba hi baunan i ola hiwe:
ACT 13:41 Totalatalawasi komiu, no ginol nuku kite, inoke nuwamiu nuku ahe, yaa abwe nuku yaomal. Kaiwena ginol enuna ya giginol wami sauga elana, ginol o nige nuku aabulilek-an, bwagana ebo nihi wasaan bubun eliyamiu.”
ACT 13:42 Pol ge Banabas iyoho hi tagitagil limi tapwalolowa, yaka gamagalau hi awanun elal nihi sikalim Sabwata i nenem ge wasa o nihi papaatena-an al elal.
ACT 13:43 Nogogo i mowasi, yaka Yudiya ge panuwa getoga gamagaliliyau bolo iyaka hi abulilek Yehoba elana, hi gewi hi nouliulil Pol ge Banabas eliyaa. Inoke Pol ge Banabas hi baaba elal ge hi ba pagasisel Yehoba, iya tomulolu, sauga gegewena nihi meltelian.
ACT 13:44 Sabwata mulaa elana, kelaubwa panuwa o gamagaliliyau gegewel nihi nogogo ge Yehoba wana baaba nihi laeganan.
ACT 13:45 Sauga Yudiya boda bwabwatana hi kitel, hi lamwa pulowan, inoke Pol hi ba panapanak-an ge wana baaba hi awa kakakawi-an.
ACT 13:46 Inoke Pol ge Banabas ginebi wali atimatuwa analiya hi lahe hi ba, “I sapu te Yehoba wana baaba ha wasaan houwan eliyamiu. Yaa komiu Yehoba wana baaba ku towani ge ku nuwatu bahi yawalimiu mihomihotina nuku aahe, inoke naha eguluwagimiu ge naha nok naha na bolo nige Yudiya i oola elal.
ACT 13:47 He Babala logugui i pem eliyama, i ba i ola hiwe: ‘Ya telemiu nuku ola mwananal bolo nige Yudiya i oola kaiweliya, inoke eliyamiu panayawi bebena gegewena pwamwal nihi pwawa.’”
ACT 13:48 Sauga bolo nige Yudiya i oola wasa ya hi hago, yaka hi yaliyaya ge Babala wana baaba hi awa wawaisi-an. Inoke bolo Yehoba i hilel yawal mihomihotina kaiwena, gegewel hi abulilek.
ACT 13:49 Yehoba wana baaba gamagalau hi palelu panuwa o ana labi bwalibwaligena elana.
ACT 13:50 Yaa Yudiya hi lut ge panuwa o ana tohouwa avaliyau ge yowau bolo alaliya bwabwatal hi kululu Yehoba elana tineliya hi ba palupalut-an. Yaka heliya gamagalau hi palutil hi pihigelgel Pol ge Banabas eliyalil ge hi takel tagilagil labi o elana.
ACT 13:51 Inoke Pol ge Banabas aeliya bibilena hi hapul yoho i pamasal Yehoba abwe ni lahel, yaka hi egon hi na Ikoniyam.
ACT 13:52 Yaa toabulilek bolo hi minaa Antiyok yaliyaya ge Yayaluwa Bwabwalena hi kalaopopwi.
ACT 14:1 Pol ge Banabas hi na Ikoniyam ge hi ulutuk Yudiya wali limi tapwalolo elana hi papaatena, i ola to hi giginol labi gegewena elal. Hi papaatena ginebi ge wali gasisi, inoke gamagalau hi gewi nabi hi abulilek, enuna Yudiya gamagaliliyau ge enuna nige Yudiya i oola.
ACT 14:2 Yaa Yudiya bolo nige hi aabulilek hi lut ge bolo nige Yudiya i oola tineliya hi ba palupalut-an, inoke heliya al hi pihigelgel toekelesiya elal.
ACT 14:3 Sauga kekeisi i yapu Pol ge Banabas hi miminaa panuwa o elana, inoke ginebi wali atimatuwa hi papaatena Babala kaiwena. Yaka Babala gasisi i pek Pol ge Banabas elal ginol yawiyawi ge abanuwa ahi hi ginolil, inoke eliyana wana mulolu wasana toto hi baubaunan i patunahot.
ACT 14:4 Yaka gamagalau panuwa o elana ali boda hi wali, enuna hi olak Yudiya elal, enuna hi olak apostolowau elal.
ACT 14:5 Inoke Yudiya ge bolo nige Yudiya i oola, avaliyau ge wali tohouwa, hi logugui toyawa tage apostolowau nihi palomwanagil ge nihi loipatagil.
ACT 14:6 Yaa apostolowau wasa hi hago, inoke hi lou hi na labi Laikoniya panuwana Listila ge Debi elal, ge panuwa bolo hi minaa labeliyaa.
ACT 14:7 Yaka wasa waiwaisana hi papaatena-an elal.
ACT 14:8 Panuwa Listila elana tau etega iyoho aena i nak, i nakek hinana tinenaa, nige sauga etega i nanawanawa.
ACT 14:9 I misiyo ge Pol wana papaatena i laeganan. Yaka Pol matana i lihikan tau o elana ge i kite wana abulilek i gan bosowaina ni molu,
ACT 14:10 inoke i yoga i ba, “U lut aem u milipasapu.” Yaka sauga o tau i tatalut ge i nawanawa.
ACT 14:11 Gamagalau gegewel Pol wana ginol hi kite, inoke hi yoga hi pana Laikoniya hi ba, “Yabowaineyau iyaka hi lau hi nem elala ali awa i ola gamagal.”
ACT 14:12 Inoke gamagalau hi ba Banabas iya yabowaine Susi ge Pol iya yabowaine Hemisi, kaiwena iya toawabaaba.
ACT 14:13 Susi wana limi tapwalolo i minaa panuwa ana gana tolinaa, inoke ana topowon bulumakau melutauil ge mula i ahel i pwatanik panuwa ana abauluulutuka. He alonau ge gamagalau nuwaliya bwasumu nihi powonan apostolowau elal.
ACT 14:14 Yaa sauga Banabas ge Pol nuwatu o wasana hi hago, inoke ali kaliko hi kukuleli kaiwena nige nuwaliya i oola, ge hi tapalelu hi na hi tuk boda gamwaliyaa hi yogayoga hi ba,
ACT 14:15 “Hauna kaiwena pagan ya ku awaawaginol? Ama gamagal ya, ha ola ya te komiu. Ha nem wasa waiwaisana naha wasaan eliyamiu inoke yabowaine kakakawel bolo ya ali en nuku pek ge nuku abulilek Yabowaine yawalina gaganina elana, iya labulabum, panayawi, hoga ge buguliliyau gegewel ali toginol.
ACT 14:16 He sauga houhouwena elana gamagalau ali boda gegewel i talamwagil wali pagan hi giginol i ola totoliya wali aatena.
ACT 14:17 Yaa nige i mimisumi, ana aatena i gan kaiwena bugul waiwaisal i ginolil kaiwemiu: kehe i pewa i loem natiya, aanan tomaha ge tomaha i pasiun, amiu i pewa i bwata ge atemiu yaliyaya i pakalaopopwi.”
ACT 14:18 Bwagana Pol ge Banabas hi ba ola to boda elal, yaa hi logasisi nabi abwe gamagalau hi lopwalil bahi bwasumu nihi popowonan elal.
ACT 14:19 Yaka Yudiya enuna hi neem Antiyok ge Ikoniyam, inoke boda nuwaliya hi gove hi olak wali nuwatu elana. Inoke Pol hi loipati ge hi momol tagilan panuwa ana gana tolinaa, hi nuwatu tage iyaka i aliga.
ACT 14:20 Yaa toabulilek hi na hi mipainan, yaka i lut ge i sikal i na panuwaa. Hi kenu lan i gan, inoke alona ge Banabas hi egon hi na Debi.
ACT 14:21 Pol ge Banabas wasa waiwaisana hi papaatena-an panuwa Debi elana, inoke gamagalau hi gewi hi abulilek ge hi tabwa tohago. Yaka abwe hi sikal hi na Listila, Ikoniyam, ge Antiyok toto labi Pisidiya.
ACT 14:22 Inoke tohago hi ba pagasisel ge hi ba hikagil wali abulilek Yeisu kaiwena bahi ni pwepweyata, ge hi baek elal hi ba, “Pulowan nihi gewi nasi ta pwawal mulaa abwe ta ulutuk Yehoba wana abaloguguiya.”
ACT 14:23 Panuwa maisena ge maisena, Pol ge Banabas toekelesiya wali tohouwa hi hilel. I ola al ali galebu hi palahikan ge hi awaawanun kaiweliya hi ba, “Yehoba, bolo ya am mel iyaka hi teli, inoke ha telel nimwamwa nu matahikagil.”
ACT 14:24 Labi Pisidiya hi nosolaan hi na hi vin labi Pampiliya.
ACT 14:25 Inoke wasa waiwaisana hi papaatena-an panuwa Pega, yaka abwe hi tagilik hi na Ataliya.
ACT 14:26 Inoke hi kukiya Ataliya hi alusikal hi na Antiyok toto labi Siliya. He toekelesiya Antiyok heliya te valila Pol ge Banabas hi telel Yehoba nimanaa ge hi awanun ni muloluagil tuwalali toto iyaka abwe hi pwamowasi nihi ginol.
ACT 14:27 Sauga hi tan Antiyok, toekelesiya hi yoga gogonil, yaka bugul gegewena toto Yehoba avaliya hi ginolil wasana hi wasaan. Inoke hi ba, “Yehoba abulilek ana nog iyaka i pwela bolo nige Yudiya i oola kaiweliya.”
ACT 14:28 Inoke sauga i yapu Pol ge Banabas hi miminaa ga Antiyok aloliyau ge tohago.
ACT 15:1 Bolau enuna hi neem Yudiya hi tukik hi na Antiyok ge hi panpankiti toekelesiya elal hi ba, “Nige bosowaimiu mwal nuku pwawa ana siga ebo bolau gotomwa yoho paganina nihi ahe ni ola Mosese wana Logugui.”
ACT 15:2 Baaba o kaiwena Pol ge Banabas aloliyau hi awabalgig nabi. Inoke ekelesiya Pol ge Banabas hi hilel, aloliyau ge toekelesiya enuna nihi nok Yelusalema apostolowau ge ekelesiya ana tohouwa nihi kitel nuwatu o kaiwena.
ACT 15:3 Yaka ekelesiya i patunal hi egon, inoke labi Ponisiya ge Sameliya hi nosolaan. Wali nawanawa o gamwanaa hi wasaan te bolo nige Yudiya i oola iyaka yawaliliya hi pil ge hi abulilek Yehoba elana. Toekelesiya wasa o hi hago inoke hi yaliyaya nabi.
ACT 15:4 Sauga hi vin Yelusalema, yaka toekelesiya aloliyau apostolowau ge tohouwa Pol ge Banabas hi ahel. Inoke bugul gegewena toto Yehoba avaliya hi ginolil wasana hi wasaan elal.
ACT 15:5 Yaa toabulilek enuna bolo hi minaa Palisi wali boda elana, hi lut hi ba, “Binimala bolo nige Yudiya i oola gotomwa yoho paganina ga nihi ahe ge Mosese wana Logugui nihi henapuan, mulaa abwe nihi tabwa toekelesiya.”
ACT 15:6 Inoke apostolowau avaliyau ge tohouwa hi migogo ge hi liwaliwan nuwatu o kaiwena.
ACT 15:7 Wali liwan ana sauga yayapona enaa, yaka Pita i lut i ba, “Taliwau, iyaka ku atena valila ala boda gamwanaa Yehoba i hileyau, yaka wasa waiwaisana ya papaatena-an bolo nige Yudiya i oola elal, inoke hi hago ge hi abulilek.
ACT 15:8 Yehoba, iya gamagalau gegewel ateliya i atena, Yayaluwa Bwabwalena iyaka i pek elal i ola ya te i pem elala, inoke eliyana ta atena Yehoba i yaliyaya kaiweliya ge iyaka i ahel.
ACT 15:9 Nige abateli mwaumwau i giginol heliya ge kila ala boda elana. Wali abulilek kaiwena inoke wali gegi i ul yoho.
ACT 15:10 He nasi Yehoba ta pahuga, ebo pulowan ta paheya pwataliyaa ge ta ba Mosese wana Logugui nihi henapuan, pulowan o tubulau valila nige bosowailiya nihi kalivai, i ola al kila.
ACT 15:11 Yaa wala aatena i ola hiwe: Babala Yeisu wana mulolu bwagabwaga eliyana te heliya ge kila mwal ta pwawa.”
ACT 15:12 Tonogogo gegewel hi mikekei, yaka Banabas ge Pol hi laeganagil. Hi liwaliwan te wali tuwalali gamwanaa Yehoba ginol yawiyawi ge abanuwa ahi i ginolil bolo nige Yudiya i oola gamwaliyaa.
ACT 15:13 Sauga wali baaba hi pwamowasi, inoke Yemesa i ba masal i ba, “Taliwau, ku laegan eliyau.
ACT 15:14 Saimon Pita iyaka i wasaan te valila Yehoba i nem ge bolo nige Yudiya i oola gamwaliyaa, enuna i ahel iya wana gamagalau.
ACT 15:15 He i masal i ola te valila palopitau hi baunan, hi ba:
ACT 15:16 Yehoba i ba, ‘Inoke abwe na sikalim, ge Deibid wana limi toto i mamaguli na pamilil al. I samwalekaleka, yaa abwe na abubun ge na tal pasikal al.
ACT 15:17 Inoke gamagalau gegewel al nihi nem elau, heliya nige Yudiya i oola yaa ya hilel no gamagalau.’
ACT 15:18 Yehoba wana baaba te, iya beyaunana bugul ya i pamasal.
ACT 15:19 “He no nuwatu i ola hiwe. Bolo nige Yudiya i oola ge hi mipil awoliya hi pek Yehoba elana, bahi ali pulowan ta giginol tage Mosese wana Logugui gegewena nihi henapuan.
ACT 15:20 Wali leta ya ta leli ge ta baek elal bahi aanan toto gamagalau hi pakakanunek yabowaine kakakawena elana nihi aan. I ola al bahi ganawal paganina nihi giginol, ge bahi bwasumu toto yawalina hi am kaus ge i aliga bunumwina nihi aan, kaiwena saliyana nige i lalau.
ACT 15:21 He houhouwena ana siga sauga ya, Mosese wana Logugui ana topapaatena hi gan panuwa maisena ge maisena elana, ge Sabwata gegewena hi vavasili-an Yudiya wali limi tapwalolowa, inoke Mosese wana Logugui ana toatena nige nihi soso.”
ACT 15:22 Inoke apostolowau ge tohouwa, avaliyau ge toekelesiya gegewel, hi nuwatu bolau enuna nihi hilel ali boda gamwanaa, yaka aloliyau Pol ge Banabas nihi patunal nihi na panuwa Antiyok. Yaka bolau labui hi hilel, Yudasa, alana etega al hi ba Basabas, ge Sailasa, heliya alaliya i bwata toabulilek gamwaliyaa.
ACT 15:23 Inoke leta etega hi pek elal ge hi noahe, leta ana baaba i ba ola hiwe: Atemeyau komiu talimeyau ge numeyau, Ama apostolowau ge ekelesiya ana tohouwa leta ya ha leli ge ha patuna toabulilek eliyamiu, bolo nige Yudiya i oola ge ku minaa panuwa Antiyok, labi Siliya ge labi Silisiya.
ACT 15:24 Wasa iyaka ha hago tage gamagalau enuna hi egona ama boda elana ge hi nowa, inoke wali baaba elana yayaluwamiu hi apanak ge hi panuwanuwatu-agimiu. Yaa ama nige ha babaa ge hi nonowa, totoliya wali nuwatu ya.
ACT 15:25 Inoke ha logugui toyawa bolau enuna naha hilel ge naha patunal eliyamiu avaliyau wala heliyamwau waiwaisal Pol ge Banabas,
ACT 15:26 heliya yawaliliya hi talamwan wala Babala Yeisu Keliso wana tuwalali kaiwena.
ACT 15:27 Inoke Yudasa ge Sailasa ha papatunal te, yaka awaliyaa nihi wasa eliyamiu ni ola toto ha lelelian leta ya elana.
ACT 15:28 Yayaluwa Bwabwalena i logugui ge ama ha logugui bahi pulowan naha pepewa eliyamiu tage Mosese wana Logugui gegewena nuku henapuan, iyai ya te logugui bwabwatal bolo hiwe.
ACT 15:29 Bahi aanan toto hi pakakanunek yabowaine kakakawena elana nuku aan. Bahi bwasumu toto yawalina hi am kaus ge i aliga bunumwina nuku aan, kaiwena saliyana nige i lalau. I ola al bahi ganawal paganina nuku giginol. Ebo bugul bolo ya nige nuku giginol, he i waisi. Kaiyoni.
ACT 15:30 Inoke bolau o hi patunal ge hi tukik hi na Antiyok, yaka toekelesiya hi yoga gogonil ge wali leta hi pek.
ACT 15:31 Sauga gamagalau leta o hi vasili, hi yaliyaya nabi ba pagasisi kaiwena.
ACT 15:32 Yaka Yudasa ge Sailasa, heliya palopitau, hi liwaliwan nabi toekelesiya elal inoke ateliya hi pamatuwa ge wali abulilek hi pagasisi.
ACT 15:33 Hi minaa ga o sauga kekeisi i yapu, yaka toekelesiya hi ba muloluagil ge hi patunal hi sikal Yelusalema, hi na bolo valila hi patunal elal.
ACT 15:35 He Pol ge Banabas hi miminaa Antiyok, inoke aloliyau ge gamagalau enuna al Babala anana hi panpankiti-an ge hi papaatena-an.
ACT 15:36 Sauga etega Pol i baek Banabas elana i ba, “Ta sikal ta na panuwa bolo valila Babala wasana ta papaatena-an elal, inoke toekelesiya ta kitel wali minamina ga i ola?”
ACT 15:37 Banabas nuwana Diyon, toto alana al hi ba Mak, nihi ahe avaliya.
ACT 15:38 Yaa Pol nige wana nuwatu i oola, kaiwena valila Diyon Mak i eguluwagiliek labi Pampiliya, nige avaliya al hi tutuwalali.
ACT 15:39 Ali toto labui hi awabalgig nabi Mak kaiwena, inoke hi nowali. Banabas Mak i ahe alona ge hi kuki hi na Saipilosi,
ACT 15:40 yaa Pol Sailasa i hile ge i ahe alona. Toekelesiya hi awanun kaiweliya inoke hi telel Yehoba nimanaa ni muloluagil. Yaka abwe hi egon
ACT 15:41 hi na labi Siliya ge labi Silisiya hi nopainan toekelesiya hi ba pagasisel.
ACT 16:1 Inoke hi nok panuwa Debi ge hi novevehe al hi na Listila. Toabulilek etega hi pwawaa to, alana Timoti, tamana gagama Gilik ge hinana Yudiya yovana, iya toabulilek etega.
ACT 16:2 Toekelesiya bolo hi miminaa panuwa Listila ge Ikoniyam Timoti hi awa wawaisi-an.
ACT 16:3 Pol nuwana ni ahe ge avaliya nihi nopain, inoke tuwana buhuna kunisina i gotomwa yoho, ge bahi Yudiya gamagaliliyau labi o elana Timoti nihi pipihigelgel-an, kaiwena gegewel hi atena tamana gagama Gilik.
ACT 16:4 Sauga hi nok panuwa maisena ge maisena elal, inoke apostolowau ge tohouwa bolo Yelusalema wali nuwatu hi baunan toabulilek elal ge nihi henapuan.
ACT 16:5 Inoke toekelesiya wali abulilek i gasisi ge lan maisena ge maisena ali boda i bwatabwata ya.
ACT 16:6 Yayaluwa Bwabwalena Pol ge alonau i lopwalil bahi nihi nana labi Eisiya wasa waiwaisana nihi papaatena-an, inoke hi nosola labi Piligiya ge Galatiya.
ACT 16:7 Sauga hi vin labi Misiya ana siga elana, hi labose tage nihi na labi Bitiniya, yaa Yeisu Yayaluwana i lopwalil.
ACT 16:8 Inoke labi Misiya hi nosolaan hi na hi vin Tilowasi.
ACT 16:9 Bulina Pol i kenonou tau etega gagama Masidoniya i kite i taltalmilil, i awanun Pol elana i ba, “U nem Masidoniya ge u labema.”
ACT 16:10 Kenonou o enaa, inoke ha lovivina ge naha egon naha nok Masidoniya, kaiwena iyaka ha atena Yehoba i yogaagima ge wasa waiwaisana naha papaatena-an gamagalau o elal.
ACT 16:11 Inoke ha kukiya Tilowasi ha alupasapu ha na Samotilesi. Yaka lan i gan ha aluvevehe al ha na Niyapolis.
ACT 16:12 Inoke aemeya ha nok ha na Pilipai, iya panuwa bwabwatana Masidoniya ana labiya. He Loma hi tal ge hi gewi hi miminaa to. Yaka ha minaa panuwa o elana lan kekeisi hi gewi.
ACT 16:13 Lan Sabwata ha na ha tagil panuwa ana gana tolinaa wewel labenaa, kaiwena ha atena Yudiya bolo panuwa o hi tatapwalolowa to wewel labenaa. Inoke ha misiyo ge ha liwaliwan yowau elal, bolo iyaka hi nem ge hi migogo.
ACT 16:14 Bolo hi lalaegan avaliya etega alana Lidiya, panuwa Tayataila yovana, iya kaliko waiwaisana toto matana pepol ana topalipali, ge iya i tapwalolo Yehoba elana. Inoke atena Yehoba i pwela ge Pol wana baaba i abulilek-an.
ACT 16:15 Iya ge wana limi ana heniheni ha pababitaisol, yaka i awanun elama i ba, “Iyaka ku atena nau ya abulilek hot Yeisu elana, inoke ku nem ga ku minaa no limiya.” Inoke i ba balbalgig elama yaka ha nok.
ACT 16:16 Lan etega ha nanawa abatapwalolowa wewel labenaa, yaka galok etega totuwalali loloyowanina ha pwawa. Yayaluwa bibikena i miminaa elana inoke bosowaina ni ba hauna abwe ni masal sauga mulaa. Wana tuwalali o elana mani bwabwatana i ahiahi wana tonowakau wali mani.
ACT 16:17 Galok o i tatauliulil emeya, aloma ge Pol, ge i yogayoga i ba, “Bolau ya Yabowaine Tomihahaina Hot wana totuwalali, hi nem pwamwal ana kamwasa wasana nihi wasaan eliyamiu.”
ACT 16:18 Lan gegewena i yogayoga, yaka Pol tuwana i esai, inoke i tagena sikal ge i baek yayaluwa bibikena elana i ba, “Yeisu Keliso alana elana ya ba u ulutagil ge galok ei u eguluwai.” Yaka sauga o elana yayaluwa bibikena i ulutagilem galok o elana ge i egon.
ACT 16:19 Sauga galok o wana tonowakau hi kite wali mani ana abanem iyaka i nak, inoke hi na Pol ge Sailasa hi libil ge hi momolil pwatanik tologugui elal abamaket elana.
ACT 16:20 Yaka hi telel toyatala awoliyaa inoke hi ba, “Bolau ya heliya Yudiya gamagaliliyau, hi nem wala panuwa gamagaliliyau hi paawaawauli-agil.
ACT 16:21 Kaiwena pagan getoga hi panpankiti-an, pagan bolo wala logugui nige i tatalam kilau Loma ta ahe ge ta ginol.”
ACT 16:22 Yaka boda bwabwatana hi lut ge avaliyau hi label Pol ge Sailasa hi haveyanagil. Inoke tologugui hi ba gamagalau enuna Pol ge Sailasa ali kaliko hi kukuyoho ge hi nibihil.
ACT 16:23 Hi nibihil nabiyan i mowasi, inoke hi yoho tukagil dela ge tomatahikan ana logugui hi baunanik ni matahikagil bubunil bahi nihi lolou.
ACT 16:24 Tomatahikan ana logugui iyaka i hago, inoke bolau labui i ahel i na i telel del gamwanaa hot, ge ebwakil pupulowanina elana aeliya i kivan hikan.
ACT 16:25 Bulin nuwana Pol ge Sailasa hi awaawanun ge hi wonawona Yehoba elana. He wali pan dibula heliya iyoho hi lalaegan elal.
ACT 16:26 Yaka abwe mwaniknik bwabwatana i masal inoke del ana wauwau i tulu palamwalamwaniu. Sauga o elana nog gegewena i mwapwela ge bolo hi miminaa del gamwanaa ali eyowan i samwalekaleka.
ACT 16:27 Sauga del ana tomatahikan i kenu lut ge i kite nog gegewena iyaka i mwapwela, wana nuwatu tage del ana tomina gegewel iyaka hi lou. Inoke wana elohaveyan kilepana i momol tagilan tage totona i lolol.
ACT 16:28 Yaa Pol matana i nok i kite, inoke i yoga anana i bwata i ba, “Alou, bahi totom nu lololiwa! Ama gegewema iyahe ha minamina.”
ACT 16:29 Yaka tomatahikan i yoga wana totuwalali elal ge odam hi pwatanik elana, inoke i ahe ge i nopatalelu tuk. Alona ge wana ginu i na i loepwakoku Pol ge Sailasa aeliyaa.
ACT 16:30 Yaka abwe i milil ge i en tagilagil noleleya, inoke i baek elal i ba, “Tonowakau, hauna na ginol ge pwamwal na pwawa?”
ACT 16:31 Anana hi lahe hi ba, “Babala Yeisu nu abulilek-an yaka mwal nu pwawa, owa ge wam limi ana heniheni.”
ACT 16:32 Inoke Yehoba wana baaba hi papaatena-an iya ge wana limi ana tomina gegewel elal.
ACT 16:33 Bulin o elana del ana tomatahikan Pol ge Sailasa i ahel ali nibinibi mulina i ul, inoke sauga o elana iya ge wana limi ana heniheni gegewel hi babitaiso.
ACT 16:34 Yaka abwe i ahel hi na wana limiya aanan i ginol hi anan. Inoke alonau ge wana limi ana heniheni gegewel yaliyaya hi kalaopopwi, kaiwena iyaka hi abulilek Yehoba elana.
ACT 16:35 Lan i gan inoke Loma wali tologugui baaba hi pek pulisimanau elal ge hi patunal hi na del ana tomatahikan elana hi ba, “Bolau labui ya nu sokalil.”
ACT 16:36 Yaka del ana tomatahikan i baek Pol elana i ba, “Tologugui baaba hi patuna owa ge Sailasa na sokalimiu. He ku egon alona ge wami yaliyaya.”
ACT 16:37 Yaa Pol i baek pulisimanau elal i ba, “Ama iyaka ha tabwa Loma wana abalogugui gamagaliliyau. Binimala ga nihi pakotima, yaa nige hi oola, yaka hi nibihima bwabwagema boda mataliyaa ge hi yoho tukagima del elana. He nige bosowaina tologugui nihi ba ge totoma naha egon sumi. Totoliya nihi nem ge nihi en tagilagima.”
ACT 16:38 Inoke pulisimanau hi sikal hi na tologugui elal ge Pol wana baaba hi baunan. Sauga tologugui wasa hi hago age Pol ge Sailasa heliya iyaka hi tabwa Loma wana abalogugui gamagaliliyau, yaka hi lovakun.
ACT 16:39 Inoke hi na dela hi pata soli Pol ge Sailasa elal. Yaka abwe hi en tagilagil dela ge hi awanun elal panuwa o nihi eguluwan.
ACT 16:40 Yaka Pol ge Sailasa del hi eguluwan ge hi na Lidiya wana limiya, inoke toekelesiya hi kiteliya to ge hi ba pagasisel. Yaka abwe hi egon.
ACT 17:1 Inoke hi noek Ampipolis ge Apoloniya hi na hi vin Tesalonaika. He panuwa o elana Yudiya wali limi tapwalolo etega iyoho.
ACT 17:2 Yaka Pol i na i ulutuk wali limi tapwalolowa, i ola to i giginol labi gegewena elal. Sabwata eton Buki Bwabwalena i panpankiti-an ge alonau gamagalau hi peliwaliwan-agil.
ACT 17:3 Ana sapu i pwamwananal elal ge i pankitel Buki Bwabwalena i ba age Mesaiya lomwan ni pwawa ge ni yaomal, yaka abwe ni lut al. Inoke i ba al, “Yeisu toto wasana ya wasawasa-an eliyamiu, iya te Mesaiya.”
ACT 17:4 Yudiya enuna Pol wana baaba hi awa tutunahoti inoke hi olak Pol ge Sailasa elal, ge i ola al Gilik gamagaliliyau bolo Yehoba hi awatauwan hi gewi, avaliyau ge yowau alaliya bwabwatana hi gewi al.
ACT 17:5 Yaa Yudiya hi lamwa pulowan. Inoke hi na kamwasaa tonobwagabwaga enuna bolo wali pagan nanakina hi ahel, yaka hi boda pamaisena ge panuwa gamwana hi paawaawauli. Inoke hi patalelu nok Yesoni wana limiya, wali nuwatu tage Pol ge Sailasa heliya iyoho to, nuwaliya nihi libil ge nihi pwatanik boda bwabwatana elal.
ACT 17:6 Yaa nige hi pwapwawal, inoke Yesoni alonau ge toekelesiya enuna al hi libil ge hi pwatanik panuwa ana tologugui elal. Yaka hi yogayoga hi ba, “Pol alonau ge alonau gamagalau labi gegewena yayaluwaliya ge wali minamina hi apapanak-an. He sauga ya iyaka hi nem te wala labiya,
ACT 17:7 yaka Yesoni i pwamwa heyagil wana limiya. Heliya gegewel Sisa wana logugui hi leke, kaiwena hi ba tage kin etega al i gan alana Yeisu.”
ACT 17:8 Sauga boda bwabwatana ge panuwa ana tologugui baaba o hi hago, ateliya i bwanabwana ge nuwaliya i gewagewa.
ACT 17:9 Inoke tologugui hi ba Yesoni ge alonau mani enuna nihi pek elal ge nihi bateli bahi nak al nihi giginol, yaa ebo nigeya, yaka mani o ni nohot nige nihi aahe al. Inoke Yesoni ge alonau mani o hi pek tologugui elal, yaka hi sokalil ge hi egon.
ACT 17:10 Bulin i gan toekelesiya Pol ge Sailasa hi patunal hi na Beliya. Sauga hi vin, inoke hi na Yudiya wali limi tapwalolowa.
ACT 17:11 Yudiya gamagaliliyau bolo hi miminaa Beliya nige wali pagan i oola bolo hi miminaa Tesalonaika, ateliya hi pwela ge hi laegan bubun, nuwaliya hot wasa waiwaisana nihi hago. Inoke lan maisena ge maisena Buki Bwabwalena hi vavasili, kaiwena nuwaliya Pol wana baaba ana tunahot nihi pwawa.
ACT 17:12 Yaka Yudiya gamagaliliyau hi gewi hi abulilek. I ola al Gilik yowauiliyau bolo alaliya bwabwatana hi gewi ge Gilik bolauiliyau hi gewi hi abulilek.
ACT 17:13 Yaa Yudiya bolo hi miminaa Tesalonaika hi hago Pol iyaka i na Beliya ge Yehoba wana baaba i papaatena-an. Inoke hi lut hi na Beliya gamagalau hi paawaawauli-agil ge hi pahugal.
ACT 17:14 Yaka sauga o toekelesiya Pol hi patuna i egon i na hoga labenaa, yaa Sailasa ge Timoti hi miminaa ga to labi o elana.
ACT 17:15 Inoke bolo Pol hi enen teli avaliya hi nok hi na panuwa Adenis, yaka abwe hi sikal hi na Beliya. He Pol baaba i pek elal nihi ba Sailasa ge Timoti etimwawa nihi nem elana.
ACT 17:16 Sauga Pol iyoho Adenis i matamatan Sailasa ge Timoti kaiweliya, nuwana i nak nabi, kaiwena i kite kakanun ginoginolina hi gewi nabi hi pamililil panuwa gamwanaa ge hi kululuek elal.
ACT 17:17 Inoke i na Yudiya wali limi tapwalolowa, yaka alonau Yudiya ge bolo nige Yudiya i oola yaa Yehoba hi awatauwan, hi liwaliwan. I ola al lan maisena ge maisena i na abamaket elana, yaka bolo i pwawal i ahel alonau hi peliwaliwan-agil.
ACT 17:18 Tonuwanuwatu sisibal enuna, bolo wali boda alaliya hi ba Epikuliyo ge Sitoik, hi nok hi na avaliya Pol hi awabalgig. Enuna hi ba, “Tokokona ya hauna gun nuwana ni baunan?” Yaa enuna al hi ba, “Age nuwana ni papaatena labi getoga wali yabowaineyau kaiweliya?” Hi ba ola o kaiwena Pol i papaatena Yeisu ge lut al kaiwena.
ACT 17:19 Yaka Pol hi ahe hi en pwatanik tonowakau bwabwatal elal abanogogo toto alana hi tun Aliyopagas elana. Inoke hi baek elana hi ba, “Tab i bosowaina panpankiti vavaluna toto u papaatena-an nu pwamwananal eliyama?
ACT 17:20 Kaiwena bugul tobolo ya ana hago i getoga eliyama ge nuwama ana sapu naha atena.”
ACT 17:21 (He Adenis towohiliyau avaliyau ge bwabwali bolo hi miminaa o, gegewel wali tuwalali iyai ya te nihi lalaegan ge nihi liwaliwan nuwatu vavalul kaiweliya.)
ACT 17:22 Inoke Pol i milil abanogogowa ge i baek tonowakau elal i ba, “Atewau komiu, Adenis gamagaliliyau. Ya kitemiu komiu totapwatapwalolo.
ACT 17:23 Kaiwena sauga ya nawanawa wami panuwa gamwanaa ge ya gagayawa wami abakululu elal, abapowon etega ya kite ana leleli i ola hiwe: ‘Yabowaine toto nige ta aatena wana abapowon te.’ He Yabowaine toto elana ku kukululuek yaa nige ku aatena, nuwau sauga ya na pamasal eliyamiu.
ACT 17:24 “Yabowaine toto panayawi ge buguliliyau gegewel i ginolil, iya labulabum ge panayawi ali Babala, inoke nige i miminaa limi toto gamagalau hi tal elana.
ACT 17:25 Nige bugul etega i kakalaan tage kila gamagal nimala elana ta labe, kaiwena gegewela yawalila, yayaluwala ge bugul gegewena iya i pem elala.
ACT 17:26 Gamagal maisena i ginol, yaka iya elana gamagalau ali boda tomaha ge tomaha i ginolil nihi nok ge nihi miminaa panayawi labena gegewena elal. Ge boda wali abalogugui ana sauga ge wali bilibili ana siga i baunan.
ACT 17:27 I ginol ola, kaiwena nuwana gamagalau nihi loyaan, yaka wali balalu loyaloya gamwanaa tab eba nihi pwawa. Yaa age nige ana bwaga i gagan gamagal maisena ge maisena elala,
ACT 17:28 kaiwena ‘yawalila puna iya, avala ta nawanawa ge avala ta minamina.’ He i ola te totomiu wami wona ana totomwatomwa hi ba, ‘Tunahot kila natunau.’
ACT 17:29 “Ibwe, kila natunau, inoke nige bosowaina ta nuwatu tage Yabowaine ana awa i ola kakanun ginoginolina, ololana gamagalau wali aatena ge wali siba elana hi ginol gold ebo silba ebo pat elana.
ACT 17:30 Sauga houhouwena gamagalau nige wali aatena i gagan Yehoba kaiwena inoke nige i huhuga. Yaa sauga ya i ba gamagalau labi gegewena wali pagan nanakina ana en nihi pek.
ACT 17:31 Kaiwena lan etega iyaka i teli panayawi ana tomina gegewel ni pakotil bubunil, ge tau etega iyaka i hile iya kot ni ginol. Ana tunahot iyaka i pankitela gegewela elala, kaiwena tau o i palutem yaomala.”
ACT 17:32 Sauga hi hago Pol i baaba lut al kaiwena, inoke enuna hi talawasi, yaa enuna hi ba, “Nuwama abwe nu liwaliwan al nuwatu ya kaiwena ge naha hago.”
ACT 17:33 Inoke tonowakau i eguluwagil.
ACT 17:34 Gamagalau enuna Pol wana baaba hi abulilek-an, inoke hi ulutuk wana boda elana. Gamwaliyaa Diyonisiyas, iya abanogogo alana Aliyopagas ana tonowakau avaliya etega, ge yova etega alana Damalis ge enuna al.
ACT 18:1 Yaka abwe Pol Adenis i eguluwai i nok i na Kolinita,
ACT 18:2 inoke gagama Yudiya, hi aba Pontas, alana Akuila i pwawaa to. Akuila alona ge lagona Pilisila abwe hi noem ya Loma, Itali wana labiya, kaiwena Loma wali kin alana Kolodiyas i ba Yudiya bwalibwaligel panuwa Loma nihi eguluwan. Pol i na i kitel,
ACT 18:3 inoke i miminaa ga eliyalil ge avaliya hi tuwatuwalali, kaiwena heliya ge iya wali tuwalali maisena, limi palai hi awaawaginol.
ACT 18:4 Sabwata maisena ge maisena i na Yudiya wali limi tapwalolowa, inoke alonau ge gamagalau hi peliwaliwan-agil, nuwana Yudiya ge Gilik ni paabulilek-agil.
ACT 18:5 Sauga Sailasa ge Timoti hi noem Masidoniya, inoke Pol wana sauga bwalibwaligena i talamwan papaatena elana, i wasa Yudiya gamagaliliyau elal i ba, “Yeisu iya Mesaiya.”
ACT 18:6 Yaa sauga Yudiya hi ba lahilahiek Pol elana ge hi awa nanakan, inoke ana kaliko i hapanek elal, kaiwena wasa waiwaisana hi towani. Inoke i baek elal i ba, “Ebo nuku yaomal hot, he totomiu wami nak, nige ana woliwoli ni nenem elau. Sauga ya na nok na na bolo nige Yudiya i oola elal wasa waiwaisana na papaatena-an elal.”
ACT 18:7 Inoke Pol Yudiya wali limi tapwalolo i eguluwan i na Taitiyas Diyastas wana limiya, iyoho limi tapwalolo labenaa. Tau o iya nige Yudiya gamagalina i oola, yaa i tapwalolo Yehoba elana.
ACT 18:8 Yudiya wali limi tapwalolo ana tohouwa, alana Kilispas, alonau ge wana limi ana heniheni gegewel Babala hi abulilek-an. I ola al Kolinita hi gewi Pol wana baaba hi hago, inoke hi abulilek ge hi babitaiso.
ACT 18:9 Bulin etega Pol ana kenonou elana Yehoba i baek elana i ba, “Bahi nu lolovakun; bahi nu babakuhu baaba, yaa wasa waiwaisana nu wasa hikahikani.
ACT 18:10 Kaiwena nau alou owa, inoke nige bosowaina gamagal etega ni haveyan elam ge ni apapanak-agiwa, kaiwena panuwa ya elana gamagalau hi gewi abwe nihi tabwa no gamagalau.”
ACT 18:11 Yaka Pol i minaa ga o baliman maisena ge awalehina, ge Yehoba wana baaba i panpankiti-an elal.
ACT 18:12 Galiyo wana sauga gavana labi Akaiya elana, inoke Yudiya wali nuwatu hi pamaisena hi na Pol hi lib ge hi pwatanik tologugui o elana tage ni pakot.
ACT 18:13 Hi ba, “Tau toto ya gamagalau i pankitel kamwasa vavaluna elana nihi tapwalolo Yehoba elana, kamwasa o wama Logugui nige bosowaina.”
ACT 18:14 Tage Pol ni baaba, yaka Galiyo i baek Yudiya elal i ba, “Binimala tau ya ni gegi o ebo nak etega ni ginol yaka baena nuku ba, inoke bosowaiu ya te wami baaba na laeganan.
ACT 18:15 Yaa komiu ku baaba vilan, alan ge wami Logugui ali sapu kaiwena, inoke totomiu ku pasapu. Nau nige bugul ololana o ana kot na giginol.”
ACT 18:16 Inoke i takel tagilagil abakot elana.
ACT 18:17 Yaka gegewel hi na Sosideni, Yudiya wali limi tapwalolo ana tohouwa hi lib ge hi nibinibihan abakot labenaa. Yaa Galiyo nige i nuwanuwatu wali ginol o kaiwena.
ACT 18:18 Pol i miminaa ga Kolinita sauga kekeisi i yapu. Yaka abwe toekelesiya i eguluwagil, i na galowa Senkuliya ge i kuki i nana labi Siliya. Pilisila ge Akuila al ge alonau hi kuki. (He mulaa abwe hi kuki, Pol kokowana i tomwa yoho Senkuliya elana, kaiwena valila wana bateli i ginol Yehoba matanaa inoke ana sauga iyaka i so.)
ACT 18:19 Hi alalau hi na hi tan Epeso. He Pol Pilisila ge Akuila i eguluwagiliya to Epeso. Pol i nok i na Yudiya wali limi tapwalolowa, ge alonau Yudiya gamagaliliyau hi peliwaliwan-agil.
ACT 18:20 Hi awanun elana tage avaliya nihi mina ga sauga ni yapu, yaa nige wana nuwatu i oola.
ACT 18:21 Wana sauga egon inoke i bateli i ba, “Ebo Yehoba wana nuwatu i ola, inoke abwe na sikalim al.” Yaka i kuki al Epeso i eguluwai.
ACT 18:22 I alalau i na i tan Sisaliya, inoke i na Yelusalema toekelesiya i kitel, yaka abwe i tukik i na Antiyok.
ACT 18:23 Pol i miminaa ga o sauga kekeisi i yapu, inoke abwe i egon i na i nopain Galatiya ge Piligiya wali labiya, yaka toabulilek gegewel i ba pagasisel.
ACT 18:24 Sauga o elana Yudiya gamagalina etega alana Apolosa, hi aba Aleksendaliya, i na i vin Epeso. Iya tobaaba waiwaisana ge Buki Bwabwalena i sibaan.
ACT 18:25 Valila Babala wana kamwasa hi panpankiti-an elana, inoke atena i waiwai ge i panpankiti tunahot Yeisu kaiwena. Yaa wana aatena babitaiso kaiwena iyai ya te Diyon wana babitaiso.
ACT 18:26 Inoke Apolosa i na Yudiya wali limi tapwalolowa alona wana atimatuwa i papaatena. Sauga Pilisila ge Akuila wana panpankiti hi hago, inoke hi ahe ge Yehoba wana kamwasa gegewena hi pwamwananal bubun eliyana.
ACT 18:27 Yaka sauga etega Apolosa i nuwatu ni na labi Akaiya, inoke toekelesiya Epeso wana nuwatu hi yaliyaya-an. Yaka toabulilek Akaiya wali leta hi ginol hi ba, “Sauga ebo Apolosa ni nowa, alona ge wami yaliyaya nuku pwamwa pahe.” Yaka i egon i na Kolinita labi Akaiya, inoke gamagalau bolo valila Yehoba i muloluagil ge Yeisu hi abulilek-an, i label bubunil.
ACT 18:28 Kaiwena gamagalau mataliyaa alonau Yudiya hi awabalgig ge i ba pakokovel, i pankitel Buki Bwabwalena i ba age Yeisu iya Mesaiya.
ACT 19:1 Apolosa iyoho Kolinita, inoke Pol i noek kamwasa toto awaa i na i tagil Epeso. Tohago enuna i pwawaliya to,
ACT 19:2 inoke i nelil i ba, “Sauga ku abulilek, tab Yayaluwa Bwabwalena ku ahe?” Anana hi lahe hi ba, “Nigeya, kaiwena nige wama aatena i gagan tage Yayaluwa Bwabwalena i gan.”
ACT 19:3 Inoke Pol i nelil i ba, “Hauna kaba babitaiso elana ku babitaisowa?” Hi ba, “Diyon wana babitaiso.”
ACT 19:4 Inoke Pol i ba, “Diyon wana babitaiso ana sapu i noek ya te pagan nanakina ana en ta pek. Ge Diyon iya i baek gamagalau elal toto i nenem enaa nihi abulilek-an, heiya Yeisu.”
ACT 19:5 Sauga baaba o hi hago, inoke Babala Yeisu alana elana hi babitaiso.
ACT 19:6 Pol nimana i teli pwataliyaa, inoke Yayaluwa Bwabwalena i lau elal ge anan getoga ona hi baubaunan ge hi palopisai.
ACT 19:7 He bolau ali gewi elulutega eluwa.
ACT 19:8 Pol i nok i na Yudiya wali limi tapwalolowa, inoke waikena eton gamwanaa ginebi wana atimatuwa i baaba, alonau gamagalau hi peliwaliwan-agil Yehoba wana abalogugui kaiwena, nuwana gamagalau ni paabulilek-agil.
ACT 19:9 Yaa enuna ateliya i gasisi, nige nuwaliya nihi abulilek, inoke Babala wana kamwasa hi sinalian boda mataliyaa. Inoke Pol i tataluwagil ge toabulilek i ahel alonau, yaka lan maisena ge maisena alonau gamagalau hi peliwaliwan-agil Tilanas wana abavavasili limena elana.
ACT 19:10 Baliman labui gamwanaa i giginol i olaola ya to, inoke Yudiya ge Gilik bolo hi miminaa Eisiya ana labiya, hi gewigewi Babala wana baaba hi hago.
ACT 19:11 Yehoba ginol yawiyawi enuna gegetogal i ginolil Pol wana tuwalali gamwanaa.
ACT 19:12 Kaliko toto ana alutan i abutiya ge ana holahola gamagalau nihi ahe nihi pwatanik tokasiyebwa elal, yaka ali kasiyebwa ni mowasi ge yayaluwa bibikel nihi ulutagilem elal.
ACT 19:13 Yudiya wali topowon bwabwatana etegana alana Sikiba natunau ali gewi seben. Heliya nihi noknok gamagalau elal ge wali siba nihi ginol yayaluwa bibikel nihi patuna owaowa-agil. Yaka hi labose tage Babala Yeisu alana nihi lumen ge yayaluwa bibikel nihi patuna owaowa-agil. Inoke hi babaa ola hiwe: “Yeisu toto Pol i papaatena-an alana elana ha ba nuku ulutagil.”
ACT 19:15 Yaa sauga etega yayaluwa bibikena analiya i lahe i ba, “Yeisu ya atena ge Pol al ya atena, yaa henalau komiu?”
ACT 19:16 Yaka tau toto yayaluwa bibikena i miminaa elana i tatalut ge i tagapanapanak-agil, inoke bobokaliya ya limi hi lou luwan, tuwaliya i yousasaliya.
ACT 19:17 Yudiya ge Gilik bolo hi miminaa Epeso wasana hi hago, inoke gegewel hi lovakun nabi ge Babala Yeisu alana hi awatauwan nabiyan.
ACT 19:18 Bolo hi abulilek hi gewi hi nem ge wali pagan nanakina hi ba pamasal boda mataliyaa.
ACT 19:19 Bolo kukula hi awaawaginol, hi gewi al wali kukula ana buki hi pwatanim ge hi ton boda mataliyaa. Buki bolo o, binimala nihi palian, molaliya ana bwata silba ali gewi 50,000.
ACT 19:20 Hi ginol ola o, inoke Babala wana baaba i lelu ge i gagagasisi gamagalau elal.
ACT 19:21 Bugul bolo o i mowasi, yaka Pol i nuwatu ni noek Masidoniya ge Akaiya wali labiya yaka abwe ni nok ni na Yelusalema. Ge i nuwatu al i ba, “Na na ga Yelusalema, yaka abwe na na panuwa Loma na kite.”
ACT 19:22 Inoke ana tolabe labui, Timoti ge Elastas, i patunal hi na labi Masidoniya, yaka iya i miminaa ga labi Eisiya sauga kekeisi al.
ACT 19:23 Saugena o elana apwanawa bwabwatana etega i masal Epeso Yeisu wana kamwasa baena.
ACT 19:24 Silba ana totuwalali etegana alana Demitiliyas, iya wana tuwalali yabowaine Atemis wana limi tapwalolo ana kakanun ni ginola silba elana ge ni palian gamagalau elal. Inoke alonau wana totuwalali mani bwabwatana hi pwawaa wali tuwalali o elana.
ACT 19:25 Yaka wana totuwalali i yoga gogonil, avaliyau ge enuna al bolo wali tuwalali i ola iya, inoke i ba, “Tonowakau, ku atena ya mani bwabwatana ta pwawa wala tuwalali ya elana.
ACT 19:26 He iyaka totomiu ku kite ge wasana ku hago, tau toto Pol i ba tage yabowaine bolo gamagalau hi giginola nimaliyaa nige yabowaine hot i oola. Inoke iyaka gamagalau hi gewi nuwaliya i gove wala panuwa Epeso ge kelaubwa Eisiya ana labi bwalibwaligena elana.
ACT 19:27 Inoke ya lovakun eba abwe wala mani ana abanem alana gamagalau nihi awa nanakan. Ge ya lovakun eba wala yabowaine bwabwatana Atemis wana limi tapwalolo abwe nihi ba tage nige bugul i oola, ge Atemis, iya labi Eisiya gegewena ge panayawi bwabwaligena hi kululuek elana, alana bwabwatana ni tabwa bugul bwagabwaga.”
ACT 19:28 Sauga baaba o hi hago, inoke hi huga nabi ge hi yogayoga hi ba, “Kila Epeso wala yabowaine Atemis alana i miha hot.”
ACT 19:29 Yaka abwe awauli i bwata ge panuwa gamwana bwalibwaligena i pakalaopop. Yaka boda hi na Pol alonau labui, Masidoniya gamagaliliyau, Gaiyas ge Alistako hi libil, inoke pamaisena gegewel hi patalelu nok hi na wali abanogogowa.
ACT 19:30 Pol nuwana ni masal boda mataliyaa, yaa tohago hi lopwali.
ACT 19:31 I ola al labi Eisiya ana tologugui enuna bolo Pol wana heliyamwau, baaba hi patuna hi ba lopwali bahi ni mamasal abanogogowa.
ACT 19:32 Boda nogogo hi paawaawauli, enuna hi yoga bugul etega bana hi babaa, enuna hi yoga bugul getoga bana. He gamagalau hi gewi nige hi aatena hauna kaiwena ge hi nok o.
ACT 19:33 Yudiya Aleksenda hi pibibin i na i mihouwa, yaka gamagalau enuna boda gamwanaa hi ba ni liwaliwan elal. Inoke nimana i latahin nuwana gamagalau ni pabakuhol ge ni baek elal iya ge wana pan Yudiya nige bugul etega hi giginol panak Atemis kaiwena.
ACT 19:34 Yaa sauga boda hi atena age iya Yudiya gamagalina, inoke gegewel analiya maisena hi yogayoga sauga ana yapu i ola tu auwas, hi ba, “Kila Epeso wala yabowaine Atemis alana i miha hot.”
ACT 19:35 Yaka abwe panuwa ana tologugui boda i pabakuhol ge i ba, “Epeso gamagaliliyau, panayawi bwalibwaligel hi atena te Atemis, iya alana bwabwatana, wana limi tapwalolo ge wana etotohi pat toto i soguem labulabumwa ali tomatahikan heiya kila Epeso.
ACT 19:36 Nige gamagal etega bugul ya ni aalahagil, inoke ku bakuhu ge bahi sigasiga paganina nuku giginol.
ACT 19:37 Bolau ya iyaka ku enil pwatanim, he nige bugul etega hi kakaome wala limi tapwalolo elana ge wala yabowaine alana nige hi babaa lowan.
ACT 19:38 Ebo Demitiliyas ge wana totuwalali nuwaliya gamagal etega nihi wole, he abakot i gan ge toyatala heliya iyoho. Inoke woliwoli o nihi ahe nihi na nihi pamasal elal.
ACT 19:39 Ge ebo wami nuwatu enuna al i gan ge nuwamiu nuku pamasal, he abwe ta abubun wala nogogowa, ni ola wala logugui.
ACT 19:40 Binimala Loma ana tologugui bugul bolo ta ginol lan ya wasaliya nihi hago, bosowaina hot nihi wolela nihi ba, ‘Age ku lohaveyan.’ Binimala ebo nihi ba ola o, he nige wala sapu hot i gagan ge ta ba pasapu elal, kaiwena awauli ya nige puna hot i gagan.”
ACT 19:41 Wana baaba o i pwamowasi, inoke nogogo i kaus ge gamagalau i patunal hi sikal.
ACT 20:1 Panuwa hi paawaawauli i mowasi, yaka Pol toabulilek i yoga gogonil, inoke i ba pagasisel ge i lokaiyoni elal. Yaka i eguluwagil i nok i na Masidoniya.
ACT 20:2 Labi o i nopainan ge ba pagasisi hi gewi i baunan gamagalau elal. Yaka i na i vin labi Gilis,
ACT 20:3 ge i minaa ga o waikena eton. Tage i kukuki i nana Siliya, yaa wasa i hago Yudiya hi logugui sumi tage nihi lol. Inoke wana nuwatu i pil ge i nosikalek Masidoniya.
ACT 20:4 Bolo alonau hi notoyawa alaliya i ola hiwe: Sopeta Pilasi natuna, iya gagama Beliya; Tesalonaika gamagaliliyau labui Alistako ge Sekandas; Gaiyas gagama Debi; Timoti, ge bolau labui al hi noem labi Eisiya, Titiko ge Tolopimas.
ACT 20:5 Bolo ya hi houwa hi na Tilowasi ge hi matamatan aloma ge Pol kaiwema.
ACT 20:6 Ama ha miminaa ga Pilipai ana siga Pwalawa toto Nige alona Yis Hi Vivikuhiya Hagalena i mowasi. Yaka abwe ha kuki, ge lan nimala panuna i mowasi abwe alomeyau ha pwawal Tilowasi. Inoke ha minaa ga o wik maisena.
ACT 20:7 Wik ana lan houwan ha nogogo inoke naha anan pamaisena ge Yeisu wana yaomal naha nuwahikan. Inoke Pol i papaatena gamagalau elal, ge i mimi papaatena ana siga bulin nuwana, kaiwena lan ni gan yaka ni eguluwagil.
ACT 20:8 He limi toto ha miminaa hi tal pate, yaka ama ha minaa limi gamwana etonina elana, ge odam hi gewi hi tautau.
ACT 20:9 Heval etega alana Yutiko i misiyowa windowa. Pol iyoho i mimi papaatena inoke Yutiko matana i kenukenu hot. Yaka nuwana i kenu yoho ge i gaisoguem limi gamwana etonina ana windowa, i na i tal bilibiliya. Inoke hi na hi lau hi kaval hin ge hi kite iyaka i aliga.
ACT 20:10 Yaka Pol i na i lau, i talpo pwatanaa ge i holatomwa, inoke i ba, “Bahi nuku nuwanuwatu, iyaka i molu.”
ACT 20:11 Yaka alonau Pol hi na hi ha al limi gamwanaa, ge hi anan pamaisena Yeisu wana yaomal hi nuwahikan. Yaka wana liwaliwan i tubwe i na ana siga lan i gan, inoke abwe i egon.
ACT 20:12 Heval o i molu bubun, yaka hi na hi en teli wana limiya alona ge wali yaliyaya bwabwatana.
ACT 20:13 Ama ha houwa ha na wagaa, yaka ha kuki Asosi kaiwena inoke Pol naha usanek panuwa o elana. Pol i ba inoke ha ginol ola, kaiwena iya nuwana ni sola.
ACT 20:14 Sauga i pwawama Asosi, inoke i gaiha aloma, yaka ha kuki ha na Mitilini.
ACT 20:15 Lan i gan ha kukiya o ha na ha tan taval Kaiyos elana, yaa nige ha tutuk hot. Lan eluwana ha vin taval Samosi inoke lan etega al abwe ha tan panuwa Mailitas.
ACT 20:16 Pol wana nuwatu kaiwena inoke panuwa Epeso iyaka ha alupalegi. He nige nuwana wana sauga ni ahe nabiyan Eisiya ana labi elana, kaiwena i patotoya nuwana, ebo bosowaina, ni vin ga Yelusalema mulaa abwe Pentikos Hagalena ana lan.
ACT 20:17 Pol iyoho Mailitas, inoke toekelesiya Epeso wali tohouwa ali baaba i patuna nihi nem elana.
ACT 20:18 Yaka hi vin, inoke i baek elal i ba, “Sauga alowau komiu ta mina yawaliu iyaka ku atena, i telipunaa lan toto ya vin labi Eisiya eliyana.
ACT 20:19 Alou no hanalau ge no kahin Babala wana tuwalali ya ginol, ge pulowan hi gewi ya pwawa Yudiya wali pihigelgel kaiwena.
ACT 20:20 Ku atena bugul bolo bosowaina ni labemiu nige etegana ya kakaise, yaa ya papaatena-an ge ya panpankiti-an boda mataliyaa ge totomiu wami limi elal.
ACT 20:21 Boda labui, Yudiya ge Gilik, wali wasa ya pek wali gegi ana en nihi pek, inoke nihi mipil awoliya nihi pek Yehoba elana ge nihi abulilek wala Babala Yeisu elana.
ACT 20:22 Sauga ya Yayaluwa Bwabwalena i logugui-agau ya nana Yelusalema, yaa nige ya aatena hauna gun abwe ni gan eliyau.
ACT 20:23 Toto ya atena iyai te panuwa ge panuwa Yayaluwa Bwabwalena i pankiteyau yowayowan ge lomwan i matamatan abwe na pwawa.
ACT 20:24 Yaa nige ya nuwanuwatu tage yawaliu bugul bwabwatana matawa. Nuwau ya te abapatalelu na pataleluwa ge tuwalali toto Babala Yeisu i pem elau na pwamowasi, tuwalali o heiya Yehoba wana mulolu wasana waiwaisana na wasawasa-an.
ACT 20:25 Sauga ya amnau ya anbose, komiu bolo valila ya nowa eliyamiu ge Yehoba wana abalogugui wasana ya papaatena-an, nige al maniniu nuku kikite.
ACT 20:26 Inoke lan ebe na baewa eliyamiu, Yehoba wana nuwatu gegewena iyaka ya wasaan haba eliyamiu, nige etega ya kakaise. Inoke ebo komiu etega ni yaomal hot, nige no nak i oola, totona wana nak.
ACT 20:28 Komiu tohouwa nuku matahikagimiu, ge i ola al sipi nuku matahikagil, bolo Yayaluwa Bwabwalena i teli nimamiwa ami matamatahikan. Nuku ola tomatahikan sipi ge Yehoba wana ekelesiya nuku matahikagil, kaiwena Natuna Yeisu saliyana eliyana i pwamwalil, iya wana gamagalau.
ACT 20:29 Ya atena no egon enaa abwe wanuka sosokal nihi nem nihi ulutuk gamwamiwa ge sipi nihi apapanak-agil.
ACT 20:30 I ola al abwe bolau enuna wami boda gamwanaa nihi lut ge wasa kakawi enuna nihi liwanan, yaka toabulilek enuna nihi kakawel ge nihi ahel tukagil wali boda elana.
ACT 20:31 Inoke nuku matahikagimiu ge nuku nuwahikan baliman eton gamwanaa, lan ge bulin, maisena ge maisena ya pankitemiu, ginebi ge no kahin.
ACT 20:32 Ya telemiu Yehoba nimanaa ge wana mulolu wasana ni matahikagimiu. Iya bosowaina ni pagasisi-agimiu ge abwe wana mulolu toto i lovivina-an wana gamagalau gegewel kaiweliya ni pewa.
ACT 20:33 Nige gamagal etegana wana silba ebo wana gold ebo ana kaliko ya mamatamomoni-an.
ACT 20:34 Totomiu ku atena nimwau ya patuwalali yaka bugul bolo alowau ge alowau nunuwama ha pwawal.
ACT 20:35 Inoke sauga gegewena ya pankitemiu binimala ta tuwalali gagasisi ni ola to, inoke bosowaila topweyata ta label. Babala Yeisu wana baaba ta nuwahikan toto i ba, ‘Ebo ta ahiahi tuk ana yaliyaya kekeisi i bwata, yaa ebo ta guyau yohoyoho ana yaliyaya i bwata hot.’”
ACT 20:36 Pol wana baaba o i pwamowasi, inoke alonau tohouwa gegewel hi loepwakoku ge hi awanun.
ACT 20:37 Yaka gegewel Pol hi holatomwa ge hi lokahin.
ACT 20:38 Wali nuwanak puna hot heiya te baaba bolo Pol i baunan i ba, “Nige al maniniu nuku kikite.” Inoke avaliya hi egon hi na hi en teli wagaa.
ACT 21:1 Ha lokaiyoni toekelesiya Epeso wali tohouwa elal, yaka ha kuki ha alupasapu ha na ha tan taval Kos. Lan i gan, yaka ha kuki ha na ha tan Lodesi, inoke lan etega al ha kuki ha na ha tan panuwa Patala.
ACT 21:2 Waga etega ha pwawaa to i nanawa Ponisiya kaiwena, inoke ha gaiha ge ha kuki.
ACT 21:3 Taval Saipilosi ha kite, yaa ha liliyasal ge ha alunoek labi yavanaa. Ha alalau ha na labi Siliya ge ha na ha tan Taya, yaka waga ana usan hi palo.
ACT 21:4 Toabulilek enuna ha pwawal panuwa o elana, inoke alomeyau ha mina ga wik maisena. Yayaluwa Bwabwalena wali aatena i pek inoke hi baek Pol elana bahi ni nana Yelusalema.
ACT 21:5 Yaa wik maisena i mowasi ge waga wana sauga kuki al, yaka ha nok al. Toabulilek gegewel avaliyau lagoliyau ge natuliyau hi ahema panuwa ha eguluwan ha na hoga bebenaa, inoke ha loepwakoku gilesaa ge ha awanun.
ACT 21:6 Yaka alomeyau ge alomeyau ha lokaiyoni, inoke ama ha gaiha wagaa ge heliya hi sikal wali panuwaa.
ACT 21:7 Yaka ha kuki Taya ge ha alalau ha na ha tan Tolimeis. Panuwa o elana alomeyau toabulilek ha mulolu, inoke ha minaa ga eliyalil lan maisena.
ACT 21:8 Lan i gan al, yaka ha kuki ha na ha tan Sisaliya, inoke ha na Pilipi wana limiya ge ha miminaa to. He Pilipi iya Wasa Waiwaisana ana topapaatena, ge iya bolau ali toto seben avaliya etega, bolo valila hi hileliya Yelusalema.
ACT 21:9 Natunau galokau ali toto esopali heliya palopitau, Yehoba totona wana baaba hi baubaunan gamagalau elal.
ACT 21:10 Ha minamina lan enuna ga i mowasi, yaka palopita etega alana Agabas i noem Yudiya.
ACT 21:11 Inoke i nem eliyama, yaka Pol ana belet i ahe ge totona nimana ge aena i gimwan. Inoke i ba, “Yayaluwa Bwabwalena i ba i ola hiwe: ‘Yudiya bolo Yelusalema abwe tonbelet nihi yowan ni ola te, inoke abwe nihi teli Loma nimaliyaa.’”
ACT 21:12 Sauga baaba o ha hago, inoke alomeyau ge gamagalau panuwa o elana Pol ha lopwali nabiyan bahi ni nana Yelusalema.
ACT 21:13 Yaka Pol i baem eliyama i ba, “Hauna kaiwena ku lolokahin ge ateu ku papalomwani? Iyaka ya talamwagau nige tage nihi yowanau ya, yaa Babala Yeisu alana kaiwena na yaomalek Yelusalema.”
ACT 21:14 Nige bosowaima wana nuwatu naha pil, inoke ha pialiyoho ya ge ha ba, “Ha awanun bugul gegewena ni masal ni ola Yehoba wana nuwatu.”
ACT 21:15 Toto o enaa, inoke wama bugul ha lovivina-an ha nok ha na Yelusalema.
ACT 21:16 He tohago bolo Sisaliya enuna alomeyau ha nok, yaka hi na hi en telema limi toto naha miminaa, Nason wana limi. Tau o iya gagama Saipilosi ge toabulilek houwan etega.
ACT 21:17 Inoke sauga ha vin Yelusalema, talimeyau toabulilek hi ahema alona ge wali yaliyaya.
ACT 21:18 Lan i gan al, yaka aloma Pol ha na Yemesa ha kite, ge ekelesiya ana tohouwa gegewel heliya iyoho alonau.
ACT 21:19 Inoke Pol i ba mulolu elal, yaka bugul gegewena toto wana tuwalali elana Yehoba i ginol bolo nige Yudiya i oola gamwaliyaa, wasana i wasaan elal.
ACT 21:20 Sauga wasa o hi hago, inoke Yehoba hi tobalan. Inoke abwe hi baek Pol elana hi ba, “Talima, u kite, Yudiya ali toto tausan ehila iyaka hi abulilek, ge gegewel Mosese wana Logugui hi nunuwana-an bubun.
ACT 21:21 Hi hago tage Yudiya gegewel bolo hi miminek labi getoga elal u papankitel Mosese wana Logugui nihi towani. Ge tage u ba bahi gotomwa yoho paganina nihi giginol natuliyau elal, ge pagan bolo hi neem tubulau elal bahi nihi totoulil.
ACT 21:22 He nasi nihi hago te iyaka u nem. Inoke binimala hauna ta ginol?
ACT 21:23 He nu ginol ni ola toto naha baunan eliyam. Bolau ali toto esopali heliya iyahe te valila wali bateli hi ginol Yehoba matanaa, ge nuwaliya sauga ya kaunuliya nihi tomwa yoho, kaiwena bateli o ana sauga iyaka i so.
ACT 21:24 Bolau ya u ahel, inoke ami abwabubun paganina alomwau nuku ginol, ge abwe bwasumu nu pwamola kaiweliya nihi powonan ge kaunuliya nihi tomwa yoho. Ebo nu ginol ola, yaka gamagalau gegewel nihi atena wasa toto hi hago kaiwem nige tunahot i oola, yaa age owa al ge Mosese wana Logugui u henapuan.
ACT 21:25 Yaa toabulilek bolo nige Yudiya i oola, he wali leta iyaka ta ginol ta pek elal inoke wala logugui ta wasaan elal ta ba, ‘Bahi aanan toto hi pakakanunek yabowaine kakakawel elal nuku aan. Bahi bwasumu toto yawalina hi am kaus ge i aliga bunumwina nuku aan, kaiwena saliyana nige i lalau. Ge bahi ganawal paganina nuku giginol.’”
ACT 21:26 Ekelesiya ana tohouwa wali nuwatu Pol i talamwi, inoke lan i gan al bolau ali toto esopali i ahel ge ali abwabubun paganina alonau hi ginol. Yaka i na Limi Bwabwalena elana topowon wana wasa i pek hauna lan ge ali abwabubun ana sauga ni mowasi, yaka topowon bwasumu ni powonan bolau esopali kaiweliya.
ACT 21:27 Ali abwabubun ana lan seben kelaubwa ni mowasi, yaka Yudiya enuna bolo hi noem labi Eisiya Pol hi kiteya Limi Bwabwalena elana. Inoke gamagalau gegewel hi pahugahuga-agil. Pol hi lib
ACT 21:28 yaka hi yogayoga hi ba, “Isileli gamagaliliyau, ku nem ku labema. Tau toto ya gamagalau labi gegewena i papankitel tage wala boda Isileli, Mosese wana Logugui ge wala Limi Bwabwalena ya heliya bugul bwagabwaga ya. Ge bugul etega al, Gilik gamagaliliyau enuna iyaka i ahel i en tukagil Limi Bwabwalena ya gamwanaa, inoke hi papabiki-an.”
ACT 21:29 He Pol hi wole ola o, kaiwena valila gagama Epeso alana Tolopimas alona Pol hi kiteliya Yelusalema, inoke hi nuwatu tage Pol Tolopimas i en tukan Limi Bwabwalena gamwanaa.
ACT 21:30 Baaba o kaiwena Yelusalema ana tomina gegewel hi huga nabi. Inoke gamagalau hi patalelu gogo, yaka Pol hi lib ge hi momol tagilan Limi Bwabwalena ana gana tolinaa. Yaka etimwawa Limi Bwabwalena ana tomatahikan nog hi lokausan.
ACT 21:31 Boda heliya iyoho Pol hi lololi nuwaliya nihi tagapaaliga, yaka Loma wali tolohaveyan wali tologugui wasa i hago te Yelusalema ana tomina gegewel hi lohaveyan.
ACT 21:32 Inoke tolohaveyan enuna avaliyau ali tohouwa i ahel ge hi patalelu hi na boda elal. Sauga boda tolohaveyan wali tologugui alonau wana tolohaveyan hi kitel, inoke hi bakuhu nige al Pol hi lolol.
ACT 21:33 Tolohaveyan wali tologugui i nem Pol i lib ge i ba sein eluwa hi ahe hi yowaniya. Inoke boda i nelil i ba, “Henala tau ya ge hauna i ginol?”
ACT 21:34 Gamagalau enuna hi yoga bugul etega bana hi baunan, enuna al hi yoga bugul getoga bana hi baunan. Awauli kaiwena tologugui nige bosowaina sapu etega ni pwawa, inoke i ba tolohaveyan Pol hi pwatanik wali baleka.
ACT 21:35 Sauga hi nem tetiya, yaka tolohaveyan Pol hi kalivai kaiwena boda hi huga nabi.
ACT 21:36 He boda iyoho hi nouliulil ge hi yogayoga hi ba, “Ku tagapaaliga!”
ACT 21:37 Kelaubwa Pol nihi en tukan wali balek gamwanaa, inoke i baek tolohaveyan wali tologugui elana i ba, “Tab i bosowaina bugul etega na baunan elam?” Tologugui Pol anana i lahe i ba, “Age pana Gilik u atena ya?
ACT 21:38 Age owa nige gagama Itipita i oola, toto valila i pihigelgel gamaman elana ge tolohaveyan ali gewi po tausan i nulil hi na uleya?”
ACT 21:39 Pol i ba, “Nigeya! Nau Yudiya gamagalina, ge no panuwa Tasisi labi Silisiya, panuwa alana gaganina. Ya awanun elam u talam ge na baaba gamagalau elal.”
ACT 21:40 Yaka tologugui i talam, inoke Pol i talmilil tetiya ge nimana i latahinek boda elal. Sauga gegewel hi mikekei, inoke i pana Hibilu eliyalil i ba:
ACT 22:1 “Taliwau ge tamwawau, ku laegan ga elau no sapu na baunan eliyamiu.”
ACT 22:2 Sauga hi hago i pana Hibilu elal, yaka hi mikekei hot. Inoke Pol i ba,
ACT 22:3 “Nau gagama Yudiya etega, hi abawa Tasisi labi Silisiya, yaa ya bwataa te panuwa ya elana. Gameliyel elana ya vavasiliya, inoke tubulau wali Logugui ana pagan gegewena i paatenau. Yaka ya talamwagau hot na tuwalali Yehoba kaiwena, i ola te komiu lan ebe ku talamwagimiu.
ACT 22:4 Yeisu wana kamwasa ana tototoulil ya palomwanagil ge enuna ya lopaaligal. Bolau ge yowau ya yowanil ge ya yoho tukagil dela.
ACT 22:5 He topowon bwabwatal ge Yudiya wali tologugui gegewel bosowailiya no baaba ya nihi patunahot. Valila leta enuna ya aheliya elal, avaliyau bolo hi miminaa Damasiko wali leta, inoke ya nok tage Yeisu ana tototoulil na yowanil ge na ahel nihi nem Yelusalema nihi lahi.
ACT 22:6 Alalati ana labi elana ya nem Damasiko gegelinaa, inoke mwananal bwabwatana i loem labulabumwa ge i yana painagau.
ACT 22:7 Yaka ya sogu bilibiliya ge anan etega ya hago i baem elau i ba, ‘Sol! Sol! Hauna kaiwena u papalomwan-agau?’
ACT 22:8 Ya neli ya ba, ‘Babala, henala owa?’ Inoke anau i lahe i ba, ‘Nau Yeisu gagama Nasaleta, toto u papalomwan-an.’
ACT 22:9 Alowau mwananal hi kite, yaa toto i baaba elau anana nige hi hahago.
ACT 22:10 Yaka ya neli ya ba, ‘Babala, hauna binimala na ginol?’ Inoke Babala i ba, ‘U lut u na ga Damasiko, yaka abwe am logugui gegewena nihi baunaniwa toto nuwau nu ginol.’
ACT 22:11 Yaka alowau nimwawa hi aheya ha na ha tuk Damasiko, kaiwena mwananal bwabwatana matau i apanak.
ACT 22:12 Tau etega alana Ananaiyasi i nem i kiteyau. Iya totapwalolo, wala logugui gegewena i henapuan ge Yudiya gegewel bolo hi minaa Damasiko hi awatauwan.
ACT 22:13 I nem i talmilil labewa, inoke i ba, ‘Taliu Sol, matam u panana!’ Yaka sauga o matau ya panana ge ya kite.
ACT 22:14 Inoke i ba, ‘Tubulau wali Yabowaine i hilewa yaka Tosasapona Hot u kite, anana hot u hago, ge wana nuwatu i pamasal u atena.
ACT 22:15 Kaiwena nu tabwa wana towasa gamagalau gegewel elal ge bugul bolo u kitel ge u hagol nu wasaan.
ACT 22:16 Inoke hauna gun u mamatan? U lut, u yoga Babala elana ge nu babitaiso, yaka wam gegi ni ul yoho.’
ACT 22:17 Yaka ya sikal ya na Yelusalema, ge sauga ya awaawanun Limi Bwabwalena gamwanaa, inoke pankite etega i masal eliyau.
ACT 22:18 Babala ya kite ge i baem elau i ba, ‘Etimwawa! Sauga ya Yelusalema nu eguluwai, kaiwena wam wasa kaiweu nige nihi aabulilek-an.’
ACT 22:19 Yaka ya ba, ‘Babala, hi atena bubun te valila ya na limi tapwalolo maisena ge maisena elal, inoke bolo hi abulilek-agiwa ya aahel, ya ninibihil ge ya tetelel dela.
ACT 22:20 Ge lan toto wam towasa Sitibeni hi lopaaliga, nau iyoho ya talmilil wana yaomal ya awa wawaisi-an ge bolo hi loipati ali kaliko ya matahikan.’
ACT 22:21 Inoke Babala i baem elau, ‘U nok, kaiwena ya papatunawa nu na labena yayapona bolo nige Yudiya i oola elal.’”
ACT 22:22 Boda hi laegan Pol elana ana siga i ba ola o, yaka hi yoga analiya i bwata hi ba, “Ku tagapaaliga! Nige bosowaina ni minaa panayawi, ni yaomal ya.”
ACT 22:23 Boda hi yoga loloi, ali kaliko hi ahek yoho yaka hi tagapipili, ge bilibili hi yoho heheyan natiya.
ACT 22:24 Yaka tolohaveyan wali tologugui i ba Pol nihi pwatanik wali baleka. Inoke i baek tolohaveyan elal i ba, “Nuku nibinibi o, nuku nelnel o, inoke ni ba pamasal hauna kaiwena gamagalau hi huga elana ge hi yogayoga ola o.”
ACT 22:25 Yaa sauga hi yowan tage nihi nibihi, Pol i baek tolohaveyan wali tohouwa toto i talmilila o elana i ba, “Nau iyaka ya tabwa Loma wana abalogugui gamagalina. He logugui nige i tatalam tage Loma gamagalina nuku nibihi ebo nigeya ga wana kot hi giginol.”
ACT 22:26 Sauga tohouwa baaba o i hago, yaka i na tolohaveyan wali tologugui elana wana wasa i pek i ba, “Hauna u giginol? Tau ya iyaka i tabwa Loma wana abalogugui gamagalina.”
ACT 22:27 Tolohaveyan wali tologugui i na Pol elana i neli, “U ba ga na hago! Owa iyaka u tabwa Loma wana abalogugui gamagalina?” Anana i lahe i ba, “Ibwe.”
ACT 22:28 Yaka tologugui i ba, “Nau mani bwabwatana ya aliyoho abwe ya tabwa Loma gamagalina.” Inoke Pol i ba, “Nam iya i tabwa Loma wana abalogugui gamagalina, inoke nau hi abau Loma wana abalogugui gamagalina.”
ACT 22:29 Yaka bolo tage hi ninibihi etimwawa hi tal sikal. Ge tologugui iya i lovakun, kaiwena iyaka i atena Pol iya Loma wana abalogugui gamagalina te ewasi i ba sein hi ahe hi yowan.
ACT 22:30 Tolohaveyan wali tologugui nuwana ni atena bubun hauna gun kaiwena Yudiya Pol hi wole. Inoke lan i gan al, i ba topowon bwabwatal avaliyau ge Yudiya wali tologugui gegewel hi nogogo. Yaka Pol i sokal, i pwatanik wali abanogogowa ge i patalmilil mataliyaa.
ACT 23:1 Pol matana i lihikan Yudiya wali tologugui elal, yaka i ba, “Taliwau, ateu gunina elana ya atena Yehoba wana logugui ya henapuan ana siga lan ebe, inoke nige ya pupuluwawi.”
ACT 23:2 Inoke topowon bwabwatal wali tohouwa, alana Ananaiyasi, i baek bolo hi taltalmilil Pol labenaa awana hi tagaolan.
ACT 23:3 Yaka Pol i baek elana i ba, “Yehoba ni tagaolaagiwa! Owa am awa i waisi, yaa atem i nak! U minaa abamwa tage Mosese wana Logugui eliyana ge nu pakotau, yaa totom Logugui o u leke ge u ba awau hi tagaolan.”
ACT 23:4 Bolo hi taltalmilil Pol labenaa hi ba, “Ga i ola ge Yehoba wana totuwalali topowon bwabwatal wali tohouwa u ba panapanak-an?”
ACT 23:5 Pol analiya i lahe i ba, “Taliwau! Age iya topowon bwabwatana? He nige ya aatena! Tunahot Buki Bwabwalena i ba, ‘Bahi gamagalau ali tologugui ana ba nu babaa.’”
ACT 23:6 He Pol i atena te tonogogo enuna Sadiusi ge enuna al Palisi. Inoke tologugui wali nogogo o elana i yoga i ba, “Taliwau, nau Palisi etega ge Palisi natuliya. Ya talmilil kot ya elana kaiwena ya abulilek toyaomal nihi lut al.”
ACT 23:7 Sauga i ba ola o, yaka Palisi ge Sadiusi hi awabalgig ge ali boda hi wali.
ACT 23:8 Kaiwena Sadiusi hi ba tage toyaomal nige nihi lulut ge tage aneloseyau ge yayaluwa nige hi gagan, yaa Palisi hi abulilek te bugul eton ya hi gan.
ACT 23:9 Awauli i bwata, ge Logugui ana topankite bolo hi minaa Palisi wali boda elana, enuna hi lut hi baaba analiya i gasisi hi ba, “Tau ya nige wana nak etega ha pwapwawa. Tabam tunahot yayaluwa etega o ebo anelose i baaba elana.”
ACT 23:10 Tolohaveyan wali tologugui i kite iyaka hi awabalgig nabi ge hi hahaveyan, inoke i lovakun eba Pol nihi momol pwapwati ge tuwana nihi apapanak-an. Inoke i baek wana tolohaveyan elal hi na hi tuk ge Pol hi ahe tagilan boda gamwanaa ge hi pwatanik wali baleka.
ACT 23:11 Bulin i gan, inoke Babala i talmilil Pol labenaa ge i ba, “Atem ni matuwa! Iyaka u wasa kaiweu Yelusalema elana, he abwe nu wasa ni ola al to Loma elana.”
ACT 23:12 Lan i gan mweluluga, Yudiya enuna hi migogo ge hi liwan sumi Pol kaiwena. Inoke bateli gasigasisena etega hi ginol Yehoba matanaa, hi ba bahi nihi aanan ge bahi nihi iim ga ana siga Pol nihi tagapaaliga.
ACT 23:13 Bolo bateli o hi ginol ali gewi poti i eguluwai.
ACT 23:14 Inoke hi na topowon bwabwatal ge tonowakau elal hi ba, “Bateli gasigasisena etega ha ginol Yehoba matanaa nige naha aanan ga ana siga Pol naha tagapaaliga.
ACT 23:15 He sauga ya alomiyau ge wala tologugui gegewel baaba nuku patuna Loma wali tolohaveyan wali tologugui elana, nuku ba Pol ni en pwatanim elamiu. Nuku epakunaan tage nuku neli ge nuku atena bubun ana woliwoli kaiwena. Ama iyaka ha lovivina, inoke nigeya ga ni vivin te naha tagapaaliga.”
ACT 23:16 Yaa Pol wana gan, nuna natuna, wasa o i hago, inoke i na baleka ge Pol wana wasa i pek.
ACT 23:17 Inoke Pol tolohaveyan wali tohouwa etegana i yogaan ge i baek elana i ba, “Geman ya u en pwatanik wami tologugui elana ge wana nuwatu ni pamasal.”
ACT 23:18 Yaka tohouwa geman o i en pwatanik tolohaveyan wali tologugui elana ge i ba, “Todibula toto Pol i yogaagau ge i baem elau geman ya ya en pwatanim, kaiwena nuwana baaba etega ni baunan elam.”
ACT 23:19 Tolohaveyan wali tologugui geman nimana i ahe, hi na hi migetoga, inoke i neli i ba, “Hauna nuwam nu baunan elau?”
ACT 23:20 Geman i ba, “Yudiya wali nuwatu hi pamaisena tage nihi awanun elam bwaligumwa Pol nu en pwatanik Yudiya wali tologugui elal. Nihi epakunaan tage nihi neli ge nihi atena bubun ana woliwoli kaiwena.
ACT 23:21 Bahi analiya nu hahago, kaiwena bolau ali gewi poti i eguluwai tage nihi bunsumi ge nihi matamatan Pol kaiwena. Bateli gasigasisena iyaka hi ginol nige nihi aanan ge nige nihi iim ga ana siga Pol nihi tagapaaliga. Iyaka hi lovivina, ge hi matamatan ya wam talam kaiwena.”
ACT 23:22 Tolohaveyan wali tologugui i baek geman elana i ba, “Bahi gamagal etega nu babaaek elana te iyaka u nem ge bugul ya u wasaan elau.” Yaka i patuna i egon.
ACT 23:23 Inoke tologugui o wana tolohaveyan wali tohouwa eluwa i yogaagil ge i ba, “Tolohaveyan ali gewi tu handeled, avaliyau tolohaveyan bolo hosi elana hi heya ali gewi sebenti, ge bolo gau elana hi lolohaveyan ali gewi tu handeled, nuku lovivina-agil. Inoke nasi bulina naen kilok elana nuku egon nuku na Sisaliya.
ACT 23:24 Hosi enuna nuku lovivina-an al Pol kaiwena, inoke nuku en pwatanik gavana Pilikesa elana ge bahi nak etega ni pwapwawa.”
ACT 23:25 Inoke leta etega i leli ola hiwe:
ACT 23:26 Nau Kolodiyas Lisiyasi leta ya ya ginol ge ya patuna gavana Pilikesa eliyam owa gamagal bwabwatana.
ACT 23:27 Tau ya Yudiya hi lib ge tage hi tatagapaaliga, yaa alowau no tolohaveyan ha nok ha na ha pwamwal, kaiwena ya atena iya iyaka i tabwa Loma wana abalogugui gamagalina.
ACT 23:28 Nuwau na atena hauna kaiwena ge hi wole, inoke ya pwatanik wali tologugui elal.
ACT 23:29 Yaka ya pwawa ana woliwoli i noek wali tapwalolo ana logugui elana, yaa nige bugul etega i giginol panak ge tage kaiwena ni aliga o ebo ni dibula.
ACT 23:30 Sauga wasa ya hago Yudiya boda etega hi ginol sume tau ya nihi lol, inoke etimwawa ya patuna eliyam. Inoke ya baek bolo hi wole elal nihi nowa ge ana woliwoli nihi baunan elam.
ACT 23:31 Tolohaveyan hi ginol i ola ali logugui, inoke bulin o Pol hi ahe avaliya hi nok hi na Antipatilis.
ACT 23:32 Lan i gan tolohaveyan bolo hi nawa aeliyaa hi sikal wali baleka, inoke bolo hosi elana hi heya hi tataluwagil avaliya Pol hi novevehe hi na Sisaliya.
ACT 23:33 Sauga hi vin Sisaliya, inoke Pol ginebi ge ana leta hi pek gavana elana.
ACT 23:34 Gavana leta i vasili inoke i nel Pol elana i ba, “Hauna labi elana u noem?” Pol i ba, “Ya neem labi Silisiya.”
ACT 23:35 Inoke gavana i ba, “Bolo hi wolewa nihi vin ga abwe wam kot na hago.” Yaka i ba Pol ni minaa limi toto valila Helodi i miminaa ge tolohaveyan nihi matahikan.
ACT 24:1 Lan nimala panuna i mowasi, inoke topowon bwabwatal wali tohouwa Ananaiyasi, alonau tonowakau enuna ge wali tobaaba alana Tetalas, hi na Sisaliya Pol ana woliwoli nihi baunan gavana Pilikesa elana.
ACT 24:2 Sauga Pol hi yogaan i tuk, inoke Tetalas i baaba Pol ana woliwoli kaiwena, i ba, “Oo Pilikesa, owa gamagal bwabwatana, wam logugui waiwaisana kaiwena sauga i yapu miwaiwaisana ha pwawa, ge bugul i gewi iyaka u pasapu wama labi ya gamwanaa.
ACT 24:3 Inoke wam ginol o kaiwena, ama gegewema sauga gegewena ha mulolu nabi eliyam.
ACT 24:4 Yaa nige nuwau baaba na payapu eba wam sauga na apanak, inoke ya awanun elam wama baaba kakaubwaina ya nu hago.
ACT 24:5 “Tau ya ha pwawa iya nak ana toginol, iya lohaveyan ana topalupalut Yudiya gamwaliyaa labena gegewena elana, ge iya gagama Nasaleta wana boda wali tohouwa etega.
ACT 24:6 I ola al i labose wama Limi Bwabwalena ni papabiki-an. Ha kite inoke ha na ha lib. Tage naha pakot wama Logugui elana,
ACT 24:7 yaa tolohaveyan wali tologugui Lisiyasi i nem ge alona wana gasisi Pol i aheya nimameya.
ACT 24:8 Inoke i ba naha nem elam ge ana woliwoli naha baunan. Ebo owa totom nu neli, inoke abwe wama woliwoli tau ya kaiwena ana tunahot nu pwawa.”
ACT 24:9 Yaka Yudiya hi ba labe hi ba tage woliwoli o i tunahot.
ACT 24:10 Inoke gavana nimana i huliek Pol elana wana sauga i pek ni baaba. Yaka Pol i ba, “Ya atena baliman iyaka i gewi labi ya u logugui-an, inoke ya yaliyaya bubun wali baaba kaiweu na lahe ge nu hago.
ACT 24:11 Ebo gamagalau nu nelil, nasi wam wasa nihi pewa te lan elulutega eluwa abwe i mowasi ge ya nok ya na Yelusalema tapwalolo kaiwena.
ACT 24:12 Yudiya nige hi kikiteyau tage alou ge gamagal etega ha ba apwaapwanawa Limi Bwabwalena gamwanaa, o tage boda ya paawaawauli-agil wali limi tapwalolo ona elal o ebo panuwa gamwanaa.
ACT 24:13 He wali woliwoli kaiweu nige bosowailiya nihi patunahot elam.
ACT 24:14 Yaa na baewa elam, tunahot Yeisu wana kamwasa ya toulil, toto heliya hi ba tage kamwasa kakakawena, inoke eliyana ya tapwalolo tubumeyau wali Yabowaine elana. Mosese wana Logugui ge palopitau wali leleli gegewena ya abulilek-an.
ACT 24:15 Ge no abulilek i ola ya te gamagalau ya wali abulilek tage Yehoba bolo tosapu ge bolo tonanakil abwe ni palutil yaomala.
ACT 24:16 Inoke sauga gegewena ya labose no pagan ni sapu Yehoba matanaa ge gamagalau elal, inoke bahi na pupuluwawi.
ACT 24:17 “Baliman i gewi i mowasi, yaka abwe ya sikal Yelusalema mulolu ya pwatanik no pan Yudiya elal, ge nuwau bwasumu na powonan Yehoba elana.
ACT 24:18 Tage na ginol ola, yaka hi kiteyau Limi Bwabwalena gamwanaa. He Yudiya wali abwabubun paganina iyaka ya ginol haba, ge nige tage alowau boda bwabwatana ha tuk o ebo gamagalau ya paawaawauli-agil.
ACT 24:19 Yaa Yudiya enuna bolo hi neem labi Eisiya heliya iyoho to. Binimala totoliya nihi nem ge nihi talmilil matamwa, inoke ebo bugul etega hi kite panak eliyau, wowolena nihi baunan elam.
ACT 24:20 Yaa nige hi nenem, inoke binimala bolo sauga ya hi nem nihi wasaan hauna gegi hi pwawa eliyau, sauga toto ya talmilil heliya tologugui mataliyaa ge hi pakotau.
ACT 24:21 He bugul maisena ya ginol heiya te sauga ya talmilil mataliyaa ya yoga ya ba, ‘Ya talmilil matamiwa kot ya elana kaiwena ya abulilek toyaomal nihi lut al.’”
ACT 24:22 He Pilikesa wana aatena i gan haba Yeisu wana kamwasa ana totoulil wali abulilek ge wali pagan kaiwena. Inoke kot i paveyaho i ba, “Sauga ebo Lisiyasi tolohaveyan wali tologugui ni nem, inoke abwe wami kot na hile.”
ACT 24:23 Inoke Pilikesa i baek tolohaveyan wali tohouwa elana i ba, “Tau ya ni minaa dela nuku matahikan, yaa bahi ana logugui nuku papagasisi. Ge ebo wana heliyamwau nuwaliya ana labe nihi pwatanim, bahi nuku lolopwalil.”
ACT 24:24 Lan enuna i mowasi, yaka Pilikesa alona ge lagona Dalusila, iya Yudiya yovana, hi nem ge i ba Pol nihi en pwatanim. Inoke Pol i nem ge i baaba Yeisu Keliso ana abulilek-an kaiwena, yaka hi laegan elana.
ACT 24:25 I liwaliwan te wala pagan ni waisi, totola ta kaisela pagan nanakina elana, ge Yehoba abwe ni pakotila. Pilikesa Pol wana liwaliwan o i hago, inoke i lovakun. Yaka i ba, “Besena ga to! U egon. Ebo ni mweyaha elau abwe sauga etega na yogaagiwa al.”
ACT 24:26 Ge bugul etega al, nuwana Pol mani enuna ni pek ana pwamwal kaiwena. Yaka nuwatu o kaiwena sauga i gewi Pilikesa i ba Pol ni noknok ge alona nihi liwaliwan.
ACT 24:27 Baliman eluwa i mowasi, yaka Posiyas Pesito i nem Pilikesa i milahe. Pilikesa nuwana Yudiya nuwaliya ni pwawaisi, inoke i ba Pol ni minaa ga dela.
ACT 25:1 Pesito i vin labi o elana lan eton i mowasi, yaka i egona Sisaliya i nok i na Yelusalema.
ACT 25:2 Inoke Yelusalema elana topowon bwabwatal ge Yudiya wali tohouwa hi na Pesito elana ge Pol ana woliwoli hi baunan.
ACT 25:3 Yaka hi awanun gagasisi Pesito elana hi ba, “Nu labema ge Pol nu patuna ni nem te Yelusalema.” Hi ba ola o, kaiwena nuwatu etega iyaka hi ginol te nihi bunsumi ge Pol nihi lola kamwasaa.
ACT 25:4 Pesito analiya i lahe i ba, “Pol iyoho Sisaliya dela, ge nau sauga kekeisi abwe na nok al to.
ACT 25:5 Wami tohouwa enuna nihi nem alowau naha na Sisaliya, inoke ebo Pol wana gegi etega i gan, ana woliwoli nihi baunanim panuwa o elana.”
ACT 25:6 Pesito i miminaa ga Yelusalema tabam lan eit o ebo ten, yaka i sikal Sisaliya. Yaka lan i gan i na i misiyowa abakot elana ge i ba Pol hi pwatanim.
ACT 25:7 Sauga Pol i nem, inoke Yudiya bolo hi noem Yelusalema hi na hi milil painan ge ana woliwoli pupulowanil hi gewi hi baunanagil, yaa nige bosowailiya woliwoli o nihi patunahot.
ACT 25:8 Inoke Pol wali baaba i lahe i ba, “Nige bugul etega ya giginol panak Yudiya wali logugui elana, o Limi Bwabwalena elana, o ebo Sisa elana.”
ACT 25:9 Pesito nuwana Yudiya nuwaliya ni pwawaisi, inoke i baek Pol elana i ba, “Tab nu talam nu na Yelusalema yaka wam kot na hagoek o?”
ACT 25:10 Pol Pesito anana i lahe i ba, “Nigeya! Sauga ya nau iyahe ya talmilil Sisa wana logugui ana kot elana, inoke binimala no kot nu ginola te. Yaka totom u atena bubun, nau nige bugul etega ya giginol panak Yudiya elal.
ACT 25:11 Ebo bugul etega ya ginol panak ge kaiwena i bosowaina na yaomal, he ya talamwagau na yaomal. Yaa ebo o woliwoli toto Yudiya hi pwatanim nige i tutunahot, nige bosowaina nu talamwagau nimaliyaa. Ya awanun na na Loma Sisa wana kot elana.”
ACT 25:12 Pesito alonau ge ana tolabe hi liwaliwan, inoke i ba, “Iyaka u awanun nu na Sisa wana kot elana, inoke na patunawa nu na Sisa elana.”
ACT 25:13 Lan enuna i mowasi, Kin Agilipa alona ge nuna Benisi hi na Sisaliya Pesito nihi kite ge nihi ba mulolu eliyana.
ACT 25:14 Lan hi gewi hi miminaa Sisaliya, inoke Pesito alona ge kin hi liwaliwan Pol kaiwena. Pesito i ba, “Tau etega iyahe te Pilikesa i eguluwai i miminaa dela.
ACT 25:15 Valila ya na Yelusalema, inoke Yudiya wali topowon bwabwatal ge wali tonowakau hi nem elau ana woliwoli hi baunan. Yaka hi awanun eliyau ana logugui na ginol na ba ni aliga.
ACT 25:16 “Yaa wali wasa ya pek ya ba, ‘Ama Loma nige wama pagan i oola tage gamagal etega naha talamwan lahi ni pwawa, ebo nigeya ga alonau ana towoliwoli nihi tatalmilil kot matanaa ge ni baaba ana woliwoli kaiwena.’
ACT 25:17 Alowau ha nem te, yaka nige ya matamatan, inoke lan i gan ya na ya misiyowa abakot elana ge ya ba Pol hi pwatanim.
ACT 25:18 Sauga ana towoliwoli hi lut ge hi baaba, gegi bolo ya nuwatuil ge tage kaiweliya nihi wole, nige etega hi babaunan.
ACT 25:19 Wali awabalgig i noek te Yudiya wali tapwalolo elana ge tau etega alana Yeisu, iya iyaka i yaomal yaa Pol i ba iyaka i lut al.
ACT 25:20 Inoke nau nuwau i gewagewa ga na ola ge bugul bolo o ali sapu na pwawa. Yaka Pol ya neli ebo ni talam ni na Yelusalema yaka wana kot na hagoek to.
ACT 25:21 Yaa Pol i awanun elau tage ni na Loma Sisa wana kot elana. Yaka ya ba i minaa dela ana siga ebo kamwasa etega na pwawa, yaka abwe na patuna ni nok Sisa elana.”
ACT 25:22 Inoke Agilipa i baek Pesito elana i ba, “Nuwau tau ya wana baaba na hago.” Yaka Pesito i ba, “Na ba bwaligumwa nihi pwatanim wana baaba nu hago.”
ACT 25:23 Lan i gan, inoke ginebi ali awatauwan Agilipa ge Benisi hi nem hi ulutuk abamigogowa, avaliyau tolohaveyan wali tologugui bwabwatal ge panuwa tonowakiliyau. Yaka Pesito i ba ge Pol hi pwatanim.
ACT 25:24 Inoke Pesito i ba, “Kin Agilipa, ge gamagalau gegewemiu bolo iyaka ku nem, tau ya ku kite. Iya kaiwena inoke Yudiya gegewel bolo Yelusalema ge bolo panuwa ya elana, hi awanun elau analiya i bwaya hi ba, ‘Binimala tau ya ni yaomal.’
ACT 25:25 He ya pwawa nige nak etega i giginol tage kaiwena ge ni aliga. Yaa kaiwena totona wana awanun i ginol ni na Sisa wana kot elana, inoke ana logugui ya ginol te na patuna ni na Loma.
ACT 25:26 Yaa nige wasana hot etega ya aatena tage na leleli ge na pamasal Sisa elana. Inoke ya pwatanim ge ya ba ni milil Kin Agilipa maninimwa, ge i ola al ku gewigewi matamiwa. Nuwau ana woliwoli puna ta loyaan inoke hauna toto ta pwawa abwe na leleli ge na pamasal Sisa elana.
ACT 25:27 Eliyau nige i sasapu te ebo gamagal etega ni minaa kot elana ge na patuna bwabwage, nige ana woliwoli wasana na papamasal.”
ACT 26:1 Inoke Agilipa i baek Pol elana i ba, “Wam sauga ya pewa totom kaiwem nu baaba.” Inoke Pol nimana i latahin ge i telipuna i baaba, i ba i ola hiwe.
ACT 26:2 “Kin Agilipa, ya yaliyaya bubun lan ebe na talmilil matamwa ge bugul bolo Yudiya hi woleyau kaiweliya na baaba.
ACT 26:3 No yaliyaya puna kaiwena Yudiya wama pagan gegewena ge bugul bolo kaiweliya ha awabalgig, u atena bubun. Inoke ya awanun elam nu palahikan ge no baaba nu laeganan.
ACT 26:4 Yudiya gegewel yawaliu ge no pagan hi atena, i telipunaa no sauga wawaya ya miminaa no panuwaa, ge i ola al sauga toto ya miminaa Yelusalema.
ACT 26:5 Sauga yayapona hi atenau ge binimala nuwaliya, bosowailiya wasau nihi wasaan. Nau Palisi wali boda elana ya ulutuka, boda ya wali logugui boda gegewel wama tapwalolo gamwanaa i gasisi lakel.
ACT 26:6 Lan ya o kot hi ginol puna kaiwena alou ge no atimatuwa ya atena Yehoba ni ginol ni ola wana bateli tubumeyau elal.
ACT 26:7 Inoke ama un ali gewi elulutega eluwa bateli o kaiwena hi matamatan nuwaliya ni tabwa tunahot, yaka lan ge bulin hi tapwatapwalolo Yehoba elana. Oo kin, nau alou ge no atimatuwa ya abulilek i ola to, inoke bugul o kaiwena Yudiya hi woleyau.
ACT 26:8 Ga i ola ge ku nuwatu tage Yehoba nige bosowaina toyaomal ni palutil?
ACT 26:9 Valila no nuwatu i ola tage bugul gegewena na ginol inoke Yeisu gagama Nasaleta alana na pihigelgel-an.
ACT 26:10 Inoke heiya te valila ya ginola Yelusalema elana. Gasisi ya aheya topowon bwabwatal elal yaka Yehoba wana gamagalau ya telel dela. Ge sauga ali logugui tohouwa hi ginol hi ba nihi aliga, nau al ge ya talam.
ACT 26:11 Sauga hi gewi ya na limi tapwalolo maisena ge maisena elal, inoke ya ba toabulilek nihi nibihil ge ya palawakikil Yeisu nihi alahan ge nihi awa nanakan. Ya huga nabi eliyalil, inoke ya nok ya na panuwa getoga elal ge toabulilek ya palomwanagil.
ACT 26:12 Inoke heiya te kaiwena sauga etega gasisi ya aheya topowon bwabwatal elal ge hi patunau ya nok, yaka ya nanawa Damasiko kaiwena.
ACT 26:13 O kin, nau iyoho kamwasaa, inoke alalati bwagatau elana mwananal etega ya kite i loem labulabumwa sabwelu yanana i lake, yaka alowau ge alowau i yana painanagima.
ACT 26:14 Gegewema ha sogu ha tala bilibiliya, inoke anan etega ya hago pana Hibilu elana i baem elau i ba, ‘Sol! Sol! Hauna kaiwena u papalomwan-agau? Owa u towaagau, u ola bulumakau aena i tagapasikalek ana elopetaki elana, inoke totom am pulowan u ginol.’
ACT 26:15 Inoke ya ba, ‘Babala, henala owa?’ Babala anau i lahe i ba, ‘Nau Yeisu toto u papalomwan-an.
ACT 26:16 Sauga ya u lut ge u talmilil. Ya masal elam ge na telewa no totuwalali ge no towasa, inoke hauna gun iyaka u kiteya eliyau ge hauna gun al abwe na pankitewa nu wasaan.
ACT 26:17 Ebo Yudiya o ebo bolo nige Yudiya i oola nihi huga elam, yaka na pwamwaliwa nimaliyaa. Ya papatunawa elal
ACT 26:18 mataliya nu pwela, nu aheliya gogouwa nu telel mwananala ge nu pasikaliliem Seitani wana gasisi elana nihi na nihi minaa Yehoba elana. Inoke wali abulilek eliyau kaiwena wali gegi Yehoba ni nuwayoho ge abaliya ni pek wana hilihili gamagaliliyau gamwaliyaa.’ He Yeisu wana baaba eliyau i ola to.
ACT 26:19 Kin Agilipa, o pankite toto i loem labulabumwa ya henapuan.
ACT 26:20 Inoke ya papaatena houwan ga Damasiko elal, yaka abwe bolo Yelusalema ge Yudiya labena gegewena elal, yaka abwe al bolo nige Yudiya i oola elal. Ya papaatena ya ba, ‘Wami gegi ana en nuku pek ge nuku mipil awomiu nuku pek Yehoba elana, ge pagan waiwaisana nuku ginol yaka gamagalau nihi atena tunahot wami gegi ana en ku pek.’
ACT 26:21 Inoke heiya te kaiwena Yudiya hi libau Limi Bwabwalena elana ge tage hi tatagapaaligau.
ACT 26:22 Yaa Yehoba wana labe ya pwawa sauga o elana ge i nem ana siga lan ebe. Inoke lan ebe ya talmilil te, ge Yeisu wasana ya wawasaan komiu tologugui ge komiu gamagalau gegewel al eliyamiu. He toto ya wawasaan i olaolaek ya te toto palopitau ge Mosese hi ba ni gan,
ACT 26:23 hi ba, ‘Mesaiya lomwan ni pwawa, yaka iya houwan hot ni lutem yaomala ge mwananal ni pwatanim Yudiya ge bolo nige Yudiya i oola elal.’”
ACT 26:24 Pol iyoho i liwaliwan Agilipa ge alonau elal, inoke Pesito anana i bwata i ba, “Pol, owa u kokona! Wam aatena bwabwatana iyaka i pakokona-agiwa.”
ACT 26:25 Pol Pesito anana i lahe i ba, “Pesito gamagal bwabwatana owa, nau nige ya kokokona. Alou no nuwasapu ya baaba, ge baaba toto ya baunan i tunahot.
ACT 26:26 He Kin Agilipa iyehe bugul bolo o gegewel i atena ya, inoke nige bugul etega i kakausau bosowaiu na liwaliwan ya elana. Ya atena bugul bolo o wasana iyaka i hago haba, kaiwena nige etega i mimisumi.”
ACT 26:27 Inoke i baek Agilipa elana i ba, “Kin Agilipa, tab palopitau u abulilek-agil? He ya atena u abulilek-agil.”
ACT 26:28 Yaka Agilipa i baek Pol elana i ba, “U nuwatu bosowaim ya sauga kakaubwaina elana ge nu paabulilek-agau inoke na tabwa Kelisitiyani etega?”
ACT 26:29 Inoke Pol i ba, “Bwagana sauga i kaubwa o ebo i yapu, ya awanun Yehoba elana nuwau alomwau ge gamagalau bolo lan ebe no baaba hi hago, gegewemiu nuku ola nau. He bugul maisena ya, bahi nihi yoyowanimiu ni oola nau.”
ACT 26:30 Yaka kin Agilipa alonau gavana Pesito, Benisi ge gamagalau bolo avaliyau, gegewel hi lut,
ACT 26:31 ge hi tagil tola. Inoke hi peliwaliwan-agil hi ba, “Tau ya nige bugul etega i giginol panak ge kaiwena ni aliga o ebo ni ulutuk dela.”
ACT 26:32 Inoke Agilipa i baek Pesito elana i ba, “Binimala nige ni aawanun ni nana Sisa wana kot elana, bosowaina ta sokal.”
ACT 27:1 Gavana i ba tage naha kuki naha na Itali, inoke Pol alonau ge todibula enuna al i pek tolohaveyan wali tohouwa etega elana alana Diuliyasi ge ni matahikagil. Diuliyasi iya i miminaa tolohaveyan wali boda bwabwatana etega gamwanaa alana hi ba, “Sisa wana tolohaveyan.”
ACT 27:2 Inoke ha gaiheya waga etega i noem Adalamitiyam, waga o tage i kukuki i nana labi Eisiya panuwana ona elal. Ha gaiha wagaa yaka ha kuki, aloma ge Alistako gagama Tesalonaika, Masidoniya ana labiya.
ACT 27:3 Ha alutukik, lan i gan yaka ha tan Saidoni. Inoke Diuliyasi Pol i muloluan ge i talamwan i na wana heliyamwau i kitel ge bugul bolo i kaubwa elana hi pek.
ACT 27:4 Ha kuki al, yaa mana i yu palima inoke ha alunoek Saipilosi ligumwina elana.
ACT 27:5 Silisiya ge Pampiliya hogana elana ha alupanet ha na ha tan panuwa Maila, Laisiya ana labi elana.
ACT 27:6 Tolohaveyan wali tohouwa waga etega i pwawaa panuwa o elana, i noem Aleksendaliya tage i nana Itali, inoke i ba ge ha hepapanet.
ACT 27:7 Wama alalau i pulowan, inoke lan i gewi kekeisi kekeisi ha alulok ana siga ha tan panuwa Naidas labenaa. Mana i yu pahanal, nige bosowaina naha alupasapuek awomeya, inoke ha liliyasalek taval Kiliti buhunaa, alana hi ba Salimon, ge ha alunoek Kiliti liguligumwina elana.
ACT 27:8 Wama alalau i pulowan, inoke ha alalauwa ya panuwa labenaa, ana siga ha na ha tan panuwa alana Galowa Waiwaisana, iyoho panuwa Leisiya labenaa.
ACT 27:9 Lan hi gewi iyaka ha apanak ge Gegi ana Yakiyakil ana Lan ana sauga iyaka i mowasi, inoke mana nanakina ana sauga iyaka i telipuna, nige bosowaina al alalau waiwaisana. Inoke Pol i baek elal i ba,
ACT 27:10 “Tonowakau, ya kite ebo panuwa ya ta aluluwai, wala alalau nige ni wawaisi, nasi waga ginebi ana usan ta payaomal, ge i ola al gamagalau yawaliliya.”
ACT 27:11 Yaa tolohaveyan wali tohouwa nige i lalaegan te Pol wana baaba elana, i golugoluwa ya te waga ana kapten ge tonwaga wali baaba elana.
ACT 27:12 Galowa o nige i wawaisi tage naha miminaa to mana ana sauga elana, inoke gamagalau hi gewi hi nuwatu binimala naha kuki naha na Pinikis ge mana naha palmate. Pinikis iya Kiliti galowana etega, awona eluwa yavanaa ge yalasa.
ACT 27:13 I telipuna yavana gigilena i towa, inoke hi nuwatu tage nasi wali nuwatu ni paolaolaek bosowaina naha alutukik naha na Pinikis. Yaka anka hi momol heyan, ha kuki ge ha alunoek taval Kiliti labenaa.
ACT 27:14 Yaa sauga nige i yayapu yaka mana gasigasisena hot i towa, alana hi ba “Aluwab Gasigasisena”, i yu lowanem taval tuwanaa.
ACT 27:15 Inoke mana waga i lol ge nige bosowaima naha alukalivai, yaka hi pialiyoho ya, mana totona waga i yu pwapwati.
ACT 27:16 Sauga ha liliha taval kekeisi Koda elana, inoke liguligum kekeisi ha pwawaa to. Yaka ha logasisi abwe dingi ha momol heyan ge ha am hikan bubun.
ACT 27:17 Dingi hi am hikan i mowasi, yaka wedega hi momol painan waga tuwanaa inoke waga hi otukan. Hi lovakun eba naha luna eteti elal bolo hi miminaa labi Libiya, inoke mwegan hi gogon palo, yaka mana waga i logugui-an.
ACT 27:18 Mana iyoho ya i gagagasisi, inoke lan labuina elana waga ana usan hi yoho papalo.
ACT 27:19 Lan etonina elana inoke totoliya nimaliyaa waga ana etuwalali hi bugulan ge hi yoho palo.
ACT 27:20 Lan i gewi nige sabwelu o ebo putum etega ha kikite, ge mana iyoho ya i towatowa gagasisi. Inoke abwe ha nuwatu nige al bosowaima mwal etega naha pwawa.
ACT 27:21 Sauga i yapu bolo wagaa nige hi aanan, inoke Pol i talmilil mataliyaa ge i ba, “Tonowakau, binimala valila no baaba nuku hago ge nige Kiliti ta eeguluwan, he nige nak ya ta pwapwawa ge nige bugubugul ta yoyohi.
ACT 27:22 Yaa sauga ya na baewa eliyamiu, nuku atimatuwa! Nige etega yawalina ni papayaomal, waga ya te nasi ni nak.
ACT 27:23 Bulin, Yabowaine toto ya abulilek-an ge ya kululu elana, wana anelose i nem i talmilil labewa,
ACT 27:24 ge i ba, ‘Pol, bahi lovakun! Owa nasi nu talmilil Sisa wana kot elana. Ge Yehoba wana mulolu eliyam kaiwena, inoke nasi bolo alomwau ku alalau gegewel nihi mwal al.’
ACT 27:25 Tonowakau, atemiu ni matuwa, kaiwena Yehoba ya abulilek-an nasi ni ginol ni ola wana baaba eliyau.
ACT 27:26 Yaa bugul maisena, abwe ta luna taval etega elana.”
ACT 27:27 Bulin potin-ina elana ama iyoho hoga Mediteleiniya elana ha ananpwapwati, yaka bulin nuwana waga ana totuwalali hi nuwatu tage iyaka ha nem panuwa etega labenaa.
ACT 27:28 Inoke limwan ana eluviluvi hi ahe hi alipalo ge i pamasal hoga ana milau teti seben mitas. Sauga kekeisi al inoke hi alipalo al ge hi pwawa hoga ana milau tuwenti seben mitas.
ACT 27:29 Hi lovakun eba waga ni an heyan eteti pwatanaa, inoke anka esopali hi alipaloek aipunaa ge hi awanun wali yabowaine ona elal tage etimwawa lan ni gan.
ACT 27:30 Waga ana totuwalali hi telipuna tage waga nihi loluwai, inoke hi na dingi hi pakuki palo ge wali epakuna hi ginol tage nihi na anka enuna al nihi alipaloek uyawanaa.
ACT 27:31 Yaa Pol i baek tolohaveyan avaliya ge wali tohouwa elal i ba, “Ebo waga ana totuwalali nige nihi miminaa wagaa, he nige bosowaina mwal ta pwawa.”
ACT 27:32 Inoke tolohaveyan dingi ana hihiu hi gotomwal, yaka dingi i gaisogu.
ACT 27:33 Lan i gangan, Pol gamagalau gegewel i ba pagasisel aanan nihi an i ba, “Lan potin iyaka i mowasi ku nuwanuwatu nabi inoke ku minamina ya, nige ku aanan.
ACT 27:34 Sauga ya na baewa eliyamiu, aanan enuna nuku an, inoke tuwamiu ni gasisi ge bosowaina nuku mwal. Tunahot nige kokowamiu pupunona etega ni nanak.”
ACT 27:35 Baaba ya i baunan enaa, yaka beleid enuna i ahe ge gegewel mataliyaa i ba mulolu Yehoba elana, inoke i pigebal ge i telipuna i anan.
ACT 27:36 Yaka gegewel ateliya i matuwa, inoke aanan enuna hi ahe hi an.
ACT 27:37 Bolo ha gaiheya waga o elana ama gewi 276.
ACT 27:38 Ha anan ana siga ama luvi i pwawa, inoke witi bolo ha usan wagaa ha yoho papalo hogaa ge waga ni aimweyaha.
ACT 27:39 Lan i gan i mwananal, waga ana totuwalali panuwa hi kite, yaa hi nuwa gewagewa hapanuwa o. Yaa galowa etega hi kite gilesana i gan, inoke hi nuwatu ebo bosowailiya inoke nihi na waga nihi palili palunaa to.
ACT 27:40 Anka ali hihiu hi gotomwa yohil, ge i ola al yabyab ali hihiu hi lekel ge hi pakuki palol al hoga gamwanaa. Inoke mwegan toto uyawanaa hi vai heyan ge mana i yu pakal, yaka waga i tapalelu galowa kaiwena.
ACT 27:41 Yaa waga i liliheyana eteti pwatanaa, yaka i luna. Uyawana i luna bubun, nige bosowaina ni lamwalamwaniu, ge aipuna bagol i tagalekaleka-an.
ACT 27:42 Tolohaveyan wali nuwatu tage todibula nihi tagapaaligal, inoke bahi etega ni gagayu tuk panuwaa ge ni lolou.
ACT 27:43 Yaa tolohaveyan wali tohouwa i lopwalil, kaiwena nuwana Pol yawalina ni pwamwal. Inoke i ba gamagalau bolo gayugayu hi atena nihi supeni lau houwa inoke nihi gayu tuk panuwaa,
ACT 27:44 ge bolo enuna waga ginolina ona nihi ahe ali evatan. Inoke kamwasa o elana gegewema ha gayu tuk panuwaa ge ha mwal.
ACT 28:1 Sauga ha gaiha datuwa, inoke ha hago age taval o alana Melita.
ACT 28:2 Towoho wali pagan i waisi hot eliyama. Ginaha bwabwatana hi ton, kaiwena kehe i lau ge panuwa i tultul, inoke gegewema hi ahema ge ha amwaligu.
ACT 28:3 Yaka Pol i na kewadi ana kin etega i ahe, i teliteli tuk ginaha gamwanaa, inoke kalakalas kaiwena mwata nanakina etega i tagilem kewadi ana kin gamwanaa, i na Pol nimana i alahikan.
ACT 28:4 Towoho hi kite mwata i kukuki Pol nimanaa, inoke hi pebaaba-agil hi ba, “Tau ya totaulol etega te. Bwagana nak i lou luwai hogaa, yabowaine toto alana Logugui Sasapona nige i tatalam tage ni molu.”
ACT 28:5 Yaa Pol mwata i tagayoho i na i tal ginaha gamwanaa, ge iya nige tuwana i bwebwe.
ACT 28:6 Gamagalau hi matamatan hi nuwatu tage Pol tuwana ni lolon o ebo ni gaisogu ge ni aliga. Hi matamatan sauga i yapu nige bugul etega i gagan Pol elana, inoke wali nuwatu hi pil ge hi ba, “Tau ya iya yabowaine etega.”
ACT 28:7 Pabiliyas, iya taval o wali tonowak bwabwatana, wana panuwa ge wana bilibili enuna iyoho labi toto ha miminaa gegelinaa. Inoke iya i ahema ha na wana limiya ge lan eton i matahikagima bubun.
ACT 28:8 Pabiliyas tamana i kasiyebwa, tuwana i waiwai ge tinena i sanisani, iya iyoho i kenukenu wana abakenuwa. Pol i na i tuk i kite, yaka i awanun Yehoba elana, ge nimana i teli pwatanaa, inoke i pwamolu.
ACT 28:9 Bugul ya Pol i ginol enaa, inoke tokasiyebwa gegewel taval o elana hi nem ge ha pwamolol.
ACT 28:10 Inoke hi muloluagima nabiyan, ge mulaa wama sauga kuki elana bugul bolo nunuwama alalau kaiwena, hi usan wagaa.
ACT 28:11 Waikena eton ha miminaa taval o elana, yaka abwe ha gaiha waga etega elana, waga o mana ana sauga elana i miminaa to. Waga ya Aleksendaliya wagana, ge ana tabula elana yabowaine Susi natunau gamaluwaluwa kakanunuliya hi goginol. Inoke ha kuki
ACT 28:12 ha na ha tan Sailakus ge lan eton ha miminaa to.
ACT 28:13 Yaka abwe ha kuki al ha na ha tan Lidiyam ge ha kenu. Lan i gan yavana i towa inoke ha kuki al ge lan labuina elana ha tan Puteoli.
ACT 28:14 Toekelesiya enuna ha pwawaliya to, inoke hi ba ge alomeyau ga ha minamina wik maisena. Yaka abwe ha nawanawa ha na Loma.
ACT 28:15 Toabulilek bolo hi miminaa Loma hi hago ama iyoho ha nawanawa, inoke enuna hi nem panuwa alana Apiyas Maket ge enuna hi nem panuwa alana Limi Bwabwali Eton, ge hi pwawameya to. Sauga Pol gamagalau o i kitel, inoke atena i matuwa ge i ba mulolu Yehoba elana.
ACT 28:16 Sauga ha vin Loma, yaka tologugui hi talam Pol limi etega ni ahe totona wana limi ge ni minaa, alona ge ana tomatahikan tolohaveyan etega.
ACT 28:17 Lan eton i mowasi yaka Pol Yudiya wali tohouwa i yogaagil. Sauga hi migogo, Pol i baek elal i ba, “Taliwau, nige bugul etega ya giginol panak wala boda elana, ge wala pagan toto i noem tubulau elal nige ya aawa nanakan, yaa Yelusalema elana hi yowanau ge hi teleyau Loma nimaliyaa.
ACT 28:18 Heliya o woliwoli puna hi loyaan, yaka nige nak etega hi pwapwawa ge kaiwena na aliga, inoke nuwaliya nihi sokalau.
ACT 28:19 Yaa Yudiya nuwatu o nige hi yaliyaya-an, yaka nige kamwasa al i gagan, inoke ya awanun na nem te Sisa wana kot elana. Yaa nige tage nuwau no pan Yudiya na wolel bugul etega kaiwena.
ACT 28:20 Inoke heiya te kaiwena ya yogaagimiu ta mipamaisena ge alowau komiu ta liwaliwan. He topwamwal toto kaiwena ge kila Yudiya ta matamatan, iya te kaiwena ge sein ya elana hi yowanau.”
ACT 28:21 Pol anana hi lahe hi ba, “Nige wasam ana leta etega ha pwapwawa i nonoem Yudiya. I ola al talilau bolo hi noem to nige wasam nanakina etega hi wawasaan o ebo am ba nihi loba.
ACT 28:22 Yaa nuwama wam abulilek naha hago, kaiwena ha atena tapwalolo ana boda vavaluna toto ya, labi ge labi gamagaliliyau hi awa nanakan.”
ACT 28:23 Avaliya Pol lan etega hi hile, yaka lan o Yudiya hi gewi hi nem limi toto Pol i miminaa. I telipunaa mweluluga i na ana siga kokoyavi, Pol i liwaliwan elal Yehoba wana abalogugui kaiwena ge i talisian elal. Mosese wana Logugui ge palopitau wali leleli i ahe i vasili, inoke eliyana i pankitel wana papaatena Yeisu kaiwena i tunahot.
ACT 28:24 Gamagalau enuna Pol wana baaba hi awa tutunahoti ge hi abulilek, yaa enuna nige hi aabulilek.
ACT 28:25 Yaka wali nuwatu nige maisena i oola, inoke tage hi eegonan. Yaa mulaa abwe hi egonan, bugul etega ga Pol i baunan elal i ba, “Yayaluwa Bwabwalena i ba bubun ya tubulau elal, sauga i baaba Aiseya awanaa, i ba:
ACT 28:26 U nok u na gamagalau ya elal ge u ba: ‘Nuku mimi lalaegan, yaa nige nuku aatena, nuku mimi gagayawa, yaa nige nuku kikite.’
ACT 28:27 Kaiwena gamagalau ya ateliya i gasisi, tanaliya hi pikaus, ge mataliya hi pagin. Binimala nigeya, yaka nihi kite mataliyaa, nihi hago tanaliyaa, ge nihi atena ateliyaa, inoke nihi nuwasikal elau ge na pwamolol.
ACT 28:28 “He nuku atena te, Yehoba wana pwamwal wasana iyaka i patuna bolo nige Yudiya i oola elal, inoke heliya nasi nihi laeganan.”
ACT 28:29 Baaba ya Pol i baunan i mowasi, inoke Yudiya hi egonan, avaliyau ge avaliyau hi noawaawabalgig.
ACT 28:30 Baliman labui i miminaa limi etega elana ge i pwapwamola tonlimi eliyana. Yaka gamagalau gegewel bolo nuwaliya nihi nem elana i yoga papahel.
ACT 28:31 Inoke Yehoba wana abalogugui i papaatena-an elal, ge i panpankiti Babala Yeisu Keliso kaiwena. He i baaba ginebi wana atimatuwa, ge tologugui nige hi lolopwali.
ROM 1:1 Nau Pol, Keliso Yeisu wana totuwalali loloyowanina, nau Yehoba i yogaagau ya tabwa apostolo ge i teleyau Wasa Waiwaisana na papaatena-an.
ROM 1:2 Sauga houhouwena Yehoba i bateli abwe Wasa Waiwaisana ni gan, inoke palopitau bateli o hi pamasal ge hi lelelian Buki Bwabwalena gamwanaa.
ROM 1:3 Wasa Waiwaisana o, he Natuna bana, iya wala Babala Yeisu Keliso. Tuwan elana iya Deibid tubutubunina,
ROM 1:4 yaa Yayaluwa Bwabwalena i teli iya Yehoba Natuna Togasisi, kaiwena i lutem yaomala.
ROM 1:5 Iya o mulolu i pem ge ya tabwa apostolo alana ana tobal kaiwena, inoke panuwa tomaha ge tomaha gamagaliliyau nihi abulilek-an ge wana baaba nihi henapuan.
ROM 1:6 He komiu al ge bolo ku minaa panuwa Loma, Yehoba i yogaagimiu ku tabwa Yeisu Keliso ana un gamagaliliyau.
ROM 1:7 Nau leta ya ya leli ge ya patuna i nowa komiu gegewemiu bolo ku minaa Loma, komiu Yehoba i nunuwana-agimiu ge i yogaagimiu ku tabwa wana gamagalau. Ya awanun Yehoba Tamala ge wala Babala Yeisu Keliso nihi muloluagimiu, ge wali nuwa laumwal atemiu ni pakalaopop.
ROM 1:8 Nuwatu houwan i ola hiwe: Yeisu Keliso eliyana ya ba mulolu no Yabowaine elana komiu gegewemiu kaiwemiu, kaiwena wami abulilek wasana panayawi labena gegewena iyaka hi hago.
ROM 1:9 Yehoba bosowaina no baaba hiwe ni patunahot, iya kaiwena ya tuwalali ginebi ge ateu bwalibwaligena ge Natuna Wasana Waiwaisana ya papaatena-an. Yehoba i atena te sauga gegewena ya mimi awaawanun kaiwemiu. Ya awanun Yehoba elana, ebo wana nuwatu i ola, inoke sauga ya abwe kamwasa ni pwela ge na nowa na kitemiu.
ROM 1:11 Nuwau hot na kitemiu ge na labemiu inoke Yayaluwa Bwabwalena wana guyau enuna nuku atena inoke nuku gasisi.
ROM 1:12 He no nuwatu i ola hiwe: no abulilek ni pagasisi-agimiu, ge i ola al wami abulilek ni pagasisi-agau.
ROM 1:13 Taliwau ge nuwau, nunuwau nuku atena te sauga i gewi ya nuwatu tage na nowa, yaa sauga gegewena bugul etega i kausau. Nunuwau na nowa inoke no tuwalali enona ni gan ami boda elana, ni ola te iyaka i gan panuwa tomaha ge tomaha elal.
ROM 1:14 Nau Wasa Waiwaisana ya atena, he i ola te o vaga i gagan ge na wasaan gamagalau gegewel elal, bolo topana Gilik ge bolo pana Gilik nige hi aatena, bolo wali aatena gaganil ge bolo hi nuwa gewagewa.
ROM 1:15 Heiya te kaiwena ge nuwau hot Wasa Waiwaisana na papaatena-an komiu al ge bolo ku minaa Loma eliyamiu.
ROM 1:16 Ateu i matuwa, Wasa Waiwaisana nige ya pupuluwawi-an, kaiwena sauga ebo ta papaatena-an, he Yehoba wana gasisi to, ge gamagalau gegewel bolo hi hago ge hi abulilek ni pwamwalil. He houwan Yudiya baliya to, ge i ola al bolo nige Yudiya i oola baliya.
ROM 1:17 Wasa Waiwaisana i pankitela iyai te abulilek eliyana ge Yehoba i awa sapusapu-agila: ana abatelipuna abulilek eliyana, ge ana abapwamowasi abulilek eliyana. He i ola to Buki Bwabwalena ana baaba, i ba, “Gamagalau bolo wali abulilek kaiwena ge Yehoba i awa sapusapu-agil, heliya yawal hot nihi pwawa.”
ROM 1:18 Yehoba iyaka i pamasal te alona ge wana huga gamagalau i papakotil, kaiwena hi awatautau-an ge pagan nanakina hi awaawaginol, inoke wali pagan nanakina o Yehoba ana aatena tutunahotina i paankaus heliya ge avaliyau elal.
ROM 1:19 Yehoba i papakotil, kaiwena bugul bolo kila gamagalau bosowaina ta atena Yehoba kaiwena, i mwananal elal. He Yehoba totona i pwamwananal elal.
ROM 1:20 I telipunaa sauga toto Yehoba panayawi i ginol ana siga lan ebe, i mwananal hot gamagal eliyalil te wana gasisi i mihot ge tunahot iya Yabowaine. He iya hot nige bosowaina gamagalau nihi kite mataliyaa, yaa bugul bolo i ginolil nihi kite inoke bosowaina iya ana aatena ni gan elal. Inoke nige bosowaina epaepakuna nihi ginol.
ROM 1:21 Bwagana Yabowaine hi atena, nige hi aawatauwan ge hi aawa Yabowaine-an, ge nige hi babaa mulolu elana. Yaa wali nuwatu gegewena nige enona i gagan ge ateliya i gogou.
ROM 1:22 Heliya hi ba, “Ama tosiba,” yaa age hi sigasiga.
ROM 1:23 Bosowailiya te nihi kululu Yabowaine mihomihotina elana, yaa nige hi oola. Inoke hi kukululuek kakanun elal, bolo hi goginolil ali awa i ola gamagal nige mihomihotina i oola, o ebo ali awa i ola bwasumu bolo hi youyou, o ebo bolo hi nawanawa o ebo bolo hi yawayawal.
ROM 1:24 Inoke Yehoba i pialiyohil pagan nanakina bolo nuwaliya i noek nihi ginol ya, yaka pagan pulupuluwawena hi awaawaginol ge avaliyau ge avaliyau tuwaliya hi patuwalali panapanak-an.
ROM 1:25 Wasa tutunahotina Yehoba kaiwena hi towani ge wasa kakakawena hi abulilek-an. Inoke wali tapwalolo elana hi kululuek te bugul bolo Yehoba i ginolil elal, yaa nige hi kukululuek Toginol elana, toto tage kila bosowaina sauga gegewena ta tobatobal-an. Ibwe. I ola.
ROM 1:26 Toto ya kaiwena inoke Yehoba i pialiyohil loneganega paganina gegetogana hi awaawaginol. Yowau avaliyau ge wali pan yowau hi loneganega, toto tage bahi ni oola.
ROM 1:27 I ola al, bolau nige al avaliyau yowau hi kekenu, yaa wali pan bolau te hi hebabalel. Bolau avaliyau ge wali pan bolau hi loneganega, inoke ginol o lahena nak i masamasala ya te eliyalil.
ROM 1:28 I ola al, heliya hi ba, “Nige Yehoba ana nuwanuwatu etega i gagan eliyama,” inoke i pialiyohil wali nuwatu sisigana elana ge ginol bolo tage bahi nihi giginol hi awaawaginol.
ROM 1:29 Nak tomaha tomaha hi kalaopopwi ololana ginol nanakina, tomemek, gegi paganina, lomwaketa, taulol, loapwanawa, lokalokakawi ge loapapanak. Hi loloba,
ROM 1:30 avaliyau hi ba panapanak-agil, hi pihigelgel Yehoba elana, hi awatautau, hi hanaha ge hi ba heyagil. Gegi ana loya hi sibaan, hinaliyau ge tamaliyau analiya nige hi hahago,
ROM 1:31 nige nuwatu sasapona i gagan eliyalil, wali bateli nige hi nunuwahikan, avaliyau nige hi nunuwana-agil ge nige hi aatilomwan-agil.
ROM 1:32 Hi atena te Yehoba wana logugui i ba bolo ginol ololana o hi ginol nihi yaomal. Yaa bwagana, he ginol o hi mimi awaawaginol ya, ge i ola al avaliyau bolo pagan maisena o hi awaawaginol hi awa wawaisi-agil.
ROM 2:1 Alou, tabam alomwau u awa naknakagil gegi ololana o kaiweliya, yaa owa al ge u minaa kot elana. Sauga ebo alomwau u awa naknakagil, he yaka totom u paonawa, kaiwena toto heliya hi ginol, heiya te owa al ge u giginol.
ROM 2:2 Iyaka ta atena gamagalau bolo gegi ololal o hi awaawaginol Yehoba ni pakotil, ge sapu elana te gamagalau ni yatalal.
ROM 2:3 Alou, owa alomwau u awa naknakagil, yaa toto heliya hi ginol owa al ge u giginol. Age u nuwatu Yehoba wana yatala nu lou luwai?
ROM 2:4 Yehoba iya tonunuwana hot, nige etimwawa i huhuga, ge i palahikan wala lopalapalaviyan elana, yaa owa u ba, “Nige bugul i oola.” Age nige u aatena i nunuwana-agiwa kaiwena nuwana ni ahewa nu na wam gegi ana en nu pek?
ROM 2:5 Atem i gasisi hot, inoke totom wam kot u pwabwata lan toto Yehoba wana huga togegi elal ni pankitel. Sauga o gamagalau gegewel nihi kite sapu elana te Yehoba gamagalau ni payatalal.
ROM 2:6 He Yehoba gamagalau gegewel molaliya ni pek, ni golugoluwa maisena ge maisena wana ginol elana.
ROM 2:7 Gamagalau enuna ginol waiwaisana kaiwena hi logalogasisi, kaiwena hi loya te Yehoba ni tobalagil, ni awa wawaisi-agil ge yawal mihomihotina ni pek elal. He Yehoba yawal hot ni pek eliyalil.
ROM 2:8 Yaa gamagalau enuna totoliya ya te wali waisi hi loyaan, wasa tutunahotina hi towani ge gegi ana kamwasa hi toulil. He Yehoba alona ge wana huga ni lahel.
ROM 2:9 Yehoba nak ge lomwan ni pek tomipanayawi gegewel elal bolo gegi hi awaawaginol. He houwan Yudiya baliya to, ge i ola al bolo nige Yudiya i oola baliya.
ROM 2:10 Yaa gamagalau bolo waisi hi awaawaginol, Yehoba ni tobalagil, ni awa wawaisi-agil ge ni pamibubun-agil. He houwan Yudiya baliya to, ge i ola al bolo nige Yudiya i oola baliya.
ROM 2:11 Nige tage Yehoba gamagalau enuna ni label ge enuna nigeya, yaa gegewel ni pakotil paolaolaek.
ROM 2:12 Bolo Mosese wana Logugui nige i gagan elal, ebo nihi gegi, he Yehoba abwe ni pakotil ge ali lahi ni pek, yaa nige tage Mosese wana Logugui ni ahe ge elana ni pakotil. Bolo Mosese wana Logugui i gan elal, ebo nihi gegi, he Yehoba abwe ni pakotil Mosese wana Logugui elana.
ROM 2:13 Kaiwena nige tage bolo Logugui hi hagowa tanaliyaa heliya iyaka hi sapu Yehoba matanaa, yaa bolo Logugui hi hago ge hi henapuan.
ROM 2:14 (He Mosese wana Logugui nige i gagan bolo nige Yudiya i oola elal, yaa sauga ebo totoliya amnaliya ya elana hi ginol i ola Logugui o ana baaba, yaka heliya totoliya hi ola logugui.
ROM 2:15 Wali ginol i pamasal te ateliyaa waisi ge nak hi atena ya, i ola Logugui ana baaba. Wali nuwatu hot ateliya gunina elana i pamasal al waisi ge nak hi atena ya, inoke sauga enuna wali nuwatu ni ba, “U gegi to,” ge sauga enuna wali nuwatu ni ba, “U ginol bubun.”)
ROM 2:16 Inoke ta atena sauga i nenem abwe Yehoba gamagalau wali nuwatu misusumena ni teli tagilan, ge Yeisu Keliso eliyana ni payatalal. Wasa Waiwaisana toto ya papaatena-an i ba i ola to.
ROM 2:17 Yaa ga i ola owa, toto u ba “Nau Yudiya.” He Mosese wana Logugui u meltelian ge u ba heyagiwa u ba, “Yehoba iya no Yabowaine.”
ROM 2:18 Tage Yehoba wana nuwatu u atena ya, ge Mosese wana Logugui i paatenawa inoke bosowaim ya te waisi ge nak ali awa nu hile bubun.
ROM 2:19 U nuwatu tage owa tomatakai ali tonul, bolo hi miminaa gogouwa wali mwananal,
ROM 2:20 tosigasiga ali tobahikan, ge tokekeisi wali topankite. He Mosese wana Logugui i gan elam inoke u nuwatu tage bugul gegewena u atena bubun ge wam baaba gegewena i tunahot.
ROM 2:21 U tabwa topankite alomwau elal, yaa ga i ola ge nige totom u papankitewa? U papaatena alomwau elal u ba, “Bahi kaoma,” yaa age owa u kaoma.
ROM 2:22 U ba, “Bahi alom lagona nu gaganawali,” yaa age u ganawal. Tage kakanun gogoginol u towani hoti, yaa age u ulutuk wali limi tapwalolowa ge bugul enuna u kaome.
ROM 2:23 U ba heyagiwa u ba, “Mosese wana Logugui i gan elau,” yaa age logugui u leke inoke Yehoba u papapuluwawi-an.
ROM 2:24 I ola te Buki Bwabwalena ana baaba i ba, “Wami ginol kaiwena inoke bolo nige Yudiya i oola Yehoba alana hi awa nanakan.”
ROM 2:25 Gotomwa yoho paganina iyaka u ahe, i pamasal tage owa Yehoba wana gamagal. He ebo wana logugui u henapuan, inoke gotomwa yoho o ana waisi i gan. Yaa ebo wana logugui nige u hehenapu-an, he i ola te nige gotomwa yoho paganina u aahe.
ROM 2:26 Bolo nige Yudiya i oola gotomwa yoho paganina nige hi aahe. Yaa ebo logugui ana baaba hi toulil, he Yehoba ni atenal ni ola heliya gotomwa yoho paganina iyaka hi ahe.
ROM 2:27 Komiu Yudiya logugui i gan eliyamiu hi leli lowan Buki elana, ge gotomwa yoho paganina ku ahe, yaa logugui ku leke. Inoke bolo gotomwa yoho paganina nige hi aahe tuwaliya elana, yaa age logugui hi henapuan, heliya hi pankitela bosowaimiu te lahi nuku pwawa.
ROM 2:28 Nige tage ebo gamagal etega gotomwa yoho paganina ni ahe tuwana tolinaa, inoke ta ba iya Yudiya gamagalina hot ge gotomwa yoho paganina hot iyaka i ahe.
ROM 2:29 Yaa ebo gamagal etega atena elana iya Yudiya, he tunahot iya Yudiya gamagalina. Kaiwena gotomwa yoho paganina hot heiya te Yayaluwa Bwabwalena i ginol aten elana, nige Logugui lelelena wana ginol i oola. Gamagal ololana o ana tobal i neem te Yehoba elana, nige i neneem wana pan gamagalau elal.
ROM 3:1 Tabam Yudiya etega ni ba, “Tab bugul etega ama Yudiya i labema ge gamagalau gegewel nigeya? Ama gotomwa yoho paganina ha ahe tage ama Yehoba wana gamagalau, tab ana waisi etega i gan?”
ROM 3:2 Anana na lahe na ba, “Ibwe, ana waisi hi gewi. Etegana heiya te Yehoba wana baaba i pek Yudiya elal nihi matahikan ge wana bateli nihi atena.”
ROM 3:3 Tabam alou ni ba, “Yudiya hi gewi wali bateli Yehoba elana hi apanak. Age toto o kaiwena inoke Yehoba nige wana bateli ni papaolaolaek?”
ROM 3:4 Anana na lahe na ba, “Nigeya! Yehoba wana bateli ni paolaolaek ya. Bwagana gamagalau gegewel nihi kakawi, Yehoba iya tobaaba tunahot. He i ola Buki Bwabwalena ana baaba, Yehoba bana i ba: Sauga ebo nu baaba, gamagalau gegewel nihi atena wam baaba i tunahot, ge ebo gamagalau nihi wolewa, inoke nu gasisi ge wam kot ni sapu.”
ROM 3:5 Yaa gamagalau enuna nihi ba, “Inoke sauga ebo ama Yudiya gegi ha ginol, yaka eliyana gamagalau hi kite bubun age Yehoba wana ginol i sapu. Inoke ga i ola? Tabam nige i sasapu te Yehoba wama gegi o ni lahe.”
ROM 3:6 Analiya na lahe na ba, “Nigeya! Yehoba wana sapu i gan te wami gegi ni lahe. Ebo nige i sasapu Yehoba wami gegi ni lahe, abwe ga ni ola ge panayawi gamagaliliyau gegewel ni pakotil?”
ROM 3:7 Tabam gamagalau enuna al nihi ba, “Sauga ebo wama bateli Yehoba elana ha apanak, yaka eliyana gamagalau hi atena bubun Yehoba wana bateli i nunuwahikan, inoke Yehoba hi tobalan. Inoke hauna kaiwena ge Yehoba i pakotima i ola ama togegi?”
ROM 3:8 Analiya na lahe na ba, “Nige bosowaina ta ba ola to. Ebo ta ba ola o, inoke binimala al ta ba, ‘Pagan nanakina ta ginol inoke enona waisi ni masal!’” He gamagalau enuna hi awa naknakagau tage ya ba ola, yaa wali baaba nige i sasapu. Amwahika te Yehoba abwe ni lahel.
ROM 3:9 Inoke ga i ola? Age ama Yudiya wama waisi i gan ge bolo nige Yudiya i oola ha waisi lakel? Nigeya hot! Iyaka ya liwanan haba Yudiya ge bolo nige Yudiya i oola, gegewela ta minaa gegi gamwanaa.
ROM 3:10 He i ola Buki Bwabwalena ana baaba i ba: Nige tosasapona etega i gagan, nige etega.
ROM 3:11 Nige toatena etega i gagan, nige etega i kukululuek Yehoba elana.
ROM 3:12 Gegewel Yabowaine ana en hi pek, inoke hi nogegi, nige etega wana ginol i wawaisi, nige etega.
ROM 3:13 Baaba toto i tagilem gamwaniniliyaa bosowaina avaliyau ni lolil ge nihi aliga. Memeliya kakawi ana baaba i baubaunan, ge baaba toto i soguem hohopeliyaa i ola mwata lelamwina.
ROM 3:14 Ba nuwamut ge pihigelgel ana baaba awaliya i kalaopopwi.
ROM 3:15 Aeliya i mweyaha te nihi na gamagal nihi tagapaaligal,
ROM 3:16 ebo ga nihi noek, yaka gamagalau nihi apapanak-agil ge nihi papalomwan-agil,
ROM 3:17 mibubun ana minamina nige hi aatena.
ROM 3:18 Yehoba ana lovakun nige i gagan elal.
ROM 3:19 Baaba bolo ya i neem Logugui ana buki elana, ge ta atena hauna gun Logugui i baunan, he Yudiya kaiweliya to, heliya hi miminaa Logugui o gabulanaa. Inoke heliya ge gamagalau gegewel panayawiya hi minaa Yehoba wana yatala elana, ge nige etega bosowaina ni ba, “Nau nige no gegi i gagan.”
ROM 3:20 He nige tage gamagal logugui ni henapuan inoke Yehoba gamagal o ni awa sapusapu-an. Yaa logugui wana tuwalali te wala gegi ni pankitela.
ROM 3:21 Inoke sauga ya Yehoba kamwasa iyaka i pamasal ge eliyana gamagalau ni awa sapusapu-agil, yaa nige logugui ana henapuan eliyana i oola. Kamwasa o Mosese wana Logugui ge palopitau iyaka hi wasaan.
ROM 3:22 Gamagalau wali abulilek Yeisu Keliso eliyana kaiwena te Yehoba i awa sapusapu-agil. He gamagalau gegewel bolo hi abulilek baliya to. Nige ana getoga i gagan Yudiya elal ge bolo nige Yudiya i oola elal,
ROM 3:23 kaiwena gamagalau gegewel iyaka hi gegi inoke waisi ana luvi toto Yehoba i nuwatuan kaiweliya ana bwaga i gan elal.
ROM 3:24 Inoke gegewel al Yehoba wana mulolu bwagabwaga elana i awa sapusapu-agil, kaiwena Keliso Yeisu i pwamola pasikaliliem gegi elana.
ROM 3:25 Yehoba Yeisu i teli gegi ana abayakiyakil gamagalau kaiweliya, bolo hi abulilek wana yaomal elana. Inoke bwagana valila Yehoba i palahikan ge gamagalau houhouwel wali gegi i nuwaehik ya, he Yeisu gamagalau o wali gegi ana abayakiyakil, inoke ta atena Yehoba wana ginol sauga houhouwena o i sapu ya.
ROM 3:26 I ola al, Yeisu iya gegi ana abayakiyakil, inoke ta atena Yehoba wana ginol sauga ya elana i sapu al, kaiwena Yehoba bosowaina ni logugui pasapu ge bosowaina al gamagal toto i abulilek Yeisu elana ni awa sapusapu-an.
ROM 3:27 Inoke tab wala puna etega i gan ge bosowaina ta ba heyagila? Nigeya! Binimala hauna kaiwena? Age nige bosowaina ta ba heyagila kaiwena logugui ta henapuan? Ibwe, nige bosowaina ta ba heyagila, kaiwena abulilek eliyana te Yehoba i awa sapusapu-agila.
ROM 3:28 Inoke ta atena Yehoba gamagal wana abulilek kaiwena te i awa sapusapu-an, nige logugui ana henapuan kaiwena i oola.
ROM 3:29 Age Yehoba iya Yudiya maiseliya ya wali Yabowaine, o ebo iya bolo nige Yudiya i oola wali Yabowaine al ge? Ibwe, iya bolo nige Yudiya i oola wali Yabowaine al.
ROM 3:30 Kaiwena Yabowaine iyai te maisena, ge iya Yudiya wali abulilek kaiwena ni awa sapusapu-agil, ge bolo nige Yudiya i oola wali abulilek al kaiwena ni awa sapusapu-agil.
ROM 3:31 Tab Mosese wana Logugui ta tagayoho, kaiwena ta nuwatu tage abulilek eliyana te Yehoba gamagalau i awa sapusapu-agil? Nige i oola, yaa Logugui ana nuwatu hot ta paolaolaek.
ROM 4:1 Abalahama, iya ama Yudiya tubuma hot, ga ta ba ola iya kaiwena, ge ga i pwawa ola?
ROM 4:2 Binimala wana ginol kaiwena inoke Yehoba ni awa sapusapu-an, he wana puna i gan te bosowaina totona ni ba heyan. Yaa Yehoba matanaa nige wana puna etega i gagan.
ROM 4:3 Kaiwena Buki Bwabwalena i ba, “Abalahama Yehoba i abulilek-an, inoke Yehoba Abalahama i kite iya tosapu wana abulilek kaiwena.”
ROM 4:4 Ebo gamagal etega ni tuwalali, inoke molana ni ahe. He nige ta babaa, “Hi muloluan,” yaa mola toto i pwawa wana tuwalali lahena to.
ROM 4:5 Yaa nige bosowaina gamagal etega ni tuwalali ge wana tuwalali lahena Yehoba ni awa sapusapu-an. Ni abulilek Yehoba elana, iya bolo wali pagan nanakina i pasapol, inoke Yehoba gamagal o ni muloluan ya ge ni kite iya tosapu wana abulilek kaiwena.
ROM 4:6 He Deibid wana baaba i olaolaek al to. Deibid i ba ebo Yehoba gamagal etega ni kite iya tosapu yaa nige wana ginol waiwaisana kaiwena i oola, he gamagal o iya towaisi hot.
ROM 4:7 I ba: “Bolo wali ginol nanakina Yehoba i nuwayoho, ge wali gegi i yakil yoho, heliya towaisi hot.
ROM 4:8 Ebo Babala gamagal etega ni kite nige wana gegi etega i gagan, he iya towaisi hot.”
ROM 4:9 Inoke ga i ola? Bolo gotomwa yoho paganina hi ahe ya te Yehoba i muloluagil ge heliya towaisi, o ebo bolo gotomwa yoho paganina nige hi aahe al ge i muloluagil? Ibwe, bolo nige gotomwa yoho paganina hi aahe al ge i muloluagil. He iyaka ya liwanan haba Yehoba Abalahama i kite iya tosapu wana abulilek kaiwena.
ROM 4:10 Inoke hauna sauga ge bugul ya i gan? Abalahama gotomwa yoho paganina i ahe ga mulaa abwe i gan, o ebo ana gotomwa yoho paganina enaa? He nige ga gotomwa yoho paganina i aahe yaka Yehoba Abalahama i kite iya tosapu wana abulilek kaiwena.
ROM 4:11 Inoke ana gotomwa yoho o iya etotohi, i pamasal Yehoba Abalahama iyaka i awa sapusapu-an wana abulilek kaiwena. Inoke i ola hiwe. Toabulilek gegewel bolo nige gotomwa yoho paganina hi aahe, tamaliya te Abalahama, wali abulilek kaiwena Yehoba i kitel heliya tosapu.
ROM 4:12 I ola al, toabulilek bolo gotomwa yoho paganina hi ahe, tamaliya te Abalahama, heliya hi nawaa abulilek ana kamwasa eliyana i ola tubuma Abalahama i nawaa, mulaa abwe gotomwa yoho paganina i ahe.
ROM 4:13 Sauga etega al Yehoba Abalahama alonau ge tubutubunau i batelel abwe labi gegewel ni pek elal nihi ahe. Yaa nige tage Abalahama Logugui i henapuan ge toto o kaiwena Yehoba bateli o i baunan, yaa kaiwena wana abulilek eliyana Abalahama iya tosapu.
ROM 4:14 He binimala bolo Logugui ana kamwasa hi toulil te bateli panuwana nihi ahe, inoke abulilek nige abana ni gagan. Ge Yehoba wana bateli Abalahama elana ni tabwa bugul bwagabwaga,
ROM 4:15 kaiwena Logugui i pamasalila kila togegi, inoke kila iyoho Yehoba wana huga gamwanaa. He iyai te binimala nige Logugui inoke nige Logugui ta lilikaan.
ROM 4:16 Inoke wali abulilek kaiwena te bugul bolo Yehoba i bateli gamagalau elal nihi ahe. Yehoba i muloluagil bwabwage, inoke bosowaina Abalahama tubutubunau gegewel bugul bolo Yehoba i bateli nihi ahe. Nige tage bolo hi minaa Logugui gabulanaa ya te bosowailiya nihi ahe, yaa gamagalau gegewel bolo hi abulilek i ola Abalahama, iya kila gegewela tamala.
ROM 4:17 He i ola Buki Bwabwalena ana baaba. Yehoba i baek Abalahama elana i ba, “Ya telewa owa panuwa tomaha ge tomaha tamaliya.” Abalahama iya tamala Yabowaine matanaa, Yabowaine toto Abalahama i abulilek-an, iya toaliga yawaliliya ni pek ge iya ni ba inoke bugul toto nige i gagan ni masal.
ROM 4:18 Yehoba i ba Abalahama tubutubunau nihi gan. Inoke bwagana nige puna waiwaisana i gagan tage bosowaina natuna etega ni masal, yaa Abalahama alona wana atimatuwa Yehoba wana baaba i abulilek-an. Inoke iya i tabwa panuwa tomaha ge tomaha tamaliya, i ola Yehoba wana baaba, i baek elana i ba, “Tubumwau ali gewi ni ola putum.”
ROM 4:19 Abalahama kelaubwa wana baliman wan handeled, yaka saliyana i pweyata nige bosowaina natuna ni gan, ge lagona Sela i kobwas nige bosowaina ni ab. Abalahama bugul bolo o i atena ya, yaa wana abulilek Yehoba elana nige i pwepweyata.
ROM 4:20 Yehoba wana bateli nuwana nige i kukuyanan, yaa wana abulilek iyoho ya. Inoke wana abulilek i pagasisi ge Yehoba i tobalan,
ROM 4:21 kaiwena atena i matuwa te Yehoba bosowaina wana bateli ni paolaolaek.
ROM 4:22 Inoke heiya te kaiwena “Yehoba i kite iya tosapu wana abulilek kaiwena.”
ROM 4:23 Baaba bolo ya nige tage Abalahama maisena bana,
ROM 4:24 yaa kila al ge kaiwela. Yehoba ni kitela kila tosapu kaiwena ta abulilek elana, iya Yeisu wala Babala i palutem yaomala.
ROM 4:25 Yehoba Yeisu i talamwan yoho i yaomal wala gegi kaiwena, ge i palutem yaomala inoke ni awa sapusapu-agila.
ROM 5:1 Wala abulilek kaiwena Yehoba iyaka i awa sapusapu-agila, inoke avala ta mibubun. Mibubun o i masalem wala Babala Yeisu Keliso eliyana,
ROM 5:2 kaiwena i ahela ta nok Yehoba elana ge Yehoba wana mulolu bwagabwaga ta pwawa, heiya te sauga ya elana ta minaa. I ola al, wala yaliyaya i bwata, kaiwena ta atimatuwa te bwaliga avala Yehoba wana wasawasa ta ahe toyawe.
ROM 5:3 Ge bugul etega al, ebo lomwan ta pwawa, he ta yaliyaya-an al to, kaiwena ta atena lomwan palahikan i tal yawalila elana,
ROM 5:4 ge palahikan enona heiya yawalila ni ola yawal toto Yehoba nuwana, ge toto ya enona heiya alona wala atimatuwa ta matamatan Yehoba ni pawasawasa-agila.
ROM 5:5 Ta atena atimatuwa o iya atimatuwa enona gaganina, kaiwena Yehoba Yayaluwa Bwabwalena elana wana nunuwana i ligin atela i pakalaopopwi. Yayaluwa Bwabwalena o Yehoba i pem ala mulolu.
ROM 5:6 He i ola hiwe. Sauga kila iyoho ta pwepweyata, inoke ana sauga hot elana toto Yehoba i lovivina-an, Keliso i yaomal kilau Yehoba ana toawatautau kaiwela.
ROM 5:7 Sauga enuna ya te gamagal etega yawalina ni talamwan alona kaiwena. Yaa tabam bosowaina gamagal etega totona ni talamwan ni yaomal gamagal toto wana pagan waiwaisana kaiwena.
ROM 5:8 Yaa Yehoba wana nunuwana ana bwata i pankitela i ola hiwe: sauga kila iyoho gegi paganina elana te Keliso i yaomal kaiwela.
ROM 5:9 Keliso wana yaomal kaiwena Yehoba iyaka i awa sapusapu-agila, inoke ta atena bubun bwaliga Keliso ni pwamwalila Yehoba wana huga elana.
ROM 5:10 Valila kila Yehoba ana topihigelgel, yaa Natuna wana yaomal eliyana iya ge kila maninila iyaka ta abubun ge ta heliheliyam. He i ola, inoke ta atena bubun bwaliga Keliso ni pwamwalila, kaiwena yawalina i gan.
ROM 5:11 Ge bugul etega al, wala Babala Yeisu Keliso eliyana Yehoba ta yaliyaya-an, kaiwena Yeisu iyaka i ahela ta na alola Yehoba ta heliheliyam.
ROM 5:12 Tau maisena wana ginol eliyana inoke gegi i masal panayawiya, ge gegi yaomal i pwatanim. Inoke yaomal i kalapapanet gamagalau gegewel elal, kaiwena gegewel hi gegi.
ROM 5:13 He mulaa abwe Yehoba logugui i pek Mosese elana, gegi paganina iyoho i gangan ya panayawiya. Adama wana sauga elana i nem ana siga Mosese wana sauga, Mosese wana Logugui nigeya ga i gagan gamagalau elal. Inoke nige bosowaina ta ba, “Gamagalau o logugui hi leke heliya togegi.” Yaa tunahot heliya togegi. Bwagana nige wali gegi i oola Adama wana gegi, iya Yehoba wana logugui i leke, yaa gamagalau o gegewel heliya togegi yaka yaomal i logugui-agil. Adama iya i ola tau toto mulaa abwe i nem kakanununa.
ROM 5:15 Yaa Yehoba wana guyau bwagabwaga nige i oola Adama wana sogu. Tunahot tau maisena wana sogu kaiwena gamagalau hi gewi hi yaomal. Yaa Yehoba wana mulolu bwagabwaga i bwata nabi ge guyau toto i neem tau maisena Yeisu Keliso wana mulolu eliyana i waisi hot, yaka gamagalau hi gewi hi pwawa.
ROM 5:16 I ola al Yehoba wana guyau enowana ge gamagal maisena wana gegi enowana nige hi oolaolaek. Adama i gegi pamaisena, yaka Yehoba i payatala ge i baek elana i ba, “Wam gegi lahena nu pwawa.” Yaa gamagalau hi gewi hi gegi Yehoba i muloluagil i baek elal i ba, “Komiu ku sapu.”
ROM 5:17 Ge tunahot tau maisena wana sogu eliyana yaomal gamagalau gegewel i logugui-agil. Yaa bolo Yehoba wana mulolu kalakalaopopwina hi ahe ge i awa sapusapu-agil, heliya yawal hot nihi ahe ge nihi tologugui tau maisena Yeisu Keliso wana waisi eliyana.
ROM 5:18 Inoke i ola hiwe. Adama i sogu, yaka gamagalau gegewel hi minaa Yehoba wana lahi elana. I ola al, Keliso i ginol pasapu, yaka Yehoba gamagalau gegewel ni awa sapusapu-agil ge yawaliliya hot ni pek elal.
ROM 5:19 Ge tau maisena Yehoba anana nige i hahago, yaka gamagalau gegewel hi tabwa togegi. I ola al, tau maisena Yehoba anana i hago, yaka gamagalau gegewel nihi tabwa tosapu.
ROM 5:20 He abwe Mosese wana Logugui al i vin, inoke abwe gegi ana aatena i bwata. Yaa bwagana gamagalau wali gegi i bwata nabi, he Yehoba wana mulolu i bwata nabiyan hot.
ROM 5:21 Inoke valila gegi i gasisi gamagalau i logugui-agil, ana abapwamowasi yaomal hi pwawa. Yaa sauga ya Yehoba wana mulolu i gasisi, kaiwena i awa sapusapu-agila, ana abapwamowasi yawal mihomihotina ta pwawa Yeisu Keliso wala Babala eliyana.
ROM 6:1 Kaiwena Yehoba wana mulolu gegi i bwata lake, inoke tabam enuna nihi ba, “Gegi ta mimi awaawaginol ya, yaka Yehoba wana mulolu ni mimi bwatabwata.”
ROM 6:2 Analiya na lahe na ba, “Nigeya hot!” Kaiwena kila iyaka avala Keliso ta aliga toyawa ge ta mowasi gegi paganina elana, inoke ga i ola ge ta miminaa ya gegi paganina elana?
ROM 6:3 Age nige ku aatena te sauga ta babitaiso, kila yaka ta tubwi Keliso Yeisu elana ge avala ta aliga toyawa?
ROM 6:4 Wala babitaiso eliyana alola Keliso ta aliga toyawa ge alola al hi telela salaiya, inoke Yehoba i palutila yawal vavaluna elana ta nanawaa, i ola te Tamala alona ge wana gasisi ge wana wasawasa Keliso i palutem yaomala.
ROM 6:5 Iyaka ta tubwi elana avala ta yaomal, inoke tunahot ta tubwi elana avala ta lutem yaomala.
ROM 6:6 Ge ta atena yawalila bebeyaunana alona Keliso hi yaomal toyawa wana kolos elana, inoke toto ya kaiwena tuwala nige ni gagasisiek gegi ana awaawaginol elana, ge nige sauga etega al ta oola gegi paganina wana tololoyowan.
ROM 6:7 Kaiwena kila gamagalau, sauga ebo ta aliga, inoke iyaka ta mowasi gegi ana awaawaginol elana.
ROM 6:8 Iyaka avala Keliso ta yaomal toyawa, inoke ta abulilek te avala al ta mina,
ROM 6:9 kaiwena ta atena Yehoba Keliso i palutem yaomala ge nige ni aaliga al. Yaomal nige sauga etega ni lologugui-an.
ROM 6:10 Keliso i yaomal pamaisena, inoke wana yaomal o eliyana gegi paganina ana gasisi i pakokove sauga gegewena kaiwena. Sauga ya yawalina i gan, ge alona Yehoba hi mitoyawa.
ROM 6:11 Inoke ni ola al to, nuku kitemiu ni ola ku aliga ge ku mowasi gegi paganina ana gasisi elana, yaa yawalimiu i gan alomiu Yehoba ku mitoyawa, kaiwena ku minaa Keliso Yeisu elana.
ROM 6:12 Inoke bahi gegi paganina tuwamiu toto abwe ni aliga ni lologugui-an, ge nuku oolak bugul bolo tuwamiu i awanuni elal.
ROM 6:13 Bahi tuwamiu gabomwina etega nuku tatalamwanek gegi paganina elana ge ni papatuwalali nak ana awaawaginol kaiwena. Komiu valila ku ola toaliga, yaa Yehoba iyaka yawalimiu i pewa, inoke nuku talamwagimiu Yehoba elana, ge tuwamiu gabomwina nuku talamwan elana ni patuwalali waisi ana awaawaginol kaiwena.
ROM 6:14 Nige bosowaina gegi paganina yawalimiu ni logugui-an, kaiwena nige ku miminaa Logugui gabulanaa, yaa ku minaa Yehoba wana mulolu bwagabwaga gamwanaa.
ROM 6:15 Tabam enuna nihi ba, “Gegi paganina ta awaawaginol ya, kaiwena nige ta miminaa Logugui gabulanaa, yaa ta minaa Yehoba wana mulolu gamwanaa.” Analiya na lahe na ba, “Nigeya hot!”
ROM 6:16 Age nige ku aatena ebo nuku talamwagimiu gamagal etega elana iya wami babala ge wana baaba nuku henapuan, he komiu ku ola gamagal o wana totuwalali loloyowanina? Inoke bosowaimiu nuku talamwagimiu gegi paganina elana, ana abapwamowasi nuku yaomal, o ebo nuku talamwagimiu Yehoba wana baaba nuku henapuan, ana abapwamowasi Yehoba ni awa sapusapu-agimiu.
ROM 6:17 Valila komiu gegi paganina wana tololoyowan, yaa ta ba mulolu Yehoba elana, kaiwena panpankiti toto hi pankitemiu iyaka ku henapuan alona ge atemiu bwalibwaligena.
ROM 6:18 Inoke Yehoba iyaka i sokalimiu gegi paganina elana ge ku tabwa pagan sasapona wana tololoyowan.
ROM 6:19 He ba kakanun ya ya ahem gamagalau wala ginol elana, kaiwena wami aatena i pulowan. Inoke valila tuwamiu ku talamwan i totuwalali loloyowan nak ge gegi paganina elal, yaa sauga ya tuwamiu nuku talamwan ni totuwalali loloyowan waisi ge pagan sasapona elal.
ROM 6:20 Valila komiu gegi paganina wana tololoyowan, inoke saugena o waisi yawalimiu nige i lologugui-an.
ROM 6:21 Wami ginol nanakil, bolo valila ku ginolil ge sauga ya ku puluwawi-agil, nige enona waiwaisana etega hi papamasal kaiwemiu. Ge ginol bolo o ali abapwamowasi yaomal.
ROM 6:22 Yaa sauga ya Yehoba iyaka i sokalimiu gegi paganina elana ge ku ola Yehoba wana totuwalali loloyowanil. Inoke toto ya enona heiya te Yehoba i telemiu wana gamagalau bwabwalel, ge ana abapwamowasi yawalimiu mihomihotina nuku pwawa.
ROM 6:23 Kaiwena gegi paganina molala i pem yaomal, yaa Yehoba i muloluagila yawal mihomihotina i pem, kaiwena ta minaa wala Babala Keliso Yeisu elana.
ROM 7:1 Taliwau ge nuwau, komiu gegewemiu logugui ana kamwasa ku atena, inoke no baaba hiwe ku atena ya: logugui gamagalau yawaliliya miminana ya te i logugui-agil.
ROM 7:2 Abapapatini etega i ola hiwe: logugui i ba toalolon meluyovana ni miminaa ya te lagona eliyana sauga tau iyoho yawalina miminana. Yaa ebo tau ni yaomal, he alolon ana logugui nige al yova ni kukuhikan.
ROM 7:3 Inoke ebo yova lagona iyoho nigeya ga i yayaomal ge tau getoga ni alolonan, yaka logugui i ba iya toganawal. Yaa ebo lagona ni yaomal, alolon ana logugui nige al i kukuhikan. Inoke ebo tau getoga etega ni alolonan, nige i gaganawal to.
ROM 7:4 Inoke taliwau ge nuwau, i ola al to komiu kaiwemiu. Keliso wana yaomal eliyana yawalimiu bebeyaunana iyaka i yaomal ge Logugui nige al i kukuhikagimiu. Yaka sauga ya ku minaa tau toto Yehoba i palutem yaomala, inoke yawalila enona ni gan Yehoba kaiwena.
ROM 7:5 Valila tuwala yawalina i logugui-agila, inoke saugena o Logugui gegi nuwatuina i palutil tuwala gamwanaa. Yaka gegi amnanina o i tuwalali tuwala elana, ge wala ginol o enona i masal ta yaomal.
ROM 7:6 Valila Logugui i yowanila, yaa Keliso wana yaomal eliyana yawalila bebeyaunana iyaka i yaomal, inoke sauga ya Logugui nige al i kukuhikagila. Inoke wala tuwalali Yehoba elana, ta golugoluwa kamwasa vavaluna toto Yayaluwa Bwabwalena i pankitela, nige ta golugoluwa kamwasa bebeyaunana toto Logugui i pankitela.
ROM 7:7 Kaiwena Logugui gegi nuwatuina i palutil tuwala gamwanaa, inoke tabam enuna nihi ba, “Age logugui iya bugul nanakina i ola gegi?” Analiya na lahe na ba, “Nigeya hot! Logugui iya bugul waiwaisana.” He logugui eliyana te gegi ana sapu ya atena. Binimala logugui nige ni babaa, “Bahi matamomoni,” he matamomoni ana sapu nige na aatena.
ROM 7:8 Yaa gegi wana kamwasa etega i pwawa, inoke logugui o eliyana matamomoni amnanina tomaha ge tomaha i palutil eliyau. Binimala nige logugui ni gagan, gegi nige wana gasisi.
ROM 7:9 Valila yawaliu i gan, yaa abwe logugui ya atena, yaka gegi wana gasisi i gan,
ROM 7:10 inoke ya yaomal. Inoke nau no aatena eliyana, ya pwawa logugui toto tage yawal ni pem, iya te yaomal i pwatanim.
ROM 7:11 Kaiwena gegi wana kamwasa etega i pwawaa logugui eliyana, yaka gegi i kakaweyau, logugui i patuwalali ge ya yaomal.
ROM 7:12 Inoke Logugui gegewena i bwabwalena, ge gamwanaa maisena ge maisena i bwabwalena, i sapu ge i waisi.
ROM 7:13 He ga i ola? Age Logugui, iya bugul waiwaisana, i payaomal-agau? Nigeya hot! Yaa gegi bugul waiwaisana i patuwalali inoke no abayaomal i ginol, inoke toto ya kaiwena gamagalau gegi wana ginol hot nihi atena. Inoke logugui eliyana i mwananal te gegi iya bugul nanakina hot.
ROM 7:14 Inoke ta atena te logugui i neem Yehoba Yayaluwana elana; yaa nau ya olak tuwau yawalina elana, inoke ya ola gegi wana tololoyowan.
ROM 7:15 Nige ya aatena te hauna ya giginol. Kaiwena toto nuwau na ginol, he nige ya giginol, ge toto ya totowani, heiya te ya giginol.
ROM 7:16 He ebo toto ya totowani na ginol, inoke no aatena eliyana ya patunahot te logugui iya i waisi.
ROM 7:17 Yaa nige tage nau hot ginol bolo ya ya ginolil, gegi toto i miminaa atewa, iya te i ginolil.
ROM 7:18 Ya atena waisi nige i miminaa nau panayawi gamagalina eliyau, kaiwena nuwau waisi paganina na ginol, yaa nige bosowaiu.
ROM 7:19 Waisi toto nuwau na ginol, he nige ya giginol, ge nak toto ya towani, heiya te ya giginol.
ROM 7:20 Inoke ebo toto ya totowani na ginol, he nige tage nau hot ginol bolo ya ya ginolil, yaa gegi toto i miminaa atewa, iya te i ginolil.
ROM 7:21 Inoke no kite pwawa i ola hiwe: sauga ebo nuwau waisi na ginol, yaka nak i mikelaubwa eliyau ge na ginol.
ROM 7:22 Atewa Yehoba wana logugui ya yaliyaya-an,
ROM 7:23 yaa ya atena nuwatu etega al iyoho i tuwatuwalali tuwawa, ge alona ateu wana nuwatu hot hi lohalohaveyan. He gegi nuwatuina te i tuwatuwalali tuwawa ge i paloloyowan-agau.
ROM 7:24 Inoke i ola hiwe: ebo nau totou inoke atewa tage Yehoba wana logugui na henapuan, yaa tuwau toto panayawi tuwanina gegi nuwatuina i henapuan. Eeu! Nau geb, gamagal nuwanuwanakina! Henala ni pwamwalau tuwan ya elana, tuwan toto yaomal i pwatanim? Ya ba mulolu Yehoba elana kaiwena iya bosowaina ni pwamwalau wala Babala Yeisu Keliso eliyana.
ROM 8:1 Inoke sauga ya kilau bolo ta miminaa Keliso Yeisu eliyana Yehoba nige ni lalahela wala gegi kaiwena.
ROM 8:2 Yayaluwa Bwabwalena yawal i pem elala kaiwena ta miminaa Keliso Yeisu elana. Yayaluwa Bwabwalena o i logugui-agau inoke i sokalau, yaka gegi ge yaomal nige al nihi lologugui-agau.
ROM 8:3 Logugui nige wana gasisi tage ni abubunila, kaiwena tuwala yawalina i pwapweyata-agila nige bosowaina Logugui ta henapuan. Yaa toto Logugui nige bosowaina ni ginol, he Yehoba iyaka i ginol. Natuna i patuna i nem tuwana i ola panayawi tuwanina, gegi tuwanina. Natuna i patuna ge i yaomal wala gegi molana, inoke Keliso tuwana elana Yehoba gegi wana gasisi i pakokove.
ROM 8:4 Yehoba i ginol ola, inoke pagan bolo Logugui i ba tage ta ginol, bosowaina kilau ta ginol, kaiwena nige tuwala yawalina ta totoulil, yaa Yayaluwa Bwabwalena ta toulil.
ROM 8:5 Bolo tuwaliya yawalina i logugui-agil, hi nuwanuwatu ya te bugul bolo tuwaliya i awanuni kaiweliya, yaa bolo Yayaluwa Bwabwalena i logugui-agil, hi nuwanuwatu ya te bugul bolo Yayaluwa Bwabwalena nuwana.
ROM 8:6 Ebo ta olak tuwala yawalina elana, ana abapwamowasi yaomal, yaa ebo ta olak Yayaluwa Bwabwalena elana, ana abapwamowasi yawal hot ge mibubun ta pwawa.
ROM 8:7 He ebo ta olak tuwala yawalina elana, kila ta ola Yehoba ana topihigelgel, kaiwena Yehoba wana logugui nige ta hehenapu-an, ge nige bosowaina ta henapuan.
ROM 8:8 Bolo tuwaliya yawalina i logugui-agil, nige bosowaina Yehoba nihi payaliyaya.
ROM 8:9 Komiu tuwamiu yawalina nige i lologugui-agimiu, yaa Yayaluwa Bwabwalena i logugui-agimiu, kaiwena Yehoba Yayaluwana i holaviya eliyamiu. Henala ebo Keliso Yayaluwana nige i gagan eliyana, iya nige Keliso wana boda ana gamagal i oola.
ROM 8:10 Gegi kaiwena tuwamiu tuwan yayaomalina, yaa Keliso i minaa eliyamiu inoke Yayaluwana yawalimiu iyaka i pewa kaiwena Yehoba iyaka i awa sapusapu-agimiu.
ROM 8:11 Ge Yehoba, iya Yeisu i palutem yaomala, Yayaluwana i holaviya eliyamiu, inoke Yehoba maisena o bwaliga abwe tuwamiu al ni palutem yaomala. He ni ginol Yayaluwana wana gasisi eliyana, Yayaluwa o i holaviya eliyamiu.
ROM 8:12 Inoke taliwau ge nuwau, bosowaina ya te yawalila ana minamina ni ola Yayaluwa Bwabwalena wana nuwatu. Bahi yawalila ana minamina ni oolak tuwala yawalina ana nuwatu elana.
ROM 8:13 Ebo yawalimiu ana minamina ni olak tuwamiu yawalina ana nuwatu elana, nasi nuku yaomal. Yaa ebo Yayaluwa Bwabwalena wana gasisi eliyana tuwamiu ana ginol nanakil nuku paveyaho, nasi yawalimiu hot nuku pwawa.
ROM 8:14 Bolo Yehoba Yayaluwana i nulil, heliya Yehoba natunau.
ROM 8:15 Kaiwena Yayaluwa toto Yehoba i pem nige i papaloloyowan-agila al ge inoke ta lovakun, yaa Yayaluwa o i awa Yehoba natunau-agila. Inoke wana gasisi eliyana ta yogayoga Yehoba eliyana ta ba, “Nam! Nam!”
ROM 8:16 Yehoba Yayaluwana alona ge yayaluwala hi ba toyawa hi patunahot te kila Yehoba natunau.
ROM 8:17 Inoke ebo kila natunau, Yehoba wana mulolu toto i lovivina-an kaiwela bwaliga ta ahe. He alola ge Keliso ta ahe toyawe, kaiwena ebo Keliso wana lomwan ta lomwani, he abwe alola al ta mina wana wasawasa elana.
ROM 8:18 No kite pwawa i ola hiwe: lomwan toto sauga ya ta pwapwawa nige bosowaina ana bwata ta luviek wasawasa elana toto abwe Yehoba ni pem elala, kaiwena wasawasa o i bwata hot.
ROM 8:19 Bugul gegewena bolo Yehoba i ginolil ateliya i waiwai ge hi matamatan Yehoba natunau wali wasawasa ni pamasal.
ROM 8:20 Sauga houhouwena Adama ge Ive hi gegi inoke Yehoba i ba, “Bugul gegewel wali waisi nige ni oola toto valila ya ginolil.” He nige totoliya wali nuwatu i oola, yaa Yehoba te i ba ola o.
ROM 8:21 Yaa bugul bolo Yehoba i ginolil hi matamatan ni sokalil nak elana, yaka avaliyau ge iya natunau nihi wasawasa.
ROM 8:22 Ta atena bugul gegewena bolo Yehoba i ginolil, i nem ana siga sauga ya, lomwan kaiwena hi yowalu, i ola yova wana sauga ab lomwanina.
ROM 8:23 Yaa nige tage heliya ya hi yowalu, yaa kila al ge ta yowalu atelaa. Kila Yayaluwa Bwabwalena iyaka ta ahe iya Yehoba wana bateli enona houwan, inoke ta matamatan te bwaliga Yehoba tuwala ni pavavaluna ge ni ahela kila natunau.
ROM 8:24 Yehoba iyaka i pwamwalila inoke alola wala atimatuwa ta matamatan iya ni pawasawasa-agila. Binimala toto ta matamatan kaiwena iyaka ta kiteya matalaa, he nige alola ge wala atimatuwa ta matamatan. Nige gamagal etega ni matamatan hauna iyaka i ahe kaiwena.
ROM 8:25 Yaa kila toto nige ga ta kikite atela i matuwaan, inoke alola wala palahikan ta matamatan kaiwena.
ROM 8:26 I ola al, Yayaluwa Bwabwalena kila wala pweyata gamwanaa i labela. Nige ta aatena hauna binimala ta awanuni, yaa alola ge atela wana kahin toto baaba nige bosowaina, Yayaluwa Bwabwalena i awanun nabinabi kaiwela.
ROM 8:27 Yehoba atela i kite, ge Yayaluwa Bwabwalena wana awanun ana sapu i atena, ge i atena Yayaluwa Bwabwalena wana awanun kila wana gamagalau kaiwela i ola ya te iya wana nuwatu.
ROM 8:28 Ge ta atena kila bolo Yehoba ta nunuwana-an ge i yogaagila i ola wana nuwatu, hauna gun ebo ni masal elala, Yehoba abwe ni pil wala waisi kaiwena.
ROM 8:29 Kaiwena bolo Yehoba iyaka i hilel, i telel nihi ola iya Natuna, inoke Natuna o talinau nihi gewi ge ni gamaunil.
ROM 8:30 Yaka bolo i telel nihi ola iya Natuna, i yogaagil; ge bolo i yogaagil i awa sapusapu-agil ge i pawasawasa-agil.
ROM 8:31 Inoke binimala ga ta nuwatu ola bugul bolo ona o kaiweliya? Yehoba iya i labela, inoke henala bosowaina ge ni pakokovela? Nige etega.
ROM 8:32 Yehoba totona Natuna nige i kakaise, yaa i talamwan ya kila gegewela kaiwela. Inoke ta atena bubun te kaiwena Natuna iyaka i pem, he nasi bugul waiwaisana gegewena al ni pem ala mulolu.
ROM 8:33 Henala bosowaina kila Yehoba wana hilihili gamagaliliyau ni wolela? Nige etega, kaiwena Yehoba i awa sapusapu-agila.
ROM 8:34 Henala ni ba, “Wali gegi kaiwena lahi nihi pwawa”? Nige etega, kaiwena Keliso i yaomal, ge iyaka i lut al, inoke sauga ya i minaa Yehoba labena awonaa, ge i awaawanun nabinabi kaiwela.
ROM 8:35 Tab bosowaina bugul etega ni teli pwamwaumwau-agila Keliso wana nunuwana elana? Age pulowan eba? O age lomwan? O ebo palopalomwan? O age galebu bwabwatana eba? O age migulagula? Age abayaomal o ebo elohaveyan?
ROM 8:36 He kila kaiwela te Buki Bwabwalena ana leleli i ba ola hiwe: Owa alam kaiwena inoke sauga gegewena gamagalau nuwaliya nihi lolima. Gamagalau hi nuwamut-agima ha ola sipi bolo hi lololil.
ROM 8:37 Yaa nak bolo gegewel o gamwaliyaa, kila togasisi hot, kaiwena toto i nunuwana-agila i labela.
ROM 8:38 Ya atena bubun te nige bosowaina bugul etega ni teli pwamwaumwau-agila wana nunuwana elana, bwagana ebo yaomal o ebo yawal, ebo aneloseyau o ebo yayaluwa bibikel, ebo bugul bolo sauga ya hi gangan, ebo bugul bolo abwe nihi gan sauga i nenem, o ebo gasisi ona.
ROM 8:39 Bwagana bugul bolo natiya hawawala, bolo panayawi gabulanaa, o ebo bugul gegewena al bolo Yehoba i ginolil, nige etega bosowaina ni teli pwamwaumwau-agila Yehoba wana nunuwana elana, toto ta pwawaa Keliso Yeisu wala Babala eliyana.
ROM 9:1 Nau ya minaa Keliso elana, ge no baaba hiwe i tunahot, nige ya kakakawi. Ge Yayaluwa Bwabwalena eliyana ateu al i matuwa nige ya kakakawi.
ROM 9:2 He no baaba i ola hiwe: nuwau i nak nabi, ge no nuwanak o nige ana siga, kaiwena taliwau ge nuwau, no pan Isileli, nige pwamwal hi pwapwawa. Inoke kaiweliya bosowaiu na talamwagau Yehoba ni nuwamutagau nige al na miminaa Keliso elana.
ROM 9:4 Heliya Yehoba wana hilihili gamagaliliyau. I awa natunagil, wana wasawasa namanamalina i pankitel, alonau hi pebabateli-agil, Logugui i pek elal, tapwalolo ana kamwasa hot i pankitel, ge wana bateli hi gewi i baunanik elal.
ROM 9:5 Heliya tubuma Abalahama tubutubunina, ge Keliso ana lihu i noem eliyalil, iya Yabowaine bugul gegewena ali Tologugui. Alana ta tobalan sauga gegewena nige ni momowasi. Ibwe. I ola.
ROM 9:6 Isileli sauga ya nige pwamwal hi pwapwawa, yaa nige tage Yehoba wana bateli eliyalil i tabwa bugul bwagabwaga. Kaiwena bateli o Isileli hot kaiweliya, ge nige tage Isileli ana boda gegewel heliya Isileli hot.
ROM 9:7 Ge nige tage Abalahama tubutubunina gegewel heliya Abalahama natunau hot. He Yehoba i baek Abalahama elana i ba, “Tubutubunim bolo ya bateli kaiwem, nihi masalem Aisake elana, nige nihi mamasalem natum toto Isimel, Hega natuna, elana.”
ROM 9:8 Inoke baaba ya i pankitela nige tage Abalahama tubutubunina gegewel heliya Yehoba natunau, yaa Abalahama natunau hot te bolo hi masalem Yehoba wana bateli eliyana.
ROM 9:9 He bateli o i ola hiwe, Yehoba i ba: “Baliman i nenem gamwanaa, ni ola te sauga e, na sikalim, yaka lagom Sela ni ab natuna melutau.”
ROM 9:10 Ge i ola al, tubuma Aisake abwe i bwata ge i alolon. Inoke lagona Lebeka natunau bolau i liyanagil gamaluwaluwa.
ROM 9:11 Wawayau, Iso ge Yakobo, nigeya ga hi mamasal ge nige ga waisi o ebo nak etega hi giginol, inoke Yehoba i baek Lebeka elana i ba, “Toto gamaun ni totuwalali loena elana.” Yehoba i ba ola o, inoke i pankitela bolau o etegana i hile kaiwena totona wana nuwatu i ola. Yehoba wana hilihili puna, nige tage Yakobo bugul waiwaisana etega i ginol, yaa ana yoga i neem Yehoba elana i ola to.
ROM 9:13 He buki etega al i ba i ola al to, i ba, “Yakobo ya hile, yaa Iso ya towani.”
ROM 9:14 Tabam gamagal etega ni ba, “Yehoba wana ginol i hanahanal te i ginol ola o.” Anana na lahe na ba, “Nigeya hot!”
ROM 9:15 Yehoba wana sapu i gan te i ginol ola, kaiwena i baek Mosese elana i ba, “Henala ebo na atilomwan-an, inoke na atilomwan-an, ge henala ebo na nuwaleyan-an, inoke na nuwaleyan-an.”
ROM 9:16 Inoke Yehoba wana hilihili nige i golugoluek gamagal wana nuwatu o ebo wana ginol elana, yaa i golugoluwa iya totona wana atilomwan elana.
ROM 9:17 Ge Buki Bwabwalena elana Yehoba i baek Itipita wali kin elana i ba, “Ya telewa u tabwa kin, kaiwena nuwau gamagalau no gasisi nihi kiteya eliyam, inoke wasau ni lelu panayawi gegewena ni soli.”
ROM 9:18 Inoke i ola hiwe: ebo Yehoba nuwana gamagal etega ni atilomwan-an inoke ni atilomwan-an, ge ebo nuwana gamagal etega atena ni paelolol, inoke atena ni paelolol.
ROM 9:19 Inoke tabam komiu etega ni baem elau ni ba, “Ebo Yehoba i giginol ola, he ga i ola ge i wowolema? He ama nige bosowaima Yehoba wana hilihili naha pil getogaan.”
ROM 9:20 Anana na lahe na ba, “Alou, henala owa ge bosowaim nu ba lahi Yehoba elana? Ulun nige bosowaina ni baek ana toabab elana ni ba, ‘Hauna kaiwena u ginol ola-agau ya?’
ROM 9:21 Toabab hauna toto nuwana ni ginol bosowaina ni ginol. Bosowaina bilibili pwahin maisena ni ahe ge ulun labui ni ginoliya, etega ni patuwalali bwabwali kaiweliya, ge etegana ni patuwalali musamusa ana abateli.”
ROM 9:22 Inoke i ola al to Yehoba kaiwena. Nuwana wana huga gamagalau ni pankitel ge wana gasisi nihi atena. (Yaa ana huga gamagaliliyau, bolo ni apanakil, i palahikan kaiweliya.)
ROM 9:23 Ge nuwana al gamagalau wana wasawasa kalakalaopopwina nihi atena. Wana wasawasa o i pem kila wana atilomwan gamagaliliyau elala, kilau bolo iyaka i lovivina-agila ge ni pawasawasa-agila.
ROM 9:24 Inoke Yehoba i yogaagila, kilau enuna Yudiya gamagaliliyau ge kilau enuna nige Yudiya gamagaliliyau i oola.
ROM 9:25 Tunahot Yehoba bolo nige Yudiya gamagaliliyau i oola i yogaagil, i ola wana baaba buki Hoseya elana, i ba: Bolo nige no gamagalau i oola na awa no gamagalau-agil, ge bolo valila nige ya nunuwana-agil, na baek elal na ba, “Ya nunuwana-agimiu.”
ROM 9:26 Ge panuwa toto elana ya baek elal, “Komiu nige no gamagalau i oola,” he panuwa o elana na ba, “Komiu nau Yabowaine yawaliu gaganina natuwau.”
ROM 9:27 Ge Isileli kaiweliya Aiseya i ba, “Bwagana gamagalau Isileli ali gewi ni ola hoga gilesana, yaa nige nihi gegewi te mwal nihi pwawa,
ROM 9:28 kaiwena Yehoba gamagalau panayawiya etimwawa ni pakotil habal.”
ROM 9:29 He i ola Aiseya wana baaba, i ba, “Yehoba Togasisi Hot i talam tubutubunila enuna bahi nihi yayaomal. He binimala nige ni oola o, inoke ta mowasi hot ni ola panuwa Sodoma ge Gomola.”
ROM 9:30 Inoke ha ba ola hiwe. Bolo nige Yudiya i oola nige hi lologasisi tage totoliya nihi teli pasapol Yehoba matanaa, yaa Yehoba i awa sapusapu-agil kaiwena hi abulilek.
ROM 9:31 Yaa Isileli hi logasisiek Logugui eliyana inoke tage nihi sapu Yehoba matanaa, yaa nige bosowailiya.
ROM 9:32 He nige bosowailiya, kaiwena nige hi aabulilek Yehoba eliyana tage iya ni awa sapusapu-agil, yaa hi nuwatu tage bugul bolo hi ginol heiya te eliyana nihi sapu Yehoba matanaa. Aeliya hi tupaan pat elana ge hi sogu,
ROM 9:33 i ola Buki Bwabwalena ana baaba i ba, “Pat ya teli Saiyoni elana, inoke gamagalau aeliya nihi tupaan pat ya elana ge nihi sogu. Yaa henala ni melteli elana nige ni pupuluwawi.”
ROM 10:1 Taliwau ge nuwau, nuwau hot Isileli pwamwal nihi pwawa, he no awanun Yehoba eliyana i ola to.
ROM 10:2 Ya ba tunahot eliyamiu heliya hi logasisi nabi nuwaliya Yehoba nihi toulil, yaa ana kamwasa hot nige hi aatena.
ROM 10:3 Nige hi aatena te hauna kamwasa eliyana ge Yehoba ni awa sapusapu-agil, yaka hi labose totoliya wali kamwasa nihi ginol. He kamwasa toto eliyana ge Yehoba ni awa sapusapu-agil heliya nige hi yaliyaya-an.
ROM 10:4 Yaa Keliso Logugui ana nuwatu iyaka i pwamowasi, inoke gamagalau gegewel bolo hi abulilek eliyana Yehoba i awa sapusapu-agil.
ROM 10:5 Logugui ana kamwasa toto eliyana ge tage ta sapu Yehoba matanaa, bana Mosese i lelelian i ola hiwe: “Henala ebo Logugui ana baaba ni henapuan, inoke eliyana yawalina ni gan.”
ROM 10:6 Yaa abulilek ana kamwasa toto eliyana ge ta sapu Yehoba matanaa, bana Buki Bwabwalena i ba i ola hiwe. “Bahi nu nuwatu atemwa nu babaa, Henala ni na ni ha labulabumwa,” (ge Keliso ni ahe ni pwatanim eliyala panayawiya)?
ROM 10:7 “Ge bahi nu babaa, Henala ni na ni lau Tuma,” (ge Keliso ni ahem yaomala)?
ROM 10:8 Yaa Buki Bwabwalena i ba i ola hiwe: “Yehoba wana baaba i mikelaubwa eliyam, iyahe i mina awam eliyana ge atem eliyana.” He abulilek ana baaba toto ha papaatena-an bana to, i ola hiwe:
ROM 10:9 ebo awam eliyana nu ba, “Yeisu iya Babala,” ge ebo atem eliyana nu abulilek te Yehoba i palutem yaomala, inoke pwamwal nu pwawa.
ROM 10:10 He ta abulilek atelaa, ge wala abulilek o ta ba tagilan awalaa, inoke Yehoba i awa sapusapu-agila ge i pwamwalila.
ROM 10:11 I ola Buki Bwabwalena ana baaba i ba, “Henala ni melteli elana nige ni pupuluwawi.”
ROM 10:12 He gamagalau gegewel baliya to, kaiwena Yudiya ge bolo nige Yudiya i oola nige ali getoga i gagan. Babala maisena iya gegewel wali Babala, ge iya gamagalau gegewel bolo hi awanun elana i muloluagil nabiyan.
ROM 10:13 Kaiwena Buki Bwabwalena i ba, “Henala ebo labe kaiwena ni awanun Babala elana mwal ni pwawa.”
ROM 10:14 Yaa ga nihi ola ge labe kaiwena nihi awanun Yehoba elana ebo nige hi aabulilek? Ge ga nihi ola ge nihi abulilek ebo wasa nige hi hahago? Ge ga nihi ola ge wasa nihi hago ebo nige ana towasa ni wawasaan eliyalil?
ROM 10:15 Ge towasa ga nihi ola ge nihi wasa ebo nige nihi papatunal ge nihi tatagil? He i ola Buki Bwabwalena ana baaba i ba, “Wasa waiwaisana ana towasa wali nem i yaliyaliyaya.”
ROM 10:16 Yaa nige tage Isileli gegewel wasa waiwaisana hi yaliyaya-an. He Aiseya i ba, “Babala, henala wama wasa i abulilek-an?”
ROM 10:17 Inoke abulilek i masalem te ebo wasa hi hago, ge wasa nihi hago te ebo Keliso wasana nihi papaatena-an elal.
ROM 10:18 Yaa na nel, “Age wasa nige hi hahago?” Nigeya, iyaka hi hago, kaiwena towasa “analiya iyaka i nok i na panayawi gegewena elal, ge wali baaba i nok i na panayawi ana siga elal.”
ROM 10:19 He na nel al, “Age Isileli nige wasa ana sapu hi aatena?” Nigeya, iyaka ana sapu hi atena, yaa bugul maisena te nige hi aabulilek-an. Houwan, Yehoba wana baaba Isileli elal Mosese i leli i ola hiwe: Boda bolo nige no gamagalau i oola na ahel no gamagalau, inoke komiu nuku lomwaketa, ge gamagalau bolo nige wali aatena i gagan na muloluagil, inoke komiu nuku huga.
ROM 10:20 Ge Aiseya al Yehoba wana baaba i leli i ola hiwe. Bolo nige Isileli i oola baliya i ba: Bolo nige kaiweu hi loloya iyaka hi pwawau, ge bolo nige hi nenel kaiweu iyaka ya pamasalau elal.
ROM 10:21 Ge Isileli baliya i ba, “Lan bwalibwaligena nimwau ya paelu no gamagalau elal tage na ahel, yaa anau nige hi hahago, ge hi awatautau elau.”
ROM 11:1 Inoke na nel al, “Age Yehoba totona wana gamagalau i towaagil?” Nigeya hot. He nau Isileli gamagalina, Abalahama tubutubunina, o un Beniyamina.
ROM 11:2 Sauga houhouwena Yehoba boda Isileli i hilel totona wana gamagalau, inoke nige i totowaagil. Buki Bwabwalena ana baaba iyaka ku atena, toto Ilaitiya liwanina. Ilaitiya i ba nabinabi Yehoba elana Isileli baliya, i ba,
ROM 11:3 “Babala, wam palopitau iyaka hi gopaaligal, ge abapowon bolo owa kaiwem iyaka hi pasamwalekaleka-agil. Iyai te maiseu ya ya mina e, ge nuwaliya te nihi lopaaligau.”
ROM 11:4 Yaa Yehoba Ilaitiya anana ga i lahe ola? I ba i ola hiwe: “Gamagalau ali gewi seben tausan ya teli getogaagil kaiweu, heliya nige sauga etega hi kukululuek yabowaine Bal elana.”
ROM 11:5 Inoke i ola al sauga ya Yehoba Isileli enuna ya i teli getogaagil, bolo wana mulolu bwagabwaga elana ge i hilel.
ROM 11:6 He ebo wana mulolu bwagabwaga elana ge i hilel, inoke nige tage heliya wali ginol waiwaisana kaiwena ge i hilel. Binimala ni ola o, he toto tage mulolu nige mulolu i oola.
ROM 11:7 Inoke ga i ola? He boda Isileli hi logasisi nabi nihi sapu Yehoba matanaa, yaa nige hi pwapwawa. Yaa gamwaliyaa, bolo Yehoba i hilel heliya hi pwawa. Gegewel al Yehoba ateliya i paelolol anana nige hi hahago,
ROM 11:8 i ola Buki Bwabwalena ana baaba i ba, “Yehoba wali nuwatu i pagogou, mataliya i pek yaa nige bosowaina bugul etega nihi kite, ge tanaliya i pek yaa nige bosowaina bugul etega nihi hago. He i olaola ya to ana siga lan ebe.”
ROM 11:9 Ge Deibid al i ba, “Bwagana hi lolohahagali, yaa Yehoba ni paonal ge nihi sogu, inoke ni lahel.
ROM 11:10 Bahi bugul etega nihi kikite, yaa mataliya ni gogou, ge ali pulowan ni anlowagil.”
ROM 11:11 Inoke na nel al, “Sauga Isileli hi sogu, wali sogu o tab i apanakil hoti?” Nigeya hot! Yehoba abwe ni ahel pasikalil. He wali sogu o enona i masal bolo nige Isileli i oola pwamwal hi pwawa. Inoke Isileli nihi kite to, yaka nihi ba, “Ga i ola ge pwamwal i gan elal, yaa ama nigeya?”
ROM 11:12 Yudiya wali sogu ge wali gulagula enona i masal panayawi mamanana, bolo nige Isileli i oola, mulolu kalakalaopopwina hi pwawa. He mulolu kalakalaopopwina hot Yudiya abwe nihi pwawa sauga ebo hi gewigewi nihi abulilek.
ROM 11:13 Na baewa eliyamiu, komiu bolo nige boda Isileli i oola. Nau boda komiu wami apostolo, inoke tuwalali o ana nuwatu i bwata matawa.
ROM 11:14 Ya logasisi tuwalali o na ginol, inoke tage eliyana no pan Isileli na palutil ge nihi ba, “Ga i ola ge pwamwal i gan elal, yaa ama nigeya?” yaka gamwaliyaa abwe enuna pwamwal nihi pwawa.
ROM 11:15 Yehoba wana towaagil enona i masal gamagalau gegewel al panayawiya hi tabwa wana heliyamwau, inoke sauga ebo Yehoba abwe ni ahel al, he ana yaliyaya ni ola te ebo toaliga nihi lutem yaomala!
ROM 11:16 Ebo gamagal etega beleid awalehina houwan ni powonan Yehoba elana, he beleid bwalibwaligena Yehoba wana bugul. Ebo gamagal etega ebwakil puna ni pwabwabwalena Yehoba kaiwena, he lalana gegewena Yehoba wana bugul. He i ola al to, Yehoba Isileli tubuliyau hot i hilel, inoke boda Isileli gegewel heliya wana gamagalau.
ROM 11:17 Boda Isileli heliya hi ola ebwakil olibe waiwaisana, ge komiu bolo nige Isileli i oola ku ola ebwakil olibe bobolana. Yehoba olibe waiwaisana lalana enuna iyaka i gabom yoho, ge komiu olibe bobolana lalana enuna i ahemiu i tubwemiu olibe waiwaisana puna elana, inoke ebwakil suina waiwaisana toto i neem olibe waiwaisana puna eliyana i papanet eliyamiu.
ROM 11:18 Inoke bahi olibe waiwaisana lalana bolo Yehoba i gabom yoho nuku babaa lowagil. Nige wami puna i gagan tage nuku hanaha, kaiwena nige tage komiu lala waisi ku pepek puna eliyana, yaa puna waisi i pepewa komiu lala eliyamiu.
ROM 11:19 He tabam komiu etega ni ba, “Yaa Yehoba lala enuna i gabom yoho, inoke nau i tubweyau puna waiwaisana elana.”
ROM 11:20 He tunahot to, yaa Yehoba i gabom yohil kaiwena nige hi aabulilek, ge owa iyoho u minamina kaiwena u abulilek. Inoke bahi nu hahanaha, yaa alom wam lovakun nu matahikagiwa.
ROM 11:21 Yehoba olibe waiwaisana lalana hot i nuwamutagil, inoke owa al ge ni nuwamutagiwa ebo nige nu aabulilek.
ROM 11:22 Inoke nu nuwatu te Yehoba iya tonunuwana, yaa wana logugui i gasisi. Bolo hi sogu ali lahi i pek, yaa i nunuwana-agiwa, ebo anana nu hago ge nu minaa wana nunuwana gamwanaa. Yaa ebo nigeya, inoke owa al ge ni gove yohiwa.
ROM 11:23 Ge Isileli, ebo nihi nuwasikal Yehoba elana ge nihi abulilek-an, inoke ni pasikalil ge ni teleliek abaliyaa, kaiwena bosowaina ni ginol ola.
ROM 11:24 He nige toeyowa wali ginol i oola tage ebwakil bobolana lalana nihi ahe ge nihi tubwe ebwakil waiwaisana puna elana. Yaa owa olibe bobolana lalana, Yehoba i ahewa ge i tubwewa olibe waiwaisana puna elana, inoke bosowaina hot Yehoba Isileli, heliya olibe waiwaisana lalana hot, ni ahel pasikalil ge ni tubwel puliya hot elana.
ROM 11:25 Taliwau ge nuwau, baaba tutunahotina hiwe, valila i misumi ga, yaa Yehoba iyaka i pamasal, nuwau nuku atena inoke bahi nuku hahanaha. He i ola hiwe: sauga ya boda Isileli awalehina ateliya i elolol nige Yehoba anana hi hahago. Yaa wali atielolol o ana siga ya te sauga ebo toabulilek nige Isileli i oola gamwaliyaa ali gewi ni olaolaek.
ROM 11:26 Inoke abwe Isileli gegewel pwamwal nihi pwawa. He i ola Buki Bwabwalena ana baaba i ba, “Topwamwal ni neem Saiyoni, ge iya Yakobo tubutubunina wali pagan nanakina ni ahek yoho.
ROM 11:27 No bateli eliyalil i ola hiwe: wali gegi na yakil yoho.”
ROM 11:28 Isileli Wasa Waiwaisana hi towani inoke heliya hi ola Yehoba ana topihigelgel, ge toto ya i masal komiu nige Isileli i oola wami waisi kaiwena. Yaa heliya Yehoba wana hilihili gamagaliliyau, inoke i nunuwana-agil, kaiwena valila alonau tubuliyau hi bateli.
ROM 11:29 He Yehoba nige wana nuwatu i pipil bolo i hilel kaiweliya, ge wana mulolu ona eliyalil nige ni aahe pasikal.
ROM 11:30 Valila komiu nige Yehoba ku aawatauwan, yaa heliya wali sauga awatautau elana, komiu sauga ya Yehoba wana atilomwan iyaka ku pwawa.
ROM 11:31 Inoke i ola al to, sauga komiu iyoho ku mina Yehoba wana atilomwan gamwanaa, heliya sauga ya nige Yehoba hi aawatauwan, inoke heliya al ge Yehoba wana atilomwan nihi pwawa.
ROM 11:32 He Yehoba matanaa gamagalau gegewel hi ola tololoyowan kaiwena wana logugui nige hi aawatauwan. He i ginol ola o, kaiwena nuwana gegewel ni atilomwan-agil.
ROM 11:33 Yehoba wana mulolu ana bwata geb! Wana siba ge wana aatena i limwan! Nige etega bosowaina wana nuwatu gamwana ni loyaan ge ni pwamwananal! Nige etega bosowaina wana ginol ana sapu ni atena!
ROM 11:34 He i ola Buki Bwabwalena ana baaba i ba: Nige etega Babala wana nuwatu i aatena. Nige etega bosowaina ni panpankiti elana.
ROM 11:35 Nige etega bosowaina bugul ni pek Yehoba elana ana vaga, ge tage abwe ni pwamola pasikal.
ROM 11:36 Kaiwena Yehoba bugul gegewena i ginolil, bugul gegewena i matahikagil, ge bugul gegewena iya alana kaiwena. Iya ta awa wasawasa-an sauga gegewena nige ni momowasi. Ibwe. I ola.
ROM 12:1 Taliwau ge nuwau, Yehoba i atilomwan-agila, inoke ya ba pagasisi-agimiu nuku talamwagimiu elana ni ola iya ana powon, powon toto yawalina gaganina, toto i bwabwalena elana ge toto iya i yaliyaya-an. He tapwalolo tutunahotina toto nuku ginol Yehoba elana i ola to.
ROM 12:2 Bahi panayawi gamagaliliyau wali pagan nuku aahe, yaa nuku talamwagimiu Yehoba wami nuwatu ni pil pavavaluna. Inoke bosowaimiu Yehoba wana nuwatu kaiwemiu nuku atena, nuwatu o i waisi, iya i yaliyaya-an ge nige ana hanahanal etega i gagan.
ROM 12:3 Yehoba o gabom i pem, inoke na baek gamagal maisena ge maisena elana wami boda gamwanaa na ba: bahi totom nu nunuwatu kaiwem ge nu babaa “Nau ya bwata,” yaa age nigeya. Yaa wam nuwatu nu luvi bubun, nu golugoluwa am gabom ana bwata toto wam abulilek kaiwena ge Yehoba i pewa.
ROM 12:4 Kila gamagalau tuwala i maisena, yaa gabomwina hi gewi, ge gabom bolo ona o wali tuwalali tomaha ge tomaha.
ROM 12:5 He i ola al te kila toabulilek, bwagana ta gewi, yaa ta tubwi Keliso eliyana inoke ta ola tuwan maisena, ge gabom maisena ge maisena avaliyau te kaiweliya.
ROM 12:6 Tomaha ge tomaha ala guyau, guyau o Yehoba i muloluan eliyala. Henala ebo ana guyau i noek ni palopisai Yehoba wana baaba ni baubaunan, he ni palopisai ni ola ana gabom ana bwata toto wana abulilek kaiwena ge Yehoba i pek.
ROM 12:7 Henala ebo ana guyau i noek pelabalaba elana, he ni pelabalaba, ge henala ebo ana guyau i noek panpankiti elana, he ni panpankiti.
ROM 12:8 Ebo etega ana guyau i noek ba pagapagasisi elana, he ni ba pagapagasisi. Ebo etega ana gabom i noek guyau elana, he ni pek yoho ya. Ebo etega ana guyau i noek gamagalau ali nul elana, he totona ni talamwan hoti tuwalali o elana, ge ebo etega ana guyau i noek tonuwanak ni muloluagil, he alona ge wana yaliyaya ni muloluagil.
ROM 12:9 Nuku nunuwana bubun alomiyau elal. Nak ana awaawaginol nuku towani, waisi nuku ginol hikahikani.
ROM 12:10 Wami pan toabulilek nuku penununuwana-agil, heliya nihi ola talimiyau ge numiyau. Alomiyau nuku awatauwagil.
ROM 12:11 Bahi nuku pwepweyata, yaa nuku tuwalali gagasisi Yehoba kaiwena ginebi ge atemiu bwalibwaligena.
ROM 12:12 Alomiu wami atimatuwa nuku matamatan waisi toto abwe Yehoba ni ginol kaiwemiu, inoke atimatuwa o ni payaliyaya-agimiu. Ebo pulowan nuku pwawa, he nuku palahikan. Sauga gegewena nuku awaawanun.
ROM 12:13 Ebo wami pan toabulilek aanan ge bugubugul hi kalaan, he komiu wami bugubugul nuku peguyau-an eliyalil. Bwabwali nuku yoga pahel wami limiya.
ROM 12:14 Bolo hi palomwanagimiu, nuku awanun Yehoba ni muloluagil. Nuku awanun ni muloluagil, bahi nuku aawanun tage ni nuwamutagil.
ROM 12:15 Bolo hi yaliyaya, alomiyau nuku yaliyaya toyawa, ge bolo hi kahin, alomiyau nuku kahin toyawa.
ROM 12:16 Alomiyau ge alomiyau minamina waiwaisana nuku minaan. Bahi nuku hahanaha, yaa alomiyau ge bolo nige alaliya i bwabwata nuku heliheliyam. Bahi totomiu nuku teteli heyagimiu tage komiu ya te toatena.
ROM 12:17 Ebo gamagal etega ni ginol panak eliyamiu, bahi nak nuku giginol lahe eliyana. Nuku matahikagimiu ginol toto i sapu gamagalau gegewel mataliyaa heiya te nuku ginol.
ROM 12:18 Hauna ebo komiu bosowaimiu nuku ginol ge alomiyau gamagalau gegewel nuku mibubun, he nuku ginol.
ROM 12:19 No heliyamwau, bolo hi ginol panak eliyamiu, bahi nuku giginol lahe eliyalil, yaa nuku teli ya, abwe Yehoba alona ge wana huga ni lahel. Kaiwena Buki Bwabwalena elana Babala i ba, “Nau abwe na ginol lahe eliyalil, wali nak molana na ginol lahe.”
ROM 12:20 Yaa “ebo am topihigelgel ni galebu, aanan nu pek ni an, ebo ni walem, wewel nu pek ni im, inoke wami ginol waiwaisana kaiwena iya ni puluwawi.”
ROM 12:21 Bahi pagan nanakina wana gasisi ni papakokovemiu, yaa komiu ginol waiwaisana nuku ginol inoke nak nuku pakokove.
ROM 13:1 Komiu gegewemiu, panayawi ana tologugui wali logugui nuku henapuan. Kaiwena nige tologugui etega i mamasal bwagabwaga, yaa i neem Yehoba elana, ge tologugui bolo sauga ya hi logulogugui Yehoba i telel.
ROM 13:2 Inoke ebo gamagal etega tologugui wali logugui i pihigelgel-an, he toto Yehoba i teli heiya te i pihigelgel-an, ge henala ebo ni ginol ola o, yaka totona ana lahi i ginol to.
ROM 13:3 He nige tage bolo pagan waiwaisana hi awaawaginol tologugui nihi lovakunagil, yaa bolo pagan nanakina hi awaawaginol heliya te nihi lovakunagil. Inoke ebo nige nuwamiu tologugui nuku lovakunagil, pagan waiwaisana ana kamwasa nuku awaawaginol, inoke nihi tobalagimiu.
ROM 13:4 Kaiwena heliya Yehoba wana totuwalali hi tuwalali wami waisi kaiwena. Yaa ebo pagan nanakina nuku ginol, ali lovakun ni gan eliyamiu, kaiwena heliya wali sapu i gan bosowailiya nihi lahemiu. Heliya Yehoba wana totuwalali ge Yehoba wana lahi nihi pek bolo nak ana toginol elal.
ROM 13:5 Inoke tologugui wali logugui nuku henapuan, nige tage eba nihi lahemiu, yaa kaiwena iyaka ku atena i sapu te nuku ginol ola o.
ROM 13:6 Inoke toto o kaiwena wami takis al nuku pwamola, kaiwena tologugui heliya Yehoba wana totuwalali, wali sauga hi talamwanek logulogugui elana.
ROM 13:7 Nuku ginol paolaolaek tologugui gegewel elal: takis tomaha ge tomaha nuku pwamola elal, ge nuku awatauwagil bubun.
ROM 13:8 Bahi ami vaga ni gagan alomiyau elal. Yaa vaga maisena iyoho i mina nuku ginol, iya hiwe: nuku penunuwana-agimiu. Henala ebo alona ni nunuwana-an, iya iyaka Logugui ana nuwatu i paolaolaek.
ROM 13:9 Logugui i ba, “Bahi alom lagona nu gaganawali,” “bahi taulol,” “bahi kaoma,” ge “bahi alom wana bugul matam ni momomoni-an.” Logugui bolo ya ge logugui gegewel al ali nuwatu hi kin pamaisena logugui maisena gamwanaa, i ola hiwe: “Alom nu nunuwana-an ni ola totom u nunuwana-agiwa.”
ROM 13:10 Ebo avala ta nunuwana-an, he nige ta giginol panak eliyana. Inoke ebo avala ta nunuwana-an, yaka Logugui ana nuwatu ta paolaolaek to.
ROM 13:11 Pagan o nuku ginol, ginebi ge wami aatena sauga toto ya kaiwena. Sauga iyaka i vin ge nuku lut; bahi al nuku kekenu. He sauga valila ta abulilek telipuna, lan toto Keliso ni sikalim ge Yehoba ni pwamwalila nige i mimikelaubwa, yaa sauga ya iyaka i kelaubwa hot.
ROM 13:12 Sauga kekeisi bulin ni mowasi; lan kelaubwa ni gan. Inoke gogou paganina ta aliyoho, ge haveyan bugulina ta galoi ta ola mwananal ana tolohaveyan.
ROM 13:13 Wala minamina ta matahikan bubun ni ola kila lan mwananalina gamagaliliyau. Bahi ta nonoek yaliyaya nanakina ge loimwim elana, bahi ganawal ge pagan pulupuluwawena ta giginol, ge bahi lohalohaveyan ge lomwaketa paganina ta giginol.
ROM 13:14 Yaa Babala Yeisu Keliso nuku galoi, ge bahi nuwamiu ni nonoek tuwamiu ana nuwatu nanakil elal.
ROM 14:1 Gamagalau enuna wali aatena i kaubwa, inoke panpankiti hot gamwana ana sapu enuna nige hi aatena bubun. Gamagalau ololal o nuku ahel nihi tuk wami boda elana, yaa bahi alomiyau nuku aawabalgig bugul bolo bosowaimiu nuku ginol ge bolo nige bosowaimiu nuku ginol kaiweliya.
ROM 14:2 Gamagalau enuna wali abulilek i ola bosowailiya aanan gegewena nihi anan ya, yaa enuna wali aatena i kaubwa inoke wali abulilek i ola nige bosowaina lolan nihi an.
ROM 14:3 Gamagalau bolo aanan gegewena hi anan ya, bahi avaliyau bolo lolan nige hi aan nihi babaa lowagil. Ge bolo lolan nige hi aan, bahi avaliyau bolo lolan ana toan nihi aawa naknakagil, kaiwena Yehoba iyaka i ahel wana gamagalau.
ROM 14:4 Nige bosowaina gamagal getoga wana totuwalali nuku awa nanakan. Wana babala te wana tuwalali ni hile, ebo i ginol bubun o ebo nigeya. Ge tunahot ni ginol bubun, kaiwena Babala ni labe inoke ni ginol bubun.
ROM 14:5 Gamagalau enuna hi nuwatu lan enuna hi bwabwalena Yehoba elana ge lan bolo o ali logugui hi toulil. Yaa enuna hi nuwatu lan gegewena hi olaolaek ya. He gamagal maisena ge maisena totona ni nuwatu ni ba, “Ebo na ginol ola ya, yaka i sapu to.”
ROM 14:6 Bolo hi nuwatu lan enuna hi bwabwalena Yehoba elana, he Babala ana awatauwan kaiwena te hi nuwatu ola. Bolo lolan hi an, he Babala ana awatauwan kaiwena te hi an, kaiwena hi ba mulolu Yehoba elana aanan o kaiwena. Ge bolo lolan nige hi aan, he Babala ana awatauwan kaiwena te nige hi aan, yaka aliya kaiwena hi ba mulolu Yehoba elana.
ROM 14:7 Ebo ta molu, nige totola kaiwela i oola, yaa Babala kaiwena. Ge ebo ta yaomal, nige totola kaiwela i oola, yaa Babala kaiwena. Inoke bwagana ta molu o ebo ta yaomal, kila Babala wana gamagalau.
ROM 14:9 Kaiwena Keliso i yaomal ge i lut al, inoke iya bolo hi yaomal ge bolo hi molu wali Babala.
ROM 14:10 Inoke komiu bolo lolan nige ku aan, hauna kaiwena ge talimiyau ku awa naknakagil? Ge komiu bolo aanan gegewena ku an, hauna kaiwena ge talimiyau ku ba lowagil? Iyaka ku atena te gegewela abwe ta talmilil Yehoba matanaa ge iya ala yatala ni ginol.
ROM 14:11 Kaiwena Buki Bwabwalena i ba i ola hiwe: Yehoba i ba, “Nau Yabowaine yawalina gaganina, inoke ya ba tunahot gamagalau gegewel nihi loepwakoku maniniwa, ge gegewel nihi ba, ‘Tunahot iya Yehoba.’”
ROM 14:12 Inoke kila maisena ge maisena abwe wala ginol gegewena puna ta wasaan Yehoba elana.
ROM 14:13 Bahi al avalau ta aawa naknakagil. Yaa nuku nuwatu nuku ba, “Bahi no ginol ni oola abatupa etega taliwau ge nuwau elal eba nihi sogu.”
ROM 14:14 Babala Yeisu eliyana ya atena bubun nige aanan etega iya totona ni papabikela. Yaa ebo gamagal etega ni nuwatu ni ba, “Aanan ya nasi ni pabikeyau,” he aanan o iya ni pabiki.
ROM 14:15 Ebo talim atena nu palomwan kaiwena aanan etega u an toto iya i nuwatu ni pabiki, yaka nige nunuwana ana pagan u giginol. Bahi owa aanan o nu aan inoke eliyana alom yawalina nu aapanak, iya kaiwena te Keliso i yaomal.
ROM 14:16 Bwagana u atena ginol etega i waisi bosowaim ya nu ginol, he bahi nu giginol eba eliyana talim yawalina nu apanak inoke wam ginol o ni awa nanakan.
ROM 14:17 Kaiwena Yehoba wana abalogugui ana nuwatu bwabwatana nige i miminaa aanan ge wewel eliyana, yaa ana nuwatu bwabwatal heiya wala ginol ni sapu, avalau ge avalau ta mibubun, ge yaliyaya i neem Yayaluwa Bwabwalena elana ta yaliyaya-an.
ROM 14:18 Ebo etega ni golugoluwa pagan bolo o elal yaka ni totuwalali Keliso elana, Yehoba ni yaliyaya kaiwena ge gamagalau nihi awa wawaisi-an.
ROM 14:19 Inoke ta logasisi ginol bolo mibubun i pamasal te ta ginol, ge bolo avalau wali abulilek ni tal ge ni gasisi.
ROM 14:20 Bahi aanan baena ge Yehoba wana tuwalali nuku aapanak. Aanan gegewena i waisi bosowaina ya ta anil, yaa ebo aanan etega ta an ge alola ni pasogu, he i nak to.
ROM 14:21 Binimala ebo lolan nu an, o ebo oine nu im, o ebo bugul etega al nu ginol, yaka wam ginol o talim ni pasogu, he i waisa te bahi pagan o nu giginol.
ROM 14:22 Wam abulilek bugul bolo ya kaiweliya, besena te owa ge Yehoba nuku atena, bahi alomwau ge alomwau nuku aawabalgigi. Ebo pagan etega ta ginol toto ta atena bosowaina ta ginol, ge ebo nige totola ta aawa naknakagila atelaa, he abayaliyaya to.
ROM 14:23 Yaa ebo nuwala i lalabui lolan ana aanan kaiwena ge ta an ya, Yehoba ni awa naknakagila, kaiwena nige wala abulilek i oola tage ginol o i sapu. Ebo bugul etega ta ginol ge nige ta aabulilek tage ginol o i sapu, he gegi to.
ROM 15:1 Kilau bolo ta atena bubun nige bugul etega totona ni papabikela, ebo bolo wali aatena i kaubwa hi nuwa lalabui ge hi ba, “Nige bosowaina ta ginol ola o,” he ta palahikan wali lopalapalaviyan o kaiwena. Bahi tage totola wala waisi ya te ta nuwatuan.
ROM 15:2 Yaa kila maisena ge maisena avalau wali waisi ta nuwatuan, inoke wali abulilek ta tal ge ni gasisi.
ROM 15:3 He Keliso nige tage totona wana waisi ya te i nuwatuan. Yaa wana pagan i ola Buki Bwabwalena ana baaba, toto Deibid i baunan Yehoba elana i ba, “Sauga ebo gamagalau hi ba panapanak-agiwa, he wali baaba pulowanina nau ya pwawa.”
ROM 15:4 He baaba gegewena toto valila hi lelelian Buki Bwabwalena gamwanaa, kila ala panpankiti kaiwena. Buki ana baaba i labela avalau wali ginol ta palahikan, ge wala abulilek i ba pagasisi, inoke alona ge wala atimatuwa ta matamatan waisi toto Yehoba i lovivina-an kaiwela ta ahe.
ROM 15:5 Yehoba i labela ta palahikan ge i pagasisela, inoke ya awanun elana ni labemiu ge wami nuwatu ni maisena ni ola toto Keliso Yeisu nuwana,
ROM 15:6 inoke komiu gegewemiu nuku boda pamaisena yaka wala Babala Yeisu Keliso wana Yabowaine ge Tamana nuku lowasawasa-an.
ROM 15:7 Inoke wami pan toabulilek nuku ahel nihi tuk wami boda elana, ni ola to Keliso i ahemiu ge ku tuk iya wana boda elana. Ebo nuku ginol ola o, inoke eliyana Yehoba alana nuku lowasawasa-an.
ROM 15:8 Na baewa eliyamiu, Keliso i tabwa totuwalali Yudiya kaiweliya ge Yehoba wana bateli tubuliyau elal i patunahot, inoke ta atena Yehoba iya tobaaba tunahot.
ROM 15:9 Ge i ola al Keliso i tabwa totuwalali, inoke bolo nige Yudiya i oola Yehoba nihi tobalan kaiwena i atilomwan-agil. He i ola Buki Bwabwalena ana baaba i ba, “Inoke bolo nige Yudiya i oola gamwaliyaa na tobalagiwa, ge alam ana tobal na wonaan.”
ROM 15:10 Ge i ba al, “Komiu bolo nige Yudiya i oola, alomiyau ge Yehoba wana gamagalau nuku yaliyaya.”
ROM 15:11 Ge i ba al, “Komiu bolo nige Yudiya i oola, gegewemiu Yehoba nuku tobalan; gamagalau gegewemiu, nuku wona tobal elana.”
ROM 15:12 I ola al Aiseya i ba, “Diyesi tubutubunina etega ni masal ge ni tabwa kin, inoke bolo nige Yudiya i oola ni logugui-agil, ge heliya ana mel nihi teli.”
ROM 15:13 Ya awanun Yabowaine toto i bateli abwe ni pawasawasa-agila, wami abulilek enona yaliyaya bwabwatana ge nuwa laumwal atemiu ni pakalaopopwi, inoke Yayaluwa Bwabwalena wana gasisi eliyana atimatuwa nuku kalaopopwi ge nuku matamatan Yehoba abwe ni pawasawasa-agimiu.
ROM 15:14 Taliwau ge nuwau, nau amnau eliyana ya atena waisi ku kalaopopwi, wami aatena i olaolaek, ge bosowaimiu nuku panpankiti alomiyau elal.
ROM 15:15 Yaa wami leta ya elana baaba gasigasisena enuna ya lelelian eliyamiu, kaiwena nuwau na panuwahikagimiu bugul enuna kaiweliya. Baaba nige ya gogosusumi-an, kaiwena Yehoba o gabom i pem
ROM 15:16 ya tabwa Keliso Yeisu wana totuwalali bolo nige Yudiya i oola kaiweliya. Nau ya ola topowon ge Wasa Waiwaisana toto i neem Yehoba elana na papaatena-an, inoke toto o eliyana bolo nige Yudiya i oola na ahel nihi nem Yehoba elana ni ola iya ana powon toto i yaliyaya-an, ge Yayaluwa Bwabwalena ni pwabwabwalena-agil Yehoba kaiwena.
ROM 15:17 No abahanaha te ya minaa Keliso Yeisu eliyana ge ya tuwalali Yehoba kaiwena.
ROM 15:18 Nige nuwau bugul getoga wasana na wasaan. Yaa toto no tuwalali eliyana Keliso i ginol ge bolo nige Yudiya i oola i ahel Yehoba hi henapuan, heiya te wasana na wasaan. No baaba ge no ginol eliyalil,
ROM 15:19 ginol yawiyawi ge abanuwa ahi eliyalil, ge Yayaluwa Bwabwalena wana gasisi eliyana, inoke Keliso i ahel Yehoba hi henapuan. Ya telipunaa Yelusalema ge ya pain ya na o siga labi Ililikum, Keliso Wasana Waiwaisana iyaka ya papaatena-an haba.
ROM 15:20 Toto nuwau hot heiya Wasa Waiwaisana na papaatena-an panuwa bolo nige ga Keliso wasana hi hahago elal. Nige nuwau na tuwalaliya abatuwalali toto gamagal getoga iyaka i tuwalali telipunaa.
ROM 15:21 Yaa ni ola Buki Bwabwalena ana baaba i ba: Bolo nige wasana hi wawasaan elal nihi kite, ge bolo wasana nige hi hahago nihi atena.
ROM 15:22 Sauga i gewi tuwalali toto ya i kausau nige bosowaiu na nowa na kitemiu,
ROM 15:23 yaa sauga ya no tuwalali labi ya elal iyaka ya pwamowasi. Baliman i gewi gamwaliyaa nuwau hot na kitemiu,
ROM 15:24 inoke sauga ya ya nuwatu na nowa ga na kitemiu, yaka abwe na nok na na Sipein. Alowau komiu ta yaliyaya sauga kekeisi, inoke abwe nuku labeyau ge na nok panuwa o elana.
ROM 15:25 Yaa sauga ya na na ga Yelusalema ge Yehoba wana gamagalau panuwa o elana na label.
ROM 15:26 Kaiwena toabulilek bolo hi minaa labi Masidoniya ge labi Akaiya elal, alona ge wali yaliyaya mani hi teliteli Yehoba wana gamagalau Yelusalema bolo hi gulagula ali labe kaiwena.
ROM 15:27 Alona ge wali yaliyaya hi ginol ola, yaa tunahot ali vaga i gan Yudiya elal. Toabulilek bolo nige Yudiya i oola yayaluwaliya ana labe hi pwawa i neem Yudiya elal, inoke heliya ali vaga to ge wali bugul bolo tuwan ana labe kaiwena nihi ahe ge Yudiya nihi label.
ROM 15:28 Inoke nuwau tuwalali ya na pwamowasi, toabulilek Yelusalema ali mulolu na pwatanik elal ge na pek, enaa na nowa na kitemiu, yaka abwe na nok na na Sipein.
ROM 15:29 He ya atena sauga ebo na nowa eliyamiu, alou ge Keliso wana ba mulolu kalakalaopopwina wami waisi kaiwena.
ROM 15:30 Taliwau ge nuwau, kila wala Babala Yeisu Keliso ge Yayaluwa Bwabwalena elana ta penunuwana-agila, inoke ya ba pagasisi-agimiu nuku awanun Yehoba elana kaiweu inoke eliyana nuku labeyau ge no tuwalali nuku labe.
ROM 15:31 Nuku awanun Yehoba elana iya ni matahikagau ge bahi nak etega na pwapwawa gamagalau elal, bolo nige toabulilek i oola labi Yudiya elana. Ge nuku awanun mulolu toto ya pwapwatanik Yelusalema Yehoba wana gamagalau nihi yaliyaya-an.
ROM 15:32 Inoke, ebo Yehoba wana nuwatu i ola, alou ge no yaliyaya na nowa eliyamiu, yaka alowau komiu ta heliheliyam ge ta pagasisi-agila.
ROM 15:33 Ya awanun mibubun ana Yabowaine ni minaa ku gewigewi eliyamiu. Ibwe. I ola.
ROM 16:1 Nuwau nula o ebo talila Poebe nuku yaliyaya-an, iya ekelesiya panuwa Senkuliya ana tolaba etegana.
ROM 16:2 Wala Babala alana eliyana nuku ahe ni ola toabulilek wala pagan, ge ebo bugul enuna ni kaubwa eliyana, inoke nuku labe, kaiwena iya wana labe i bwata gamagalau hi gewi eliyalil, ge i ola al nau eliyau.
ROM 16:3 No mulolu nuku pek yova Pilisila alona ge lagona Akuila elal, heliya alowau ha tuwalali toyawa Keliso Yeisu kaiwena.
ROM 16:4 Kaiweu yawaliliya hi talamwan yoho, yaomal nige hi lolovakun-an. He toto ya kaiwena ya ba mulolu nabi eliyalil. Yaa nige tage maiseu ya, yaa ekelesiya bolo hi minaa bolo nige Yudiya i oola wali labi elana hi ba mulolu al eliyalil.
ROM 16:5 Ge ya mulolu toekelesiya elal bolo hi tapwatapwalolowa wali limiya. Ya mulolu no heliyam waiwaisana Epainetas elana, iya Keliso i abulilek-an houwan labi Eisiya elana.
ROM 16:6 Ya mulolu Meli elana, iya i tuwalali nabi kaiwemiu.
ROM 16:7 Ya mulolu Andolonikas alona ge yova Yuniyasi elal, heliya no pan Yudiya ge valila alowau ha miminaa dela. Hi tuwalali i ola apostolo ge ali aatena i gan gamagalau gegewel elal. Nau mulaa abwe ya tabwa toabulilek, yaa heliya Keliso hi abulilek-an houwan.
ROM 16:8 Ya mulolu Ampiliyatas elana, iya Babala elana no heliyam waiwaisana.
ROM 16:9 Ya mulolu Ubanas elana, iya avala ta tuwalali toyawa Keliso kaiwena, ge ya mulolu Stakis elana, no heliyam waiwaisana.
ROM 16:10 Ya mulolu Apelis elana, iya bugul hi gewi kaiweliya i palahikan inoke ta atena bubun Keliso ana nunuwana i bwata elana. Ya mulolu Alistobulas alonau ge wana limi ana heniheni elal.
ROM 16:11 Ya mulolu Helodiyon elana, iya no pan Yudiya. Ya mulolu toabulilek elal bolo hi minaa Nasisas wana limiya.
ROM 16:12 Ya mulolu yowau Tilipina ge Tiliposa elal, heliya hi tuwalali nabi Babala kaiwena, ge ya mulolu yova Pesisi elana, iya ya nunuwana-an ge tuwalali i gewi i ginolil Babala kaiwena.
ROM 16:13 Ya mulolu Lupas elana, iya Babala wana totuwalali waiwaisana hot, ge ya mulolu hinana elana, wana pagan eliyau i ola nain.
ROM 16:14 Ya mulolu Asinkilitas, Pelegon, Hemisi, Patolobas ge Hemas elal, avaliyau ge talilau al bolo avaliyau hi mimina.
ROM 16:15 Ya mulolu Pilologas alona ge Yuliya, Neliyasi alona ge nuna, ge Olimpas elal, avaliyau ge Yehoba wana gamagalau al bolo avaliyau hi mimina.
ROM 16:16 Nimamiu nuku paelu alomiyau elal ge nuku pemumulolu-agimiu kaiwena komiu Yehoba wana gamagalau. Keliso wana ekelesiya gegewel labi ya elana hi mulolu eliyamiu.
ROM 16:17 Taliwau ge nuwau, ya ba pagasisi-agimiu nuku matahikagimiu gamagalau kaiweliya bolo panpankiti tutunahotina toto valila ku ahe hi awa nanakan, inoke toabulilek ali boda hi waliwali-an ge gamagalau enuna wali abulilek hi pwapweyata. Gamagalau ololal o nuku towaagil bahi nuku nonoek elal.
ROM 16:18 Heliya nige hi tutuwalali wala Babala Keliso kaiwena, yaa hi tuwalali ya te bugul bolo ni payaliyaya-agil kaiweliya. Wali liwaliwan i luviluvi ge i momoni, inoke eliyana gamagalau enuna bolo nige nuwaliya i sasapu hi kakawel.
ROM 16:19 Toabulilek labi gegewena wasamiu hi hago te Yehoba ku henapuan, inoke ya yaliyaya kaiwemiu. Yaa nuwau waisi nuku sibaan ge bahi nuku sisiba pagan nanakina kaiwena.
ROM 16:20 Sauga kekeisi abwe mibubun ana Yabowaine Seitani ni pulilolowan inoke Seitani nuku gasisi lake ge ni minaa aemiu gabulanaa. Wala Babala Yeisu wana mulolu ni minaa eliyamiu.
ROM 16:21 Timoti, iya no pan totuwalali, i mulolu eliyamiu, ge Lusiyasi, Yesoni ge Sosipata, heliya no pan Yudiya, heliya al hi mulolu eliyamiu.
ROM 16:22 Nau Tetiyasi Pol wana baaba ya leli lowan leta ya elana, inoke Babala alana elana ya mulolu eliyamiu.
ROM 16:23 Gaiyas, iya elana ya miminaa ge toekelesiya hi tatapwalolowa wana limiya, i mulolu eliyamiu. Elastas iya panuwa ya ana mani ana tomatahikan, alona ge talila Kuwotas hi mulolu eliyamiu.
ROM 16:24 Wala Babala Yeisu Keliso wana mulolu ni minaa ku gewigewi eliyamiu. Ibwe. I ola.
ROM 16:25 Yehoba ta awa wasawasa-an, iya bosowaina wami abulilek ni pagasisi, ni ola Wasa Waiwaisana toto ya papaatena-an, heiya Yeisu Keliso wasana. Wasa o sauga yayapona i misumi ga, yaa sauga ya i minaa mwananala.
ROM 16:26 Palopitau wali leleli i wasaan bubun, ge Yabowaine mihomihotina i ba yaka ama ha pamasal labi gegewena gamagaliliyau elal inoke nihi abulilek ge wana baaba nihi henapuan.
ROM 16:27 Yehoba, iya tosiba hot ge iya maisena ya Yabowaine tutunahotina, inoke Yeisu Keliso alana elana ta awa wasawasa-an sauga gegewena nige ni momowasi. Ibwe. I ola.
1CO 1:1 Nau Pol, Yehoba wana nuwatu eliyana inoke i yogaagau ge ya tabwa Keliso Yeisu wana apostolo. Alou ge talila Sosideni, leta ya ha leli
1CO 1:2 ge ha patuna i nowa komiu Yehoba wana ekelesiya Kolinita eliyamiu. He Keliso Yeisu eliyana Yehoba i telemiu iya wana boda, ge i yogaagimiu ku tabwa wana gamagalau. Yaa nige komiu awawamiu i oola, yaa i ola al labi gegewena gamagaliliyau bolo hi kululuek wala Babala Yeisu Keliso eliyana, iya heliya ge kila wala Babala.
1CO 1:3 Ha awanun Yehoba Tamala ge wala Babala Yeisu Keliso nihi muloluagimiu, ge wali nuwa laumwal atemiu ni pakalaopop.
1CO 1:4 Sauga gegewena ya ba mulolu Yehoba eliyana, kaiwena Keliso Yeisu eliyana iyaka i muloluagimiu.
1CO 1:5 He Yeisu eliyana iyaka i olaolaek eliyamiu, inoke bosowaimiu nuku baaba bubun ge wami aatena iyaka i bwata.
1CO 1:6 Wama papaatena eliyamiu Keliso kaiwena ewahilina iyaka i lau bubun ge i kukuhikan eliyamiu.
1CO 1:7 Inoke Yayaluwa Bwabwalena wana guyau nige etega ku kakalaan, komiu iyoho ku matamatan wala Babala Yeisu Keliso ni sikalim.
1CO 1:8 Iya ni matahikagimiu nuku migagasisi ana siga sauga mowamowasena, inoke lan toto wala Babala Yeisu Keliso ni sikalim nige ami woliwoli ni gagan.
1CO 1:9 Tunahot bosowaina Yehoba ana mel ta teli, iya i yogaagimiu inoke alomiu Natuna, Yeisu Keliso wala Babala, ku heliheliyam.
1CO 1:10 Taliwau ge nuwau, wala Babala Yeisu Keliso alana elana, ya ba pagasisi eliyamiu alomiyau ge alomiyau wami nuwatu ni maisena. Bahi nuku totomaha, yaa yayaluwamiu ge wami nuwatu ni olaolaek ya, inoke nuku boda pamaisena.
1CO 1:11 Taliwau ge nuwau, gamagalau enuna hi neem Kiloe wana boda elana, ge no wasa hi pem tage ami boda gamwanaa ku ba apwaapwanawa.
1CO 1:12 Tage komiu enuna ku ba, “Ama Pol wana boda”; enuna ku ba, “Ama Apolosa wana boda”; enuna ku ba, “Ama Pita wana boda”; ge enuna al ku ba, “Ama Keliso wana boda.”
1CO 1:13 Ku ginol ola o, he i ola te Keliso ku waliwali-an. Age Pol i yaomal kolos elana kaiwemiu? Age Pol alana elana ku babitaisowa?
1CO 1:14 Amwahika ya nige etega ya papababitaisomiu, iyai te Kulispas ge Gaiyas,
1CO 1:15 inoke gamwamiwa nige etega bosowaina ni ba, “Pol alana elana ya babitaisowa inoke nau Pol wana boda.”
1CO 1:16 (Oo, abwe ya nuwatu, age Setepano alonau ge wana boda al ge ya pababitaisol, yaa nige no aatena etega i gagan tage enuna al ya pababitaisol.)
1CO 1:17 He Keliso i patunau nige tage gamagalau na pababitaisol, yaa i patunau Wasa Waiwaisana na papaatena-an. Nige tage baaba na gosibasiba-an ge na papaatena, yaa nuwau gamagalau Yeisu wana kolos wasana ana gasisi amnana nihi anbose. Bahi kolos wasana ana gasisi ni tatabwa bugul bwagabwaga.
1CO 1:18 Bolo hi nanawa nak kaiwena, Yeisu wana yaomal kolos elana wasana ana hago eliyalil i ola tokokona wali baaba. Yaa kilau bolo ta nanawa mwal kaiwena, Yeisu wana yaomal kolos elana wasana ta hago inoke Yehoba wana gasisi amnana ta anbose.
1CO 1:19 I ola Buki Bwabwalena ana leleli, Yehoba i ba: “Toatena wali siba na leke, tonuwasapu wali nuwatu na kaus.”
1CO 1:20 Inoke ga i ola heliya tosiba? Ga i ola heliya buki ana toatena? Ga i ola heliya panayawi ana tobaaba? Yehoba gamagalau wali siba iyaka i ginol pil i tabwa nuwatu bwagabwaga.
1CO 1:21 Nige bosowaina kila gamagal totola wala siba eliyana ge Yehoba ta atena, kaiwena Yehoba alona wana siba i nuwatu ola. Yaa Yehoba i nuwatu bolo Wasa Waiwaisana hi abulilek-an ni pwamwalil, wasa o gamagalau hi awa kokokona-an.
1CO 1:22 Yudiya nuwaliya ginol yawiyawi nihi kite, ge Gilik nuwaliya baaba sisibana nihi hago,
1CO 1:23 yaa ama Keliso wana yaomal kolos elana wasana ha papaatena-an. Wasa o boda Yudiya tanaliya amnana i naka, ge bolo nige Yudiya i oola hi ba ana hago i ola tokokona wali baaba.
1CO 1:24 Yaa kilau bolo iyaka Yehoba i yogaagila, Yudiya ge bolo nige Yudiya i oola, kila eliyala Keliso iya gasisi ge siba toto i neem Yehoba elana.
1CO 1:25 Gamagalau enuna hi nuwatu tage Keliso wana yaomal kolos elana nige ana sapu etega i gagan, yaa age gamagalau wali siba i bwata lake. I ola al, enuna hi nuwatu tage Yehoba i pweyata heiya te Keliso i yaomal, yaa age wana yaomal gamagalau wali gasisi i bwata lake.
1CO 1:26 Taliwau ge nuwau, nuku nuwatu ga sauga toto valila Yehoba i yogaagimiu ge abwe ku tabwa toabulilek. Komiu bolo valila toatena gamagalau mataliyaa nige ku gegewi, bolo valila wami gasisi i gan nige ku gegewi, ge komiu bolo towasawasa natuliyau nige ku gegewi.
1CO 1:27 Yaa bolo togewagewa gamagalau panayawi mataliyaa te Yehoba i hilel, inoke bolo toatena ni papuluwawi-agil. Ge bolo topweyata gamagalau panayawi mataliyaa te Yehoba i hilel, inoke bolo wali gasisi gaganina ni papuluwawi-agil.
1CO 1:28 Ge bolo gamagalau panayawi hi kite lowagil ge hi ba, “Nige bugul hot i oola,” Yehoba i hilel, inoke bolo gamagalau hi awa bwatabwata-agil ni teli lowagil hoti.
1CO 1:29 Yehoba i ginol ola, inoke nige bosowaina gamagal etega totona ni ba heyan Yehoba matanaa.
1CO 1:30 Iya te i yogaagimiu ku minaa Keliso Yeisu elana, ge Keliso eliyana inoke Yehoba wana siba i talamwan eliyala. Keliso eliyana Yehoba i awa wawaisi-agila, i telela wana gamagalau bwabwalel, ge i pwamola pasikalila gegi elana.
1CO 1:31 Inoke i ola Buki Bwabwalena ana baaba: “Henala ebo nuwana ni ba haha, he Babala te ni teli heyan.”
1CO 2:1 Taliwau ge nuwau, valila ya nowa ge Yehoba wasana ya papaatena-an, no baaba nige i oola toawabaaba ge tosiba hot wali baaba.
1CO 2:2 No minamina eliyamiu, ya ba nige bugul etega al na panpankiti-an, iyai te Yeisu Keliso ge wana yaomal kolos elana.
1CO 2:3 Sauga nau iyoho eliyamiu, tuwau i pweyata, alou no lovakun ge no ginu.
1CO 2:4 Sauga Wasa Waiwaisana ya panpankiti-an ge ya papaatena-an eliyamiu, baaba nige ya gogosibasiba-an tage nuwamiu na ba ahe, yaa no papaatena ginebi ge abapankite enuna toto i neem Yayaluwa Bwabwalena wana gasisi elana.
1CO 2:5 Inoke wami abulilek nige i tatalmililek gamagalau wali gosibasiba elana, yaa i talmililek Yehoba wana gasisi elana.
1CO 2:6 Tunahot baaba nige ya gogosibasiba-an, yaa siba etegana ya baubaunan bolo yayaluwaliya i matuwa elal. He siba ya nige i neneem panayawiya, ge panayawi ana tologugui nige hi aatena, heliya wali gasisi i momomowasi.
1CO 2:7 Siba toto ya baubaunan i neem Yehoba elana, yaa i misumi ga. He mulaa abwe Yehoba panayawi i ginol, iyaka i nuwatu siba ya eliyana kila wana wasawasa ta pwawa, yaa sauga houhouwena Yehoba siba ya nige i papamasal gamagalau elal.
1CO 2:8 Panayawi ana tologugui siba ya nige etega hi aatena. Binimala wali aatena ni gan, he nige wasawasa ana Babala nihi lolokolos-an.
1CO 2:9 Tunahot siba ya Yehoba nige i papamasal, i ola Buki Bwabwalena ana leleli i ba, “Waisi toto Yehoba i lovivina-an bolo hi nunuwana-an kaiweliya, he nige sauga etega gamagalau hi kikite o ebo wasana hi hahago, ge nige sauga etega gamagalau hi nunuwatu-an.”
1CO 2:10 Yaa Yayaluwa Bwabwalena wana tuwalali eliyana, Yehoba siba toto valila i misumi iyaka i teli pamasal eliyala. Yayaluwa Bwabwalena bugul gegewena i atena, i ola al Yehoba wana nuwatu limwalimwanina i atena.
1CO 2:11 Nige etega wana pan gamagal wana nuwatu i aatena, gamagal o yayaluwana heiya te wana nuwatu i atena. I ola al, nige etega Yehoba wana nuwatu i aatena, Yehoba Yayaluwana ya te i atena.
1CO 2:12 Kila nige panayawi yayaluwana ta aahe yaa Yayaluwa toto i neem Yehoba elana, inoke bosowaila Yehoba wana mulolu toto i guyauan eliyala ta atena.
1CO 2:13 Inoke Yehoba wana mulolu o ha wasaan, ge wama baaba nige ha aahem gamagalau wali siba elana, yaa i neem Yayaluwa Bwabwalena wana panpankiti elana. Inoke Yayaluwa wana nuwatu ha pamasal gamagalau bolo Yayaluwa Bwabwalena i minaa elal.
1CO 2:14 Yaa bolo Yayaluwa Bwabwalena nige i miminaa elal, nige nuwaliya bugul bolo i neem Yehoba Yayaluwana elana nihi ahe, kaiwena hi nuwatu tage nige ali waisi etega i gagan. Nige bosowailiya ali sapu nihi atena kaiwena Yayaluwa Bwabwalena ya te bosowaina ali sapu ni pamasal.
1CO 2:15 Kilau bolo Yayaluwa Bwabwalena i minaa elala bosowaila bugul gegewena ali sapu ta atena. Yaa bolo Yayaluwa Bwabwalena nige i miminaa elal, nige etega bosowaina ni atenala ge ni pamasal wala aatena i sapu o ebo nigeya.
1CO 2:16 Kaiwena i ola Buki ana baaba, “Nige etega Babala wana nuwatu i aatena ge bosowaina ni panpankiti elana.” Yaa kila Babala Keliso wana nuwatu ta atena.
1CO 3:1 Taliwau ge nuwau, sauga valila ya miminaa eliyamiu, nige bosowaiu na liwaliwan eliyamiu ni ola komiu gamagalau bolo Yayaluwa Bwabwalena i logugui-agil. No liwaliwan eliyamiu i ola te komiu gamagalau bolo hi olak panayawi nuwatuina elana, i ola komiu wawayau memelol Keliso ana aatena elana.
1CO 3:2 Valila hul ya te ya pewa ku im, aanan gasigasisena nige ya pepewa, kaiwena nige bosowaimiu i oola. Ge bwagana sauga ya, nige bosowaimiu i oola aanan gasigasisena na pewa nuku an,
1CO 3:3 kaiwena komiu iyoho ku olak panayawi nuwatuina elana. He ebo pihigelgel ge ba apwaapwanawa iyoho eliyamiu, inoke ku olak panayawi nuwatuina elana ge gamagalau wali pagan ku toulil to, age?
1CO 3:4 Sauga komiu enuna ku ba, “Ama Pol wana boda,” ge enuna ku ba, “Ama Apolosa wana boda,” he ku giginol i oola gamagalau panayawi wali ginol, age?
1CO 3:5 Ga i ola? Henala Apolosa ge henala Pol? Ama toto eluwa totuwalali ya. Wama tuwalali tomaha ge tomaha Babala i guyauan, yaka tuwalali ya eliyana komiu wami abulilek i gan.
1CO 3:6 Nau pwatum ya galauma-an, Apolosa wewel i ahe i pahunhun, yaa Yehoba te i pasiun.
1CO 3:7 He togalauma ge topahunhun ama gamagal bwagabwaga ya. Yehoba iya te alana i gan, kaiwena iya topasiun.
1CO 3:8 Togalauma ge topahunhun ama toto eluwa abatuwalali maisena ya te elana ha minaa, yaa abwe maisena ge maisena totona molana ni ahe ni ola wana tuwalali.
1CO 3:9 Ama ha tuwalali toyawa Yehoba kaiwena, he komiu Yehoba wana eyowa. I ola al, komiu Yehoba wana limi.
1CO 3:10 Nau ya ola limi ana totaltal toto wana aatena gaganina. Yehoba o mulolu i pem inoke wauwau ya sepa ge ekahiyan ya teli, ge eliyana alowau enuna hi taltal. Yaa maisena ge maisena wana taltal ni matahikan.
1CO 3:11 He Yehoba ekahiyan iyaka i teli haba, iya Yeisu Keliso, inoke bahi gamagal etega ekahiyan getoga etega ni teteli.
1CO 3:12 Enuna totaltal waiwaisal, heliya gold, silba ge pat ali awa waiwaisana hi ahe inoke ekahiyan o eliyana limi hi taltal. Enuna totaltal nanakil, yaka ebwakil, widiwidi ge mwawin ona hi ahe inoke limi hi taliya.
1CO 3:13 Yaa maisena ge maisena wana tuwalali ana waisi ge ana nak abwe ta kiteya lan yatala elana. Lan toto o nasi ni ola ginaha, inoke ginaha gamagal maisena ge maisena wana tuwalali ni ton bose i waisi o ebo i nak.
1CO 3:14 Ebo gamagal etegana wana taltal nige ni kakalas, he wana tuwalali molana ni ahe.
1CO 3:15 Ebo gamagal etegana wana taltal ni kalas, wana tuwalali molana ni payaomal. Iya ni mwal, yaa wana mwal ni ola tau toto i lou tagilem ginaha gamwanaa, nimana enoenovana ya.
1CO 3:16 Iyaka ku atena te komiu Yehoba wana Limi Bwabwalena, ge Yehoba Yayaluwana i holaviya eliyamiu.
1CO 3:17 Inoke ebo gamagal etega Yehoba wana Limi Bwabwalena ni apapanak-an, Yehoba gamagal o ni apapanak-an al, kaiwena Yehoba wana limi i bwabwalena, iyaka i teli getogaan iya kaiwena. He Limi Bwabwalena o, heiya te komiu.
1CO 3:18 Inoke bahi komiu etega totona ni kakawe. Ebo komiu etega i nuwatu tage panayawi ana aatena i sibaan, he siba o ni towani inoke gamagalau nihi awa kokokona-an, inoke abwe ni tabwa tosiba hot.
1CO 3:19 Ni ginol ola kaiwena Yehoba matanaa panayawi ana siba i ola ya te kokona nuwatuina. Ta atena to, kaiwena Buki Bwabwalena i ba, “Yehoba tosiba i paonal totoliya wali ginol sibasiba elana”,
1CO 3:20 ge i ba al, “Yehoba i atena tosiba wali nuwatu nige enona i gagan.”
1CO 3:21 Inoke bahi nuku babaa hanaha maisena ge maisena wami tohouwa ona kaiweliya. Bahi nuku babaa, “Nau gamagal han elana,” kaiwena tohouwa gegewel heliya komiu kaiwemiu—ebo Pol, ebo Apolosa, ebo Pita—ge bugul gegewel heliya komiu kaiwemiu—ebo panayawi, ebo molu, ebo yaomal, ebo sauga ya, ebo sauga i nenem. Tohouwa gegewel ge bugul gegewel komiu kaiwemiu,
1CO 3:23 ge komiu Keliso kaiwena, ge Keliso Yehoba kaiwena.
1CO 4:1 Inoke binimala nuku nuwatuagima ni ola ama Keliso wana totuwalali, bolo i telel wasa toto valila i misumi ana towasa.
1CO 4:2 He totuwalali bolo ta telel tuwalali etega nihi matahikan, ali logugui bwabwatana heiya wali tonowak wana nuwatu nihi paolaolaek.
1CO 4:3 Yaa binimala komiu o ebo tologugui no tuwalali ana nak ge ana waisi nuku hile, he nige na nuwanuwatu kaiwena. Bwagana nau totou, nige bosowaina no tuwalali na awa wawaisi-an o ebo na awa nanakan.
1CO 4:4 He no tuwalali ana nak nige etega ya aatena, yaa nige bosowaina toto ya kaiwena ge ta ba tage nau totuwalali waiwaisana. Babala iya te no tuwalali ana nak ge ana waisi ni hile.
1CO 4:5 Inoke bahi alomiyau wali tuwalali nuku aawa nanakan o ebo nuku aawa wawaisi-an, kaiwena nigeya ga kot ana sauga i oola. Babala ga ni nem, yaka iya bugul gegewena bolo hi misumi gogouwa alona ge gamagalau ateliya ana nuwatu ni teli tagilagil mwananala. Inoke sauga o kila maisena ge maisena ala tobal Yehoba ni pem ni ola wala tuwalali.
1CO 4:6 Taliwau ge nuwau, ewasi no baaba ya ba pwatanem alou ge Apolosa eliyama, kaiwena nuwau na labemiu. Nuwau nuku nuwatuagima, inoke wami pagan alona ge Buki Bwabwalena ana baaba nihi olaolaek, ni ola wala baaba etega, “Ana leleli bahi nuku hehewa likaan.” Inoke nige bosowaina nuku hanaha ge alomiu etega alana nuku teli heyan ge etega alana nuku teli lowan.
1CO 4:7 Age alamiu ana bwata gamagalau gegewel alaliya i bwata lake? Age wami waisi etega i gan eliyamiu nige i neneem Yehoba elana? Nigeya! He ebo wami waisi i neem ya te Yehoba elana, ga i ola ge ku hanahanaha?
1CO 4:8 Age bugul gegewena i olaolaek eliyamiu? Age waisi gegewena iyaka ku kalaopopwi? Age iyaka ku lakema ge ku ola tologugui bwabwatal? He binimala tunahot nuku ola tologugui bwabwatal, inoke tabam ama al ge naha ola tologugui bwabwatal.
1CO 4:9 Yaa nige i oola. Ana awa eliyau i ola Yehoba ama apostolo i telema mulaa hot. Ama ha ola ya te gamagalau bolo logugui i ba ge nihi yaomal boda mataliyaa. Ama boda gegewel hi gagayawa-agima, aneloseyau ge, panayawi gamagaliliyau ge.
1CO 4:10 Keliso kaiwena gamagalau hi awa kokokona-agima, yaa age komiu Keliso elana tosiba hot! Ama ha pweyata, yaa age komiu ku gasisi! Ama nige ama awatauwan etega i gagan, yaa age komiu ami awatauwan i bwata!
1CO 4:11 Valila ge i nem ana siga te lan ebe ha galebu, ha walem, wama galogaloi i nak, hi tagapanapanak-agima, nige wama panuwa hot i gagan,
1CO 4:12 ge totoma nimama elana ha tuwalali gagasisi inoke ama labe gegewena ha pwawaliya to. Gamagalau hi ba Yehoba ni nuwamutagima, yaa ama ha awaawanun kaiweliya Yehoba ni muloluagil. Gamagalau hi palomwanagima, yaa ama ha papalahikan.
1CO 4:13 Gamagalau hi ba panapanak-agima, yaa ama baaba waiwaisana elana analiya ha lalahe. Ama ha ola niu kilina toto hi tam yoho, ge ha ola musamusa gamagalau panayawi mataliyaa. Ha olaola ya to ana siga lan ebe.
1CO 4:14 Baaba bolo ya ya lelelian eliyamiu, bahi nuku nuwatu tage ya babaa papuluwawi-agimiu, yaa ya babaa pahenapu-agimiu i ola komiu natuwau nunuwanil.
1CO 4:15 I bosowaina na ginol ola kaiwena nau maiseu ya tamamiu. Bwagana Keliso elana ami tomatahikan hi gewi nabi, he nau Keliso elana ya tabwa tamamiu, kaiwena nau heiya te Wasa Waiwaisana ya pwatanim eliyamiu.
1CO 4:16 Inoke ya ba pagasisi-agimiu, no pagan nuku ahe.
1CO 4:17 Heiya te kaiwena ge Timoti ya papatuna i nonowa tei. Iya i ola natu nunuwanina, iya Babala wana totuwalali waiwaisana, inoke ni panuwahikagimiu no pagan Keliso elana kaiwena, pagan bolo heiya ya panpankiti-an ekelesiya labi gegewena elal.
1CO 4:18 Tabam komiu enuna ku nuwatu tage nige na nonowa na kikitemiu, inoke ku hanahanaha.
1CO 4:19 Yaa sauga kekeisi abwe na nowa, ebo Babala wana nuwatu i ola. Inoke nige tage tohanaha wali baaba ya te na hago ge na atena, yaa wali gasisi na kite.
1CO 4:20 He Yehoba wana abalogugui nige ta kikiteya gamagalau wali baaba elana, yaa wali gasisi elana.
1CO 4:21 Hauna nuwamiu? Enibinibi na ahe ge na nowa, o age bosowaina alou ge no nunuwana ge no pagan meimeina na nowa?
1CO 5:1 Wasa etega ya hago tage ganawal paganina etega iyoho i gangan eliyamiu. Ganawal paganina toto o, bwagana bolo Yehoba nige hi aatena, nige wali pagan i oola to. He tage tau etega alona ge tamana lagona hi kenukenu.
1CO 5:2 He ga i ola ge komiu ku hanahanaha? Binimala nuku puluwawi ge nuwamiu ni nak nabi, inoke tau toto pagan o i ginol nuku ba ni egon, bahi ni miminaa al wami boda elana.
1CO 5:3 Bwagana o bwaga i yapu eliyamiu, yayaluwa elana nau iyoho alowau komiu. Inoke ebo ta ba nau alowau komiu, he wala Babala Yeisu alana elana tau o ana logugui iyaka ya ginol haba.
1CO 5:4 Ana logugui i ola hiwe: sauga etega nuku nogogo, he nau al yayaluwa elana iyoho alowau komiu, ge wala Babala Yeisu wana gasisi al iyoho eliyala,
1CO 5:5 inoke tau o ta ba ni tagil wami boda elana ge ta pialiyoho ni na Seitani nimanaa. Yaka tau o lomwan ni pwawa, inoke tabam wana pagan nanakina ana en ni pek, ge sauga wala Babala ni sikalim yayaluwana mwal ni pwawa.
1CO 5:6 Komiu ku hanahanaha, yaa nige i wawaisi to! Iyaka ku atena te ebo yis kekeisi ta teliek pwalawa elana, nasi pwalawa gegewena ni tuk solaan, inoke pwalawa ni pouha. He i ola ya te tau maisena wana gegi paganina bosowaina ni kalapapanet eliyamiu, inoke wami boda ni apanak.
1CO 5:7 Gegi paganina toto i ola yis nuku ahek yoho eliyamiu, inoke nuku ola gamagalau vavalul. Tunahot komiu iyaka gamagalau vavalul, kaiwena Keliso i yaomal kaiwela. Iya i ola sipi toto Yudiya hi lol Nopalegi Hagalena kaiwena.
1CO 5:8 Ge sauga Yudiya Nopalegi Hagalena enona hi an, pwalawa toto alona yis hi vikuhiya hi kokowanan. Inoke kila wala pagan bahi ni oola pagan bebeyaunana, yaa gegi paganina ge pagan nanakina ta towani. Kila Yeisu wana pwamwal kaiwela ta yaliyaya-an alola ge wala pagan sasapona ge wala baaba tutunahotina, kaiwena pagan bolo ya hi ola pwalawa nige alona yis hi vivikuhiya.
1CO 5:9 Leta toto valila ya leli ge ya patuna eliyamiu, ya ba ola hiwe: “Bahi alomiyau ge togaganawal nuku mimipamaisena, yaa nuku towaagil.”
1CO 5:10 He ya ba ola o, yaa togaganawal bolo nige hi aabulilek nige baliya i oola. Binimala ebo togaganawal bolo nige hi aabulilek nige alomiyau nuku mimipamaisena, he abwe ga nuku noek? Nasi panayawi nuku eguluwan ya! I ola al tonuwa gogomwau, o ebo tokaoma, o ebo bolo hi kukululuek yabowaine kakakawel elal, nige bosowaina nuku towaagil.
1CO 5:11 Yaa no baaba toto ya lelelian ana sapu i ola hiwe: togaganawal bolo hi ba “Ama toabulilek,” bahi alomiyau nuku mimipamaisena. I ola al, ebo gamagal etega ni ba, “Nau toabulilek,” ge iya tonuwa gogomwau, o ebo iya i kululuek yabowaine kakakawel elal, o ebo iya tololoba, o ebo toimwim, o ebo tokaoma, he bahi alomiu nuku mimipamaisena. He gamagal ololana o bahi alomiu nuku aanan toyawa.
1CO 5:12 Bolo nige totapwalolo i oola, nige no logugui etega i gagana elal ge tage wali pagan ana nak ge ana waisi na hile. Yehoba abwe wali pagan ana nak ge ana waisi ni hile. Yaa komiu bosowaimiu hot wami pan totapwalolo wali pagan nuku hile ge ali logugui nuku ginol. Buki Bwabwalena i ba, “Nuku ba togegi ni tagil wami boda elana.”
1CO 6:1 Ebo komiu etega alona ge alona bugul etega baena ge hi awabalgig, he i na i teli kot elana toyatala bolo nige totapwalolo i oola mataliyaa. Nige ami puluwawi! Ga i ola ge nige hi nana avaliyau toabulilek ge wali awabalgig o nihi aabubun?
1CO 6:2 Age nige ku aatena kila toabulilek abwe gamagalau panayawi bolo nige hi aabulilek ta pakotil? Inoke ebo bwaliga ta ola, ga i ola ge bugul kekeisi nige bosowaimiu nuku abubun?
1CO 6:3 Age nige ku aatena kila abwe aneloseyau ta pakotil? Inoke ebo bwaliga ta ola, he wami minamina panayawiya ana baaba bosowaimiu hot nuku abubun.
1CO 6:4 Inoke ebo baaba ololana o ni gan eliyamiu, bahi al nuku pwapwatanik gamagalau elal bolo nige hi miminaa ekelesiya gamwanaa.
1CO 6:5 Na ba papuluwawi-agimiu: tabam nige tonuwatu sasapona etega i gagan ami boda elana ge bosowaina toabulilek labui wali awabalgig ni abubun!
1CO 6:6 Inoke toabulilek etega i na alona i teli kot elana ge toyatala bolo Yeisu nige hi aabulilek-an hi pakot!
1CO 6:7 Komiu wami pan toekelesiya ku teli kot elana, inoke ana aatena heiya komiu iyaka ku sogu haba, Keliso wana kamwasa nige ku totoulil. Binimala nuku talamwagimiu alomiyau nihi ginol panak eliyamiu. Binimala nuku talamwagimiu wami bugul nihi kaluoe.
1CO 6:8 Yaa age komiu ku ginol panak alomiyau elal, ge wali bugul ku kaluoe! Ibwe. He ku ginol ola wami pan toabulilek elal.
1CO 6:9 Age nige ku aatena tage bolo wali pagan nanakina nige nihi uulutuk Yehoba wana abaloguguiya? Bahi nuwamiu ni gewagewa: toganawal, ge bolo hi kululuek yabowaine kakakawel elal, toalolon bolo hi ganawal, bolo avaliyau wali pan bolau hi kenu toyawa,
1CO 6:10 tokaoma, tonuwa gogomwau, toimwim, tololoba ge tokaluoyaoya nige nihi uulutuk Yehoba wana abaloguguiya.
1CO 6:11 He valila komiu enuna wami pagan i ola to. Yaa Babala Yeisu Keliso alana elana ge wala Yabowaine Yayaluwana wana gasisi elana, Yehoba iyaka i ulimiu, iyaka i pwabwabwalena-agimiu komiu wana gamagalau, ge iyaka i awa sapusapu-agimiu.
1CO 6:12 Enuna ku ba, “Nige o lopwal i gagan, bosowaiu ya bugul gegewena na awaawaginol.” I ola, yaa nige tage bugul gegewena ni labela ge ta waisi. Bosowaina na ba, “Nige o lopwal i gagan, bosowaiu ya bugul gegewena na awaawaginol,” yaa bahi bugul etega ni lologugui-agau.
1CO 6:13 Enuna ku ba, “Aanan tinela kaiwena, ge tinela aanan kaiwena.” I ola, yaa abwe Yehoba tini ge aanan ni pwamowasel. Yaa tuwala nige ganawal kaiwena i oola. Tuwala ta patuwalali Babala kaiwena, ge Babala tuwala ni matahikan.
1CO 6:14 Yehoba wana gasisi elana abwe tuwala ni palutem yaomala ni ola te wala Babala Yeisu i palutem yaomala.
1CO 6:15 Iyaka ku atena tuwamiu heiya Keliso tuwana gabomwina. Ebo Keliso tuwana gabomwina ta ahe ge alona yova gaganawalina tuwana ta tubwe pamaisena, he i waisi o? Nigeya hot!
1CO 6:16 Age nige ku aatena, ebo tau etega alona ge yova gaganawalina tuwaliya nihi tubwe pamaisena, he tuwan elana iya iyaka alona yova hi ola maisena. Kaiwena Buki Bwabwalena i ba, “Inoke ali toto eluwa nihi ola tuwan maisena.”
1CO 6:17 Yaa ebo etega alona ge Babala nihi tubwi pamaisena, he yayaluwa elana iya iyaka alona Babala hi ola maisena.
1CO 6:18 Ganawal paganina ana en nuku pek. Gegi gegewena bolo ta giginol hi masala tuwala tolinaa, yaa ebo ta ganawal, he iyaka ta gegi tuwala elana, inoke ta apanak.
1CO 6:19 Age nige ku aatena tuwamiu i ola Limi Bwabwalena Yayaluwa Bwabwalena kaiwena, iya Yehoba i pewa ge i holaviya eliyamiu! Nige totomiu nuku lologugui-agimiu, Yehoba i logugui-agimiu,
1CO 6:20 kaiwena iyaka i pwamola pasikalimiu mola bwabwatana elana. Inoke tuwamiu nuku patuwalali Yehoba wana wasawasa kaiwena.
1CO 7:1 Valila no leta ya pwawa i neem eliyamiu, inoke gamwanaa bugul enuna ku neli elau. He sauga ya nuwau wami neli bolo ona o laheliyau na ginol. Ebo tau etega i mikabukabu, he i waisi to.
1CO 7:2 Yaa kaiwena ganawal paganina i bwatabwata ya, inoke tau maisena ge maisena totona lagona ni gan. I ola al, yova maisena ge maisena totona lagona ni gan.
1CO 7:3 Ebo yova nuwana alona ge lagona nihi kenu, tau bahi tuwana ni kakaise. I ola al ebo tau nuwana alona ge lagona nihi kenu, yova bahi tuwana ni kakaise.
1CO 7:4 Yova tuwana nige i lologugui-an, yaa lagona tau heiya te i logugui-an. I ola al tau tuwana nige i lologugui-an, yaa lagona yova heiya te i logugui-an.
1CO 7:5 Inoke komiu toalolon bahi nuku kakaisemiu lagomiyau elal, iyai ya te ebo ami toto eluwa wami nuwatu nuku pamaisena ge nuku kaisemiu ga sauga kaukaubwaina elana, inoke wami sauga nuku talamwan ge nuku awaawanun. Yaa abwe nuku kenu toyawa al. Ebo nuku ola o, ginol o amnanina nige ni gagasisi eliyamiu inoke Seitani nige ni lalabosemiu.
1CO 7:6 He nige tage ami logugui ya pewa ge nuku kaisemiu ga awanun kaiwena, yaa ebo nuwamiu nuku ola, he ya talamwan.
1CO 7:7 No nuwatu tage binimala gegewemiu nuku mikabukabu nuku ola nau. Yaa maisena ge maisena ala guyau Yehoba i guyauan eliyala. Enuna ala guyau i getoga, ge enuna al ala guyau i getoga.
1CO 7:8 Komiu kabukabulau ge abuabulau na baewa eliyamiu, “I waisi te bahi nuku aalolon, nuku ola nau.
1CO 7:9 Yaa ebo ganawal ana nuwan i gasisi hot eliyamiu ge nige bosowaimiu totomiu nuku kaisemiu, he nuku alolon ya. He i nak te pagan o amnanina gasigasisena ni apanakagimiu.”
1CO 7:10 Toalolon ali logugui i ola hiwe. He nige no logugui i oola, yaa Babala wana logugui. Toalolon meluyovana bahi lagona ni totowani.
1CO 7:11 Yaa ebo ni towani ge ni eguluwan, he ni mikabukabu ya, o ebo nigeya, he ni na alona ge lagona maniniliya nihi abubun al. I ola al, toalolon melutauina bahi lagona ni totowani.
1CO 7:12 Toabulilek bolo lagoliyau nige hi aabulilek ali baaba i ola hiwe. He nau no baaba te, nige Babala wana baaba i oola. Ebo tau toabulilek ge lagona nige toabulilek i oola, ge ebo yova o nuwana alona tau nihi mitoyawa, he tau bahi yova ni totowani.
1CO 7:13 I ola al, ebo yova toabulilek ge lagona nige toabulilek i oola, ge ebo tau o nuwana alona yova nihi mitoyawa, he yova bahi tau ni totowani.
1CO 7:14 Ya ba ola o, kaiwena tau toto nige i aabulilek, lagona wana abulilek kaiwena iya i ola i minek Yehoba wana boda ana labi elana. Ge i ola al, yova toto nige i aabulilek, ebo lagona toabulilek, iya i ola i minek Yehoba wana boda ana labi elana. He binimala nige ni oola no baaba o, natumiyau nihi ola bolo Yehoba nige hi aatena natuliyau, yaa age heliya hi minek Yehoba wana boda ana labi elana.
1CO 7:15 Yaa ebo toto nige i aabulilek nuwana lagona toabulilek ni eguluwan, he ni eguluwan ya. Ebo ni masal ni ola o, inoke toabulilek, ebo tau o ebo yova, nige ana logugui gasigasisena etega i gagan tage bahi lagona ni tatalamwan ni egon. Kaiwena Yehoba wana yoga i ola nuwana avalau ge avalau ta mibubun.
1CO 7:16 Yova owa, bosowaim ya lagom nu labe ge ni tabwa toabulilek o nigeya, he nige bosowaina nu atena. Tau owa, bosowaim ya lagom nu labe ge ni tabwa toabulilek o nigeya, he nige bosowaina nu atena.
1CO 7:17 Tomaha ge tomaha yawalila ana minamina Babala i guyauan eliyala. Kila enuna Yudiya gamagaliliyau, ge enuna nige Yudiya i oola. Kila enuna totuwalali, ge enuna tontuwalali. Inoke ta minaa ta ola valila wala minamina ge abwe Yehoba i yogaagila ta tabwa toabulilek. He no logugui i ola to toekelesiya labi gegewel elal.
1CO 7:18 Ebo tau etega tuwana buhuna kunisina iyaka hi gotomwa yoho i ola Mosese wana Logugui ge abwe Yehoba i yogaan, he bahi ni nuwatu tage ana kakaini o ni alahan. Ebo tau etega nige gotomwa yoho paganina i aahe ge Yehoba i yogaan, he bahi ni aahe.
1CO 7:19 Ebo tau etega gotomwa yoho paganina ni ahe, he nige bugul i oola. Ebo tau etega nige ni aahe, he nige bugul i oola. Toto ana nuwatu i bwata heiya Yehoba wana logugui ta henapuan.
1CO 7:20 He ta minaa ta ola valila ta minaa ge abwe Yehoba i yogaagila ta tabwa toabulilek.
1CO 7:21 Ebo owa totuwalali loloyowanina ge Yehoba i yogaagiwa, he bahi nu nuwanuwatu kaiwena—yaa ebo wam sauga waiwaisana etega nu pwawa ge bosowaim nu tabwa gamagal sokasokalina, inoke nu ginol ola.
1CO 7:22 He gamagal toto iya totuwalali loloyowanina ge Babala i yogaan, iya iyaka i tabwa gamagal sokasokalina, kaiwena iyaka Babala i sokalem wana gegi paganina elana. I ola al, gamagal toto iya gamagal sokasokalina ge Babala i yogaan, iya iyaka i tabwa Keliso wana totuwalali loloyowanina.
1CO 7:23 Keliso iyaka i pwamola pasikalimiu mola bwabwatana elana, inoke bahi nuku tatabwa totuwalali loloyowanina gamagal etega elana.
1CO 7:24 Taliwau ge nuwau, Yehoba matanaa ta minaa ta ola valila wala minamina ge abwe i yogaagila ta tabwa toabulilek.
1CO 7:25 Sauga ya wami nel gamainau kaiweliya na lahe. He Babala nige logugui etega i babaunan gamainau kaiweliya ge tage na baunan eliyamiu. Yaa Babala i atilomwan-agau ya tabwa wana towasa tutunahotina, inoke no nuwatu na pamasal.
1CO 7:26 Sauga ya pulowan hi gewi hi masamasal, inoke toto o kaiwena no nuwatu i ola hiwe: ebo gamagal etega i mikabukabu, he i waisi te ni miola ga to.
1CO 7:27 Tau owa, ebo lagom i gan, bahi towa ana kamwasa etega nu loloyaan. Ebo u mikabukabu, he bahi alolon nu loloyaan.
1CO 7:28 Yaa ebo yova etega nu alolonan, he nige gegi i oola to. Ge ebo gamaina tau etega ni alolonan, he nige i gegegi to. Yaa bolo hi alolon, nasi pulowan ni gewi nihi pwawal. He nige nuwau i oola pulowan o nihi masal eliyamiu.
1CO 7:29 Taliwau ge nuwau, no baaba ana sapu i ola hiwe. Sauga iyaka i kaubwa, inoke lan ya ge ta nanawa maninilaa bolo lagoliyau i gan nihi talamwagil Yehoba elana ni ola ya te nige lagoliyau,
1CO 7:30 bolo hi kahin ni ola ya te nige hi kakahin, ge bolo hi yaliyaya ni ola ya te nige hi yayaliyaya. Bolo wali bugul etega hi pwamola nihi talamwan Yehoba elana ni ola ya te nige heliya wali bugul i oola,
1CO 7:31 ge bolo panayawi buguliliyau hi papatuwalali ni ola te tuwalali o nige bugul hot i oola. Kaiwena panayawi toto sauga ya ta kikite i momowasi.
1CO 7:32 Nige nuwau wami nuwanuwatu ni papulowan-agimiu. Tau toto nige i aalolon i nuwanuwatu ya te Babala wana tuwalali kaiwena, nuwana Babala wana nuwatu ni paolaolaek.
1CO 7:33 Yaa tau toto i alolon i nuwanuwatu panayawi buguliliyau kaiweliya, kaiwena nuwana lagona wana nuwatu ni paolaolaek.
1CO 7:34 Inoke nuwatu labui i momol. Yova matuwana toto nige i aalolon alona ge gamaina hi nuwanuwatu ya te Babala wana tuwalali kaiwena, nuwaliya tuwaliya ge yayaluwaliya nihi pwabwabwalena Babala elana. Yaa yova toto i alolon i nuwanuwatu panayawi buguliliyau kaiweliya, kaiwena nuwana lagona wana nuwatu ni paolaolaek.
1CO 7:35 Ami labe kaiwena te ya ba ola o, nige tage na papulowan-agimiu. Yaa nuwau pagan sasapona ana kamwasa nuku toulil, ge nuwau bahi bugul etega ni kakausimiu Babala wana tuwalali eliyana.
1CO 7:36 Gamainau baliya no nuwatu i ola hiwe. Ebo tau etega natuna gamaina i kaise nige i aalolon yaa abwe ni nuwatu wana kakaisi o nige i wawaisi, ge ebo natuna iyaka i matuwa hot ge bosowaina hot ni alolon, inoke ni ginol ni ola wana nuwatu ge natuna ni talamwan ni alolon. He nige i gegegi to.
1CO 7:37 Ebo tau etega natuna gamaina ana logugui ni ginol bahi ni aalolon, ebo nige bugul etega i papatotoe, ge ebo wana nuwatu iyaka i pagasisi ge nige i nunuwa lalabui, he tau o i ginol bubun to.
1CO 7:38 Inoke tau toto natuna gamaina i paalolon, he i ginol bubun, ge tau toto natuna nige i papaalolon, he i ginol bubun hot.
1CO 7:39 Ebo yova etega lagona iyoho nige i yayaomal ga, nige bosowaina tau getoga ni alolonan. Yaa ebo lagona ni yaomal, bosowaina ya hauna tau toto nuwana ni noek ni alolonan, yaa toabulilek Babala elana te ni alolonan.
1CO 7:40 Yaa nau no nuwatu te ebo nige ni aalolon al, wana yaliyaya ni bwata hot. Ge ya nuwatu Yehoba Yayaluwana i minaa eliyau te baaba bolo o ya baunagil.
1CO 8:1 Valila no leta elana nel etega ku neli ku ba, “Aanan toto hi pakakanunek yabowaine kakakawel elal, tab bosowaina toabulilek nihi an?” Inoke sauga ya nuwau wami nel na lahe. Komiu ku ba, “Gegewela wala aatena gaganina ya.” He tunahot, yaa wala aatena o i pahanaha-agila. Yaa nunuwana eliyana te ta tabwa toabulilek matuwal.
1CO 8:2 Henala ebo ni nuwatu ni ba, “Nau toatena,” he iya wana aatena nige ga i oolaolaek.
1CO 8:3 Yaa henala Yehoba i nunuwana-an, he Yehoba gamagal o i atena iya wana gamagal.
1CO 8:4 Aanan toto hi pakakanunek yabowaine kakakawel elal bana, he no nuwatu i ola hiwe. Iyaka ta atena yabowaine kakakawel nige yabowaine hot i oola, kakanun ya, ge ta atena nige Yabowaine hot etega al i gagan, iyai te maisena.
1CO 8:5 Gamagalau wali nuwatu elana tage yabowaineyau heliya iyoho labulabumwa ge panayawiya, ge tage yabowaineyau hi gewi ge babalau hi gewi.
1CO 8:6 Yaa bwagana hi ba ola o, he kila eliyala Yabowaine maisena ya, iya Tamala, iya bugul gegewena ali toginol, ge kila iya wana gamagalau. Ge Babala maisena ya, Yeisu Keliso, iya elana bugul gegewena hi masal, ge iya elana yawalila hot i gan.
1CO 8:7 Yaa toabulilek enuna nige hi aatena bubun te yabowaine kakakawel nige bugul hot i oola. Enuna valila hi tatapwalolowa elal, inoke sauga ya, ebo aanan ololana o nihi an, heliya iyoho hi nuwanuwahikan tage aanan o iyaka hi pakakanunek yabowaine kakakawel elal. Wali aatena i kaubwa, nige nuwaliya i sasapu yabowaine kakakawel kaiweliya, inoke amnaliya gegewena i ola te aanan o iyaka i pabikel.
1CO 8:8 Yaa aanan toto ta an o toto nige ta aan nige i pwapwawaisi-agila Yehoba matanaa. Ebo aanan enuna ta towani, he nige tage toto o kaiwena ge kila ta nak, o ebo aanan enuna ta an, nige tage toto o kaiwena ge ta waisi.
1CO 8:9 Yaa nuku matahikagimiu. Ku atena bubun te nige ami lopwal i gagan ge tage aanan toto hi pakakanunek yabowaine kakakawel elal nige nuku aan. Yaa bahi wami ginol o kaiwena ge toabulilek bolo wali aatena kaukaubwana nihi sosogu.
1CO 8:10 He i ola hiwe. Owa toatena, ebo nu na yabowaine kakakawena wana limi tapwalolowa nu misiyo ge nu anan, ge ebo toabulilek toto wana aatena i kaubwa ni kitewa, he nasi nuwana ni noewa eliyam, inoke aanan toto hi pakakanunek yabowaine kakakawel elal ni an. I ola age?
1CO 8:11 Inoke owa wam aatena gamagal toto wana aatena i kaubwa ni pasogu, yaa age iya talim, ge iya kaiwena Keliso i yaomal.
1CO 8:12 I ola al, sauga ku gegi talimiyau elal ge wali aatena kaukaubwana ku apanak ge hi sogu, he Keliso eliyana te ku gegi.
1CO 8:13 Inoke ebo aanan toto ya an taliu ni pagegi, he nige sauga etega al bwasumu bunumwina toto hi pakakanunek yabowaine kakakawel elal na an, eba taliu na pagegi.
1CO 9:1 Tunahot nige bugul etega i lolopwaliyau! Tunahot nau apostolo etega! Nau wala Babala Yeisu iyaka ya kite! No tuwalali Babala kaiwena enona heiya te komiu.
1CO 9:2 Bwagana gamagalau enuna nige hi nunuwatu tage nau apostolo, yaa komiu bosowaimiu hot nuku awa apostolo-agau. Komiu wami abulilek gamagalau gegewel i pankitel tunahot nau Babala wana apostolo.
1CO 9:3 Bolo hi awa naknakagau analiya na lahe na ba ola hiwe.
1CO 9:4 Age alou ge Banabas nige bosowaima aanan ge wewel naha aheya eliyamiu wama tuwalali kaiwena?
1CO 9:5 Binimala naha alolon, age nige bosowaina alomeyau lagomeyau naha nopain ge toekelesiya nihi matahikagima? Ni ola to apostolowau gegewel, avaliyau wala Babala Yeisu talinau ge i ola al Pita hi giginol.
1CO 9:6 Age ama toto labui ya te totoma tuwama ana labe naha pwawaa nimama elana?
1CO 9:7 Hauna tolohaveyan totona wana mani elana aana ge ana kaliko ni pwapwamola? Hauna tau eyowa ni ginol ge nige enona etega ni aan? Hauna tau sipi ni matahikagil ge nige enowaliya ni aan ana labe kaiwena?
1CO 9:8 Nige tage no nuwatu ya ahem ya gamagalau wali pagan elana ge ba papatini bolo o ya baunan. He Mosese wana Logugui i ba i ola al to.
1CO 9:9 Mosese wana Logugui ana leleli i ba ola hiwe: “Sauga bulumakau nuku patuwalali witi ni poti lolowan ge enona ni lobabalem ana haka elana, bahi awalalagena nuku aam kaus, yaa wana tuwalali molana ni anan.” Age Yehoba bulumakau kaiweliya i nuwanuwatu heiya ge i ba ola o? Nigeya.
1CO 9:10 He ama totuwalali bama te Yehoba baaba o i baunan. Ibwe, ama kaiwema heiya te leleli i ba ola o. Inoke i pankitela sauga ebo togiyal hi giyagiyal ge topahi hi pahipahi, bosowaina nihi melteli te ali labe abwe ni noem wali tuwalali elana.
1CO 9:11 Ama Yehoba wana baaba iyaka ha luwan yayaluwamiu elana, inoke nige ana hanahanal ebo tuwama ana labe ni neem eliyamiu wama tuwalali enona.
1CO 9:12 Totuwalali enuna al bosowailiya ya ali labe ni neem eliyamiu, yaa ama bosowaima hot naha ba nuku labema. Yaa nige sauga etega ha babaa ola. He pulowan gegewena ha palahikan ya, kaiwena nige nuwama i oola Keliso Wasana Waiwaisana ana eteli kaus etega naha ginol ge gamagalau wali abulilek naha papulowan.
1CO 9:13 He iyaka ku atena te bolo hi tuwalali Limi Bwabwalena elana, aliya ana abanem to. Ge bolo wali tuwalali bwasumu nihi powonan abapowon elana, powon bwasumona awalehina nihi ahe ali lolan.
1CO 9:14 I ola al, Babala Yeisu i ba tage Wasa Waiwaisana ana topapaatena ali labe ni neem bolo Wasa Waiwaisana hi hago elal.
1CO 9:15 He bosowaiu ya te na ba nuku ginol ni ola, yaa nige sauga etegana ya babaa tage nuku ginol. Ge ya leleli i ola o, nige tage nuwau ami logugui na teli ge nuku labeyau. Bahiwa! Binimala na aliga ga! No abahanaha te nige sauga etega ya babaa ge tage nuku labeyau. Inoke no abahanaha o bahi ni tatabwa bugul bwagabwaga.
1CO 9:16 Yehoba o logugui i pem Wasa Waiwaisana na papaatena-an, inoke ebo na ginol ola, he nige bosowaina toto o kaiwena ge na hanaha. Eeu nau geb! Ebo wasa waiwaisana nige ya papapaatena-an, he iyaka ya nak!
1CO 9:17 Binimala totou no nuwatu ge tuwalali ya na ginol, bosowaiu ya te molau ni gan. Yaa nige totou no nuwatu i oola, he Yehoba tuwalali toto ya i pem eliyau na matahikan.
1CO 9:18 Inoke hauna kaba mola ya ahe? Molau i ola hiwe. Ya yaliyaya kaiwena Wasa Waiwaisana ya ba yoho ya gamagalau elal, nige sauga etegana ya babaa tage nihi labeyau no tuwalali molana. Yaliyaya o heiya molau.
1CO 9:19 Nau nige gamagal etega wana totuwalali loloyowanina i oola, yaa ya talamwagau ya tabwa gamagalau gegewel wali totuwalali loloyowanina, kaiwena nuwau gamagalau nihi gewi na ahel.
1CO 9:20 Sauga ebo ya tuwalaliya Yudiya gamwaliyaa, no pagan i ola Yudiya wali pagan, kaiwena nuwau Yudiya na ahel. Sauga ebo ya tuwalaliya gamagalau bolo hi miminaa Mosese wana Logugui gabulanaa, no pagan i ola bolo hi miminaa Logugui o gabulanaa, kaiwena nuwau na ahel. (Yaa age nau nige ya miminaa Mosese wana Logugui gabulanaa.)
1CO 9:21 Bolo nige Yudiya i oola heliya hi minek Mosese wana Logugui tolinaa. Inoke sauga ebo ya tuwalaliya gamwaliyaa, no pagan i ola bolo hi minek Logugui o tolinaa kaiwena nuwau na ahel. (Yaa nige tage ya minek Yehoba wana logugui tolinaa, yaa tunahot Keliso wana logugui ya toulil.)
1CO 9:22 Sauga ebo ya tuwalaliya toabulilek bolo wali aatena kaukaubwaina gamwaliyaa, no pagan i ola bolo wali aatena kaukaubwaina wali pagan, kaiwena nuwau bolo wali aatena kaukaubwaina na ahel. Gamagalau tomaha ge tomaha wali pagan ya ahe, kaiwena nuwau kamwasa tomaha ge tomaha na labose ge eliyana enuna na pwamwalil.
1CO 9:23 Bugul gegewel bolo ya ya ginolil Wasa Waiwaisana ana pwabwata kaiwena, inoke abwe alowau ge bolo Wasa Waiwaisana hi abulilek-an Yehoba wana mulolu naha pwawa.
1CO 9:24 Iyaka ku atena patalelu awaawalaka elana topatapatalelu hi gewi, yaa gamwaliyaa maisena ya te mola ni ahe. He komiu nuku patalelu gagasisi ni ola to nuwamiu hot mola nuku ahe.
1CO 9:25 Toawalaka gegewel tuwaliya hi palabobosa. Heliya hi logasisi hanahana toto nige i mimihot nihi ahe molaliya, yaa kila ta logasisi mola mihomihotina ta ahe.
1CO 9:26 Inoke nau ya patalelu pasapu, nige ya lilitatagena, ge ya lohaveyan bubun, nige ya oola toboksin toto nimana i alialibwagabwaga ya.
1CO 9:27 He tuwau ya tagaolan, nige ya tatalamwan nuwatu bwagabwaga elal, inoke bahi tage avalau wali wasa na pek yaka nihi patalelu, yaa nau abwe na sogu ge nige mola na aahe.
1CO 10:1 Taliwau ge nuwau, nuku nuwahikan te tubulau houhouwel yaluyalu i houwaagil uleya ge i matahikagil, yaka gegewel hi nosola hogaa ge Hoga Keketina hi kalapanet-an.
1CO 10:2 Inoke bosowaina ta ba, yaluyalu elana ge hoga elana gegewel hi babitaiso ge hi tabwa Mosese wana boda.
1CO 10:3 I ola al gegewel aanan toto Yehoba Yayaluwana i pek elal hi anana,
1CO 10:4 ge wewel toto Yehoba Yayaluwana i pasani tagilanem pat elana hi imwimwa. Pat o heiya Keliso, ge iya avaliya ya hi nawanawa.
1CO 10:5 Bwagana gegewel waisi bolo o hi an bose, yaa gamwaliyaa hi gewi Yehoba nige i yayaliyaya kaiweliya, inoke hi yaomalek uleya ge tuwaliya hi yamwiyamwi bwagabwaga ya labi tomaha ge tomaha elal.
1CO 10:6 He bugul bolo ya hi masal elal, inoke kila wala abagagayawa to ge bahi gegi paganina ana nuwan ta tutu ni oola heliya.
1CO 10:7 Kila bahi ta kukululuek yabowaine kakakawel elal ni oola heliya enuna hi ginol. Buki Bwabwalena i ba bulumakau kakanununa toto gold elana hi ginoliya, enowana hi ginol, inoke “hi misiyo hi anan ge hi imwim, yaka hi lutan ge hi pagan naknak.”
1CO 10:8 Bahi ganawal paganina ta giginol ni oola heliya enuna hi ginol, inoke lan maisena ali gewi tuwenti tili tausan hi aliga.
1CO 10:9 Bahi Yehoba ta lalabose paehila wala lopalapalaviyan ni palahikan ni oola heliya enuna hi ginol, inoke mwata hi nem hi talil ge hi aliga.
1CO 10:10 Ge bahi ta hawohawol ni oola heliya enuna valila Mosese hi lovehawol-an, inoke Yehoba Yaomal ana Anelose i patuna elal ge hi yaomal.
1CO 10:11 Bugul bolo ya hi masal eliyalil kila wala abagagayawa. Yaka wasana gamagalau hi leli lowan Buki Bwabwalena elana, inoke kilau bolo sauga ana abapwamowasi elana ta minaa, ta vasili ge bahi ta giginol ola to.
1CO 10:12 Inoke ebo komiu etegana i nuwatu iya i talmilil gagasisi, he ni matahikan bahi ni sosogu.
1CO 10:13 Lawakik toto ku pwapwawa i ola to alomiyau hi pwapwawa sauga gegewena, nige i gegetoga. I bosowaina hot Yehoba ana mel nuku teli, iya nige ni tatalam tage ami lawakik wami gasisi ni bwata lake. Inoke sauga ebo lawakik nuku pwawa, Yehoba ni labemiu ge abamwal ni pankitemiu, inoke eliyana ami lawakik nuku gasisi luwai.
1CO 10:14 Inoke no heliyamwau, bahi nuku kukululuek yabowaine kakakawel elal, yaa ali en nuku pek.
1CO 10:15 Komiu tonuwasapu te ya baaba eliyamiu, inoke no baaba hiwe nuku hile.
1CO 10:16 Oine ana kom toto kaiwena ta ba mulolu Yehoba elana, sauga ta im, he ana aatena i ola kilau boda toto kaiwena ge Keliso saliyana i lau. I ola age? Ge beleid toto ta pigelagela-an, sauga ta an, he ana aatena i ola kilau boda toto kaiwena ge Keliso tuwana i talamwan. I ola age?
1CO 10:17 Beleid maisena elana gegewela ta anana, he ana aatena i ola bwagana ta gewi gegewela ta minaa tuwan maisena ya elana, tuwan o Keliso tuwana.
1CO 10:18 He gamagalau Isileli wali pagan ku nuwatu ga. Sauga bwasumu nihi powonan Yehoba elana ge abwe bwasumu o bunumwina nihi an, he ginol o i ola i aahel avaliya Yehoba hi petupatupa-agil. Inoke i ola al to, ebo aanan toto hi pakakanunek yabowaine kakakawel elal ta an, he i ola kila avalau yabowaine o ta petupatupa-agila.
1CO 10:19 Nige tage ya ba, “Yabowaine kakakawel heliya yabowaine hot.” Ge nige tage ya ba, “Aanan toto hi pakakanunek yabowaine kakakawel elal i getoga aanan gegewel elal.”
1CO 10:20 Yaa no baaba ana sapu i ola hiwe: sauga ebo bolo Yehoba nige hi aatena aanan hi pakakanun, he yayaluwa bibikel elal te hi pakakanuna, nige hi papakakanunek Yehoba elana. Inoke nige nuwau alomiyau ge yayaluwa bibikel nuku petupatupa-agimiu.
1CO 10:21 Nige bosowaina pamaisena oine nuku imwa Babala wana kom elana, ge nuku imwa al yayaluwa bibikel wali kom elana, toto hi pakakanunek yabowaine kakakawel elal. I ola al nige bosowaina pamaisena beleid nuku anana Babala mwahena elana, ge nuku anana al yayaluwa bibikel mwaheliya elana.
1CO 10:22 Age nuwamiu Babala nuku pahuga? Age wami gasisi i ola iya?
1CO 10:23 Enuna ku ba, “Nige ala lopwal i gagan, bosowaila ya bugul gegewena ta awaawaginol.” I ola, yaa nige tage bugul gegewena ni labela ge ta waisi. Ku ba, “Nige ala lopwal i gagan, bosowaila ya bugul gegewena ta awaawaginol.” I ola, yaa nige tage bugul gegewena toekelesiya wali abulilek ni tal ge ni gasisi.
1CO 10:24 Bahi etegana ni nunuwatu totona wana waisi kaiwena, yaa alonau wali waisi kaiwena te ni nuwanuwatu.
1CO 10:25 Inoke ebo bwasumu bunumwina nihi paliana abamaket elana, he bosowaina ya te nuku pwamola ge nuku an. Bahi nuku nuwanuwatu kaiwena, ge nuku nenel nuku ba, “Bunum ya ga i noem? Iyaka hi pakakanunek yabowaine kakakawel elal o nigeya?”
1CO 10:26 Nuku an ya, kaiwena Buki Bwabwalena i ba, “Panayawi ge bugulina gegewena heliya Yehoba wana bugul.”
1CO 10:27 I ola al, ebo gamagal etega nige toabulilek i oola ni awanunimiu nuku na wana limiya alomiu nuku anan, ge ebo wami nuwatu i ola, inoke nuku nok ge aanan toto iyaka i lovivina-an kaiwemiu nuku an ya. Bahi nuku nuwanuwatu ge nuku nenel nuku ba, “Aanan ya iyaka hi pakakanunek yabowaine kakakawel elal o nigeya?”
1CO 10:28 Yaa ebo gamagal etega ni ba, “Aanan toto ya iyaka hi pakakanunek yabowaine kakakawel elal,” he bahi nuku aan. Kaiwena gamagal toto wami wasa i pewa i nuwatu te ebo aanan ololana o ta an, he iyaka ta gegi Yehoba matanaa.
1CO 10:29 Komiu nige ku nunuwatu oola, yaa kaiwena alomiu wana nuwatu i ola, inoke aanan o bahi nuku aan. Yaa ebo nige gamagal etega ni babaa ola o, he bahi ta nuwanuwatu, aanan ta an ya. Bahi ta golugoluwa avalau wali nuwanuwatu elana ge hi nelnel aanan kaiwena.
1CO 10:30 Ebo aanan toto o kaiwena ta ba mulolu Yehoba elana ge abwe ta an, ga i ola ge baena gamagal etega ni baaba kaiwela?
1CO 10:31 He i ola hiwe: ebo nuku anan, ebo nuku imwim, hauna gun ebo nuku ginol, bugul gegewena nuku ginolil Yehoba wana wasawasa kaiwena.
1CO 10:32 Bahi wami ginol ni oola abatupa etega ebo Yudiya elal, ebo bolo nige Yudiya i oola elal, o ebo bolo hi minaa Yehoba wana ekelesiya gamwanaa.
1CO 10:33 Nuku ginol ni ola ya giginol: ya labose tage gamagalau gegewel nihi yaliyaya no ginol gegewel kaiweliya. Nige ya nuwanuwatu totou no waisi kaiwena, yaa ya nuwanuwatu gamagalau hi gewigewi wali waisi kaiwena, inoke mwal nihi pwawa.
1CO 11:1 No pagan nuku ahe, ni ola nau Keliso wana pagan ya ahe.
1CO 11:2 Ya tobalagimiu kaiwena sauga gegewena ku nuwahikagau ge panpankiti toto ya ahe ge abwe ya pankitemiu ku toulil bubun.
1CO 11:3 Yaa nuwau nuku atena te bolau gegewel kaunuliya heiya Keliso, yowau kaunuliya heiya lagoliyau, ge Keliso kaununa heiya Yehoba.
1CO 11:4 Nige wala pagan i oola tage bolau kaliko nihi ahe ge kaunuliya nihi pahabobu, inoke ebo tau etega kaununa ni pahabobu ge ebo ni awanun o ebo Yehoba wana baaba ni baubaunan, he kaununa, iya Keliso, i papuluwawi-an to.
1CO 11:5 Yaa ebo yova etega kaununa nige ni papahabobu ni oola yowau wali pagan, ge ebo toekelesiya mataliyaa ni awanun o ebo Yehoba wana baaba ni baubaunan, he kaununa, heiya lagona, i papuluwawi-an to. Ebo kaununa nige ni papahabobu, he iya i ola yowau bolo kaunuliya hi kol yoho.
1CO 11:6 Inoke ebo yova etega nige nuwana kaununa ni pahabobu, he gegewena ni tomwa yoho ya! Yaa ana kite i pulupuluwawi ebo yova kaununa ni tomwa yoho o ebo ni kol, inoke i waisi te kaununa ni pahabobu.
1CO 11:7 Nige bosowaina tau kaununa ni pahabobu, kaiwena Yehoba tau i ginol totona kanukanununa elana, ge Yehoba wana wasawasa i pamasal. Yaa yova kaununa ni pahabobu, kaiwena iya tau wana wasawasa ni pamasal.
1CO 11:8 Ya ba ola o, kaiwena Yehoba nige tau i giginolem yova eliyana, yaa yova i ginolem tau elana.
1CO 11:9 I ola al, nige tage Yehoba tau i ginol yova kaiwena, yaa yova i ginol tau kaiwena.
1CO 11:10 Inoke heiya te kaiwena yova kaununa ni pahabobu inoke ni pankitela iya iyoho i minaa lagona wana logugui eliyana. I ola al, aneloseyau nihi kite yova lagona i awatauwan.
1CO 11:11 Yaa wala mina Babala Keliso eliyana, nige totomaha i gagan tau ge yova elal. Yova iya tau ana tolabe ge tau iya yova ana tolabe.
1CO 11:12 Kaiwena valila Yehoba yova i ginolem tau elana, ge i ola al sauga ya tau i masalem yova elana. Yaa Yehoba iya bugul gegewena wali masal puna.
1CO 11:13 Totomiu ga ku nuwatu. I waisi ya ebo yowau nige kaunuliya nihi papahabobu ge nihi awanun toekelesiya mataliyaa?
1CO 11:14 Kila gamagalau wala pagan i pankitela ebo tau kaununa yayapona, he i papapuluwawi.
1CO 11:15 Yaa ebo yova kaununa i yapu, he ana awa i waisa, kaiwena Yehoba i pek kokowana ana habobu. He i ola al i waisa te kaunuliya nihi pahabobu awanun kaiwena.
1CO 11:16 Ebo etega nuwatu ya ni awa nanakan, he anana na lahe na ba, “Ama alomeyau Yehoba wana ekelesiya labi tomaha ge tomaha, wama tapwalolo ana kamwasa i ola ya to.”
1CO 11:17 Sauga ya nuwau na panpankiti eliyamiu bugul etega kaiwena. He bugul ya bana nige bosowaina na tobalagimiu, kaiwena sauga ebo ku nogogo, wami tapwalolo nige ana waisi etega i gagan, yaa ana nak ya te i gan.
1CO 11:18 Houwan, wasamiu ya hago tage sauga ebo ku nogogo, inoke ekelesiya ana boda ku waliwali-an. Ge wasa o kekeisi ya awa tutunahoti.
1CO 11:19 He tunahot ami getoga ni gan wami boda gamwanaa, inoke eliyana bosowaina ta atena henalau gamwamiwa pagan toto Yehoba i yaliyaya-an hi toulil.
1CO 11:20 Yaa sauga ku nogogo ge ku anan toyawa, he tage Babala wana aanan nuku ginol. Yaa toto komiu ku giginol nige Babala wana aanan ana pagan i oola,
1CO 11:21 kaiwena komiu maisena ge maisena ku patotoya totomiu amiu ku an, nige ku matamatan alomiyau kaiweliya. Inoke enuna tinemiu i kiya, yaa enuna galegalebomiu ya, ge enuna ku imwim nabi, yaa enuna ku kala hot.
1CO 11:22 Age nige wami limi i gagan ge eliyana nuku anan ge nuku imwim? Yehoba wana ekelesiya nige kekeisi ku aawatauwan! Alomiyau bolo nige aliya waiwaisana ku papapuluwawi-agil! Ga na ba ola eliyamiu? Age na tobalagimiu? Nigeya hot!
1CO 11:23 He toto ya aheya Babala elana ge valila ya wasaan eliyamiu i ola hiwe. Babala Yeisu, bulin o Yudasa i wasaan, beleid i ahe,
1CO 11:24 i ba mulolu Yehoba elana ge i pigebagebal-an, inoke i ba, “Toto ya iya tuwau, komiu kaiwemiu. Nuku ginol hikahikani o abanuwahikan.”
1CO 11:25 I ola al, aanan enaa oine ana kom i ahe, inoke i ba, “Oine ya, iya bateli vavaluna kaiwena, bateli o saliyau elana ni masala. Sauga ebo nuku im, nuku ginol o abanuwahikan.”
1CO 11:26 Inoke sauga toto ebo beleid ya nuku an ge oine ya nuku im, he i ola Babala wana yaomal ku wasaan to, ana siga ni sikalim.
1CO 11:27 Inoke i ola hiwe: ebo etega Babala wana beleid ge wana oine ni an ge ni im bwabwage, ge nige henapona ni giginol, he iya Babala tuwana ge saliyana i awatautau-an inoke lahena ni pwawa.
1CO 11:28 Inoke gamagal maisena ge maisena totona ni kite hilihili-an ga, mulaa abwe beleid ni an ge oine ni im.
1CO 11:29 Kaiwena ebo beleid ni an ge oine ni im ge nige Babala tuwana ge wana yaomal ali sapu ni nunuwatu-an, he totona ana lahi i ginol.
1CO 11:30 Heiya te kaiwena ami boda gamwanaa hi gewi hi kasiyebwa ge tuwaliya i pweyata, ge enuna iyaka hi aliga.
1CO 11:31 Yaa binimala totola ta kite hilihili-agila, he Yehoba wana lahi o nige ta pwapwawa.
1CO 11:32 Yaa sauga Yehoba i lahela, he i pahenapola to, inoke bahi avalau ge bolo nige toabulilek i oola lahi mihomihotina ta pwapwawa toyawe.
1CO 11:33 Taliwau ge nuwau, sauga ebo nuku nogogo Babala wana aanan kaiwena ge nuku anan toyawa, nuku matamatan alomiyau kaiweliya.
1CO 11:34 Toto ebo ni galebu, ni anan ga totona wana limiya mulaa abwe ni nem, inoke sauga nuku nogogo pamaisena, bahi Yehoba wana lahi nuku pwapwawa. Sauga ebo na nowa, abwe bugul enuna al kaiweliya na ba pasapu eliyamiu.
1CO 12:1 Taliwau ge nuwau, valila no leta elana ku nel elau Yayaluwa Bwabwalena wana guyau kaiweliya, inoke sauga ya wami nel na lahe. He nuwau nuwamiu ni sapu kaiweliya.
1CO 12:2 Ku atena te sauga komiu iyoho Yehoba nige ga ku aatena, gasisi etega i ahemiu inoke i pagegemiu ge ku kululuek gogoginol elal bolo nige yawaliliya i gagan.
1CO 12:3 Inoke yayaluwa ona ali getoga nuku atena. Nuku atena bubun te ebo gamagal etega Yayaluwa Bwabwalena wana gasisi elana ni baaba, nige sauga etega Yeisu alana ni babaa sigasiga-an. Ge ebo gamagal etega ni ba, “Yeisu iya Babala,” he Yayaluwa Bwabwalena wana gasisi elana te i baaba.
1CO 12:4 Yayaluwa Bwabwalena wana guyau ali getoga tomaha ge tomaha, yaa Yayaluwa Bwabwalena maisena ya.
1CO 12:5 Tuwalali tomaha ge tomaha ta awaawaginol, yaa ta tuwalali Babala maisena ya elana.
1CO 12:6 Tomaha ge tomaha wala gasisi tuwalali kaiwena, yaa Yehoba maisena ya, iya gegewela wala gasisi i pem tuwalali gegewena kaiweliya.
1CO 12:7 Yehoba iya Yayaluwa Bwabwalena wana gasisi i pamasal kila maisena ge maisena eliyala ekelesiya bwalibwaligena ana labe kaiwena.
1CO 12:8 Yayaluwa Bwabwalena gamagal etega ana guyau i pek siba ana baaba ni baubaunan, ge Yayaluwa Bwabwalena maisena o gamagal etegana al ana guyau i pek ni baaba alona ge wana aatena.
1CO 12:9 Yayaluwa Bwabwalena maisena o gamagal etegana al i paabulilek Yehoba ginol bwabwatana etega ni ginol ni ola wana awanun, ge etegana al ana guyau i pek tokasiyebwa ali kasiyebwa tomaha ge tomaha ni pwamolol.
1CO 12:10 Yayaluwa Bwabwalena gasisi i pek gamagal etegana elana ginol yawiyawi ni awaawaginol, ge etegana ana guyau i pek ni palopisai, Yehoba wana baaba ni baubaunan. Gamagal etegana wana aatena i pek ge bosowaina guyau toto i neem Yayaluwa Bwabwalena elana ge toto i neem yayaluwa bibikel elal ali getoga ni atena. Gamagal etegana ana gu yau i pek anan getoga ni baubaunan, ge etegana al ana guyau i pek toto i baaba anan getoga elana wana baaba ana sapu ni pasikal.
1CO 12:11 He Yayaluwa Bwabwalena maisena ya iya te ginol bolo ya gegewel i ginolil, ge i guyauan gamagalau tomaha ge tomaha elal i ola wana nuwatu.
1CO 12:12 Kila gamagal tuwala i maisena, yaa gabomwina hi gewi. Bwagana tuwala gabomwina hi gewi, hi tubwi inoke hi tabwa tuwala maisena ya. Inoke i ola al to, toabulilek ta gewi, yaa ta tubwi pamaisena ta tabwa Keliso tuwana.
1CO 12:13 He kila gegewela, ebo Yudiya o ebo nige Yudiya i oola, ebo totuwalali loloyowanil o ebo gamagalau sokasokalil, Yehoba i pababitaisola Yayaluwa Bwabwalena maisena elana ge ta tabwa tini maisena, ge gegewela Yehoba Yayaluwa Bwabwalena maisena elana i paimwila.
1CO 12:14 Tuwala nige gabomwina maisena ya i oola, yaa hi gewi.
1CO 12:15 Ebo aen ni ba, “Kaiwena nau nige niman i oola, inoke nau nige tuwan gabomwina etega i oola,” he bwagana i ba ola o, yaa tunahot iya tuwan gabomwina etega.
1CO 12:16 Ge ebo tanan ni ba, “Kaiwena nau nige matan i oola, inoke nau nige tuwan gabomwina etega i oola,” he bwagana i ba ola o, yaa tunahot iya tuwan gabomwina etega.
1CO 12:17 Ebo tuwan gegewena ni ola matan, abwe ga ni ola ge baaba ni hago? Ebo tuwan gegewena ni ola tanan, abwe ga ni ola ge bwalen ni hago?
1CO 12:18 Yaa age Yehoba tuwan gabomwina maisena ge maisena i telel i ola wana nuwatu.
1CO 12:19 Ebo gegewel nihi ola tuwan gabomwina maisena, he nige tuwan ni gagan.
1CO 12:20 Yaa age tuwan gabomwina hi gewi, yaa tuwan maisena ya.
1CO 12:21 Nige bosowaina matan ni baek niman elana ni ba, “Nige am nuwanuwatu etega i gagan eliyau.” I ola al, nige bosowaina kaun ni baek aen elana ni ba, “Nige am nuwanuwatu etega i gagan eliyau.”
1CO 12:22 Nige i oola, kaiwena tuwala gabomwina bolo ta nuwatu tage nige hi gagasisi, nige bosowaina nihi kala.
1CO 12:23 I ola al, tuwala gabomwina bolo ta nuwatu nige ali awa i wawaisi ta paiselal bubun, ge tuwala gabomwina bolo pulupuluwawena ta kausil bubun,
1CO 12:24 yaa bolo nige pulupuluwawena i oola nige ta kakausil. Inoke tuwala gabomwina bolo nige ali tobal i bwabwaya ta matahikagil bubun. He Yehoba tuwala i ginol i ola to,
1CO 12:25 inoke bahi tuwan gabomwina nihi mimiwaliwali, yaa nihi pelabalabaagil.
1CO 12:26 Inoke ebo gabom etega ni lomwan, gabom gegewel avaliya nihi lomwan toyawa. Ge ebo gabom etega ta tobalan, gabom gegewel nihi peyaliyaya-agil avaliya ana tobal kaiwena.
1CO 12:27 He komiu te Keliso tuwana, inoke komiu maisena ge maisena iya tuwana gabomwina etega.
1CO 12:28 Ekelesiya gamwanaa Yehoba gabom maisena ge maisena iyaka i teli abaliyaa. Houwan gamagalau enuna i telel hi tabwa apostolo, labuina enuna hi tabwa palopitau ge wana baaba nihi baubaunan, etonina enuna nihi topankite, abwe al enuna ginol yawiyawi nihi awaawaginol, yaka abwe al enuna ali guyau tokasiyebwa nihi pwamolol, enuna gamagalau nihi label, enuna toekelesiya nihi nulil bubun, ge enuna anan getoga ona nihi baubaunan.
1CO 12:29 Nige tage gegewel nihi tabwa apostolo. Nige tage gegewel nihi tabwa palopitau, o ebo gegewel nihi topankite. Nige tage gegewel ginol yawiyawi nihi awaawaginol,
1CO 12:30 o ebo gegewel ali guyau tokasiyebwa nihi pwamolol, o ebo gegewel anan getoga ona nihi baubaunan. Ge nige tage gegewel toto i baaba anan getoga elana wana baaba ana sapu nihi pasikal.
1CO 12:31 Yaa nuwau nuku logasisi ge Yayaluwa Bwabwalena wana guyau bolo alaliya gaganina ge ali nuwatu bwabwatana nuku ahe. Inoke sauga ya kamwasa waiwaisana hot na pankitemiu toto nuwatu gegewena al i waisi lake.
1CO 13:1 Bwagana ebo gamagalau analiya tomaha ge tomaha ge aneloseyau analiya na baubaunan, yaa ebo nige no nunuwana i gagan, nau ya ola dulam enonovana ge butuna bwabwatana, o ebo aiyan toto hi tagapopoli butuna.
1CO 13:2 Bwagana ebo o guyau Yehoba ni pem tage wana baaba na baubaunan, bwagana ebo Yehoba wana nuwatu misusumena na atena o ebo bugul gegewena na atena, bwagana ebo no abulilek ni bwata ge bosowaiu na ba oya abana ni miluwai, yaa ebo nige no nunuwana i gagan, he nau gamagal bwagabwaga hot.
1CO 13:3 I ola al, bwagana ebo no gogomwau gegewena na guyauan haba togulagula elal, bwagana ebo tuwau na talamwan ni wai, yaa ebo nige no nunuwana i gagan, he nige ana waisi etega na pwapwawa.
1CO 13:4 Ebo wala nunuwana i gan, ta palahikan ge avalau ta atilomwan-agil. Ebo wala nunuwana i gan, nige avalau ta lalamwa pulowanagil, nige ta babaa heyagila, nige ta hahanaha,
1CO 13:5 nige ta aawatautau, nige totola wala waisi ta loloyaan, nige etimwawa ta huhuga, avalau wali gegi eliyala nige ta nunuwahikan.
1CO 13:6 Ebo wala nunuwana i gan, sauga ebo avala etega ni gegi inoke nuwala i nak, yaa pagan sasapona heiya te ta yaliyaya-an.
1CO 13:7 Ebo wala nunuwana i gan, sauga ebo avala ni ginol panak elala inoke ta nuwayoho ya, sauga gegewena avala ana mel ta teli, sauga gegewena ta atimatuwa te avala wana pagan abwe ni waisi, ge sauga gegewena ta palahikan.
1CO 13:8 Nunuwana paganina nige ana sauga mowasi ni gagan. Yaa Yayaluwa Bwabwalena wana guyau ololana ta palopisai, o ebo anan getoga ona ta baubaunan, o ebo ta baaba alona ge wala aatena, heliya nige nihi mimihot, bwaliga abwe nihi mowasi.
1CO 13:9 He i ola to, kaiwena sauga ya wala aatena awalehina ya te ta atena, ge ebo ta palopisai, awalehina ya te ta baunan.
1CO 13:10 Yaa bwaliga abwe Yehoba bugul gegewena ni ginol paolaolaek, inoke sauga o elana hauna toto valila i awalehina abwe ni mowasi.
1CO 13:11 No sauga wawaya ya papana wawaya ge wawaya nuwatuina ya nuwanuwatu-an. Sauga iyaka ya tau matuwa, inoke wawaya paganina iyaka i mowasi eliyau. Inoke i ola al to, hauna toto sauga ya i awalehina bwaliga abwe ni mowasi.
1CO 13:12 Sauga ya Yehoba ta kite paganuganu, ana kite i ola ebo kakanunula ta kite gelasi gaganuna elana. Yaa sauga o elana abwe Yehoba ta kite bubun, ana kite ni ola ebo alola ge gamagal etega maninila ta pahanalivaso. Sauga ya no aatena Yehoba kaiwena i awalehina, yaa sauga o elana abwe na atena hoti, ni ola to iya i atenau hoti.
1CO 13:13 He i ola hiwe. Bugul bwabwatal eton heliya nihi mihot, abulilek, atimatuwa ge nunuwana, yaa bolo eton o gamwaliyaa, nunuwana heiya te i bwata hot.
1CO 14:1 Nunuwana ana kamwasa nuku toulil. I ola al nuku logasisi Yayaluwa Bwabwalena wana guyau ona nuku ahe. He gamwaliyaa guyau toto ana nuwatu i bwata heiya ta palopisai, Yehoba wana baaba ta baubaunan.
1CO 14:2 Yehoba wana baaba ta baubaunan ana nuwatu i bwata kaiwena sauga ebo gamagal etega anan getoga ni baubaunan, nige tage i baaba gamagalau elal, i baaba ya te Yehoba elana. He nige gamagal etega tau o wana baaba ana sapu i aatena, yaa Yayaluwa Bwabwalena wana gasisi eliyana bugul misusumel i baunan.
1CO 14:3 Yaa sauga ebo gamagal etega Yehoba wana baaba ni baubaunan, he i baaba gamagalau elal, inoke wali abulilek i pamatuwa, i ba pagasisel ge i ba payaliyaya-agil.
1CO 14:4 Toto anan getoga i baubaunan totona wana abulilek i pagasisi, yaa toto Yehoba wana baaba i baubaunan toekelesiya gegewel wali abulilek i pagasisi.
1CO 14:5 Nuwau gegewemiu anan getoga ona nuku baubaunan, yaa nuwau hot te bosowaimiu Yehoba wana baaba nuku baubaunan. Gamagal toto Yehoba wana baaba ni baubaunan wana labe i bwata, yaa toto anan getoga ni baubaunan wana labe nige i bwabwata. Yaa bosowaina wana labe ni bwata ebo wana baaba ana sapu ni pasikal, inoke toekelesiya wali abulilek ni pagasisi.
1CO 14:6 Taliwau ge nuwau, ebo na nowa ge anan getoga na baubaunan, tab ami labe etega nuku pwawa? He nigeya! Yaa ebo bugul etega Yehoba i pamasal elau na wasaan, o ebo bugul etega na paatenamiu, o ebo Yehoba wana baaba na baunan, o ebo na panpankiti eliyamiu, yaka bolo ya eliyalil ami labe nuku pwawaa.
1CO 14:7 Ku nuwatu ga egalagalavenu ololana gita ge igo analiya kaiwena. Ebo etega anana i maisena ya ge nige bosowaina ana getoga etega ta hago, he nige bosowaila ta atena hauna wona ana anan hi galavenu-an.
1CO 14:8 I ola al, ebo ivan ana toematana bwagigi ni yu panapanak-an, he nige gamagal etega ni lolovivina haveyan kaiwena.
1CO 14:9 He nige i gegetoga komiu eliyamiu. Ebo baaba nige nuku gogopwamwananal mememiu elana, he nige gamagal etega wami baaba ana sapu ni aatena. Wami baaba ni ola ya te leuleu.
1CO 14:10 Anan tomaha ge tomaha hi gewi nabi panayawi pwatanaa, ge gegewel ali sapu gaganina ya.
1CO 14:11 Yaa ebo tobaaba anana nige ya aatena, he o kite eliyana i ola kokona, ge iya ana kite eliyau i ola kokona.
1CO 14:12 Nige i gegetoga ebo komiu anan getoga ona nuku baubaunan. He komiu nuwamiu hot Yayaluwa Bwabwalena wana guyau ona nuku ahe, inoke nuku logasisi guyau nuku patuwalali pwabwaya bolo bosowaina toekelesiya wali abulilek ni pagasisi.
1CO 14:13 Heiya te kaiwena ge gamagal toto anan getoga i baubaunan ni awanun Yehoba elana ge i bosowaina wana baaba ana sapu ni pasikal.
1CO 14:14 Ebo anan getoga elana na awanun Yehoba elana, he yayaluwau i awaawanun yaa no baaba ana sapu nige ya aatena, inoke no nuwatu nige i miminek to.
1CO 14:15 Inoke ga na ola? He yayaluwau elana na awanun, ge no nuwatu al elana na awanun. Yayaluwau elana na wona tobal, ge no nuwatu al elana na wona tobal.
1CO 14:16 Yaa ebo Yayaluwa Bwabwalena wana gasisi elana Yehoba nu tobalan anan getoga elana, alom toto nuwana i gewagewa nige bosowaina wam awanun ni talamwi ge ni ba “Ibwe. I ola.” Kaiwena wam baaba ana sapu nige i aatena.
1CO 14:17 He tabam wam ba mulolu Yehoba eliyana i waisi, yaa alom nige ana labe etega i pwapwawa.
1CO 14:18 Yehoba ya tobalan, kaiwena nau anan getoga ona eliyana ya ba lakemiu.
1CO 14:19 Yaa ekelesiya ana nogogo elana, nuwau baaba ali sapu gaganil na baunan, bwagana ebo ali gewi nimala panuna ya, inoke alowau na pankitel. Nige nuwau baaba ali gewi tausan ehila na baunan anan getoga elana.
1CO 14:20 Taliwau ge nuwau, bahi wami nuwatu ni oola wawaya nuwatuina. He wawayau wali aatena gegi paganina elana nige i bwabwata, inoke toto ya eliyana bosowaina nuku goluek elal. Yaa wami nuwatu elana nuku ola gamagalau matuwal.
1CO 14:21 Buki Bwabwalena elana Babala i ba gamagalau Isileli ali lahi ni pek, i ba: Anan getoga ona eliyalil na baaba gamagalau ya elal. Bwabwali hohopeliyaa na baaba elal, yaa anau nige nihi hahago.
1CO 14:22 Inoke ebo anan getoga ta baubaunan, he etotohi etega to, bolo nige hi aabulilek i pankitel Yehoba wana lahi. Komiu ku ba tage iya Yayaluwa Bwabwalena wana gasisi etotohina yaka ta atena Yayaluwa Bwabwalena i masala toabulilek elala, yaa nige i oola. Yaa ebo ta palopisai, he tunahot Yayaluwa Bwabwalena wana gasisi etotohina to toabulilek elala. Yaa nige bugul etega i papankitela bolo nige hi aabulilek kaiweliya.
1CO 14:23 He i ola hiwe. Ebo wami nogogo elana toekelesiya gegewemiu anan getoga ona nuku baubaunan, ge ebo tonuwa gewagewa enuna o ebo bolo nige hi aabulilek nihi tuk pwawamiu, nasi nihi awa kokona-agimiu.
1CO 14:24 Yaa ebo gegewemiu nuku palopisai, ge ebo tonuwa gewagewa etega o ebo gamagal etega toto nige i aabulilek ni tuk pwawamiu, he wami baaba o atena ni howa, wana nuwatu misusumena ni masal mwananala, ge ni atena age iya togegi. Yaka ni nuwaleyan Yehoba matanaa, ni talpo bilibiliya ge ni tapwalolo Yehoba elana, inoke ni ba, “Tunahot Yehoba iyahe te ami boda gamwanaa e.”
1CO 14:26 Taliwau ge nuwau, no nuwatu i ola hiwe. Sauga ebo ku nonogogo tapwalolo kaiwena, gamagal etega wona tobal etega i wonaan, etega i panpankiti, etega al bugul etega Yehoba i pamasal elana i wasaan, etega anan getoga elana i baaba, ge etega alona wana baaba ana sapu i pasikal. Inoke tuwalali bolo ya gegewel nuku ginolil toekelesiya yawaliliya ana taltal kaiwena.
1CO 14:27 Ebo gamagalau enuna nuwaliya anan getoga elana nihi baaba, he ali toto labui ya te nihi baaba, o ebo eton. He besena to, bahi ni haha al. Maisena ge maisena wana sauga elana ni baaba, bahi nihi babaaba pamaisena. Ge gamagal etega ni gan ge gamagalau o wali baaba ana sapu ni pasikal.
1CO 14:28 Ebo nige topapasikal ni gagan, he toto anan getoga elana i baaba, iya nogogo elana ni bakuhu, yaka ni ba kekei totona elana ge Yehoba elana.
1CO 14:29 Bolo hi palopisai Yehoba wana baaba hi baubaunan, labui o ebo eton nihi baaba, ge tolalaegan gegewel wali baaba o nihi hile.
1CO 14:30 Ebo Yayaluwa Bwabwalena nuwatu etega al ni pamasal gamagal etega al elana nogogo gamwanaa, inoke tobaaba houwan ni bakuhu.
1CO 14:31 Kaiwena bosowaina komiu maisena ge maisena tomaha wami sauga elana Yehoba wana baaba nuku baunan, inoke gegewemiu aatena vavaluna ge ami ba pagasisi nuku ahe.
1CO 14:32 Gamagalau bolo Yayaluwa Bwabwalena wana guyau elal nihi palopisai, wali baaba ana sauga hi logugui-an. Nige tage guyau o ana gasisi ni ahel yaka nihi baaba ya.
1CO 14:33 Ya ba ola o, kaiwena Yehoba nige lopasamwayagayaga ana Yabowaine i oola, yaa mibubun ana Yabowaine. Wala pagan Yehoba wana gamagalau wali ekelesiya panuwa gegewel elal i ola hiwe.
1CO 14:34 Tapwalolo ana nogogo gamwanaa yowau nihi mikekei. Nige wala pagan i oola tage yowau ta talamwagil nihi baaba, yaa i ola Mosese wana Logugui ana baaba, nihi minaa lagoliyau wali logugui gabulanaa.
1CO 14:35 Ebo nuwaliya bugul etega nihi neli, nihi sikal ga wali limiya abwe nihi nel lagoliyau elal, kaiwena i pulupuluwawi te yowau nihi baaba tapwalolo ana sauga elana.
1CO 14:36 He tage komiu Yehoba wana baaba ku wasaan houwan hot? Tage komiu ya te wasana ku hago? He nigeya!
1CO 14:37 Inoke ebo gamagal etega i nuwatu tage ana guyau ni palopisai o ebo tage Yayaluwa Bwabwalena wana guyau i kalaopopwi, ni talam ni ba, “Tunahot, nuwatu toto Pol i lelelian Yehoba wana logugui te.”
1CO 14:38 Yaa ebo nuwatu ya ni towani, he komiu gamagal o nuku towani, bahi wana baaba nuku hahago.
1CO 14:39 Taliwau ge nuwau, nuku logasisi guyau toto Yehoba wana baaba nuku baubaunan nuku ahe, yaa bahi gamagalau nuku lolopwalil tage bahi anan getoga ona nihi baubaunan.
1CO 14:40 He wami tapwalolo nuku ginol bubun ge bahi ni sasamwayagayaga.
1CO 15:1 Taliwau ge nuwau, nuwau na ba panuwahikagimiu wasa waiwaisana toto ya papaatena-an eliyamiu kaiwena. Wasa waiwaisana o valila ku hago ge ku yaliyaya-an, inoke sauga ya wami abulilek i talmilila.
1CO 15:2 Ebo wasa waiwaisana toto ya papaatena-an eliyamiu nuku abulilek-an hikahikani, inoke wasa o ni pwamwalimiu. Yaa ebo wasa gegetogana etega nuku abulilek-an, he nige ana waisi etega nuku pwapwawa.
1CO 15:3 Wasa toto valila ya ahe ge ya wasaan eliyamiu, ana nuwatu bwabwatal i ola hiwe: Keliso i yaomal wala gegi kaiwena i ola Buki Bwabwalena ana baaba,
1CO 15:4 hi teli salaiya yaka lan etonina elana i lutem yaomala i ola Buki Bwabwalena ana baaba,
1CO 15:5 ge i masala Pita elana yaka abwe apostolowau ali toto elulutega eluwa elal.
1CO 15:6 Yaka sauga maisena elana i masala ana tototoulil ali toto paib handeled ge pwatanaa al. Hi gewi heliya iyoho nige ga hi yayaomal, yaa enuna iyaka hi yaomal.
1CO 15:7 Yaka i masala Yemesa elana ge abwe apostolowau gegewel elal.
1CO 15:8 Mowamowasena hot i masala al nau elau. Nau ya tabwa ana tototoulil, i ola ebo wawaya etega hi ab yaa wana masal nige i oola wawayau gegewel wali masal.
1CO 15:9 Kaiwena nau apostolowau gegewel wali tokekeisi. Nau nige no waisi i gagan tage gamagalau nihi awa apostolo-agau, kaiwena Yehoba wana toekelesiya ya palomwanagil.
1CO 15:10 Yaa Yehoba wana mulolu bwagabwaga elana heiya te lan ebe ya tabwa apostolo. Wana mulolu eliyau enona i gan, inoke ya tuwalali gagasisi ge apostolowau gegewel ya tuwalali lakel. Yaa nige totou no gasisi elana ge ya tutuwalali. He Yehoba wana mulolu eliyana gasisi i pem te ya tuwalali.
1CO 15:11 Inoke ebo nau o ebo heliya, gegewema ha papaatena Yeisu wana yaomal ge wana lut al kaiwena, ge wasa o heiya te valila ku abulilek-an.
1CO 15:12 Ama ha papaatena ha ba, “Keliso iyaka i lutem yaomala,” inoke ga i ola ge komiu enuna ku ba tage toyaomal nige wali lut al i gagan?
1CO 15:13 Ebo toyaomal nige wali lut al i gagan, he Yeisu al ge nige i lulutem yaomala.
1CO 15:14 Ge binimala Keliso nige ni lulutem yaomala, wama papaatena ni tabwa bugul bwagabwaga, ge wami abulilek ni ola bugul bwagabwaga.
1CO 15:15 Ge etega al, binimala ni ola o, he gamagalau nihi pwawama ama ha wasa kakawi Yehoba kaiwena, kaiwena ha wasa ha ba, “Yehoba Keliso i palutem yaomala.” Ha ba ola o, yaa binimala toyaomal nige nihi lulutem yaomala, he Yehoba Keliso nige i papalutem yaomala.
1CO 15:16 Binimala Yehoba toyaomal nige ni papalutil, he Keliso al nige ni papalutem yaomala.
1CO 15:17 Ge binimala Yehoba Keliso nige ni papalutem yaomala, wami abulilek nige kekeisi etega ni lalabemiu, yaa wami gegi iyoho eliyamiu nige ana abaul yoho i gagan.
1CO 15:18 Ge etega al, gamagalau bolo Keliso hi abulilek-an ge abwe hi aliga, he iyaka nihi yaomal hot.
1CO 15:19 Binimala wala abulilek Keliso elana ana waisi sauga ebe ya te ta pwawa ge sauga mulaa nige ni lalabela, bosowaina gamagalau gegewel al ateliya ni lomwanagila nihi ba, “Eeu! Hi abulilek bwagabwaga ya.”
1CO 15:20 Yaa age tunahot Yehoba Keliso i palutem yaomala, iya toyaomal wali lut i gamauni.
1CO 15:21 He tau maisena wana ginol kaiwena gamagalau gegewel aliga hi pwawa, inoke i ola al tau etega al wana ginol kaiwena toyaomal wali lut i gan.
1CO 15:22 Kaiwena Adama elana gamagalau gegewel hi aliga, ge i ola al Keliso elana gamagalau gegewel bosowaina nihi lut ge yawaliliya mihomihotina nihi pwawa.
1CO 15:23 Yaa lut al tomaha ali sauga i gan: valila Keliso lut i gamauni, enaa wana gamagalau nihi lut al wana sauga sikalim elana.
1CO 15:24 Inoke sauga o sauga mowamowasena ni vin, yaka Keliso logugui ge gasisi gegewena ni pakokovel, ge abalogugui ni pek Tamana Yehoba elana.
1CO 15:25 He Keliso gasisi gegewena abwe ni pakokovel, kaiwena Yehoba iyaka i nuwatu haba te Keliso ni logugui ana siga topihigelgel gegewel ni teli lowagil aena gabulanaa.
1CO 15:26 Topihigelgel mowamowasena ni pwamowasi hoti heiya te aliga.
1CO 15:27 Ge ta atena aliga ni pwamowasi hoti, kaiwena Buki Bwabwalena i ba Yehoba Keliso “i teli bugul gegewel ni logugui-agil.” (He buki i ba “bugul gegewel” Keliso ni logugui-agil, yaa nige tage Keliso Yehoba ni logugui-an, kaiwena Yehoba te Keliso i teli bugul gegewel ni logugui-agil.)
1CO 15:28 Inoke sauga ebo bugul gegewel ni logugui-agil, iya totona ni teli ni minaa Tamana wana logugui gabulanaa, yaka Yehoba iya maisena tologugui mihahaina hot.
1CO 15:29 Binimala ebo toyaomal nige nihi lulut al, ana waisi ga ni ola bolo hi babitaiso toyaomal kaiweliya? Hauna kaiwena ge nihi babitaiso ola o?
1CO 15:30 Ge binimala toyaomal nige nihi lulut al, hauna kaiwena ge ama sauga gegewena naha telema lomwan ge nak elana wasa waiwaisana kaiwena?
1CO 15:31 Taliwau ge nuwau, ya ba tunahot komiu no abahanaha wala Babala Keliso elana. Ge ya ba tunahot al, lan maisena ge maisena alou ya te yaomal.
1CO 15:32 Gamagalau enuna wali pagan i ola bwasumu sosokal heliya iyahe Epeso hi lohalohaveyan eliyau. Inoke ebo ya lohalohaveyan ya te panayawi nuwatuina kaiwena, hauna ana waisi eliyau? Binimala ebo toyaomal nige nihi lulut al, he “ta anan ge ta loimwim, kaiwena bwaligumwa ta aaliga.”
1CO 15:33 Bahi alomiyau nihi papagegemiu. Ebo avalau ge gamagalau bolo wali pagan nanakina ta papalagito, nasi wali pagan ni kalapapanet eliyala yaka wala pagan ni nak.
1CO 15:34 Wami nuwatu ni sapu ge nuwatu toto i pagegemiu nuku towani. Komiu enuna Yehoba ana aatena i kala eliyamiu. Ya ba ola o, he binimala nuku puluwawiya.
1CO 15:35 Tabam gamagal etega i nel i ba, “Sauga ebo Yehoba toaliga ni palutil, ga ni ginol ola-agil? Hauna kaba tuwan nihi ahe?”
1CO 15:36 He neli sisigana to. Abapapatini etega i ola hiwe. Ebo pwatum ta galauma-an, he nasi ni aliga ga mulaa abwe ni siun ge yawalina ni gan.
1CO 15:37 Etega al, pwatum awawana ya te ta galauma-an, ebo ta ba kon pwatumwina o ebo bugul etega al pwatumwina, nige tage tuwan toto abwe ni masal ta galauma-an.
1CO 15:38 Kila pwatum ta galauma-an, yaa Yehoba tuwan etega i pek elana i ola wana nuwatu. Pwatum tomaha ge tomaha hi siun inoke tomaha ge tomaha tuwaliya ana awa.
1CO 15:39 Abapapatini etega al na ginol bugul bolo panayawiya ge bugul bolo labulabumwa elal. Bugul bolo yawaliliya gaganina panayawiya tomaha ge tomaha tuwaliya ana awa, nige tage tuwaliya i maisena. Gamagalau tuwaliya i getoga, bwasumu bolo hi nawanawa tuwaliya i getoga, bolo hi youyou tuwaliya i getoga, ge moti tuwaliya i getoga.
1CO 15:40 Bugul bolo hi miminaa panayawiya tuwaliya i gan ge ali awa ana waisi i gan, yaa bugul bolo hi miminaa labulabum tuwanaa tuwaliya i getoga ge ali awa ana waisi i getoga, nige hi oola bugul bolo hi miminaa panayawiya.
1CO 15:41 I ola al, sabwelu ana awa ana waisi i getoga, waikena ana awa ana waisi i getoga, ge putum ali awa ana waisi i getoga. Etega al, putum maisena ge maisena tomaha ali awa ana waisi.
1CO 15:42 Inoke abwe ni ola to sauga ebo Yehoba toaliga ni palutil. Sauga nihi lut al, tuwaliya ni getoga. Sauga tuwan ta yamwi, nige mihomihotina i oola, yaa sauga Yehoba ni palut, he mihomihotina.
1CO 15:43 Sauga ta yamwi, i bwaikikin, yaa sauga Yehoba ni palut, he ana awa waiwaisana. Sauga ta yamwi, tuwan pweyapweyatana, yaa sauga Yehoba ni palut, he tuwan gasigasisena.
1CO 15:44 Sauga ta yamwi, panayawi tuwanina, yaa sauga Yehoba ni palut, he labulabum tuwanina. Ebo panayawi tuwanina i gan, inoke i ola al labulabum tuwanina i gan.
1CO 15:45 Buki Bwabwalena i ba, “Yehoba tau houhouwena tuwana i ginol ge yawalina i pek.” Tau o heiya Adama. Yaa Adama labuina i bosowaina labulabum yawalina ni pem.
1CO 15:46 Yaa Yehoba nige labulabum tuwanina i pepem houwan. Panayawi tuwanina heiya te i pem houwan, mulaa abwe labulabum tuwanina ni pem.
1CO 15:47 Yehoba panayawi bibilena i ahe Adama houhouwena i ginoliya, yaa Adama labuina i neem labulabumwa.
1CO 15:48 Panayawi gamagaliliyau tuwaliya i ola tau toto i masalem panayawiya tuwana. Ge gamagalau bolo hi miminaa labulabumwa tuwaliya i ola tau toto i neem labulabumwa tuwana.
1CO 15:49 Sauga ya ta ola tau toto i masalem panayawiya, he i ola al te kila abwe ta ola tau toto i neem labulabumwa.
1CO 15:50 Taliwau ge nuwau, na baewa eliyamiu: bunum ge saliya tuwanina nige bosowaina ni ulutuk Yehoba wana abaloguguiya, ge tuwan toto nige mihomihotina i oola nige bosowaina ni ulutuk panuwa mihomihotina elana.
1CO 15:51 Ku hago! Yehoba wana nuwatu misusumena etegana na pamasal eliyamiu. Kila toabulilek nige gegewela ta yayaomal, yaa gegewela tuwan vavaluna abwe Yehoba ni pem.
1CO 15:52 He Yehoba ni ginol sauga pamaisena hot ya, ana mweyaha ni ola te ebo matala ta ligabom, ge ana sauga heiya te sauga toto bwagigi mowamowasena nihi yu. Bwagigi ni kahin, inoke toyaomal nihi lutan nige al nihi aaliga, ge kilau bolo nigeya ga ta aaliga tuwan vavaluna Yehoba ni pem.
1CO 15:53 Kaiwena tuwala toto nige mihomihotina i oola ni pil ga ni ola tuwan mihomihotina, ge tuwala toto sauga ya bosowaina ni aliga ni pil ga ni ola tuwan toto nige bosowaina ni aliga.
1CO 15:54 Inoke sauga ebo tuwala iyaka ni pil ni ola tuwan mihomihotina ge ni ola tuwan toto nige bosowaina ni aliga, he Buki Bwabwalena ana baaba ni tabwa tunahot, toto i ba: “Yehoba yaomal iyaka i pakokove ge i pwamowasi hoti.”
1CO 15:55 “Yaomal, wam gasisi ga? Yaomal, wam lelelam ga?”
1CO 15:56 He yaomal wana lelelam i neem gegi paganina elana, ge gegi paganina i neem ebo Yehoba wana logugui ta leke.
1CO 15:57 Yaa Yehoba ta tobalan, kaiwena wala Babala Yeisu Keliso wana yaomal eliyana, kila gegi paganina ge yaomal ta gasisi luwagil.
1CO 15:58 Inoke taliwau ge nuwau nunuwanil, nuku palahikan ge nuku talmilil gagasisi. Sauga gegewena Babala wana tuwalali nuku awaawaginol, kaiwena ku atena wami tuwalali Babala kaiwena nige ni tatabwa bugul bwagabwaga.
1CO 16:1 Valila no leta elana nel etega ku neli ku ba, “Ga naha ola ge mani naha teliteli Yehoba wana gamagalau toekelesiya labi Yudiya kaiweliya?” Inoke sauga ya wami nel na lahe. He nuku ginol ni ola valila ya ba toekelesiya labi Galatiya hi ginol.
1CO 16:2 Sande maisena ge maisena, komiu maisena ge maisena mani enuna nuku teli getogaan. Henala ebo ni waisi elana ni teli pwabwaya, henala ebo ni pulowan elana kekeisi ya te ni teli. Mani o nuku teli bubun, inoke sauga ebo na nowa, nige ta nuwanuwatu mani ana ahiahi kaiwena.
1CO 16:3 Bolau enuna nuku hilel mani o ana tokaval, inoke sauga ebo na nowa, abwe tohouwa Yelusalema wali leta na ginol ge bolau o na pamasalil. Inoke ginebi ge leta na patunal wami mulolu nihi pwatanik Yelusalema.
1CO 16:4 Ebo ni mweyaha elau, inoke alowau naha nok.
1CO 16:5 Na nok ga na na labi Masidoniya, yaka abwe na nowa eliyamiu.
1CO 16:6 Tabam alowau komiu ta minamina sauga kekeisi ga ni yapu, o ebo alowau komiu ana siga mana ana sauga ni mowasi. Inoke abwe nuku labeyau hauna labi ya nonoek.
1CO 16:7 Nige nuwau na nokenan-agimiu ya ge na tataluwagimiu. Yaa nuwau alowau komiu ta minamina ga sauga kekeisi ni yapu, ebo Yehoba wana nuwatu i ola.
1CO 16:8 He na minaa ga te Epeso ana siga Pentikos Hagalena ana sauga.
1CO 16:9 Bwagana o topihigelgel hi gewi, na minaa ga, kaiwena tuwalali ana nog iyaka i mwapwela hot eliyau.
1CO 16:10 Ebo Timoti ni nowa eliyamiu, nuku ahe nuku yaliyaya-an inoke bahi ni tohitohi-agimiu, kaiwena Babala wana tuwalali i awaawaginol i ola nau.
1CO 16:11 Bahi etega ni aawa tobwagaan. Ge wana sauga egon elana, nuku labe yaka alona wana yaliyaya ni sikalim eliyau. He nau iyahe ya matamatan alonau ge talilau kaiweliya.
1CO 16:12 He talila Apolosa bana, ya ba pagasisi eliyana tage alonau ge talilau nihi nowa ge ni kitemiu. Yaa nige i tatalam tage sauga ya ni nowa. Ebo wana sauga waiwaisana etega ni gan, inoke abwe ni nowa.
1CO 16:13 Nuku matahikagimiu, nuku milil gagasisi abulilek elana, nuku atimatuwa ge nuku gasisi.
1CO 16:14 Bugul gegewena nuku ginolil alona ge wami nunuwana.
1CO 16:15 Ku atena te Setepano alonau ge wana boda heliya houwan hot hi tabwa toabulilek wami labi Akaiya elana, ge hi talamwagil hi tuwatuwalali Yehoba wana gamagalau kaiweliya. Taliwau ge nuwau, ya ba pagasisemiu,
1CO 16:16 nuku minaa gamagalau ololal o wali logugui gabulanaa, ge i ola al gamagalau gegewel bolo wala tuwalali hi logasisi-an.
1CO 16:17 Ya yaliyaya Setepano, Potunetas ge Akaikas wali nem kaiwena. He ami bwaga i yapu elau nige bosowaina na kitemiu, yaa hi nem inoke hi payaliyaya-agau.
1CO 16:18 Valila ya nuwanuwatu kaiwemiu, yaa heliya hi payaliyaya-agau, ge komiu al ge hi payaliyaya-agimiu. Gamagalau ololal o nuku awatauwagil.
1CO 16:19 Ekelesiya bolo labi Eisiya hi mulolu eliyamiu. Akuila alona ge lagona Pilisila, avaliyau toekelesiya bolo hi nonogogowa wali limiya, Babala alana elana hi mulolu nabiyan eliyamiu.
1CO 16:20 Ge i ola al, talilau gegewel labi ya elana hi mulolu eliyamiu. Nimamiu nuku paelu alomiyau elal ge nuku pemumulolu-agimiu, kaiwena komiu Yehoba wana gamagalau.
1CO 16:21 Sauga ya totou nimwau elana na leleli. Nau Pol ya mulolu eliyamiu.
1CO 16:22 Henala ebo nige wala Babala i nunuwana-an, Yehoba ni lahe! Babala, u nem!
1CO 16:23 Babala Yeisu wana mulolu ni minaa eliyamiu.
1CO 16:24 No nunuwana ni minaa ku gewigewi eliyamiu, kaiwena kila Keliso Yeisu wana boda.
2CO 1:1 Nau Pol, Yehoba wana nuwatu eliyana ya tabwa Keliso Yeisu wana apostolo. Alou ge talila Timoti leta ya ha leli ge ha patuna i nowa Yehoba wana ekelesiya Kolinita eliyamiu, alomiyau ge Yehoba wana gamagalau gegewel labi Akaiya elana.
2CO 1:2 Ha awanun Yehoba Tamala ge wala Babala Yeisu Keliso nihi muloluagimiu ge wali nuwa laumwal atemiu ni pakalaopop.
2CO 1:3 Yehoba, iya wala Babala Yeisu Keliso wana Yabowaine ge Tamana, ta tobalan. Iya Tamala toatiatilomwan, ge iya Yabowaine toto ala labe gegewena i neem elana.
2CO 1:4 Sauga gegewena ebo pulowan ha pwawa, iya i labema, inoke bosowaima bolo ali pulowan tomaha ona i gan, labe toto Yehoba i pem, eliyana naha label.
2CO 1:5 He lomwan bwabwatana bolo Keliso i pwawa ama al ha pwawa, inoke i ola al Keliso eliyana labe bwabwatana ha pwawa.
2CO 1:6 Sauga ebo ama ha lomwan, he komiu ami labe ge yawalimiu ana pwamwal ku pwawa. Ge sauga ebo Yehoba i labema, he komiu al ge labe ku pwawa, inoke labe o i pagasisi-agimiu lomwan ololana ama ha lomwani nuku palahikan.
2CO 1:7 Atema i matuwaagimiu te nasi nuku talmilil gagasisi. He lomwan toto ama ha pwawa komiu al ku pwawa, inoke ha atena al te labe toto ama ha ahe komiu al ku ahiahi.
2CO 1:8 Talimeyau ge numeyau, nuwama wami wasa naha pewa pulowan kaiweliya, bolo ha pwawa labi Eisiya elana. Pulowan i bwata nabi ha pwawa i anlowagima ge wama gasisi nige bosowaina, inoke ha nuwatu te nasi naha aliga.
2CO 1:9 He tunahot ha nuwatu atemeya te iyaka ha yayaomal. Yaa ginol o i gan eliyama inoke bahi totoma ama mel naha teteli, yaa Yehoba, iya toyaomal i palutil, ana mel naha teli.
2CO 1:10 Nak toto ha pwawa bosowaina hot naha yaomali, yaa iya i pwamwalimaem nak o elana, ge i ola al sauga toto awomeya ni pwamwalimaem elana. Ge iya ha meltelian te ebo hauna pulowan ni gan ni pwamwalima.
2CO 1:11 He komiu wami awanun elana nuku labema. Inoke gamagalau hi gewi wali awanun lahena Yehoba ni muloluagima, yaka gamagalau nihi gewi nihi ba mulolu Yehoba elana wana mulolu eliyama kaiwena.
2CO 1:12 Wama abayaliyaya bwabwatana hot etega i ola hiwe: atema gunina elana ha atena te wama pagan gamagalau elal i sapu ge i tunahot Yehoba matanaa. Nige ha golugoluwa siba toto i neem panayawiya, yaa wama gasisi i neem Yehoba wana mulolu elana. Wama pagan i ola to gamagalau gegewel panayawiya elal, ge wama pagan komiu eliyamiu i ola hot to.
2CO 1:13 He wami leta elal baaba bolo bosowaimiu nuku vasili ge ali sapu nuku atena ya te ha lelelian eliyamiu. Ge ya atena te ama ama aatena iyaka kekeisi i gan eliyamiu, inoke ateu i matuwa te abwe nuwamiu ni sapu hot ge nuku atena komiu ami ehanahanaha te ama, i ola te sauga Babala Yeisu ni sikalim ama ama ehanahanaha te komiu.
2CO 1:15 Ya atena tunahot te ku yaliyaya-agau, inoke valila no nuwatu ya ginol ya ba tage houwa ga na nowa eliyamiu ge abwe na nok na na Masidoniya. I ola al, ya ba tage sauga ebo na sikalem Masidoniya, na nowa al eliyamiu, inoke eliyana labe nuku pwawa paeluwa. Ge ya nuwatu tage komiu nuku labeyau na nok na na labi Yudiya. Yaa nau iyahe Masidoniya, nigeya ga ya nonowa i oola valila no baaba.
2CO 1:17 He ga i ola? Ku nuwatu valila ya ba ola o tage ya kakawemiu? Ku nuwatu ya baaba bwagabwaga ge no nuwatu ya teli pipili i ola panayawi gamagaliliyau wali pagan, inoke hohopewa ya talam ya ba, “Ibwe,” ge atewa ya towa ya ba, “Nigeya”? He nige i oola!
2CO 1:18 Yehoba iya tobaaba tunahot, ge i ola al nau ya ba tunahot eliyamiu te wama baaba eliyamiu i tunahot, nige tage hohopemeya naha ba “Ibwe” ge atemeya naha ba “Nigeya.”
2CO 1:19 He Yehoba Natuna Yeisu Keliso, toto alowau Sailasa ge Timoti ha papaatena-an eliyamiu, iya nige “Ibwe” ge pamaisena al “Nigeya.” Yaa iya bosowaina ana mel ta teli, iya “Ibwe” ya.
2CO 1:20 Yehoba bateli hi gewi i ginolil, he bateli o ali tunahot “Ibwe” i masala Keliso eliyana. Heiya te kaiwena sauga ebo Yehoba ta tobalan, inoke Yeisu Keliso alana elana ta ba “Ibwe. I ola.”
2CO 1:21 He Yehoba iya te komiu ge ama i pagasisela ge ta talmilil gagasisi Keliso elana. Kila i hilela,
2CO 1:22 ge wana euna i teli elala i pamasal kila wana gamagalau, Yayaluwa Bwabwalena i pem i minaa atelaa. He Yayaluwa Bwabwalena o iyaka ta ahe haba, inoke ta atena waisi gegewena bolo Yehoba i bateli kaiwela bwaliga abwe ta ahe al.
2CO 1:23 Yehoba matanaa ya ba tunahot eliyamiu te no puna ge nige ya nonowa Kolinita, heiya te nige nuwau ami lahi ge ami lomwan na ginol.
2CO 1:24 (Yaa nige tage naha logugui-agimiu wami abulilek kaiwena, ha atena te wami abulilek elana ku talmilil gagasisi. He alowau komiu ta tuwalali toyawa wami yaliyaya kaiwena.)
2CO 2:1 Nige ya nonowa kaiwena ya nuwatu bahi na nonowa ge atemiu na papalomwan al ni oola no nowa toto valila.
2CO 2:2 Binimala ebo na nowa ge atemiu na palomwan, henala ge abwe ni mina ge ni payaliyaya-agau? He nigeya, kaiwena atemiu iyaka ya palomwan.
2CO 2:3 Inoke heiya te kaiwena valila wami leta ya ginol. Nige nuwau na nowa eliyamiu ge nau atilomwan na pwawaa eliyamiu, kaiwena binimala te nuku payaliyaya-agau. He ateu i matuwaagimiu te ebo bugul etega ni payaliyaya-agau, komiu gegewemiu al ge ku yaliyaya.
2CO 2:4 Sauga leta o ya leleli, ya nuwanuwatu nabi ge yayaluwau i pulowan, inoke ya leleli alou ge no lomatanun. Ya leleli nige tage nuwamiu na apanak, yaa nuku atena te ya nunuwana-agimiu nabiyan.
2CO 2:5 Gamagal etega iyahe tei alomiu ei valila aten i palopalomwan. Nige ya babaa nau ateu i palomwan, yaa komiu gegewemiu te atemiu tabam kekeisi i palomwan. (He ya ba ola o, kaiwena nige nuwau na ba papulowan hot eliyamiu.)
2CO 2:6 Ami boda elana gamagal o ana lahi valila ku baunan, inoke ana lahi besena to.
2CO 2:7 He sauga ya wana gegi nuku nuwayoho ge nuwana nuku pwawaisi, bahi nuwanak bwabwatana ni aanlowan ge ni sosogu.
2CO 2:8 Inoke ya awanun eliyamiu nuku pankite te tunahot ku nunuwana-an.
2CO 2:9 Valila wami leta o ya leli ya ba gamagal o ana lahi nuku ginol, kaiwena nuwau na labosemiu tab sauga gegewena no baaba nuku henapuan.
2CO 2:10 Yaa sauga ya ebo komiu gegi etega nuku nuwayoho, he nau al ge na nuwayoho. Ge ebo gamagal o tage bugul etega i ginol ge na nuwayoho, he iyaka ya nuwayoho Keliso matanaa komiu wami waisi kaiwena.
2CO 2:11 Ya ginol ola o inoke bahi Seitani wana sauga etega ta pepek ge ni papakokovela. Kaiwena wana pagan ge wana nuwatu gegewena iyaka ta atena haba.
2CO 2:12 Sauga ya nem Tilowasi tage Keliso Wasana Waiwaisana na papaatena-an, ya pwawa te tuwalali ana nog Babala iyaka i pwela kaiweu.
2CO 2:13 He no nuwatu tage talila Taitas na pwawaa to sauga i sikalem Kolinita eliyamiu, yaa nige ya pwapwawa. Yaka ya nuwanuwatu nabi, inoke ya mulolu Tilowasi eliyalil ge ya nem te labi Masidoniya.
2CO 2:14 Yaa Yehoba ta tobalan! Iya sauga gegewena i nulila ge Keliso elana nak ta pakokove. Yehoba i patuwalali-agila Keliso ana aatena wasana ta palelu labena gegewena elal, i ola bwalai waiwaisana mana i ahe i yu pwapwati.
2CO 2:15 Kila ta ola bugul bwalena waiwaisana Yehoba elana. Ta ola Keliso bwalena, bwalen o i lelu i nok gamagalau elal, bolo hi nanawa mwal kaiwena ge bolo hi nanawa nak kaiwena.
2CO 2:16 Bolo hi nanawa nak kaiwena, he eliyalil i ola aliga bwalena toto aliga i pek elal; bolo hi nanawa mwal kaiwena, he eliyalil i ola bwalai waiwaisana toto yawal i pek elal. Inoke henala i gasisi ge bosowaina tuwalali ya ni ginol?
2CO 2:17 He ama nige ha oola gamagalau enuna, hi gewi Yehoba wasana hi papaatena-an ge gogomwau nihi pwawaa. Yaa ama nige ha lokalokakawi, he Yehoba te i patunama inoke Keliso alana elana ha wasa tunahot Yehoba matanaa.
2CO 3:1 Baaba o amnaliya eliyamiu ga i ola? Tage totoma ha awa wawaisi-agima o? Nigeya! Nige bosowaina naha ba gamagalau ama awa wawaisi ana leta nihi ginol ge naha pankitemiu mulaa abwe nuku ahema. Ge nige bosowaina naha ba komiu ama awa wawaisi ana leta nuku ginol ge naha na naha panpankiti-an panuwa getoga elal. Avalau enuna nihi ba leta ni gan kaiweliya, yaa ama nige bosowaina, kaiwena iyaka i gan haba.
2CO 3:2 He komiu te ama ama leta, ge komiu ha nunuwana-agimiu ku minaa atemeya. Leta o gamagalau gegewel bosowailiya nihi vasili ge gamwana nihi atena.
2CO 3:3 Ami kite gamagalau gegewel elal i ola te komiu ku ola leta toto Keliso i ginol ge i ginola ama wama tuwalali eliyana. Leta o nige pen i lelelianiya, yaa Yabowaine yawalina gaganina Yayaluwana elana. Nige i leleliya pat mamanana sasapona pwataliyaa, yaa i leliya gamagalau ateliya elana.
2CO 3:4 Bosowaina te naha ba ola o, kaiwena Keliso wana gasisi eliyana atema i matuwa Yehoba matanaa.
2CO 3:5 Ama nige wama gasisi etega i gagan ge tage naha ba bosowaima tuwalali ya naha ginol. Yehoba iya te gasisi i pem eliyama ge naha ginol.
2CO 3:6 Iya gasisi i pem ge bosowaima naha totuwalali bateli vavaluna kaiwena, toto i bateli wana gamagalau elal. Bateli vavaluna o nige i neneem Logugui lelelena elana, yaa i neem Yayaluwa Bwabwalena wana gasisi elana. Logugui lelelena yaomal i pwatanim, yaa Yayaluwa Bwabwalena yawal i pwatanim.
2CO 3:7 Logugui lelelena Yehoba i leliya pat mamanana sasapona labui pwataliyaa. Sauga o elana Yehoba mwananalina namanamalina i masal, inoke Mosese maninina i panamanamal ge Isileli nige bosowailiya maninina nihi gayawaan, yaa abwe namanamal o i mowasi. He Logugui ana tuwalali, iya yaomal i pwatanim, ginebi mwananal namanamalina ge wasawasa i masal.
2CO 3:8 Inoke ta atena Yayaluwa Bwabwalena wana tuwalali ginebi ge wasawasa bwabwatana hot.
2CO 3:9 Etega al, Logugui ana tuwalali, iya i pakotila ge i awa togegi-agila, ana wasawasa i gan. Inoke ta atena bateli vavaluna ana tuwalali, iya i abubunila ta sapu Yehoba matanaa, ana wasawasa i bwata hot ge Logugui ana tuwalali ana wasawasa i bwata lake.
2CO 3:10 He valila Logugui ana wasawasa i gan, yaa ana wasawasa iyaka i mowasi, kaiwena sauga ya bateli vavaluna ana wasawasa i bwata lake.
2CO 3:11 I ola al, Logugui o ana sauga nige i yayapu, yaa alona ana wasawasa. Inoke ta atena bateli vavaluna, iya ni mihot, ana wasawasa i bwata hot.
2CO 3:12 Atema i matuwa bugul bolo o kaiweliya, inoke nige ha lolovakun, yaa alona wama gasisi wasana ha wasaan bubun.
2CO 3:13 Ama nige ha giginol i oola Mosese i ginol. Sauga maninina namanamalina iyaka kekeisi kekeisi i momowasi, kama i ahe maninina i kausiya inoke bahi Isileli maninina nihi gagayawa-an.
2CO 3:14 He Isileli wali nuwatu i gogou. Ge ana siga lan ebe kama toto o wali nuwatu i kaus, inoke sauga bateli houhouwena hi vasili, nige bosowailiya ana sapu nihi atena. Eteli kaus o iyoho ya, kaiwena Keliso eliyana ya te Yehoba ni ahe yoho.
2CO 3:15 He i nem ana siga lan ebe, sauga ebo Mosese wana Logugui hi vasili, eteli kaus iyoho wali nuwatu i kaus.
2CO 3:16 Yaa ebo gamagal etega ni awona pil Babala elana, he eteli kaus iyaka ahek yohina i gan.
2CO 3:17 He “Babala,” iya Yayaluwa Bwabwalena bana. Ebo Babala Yayaluwana i minaa gamagal etega elana, gamagal o iya gamagal sokasokalina.
2CO 3:18 Kila maisena ge maisena nige maninila ana eteli kaus i gagan yaa Babala wana wasawasa ta kitahikan. Yaka eliyana ala awa i pil ta ola iya, inoke kila al alola wala wasawasa, wasawasa o i bwatabwata ya. He Babala, iya Yayaluwa Bwabwalena, wana ginol i ola to.
2CO 4:1 Yehoba wana mulolu elana tuwalali ya i pem eliyama, inoke tuwalali nige ha pwepweyata-an.
2CO 4:2 He ginol susumena ge pulupuluwawena ana en ha pek. Nige ha lokalokakawi o ebo Yehoba anana naha pipil getogaan. Yaa baaba tutunahotina ha panpankiti-an bubun, inoke eliyana ha teli tagilagima gamagalau gegewel mataliyaa ge ateliyaa nihi atena te ama tuwalali sasapona ana toawaawaginol Yehoba matanaa.
2CO 4:3 Yaa Wasa Waiwaisana toto ha papaatena-an nige i mwamwananal gamagalau enuna elal, gamagalau bolo hi nanawa nak kaiwena.
2CO 4:4 Seitani, iya panayawi ya ana yabowaine kakakawena, gamagalau o heliya nige hi aabulilek wali nuwatu i pagogou. Inoke Keliso, iya i ola hot Yehoba, wana wasawasa Wasana Waiwaisana ana mwananal nige hi kikite.
2CO 4:5 He nige tage ama totoma wasama naha papaatena-an, yaa ha papaatena ha ba, “Yeisu Keliso iya Babala, ge ama komiu wami totuwalali loloyowanil Yeisu kaiwena.”
2CO 4:6 Valila Yehoba i ba, “Gogou gamwanaa mwananal ni yana.” Yehoba toto maisena o mwananalina i payana i tuk atemeya, inoke Yehoba wana wasawasa ha atena, wasawasa o mwananalina ha kiteya Keliso manininaa.
2CO 4:7 Wasa Waiwaisana o i ola gogomwau bwabwatana i minaa eliyama, yaa ama ha ola gogomwau ana abateli toto ulun hi ginoliya, nige i gagasisi. He i ola to inoke ni mwananal gamagalau gegewel elal te Wasa Waiwaisana ana gasisi bwabwatana i neem Yehoba elana, nige i neneem ama eliyama.
2CO 4:8 Pulowan hi gewi hi mipainagima, yaa nige hi papakokovema; nuwama i gewagewa ga naha ginol ola, yaa wama nuwatu nige i sasamwawinwin tage ni pwapweyata-agima wama tuwalali elana;
2CO 4:9 ama topihigelgel hi gewi, yaa nige sauga etega Yehoba i eeguluwagima; sauga enuna hi tagapasogoma, yaa nige hi aapapanak-agima hoti.
2CO 4:10 Sauga gegewena tuwama kelaubwa ni aliga ni ola Yeisu hi lopaaliga, inoke Yeisu yawalina i masala tuwameya ge gamagalau gegewel nihi atena te Yeisu yawalina i gan.
2CO 4:11 Yawalima miminana Yeisu kaiwena gamagalau hi nuwamutagima yaomal elana, inoke Yeisu yawalina i masala tuwameya toto abwe ni aliga ge gamagalau gegewel nihi atena te Yeisu yawalina i gan.
2CO 4:12 Inoke wama tuwalali kaiwena ha minaa yaomal elana, ana enona heiya te komiu yawalimiu hot nuku pwawa.
2CO 4:13 Buki Bwabwalena ana baaba etega i ba, “Ya abulilek inoke ya ba masal.” Ama wama abulilek i ola al to, he ha abulilek inoke ha ba masal.
2CO 4:14 Kaiwena ha atena Yehoba, iya Babala Yeisu i palutem yaomala, ama al ge ni palutima aloma Yeisu ge ni ahema naha talmilil matanaa. Ge komiu al ge alomeyau.
2CO 4:15 He i ola to, kaiwena pulowan gegewel ya hi gangan eliyama, he komiu wami waisi kaiwena. Yaka gamagalau hi gegewi nawa Yehoba wana mulolu hi pwapwawa, inoke heliya nihi pata ateu owa nabiyan Yehoba elana ge nihi awa wasawasa-an.
2CO 4:16 Inoke tuwalali nige ha pwepweyata-an. Bwagana tuwama i pwepweyata nawa, yaa yayaluwama i vavavaluna ya lan maisena ge maisena.
2CO 4:17 Pulowan nige i bwabwata sauga kaukaubwana elana ha pwapwawa, yaa ana enona heiya te wasawasa bwabwatana hot ge mihomihotina naha pwawa.
2CO 4:18 He matama nige ha lilihikana bugul bolo ta kiteya matalaa elal, yaa ha lihikanek bugul bolo nige bosowaina ta kiteya matalaa elal. Bugul bolo ta kiteya matalaa nige ali sauga i yayapu, yaa bugul bolo nige bosowaina ta kiteya matalaa heliya hi mihot sauga gegewena.
2CO 5:1 Ta atena te tuwala toto sauga ya, iya wala gonu panayawiya, abwe ni samwalekaleka, inoke tuwala vavaluna iyoho labulabumwa Yehoba ni pem, iya wala limi mihomihotina toto nige gamagalau nimaliya elana hi giginoliya.
2CO 5:2 Wala gonu toto sauga ya elana ta yowalu, nuwala hot Yehoba wala limi toto labulabumwa ni pem ni pagaloila.
2CO 5:3 He sauga ebo ni pagaloila yayaluwala nige ni bobokaboka.
2CO 5:4 Sauga toto kila iyahe gonu toto ya elana, amnala i pulowan ge ta yowalu. He nige tage nuwala ya te tuwala toto ya ta loho, yaa nuwala te tuwala vavaluna Yehoba ni pagaloila, inoke yawal tuwanina tuwan toto abwe ni aliga ni pwamowasi hoti.
2CO 5:5 Yehoba te i lovivina-agila yawal o ta ahe. Iya Yayaluwa Bwabwalena i pem, inoke ta atena waisi gegewena bolo Yehoba i bateli kaiwela bwaliga abwe ni pem al.
2CO 5:6 Inoke kila sauga gegewena ta atimatuwa. He ta atena sauga ya ta minaa tuwan ya elana, nige avala Babala ta miminaa wana panuwaa.
2CO 5:7 (Kaiwena sauga ya abulilek elana te ta nanawaa, nige wala kite elana i oola.)
2CO 5:8 Yaa atela i matuwa ge nuwala hot te binimala tuwan ya ta eguluwai ge ta na avala Babala ta minaa wana panuwaa.
2CO 5:9 Yaa bwagana ebo ta minaa e o ebo ta minek o, ana nuwatu te pagan bolo Babala i yaliyaya-an ta ginolil.
2CO 5:10 Kaiwena kila gegewela abwe ta talmilil Keliso matanaa ge ni payatala-agila, inoke kila maisena ge maisena totona wana ginol molana ni ahe, ginol bolo i ginolil tuwan ya elana, ebo waiwaisal o ebo nanakil.
2CO 5:11 Babala ana lovakun i minaa atemeya, inoke wama tuwalali te gamagalau naha paabulilek-agil elana. Yehoba i atenama bubun, i atena te wama ginol sasapona elana tuwalali o ha awaawaginol. Ge ya abulilek te komiu al atemiwa ku atenama i ola to.
2CO 5:12 Bahi nuku babaa oola te, “Iyaka totona al i awa wawaisi-an eliyama to.” Nigeya! Nige ha babaa heyagima, yaa wami wasa ha pewa ge bosowaina nuku yaliyaya-agima. Nuwama nuku atena inoke bosowaimiu avalau analiya nuku lahe, bolo gamagalau hi kitel toli ge hi yaliyaya-agil, yaa gamagalau wali pagan toto ateliyaa nige hi nuwanuwatu-an.
2CO 5:13 Age ama ha kokona i ola avalau wali baaba? Ebo i ola, he Yehoba wana tuwalali kaiwena. Yaa ebo nuwama i sapu, he komiu wami waisi kaiwena.
2CO 5:14 Keliso wana nunuwana-agima i palutima ha tuwalali, kaiwena wama aatena i gan gamagal maisena abala i ahe ge i yaomal gegewela kaiwela, inoke wana yaomal o gegewela ta yaomali.
2CO 5:15 Iya i yaomal gegewela kaiwela, inoke yawalila ni gan ge bahi al totola wala waisi ta loloyaan, yaa iya wana waisi ta loyaan, kaiwena iya i yaomal ge i lut al kaiwela.
2CO 5:16 Inoke sauga ya nige gamagal etega ana nuwatu ha nuwanuwatu-an i oola panayawi gamagaliliyau wali nuwatu. He valila Keliso ana nuwatu eliyama i ola panayawi gamagaliliyau wali nuwatu, yaa sauga ya Keliso nige ha nunuwatu-an i oola to.
2CO 5:17 Ebo gamagal etega iyaka i minaa Keliso elana, iya iyaka i tabwa ginol vavaluna; yawal bebeyaunana iyaka i mowasi elana, ge yawal vavaluna iyaka i gan elana.
2CO 5:18 Ginol bolo o gegewena i neem Yehoba elana, iya Keliso eliyana i pasikalila avala iya maninila ta abubun. He wama tuwalali i pem maninin abububun o ana tuwalali naha ginol.
2CO 5:19 Gamagalau wali wasa ha pek i ola hiwe: Keliso eliyana Yehoba panayawi gamagaliliyau i pasikalil avaliya iya maniniliya hi abubun, ge wali gegi i nuwayoho ge nige i nunuwahikan. He wama tuwalali i pem maninin abububun o wasana naha wasawasa-an.
2CO 5:20 Keliso i patunama naha baaba iya kaiwena. He i ola te ama wama baaba elana Yehoba i yogaagimiu nuku nem elana. Keliso kaiwena ha awanunimiu ha ba, “Alomiu Yehoba maninimiu nuku abubun.”
2CO 5:21 Keliso nige wana gegi i gagan, yaa wala gegi Yehoba Keliso i pakalivai yaka i ginol elana i ola iya togegi, inoke kila ta ola tosasapol Yehoba matanaa kaiwena ta minaa Keliso elana.
2CO 6:1 Ama aloma Yehoba ha tuwalali toyawa, inoke ha ba pagasisi-agimiu Yehoba wana mulolu eliyamiu bahi ni tatabwa bugul bwagabwaga.
2CO 6:2 He Yehoba i ba: “Ana sauga i vin ge elana na atilomwan-agiwa, inoke sauga o wam kahin ya hago. Ana lan i vin ge elana na pwamwaliwa, inoke sauga o ya labewa.” Nuku laegan! Sauga ya heiya te Yehoba wana atilomwan ana sauga; lan ebe heiya te wana pwamwal ana lan.
2CO 6:3 Nige nuwama gamagal etega wama tuwalali o ni awa nanakan, inoke ha ba, “Bahi wama ginol etega ni oola abatupa gamagal etega elana.”
2CO 6:4 Yaa wama ginol gegewena elal ha pamasalima te ama Yehoba wana totuwalali, kaiwena pulowan, lomwan ge gamagalau wali ginol nanakina ona eliyama ha palahikan.
2CO 6:5 Hi nibinibihagima, hi telema dela, ali boda hi ginol ge hi takema, ha tuwalali nabi hot, nige ha kekenu bubun ge galebu ha pwapwawa.
2CO 6:6 Ha pamasalima te ama Yehoba wana totuwalali, kaiwena wama pagan i sapu, wama aatena i gan Wasa Waiwaisana kaiwena, ha palahikan, wama pagan i waisi alomeyau elal, Yayaluwa Bwabwalena i pagasisi-agima, ha nununuwana hot,
2CO 6:7 ha baaba tunahot, ge Yehoba wana gasisi elana ha tuwatuwalali. Pagan sasapona i ola wama elohaveyan i minaa nimama awomeya ge gegebameya elal.
2CO 6:8 Gamagalau enuna hi tobalagima, ge enuna hi sinaliagima; enuna wasama hi apapanak-an, ge enuna hi awa wawaisi-agima. Gamagalau hi ba tage ama tolokalokakawi, yaa ama tobaaba tunahot;
2CO 6:9 tage ama nige alama i gagan, yaa gamagalau hi gewi hi atenama. He i ola te ha aaliga, yaa ama iyahe ha minamina; hi tagapanapanak-agima, yaa nige hi tatagapaaligama.
2CO 6:10 Nuwama i nanak, yaa sauga gegewena ha yaliyaliyaya; ama togulagula, yaa gamagalau hi gewi ha pagogomwau-agil; nige wama bugul, yaa tunahot bugul gegewena i gan eliyama.
2CO 6:11 Komiu Kolinita, bugul gegewena ha baunan eliyamiu nige etega ha aalahan, ge ami nunuwana i bwata hot atemeya.
2CO 6:12 Ami nunuwana atemeya nige ana ekaukaus i gagan, he komiu te ama ama nunuwana atemiwa ana ekaukaus i gan.
2CO 6:13 Nasi na baaba eliyamiu ni ola komiu natuwau: nuku ginol ni ola ama ha ginol eliyamiu ge ama nunuwana ni bwata hot atemiwa.
2CO 6:14 Bahi alomiyau ge bolo nige toabulilek i oola nuku tutubwemiu ge nuku tutuwalali pamaisena, kaiwena i naka. Tab i bosowaina waisi ge nak nihi tuwalali toyawa? Tab i bosowaina mwananal ge gogou nihi mipamaisena?
2CO 6:15 Tab i bosowaina Keliso ge Seitani nihi heliheliyam ge nihi mibubun? Tab i bosowaina toabulilek ge toto nige i aabulilek wali nuwatu ni maisena?
2CO 6:16 Tab i bosowaina Yehoba wana Limi Bwabwalena ge yabowaine gogoginolil nihi mitoyawa? He kilau Yehoba yawalina gaganina wana Limi Bwabwalena, i ola Yehoba wana baaba i ba, “Alowau naha mina ge na nanawaa gamwaliyaa. Nau na tabwa wali Yabowaine ge heliya nihi tabwa no gamagalau.”
2CO 6:17 Inoke Yehoba i ba al i ba, “Nuku miegon eliyalil ge nuku mimwaumwau. Bugul bolo hi biki matawa bahi nuku pipihikagil, inoke na ahemiu ge nuku minaa elau.
2CO 6:18 Nau na ola Tamamiu ge komiu nuku ola natuwau.” He Yehoba Togasisi Hot i ba ola to.
2CO 7:1 No heliyamwau nunuwanil, bateli bolo o Yehoba i bateli kaiwela, inoke pagan nanakina gegewena bolo tuwala ge yayaluwala hi papabiki-an ta aliyohil ge ta yanayana. Yawalila ana minamina ni sapu Yehoba matanaa ana awatauwan kaiwena.
2CO 7:2 Ama nunuwana ni bwata atemiwa. Nige gamagal etega ha giginol panak elana, nige gamagal etega wana waisi ha aapanak, nige gamagal etega nuwana ha gogove ge wana bugul ha aahe.
2CO 7:3 He baaba o ya baunan nige tage ya ba wolemiu. Iyaka ya ba haba eliyamiu te ami nunuwana i bwata hot atemeya, inoke bwagana yaomal o ebo molu, alomeyau komiu ya.
2CO 7:4 Ateu i matuwaagimiu ge komiu no abahanaha. Bwagana ebo pulowan hi gewi ha pwawa, ateu i matuwa ge yaliyaya ya kalaopopwi.
2CO 7:5 Sauga ha nem te labi Masidoniya, nige bosowaima naha veyaho. Pulowan tomaha tomaha ona hi haha eliyama. Tuwama tolinaa gamagalau hi lohaveyan eliyama, ge tuwama awaa lovakun ana nuwatu i minaa atemeya.
2CO 7:6 Yaa Yehoba iya tonuwanak i payaliyaya-agil, ge Taitas wana vin eliyama elana i payaliyaya-agima.
2CO 7:7 Nige tage wana vin ya te kaiwena ha yaliyaya, yaa wana wasa al kaiwena, i wasaan te komiu iya ku payaliyaya. Wama wasa i pem nuwamiu hot nuku kiteyau, nuwamiu i nak wami ginol nanakina kaiwena, ge atemiu i waiwai nuwamiu nuku labeyau. Inoke wasa o kaiwena ya yaliyaya nabiyan hot.
2CO 7:8 Leta toto valila ya leleli, bwagana nuwamiu i apanak, he nige ya nuwanuwatu te binimala bahi na giginol. Ya atena te, bwagana sauga kaukaubwana ya, leta o nuwamiu i apanak, inoke bosowaina te na nuwanuwatu kaiwena.
2CO 7:9 Yaa nigeya, ya yaliyaya te leta o ya ginol. Nige ya yaliyaya te kaiwena nuwamiu ya apanak, no yaliyaya puna heiya te wami nuwanak o i ahemiu ge wami gegi ana en ku pek. He wami nuwanak o i ola te toto Yehoba nuwana, inoke nige ha aapanakimiu wama ginol o elana.
2CO 7:10 Nuwanak toto ololana Yehoba nuwana, enowana heiya te wala gegi ana en ta pek inoke pwamwal ta pwawa. Yaka nige al ta nuwanuwatu te binimala nige nuwanak o ta pwapwawa. Yaa nuwanak ololana panayawi gamagaliliyau hi giginol enowana heiya te yaomal.
2CO 7:11 Wami nuwanak toto i ola Yehoba nuwana, enowana yawalimiu elana nuku kite. He iyaka ku logasisi tuwalali waiwaisana elana, iyaka ku lut gamagalau ku pankitel nige ami woliwoli i gagan, iyaka gamagal toto i gegi wana gegi ku hugaan ge ku lovakun eba gegi o ni apanakimiu, nuwamiu hot nuku kiteyau, atemiu i waiwai nuwamiu nuku labeyau, ge ku logasisi gamagal toto i gegi wana gegi lahena ni pwawa. Inoke wami ginol gegewena i pamasalimiu nige komiu wami nak i oola ge bugul ya i gan gamwamiwa.
2CO 7:12 Sauga wami leta o ya ginol, nige ya nunuwatu te gamagal toto gegi i ginol na pahenapu o ebo toto gegi i ginola elana na payaliyaya. Leta o ya leli kaiwena nuwau Yehoba matanaa nuku kite te tunahot ku nunuwana-agima ge ku logasisi kaiwema.
2CO 7:13 Inoke wami pagan bolo o i payaliyaya-agima. Tunahot bwagana pulowan hi gewi ha pwawa, ku payaliyaya-agima. Yaa Taitas wana yaliyaya i payaliyaya-agima nabiyan, kaiwena i wasaan eliyama te gegewemiu wami ginol elana amnan waiwaisana i pwawa.
2CO 7:14 Valila ya ba heyagimiu elana, ge wami ginol i paolaolaek no baaba elana, nige ya pupuluwawi. Wama baaba gegewena eliyamiu i tunahot, inoke i ola al wama ba heyagimiu Taitas elana i tabwa tunahot.
2CO 7:15 He i nuwahikan te alona wami awatauwan ge wami lovakun ku pwamwa tukan ge wana baaba ku henapuan, inoke ami nunuwana elana i gagasisi ya.
2CO 7:16 Nuwau i waisi nabi kaiwena ya atena te bosowaiu na melteli hotagimiu.
2CO 8:1 Talimeyau ge numeyau, nuwama wami wasa naha pewa ge nuku atena Yehoba wana mulolu wana tuwalali enowana ga i ola ekelesiya bolo labi Masidoniya elal.
2CO 8:2 Ali labose pulowan bwabwatal hi gewi hi pwawa, ge hi gulagula nabi, yaa bwagana o, yaliyaya i kalivail inoke wali mulolu i bwata hi teli.
2CO 8:3 He ya ba bubun eliyamiu te bugul bolo i gan eliyalil ge bosowailiya nihi muloluan, he iyaka hi teli, ge hi teli pwabwata al, luvi toto bosowailiya hi lake. Nige gamagal etega i babaa ge hi giginol, totoliya ya wali nuwatu elana inoke hi ginol.
2CO 8:4 Hi awanun gagasisi eliyama naha talam, inoke avaliyau ge toekelesiya bolo labi enuna al, Yehoba wana gamagalau labena Yudiya elana ali labe nihi ginol.
2CO 8:5 Ama ha nuwatu ya te wali mulolu enuna nihi teli. Yaa wali ginol wama nuwatu i bwata lake, kaiwena houwan ga totoliya hi talamwagil Babala elana, ge i ola al ama eliyama i ola Yehoba wana nuwatu.
2CO 8:6 Valila Taitas i nowa ge mulolu o ana ahiahi i telipuna-an eliyamiu, inoke ha baek elana ni nowa al ge tuwalali o ni pwamowasi eliyamiu.
2CO 8:7 Pagan gegewel elal komiu ku gasisi hot—abulilek elana, baaba elana, aatena elana, wami logalogasisi elana ge wami nunuwana eliyama elana. Inoke i ola al nuku gasisi mulolu ana awaawaginol elana.
2CO 8:8 Nige tage ami logugui ya ginol ge nuku ginol ola. Yaa ya wasaan ya te Masidoniya nuwaliya hot wali mulolu nihi ginol, inoke eliyana ami labose ya ginol ge naha kite wami nunuwana alomiyau elal i tunahot.
2CO 8:9 He wala Babala Yeisu Keliso wana mulolu bwagabwaga ku atena ya. Bwagana iya towasawasa, yaa komiu kaiwemiu i nem i tabwa togulagula. Iya i tabwa togulagula inoke ni labemiu komiu nuku towasawasa.
2CO 8:10 No nuwatu binimala nuku ginol ni ola hiwe. Tuwalali toto baliman i momowasi ku telipuna-an nuku pwamowasi ga. He baliman i momowasi komiu te ku nuwatu houwan nuwamiu mulolu nuku teli, ge komiu al ku telipuna-an houwan.
2CO 8:11 Inoke sauga ya tuwalali o nuku pwamowasi. Valila atemiu i waiwai ge nuwamiu hot te nuku mulolu, inoke sauga ya wami ginol wami nuwatu o ni paolaolaek. He nuku ginol ana bwata nuku luvi ni ola toto i gana eliyamiu.
2CO 8:12 Kaiwena ebo nuwamiu hot nuku mulolu, he Yehoba wami mulolu i yaliyaya-an. Iya i golugoluwa bugul toto i gana eliyala, nige i golugoluwa toto nige i gagana eliyala.
2CO 8:13 Nige wama nuwatu i oola te komiu pulowan nuku pwawa ge ni mweyaha alomiyau elal, yaa nuwama te gegewemiu nuku olaolaek.
2CO 8:14 Sauga ya gogomwau hi gewi eliyamiu, inoke alomiyau bolo hi kaubwa bosowaina nuku label. Sauga mulaa, ebo komiu nuku kaubwa, inoke heliya wali gogomwau elana nihi labemiu. Yaka nuku olaolaek,
2CO 8:15 ni ola Buki Bwabwalena ana baaba toto i ba, “Gamagalau bolo hi ahe pwabwata, nige hi mamalul hot, ge bolo hi ahe pakekeisi nige hi kakaubwa.”
2CO 8:16 Yehoba ya tobalan, kaiwena ami nuwanuwatu i teliya Taitas atenaa ge nuwana hot ni labemiu ni ola nau ya nuwanuwatu kaiwemiu.
2CO 8:17 Taitas wama awanun i talamwi ge ni nowa eliyamiu. Yaa i ola al, nuwana hot ni labemiu inoke iya totona wana nuwatu elana te i nowa eliyamiu.
2CO 8:18 Talila etega al te ha patuna alona Taitas hi nowa. Iya wana tuwalali Wasa Waiwaisana ana papaatena elana ekelesiya gegewel hi atena ge hi tobalan.
2CO 8:19 I ola al ekelesiya labi ya elana iya hi hile aloma naha nawanawa ge mulolu ya naha pwatanik avalau elal. He tuwalali ya ha awaawaginol, kaiwena nuwama Babala ana tobal ni bwata ge gamagalau nihi atena te nuwama hot toekelesiya naha label.
2CO 8:20 Ha hinahinan te bahi gamagalau wama matamatahikan mulolu bwabwatana ya kaiwena nihi aawa nanakan. Heiya te kaiwena talila ya ha ahe aloma naha nok.
2CO 8:21 Ha logasisi te ginol waiwaisana naha ginol nige tage Babala ya te matanaa, yaa gamagalau al ge mataliyaa.
2CO 8:22 I ola al talila etonina ha patuna avaliya hi nowa. Iya sauga i gewi tuwalali tomaha ge tomaha elal ha kite wana yaliyaya i bwata nuwana hot te ni lalaba. Ge sauga ya i melteliagimiu te nasi nuku ginol bubun, inoke wana yaliyaya i bwata hot nuwana ni labemiu.
2CO 8:23 He Taitas, iya no pan totuwalali alou ha tuwalali kaiwemiu. Ge talilau eluwa bolo alonau, heliya ekelesiya hi hilel alaliyaa hi nowa, ge heliya wali tuwalali elana Keliso ana tobal hi pwapwabwata.
2CO 8:24 Inoke wami nunuwana nuku pamasal eliyalil, yaka ekelesiya gegewel nihi kite, ge nihi atena te wama ba heyagimiu i tunahot.
2CO 9:1 Nige bosowaina na leleli payapu ge na ba pagasisi-agimiu Yehoba wana gamagalau labi Yudiya elana ali mulolu ana teliteli kaiwena.
2CO 9:2 Ya atena te komiu nuwamiu hot nuku laba. Ya ba heyagimiu labena Masidoniya elana, ya baek eliyalil te komiu Kolinita labi Akaiya elana iyaka baliman i momowasi ku lovivina haba mulolu ya nuku teli. Inoke wami yaliyaya mulolu o kaiwena Masidoniya hi gewi i palutil ge heliya al nihi mulolu.
2CO 9:3 Yaa talilau eton bolo ya ya patunal hi nowa eliyamiu, kaiwena nige nuwau wama ba heyagimiu ni tabwa ba bwagabwaga. Nuwau te sauga na vin eliyamiu mulolu iyaka ku lovivina-an haba, ni ola no baaba Masidoniya eliyalil.
2CO 9:4 Binimala Masidoniya gamagaliliyau enuna alowau naha nowa ge nihi pwawamiu nige ku lolovivina, nasi naha puluwawi wama atimatuwa ge wama ba heyagimiu kaiwena. (Ge komiu al nasi nuku puluwawi.)
2CO 9:5 Inoke ya nuwatu te binimala na baek talilau eton ya eliyalil ge nihi nowa houwa eliyamiu ge nihi labemiu mulolu toto ku bateli nuku abubun. Inoke sauga na vin eliyamiu, mulolu iyaka ku lovivina-an haba, ge gamagalau nihi atena mulolu o ku teli wami atitalam elana, nige ama wama papalawakik elana i oola.
2CO 9:6 Baaba ya nuku nuwanuwatu-an ga: henala ebo ni pelpel pakekeisi, wana lovetomwa ni kekeisi, ge henala ebo ni pelpel pwabwata, wana lovetomwa ni bwata.
2CO 9:7 Binimala komiu maisena ge maisena ni guyau ni ola totona wana nuwatu i nuwatuan atenaa. Sauga ebo nuku guyau, bahi nuwamiu ni nanak, ge bahi papalawakik elana ge nuku guguyau. Kaiwena Yehoba gamagal toto wana yaliyaya elana i guyau i nunuwana-an.
2CO 9:8 Yehoba bosowaina mulolu gegewena ni pewa likaan eliyamiu. Inoke sauga gegewena bugul gegewena kaiwemiu bosowaimiu ya, ge ni bwata eliyamiu bosowaimiu tuwalali waiwaisana gegewena nuku ginolil.
2CO 9:9 He ni ola Buki Bwabwalena ana baaba i ba: “Gamagal waiwaisana wana mulolu i guyauan yoyohi togulagula elal, wana ginol waiwaisana i gangan ya sauga gegewena.”
2CO 9:10 Yehoba vivi i pek toeyowa elana i luwan, ge Yehoba ni pasiun ni enon, enona aanan kaiwena. Inoke Yehoba wami vivi ni pewa pwabwata eliyamiu, ge ni pasiun, wami tuwalali waiwaisana enowana ni bwata.
2CO 9:11 Iya ni pamalulagimiu ge bosowaimiu sauga gegewena nuku mumulolu. Inoke gamagalau nihi gewi nihi ba mulolu Yehoba elana wami mulolu o kaiwena, mulolu o nihi aheya ama nimameya.
2CO 9:12 Tuwalali toto ku ginol o, bugul bolo Yehoba wana gamagalau hi kalaan ni paolaolaek. Yaa nige tage wami tuwalali enowana iyai ya o, he enowana etega al heiya te wali pata ateu owa Yehoba elana ni kalamamaligin ateliyaa.
2CO 9:13 Wami tuwalali o wami abulilek ni patunahot, inoke gamagalau abwe nihi gewi Yehoba nihi tobalan kaiwena Keliso Wasana Waiwaisana toto ku wasawasa-an ku henapuan. Ge Yehoba nihi tobalan kaiwena wami atitalam elana wami mulolu ku pek elal ge gamagalau gegewel elal.
2CO 9:14 Ge heliya nihi awanun kaiwemiu ge ami nuwan ni bwata ateliyaa, kaiwena Yehoba wana mulolu ku kalaopopwi.
2CO 9:15 Yehoba ta tobalan wana mulolu kaiwena, mulolu o ana bwata nige bosowaina ta baunan!
2CO 10:1 Gamagalau enuna hi baaba kaiweu hi ba, “Sauga Pol i miminaa eliyala i lolovakun ge i babaa hinahinan, yaa ebo ana bwaga i yapu abwe atena i mamatuwa ge wana baaba i gagasisi.” Inoke Keliso wana hanalau ge wana pagan meimeina eliyana nau Pol ya awanun eliyamiu.
2CO 10:2 Ya awanun sauga ebo na nowa, nuku matahikagimiu te bahi wami pagan kaiwena ge no baaba ni gagasisi eliyamiu. He ya atena bosowaiu no baaba ni gasisi alomiyau elal, bolo hi ba tage panayawi ana nuwanuwatu elana ha nanawaa.
2CO 10:3 Tunahot ha minaa panayawi, yaa nige tage panayawi ana nuwanuwatu elana ha lohaveyan.
2CO 10:4 Wama elohaveyan nige i oola panayawi ana elohaveyan, yaa wama elohaveyan ana gasisi i neem Yehoba elana ge bosowaina topihigelgel wali abamina gasigasisena ni apapanak-an.
2CO 10:5 Nuwatu kakakawel ge baaba hanahanahail ha lekaleka-an, bolo gamagalau i patupal Yehoba ana aatena bahi ni gagan elal. Gamagalau wali nuwatu gegewena ha ahel ge ha yowanil, inoke wali nuwatu elana Keliso wana nuwatu nihi henapuan.
2CO 10:6 Ge sauga ebo wama baaba gegewena nuku henapuan, he ama iyaka ha lovivina haba te gamagalau bolo wama baaba hi towani naha lahel.
2CO 10:7 Bugul bolo ku kiteliya matamiwa nuku nuwanuwatu-agil bubun! Ebo gamagal etega iyehe ei i nuwatu iya Keliso wana totuwalali, he ni nuwatu bubun ge ni atena te ama al Keliso wana totuwalali ha ola ya te iya.
2CO 10:8 Babala gasisi i pem eliyama ge naha tuwalali. Tabam kekeisi ha ba heyagima gasisi o kaiwena, yaa Babala i pem wami abulilek naha tal, nige tage naha kukulekaleka-an, inoke nige naha pupuluwawi-an.
2CO 10:9 Yaa nige nuwau te nuku nuwatu tage ya palopalovakun no leta eliyalil.
2CO 10:10 He gamagalau enuna hi ba, “Pol wana leleli i gasisi ge i pulowan, yaa sauga ebo ta kite matalaa, nige wana gasisi i gagan ge iya tobaaba bwagabwaga ya.”
2CO 10:11 Gamagalau bolo o nihi atena te sauga ebo naha nowa, wama ginol ni olaolaek te wama baaba leta elal sauga ama bwaga i yapu eliyamiu.
2CO 10:12 Alomiyau enuna totoliya hi awa wawaisi-agil eliyamiu. Bahi ama naha ba alomeyau ha olaolaek, he alaliya iyaka i bwaya luwagima! Yaa age hi neganega hot. He totoliya ali luvi hi teli ge eliyana hi peluviluvi-agil, avaliyau wali pagan eliyana totoliya wali pagan hi luviluvi-an ge ali awa wawaisi hi giginol.
2CO 10:13 Yaa ama nige bosowaina ama luvi naha likaan ge totoma naha ba heyagima. Naha babaa ya te tuwalali toto Yehoba i pem eliyama ana luvi elana. He tuwalali o gamwana etegana te komiu Kolinita.
2CO 10:14 Binimala nige naha nonowa eliyamiu, he bosowaina te ama topihigelgel nihi ba, “Ali luvi hi likaan ge hi ba haha nabiyan hot.” Yaa nige i oola, kaiwena ama te ha nowa houwa eliyamiu ge Keliso Wasana Waiwaisana ha papaatena-an eliyamiu.
2CO 10:15 Wama ba haha ha luviya ya te tuwalali toto ha ginol elana, nige gamagalau gegetogal wali tuwalali elana i oola. Ge atema i matuwa te wami abulilek iyoho ya i gagasisi nawa, inoke abwe nuku labema ge wama tuwalali ni siun ge ni bwabwata nawa.
2CO 10:16 Nuwama Wasa Waiwaisana naha papaatena-an labi bolo hi minek Kolinita labena yalasa. He nige bosowaima naha nok panuwa bolo avalau hi tuwalali-an haba elal, ge naha ba heyagima gamagal getoga wana tuwalali enowana elana.
2CO 10:17 Yaa i ola Buki Bwabwalena ana baaba toto i ba, “Henala ebo nuwana ni ba haha, he Babala te ni teli heyan.”
2CO 10:18 He nige tage bolo totoliya hi awa wawaisi-agil alaliya i gan Yehoba matanaa, yaa bolo iya i awa wawaisi-agil te alaliya i gan matanaa.
2CO 11:1 Nuwau binimala nuku palahikan ga, bwagana no baaba nuku hago ni ola tosigasiga wali baaba. He no ginol nuku palahikan ga!
2CO 11:2 Nau nuwau hot komiu ge ya logasisi nabi kaiwemiu, i ola te Yehoba nunuwana hot komiu. He i ola ya papakawakawalolu-agimiu Keliso maisena ya elana, inoke nuwau na ahemiu nuku nok iya elana, ni ola gamaina waiwaisana hot ya een pwatanik tau i aalolonan elana.
2CO 11:3 He mwata wana siba eliyana Ive i kakawe. Inoke i ola al ya hinahinan-agimiu te bahi Seitani nuwamiu ni gogove ge nige al alona wami pagan sasapona Keliso nuku nunuwana-an bubun.
2CO 11:4 Ya hinahinan-agimiu, kaiwena ya kite te sauga gamagalau gegetogal hi nowa, he wali ginol ku palahikan ya. Heliya Yeisu gegetogana hi papaatena-an eliyamiu, nige i oola toto ama ha papaatena-an. Ge yayaluwa getoga ku ahem wali papaatena elana, nige i oola Yayaluwa Bwabwalena toto valila ku aheya eliyama. Ge wasa waiwaisana gegetogana ku ahe, nige i oola Wasa Waiwaisana toto ku aheya eliyama.
2CO 11:5 He ya atena apostolowau bolo alaliya bwabwatana ei nige nihi wawaisi lakeyau.
2CO 11:6 Tabam nau nige toba sibasiba i oola, yaa no aatena i bwata. He sauga gegewena ge wama ginol gegewena elal wama aatena o iyaka ha pankitemiu bubun ge ku kite haba.
2CO 11:7 Sauga valila Yehoba Wasana Waiwaisana ya papaatena-an eliyamiu, nige ya aawa molamola, yaa ya teli lowagau inoke komiu na teli heyagimiu. He ga i ola, ku nuwatu i nak o?
2CO 11:8 O labe ya ahem ekelesiya enuna al elal, inoke i ola te wali mani ya kakaome ge ya tuwalali kaiwemiu.
2CO 11:9 Valila sauga toto nau iyoho eliyamiu, ebo bugul etega ya kalaan, nige pulowan etega ya teteli komiu etega elana. He talilau bolo hi neem Masidoniya, heliya bugul bolo nuwau hi paolaolaek ge hi pwatanim. Inoke nige sauga etega o pulowan etega ya teteli eliyamiu, ge sauga toto i nenem matalaa nige na giginol ola.
2CO 11:10 Keliso iya tobaaba tunahot, inoke nau al ya ba tunahot te labi Akaiya gegewena elana nige gamagal etega ni kakausau no ba haha o eliyana.
2CO 11:11 Hauna kaiwena ya ginol ola o? Age kaiwena nige ya nunuwana-agimiu? Nigeya! Yehoba i atena te ya nunuwana-agimiu.
2CO 11:12 Nige sauga etega mulolu ya aahe eliyamiu. Inoke nuwatu o na mimi awaawaginol ya, kaiwena nuwau gamagalau bolo ei wali ba hanahanaha na kaus, hi ba tage heliya ge ama ha olaolaek.
2CO 11:13 He gamagalau ololal o heliya apostolowau kakakawel, wali tuwalali elana hi lokalokakawi, ge ali awa hi giginol i oola heliya Keliso wana apostolowau.
2CO 11:14 Nige abanuwa ahi i oola to, kaiwena Seitani totona ana awa i giginol i oola iya mwananal ana anelose.
2CO 11:15 Inoke bahi nuwala ta aahe te ebo awana toabinau ali awa nihi ginol ni ola heliya pagan sasapona ana totuwalali. Ana abapwamowasi elana wali tuwalali molana nihi ahe ni ola wali ginol.
2CO 11:16 Iyaka ya ba haba te nasi no baaba nuku hago ni ola tosigasiga wali baaba. He bahi nuku aahe ni oola te tage nau tosigasiga. Yaa ebo iyaka ku nuwatu ola, he o nuwatu nuku ahe ni ola tosigasiga, inoke nau al kekeisi na ba hanahanaha ga.
2CO 11:17 Yaa ba hanahanaha bolo ya babaunan ya nige i oola Babala wana nuwatu, he i ola tosigasiga wali baaba.
2CO 11:18 Yaa gamagalau hi gewi tei totoliya hi ba heyagil i ola panayawi gamagaliliyau wali ba haha, inoke nau ge na ba hanaha al.
2CO 11:19 Komiu tonuwasapu hot, yaka tosigasiga wali ginol ku papalahikan ge ku yayaliyaya-an!
2CO 11:20 He bwagana ebo gamagalau enuna nihi logugui pwatpwat-agimiu, wali waisi kaiwena nihi patuwalali-agimiu, nihi kakawemiu, totoliya nihi teli heyagil matamiwa ge nihi taganepalimiu, he wali ginol o ku papalahikan inoke nihi mimi awaawaginol ya.
2CO 11:21 Komiu ku awa pwepweyata-agima. He alou no puluwawi ya pata soli te wama pweyata kaiwena nige ami hehegan ha aapapanak-an i oola to! Yaa ebo gamagal etega atena i matuwa ge ni ba haha, he nau al ge bosowaiu ateu ni matuwa ge na ba haha. (He no baaba o i ola tosigasiga wali baaba.)
2CO 11:22 Age heliya Hibilu gamagaliliyau? He nau al ge. Age heliya Isileli gamagaliliyau? He nau al ge. Age heliya Abalahama tubutubunau? He nau al ge.
2CO 11:23 Age heliya Keliso wana totuwalali? (He no baaba ya amnana nasi ni ola kokona wali baaba.) He nau ya tuwalali lakel. Nau no logasisi heliya wali gasisi i bwata lake; nau sauga hi gewi hi padibula-agau yaa heliya nigeya; hi nibinibihagau nabiyan yaa heliya nigeya; ge sauga i gewi nabi kelaubwa yaomal na pwapwawa.
2CO 11:24 Panimala panuna Yudiya hihiu elololina hi ahe hi nibinibihagau pateti naen.
2CO 11:25 Paeton Loma suki hi ahe hi nibinibihagau, pamaisena gamagalau hi loipatagau, paeton waga bolo ya heya hi luna ge hi samwalekaleka, ge sauga etegana lan ge bulin ya anpwapwati hogaa.
2CO 11:26 Sauga i gewi no nawanawa labi yayapona elana, kelaubwa nak na pwapwawa wewel bwabwatal elal, tokaoma elal, no panuwa gamagaliliyau elal ge gamagalau getogal elal. Kelaubwa nak na pwapwawa panuwa bwabwatana gamwanaa, ulaa gamwanaa, ge hoga pwatanaa. Ge kelaubwa nak na pwapwawa talin kakakawel elal.
2CO 11:27 Tuwalali gasigasisel ona ya ginolil ge sauga i gewi nige ya kekenu; sauga enuna ya galebu ge ya walem, ge sauga i gewi nige ya aanan; sauga enuna ya watut ge nige kaliko i gagan tage na galoi.
2CO 11:28 Pulowan i gewi iyoho nige na babaunan. Yaa bugul maisena ya, lan maisena ge maisena pulowan etegana i gagan elau, heiya te ya nunuwanuwatu nabi ekelesiya gegewel ali matamatahikan kaiwena.
2CO 11:29 Ebo gamagal etega wana abulilek i pweyata, yaka ya pwepweyata. Ebo toekelesiya etega i sogu gegi elana, yaka amnan nanakina hot ya pwapwawa.
2CO 11:30 Kaiwena ku ba ge na ba heyagau, inoke no ba haha kaiwena yaka bugul bolo no pweyata i pamasal te ya liliwanan.
2CO 11:31 He Yehoba i atena te nau nige ya kakakawi. Iya Babala Yeisu wana Yabowaine ge Tamana, ge iya alana ta tobatobal-an sauga gegewena.
2CO 11:32 Panuwa Damasiko elana, Kin Alitas wana gavana tolohaveyan i telel panuwa ana gana ana nog gegewena hi matahikan, inoke ebo nihi kiteyau, nihi libau ge nihi yowanau.
2CO 11:33 Yaa no heliyamwau hi usanau egowa elana, yaka hi pakuki lowagau panuwa ana gana gogohawanina etega elana. Inoke gavana wana logugui ya louwi ge nige i yoyowanau.
2CO 12:1 He na ba haha nok al ga. Bwagana nige ana waisi i gagan, yaa na ba nok inoke o kenonou ge o pankite bolo Babala i pem na liwanan.
2CO 12:2 Gamagal etegana ya atena iya Keliso i abulilek-an, he baliman potin iyaka i mowasi ge Yehoba i ahe i ha labulabum mihamihaina hot elana. (Nige ya aatena te ebo tuwan hot elana i nok o ebo yayaluwa ya elana. He Yehoba iya te i atena.)
2CO 12:3 Ge ya atena Yehoba gamagal o i ahe i ha labulabumwa, yaka baaba i hago te ololana nige gamagalau bosowailiya nihi baunan, ge ana lopwal i gan bahi nihi babaunan. (Nige ya aatena te ebo tuwan hot elana i nok o ebo yayaluwa ya elana. He Yehoba iya te i atena.)
2CO 12:5 Ginol ololana o i gan gamagal ya elana, bosowaina te na ba haha kaiwena. Yaa nige totou na babaa heyagau, yaa na ba hanahanaha ya te no pweyata kaiweliya.
2CO 12:6 Yaa binimala ebo alau na ba heyan, he nige bosowaina gamagalau nihi awa sigasiga-agau no baaba o kaiwena, kaiwena hauna gun ebo na baunan ni tunahot. Yaa nige na giginol oola to. Kaiwena nige nuwau gamagalau nihi goluek no ba haha elana ge nihi teli heyagau. Yaa no ginol nihi kite ge no baaba nihi hago, inoke eliyana nuwaliya ni sapu kaiweu ge nihi awa wawaisi-agau.
2CO 12:7 Pankite bolo Yehoba i pankiteyau abanuwa ahi hot, yaa nige nuwana i oola na nuwanuwatu bugul bolo ya kaiweliya inoke ni pahanaha-agau. Inoke i talam ge pulowan etega i masal elau, pulowan o i ola gau tuwau i howahowa-an. Wana ginol i ola Seitani awana toabina i patuna ge i tagapanapanak-agau, inoke i kausau ge bahi na hahanaha.
2CO 12:8 Paeton ya awanun gagasisi Yehoba elana tage pulowan ya ni ahek yoho elau.
2CO 12:9 Yaa i baem elau i ba, “No mulolu bugul gegewena i paolaolaek elam. Kaiwena no gasisi i gagasisi hota te bolo hi pweyata elal.” Wana baaba o kaiwena inoke ya yaliyaya nabi te na ba hanahanaha no pweyata kaiweliya, inoke Keliso wana gasisi ni holaviya elau.
2CO 12:10 Inoke ebo Keliso wana tuwalali kaiwena na pweyata, o ebo gamagalau nihi sinaliagau, ebo nak na pwawa, ebo nihi palomwanagau, o ebo pulowan ona na pwawal, he ya yaliyaya ya. Kaiwena sauga ebo ya pwepweyata, yaka abwe ya gagasisi.
2CO 12:11 Iyaka ya ba hanahanaha haba, he i ola ya te nau tosigasiga! Yaa komiu te ku palutau ge ya ba ola ona o, kaiwena binimala o awa wawaisi ni neem eliyamiu, yaa nigeya. He gamagalau enuna hi ba, “Iya nige bugul hot i oola.” E i ola to, yaa apostolowau alaliya bwabwatana ei, nigeya ya kekeisi hi wawaisi lakeyau.
2CO 12:12 Sauga ya miminaa eliyamiu, alou no palahikan ya tuwalali inoke ginol yawiyawi ge abanuwa ahi ona Yehoba i ginolil no tuwalali elana. He ginol bolo ya heliya o abaeuna te nau apostolo etega.
2CO 12:13 No ginol eliyamiu i olaolaek te no ginol ekelesiya gegewel al elal. Bugul maisena ya i getoga, heiya te nige sauga etega o pulowan ya teteli eliyamiu. Age ya gegi o? He no ginol nanakina o nuku nuwayoho!
2CO 12:14 Sauga ya ya lovivina ge na nowa paetonina eliyamiu. No nowa toto ya elana nige o pulowan na teteli eliyamiu, kaiwena wami gogomwau nige nuwau i oola, nuwau iyai ya te komiu. He wawayau nige wali tuwalali i oola te nihi lovivina tamaliyau ge hinaliyau ali labe kaiwena, yaa taman ge hinan heiya te nihi lovivina natuliyau ali labe kaiwena.
2CO 12:15 Ya yaliyaya nabi te no gogomwau na payaomal ge i ola al no gasisi na payaomal komiu ami labe kaiwena. Nau ya nunuwana-agimiu nabiyan, he ga i ola ge komiu nige ku nunuwana-agau bubun?
2CO 12:16 Inoke tunahot nau nige o pulowan ya teteli eliyamiu. Yaa alomiyau enuna hi ba, “Nuwana i sapu lokalokakawi elana, inoke wana siba elana i ahela ge wala gogomwau i oe.”
2CO 12:17 Gamagalau bolo ya patunal hi nowa, tab etegana eliyana ya kakawemiu ge wami gogomwau ya oe? He ku atena nige ya giginol oola to.
2CO 12:18 Ya ba Taitas elana ge alona talila etega valila hi nowa. Taitas i nowa nige i kakakawemiu ge wami gogomwau i ooe, age? Ku atena te iya ge nau yayaluwa maisena elana ha tuwalaliya ge kamwasa maisena ha patalelu-an.
2CO 12:19 Leta ya ku vasili inoke tabam ku nuwatu tage ha baaba matamiwa ama woliwoli ana ba papasapu kaiwena. He i ola hiwe. Ama ha minaa Keliso elana ge ha baaba Yehoba totona matanaa. Ge no heliyamwau nunuwanil, baaba gegewena bolo ha baunan, ami pagapagasisi kaiwena.
2CO 12:20 He ya hinahinan te sauga ebo na nowa, tab nasi na kitemiu nige ku oola nuwatu toto ya nuwatuan kaiwemiu. Ge komiu tab nuku kiteyau nige ya oola nuwatu toto ku nuwatuan kaiweu. Ya hinahinan tab na pwawamiu ku loloapwaapwanawa, ku lamwalamwa pulowan, ku hugahuga, ku mimien, ku baaba panapanak, ku loloba, ku hanahanaha, ge wami minamina i nak.
2CO 12:21 Ge ya hinahinan al te sauga ebo na nowa, tab no Yabowaine ni papuluwawi-agau al matamiwa. Bahi na nowa ge gamagalau nihi gewi na pwawal wali gegi toto valila iyoho ya hi awaawaginol, wali pagan nanakina, wali ganawal, ge wali pagan pulupuluwawena nige ana en hi pepek. Ebo na pwawal pagan ololana o iyoho ya hi awaawaginol, nasi na puluwawi ge ateu ni lomwan nabi.
2CO 13:1 Nowa toto ya, no nowa paetonina te ya nonowa eliyamiu. He sauga ebo na nowa ge gamagalau bolo hi gegi ali nuwatu ta pasapu, nasi ta ginol ni ola Buki Bwabwalena ana baaba, toto i ba, “Gamagalau labui o ebo eton nihi ba, ‘E, ha kite,’ mulaa abwe woliwoli etegana ta patunahot.”
2CO 13:2 Valila no nowa paeluwana elana iyaka ya ba haba bolo wali gegi toto valila iyoho ya hi awaawaginol elal. Inoke sauga ya o bwaga i yapu eliyamiu, na ba elal ge gamagalau gegewel al elal na ba, “Sauga ebo na nowa al, togegi nige wali gegi na nunuwayoho bwabwage, he ali lahi nige ni kakala.”
2CO 13:3 Ku ba, “Nu pankitema inoke naha atena tunahot Keliso i baaba anam elana.” He na nowa yaka gegewena abwe nuku atena! Keliso nige i pwepweyata te ni lahemiu, i gasisi te i tuwalaliya gamwamiwa.
2CO 13:4 Tunahot pweyata eliyana Keliso hi lokolosan, yaa Yehoba wana gasisi eliyana yaka sauga ya yawalina i gan. He ama ha minaa elana ge ha pweyata, yaa Yehoba wana gasisi elana aloma iya yawalima i gan, ge gasisi o naha patuwalali gamwamiwa.
2CO 13:5 Nuku labosemiu tab ku nanawaa abulilek ana kamwasa elana. Totomiu wami pagan nuku hile. Ku atena Yeisu Keliso i minaa eliyamiu, age? E i minaa eliyamiu, yaa ebo wami pagan nanakina kaiwena nuku sogu, he nigeya.
2CO 13:6 (He ateu i matuwa te ebo ama wama ginol nuku hile, nuku pwawama ama Keliso wana totuwalali tutunahotil.)
2CO 13:7 Inoke ha awanun Yehoba elana ni labemiu ge bahi gegi paganina etega nuku giginol. Yaa nige ha loloyaan te tage gamagalau nihi awa totuwalali waiwaisal-agima. Bwagana ebo gamagalau nihi kitema tage ama nige totuwalali waiwaisal i oola, he nige ha nuwanuwatu-an. Wama nuwatu hot te komiu pagan waiwaisana nuku awaawaginol.
2CO 13:8 Nige ha loloyaan te tage gamagalau nihi awa wawaisi-agima, kaiwena nige bosowaima bugul etega naha ginol ge tage wasa tutunahotina naha pihigelgel-an, ha talamwagima ya te wasa tutunahotina naha labe.
2CO 13:9 He ebo ama ha pweyata ge komiu ku gasisi, ama ha yaliyaya-an to. Inoke ha awanun Yehoba elana ni labemiu yaka yawalimiu ana nawanawa ni waisi hot.
2CO 13:10 O bwaga i yapu eliyamiu ge leta ya ya leleli puna i ola hiwe. Sauga ebo na nowa, bahi togegi na pwapwawal ge no gasisi elana ali lahi na giginol. Babala gasisi i pem wana tuwalali na matahikan, he nuwau gasisi o na patuwalali wami abulilek ana taltal kaiwena, nige ami apapanak kaiwena i oola.
2CO 13:11 Taliwau ge nuwau, no nuwatu ana siga inoke na ba, “Eeu, kaiyoni!” Nuku gasisi inoke yawalimiu ana nawanawa elana ni waisi hot. No ba pagapagasisi leta ya elana nuku hago. Wami nuwatu ni maisena ge nuku mibubun, inoke nunuwana ge mibubun ana Yabowaine ni minaa alomiu sauga gegewena.
2CO 13:12 Nimamiu nuku paelu alomiyau elal ge nuku pemumulolu-agimiu, kaiwena komiu Yehoba wana gamagalau.
2CO 13:13 Toabulilek gegewel labi ya elana hi mulolu eliyamiu.
2CO 13:14 Babala Yeisu Keliso wana mulolu, Yehoba wana nunuwana, ge Yayaluwa Bwabwalena wana heliheliyam ni minaa ku gewigewi eliyamiu.
GAL 1:1 Nau Pol, apostolo etega, o hilihili nige i neneem gamagalau elal, o ebo gamagal etega ni patunau ge ya tabwa apostolo. Yaa Yeisu Keliso ge Yehoba Tamala, toto Yeisu i palutem yaomala, heliya te hi patunau.
GAL 1:2 Alowau ge talilau bolo alowau ha mina, leta ya ha leli ge ha patuna i nowa komiu ekelesiya ona eliyamiu labi Galatiya elana.
GAL 1:3 Ha awanun Yehoba Tamala ge wala Babala Yeisu Keliso nihi muloluagimiu, ge wali nuwa laumwal atemiu ni pakalaopop.
GAL 1:4 Keliso iya totona i talamwan wala gegi kaiwena inoke ni sokalila panayawi toto sauga ya ana pagan nanakina elana, i ginol i ola Yehoba Tamala wana nuwatu.
GAL 1:5 Yehoba ta awa wasawasa-an sauga gegewena nige ni momowasi. Ibwe. I ola.
GAL 1:6 Keliso wana mulolu bwagabwaga eliyana Yehoba i yogaagimiu ku tabwa wana gamagalau. Inoke nuwau ya ahe te etimwawa ana en ku pek ge nuwamiu i noek wasa waiwaisana gegetogana eliyana.
GAL 1:7 He nige wasa waiwaisana gegetogana etega i gagan, yaa gamagalau enuna nuwamiu hi pagewagewa ge tage Keliso wasana waiwaisana nihi pil getogaan.
GAL 1:8 Yaa ebo ama apostolo etega, o ebo anelose etega labulabumwa, wasa gegetogana ni wasaan eliyamiu nige ni oolak toto valila ha wasaan, he binimala Yehoba gamagal o ni apapanak-an Gehena elana.
GAL 1:9 Iyaka valila ya ba haba, inoke sauga ya na ba al: wasa waiwaisana iyaka ku ahe, inoke ebo gamagal etega wasa gegetogana ni wasaan eliyamiu, he binimala Yehoba gamagal o ni apapanak-an Gehena elana.
GAL 1:10 Ku nuwatu tage ya ba ola o ge gamagalau nihi awa wawaisi-agau? Nigeya, he nuwau te Yehoba ni awa wawaisi-agau. O tage gamagalau na ba paluviluvi-agil? Nigeya! Binimala nuwau gamagalau na ba paluviluvi-agil, he nau nige Keliso wana totuwalali i oola.
GAL 1:11 Taliwau ge nuwau, nuku atena te wasa waiwaisana toto ya papaatena-an nige i nenem gamagalau wali nuwatu elana.
GAL 1:12 Nige ya aaheya gamagal etega elana, ge nige gamagal etega i papankiteyau, yaa Yeisu Keliso te i pamasalem eliyau.
GAL 1:13 Yawaliu wasana iyaka ku hago, saugena o nau iyoho ya tapwatapwalolo Yudiya wali tapwalolo elana. Yehoba wana ekelesiya ya papalomwan-an nabiyan, ge ya labose tage na pwamowasi hoti.
GAL 1:14 Yudiya bolo no pan ha ya lakel Yudiya wali tapwalolo paganina elana, ge ya logasisi nabi panpankiti toto i noem tubumeyau elal ya toulil.
GAL 1:15 Yaa mulaa abwe hi abau Yehoba i hileyau ge na tabwa wana totuwalali. Inoke wana mulolu bwagabwaga eliyana i yogaagau,
GAL 1:16 ge totona wana nuwatu eliyana Natuna i pamasalem eliyau inoke wasana waiwaisana na wasaan bolo nige Yudiya i oola elal. He saugena o, nige ya nonok gamagal etega elana ge tage no mwananal na aheya elana.
GAL 1:17 Nige ya nonok Yelusalema ge gamagalau ya kikitel bolo houwa hi tabwa apostolo mulaa abwe nau, yaa etimwawa ya nok ya na labi Alebiya, yaka mulaa abwe ya sikal Damasiko elana.
GAL 1:18 Baliman eton i mowasi abwe ya nok ya na Yelusalema ge Pita ya kite, inoke wik labui ya alou ha mina.
GAL 1:19 Nige apostolo etega al ya kikite, iyai te Yemesa toto Babala talina.
GAL 1:20 (He Yehoba i atena hauna toto ya lelelian eliyamiu i tunahot, nige ya kakakawi.)
GAL 1:21 Yaka mulaa abwe ya nok labi Siliya ge labi Silisiya elal.
GAL 1:22 Saugena o Keliso wana toekelesiya labi Yudiya elana nige maniniu hi kikite.
GAL 1:23 Wasau ya te hi hago avaliyau hi wasaan elal hi ba, “Tau toto valila i papalomwan-agila, sauga ya wasa tutunahotina toto kila ta abulilek-an i papaatena-an, yaa age valila i labose tage wala abulilek o ni pwamowasi.”
GAL 1:24 Inoke nau kaiweu toekelesiya bolo o Yehoba hi tobalan.
GAL 2:1 Baliman potin i mowasi, yaka abwe ya sikal ya na Yelusalema, alou ge Banabas. He Taitas al ya en aloma ha nok.
GAL 2:2 Yehoba wana pankite eliyau heiya te kaiwena ge ha nok. Alomeyau ge ekelesiya ana tohouwa, ama awawama ya, ha nogogo, inoke wasa waiwaisana toto ya papaatena-an bolo nige Yudiya i oola elal, ya wasaan. Ya wasa i ola o, kaiwena ya nuwatu ya ola, “Bahi tuwalali toto valila ge sauga ya ya awaawaginol ni sosogu ge ni tatabwa bugul bwagabwaga.”
GAL 2:3 (He Taitas, iya alou, bwagana iya Gilik gamagalina, nige hi babaaek elana tage iya gotomwa yoho paganina ni ahe.)
GAL 2:4 Alowau ha liwaliwan puna kaiwena gamagalau enuna hi kakawi tage heliya wama pan toabulilek. Inoke valila hi ulutuk sumi wama boda gamwanaa tage sokal toto ama ha pwawa Keliso Yeisu eliyana nihi kite kaome. He nuwaliya nihi telema Yudiya wali logugui gabulanaa ge logugui o ni paloloyowan-agima.
GAL 2:5 Yaa nige kekeisi etega wali nuwatu ha tatalamwi, kaiwena bahi wasa waiwaisana ana sapu nihi pipil pagegi, yaa ana tunahot komiu al nuku pwawa.
GAL 2:6 Tohouwa Yelusalema, bolo tage alaliya i bwata, wasa waiwaisana toto nau ya wasaan elal nige hi babaa gegetoga-an. (Eliyau nige ana getoga i gagan, bwagana ebo heliya alaliya i bwata o ebo nigeya. Yehoba matanaa gamagalau gegewel hi olaolaek ya.)
GAL 2:7 Tohouwa ya hi kite Yehoba no tuwalali i pem ge wasa waiwaisana na papaatena-an bolo nige Yudiya i oola elal, i ola te Pita wana tuwalali i pek ge i papaatena-an Yudiya elal.
GAL 2:8 He Yehoba gasisi i pek Pita elana i tabwa apostolo inoke ni tuwalaliya Yudiya elal, ge iya al gasisi i pem elau ya tabwa apostolo ge na tuwalaliya bolo nige Yudiya i oola elal.
GAL 2:9 Yemesa, Pita ge Diyon, heliya tage alaliya i gan ekelesiya ana tohouwa, hi atena Yehoba o gabom i pem i ola to, yaka nimaliya hi paelu ge alou Banabas hi pemumulolu-agima, ge eliyana hi patunahot te ama wali pan totuwalali. Inoke hi talam ama naha na bolo nige Yudiya i oola elal, ge heliya nihi na Yudiya elal.
GAL 2:10 Hi awanun eliyama ya te wali togulagula naha nuwahikagil, ge nau nuwau hot na ginol ni ola to.
GAL 2:11 Sauga etega Pita i nem Antiyok, inoke ya ba lamwalamwani, kaiwena pagan toto i ginol nige i sasapu.
GAL 2:12 He Pita alonau ge bolo nige Yudiya i oola hi anan toyawa, ana siga Yudiya bolo Yemesa i patunal hi vin Antiyok. Sauga hi vin, bolo nige Yudiya i oola i miluwagil nige al alonau hi heliheliyam, kaiwena boda i lovakunagil bolo hi ba, “Toabulilek bolo nige Yudiya i oola gotomwa yoho paganina nihi ahe.”
GAL 2:13 Toabulilek Yudiya Antiyok elana Pita wana kakawi hi awapupune. He pagan kakawi o Banabas al ge i ginol.
GAL 2:14 Sauga ya kitel wali ginol nige i oola wasa waiwaisana ana nuwatu, inoke boda mataliyaa ya baek Pita elana ya ba, “Owa Yudiya gamagalina, yaa wam pagan nige i oola Yudiya wali pagan, i ola ya te bolo nige Yudiya i oola wali pagan. He ga i ola ge sauga ya wam ginol eliyana, inoke bolo nige Yudiya i oola u papalawakikil tage Yudiya wali pagan nihi ahe, mulaa abwe alomwau nuku heliheliyam?”
GAL 2:15 Ama hi abima Yudiya gamagaliliyau, nige ha oola bolo nige Yudiya i oola, heliya ha awa togegi-agil, kaiwena hi minek Mosese wana Logugui tolinaa.
GAL 2:16 Yaa ha atena nige tage gamagal etega logugui ni henapuan ge Yehoba gamagal o ni awa sapusapuan, yaa gamagal toto Yeisu Keliso ni abulilek-an te Yehoba ni awa sapusapu-an. Inoke ama al ge ha abulilek Keliso Yeisu eliyana inoke wama abulilek o kaiwena Yehoba ni awa sapusapu-agima, nige logugui ana henapuan kaiwena i oola. Kaiwena nige bosowaina gamagal etega logugui ni henapuan ge toto o eliyana ni sapu Yehoba matanaa.
GAL 2:17 Nuwama Keliso eliyana te Yehoba ni awa sapusapu-agima, inoke ana kite i ola ama ha ola bolo hi minek Mosese wana Logugui tolinaa. Inoke ga i ola? Age Keliso kaiwena ha tabwa togegi o? Nigeya hot! Nige gegi i oola, bwagana Mosese wana Logugui nige ha totoulil.
GAL 2:18 Sauga ya Mosese wana Logugui nige al ya memelteli-an. Inoke binimala na sikal al Logugui eliyana ge na tal pasikal, he tunahot nasi na gegi to,
GAL 2:19 kaiwena iyaka ya mowasi logugui elana, he i ola iyaka ya aliga elana. Logugui no gegi i pankiteyau nau ya ola toaliga, inoke iyaka ya mowasi logugui elana, he Yehoba kaiwena te yawaliu i gan.
GAL 2:20 Sauga Keliso hi lokolos, inoke alou ha yaomal toyawa. Yawal toto sauga ya i minaa eliyau, he Keliso yawalina, nige totou yawaliu i oola. Yehoba Natuna, iya i nunuwana-agau ge yawalina i talamwan kaiweu, ya meltelian, inoke eliyana yawal toto sauga ya ya nanawaa.
GAL 2:21 Yehoba wana mulolu bwagabwaga eliyau nige ya teteli pahuwala tage nige ana nuwatu i bwabwata. Binimala ebo Mosese wana Logugui ta toulil ge toto o eliyana Yehoba ni awa sapusapu-agila, he age Keliso i yaomal bwagabwaga hot ya!
GAL 3:1 O Galatiya, tosigasiga komiu! Keliso ha pamasal eliyamiu, yaka i ola totomiu matamiu elana Yeisu Keliso ku kite hi lokolosan. Inoke henala i pabolamiu ge nuwamiu i noek elana?
GAL 3:2 Nuwau ga na nelimiu bugul etega kaiwena: hauna kamwasa eliyana ge Yayaluwa Bwabwalena ku ahe i minaa eliyamiu? Logugui ana henapuan kaiwena, o age wasa waiwaisana ku hago ge ku abulilek-an?
GAL 3:3 Ku sigasiga hot! Yayaluwa Bwabwalena wana gasisi eliyana te yawal vavaluna ku telipuna-an, inoke ga i ola ge tage totomiu wami gasisi eliyana ge yawal vavaluna o ana patalelu-an nuku pwamowasi?
GAL 3:4 Bugul waiwaisal bolo Yayaluwa Bwabwalena i ginolil ami boda gamwanaa, iyaka ku nuluwan? He tabam te nige ku nunuluwan!
GAL 3:5 Yehoba Yayaluwa Bwabwalena i pewa ge ginol yawiyawi i ginolil ami boda gamwanaa, puna ga i ola? Kaiwena logugui ku henapuan, o age wasa waiwaisana ku hago ge ku abulilek-an?
GAL 3:6 Ku nuwatu ga Abalahama kaiwena. Buki Bwabwalena i ba, “Abalahama Yehoba i abulilek-an, inoke Yehoba Abalahama i kite iya tosapu wana abulilek kaiwena.”
GAL 3:7 He inoke nuku atena te bolo hi abulilek heliya te Abalahama tubutubunina hot.
GAL 3:8 Yehoba i kite pahuwala te bolo nige Yudiya i oola abwe ni awa sapusapu-agil wali abulilek kaiwena. Inoke Buki Bwabwalena eliyana Wasa Waiwaisana etimwawa i pamasal Abalahama elana, i ba, “Owa eliyam gamagalau gegewel panayawiya na muloluagil ge waisi nihi pwawa.”
GAL 3:9 Abalahama i abulilek inoke Yehoba Abalahama i muloluan. Inoke i ola al to, bolo hi abulilek gegewel Yehoba ni muloluagil ge waisi nihi pwawa.
GAL 3:10 Bolo logugui ana mel hi teli ge tage eliyana nihi sapu Yehoba matanaa, gegewel Yehoba abwe ni apapanak-agil. He i ola, kaiwena nige bosowaila Logugui gegewena ta henapuan, ge Buki Bwabwalena i ba, “Henala ebo Logugui ana buki ana baaba gegewena nige ni hehenapu-an sauga gegewena, he Yehoba gamagal o ni apapanak-an.”
GAL 3:11 I mwananal te nige bosowaina gamagal etega logugui ni henapuan ge toto o eliyana Yehoba gamagal o ni awa sapusapu-an. Kaiwena Buki Bwabwalena i ba, “Gamagalau bolo wali abulilek kaiwena ge Yehoba i awa sapusapu-agil, heliya yawal hot nihi pwawa.”
GAL 3:12 He logugui ana nuwatu nige i nonoek abulilek elana. Logugui nuwana te ta henapuan, i ola Buki Bwabwalena ana baaba, “Gamagalau bolo logugui bolo ya nihi toulil, heliya yawaliliya ni gan.”
GAL 3:13 Tage Yehoba abwe ni apapanak-agila kaiwena nige logugui ana baaba gegewena ta hehenapu-an. Yaa Keliso iyaka i sokalila, kaiwena i milahela ala apanak i ahe. He i ola, kaiwena Buki Bwabwalena i ba, “Ebo gamagal etega tuwana nuku pakuki ebwakila, gamagal o ni minaa Yehoba wana lahi elana ge ni apapanak-an.”
GAL 3:14 Keliso iyaka i sokalila, inoke Keliso Yeisu eliyana gamagalau gegewel panayawiya Yehoba iyaka i muloluagil, i ola valila i ba Abalahama elana. I ola al, abulilek eliyana Yayaluwa Bwabwalena toto Yehoba i bateli iyaka ta ahe.
GAL 3:15 Taliwau ge nuwau, nunuwau abapapatini etega na aheya gamagalau wala pagan elana. Ebo gamagalau labui bugul etega kaiwena ge nihi bateli ge alaliya nihi sain, enaa nige bosowaina gamagal getoga bateli o ni leke o ebo nuwatu etega al ni teli pwatanaa.
GAL 3:16 Inoke i ola al to bateli toto Yehoba i bateli Abalahama elana. Yehoba waisi ana bateli i bateli Abalahama ge tubutubunina kaiweliya. (He Buki Bwabwalena elana Yehoba nige i babaa ni pek “tubutubunau” elal, ana sapu te gamagalau hi gewi. Yaa i ba ni pek “tubutubunina” elana, ana sapu te gamagal iyai te maisena, gamagalina iya te Keliso.)
GAL 3:17 No baaba ana sapu i ola hiwe. Yehoba bateli etega i ginol Abalahama elana ge ginol etega i ginol bateli o ana patunahot kaiwena. Enaa baliman ali gewi 430 abwe Mosese wana Logugui i gan. He nige bosowaina Logugui, iya mulaa abwe i nem, bateli o ni leke yoho.
GAL 3:18 Binimala ebo logugui ana henapuan kaiwena ge Yehoba waisi ni pem eliyala, he nige bosowaina ta ba tage waisi toto o i neem Yehoba wana bateli elana. Yaa nige i oola. He Yehoba Abalahama i muloluan kaiwena i bateli ni ginol ola.
GAL 3:19 Inoke hauna kaiwena Yehoba logugui i pem? Yehoba logugui i pem inoke ni mwananal te gegi bolo ta ginolil, nuwatu toto Yehoba nuwana hi leke. Logugui o ni mina ana siga Abalahama tubutubunina hot, toto kaiwena ge Yehoba i bateli, ni nem. (He Logugui o Yehoba i pek aneloseyau elal, ge heliya hi pek Mosese elana, yaka abwe Mosese i pek gamagalau elal. Inoke Mosese i talmilila gamagalau ge Yehoba ali luwaluwala.
GAL 3:20 Yaa ebo totola bugul etega ta ginol, nige gamagal etega ni taltalmilila kila ge etega al ala luwaluwala. Inoke i ola al to, sauga Yehoba bateli i pem eliyala, totona ya te i pem.)
GAL 3:21 Tabam etega ni nel, “Age Logugui i pihigelgel Yehoba wana bateli eliyana?” Nigeya hot, yaa tomaha wali tuwalali. Nige tage Yehoba logugui etega i pem ge logugui o yawalila ni pem, inoke nige bosowaina logugui eliyana ge ta sapu Yehoba matanaa.
GAL 3:22 He Buki Bwabwalena i ba, “Gegi paganina gamagalau gegewel panayawiya i yowanil.” Inoke ebo Yeisu Keliso ta abulilek-an, heiya te Yehoba wana bateli enona ta ahe.
GAL 3:23 Mulaa abwe abulilek ana sauga i vin, kila logugui i yowanila ge ta miloloyowan ana siga abulilek ana kamwasa Yehoba i pamasal.
GAL 3:24 Inoke logugui iya i ola ala tobahikan, ana siga Keliso i vin inoke ta abulilek eliyana ge Yehoba i awa sapusapu-agila.
GAL 3:25 Abulilek ana kamwasa iyaka i vin, inoke kila nige al ta miminaa tobahikan o gabulanaa.
GAL 3:26 Sauga ku babitaiso, iyaka ku tubwi Keliso elana ge i ola te Keliso ku ahe ge ku galoi. Inoke komiu gegewemiu Yehoba natunau, kaiwena Keliso Yeisu ku abulilek-an.
GAL 3:28 Bolo Yudiya, ge bolo nige Yudiya i oola, Keliso eliyana nige ali getoga i gagan. Keliso eliyana bolo totuwalali loloyowanil ge gamagalau sokasokalil nige ali getoga i gagan; bolau ge yowau nige ali getoga i gagan. Kaiwena Keliso Yeisu eliyana komiu gegewemiu ku ola maisena.
GAL 3:29 Komiu Keliso wana gamagalau, he komiu Abalahama tubutubunau. Inoke waisi ana bateli toto Yehoba i baunan Abalahama elana, komiu nuku ahe.
GAL 4:1 Abapapatini etega na baunan ni ola hiwe. Togogomwau natuna etega, bwagana tamana wana gogomwau abwe ni ahe, ebo iya iyoho ya wana sauga wawaya, iya i ola totuwalali loloyowanina.
GAL 4:2 He ana tomatahikan, bolo tamana i telel, wali logugui ni toulil, ana siga wana baliman toto tamana i teli ni pwawa.
GAL 4:3 He i ola te kilau. Valila kila ta ola wawayau bolo wali baliman nige ga i pwapwawa, inoke ta ola totuwalali loloyowanil ge logugui ona bolo ali nuwatu i noek panayawi ya elana ta toulilil.
GAL 4:4 Yaa ana sauga hot elana toto Yehoba iyaka i teli, inoke Natuna i patuna i nem, i masalem yova etega elana ge i minaa Yudiya wali Logugui gabulanaa.
GAL 4:5 Yehoba i ginol ola o inoke kilau bolo ta minaa Logugui gabulanaa ni pwamola pasikalila ge ta tabwa iya natunau.
GAL 4:6 He komiu Yehoba natunau, inoke Natuna Yayaluwana i patuna i nem atemiwa, Yayaluwa o i yogayoga Yehoba elana i ba, “Nam! Nam!”
GAL 4:7 Inoke nige al nuku oola totuwalali loloyowanil, yaa komiu natunatun. Ge ebo komiu Yehoba natunau, he waisi toto i lovivina-an natunau kaiweliya bwaliga nuku ahe.
GAL 4:8 Valila nige Yehoba ku aatena inoke ku tuwalali loloyowan yabowaine kakakawel elal.
GAL 4:9 Yaa sauga ya Yehoba ku atena, o ebo binimala na ba Yehoba i atenamiu. Inoke ga i ola ge nuku sikalek logugui ona eliyalil ge nuku toulilil, yaa heliya nige wali gasisi ge tage nihi labemiu? Age nuwamiu nuku miloloyowan al eliyalil?
GAL 4:10 He lan tapwalolo ona ali logugui ku toulil, weikena vavaluna ana logugui ku toulil, hagali ona ali logugui ku toulil, ge baliman vavaluna ana logugui ku toulil.
GAL 4:11 Inoke ya nuwanuwatu nabi kaiwemiu bahi no tuwalali eliyamiu ni tatabwa bugul bwagabwaga.
GAL 4:12 Taliwau ge nuwau, ya awanun nabi eliyamiu wami pagan ni ola nau no pagan. Kaiwena sauga valila ya miminaa eliyamiu, Yudiya wali logugui paganina nige ya totoulil, komiu wami pagan te ya ahe. He saugena o ku atupaheyau ge ku ginol bubun eliyau.
GAL 4:13 Ku atena no kasiyebwa kaiwena te houwan ya nowa wami labiya ge wasa waiwaisana ya papaatena-an eliyamiu.
GAL 4:14 Yaa bwagana no kasiyebwa o i papulowan-agimiu, nige ku eesaiagau ge ku totowaagau. He ku atupaheyau i ola nau Yehoba wana anelose etega, i ola nau Keliso Yeisu totona.
GAL 4:15 Saugena o ku yaliyaya bubun kaiweu, yaa sauga ya yaliyaya o ga i noek? Ya ba tunahot, valila nige bugul etega nuku kakaise, yaa wami yaliyaya ana bwata kaiwena bosowaimiu bugul gegewena nuku pem.
GAL 4:16 He ga i ola? Age nau ami topihigelgel kaiwena ba tunahot ya baunan eliyamiu?
GAL 4:17 Gamagalau enuna tage wasa waiwaisana nihi pil getogaan. Heliya hi logasisi hot nihi ahemiu, yaa nige ami labe kaiwena i oola. Nuwaliya te nihi teli pwamwaumwau-agimiu eliyama inoke nuku logasisi heliya kaiweliya.
GAL 4:18 Yaa nau ya logasisi bubun ami labe kaiwena. Ge nige tage sauga ya miminaa eliyamiu ya te ya logasisi, yaa sauga gegewena.
GAL 4:19 Natuwau nunuwanil, nau ya lolomwan al i ola ab lomwanina, kaiwena nuwau na abimiu nuku ola hot Keliso.
GAL 4:20 Nuwau hot te binimala sauga ya na kitemiu inoke alowau komiu ta liwaliwan bubun. Kaiwena ya nuwanuwatu nabi kaiwemiu ga na ginol ola ge na labemiu.
GAL 4:21 Komiu bolo nuwamiu nuku minaa Logugui gabulanaa, nuwau ga na nelimiu, “Tab ku atena Logugui ga i ba ola?”
GAL 4:22 He Logugui ana buki i ba Abalahama natunau bolau labui, etega yova loloyowanina Hega natuna, ge eluwana yova sokasokalina Sela natuna.
GAL 4:23 Isimel i masalem yova totuwalali loloyowanina elana, wana masal i ola te kila gegewela wala masal. Yaa Aisake i masalem yova sokasokalina elana kaiwena Yehoba i bateli i ola.
GAL 4:24 He ba kakanun etega te. Yowau labui ya heliya hi ola bateli labui bolo Yehoba alonau ge gamagalau hi babateli. Bateli etega heiya logugui toto Yehoba i pek Mosese elana oya Sainai elana, ge bateli o natunau heliya hi miloloyowan logugui gabulanaa. He Hega iya i ola bateli toto i neem oya Sainai elana.
GAL 4:25 Inoke Hega i ola oya Sainai labi Alebiya elana. I ola al bosowaina Hega ta papatini-anek panuwa Yelusalema toto sauga ya, iya alonau ge wana gamagalau hi miloloyowan logugui gabulanaa.
GAL 4:26 Yaa Sela i ola bateli vavaluna, ge i ola al bosowaina ta papatini-anek Yelusalema toto natiya, iya nige i mimiloloyowan, ge iya kilau toabulilek hinala.
GAL 4:27 He Aiseya i ba Yelusalema vavaluna natunau nihi gewi, nige ni oola Yelusalema houhouwena. I ba i ola hiwe: Owa u ola yova toto kobwakobwasina nige sauga etega i aab, yaa nu yaliyaya. Owa u ola yova toto nige sauga etega ab lomwanina i gagan elana, yaa nu wona ge nu loi. Kaiwena bwagana lagom i miluwagiwa, natumwau nihi gewi hot, yaa yova toto lagona i mimiavaavan elana, natunau nige nihi gegewi.
GAL 4:28 Taliwau ge nuwau, Yehoba wana bateli kaiwena te Aisake i masal, i ola al Yehoba wana bateli kaiwena te komiu ku tabwa iya natunau.
GAL 4:29 Sauga houhouwena Abalahama natuna toto wana masal i ola gamagalau gegewela wala masal, talina toto Yehoba Yayaluwana wana gasisi eliyana ge i masal, i papalomwani. He i ola al te sauga ya. Bolo hi minaa Logugui gabulanaa komiu bolo ku masalem Yehoba wana bateli eliyana, hi papalomwan-agimiu.
GAL 4:30 Yaa waisi toto Yehoba i lovivina-an natunau kaiweliya, heliya nige nihi aahe. He i ola Buki Bwabwalena ana baaba i ba, “Yova totuwalali loloyowanina alona ge natuna nu patuna owaowa-agil. Kaiwena yova totuwalali loloyowanina natuna nige tamana wana gogomwau ni aahe, yova sokasokalina natuna ya te ni ahe.”
GAL 4:31 Inoke taliwau ge nuwau, kila nige yova toto totuwalali loloyowanina natunau i oola, yaa kila yova toto sokasokalina natunau.
GAL 5:1 Keliso iyaka i sokalila, inoke nige ta mimiloloyowan Logugui gabulanaa. He inoke nuku talmilil gagasisi, bahi nuku tatalamwagimiu bugul etega ni papaloloyowan-agimiu al.
GAL 5:2 Ku laegan! Nau Pol ya ba eliyamiu te ebo nuku sikalek Logugui paganina elana ge gotomwa yoho paganina nuku ahe, he toto Keliso i ginol kaiwela nige ana waisi etega nuku pwapwawa.
GAL 5:3 Na ba paeluwana eliyamiu. Ebo nuku talamwagimiu gotomwa yoho paganina nuku ahe, he Logugui ana baaba gegewena al nuku toulil.
GAL 5:4 Ebo Logugui ku toulil tage eliyana Yehoba ni awa sapusapu-agimiu, he iyaka ku gotomwa yohimiu Keliso elana ge ku minaa Yehoba wana mulolu bwagabwaga tolinaa.
GAL 5:5 Yaa ama ha abulilek, inoke Yayaluwa Bwabwalena wana gasisi eliyana aloma wama atimatuwa ha matamatan Yehoba ni awa sapusapu-agima.
GAL 5:6 Ebo ta minaa Keliso Yeisu eliyana, bwagana gotomwa yoho paganina ta ahe o ebo nige ta aahe, he nige bugul i oola. Toto ana nuwatu i bwata heiya te ta abulilek ge abulilek o ni paheniheni-agila avalau ta nunuwana-agil.
GAL 5:7 Valila ku patalelu bubun ga. He henala i paveyaho-agimiu ge nige baaba tutunahotina ku totoulil?
GAL 5:8 Nuwatu toto sauga ya ku toulil nige i nenem Yabowaine toto i yogaagimiu elana.
GAL 5:9 Iyaka ku atena te ebo yis kekeisi ta teliek pwalawa elana, nasi pwalawa gegewena ni tuk solaan, inoke pwalawa ni pouha. He i ola ya te gamagal maisena wana panpankiti gegegena bosowaina ni kalapanet eliyamiu, inoke wami boda ni apanak.
GAL 5:10 Yaa ateu i matuwaagimiu te Yehoba ni labemiu inoke nige nuku oolak nuwatu gegetogana elana. He gamagal toto wami nuwatu i pagewagewa, bwagana henala etega, abwe ana lahi ni pwawa.
GAL 5:11 Taliwau ge nuwau, enuna hi ba tage nau ya papaatena te gamagalau gotomwa yoho paganina nihi ahe mulaa abwe nihi waisi Yehoba matanaa. Yaa nige i oola. Ebo tunahot ya papaatena ola, ga i ola ge Yudiya iyoho hi papalomwan-agau? Binimala na ba ola o, he no papaatena Yeisu wana yaomal kolos elana kaiwena nige nihi huhugaan.
GAL 5:12 Gamagalau bolo nuwamiu hi pagewagewa, nuwaliya te tuwaliya buhuna kunisina nihi gotomwa yoho. Ebo ni ola o, he pwawaliya al ge nihi ahe!
GAL 5:13 Taliwau ge nuwau, Yehoba iyaka i yogaagimiu ge i sokalimiu, yaa bahi ami sokal o kaiwena ge nuku ba, “Ebo nuwama, i bosowaima ya naha olak tuwan yawalina elana.” Bahi nuku nunuwatu ola, yaa alomiu ge wami nunuwana nuku totuwalali alomiyau kaiweliya.
GAL 5:14 He Logugui gegewena ana nuwatu hi kin pamaisena baaba toto hiwe gamwanaa: “Alom nu nunuwana-an ni ola totom u nunuwana-agiwa.”
GAL 5:15 Yaa ebo nuku pihigelgel-agimiu ge nuku loapwaapwanawa, he nuku matahikagimiu eba nuku pwamowasemiu.
GAL 5:16 He na ba na ola hiwe: ku talamwagimiu Yayaluwa Bwabwalena elana yawalimiu ni logugui-an, inoke nige nuku oolak bugul bolo tuwamiu i awanuni elal.
GAL 5:17 Kaiwena bugul bolo tuwala i awanuni, Yayaluwa Bwabwalena nige nuwana i oola. Ge bugul bolo Yayaluwa Bwabwalena nuwana, he tuwala nige i yayaliyaya-an. Yayaluwa Bwabwalena ge tuwala yawalina, sauga gegewena ali toto labui hi pemomomol-agil, inoke waisi toto tage nuku ginol nige ku giginol.
GAL 5:18 Yaa ebo Yayaluwa Bwabwalena ni nulimiu, he nige nuku miminaa logugui gabulanaa ge tage yawalimiu ni logugui-an.
GAL 5:19 Tuwala yawalina wana ginol i mwananal hot: ganawal, neganega pagapaganina ge pagan pulupuluwawena;
GAL 5:20 kululu yabowaine kakakawel elal ge kukula ana awaawaginol; pihigelgel, lohalohaveyan, lomwaketa paganina, hugahuga, tomemek, teli waliwali, totomaha
GAL 5:21 ge matamomoni; loimwim, yaliyaya nanakina, ge ginol ololal o. Valila ya ba inoke sauga ya na ba al: bolo pagan ololana o hi awaawaginol, nige abaliya ni gagan Yehoba wana abaloguguiya.
GAL 5:22 Yaa Yayaluwa Bwabwalena enowana heiya hiwe: nunuwana, yaliyaya, nuwa laumwal, palahikan, atilomwan, pagan waiwaisana, bosowaina gamagalau nihi melteli-agila,
GAL 5:23 hanalau ge totola ta kaisela pagan nanakina elana. He nige logugui etega i gagan ge tage pagan bolo ya ni lopwalil.
GAL 5:24 Yaa bolo hi minaa Keliso eliyana, tuwaliya yawalina alona ge pagan bolo tuwaliya i awanuni iyaka hi lokolosan ge i aliga.
GAL 5:25 Yayaluwa Bwabwalena yawal vavaluna iyaka i pem, inoke ta talamwagila Yayaluwa Bwabwalena elana iya ni logugui-agila.
GAL 5:26 Inoke bahi hanaha paganina ta giginol, bahi ta titini palupalut avalau eliyalil, ge bahi avalau wali bugubugul kaiweliya ta lolomwaketa.
GAL 6:1 Taliwau ge nuwau, ebo wami boda ana gamagal etega gegi etega ni ginol, komiu bolo Yayaluwa Bwabwalena i logugui-agimiu, alomiu wami hanalau ge wami pagan meimeina gamagal o nuku labe ge wana pagan nuku pasapu. Yaa nuku matahikagimiu bahi komiu lawakik nuku pwapwawa ge nuku sosogu.
GAL 6:2 Alomiyau nuku label ali pulowan nuku kaval wali. Nuku ginol ola, inoke eliyana Keliso wana logugui nuku paolaolaek.
GAL 6:3 Ebo gamagal etega totona i ba heyan tage alana i bwata, yaa age nige alana i bwabwata, he totona i kakawe.
GAL 6:4 Komiu maisena ge maisena totona wana pagan ni kite hilihili-an ga. Ebo wana ginol ni waisi, he ni yaliyaya. Yaa bahi iya wana ginol ana waisi ni luviluviek alona wana ginol elana,
GAL 6:5 kaiwena gamagal maisena ge maisena iya ana usan ni loke ge pulowanina ni kalivai.
GAL 6:6 Ebo wam topankite Yehoba wana baaba i panpankiti-an eliyam, inoke wam bugul waiwaisal enuna nu guyauan wam topankite elana.
GAL 6:7 Nuku nuwatu bubun ge nuwamiu ni sapu te nige bosowaina etega Yehoba ni kakawe. Hauna toto ta luwan, he enona ta ken ni ola to.
GAL 6:8 Ebo tuwala yawalina elana ta luwaluwana, enona ta ken yaomal. Yaa ebo Yayaluwa Bwabwalena elana ta luwaluwana, enona ta ken yawal mihomihotina.
GAL 6:9 Bahi pagan waiwaisana ana awaawaginol ta eesaian, kaiwena ebo nige ta pwepweyata-an, ana sauga hot elana enona waiwaisana ta pwawa.
GAL 6:10 Inoke hauna sauga ge i bosowaila pagan waiwaisana ta ginol avalau gegewel elal, inoke ta ginol. He pagan waiwaisana ta gagasisi-an wala pan toabulilek elal Keliso ana un elana.
GAL 6:11 Sauga ya totou nimwau elana na leleli. He nuku kite nimwau mulina ya leli pwabwata.
GAL 6:12 Gamagalau bolo hi ba palawakikimiu tage gotomwa yoho paganina nuku ahe, he hi ginol ola kaiwena nuwaliya avaliyau nihi yaliyaya-agil. Heliya hi lololovakun ge hi nuwatu hi ola, “Bahi palopalomwan ta pwapwawa kaiwena ta abulilek Keliso wana yaomal elana.”
GAL 6:13 Bwagana bolo gotomwa yoho paganina hi ahe, heliya nige logugui hi totoulil. Yaa nuwaliya tuwamiu buhuna kunisina nihi gotomwa yoho, inoke nihi pahanaha-agil kaiwena bugul ya hi ginol tuwamiu elana.
GAL 6:14 Yaa nau elau, nige bugul etega kaiwena ge na hanaha, yaa wala Babala Yeisu Keliso te na tobalan. Wana yaomal kolos elana heiya te ya yaliyaya-an. Yeisu wana yaomal eliyana i ola te panayawi paganina iyaka i yaomal eliyau ge ya towani. Ge i ola te nau iyaka ya yaomal kolos elana, inoke nige bosowaina panayawi paganina na toulil.
GAL 6:15 Bwagana ebo gotomwa yoho paganina ta ahe o ebo nige ta aahe, nige bugul i oola. He toto ana nuwatu i bwata heiya te kila ta tabwa ginol vavaluna.
GAL 6:16 Komiu bolo nuwatu ya ku awa wawaisi-an, komiu boda Isileli hot Yehoba wana gamagalau. Inoke ya awanun Yehoba atemiu ni palaumwal ge ni atilomwan-agimiu.
GAL 6:17 Sauga matalaa bahi komiu etegana ni sisinali-agau o ebo o pulowan ni teteli, kaiwena potpot bolo hi minaa tuwawa, o etotohi to, hi pamasal nau Yeisu wana totuwalali loloyowanina.
GAL 6:18 Taliwau ge nuwau, wala Babala Yeisu Keliso wana mulolu ni minaa yayaluwamiu elana. Ibwe. I ola.
EPH 1:1 Nau Pol, Yehoba wana nuwatu eliyana ya tabwa Keliso Yeisu wana apostolo. Leta ya ya leli ge ya patuna i nowa Yehoba wana gamagalau bolo ku minaa Epeso eliyamiu, komiu toabulilek hot Keliso Yeisu elana.
EPH 1:2 Ya awanun Yehoba Tamala ge wala Babala Yeisu Keliso nihi muloluagimiu ge wali nuwa laumwal atemiu ni pakalaopop.
EPH 1:3 Yehoba ta tobalan, iya wala Babala Yeisu Keliso wana Yabowaine ge Tamana. Bosowaina hot ta tobalan, kaiwena Keliso eliyana mulolu gegewena i neem labulabumwa iyaka i pem elala yayaluwala ana waisi kaiwena.
EPH 1:4 He i ola hiwe. Mulaa abwe panayawi i ginol, iya iyaka i hilela wana gamagalau Keliso eliyana inoke matanaa ta bwabwalena ge nige ala woliwoli ni gagan.
EPH 1:5 Sauga houhouwena i nunuwana-agila, inoke i nuwatu pahuwala te abwe Yeisu Keliso wana tuwalali eliyana ni awa natunagila. He iya totona wana yaliyaya ge wana nuwatu te i ginol ola o.
EPH 1:6 Inoke iya ta tobalan wana mulolu kalakalaopopwina kaiwena, mulolu o iyaka i pem bwabwage Natuna nunuwanina hot eliyana.
EPH 1:7 Yehoba wana mulolu i bwata hot, inoke Keliso wana yaomal eliyana Yehoba iyaka i pwamola pasikalila ge wala gegi i nuwayoho.
EPH 1:8 Yehoba wana mulolu i ligin nabiyan eliyala alona ge siba gegewena ge aatena waiwaisana.
EPH 1:9 He wana nuwatu misusumena iyaka i pamasal eliyala kaiwena wana nuwatu i ola.
EPH 1:10 Ana sauga hot elana wana nuwatu o bwaliga ni ginol, heiya bugul gegewena labulabumwa ge panayawiya ni palivaso ge Keliso ni kauni.
EPH 1:11 Ama Keliso eliyana Yehoba i ahema wana gamagalau, kaiwena sauga houhouwena i nuwatu ola. (He bugul gegewena Yehoba i ginolil i ola wana nuwatu.)
EPH 1:12 Inoke ama bolo Keliso ana mel ha teli houwan, Yehoba i ahema wana gamagalau inoke Yehoba alana naha latahin ge naha tobalan.
EPH 1:13 Komiu al ge, wasa hot, heiya Yeisu Wasana Waiwaisana ami pwamwal kaiwena, ku hago, inoke iyaka ku abulilek Keliso elana ge ku tabwa wana gamagalau. Inoke Yehoba ana etotohi iyaka i teli eliyamiu i ola abaeuna, heiya Yayaluwa Bwabwalena i pewa eliyamiu i ola wana bateli.
EPH 1:14 Yayaluwa Bwabwalena iyaka ta ahe haba, inoke ta atena waisi gegewena bolo Yehoba i bateli kaiwela bwaliga abwe ta ahe al. He ta matamatan ana siga Yehoba ni sokalila hoti ge ni ahela avala ta mina. Iya alana ta latahin ge ta tobalan!
EPH 1:15 Wami abulilek Babala Yeisu eliyana ge wami nunuwana Yehoba wana gamagalau elal wasana iyaka ya hago,
EPH 1:16 inoke toto o kaiwena nige ya veveyaho ba mulolu Yehoba elana kaiwemiu, ge sauga gegewena ya awaawanun kaiwemiu.
EPH 1:17 Ya awanun wala Babala Yeisu Keliso wana Yabowaine, iya Tamala Towasawasa, Yayaluwana ni pewa eliyamiu, inoke iya ni pasiba-agimiu ge Yehoba ni pamasal eliyamiu, yaka ana aatena ni bwata eliyamiu.
EPH 1:18 Ya awanun Yehoba wami nuwatu ni pwamwananal, yaka nuku atena te iya i yogaagimiu ge bosowaina alomiu wami atimatuwa nuku matamatan wasawasa bwabwatana toto Yehoba abwe ni pem kila wana gamagalau elala.
EPH 1:19 I ola al nuku atena Yehoba wana gasisi i bwata nabi iyoho i tuwatuwalali kila toabulilek elala. He gasisi maisena o eliyana
EPH 1:20 heiya te Yehoba Keliso i palutem yaomala, ge i teliya nimana labena awonaa labulabumwa.
EPH 1:21 Inoke tohouwa gegewel, gasisi ona gegewel, aneloseyau gegewel, tologugui gegewel, ge alan gegewena bolo hi gan sauga ya ge nihi gan sauga i nenem, Keliso iya i bwata lakel.
EPH 1:22 Yehoba Keliso i teli bugul gegewena ni logugui-agil nihi minaa aena gabulanaa, ge i teli ekelesiya ana bwalibwaligena ni kauni.
EPH 1:23 He ekelesiya heiya Keliso tuwana, ge Keliso ekelesiya i paolaolaek ge ana waisi gegewena i pakalaopopwi.
EPH 2:1 Valila wami awatautau ge wami gegi kaiwena yayaluwamiu iyaka i aliga.
EPH 2:2 Saugena o ku nanawaa panayawi ana nuwatu gogogouina elana, ge yayaluwa bibikel wali tohouwa Seitani wana kamwasa ku toulil. Iya nige ta kikite, yaa gamagalau bolo nige Yehoba hi aawatauwan i logugui-agil.
EPH 2:3 Valila kila gegewela ta miminaa gamagalau bolo o ali boda elana, inoke tuwala yawalina ta toulil ge pagan bolo tuwala ge wala nuwatu nuwana ta awaawaginol. Sauga kila iyoho ta miola o, bosowaina te Yehoba alona wana huga avalau ge gamagalau gegewel ni lahela.
EPH 2:4 Kila wala awatautau kaiwena yayaluwala iyaka i aliga. Yaa Yehoba atilomwan i kalaopopwi, ge wana nunuwana eliyala i bwata hot, inoke avala Keliso yawal vavaluna i pem. He Yehoba wana mulolu bwagabwaga eliyana te mwal ku pwawa.
EPH 2:6 Kila ta minaa Keliso Yeisu eliyana, inoke avala Keliso Yehoba i palutila yaomala, ge i telela avala Keliso ta minaa abamisiyo wawasana elana labulabumwa.
EPH 2:7 Inoke kila ta tabwa abagagayawa sauga i nenem ana gamagalau kaiweliya ge nihi atena Yehoba wana mulolu i bwata nabi hot, kaiwena Keliso Yeisu eliyana i nunuwana-agila.
EPH 2:8 Sauga ku abulilek, Yehoba wana mulolu bwagabwaga heiya te eliyana ge mwal ku pwawa. Nige wami logasisi enona i oola, yaa Yehoba wana pewa bwabwage.
EPH 2:9 Nige wami tuwalali molana i oola, he nige bosowaina komiu etegana ni ba hanaha.
EPH 2:10 Keliso Yeisu eliyana Yehoba i ginolila ta tabwa ginol vavaluna, nuwana te pagan waiwaisana ta ginolil, pagan waiwaisana o i lovivina-an nonowe tage eliyana ta nanawaa.
EPH 2:11 Komiu hi abimiu nige Yudiya gamagaliliyau i oola. He Yudiya hi ba lowagimiu hi ba, “Komiu nige gotomwa yoho paganina ku aahe i oola ama iyaka ha ahe, he komiu nige Yehoba wana gamagalau i oola, ama ya te Yehoba wana gamagalau.” (Yaa pagan o gamagalau totoliya hi ginol, ge ana nuwatu i noek ya te tuwan ana labi elana.) He nuku nuwahikan te valila ga ku miola.
EPH 2:12 Saugena o ami bwaga i yapu Keliso elana. Komiu ku ola bwabwali, nige alamiu i gagan boda Isileli Yehoba wana gamagalau elal, ge bateli bolo Yehoba alonau ge Isileli hi ginol, komiu nige kaiwemiu i oola. Wami minamina panayawiya, nige waisi etega i gagan kaiwemiu ge tage alomiu wami atimatuwa nuku matamatan waisi o kaiwena, ge nige Yehoba ana aatena i gagan eliyamiu.
EPH 2:13 Yaa sauga ya Keliso Yeisu eliyana, komiu valila ami bwaga yayapona Keliso saliyana iyaka i ahemiu ge ku mikelaubwa Yehoba elana.
EPH 2:14 Keliso iya atela i palaumwal inoke avalau ge avalau ta mibubun. Valila ama Yudiya ge komiu bolo nige Yudiya i oola ta pihigelgel-agila, inoke pihigelgel o i ola gana boda labui i walela. Yaa Keliso iya tuwana eliyana gana o i leke yoho, inoke boda labui i teli pamaisena ta tabwa boda maisena.
EPH 2:15 Yudiya wama Logugui loguguina i gewi, yaa Keliso Logugui o iyaka i pwamowasi. I ginol ola o inoke boda labui i teli pamaisena, yaka boda vavaluna maisena i ginol ge ta mibubun.
EPH 2:16 Keliso wana yaomal kolos eliyana boda labui wala pihigelgel i pwamowasi, i tubwela ta ola tuwan maisena ge i ahela ta sikal Yehoba elana.
EPH 2:17 He iya i nem ge mibubun wasana i papaatena-an, komiu eliyamiu bolo valila ami bwaga i yapu Yehoba elana, ge ama eliyama bolo ha mikelaubwa Yehoba elana.
EPH 2:18 He iyaka ta mibubun, kaiwena Keliso eliyana kilau boda labui wala sapu i gan ge bosowaila Yayaluwa Bwabwalena wana labe eliyana ta nem Tamala elana.
EPH 2:19 Inoke sauga ya komiu nige al ku oola bwabwali ge tovinvin, yaa alomiyau ge Yehoba wana gamagalau komiu towoho, komiu Yehoba ana un gamagaliliyau.
EPH 2:20 Komiu al ge limi toto Yehoba i tal ana ginol enuna. Ama apostolowau alomeyau ge palopitau ha ola limi ana wauwau, ge Keliso Yeisu iya limi o ana ekahiyan kona eliyana.
EPH 2:21 Limi ana ginol gegewena hi tubwi Keliso eliyana inoke limi i bwatabwata ge i tabwa limi bwabwalena Babala elana.
EPH 2:22 Komiu ku minaa Keliso eliyana, inoke Yehoba komiu alomiyau ge wana gamagalau gegewel i tubwemiu toyawe ku tabwa Yehoba alona ge Yayaluwana wali abamina.
EPH 3:1 Yehoba i ginol ola o kaiwemiu, inoke toto o kaiwena ya awaawanun kaiwemiu. He nau Pol iyahe dela kaiwena Keliso Yeisu wana tuwalali ya ginol komiu bolo nige Yudiya i oola kaiwemiu.
EPH 3:2 Tabam iyaka ku hago te Yehoba o mulolu i pem ge na tuwalali kaiwemiu.
EPH 3:3 O mulolu toto i pem heiya te wana nuwatu misusumena i pankiteyau ge ya atena. (He iyaka kekeisi ya liwanan haba Yehoba wana nuwatu misusumena bana.
EPH 3:4 Inoke ebo hauna ya lelelian nuku vasili, he nuku kite tunahot Yehoba wana nuwatu misusumena toto i ginola Keliso eliyana, ya atena.)
EPH 3:5 Sauga houhouwena ana gamagalau Yehoba wana nuwatu misusumena nige hi aatena, yaa sauga ya Yayaluwa Bwabwalena wana gasisi eliyana Yehoba iyaka i pamasal ama wana apostolowau ge wana palopitau bwabwalel eliyama.
EPH 3:6 He Yehoba wana nuwatu misusumena o i ola hiwe. Komiu bolo nige Yudiya i oola, Wasa Waiwaisana ku abulilek-an inoke ama Yudiya alomeyau komiu Yehoba wana mulolu toto i lovivina-an ta ahe toyawe, alomeyau komiu ta ola tuwan maisena gabomwiliyau, ge Keliso Yeisu eliyana Yehoba wana bateli ta ahe toyawe.
EPH 3:7 Yehoba o mulolu i pem ya tabwa Wasa Waiwaisana o ana totuwalali. Ge wana gasisi i pem eliyau ge eliyana wana tuwalali ya awaawaginol.
EPH 3:8 Bwagana nau Yehoba wana gamagalau gegewel wali tokekeisisi, he Yehoba o mulolu i pem te waisi limwalimwanina toto ta pwawaa Keliso eliyana, wasana waiwaisana na papaatena-an bolo nige Yudiya i oola eliyamiu.
EPH 3:9 Yehoba no tuwalali i pem hauna wana nuwatu misusumena ge nuwana ni ginol na pwamwananal gamagalau gegewel elal. He Yehoba, iya bugul gegewel ali Toginol, wana nuwatu o i sume sauga houhouwena eliyana.
EPH 3:10 Yehoba nuwana te sauga ya ekelesiya eliyana tohouwa gegewel ge gasisi ona gegewel labulabumwa, iya wana siba yayawewa nihi atena.
EPH 3:11 He sauga houhouwena hot Yehoba i nuwatu ni ginol ola o, inoke sauga ya Keliso Yeisu wala Babala wana tuwalali eliyana iyaka i ginol haba.
EPH 3:12 Ge kila ta minaa Keliso eliyana ge iya ta abulilek-an, inoke nige ta lolovakun te ta nok Yehoba manininaa alola ge wala atimatuwa.
EPH 3:13 Inoke na baewa eliyamiu, bahi nuwamiu ni nanak ge yayaluwamiu ni pwepweyata kaiwena nau lomwan ya pwawa kaiwemiu. Nau no lomwan enona te komiu waisi ku pwawa, inoke nuku yaliyaya-an.
EPH 3:14 Yehoba i ginol ola o kaiwemiu, inoke ya loepwakokuwa Tamala manininaa,
EPH 3:15 iya un gegewel labulabumwa ge panayawiya ali topapamasal.
EPH 3:16 Tamala bugul waiwaisal hi gewi i kalaopopwi nuwana ni pewa eliyamiu, inoke ya awanun Yayaluwa Bwabwalena wana tuwalali eliyana yayaluwamiu ni pagasisi,
EPH 3:17 ge wami abulilek kaiwena Keliso ni holaviya atemiwa. Ya awanun ewahilimiu ni lau nunuwana paganina eliyana ge yawalimiu ni matuwa, ni ola ebwakil ewahilina i lau ge bilibili i kukuhikan.
EPH 3:18 Ya awanun alomiyau ge Yehoba wana gamagalau gegewel bosowaimiu Keliso wana nunuwana ana manamana, ana yapu, ana miha, ge ana limwan nuku atena.
EPH 3:19 He Keliso wana nunuwana ana bwata kila gamagalau nige bosowaina ta atena, yaa ya awanun wana nunuwana o nuku atena bubun ge amnana nuku anbose. Inoke Yehoba, iya waisi gegewena i kalaopopwi, ni minaa eliyamiu ge ni pakalaopop-agimiu.
EPH 3:20 Yehoba wana gasisi iyoho i tuwatuwalali eliyala, inoke hauna toto ta awanuni o ebo hauna toto ta nuwatuan, he iya bosowaina ni ginol lake.
EPH 3:21 Inoke kilau bolo ta minaa ekelesiya gamwanaa ge Keliso Yeisu eliyana, heyan ge heyan Yehoba ta awa wasawasa-an, sauga gegewena nige ni momowasi. Ibwe. I ola.
EPH 4:1 Nau ya minaa dela kaiwena ya tuwalali Babala kaiwena, inoke ya ba pagasisi eliyamiu yawalimiu ana minamina ni ola toto Yehoba wana nuwatu ge i yogaagimiu.
EPH 4:2 Sauga gegewena nuku hanalau ge wami pagan ni meimei. Bahi etimwawa nuku huhuga, yaa ginebi wami nunuwana alomiyau wali ginol eliyamiu nuku palahikan.
EPH 4:3 Yayaluwa Bwabwalena i pamibubun-agila, ge mibubun o i tubwela ta tabwa boda maisena. Inoke nuku logasisi ge mipamaisena o paganina bahi ni momowasi.
EPH 4:4 Gegewela ta tubwi ta ola tuwan maisena, ge Yayaluwa Bwabwalena toto ta ahe iyai te maisena. I ola al, alola wala atimatuwa gegewela waisi maisena ya te kaiwena ta matamatan, toto Yehoba i lovivina-an kaiwela ge i yogaagila.
EPH 4:5 Wala Babala iyai te maisena, gegewela wala abulilek iyai te maisena, ge ala babitaiso iyai te maisena.
EPH 4:6 Wala Yabowaine iyai te maisena, iya kila gegewela Tamala. Iya gamagalau gegewel i logugui-agil, iya i tuwalali gegewel eliyalil, ge i minaa gegewel gamwaliyaa.
EPH 4:7 Kila maisena ge maisena Keliso ala mulolu i guyauan elala, i pem i ola iya wana nuwatu.
EPH 4:8 He i ola Buki Bwabwalena ana baaba, i ba, “Sauga i na i ha natiya aban mihahaina hot elana, he alonau ge bolo iyaka i pakokovel ge i yowanil, ge gamagalau ali mulolu i guyauan elal.”
EPH 4:9 (He baaba toto i ba, “i na i ha” i pankitela te houwan ga i nem i lau paiya hot panayawi elana.
EPH 4:10 Toto i nem i lau, gamagalina maisena te i na i ha natiya. Nige tage i na i ha ya te labulabumwa, yaa i hek al ge i miha natiya hot, inoke bugul gegewel ni yabom ge ni pakalaopopwi.)
EPH 4:11 Inoke iya gamagalau ali mulolu i guyauan elal i ola hiwe. Enuna ali gabom i pek hi tabwa apostolowau, enuna palopitau, enuna Wasa Waiwaisana ana towasa, ge enuna gamagalau ali tomatahikan ge ali topanpankiti.
EPH 4:12 Gamagalau ali gabom i pek i ola o inoke Yehoba wana gamagalau ni lovivina-agil tuwalali waiwaisal nihi ginolil, yaka ekelesiya, iya Keliso tuwana, ni bwatabwata ge ni gagasisi.
EPH 4:13 He ana abapwamowasi ta ola boda maisena hot kaiwena Yehoba Natuna ta abulilek-an ge ta atena bubun, ta ola gamagalau matumatuwal, ge wala pagan ni olaolaek te pagan toto Keliso i kalaopopwi.
EPH 4:14 He yaka abwe nige al ta oola wawayau, nige al ta oola waga toto bagol i tagapwapwati, ge nige al bosowaina gamagalau sisibal wali panpankiti ni yu pwatpwat-agila ni ola mana. He heliya kakawi ana kamwasa i gewi hi ginolil ge eliyana gamagalau hi pagegel.
EPH 4:15 Yaa kila bahi ta oolak panpankiti o elana, yaa alola wala nunuwana ta baaba tunahot, inoke ta siun ta gasisi ge avala Keliso ta tubwi hot, iya ekelesiya kaununa.
EPH 4:16 Iya tuwan bwalibwaligena i logugui-an, inoke gabomwina tomaha ge tomaha hi tubwi pamaisena. Gabom maisena ge maisena totona wana tuwalali i awaawaginol, inoke tuwan bwalibwaligena i siusiun ge i gagasisiek nunuwana paganina eliyana.
EPH 4:17 Babala alana elana ya ba pagasisi eliyamiu i ola hiwe. Bahi al wami minamina ni oola gamagalau bolo nige Yehoba hi aatena. Heliya wali nuwatu gegewena nige enona i gagan,
EPH 4:18 ge ateliya i gogou. Nige wali aatena hot i gagan ge ateliya i gasisi i ola pat, inoke heliya nige alaliya i gagan yawal toto i neem Yehoba elana.
EPH 4:19 Nige al wali ginol hi pupuluwawi-an, yaa hi talamwagil ginol nanakina elana ge pagan pulupuluwawena hi ginoginol pwatanik ya.
EPH 4:20 Yaa komiu wami aatena Keliso kaiwena nige i oola to.
EPH 4:21 He Keliso wasana iyaka ku hago haba, ge baaba tutunahotina toto Yeisu eliyana komiu ana tototoulil iyaka hi pankitemiu.
EPH 4:22 Inoke yawalimiu bebeyaunana toto valila ana pagan elana ku miminaa, nuku aliyoho, kaiwena yawal o amnanina i nunul pagegemiu inoke i apapanak-agimiu.
EPH 4:23 Atemiu ge wami nuwatu ni vavaluna,
EPH 4:24 ge yawalimiu vavaluna nuku galoi, yawal o paganina i ola Yehoba wana pagan, i sapu ge i bwabwalena hot.
EPH 4:25 Inoke besemiu lokalokakawi! Komiu maisena ge maisena ni baaba tunahot wana pan toabulilek elana, kaiwena kila gegewela tuwan maisena gabomwina ona.
EPH 4:26 Ebo nuku huga, bahi wami huga ni kakalivaimiu ge gegi nuku giginol. Ge bahi wami huga ana sauga ni yayapu ni nana sabwelu ni lolobek,
EPH 4:27 ge bahi Seitani wana hawawal etega nuku pepek.
EPH 4:28 Gamagal toto i kakaoma bahi ni kakaoma al, yaa nimana ni patuwalali tuwalali waiwaisana ni ginol. Inoke wana bugul ni gewi ni pwawal ge bosowaina togulagula ni label.
EPH 4:29 Bahi baaba nanakina nuku babaunan, yaa baaba waiwaisana toto bosowaina gamagalau bolo ali pulowan gaganil ni label ge nihi gasisi te nuku baunan. Inoke gamagalau bolo hi lalaegan, wali waisi nihi pwawaa to wami baaba eliyana.
EPH 4:30 Bahi Yehoba Yayaluwana Bwabwalena nuwana nuku apanak, iya Yehoba wana euna eliyamiu i pamasal komiu iya wana gamagalau, inoke ku atena bwaliga abwe ni sokalimiu hoti.
EPH 4:31 Atielolol amnanina gegewena nuku ahek yoho eliyamiu, alona ge huga. Bahi anamiu ni eelolol alomiyau elal ge bahi nuku babaa panapanak-agil. Bahi pihigelgel paganina ni gagan eliyamiu.
EPH 4:32 Yaa wami pagan ni meimei alomiyau elal ge nuku atilomwan-agil. Alomiyau wali gegi eliyamiu nuku nuwayoho, ni ola Keliso eliyana Yehoba wami gegi iyaka i nuwayoho.
EPH 5:1 Komiu Yehoba natunau nunuwanil, inoke nuku labose nuku ola iya.
EPH 5:2 Nunuwana paganina eliyana nuku nanawaa, ni ola te Keliso i nunuwana-agila. He iya yawalina i talamwan kila kaiwela i ola powon bwalena waiwaisana toto Yehoba i yaliyaya-an.
EPH 5:3 Neganega paganina ge pagan pulupuluwawena, ge tomemek paganina, bahi kekeisi etega ni gagan eliyamiu. Pagan bolo ona o komiu Yehoba wana gamagalau bwabwalel nige bosowaimiu i oola.
EPH 5:4 I ola al, bahi ba sigasiga, bahi ba bwagabwaga hot, bahi neganega talawasena nuku babaunan, kaiwena nige i wawaisa eliyamiu. He ba mulolu Yehoba elana te nuku baunan.
EPH 5:5 Nuwamiu ni sapu te bolo neganega paganina ge pagan pulupuluwawena hi awaawaginol, ge bolo hi tomemek nige abaliya ni gagan Keliso ge Yehoba wali abaloguguiya. (He tomemek paganina i ola te ta kukululuek yabowaine kakakawena elana.)
EPH 5:6 Inoke bahi gamagal etega wana ba kakakawi eliyana nuwamiu ni liliwan ahe. He pagan bolo ona o kaiweliya Yehoba wana huga i nenem gamagalau bolo anana nige hi hahago eliyalil.
EPH 5:7 Inoke bahi alomiyau ge gamagalau ololal o nuku lolopapalagito.
EPH 5:8 Valila ku minaa gogouwa, yaa sauga ya Babala eliyana ku minaa mwananala. Inoke yawalimiu ana nawanawa ni ola komiu mwananal natunau,
EPH 5:9 ge nuku loyaan hauna toto Babala i yaliyaya-an nuku atena. Kaiwena mwananal enowana heiya pagan waiwaisana, pagan sasapona ge ba tunahot.
EPH 5:11 Bahi nuku nonoek gogou paganina ana ginol elal, kaiwena nige enona i gagan, yaa nuku teli pamasalil mwananala ge gamagalau nihi atena gegi to.
EPH 5:12 (He toto gamagalau hi ginol sume nige bosowaiu na gotalisi-an, ana baaba ya puluwawi-an.)
EPH 5:13 Bugul gegewel bolo ta teli pamasalil mwananala, yaka gamwaliya hot ta kite bubun,
EPH 5:14 kaiwena mwananal te bugul gegewena i teli tagilagil ge ta kite bubun. Heiya te kaiwena wala baaba etega i ba: Owa tokenu, u lut, u lutem yaomala, inoke Keliso mwananalina ni yanewa.
EPH 5:15 He yawalimiu ana nawanawa nuku matahikan bubun. Nuku ola bolo tonuwasapu, bahi nuku oola bolo nige nuwaliya i sasapu.
EPH 5:16 Bahi wami sauga waiwaisana etega nuku hahanavenu-an, kaiwena sauga toto ya nak ana awaawaginol iyaka i gasisi.
EPH 5:17 Bahi nuku sigasiga, yaa Babala wana nuwatu kaiwemiu nuku atena bubun.
EPH 5:18 Bahi wewel gasigasisena nuku im kokona-an, eba ni apapanak-agimiu. Yaa Yayaluwa Bwabwalena nuku kalaopopwi.
EPH 5:19 Same, wona tapwalolo ge wona bolo Yayaluwa Bwabwalena wana pewa ali baaba nuku baubaunan alomiyau elal. Awamiwa ge atemiwa al ge nuku wona tobal Babala elana,
EPH 5:20 ge wala Babala Yeisu Keliso alana elana, sauga gegewena nuku ba mulolu Yehoba Tamala elana bugul gegewena kaiweliya.
EPH 5:21 Alomiyau wali logugui nuku henapuan Keliso ana awatauwan kaiwena.
EPH 5:22 Komiu toalolon meluyowau, lagomiyau wali logugui nuku henapuan ni ola Babala wana logugui ku henapuan.
EPH 5:23 Kaiwena tau iya lagona kaununa i ola te Keliso iya ekelesiya kaununa. He ekelesiya iya Keliso tuwana, ge Keliso iya ekelesiya ana Topwamwal.
EPH 5:24 Ekelesiya Keliso wana logugui i henapuan, he i ola al to toalolon meluyowau lagoliyau wali logugui nihi henapuan sauga gegewena.
EPH 5:25 Komiu toalolon melubolau, lagomiyau nuku nunuwana-agil ni ola Keliso ekelesiya i nunuwana-an ge yawalina i talamwan kaiwena.
EPH 5:26 Yawalina i talamwan nuwana toabulilek ni ul payanayana-agil wewel elana ni ola Wasa Waiwaisana ana baaba. Keliso nuwana ekelesiya ni pwabwabwalena,
EPH 5:27 ge ni pamilil matanaa ni ola ekelesiya toto ana awa waiwaisana hot, nige ana potpot, nige tuwana i lolobabanunu, ge nige nakina etega al, yaa i sapusapu ge nige wana gegi i gagan.
EPH 5:28 Inoke i ola al, bolau lagoliyau nihi nunuwana-agil ni ola heliya tuwaliya gabomwina ona hi nunuwana-agil. Ebo tau lagona ni nunuwana-an, he i ola totona i nunuwana-an to.
EPH 5:29 He nige sauga etega gamagal etega totona tuwana i pipihigelgel-an. Yaa ni paan ge ni matahikan bubun, ni ola Keliso i ginol kila ekelesiya elala,
EPH 5:30 kaiwena kila iya tuwana gabomwina ona.
EPH 5:31 Buki Bwabwalena i ba, “Heiya kaiwena tau tamana ge hinana ni miluwagil ni na alona ge lagona nihi mipamaisena inoke ali toto labui nihi ola tuwan maisena.”
EPH 5:32 Buki ya ana nuwatu i limwan hot. He nau ya liwan pwatanek Keliso alona ge ekelesiya elal.
EPH 5:33 Yaa ana baaba i noewa al komiu eliyamiu. Inoke tau maisena ge maisena lagona ni nunuwana-an ni ola totona i nunuwana-an, ge yova lagona ni awatauwan.
EPH 6:1 Komiu wawayau, hinamiyau ge tamamiyau awaliya nuku ab kaiwena komiu ku minaa Babala elana. He i sapu te nuku ginol ola o.
EPH 6:2 Buki Bwabwalena i ba, “Hinam ge tamwam nu awatauwagil.” He logugui ya iya logugui houwan toto alona ge ana bateli,
EPH 6:3 ge bateli o i ba, “inoke ni waisi eliyam ge yawalim ana minamina ni yapu panayawiya.”
EPH 6:4 Komiu tamataman, bahi natumiyau nuku papahugahuga-agil, yaa nuku nubwel bubunil, nuku pahenapol ge nuku pankitel Babala kaiwena.
EPH 6:5 Komiu totuwalali loloyowanil, alona wami awatauwan ge wami lovakun, ge alona wami atitalam, wami tonowakau panayawiya awaliya nuku ab ni ola te Keliso awana ku aab.
EPH 6:6 Bahi tage ebo nihi kite hikagimiu ge abwe nuku tuwalali bubun, inoke nihi yaliyaya kaiwemiu. Yaa nuku tuwalali ni ola komiu Keliso wana totuwalali loloyowanil ge Yehoba wana nuwatu ku awaawaginol alona ge atemiu bwalibwaligena.
EPH 6:7 Ginebi ge wami yaliyaya nuku tuwalali, ni ola te ku tutuwalali Babala elana, nige gamagalau elal i oola.
EPH 6:8 Kaiwena ku atena Babala gamagal maisena ge maisena, bwagana iya totuwalali loloyowanina o ebo gamagal sokasokalina, wana tuwalali waiwaisana molana ni pek.
EPH 6:9 Komiu tonowakau, komiu al ge wami ginol ni waisi wami totuwalali loloyowanil elal. Bahi al nuku papalovakunil, kaiwena ku atena heliya ge komiu wami Tonowak Bwabwatana iyoho labulabumwa, ge iya matanaa gamagalau gegewel hi olaolaek.
EPH 6:10 No baaba na pwamowasiya hiwe: komiu iyaka ku minek Babala elana, inoke wana gasisi bwabwatana ni pagasisi-agimiu.
EPH 6:11 Elohaveyan bolo Yehoba i pewa eliyamiu gegewena nuku galoi, inoke bosowaimiu nuku talmilil gagasisi ge bahi Seitani wana nuwatu ni kakakawemiu.
EPH 6:12 Kila nige tage avalau ge wala pan gamagalau ta lohalohaveyan, yaa avalau yayaluwa bibikel bolo hi miminaa hawawala, avaliyau wali tohouwa ge wali gasisi ona, bolo panayawi gogogouina ya hi logugui-an.
EPH 6:13 He elohaveyan bolo Yehoba i pewa gegewena nuku galoi, inoke sauga nanakina elana bosowaimiu nuku talmilil gagasisi haveyan elana, ge sauga haveyan nuku pwamowasi, komiu iyoho ya ku taltalmilil abamiwa.
EPH 6:14 He nuku talmilil ami galogaloi ni ola hiwe. Baaba tunahot ni ola ami wasikewa nuku gimwan bubun henuwanimiwa, ge pagan sasapona ni ola babagalimiu ana eteli kaus.
EPH 6:15 He wami yaliyaya toto tage mibubun Wasana Waiwaisana nuku wasaan, ni ola aemiu aana.
EPH 6:16 Sauga gegewena abulilek nuku ahe ni ola wami ligovan, ge eliyana Seitani wana gau tatauina nuku pal ge wana tau nuku pwabolu.
EPH 6:17 Yehoba wana pwamwal nuku ahe ni ola ami pepem gasigasisena, ge Yehoba wana baaba nuku ahe ni ola haveyan kilepana toto Yayaluwa Bwabwalena i pewa.
EPH 6:18 Ge sauga gegewena Yayaluwa Bwabwalena wana gasisi eliyana nuku awaawanun. He pulowan gegewel kaiweliya wami awanun nuku pek Yehoba elana ge nuku ba ni labemiu. Inoke nuku silawa ge bahi nuku babakuhu awaawanun Yehoba wana gamagalau gegewel kaiweliya.
EPH 6:19 He nau al ge nuku awanun kaiweu. Nuku awanun te sauga ebo na baaba, he Yehoba baaba ni pem inoke ateu ni matuwa ge Wasa Waiwaisana, iya Yehoba wana nuwatu toto i misumi ga, na ba tagilan.
EPH 6:20 Yehoba i patunau Wasa Waiwaisana o ana towasa, ge toto o kaiwena nau iyahe dela. Inoke nuku awanun ateu ni matuwa Wasa Waiwaisana na wasaan ni ola o logugui.
EPH 6:21 Titiko, iya talila nunuwanina ge totuwalali waiwaisana Babala kaiwena, wasau gegewena abwe ni baunan eliyamiu, inoke nuku atena no minamina ga i ola.
EPH 6:22 Toto o kaiwena ya papatuna i nonowa eliyamiu inoke wama minamina wasana nuku atena ge ni paatimatuwa-agimiu.
EPH 6:23 Ya awanun Yehoba Tamala ge wala Babala Yeisu Keliso komiu toabulilek atemiu nihi palaumwal, wami abulilek nihi pagasisi ge nihi labemiu alomiyau nuku nunuwana-agil.
EPH 6:24 Ya awanun Yehoba gamagalau gegewel bolo wala Babala Yeisu Keliso ana nunuwana i mihot eliyalil, ni muloluagil.
PHI 1:1 Nau Pol alou ge Timoti, ama Keliso Yeisu wana totuwalali loloyowanil, leta ya ha ginol ge ha patuna ekelesiya Pilipai eliyamiu, alomiyau ge wami tohouwa ge ekelesiya ana tolaba. He komiu Yehoba wana gamagalau kaiwena iyaka ku minaa Keliso Yeisu eliyana.
PHI 1:2 Ha awanun Yehoba Tamala ge wala Babala Yeisu Keliso nihi muloluagimiu, ge wali nuwa laumwal atemiu ni pakalaopop.
PHI 1:3 Sauga gegewena ebo ya nuwatuagimiu, inoke ya ba mulolu no Yabowaine elana,
PHI 1:4 ge sauga gegewena ebo ya awanun komiu gegewemiu kaiwemiu, he alou ge no yaliyaya ya awaawanun.
PHI 1:5 No yaliyaya puna, kaiwena i telipunaa lan toto ku abulilek, alowau komiu ta pelabalaba-agila wasa waiwaisana ana tuwalali ta awaawaginol ana siga lan ebe.
PHI 1:6 Ge ya atena bubun Yehoba, iya tuwalali waiwaisana i telipuna-an eliyamiu, ni mimi awaawaginol ana siga ni pwamowasiya lan toto Keliso Yeisu ni sikalim.
PHI 1:7 Nige ana hanahanal etega i gagan te ya nuwatu ola o komiu gegewemiu kaiwemiu. Kaiwena bwagana nau iyahe dela, o bwagana valila wasa waiwaisana ana tunahot gamagalau ya pankitel inoke hi abulilek-an gagasisi, alowau komiu gegewemiu ta pelabalaba-agila tuwalali elana, tuwalali toto Yehoba alona wana mulolu i pem elau. Inoke komiu ami nunuwana i bwata hot atewa.
PHI 1:8 Tunahot Yehoba i atena nuwau hot na kitemiu, kaiwena ya nunuwana-agimiu i ola te Keliso Yeisu i nunuwana-agimiu.
PHI 1:9 Ya awaawanun kaiwemiu te nunuwana paganina ni bwatabwata yawalimiu elana, ge i ola al Yehoba ana aatena ni bwata eliyamiu ge wami nuwatu ni sapu,
PHI 1:10 inoke bosowaimiu pagan gegewena nuku hile ge toto waiwaisana hot te nuku awaawaginol. Inoke nige ami nak o ebo ami woliwoli etega ni gagan ni na ana siga Keliso ni sikalim,
PHI 1:11 ge pagan waiwaisana toto i neem Yeisu Keliso eliyana yawalimiu ni pakalaopop. Inoke toto o kaiwena gamagalau Yehoba nihi awatauwan ge nihi tobalan.
PHI 1:12 Taliwau ge nuwau, nuwau nuku atena pulowan bolo hi masal eliyau, nige tage wasa waiwaisana ana tuwalali ni papulowan, yaa i labe.
PHI 1:13 He Sisa wana tolohaveyan bolo wana abalogugui panuwana ya ana tomatahikan, avaliyau gamagalau gegewel labi ya elana, iyaka hi atena Keliso kaiwena te hi paulutuk-agau dela.
PHI 1:14 Etega al, no ulutuk ya talilau hi gewi wali abulilek Babala elana iyaka i pagasisi, inoke ateliya i matuwa, nige hi lolovakun Yehoba wana baaba hi wasawasa-an.
PHI 1:15 Gamagalau enuna hi lamwa pulowanagau ge nuwaliya nihi teli lowagau, inoke Keliso wasana hi papaatena-an, yaa enuna hi yaliyaya kaiweu ge hi papaatena.
PHI 1:16 Heliya hi atena no ulutuk dela enona ni masal gamagalau nihi gewi nihi atena age wasa waiwaisana i tunahot, inoke hi nunuwana-agau ge Keliso hi papaatena-an.
PHI 1:17 Yaa bolo enuna al, nige nuwatu sasapona kaiwena i oola ge hi papaatena. Heliya Keliso wasana hi wasaan, kaiwena nuwaliya alaliya nihi teli heyan ge nihi lakeyau, ge hi nuwatu tage nihi papulowan-agau sauga nau iyahe dela.
PHI 1:18 Yaa eliyau nige bugul i oola to, ya yaliyaya ya. Bwagana wali nuwatu sasapona, o ebo wali nuwatu hanahanalina, he Keliso wasana te hi papaatena-an, inoke toto o kaiwena ya yaliyaya. I ola al, no yaliyaya ni gangan ya,
PHI 1:19 kaiwena ya atena wami awanun ana lahena ge Yeisu Keliso Yayaluwana wana labe kaiwena Yehoba abwe ni sokalau na tagil dela.
PHI 1:20 Nuwau hot ge ya abulilek-an te nige kekeisi etega na pupuluwawi, yaa sauga gegewena ge sauga ya al ge alou ge no atimatuwa no ginol gegewel eliyalil Keliso alana na pawasawasa, bwagana ebo na molu o ebo na yaomal.
PHI 1:21 Nau eliyau, ebo na molu, he Keliso kaiwena to. Ge ebo na yaomal, he iyaka ya waisi hot.
PHI 1:22 Yaa ebo nige na yayaomal, bosowaina na tuwalali ge enona ni masal. Inoke nige ya aatena hauna toto nuwau na noek.
PHI 1:23 Nuwatu labui hi momolau. Nuwau hot panayawi na tataluwai ge na nok alou Keliso naha mina. He i waisi hot to.
PHI 1:24 Yaa komiu ami labe kaiwena bosowaina hot na minaa ga panayawiya.
PHI 1:25 Ya atena bubun no tuwalali iyoho i gan, inoke ya atena te na minaa ga panayawiya. Alowau komiu ga ta mina, yaka na labemiu wami abulilek ni gagasisi ge nuku yaliyaya.
PHI 1:26 Inoke sauga na nosikal al eliyamiu, nuku yaliyaya nabi kaiweu Keliso Yeisu eliyana.
PHI 1:27 Bugul bwabwatana etega, yawalimiu ana nawanawa nuku matahikan inoke ni ola te Keliso wasana waiwaisana i pamasal. Inoke bwagana na nowa ge na kitemiu, o ebo o bwaga ni gan ge wasamiu na hago, he na atena wami nuwatu maisena ku talmilil gagasisi, ku logasisi toyawa gamagalau nuku paabulilek-agil wasa waiwaisana elana,
PHI 1:28 ge ami topihigelgel nige kekeisi etega hi papalovakun-agimiu. Ebo nuku ola o, inoke eliyana ami topihigelgel nihi atena nige wali gasisi i gagan bwaliga nihi nak, ge nihi atena komiu nuku mwal, kaiwena Yehoba i labemiu.
PHI 1:29 Nuku talmilil gagasisi, kaiwena Yehoba i talamwan nuku tuwalali Keliso kaiwena. Nige tage i talamwan ya te nuku abulilek elana, yaa i ola al lomwan nuku pwawa iya kaiwena.
PHI 1:30 Valila ku kiteyau ya lohaveyan, ge sauga ya wasau ku hago nau iyoho ya lohalohaveyan. He lohaveyanina maisena ya te sauga ya komiu al ku lolohaveyani.
PHI 2:1 Keliso i pagasisi-agimiu, wana nunuwana i payaliyaya-agimiu, Yayaluwana iyaka ku ahe alomiu ku heliheliyam, ge alomiyau ku atilomwan-agil.
PHI 2:2 Inoke ya ba pagasisi-agimiu wami nuwatu ni maisena, inoke no yaliyaya ni bwata nabi. Nuku penunuwana-agimiu, yayaluwamiu ni maisena, ge wami nuwatu ni olaolaek.
PHI 2:3 Bahi tage komiu bugul etega nuku ginol kaiwena totomiu wami nuwatu i noek o ebo nuwamiu nuku hanahanaha, yaa alona ge wami hanalau alomiyau te nuku tobalagil nabiyan, komiu bahiwa.
PHI 2:4 Bahi tage komiu etega ni tuwalali totona wana waisi kaiwena, yaa alomiyau wali waisi kaiwena te nuku tuwalali.
PHI 2:5 Nuwatu toto nuku ahe heiya te Keliso Yeisu wana nuwatu. I ola hiwe:
PHI 2:6 Iya sauga gegewena i ola ya te Yehoba, he iya alona Yehoba hi olaolaek, yaa nige i nuwanuwatu tage ni mihot abamina o elana.
PHI 2:7 Yaa abamina wawasana totona i tataluwai, iya i tabwa gamagal ge i tabwa totuwalali.
PHI 2:8 I masal i ola gamagal, yaka totona i teli lowan, Yehoba wana baaba i henapuan ana siga i na wana yaomal elana, i yaomal kolos elana.
PHI 2:9 Toto o kaiwena Yehoba i teli heyan abamina mihahaina hot elana, ge alan toto alan gegewena i bwata lakel i tun pwatanek elana.
PHI 2:10 Inoke tomilabulabum, tomipanayawi, ge bolo hi miminaa Tuma nihi loepwakoku Yeisu alana ana awatauwan kaiwena,
PHI 2:11 ge gegewel nihi ba, “Tunahot Yeisu Keliso iya Babala.” Nihi ba ola o, inoke Yehoba Tamala alana nihi pawasawasa.
PHI 2:12 No heliyamwau nunuwanil, valila nau iyoho eliyamiu sauga gegewena anau ku hago, inoke sauga ya al ge, bwagana o bwaga i yapu eliyamiu, anau nuku hago. Alomiu wami lovakun ge wami ginu Yehoba elana nuku logasisi wami pagan ni ola pagan toto bosowaina gamagalau bolo Yehoba iyaka i pwamwalil.
PHI 2:13 Nuku ginol ni ola o, kaiwena Yehoba te i tuwatuwalali atemiwa yaka bosowaimiu pagan toto iya nunuwana nuku hile ge nuku ginol.
PHI 2:14 Sauga gegewena wami tuwalali eliyana bahi nuku hawohawol o ebo nuku babaa apwaapwanawa,
PHI 2:15 inoke bahi ami woliwoli o ebo wami nak etega ni gagan, yaa nuku ola Yehoba natunau waiwaisal gamagalau nanakil ge gegegel gamwaliyaa. Wasa toto bosowaina yawal waiwaisana ni pek nuku wasaan elal, inoke mwananalimiu ni yana gamwaliyaa ni ola putum hi yana natiya hawawala. Ebo nuku ginol ola o, inoke lan toto Keliso ni sikalim na yaliyaya, kaiwena nige ya lologasisi ge ya tutuwalali bwagabwaga eliyamiu.
PHI 2:17 Komiu wami abulilek i ola powon ku giginol Yehoba elana. Inoke bwagana saliyau nihi ligin ni ola topowon oine hi liligin powon bwasumona pwatanaa, he ya yaliyaya, ge alowau komiu ta yaliyaya kaiwemiu.
PHI 2:18 I ola al, binimala komiu nuku yaliyaya ge alowau komiu ta yaliyaya toto i masala eliyau kaiwena.
PHI 2:19 Ebo Babala Yeisu wana nuwatu i ola, nuwau sauga kekeisi abwe Timoti na patuna ni nowa eliyamiu, inoke sauga ebo ni sikalim, wasamiu ni payaliyaya-agau.
PHI 2:20 Iya na patunawa ni nowa, kaiwena iya maisena atena i ola ateu, i nuwanuwatu nabi hot ami labe kaiwena.
PHI 2:21 Alomeyau gegewel nige hi nuwanuwatu Yeisu Keliso wana tuwalali kaiwena, hi nuwanuwatu ya te totoliya wali tuwalali kaiwena.
PHI 2:22 Yaa Timoti wana tuwalali waiwaisana wasana iyaka ku hago ge ku atena, alou ha tuwalali toyawa wasa waiwaisana kaiwena, i ola geman alona ge tamana.
PHI 2:23 Ya nuwatu no kot ga na hago ge hauna gun abwe ni gan elau na atena, yaka etimwawa Timoti na patuna ni nowa.
PHI 2:24 Ge ya abulilek Babala no kamwasa ni pwela, inoke sauga kekeisi abwe totou na nowa ge na kitemiu.
PHI 2:25 Ya nuwatu bosowaina hot talila Epapilodaitas na patuna pasikal eliyamiu, iya no pan totuwalali ge no pan tolohaveyan Keliso kaiwena, ge iya al wami elopapatuna, kaiwemiu i tuwalali ge i labeyau.
PHI 2:26 Nuwana hot gegewemiu ni kitemiu al. I ola al, i atena valila wasana ku hago i kasiyebwa, inoke nuwana i nak kaiwemiu bahi nuku nuwanuwatu wana kasiyebwa kaiwena.
PHI 2:27 He tunahot valila i kasiyebwa kelaubwa ni yaomal, yaa Yehoba i atilomwan-an inoke i pwamolu. Yaa nige tage iya ya maisena, yaa nau al ge Yehoba i atilomwan-agau, kaiwena binimala ni yaomal, wana yaomal nuwanakina no nuwanak wana kasiyebwa kaiwena ni paetulan.
PHI 2:28 Inoke no nuwatu hot te na patuna pasikal eliyamiu, inoke sauga nuku kite nuku yaliyaya ge nau no nuwanak al bahi ni bwabwata.
PHI 2:29 Alomiu ge wami yaliyaya Babala alana elana nuku pwamwa pahe. Gamagalau ololal o nuku awatauwagil,
PHI 2:30 kaiwena iya yawalina i talamwan yoho ge kelaubwa ni aliga Keliso wana tuwalali kaiwena, nuwana labe toto komiu nige bosowaimiu nuku ginol eliyau iya ni ginol.
PHI 3:1 Taliwau ge nuwau, no baaba ana etulan hiwe: nuku yaliyaya, kaiwena iyaka ku minaa Babala elana. Nige i pupulowan eliyau sauga ya na leleli al eliyamiu bugul enuna kaiweliya ni ola valila ya leleli eliyamiu. Ebo na ginol ola o, inoke ni labemiu bahi nak nuku pwapwawa.
PHI 3:2 Nuku matahikagimiu gamagalau bwaibwaikikinil kaiweliya hi ola wanuka, heliya nak ana toginol, ge heliya hi ba tage Yudiya wali pagan ta toulil ge tuwala ta lokakaini-an mulaa abwe ta ola Yehoba wana gamagalau.
PHI 3:3 Yaa kila Yehoba Yayaluwana wana gasisi elana ta tapwalolo eliyana, toto Keliso Yeisu i ginol kaiwela ta yaliyaya-an, ge nige totola wala waisi o ebo totola wala awaawaginol ana mel ta teteli. Inoke kila te gotomwa yoho paganina hot iyaka ta ahe ge ta ola Yehoba wana gamagalau.
PHI 3:4 He binimala nuwau, bosowaiu ya no waisi ge no awaawaginol ali mel na teli. Ebo etega i nuwatu tage wana puna i gan ge bosowaina ololal o ali mel ni teli, he nau no puna hi gewi ge bosowaiu hot.
PHI 3:5 Hi abau, yaka lan eit-ina gotomwa yoho paganina ya ahe. Nau boda Isileli etega, o un Beniyamina, ge tubuwau Hibilu gamagaliliyau hot. Yudiya wali logugui ya toulil bubunil, kaiwena valila nau Palisi wali boda etega.
PHI 3:6 Ya logasisi hot Yehoba wana tuwalali na ginol yaka toekelesiya ya palomwanagil. Ebo gamagalau no pagan nihi hile Mosese wana Logugui ana baaba eliyana, he nau tosapu.
PHI 3:7 Bugul bolo ona o valila ya nuwatuagil tage no abawaisi, he sauga ya ya nuwatuagil heliya no abanak ge Keliso wana kamwasa te ya toulil.
PHI 3:8 He na ba vevehe al. Yeisu Keliso ya atena iya no Babala ge aatena o heiya bugul bwabwatana hot, inoke nuwatu gegewena al ya nuwatuagil hi ola ya te abanak. Keliso kaiwena bugul gegewena al ya towaagil, ge ali nuwatu eliyau hi ola musamusa bwagabwaga, inoke Keliso na ahe
PHI 3:9 ge alou naha mitoyawa. Sauga ya nige ya nuwanuwatu tage ebo Mosese wana logugui na henapuan inoke Yehoba ni awa sapusapu-agau no ginol waiwaisana kaiweliya. Yaa sauga ya Keliso ya abulilek-an inoke Yehoba i awa sapusapu-agau. Yehoba totona i abubunau ge i awa sapusapu-agau no abulilek kaiwena.
PHI 3:10 Nuwau te Keliso na atena. Keliso i lutem yaomala ge i gasisi, inoke nuwau wana gasisi o na ahe ge na atena. Nuwau wana lomwan na lomwani, ana siga ebo na yaomal ni ola iya i yaomal.
PHI 3:11 Inoke no abulilek i ola al Yehoba abwe ni palutau yaomala.
PHI 3:12 Nige tage Keliso ana aatena iyaka ya atena haba ge ya ola gamagal sasapona hot. Yaa nau iyahe ya logalogasisi nuwau Keliso Yeisu wana pagan na ahe, ni ola to iya wana nuwatu ge i aheyau.
PHI 3:13 Taliwau ge nuwau, nige ya nunuwatu tage Keliso wana pagan iyaka ya ahe haba. Yaa bugul bolo valila ya ginolil nige kaiweliya ya nuwanuwatu, yaa no gasisi gegewena ya talamwan ge matau ya lihikanek hauna toto iyoho maniniwa kaiweliya.
PHI 3:14 Inoke ya patalelu pasapu ge na vin no abapatalelu ana abapwamowasiya, yaka mola na ahe. Mola o heiya Keliso Yeisu eliyana Yehoba ni yogaagau na ha elana ge na miwaiwaisana.
PHI 3:15 Ebo kila wala nuwatu i matuwa, inoke gegewela wala nuwatu ni ola hauna toto ya baunan. Yaa ebo bugul etega kaiwena wami nuwatu ni getoga, he Yehoba abwe ni pwamwananal eliyamiu.
PHI 3:16 Yaa bugul bwabwatana etega, pagan waiwaisana toto iyaka ta ahe ta kukuhikan bubun.
PHI 3:17 Taliwau ge nuwau, wami pagan ni ola nau no pagan, ge wami abagagayawa nuku aheya gamagalau bolo yawaliliya i ola yawal toto valila ku kiteya eliyama.
PHI 3:18 Kaiwena gamagalau hi gewi yawaliliya i pamasal heliya Keliso wana yaomal kolos elana wasana hi pihigelgel-an. He valila sauga hi gewi wami wasa ya pewa i ola to, ge sauga ya alou ge no kahin wami wasa ya pepewa al.
PHI 3:19 Bugul bolo tuwaliya i awanuni hi ginol ya, i ola tuwaliya te wali yabowaine. Pagan bolo pulupuluwawena he heliya wali abahanaha, ge hi nuwanuwatu ya te panayawi buguliliyau kaiweliya. Wali abapwamowasi, Yehoba abwe ni apanakil Gehena elana.
PHI 3:20 Yaa kila wala panuwa hot heiya labulabum ge kila iyahe ta matamatan wala Topwamwal ni loem labulabumwa, iya wala Babala Yeisu Keliso.
PHI 3:21 Iya wana gasisi elana bugul gegewena ni teli gabulanaa ni logugui-agil, inoke gasisi o elana kila tuwala, toto pweyapweyatana ge lomwalomwanina, ni pil ni tabwa tuwan waiwaisana hot ni ola iya tuwana.
PHI 4:1 Taliwau ge nuwau, ya nunuwana-agimiu, nuwau hot na kitemiu, ge komiu no abayaliyaya ge no abahanaha. Inoke nuku talmilil gagasisi Babala elana ni ola to no baaba o.
PHI 4:2 Yuodiya ge Sintike, ya ba pagasisi-agimiu ami toto labui wami nuwatu ni maisena, kaiwena komiu ku minaa Babala elana.
PHI 4:3 Ge no pan totuwalali waiwaisana hot owa, ya awanun elam nu na yowau labui ya nu label alona ge alona nihi mibubun. Valila ali toto labui alowau ha logasisi toyawa wasa waiwaisana ana tuwalali kaiwena, ge alomeyau al Kelementi ge o tolabe hi gewigewi, heliya alaliya Yehoba iyaka i leli yawal ana buki elana.
PHI 4:4 Sauga gegewena nuku yaliyaya, kaiwena iyaka ku minaa Babala elana. He na ba al: nuku yaliyaya.
PHI 4:5 Wami pagan ni meimei alomiyau hi gewigewi elal. Sauga kekeisi abwe Babala ni nem.
PHI 4:6 Bahi bugul etega kaiwena nuku nuwanuwatu, yaa sauga gegewena hauna ebo nuku kalaan, wami awanun nuku baunan Yehoba elana alona ge wami ba mulolu.
PHI 4:7 Inoke Yehoba wana nuwa laumwal, toto gamagalau wala siba elana nige bosowaina ana bwata ta atena, atemiu ge wami nuwatu ni gane pipin, kaiwena ku minaa Keliso Yeisu elana.
PHI 4:8 Taliwau ge nuwau, no baaba ana etulan i ola hiwe. Bugul bolo waiwaisal hot ge bugul ali tobal gaganil—bolo hi tunahot, bolo hi sapu, bolo nige nak etega i miminaa, bolo ta awatauwagil, ta nunuwana-agil ge ta awa wawaisi-agil—ali nuwatu atemiu ni pakalaopop.
PHI 4:9 Pagan bolo ya pankitemiu ge ku atena, pagan bolo ku hago ya baunan ge ku kite ya ginol, pagan bolo o nuku ginol hikahikani. Inoke nuwa laumwal ana Yabowaine ni minaa eliyamiu.
PHI 4:10 Iyaka nuwatu ku pavavaluna ge ku labeyau al tuwau ana labe ku patunam, inoke ya yaliyaya nabi Babala elana. Ya atena sauga gegewena ku nuwahikagau, yaa valila nige kamwasa waiwaisana i gagan ge o labe nuku patunam.
PHI 4:11 Nige tage ya migulagula ge baaba o ya baunan, kaiwena iyaka no pagan i ola hauna gun ebo na pwawa ya yaliyaya-an ya.
PHI 4:12 Bwagana ebo na migulagula o ebo no gogomwau ni gan, minamina ololana o amnana iyaka ya atena. Bwagana ebo au ni gewi o ebo na galebu, bwagana ebo na kalaopop o ebo enoenovau, bwagana hauna gun ni masal eliyau, he nige ya lamwalamwaniu, ya yaliyaya ya.
PHI 4:13 Keliso i pagasisi-agau inoke wana gasisi eliyana bugul gegewena i bosowaiu ya.
PHI 4:14 Yaa komiu ku ginol bubun eliyau kaiwena o pulowan ku wali.
PHI 4:15 Komiu Pilipai iyaka ku atena, no sauga egon wami labi Masidoniya elana saugena toto wasa waiwaisana ya papaatena-an houwan eliyamiu, nige ekelesiya etega mani ge bugubugul enuna hi pepem o labe kaiwena iyai te komiu.
PHI 4:16 He sauga nau iyoho Tesalonaika ge i pulowan eliyau, o labe enuna ku patunam nige tage pamaisena ya.
PHI 4:17 Bahi nuku nunuwatu tage wami mulolu ya loyaan. Toto ya loyaan heiya te wami pagan toto o ni bwatabwata ya, inoke abwe Yehoba ni pwamolamiu.
PHI 4:18 Bugul gegewena iyaka ya pwawa ge iyaka ya kalaopop. Iyaka i olaolaek eliyau, kaiwena bugul bolo ku patunam Epapilodaitas elana iyaka ya ahe. Heliya hi ola powon bwalena waiwaisana ku pek Yehoba elana, ge Yehoba i yaliyaya nabi powon ololana o ni ahe.
PHI 4:19 No Yabowaine gogomwau waiwaisal i kalaopopwi, inoke hauna gun ebo nuku kalaan, iya abwe ni paolaolaek eliyamiu, kaiwena ku minaa Keliso Yeisu eliyana.
PHI 4:20 Wala Yabowaine ge Tamala ta awa wasawasa-an sauga gegewena nige ni momowasi. Ibwe. I ola.
PHI 4:21 Ya mulolu Yehoba wana gamagalau maisena ge maisena elal, bolo hi minaa Keliso Yeisu elana. Talilau bolo alowau hi mulolu al eliyamiu.
PHI 4:22 Yehoba wana gamagalau gegewel labi ya elana hi mulolu eliyamiu, ge bolo hi tuwalaliya Sisa wana limiya hi mulolu nabi eliyamiu.
PHI 4:23 Wala Babala Yeisu Keliso wana mulolu ni minaa eliyamiu.
COL 1:1 Nau Pol, Yehoba wana nuwatu eliyana ya tabwa Keliso Yeisu wana apostolo. Alou ge talila Timoti
COL 1:2 leta ya ha leli ge ha patuna i nowa Yehoba wana gamagalau bolo ku minaa Kolose eliyamiu, komiu talimeyau ge numeyau toabulilek hot Keliso elana. Ya awanun Yehoba Tamala ni muloluagimiu ge wana nuwa laumwal atemiu ni pakalaopop.
COL 1:3 Sauga ebo ha awanun kaiwemiu, inoke sauga gegewena ha ba mulolu Yehoba elana, iya wala Babala Yeisu Keliso Tamana,
COL 1:4 kaiwena wami abulilek Keliso Yeisu eliyana ge wami nunuwana Yehoba wana gamagalau gegewel kaiweliya wasana iyaka ha hago.
COL 1:5 Wami abulilek ge wami nunuwana o puna kaiwena alomiu ge wami atimatuwa ku matamatan waisi toto Yehoba i teli hikan kaiwemiu labulabumwa. He waisi o wasana ku hagoem baaba tutunahotina, iya Wasa Waiwaisana, eliyana.
COL 1:6 Wasa Waiwaisana iyaka i tuk eliyamiu, i ola te i tuk panayawi labena gegewel elal. Iya i debalala ge i enoenon, i ola te i ginol eliyamiu, i telipunaa lan toto Yehoba wana mulolu wasana ku hago ge ana tunahot ku atena.
COL 1:7 He wasana ku hagoem Epapilas elana, iya wama pan totuwalali nunuwanina, ge iya Keliso wana totuwalali waiwaisana kaiwemiu.
COL 1:8 Ge iya te wama wasa i pem Yayaluwa Bwabwalena wana gasisi eliyana wami pan toabulilek ku nunuwana-agil.
COL 1:9 Inoke i telipunaa lan toto wasamiu ha hago, ha mimi awaawanun kaiwemiu te Yayaluwa Bwabwalena siba ge nuwatu sasapona ni pewa eliyamiu, inoke Yehoba wana nuwatu kaiwemiu nuku atena bubun.
COL 1:10 Inoke yawalimiu ana nawanawa ni ola toto Babala nuwana, ge wami ginol gegewel iya ni yaliyaya-an. He yawalimiu ni enon, enona ginol waiwaisal nihi gewi, ge Yehoba ana aatena eliyamiu ni bwatabwata.
COL 1:11 I ola al Yehoba ni pagasisi-agimiu totona wana gasisi bwabwatana eliyana inoke bosowaimiu pulowan gegewena nuku palahikan. Ge alona wami yaliyaya
COL 1:12 nuku ba mulolu Tamala elana, kaiwena iya i ginol pavavaluna-agimiu ge bosowaimiu alomiyau ge wana gamagalau waisi toto i teli kaiwemiu mwananal ana abaloguguiya nuku ahe.
COL 1:13 Yehoba iyaka i sokalila nige al gogou i lologugui-agila ge i telela ta minaa Natuna nunuwanina wana abaloguguiya.
COL 1:14 Natuna iya i pwamola pasikalila ge wala gegi i nuwayoho.
COL 1:15 Keliso iya Yehoba toto nige ta kikite kakanununa, ge iya bugul gegewena bolo Yehoba i ginolil i bwata lakel.
COL 1:16 Kaiwena iya eliyana Yehoba bugul gegewena labulabumwa ge panayawiya i ginolil, bugul bolo ta kitel ge bolo nige bosowaina ta kitel, aneloseyau ge yayaluwa ona al ge, bolo wali logugui ge wali gasisi gaganil. He iya eliyana ge iya kaiwena te Yehoba bugul gegewena i ginolil.
COL 1:17 Mulaa abwe bugul gegewel hi masal, iya iyoho i gan, ge iya kaiwena bugul gegewel hi mibubun ge hi mimi tuwatuwalali.
COL 1:18 I ola al, iya ekelesiya kaununa ge iya tuwana te ekelesiya. Iya ekelesiya yawalina puna, ge iya lut al i gamauni. Inoke iya i mihouwa bugul gegewel eliyalil.
COL 1:19 Kaiwena Yehoba wana nuwatu te iya yawalina ge wana pagan gegewena i minaa Keliso elana, gegewena i kalaopopwi.
COL 1:20 Ge Yehoba i nuwatu i ola Keliso eliyana avala iya maninila ta abubun. Valila bugul gegewena labulabumwa ge panayawiya ginebi ge gamagalau hi mihuwala Yehoba elana. Inoke Keliso i yaomal kolos elana saliyana i lau, ge eliyana Yehoba i pamibubun-agil ge avaliya hi heliheliyam.
COL 1:21 Valila ami bwaga i yapu Yehoba elana, yaka wami ginol ge wami nuwatu nanakil kaiweliya ku ola iya ana topihigelgel.
COL 1:22 Yaa Keliso tuwana elana i yaomal, inoke eliyana sauga ya Yehoba i pamibubun-agimiu alomiu ku heliheliyam. I ginol ola o inoke ni ahemiu nuku talmilil matanaa nuku bwabwalena, nuku sapusapu ge nige ami woliwoli ni gagan.
COL 1:23 He ni ginol ola ebo komiu wami abulilek nuku pihikan momol ge nuku talmilil gagasisi, nige nuku lamwalamwaniu, yaa alomiu wami atimatuwa nuku matamatan waisi kaiwena toto Wasa Waiwaisana i wasaan. He Wasa Waiwaisana o komiu iyaka ku hago, ge gamagalau panayawi labena gegewel al iyaka hi hago, ge nau Pol Wasa Waiwaisana o ana totuwalali.
COL 1:24 Nau ya yaliyaya te lomwan ya pwapwawa komiu ami labe kaiwena. Nau nuwau Keliso tuwana heiya ekelesiya, na labe, heiya te kaiwena ge lomwan ya pwapwawa. He Keliso lomwan i pwawa ekelesiya kaiwena, inoke lomwan toto nau tuwau eliyana ya pwapwawa, he i ola Keliso wana lomwan ana etulan ge ni paolaolaek.
COL 1:25 Yehoba o logugui i pem inoke ya tabwa ekelesiya ana totuwalali ge Yehoba wana baaba gegewena na wasaan eliyamiu.
COL 1:26 He Yehoba wana baaba o sauga houhouwena i misumi ga heyan ge heyan eliyalil, yaa sauga ya iyaka i pamasal kila wana gamagalau toabulilek elala.
COL 1:27 Yehoba i nuwatu ola inoke i pamasal eliyala ge ta atena baaba misusumena o i waisi nabi hot ge bosowaina gamagalau labi gegewena ni label. Baaba misusumena o i ola hiwe: Keliso i miminaa eliyamiu, inoke ku atena bubun bwaliga wana wasawasa nuku ahe.
COL 1:28 Inoke Keliso ha papaatena-an gamagalau gegewel elal. Aloma wama siba gegewena ha ba pagasisel ge ha pankitel, nuwama gegewel nihi tabwa gamagalau matuwal Keliso eliyana ge naha ahel naha en tukagil Yehoba manininaa.
COL 1:29 Inoke toto o kaiwena ginebi ge gasisi bwabwatana toto Keliso i pem ya tuwalali ge ya logalogasisi.
COL 2:1 Nuwau nuku atena te ya logasisi nabi kaiwemiu, alomiyau ge toabulilek bolo hi minaa Leodisiya ge gamagalau gegewel al bolo nige sauga etega maniniu hi kikite.
COL 2:2 No logasisi puna kaiwena nuwau yayaluwamiu ni gasisi, ge wami boda ni maisena kaiwena ku penunuwana-agimiu. I ola al nuwau nuwatu sasapona nuku gogomwaui ge Yehoba wana nuwatu misusumena puna nuku atena, he puna o heiya te Keliso.
COL 2:3 Iya eliyana siba ge aatena gegewena hi ola gogomwau hi misumi kila kaiwela.
COL 2:4 Ya ba ola o kaiwena nige nuwau gamagal etega wana liwan luluvena kaiwena ge ni kakawemiu.
COL 2:5 Bwagana o bwaga i yapu eliyamiu, yayaluwa elana nau iyoho alowau komiu, inoke ya yaliyaya te ya kitemiu ku tuwalali toyawa ge ku abulilek gagasisi Keliso elana.
COL 2:6 Yawalimiu ana nawanawa Keliso Yeisu wala Babala eliyana ni olaolaek te iya wasana toto ku hago ge ku abulilek-an.
COL 2:7 Ewahilimiu ni lau bubun iya eliyana ni ola ebwakil ewahilina i lau ge bilibili i kukuhikan, ge iya elana yawalimiu nuku tal ni gasisi. Abulilek toto hi pankitemiu nuku pihikan momol, ge sauga gegewena nuku ba mulolu nabiyan Yehoba elana.
COL 2:8 Nuku matahikagimiu bahi gamagalau nihi papaonamiu wali nuwatu kakakawena elana toto nige enowana i gagan. Wali nuwatu o nige i neneem Keliso elana, yaa i neem tubuliyau wali panpankiti elana, ge i neem logugui ona elal bolo ali nuwatu i noek panayawi ya elana.
COL 2:9 He nuku matahikagimiu ni ola to, kaiwena Yehoba yawalina ge wana pagan gegewena Keliso i kalaopopwi ge i tabwa gamagal,
COL 2:10 inoke Keliso eliyana komiu yawal waiwaisana ku kalaopopwi. He Keliso yayaluwa ona bolo wali logugui ge wali gasisi gaganil i bwata lakel.
COL 2:11 Keliso eliyana gotomwa yoho paganina hot iyaka ku ahe. Gotomwa yoho paganina o nige i oola toto gamagalau hi giginol, yaa toto Keliso iya i ginol, he gegi paganina toto tuwamiu nuwana ana ahek yoho kaiwena.
COL 2:12 Wami babitaiso eliyana alomiu Keliso ku aliga toyawa ge hi telemiu salaiya, inoke alomiu al ku lut toyawa. Yehoba i palutimiu kaiwena ku abulilek te Yehoba alona ge wana gasisi Keliso i palutem yaomala.
COL 2:13 Valila gegi paganina ku awaawaginol ge komiu iyoho tuwamiu yawalina ku toutoulil, inoke yayaluwamiu iyaka i aliga. Yaa sauga ya alomiu Keliso Yehoba iyaka i palutimiu yawalimiu i gan, ge wala gegi iyaka i nuwayoho.
COL 2:14 He wala gegi wasana alona ge Mosese wana Logugui ona Keliso iyaka i leke yoho. Wala gegi wasana o i ahe egonan i na i tagahikanek kolos elana.
COL 2:15 Ge yayaluwa ona bolo wali logugui ge wali gasisi gaganina i pakokovel, ge i papuluwawi-agil boda mataliyaa, he kolos elana i teli lowagil hi minaa gabulanaa.
COL 2:16 Inoke bahi gamagal etega ni lologugui-agimiu hauna toto bosowaina nuku an o ebo hauna toto bosowaina nuku im, o ebo tapwalolo ana hagali ona kaiweliya, o ebo weikena vavaluna ana tapwalolo kaiwena, o ebo lan Sabwata kaiweliya.
COL 2:17 Bugul bolo o heliya valila hi ola toto i nenem kakanununa, yaa sauga ya bugul hot iyaka i vin, iya Keliso.
COL 2:18 Bahi nuku golugoluwa gamagalau elal bolo hi awa naknakagimiu ge hi ba tage nuku teli lowagimiu bwabwage ge nuku kululuek aneloseyau elal. Heliya pankite bolo hi kitel kaiweliya hi mimi liwaliwan, ge totoliya hi pahanaha-agil kaiwena wali nuwatu i noek panayawi nuwatuina elana.
COL 2:19 Heliya nige al hi tutubwiek Keliso elana, iya ekelesiya kaununa. Iya tuwan bwalibwaligena i logugui-an ge i nubwe, inoke gabomwina tomaha ge tomaha hi tubwi pamaisena ge tuwan bwalibwaligena i siusiun i ola Yehoba wana nuwatu.
COL 2:20 Alomiu Keliso ku yaomal toyawa, inoke nige al ku miminaa logugui gabulaliyaa bolo ali nuwatu i noek panayawi ya elana. Inoke ga i ola ge ku giginol i oola komiu panayawi ya gamagaliliyau ge logugui ololal ya ku toutoulil, toto i ba:
COL 2:21 Bugul han bahi nuku pipihikan! Aanan han bahi nuku aan! Bugul han bahi nimamiu ni nonoek!
COL 2:22 He logugui o hi baaba bugul kaiweliya, bolo ta patuwalali-agil ge nige ali sauga i yayapu iyaka hi nak. Logugui o ge panpankiti o i neem panayawi gamagaliliyau elal.
COL 2:23 Gamagalau enuna hi nuwatu tage logugui o ali nuwatu i sapu, kaiwena logugui o hi paatenala tapwalolo ana ginol ona ta ginolil, ta teli lowagila bwabwage ge tuwala ta papalomwani tapwalolo kaiwena. Yaa nige bosowaina nihi labela ge ta logugui-agila bahi ta oolak tuwala amnanina elana.
COL 3:1 Alomiu Keliso Yehoba i palutimiu yaomala yawalimiu i gan, inoke bugul bolo natiya nuku loyaagil. He Keliso iyoho natiya i misiyowa Yehoba labena awonaa.
COL 3:2 Nuku nuwanuwatu bugul bolo natiya kaiweliya, bahi wami nuwatu ni nonoek panayawi buguliliyau kaiweliya.
COL 3:3 Komiu iyaka ku yaomal yawal bebeyaunana elana, ge sauga ya alomiu Keliso yawalimiu vavaluna i gan Yehoba matanaa.
COL 3:4 Keliso iya yawalimiu puna, inoke sauga Keliso ni masal al, alomiu nuku masal ge nuku wasawasa.
COL 3:5 Inoke panayawi paganina bolo hi minaa atemiwa nuku paaliga ge nihi mowasi, ololal neganega paganina, pagan pulupuluwawena, hebabala paganina, nak ana awaawaginol ana nuwatu, ge tomemek paganina. (He tomemek paganina i ola te ta kukululuek yabowaine kakakawena elana.)
COL 3:6 Pagan bolo o kaiweliya Yehoba wana huga i nenem gamagalau bolo anana nige hi hahago eliyalil.
COL 3:7 Valila komiu pagan bolo o ku awaawaginol ge yawalimiu i ola to.
COL 3:8 Yaa sauga ya pagan ololal ya nuku aliyohil: hugahuga, pihigelgel paganina, avalau ta ba panapanak-agil ge ba sigasiga.
COL 3:9 Bahi alomiyau nuku kakawel, kaiwena yawalimiu bebeyaunana ginebi ge ana pagan iyaka ku aliyoho,
COL 3:10 ge yawalimiu vavaluna iyaka ku galoi. Yehoba i ginol pavavaluna-agimiu, ge iyoho i papavavaluna-agimiu ami awa ni ola iya ami Toginol kakanununa, inoke ana aatena ni bwata eliyamiu.
COL 3:11 He toto ya kaiwena nige ana getoga i gagan ebo kila Yudiya o ebo nige Yudiya i oola, ebo kila bolo gotomwa yoho paganina ta ahe o ebo bolo nige ta aahe, ebo kila anan getoga gamagaliliyau, ebo kila boda bolo wali pagan i getoga, ebo kila totuwalali loloyowanil o ebo gamagalau sokasokalil. Yaa Keliso iya bugul gegewena, iya ana nuwatu i bwata, ge iya i miminaa toabulilek gegewela elala.
COL 3:12 Komiu Yehoba wana hilihili gamagaliliyau, ku bwabwalena ge i nunuwana-agimiu, inoke pagan bolo hiwe nuku galoil: atilomwan, mulolu, hanalau, pagan meimeina ge palahikan.
COL 3:13 Bahi etimwawa nuku huhuga, yaa ebo komiu etega nige i yayaliyaya alona etega wana pagan kaiwena, he wana gegi ni nuwayoho. He alomiyau wali gegi nuku nuwayoho ni ola te Babala wami gegi iyaka i nuwayoho.
COL 3:14 Ge pagan bolo ya gegewel pwataliyaa nunuwana paganina al nuku teli, kaiwena iya pagan waiwaisal gegewel i tubwel bubun ge hi tuwalali toyawa.
COL 3:15 Keliso mibubun i pewa alomiyau ge alomiyau eliyamiu ge atemiu i laumwal, inoke nuwa laumwal o wami nuwanuwatu ni logugui-an, kaiwena Yehoba i yogaagimiu ku tabwa boda maisena ge ku mibubun. Ge sauga gegewena nuku ba mulolu Yehoba elana.
COL 3:16 Keliso wasana ni holavi bubun atemiwa ge nuku gogomwaui. Alona ge wami siba gegewena alomiyau nuku pankitel ge nuku ba pagasisi-agimiu. Atemiwa nuku ba mulolu Yehoba elana, inoke same, wona tapwalolo ge wona bolo Yayaluwa Bwabwalena wana pewa nuku wonaan.
COL 3:17 Bugul gegewel bolo ku giginolil o ebo ku baubaunan, he nuku ginol Babala Yeisu alana elana. Ge iya alana eliyana nuku ba mulolu Yehoba Tamala elana.
COL 3:18 Komiu toalolon meluyowau, lagomiyau wali logugui nuku henapuan, kaiwena Babala wana nuwatu kaiwemiu i ola to.
COL 3:19 Komiu toalolon melubolau, lagomiyau nuku nunuwana-agil ge wami pagan ni meimei eliyalil.
COL 3:20 Wawayau, hinamiyau ge tamamiyau awaliya nuku ab bugul gegewena eliyalil, kaiwena toto ya Babala i yaliyaya-an.
COL 3:21 Komiu tamataman, bahi natumiyau nuku babaa lowagil, eba amnaliya nuku apapanak-an ge nihi nuwatu tage nige bosowailiya bugul waiwaisana etega nihi ginol.
COL 3:22 Komiu totuwalali loloyowanil, wami tonowakau panayawiya awaliya nuku ab bugul gegewena eliyalil. Bahi tage ebo nihi kite hikagimiu ge abwe nuku tuwalali bubun, inoke nihi yaliyaya kaiwemiu. Yaa nuku tuwalali alona wami atitalam ge alona wami awatauwan Babala elana.
COL 3:23 Hauna tuwalali ebo nuku ginol, he alona ge atemiu bwalibwaligena, ni ola te ku tutuwalali Babala kaiwena, nige gamagalau kaiweliya i oola.
COL 3:24 Kaiwena ku atena hauna toto Babala i lovivina-an wana gamagalau kaiweliya abwe ni pewa molamiu. He komiu Keliso wana totuwalali, iya wami Tonowak hot.
COL 3:25 Nak ana toginol maisena ge maisena molana ni ahe wana nak lahena. He Yehoba gamagalau gegewel ni pakotil paolaolaek, nige tage enuna ni label ge enuna nigeya.
COL 4:1 Komiu tonowakau, wami totuwalali loloyowanil ali hehegan nuku abubun ge nuku ginol paolaolaek eliyalil, kaiwena ku atena komiu al ge wami Tonowak Bwabwatana iyoho labulabumwa.
COL 4:2 Bahi nuku babakuhu awaawanun, ge awanun elana wami nuwanuwatu bahi ni kekenu, yaa nuku awaawanun alona ge wami nuwa mwananal, ge alona wami ba mulolu Yehoba elana.
COL 4:3 Ama al ge nuku awanun kaiwema, yaka Yehoba kamwasa ni pwela ge Keliso wasana naha papaatena-an, wasa o i misumi ga, yaa sauga ya Yehoba iyaka i pamasal haba. He wasa o kaiwena heiya te hi paulutuk-agau dela.
COL 4:4 Nuku awanun kaiweu ge bosowaina Keliso wasana na wasaan pwamwananal, ni ola o logugui toto Yehoba i pem.
COL 4:5 Nuwamiu ni sapu ge wami ginol ni waisi bolo nige toabulilek i oola elal, ge bahi wami sauga waiwaisana etega nuku hahanavenu-an.
COL 4:6 Sauga gegewena baaba amnana waiwaisana toto bosowaina ni label nuku baubaunan eliyalil, ge nuku atena gamagalau gegewel wali nel eliyamiu ga nuku lahe bubun ola.
COL 4:7 Titiko, iya talila nunuwanina ge no pan totuwalali waiwaisana Babala kaiwena, wasau gegewena abwe ni baunan eliyamiu.
COL 4:8 Toto o kaiwena te ya papatuna i nonowa eliyamiu, inoke wama minamina wasana nuku atena ge ni paatimatuwa-agimiu.
COL 4:9 He Onisimo al ge alona ge Titiko ya papatunal hi nonowa eliyamiu. Onisimo iya talila waiwaisana ge nunuwanina, ge ami boda ana gamagal etega. Heliya bugul gegewena bolo hi gan labi ya elana wasana nihi baunan eliyamiu.
COL 4:10 Alistako, iya alou ha minamina dela, i mulolu eliyamiu, ge i ola al Mak, iya Banabas nubaina. (Ebo iya ni nowa, inoke alona ge wami yaliyaya nuku ahe, ni ola te valila ami baaba ya patunawa ge ya ba ola o.)
COL 4:11 Yeisu, toto alana al hi ba Diyastas, i mulolu eliyamiu. He Yudiya gamagaliliyau gamwaliyaa, heliya ali toto eton ya te alowau ha tuwalali Yehoba wana abalogugui kaiwena, ge wali labe i bwata eliyau.
COL 4:12 Epapilas i mulolu eliyamiu, iya ami boda ana gamagal etega ge Keliso Yeisu wana totuwalali loloyowanina. Sauga gegewena i awaawanun logalogasisi kaiwemiu te nuku talmilil gagasisi, wami abulilek ni matuwa, ge Yehoba wana nuwatu kaiwemiu nuku atena bubun.
COL 4:13 Na ba bubun eliyamiu, iya i tuwalali gagasisi komiu alomiyau ge toekelesiya Leodisiya ge Hilapolis kaiwemiu.
COL 4:14 Luke, iya wama doketa nunuwanina, alona ge Dimasa hi mulolu eliyamiu.
COL 4:15 No mulolu nuku baunan talilau ge nulau bolo hi minaa Leodisiya elal, i ola al yova Nimpa alonau toekelesiya bolo hi mimigogo wana limiya.
COL 4:16 Sauga ebo leta ya nuku vasili haba, he nuku patuna ni na Leodisiya toekelesiya elal inoke heliya al nihi vasili. I ola al leta toto ya patuna Leodisiya nihi pewa ge komiu al nuku vasili.
COL 4:17 Nuku baek Akipas elana nuku ba, “Nu nuwahikan te tuwalali toto hi pewa Babala kaiwena nu pwamowasi.”
COL 4:18 Sauga ya totou nimwau elana na leleli. Nau Pol ya mulolu eliyamiu. Nuku nuwahikagau nau iyahe ya miminaa dela. Yehoba wana mulolu ni mina eliyamiu.
1TH 1:1 Nau Pol alowau Sailasa ge Timoti leta ya ha leli ge ha patuna i nowa ekelesiya Tesalonaika eliyamiu, komiu ku minaa Yehoba Tamala ge Babala Yeisu Keliso eliyalil. Ha awanun Yehoba ni muloluagimiu ge wana nuwa laumwal atemiu ni pakalaopop.
1TH 1:2 Sauga ebo ha awanun kaiwemiu, sauga gegewena ha ba mulolu Yehoba eliyana komiu gegewemiu kaiwemiu.
1TH 1:3 Ha ba mulolu wala Yabowaine ge Tamala eliyana puna te sauga gegewena ha nuwahikan ginol waiwaisal ku ginolil kaiwena ku abulilek, ku tuwalali gagasisi kaiwena alomiyau ku nunuwana-agil, ge ku palahikan kaiwena alona wami atimatuwa ku matamatan wala Babala Yeisu Keliso ni sikalim.
1TH 1:4 Talimeyau ge numeyau, ha atena te Yehoba i nunuwana-agimiu ge i hilemiu komiu iya wana gamagalau.
1TH 1:5 Ha atena to kaiwena wasa waiwaisana toto valila ha pwataniwa nige baaba awawana i oola, yaa wana gasisi i gan ge Yayaluwa Bwabwalena i tuwalaliya eliyamiu, inoke abwe ku atena bubun te age i tunahot. Ama ha atena kaiwemiu i ola to, ge i ola al komiu ku atena sauga valila ha miminaa gamwamiwa, wama pagan ga i ola ge ha labemiu.
1TH 1:6 Inoke bwagana hi papalomwan-agimiu nabiyan, he alona yaliyaya toto i neem Yayaluwa Bwabwalena elana Yehoba wana baaba ku ahe i minaa eliyamiu, inoke wami pagan i ola ama wama pagan ge Babala wana pagan.
1TH 1:7 Inoke komiu ku ola abagagayawa toabulilek gegewel elal bolo hi miminaa labi Masidoniya ge Akaiya elal.
1TH 1:8 He Babala wasana toto ku palelu nige tage i nok i na ana siga ya te Masidoniya ge Akaiya elal, yaa wami abulilek Yehoba elana wasana iyaka i lelu i na labi gegewena elal. Inoke nige bosowaina ama naha baaba kaiwena, kaiwena gamagalau iyaka hi hago.
1TH 1:9 Gamagalau hi wasaan te sauga ha nowa alona wami yaliyaya ku atupahema, inoke gogoginol ali en ku pek ge ku awona pil ku kululu Yabowaine tutunahotina ge yawalina gaganina elana. Hi wasaan te ku tabwa Yehoba wana totuwalali,
1TH 1:10 ge ku matamatan Natuna toto i palutem yaomala ni sikalem labulabumwa. He iya Yeisu, iya i pwamwalila ge Yehoba wana huga toto i nenem nige ta pwapwawa.
1TH 2:1 Talimeyau ge numeyau, ku atena wama nowa eliyamiu nige i tatabwa bugul bwagabwaga.
1TH 2:2 Mulaa abwe ha nowa Tesalonaika, ha miminaa ga Pilipai, ge ku atena te hi palomwanagima ge hi tagapanapanak-agima. Yaa sauga ha nowa, bwagana gamagalau hi pihigelgel-agima, wala Yabowaine i labema alona wama atimatuwa iya wasana waiwaisana ha wasaan eliyamiu.
1TH 2:3 He sauga ha yogaagimiu nuku abulilek Yeisu elana, panpankiti kakakawena nige ha panpankiti-an, nige tage nuwatu gegegena kaiwena ha tuwalali, ge nige gamagalau ha kakawel.
1TH 2:4 Yaa ha baaba i ola Yehoba wana nuwatu, kaiwena Yehoba iyaka i hilema ge i melteliagima Wasa Waiwaisana naha wasaan bubun. Nige tage gamagalau naha payaliyaya-agil, yaa Yehoba toto wama nuwatu i hihile, iya te naha payaliyaya.
1TH 2:5 Komiu ku atena te baaba luluvena nige ha babaunan ge tage nuwamiu naha ba ahe, ge Yehoba i atena nige tage wami gogomwau ha matamomoni-an ge ha papaatena eliyamiu.
1TH 2:6 Nige ha nunuwatu tage gamagalau nihi tobalagima, ebo komiu o ebo gamagalau enuna al.
1TH 2:7 Ama Keliso wana apostolowau, inoke bosowaima ya te naha ba ge nuku matahikagima, yaa nige ha giginol ola. Sauga ha miminaa eliyamiu, wama pagan i meimei i ola yova natunau i matahikagil.
1TH 2:8 Ha nunuwana-agimiu nabiyan, inoke ha yaliyaya nige tage Yehoba Wasana Waiwaisana ya te ha pewa eliyamiu, yaa yawalima al ha talamwan eliyamiu, kaiwena iyaka ku tabwa wama heliyamwau nunuwanil.
1TH 2:9 Talimeyau ge numeyau, ya atena tuwalali gasigasisena toto ha ginola nimameya ge totoma ha matahikagima ku nuwahikan ya. Sauga ha miminaa gamwamiwa ge Yehoba Wasana Waiwaisana ha papaatena-an eliyamiu, lan ge bulin ha tuwatuwalali inoke bahi ama pulowan naha teteli eliyamiu.
1TH 2:10 Komiu ku atena ge Yehoba al i atena, sauga ha minaa gamwamiwa, wama pagan komiu bolo ku abulilek eliyamiu i waisi ge i sapu, ge nige ama woliwoli i gagan.
1TH 2:11 Ku atena wama ginol komiu maisena ge maisena eliyamiu i ola taman wana ginol natunau hot eliyalil.
1TH 2:12 Waisi ha pankitemiu, ha ba pagasisi-agimiu, ge logugui ha pewa te yawal toto Yehoba i yaliyaya-an elana nuku nanawaa, iya i yogaagimiu nuku ulutuk wana abalogugui wawasana gamwanaa.
1TH 2:13 I ola al, sauga gegewena ha babaa mulolu Yehoba elana puna kaiwena sauga Yehoba wana baaba ku hagowa eliyama, nige ku aahe i oola gamagalau wali baaba, yaa ku ahe i ola Yehoba wana baaba. He tunahot iya Yehoba wana baaba, ge i tuwalaliya komiu bolo ku abulilek eliyamiu.
1TH 2:14 Talimeyau ge numeyau, komiu iyaka ku pwawa i olaolaek ya to Yehoba wana ekelesiya labi Yudiya hi pwawa, heliya hi minaa Keliso Yeisu elana. Komiu palopalomwan ku pwawa wami panuwa gamagaliliyau elal, i ola te toekelesiya o palopalomwan hi pwawa Yudiya elal.
1TH 2:15 He heliya Yudiya palopitau hi lolil ge Babala Yeisu al hi lol, ge ama hi takema. Nige hi giginol ola Yehoba wana nuwatu, ge hi pihigelgel gamagalau gegewel elal.
1TH 2:16 He hi labose tage nihi kausima bahi naha papaatena bolo nige Yudiya i oola elal ge mwal nihi pwapwawa. Wali ginol ololana o eliyana inoke sauga gegewena wali gegi hi papaetulan. He Yehoba wana huga iyaka abwe i masal ge ali lahi ni pek.
1TH 2:17 Talimeyau ge numeyau, valila Yudiya hi takema, yaka ha miluwagimiu ge sauga kekeisi ya ala bwaga i gan. Maninimiu nige ha kikite, yaa ami nuwan i bwata iyahe eliyama. Nuwama hot naha nowa naha kitemiu, inoke ha logasisi nabiyan ge naha ginol ola to.
1TH 2:18 Ama nuwama naha sikaliwa ge naha kitemiu, ge nau Pol sauga i gewi ya labose to. Yaa Seitani i kausima.
1TH 2:19 Nuwama naha kitemiu, kaiwena komiu wama abaatimatuwa, wama abayaliyaya ge wama abahanaha wala Babala Yeisu Keliso matanaa sauga ebo ni sikalim.
1TH 2:20 Tunahot, komiu wama abahanaha ge wama abayaliyaya.
1TH 3:1 Valila, sauga ama iyoho Adenis, he ha nuwanuwatu nabi kaiwemiu ge nige bosowaima al naha palahikan. Yaka wama nuwatu ha ginol inoke ama toto eluwa ya ha miminaa Adenis,
1TH 3:2 ge Timoti ha patunawa. Timoti iya talila ge aloma ha tuwalali Yehoba kaiwena ge Keliso Wasana Waiwaisana ha papaatena-an. Iya ha patuna i nowa ni labemiu ge wami abulilek ni ba pagasisi,
1TH 3:3 inoke komiu bahi etega ni lamwalamwaniu palopalomwan toto ku pwawa kaiweliya. He komiu ku atena te Yehoba i ba palopalomwan ololana ya nasi ta pwapwawa ya.
1TH 3:4 Sauga ama iyoho alomeyau komiu, wami wasa ha pewa pahuwala te kila palopalomwan abwe ta pwawa. Ge ku atena bubun te iyaka i masal i ola to.
1TH 3:5 Inoke heiya te kaiwena Timoti ya patuna i nowa. Nige bosowaiu al na palahikan, inoke ya patuna wami abulilek ni kite. Ya hinahinan te topapalawakik Seitani iyaka i palawakikimiu ge wama tuwalali ni tabwa bugul bwagabwaga.
1TH 3:6 Timoti iyahe i sikal eliyama ge wami abulilek ge wami nunuwana wasana waiwaisana iyaka i baunan eliyama. Wama wasa i pem te sauga gegewena alona wami yaliyaya ku nuwahikagima, ge nuwamiu hot nuku kitema, i ola te ama nuwama hot naha kitemiu.
1TH 3:7 Inoke talimeyau ge numeyau, bwagana sauga ya pulowan ge palopalomwan ha pwawa, wami abulilek wasana ha hago inoke atema i matuwaagimiu.
1TH 3:8 He ebo komiu ku talmilil gagasisi Babala elana, inoke yayaluwama amnana i waisi ge ha mibubun.
1TH 3:9 Kaiwemiu wama yaliyaya i bwata nabi wala Yabowaine matanaa. Inoke wama yaliyaya o ana bwata kaiwena, ga naha ola ge naha ba mulolu Yehoba elana?
1TH 3:10 Ge ama lan ge bulin ha awaawanun gagasisi Yehoba elana te naha nowa maninimiu naha kite ge bugul enuna naha pankitemiu wami abulilek ana etulan.
1TH 3:11 Ha awanun wala Yabowaine ge Tamala alona ge wala Babala Yeisu, heliya wama kamwasa nihi abubun ge naha nowa eliyamiu.
1TH 3:12 Ha awanun wami nunuwana alomiyau elal Babala ni pwabwata, inoke ami boda ge gamagalau gegewel nuku nunuwana-agil nabiyan, ni ola ama ha nunuwana-agimiu nabiyan.
1TH 3:13 Ha awanun iya ni pagasisi-agimiu, inoke sauga ebo wala Babala Yeisu ni sikalim alonau ge wana gamagalau gegewel, komiu nige ami woliwoli ni gagan ge nuku sapu hot wala Yabowaine ge Tamala matanaa.
1TH 4:1 Talimeyau ge numeyau, wama baaba ana etulan hiwe. Iyaka ha pankitemiu yawalimiu ana pagan ga ni ola inoke Yehoba ni yaliyaya-agimiu, ge tunahot komiu iyoho pagan bolo o ku awaawaginol. Inoke sauga ya Babala Yeisu alana elana ha ba pagasisi-agimiu ge ha baewa eliyamiu pagan bolo o ni bwatabwata ya eliyamiu.
1TH 4:2 He logugui bolo ha aheya Babala Yeisu elana ge ha pewa eliyamiu, ku atena ya.
1TH 4:3 Yehoba wana nuwatu kaiwemiu i ola hiwe: nuku pwabwabwalena-agimiu ge wami pagan ni sapu. He bahi kekeisi etega nuku oolak ganawal paganina elana.
1TH 4:4 Komiu maisena ge maisena ni atena tuwana ga ni logugui-an ola inoke wana pagan ni sapu ge ana kite ni waisi gamagalau elal.
1TH 4:5 Bahi tuwana ni pwapwatanek ganawal nuwatuina elana, ni oola gamagalau bolo nige Yehoba hi aatena.
1TH 4:6 Bahi komiu etega ni giginol panak talina elana o ebo awatautau paganina ni giginol eliyana ge lagona ni gaganawal-an. Kaiwena gamagalau bolo pagan ololal o hi giginol Babala ni lahel, ni ola te valila wami wasa ha pewa ge ha ba haba eliyamiu.
1TH 4:7 Ge Yehoba i yogaagila nige tage ganawal paganina ta awaawaginol, yaa ta pwabwabwalena-agila ge wala pagan ni sapu.
1TH 4:8 Inoke henala ebo panpankiti ya ni awa nanakan, he nige tage gamagal toto i panpankiti i awa nanakan, yaa Yehoba te i awa nanakan, iya Yayaluwana Bwabwalena i pewa eliyamiu.
1TH 4:9 Nige bosowaina naha leleli eliyamiu ge naha ba, “Talimiyau nuku nunuwana-agil,” kaiwena penununuwana paganina Yehoba iyaka i pankitemiu haba.
1TH 4:10 Ge tunahot talimiyau gegewel Masidoniya ana labi bwalibwaligena ku nunuwana-agil. Inoke talimeyau ge numeyau, ha ba pagasisi-agimiu pagan o ni bwatabwata ya eliyamiu.
1TH 4:11 Nuku logasisi alomiyau ge alomiyau nuku mibubun, bahi nuku lologugui likalika, ge totomiu nimamiu nuku patuwalali wami minamina kaiwena, ni ola te valila ha baewa eliyamiu.
1TH 4:12 Ebo nuku ginol ola o, inoke bolo nige hi aabulilek nihi awatauwagimiu, ge bosowaimiu totomiu nuku matahikagimiu nige bugul etega nuku kakalaan.
1TH 4:13 Talimeyau ge numeyau, nige nuwama nuwamiu ni gewagewa wami pan toabulilek bolo hi yaomal kaiweliya, inoke bahi nuku nunuwanak ni oola gamagalau gegewel, bolo nige wali atimatuwa i gagan te Yehoba toyaomal abwe ni palutil.
1TH 4:14 Ta abulilek te Yeisu i yaomal ge i lut al, inoke ta abulilek al te bolo hi abulilek Yeisu elana ge hi yaomal, Yehoba ni palutil ge avaliya Yeisu nihi sikalim.
1TH 4:15 Babala totona wana panpankiti te sauga ya naha baunaniwa ni ola hiwe. Kilau bolo yawalila miminana ana siga lan toto Babala ni sikalim, bolo iyaka hi yaomal nige ta papalegel ge ta hohouwa.
1TH 4:16 Yehoba ni ba yoga, aneloseyau wali tobwabwatana anana ni gan, ge Yehoba wana bwagigi ni kahin. Yaka Babala totona ni loem labulabumwa ge bolo hi abulilek Keliso elana ge hi yaomal nihi lut houwa.
1TH 4:17 Yaka abwe kilau bolo yawalila miminana sauga o, Yehoba ni bugul heyagila avalau heliya ta ha yaluyaluwa, ge avala Babala ta petupatupa-agila hawawala. Inoke avala Babala ta mihot sauga gegewena.
1TH 4:18 He baaba bolo ya nuku ahe nuku peba pagapagasisi-agimiu.
1TH 5:1 Talimeyau ge numeyau, nige bosowaina naha leleli eliyamiu ge naha ba hauna sauga ge hauna lan bugul bolo ya nihi gan,
1TH 5:2 kaiwena ku atena bubun te Babala wana lan sikalim ana sauga ni ola tokaoma wana vin bulin gamwana.
1TH 5:3 Sauga gamagalau nihi ba, “Panuwa iyaka i bakuhu ge ta mibubun,” yaka sauga o nak etega ni gan ge ni apanakil. Atiyou elana ni masal eliyalil, ni ola ab lomwanina i masal yova elana. He nige nihi lolou luwai.
1TH 5:4 Talimeyau ge numeyau, komiu nige ku miminaa gogouwa, ge tage lan o atemiu ni payou ni ola tokaoma.
1TH 5:5 Komiu gegewemiu lan ge mwananal natunau. Kila nige bulin ge gogou ana labi gamagaliliyau i oola.
1TH 5:6 Inoke kila bahi ta kekenu ni oola gamagalau gegewel, yaa ta silawa ge totola ta kaisela nak elana.
1TH 5:7 Kaiwena bolo hi kenu, bulina te hi kenu, ge bolo hi im kokona, bulina te hi im kokona.
1TH 5:8 Yaa kila lan ana labi gamagaliliyau, inoke totola ta kaisela nak elana. Abulilek ge nunuwana paganina ta ahe ta galoil, ni ola tolohaveyan babagalina ana eteli kaus i galoi. I ola al, atimatuwa paganina ge ta matamatan Yehoba ni pwamwalila, ta ahe ta pom ni ola ala hat gasigasisena.
1TH 5:9 Kaiwena Yehoba nige i hihilela ge wana huga lomwanina amnana ta anbose, yaa i hilela ge wala Babala Yeisu Keliso eliyana pwamwal ta ahe.
1TH 5:10 Yeisu i yaomal kaiwela, inoke sauga ni sikalim, bwagana yawalila miminana o ebo iyaka ta yaomal, gegewela yawalila ni gan ge avala ta mina.
1TH 5:11 Inoke alomiyau nuku ba pagasisi-agil ge wali abulilek nuku tal pamatuwa, ni ola te ku giginol.
1TH 5:12 Talimeyau ge numeyau, nuwama naha ba eliyamiu te bolo hi tuwalaliya gamwamiwa nuku awatauwagil. Heliya hi houwa-agimiu Babala wana tuwalali eliyana ge hi panpankiti eliyamiu.
1TH 5:13 Tuwalali toto hi awaawaginol ana nuwatu i bwata, inoke nuku hehegan bubun elal ge nuku nunuwana-agil nabiyan. Alomiyau ge alomiyau nuku mibubun.
1TH 5:14 Talimeyau ge numeyau, ha ba pagasisi-agimiu te bolo hi nonobwagabwaga ge nige hi tutuwalali nuku pahenapol, topulupuluwawi nuku ba pagasisel, bolo hi pweyata nuku label, ge gamagalau gegewel wali lopalapalaviyan nuku palahikan.
1TH 5:15 Nuku matahikagimiu ebo gamagal etega ni ginol panak eliyamiu, bahi komiu etega ni giginol lahe elana. Yaa nuku labose sauga gegewena wami pagan ni waisi alomiyau elal ge gamagalau gegewel elal.
1TH 5:16 Sauga gegewena nuku yaliyaya,
1TH 5:17 sauga gegewena nuku awaawanun,
1TH 5:18 ge bwagana hauna gun ebo ni masal eliyamiu, nuku ba mulolu Yehoba elana. Kaiwena komiu bolo ku minaa Keliso Yeisu elana, Yehoba wana nuwatu kaiwemiu i ola to.
1TH 5:19 Yayaluwa Bwabwalena wana tuwalali eliyamiu bahi nuku pwapwabolu.
1TH 5:20 Ebo gamagal etega ni palopisai eliyamiu, bahi nuku aawa nanakan ge nuku babaa, “Ginol o nige i wawaisi.”
1TH 5:21 Ginol ge baaba gegewena nuku hile bubun. Toto ebo ni waisi nuku kukuhikan,
1TH 5:22 yaa nak tomaha tomaha nuku towaagil.
1TH 5:23 Ya awanun Yehoba, iya mibubun ana Yabowaine, totona ni pwabwabwalena-agimiu ge wami pagan gegewena ni sapu hot. Ya awanun Yehoba bwabwaligemiu, yayaluwamiu, yawalimiu ge tuwamiu, ni matahikan, inoke sauga wala Babala Yeisu Keliso ni sikalim, nige ami woliwoli etega ni gagan.
1TH 5:24 Bosowaina Yehoba, iya i yogaagimiu, ana mel nuku teli ge ni ginol ola kaiwemiu.
1TH 5:25 Talimeyau ge numeyau, nuku awanun kaiwema.
1TH 5:26 Nimamiu nuku paelu wami pan toabulilek gegewel elal ge nuku pemumulolu-agimiu, kaiwena komiu Yehoba wana gamagalau.
1TH 5:27 Babala alana elana ya ba pagasisi-agimiu leta ya nuku vasili toabulilek gegewel elal.
1TH 5:28 Wala Babala Yeisu Keliso wana mulolu ni minaa eliyamiu.
2TH 1:1 Nau Pol alowau Sailasa ge Timoti leta ya ha leli ge ha patuna i nowa ekelesiya Tesalonaika eliyamiu, komiu ku minaa Yehoba Tamala ge Babala Yeisu Keliso eliyalil.
2TH 1:2 Ha awanun Yehoba Tamala ge Babala Yeisu Keliso nihi muloluagimiu ge wali nuwa laumwal atemiu ni pakalaopop.
2TH 1:3 Talimeyau ge numeyau, sauga gegewena kaiwemiu ha ba mulolu Yehoba elana. Bosowaima hot naha ginol ola, kaiwena wami abulilek i siun iyaka i gasisi hot, ge komiu maisena ge maisena wami nunuwana alomiyau elal i bwatabwata ya.
2TH 1:4 Inoke ha ba heyagimiu Yehoba wana ekelesiya elal. Wali wasa ha pek te bwagana hi apapanak-agimiu ge palopalomwan ku pwawa, yaa ku palahikan ge wami abulilek i gasisi.
2TH 1:5 Wami palahikan ge wami abulilek i pankitela te bwaliga Yehoba gamagalau wali pagan ni hile paolaolaek. He komiu Yehoba ni awa wawaisi-agimiu ge ni ba nuku ulutuk wana abaloguguiya, kaiwena lomwan ku pwawa abalogugui o kaiwena.
2TH 1:6 Yehoba iya toyatala sasapona: bolo hi palomwanagimiu lahena lomwan ni pek elal,
2TH 1:7 ge komiu bolo ku lomwan ni paveyaho-agimiu, ge i ola al ama ni paveyaho-agima. Yehoba ni ginol ola o, sauga ebo Babala Yeisu ni masalem labulabumwa alonau ge wana aneloseyau gasigasisel.
2TH 1:8 Ginebi ge ginaha tautauina ni nem, ge bolo Yehoba hi towani ge wala Babala Yeisu Wasana Waiwaisana nige hi hehenapu-an ali lahi ni pek.
2TH 1:9 Ali lahi te apapanak mihomihotina nihi pwawa. Ali bwaga ni gan Babala manininaa ge wana gasisi wawasana mwananalina elana.
2TH 1:10 Bugul bolo ya nihi gan lan toto Babala ni sikalim, inoke wana gamagalau bwabwalel, heliya gamagalau gegewel bolo hi abulilek elana, nihi awa wasawasa-an ge nihi awatauwan. He komiu al ge iyoho to boda o gamwanaa, kaiwena wasa toto ha wasaan eliyamiu ku abulilek-an.
2TH 1:11 Bugul bolo o ha nuwatuagil inoke sauga gegewena ha awaawanun kaiwemiu. Ha awanun te Yehoba ni labemiu ge bosowaimiu yawal toto kaiwena ge i yogaagimiu, elana nuku nanawaa. Ha awanun te wana gasisi eliyana ni labemiu, inoke waisi toto nuwamiu nuku ginol ge tuwalali waiwaisana toto i neem wami abulilek elana nuku awaawaginol.
2TH 1:12 Ha awanun ola to, inoke komiu kaiwemiu gamagalau wala Babala Yeisu alana nihi awa wasawasa-an, ge iya ni pawasawasa-agimiu. Toto ya i neem wala Yabowaine ge wala Babala Yeisu Keliso wali mulolu elana.
2TH 2:1 Talimeyau ge numeyau, nuwama sauga ya naha baaba wala Babala Yeisu Keliso wana sikalim kaiwena ge Yehoba ni bugul heyagila Yeisu elana.
2TH 2:2 Ebo baaba etega ku hago tage Babala wana lan sikalim iyaka i mowasi, he bahi etimwawa nuwamiu ni lalabui ge bahi nuku nuwanuwatu nabi. Tabam gamagal etega i ba ola to wana ba palopisai gamwanaa o ebo wana papaatena gamwanaa, o tabam hi ba tage ama ha ba ola leta etega gamwanaa.
2TH 2:3 He bwagana ga nihi ba ola, bahi gamagal etega ni kakakawemiu. Babala wana lan ana sauga nigeya ga ni vivin, ana siga gamagalau nihi gewi nihi awatautau Yehoba elana ge logugui ana tohewa likalika ni masal, iya ana abapwamowasi ni lau Gehena.
2TH 2:4 Hauna gun ebo gamagalau hi awa yabowaine-agil o ebo hi kululu elal, iya ni pihigelgel-agil, ge totona ni teli heyan tage i bwata lakel. I ola al, ni na ni misiyowa Yehoba wana Limi Bwabwalena gamwanaa ge totona ni ba, “Nau Yehoba.”
2TH 2:5 Tab ku nuwahikan sauga ya miminaa eliyamiu bugul bolo ya iyaka ya baunan haba eliyamiu?
2TH 2:6 Ge ku atena te sauga ya logugui ana tohewa likalika o ana tokukuhikan etega iyoho i gan ge bahi ga ni mamasal ana siga wana sauga hot ni pwawa.
2TH 2:7 Bwagana logugui ana hewa likalika paganina iyoho i tuwatuwalali susumi panayawi eliyana, yaa ana tokukukuhikan iyoho ya i kukuhikan bahi ga ni mamasal hot. Iya iyoho i kukuhikan ana siga Yehoba ni ahek yoho,
2TH 2:8 inoke sauga o logugui ana tohewa likalika ni masal. Yaa sauga Babala Yeisu ni nem, awana leuleuina eliyana gamagal o ni pakokove, ge wana masal mwananalina namanamalina eliyana ni apapanak-an.
2TH 2:9 Logugui ana tohewa likalika ni masal ge wana gasisi ni aheya Seitani elana. Inoke ginol yawiyawi ge abanuwa ahi tomaha ona ni ginolil ge eliyana gamagalau ni kakawel.
2TH 2:10 Pagan nanakina ana kakakawi eliyana gamagalau bolo hi nanawa yaomal kaiwena ni paonal. Heliya nihi yaomal, kaiwena baaba tutunahotina toto tage ni pwamwalil hi towani ge nige hi yayaliyaya-an.
2TH 2:11 Toto o kaiwena Yehoba nuwaliya ni pagewagewa hoti ge kakawi nihi abulilek-an.
2TH 2:12 Inoke gamagalau gegewel bolo baaba tutunahotina nige hi aabulilek-an ge pagan nanakina hi yaliyaya-an, Yehoba ni pakotil ge ali lahi ni baunan.
2TH 2:13 Talimeyau ge numeyau bolo Babala i nunuwana-agimiu, bosowaima hot kaiwemiu sauga gegewena naha ba mulolu Yehoba elana, kaiwena abatelipuna elana i hilemiu ge pwamwal nuku pwawa. Yayaluwa Bwabwalena i teli getogaagimiu komiu Yehoba wana gamagalau ge komiu baaba tutunahotina ku abulilek-an, inoke eliyana Yehoba i pwamwalimiu.
2TH 2:14 Ama Wasa Waiwaisana ha papaatena-an eliyamiu, inoke eliyana Yehoba i yogaagimiu ge ku nem elana i pwamwalimiu, inoke wala Babala Yeisu Keliso wana wasawasa eliyana ni pawasawasa-agimiu.
2TH 2:15 He talimeyau ge numeyau, nuku talmilil gagasisi ge panpankiti bolo ha pewa eliyamiu, ebo awameya o ebo leta gamwanaa, nuku kukuhikan.
2TH 2:16 Ha awanun wala Babala Yeisu Keliso ge Yehoba Tamala atemiu nihi pamatuwa, ge nihi pagasisi-agimiu sauga gegewena tuwalali waiwaisana nuku awaawaginol ge baaba waiwaisana nuku baubaunan. Yehoba i nunuwana-agila ge wana mulolu bwagabwaga eliyana atela i pamatuwa sauga gegewena nige ni momowasi. I ola al, waisi iyaka i lovivina-an kaiwela, inoke alona wala atimatuwa ta matamatan kaiwena.
2TH 3:1 Talimeyau ge numeyau, wama baaba ana etulan hiwe. Nuku awanun kaiwema, inoke Babala wasana etimwawa ni lelu ge gamagalau ginebi wali awatauwan nihi ahe, ni ola komiu.
2TH 3:2 Ge nuku awanun Yehoba ni pwamwalima gamagalau sisigal ge nanakil elal, kaiwena nige tage gamagalau gegewel hi abulilek.
2TH 3:3 Yaa bosowaina Babala ana mel ta teli, inoke iya ni pagasisi-agimiu ge ni libumiu bahi gamagal nanakina Seitani ni aapanakimiu.
2TH 3:4 Babala eliyana ha atimatuwa-agimiu te bugul bolo ha baunan eliyamiu iyoho ku awaawaginol ge nuku ginol hikahikani.
2TH 3:5 Ha awanun Babala wami nuwatu ni nul pasapu, inoke Yehoba wana nunuwana nuku atena ge nuku palahikan ni ola Keliso wana palahikan.
2TH 3:6 Talimeyau ge numeyau, Babala Yeisu Keliso alana elana ha ba eliyamiu, wami pan toekelesiya gegewel bolo hi mibwagabwaga ge panpankiti toto ha pankitemiu nige hi totoulil, nuku mihuwala elal.
2TH 3:7 Komiu ku atena binimala nuku ginol ola te hauna ku kite eliyama. Valila ha miminaa eliyamiu, nige ha mimibwagabwaga.
2TH 3:8 Nige tage ha anan bwagabwaga ya gamagal etega wana limiya ge nige ha pwapwamola. Yaa lan ge bulin ha logasisi ge ha tuwalali inoke bahi ami pulowan etega naha giginol.
2TH 3:9 He bosowaima ya te ama labe kaiwena ge naha baaba eliyamiu, yaa nige ha oola. Ha tuwalali ge totoma ha matahikagima inoke naha tabwa wami abagagayawa ge nuku toulil.
2TH 3:10 Sauga ama iyoho eliyamiu, logugui ha pewa ha ba ola hiwe: “Henala ebo nige nuwana ni tuwalali, he bahi ni aanan.”
2TH 3:11 Wasamiu ha hago te gamagalau enuna gamwamiwa hi mimibwagabwaga ya, nige nuwaliya nihi tuwalali. He wali tuwalali iyai te nihi logulogugui likalika avaliyau elal.
2TH 3:12 Babala Yeisu Keliso alana elana ha ba eliyalil ge ha ba pagasisi-agil tuwaliya ni bakuhu ge nihi tuwalali totoliya nihi matahikagil ali labe kaiwena.
2TH 3:13 Yaa komiu talimeyau ge numeyau, bahi waisi ana awaawaginol tuwamiu ni pwepweyata-an.
2TH 3:14 Ebo gamagal etega logugui toto ha leli leta ya gamwanaa nige ni hehenapu-an, he alana nuku ahe ge nuku miluwai, yaka ni puluwawi.
2TH 3:15 Yaa bahi nuku hehegan naknak elana ni oola iya ami topihigelgel. Ana nuwatu eliyamiu ni ola iya talimiu o ebo numiu ge ginol sasapona ana kamwasa nuku pankite.
2TH 3:16 Ha awanun hauna gun ebo ni gan eliyamiu, nuwa laumwal ana Babala sauga gegewena totona nuwamiu ni palaumwal. Babala ni minaa ku gewigewi eliyamiu.
2TH 3:17 Sauga ya totou nimwau elana na leleli. Nau Pol ya mulolu eliyamiu. Sauga gegewena ebo leta ya ginol, inoke ya leleli i oola to ge nuku atena tunahot nau leta o ya ginol. He nimwau mulina i oola te.
2TH 3:18 Wala Babala Yeisu Keliso wana mulolu ni minaa gegewemiu eliyamiu.
1TI 1:1 Nau Pol, Keliso Yeisu wana apostolo. Yehoba wala Topwamwal i hileyau, i ola al Keliso Yeisu, iya alola wala atimatuwa ta meltelian.
1TI 1:2 Leta ya ya leli ge ya patuna Timoti eliyam, owa wam abulilek kaiwena u ola natu hot. Ya awanun Yehoba Tamala ge Keliso Yeisu wala Babala nihi mulolu ge nihi atilomwan-agiwa, ge wali nuwa laumwal atem ni pakalaopop.
1TI 1:3 Nuwau nu minaa ga Epeso, ni ola valila ya ba pagasisewa, mulaa abwe ya egon ge ya nem Masidoniya. Nu minaa tei, inoke gamagalau bolo panpankiti kakakawena hi panpankiti-an, nu ba lopwalil bahi al nihi panpankiti-an.
1TI 1:4 Nu ba bahi al wali nuwatu ni nonoek liwan bwagabwaga ge lihu yayapolpol ona elal, kaiwena apwanawa ya te i masalem bugul bolo ya elal. Yehoba wana nuwatu kila kaiwela nige i lalabe, nuwatu o abulilek eliyana ya te i bosowaina ta atena.
1TI 1:5 Ya ba nu lopwalil kaiwena nuwau avalau ta nunuwana-agil, ge i bosowaina ya te ta nunuwana ebo atela ni yanayana, ebo ta ginol ni ola hauna ta atena i sapu, ge ebo ta abulilek hot.
1TI 1:6 Yaa gamagalau ya pagan bolo ya ali en hi pek, ge hi talamwagil liwan bwagabwaga elana.
1TI 1:7 Nuwaliya tage Yehoba wana logugui nihi panpankiti-an, yaa age bugul bolo hi baunan ge alona wali ba gagasisi hi panpankiti-an ali sapu nige hi aatena.
1TI 1:8 He ta atena Mosese wana Logugui abalabe waiwaisana, ebo ta patuwalali ni ola ana nuwatu.
1TI 1:9 Yaa ta nuwahikan te Yehoba logugui i teli nige tosasapol kaiweliya i oola, yaa bolo logugui ana toleke ge bolo toawatautau kaiweliya, bolo Yehoba wana logugui nige hi hahago kaiweliya, ge bolo Yehoba nige hi aawatauwan ge nige hi tatapwalolo kaiweliya. Yehoba logugui i teli bolo tamaliyau ge hinaliyau hi lopaaligal, totaulol,
1TI 1:10 toganawal, bolo avaliyau wali pan bolau hi loneganega, bolo avaliyau hi libil kaomel ge hi paliagil hi tabwa totuwalali loloyowanil, tolokalokakawi, ge bolo hi papasila kakawi kaiweliya, ge i ola al bolo hauna pagan hi giginol nige i oola panpankiti sasapona ana kamwasa.
1TI 1:11 Panpankiti sasapona i noem Wasa Waiwaisana eliyana, toto Yehoba, iya towasawasa ge iya bosowaina hot ta tobalan, i pem elau na wasaan.
1TI 1:12 Ya ba mulolu wala Babala Keliso Yeisu eliyana, toto gasisi i pem tuwalali kaiwena. Ya ba mulolu eliyana kaiwena o mel i teli ge i hileyau na tuwalali iya kaiwena,
1TI 1:13 bwagana valila ya ba sigasiga-an, ya palomwanan ge ya ba panapanak-an. Yaa Yehoba i atilomwan-agau, kaiwena saugena o nigeya ga ya aabulilek inoke nige ya aatena te hauna ya giginol eliyana.
1TI 1:14 Wala Babala wana mulolu bwagabwaga i liginem elau, inoke eliyana ya abulilek ge Keliso Yeisu ya nunuwana-an.
1TI 1:15 Baaba hiwe i tunahot ge bosowaina ta abulilek-an hoti: “Keliso Yeisu i nem panayawiya togegi ni pwamwalil.” Togegi gegewel gamwaliyaa nau maiseu togegi hot,
1TI 1:16 yaa Keliso Yeisu i atilomwan-agau, kaiwena nuwana wana palahikan nau togegi hot kaiweu ana bwata gamagalau gegewel ni pankitel. Yeisu i palahikan ge i atilomwan-agau, inoke ya tabwa abagagayawa gamagalau gegewel kaiweliya, bolo mulaa abwe nihi abulilek ge yawal mihomihotina nihi pwawa.
1TI 1:17 Kin mihomihotina, iya nige yawalina ni momowasi, iya nige ta kikite, ge iya maisena ya Yabowaine tutunahotina, ta awatauwan ge ta awa wasawasa-an sauga gegewena nige ni momowasi. Ibwe. I ola.
1TI 1:18 Timoti, natu, valila palopitau enuna ekelesiya gamwanaa baaba toto Yehoba i baunan kaiwem hi baunaniwa. Inoke sauga ya na ba pagasisewa baaba bolo o nu nuwahikagil yaka nihi labewa ge nu lohaveyan bubun Yehoba kaiwena.
1TI 1:19 Sauga nu lohaveyan, wam abulilek ni gagasisi ge nu ginol ni ola hauna toto u atena i sapu. Yaa avalau enuna bugul toto hi atena i sapu hi towani yaka nige hi giginol, inoke eliyana wali abulilek i pweyata ge hi sogu.
1TI 1:20 Gamagalau o gamwaliyaa, bolau labui Haimeniyasi ge Aleksenda. Heliya iyaka ya pialiyohil hi na Seitani nimanaa ge eliyana lahi nihi pwawa, inoke nihi atena bahi al Yehoba nihi babaa panapanak-an.
1TI 2:1 Houwan ga na ba pagasisi eliyam nu ba toabulilek nihi awanun Yehoba elana gamagalau gegewel kaiweliya. Nihi awanun te Yehoba ni label, ge wali awanun elana nihi ba mulolu kaiweliya.
1TI 2:2 Nihi awanun kin ge tologugui gegewel kaiweliya, inoke wali logugui ni sapu, yaka alola ge wala pagan waiwaisana ge henapu ta mibubun wala panuwaa.
1TI 2:3 Awanun ololana o i waisi kaiwena Yehoba wala Topwamwal i yaliyaya-an,
1TI 2:4 iya nuwana gamagalau gegewel wasa tutunahotina nihi atena inoke mwal nihi pwawa.
1TI 2:5 He Yabowaine iyai te maisena, i ola al gamagal maisena ya te bosowaina gamagalau ni ahela ta nok Yabowaine elana, gamagalina iya Keliso Yeisu,
1TI 2:6 iya ana sauga hot elana yawalina i talamwan gamagalau gegewel ni pwamola pasikalil. Wana talam o i pankitela bubun age Yehoba nuwana gamagalau gegewel mwal nihi pwawa.
1TI 2:7 Heiya te kaiwena ge Yehoba i hileyau ya tabwa apostolo ge Wasa Waiwaisana na papaatena-an bolo nige Yudiya i oola elal, ge abulilek tutunahotina na pankitel. He ya ba tunahot, nige ya kakakawi.
1TI 2:8 Ekelesiya gegewel elal nuwau bolau ginebi ge wali pagan sasapona nimaliya nihi latahin ge nihi awanun, yaa bahi alona wali huga o ebo wali apwaapwanawa.
1TI 2:9 Nuwau yowau wali galogaloi nihi matahikan bubun, bahi tuwaliya nihi panpankiti-an, ge bahi nihi iisela hanahanaha. Ali isela bahi ni nonoem kokowaliya ana huwahuwal elana, o ebo ali bobot elal bolo gold elana hi ginoliya, o ebo kepu namanamalina elana o ebo kaliko molana bwabwatana elana.
1TI 2:10 Yaa ali isela ni noem wali ginol waiwaisana elal, kaiwena heiya te i waisa yowau bolo hi ba heliya totapwalolo.
1TI 2:11 Yowau wali pagan ni bakuhu ge nihi hanalau, inoke papaatena nihi laeganan ge nihi atena.
1TI 2:12 Nau nige ya tatalam yowau nihi panpankiti bolau elal o ebo nihi logugui lakel, iyai te nihi mibabakuhu.
1TI 2:13 No logugui i ola to, kaiwena Yehoba Adama i ginol houwan, yaka abwe Ive i ginol.
1TI 2:14 I ola al Seitani nige Adama i kakawe, Ive te i kakawe yaka Yehoba wana logugui i leke.
1TI 2:15 Lahena Yehoba i ba yowau wali ab ni pulowan, yaa wali ab ana sauga elana Yehoba ni matahikagil ge ni pwamwalil, ebo sauga gegewena nihi melteli Yehoba elana, avaliyau nihi nunuwana-agil, ge ebo ginebi wali hanalau wali pagan ni sapu.
1TI 3:1 Baaba hiwe i tunahot ge bosowaina ta abulilek-an hoti: “Henala ebo nuwana ni tabwa ekelesiya ana tohouwa etega, nuwana tuwalali waiwaisana to.”
1TI 3:2 He ekelesiya ana tohouwa ana logugui i ola hiwe: wana pagan ni waisi ge bahi gamagalau ana woliwoli etega nihi pwapwawa, lagona ni maisena, totona ni kaise pagan nanakina elana, wana pagan ni matahikan, ni tau papaan, ni topankite waiwaisana,
1TI 3:3 bahi wewel gasigasisena ni iim nabiyan, bahi ni huhugahuga, yaa wana pagan ni meimei ge ni laumwal, ge bahi ni nunuwa mani.
1TI 3:4 Ekelesiya ana tohouwa wana limi ana heniheni ni kaunil bubunil, inoke natunau anana nihi hago ge nihi awatauwan.
1TI 3:5 Kaiwena ebo tau wana limi ana heniheni nige ni kakaunil bubunil, ga ni ola ge Yehoba wana toekelesiya ni matahikagil bubunil?
1TI 3:6 Bahi tage iya toabulilek vavaluna, eba abwe ni hanaha, yaka lahi ni pwawa ni ola valila Yehoba Seitani i lahe wana hanaha kaiwena.
1TI 3:7 Ekelesiya ana tohouwa wana pagan ni waisi yaka bolo nige hi aabulilek nihi awatauwan, kaiwena ebo nige ni oola o, abwe ni puluwawi boda mataliyaa ge ni ona Seitani wana vineya elana toto i galaan.
1TI 3:8 Ekelesiya ana tolaba al ali logugui i ola hiwe: wali pagan ni waisi, wali nuwatu maisena ya, bahi wewel gasigasisena nihi iim nabiyan, bahi nihi nunuwa mani,
1TI 3:9 wasa tutunahotina toto Yehoba iyaka i pamasal nihi abulilek-an ge nihi ginol ni ola wasa o wana pamasal elal.
1TI 3:10 Wali pagan ge wali tuwalali nuku kite hilihili-an ga, inoke ebo i waisi, yaka abwe nuku telel nihi tuwalali ekelesiya kaiwena.
1TI 3:11 I ola al, lagoliyau wali pagan ni waisi, bahi nihi loloba, totoliya nihi kaisel pagan nanakina elana, ge bosowaina sauga gegewena ali mel ta teli.
1TI 3:12 Ekelesiya ana tolaba lagona ni maisena ya, ge natunau ge wana limi ana heniheni ni kaunil bubunil.
1TI 3:13 He bolo hi tuwalali bubun ali awatauwan i bwata avaliyau elal, ge nige bugul etega i kakausil bosowailiya ginebi ge wali gasisi wali abulilek Keliso Yeisu kaiwena nihi wasaan.
1TI 3:14 Ya nuwatu te etimwawa na nowa ge na kitewa, yaa nuwau wam leta ya na leli.
1TI 3:15 Inoke ebo na esowal, leta ya ni panuwahikagiwa wala tapwalolo ge yawalila ali matamatahikan kaiwena, kilau Yehoba wana boda, kilau Yabowaine yawalina gaganina wana ekelesiya, kilau wasa tutunahotina ana tomatahikan.
1TI 3:16 He ta atena wasa tutunahotina, toto Yehoba iyaka i pamasal ge ta abulilek-an, ana nuwatu i bwata hot. Wasa tutunahotina o i ba i ola hiwe: Iya i masal i ola gamagal, wana lut al i pamasal iya Babala, aneloseyau hi kite, labi gegewena wasana hi hago, panayawi gamwanaa hi gewi hi abulilek-an, iya iyaka i ha iyoho i mina labulabumwa.
1TI 4:1 Yayaluwa Bwabwalena iyaka i wasaan haba eliyala tage sauga ana abapwamowasi eliyana gamagalau enuna panpankiti tutunahotina nihi towani, inoke yayaluwa bibikel analiya nihi hago ge wali panpankiti kakakawena nihi toulil.
1TI 4:2 Panpankiti o i noem tokakakawi wali panpankiti kakakawena elana, ge nige hi nuwanuwatu wali kakawi o kaiwena.
1TI 4:3 Heliya hi ba lopwali bahi ta aalolon ge bahi aanan enuna ta aan. Yaa Yehoba aanan bolo o i ginolil kila toabulilek ge wasa tutunahotina ana toatena ta anan ya, ebo houwan ta ba mulolu eliyana.
1TI 4:4 Bugul gegewena bolo Yehoba i ginolil waiwaisal ya, inoke bahi etega ta aawa nanakan, yaa gegewena ta ahe ge ta ba mulolu kaiweliya.
1TI 4:5 Aanan gegewena hi waisi Yehoba matanaa, kaiwena sauga i ginolil i awa wawaisi-agil, ge kaiwena ta ba mulolu kaiweliya.
1TI 4:6 Ebo bugul bolo ya nu panpankiti-an talilau ge nulau elal, he owa u ola Keliso Yeisu wana totuwalali waiwaisana. I ola al, yayaluwam nu papaan wala abulilek ana baaba ge panpankiti waiwaisana elal, panpankiti o iyaka u henapuan ge u toulil.
1TI 4:7 Bahi wam nuwatu ni oolak tokakawi wali liwan bwagabwaga elal, kaiwena liwan o nige i nonoem Yehoba elana ge nige enowana i gagan. Sauga gegewena nu labobosa wam pagan ni waisi ni ola Yehoba wana nuwatu.
1TI 4:8 I ola hiwe: ebo sauga gegewena tuwala ta palabobosa galavenu elana, he ana waisi i gan. Yaa ebo pagan bolo Yehoba nunuwana ta labobosa, he ana waisi i bwata hot, kaiwena i labela wala minamina panayawiya ge i ola al sauga i nenem kaiwena.
1TI 4:9 Baaba hiwe i tunahot ge bosowaina ta abulilek-an hoti:
1TI 4:10 “Alola ge wala atimatuwa Yabowaine yawalina gaganina iyaka ta meltelian, iya bolo ta abulilek iyaka i pwamwalila ge bosowaina gamagalau gegewel ni pwamwalil.” Inoke heiya te kaiwena ta logasisi ge ta tuwalali nabinabi Yehoba wana kamwasa eliyana.
1TI 4:11 Bugul bolo ona o nu ba pagasisi ge nu panpankiti-an gamagalau elal.
1TI 4:12 Owa hevalim ya, yaa bahi gamagalau nihi aawa wawawaya-agiwa. Bahiwa, yaa nu ola wali abagagayawa owa, wam baaba eliyana, wam ginol eliyana, wam nunuwana eliyana, wam abulilek eliyana ge wam pagan sasapona eliyana.
1TI 4:13 Nu talamwagiwa Buki Bwabwalena nu vavasili, nu papaatena-an ge nu panpankiti-an toekelesiya elal ana siga na nowa.
1TI 4:14 He valila palopitau enuna Yehoba wana baaba kaiwem hi baunaniwa, ge ekelesiya ana tohouwa nimaliya hi teli kokowamwa. Saugena o Yayaluwa Bwabwalena i muloluagiwa ge am gabom i pewa, inoke gabom o bahi nu papakenu.
1TI 4:15 Nu talamwagiwa tuwalali bolo o nu ginolil, inoke wam tuwalali enona gamagalau gegewel nihi kite.
1TI 4:16 Wam ginol ge wam panpankiti nu matahikan, kaiwena ebo sauga gegewena nu ola o, inoke owa alomwau ge bolo hi laeganagiwa mwal nuku pwawa.
1TI 5:1 Ebo nu pahepahenapu tonowak etega elana, bahi anam ni eelolol, yaa alom wam awatauwan nu ba pagasisi ni ola iya tamwam. Wam pagan bolau ha mul elal ni ola heliya talimwau.
1TI 5:2 Wam pagan evenakau elal ni ola heliya hinamwau. Bahi wam nuwatu ni nanak yowau ha mul elal, yaa wam pagan eliyalil ni ola heliya numwau.
1TI 5:3 Abuabulau bolo nige tutuliyau nu label.
1TI 5:4 Yaa ebo abuabul natunau o ebo tubunau hi gan, wali abulilek enona ni masalem houwan wali matamatahikan eliyana, kaiwena tuwalali ya Yehoba i yaliyaya-an. Abuabul nihi matahikan, inoke wana matahikan eliyalil wali sauga wawaya nihi ginol lahe.
1TI 5:5 Abuabul toto nige tutunau ge iya maisena ya i minamina, he Yehoba i meltelian, inoke lan ge bulin i mimi awaawanun Yehoba eliyana labe kaiwena.
1TI 5:6 Yaa ebo abuabul totona i talamwan panayawi ana yaliyaya eliyana, inoke bwagana yawalina i gan, yayaluwana iyaka i aliga.
1TI 5:7 Inoke abuabulau ge tutuliyau ali logugui o nu baunan elal, inoke bahi etegana ana woliwoli gamagalau nihi pwapwawa.
1TI 5:8 He henala tutunau nige i mamatahikagil, henala hinana ge tamana nige i mamatahikagil, iya Yehoba wana kamwasa ana en i pek, ge wana pagan nanakina gamagalau bolo nige hi aabulilek wali pagan nanakina i bwata lake.
1TI 5:9 Abuabulau alaliya nu leli lowan, bolo hi batelel ekelesiya ana tuwalali kaiwena ge bosowaina labe nihi pwawa ekelesiya elana. Yaa abuabul etega alana nu leli lowan ya te ebo wana baliman sikisti ge i hek, ebo valila i mibubun lagona elana,
1TI 5:10 ge ebo wana ginol waiwaisal gamagalau hi atena: ginol ololana natunau i matahikagil bubun, i lobwalobwabwali, alona wana hanalau i tuwalali wana pan toabulilek elal, bolo ali pulowan gaganina i label, ge i logasisi wana ginol gegewena ni waisi.
1TI 5:11 Yaa yowau bolo nige ga hi liliki ge hi abuabul, bahi alaliya nu aahe, eba abwe ali nuwa ni alalolon, inoke wali bateli Keliso elana nihi apanak.
1TI 5:12 Yaka gamagalau nihi awa naknakagil ge nihi ba, “Ku kite, valila hi batelel Keliso wana tuwalali kaiwena, yaa wali bateli iyaka hi apanak.”
1TI 5:13 I ola al, bahi alaliya nu aahe, eba abwe nihi mibwagabwaga ge nihi nonawanawa ge nihi haha limi ona elal. Ge bugul etega al, abwe nihi loloba ge nihi logulogugui likalika, ge bugul bolo tage bahi nihi babaunan, yaka nihi baunan.
1TI 5:14 Inoke nuwau yowau bolo nige ga hi liliki ge hi abuabul, nihi alolon al, nihi ab, yaka natuliyau ge wali limi nihi matahikagil, inoke bahi toekelesiya ala topihigelgel ala ba nihi babaa.
1TI 5:15 Ya ba ola o, kaiwena abuabulau enuna Yeisu ana en iyaka hi pek ge Seitani wana kamwasa hi toulil.
1TI 5:16 Ebo yova toabulilek etega tutuna etega i abuabul, ni matahikan, yaka bahi ekelesiya ana pulowan ni giginol. Inoke ekelesiya abuabulau bolo nige tutuliyau ni matahikagil.
1TI 5:17 Ekelesiya ana tohouwa bolo papaatena ge panpankiti hi logasisi-an, ge tohouwa gegewel bolo hi tuwalali bubun, ali awatauwan ni gan ge ali mulolu nuku pwabwata.
1TI 5:18 Kaiwena Buki Bwabwalena i ba, “Sauga bulumakau nuku patuwalali witi ni poti lolowan ge enona ni lobabalem ana haka elana, bahi awalalagena nuku aam kaus, yaa wana tuwalali molana ni anan.” Ge Buki i ba al, “Totuwalali molana ni gan.”
1TI 5:19 Ebo gamagal etega tohouwa etega ana woliwoli ni ginol, bahi anana nu hahago, yaa ebo gamagalau labui o ebo eton nihi patunahot, inoke abwe analiya nu hago.
1TI 5:20 Tohouwa bolo nihi gegi, nu ba pahenapol toekelesiya mataliyaa, inoke avaliyau nihi lovakun ge bahi nihi giginol ola.
1TI 5:21 Yehoba matanaa, Keliso Yeisu matanaa, ge aneloseyau bwabwalel mataliyaa, ya ba pagasisewa logugui bolo o nu toulil bubun. Nu ginol ni olaolaek gamagalau gegewel elal, bahi tage nu logugui pagasisi enuna elal ge enuna nigeya.
1TI 5:22 Ebo wam nuwatu i ola gamagal etega ni tabwa ekelesiya ana tohouwa, bahi nu papatotoya. Wana pagan ga nu hile, mulaa abwe nimwam nu teli kokowanaa ge nu pwabwabwalena Yehoba wana tuwalali kaiwena. Ebo nu patotoya ge tau etega nige tau waiwaisana i oola nu hile, he i ola owa tau o ana tolabe wana gegi elana. Bahi nu oola, yaa wam pagan gegewena ni sapu.
1TI 5:23 He kaiwena sauga hi gewi u kasikasiyebwa, bahi wewel awawana nu iim, yaa oine kekeisi nu im ge tinem ni labe.
1TI 5:24 Gamagalau enuna wali gegi ana kite i mweyaha, inoke wali gegi ta atena houwan ga, mulaa abwe kotina i gan. Yaa enuna wali gegi i misumi, inoke mulaa hot abwe ta atena.
1TI 5:25 I ola al, ginol waiwaisal ali kite i mweyaha, ge bwagana enuna nihi misumi ga, he heliya al ge abwe ta atena. Inoke bahi nu papatotoya ge etimwawa gamagal etega nu teteli ni tatabwa tohouwa.
1TI 6:1 Toabulilek bolo totuwalali loloyowanil wali tonowakau nihi awatauwagil bubunil ge nihi tuwalali gagasisi kaiweliya. Inoke bahi gamagalau tola nihi loloba nihi oola, “Ku kitel, Kelisitiyani wali Yabowaine ge wali panpankiti nige bugul waiwaisana i oola, kaiwena totuwalali wali tonowakau nige hi aawatauwagil.”
1TI 6:2 Totuwalali loloyowanil bolo wali tonowakau heliya toabulilek, bahi etega ni nunuwatu ge ni babaa, “No tonowak nige na aawatauwan, kaiwena Yeisu elana ya awa talin eliyana ge alou ha olaolaek ya.” Bahi ni nunuwatu ola, yaa ni tuwalali bubun hot, kaiwena tonowak toto kaiwena i tuwalali ge tonowak waisi i pwawa, iya toabulilek ge iya al wana heliyam. He nu pankitel ge nu ba pagasisel ni ola to.
1TI 6:3 Gamagalau enuna panpankiti gegetogana hi panpankiti-an, nige hi oolak wala Babala Yeisu Keliso wana baaba sasapol elal, ge pagan sasapona ana panpankiti nige hi totoulil.
1TI 6:4 Heliya hi hanaha ge nige wali aatena etega i gagan, yaa nuwaliya ya te nihi awabalgig ge nihi ba apwaapwanawa. Ge wali awabalgig enona heiya nihi lamwa pulowan, nihi huga, avaliyau nihi ba panapanak-agil, nihi woliwoli kakakawi,
1TI 6:5 ge avaliyau nihi pihigelgel-agil. Heliya wali nuwatu nige i sasapu, inoke panpankiti tutunahotina nige hi aatena. Heliya hi nuwatu tage ebo nihi tapwalolo, inoke eliyana nihi gogomwau.
1TI 6:6 Yaa gogomwau hot i ola hiwe. Ebo ta tapwalolo Yehoba elana ge sauga gegewena bugul bolo i gan ta pwawa ta yaliyaya-an ya, he gogomwau hot to.
1TI 6:7 He nimala enoenovana ya te ta masal panayawiya, ge nimala enoenovana ya abwe panayawi ta eguluwai.
1TI 6:8 Inoke ebo aala i gan ge ala kaliko i gan, he besela to. Hauna al abwe ta loyaan?
1TI 6:9 Yaa bolo hi nuwa gogomwau lawakik hi pwawa inoke hi ona Seitani wana vineya elana. Panayawi buguliliyau ona hi viyeyaagil, inoke ali viyeya o kaiwena abwe yawaliliya nihi apanak ge yawaliliya hot nihi payaomal.
1TI 6:10 Kaiwena mani ana nunuwana nak tomaha ge tomaha puliya to. Avalau enuna hi nuwa mani, yaka abulilek ana kamwasa hi nopalegi, inoke abanuwanak hi gewi hi pwawal.
1TI 6:11 Timoti, owa iyaka hi pwabwabwalena-agiwa Yehoba elana, inoke pagan bolo o nu tataluwagil, ge nu logasisi ginol waiwaisana, pagan sasapona, abulilek, nunuwana, palahikan ge pagan meimeina kaiweliya.
1TI 6:12 Abulilek ana lohaveyan nu lohaveyani bubun. Nu logasisi ge yawal mihomihotina nu ahe, kaiwena Yehoba i yogaagiwa ge yawal o i bateli eliyam, saugena o wam abulilek wasana u wasaan bubun gamagalau hi gewi mataliyaa.
1TI 6:13 Yabowaine toto bugul gegewena yawaliliya puna, ge Keliso Yeisu toto Pontiyas Pilato matanaa wana abulilek wasana i wasaan bubun, mataliyaa ya ba pagasisi eliyam:
1TI 6:14 Yehoba wana logugui kaiwem nu paolaolaek bubun ge bahi gamagalau am woliwoli etega nihi pwapwawa, ana siga wala Babala Yeisu Keliso ni sikalim.
1TI 6:15 Yaa wana sikalim ana sauga Yehoba i logugui-an. Yehoba iya maisena Tologugui ge bosowaina hot ta tobalan, iya kin wali Kin ge babalau wali Babala,
1TI 6:16 iya maisena ya nige yawalina ni momowasi, iya i minaa abamina namanamalina elana nige etega bosowaina ni noha manininaa, iya gamagalau panayawiya nige hi kikite ge nige bosowaina nihi kite. Iya Togasisi ta awatauwan sauga gegewena nige ni momowasi. Ibwe. I ola.
1TI 6:17 Gamagalau bolo panayawi buguliliyau hi gogomwaui, nu ba pagasisel bahi nihi hahanaha ge bahi wali gogomwau ana mel nihi teteli tage abwe ni label, kaiwena nige ta aatena hauna sauga ge gogomwau o nihi mowasi. Yaa nu ba Yehoba ana mel nihi teli, kaiwena iya toguyau hot, bugul gegewena i pem wala eyaliyaliyaya.
1TI 6:18 Nu ba pagasisel pagan waiwaisana nihi gogomwaui, wali ginol ni waisi, ge nihi guyau ginebi ge wali atitalam.
1TI 6:19 Ebo nihi ginol ola o, yaka gogomwau bolo nige nihi momowasi hi pwahipwahin kaiweliya sauga mulaa kaiwena, ge abwe yawal toto yawal hot nihi ahe.
1TI 6:20 Timoti, tuwalali toto Yehoba i pewa nu matahikan bubun. Gamagalau enuna hi kakawi hi ba “Aatena hot i gan eliyama,” yaa liwan bwagabwaga hi baubaunan ge kamwasa tutunahotina hi awa nanakan. Panpankiti ololana o ana en nu pek,
1TI 6:21 kaiwena avalau enuna aatena ololana o hi toulil inoke abulilek ana kamwasa hi nopalegi. Yehoba wana mulolu ni minaa eliyamiu.
2TI 1:1 Nau Pol, Yehoba wana nuwatu eliyana ya tabwa Keliso Yeisu wana apostolo, inoke yawal toto Yehoba i batelela Keliso Yeisu eliyana na wasaan.
2TI 1:2 Leta ya ya leli ge ya patuna Timoti eliyam, owa u ola natu nunuwanina. Ya awanun Yehoba Tamala ge Keliso Yeisu wala Babala nihi mulolu ge nihi atilomwan-agiwa, ge wali nuwa laumwal atem ni pakalaopop.
2TI 1:3 Ya ba mulolu Yehoba elana, iya tubuwau wali Yabowaine, ge nau al ge ya kululu tunahot eliyana. Sauga gegewena bulin ge lan ya awaawanun Yehoba elana kaiwem, yaka ya ba mulolu kaiwem.
2TI 1:4 Ya nuwahikan sauga valila ya tataluwagiwa ge u kahin, inoke nuwau hot na kitewa al ge yaliyaya ateu ni kalaopopwi.
2TI 1:5 Wam abulilek hot ya nuwahikan. He tubum meluyovana Lois iya toabulilek hot ge hinam Yunisi al ge, ge ya atena bubun abulilek o i gan al eliyam.
2TI 1:6 Heiya te kaiwena ge sauga ya ya panuwahikagiwa am gabom toto Yehoba i pewa nu patuwalali pagasisi. Gabom o valila Yehoba i pewa sauga toto nimwau ya teli kokowamwa ge ya awanun kaiwem. Am gabom nu patuwalali pagasisi,
2TI 1:7 kaiwena Yayaluwa Bwabwalena toto Yehoba i pem elala, nige yayaluwa pulupuluwawena i oola, yaa i labela ta gasisi, ta nunuwana, ge i labela al wala pagan ta matahikan.
2TI 1:8 Inoke Babala wasana nu wasawasa-an ya, bahi nu pupuluwawi. I ola al, no ulutuk dela Yeisu kaiwena, bahi kaiwena ge nu pupuluwawi-agau. Yaa nu talamwagiwa lomwan nu pwawa Wasa Waiwaisana kaiwena, ni ola nau lomwan ya pwawa, ge Yehoba iya ni pagasisewa.
2TI 1:9 Yehoba i pwamwalila ge i yogaagila ta tabwa wana gamagalau. He nige wala ginol waiwaisal kaiweliya i oola ge i pwamwalila, yaa kaiwena wana nuwatu i ola, ge wana mulolu bwagabwaga kaiwena. Yehoba nige ga panayawi i giginol inoke i nuwatu Keliso Yeisu eliyana wana mulolu ni pem elala,
2TI 1:10 yaa abwe sauga ya wala Topwamwal Keliso Yeisu i nem, inoke mulolu bwagabwaga o i masal mwananala ge ta kite. Ibwe, Yeisu i nem inoke yaomal wana gasisi i pwamowasi, ge i pankitela yawal mihomihotina ta pwawa ebo Wasa Waiwaisana ta hago ge ta abulilek-an.
2TI 1:11 Yehoba i hileyau ya tabwa apostolo ge Wasa Waiwaisana o na wasawasa-an ge na panpankiti-an,
2TI 1:12 inoke heiya te kaiwena ge sauga ya lomwan ya pwawa. Yaa nige ateu i bwanabwana, kaiwena Babala toto ana mel ya teli ya atena bubun, ge iya bosowaina tuwalali toto i pem elau ni matahikan ana siga lan mowamowasena.
2TI 1:13 Panpankiti sasapona toto ya pankitewa nu pihikan momol yaka nu panpankiti-an gamagalau elal, ge nu minaa abulilek ge nunuwana paganina elal ni ola toto Yeisu Keliso wana kamwasa.
2TI 1:14 Wasa Waiwaisana toto Yehoba i pewa nu wasaan, iya bugul waiwaisana hot, inoke Yayaluwa Bwabwalena i minaa eliyala wana gasisi elana nu matahikan bubun.
2TI 1:15 Iyaka u atena Pigelas ge Hemogenis, avaliyau toabulilek hi gewi labi Eisiya gamwanaa, hi lou luwagau ge o en hi pem.
2TI 1:16 Yaa Onesipolas sauga i gewi i payaliyaya-agau, inoke ya awanun iya alonau ge wana boda Babala ni muloluagil. Bwagana ya minaa dela, nige i pupuluwawi-agau,
2TI 1:17 yaa sauga i vin Loma, yaka i loya nabinabi kaiweu ana siga i pwawau.
2TI 1:18 Ge u atena bubun valila nau iyahe tei Epeso elana inoke i labeyau bubun. He ya awanun lan mowamowasena elana Babala ni atilomwan-an.
2TI 2:1 Inoke owa natu, wam abagasisi nu aheya Yehoba wana mulolu bwagabwaga eliyana, mulolu o iyahe elala kaiwena ta minaa Keliso Yeisu elana.
2TI 2:2 Ge panpankiti toto u hago ya panpankiti-an gamagalau hi gewi mataliyaa, panpankiti o nu papanet gamagalau enuna elal, bolo bosowailiya ali mel ta teli ge heliya bosowailiya gamagalau enuna al nihi pankitel.
2TI 2:3 Nu talamwagiwa lomwan nu pwawa ni ola Keliso Yeisu wana tolohaveyan waiwaisana.
2TI 2:4 Nu nuwahikan te tolohaveyan nuwana wana tohouwa wana nuwatu ni paolaolaek, inoke nige wana sauga ni aapapanak-ana panuwa nuwatuina eliyana.
2TI 2:5 Ge nu ola topatapatalelu toto awalaka ana logugui gegewena ni henapuan, kaiwena ebo nigeya, nige bosowaina mola ni ahe.
2TI 2:6 Ge nu ola toeyowa toto i tuwalali gagasisi. Sauga eyowa enona i gan, iya te ana gabom ni ahe houwan.
2TI 2:7 No baaba bolo ya nu nuwanuwatu-agil, inoke ali aatena gegewena abwe Babala ni pwela elam.
2TI 2:8 Yeisu Keliso nu nuwahikan, iya Kin Deibid tubutubunina, iya i lutem yaomala. He Wasa Waiwaisana toto ya papaatena-an i ba i ola to.
2TI 2:9 Wasa Waiwaisana ya papaatena-an, heiya te kaiwena lomwan ya pwawa ge hi yowanau i ola nau gamagal nanakina. Yaa Yehoba wana baaba nige bosowaina nihi yowan, iyaka i lelu.
2TI 2:10 Inoke o pulowan gegewena ya palahikan ge ya tuwalali bolo Yehoba i hilel kaiweliya, kaiwena nuwau heliya al ge Keliso Yeisu wana pwamwal nihi pwawa, ge pwamwal o eliyana abwe avaliya Yehoba nihi mihot abawasawasa eliyana.
2TI 2:11 Baaba hiwe i tunahot ge bosowaina ta abulilek-an hoti: Sauga Yeisu i yaomal, he avala ta yaomal, inoke bwaliga abwe avala al ta mina.
2TI 2:12 Ebo ta palahikan, inoke bwaliga avala ta ola tologugui. Ebo ta alahan, inoke iya al bwaliga abwe ni alahagila.
2TI 2:13 Ebo wala abulilek ni pweyata, he iya iyoho wana bateli i nuwahikan, kaiwena nige bosowaina wana bateli eliyala ni apanak.
2TI 2:14 Bugul bolo o kaiweliya wam gamagalau nu panuwahikagil. Yehoba matanaa nu ba lopwalil bahi baaba tomaha ge tomaha kaiweliya nihi aawabalgig, kaiwena bolo hi lalaegan nige ni lalabel, yaa wali abulilek ni apanak.
2TI 2:15 Nu logasisi bahi nu pupuluwawi Yehoba matanaa, yaa abwe ni ba, “Owa totuwalali waiwaisana.” Yehoba wana baaba tutunahotina nu atena bubun ge bosowaina nu panpankiti-an pasapu gamagalau elal.
2TI 2:16 Tokakawi wali liwan bwagabwaga nu towani, kaiwena ebo gamagalau nihi olak panpankiti o elana, ali bwaga ni teli pahuwala hot Yehoba elana.
2TI 2:17 Wali panpankiti i ola yayanai toto i bonbon ya. Gamagalau o gamwaliyaa, bolau labui Haimeniyasi ge Pailitas.
2TI 2:18 Heliya wasa tutunahotina ana kamwasa iyaka hi nopalegi, inoke hi ba, “Kila Kelisitiyani yayaluwala alialigana Yehoba iyaka i palut. He lut al iyaka i mowasi to, inoke bwaliga ta yaomal nige ta lulutem yaomala.” Hi ba ola o, inoke avalau enuna wali abulilek hi palamwalamwaniu.
2TI 2:19 Yaa wasa tutunahotina toto i neem Yehoba elana nige i lamwalamwaniu, i gasisi i ola ekahiyan gasigasisena, ge ekahiyan o pwatanaa leleli i ba i ola hiwe, “Babala i atena henalau bolo wana gamagalau”, ge leleli i ba, “Bolo hi ba tage heliya Babala wana gamagalau, pagan nanakina ana en nihi pek.”
2TI 2:20 Nige tage mwaha bolo gold ge silba elana hi ginoliya awawal ya ta kiteliya towasawasa etega wana limiya. Enuna al iyoho bolo ebwakil ge ulun elana hi ginoliya. Mwaha bolo waiwaisal nihi patuwalali bwabwali kaiweliya, ge bolo nige waiwaisal i oola nihi patuwalali musamusa ana abateli.
2TI 2:21 Henala nige yawalina ni papabikiek tokakawi wali panpankiti elana, iya ni ola mwaha waiwaisana toto hi patuwalali bwabwali kaiweliya. Iya i bwabwalena Yehoba elana, Babala i bosowaina ni ahe ge ni patuwalaliek tuwalali waiwaisal tomaha ge tomaha kaiweliya.
2TI 2:22 Pagan nanakil bolo hevalau hi giginol nu tataluwagil, ge nu logasisi wam ginol ni waisi, wam abulilek ni gasisi, gamagalau nu nunuwana-agil, ge alomwau nuku mibubun. Alomwau ge gamagalau gegewel bolo hi awanun Babala elana ge ateliya nige i bibiki, pagan bolo o kaiweliya nuku logasisi.
2TI 2:23 Bahi nu oolak tokakawi wali liwan bwagabwaga ge wali awabalgig elana, kaiwena u atena huga ana abamasal to.
2TI 2:24 Babala wana totuwalali bahi ni aapwaapwanawa, wana pagan ni waisi alonau gegewel elal, iya ni ola topankite waiwaisana, ge iya topalahikan.
2TI 2:25 Sauga ebo gamagalau wana baaba nihi awa nanakan, he wana pagan ni meimei ge ni ba pasapol. Inoke tabam Yehoba ateliya ni pil yaka wasa tutunahotina nihi atena.
2TI 2:26 Inoke wali nuwatu ni sapu ge Seitani wana vineya nihi lou luwai, iya valila i paonal ge i ahel wana nuwatu nihi ginol.
2TI 3:1 Nu nuwahikan te sauga mowamowasena elana pulowan nihi gewi abwe nihi masal.
2TI 3:2 Gamagalau totoliya ya te kaiweliya nihi nuwanuwatu, nihi nuwa mani, nihi ba heyagil, nihi hanaha, nihi awa naknak, hinaliyau ge tamaliyau wali baaba nige nihi hahago, avaliyau wali labe eliyalil nige sauga etega nihi giginol pasikal, ge nige nihi kukululu Yehoba elana.
2TI 3:3 Gamagalau nige nunuwana ge atilomwan ni gagan eliyalil, nihi loloba, nige totoliya nihi kakaisel pagan nanakina elana, nihi hugahuga, ge pagan waiwaisana nihi pihigelgel-an.
2TI 3:4 Gamagalau wali heliyamwau nihi wasaagil, nihi ginoginol bwagabwaga ya, hanaha ni kalivail, panayawi ana yaliyaya nihi nunuwana-an, yaa Yehoba nige nihi nunuwana-an.
2TI 3:5 Ali awa ni ola totapwalolo, yaa Yehoba nihi towani ge wana gasisi nihi alahan. Gamagalau ololal o bahi nu oolak elal.
2TI 3:6 Gamagalau bolo o enuna hi haha gamagalau wali limi ona elal, inoke yowau gegewal enuna hi liwan kakawel. Yowau bolo o wali gegi i bwata hot, wali nuwatu tomaha ge tomaha hi toulil,
2TI 3:7 ge bwagana panpankiti tomaha ge tomaha hi lalaegan-an, wasa tutunahotina ana aatena nige i gagan elal.
2TI 3:8 Gamagalau bolo o wasa tutunahotina hi ba gegetoga-an, i ola valila Itipita wali tokukula, Yanisi ge Yamilisi, Mosese wana baaba hi ba gegetoga-an. Topankite kakakawel wali nuwatu i gogou hot, ge wali abulilek nige abulilek hot i oola.
2TI 3:9 Bwagana sauga ya gamagalau enuna hi kakawel ge hi ahel, sauga kekeisi nige bosowailiya nihi ginol ola al. Abwe wali kakawi ni masal mwananala ge gamagalau nihi kitel ge nihi awa sigasiga-agil, ni ola to valila Yanisi ge Yamilisi wali kakawi i masal mwananala ge gamagalau gegewel hi kite.
2TI 3:10 Yaa owa bahi nu oola to heliya o. Owa no panpankiti iyaka u atena, i ola al yawaliu ge no tuwalali puna, no abulilek, no palahikan, no nunuwana ge no talmilil gagasisi.
2TI 3:11 Iyaka u atena gamagalau hi palomwanagau ge pulowan hi gewi ya pwawal. U atena lomwan toto i gan eliyau panuwa Antiyok, Ikoniyam ge Listila elal. Yaa Babala i pwamwalau nak gegewel o elal.
2TI 3:12 Gamagalau gegewel bolo hi minaa Keliso Yeisu eliyana ge nuwaliya wali pagan ni waisi ni ola Yehoba wana nuwatu, he nasi lomwan nihi pwawa.
2TI 3:13 I ola al, gamagalau nanakil ge tokakakawi wali nak ni mimi bwatabwata ya, gamagalau nihi lokakakawi-agil, ge heliya totoliya yaka nihi kakawel al.
2TI 3:14 Yaa owa, panpankiti tutunahotina iyaka u ahe ge iyaka u abulilek-an, inoke panpankiti o eliyana nu gasisiya ge nu nanawaa, kaiwena wam topankite ama, nau ge alowau enuna al, u atenama.
2TI 3:15 Ge i ola al, u telipunaa wam sauga wawaya elana, Buki Bwabwalena ana baaba iyaka u atena, iya bosowaina ni paatenawa pwamwal kaiwena, pwamwal o ta pwawa kaiwena Keliso Yeisu ta abulilek-an.
2TI 3:16 Buki Bwabwalena ana baaba gegewena i neem Yehoba wana yana elana, inoke bosowaina ta patuwalali ge ta panpankiti bubuniya, wasa kakakawena ta ba lopwaliya, gegi ta pasapoya, ge eliyana gamagalau pagan sasapona ana kamwasa ta paatenal.
2TI 3:17 He Buki Bwabwalena ana baaba eliyana, inoke kilau Yehoba wana totuwalali ta lovivina-agila tuwalali waiwaisal tomaha ge tomaha ta ginolil.
2TI 4:1 Yehoba matanaa ge Keliso Yeisu toto abwe tomolu ge toyaomal ni pakotil matanaa, am logugui na baunaniwa. Yeisu i nenem ge wana abalogugui ni pamilil, inoke ya ba pagasisewa i ola hiwe:
2TI 4:2 Wasa Waiwaisana nu papaatena-an, bwagana ebo nige nihi yaliyaya-an, o ebo nihi yaliyaya-an. Gegi nu pasapu, wasa kakakawena nu ba lopwali, ge gamagalau nu ba pagasisel, yaa nu panpankiti elal alom ge wam palahikan.
2TI 4:3 Kaiwena bwaliga abwe gamagalau panpankiti sasapona nihi towani, ge nuwaliya ni noek panpankiti vavalul ona elal, inoke topankite nihi pwamwa papahel, bolo wali panpankiti elal tanaliya amnana i waisa.
2TI 4:4 Wasa tutunahotina nihi towani nige nuwaliya nihi hago, inoke tanaliya ni noek liwan bwagabwaga ana lalaegan elana.
2TI 4:5 Yaa owa, sauga gegewena wam pagan nu matahikan, lomwan nu palahikan, nu topapaatena Wasa Waiwaisana kaiwena, ge tuwalali gegewena toto Yehoba i pewa nu ginol paolaolaek.
2TI 4:6 No egon ana sauga iyaka i kelaubwa ge panayawi na eguluwai. Sauga kekeisi abwe gamagalau nihi lolau ge saliyau ni lau, ni ola Yudiya oine hi liligin abapowona wali mulolu Yehoba elana.
2TI 4:7 Iyaka ya lohaveyan bubun Yehoba kaiwena, no abapatalelu iyaka ya patalelu-an haba, abulilek ana kamwasa iyaka ya toulil bubun.
2TI 4:8 Inoke o hanahana iyoho Yehoba i lovivina-an, hanahana o tosasapol molaliya, ge Babala Yeisu, iya toyatala sasapona, abwe ni pem lan toto ni sikalim. Yaa nige tage maiseu ya te molau ni pem, yaa bolo gegewel hi matamatan nuwaliya hot ni sikalim, heliya al molaliya ni pek.
2TI 4:9 Nu logasisi etimwawa nu nem nu kiteyau.
2TI 4:10 Dimasa panayawi ana yaliyaya nuwana i noek inoke i tataluwagau i egon i na Tesalonaika. He Kelesenis iyaka i na labi Galatiya, ge Taitas iyaka i na labi Dalmesiya,
2TI 4:11 inoke Luke maisena ya te alou. Mak nu ahe alom nuku nem, kaiwena iya bosowaina ni labeyau no tuwalali eliyana.
2TI 4:12 He Titiko iyaka ya patuna i nowa i na Epeso.
2TI 4:13 Sauga ebo nu nem, o holahola babalona nu ahe nu pwatanim, valila ya tataluwana Kapasi elana panuwa Tilowasi. Ge no buki bolo bwasumu kunisina elana hi ginoliya, ge i ola al no buki gegewel, nu bugul pwatanim.
2TI 4:14 Aleksenda toto aiyan ana totuwalali valila nak bwabwatana i ginol eliyau. Abwe lahena ni pwawa Babala elana.
2TI 4:15 Tau ya kaiwena nu matahikagiwa, kaiwena alona wana huga wasa toto ta wasawasa-an i awa nanakan.
2TI 4:16 No kot houwan elana nige gamagal etega i lalabeyau, gegewel hi lou luwagau. Ya awanun Yehoba wali gegi o ni nuwayoho.
2TI 4:17 Yaa Yehoba i minaa labewa ge i pagasisi-agau, yaka Wasa Waiwaisana gegewena ya wasaan inoke bolo nige Yudiya i oola gegewel o hi hago. Ge Yehoba i pwamwalau yaomal elana, i ola te ebo gamagal etega ta pwamwalem laiyoni elal.
2TI 4:18 Ge ya atena Babala ni pwamwalau gamagalau wali ginol nanakina gegewena elal, ge ni aheyau na ulutuk wana abalogugui elana labulabumwa. Iya ta awa wasawasa-an sauga gegewena nige ni momowasi. Ibwe. I ola.
2TI 4:19 No mulolu nu baunan Pilisila alona ge Akuila elal, ge Onesipolas wana boda elal.
2TI 4:20 He Elastas iyoho i miminaa Kolinita, ge Tolopimas ya eguluwana Mailitas, kaiwena i kasiyebwa.
2TI 4:21 Nu logasisi etimwawa nu nem mulaa abwe tultul ana sauga. Yubulas i mulolu eliyam, i ola al Pudenisi, Linasi, Kolodiya ge talilau gegewel.
2TI 4:22 Babala ni minaa yayaluwamwa. Yehoba wana mulolu ni minaa ku gewigewi eliyamiu.
TIT 1:1 Nau Pol, Yehoba wana totuwalali loloyowanina ge Yeisu Keliso wana apostolo. Iya i patunau gamagalau bolo Yehoba i hilel wali abulilek na pagasisi, ge baaba tutunahotina na paatenal yaka pagan toto Yehoba nuwana nihi toulil.
TIT 1:2 Inoke wali abulilek ge wali aatena o kaiwena aloliya wali atimatuwa nihi matamatan yawal mihomihotina kaiwena. Mulaa abwe Yehoba panayawi i ginol, iya i bateli yawal o ni pem elala, ge iya nige i kakakawi.
TIT 1:3 Ge ana sauga hot elana Yehoba gamagalau i telel wana baaba nihi papaatena-an, inoke eliyana yawal o wasana i pamasal gamagalau gegewel elal. He Yehoba, iya wala Topwamwal, nau no tuwalali i pem wana baaba o na papaatena-an ni ola wana logugui eliyau.
TIT 1:4 Inoke leta ya ya leli ge ya patuna Taitas eliyam. He owa ge nau wala abulilek i maisena, inoke owa u ola natu hot. Ya awanun Yehoba Tamala ge Keliso Yeisu wala Topwamwal nihi muloluagiwa ge wali nuwa laumwal atem ni pakalaopop.
TIT 1:5 Valila ya eguluwagiwa taval Kiliti elana inoke tuwalali bolo nigeya ga ginolina i gagan nu abubun, ge panuwa maisena ge maisena ekelesiya ana tohouwa nu hilel ni ola valila ya ba eliyam.
TIT 1:6 He ekelesiya ana tohouwa ana logugui i ola hiwe: wana pagan ni waisi ge bahi ana woliwoli etega ni gagan, lagona ni maisena, ge natunau heliya nihi abulilek, bahi wasaliya ni nanak tage hi ginoginol bwagabwaga ge hi awaawatautau.
TIT 1:7 Ekelesiya ana tohouwa iya Yehoba wana tuwalali ana tomatahikan, he bahi ana woliwoli etega ni gagan. Bahi ni hanahanaha, bahi etimwawa ni huhuga, bahi wewel gasigasisena ni iim nabiyan, bahi ni lohalohaveyan, ge bahi ni nunuwa mani.
TIT 1:8 Yaa ni tau papaan, waisi ni nunuwana-an, totona ni kaise pagan nanakina elana, wana pagan ni waisi ge ni sapu, ge totona ana henapu ni gan.
TIT 1:9 Baaba tutunahotina toto iyaka hi pankite ni pihikan momol, inoke iya bosowaina panpankiti sasapona eliyana alonau ni ba pagasisel, ge bosowaina bolo panpankiti sasapona hi awa nanakan wali nuwatu gegegena ni ba pasapu.
TIT 1:10 Ekelesiya ana tohouwa ololal o nu hilel ge nu telel, kaiwena toawatautau hi gewi, heliya hi baaba bwagabwaga ya, ge gamagalau hi kakawel. He bolo baliya ya baaba, gamwaliyaa enuna te toekelesiya bolo hi ba, “Toabulilek gegewel gotomwa yoho paganina nihi ahe ge ama Yudiya wama logugui nihi toulil.”
TIT 1:11 Inoke nu lopwalil bahi nihi panpankiti, kaiwena nuwatu bolo binimala bahi nihi panpankiti-an, heliya hi panpankiti-an, yaka gamagalau enuna avaliyau natuliyau wali abulilek hi apapanak-an. He hi ginol ola o, kaiwena nuwaliya gamagalau nihi kakawel ge wali mani nihi ahe.
TIT 1:12 Valila Kiliti totoliya wali tosiba etega i ba ola hiwe: “Kiliti heliya tolokalokakawi. Hi nak hot, wali pagan i ola bekik. Heliya tomibwagabwaga ge hi honi.”
TIT 1:13 He baaba o i tunahot. Inoke nu ba gagasisi eliyalil ge nu ba pahenapol, inoke panpankiti sasapona nihi abulilek-an.
TIT 1:14 Bahi al wali nuwatu ni nonoek Yudiya wali liwan bwagabwaga elal o ebo gamagalau bolo baaba tutunahotina hi towani wali logugui elal.
TIT 1:15 Bolo hi sapu Yehoba matanaa, bugul gegewena i sapu eliyalil bosowaina nihi ahe nihi patuwalali. Yaa bolo hi biki Yehoba matanaa ge nige hi aabulilek, nige bugul etega i sasapu eliyalil, kaiwena wali nuwatu ge ateliya i biki.
TIT 1:16 Hi ba, “Ama Yehoba ha atena,” yaa wali ginol i pamasal te ana en hi pek. Heliya hi bwaikikin, logugui nige hi hehenapu-an, ge nige bosowailiya bugul waiwaisana etega nihi ginol.
TIT 2:1 Yaa owa nuwatu toto i olak panpankiti sasapona elana heiya te nu baubaunan.
TIT 2:2 Tonowakau nu pankitel wali pagan nihi matahikan, wali pagan ni waisi, totoliya nihi kaisel pagan nanakina elana, panpankiti sasapona nihi abulilek-an, avaliyau nihi nunuwana-agil bubun, ge nihi palahikan.
TIT 2:3 I ola al evenakau nu pankitel pagan sasapona eliyana nihi nanawaa. Bahi nihi loloba avaliyau kaiweliya, ge bahi wewel gasigasisena ni lologugui-agil. Waisi paganina nihi panpankiti-an,
TIT 2:4 inoke yowau ha vavalul nihi paatenal lagoliyau ge natuliyau nihi nunuwana-agil,
TIT 2:5 totoliya nihi kaisel pagan nanakina elana, wali ginol ni sapu, nihi tuwalali bubun wali limiya, wali pagan ni meimei, ge lagoliyau wali logugui nihi henapuan. He ebo nihi ginol ola o, inoke nige bosowaina gamagalau Yehoba wasana waiwaisana nihi awa nanakan.
TIT 2:6 I ola al, bolau ha vavalul nu ba pagasisel totoliya nihi kaisel pagan nanakina elana.
TIT 2:7 Wam ginol gegewena ni waisi inoke owa nu tabwa wali abagagayawa. Sauga nu panpankiti gamagalau elal, bahi kakawi etega nu babaa ginol, ge bahi nu babaa talatalawasi.
TIT 2:8 Baaba sasapona nu baunan, inoke nige bosowaina gamagalau baaba o nihi awa nanakan. He ebo nu ginol ola o, inoke bolo hi pihigelgel elala nige wali puna ni gagan ge tage nihi baaba kaiwela, yaka nihi puluwawi.
TIT 2:9 Totuwalali loloyowanil nu pankitel sauga gegewena wali tonowakau wali logugui nihi henapuan ge wali nuwatu nihi paolaolaek. Bahi nihi babaa lahilahi elal.
TIT 2:10 Bahi wali bugul nihi kakaome, yaa wali ginol ni waisi inoke wali tonowakau nihi atena bosowaina nihi melteliagil. He ebo nihi ginol ola o, wali ginol gegewena eliyalil inoke gamagalau wala panpankiti Yehoba wala Topwamwal kaiwena nihi awa wawaisi-an.
TIT 2:11 He binimala wala pagan ni ola to, kaiwena Yehoba wana mulolu bwagabwaga toto bosowaina gamagalau gegewel ni pwamwalil, iyaka i masal.
TIT 2:12 Wana mulolu o i paatenala pagan bolo Yehoba nige nuwana ge panayawi paganina ali nuwatu ali en ta pek. Ge i paatenala sauga ya wala minamina panayawi gamwanaa, ta kaisela pagan nanakina elana, wala pagan ni waisi, ge pagan bolo Yehoba nuwana ta awaawaginol.
TIT 2:13 Yawalila ana minamina ni ola to, kaiwena alola wala atimatuwa ta matamatan waisi bwabwatana kaiwena. He ta matamatan wala Yabowaine bwabwatana ge Topwamwal Yeisu Keliso, alona wana wasawasa ni masal.
TIT 2:14 Iya yawalina i talamwan kaiwela inoke ni pwamola pasikalilaem nak gegewena elal, ge ni payanayana-agila ta tabwa iya totona wana gamagalau, bolo ta logasisi nuwala ginol waiwaisana ta ginolil.
TIT 2:15 Inoke bugul bolo ya nu panpankiti-an. Gamagalau nu ba pagasisel, ge bolo hi gegi nu ba pasapol. Owa Babala wana totuwalali, he alan o ana gasisi elana nu baaba. Bahi gamagalau nihi babaa lowagiwa.
TIT 3:1 Toabulilek nu panuwahikagil tologugui ge tohouwa wali logugui nihi henapuan, analiya nihi hago, ge nihi lovivina-agil ginol waiwaisana ona nihi ginolil.
TIT 3:2 Nu baek elal bahi nihi loloba, avaliyau ge avaliyau nihi mibubun ge nihi heliheliyam, ge wali pagan ni meimei gamagalau gegewel elal.
TIT 3:3 He kila al ge valila ta sigasiga, logugui nige ta hehenapu-an, ge Seitani i kakawela. Bugul tomaha ge tomaha bolo tuwala nuwana ge i yaliyaya-an hi paloloyowan-agila, ge yawalila ta talamwanek nak ana awaawaginol ge lomwaketa paganina elal. Kila ta pihigelgel avalau elal ge heliya al hi pihigelgel elala.
TIT 3:4 Valila ta ola to, yaa Yehoba wala Topwamwal wana pagan i waisi eliyala ge i nunuwana-agila,
TIT 3:5 inoke i pwamwalila. He nige wala ginol waiwaisal kaiweliya i oola ge i pwamwalila, yaa wana atilomwan kaiwena. Wala gegi i ul yoho, ge Yayaluwa Bwabwalena wana gasisi eliyana i ginol pavavaluna-agila,
TIT 3:6 inoke Yeisu Keliso wala Topwamwal eliyana Yehoba Yayaluwa Bwabwalena i ligin nabiyan eliyala.
TIT 3:7 I ginol ola o inoke wala atimatuwa ni gan te bwaliga yawal mihomihotina ta ahe, kaiwena Yehoba wana mulolu bwagabwaga eliyana iyaka i awa sapusapu-agila.
TIT 3:8 Baaba o i tunahot ge bosowaina ta abulilek-an hoti. Nuwau ali nuwatu nu pagasisi, inoke bolo Yehoba hi abulilek-an bahi nihi nunuluwan nihi talamwagil tuwalali waiwaisal nihi awaawaginol. He baaba bolo o hi waisi ge bosowaina gamagalau gegewel nihi label.
TIT 3:9 Yaa gamagalau wali liwan bwagabwaga ge wali awabalgig nu towani, heliya hi baaba lihu yayapolpol kaiweliya ge hi ba apwaapwanawa Mosese wana logugui kaiwena. He bugul bolo o nige ali waisi i gagan ge nige bosowaina gamagalau nihi label.
TIT 3:10 Apwaapwanawa ana topalupalut nu ba lopwali. Ebo iyaka nu lopwali paeluwa ge nige anam ni hahago, nu eguluwan ana en nu pek.
TIT 3:11 U atena ya te gamagalau ololal o kamwasa sasapona iyaka hi eguluwan ge hi gegi. He wali gegi i pankitel te heliya togegi ge lahi nihi pwawa.
TIT 3:12 Sauga ebo Atemas o ebo Titiko na patuna ni nowa, nu logasisi nu nem eliyau panuwa Nikopolis elana, kaiwena ya nuwatu haba te tultul ana sauga na minaa panuwa o elana.
TIT 3:13 Nu logasisi Sinasi toto logugui ana toatena alona ge Apolosa wali kamwasa nu abubun. Nu label ge bahi bugul etega nihi kakalaan wali nawanawa kaiwena.
TIT 3:14 Wala gamagalau nu paatenal nihi talamwagil tuwalali waiwaisal nihi awaawaginol, inoke bosowailiya bolo i kaubwa eliyalil nihi label, yaka wali labe o eliyana wali abulilek enona ni gan.
TIT 3:15 Gamagalau bolo alowau ha mina, gegewel hi mulolu eliyam. Wama mulolu al nu baunan toabulilek bolo hi nunuwana-agima elal. Yehoba wana mulolu ni minaa ku gewigewi eliyamiu.
PHM 1:1 Nau Pol, he Keliso Yeisu kaiwena ya minaa dela. Alou ge talila Timoti leta ya ha ginol ge ha patuna i nowa Pilimon eliyam, owa wama heliyam nunuwanina ge wama pan totuwalali,
PHM 1:2 alomwau ge toekelesiya bolo hi mimigogowa wam limiya. I ola al, ha patuna numa Apiya eliyam, ge Akipas eliyam, owa wama pan tolohaveyan Keliso kaiwena.
PHM 1:3 Ha awanun Yehoba Tamala ge Babala Yeisu Keliso nihi muloluagimiu ge wali nuwa laumwal atemiu ni pakalaopop.
PHM 1:4 Sauga gegewena no awanun elana ya awaawanun Pilimon kaiwem ge ya babaa mulolu no Yabowaine elana,
PHM 1:5 kaiwena wasam ya hago te wam abulilek i gasisi Babala Yeisu elana ge wam nunuwana i bwata Yehoba wana gamagalau gegewel elal.
PHM 1:6 Wam abulilek kaiwena iyaka alomwau ge Yehoba wana gamagalau ku heliheliyam, inoke ya awanun Yehoba elana heliheliyam o paganina ni gagasisi eliyam, kaiwena waisi gegewena toto Keliso eliyana i gan elala u atena.
PHM 1:7 Taliu, Yehoba wana gamagalau u nunuwana-agil ge ateliya u payaliyaya, inoke wam ginol o i payaliyaya-agau ge i pagasisi-agau.
PHM 1:8 Bugul etega nuwau te binimala nu ginol, ge bosowaiu Keliso alana elana na ba ge nu ginol,
PHM 1:9 yaa owa ge nau wala penunuwana kaiwena nasi na awanun ya elam. Nau Pol, iyaka ya tonowak ge Keliso Yeisu kaiwena ya minaa dela,
PHM 1:10 ya awanun elam nuwau nu ginol bubun natu Onisimo elana. Sauga nau iyahe ya miminaa dela, i nem elau ya labe ge i tabwa toabulilek, inoke ya awa natuni.
PHM 1:11 Valila iya nige wam totuwalali waiwaisana i oola, yaa sauga ya iyaka i tabwa owa ge nau wala totuwalali waiwaisana.
PHM 1:12 Iya ateu nunuwanina te ya papatuna pasikal elam e.
PHM 1:13 He no nuwatu te binimala na kukuhikan, inoke sauga nau iyahe ya minamina dela Wasa Waiwaisana ana tuwalali kaiwena, abam ni ahe ge ni tuwalali o labe kaiwena.
PHM 1:14 Yaa nige ya kukuhikan, kaiwena nige nuwau bugul etega na ginol ebo nige u aatena ge u tatalam. Nige nuwau o labe kaiwena ge na palawakikiwa, yaa binimala totom wam nuwatu ge wam atitalam elana ge nu labeyau.
PHM 1:15 He i eguluwagiwa sauga kakaubwaina ya, tabam puna heiya te ge nu ahe pasikal ni ola talim ge ni mihot elam.
PHM 1:16 He sauga ya iya nige totuwalali loloyowanina ya i oola. Tunahot iya totuwalali loloyowanina, yaa i ola al iya talim nunuwanina Keliso elana. Ana nunuwana i bwata eliyau, yaa nasi ana nunuwana ni bwata hot eliyam, iya wam totuwalali ge iya talim Babala elana.
PHM 1:17 Ebo nu atena nau wam pan totuwalali, alom ge wam yaliyaya nu ahe pasikal ni ola te ebo nau u aaheyau.
PHM 1:18 Ebo valila bugul etega i ginol panak elam, o ebo ana vaga i gan elam, he vaga o nu teliya alawa.
PHM 1:19 Sauga ya nau Pol totou nimwau elana ya leleli: nau vaga o na pwamola pasikal. (He owa al am vaga i gan elau, yawalim ana pwamwal vagana. Yaa nige nuwau na baaba bugul o kaiwena.)
PHM 1:20 Taliu, ya awanun Babala alana elana nu labeyau nu ginol ni ola to. He kila ta minaa Keliso elana, inoke no awanun nu hago ge ateu nu payaliyaya.
PHM 1:21 Ateu i matuwa te nasi nu ginol ni ola no baaba, inoke ya leli i ola to. He ya atena wam ginol Onisimo elana nasi ni waisi hot ge toto ya awanuni ni waisi lake.
PHM 1:22 Ge bugul etega al: abakenu etega nu lovivina-an kaiweu, kaiwena ya abulilek te wami awanun Yehoba ni hago ge ni pasikalau na nowa eliyamiu.
PHM 1:23 Epapilas, iya iyahe Keliso Yeisu kaiwena alou ha minamina dela, i mulolu eliyam.
PHM 1:24 I ola al, Mak, Alistako, Dimasa ge Luke, heliya no pan totuwalali, hi mulolu eliyam.
PHM 1:25 Babala Yeisu Keliso wana mulolu ni minaa ku gewigewi eliyamiu.
HEB 1:1 Valila sauga tomaha ge tomaha ge kamwasa tomaha ge tomaha elal, tubulau Yehoba wana baaba hi hagowa palopitau elal,
HEB 1:2 yaa sauga ya elana, iya sauga mowamowasena, Yehoba wana baaba ta hagowa Natuna elana. Iya eliyana Yehoba panayawi ge labulabum i ginolil, ge iya Yehoba i hile abwe bugul gegewena ni minek elana ge ni logugui-an.
HEB 1:3 Iya Yehoba wana wasawasa mwananalina ge iya i ola hot Yehoba. Iya wana baaba ana gasisi i gan inoke baaba o eliyana bugul gegewel bolo hi gan i pagasisi-agil ge hi gangan ya. Iya i yaomal gamagalau wali gegi ni ul yoho, yaka i na labulabumwa ge i misiyowa Yehoba Tobwabwatana Hot labena awonaa.
HEB 1:4 Inoke sauga ya iya aneloseyau i bwata lakel, i ola te alan mihahaina toto Yehoba i tun pwatanek elana aneloseyau alaliya i lake.
HEB 1:5 Iya alana i miha, kaiwena Yehoba iyaka i baek elana i ba: “Owa natu; lan ebe ya awa natunagiwa.” Ge iya bana Yehoba i ba: “Nau na ola Tamana, ge iya ni ola Natu.” Yaa nige sauga etega Yehoba i babaa ola to aneloseyau kaiweliya.
HEB 1:6 I ola al, sauga Yehoba Natuna gamaun i patuna i nem panayawiya, inoke i ba, “No aneloseyau gegewel nihi kululu elana.”
HEB 1:7 He aneloseyau baliya Yehoba i ba: “No aneloseyau ya ginolil nihi ola mana, heliya no totuwalali nihi ola ginaha memena.”
HEB 1:8 Yaa Natuna bana i ba: Yabowaine owa, wam abalogugui i mihot nige ni momowasi; alom ge wam pagan sasapona wam gamagalau u logugui pasapol.
HEB 1:9 Pagan sasapona u yaliyaya-an ge pagan nanakina u towani, inoke ginebi ge wam yaliyaya bwabwatana, nau wam Yabowaine enonu ya ligin kokowamwa ge ya telewa alomwau nu logugui-agil.
HEB 1:10 I ola al Yehoba i baek Natuna elana i ba: Babala, abatelipuna elana owa panayawi u ginol, ge labulabum iya nimwam mulina.
HEB 1:11 Panayawi ge labulabum nihi mowasi, yaa owa nu mihot. Heliya nihi nak ni ola kaliko i beyaunana ge i nak.
HEB 1:12 Abwe nu ginol ola-agil ni ola holahola hi gagabom, abwe nu pil getogaagil ni ola gamagalau ali kaliko hi sesensi. Yaa owa nige u gegetoga, ge yawalim nige ana abamowasi i gagan.
HEB 1:13 He Yehoba i baek Natuna elana i ba: “U misiyowa labeu awowa ana siga am topihigelgel na teli lowagil aem gabulanaa.” Yaa nige sauga etega i babaa ola to anelose etega elana.
HEB 1:14 He aneloseyau henalau? Heliya yayaluwa hi totuwalali Yehoba elana ge i papatunal gamagalau bolo abwe pwamwal hi aahe hi lalabel.
HEB 2:1 He Yehoba Natuna alana i miha hot, inoke wasa toto hi wasaan ge ta hago iya kaiwena ta pihikan momol, kaiwena ebo nigeya, nasi ta yale ge ala bwaga ni gan elana.
HEB 2:2 Houhouwena oya Sainai elana aneloseyau Yehoba wana baaba hi wasaan Mosese elana. Baaba o ana tunahot i gan, ge gamagalau gegewel bolo hi hewa likaan ge nige hi hehenapu-an ali lahi hi pwawa i olaolaek te wali ginol.
HEB 2:3 Yaa sauga ya Yehoba wana pwamwal wasana iyaka i pamasal elala, pwamwal o ana nuwatu i bwata hot. Inoke ebo pwamwal o ana en ta pek, ga ta ola ge lahi ta lou luwai? He Babala totona pwamwal o i wasaan houwan, ge bolo hi hagowa elana ana tunahot hi wasaan elala.
HEB 2:4 Ge Yehoba wasa o i patunahot, kaiwena gasisi ge ginol yawiyawi tomaha ge tomaha i ginolil, ge Yayaluwa Bwabwalena wana gabom i guyauan gamagalau elal i ola wana nuwatu.
HEB 2:5 He Yehoba nige aneloseyau i hihilel ge tage panayawi vavaluna nihi logugui-an, toto abwe ni ginol ge kaiwena ha leleli eliyamiu.
HEB 2:6 Yaa Buki Bwabwalena gamwanaa Same ana toleleli gamagal bala i baek Yehoba elana i ba: Gamagal iya hauna ge kaiwena u nuwanuwatu? Ga i ola ge gamagal u lalabe?
HEB 2:7 He iyaka u teli kekeisi i minaa aneloseyau gabulaliyaa, iyaka u pawasawasa ge alana u teli heyan,
HEB 2:8 ge iyaka u teli bugul gegewel ni logugui-agil. Buki ya i ba Yehoba gamagalau i telel bugul gegewel nihi logugui-agil, ge ana sapu te nige bugul etega i gagan ge tage nige gamagalau nihi lologugui-an. He sauga ya nige ta kikite te gamagalau bugul gegewel hi logugui-agil.
HEB 2:9 Yaa Yeisu, iya i tabwa gamagal ge kekeisi i minaa aneloseyau gabulaliyaa, ta kite bugul gegewel i logugui-agil. I tabwa gamagal inoke Yehoba wana mulolu bwagabwaga eliyana iya ni yaomal gamagalau gegewel kaiweliya. Lomwan i pwawa ge i yaomal inoke Yehoba iya iyaka i pawasawasa ge alana i teli heyan.
HEB 2:10 Yehoba bugul gegewel i ginolil ge bugul gegewel iya kaiwena. Iya nuwana natunau nihi gewi ni ahel ge ni pawasawasa-agil, yaka i ba Yeisu ni tabwa gamagal ge lomwan ni pwawa inoke eliyana bosowaina ni tabwa Toematana ge gamagalau ni houwaagil pwamwal nihi pwawa. He i sapu te Yehoba i ginol ola o.
HEB 2:11 Yehoba i ba Yeisu i tabwa gamagal, kaiwena iya Topwabwabwalena alonau ge bolo i pwabwabwalena-agil Tamaliya maisena. Inoke nige i pupuluwawi te ni awa talinagil ge ni awa nunagil,
HEB 2:12 yaka ni baek Yehoba elana ni ba: “Wam pagan na wasaan taliwau ge nuwau elal; na tobalagiwa gamagalau wali nogogo elana.”
HEB 2:13 He iya i tabwa gamagal, inoke i ba al i ba, “Nau Yehoba ana mel na teli,” ge i ola al i ba, “Nau te alowau ge Yehoba natunau bolo i pem elau.”
HEB 2:14 Yehoba natunau bolo o heliya saliya ge bunum, inoke iya al i tabwa saliya ge bunum i ola heliya. I ginol ola o, inoke wana yaomal eliyana Seitani, toto wana gasisi i gan yaomal ana labi elana, i apapanak-an,
HEB 2:15 ge gamagalau i sokalil, heliya yawaliliya ana sauga yayapona yaomal lovakunina i paloloyowan-agil.
HEB 2:16 He i tunahot te Yeisu nige aneloseyau ali tolaba i oola, yaa iya Abalahama tubutubunau ali tolaba.
HEB 2:17 Inoke heiya te kaiwena ge bugul gegewel elal iya ni ola ya te talinau ge bosowaina ni ola wali topowon bwabwatana. Iya i tabwa topowon bwabwatana toto gamagalau i atilomwan-agil, ge Yehoba wana tuwalali i ginol paolaolaek, inoke iya gamagalau wali gegi i yakil yoho.
HEB 2:18 He iya lawakik ge lomwan i pwawa, inoke iya bosowaina gamagalau bolo lawakik hi pwapwawa ni label.
HEB 3:1 Inoke taliwau ge nuwau, komiu Yehoba wana gamagalau ge alowau komiu Yehoba i yogaagila ta nok elana, ku nuwatu ga Yeisu kaiwena. Iya gamagal toto Yehoba i patuna ge iya topowon bwabwatana toto ta abulilek-an ge alana ta wasawasa-an.
HEB 3:2 Iya Yehoba wana tuwalali i ginol paolaolaek i ola te Mosese Yehoba wana nuwatu i paolaolaek ge i tuwalali Yehoba wana limi ana heniheni kaiweliya.
HEB 3:3 Ta atena tau toto limi i ginol ana tobal i gan, limi nige ana tobal i gagan. He i ola al te, bosowaina hot Yeisu ta tobalan ta ba iya alana Mosese alana i bwata lake.
HEB 3:4 Limi maisena ge maisena ana toginol i gan, ge Yehoba iya bugul gegewena ali toginol.
HEB 3:5 He Mosese iya totuwalali, yaka Yehoba wana nuwatu i paolaolaek ge i tuwalali Yehoba wana limi ana heniheni kaiweliya. Wana tuwalali te bugul bolo abwe nihi masala mwananala ni wasaan.
HEB 3:6 Yaa Keliso iya Yehoba Natuna, yaka Yehoba wana nuwatu i paolaolaek ge Yehoba wana limi ana heniheni i kaunil. He kila Yehoba wana limi ana heniheni, ebo alola wala atimatuwa ta abulilek-an ge alola wala yaliyaya ta matamatan waisi kaiwena toto i lovivina-an kaiwela.
HEB 3:7 Inoke Yayaluwa Bwabwalena wana baaba ta laeganan, i ba i ola hiwe: Lan ebe, ebo nau Yehoba anau ni gan eliyamiu,
HEB 3:8 bahi atemiu ni gagasisi ni oola tubumiyau ateliya i gasisi ge hi pihigelgel eliyau. Sauga hi nawanawa uleya, hi awatautau eliyau ge no palahikan kaiweliya hi labose.
HEB 3:9 Bwagana baliman ana gewi poti no ginol hi kite, yaa hi lopalapalaviyan ge no palahikan kaiweliya hi labose.
HEB 3:10 Heyan bolo o wali ginol o kaiwena inoke ya hugaagil, ge ya baaba kaiweliya ya ba, “Sauga gegewena ateliya ana bwaga i yapu eliyau, ge no logugui hi towani nige nuwaliya nihi henapuan.”
HEB 3:11 Inoke alou ge no huga bateli gasigasisena ya baunan kaiweliya ya ba, “Nige nihi uulutuk no veyaho eliyana.”
HEB 3:12 Inoke taliwau ge nuwau, nuku matahikagimiu bahi etega gamwamiwa nuwatu nanakina ni miminaa atenaa ge nige ni aabulilek, eba Yabowaine yawalina gaganina ana en ni pek.
HEB 3:13 Buki ana baaba i ba, “Lan ebe,” inoke sauga ya heiya te wami sauga waiwaisana, he lan maisena ge maisena alomiyau nuku ba pagasisel. Nuku ba pagasisi-agimiu inoke bahi gegi paganina alomiu etega ni kakawe ge atena ni gagasisi.
HEB 3:14 He kila Keliso alonau hot, ebo wala abulilek ni gasisi ni ola abatelipuna elana ta abulilek ge ta pihikan momol ana siga yaomal ana sauga.
HEB 3:15 Buki ana baaba ta nuwahikan toto i ba: Lan ebe, ebo nau Yehoba anau ni gan eliyamiu, bahi atemiu ni gagasisi ni oola tubumiyau ateliya i gasisi ge hi pihigelgel eliyau.
HEB 3:16 Henalau Yehoba anana i gan elal, yaa hi pihigelgel eliyana? Age gamagalau gegewel bolo Mosese i nulil hi tagila Itipita, ine?
HEB 3:17 Henalau Yehoba i hugaagil baliman ana gewi poti? Age gamagalau bolo hi gegi, ine? He wali gegi kaiwena hi alaliga bwagabwaga ya uleya.
HEB 3:18 Henalau ali bateli gasigasisena Yehoba i baunan i ba, “Nige nihi uulutuk no veyaho eliyana?” He i baaba bolo nige anana hi hehenapu-an kaiweliya.
HEB 3:19 Inoke ta kite to, nige bosowailiya nihi ulutuk wana veyaho eliyana kaiwena nige hi aabulilek.
HEB 4:1 Yehoba wana bateli iyoho i minamina, i ba bosowaina ta ulutuk ge veyaho ta pwawa iya eliyana. Inoke ta matahikan te bahi Yehoba komiu etega ni hihile luwan ge nige ni uulutuk.
HEB 4:2 Ta matahikagila, kaiwena Wasa Waiwaisana iyaka hi wasaan eliyala ta hago, i ola te sauga houhouwena heliya Yehoba wana baaba hi hago, yaa baaba o nige i lalabel, kaiwena hi hago bwabwage ya, nige hi aabulilek-an.
HEB 4:3 Kilau bolo ta abulilek te ta ulutuk ge veyaho ta pwawa. He veyaho bana te Yehoba i ba: Alou ge no huga bateli gasigasisena ya baunan kaiweliya ya ba, “Nige nihi uulutuk no veyaho eliyana.” Heliya nige hi uulutuk Yehoba wana veyaho eliyana, bwagana veyaho o iyoho i gan i neem sauga toto Yehoba panayawi i ginol ge wana tuwalali i pwamowasi.
HEB 4:4 He i ola Buki Bwabwalena gamwanaa leleli etega i baaba lan seben-ina kaiwena, i ba, “Lan seben-ina elana Yehoba i veyahoem wana tuwalali elana.”
HEB 4:5 Inoke Yehoba wana baaba ta hago palabuina toto i ba, “Nige nihi uulutuk no veyaho eliyana.”
HEB 4:6 Tunahot gamagalau enuna nihi ulutuk Yehoba wana veyaho eliyana, ge tunahot bolo sauga houhouwena Yehoba wana baaba hi hago nige hi uulutuk, kaiwena nige hi aabulilek.
HEB 4:7 Inoke heiya te kaiwena Yehoba lan etega al i teli, heiya te i ba “lan ebe.” He baliman i gewi i mowasi abwe Deibid eliyana Yehoba baaba toto hiwe i baunan, i ola te iyaka ya baunan natiya, i ba: Lan ebe, ebo nau Yehoba anau ni gan eliyamiu, bahi atemiu ni gagasisi.
HEB 4:8 He Yosuwa gamagalau i nulil, yaa nige veyaho hi pwapwawa. Binimala veyaho nihi pwawa, he Yosuwa wana sauga enaa Yehoba nige lan etega al bana ni babaa.
HEB 4:9 Inoke ta atena te veyaho iyoho ya i gangan Yehoba wana gamagalau kaiweliya i ola te Yehoba wana veyaho lan seben-ina elana.
HEB 4:10 Ebo gamagal etega ni ulutuk veyaho eliyana toto Yehoba i lovivina-an, he iya iyaka i veyahoem wana tuwalali elana, i ola te abatelipuna elana Yehoba i veyahoem wana tuwalali elana.
HEB 4:11 Inoke ta logasisi nabi ge ta ulutuk veyaho toto o ta pwawa. Bahi kila etega ni sosogu kaiwena nige Yehoba anana i hehenapu-an i ola bolo houhouwel nige hi hehenapu-an.
HEB 4:12 He Yehoba wana baaba iya baaba yawalina gaganina ge wana gasisi i gan, i imu hot inoke elohaveyan kilepana matana labui i imu lake. Baaba o i tuk awaa hot, atela ge yayaluwala i howa pwela i ola kilepa imomona wala tubwi ge tutuwala i howa pwela. Iya atela amnana ge ana nuwatu i hihile.
HEB 4:13 Nige bugul etega panayawiya ge labulabumwa i mimisumi Yehoba matanaa. He bugul gegewena i mwapwela ge i mwananal iya eliyana, ge bwaliga ta talmilil matanaa ni payatalala.
HEB 4:14 Wala topowon bwabwatana i gan, toto iyaka i na i tuk labulabumwa, iya Yeisu, Yehoba Natuna. Inoke wala abulilek toto ta wasawasa-an ta pihikan momol.
HEB 4:15 Wala topowon bwabwatana kila topweyata bosowaina hot ni atilomwan-agila, kaiwena lawakik gegewena i pwawa i ola kila—yaa nige i gegegi.
HEB 4:16 He alola wala atimatuwa ta nok ta na Yehoba elana, iya tomumulolu. Inoke ebo ala pulowan i gan, iya ni atilomwan-agila ge alona wana mulolu bwagabwaga ni labela.
HEB 5:1 Topowon bwabwatana maisena ge maisena ana hilihili i noem wana pan gamagalau gamwaliyaa, ge Yehoba i teli ni totuwalali iya elana gamagalau kaiweliya. Iya gamagalau wali mulolu ni pwatanik, ge wali gegi powonina ni powopowon-an.
HEB 5:2 He iya bosowaina wana pagan ni meimei bolo togewagewa ge tonogegegi elal, kaiwena iya al wana pweyata i gewi.
HEB 5:3 Inoke toto ya kaiwena powon ni powonan iya al ge alonau ge gamagalau wali gegi kaiwena.
HEB 5:4 Bugul etega al, nige bosowaina gamagal etega totona ni teli heyan ge topowon bwabwatana wana abamina ni ahe. Yehoba gamagal o ni yogaan houwan, mulaa abwe ni tabwa topowon bwabwatana, ni ola Yehoba Eloni i yogaan.
HEB 5:5 He i ola te Keliso. Iya nige totona i teteli heyan ge tage ni tabwa topowon bwabwatana, yaa Yehoba te i teli heyan abamina o elana. Yehoba iyaka i ba haba elana i ba: “Owa natu; lan ebe ya awa natunagiwa.”
HEB 5:6 Inoke Buki Bwabwalena etega al gamwanaa i baek al elana i ba, “Sauga gegewena nige ni momowasi owa nu ola topowon i olaolaek te Melkisedek i topowon.”
HEB 5:7 Sauga Yeisu i minaa panayawi, alona wana yoga ge wana kahin i awanun gagasisi Yehoba elana iya bosowaina ni pwamwalem yaomala. He wana awanun o Yehoba i hago, kaiwena i hanalau ge Yehoba ana mel i teli.
HEB 5:8 Yaa bwagana i awanun ola o ge bwagana iya Yehoba Natuna, he lomwan i pwawa ge i yaomal, inoke eliyana Yehoba anana ana henapuan ana sapu i atena.
HEB 5:9 Wana henapu o eliyana Yehoba wana nuwatu iya kaiwena i paolaolaek, ge bosowaina hot pwamwal mihomihotina ni pek gamagalau gegewel elal bolo anana hi hago.
HEB 5:10 Ge bosowaina gamagalau ni pwamwalil kaiwena Yehoba i teli ni topowon bwabwatana ni ola Melkisedek i topowon.
HEB 5:11 He bugul hi gewi iyoho nuwama naha baunan Yeisu kaiwena, iya topowon bwabwatana i ola Melkisedek, yaa i pulowan te naha pwamwananal eliyamiu kaiwena wami aatena i pulowan.
HEB 5:12 Wami abulilek ana sauga iyaka i yapu, inoke binimala nuku tabwa topankite ge alomiyau nuku pankitel, yaa wami aatena nige ga i bwabwaya, he nuwatu houwan hot Yehoba wana baaba kaiwena gamagal etega ga ni pankitemiu al. Komiu ku ola wawayau memelol, hul ya te elana ku imwimwa, nige ga bosowaimiu aanan gasigasisena nuku an.
HEB 5:13 He bolo hul elana hi imwimwa, heliya wawayau memelol ge nige wali aatena i gagan hauna toto i sapu ge hauna toto nigeya.
HEB 5:14 Yaa aanan gasigasisena gamagalau matuwal kaiweliya, heliya totoliya hi paatenal bosowailiya waisi ge nak ali getoga nihi hile.
HEB 6:1 Inoke bahi tage panpankiti houwan hot toto Keliso kaiwena ya awawana ta panpankiti-an papasikali. Iyaka hi pankitela gegi paganina toto ana abapwamowasi yaomal ana en ta pek ge ta abulilek Yehoba elana. Ge iyaka hi pankitela babitaiso kaiwena ge ekelesiya ana tohouwa nimaliya nihi teli kokowalaa inoke Yayaluwa Bwabwalena ni tuwalaliya elala. Ge iyaka hi pankitela Yehoba toyaomal ni palutil ge gamagalau gegewel ni pakotil inoke molaliya mihomihotina ni pek. He bahi wauwau bolo o ta mimi sepasepa-an, yaa ta noewa maninilaa panpankiti toto ni pamatuwa-agila ta ahe.
HEB 6:3 Ge ebo Yehoba wana nuwatu i ola, nasi ta ginol ola ge panpankiti toto ni pamatuwa-agimiu naha pankitemiu ge nuku atena.
HEB 6:4 Ta noewa maninilaa, bahi nuku sisikalek emiwa. He ebo gamagalau Keliso wasana mwananalina i yanel ga, ge Yehoba wana mulolu eliyalil amnana hi anbose ga, avaliyau toabulilek gegewel Yayaluwa Bwabwalena hi ahe ga,
HEB 6:5 Yehoba wana baaba eliyalil ana waisi amnana hi anbose ga, ge gasisi toto Yehoba abwe ni patuwalali sauga mulaa elana hi ahe ga,
HEB 6:6 ge ebo abwe Keliso nihi towani ana en nihi pek, he nige bosowaina ge ta ahel pasikalil wali gegi o ana en nihi pek. Kaiwena i ola te Yehoba Natuna hi lolokolos-an al, ge hi papapuluwawi-an boda mataliyaa.
HEB 6:7 Gamagalau enuna hi ola bilibili toto sauga gegewena kehe i vinum ge enona i gan bolo hi eyowaan kaiweliya, inoke ta awa wawaisi-an. He gamagalau o Yehoba ni muloluagil.
HEB 6:8 Yaa gamagalau enuna hi ola bilibili toto enona iyai te pepesala ge mwawin nanakil, inoke ta ba, “Bilibili nanakina” ge ta ton yoho. He gamagalau o Yehoba abwe ni nuwamutagil, wali abapwamowasi ginaha elana.
HEB 6:9 Wama heliyamwau nunuwanil, bwagana baaba amnana gaganina ololana o ha baunan eliyamiu, yaa atema i matuwaagimiu. Ha atena bubun te komiu ku ginol bubun ya, pagan toto gamagalau bolo Yehoba i pwamwalil bosowailiya heiya te ku giginol.
HEB 6:10 Wami tuwalali i waisi ge wami nunuwana Yehoba elana ku pamasal, kaiwena wana gamagalau ku label ge komiu iyoho ku lalalabel. He Yehoba iya tosapu, inoke wami tuwalali o ge wami nunuwana o nige ni nunuluwan, abwe molamiu waiwaisana ni pewa.
HEB 6:11 Inoke nuwama hot te komiu maisena ge maisena tuwalali toto o nuku ginol pagasisi ana siga yawalimiu ana abapwamowasi, yaka wami atimatuwa ni gasisi ge nuku matamatan waisi toto Yehoba i bateli kaiwela.
HEB 6:12 Nige nuwama nuku pweyata, yaa wami pagan ni ola bolo hi abulilek ge hi palahikan inoke eliyana Yehoba wana bateli kaiweliya hi ahe.
HEB 6:13 Sauga Yehoba wana bateli i baunan Abalahama eliyana, he nige gamagal etegana iya alana i bwabwata lake ge tage alana ni papasila-an, inoke i ba, “Totou alau ya papasila-an te
HEB 6:14 tunahot na muloluagiwa ge tubutubunim nihi gewi.”
HEB 6:15 Yaka Abalahama i palahikan ge i matamatan inoke Yehoba wana bateli enowana i ahe.
HEB 6:16 Ebo kila gamagalau nuwala ta papasila, he gamagal bwabwatana etegana alana ta papasila-an, inoke papasila o i patunahot te hauna ta baunan i tunahot, yaka awabalgig i pwamowasi.
HEB 6:17 He Yehoba nuwana wana bateli ni patunahot, inoke wana bateli i papasila-an. Nuwana ta atena bubun te wana nuwatu nige ni pipil getogaan, kila wana bateli Abalahama elana enowana ana toahe.
HEB 6:18 Inoke wana bateli ge wana papasila hi mina, bugul labui o mihomihotil nige bosowaina pilina ni gan ge nige bosowaina Yehoba ni kakawi kaiweliya. Inoke kilau bolo iyaka ta lou tuk Yehoba labenaa, bosowaina bugul labui o ta nuwatuagil ge gasisi ta ahe alola wala atimatuwa ta matamatan waisi kaiwena toto iyoho maninilaa.
HEB 6:19 Waisi o ana atimatuwa i ola yawalila ana anka, inoke i kukuhikagila ta mibubun ge nige nak ni bibinila. He wala anka o ana abakukuhikan heiya Yehoba totona, iya i minaa labulabumwa Aban Bwabwalena Hot elana kaliko toto limi tapwalolo hi baba tomwaya enaa.
HEB 6:20 Yeisu i houwa maninilaa i tuk Aban Bwabwalena Hot gamwanaa kila kaiwela, kaiwena i tabwa topowon bwabwatana i ola topowon Melkisedek ge ni topowon sauga gegewena nige ni momowasi.
HEB 7:1 Melkisedek iya panuwa Salem wali kin ge iya Yehoba Tomihahaina Hot wana topowon. Sauga Abalahama alonau kin ali gewi esopali hi haveyan ge i pakokovel ge i sisikal wana panuwaa, he Melkisedek i na Abalahama i pwawa kamwasaa ge i ba muloluan i ba, “Yehoba ni muloluagiwa.”
HEB 7:2 Yaka Abalahama bugul gegewena bolo i oem haveyan elana i wali paelulutega ge gamwaliyaa wali maisena i pek Melkisedek elana. He alan Melkisedek ana sapu te “Pagan Sasapona ana Kin,” ge alana etega al “Salem wali Kin” ana sapu te “Mibubun ana Kin.”
HEB 7:3 Tamana ge hinana ge ana lihu nige wasana i gagan. Wana masal ge wana yaomal nige wasana al i gagan. Iya i ola Yehoba Natuna ge i topowon sauga gegewena nige ni momowasi.
HEB 7:4 Ku kite Melkisedek alana i bwata hot. He kila tubula bwabwatana Abalahama bugubugul bolo i oem haveyan elana i wali paelulutega ge gamwaliyaa wali maisena i pek Melkisedek elana.
HEB 7:5 He un Libai heliya hi tabwa topowon, ge Logugui i ba Isileli gegewel al wali bugubugul nihi wali paelulutega ge gamwaliyaa wali maisena nihi pek un Libai elal. Bwagana Isileli heliya un Libai taliliyau ge avaliyau ali lihu i noem Abalahama elana, he hi giginol ola to.
HEB 7:6 Yaa Melkisedek, bwagana iya nige Libai ana un gamagalina i oola, he bugubugul ana wali maisena i ahe Abalahama elana ge iya Abalahama, toto ana bateli i noem Yehoba elana, i ba muloluan i ba, “Yehoba ni muloluagiwa.”
HEB 7:7 Ge ta atena bubun te toba mulolu iya alana i bwata hot, ge toto ba mulolu i ahe i minaa gabulanaa.
HEB 7:8 Ge bugul etega al, topowon un Libai bolo mulolu hi ahiahi Isileli elal, heliya gamagalau yayaomalil. Yaa Melkisedek, iya mulolu i ahe Abalahama elana, nige wasana i gagan tage i yaomal.
HEB 7:9 Ge bosowaina ta ba ola hiwe. Un Libai heliya mulolu hi ahiahi Isileli elal, yaa sauga Abalahama mulolu i pek Melkisedek elana, he i ola te un Libai al ge hi pek to.
HEB 7:10 He bosowaina ta ba ola o kaiwena sauga Melkisedek Abalahama i pwawa, he Libai iyoho ya tubuna Abalahama saliyana elana nigeya ga i mamasal.
HEB 7:11 Mosese Logugui i pek gamagalau elal ge topowon bolo un Libai heliya te Logugui o tuwalalena hi matahikan. Yaa nige bosowailiya gamagalau nihi abubunil ge nihi sapu, inoke Yehoba i ba topowon getoga etega ga ni masal, iya nige ni oola Eloni, yaa ni topowon ni olaolaek te Melkisedek i topowon.
HEB 7:12 Ge ebo topowon gegetogana ni masal, he logugui gegetogana ni gan al.
HEB 7:13 He tau toto bana ge Yehoba i ba ni topowon, iya un getoga tauina ge nige sauga etega un o gamagalina i tatabwa topowon ge powon tuwalalena i giginola abapowon elana.
HEB 7:14 Iyaka ta atena te wala Babala i masalem Yuda ana un elana ge Mosese nige i babaa te un o gamagalina etega ni topowon.
HEB 7:15 I mwananal bubun te logugui gegetogana iyaka i gan, kaiwena topowon getoga etega iyaka i masal iya i ola Melkisedek.
HEB 7:16 Logugui i ba Libai ana un ya te nihi topowon, he i noek tuwan ana labi elana to. Yaa nige tage Yeisu logugui ololana o ana nuwatu i paolaolaek ge eliyana i tabwa topowon. Iya i tabwa topowon kaiwena wana gasisi i gan ge yawalina i mihot.
HEB 7:17 Kaiwena Yehoba i baek elana i ba, “Sauga gegewena nige ni momowasi owa nu ola topowon i olaolaek te Melkisedek i topowon.”
HEB 7:18 Inoke logugui toto houhouwena Yehoba i leke yoho kaiwena nige wana gasisi i gagan ge tage ni labela.
HEB 7:19 (He Mosese wana Logugui nige bugul etega i aabubun ge i sasapu.) Yaka Yehoba kamwasa vavaluna i pwela toto Logugui i waisi lake, ge kamwasa o eliyana alola wala atimatuwa ta nok ta na Yehoba labenaa.
HEB 7:20 Ge bugul etega al, sauga Yehoba Yeisu i teli ni topowon, he nige i teteli bwabwage ya, yaa alona wana papasila. Sauga topowon houhouwel hi tabwa topowon nige ali papasila i gagan,
HEB 7:21 yaa sauga Yeisu i tabwa topowon, Yehoba i papasila. He Buki Bwabwalena i ba: Babala iyaka i papasila ge nige wana nuwatu ni pipil, i ba, “Sauga gegewena nige ni momowasi owa nu ola topowon.”
HEB 7:22 He Yehoba wana papasila kaiwena te Yeisu i tabwa topowon, inoke ta atena bubun te Yeisu bateli waiwaisana toto bateli houhouwena i waisi lake ana nuwatu i patunahot ge enowana kila ta pwawa.
HEB 7:23 Ge etega al, gamagalau hi gewi te hi tabwa topowon houhouwel, kaiwena maisena ge maisena wana tuwalali ana sauga yaomal i gotomwa yaka abana i miluwai.
HEB 7:24 Yaa Yeisu wana sauga topowon nige ana abapwamowasi ge nige lahena, kaiwena yawalina i mihot.
HEB 7:25 Inoke iya bosowaina sauga ya ge sauga gegewena gamagalau bolo iya alana elana nihi noek ge nihi na Yehoba elana ni pwamwalil, kaiwena yawalina nige i momowasi iyoho i awaawanun kaiweliya.
HEB 7:26 Topowon ololana o heiya te bosowaina labe ni ginol eliyala. Iya i bwabwalena, nige ana woliwoli i gagan, i yanayana, nige i oolak togegi wali pagan elana, ge Yehoba iyaka i teli heyan i minaa natiya hot labulabumwa.
HEB 7:27 Iya nige i oola topowon houhouwel, heliya lan maisena ge maisena nihi powopowon, houwan ga totoliya wali gegi kaiwena ge abwe al gamagalau wali gegi kaiwena. Yaa Yeisu nige i giginol ola. Iya totona i talamwan gamagalau wali gegi powonina, ge i ginol pamaisena ya sauga gegewena kaiwena.
HEB 7:28 He Mosese wana Logugui gamagalau, heliya topweyata, i telel hi tabwa topowon bwabwatal. Yaa Mosese Logugui i pek gamagalau elal enaa, Yehoba i papasila ge i ba Natuna ni topowon, iya wana pagan i sapu sauga gegewena nige ni momowasi.
HEB 8:1 He nuwatu bwabwatana toto bana ha baaba i ola hiwe: wala topowon bwabwatana ololana o i gan, iya iyaka i na labulabumwa ge i misiyowa Yehoba Tobwabwatana Hot wana abamisiyo wawasana labena awonaa.
HEB 8:2 Iya i topowon limi bwabwalena labulabumwa, limi o iya Petupatupa Limena tutunahotina toto Yehoba i pamilil, nige gamagalau hi papamilil.
HEB 8:3 Topowon bwabwatana maisena ge maisena wana tuwalali te gamagalau wali mulolu ni pwatanik ge wali gegi powonina ni powopowon-an Yehoba elana. Inoke kila wala topowon bwabwatana al ge bosowaina bugul etega ni powonan.
HEB 8:4 Binimala ebo iya ni minaa panayawiya, he nige ni totopowon, kaiwena topowon nonowal heliya iyahe powon hi awaawaginol i ola Logugui ana baaba.
HEB 8:5 (Heliya hi topowon limi bwabwalena elana toto i minaa panayawiya, iya limi bwabwalena toto labulabumwa kakanununa ya. He i ola, kaiwena sauga Mosese nuwana Petupatupa Limena ni pamilil, Yehoba i baek elana i ba, “Nu matahikan te ana taltal ni olaolaek toto ya pankitewa oya pwatanaa.”)
HEB 8:6 Yaa Yeisu i minaa labulabumwa ge powon tuwalalena toto iya i awaawaginol heliya wali tuwalali i bwata lake. Wali tuwalali i bwata lake, kaiwena bateli vavaluna toto iya iyaka i pamilil gamagalau ge Yehoba ali luwaluwala bateli houhouwena i waisi lake. He waisi toto bateli vavaluna i bateli kaiwela bateli houhouwena ana waisi i lake.
HEB 8:7 Binimala ebo bateli houhouwena nige ana nak etega ni gagan, he nige bateli vavaluna ana nuwatu ni gagan.
HEB 8:8 Yaa Yehoba gamagalau wali gegi i kite pwawa, inoke i bateli bateli vavaluna kaiwena, i ba i ola hiwe: Babala i ba, “Sauga i nenem bateli vavaluna na ginol boda Isileli ge boda Yuda kaiweliya.
HEB 8:9 Bateli toto ya, nige ni oola toto valila ya ginol tubuliyau kaiweliya, sauga toto ya aheliya nimaliyaa ge ya en tagilagil Itipita. Yaa heliya bateli toto ya ginol o ana baaba nige hi hehenapu-an, inoke nau Babala ali en ya pek.
HEB 8:10 He bateli toto sauga mulaa abwe na ginol boda Isileli kaiweliya ni ola hiwe. No logugui na teliya wali nuwatu elana ge nihi atena, ge na leliya ateliyaa ge nihi henapuan. Nau na ola wali Yabowaine, ge heliya nihi ola no gamagalau.
HEB 8:11 Inoke nige bosowaina gamagal etega wana heliyam ni pankite Babala kaiwena, o ebo etega ni baek talina elana ni ba, ‘Binimala owa Babala nu atena,’ kaiwena gamagalau gegewel nihi atenau, bwagana heliya gamagalau bwagabwaga ya o ebo alaliya gaganil.
HEB 8:12 Wali ginol nanakina na nuwayoho, ge wali gegi nige al na nunuwahikan.”
HEB 8:13 He bateli o i awa vavaluna-an, inoke eliyana i pamasal te bateli toto houwan iyaka i beyaunana. Ge bugul toto iyaka i bebeyaunana ge i pwaha sauga kekeisi abwe ni mowasi hot.
HEB 9:1 Bateli houhouwena ana logugui ona i gan tapwalolo ana awaawaginol kaiwena, ge ana Limi Bwabwalena al i gan i minaa panayawiya.
HEB 9:2 Sauga Petupatupa Limena hi pamilil, kaliko etega hi pakuki limi ana nog, gamwanaa lum houwan alana Aban Bwabwalena. Aban Bwabwalena elana odam ginebi abaliya ge teibol ginebi beleid bwabwalena toto hi teliya Yehoba manininaa.
HEB 9:3 Kaliko labuina hi pakuki limi ana baba tomwa, gamwanaa lum labuina alana Aban Bwabwalena Hot.
HEB 9:4 Aban Bwabwalena Hot elana bugul bwalena waiwaisana ana abatonton gold hi ginoliya ge Bateli ana Dedewaga. He gold hi papi Bateli ana Dedewaga tuwana gegewena elana, ge gamwanaa bugul eton hi usan: aanan manna ana ulugomwa gold hi ginoliya, Eloni wana suki toto i titin, ge pat mamanana sasapona labui toto bateli houhouwena ana baaba Yehoba i leliya.
HEB 9:5 Dedewaga ana heguna iya gegi ana abayakiyakil. Bwasumu labui opeliya gaganina hi ginolil hi minaa dedewaga pwatanaa opeliya hi anal gegi ana abayakiyakil hi pahabobu, ge Yehoba ni masala to bwasumu labui opeliya gaganina ali luwaluwala. Yaa nige ana sauga i oola te ge tage bugul bolo ya naha liwanan sipopotan.
HEB 9:6 Petupatupa Limena ge ana bugubugul hi ginol i ola to, inoke lan maisena ge maisena topowon hi uluulutuk lum toto houwan ge wali tuwalali hi awaawaginol tapwalolo kaiwena.
HEB 9:7 Yaa topowon bwabwatana maisena ya te i uulutuk lum toto labuina elana. He baliman maisena ni ulutuk pamaisena ya. Ge nige bosowaina ni ulutuk bwagabwaga, yaa saliya ni ahe iya wana gegi kaiwena ge gamagalau wali gegi kaiweliya, bolo nige hi nunuwatu-agil hi ginol ya.
HEB 9:8 He lum toto houwan iyoho abanaa inoke nige kamwasa i mwamwapwela ge gamagalau nihi nok nihi ulutuk Aban Bwabwalena Hot elana. Inoke Yayaluwa Bwabwalena i pankitela to sauga bateli houhouwena iyoho abanaa nige kamwasa ge gamagalau nihi nok nihi ulutuk Yehoba matanaa.
HEB 9:9 Lum toto houwan Aban Bwabwalena Hot ana kamwasa i mikaus, he toto ya i ola ba kakanun sauga toto i gangan o kaiwena. Saugena o totapwalolo wali mulolu hi giginol ge bwasumu hi powopowon-an, yaa ginol o nige bosowaina gamagalau ateliya ni abubun ge ni sapu,
HEB 9:10 kaiwena ginol o ginebi aanan, imwim ge highig ana logugui ona ali nuwatu i noek ya te tuwan elana. Ginol bolo o ali sauga i gan, i nem ana siga sauga ya ge Yehoba kamwasa vavaluna i pwela.
HEB 9:11 Keliso iyaka i nem iya topowon bwabwatana toto waisi iyaka i pwatanim. Wana limi bwabwalena i waisi hot ge Petupatupa Limena toto houhouwena alana i bwata lake, nige gamagalau nimaliya elana hi tatal, he nige panayawi ya limena i oola.
HEB 9:12 Pamaisena ge sauga gegewena kaiwena iya iyaka i ulutuk Aban Bwabwalena Hot elana. He nige tage bulumakau ge goti saliyaliya i ahe ge i ulutuk, yaa totona saliyana i ahe ge eliyana i pwamola pasikalila gegi elana sauga gegewena nige ni momowasi.
HEB 9:13 Ebo gamagalau nihi biki Yehoba matanaa ni ola wali tapwalolo ana logugui, he topowon goti ge bulumakau melutauil saliyaliya ni ahe o ebo bulumakau meluyovana hi ton olan papakovana alona wewel ni ahe, ge ni seulan gamagalau o tuwaliyaa. Ni ginol ola o, inoke eliyana gamagalau tuwaliya ni abubun ge bikeliya ni mowasi.
HEB 9:14 Yaa Keliso saliyana bolo o i lakel. Yayaluwa Mihomihotina wana gasisi eliyana Keliso totona i talamwan ge i yaomal i ola sipi nige nakina i gagan hi powonan Yehoba elana. Inoke iya saliyana wala ginol bolo lahena yaomal, bikena ni ul yoho, inoke atela ni abubun ge ni yanayana. He ni ginol ola o yaka ta totuwalali Yabowaine yawalina gaganina elana.
HEB 9:15 Yeisu saliyana bosowaina atela ni abubun ge ni yanayana, inoke iya iyaka bateli vavaluna etega i pamilil gamagalau ge Yehoba ali luwaluwala. Inoke kilau bolo Yehoba iyaka i yogaagila bosowaina waisi mihomihotina toto i bateli kaiwela ta ahe. He bosowaina bateli o ta ahe, kaiwena yaomal iyaka i gan ge yaomal o gamagalau i sokalil wali gegi elal, bolo hi ginolil sauga heliya iyoho hi minaa bateli houhouwena gabulanaa.
HEB 9:16 Ebo tonowak etega ni bateli wana gogomwau enuna wana geman ni ahe wana yaomal enaa, he nige bosowaina wana geman bateli o gogomwauina ni ahe ana siga tonowak ni yaomal.
HEB 9:17 Ebo tonowak iyoho yawalina miminana, bateli o i mibwagabwaga ya. He yaomal ni gan ga mulaa abwe bateli ololana o ni tunahot.
HEB 9:18 Inoke i ola al, bateli houhouwena nige hi papatunahot bwabwage, yaa bwasumu i yaomal yaka saliyana eliyana bateli o hi patunahot.
HEB 9:19 He hi ginol i ola hiwe. Mosese Logugui ana baaba gegewena i baunanik gamagalau gegewel elal. Yaka bulumakau saliyaliya alona wewel i ahe, i ola al hihiu keketina sipi pupunona hi ginoliya ge mwawin hisopa lana i ahe, inoke i pahunek saliya elana yaka i seulanek Logugui ana buki elana ge gamagalau gegewel elal.
HEB 9:20 Inoke i ba, “Saliya ya bateli i patunahot, toto Yehoba i ba nuku henapuan.”
HEB 9:21 Ge Mosese i ginol i ola al to inoke saliya i seulanek Petupatupa Limena ge ana bugubugul bolo hi patuwalali-agil tapwalolo kaiwena.
HEB 9:22 He Logugui ana nuwatu te ebo hauna bugul nuwaliya nihi abubun tapwalolo kaiwena, he saliya eliyana te nihi abubun ge bikena ni mowasi. Ge ebo saliya nige ni lalau, he Yehoba nige gegi ni aahe yoho.
HEB 9:23 Petupatupa Limena iya bugul tutunahotina toto i minaa labulabumwa kakanununa ya. Keliso nige i uulutuk limi bwabwalena gamagalau nimaliya elana hi tal toto tutunahotina kakanununa. Iya i ulutuka labulabum hot elana inoke sauga ya i masala Yehoba manininaa kila kaiwela. He bwasumu hi powonan ge saliyaliya eliyana limi bwabwalena toto panayawiya hi abubun ge hi pwabwabwalena, yaa bugul tutunahotina toto i minaa labulabumwa nuwana powon waiwaisana hot toto bwasumu powonina i lake.
HEB 9:25 Ge bugul etega al, Keliso i ulutuk labulabumwa, yaa nige tage totona ni mimi powopowonan, ni ola Yudiya wali topowon bwabwatana baliman maisena ge maisena bwasumu saliyana (nige totona saliyana i oola) i aahe ge i uulutuk Aban Bwabwalena Hot elana.
HEB 9:26 He binimala totona ni mimi powopowon-an, nasi lomwan ni pwawa pagewigewi ni telipunaa sauga Yehoba panayawi i ginol. Yaa nige i oola. Sauga ana abapwamowasi iyaka i kelaubwa iya i masal pamaisena ya sauga gegewena kaiwena, inoke totona wana yaomal eliyana gegi i ahek yoho.
HEB 9:27 Ge etega al, gamagal maisena ge maisena ni yaomal pamaisena ya, he enaa ni kot.
HEB 9:28 Inoke i ola al pamaisena ya Keliso totona i talamwan ge i yaomal i ola powon inoke gamagalau hi gewi wali gegi i kalivai. Ge abwe ni masal palabuina, nige tage gamagalau wali gegi ana abububun kaiwena, yaa bolo hi matamatan iya kaiwena ni pwamwalil.
HEB 10:1 Mosese wana Logugui iya waisi toto abwe i nenem kakanununa ya, he iya nige waisi toto tutunahotina hot i oola, yaa waisi tutunahotina Logugui enaa abwe i gan. Inoke Logugui nige bosowaina gamagalau bolo hi nem ge hi tapwalolo ni abubunil ge nihi sapu, bwagana baliman maisena ge maisena wali powon ona hi ginol papasikali.
HEB 10:2 Binimala ebo Logugui totapwalolo ni pasapol, he powon ana awaawaginol nihi paveyaho. Nihi paveyaho, kaiwena pamaisena wali gegi iyaka ni mowasi hot ge nihi yanayana, inoke ateliyaa nige al nihi nunuwatu tage heliya togegi.
HEB 10:3 Yaa baliman maisena ge maisena powon bolo hi giginol o i papanuwahikagil te heliya togegi.
HEB 10:4 Kaiwena bulumakau melutauil ge goti saliyaliya nige bosowaina gamagalau wali gegi ni ahek yoho.
HEB 10:5 Inoke heiya te kaiwena Keliso kamwasa getoga i pwela. Wana sauga nem panayawiya i baek Yehoba elana i ba: Bwasumu powopowonina nige nuwam i oola, yaa tuwau u lovivina-an u pem ge na patuwalali kaiwem.
HEB 10:6 Powon hi ton olan ge gegi powonina nige u yayaliyaya-an.
HEB 10:7 Yaka abwe ya ba, “O Yehoba, nau hiwe, ya nem ge wam nuwatu na ginol, ni ola to kaiweu hi lelelian Buki Bwabwalena gamwanaa.”
HEB 10:8 Leleli toto o gamwanaa, houwan i ba, “Bwasumu powopowonina, powon hi ton olan, ge gegi powonina nige nuwam i oola, nige u yayaliyaya-an.” (He Logugui te i ba powon bolo ona o gamagalau nihi ginolil.)
HEB 10:9 Yaka abwe i ba, “Nau hiwe, ya nem ge wam nuwatu na ginol.” Inoke eliyana kamwasa toto houwan iyaka i ahek yoho ge kamwasa labuina iyaka i pamilil.
HEB 10:10 He Yeisu Keliso i nem ge Yehoba wana nuwatu i ginol, yaka tuwana i powonan pamaisena ge sauga gegewena kaiwena, inoke eliyana i abubunila ge i pwabwabwalena-agila.
HEB 10:11 Lan gegewena topowon hi talmilil tapwalolo ana tuwalali hi awaawaginol ge powon ona hi powonan papasikali, yaa powon o nige bosowaina gegi ni ahek yoho.
HEB 10:12 Yaa Keliso powon maisena ya i ginol gamagalau wali gegi kaiwena, ge powon o ana gasisi i gan sauga gegewena nige ni momowasi. Yaka abwe i misiyowa Yehoba labena awonaa,
HEB 10:13 ge sauga ya iya iyoho i matamatan ana siga ana topihigelgel Yehoba ni teli lowagil aena gabulanaa.
HEB 10:14 He powon maisena ya i ginol, inoke kilau bolo i pwabwabwalena-agila ta tabwa Yehoba wana gamagalau iyaka i abubunila ge ta sapu Yehoba matanaa sauga gegewena nige ni momowasi.
HEB 10:15 Buki Bwabwalena gamwanaa Yayaluwa Bwabwalena al ge i wasa eliyala nuwatu ya kaiwena. He houwan ga i wasa i ola hiwe:
HEB 10:16 Babala i ba, “Bateli toto sauga mulaa abwe na ginol kaiweliya ni ola hiwe. No logugui na teliya ateliyaa ge nihi atena, ge na leliya wali nuwatu elana ge nihi henapuan.”
HEB 10:17 Yaka i wasa vevehe al i ba, “Wali gegi ge wali ginol nanakina nige al na nunuwahikan.”
HEB 10:18 He Yehoba wala gegi ge wala ginol nanakina iyaka i ahek yoho nige al i nunuwahikan, inoke nige al gegi powonina ginolina ni gagan.
HEB 10:19 Taliwau ge nuwau, Yeisu saliyana eliyana bosowaina alola wala atimatuwa ta ulutuk Aban Bwabwalena Hot elana ta na Yehoba manininaa.
HEB 10:20 Yeisu abaulutuk ana kamwasa vavaluna iyaka i pwela kaiwela, iya yawal ana kamwasa, inoke baba tomwa ana kaliko toto hi pakuki Aban Bwabwalena Hot ana abaulutuk hi kausiya sauga ya i mwapwela. He i mwapwelaa te Yeisu tuwana eliyana ge i yaomal kaiwela.
HEB 10:21 Ge wala topowon bwabwatana i gan iya Yehoba wana boda i matahikagil.
HEB 10:22 He kamwasa i mwapwela ge wala topowon bwabwatana i gan, inoke kakawi nuwatuina ta ahek yoho atelaa ge wala abulilek ni matuwa ge ta nok ta na Yehoba elana. Ta nok elana kaiwena atela iyaka i abubun wala gegi bikena i mowasi, ge tuwala iyaka i ul wewel waiwaisana elana.
HEB 10:23 Ge iyaka ta abulilek te bwaliga Yehoba waisi ni pem yaka ta wasawasa-an i ola to. He abulilek o ta pihikan momol ge bahi ta nunuwa lalabui, kaiwena bosowaina Yehoba ana mel ta teli ni ginol ni ola wana bateli.
HEB 10:24 Ge avalau kaiweliya ta nuwanuwatu inoke ta ba pagasisi-agil nihi nunuwana ge pagan waiwaisana nihi ginol.
HEB 10:25 He bahi mimigogo paganina ta papaveyaho ni oola bolo enuna hi giginol, yaa ta peba pagapagasisi-agila. Wala ginol ni olaola ya to, kaiwena Babala wana lan sikalim i kelaubwa.
HEB 10:26 Ebo wasa tutunahotina iyaka ta atena haba, ge abwe ta nuwatu ta ba, “Gegi paganina na awaawaginol ya,” he nige powon etega al i gagan ge tage wala gegi ni yakil yoho.
HEB 10:27 Nasi alola ge wala lovakun ta matamatan ya te Yehoba ni payatalala ge ni telela ginaha kalakalasina hot elana, toto Yehoba ana topihigelgel ni tonil.
HEB 10:28 Ebo gamagal etega Mosese wana Logugui ni awatautau-an, ge topekiti ali toto eluwa o ebo eton wana gegi nihi wasaan, he ana lahi iyai te nihi tagapaaliga, nige nihi aatilomwan-an.
HEB 10:29 Yaa ebo gamagal etega Yeisu ni teli lowan ni ba, “Iya nige Yehoba Natuna i oola,” ku nuwatu ana lahi ga ni ola? Ge ebo saliya toto bateli vavaluna i patunahot ge wana gegi iyaka i ul yoho, ni awa kekeisisi-an ni ba, “Saliyana nige bugul hot i oola, amwahika te i yaomal,” ana lahi ga ni ola? Ge ebo gamagal o Yayaluwa Bwabwalena Tomumulolu ni ba panapanak-an ni ba, “Nige wana gasisi eliyana i oola ge Yeisu ginol yawiyawi i ginolil,” ana lahi ga ni ola? He iya ana lahi ni bwata hot, gamagal toto Mosese wana Logugui i awatautau-an nige ana lahi i bwabwata.
HEB 10:30 Ta atena te Yehoba i ba, “Nau abwe na ginol lahe eliyalil, wali nak molana na ginol lahe.” Ge i ba al i ba, “Babala wana gamagalau ni pakotil.”
HEB 10:31 He abalovakun hot te ebo Yabowaine yawalina gaganina ni kukuhikagila lahi kaiwena.
HEB 10:32 Ku nuwatu ga sauga valila toto abwe Wasa Waiwaisana mwananalina i yanemiu. Pulowan hi gewi hi anlowagimiu ge lomwanina ku pwawa, yaa ku palahikan ge ku talmilil gagasisi.
HEB 10:33 Sauga enuna hi patalmilil-agimiu boda mataliyaa yaka hi ba panapanak-agimiu ge hi ginol panak eliyamiu. Ge i ola al sauga enuna ku palabi alomiyau eliyalil bolo ali hehegan hi apapanak-an i ola to, ge ku label.
HEB 10:34 Sauga ebo alomiyau enuna hi telel dela, inoke atemiu i lomwanagil ge ali labe ku ginol. Sauga tologugui wami bugubugul hi bugulan bwabwage, he ku yaliyaya ya, kaiwena ku atena te gogomwau hot iyoho eliyamiu, toto mihomihotina.
HEB 10:35 Inoke wami atimatuwa toto valila ni gasisi, kaiwena ebo nuku ola, abwe mola bwabwatana nuku ahe.
HEB 10:36 Nuku palahikan ga, inoke hauna toto Yehoba i bateli kaiwemiu nuku ahe, kaiwena wana nuwatu ku ginol.
HEB 10:37 Kaiwena sauga kekeisi hot te toto i nenem ni vin, nige ni eesowal.
HEB 10:38 Yaa no gamagalau bolo hi sapu, yawaliliya ni gan kaiwena hi abulilek, ge ebo etega ni sikalek enaa, nige na yayaliyaya kaiwena.
HEB 10:39 He kila nige gamagalau bolo hi sikalek eliyaa ge hi yaomal i oola, yaa kila gamagalau bolo ta abulilek ge yawal ta pwawa.
HEB 11:1 Abulilek ana nuwatu i ola hiwe. Ta atena bubun te waisi toto ta matamatan kaiwena nasi ta ahe. Bwagana nige ta kikiteya matalaa, yaa ta atena bubun te iyoho i gan.
HEB 11:2 He gamagalau bolo houhouwel wali abulilek kaiwena te Yehoba i yaliyaya kaiweliya.
HEB 11:3 Wala abulilek eliyana ta atena te Yehoba panayawi ge labulabum i ginolil wana baaba eliyana, inoke bugul bolo ta kiteliya matalaa Yehoba i ginolem bugul toto nige ta kikite elana.
HEB 11:4 Abulilek eliyana te Eibol powon waiwaisana i powonan Yehoba elana, toto Keni wana powon i waisi lake. Wana abulilek kaiwena Yehoba i yaliyaya-an ge i awa sapusapu-an, kaiwena Yehoba totona te Eibol wana powon i awa wawaisi-an. Bwagana iyaka i yaomal, yaa wana abulilek eliyana i ba pagasisi-agila.
HEB 11:5 Inok wana abulilek kaiwena, yaka Yehoba i ahe egonan i ha elana ge bahi ni yayaomal. Gamagalau hi loyaan, yaa nige hi pwapwawa, kaiwena Yehoba i ahe egonan. He mulaa abwe i ahe egonan, i wasa kaiwena i ba, “Ya yaliyaya Inok kaiwena.”
HEB 11:6 He ebo nige wala abulilek i gagan, nige bosowaina Yehoba ni yaliyaya kaiwela. Kaiwena henala ebo nuwana ni nok ni na Yehoba elana, ni abulilek te Yehoba iyoho i gan ge wana pagan i waisi bolo hi loyaan eliyalil.
HEB 11:7 Yehoba Nowa wana wasa i pek nub kaiwena, ge bwagana nige sauga etega nub i kikite, wana abulilek eliyana Yehoba anana i hago ge waga etega i tal inoke alonau natunau nihi mwal. Nowa wana abulilek eliyana i pwamwananal te tomipanayawi gegewel al saugena o heliya togegi. Ge wana abulilek kaiwena inoke Yehoba i awa sapusapu-an, i ola to i giginol gamagalau gegewel kaiweliya bolo hi abulilek.
HEB 11:8 Yehoba Abalahama i yogaan i ba ni nok labi toto Yehoba i bateli bwaliga abwe ni ahe wana panuwa. Inoke wana abulilek eliyana Yehoba wana baaba i henapuan ge i nok ya, bwagana nige i aatena te ga i nonoek.
HEB 11:9 Wana abulilek eliyana i mibwabwali bateli panuwana elana, ge i kekenuwa epanapana gamwanaa. He Aisake ge Yakobo hi giginol i ola al to, heliya al ge Yehoba i batelel labi o nihi ahe wali panuwa.
HEB 11:10 Abalahama i mibwabwali o, kaiwena nuwana hot te ni minaa panuwa toto ana wauwau mihomihotina, toto Yehoba i nuwatuan ge i tal.
HEB 11:11 Abalahama wana abulilek kaiwena inoke Yehoba wana gasisi elana natuna i gan, bwagana iya iyaka i liki ge lagona Sela iyaka i kobwas. He iya Yehoba ana mel i teli te ni ginol ni ola wana bateli.
HEB 11:12 Bwagana i pweyata ge i ola te kelaubwa ni aliga, tonowak maisena o saliyana eliyana tubutubunau hi gewi, ali gewi i ola putum hawawala ge i ola gilesa talbwasiya nige bosowaina ta vasilel.
HEB 11:13 Gamagalau bolo o gegewel abulilek eliyana hi nanawaa ana siga hi yaomal. Bugul bolo Yehoba i bateli kaiweliya nige etega hi pwapwawa, yaa hi kite pwatanik ali bwaga i yapu ge hi yaliyaya te bwaliga ni gan. Nige hi pupuluwawi te nihi ba, “Ama tomibwabwali ge tononawanawa ya panayawi elana.”
HEB 11:14 He gamagalau bolo hi ba ola o hi pamasal te panuwa etega hi loyaloya heliya wali panuwa.
HEB 11:15 Binimala panuwa toto hi eguluwan kaiwena nihi nuwanuwatu, he yaka nihi sikal.
HEB 11:16 Yaa panuwa waiwaisana hot ana nuwan i bwata hot elal, heiya labulabum panuwana. Inoke Yehoba nige i pupuluwawi te ni ba, “Nau wali Yabowaine,” kaiwena panuwa etega iyaka i lovivina-an kaiweliya.
HEB 11:17 Abulilek eliyana Abalahama natuna Aisake i talamwan Yehoba elana ana powon. He valila Yehoba i bateli Abalahama elana tubutubunau nihi gewi, ge i ba, “Tubutubunim bolo ya bateli nihi gan, nihi masalem Aisake elana.” Yaa sauga Yehoba Abalahama wana abulilek i labose ge natuna ni powonan, he natuna maisena o tage i popowonan.
HEB 11:19 Abalahama i atena te Yehoba bosowaina Aisake ni palutem yaomala. Ge bosowaina ta ba sauga Yehoba Abalahama i lopwali bahi Aisake yawalina ni aapanak, he i ola te Abalahama natuna i aahe pasikalem yaomala.
HEB 11:20 Abulilek eliyana Aisake natunau Yakobo ge Iso ali ba mulolu sauga i nenem kaiwena i baunanik elal.
HEB 11:21 Abulilek eliyana, sauga Yakobo wana yaomal i kelakelaubwa, he Yosepa natunau bolau eluwa ali ba mulolu sauga i nenem kaiwena i baunanik elal. I ola al, bwagana tuwana i pweyata ge nige bosowaina totona ni lut ni misiyo, he wana suki i ahe ge i gena palalek suki kokowanaa, yaka i tapwalolo Yehoba elana.
HEB 11:22 Abulilek eliyana, sauga Yosepa wana yaomal i kelakelaubwa, i ba, “Bwaliga abwe boda Isileli nihi tagila Itipita,” ge ali logugui i pek te sauga o elana iya tutuwana nihi noahe.
HEB 11:23 Mosese tamana ge hinana wali abulilek kaiwena inoke sauga Mosese hi ab, yaka waikena eton hi sume limiya. Hi sume kaiwena hi kite iya Yehoba wana nuwatu wawayana ge nige hi lolovakun tage bahi kin wana logugui nihi leleke.
HEB 11:24 Abulilek eliyana, sauga Mosese i bwata, nige nuwana i oola gamagalau nihi ba iya kin natuna meluyovana natuna.
HEB 11:25 I nuwatu te alonau Yehoba wana gamagalau lomwan nihi pwawa toyawe, bahi gegi paganina ana yaliyaya, toto ana sauga nige i yayapu, ni yayaliyaya-an.
HEB 11:26 I nuwatu i ba, “I waisi te Mesaiya kaiwena gamagalau nihi papapuluwawi-agau, i nak te Itipita ana gogomwau na gogomwaui.” I nuwatu i ola to, kaiwena matana i lihikanek mola toto bwaliga Yehoba ni pek elana.
HEB 11:27 Wana abulilek eliyana, nige kin wana huga lovakunina kaiwena i oola, Itipita i eguluwan; ge nige i nonosikalek enaa kaiwena Yabowaine toto nige bosowaina ta kite matalaa i kite.
HEB 11:28 Abulilek eliyana Nopalegi Hagalena i ginol ge sipi saliyana i abutek nog kokowanaa ge ana ai labi labui, inoke bahi Yaomal ana Anelose Isileli natuliyau melutauil gamaun ni tatagapaaligal.
HEB 11:29 Abulilek eliyana Isileli Hoga Keketina hi kalapanet-an i ola hi nanawaa datuwa; yaa sauga Itipita hi labose nihi ginol ola Isileli hi ginol, inoke hoga i yabomwil ge hi unun.
HEB 11:30 Abulilek eliyana Isileli lan ana gewi seben panuwa Yeliko hi nopainan ge ana gana i maguli.
HEB 11:31 Leyabi, yova gaganawalina, wana abulilek kaiwena nige alonau ge wana pan Yeliko gamagaliliyau bolo nige Yehoba anana hi hahago, hi yayaomal toyawa. Iya nige i yayaomal kaiwena Isileli wali tokenan labui i pwamwa tukagil wana limiya ge i label.
HEB 11:32 Hauna liwan al na liwanan? He nige sauga i gagan ge Gidiyon, Balaki, Samison, Yepata, Deibid, Samuwela ge palopitau liwaniliya na liwanan eliyamiu.
HEB 11:33 Wali abulilek kaiwena enuna hi haveyan panuwa ona elal ge wali tolohaveyan hi pakokovel, enuna panuwa hi logugui-an bubun, enuna Yehoba wana bateli eliyalil enowana hi pwawa, enuna laiyoni awaliya hi pikaus,
HEB 11:34 enuna nige ginaha ana gasisi mulina i gagan tuwaliyaa, enuna ali topihigelgel bolo nuwaliya lohaveyan kilepana elana nihi gopaaligal hi lou luwagil, enuna wali pweyata gamwanaa gasisi hi pwawa, enuna haveyan elana hi gasisi nabi ge labi getoga wali tolohaveyan hi pakokovel ge hi lou sikal.
HEB 11:35 He yowau enuna tutuliyau hi ahe pasikalil hi lutem yaomal elana. Yaa gamagalau enuna, ali topihigelgel hi tagapanapanak-agil ge hi yaomal. He bwagana ali topihigelgel hi ba, “Ebo Yehoba ana en nuku pek, inoke naha sokalimiu,” yaa hi towa, kaiwena nuwaliya nihi lut al ge yawal waiwaisana hot nihi pwawa.
HEB 11:36 Enuna, gamagalau hi talatalawasi-agil ge hihiu elololina hi ahe hi nibihil; enuna, gamagalau sen elana hi yowanil ge hi paulutuk-agil dela.
HEB 11:37 Enuna, gamagalau hi loipatil ge hi aliga, enuna hi so tomwal ge enuna lohaveyan kilepana elana hi gopaaligal. Enuna hi nononawanawa ya, sipi ge goti kunisiliya hi galoi ali kaliko, ge hi gulagula, hi papalomwan-agil ge hi hehegan naknak elal.
HEB 11:38 Hi lou nawanawa labi kekevana elana ge oya elal, ge hi kekenuwa pat golinaa ge bilibili malelena gamwanaa. He panayawi gamagaliliyau hi hehegan naknak toabulilek o elal, inoke hi pamasalil nige wali waisi i gagan ge tage avaliyau nihi mitoyawa.
HEB 11:39 Gamagalau bolo ya gegewel wali abulilek kaiwena Yehoba i yaliyaya kaiweliya. Yaa bwagana o, waisi toto Yehoba i bateli abwe ni gan Mesaiya eliyana nige hi aahe,
HEB 11:40 kaiwena Yehoba i nuwatu waisi hot ni teli hikan kaiwela. Yehoba nige nuwana nihi waisi houwa, yaa nuwana heliya ge kila pamaisena ta waisi toyawa.
HEB 12:1 Toabulilek houhouwel o heliya hi ola boda bwabwatana hi mipainagila ge hi gayawaagila, inoke alola wala palahikan abulilek ana patalelu toto iyoho maninilaa ta patalelu-an. Bugul gegewena toto i kausila ge nige bosowaina ta patalelu bubun, alona ge gegi paganina toto i kukuhikagila, ta ahek yoho.
HEB 12:2 Ge matala ta lihikanek Yeisu elana, iya wala abulilek puna ge ana topamatuwa. Iya kolos lomwanina i palahikan, ge puluwawena nige i nuwanuwatu-an, kaiwena i atena yaliyaya bwabwatana iyoho manininaa abwe ni pwawa. Inoke sauga ya i misiyowa Yehoba wana abamisiyo wawasana labena awonaa.
HEB 12:3 Yeisu, iya gamagalau togegi wali pihigelgel nanakina i palahikan, wana pagan nuku nuwatuan, inoke komiu bahi nuku pwepweyata ge wami patalelu nuku papahanateli-an bwabwage.
HEB 12:4 Komiu iyoho alomiu gegi paganina ku lohalohaveyan ge gamagalau hi pihigelgel-agimiu, yaa nige ga komiu etegana i yayaomal.
HEB 12:5 He bahi nuku pwepweyata. Age ami ba pagasisi toto hi leleli Buki Bwabwalena gamwanaa ku nuluwan? Buki o gamwanaa toleleli i awa natunagimiu ge i ba: Natu, ebo Babala ni pahenapowa, he bahi nu babaa ola te nige enona i gagan, ge ebo wam gegi ni baunaniwa, bahi wam logasisi nu papahanateli-an bwabwage.
HEB 12:6 Kaiwena Babala gamagalau bolo i nunuwana-agil i papahenapol, ge gamagalau bolo i atupahel nihi ola iya natunau, i lalahel.
HEB 12:7 Inoke wami lomwan nuku palahikan, kaiwena eliyana Yehoba i papahenapomiu. Yehoba wana ginol eliyamiu i ola te komiu iya natunau. Tab wawaya etega i gan ge tamana nige ni papahenapu? Nigeya.
HEB 12:8 Yehoba natunau gegewel i pahenapol. Inoke binimala ebo nige ni papahenapomiu, he ana aatena te komiu nige natunau hot i oola, yaa ku ola kamwasa wawayaliyau.
HEB 12:9 Ge i ola al, tamalau bolo panayawiya hi pahenapola ge ta awatauwagil, inoke binimala al ta minaa yayaluwala Tamana Yehoba wana logugui gabulanaa, yaka yawal ta pwawa.
HEB 12:10 Tamalau hawawal kaukaubwana ya hi pahenapola ni ola hauna gun hi nuwatuan; yaa Yehoba i pahenapola wala waisi kaiwena, nuwana ta bwabwalena ni ola iya i bwabwalena.
HEB 12:11 Sauga ebo pahepahenapu ta pwawa, he sauga o elana amnala i naka, nige amnala i yayaliyaya-an. Yaa sauga mulaa abwe enowana ta kite te bolo Yehoba pahepahenapu o eliyana i abubunil, wali pagan i sapu ge mibubun hi pwawa.
HEB 12:12 Inoke bahi nuku pwepweyata. Ebo nimamiu iyaka ku pakom, he nuku tagayoyohi al, ge ebo aemiu iyaka i aliga, he nuku pulipagasisi
HEB 12:13 ge nuku patalelu pasapuek awomiwa. Ebo nuku ginol ola, inoke alomiyau al bolo hi nonohomhom nige nihi nanak hot, yaa wali gasisi nihi pwawa al.
HEB 12:14 Nuku logasisi alomiyau gamagalau gegewel nuku mibubun. Ge nuku logasisi pagan sasapona hot nuku awaawaginol. He ebo nige wala pagan i sasapu nige bosowaina Babala ta kite.
HEB 12:15 Nuku matahikagimiu bahi komiu etega Yehoba wana mulolu bwagabwaga ni sosogu luwai. Ge bahi komiu etega atielolol paganina ni kukuhikan atenaa, eba pagan o ni ola mwawin lelelamwina ni siun ge lelamwina ami pulowan ni ginol ge nuku gewi ni apanakimiu.
HEB 12:16 Nuku matahikagimiu bahi komiu etega ganawal paganina ni giginol. Ge bahi komiu etega ni oola Iso ge nige Yehoba ana nuwan ni gagana elana. He Iso iya gamaun, inoke bosowaina tamana wana ba mulolu ge wana gogomwau awalehina bwabwatana ni ahe. Yaa Iso i ba talina pamaisena aanan i ginol i pek i an, ge lahena waisi gegewena o i guyauan yoho talina elana.
HEB 12:17 Ge ku atena te sauga etega al nuwana tamana wana ba mulolu o toto sauga i nenem kaiwena ni ahe, yaa tamana ba mulolu o i kaise. He bwagana Iso i kahin nabi nuwana ba mulolu o ni ahe, yaa nige bosowaina tamana wana nuwatu ni pil.
HEB 12:18 Nuku matahikagimiu ola o, kaiwena toto kila ta pwawa nige i oola bolo houhouwel hi pwawa. Boda Isileli hi nem hi vin panayawi oyana Sainai elana, yaka ginaha tatauina, yaluyalu babalona panuwa i pagogou ge milil hi kitel,
HEB 12:19 ge bwagigi anana bwabwatana hi hago. Ge Yehoba anana hi hago, yaka hi lovakun ge hi baek Mosese elana hi ba, “Bahi ni baaba al eliyama ge naha hahago.”
HEB 12:20 He Yehoba wana logugui toto i ba, “Ebo gamagal o ebo bwasumu etega oya ni poti, nihi loipati ge ni aliga,” gamagalau hi lovakunan yaka hi talmililek laha.
HEB 12:21 Ge bugul toto hi kite ana awa i lolovakun hot, inoke Mosese i ba, “Lovakun kaiwena ya ginu.”
HEB 12:22 Yaa kila ta nem ta vin oya Saiyoni elana, Yelusalema toto i minaa labulabumwa, iya Yabowaine yawalina gaganina wana panuwa. Yaka aneloseyau ali gewi tausan ge tausan ta pwawal hi migogo ge hi yaliyaliyaya.
HEB 12:23 Iyaka ta nem ta tubwi ekelesiya elana ta ola Yehoba natunau gamaun, ge alala i leli lowan bukiya labulabumwa. Iyaka ta nem Yehoba elana, iya gamagalau gegewel ali toyatala. Ge ta nem ta tubwi tosasapol houhouwel elal, bolo hi yaomal, he Yehoba iyaka i abubunil haba ge hi waisi.
HEB 12:24 Iyaka ta nem Yeisu elana, iya bateli vavaluna i pamilil gamagalau ge Yehoba ali luwaluwala, ge saliyana i ligin bateli vavaluna o i patunahot. He Eibol saliyana i lau bilibiliya i pamasal ana totaulol ana lahi ni gan, yaa Yeisu saliyana i lau i pamasal Yehoba wala gegi i nuwayoho.
HEB 12:25 Nuku matahikagimiu bahi tanamiu nuku kakaus ge Yehoba wana baaba eliyamiu nuku totowani. Sauga houhouwena Yehoba gamagalau Isileli ali logugui gasigasisena i pek panayawi eliyana, ge sauga wana baaba hi towani, nige ali lahi hi lolou luwai. He sauga ya Yehoba ala logugui gasigasisena i pem i noem labulabumwa, inoke ebo ana en ta pek, he ga ta ola ge lahi ta lou luwai?
HEB 12:26 Sauga o elana i baaba inoke wana baaba panayawi i palamwalamwaniu. Yaa sauga ya iyaka i bateli i ba, “Pamaisena al panayawi alona ge labulabum na tulu.”
HEB 12:27 He i ba, “Pamaisena al,” inoke eliyana ta atena te bugul bolo bosowaina nihi lamwalamwaniu—he heiya te bugul bolo Yehoba i ginolil ge ta kitel matalaa—nihi mowasi. Inoke toto nige bosowaina ni lamwalamwaniu ni mihot.
HEB 12:28 Kilau abalogugui toto nige bosowaina ni lamwalamwaniu iyaka ta ahe, inoke alona wala ba mulolu ta kululu Yehoba eliyana ni ola toto iya i yaliyaya-an. He ta kululu alona wala awatauwan ge wala lovakun,
HEB 12:29 kaiwena wala Yehoba iya i ola ginaha bosowaina bugul gegewena ni ton olan.
HEB 13:1 Nunuwana paganina nuku ginol hikahikani wami pan toabulilek elal ni ola heliya talimiyau ge numiyau.
HEB 13:2 Bahi nuku nunuluwan bwabwali nuku yoga pahel wami limiya. He enuna hi ginol ola to, yaka aneloseyau te hi yoga pahel, yaa nige hi aatena te age heliya aneloseyau.
HEB 13:3 Alomiyau bolo hi minaa dela nuku nuwahikagil ge labe nuku ginol kaiweliya ni ola te alomiyau ku didibula toyawa. Ge alomiyau bolo lomwan hi pwawa nuku nuwahikagil ni ola te lomwan toto o komiu al ge ku pwawa.
HEB 13:4 Alolon he bugul bwabwatana hot, inoke gamagalau gegewel nihi awatauwan, ge komiu toalolon wami alolon ni yanayana bahi ganawal paganina ni papabiki-an. He bolo ganawal paganina ona hi awaawaginol Yehoba abwe ni pakotil.
HEB 13:5 Mani ana nunuwana bahi yawalimiu ana nawanawa ni yoyowan, yaa bugul bolo i gan ku pwawa nuku yaliyaya-an ya. Kaiwena Yehoba iyaka i ba haba elala i ba: Nige sauga etega na eeguluwagimiu, nige sauga etega na teteli yohimiu.
HEB 13:6 Inoke bosowaina alola wala atimatuwa ta ba: Babala iya o Tolabe, inoke nige na lolovakun. Nige ya nuwanuwatu te hauna gun ebo gamagalau nihi ginol eliyau.
HEB 13:7 Bolo valila wami ekelesiya hi houwan nuku nuwahikagil, heliya Yehoba wana baaba hi wasaan eliyamiu. Yawaliliya ana nawanawa ge wali abulilek enowana nuku nuwatuan, inoke komiu wami abulilek ni ola heliya wali abulilek.
HEB 13:8 Yeisu Keliso wana pagan i maisena ya, nolu, lan ebe ge sauga gegewena nige ni momowasi.
HEB 13:9 Bahi panpankiti gegetogana tomaha ge tomaha nuwamiu ni gogove. Bahi tapwalolo ana logugui ona toto i noek aanan ana labi elana ana mel nuku teteli ge tage yawalimiu ni pagasisi, yaa nuku talamwagimiu Yehoba wana mulolu bwagabwaga te yawalimiu ni pagasisi. He bolo hi golugoluwa aanan ana logugui ona elal, nige yawaliliya ana labe etega hi pwapwawaa to.
HEB 13:10 Ala powon i gan, yaa nige powon ololana bolo hi tuwalaliya Petupatupa Limena elana bosowailiya enona nihi an.
HEB 13:11 Sauga ebo bwasumu etega saliyana topowon bwabwatana ni pwatanik Aban Bwabwalena Hot elana ge ni seulanek Bateli ana Dedewaga pwatanaa gamagalau wali gegi ana yakiyakil kaiwena, he bwasumu o tuwana nige nihi aan, nihi ahe nihi na wali abaholavi tolinaa ge nihi ton olan.
HEB 13:12 He i ola al te Yeisu i yaomal panuwa ana gana tolinaa inoke totona saliyana eliyana wana gamagalau ni abubunil nihi sapu Yehoba matanaa.
HEB 13:13 Inoke kilau abaholavi ta eguluwan ta na ta tagil tolinaa Yeisu eliyana. He gamagalau iya hi papapuluwawi-an inoke ta talamwagila kila al nihi papapuluwawi-agila.
HEB 13:14 Abaholavi ta eguluwan kaiwena kila nige wala panuwa mihomihotina i gagan te panayawi elana, yaa ta matamatan panuwa toto i nenem kaiwena.
HEB 13:15 Inoke sauga gegewena Yeisu eliyana wala powon ta pek Yehoba elana, powon o heiya wala tobal, awala eliyana iya alana ta lowasawasa-an.
HEB 13:16 I ola al, bahi nuku nunuluwan te pagan waiwaisana nuku ginol alomiyau elal ge wami bugubugul nuku peguyau-an elal. He pagan ololal o heliya hi ola powon bolo Yehoba i yaliyaya-an.
HEB 13:17 Wami tohouwa wali baaba nuku henapuan ge nuku minaa wali logugui gabulanaa, kaiwena yayaluwamiu ana labi elana hi matahikagimiu ge wali tuwalali o wasana abwe nihi ba pamasal Yehoba elana. Ebo wali baaba nuku henapuan, nasi alona wali yaliyaya nihi tuwalali; yaa ebo nigeya, nasi yayaluwaliya ni pulowan ge nige labe waiwaisana nuku pwapwawa wali tuwalali elana.
HEB 13:18 Nuku awaawanun kaiwema. He atema hot eliyana ha atena te wama ginol eliyamiu i sapu, kaiwena nuwama sauga gegewena yawalima ana nawanawa ni waisi.
HEB 13:19 Ge ya ba pagasisi hot eliyamiu, nuku awanun Yehoba kamwasa ni pwela ge etimwawa ni pasikalau eliyamiu.
HEB 13:20 Wala Babala Yeisu saliyana i lau bateli vavaluna toto mihomihotina i patunahot, inoke Yehoba i palutem yaomala ge i teli iya Tomatahikan Sipi bwabwatana. Inoke ya awanun Yehoba, iya mibubun ana Yabowaine,
HEB 13:21 pagan waiwaisana gegewena ni palutil eliyamiu yaka wana nuwatu nuku awaawaginol. Ya awanun ni tuwalaliya eliyala inoke Yeisu Keliso eliyana pagan bolo iya i yaliyaya-an nihi gan elala. Iya ta awa wasawasa-an sauga gegewena nige ni momowasi. Ibwe. I ola.
HEB 13:22 Taliwau ge nuwau, ya awanun eliyamiu no ba pagasisi leta ya elana nuku laeganan bubun ge nuku yaliyaya-an. He leta ana baaba kaukaubwana ya te ya leli eliyamiu e.
HEB 13:23 Nuwau ga wami wasa na pewa ge nuku atena te talila Timoti iyaka hi sokal i tagila dela. Ebo etimwawa ni vin eliyau, inoke ama toto eluwa naha nowa naha kitemiu.
HEB 13:24 Wama ba mulolu nuku baunan wami tohouwa gegewel elal ge Yehoba wana gamagalau gegewel elal. Toabulilek bolo hi neem labi Itali hi mulolu eliyamiu.
HEB 13:25 Yehoba wana mulolu ni minaa ku gewigewi eliyamiu.
JAM 1:1 Nau Yemesa, Yehoba ge Babala Yeisu Keliso wali totuwalali loloyowanina, leta ya ya leli ge ya patuna eliyamiu, komiu toabulilek Yudiya gamagaliliyau bolo ku miwaliwali panuwa tomaha ge tomaha elal. Ya mulolu eliyamiu.
JAM 1:2 Taliwau ge nuwau, sauga ebo pulowan tomaha ge tomaha nuku pwawa, nuku yaliyaya-an to,
JAM 1:3 kaiwena ku atena ebo pulowan nuku pwawa ge wami abulilek labose o ni gasisi luwai, inoke labose o palahikan i tal yawalimiu elana.
JAM 1:4 He wami palahikan ni gangan ya, inoke wana tuwalali yawalimiu elana wami pagan gegewena ni sapu hot, ge bahi pagan waiwaisana etega nuku kakalaan.
JAM 1:5 Yaa ebo komiu etega nuwatu sasapona i kalaan, he ni awanuni Yehoba elana inoke ni pek. Yehoba iya toguyau bwagabwaga gamagalau ta gewigewi eliyala, ge wala awanun nige i huhugaan.
JAM 1:6 Sauga gamagal o ni awanun, he alona wana abulilek ni awanun, bahi nuwana ni kukuyan, kaiwena gamagal toto i nuwakuyan iya i ola hoga toto mana i huven pwapwati ge i teuteu.
JAM 1:7 Gamagal ololana o wana nuwatu i lalabui ge wana ginol i gewi, inoke bahi ni nunuwatu tage Yehoba bugul etega ni pek elana.
JAM 1:9 Toabulilek toto i gulagula ni yaliyaya-an te alana bwabwatana i gan Yehoba matanaa.
JAM 1:10 Toabulilek toto i gogomwau ni yaliyaya-an te alana Yehoba iyaka i teli lowan. Ni yaliyaya-an to, kaiwena sauga kekeisi abwe wana gogomwau ni yaomal luwai ni ola te mwawin lanina nige ana sauga i yayapu yaka i mowasi.
JAM 1:11 Sabwelu i ha ge i yana lala, kalakalasina kaiwena mwawin i aliga, inoke lanina i sogu yaka wana waisi i mowasi. Inoke i ola al to, sauga togogomwau iyoho wana gogomwau ana tuwalali i awaawaginol, yaka ni yaomal.
JAM 1:12 Gamagal toto ebo pulowan i pwawa ge i palahikan, he Yehoba gamagal o ni muloluan. Ana labose i palahikan luwai, inoke molana yawal mihomihotina ni ahe, yawal o Yehoba i bateli bolo hi nunuwana-an kaiweliya.
JAM 1:13 Ebo komiu etega lawakik ni pwawa, bahi ni babaa tage ana lawakik i neem Yehoba elana. Kaiwena nige etega bosowaina Yehoba ni palawakik tage pagan nanakina ni ginol, ge Yehoba nige gamagal etega i papalawakik.
JAM 1:14 Yaa ala lawakik ana abanem i ola hiwe: bugul etega nunuwala hot yaka nuwatu o i momolila ge i paonala.
JAM 1:15 Inoke ta olak nuwatu o elana yaka enona i masal gegi ta ginol. Inoke gegi o i bwatabwata, yaka enona i masal ta yaomal hot.
JAM 1:16 Taliwau ge nuwau nunuwanil, bahi nuwamiu ni gewagewa.
JAM 1:17 Bugul gegewena waiwaisana ge bugul gegewena bolo nige ali nak i gagan hi loem labulabumwa. Mulolu o hi neem Yehoba elana, iya mwananal bolo hawawala ali Toginol. Iya wana pagan nige i pipil, nige i oola bugul etega kakanununa sauga etega i kaubwa ge sauga etega i yapu.
JAM 1:18 Kila wasa tutunahotina iyaka ta hago inoke Yehoba totona wana nuwatu elana i ginolila ta tabwa natunau. Yehoba abwe bugul gegewena ni ginol pavavaluna, inoke i ginolila kila ginol vavaluna o ta gamauni.
JAM 1:19 Taliwau ge nuwau nunuwanil, nuku nuwahikan te: komiu maisena ge maisena etimwawa nuku talamwagimiu nuku laegan, yaa bahi etimwawa nuku babaa houhouwa. Ge bahi etimwawa nuku huhuga,
JAM 1:20 kaiwena gamagalau wala huga pagan sasapona toto Yehoba nuwana nige i papamasal.
JAM 1:21 Inoke pagan bwaibwaikikinina ge nak bolo hi masamasal nuku towaagil, yaka ginebi ge wami hanalau Yehoba wana baaba nuku ahe, baaba o Yehoba iyaka i luwan atemiwa ge bosowaina ni pwamwalimiu.
JAM 1:22 Bahi tage Yehoba wana baaba nuku laeganan ya, yaa nuku ginol ola. Ebo nige nuku giginol ola, he totomiu ku kakawemiu to.
JAM 1:23 Ebo gamagal etega Yehoba wana baaba ni laeganan bwabwage ge nige ni giginol ola, he iya i ola tau toto kakanununa i kitek gelasi elana,
JAM 1:24 yaa sauga gelasi i miluwai ge i egon, etimwawa i nuluwan ana awa ga i ola.
JAM 1:25 Wasa waiwaisana iya Yehoba wana logugui waiwaisana hot ge gamagalau i sokalil. Inoke ebo gamagal etega wasa waiwaisana ni vasili ge ni nuwanuwatu-an bubun, ge ebo toto i vasili nige ni nunuluwan yaa ni ginol ola ana baaba, he wana ginol gegewena eliyalil Yehoba ni muloluan.
JAM 1:26 Ebo etega i nuwatu tage iya totapwalolo waiwaisana, yaa memena nige i lologugui-an bubun, he totona i kakawe ge wana tapwalolo bugul bwagabwaga.
JAM 1:27 Yaa tapwalolo waiwaisana ge nige ana nak i gagan Yehoba Tamala matanaa i ola hiwe: wawayau mwawamwawas aloliyau ge abuabulau ali pulowan ta wali ge ta matahikagil, ge i ola al yawalila ta matahikan bahi panayawi paganina ni papabiki.
JAM 2:1 Taliwau ge nuwau, komiu iyaka ku abulilek wala Babala Yeisu Keliso eliyana, iya wasawasa ana Babala, inoke bahi tage bolo alaliya i gan ya te nuku yaliyaya-agil ge bolo nige alaliya yaka nuku towaagil.
JAM 2:2 Binimala ebo towasawasa etega ana tovaha gold elana hi ginoliya ni pahe ge ana kaliko waiwaisana ni galoi, alona ge togulagula etega ana kaliko ni mamalabu, nihi ulutuk wami nogogo elana.
JAM 2:3 He ebo toto ana kaliko waiwaisana nuku hehegan bubun eliyana ge nuku ba, “U nem u misiyowa hiwe abamina waiwaisana elana e,” ge ebo nuku baek togulagula elana nuku ba, “U talmililewa tei, o ebo u misiyowa hiwe bwalala e, no abamisiyo bebenaa,”
JAM 2:4 ebo nuku ginol ola o, he komiu iyaka wami boda ku waliwali-an, ge ku ola toyatala toto wana logugui nanakina eliyana gamagalau i pakotil bwabwage.
JAM 2:5 Taliwau ge nuwau nunuwanil, nuku laegan: Yehoba togulagula panayawiya i hilel abulilek nihi gogomwaui ge nihi ulutuk wana abalogugui elana, toto i bateli bolo hi nunuwana-an kaiweliya.
JAM 2:6 Yaa komiu togulagula ku papuluwawi-agil! He togogomwau hi teli lowagimiu ge pulowan hi pahe pwatamiwa. Heliya hi momolimiu ge hi telemiu kot elana.
JAM 2:7 Heliya Keliso alana waiwaisana hi awa nanakan, alan o Yehoba iyaka i tun pwatanewa eliyamiu kaiwena komiu Keliso wana boda. Yaa age komiu togogomwau ku tobalagil!
JAM 2:8 Yehoba wana abalogugui ana logugui bwabwatana i ola Buki Bwabwalena ana baaba, i ba, “Alom nu nunuwana-an ni ola totom u nunuwana-agiwa.” Ebo logugui o nuku henapuan, he ku ginol bubun to.
JAM 2:9 Yaa ebo bolo alaliya i gan nuku yaliyaya-agil ge bolo nige alaliya nuku towaagil, he ku gegi to, ge logugui o i pwawamiu komiu logugui ana toleke.
JAM 2:10 Kaiwena ebo gamagal etega logugui gegewena ni henapuan yaa logugui maisena ni leke, he iya iyaka i gegi i ola gamagal toto logugui gegewena i leke.
JAM 2:11 Kaiwena Yabowaine toto i ba, “Bahi ganawal,” iya al i ba, “Bahi taulol.” Inoke ebo nige ta gaganawal yaa ta taulol, he kila iyaka logugui ana toleke.
JAM 2:12 Wasa waiwaisana iya logugui toto i sokalila, ge bwaliga Yehoba wala pagan ni hileya to, ebo ta henapuan o ebo nigeya. Inoke wala baaba ge wala ginol gegewena ta matahikan.
JAM 2:13 Kaiwena gamagal toto nige alonau i aatilomwan-agil, Yehoba nige ni aatilomwan-an sauga bwaliga ni pakot ge wana pagan ni hile. Yaa gamagal toto alonau i atilomwan-agil, iya wana kot ni waisi.
JAM 2:14 Taliwau ge nuwau, hauna ana waisi ebo gamagal etega ni ba tage Keliso i abulilek-an yaa pagan waiwaisana nige i giginol? Abulilek ololana o nige bosowaina ni pwamwal.
JAM 2:15 Binimala ebo talila o ebo nula etega nige ana kaliko ge nige aana i gagan.
JAM 2:16 Ebo komiu etega ni baek elana ni ba, “Kaiyoni! Yehoba alom! Kaliko nu galoi tuwam ni waiwai, ge nu anan tinem ni kiya,” he hauna ana waisi o, ebo nige tuwana ana labe etega ni pepek?
JAM 2:17 Inoke i ola al, ebo abulilek awawana ya ge nige alona ginol waiwaisal, he abulilek alialigana.
JAM 2:18 Yaa tabam gamagal etega ni ba, “Gamagalau enuna hi abulilek, ge gamagalau enuna ginol waiwaisal hi ginol.” He anana na lahe na ba, “Ebo u abulilek yaa ginol waiwaisana u kalaan, he abwe ga na atena ola tage wam abulilek i gan? Yaa nau ginol waiwaisal na ginolil inoke eliyana nu atena no abulilek i gan.”
JAM 2:19 Owa iyaka u abulilek tage Yabowaine maisena ya. He i waisi to, yaa nige ga i oolaolaek hot. Bwagana yayaluwa bibikel, heliya hi abulilek i ola al to—inoke hi lovakun ge hi ginu.
JAM 2:20 Sigasiga owa, abapapatini enuna na baunaniwa, inoke nuwam ni sapu te ebo abulilek awawana ge nige alona ginol waiwaisal, he abulilek bwagabwaga.
JAM 2:21 Houhouwena elana tubula Abalahama bugul etega i ginol, inoke kaiwena Yehoba Abalahama i awa sapusapu-an. Natuna Aisake i ahe i teli heyan abapowona tage i popowonan Yehoba elana.
JAM 2:22 Yaka ta kite te wana abulilek ge wana ginol hi tuwalali toyawa, inoke wana ginol wana abulilek i pabosowan.
JAM 2:23 Yaka i masal i ola Buki Bwabwalena ana baaba, “Abalahama Yehoba i abulilek-an, inoke wana abulilek kaiwena Yehoba i awa sapusapu-an,” ge i awa heliyamwi.
JAM 2:24 Inoke ta kite nige tage abulilek awawana ya kaiwena ge Yehoba gamagal ni awa sapusapu-an, yaa gamagal wana ginol al ge kaiweliya.
JAM 2:25 He i ola al te Leyabi, iya yova gaganawalina, bugul etega i ginol inoke kaiwena Yehoba i awa sapusapu-an. Tokenan bolo Yosuwa i patunal i ahel ge i sumel wana limiya, yaka abwe i palouil kamwasa getoga elana.
JAM 2:26 Inoke ta atena te ebo yawal nige i miminek tuwala elana, he tuwala iyaka i aliga. I ola al te, ebo abulilek awawana ge nige alona ginol waiwaisal, he abulilek alialigana to.
JAM 3:1 Taliwau ge nuwau, bahi nuku gegewi nuku totopankite ekelesiya gamwanaa. Iyaka ku atena sauga Yehoba gamagalau gegewela wala pagan ni hile, kila topankite wala pagan ni asimuli-an bubun.
JAM 3:2 Gegewela sauga hi gewi ta sogu. Ebo kila nige sauga etega wala baaba ni papasogola, he kila tosapu hot, bosowaina tuwala bwalibwaligena ta logugui-an bubun.
JAM 3:3 Sauga hihiu ta teli hosi awaliyaa ali yabyab, yaka tuwaliya bwalibwaligena ta logugui-an ge bosowaina ta pil.
JAM 3:4 Ku nuwatu al ga waga kaiweliya. Heliya bugul bwabwatal hot ge mana gasigasisena i yu pwapwati, yaa yabyab kekeisi toyabyab i alipalo, inoke waga i pabolok o ebo i payawaten ni ola iya wana nuwatu.
JAM 3:5 I ola al te memela iya tuwala gabomwina wali tokekeisi etega, yaa bosowaina totona ni ba heyan ge ni ba, “Nau bugul bwabwatal ya ginolil.” Ku nuwatu ginaha ana kekeisi ge bosowaina ni tau ebwakil ali pwahin bwabwatana elana ge ni ton olan.
JAM 3:6 He memela i ola ginaha. Memela tuwala gabomwina etega, yaa nak i kalaopopwi yaka tuwala bwalibwaligena i papabiki-an. Memela ginahana i neem Gehena elana, yaka i topapanet yawalila gegewena i apanak.
JAM 3:7 Bwasumu bolo aeliya gaganil, bolo hi youyou, ge bolo hi yawayawal, avaliyau ge moti hogaa, gamagalau bosowailiya nihi patounuwa-agil, ge iyaka hi ginol ola.
JAM 3:8 Yaa memela nige gamagal etega bosowaina ni patounuwa. Iya nak ana toginol, nige bosowaina ta lopwali, lelam alialigana i kalaopopwi.
JAM 3:9 Memela elana Babala, iya Tamala, ta tobalan, yaka al memela elana wala pan gamagalau ta ba panapanak-agil, heliya Yehoba i ginolil hi ola totona kanukanununa.
JAM 3:10 Tobal ana baaba ge baaba nanakina ana baaba hi tagilem awala maisena elana. Taliwau ge nuwau, binimala bahi ta oola to.
JAM 3:11 Nige sauga etega wewel amnana waiwaisana ge wewel amnana nanakina nihi sasani tagilem pat golina maisena elana.
JAM 3:12 I ola al, taliwau ge nuwau, kapoi nige bosowaina ni enon ge enona ni ola wakai, ge kamwakuku nige bosowaina ni enon ge enona ni ola kapoi. Ge nige bosowaina wewel waiwaisana ta wagem hoga elana.
JAM 3:13 Henala gamwamiwa tage wana aatena i bwata ge wana nuwatu i sapu? He yawalina waiwaisana eliyana te gamagalau nihi atena tunahot iya tonuwasapu. Wana ginol ni waisi, alona ge hanalau toto i neem nuwatu sasapona elana.
JAM 3:14 Yaa ebo atemiwa alomiyau ku lamwa pulowanagil ge totomiu wami waisi ku loyaan, he bahi nuku kakakawi baaba tutunahotina elana ge nuku hahanaha tage komiu tonuwasapu.
JAM 3:15 Nuwatu ololana o nige i loloem labulabumwa, yaa i neem panayawi ya elana, wami pagan bebeyaunana elana ge Seitani elana.
JAM 3:16 Kaiwena sauga ebo gamagalau avaliyau hi lamwa pulowanagil o ebo totoliya wali waisi hi loyaan, yaka avaliyau ge avaliyau wali minamina i hanahanal, ge nak tomaha ge tomaha hi awaawaginol.
JAM 3:17 Yaa ebo nuwatu sasapona toto i loem labulabumwa iyaka ta ahe, he houwan wala pagan i sapu, ge i ola al avalau ge avalau ta mibubun, wala pagan i meimei, avalau analiya ta hago, atilomwan ge ginol waiwaisal ta kalaopopwi, nige tage boda enuna ta nunuwana bubun elal ge enuna nigeya, ge nige ta lokalokakawi.
JAM 3:18 He ebo gamagalau avaliyau ge avaliyau hi mibubun, he i ola mibubun hi galauma-an yaka enona i pamasal wali ginol i waisi.
JAM 4:1 Hauna puna ge lohalohaveyan ge ba apwaapwanawa i gan eliyamiu ami boda gamwanaa? Puna i ola hiwe: bugul hi gewi nuwamiu hot nuku ahe wami yaliyaya kaiwena, inoke amnan bolo o heliya iyoho hi logalogasisi tuwamiu gamwanaa.
JAM 4:2 Bugul etega nuwamiu, yaa nige bosowaimiu nuku ahe, inoke baena ku taulol. Bugul etega ku matamomoni-an, yaa nige bosowaimiu nuku ahe, inoke baena ku ba apwaapwanawa ge ku lohaveyan. Bugul bolo o nige ku aahe kaiwena nige ku aawanun Yehoba elana.
JAM 4:3 Ge sauga ku awanun Yehoba elana kaiweliya, nige i pepewa, kaiwena wami nuwatu i nak te ku awanun, nuwamiu bugul nuku ahe ge nuku patuwalali totomiu wami yaliyaya kaiwena.
JAM 4:4 Togolu gegetoga komiu! Age nige ku aatena te henala ebo panayawi buguliliyau i nunuwana-agil, iya i pihigelgel Yehoba elana? Ebo etega nuwana panayawi ni heliheliyamwi, iya i tabwa Yehoba ana topihigelgel.
JAM 4:5 Ku atena Buki Bwabwalena i ba bubun ya sauga i ba tage yayaluwa toto Yehoba i teli eliyala lomwaketa paganina i kalaopopwi.
JAM 4:6 Yaa Yehoba wana mulolu wala lomwaketa paganina i gasisi luwai. Heiya te kaiwena ge Buki Bwabwalena i ba: Bolo tohanaha Yehoba nige i yaliyaya kaiweliya, yaa bolo hi hanalau i muloluagil.
JAM 4:7 Inoke nuku minaa Yehoba wana logugui gabulanaa. Wami lohaveyan Seitani elana nuku talmilil gagasisi, inoke ni lou luwagimiu.
JAM 4:8 Nuku minek Yehoba labenaa, inoke iya ni minewa labemiwa. Togegi komiu, nimamiu bikena nuku ul yoho. Komiu bolo wami nuwatu i lalabui, nuwatu nanakina nuku ahek yoho atemiwa.
JAM 4:9 Atemiu ni lomwan, nuku nuwanak, nuku kahin. Wami nival nuku pil ni na nuwanak elana, ge wami yaliyaya nuku pil ni na nuwaleyan elana.
JAM 4:10 Nuku hanalau-agimiu Babala matanaa, inoke iya ni teli heyagimiu.
JAM 4:11 Taliwau ge nuwau, bahi alomiyau nuku aawa naknakagil. Ebo gamagal etega talina ni awa nanakan ge ni ba panapanak-an, yaka Yehoba wana logugui i awa nanakan ge i ba panapanak-an, kaiwena logugui o i ba bahi ni giginol ola. Ebo Yehoba wana logugui u awa nanakan, he nige u hehenapu-an, yaa i ola wana logugui u pakot to.
JAM 4:12 Yehoba bosowaina gamagalau ni pwamwalil o ebo ni apanakil, inoke iya maisena te bosowaina logugui ni ginol ge bosowaina gamagalau ni pakotil. Inoke henala owa ge alom u awa naknakan?
JAM 4:13 Nuku laegan, komiu bolo ku ba, “Bwaligumwa o ebo bolu naha na ga panuwa etega, ge naha minaa ga o baliman maisena, inoke naha lopalipali ge wama mani ni bwata naha pwawa.”
JAM 4:14 Ku ba ola o, yaa nige ku aatena bwaligumwa hauna gun ni gan eliyamiu. Yawalimiu i ola gogau, sauga kekeisi ya ta kite, nige ana sauga i yayapu yaka i mowasi.
JAM 4:15 Binimala nuku ba ola hiwe, “Ebo Babala wana nuwatu i ola, he bwaligumwa naha molu nige naha yayaomal, inoke nuwatu toto ha nuwatuan naha ginol.”
JAM 4:16 Yaa age komiu ku hanahanaha ge totomiu ku ba heyagimiu. Ba hanahanaha ololana o i nak.
JAM 4:17 He i ola hiwe. Ebo gamagal etega i atena binimala pagan waiwaisana etega ni ginol, yaa nige i giginol, he iyaka i gegi to.
JAM 5:1 Komiu togogomwau, nuku laegan. Ku kahin loloi, kaiwena pulowan bwabwatal abwe nuku pwawa.
JAM 5:2 Wami gogomwau nihi mowasi, ge ami kaliko mwatamwata ge ginapal nihi an.
JAM 5:3 Wami gold ge silba pwaha ni apapanak-an. Inoke lan yatala elana, pwaha o wami gegi ni pamasal bubun, inoke ni apapanak-agimiu ni ola ginaha ge nuku kalas. Sauga mowamowasena iyaka i kelaubwa, yaa komiu iyoho ya wami gogomwau ku bugubugul pahipahi.
JAM 5:4 Totuwalali bolo hi lovetomwa ge hi pahi wami eyowaa nige ku pwapwamolal bubunil. Wali lovehawol i bwata nuku hago. Hi yoga balbalgig, ge analiya Yehoba Tomihahaina iyaka i hago.
JAM 5:5 Wami minamina panayawiya, bugul waiwaisana gegewena ku kalaopopwi, ge ku yaliyaliyaya ya. Ku an tabwatabwa, yaa ami lol ana sauga iyaka i vin.
JAM 5:6 Gamagalau waiwaisal ku nuwamutagil ge ku ba nihi yaomal, yaa heliya nige hi tatagalahi eliyamiu.
JAM 5:7 Taliwau ge nuwau, nuku palahikan ge nuku matamatan ana siga Babala ni sikalim. Ku atena toeyowa i palahikan, inoke i matamatan sabwelu ge kehe ali sauga ge aanan waiwaisana ni siun wana eyowa enona.
JAM 5:8 Inoke komiu al ge alomiu ge wami palahikan nuku matamatan ge atemiu ni matuwa, kaiwena Babala wana sikalim ana sauga i kelaubwa.
JAM 5:9 Taliwau ge nuwau, bahi alomiyau nuku lolovehawol-agil, kaiwena ebo nuku ginol ola o, Babala ni payatala-agimiu. He Toyatala iyaka i nokelakelaubwa, sauga kekeisi abwe ni vin.
JAM 5:10 Taliwau ge nuwau, ku nuwatu ga palopitau kaiweliya, bolo valila Babala alana elana hi papaatena. Heliya pulowan hi gewi hi palahikan, inoke wami abaatena nuku aheya eliyalil.
JAM 5:11 Ku atena gamagalau bolo pulowan hi palahikan ta awa wawaisi-agil. Yobi wana palahikan liwanina iyaka ku hago ge ku atena wana palahikan ana abapwamowasi eliyana Yehoba i muloluan, kaiwena Yehoba atilomwan ge nuwaleyan i kalaopopwi.
JAM 5:12 Taliwau ge nuwau, bugul bwabwatana etega i ola hiwe. Bahi sauga etega nuku papasila. Bahi nuku ba, “O sila labulabum,” o ebo nuku ba, “O sila panayawi,” o ebo bugul etega al nuku papasila-an. Iyai ya te nuku ba, “E” o ebo “Nigeya.” Bahi bugul etega nuku papasila-an eba abwe Yehoba ni lahemiu.
JAM 5:13 Tab etega gamwamiwa ana pulowan i gan? He ni awanun Yehoba elana. Tab etega i yaliyaya? He ni wona tobal.
JAM 5:14 Tab etega gamwamiwa i kasiyebwa? He ekelesiya ana tohouwa ali baaba ni patuna, inoke nihi nem nihi awanun kaiwena ge Babala alana elana tuwana nihi paenonu.
JAM 5:15 Ebo wali awanun alona ge wali abulilek, inoke Babala tokasiyebwa ni pwamolu ge ni palut. Ebo wana gegi i gan, inoke Babala ni nuwayoho.
JAM 5:16 Inoke wami gegi nuku pamasal alomiyau elal ge nuku awanun alomiyau kaiweliya, inoke molu nuku pwawa. Gamagal toto sasapona wana awanun ana gasisi i gan.
JAM 5:17 Ilaitiya iya gamagal ololana kila. I awanun gagasisi Yehoba elana tage bahi kehe ni lalau, inoke i ola to baliman eton ge awalehina nige kehe i lalau.
JAM 5:18 Sauga etega al i awanun, yaka kehe i lau ge aanan hi losiun al eyowaa.
JAM 5:19 Taliwau ge nuwau, ebo gamagal etega gamwamiwa ni nohuwala wasa tutunahotina elana ge alomiu etega gamagal o ni en pasikal, he toto alona i en pasikal i ginol bubun to.
JAM 5:20 Nuku nuwahikan te: henala ebo togegi etega ni pasikalem wana gegi paganina elana, yaka i pwamwalem yaomal hot elana, ge togegi o wana gegi gegewena Yehoba ni nuwayoho.
1PE 1:1 Nau Pita, Yeisu Keliso wana apostolo, leta ya ya leli ge ya patuna komiu Yehoba wana hilihili gamagaliliyau eliyamiu, bolo ku mibwabwali panayawiya ge ku miwaliwali labi Pontas, Galatiya, Kapadosiya, Eisiya ge Bitiniya elal.
1PE 1:2 Yehoba Tamala totona wana nuwatu eliyana i hilemiu ge Yayaluwana i pwabwabwalena-agimiu, nuwana Yeisu Keliso nuku toulil ge saliyana eliyana wami gegi ni ul yoho. Ya awanun sauga gegewena Yehoba ni muloluagimiu ge wana nuwa laumwal atemiu ni pakalaopop.
1PE 1:3 Wala Babala Yeisu Keliso Tamana, Yehoba ta tobalan! Wana atilomwan kaiwela i bwata nabi yaka i abila pavavaluna kaiwena Yeisu Keliso i lutem yaomala, inoke ginebi wala atimatuwa ta matamatan bugul mihomihotina kaiwena.
1PE 1:4 I abila pavavaluna inoke mulolu toto i lovivina-an kaiwela bwaliga ta ahe, iya nige ni mwamwabulum, nige ni nanak, nige ni momowasi, iyoho Yehoba i matahikan labulabumwa kaiwemiu.
1PE 1:5 Ge wami abulilek kaiwena Yehoba wana gasisi i gagana pipinagimiu ana siga pwamwal nuku ahe, pwamwal o iyaka i lovivina-an sauga mowamowasena elana ni ginol.
1PE 1:6 Bugul bolo ya kaiweliya inoke ku yaliyaya nabi, bwagana sauga ya pulowan tomaha ge tomaha hi nem eliyamiu ge sauga kakaubwaina elana hi palomwanagimiu.
1PE 1:7 Pulowan ya hi gan eliyamiu inoke hi pamasal wami abulilek i tunahot. Gold nige i mimihot, yaa ginaha elana hi ton ni wayui yaka mumusana hi ahek yoho. Kamwasa o eliyana gold hi labose inoke gold enona hot hi ahe. He i ola al te, Yehoba wami abulilek, iya gold ana wasawasa i bwata lake, ni labose ge ni patunahot. Inoke sauga Yeisu Keliso ni sikalim, ni tobalagimiu, ni awa wawaisi-agimiu ge ni awa wasawasa-agimiu.
1PE 1:8 Bwagana nige sauga etega ku kikite, yaa ku nunuwana-an. Bwagana sauga ya nige ku kikite, yaa ku abulilek-an yaka yaliyaya ku kalaopopwi, yaliyaya o i ola labulabum ana yaliyaya ge gamwamiu i pakevakeva, nige bosowaina nuku baaba kaiwena.
1PE 1:9 Ku yaliyaya i ola o kaiwena wami abulilek enona pwamwal ku pwawa Yehoba elana.
1PE 1:10 Pwamwal ya ana sapu kaiwena inoke palopitau hi loya nabi, bolo sauga houhouwena elana hi palopisai ge Yehoba wana mulolu eliyamiu hi wasaan.
1PE 1:11 Keliso Yayaluwana i miminaa eliyalil ge i pankitel Keliso ni lomwan houwan yaka abwe wana wasawasa ni pwawa. Inoke heliya hi loya nuwaliya nihi atena hauna sauga ni gan ge wana masal ga ni ola.
1PE 1:12 Yehoba i pamasal eliyalil te bugul toto hi palopisai nige totoliya kaiweliya i oola, yaa komiu kaiwemiu. Inoke sauga ya bugul o wasana iyaka ku hago, kaiwena topapaatena Wasa Waiwaisana iyaka hi papaatena-an eliyamiu Yayaluwa Bwabwalena wana gasisi elana, iya Yehoba i patuna i neem labulabumwa. I ola al aneloseyau ge nuwaliya bugul bolo ya ali sapu nihi atena.
1PE 1:13 Inoke bahi wami nuwatu nuku papakenu yaa nuku patuwalali, ge wami pagan nuku matahikan. Sauga Yeisu Keliso ni sikalim, Yehoba wana mulolu elana ni pwamwalimiu, inoke sauga ya ginebi wami atimatuwa hot nuku matamatan pwamwal o kaiwena.
1PE 1:14 Yehoba nuku henapuan, kaiwena natunau komiu. Bahi wami pagan ni oola pagan toto valila ku giginol, sauga komiu iyoho nigeya ga Wasa Waiwaisana ku hahago ge ku aatena.
1PE 1:15 Yaa nuku pwabwabwalena-agimiu, wami pagan gegewena ni sapu, ni ola te toto i yogaagimiu i bwabwalena.
1PE 1:16 Kaiwena Buki Bwabwalena elana Yehoba i ba, “Nuku pwabwabwalena-agimiu kaiwena nau ya bwabwalena.”
1PE 1:17 Sauga ebo ku awanun Yehoba elana, ku awa taman elana, ge iya abwe gamagalau gegewel ni pakotil paolaolaek, ni golugoluwa maisena ge maisena wana ginol elana. Inoke yawalimiu miminana panayawiya, Yehoba nuku awatauwan ginebi ge wami lovakun.
1PE 1:18 Kaiwena ku atena mola bwabwatana eliyana iya i pwamolamiu pasikalem yawal toto nige enona waiwaisana i gagan elana, toto i neem tubumiyau elal. Mola bwabwatana ya nige i oola bugul bolo abwe nihi nak, ololana silba ge gold.
1PE 1:19 Yaa Keliso i yaomal i ola sipi nige ana kasiyebwa, nige nakina etega i gagan, inoke saliyana waiwaisana elana Yehoba i pwamolamiu pasikalem nak elana.
1PE 1:20 Yehoba i hile mulaa abwe panayawi i ginol, yaa sauga ya, sauga mowamowasena, abwe i masal kaiwemiu.
1PE 1:21 Inoke Keliso eliyana wami abulilek i gan Yehoba elana. Yehoba i palutem yaomala ge i pawasawasa, yaka komiu ku abulilek Yehoba elana ge ginebi wami atimatuwa ku matamatan hauna ni ginol kaiwemiu.
1PE 1:22 Wasa tutunahotina ku henapuan yaka eliyana atemiu ku ul, enowana te ku nunuwana tunahot talimiyau elal. Inoke atemiu bwalibwaligena elana nuku penununuwana-agimiu hoti.
1PE 1:23 Kaiwena Yehoba yawal vavaluna i pewa ge yawal vavaluna ya nige i neneem pwatum toto abwe ni nak. Yawal vavaluna ya i neem pwatum toto nige sauga etega ni nanak, iya Yehoba wana baaba, baaba yawalina gaganina ge mihomihotina.
1PE 1:24 He i ola Buki Bwabwalena ana baaba: Gamagalau gegewel hi ola mwawin, ge wali waisi i ola mwawin o lanina. Mwawin i yakiwa, yaka lanina i sogu,
1PE 1:25 yaa Yehoba wana baaba i mihot. Baaba ya heiya te Wasa Waiwaisana toto hi papaatena-an eliyamiu.
1PE 2:1 Inoke ginol nanakina gegewena, lokalokakawi, lamwa pulowan, loloba ge baaba nanakina gegewena nuku teliek emiwa.
1PE 2:2 Wawaya melumelu i wawalem hinana hulina kaiwena. Inoke ni ola al to nuku wawalem hul waiwaisana kaiwena toto yayaluwamiu ni paim, inoke eliyana nuku bwatabwata ana abapwamowasi mwal nuku pwawa.
1PE 2:3 Nuku ola o kaiwena iyaka ku atena ge amnana ku anbose age Babala i waisi.
1PE 2:4 Ku nem Babala Yeisu elana, iya pat yawalina gaganina toto gamagalau hi awa nanakan ge hi towani, yaa Yehoba i hile kaiwena i waisi.
1PE 2:5 Nuku talamwagimiu nuku ola pat yawalina gaganina inoke eliyamiu Yehoba wana Limi, toto Yayaluwa Bwabwalena wana abamina, ni ginola. Yaka Limi ya elana Yehoba wana tuwalali bwabwalena nuku ginol, inoke yayaluwamiwa powon waiwaisana nuku ginol Yehoba elana kaiwena ku minaa Yeisu Keliso eliyana.
1PE 2:6 Nuku nem Babala Yeisu elana kaiwena Buki Bwabwalena elana Yehoba i ba, “Pat waiwaisana ya hile, inoke ya teli Saiyoni elana ge i tabwa limi ana ekahiyan kona elana. Inoke henala ni melteli elana nige ni pupuluwawi.”
1PE 2:7 Pat waiwaisana i waisa te komiu eliyamiu bolo iyaka ku melteli elana. Yaa gamagalau bolo nige hi aabulilek baliya te Buki Bwabwalena i ba, “Pat toto totaltal hi awa nanakan ge hi towani, Yehoba iyaka i ahe limi ana kokola gasigasisena i ginoliya”
1PE 2:8 ge “gamagalau aeliya hi tupaan pat ya elana ge hi sogu.” Hi sogu kaiwena Wasa Waiwaisana nige hi aabulilek-an. He Yehoba wana nuwatu kaiweliya i ola to.
1PE 2:9 Yaa komiu hilihili gamagaliliyau, Yehoba, iya wami kin, wana tuwalali bwabwalena ku awaawaginol, ge komiu boda bwabwalena Yehoba elana. Komiu Yehoba wana gamagalau, i hilemiu inoke wana waisi nuku lowasawasa-an. Iya i yogaagimiu ku tagilem gogouwa ge ku ulutuk mwananalina waiwaisana elana.
1PE 2:10 Valila komiu nige Yehoba wana gamagalau i oola, yaa sauga ya komiu wana gamagalau; valila Yehoba nige i aatilomwan-agimiu, yaa sauga ya ku minaa wana atilomwan gamwanaa.
1PE 2:11 No heliyamwau, komiu ku mibwabwali panayawiya, inoke ya ba pagasisi eliyamiu bahi nuku oolak nuwatu nanakina bolo tuwamiu nuwana elal, kaiwena sauga gegewena hi lohaveyan yayaluwamiu elana.
1PE 2:12 Wami pagan ni sapu bolo nige Yehoba hi aabulilek-an gamwaliyaa, inoke bwagana nihi baaba kaiwemiu tage komiu nak ana toawaginol, wami ginol waiwaisana nihi kite yaka Yehoba nihi tobalan wana lan nem elana.
1PE 2:13 Wala Babala kaiwena inoke tologugui gegewel bolo hi logugui-agila wali logugui nuku henapuan: ebo kin, iya logugui i kauni,
1PE 2:14 o ebo tologugui bolo i telel gamagalau nanakil ali lahi nihi pek ge gamagalau waiwaisal nihi tobalagil.
1PE 2:15 Nuku ginol ola o, kaiwena Yehoba nuwana ginol waiwaisana nuku awaawaginol inoke gamagalau sisigal bolo hi awa naknakagimiu bwabwage nihi kite yaka nihi mikekei ya.
1PE 2:16 Tunahot komiu nige gamagal etega wana totuwalali loloyowanina i oola, yaa bahi nuwatu o kaiwena ge nuku babaa, “Ebo nuwama, i bosowaima ya pagan nanakina naha ginol.” Yawalimiu ni ola te komiu Yehoba wana totuwalali loloyowanina.
1PE 2:17 Gamagalau gegewel nuku awatauwagil, wami pan toabulilek nuku nunuwana-agil, Yehoba nuku lovakunan, ge kin nuku awatauwan.
1PE 2:18 Komiu totuwalali, wami tonowakau wali logugui nuku henapuan ge nuku awatauwagil, nige tage bolo wali pagan i meimei ge i waisi awawal, yaa bolo wali logugui i gasisi al ge.
1PE 2:19 Ami abatobal te ebo hi palomwanagimiu bwabwage, yaka Yehoba ku nuwahikan inoke ku palahikan ya.
1PE 2:20 Hauna ana waisi ebo nak nuku ginol ge nihi nibihimiu, inoke nuku palahikan? Yaa ebo waisi nuku ginol ge nihi palomwanagimiu inoke nuku palahikan, he ami abatobal to Yehoba matanaa.
1PE 2:21 Lomwan ololana o ana palahikan kaiwena te Yehoba i yogaagimiu. He Keliso lomwan i pwawa kaiwemiu, inoke abapankite i teli eliyamiu ge aena mulina nuku toulil.
1PE 2:22 Iya nige gegi etega i giginol, nige ba kakawi etega i tatagila awanaa.
1PE 2:23 Hi ba panapanak-an, yaa nige i babaa lahi. Hi palomwanan, yaa nige i babaa hugahuga elal, yaa gegewena i pek ya Yehoba ni logugui-an, iya Toyatala sasapona.
1PE 2:24 Iya tuwana elana wala gegi i kalivai ge i ha kolos elana, inoke gegi paganina elana ta mowasi ge pagan sasapona elana ta minaa. Iya hi nibihi ge hi howa, inoke ana gau mulina elana molu ku pwawa.
1PE 2:25 Valila komiu ku ola sipi bolo hi tatayaomal, yaa sauga ya Tomatahikan Sipi i ahemiu pasikal elana, iya yayaluwamiu ana tomatahikan waiwaisana.
1PE 3:1 I ola al, komiu toalolon meluyowau lagomiyau wali logugui nuku henapuan. He lagomiyau melubolau enuna Yehoba wana baaba nige hi hahago, yaa wali logugui nuku henapuan, inoke wami pagan waiwaisana kaiwena abwe nuku ahel nihi nem Yehoba nihi abulilek-an. Nige nuku babaa elal, yaa wami henapu ge wami awatauwan nihi kite inoke nihi abulilek.
1PE 3:3 Bahi nuku nuwanuwatu tuwamiu toto noleleya ana isela kaiwena, ololana kokowamiu nuku huwal sibasiba-an, bobot ali awa waiwaisal nuku pin o ebo kaliko waiwaisal nuku galoil.
1PE 3:4 Yaa ami isela ni neem awaa, yayaluwamiu ni meimei ge nuku hanalau. Isela toto ya nige ni nanak ge i waisi nabi Yehoba matanaa.
1PE 3:5 Isela toto ya heiya te evenakau houhouwel bolo Yehoba hi abulilek-an hi ahe ge hi paisela-agil. Heliya lagoliyau wali logugui hi henapuan,
1PE 3:6 i ola Sela, iya Abalahama anana i hago ge i awa babala-an. Komiu evenakau, pagan waiwaisana nuku awaawaginol, yaka Yehoba ana mel nuku teli ge bahi lolovakun, inoke komiu nuku ola Sela natunau.
1PE 3:7 I ola al komiu toalolon melubolau, iyaka ku atena hauna pagan Yehoba nuwana nuku ginol, inoke wami pagan ni ola to lagomiyau elal. Nuku nuwahikan komiu ku gasisi, lagomiyau nige hi gagasisi, ge yawal vavaluna, iya Yehoba wana mulolu, nihi ahe ni ola ya komiu, inoke lagomiyau nuku awatauwagil. Nuku ginol ola o, inoke wami pagan bahi wami awanun Yehoba elana ni kakaus.
1PE 3:8 Nuwatu bolo ya baunanagil na kin pamaisena ge na ba ola hiwe: wami nuwatu ni maisena, alomiyau nuku atilomwan-agil, wami pan toabulilek nuku nunuwana-agil, wami pagan ni meimei ge nuku hanalau.
1PE 3:9 Bolo hi ginol panak eliyamiu, bahi pagan nanakina nuku giginol lahe elal; ge bolo hi ba panapanak-agimiu, bahi nuku ba panapanak-agil, yaa nuku awanun Yehoba ni ba muloluagil. Ya ba ola o, kaiwena Yehoba i yogaagimiu pagan ololana o nuku ginol, inoke abwe ni muloluagimiu.
1PE 3:10 He i ola Buki Bwabwalena ana baaba i ba: Henala ebo nuwana miwaiwaisana ni pwawa ge yawalina ni yaliyaliyaya, awana ni matahikan bahi baaba nanakina ni babaunan, ge wana baaba ni matahikan bahi ni lokalokakawi.
1PE 3:11 Ginol nanakina ana en ni pek yaka pagan waiwaisana ni ginol, ni labose nabiyan ga ni ola inoke alonau ge alonau nihi mibubun.
1PE 3:12 Kaiwena Babala matana i lihikanek tosasapol elal, ge wali awanun i hago, yaa bolo pagan nanakina hi awaawaginol nige i yaliyaya kaiweliya.
1PE 3:13 Ebo ginol waiwaisana nuku awaawaginol, tabam nige gamagal etega ni bwebwegimiu.
1PE 3:14 Yaa bwagana ebo wami pagan waiwaisana kaiwena lomwan nuku pwawa, he komiu toyaliyaliyaya. Gamagalau bahi nuku lolovakun-agil o ebo nuku nuwanuwatu kaiweliya,
1PE 3:15 yaa atemiwa Keliso nuku awatauwan ge nuku awa babala-an. Nuku lovivina-agimiu, yaka sauga ebo gamagal etega ni nelimiu ni ba, “Ga i ola ge ginebi wami atimatuwa ku abulilek?” inoke puna nuku pamasal elal.
1PE 3:16 Yaa nuku ginol alona wami hanalau ge wami awatauwan. Ge wami pagan ni sapu ni ola pagan toto ku atena Yehoba nuwana, inoke sauga ebo gamagalau nihi ba panapanak-agimiu ge komiu Yeisu ana tototoulil wami ginol waiwaisana nihi awa nanakan, wali baaba o kaiwena abwe nihi puluwawi.
1PE 3:17 Ebo Yehoba wana nuwatu ni ola yaka wami pagan waiwaisana kaiwena lomwan nuku pwawa, he i waisi to. Yaa ebo wami pagan nanakina kaiwena lomwan nuku pwawa, he i nak to.
1PE 3:18 He Keliso al ge lomwan i pwawa: i yaomal pamaisena ya wala gegi kaiwena. Iya tosapu i yaomal kila togegi kaiwela, inoke ni ahela ta nok Yehoba elana. Tuwana i yaomal, yaa abwe Yayaluwa Bwabwalena wana gasisi elana i lut al.
1PE 3:19 Ge Yayaluwa Bwabwalena wana gasisi elana i nok i na i papaatena yayaluwa elal, bolo hi miminaa dela.
1PE 3:20 Heliya valila Yehoba anana nige hi hahago, sauga toto Nowa waga i awaawaginol ge Yehoba gamagalau wali sauga i talamwan wali gegi ana en nihi pek. Gamagalau nige hi gegewi, ali gewi eit ya, hi ulutuk waga o gamwanaa, inoke wewel elana hi otaota ge mwal hi pwawa.
1PE 3:21 He wewel o i ola ba kakanun etega, inoke sauga ya komiu al ge mwal nuku pwawa sauga ebo wewel elana nuku babitaiso. Babitaiso nige i oola tage tuwala elana biki ta ul yoho, yaa ta atena wala gegi Yehoba iyaka i ul yoho inoke ta batelela iya elana. Sauga ta babitaiso inoke Yehoba i pwamwalila Yeisu Keliso wana lut al kaiwena,
1PE 3:22 iya iyaka i ha labulabumwa ge i minaa Yehoba nimana labena awonaa, yaka aneloseyau ge yayaluwa gegewel bolo wali gasisi gaganil hi minaa wana logugui gabulanaa.
1PE 4:1 Keliso tuwana elana lomwan i pwawa, inoke wana kamwasa nuku ahe ge nuku lovivina-agimiu lomwan al nuku pwawa ni ola iya. Kaiwena ebo etega tuwana elana lomwan ni pwawa Keliso alana kaiwena, iya iyaka nige ni miminek gegi paganina elana.
1PE 4:2 Inoke yawalina miminana panayawiya nige ni tatalamwanek panayawi paganina elana, yaa ni talamwanek Yehoba wana nuwatu elana.
1PE 4:3 Valila wami ginol i ola gamagalau bolo Yehoba nige hi aabulilek-an wali ginol. Ho besena to, inoke sauga ya Yehoba wana nuwatu nuku ginol. Valila yawalimiu ku payaomalek hebabala ge ganawal paganina elana, ku im kokona, ami boda elana ku loloimwim yaka abwe neganega paganina ku awaawaginol, ge ku kululuek yabowaine kakakawel elal.
1PE 4:4 Sauga ya bolo Yehoba nige hi aabulilek-an ateliya i youagimiu, kaiwena nige al alomiyau ku totoalon ge ku giginol bwagabwaga, inoke hi ba panapanak-agimiu.
1PE 4:5 Yaa abwe ali kot ni gan Yehoba matanaa, kaiwena sauga kekeisi abwe tomolu ge toaliga ni pakotil.
1PE 4:6 He Yeisu wasana waiwaisana hi papaatena-an gamagalau elal bolo iyaka abwe hi aliga, puna kaiwena, bwagana tuwaliya elana lahi hi pwawa toto gamagalau gegewela ta pwawa inoke hi yaomal, he yayaluwaliya elana yawal hot nihi pwawa, yawal toto Yehoba elana.
1PE 4:7 Panayawi ge bugul gegewena kelaubwa nihi mowasi. Inoke wami nuwatu ni sapu ge wami pagan nuku matahikan, inoke bosowaimiu nuku awaawanun Yehoba elana.
1PE 4:8 Bugul maisena ana nuwatu i bwata hot, heiya te nuku penununuwana bubun maisena ge maisena eliyamiu, kaiwena ebo avala ta nunuwana-an, he wana gegi eliyala iyaka ta nuwaehik to.
1PE 4:9 Ginebi wami yaliyaya alomiyau nuku yoga pahel nihi minaa wami limiya, ge bahi nuku baaba kaiweliya.
1PE 4:10 Yayaluwa Bwabwalena i muloluagila tomaha ge tomaha ala gabom i pem, inoke nuku ola Yehoba wana mulolu ana tomatahikan waiwaisal ge maisena ge maisena ami gabom nuku patuwalali alomiyau nuku label.
1PE 4:11 Henala ebo ni papaatena, wana papaatena ni ola Yehoba totona i baaba. Henala ebo ni tabwa totuwalali gamagalau ni label, ni tuwalali alona ge gasisi toto Yehoba i pek elana. Wami ginol ni ola o, inoke gamagalau wami ginol gegewena nihi kite yaka Yeisu Keliso alana elana Yehoba nihi tobalan, iya towasawasa ge iya togasisi sauga gegewena nige ni momowasi. Ibwe. I ola.
1PE 4:12 No heliyamwau, sauga ya lomwan ku pwawa yaka wami abulilek i labose. Yaa bahi nuwamiu nuku aahe ge nuku babaa, “I bwe i ola o?”
1PE 4:13 Yaa nuku yaliyaya-an te Keliso wana lomwan komiu al ge ku lomwani. Inoke sauga alona ge wana wasawasa ni nem, yaka abwe nuku yaliyaya nabiyan hot.
1PE 4:14 Ebo Keliso alana kaiwena ge hi ba panapanak-agimiu, nuku yaliyaya-an ya, kaiwena i pamasal Yayaluwa toto wana wasawasa gaganina, Yehoba Yayaluwana, i minaa eliyamiu.
1PE 4:15 Bahi tage komiu etegana ni taulol, ebo ni kaoma, ebo logugui ni leke, o ebo ni logugui likalika, ge inoke lahena lomwan ni pwawa.
1PE 4:16 Yaa ebo komiu Kelisitiyani ge inoke lomwan nuku pwawa, bahi nuku pupuluwawi, yaa Yehoba nuku tobalan kaiwena alan ya hi tun pwatanewa eliyamiu.
1PE 4:17 He yatala ana sauga telipuna iyaka i vin, yaka Yehoba kila wana boda i lalabosela houwan. Ge ebo Yehoba i tetelipunaa eliyala, inoke sauga ebo bolo Wasana Waiwaisana nige hi aabulilek-an ni pakotil, nasi ga ni ola eliyalil? Nasi ali lahi ni pulowan hot!
1PE 4:18 I ola Buki Bwabwalena ana baaba, “Ebo tosapu lomwan ge pulowan enaa abwe pwamwal nihi pwawa, he hauna ni gan togegi elal bolo Yehoba nige hi aabulilek-an?”
1PE 4:19 Inoke bolo Yehoba wana nuwatu kaiwena ge lomwan hi pwawa, waisi paganina nihi ginol hikahikani ge nihi talamwagil ali Toginol nimanaa ni matahikagil, iya sauga gegewena i giginol i ola wana bateli.
1PE 5:1 Komiu ekelesiya ana tohouwa, nuwau ami ba pagasisi na baunan. Nau al ge ekelesiya ana tohouwa etega, nau Keliso wana lomwan ya kite, ge sauga Keliso wana wasawasa Yehoba ni pamasal gamagalau gegewel elal, na minaa wana wasawasa gamwanaa. Ami ba pagasisi i ola hiwe:
1PE 5:2 nuku ola sipi ana tomatahikan ge Yehoba wana boda bolo i pewa nuku matahikagil. Bahi tage ami powapowala ya ge nuku mamatahikagil, yaa alomiu wami yaliyaya ni ola Yehoba wana nuwatu. Bahi nuku aawa molamola, yaa nuku talamwagimiu hoti nuku tuwalali kaiweliya.
1PE 5:3 Bolo Yehoba i pewa ami matamatahikan, bahi wami logugui ni eelolol eliyalil, yaa nuku ola wali abagagayawa.
1PE 5:4 Inoke sauga Tomatahikan Sipi wali Tobwabwatana ni nem, yaka wasawasa mihomihotina ni pewa eliyamiu ni ola ami hanahana.
1PE 5:5 I ola al, komiu hevalau wami tohouwa wali logugui nuku henapuan. Gamagalau gegewemiu, ginebi ge wami hanalau nuku totuwalali alomiyau elal, kaiwena Buki Bwabwalena i ba: Bolo tohanaha Yehoba nige i yayaliyaya kaiweliya, yaa bolo hi hanalau i muloluagil.
1PE 5:6 Inoke nuku hanalau-agimiu Yehoba nimana gasigasisena gabulanaa, inoke sauga toto iya i lovivina-an abwe ni teli heyagimiu.
1PE 5:7 Wami nuwatu pupulowanina gegewena nuku pek ni kalivai, kaiwena iya ami tonubwinubwi.
1PE 5:8 Nuku silawa ge nuku matahikagimiu bubun, kaiwena ami topihigelgel Seitani iya i ola bwasumu sosokana laiyoni, i nononawanawa ge i loyaloya nuwana gamagal etega ni tinon.
1PE 5:9 Nuku talmilil gagasisi wami abulilek elana inoke nuku lohaveyan elana. Nuku nuwahikan te panayawi labena gegewena elal, wami pan toabulilek heliya al ge lomwan hi pwawa i ola ya te komiu ku pwawa.
1PE 5:10 Yehoba, iya mulolu gegewena puna, i hilemiu nuku ulutuk wana wasawasa mihomihotina elana kaiwena ku minaa Keliso elana. Inoke sauga kakaubwaina ya te lomwan nuku pwawa yaka abwe ni abubunimiu nuku gasisi ge nige nuku lamwalamwaniu.
1PE 5:11 Yehoba wana gasisi ni mihot sauga gegewena nige ni momowasi. Ibwe. I ola.
1PE 5:12 Sailasa, iya ya atena talila waiwaisana bosowaina ana mel ta teli, i labeyau te wami leta kaukaubwana ya ya leli. Inoke eliyana Yehoba wana mulolu tutunahotina ya wasaan ge ya ba pagasisi eliyamiu nuku talmilil gagasisi mulolu o eliyana.
1PE 5:13 Talimiyau bolo ekelesiya Babiloni elana, heliya al ge Yehoba i hilel, hi mulolu eliyamiu. I ola al Mak, iya i ola natu, i mulolu eliyamiu.
1PE 5:14 Nimamiu nuku paelu alomiyau elal ge nuku pemumulolu-agimiu, kaiwena ku nunuwana-agimiu to. Komiu bolo ku minaa Keliso elana, ku gewigewi Yehoba wana nuwa laumwal atemiu ni pakalaopop.
2PE 1:1 Nau Saimon Pita, Yeisu Keliso wana totuwalali loloyowanina ge wana apostolo, leta ya ya leli ge ya patuna komiu eliyamiu bolo iyaka ku abulilek i ola ama. Yeisu Keliso, iya wala Yabowaine ge wala Topwamwal, wana waisi kaiwena te wala abulilek i gan, abulilek o amnana i waisi komiu ge ama eliyala.
2PE 1:2 Ya awanun sauga gegewena Yehoba ni muloluagimiu ge wana nuwa laumwal atemiu ni pakalaopop kaiwena Yehoba ge wala Babala Yeisu ali aatena iyaka i gan eliyamiu.
2PE 1:3 Yehoba towasawasa ge towaisi hot i yogaagila ta tabwa wana gamagalau, inoke ana aatena i gan eliyala. Aatena o eliyana inoke bugul gegewena bolo nunuwala ge yawal vavaluna paganina eliyana ta nanawaa, Yehoba Togasisi iyaka i pem eliyala.
2PE 1:4 Yehoba towaisi hot ala mulolu bwabwatana iyaka i pem i ola wana bateli, inoke mulolu o eliyana i bosowaimiu te nak toto i neem panayawi ana nuwatu nanakina eliyana nuku lou luwai, ge wami pagan ni ola Yehoba wana pagan.
2PE 1:5 Kaiwena Yehoba iyaka i ginol ola kaiwela, inoke nuku logasisi ge wami abulilek nuku paetulan pagan waiwaisana elana, ge pagan waiwaisana nuku paetulan nuwatu sasapona elana.
2PE 1:6 Nuwatu sasapona nuku paetulan totomiu nuku kaisemiu pagan nanakina elana. Toto ya nuku paetulan palahikan elana, palahikan nuku paetulan inoke Yehoba wana nuwatu nuku toulil bubun.
2PE 1:7 Nuku paetulan al inoke nuku heliheliyam talimiyau elal, ge nuku paetulan ana siga ni na gamagalau gegewel nuku nunuwana-agil.
2PE 1:8 Ebo pagan bolo o nihi minaa eliyamiu ge nihi bwatabwata, inoke wala Babala Yeisu Keliso ana aatena wana gasisi ge enona ni gan yawalimiu elana.
2PE 1:9 Yaa ebo gamagal etega pagan bolo o nige i aahe, he iya matana i kaubwa, kaiwena i nuluwan te wana gegi bolo valila i ginolil iyaka Yehoba i ul yoho.
2PE 1:10 Inoke taliwau ge nuwau, Yehoba iyaka i yogaagimiu ge i hilemiu, inoke nuku logasisi pagan bolo o kaiweliya yaka eliyana ami yoga o nuku patunahot. Kaiwena ebo pagan bolo o nuku mimi awaawaginol, nige nuku sosogu.
2PE 1:11 Ge Yehoba alona wana yaliyaya bwabwatana ni ahemiu nuku ulutuk wala Babala ge wala Topwamwal Yeisu Keliso wana abalogugui mihomihotina elana.
2PE 1:12 Bugul bolo ya kaiweliya sauga gegewena na papanuwahikagimiu, bwagana iyaka ku atenal ge wami abulilek i gasisi eliyalil.
2PE 1:13 I waisi te yawaliu miminana bugul bolo ya kaiweliya na papanuwahikagimiu ge nuku mimi nuwanuwatu-agil,
2PE 1:14 kaiwena ya atena sauga kekeisi abwe panayawi na eguluwai, ni ola to valila wala Babala Yeisu Keliso i baunan eliyau.
2PE 1:15 Inoke ya logasisi ge kamwasa etega na ginol kaiwemiu, yaka sauga ebo yawaliu ni mowasi, bugul bolo ya nuku nuwahikagil.
2PE 1:16 Iyaka ha wasaan eliyamiu te wala Babala Yeisu Keliso alona ge wana gasisi i nem. Wama baaba o puna nige i miminek liwan bolo gamagalau sisibal hi goliwaliwan-an ya, yaa totoma matama elana wana wasawasa ha kite.
2PE 1:17 Aloma ha miminaa oyaa, oya bwabwalena, inoke anan etega ha hago i noem labulabumwa ge Yehoba Tomihahaina i ba, “Toto ya natu nunuwanina hot; ya yaliyaya bubun iya kaiwena.” Inoke sauga o Yehoba Tamala Yeisu i ba tobalan ge i pawasawasa.
2PE 1:19 I ola al palopitau wali wasa Keliso kaiwena i gan eliyala, ge wasa o i tunahot. Palopitau wali baaba nuku hago ge nuku nuwanuwatu-an, kaiwena wali baaba i ola mwananal i yana gogouwa ge kamwasa ni pankitemiu, ana siga lan ni gan ge kubwana ni ha mwananalina atemiu ni yane.
2PE 1:20 Bugul bwabwatana etega nuku atena houwan, heiya te palopitau wali leleli Buki Bwabwalena elana nige etega i mamasalem totoliya wali nuwatu elana.
2PE 1:21 Palopitau wali baaba nige gamagal etega wana nuwatu i oola, yaa Yayaluwa Bwabwalena i nulil inoke Yehoba wana baaba hi baunan.
2PE 2:1 Valila palopitau hi gan, yaa palopitau kakakawel hi gan al gamagalau Isileli gamwaliyaa. He i ola al topankite kakakawel abwe nihi masal gamwamiwa. Heliya panpankiti kakakawena nihi pwatanim ge nihi panpankiti-an, inoke wami abulilek nihi apapanak-an. Babala toto i pwamola pasikalil nihi towani, inoke lahena Yehoba abwe ni apapanak-agil.
2PE 2:2 Toekelesiya nihi gewi topankite ya wali ganawal paganina nihi toulil, yaka wali ginol paganina o gamagalau tola nihi kite ge kamwasa tutunahotina nihi awa nanakan.
2PE 2:3 Topankite kakakawel heliya hi nuwa gogomwau, inoke liwan enuna nihi goliwaliwan-an ya yaka eliyana mani bwabwatana nihi ahe eliyamiu. Ali lahi iyaka beyaunana Yehoba i baunan ge elana abwe ni apapanak-agiliya.
2PE 2:4 Tunahot Yehoba abwe ni lahel, kaiwena aneloseyau bolo sauga houhouwena hi gegi Yehoba nige i aatilomwan-agil, yaa i yoho lowagiliek gol toto milaulauina hot elana, inoke i yowanil ge i teleliek gogou gamwanaa nihi matamatan yatala mowamowasena kaiwena.
2PE 2:5 I ola al gamagalau houhouwel Nowa wana sauga elana, heliya togolu gegetoga, Yehoba nige i nunuwanak-agil, yaa nub bwabwatana elana i pwamowasel. Bolo i pwamwalil iyai ya te Nowa, iya topapaatena sasapona, alonau ge gamagalau enuna al ali gewi seben.
2PE 2:6 I ola al panuwa Sodoma ge Gomola Yehoba i lahel ge i ton olagil, inoke abapankite i ginol bwaliga ga ni ginol ola togolu gegetoga elal.
2PE 2:7 Yaa Lote iya maisena wana pagan i waisi inoke Yehoba i pwamwal. Lote amnana i nak nabi gamagalau nanakil o wali ganawal paganina kaiwena.
2PE 2:8 Iya lan gegewena i miminaa gamwaliyaa, yaka wali ginol nanakina i gagayawa-an ge wali baaba nanakina i haguhagu, inoke atena i lomwan nabi.
2PE 2:9 He i ola to, inoke ta atena, sauga ebo tosasapol labose nihi pwawa, Yehoba bosowaina hot ni pwamwalil, ge bosowaina tonanakil ni kukuhikagil nihi matamatan yatala mowamowasena kaiwena yaka abwe ni lahel.
2PE 2:10 Tonanakil gegewel baliya te, yaa bolo hi talamwagil tuwan ana hebabala nanakina elana ge logugui gegewena hi awatautau-an, heliya te ali lahi ni bwata hot. Topankite kakakawel bolo ya hi hanaha hot, tomilabulabum nige hi aawatauwagil, yaa hi ba panapanak-agil.
2PE 2:11 Yaa aneloseyau, bwagana topankite ya hi gasisi lakel, nige hi babaa panapanak-agil Yehoba matanaa.
2PE 2:12 Heliya hi ola bwasumu nige wali nuwatu sasapona i gagan, inoke bugul bolo ali sapu nige hi aatena hi ba panapanak-agil ya. Gamagalau bwasumu hi libil ge hi apanakil, inoke i ola to Yehoba abwe ni apanakil,
2PE 2:13 nak bolo hi ginolil ana lahi nihi pwawa. Heliya ali eyaliyaliyaya te lan gamwanaa nihi mimi anan ge nihi mimi imwim. Sauga alomiyau ku anan toyawa, heliya wami abapuluwawi hi awaginol, kaiwena nuwaliya ya te nihi mimi anan ge nihi mimi imwim.
2PE 2:14 Nuwaliya hot te avaliyau ge yowau nihi gagaganawal. Sauga gegewena gegi ana awaawaginol ana kamwasa hi loyaan. Bolo nige wali abulilek i gagasisi nuwaliya hi gove inoke hi ahel. Heliya tonuwa gogomwau hot. He Yehoba iyaka i ba haba abwe ni lahel.
2PE 2:15 Heliya kamwasa sasapona hi eguluwai, inoke hi nogegegi ge Belami, Beo natuna, wana kamwasa hi toulil. Belami iya i nuwa mani inoke wana ginol nanakina kaiwena nuwana mani ni ahe,
2PE 2:16 yaa Yehoba i ba lopwali. Bwasumu nige hi baaba, yaa donki etega gamagal analiya i baunan yaka palopita o wana nuwatu sisigana i kaus.
2PE 2:17 Nasi nige labe waiwaisana etega ta pwapwawa eliyalil. Heliya hi ola wewel etega iyaka i kekepa, ge hi ola yaluyalu mana i yu payopayou-an. He Yehoba abaliya iyaka i lovivina-an haba nihi miminaa gogou kubwa gamwanaa.
2PE 2:18 Heliya hi babaa hanahanaha, yaa wali baaba nige enona. Hi ba bosowaina ya ganawal paganina ta ginol, inoke eliyana gamagalau bolo abwe hi lou egona gogou paganina elana, nuwaliya hi gove ge hi ahel.
2PE 2:19 Hi batelel hi ba, “Ama wama kamwasa nuku toulil inoke nige bugul etega ni kakausimiu, nige bugul etega ni lologugui-agimiu.” Yaa age heliya iyaka hi tabwa gegi paganina wana tololoyowan, kaiwena ebo bugul etega gamagal ni logugui-an, he gamagal o iyaka i tabwa bugul o wana tololoyowan.
2PE 2:20 Wala Babala ge wala Topwamwal Yeisu Keliso ana aatena eliyana valila panayawi paganina nanakina hi eguluwan, yaa abwe panayawi paganina i yowanil al ge i logugui-agil. Inoke yawaliliya ana minamina valila i nak, yaa sauga ya abwe i nak hot.
2PE 2:21 Binimala bahi kamwasa sasapona nihi aatena, yaa Yehoba wana logugui toto apostolowau hi panpankiti-an hi atena ga, yaka abwe ana en hi pek al, inoke abwe i nak hot elal.
2PE 2:22 Heliya wali pagan i olaolaek hot te ba gohalibe bolo ya: “Wanuka ni nosikal ni na mamanuvena ni an” ge “Ebo bobu tuwana ta ul yoho, inoke ni sikal ge ni lopweyapweya al.”
2PE 3:1 No heliyamwau nunuwanil, leta labuina te ya leleli ge ya patuna i nowa eliyamiu. Leta ya elal ya ba panuwahikagimiu ge ya ba pagasisi-agimiu nuku nuwatu pasapu.
2PE 3:2 Nuwau baaba bolo valila Yehoba wana palopitau hi baunan nuku nuwahikan, ge i ola al logugui bolo wala Babala ge wala Topwamwal i baunan ge wami apostolowau hi pewa eliyamiu nuku nuwahikan.
2PE 3:3 Bugul etega nuku atena houwan, heiya te sauga mowamowasena elana totalatalawasi nihi nem. Totoliya wali nuwatu nanakina nihi toulil, ge nihi talawasi-agimiu
2PE 3:4 nihi ba, “I bateli tage ni nem al, yaa nige ga i nenem. He iya ga? Tubulau iyaka hi yaomal, yaa bugul gegewena ali awa i maisena nige etega i gegetoga, i telipunaa sauga Yehoba panayawi i ginol ana siga lan ebe.”
2PE 3:5 Yaa hi nuluwan te valila houhouwena wewel panayawi i yabom, inoke abwe Yehoba i ba labulabum i gan ge panayawi i masalem wewel gamwanaa.
2PE 3:6 Ge sauga etega al Yehoba i ba nub bwabwatana i ha ge panayawi o i apanak.
2PE 3:7 Inoke i ola al, Yehoba iyaka i ba haba te labulabum ge panayawi bolo sauga ya ta kikitel, iyaka i telel ginaha kaiwena abwe ni tonil. Labulabum ge panayawi i teli hikagil nihi matamatan ana siga lan toto gamagalau bolo Yehoba nige hi aabulilek-an ni pakotil ge ni apanakil.
2PE 3:8 No heliyamwau nunuwanil, bugul etega bahi nuku nunuluwan: Yehoba matanaa lan maisena i ola baliman tausan, ge baliman tausan i ola ya te lan maisena. Nige ali getoga i gagan elana.
2PE 3:9 Gamagalau enuna hi ba, “Babala i esowal hot, inoke heiya te kaiwena ge wana bateli nige i papaolaolaek.” He nige i oola, yaa i palahikan ge i matamatan-agimiu, nuwana gamagalau gegewel wali gegi ana en nihi pek, nige nuwana etega lahi ni pwawa ge ni yaomal.
2PE 3:10 Yaa tunahot Babala wana nem ana lan abwe ni vin, ge wana nem ni ola tokaoma wana vin. Lan o elana butun bwabwatana hot ni gan ge labulabum toto sauga ya ta kikite ni mowasi, nige al ni gagan. I ola al sabwelu, waikena ge putum nihi kalas, ge panayawi ginebi ge bugulina gegewel nihi tomwamwaol.
2PE 3:11 Yehoba bugul gegewena ni apanakil ni ola to, inoke komiu wami pagan ga ni ola? Komiu iyoho alomiu ge wami yaliyaya ku matamatan Babala ni nem Yehoba wana lan elana, inoke wami pagan ni sapu ge Yehoba wana nuwatu nuku toulil bubun. He lan o labulabum toto sauga ya ta kikite, ni kalas ge ni tohaba, ge ginaha wawaina kaiwena sabwelu, waikena ge putum nihi wayui.
2PE 3:13 Yaa Yehoba wana bateli i gan eliyala, inoke ta matamatan labulabum vavaluna ge panayawi vavaluna kaiweliya. He bolo tosasapol ya te nihi miminaa o.
2PE 3:14 Inoke no heliyamwau, sauga komiu iyoho ku matamatan bugul bolo ya nihi gan, pagan waiwaisana kaiwena nuku logasisi, inoke nige wami nak ni gagan Yehoba matanaa ge alomiu nuku mibubun.
2PE 3:15 Nuku nuwatu te Babala alona ge wana palahikan i matamatan kaiwena nuwana mwal nuku pwawa. Talila nunuwanina Pol, Yehoba nuwatu sisibana i pek elana inoke valila wami leta i ginol ge i ba i ola to eliyamiu.
2PE 3:16 I ola al wana leta gegewel elal, sauga ebo i baaba Yeisu wana sikalim kaiwena, he i ba i ola to. Leta o gamwaliyaa, baaba enuna iyoho ali aatena i pulowan. Inoke gamagalau bolo nige wali aatena ge wali abulilek nige i gagasisi, baaba o, ge i ola Buki Bwabwalena ana baaba enuna al, hi pil getogaan. Inoke toto o eliyana totoliya ali nak hi awaawaginol ge nihi yaomal.
2PE 3:17 No heliyamwau nunuwanil, iyaka ku atena to, inoke nuku matahikagimiu, bahi gamagalau bolo Yehoba wana logugui hi towani nihi nunul pagegemiu ge wami abatalmilil gasigasisena nuku mimiluwai.
2PE 3:18 Bahi nuku oola, yaa nuku bwatabwata ya wala Babala ge wala Topwamwal Yeisu Keliso wana mulolu eliyana, ge ana aatena ni bwatabwata ya eliyamiu. He iya towasawasa sauga ya ge sauga gegewena! Ibwe. I ola.
1JO 1:1 Baaba toto yawalila i pem ha wasawasa-an eliyamiu. Mulaa abwe bugul gegewel hi gan, iya iyoho i gan. He ama anana ha hago, ha kiteya matameya, ha gayawaan ge ha pihikana nimameya.
1JO 1:2 Gamagal toto yawalila i pem i masal. He toto yawal mihomihotina i gana elana ha kite, inoke ha wasawasa-an ge ha papaatena-an eliyamiu. He valila alona Tamana hi mina, yaa abwe i masal eliyama.
1JO 1:3 Gamagal toto ha kite ge anana ha hago, iya te ha wasawasa-an eliyamiu, kaiwena nuwama alomeyau komiu ta heliheliyam pamaisena avalau Tamala ge Natuna Yeisu Keliso.
1JO 1:4 Ge leta ya ha leleli eliyamiu, kaiwena nuwama alomeyau komiu yaliyaya ta kalaopopwi.
1JO 1:5 Wasa toto ha hagowa Yeisu Keliso elana ge ha wasawasa-an eliyamiu i ola hiwe: Yehoba iya mwananal ge nige gogou etega i gagana elana.
1JO 1:6 Inoke ebo ta ba, “Aloma ha heliheliyam,” ge ta nanawaa gogouwa, he wala baaba ge wala ginol elana kila tokakawi.
1JO 1:7 Yaa ebo ta nanawaa mwananala ni ola iya iyoho mwananala, inoke avala iya ta heliheliyam, yaka avalau ge avalau ta heliheliyam ge Natuna Yeisu saliyana wala gegi gegewena i ulul yoho ge ta yanayana.
1JO 1:8 Ebo ta ba, “Nige no gegi i gagan,” he totola ta kakawela ge nige baaba tutunahotina i gagana eliyala.
1JO 1:9 Yaa ebo wala gegi ta pamasal Yehoba elana, iya wana pagan i sapu, ge bosowaina ana mel ta teli, inoke wala gegi ni nuwayoho, ge wala pagan nanakina gegewena ni ul yoho ge ta yanayana.
1JO 1:10 Ebo ta ba, “Nige gegi etega ya giginol,” he Yehoba ta awa tokakawi-an to, ge wana baaba nige ta aahe i miminaa eliyala.
1JO 2:1 He natuwau, leta ya ya leleli eliyamiu kaiwena nuwau bahi gegi nuku giginol. Yaa sauga ebo kila etega gegi ni ginol, he ala Tolabe etega i gan, iya tosasapona Yeisu Keliso, i baaba Tamala elana kaiwela.
1JO 2:2 Iya wala gegi powonina. He nige tage i yaomal kila ya wala gegi kaiwena, yaa i yaomal gamagalau panayawiya gegewela wala gegi kaiwena.
1JO 2:3 Ebo Yehoba wana logugui ta henapuan, inoke eliyana wala aatena i gan te iya ta atena.
1JO 2:4 Ebo gamagal etega ni ba, “Yehoba ya atena” ge nige wana logugui ni hehenapu-an, he iya tokakawi ge nige baaba tutunahotina i gagana elana.
1JO 2:5 Yaa ebo gamagal etega Yehoba wana logugui ni henapuan, he wana nunuwana Yehoba elana iyaka i paolaolaek. Ta atena te ta minaa Yehoba elana ni ola hiwe:
1JO 2:6 ebo ta ba tage ta minaa elana, he yawalila ana nawanawa ni ola Yeisu wana nawanawa.
1JO 2:7 No heliyamwau nunuwanil, logugui toto ya leleli eliyamiu nige logugui vavaluna i oola. He iya logugui bebeyaunana toto abatelipuna elana sauga ku abulilek hi baunan eliyamiu. Iya panpankiti toto iyaka hi baunan eliyamiu ge ku hago.
1JO 2:8 Yaa i ola al, logugui toto ya leleli eliyamiu i vavaluna. Ana vavaluna o ana patunahot ta kiteya Keliso elana ge i ola al eliyamiu. He i vavaluna, kaiwena gogou ana sauga i momowasi ge mwananal tutunahotina iyaka i yana.
1JO 2:9 Ebo etega ni ba, “Nau ya minaa mwananal gamwanaa” ge ebo i pihigelgel talina elana, he iya iyoho ya gogou gamwanaa.
1JO 2:10 Ebo etega talina i nunuwana-an, iya i minaa mwananal elana, he nige nak i gagana elana ge tage alona ni pagegi.
1JO 2:11 Yaa ebo etega i pihigelgel talina elana, iya i minaa gogou gamwanaa. I nanawaa gogou gamwanaa ge nige i aatena te ga i nonoek, kaiwena gogou matana i pakai.
1JO 2:12 Natuwau, baaba ya ya leleli eliyamiu, kaiwena Keliso alana elana Yehoba wami gegi iyaka i nuwayoho.
1JO 2:13 Tonowakau ge nevenakau, baaba ya ya leleli eliyamiu, kaiwena Keliso, iya iyoho i gan abatelipuna elana, iyaka ku atena haba. Hevalau ge gamainau, baaba ya ya leleli eliyamiu, kaiwena tonanakina Seitani iyaka ku pakokove.
1JO 2:14 Natuwau, baaba ya ya leleli eliyamiu, kaiwena Tamamiu labulabumwa iyaka ku atena haba. Tonowakau ge nevenakau, baaba ya ya leleli eliyamiu, kaiwena Keliso, iya iyoho i gan abatelipuna elana, iyaka ku atena haba. Hevalau ge gamainau, baaba ya ya leleli eliyamiu, kaiwena ku gasisi. Yehoba wana baaba i minaa eliyamiu inoke tonanakina Seitani iyaka ku pakokove.
1JO 2:15 Bahi panayawi ge bugulina ona nuku nunuwana-agil. Ebo nuku nunuwana-agil, he Tamamiu labulabumwa nige ana nunuwana i gagan eliyamiu.
1JO 2:16 He panayawi bugulina hi ola hiwe: pagan bolo tuwala nuwana, bugul bolo ta kitel ge nuwala i noek, gogomwau ge wasawasa ana hanahanaha. Bugul gegewena bolo ona ya nige i neneem Tamala elana, yaa i neem panayawiya.
1JO 2:17 Panayawi ge bugul gegewel hi minaa gamwanaa bolo gamagalau nuwaliya, heliya hi momowasi, yaa gamagal toto i ginol i ola Yehoba wana nuwatu ni mihot sauga gegewena nige ni momowasi.
1JO 2:18 Natuwau, sauga mowamowasena iyaka i kelakelaubwa. Iyaka ku hago te Keliso ana Topihigelgel iya i nenem. He Keliso ana topihigelgel hi gewi iyaka hi masal, inoke eliyana ta atena te sauga mowamowasena iyaka i kelakelaubwa.
1JO 2:19 Valila hi minaa wala boda elana ge abwe hi eguluwagila. Yaa heliya nige wala boda gamagaliliyau hot i oola. Binimala heliya wala boda gamagaliliyau hot, he heliya iyahe avalau ta minamina. Yaa iyaka hi eguluwagila, inoke iyaka ta kitel te gegewel nige wala boda gamagaliliyau i oola.
1JO 2:20 Yaa gamagal bwabwalena Keliso, iya Yayaluwa Bwabwalena i ligin komiu eliyamiu, inoke baaba tutunahotina ku atena.
1JO 2:21 Nige tage baaba tutunahotina nige ku aatena ge kaiwena leta ya ya leleli eliyamiu. Yaa leta ya ya leleli eliyamiu kaiwena baaba tutunahotina iyaka ku atena, ge ku atena ya te kakawi nige i neneem baaba tutunahotina elana.
1JO 2:22 Henala tokakawi? Tokakawi iya te gamagal toto i ba, “Yeisu iya nige Mesaiya i oola.” Gamagal toto i ba ola o, he Yehoba Tamala ge Natuna i towaagil, inoke iya Keliso ana topihigelgel.
1JO 2:23 Gamagalau bolo Natuna hi towani, he Tamana nige i gagana elal. Yaa gamagalau bolo wali abulilek Natuna elana hi ba pamasal hi ba, “Iya Mesaiya,” he Tamana al i gan elal.
1JO 2:24 He baaba tutunahotina, toto abatelipuna elana sauga ku abulilek hi baunan ku hago, ni minaa komiu atemiwa. Ebo ni minaa atemiwa, inoke komiu nuku mina Yehoba Natuna Yeisu alona ge Tamana elal.
1JO 2:25 Ge Yeisu iya iyaka i bateli elala te yawal mihomihotina ni pem.
1JO 2:26 Baaba bolo o ya lelelian eliyamiu ge na baewa eliyamiu bolo nuwaliya nihi pagegemiu kaiweliya.
1JO 2:27 Yaa Keliso Yayaluwa Bwabwalena i ligin komiu eliyamiu, ge iya iyoho i minaa eliyamiu. Inoke nige bosowaina topankite getoga etega al nuku loyaan ge ni panpankiti eliyamiu. He Yayaluwa Bwabwalena bugul gegewena i panpankiti eliyamiu, ge wana panpankiti eliyamiu i tunahot, nige i kakakawi. Inoke nuku minaa Keliso elana ni ola Yayaluwa Bwabwalena i pankitemiu.
1JO 2:28 He natuwau, nuku minaa Keliso elana, inoke sauga ebo ni sikalim, atela ni matuwa ge bahi ta pupuluwawi te ta talmilil matanaa.
1JO 2:29 He ku atena te Keliso iya tosasapona hot, inoke nuku atena te gamagalau gegewel bolo pagan sasapona hi awaawaginol heliya Yehoba natunau.
1JO 3:1 Ku nuwatu ga! Tamala wana nunuwana eliyala ana bwata geb o ge i awa Yehoba natunau-agila. Ge tunahot kila ta ola to. Yaa panayawi gamagaliliyau nige hi aatenala, puna kaiwena Yehoba nige hi aatena.
1JO 3:2 No heliyamwau nunuwanil, sauga ya kila Yehoba natunau, yaa nige ga i papankitela bwaliga ga ta ola. Yaa ta atena te sauga ebo Keliso ni sikalim, nasi ta kite ana awa hot elana, inoke kila ta ola iya.
1JO 3:3 He gamagalau gegewel bolo ginebi wali atimatuwa hi matamatan Keliso nihi kite, heliya wali pagan hi matahikan i yanayana, i ola Keliso i yanayana.
1JO 3:4 Yaa gamagalau bolo gegi paganina hi giginol, heliya Yehoba wana logugui ana tolekaleka. He gegi paganina heiya te Yehoba wana logugui ta leke.
1JO 3:5 Ku atena te Keliso i masal puna te wala gegi ni leke yoho, ge ku atena nige sauga etega gegi i giginol.
1JO 3:6 Inoke gamagalau gegewel bolo hi minaa Keliso elana nige gegi paganina hi aawaawaginol. Yaa gamagalau bolo gegi paganina hi giginol, nige sauga etega hi kikite ge nige hi aatena.
1JO 3:7 Natuwau, bahi gamagal etega ni papagegemiu. Henala ebo pagan sasapona i awaawaginol, he iya gamagal sasapona, i ola Keliso iya gamagal sasapona.
1JO 3:8 Yaa henala ebo gegi paganina i awaawaginol, he iya Seitani natuna, kaiwena abatelipuna elana ge i nem ana siga sauga ya Seitani iyoho i gegegi. He Yehoba Natuna i masal puna te Seitani wana tuwalali ni apanak ge ni pwamowasi.
1JO 3:9 Gamagalau bolo hi tabwa Yehoba natunau nige gegi paganina nihi aawaawaginol, kaiwena yawal toto i neem Yehoba elana i minaa elal. He nige bosowailiya gegi paganina nihi awaawaginol, kaiwena Yehoba te Tamaliya.
1JO 3:10 Inoke Yehoba natunau ge Seitani natunau ali euna i ola hiwe: ebo gamagal etega nige pagan sasapona ni giginol, he iya nige Yehoba natuna i oola. I ola al, ebo gamagal etega nige talina ni nununuwana-an, he iya nige Yehoba natuna i oola.
1JO 3:11 He panpankiti toto abatelipuna elana sauga ku abulilek ku hago, i ba ola hiwe: nuku penununuwana-agimiu.
1JO 3:12 Bahi wami pagan ni oola Keni, iya tonanakina Seitani natuna, yaka talina i tagapaaliga. Ge hauna kaiwena talina i tagapaaliga? Kaiwena iya wana ginol hi nak ge talina wana ginol hi sapu.
1JO 3:13 Inoke taliwau ge nuwau, bahi atemiu ni yoyou ebo panayawi gamagaliliyau nihi pihigelgel-agimiu.
1JO 3:14 Ebo talilau ta nunuwana-agil, inoke ta atena te yaomal ana labi iyaka ta eguluwan ge ta kalapanetim yawal ana labi elana. Yaa ebo gamagal etega talina nige i nunuwana-an, iya iyoho i minaa yaomal elana.
1JO 3:15 Kaiwena henala ebo talina i pihigelgel-an iya totaulol, ge ta atena te totaulol nige yawal mihomihotina i gagana elal.
1JO 3:16 Keliso yawalina i talamwan kaiwela, inoke wana ginol o eliyana nunuwana ana pagan ta atena. Inoke kila al ge bosowaina yawalila ta talamwan talilau ge nulau kaiweliya.
1JO 3:17 Ebo gamagal etega bugul gegewena i olaolaek elana, ge ebo talina i kite bugul enuna i kalaan, yaa nige ni aatilomwan-an ge ni lalabe, he nige Yehoba ana nunuwana i gagana elana.
1JO 3:18 Natuwau, bahi tage hohopela ya elana ta nunuwana, yaa ta nunuwana tunahot ginebi ge wala ginol.
1JO 3:19 Ebo talilau ta nunuwana-agil, inoke eliyana ta atena kilau baaba tutunahotina natunau. Inoke bwagana atela elana ta nuwatu tage kila nige ta wawaisi, he atela ta pamatuwa ge ta nuwa laumwal Yehoba matanaa. Kaiwena Yehoba wana atilomwan atela wana nuwatu i bwata lake ge Yehoba atela i atena haba.
1JO 3:21 Inoke no heliyamwau nunuwanil, iyaka ta nuwa laumwal ge nige atela elana ta nunuwatu tage kila nige ta wawaisi, inoke atela i matuwa nige ta pupuluwawi ta nok Yehoba elana.
1JO 3:22 Inoke hauna gun ebo ta awanuni elana, i pem elala, kaiwena wana logugui ta henapuan ge pagan toto i yaliyaya-an ta giginol.
1JO 3:23 He wana logugui i ba ola hiwe: Natuna Yeisu Keliso ta abulilek-an ge ta penununuwana-agila ni ola logugui toto i baunan elala.
1JO 3:24 Bolo Yehoba wana logugui hi henapuan, hi minaa elana ge iya i minaa elal. Ge Yayaluwana iyaka i pem i holaviya elala, inoke eliyana ta atena te iya i minaa elala.
1JO 4:1 No heliyamwau nunuwanil, palopitau kakakawel hi gewi iyaka hi tagilan hi na panayawi labena gegewena elal. Inoke gamagalau bolo yayaluwa etega i pabaaba-agil, bahi gegewel nuku aabulilek-agil, yaa yayaluwa ona nuku hilel ga, inoke nuku atena te ebo hi neem Yehoba elana o ebo nigeya.
1JO 4:2 Yehoba Yayaluwana ana aatena nuku atena ni ola hiwe. Ebo yayaluwa etega gamagal ni pabaaba ni ba, “Yeisu Keliso i nem i tabwa gamagal,” he Yayaluwa o i neem Yehoba elana.
1JO 4:3 Yaa ebo yayaluwa etega gamagal ni pabaaba ge nige ni babaa ola o Yeisu kaiwena, he yayaluwa o nige i neneem Yehoba elana, i neem Keliso ana Topihigelgel elana. Iyaka ku hago te iya i nenem, he iyaka i nem haba iyehe i tuwatuwalali panayawiya.
1JO 4:4 He natuwau, komiu Yehoba wana gamagalau, ge palopitau kakakawel iyaka ku gasisi luwagil. Kaiwena Yayaluwa toto i minaa eliyamiu i gasisi hot, yayaluwa toto i minaa panayawi gamagaliliyau elal nige i gagasisi.
1JO 4:5 He palopitau kakakawel heliya panayawi ana gamagalau, inoke panayawi ana nuwatu elana te hi baaba ge analiya panayawi gamagaliliyau hi hago.
1JO 4:6 Yaa kilau Yehoba wana gamagalau, inoke wana nuwatu elana te ta baaba ge bolo Yehoba hi atena anala hi hago. Yaa bolo nige Yehoba wana gamagalau i oola anala nige hi hahago. Inoke toto o eliyana bosowaina baaba tutunahotina ana Yayaluwa ge baaba kakakawena ana yayaluwa ali getoga ta atena.
1JO 4:7 No heliyamwau nunuwanil, ta penununuwana-agila, kaiwena nunuwana paganina i neem Yehoba elana. Henala ebo i nunuwana, he iya Yehoba natuna ge Yehoba ana aatena i gan elana.
1JO 4:8 Henala ebo nige ni nunuwana, iya Yehoba nige i aatena, kaiwena Yehoba iya tonunuwana.
1JO 4:9 He Yehoba wana nunuwana eliyala iyaka i pankitela i ola hiwe: Natuna maisena hot i patuna i lau panayawiya inoke iya eliyana kila yawal ta pwawa.
1JO 4:10 Nige tage nunuwana hot paganina ta kiteya kila wala nunuwana Yehoba elana, yaa ta kiteya iya i nunuwana-agila ge Natuna i patuna wala gegi powonina.
1JO 4:11 No heliyamwau nunuwanil, Yehoba i nunuwana-agila nabiyan i ola to, inoke bosowaina kila ta penununuwana-agila.
1JO 4:12 Nige sauga etega gamagal etega Yehoba i kikite, yaa ebo ta penununuwana-agila, Yehoba i minaa elala ge wala nunuwana Yehoba elana iyaka ta paolaolaek.
1JO 4:13 Ta atena te kila ta minaa Yehoba elana ge iya i minaa elala, kaiwena Yayaluwana i pem elala.
1JO 4:14 I ola al, ebo gamagal etega ni ba, “Yeisu iya Yehoba Natuna,” he Yehoba i minaa elana ge iya i minaa Yehoba elana. (He ama ha kite ge wasana ha wasaan te Yehoba Tamala Natuna i patuna panayawi ana Topwamwal.)
1JO 4:16 Ge i ola al, henala ebo i nununuwana, he iya i minaa Yehoba elana ge Yehoba i minaa elana, kaiwena Yehoba iya tonunuwana. He kila ta atena ge iyaka ta abulilek-an te Yehoba i nunuwana-agila.
1JO 4:17 Wala nunuwana Yehoba elana i bwatabwata ge i olaolaek, inoke lan yatala elana kila atela ni matuwa ge nige ta pupuluwawi. He bosowaina atela ni matuwa, kaiwena wala minamina panayawiya wala pagan i ola Keliso wana pagan.
1JO 4:18 Ebo Yehoba ta nunuwana-an ge iya i nunuwana-agila, he nige ta lolovakun-an. Ebo kila wala nunuwana i bwata ge i olaolaek, he nunuwana paganina lovakun amnanina i ahek yoho, kaiwena lovakun i masalem te ebo Yehoba wana lahi ta nuwanuwatu an. Yaa gamagal toto i lolovakun, ta atena te wana nunuwana nige ga i bwabwata ge i oolaolaek.
1JO 4:19 Kila Yehoba ge gamagalau ta nunuwana-agil, kaiwena Yehoba i nunuwana-agila houwan.
1JO 4:20 Ebo gamagal etega ni ba, “Yehoba ya nunuwana-an” ge talina i pihigelgel-an, he iya tokakawi. Kaiwena ebo talina toto i kiteya matanaa nige i nunuwana-an, he ta atena Yehoba toto nige i kikite nige i nunuwana-an.
1JO 4:21 Ge logugui ya i pem elala i ba, “Henala ebo Yehoba i nunuwana-an, he talina al ni nunuwana-an.”
1JO 5:1 Gamagalau bolo hi abulilek te Yeisu iya Mesaiya, heliya Yehoba natunau. He ebo tamala ta nunuwana-an, nasi talilau ge nulau al ta nunuwana-agil.
1JO 5:2 Inoke ta atena te sauga ebo Yehoba ta nunuwana-an ge wana logugui ta henapuan, he iya natunau al ta nunuwana-agil.
1JO 5:3 He ebo Yehoba ta nunuwana-an, wana logugui ta henapuan. Yaa wana logugui nige i pupulowan elala,
1JO 5:4 kaiwena kila Yehoba natunau gegewela panayawi wana gasisi ta pakokove. He ta abulilek Yehoba elana, inoke eliyana te panayawi wana gasisi ta pakokove.
1JO 5:5 Henalau bosowailiya panayawi wana gasisi nihi pakokove? He iyai ya te gamagalau bolo hi abulilek te Yeisu iya Yehoba Natuna.
1JO 5:6 Yeisu o iya Yeisu Keliso toto i nem panayawiya, yaka i babitaiso wewel elana ge i yaomal saliyana i lau. Nige tage i nem ya te ge i babitaiso wewel elana, yaa i nem yaka i babitaiso wewel elana ge i yaomal al saliyana i lau. I ola al, Yayaluwa Bwabwalena i wasa tunahot Yeisu Keliso kaiwena, kaiwena Yayaluwa Bwabwalena iya tobaaba tunahot.
1JO 5:7 Inoke towasa ali gewi eton hi wasa Yeisu kaiwena:
1JO 5:8 Yayaluwa Bwabwalena, wana babitaiso wewel elana, ge wana yaomal saliyana. Ge towasa bolo eton o wali wasa i olaolaek.
1JO 5:9 Kilau ebo gamagalau bugul etega hi wasaan inoke ta abulilek-an. Yaa Yehoba wana wasa gamagalau wali wasa i bwata lake, inoke binimala ta abulilek-an. He iya iyaka i wasa Natuna kaiwena.
1JO 5:10 Henala ebo i abulilek Yehoba Natuna elana, he Yehoba wana wasa iyaka i ahe ge i kukuhikan atenaa. Yaa henala Yehoba nige i aabulilek-an, he iya Yehoba i awa tokakawi-an, kaiwena Yehoba wana wasa Natuna kaiwena nige i aabulilek-an.
1JO 5:11 He Yehoba wana wasa i ola hiwe: Yehoba yawal mihomihotina iyaka i pem elala, ge yawal ya puna heiya te Natuna.
1JO 5:12 Henala Yehoba Natuna i ahe, he iya yawal ya i ahe; henala Natuna nige i aahe, he yawal ya nige i aahe.
1JO 5:13 Leta ya ya leleli eliyamiu kaiwena nuwau nuku atena te yawal mihomihotina iyaka ku ahe—komiu bolo ku abulilek Yehoba Natuna elana.
1JO 5:14 Atela i matuwa nige ta pupuluwawi ta nok Yehoba elana, kaiwena ta atena te ebo iya wana nuwatu elana ta awanun bugul etega kaiwena, inoke wala awanun ni hago.
1JO 5:15 He ta atena te sauga ebo ta awanun elana wala awanun i hahago, inoke ta atena al te hauna gun iyaka ta awanuni elana, iya i pem.
1JO 5:16 Ebo komiu etega talina o ebo nuna ni kite gegi i giginol, gegi ololana yayaluwana nige ni papayaomal, he ni awanun Yehoba elana togegi o kaiwena, inoke Yehoba yawal ni pek elana. Bolo gegi hi giginol toto ololana yayaluwaliya nige ni papayaomal, he heliya baliya te ya babaa. Gegi i gan toto bosowaina gamagal yayaluwana ni payaomal, ge nige ya babaa tage nuku awanun Yehoba elana gegi ololal o kaiwena.
1JO 5:17 Ginol nanakina gegewena he gegi, yaa gegi enuna i gan toto nige gamagal yayaluwana ni papayaomal.
1JO 5:18 Ta atena te gamagalau bolo hi tabwa Yehoba natunau nige gegi nihi mimi awaawaginoli, kaiwena Yehoba Natuna i matahikagil, inoke tonanakina Seitani nige ni pipihikagil.
1JO 5:19 Ta atena te kilau Yehoba natunau, yaa panayawi gegewena tonanakina Seitani i logugui-an.
1JO 5:20 Ta atena al te Yehoba Natuna i nem panayawi ge aatena i pem elala inoke Yabowaine tutunahotina ta atena. Kila ta minaa Yabowaine tutunahotina elana ge ta minaa Natuna Yeisu Keliso elana. Iya Yabowaine tutunahotina ge iya yawal mihomihotina puna.
1JO 5:21 Natuwau, bahi nuku kukululuek yabowaine kakakawel elal, yaa ali en nuku pek.
2JO 1:1 Nau ekelesiya ana tohouwa leta ya ya leli ge ya patuna i nowa Yehoba wana hilihili yovana alomwau ge natumwau eliyamiu. Ya nunuwana-agimiu hoti, ge nige maiseu ya i oola, yaa gamagalau gegewel bolo baaba tutunahotina hi atena hi nunuwana-agimiu al.
2JO 1:2 Ha nunuwana-agimiu kaiwena baaba tutunahotina i minaa elala ge ni mihot elala sauga gegewena.
2JO 1:3 Ya awanun Yehoba Tamala ge Natuna Yeisu Keliso nihi muloluagila, nihi atilomwan-agila ge wali nuwa laumwal atela ni pakalaopop, kaiwena baaba tutunahotina ta abulilek-an ge ta nununuwana.
2JO 1:4 Ya yaliyaya nabi kaiwena wasa ya hago natumwau enuna baaba tutunahotina ana kamwasa elana hi nanawaa, i ola Tamala wana logugui elala.
2JO 1:5 Inoke yova nunuwanina, ya awanun elam te kila maisena ge maisena ta penununuwana-agila. He logugui toto ya baunan eliyam ya, nige logugui vavaluna i oola, yaa logugui toto abatelipuna elana sauga ta abulilek hi baunan elala ta hago.
2JO 1:6 Ta nunuwana heiya Yehoba wana logugui ta henapuan ge eliyana ta nanawaa. He wana logugui, toto abatelipuna elana hi baunan ku hago, i ola hiwe: nunuwana paganina elana nuku nanawaa.
2JO 1:7 Tokakawi hi gewi iyaka hi tagilan hi na panayawi labena gegewena elal. Heliya hi ba Yeisu Keliso i nem panayawi nige i tatabwa gamagal. Gamagalau ololal o heliya tokakawi ge heliya Keliso ana topihigelgel.
2JO 1:8 Nuku matahikagimiu gamagalau o kaiweliya, inoke bahi wami tuwalali enona nuku papayaomal, yaa molamiu nuku ahe paolaolaek.
2JO 1:9 Henala ebo nige ni miminaa Keliso wana panpankiti elana, yaa ni eguluwan ni na panpankiti getoga elana, Yehoba nige i gagana elana. Yaa henala ebo ni minaa Keliso wana panpankiti elana, he Yehoba Tamala alona ge Natuna hi gan elana.
2JO 1:10 Ebo gamagal etega ni nowa ge panpankiti ya nige ni pwapwataniwa, bahi nuku babaa mulolu elana o ebo nuku yoyoga pahe wami limiya.
2JO 1:11 Ebo komiu etega ni ba mulolu elana, he iya iyaka i tabwa ana tolabe wana tuwalali nanakina elana.
2JO 1:12 No nuwatu hi gewi iyoho bosowaina na pamasal eliyamiu, yaa nige nuwau pepa ge pen na patuwalali-agil. Ya nuwatu te na nowa na kitemiu, inoke maninila ta pahanalivaso ge ta liwaliwan, inoke alowau komiu yaliyaya ta kalaopopwi.
2JO 1:13 Talim, Yehoba wana hilihili yovana, natunau hi mulolu eliyam.
3JO 1:1 Nau ekelesiya ana tohouwa leta ya ya leli ge ya patuna i nowa Gaiyas eliyam, owa no heliyam nunuwanina ya nunuwana-agiwa hoti.
3JO 1:2 No heliyam nunuwanina, ya awanun te nu molu bubun ge bugul gegewena ni waisi eliyam, ni ola yayaluwam elana bugul gegewena i waisi.
3JO 1:3 Ya yaliyaya nabi, kaiwena talilau enuna hi nem no wasa hi pem owa baaba tutunahotina u toulil, hi ba, “Baaba tutunahotina ana kamwasa elana i nanawaa.”
3JO 1:4 He sauga ebo wasa ya hago natuwau baaba tutunahotina ana kamwasa elana hi nanawaa, inoke ya yaliyaya nabi, yaliyaya o no yaliyaya gegewena i bwata lake.
3JO 1:5 No heliyam nunuwanina, tuwalali waiwaisana te u awaawaginol, kaiwena talilau bolo topapaatena nawanawa u lalabel, bwagana ebo nige u aatenal.
3JO 1:6 He heliya wam nunuwana wasana iyaka hi wasaan toekelesiya labi ya elal. Inoke sauga ebo tonawanawa ololal o nuwaliya nihi novevehe al, nuwau nu label wali nawanawa kaiwena, ni ola te Yehoba u lalabe o.
3JO 1:7 Keliso wana tuwalali kaiwena te hi tagil ge hi nawanawa, ge nige ali labe hi aaheya bolo nige toabulilek i oola elal.
3JO 1:8 Inoke kila toekelesiya gamagalau ololal o ta label, inoke kila ta ola wali totuwalali baaba tutunahotina ana tuwalali elana.
3JO 1:9 Ekelesiya wali leta etega valila ya ginol, yaa Diyotilipes wama baaba nige i hahago, kaiwena iya nuwana te ni logulogugui ya.
3JO 1:10 Inoke sauga ebo na nowa, wana ginol gegewena na ba pamasal. He iya baaba nanakina i baubaunan ge i loloba kaiwema. Yaa nige tage i loloba ya te kaiwema, yaa talilau bolo topapaatena nawanawa nige i yoyoga pahel. Ge i ola al ebo alonau enuna nuwaliya nihi yoga pahel, he i lolopwalil ge i papatuna owaowa-agil hi tatagil ekelesiya elana.
3JO 1:11 No heliyam nunuwanina, bahi pagan nanakina nu aawapupune, yaa pagan waiwaisana nu awapupune. Henala ebo pagan waiwaisana ni awaawaginol, he iya Yehoba natuna. Henala ebo pagan nanakina ni awaawaginol, he iya nige sauga etega Yehoba i kikite ge i aatena.
3JO 1:12 Gamagalau gegewel Demitiliyas hi awa wawaisi-an iya gamagal waiwaisana. He iya baaba tutunahotina ana kamwasa i toulil, inoke toto ya i pamasal al te iya gamagal waiwaisana. I ola al, wana pagan ama ha awa wawaisi-an, ge u atena ama wama wasa i tunahot.
3JO 1:13 No nuwatu hi gewi iyoho bosowaina na pamasal eliyam, yaa nige nuwau pepa ge pen na patuwalali-agil.
3JO 1:14 Ya nuwatu te sauga kekeisi abwe na nowa na kitewa, inoke maninila ta pahanalivaso ge ta liwaliwan.
3JO 1:15 Yehoba wana nuwa laumwal ni minaa atemwa. Wam heliyamwau labi ya elana hi mulolu eliyam. Nau no mulolu nu baunan no heliyamwau maisena ge maisena elal labi ei elana.
JUD 1:1 Nau Yuda, Yeisu Keliso wana totuwalali loloyowanina ge Yemesa talina etega, leta ya ya leli ge ya patuna komiu bolo Yehoba i yogaagimiu eliyamiu. He Yehoba Tamala i nunuwana-agimiu ge Yeisu Keliso i matahikagimiu.
JUD 1:2 Ya awanun Yehoba sauga gegewena ni atilomwan-agimiu, wana nuwa laumwal atemiu ni pakalaopop, ge nuku minaa wana nunuwana kalakalaopopwina gamwanaa.
JUD 1:3 No heliyamwau nunuwanil, valila no nuwatu hot tage wami leta na ginol ge pwamwal toto gegewela ta pwawa kaiwena na baaba, yaa sauga ya ya nuwatu bosowaina hot bugul etega al kaiwena na baaba. Nuwau na ba pagasisi-agimiu abulilek ana lohaveyan nuku lohaveyani ge bolo panpankiti sasapona hi pihigelgel-an nuku ba pasapol. Abulilek o Yehoba i pek wana gamagalau elal, ge nige bosowaina ta pil getogaan.
JUD 1:4 He gamagalau enuna bolo Yehoba nige hi aawatauwan, iyaka hi ulutuk sumi wami boda gamwanaa. Heliya wala Yehoba wana mulolu wasana ana nuwatu hi pil wali epaepakuna hi ginoliya, inoke hi ba tage bosowaina neganega paganina ta awaawaginol ge Yehoba ni mumulolu-agila ya. Heliya Yeisu Keliso, iya maisena ya wala Tonowak ge wala Babala, hi towani. He sauga houhouwena Buki Bwabwalena iyaka i pamasal haba gamagalau ololal o lahi nihi pwawa.
JUD 1:5 Ku atena Babala wana gamagalau i pwamwaliliem Itipita, yaa mulaa abwe bolo nige hi aabulilek i apanakil. He liwanina iyaka ku atena haba, yaa nuwau na panuwahikagimiu al ge nuku nuwatuan.
JUD 1:6 Ge aneloseyau nuku nuwatuagil, bolo abamina toto Yehoba i pek elal nige nuwaliya i oola, inoke hi ginol likalika ge abaliya hi miluwai. He Yehoba i yowanil sen mihomihotina elal, ge i teleliya gogou gamwanaa nihi matamatan wana yatala ana lan bwabwatana kaiwena.
JUD 1:7 Ge i ola to, Sodoma ge Gomola ge panuwa bolo hi minaa gegeliliyaa, hi gaganawal ge hi talamwagil loneganega paganina gegetogana toto nige ana ginol i oola, hi awaawaginol. Ali lahi ginaha i ton olagil, inoke hi ola abaatena te Yehoba abwe gamagalau ni lahel ginaha mihomihotina elana.
JUD 1:8 Yaa topankite kakakawel bolo hi ulutuk sumi wami boda gamwanaa, pagan toto maisena o heiya te heliya al hi giginol. Hi golugoluwa ali kenonou elana, yaka tuwaliya hi apapanak-an ge hi papabiki-an gegi paganina elana. Yehoba wana logugui hi awatautau-an, ge aneloseyau hi ba panapanak-agil.
JUD 1:9 He anelose wali tobwabwatana Maikol alona Seitani hi ba apwaapwanawa hi awabalgig henala ge Mosese tuwana ni ahe. Saugena o Maikol nige nuwana Seitani ni wole panapanak-an, iyai te i ba, “Babala ni lahewa.”
JUD 1:10 Yaa topankite kakakawel ya, bugul bolo ali sapu nige hi aatena hi ba panapanak-an ya. He bugul enuna hi atena, yaa amnan ya te eliyana ge hi atena, hi ola bwasumu nige wali nuwatu sasapona i gagan, yaka aatena o yawaliliya i apanak.
JUD 1:11 Ali nak geb o! Heliya hi olak Keni wana pagan eliyana ge hi nawaa wana kamwasaa. Hi nuwa mani inoke hi talamwagil Belami wana gegi eliyana. Heliya hi lohaveyan Yehoba elana i ola Kola Mosese wana logugui i towani ge i lohaveyan elana. Inoke Yehoba ni apanakil ni ola Kola alonau ge wana boda i apanakil.
JUD 1:12 Sauga ebo ekelesiya ana heliheliyam enowana ku an, heliya wami abapuluwawi hi awaginol, kaiwena nige hi pupuluwawi te hi im nabinabi ge hi an nabinabi. He totoliya kaiweliya ya te hi nuwanuwatu. Heliya hi ola yaluyalu mana i yu yoyohi, nige kehena. Heliya hi ola ebwakil bwagana wali sauga enon, yaa nige hi eenon. Hi ola ebwakil hi pulut yohil ge hi aliga hot.
JUD 1:13 Heliya hi ola bagol bwabwatal ateliya hi peloli, ge wali ginol pulupuluwawena i ola bagol polona. Hi ola putum hi nogegi ge abaliya hi sogu luwan. He Yehoba abamina gogogouina hot iyaka i lovivina-an kaiweliya, inoke nihi na nihi mihot abamina o elana.
JUD 1:14 Inok, iya Adama tubutubunina heyan seben-ina, i ba palopisai gamagalau ololal ya kaiweliya. I ba, “Ku kite! Babala i nenem alonau ge wana aneloseyau ali gewi tausan ge tausan,
JUD 1:15 inoke togegi gegewel bolo Yehoba hi awatautau-an ni pakotil ge ali lahi ni baunan. Kaiwena alona wali awatautau ginol gegegena hi awaawaginol ge baaba nanakina hi babaunanek elana.”
JUD 1:16 Gamagalau ya avaliyau hi awa naknakagil ge hi lovehawol-agil. Totoliya wali nuwatu nanakina hi toutoulil. Totoliya hi ba heyagil, ge avaliyau nuwaliya hi gove ge nihi ahel wali nuwatu elana nihi noek.
JUD 1:17 No heliyamwau nunuwanil, wala Babala Yeisu Keliso wana apostolowau wali baaba toto valila nuku nuwahikan.
JUD 1:18 Hi baewa eliyamiu hi ba, “Sauga mowamowasena elana gamagalau enuna nihi masal ge wami abulilek Yehoba elana nihi talatalawasi-an. Heliya Yehoba nige nihi aawatauwan, yaa totoliya wali nuwatu nanakina nihi toulil.”
JUD 1:19 Gamagalau ya wami ekelesiya hi kukuwaliwali-an, ge hi olak panayawi nuwatuina elana, Yayaluwa Bwabwalena nige i miminaa elal.
JUD 1:20 No heliyamwau nunuwanil, wami abulilek waiwaisana hot toto i neem Yehoba elana, iya ami wauwau, inoke yawalimiu nuku tal pagasisi wauwau o eliyana. Yayaluwa Bwabwalena wana gasisi eliyana nuku awaawanun.
JUD 1:21 Yehoba i nunuwana-agimiu, inoke wami pagan nuku matahikan nuku minaa wana nunuwana o gamwanaa. Ge nuku matamatan wala Babala Yeisu Keliso alona wana atilomwan yawal mihomihotina ni pewa eliyamiu.
JUD 1:22 Alomiyau enuna nuwaliya i lalabui ge wali abulilek i pweyata, he nuku atilomwan-agil ge nuku label.
JUD 1:23 Enuna al hi ola hi miminaa ginaha gamwanaa, he nuku oel ge nuku pwamwalil. Enuna al tuwaliya yawalina i logugui-agil, he nuku atilomwan-agil, yaa ginebi wami lovakun nuku matahikagimiu bahi wali gegi paganina ni kakalapanet eliyamiu ge ni papabikemiu. Wali gegi paganina nuku lovakunan, ni ola Yudiya kaliko toto i minaa toyaomal tuwanaa hi lovakunan eba ni pabikel.
JUD 1:24 Yehoba iya bosowaina ni matahikagimiu nige nuku sosogu, ge bosowaina ni ahemiu ni telemiu iya Towasawasa manininaa nige wami gegi ni gagan ge yaliyaya nuku kalaopopwi.
JUD 1:25 Iya maisena ya Yabowaine tutunahotina ge iya wala Topwamwal, inoke Yeisu Keliso wala Babala alana elana ta tobalan ta ba iya Towasawasa, Tomihahaina, Togasisi ge Tologugui Hot, iya i ola sauga houhouwena elana, sauga ya elana, ge sauga i nenem nige ni momowasi. Ibwe. I ola.
REV 1:1 Buki ya Yeisu Keliso wana pankite liwanina. Yehoba bugul bolo ya i pek eliyana inoke ni pamasal kilau wana totuwalali eliyala hauna gun abwe sauga kekeisi ni gan. Yaka Keliso wana anelose i patuna i nem nau wana totuwalali Diyon eliyau ge o pankite elana bugul bolo ya i pankiteyau.
REV 1:2 Inoke bugul gegewena bolo ya kitel na wasaan al eliyamiu. Yehoba wana baaba ge Yeisu Keliso wana pamasal wasana na wasaan.
REV 1:3 Henala ebo Yehoba wana baaba palopisai ana buki ya gamwanaa ni vasili gamagalau elal, Yehoba gamagal o ni muloluan, ge bolo buki ana baaba nihi hago ge nihi henapuan Yehoba ni muloluagil. He nige sauga ni yayapu inoke bugul bolo ya nihi masal.
REV 1:4 Nau Diyon, leta ya ya leli ge ya patuna i nowa ekelesiya seben eliyamiu bolo ku minaa labi Eisiya elana. Ya awanun Yabowaine toto i gan sauga ya, sauga houhouwena, ge sauga i nenem elal, ni muloluagimiu ge wana nuwa laumwal atemiu ni pakalaopop. I ola al Yayaluwa Bwabwalena, iya i ola yayaluwa seben i miminaa Yehoba wana abamisiyo wawasana awonaa,
REV 1:5 alona ge Yeisu Keliso nihi muloluagimiu ge wali nuwa laumwal atemiu ni pakalaopop. Yeisu iya Yehoba wana baaba ana towasa sasapona, iya lut al i gamauni, ge iya panayawi ana kin ona wali tobwabwatana. Yeisu iya i nunuwana-agila, wana yaomal elana i sokalila ge wala gegi i ul yoho,
REV 1:6 inoke i telela wana abalogugui ana gamagalau, kila ta totuwalali bwabwalena wana Yabowaine ge Tamana kaiwena. Yeisu iya ta awa wasawasa-an ge ta awa togasisi-an sauga gegewena nige ni momowasi. Ibwe. I ola.
REV 1:7 Ku kite! Iya i nenem yaluyalu pwatanaa, yaka gamagalau gegewel mataliya ni nok nihi kite, ge bolo valila hi howa ge i yaomal heliya al nihi kite. Gamagalau gegewel panayawiya nihi kahin iya kaiwena. Tunahot! Ibwe. I ola.
REV 1:8 Yehoba Yabowaine Togasisi Hot, iya i gan sauga ya, sauga houhouwena, ge sauga i nenem elal, i ba, “Nau Alepa ge Omega, nau Abatelipuna ge Abapwamowasi.”
REV 1:9 Nau talimiu Diyon, Yeisu eliyana alowau komiu lomwan ta pwawa toyawe, alowau komiu ala pulowan ta palahikan, ge alowau komiu kila Yeisu wana abalogugui ana gamagalau. Yehoba wana baaba ge Yeisu wana panpankiti tutunahotina ya papaatena-an gamagalau elal, inoke toto o kaiwena hi yowanau ge hi teleyau ya miminaa taval Patmos elana.
REV 1:10 Wala Babala wana lan elana Yayaluwa Bwabwalena wana gasisi i aheyau, inoke anan bwabwatana etega ya hagoek ewa i ola bwagigi anana.
REV 1:11 I ba i ola hiwe, “Bugul bolo nasi abwe nu kitel nu leli lowagil buki elana, inoke nu patuna ni nok ekelesiya bolo hi minaa panuwa seben elal ge nihi vasili. Panuwa bolo o heliya Epeso, Simeina, Pegamam, Tayataila, Sadis, Piladelpiya ge Leodisiya.”
REV 1:12 Inoke ya tagena sikal nuwau na kite henala ge i baaba eliyau, yaka odam ginebi abaliya gold ali gewi seben ya kitel.
REV 1:13 Gamwaliyaa, awa etega ya kite “i ola gamagal natuna,” holahola yayapona i galoi i na ana siga aenaa, ge babagalina ana nuwalabwalabwa gold elana hi ginoliya i pahavala painan.
REV 1:14 Kokowana i wawakeki i ola apwayowa pupunoliya o ebo yaluyalu wakewakekena, ge matana i ola ginaha memena.
REV 1:15 Aena i namanamal i ola kopa hi ton namanamalina ge anana ana hago i ola banata i sani loem hivana butuna.
REV 1:16 Nimana labi awonaa putum ali gewi seben i pihikagil, ge haveyan kilepana imomona matana labui i tagilem awanaa. Maninina i namanamal i ola alalati sabwelona.
REV 1:17 Sauga gamagal o ya kite, inoke ya soguwa aenaa ya ola toyaomal etega. Yaka nimana awona i teliya tuwau elana ge i ba, “Bahi lovakun! Nau Abatelipuna ge Abapwamowasi.
REV 1:18 Nau Gamagal toto Yawalina Gaganina, valila ya yaomal, he iyaka yawaliu i gan ge ya mihot sauga gegewena. Yaomal ge Tuma ali ki ya logugui-an.
REV 1:19 He bugul bolo nu kitel, bolo hi gan sauga ya ge bolo abwe nihi masal sauga i nenem, wasaliya nu leli lowan.
REV 1:20 Putum seben bolo u kikitel nimwau labeu awowa ge odam ginebi abaliya gold ali gewi seben ali sapu i ola hiwe: putum ali gewi seben heliya aneloseyau bolo ekelesiya ali gewi seben ali tomatahikan, ge odam ginebi abaliya gold ali gewi seben heliya ekelesiya bolo ali gewi seben.”
REV 2:1 Yaka gamagal o i baem eliyau i ba, “Leta u leleli ni nok ni na panuwa Epeso, ni na anelose elana toto toekelesiya ali tomatahikan, ge nu ba nu ola hiwe: Gamagal toto putum seben i pihikagil nimana labena awonaa, ge i nonopapain odam ginebi abaliya gold ali gewi seben gamwaliyaa, wana baaba i ola hiwe.
REV 2:2 Wami pagan iyaka ya atena, wami tuwalali gagasisi alona ge wami palahikan. Iyaka ya atena nige kekeisi etega ku yayaliyaya gamagalau nanakil kaiweliya. Heliya hi ba, ‘Ama apostolo,’ yaa age nige hi oola. Wali baaba iyaka ku hile ge ku pwawal age heliya tokakawi.
REV 2:3 Iyaka ya atena alau kaiwena lomwan ku pwawa, yaa ku palahikan ge nige ku pwepweyata.
REV 2:4 Yaa bugul etega ya awa nanakan eliyamiu, heiya te sauga ya nige ku nunuwana-agau bubun i oola valila.
REV 2:5 Nuku nuwatu ga wami nunuwana toto valila, inoke nuku atena wami sogu ana yapu ga i ola. He wami pagan nanakina ana en nuku pek, ge wami pagan ni ola toto valila. Ebo nige wami pagan nanakina ana en nuku pepek, nasi na nowa eliyamiu, yaka wami odam alona ge abana na ahek yoho.
REV 2:6 Yaa bugul etega ya yaliyaya-an eliyamiu, heiya te boda Nikolaita wali pagan nige nuwamiu i oola, i ola te nau nige nuwau i oola.
REV 2:7 Ebo tanamiu i gan, inoke hauna gun Yayaluwa Bwabwalena i baunan ekelesiya seben kaiweliya nuku hago. Bolo hi palahikan kaiweu ge nak hi gasisi luwai, na talamwagil yawal ana ebwakil toto i talmilila Yehoba wana eyowaa enona nihi an.”
REV 2:8 Yaka i baem al eliyau i ba, “Leta u leleli ni nok ni na panuwa Simeina, ni na anelose elana toto toekelesiya ali tomatahikan, ge nu ba nu ola hiwe: Gamagal toto iya Abatelipuna ge iya al Abapwamowasi, valila i yaomal ga ge iyaka i lut al yawalina i gan, wana baaba i ola hiwe.
REV 2:9 Wami lomwan ge wami gulagula iyaka ya atena, yaa Yehoba matanaa komiu ku gogomwau. Iyaka ya atena te Yudiya gamagaliliyau enuna hi ba panapanak-agimiu. Heliya hi ba, ‘Ama ya te Yehoba wana boda,’ yaa nige hi oola, age heliya Seitani wana totapwalolo.
REV 2:10 Bahi nuku lolovakun palopalomwan kaiwena, toto abwe ni masal eliyamiu. Wami wasa na pewa, Seitani abwe ni ba inoke komiu enuna nihi libimiu ge nihi telemiu dela, inoke wami abulilek nihi labose. He nasi lomwan bwabwatana nuku pwawa lan ana gewi elulutega, abwe palopalomwan o ni mowasi. Yaa nuku talmilil gagasisi wami abulilek elana, bwagana ebo yaomal nuku pwawa, inoke nau abwe wami palahikan molana na pewa yawal mihomihotina.
REV 2:11 Ebo tanamiu i gan, inoke hauna gun Yayaluwa Bwabwalena i baunan ekelesiya seben kaiweliya nuku hago. Bolo hi palahikan kaiweu ge nak hi gasisi luwai, heliya nige yaomal labuina ana lomwan kekeisi etega nihi pwapwawa.”
REV 2:12 Yaka i baem al eliyau i ba, “Leta u leleli ni nok ni na panuwa Pegamam, ni na anelose elana toto toekelesiya ali tomatahikan, ge nu ba nu ola hiwe: Gamagal toto lohaveyan kilepana matana labui imomona i minaa eliyana, wana baaba i ola hiwe.
REV 2:13 Ya atena panuwa toto elana ku minaa, panuwa ei Seitani i logugui-an. Yaa komiu iyoho ku mipalalem eliyau. Ge wami abulilek kaiweu nige ku aalahan, bwagana valila no towasa waiwaisana Antipas hi tagapaaligaa panuwa toto elana ku miminaa, panuwa ei Seitani wana abamina i minaa.
REV 2:14 Yaa bugul enuna ya awa nanakan eliyamiu, heiya te ami boda gamwanaa gamagalau enuna iyoho Belami wana panpankiti hi toutoulil. Belami Mowabi wali kin Belaki i pankite Isileli ni pagegel aanan toto Mowabi hi pakakanunek wali yabowaine elana nihi an, ge avaliyau Mowabi ganawal paganina nihi awaawaginol.
REV 2:15 He i ola al te ami boda gamwanaa, boda Nikolaita wali panpankiti iyoho gamagalau enuna hi toutoulil.
REV 2:16 Pagan bolo o ali en nuku pek. Ebo nige ali en nuku pepek, he sauga kekeisi na nowa eliyamiu, inoke lohaveyan kilepana toto i tagilem awau elana, eliyana na lohaveyan gamagalau bolo ei elal.
REV 2:17 Ebo tanamiu i gan, inoke hauna gun Yayaluwa Bwabwalena i baunan ekelesiya seben kaiweliya nuku hago. Bolo hi palahikan kaiweu ge nak hi gasisi luwai, aanan manna enuna, iya sauga ya i misumi, abwe na pek nihi an. Ge i ola al, pat wakewakekena na pek maisena ge maisena elal, pat o tuwanaa alan vavaluna ya leli, alan o nige gamagal etega ni aatena, toto ni ahe ya te ni atena.”
REV 2:18 Yaka i baem al eliyau i ba, “Leta u leleli ni nok ni na panuwa Tayataila, ni na anelose elana toto toekelesiya ali tomatahikan, ge nu ba nu ola hiwe: Yehoba Natuna, iya matana i ola ginaha memena ge aena i namanamal i ola kopa namanamalina, wana baaba i ola hiwe.
REV 2:19 Wami pagan iyaka ya atena, wami nunuwana, wami abulilek, wami tuwalali ge wami palahikan. Ya atena valila wami pagan i waisi, yaa sauga ya iyaka i waisi hot.
REV 2:20 Yaa bugul etega ya awa nanakan eliyamiu, heiya te yova Yesebel, iya i ba tage iya Yehoba wana palopita, ku talamwan i minaa eliyamiu. No totuwalali i pankitel pagegel, inoke ganawal paganina hi awaawaginol, ge aanan toto hi pakakanunek yabowaine kakakawel elal hi an.
REV 2:21 Wana sauga ya pek tage wana ganawal paganina ana en ni pek, yaa nige nuwana i oola.
REV 2:22 Inoke ana lahi na pek lomwan ni pwawa ge ni kenukenuwa wana abakenuwa. I ola al, ebo bolo alonau ganawal paganina hi awaawaginol nige wana pagan ana en nihi pepek, na palomwanagil nabiyan.
REV 2:23 Natunau al ge na lolil nihi aliga. Yaka toekelesiya gegewel nihi atena nau gamagalau ateliya ge wali nuwatu ya hihile, inoke abwe maisena ge maisena molamiu na pewa ni ola hauna toto ku ginol.
REV 2:24 Yaa komiu Tayataila ku gewi al nige ku oolak panpankiti nanakina o elana, ge panpankiti toto heliya hi ba ‘Seitani wana nuwatu limwalimwanina’ nige ku totoulil. He nige ami pulowan etega al na pepewa, iyai te na ba ola hiwe,
REV 2:25 ‘Panpankiti waiwaisana toto iyaka ku ahe nuku matahikan bubun ana siga na sikalim.’
REV 2:26 Bolo hi palahikan kaiweu ge nak hi gasisi luwai, ge no nuwatu hi awaawaginol i na ana siga sauga mowamowasena elana, he logugui ana gasisi toto valila Nam i pem eliyau na pek al elal, inoke heliya wali gasisi ni gan labi gegewena gamagaliliyau elal. Wali logugui elal ni gasisi nabi, ge nihi apapanak-agil ni ola gamagal ulun i tagagebagebal-an.
REV 2:28 I ola al mweluluga putumwina alana kubwana na pek elal.
REV 2:29 Ebo tanamiu i gan, inoke hauna gun Yayaluwa Bwabwalena i baunan ekelesiya seben kaiweliya nuku hago.”
REV 3:1 Yaka gamagal o i baem al eliyau i ba, “Leta u leleli ni nok ni na panuwa Sadis, ni na anelose elana toto toekelesiya ali tomatahikan, ge nu ba nu ola hiwe: Gamagal toto putum ali gewi seben i pihikagil ge Yehoba Yayaluwana i minaa eliyana, Yayaluwana o i ola yayaluwa seben, wana baaba i ola hiwe. Wami pagan iyaka ya atena. Wasamiu i ola hiwe, tage komiu ekelesiya yawalina gaganina, yaa ya atena yayaluwamiu iyaka i aliga.
REV 3:2 Besemiu kenu! Nuku lut ge pagan waiwaisana nuku pagasisi eliyamiu ge bahi ni yayaomal hot, kaiwena iyaka ya pwawamiu wami pagan nige ga i sasapu no Yabowaine matanaa.
REV 3:3 Panpankiti waiwaisana toto iyaka valila ku hago ge ku ahe nuku nuwahikan. Inoke nuku toulil, ge wami pagan nanakina ana en nuku pek. Ebo nuku mimi kenukenu ya ge nige nuku lulut, he nasi na nowa eliyamiu. Nige nuku aatena hauna sauga ge na nowa, yaa no vin eliyamiu ni ola tokaoma wali vin.
REV 3:4 Yaa komiu Sadis gamagaliliyau enuna ami kaliko nige ku papabiki, nige ku aapanak-agimiu gegi paganina elana. Wami pagan i sapu, inoke bwaliga kaliko wakewakekena nuku galoi ge alowau komiu ta notoyawa.
REV 3:5 Bolo hi palahikan kaiweu ge nak hi gasisi luwai, kaliko wakewakekena nihi galoi ni ola al to. Alaliya nige na leleke yoho yawal ana buki gamwanaa, yaa Nam alonau ge wana aneloseyau mataliyaa na ba pamasalil na ba, ‘Heliya no gamagalau.’
REV 3:6 Ebo tanamiu i gan, inoke hauna gun Yayaluwa Bwabwalena i baunan ekelesiya seben kaiweliya nuku hago.”
REV 3:7 Yaka i baem al eliyau i ba, “Leta u leleli ni nok ni na panuwa Piladelpiya, ni na anelose elana toto toekelesiya ali tomatahikan, ge nu ba nu ola hiwe: Gamagal toto i bwabwalena ge i baaba tunahot, wana baaba i ola hiwe. Nau Yelusalema vavaluna ana abauluulutuk ana ki ya logugui-an, i ola te sauga houhouwena kin Deibid gamagalau wali ulutuk Yelusalema elana i logugui-an. Ebo nog na ki pwela, he nige gamagal etega bosowaina ni kaus, ge ebo nog na ki kaus, nige gamagal etega bosowaina ni pwela.
REV 3:8 Wami pagan iyaka ya atena. Ya atena te bwagana nige ku gagasisi hot, yaa no panpankiti ku toulil bubun ge alau nige ku aalahan. Inoke nog iyaka ya pwela maninimiwa ge nige gamagal etega bosowaina ni kaus.
REV 3:9 He Yudiya gamagaliliyau bolo hi ba ‘Ama ya te Yehoba wana boda’ yaa hi kakakawi, heliya nige Yehoba wana boda i oola, heliya Seitani wana totapwalolo, abwe na ahel nihi nem eliyamiu ge na ba nihi loepwakoku aemiu gabulanaa, yaka abwe nihi atena age ya nunuwana-agimiu.
REV 3:10 Valila ya ba nuku palahikan ge no ba pagasisi o iyaka ku toulil, inoke sauga ebo palopalomwan ana sauga ni vin ge tomipanayawi gegewel ni labosel, nau abwe na matahikagimiu.
REV 3:11 Sauga kekeisi na nowa eliyamiu. Panpankiti waiwaisana toto iyaka ku ahe nuku matahikan bubun, inoke bahi gamagal etega wami palahikan molana ni aahe yoho eliyamiu.
REV 3:12 Bolo hi palahikan kaiweu ge nak hi gasisi luwai, na telel nihi tabwa no Yabowaine wana Limi Bwabwalena ana kokola, inoke sauga gegewena nihi miminaa to Yehoba manininaa. Alan eton na leliya elal: no Yabowaine alana, wana panuwa alana, ge nau alau vavaluna. He no Yabowaine wana panuwa heiya Yelusalema vavaluna toto abwe ni loem labulabumwa iya eliyana.
REV 3:13 Ebo tanamiu i gan, inoke hauna gun Yayaluwa Bwabwalena i baunan ekelesiya seben kaiweliya nuku hago.”
REV 3:14 Yaka i baem al eliyau i ba, “Leta u leleli ni nok ni na panuwa Leodisiya, ni na anelose elana toto toekelesiya ali tomatahikan, ge nu ba nu ola hiwe: Gamagal toto alana hi ba ‘Emen,’ iya Yehoba wana baaba ana towasa sasapona ge tutunahotina, ge iya bugul gegewena Yehoba i ginolil wali abamasal, wana baaba i ola hiwe.
REV 3:15 Wami pagan iyaka ya atena. Ya atena nige ku tutultul ge nige ku wawaiwai. Nige ku totowaagau, yaa nige tage alona wami yaliyaya ge anau ku hago bubun. Binimala nuku tultul o ebo nuku waiwai.
REV 3:16 Yaa komiu bwawaiwaimiu ya, nige ku tultul ge nige ku waiwai, inoke na koyapuli yohimiu.
REV 3:17 Ku ba, ‘Ama ha gogomwau ge wama bugul hi gewi, nige bugul etega ha kakalaan.’ Yaa age nige ku aatena te ku miloloyowan ge gamagalau ateliya i lomwanagimiu. Komiu ku gulagula, matamiu i kai ge ku bokaboka.
REV 3:18 Inoke na ba pagasisi eliyamiu, gold enowana hot nuku pwamolaa eliyau, toto hi ton haba ginaha elana ge mumusana i mowasi, yaka eliyana abwe nuku gogomwau. Kaliko yayanana nuku pwamolaa eliyau, yaka nuku galoi inoke bobokamiu nuku kaus ge ami puluwawi ni mowasi. I ola al, matan ana sawasawal nuku pwamolaa eliyau, yaka nuku holek matamiwa inoke matamiu ni mwananal.
REV 3:19 Bolo ya nunuwana-agil, ya haveyanagil ge ya pahenapol wali pagan nanakina kaiwena. Inoke pagan waiwaisana nuku logasisi-an ge toto nanakina ana en nuku pek.
REV 3:20 Ku kite! Nau te ya talmilil nog elana ge ya pitipiti e. Ebo etega anau ni hago ge nog ni pwela eliyau, inoke na ulutuk elana ge alou naha anan toyawa.
REV 3:21 Bolo hi palahikan kaiweu ge nak hi gasisi luwai, na talamwagil alowau naha tologugui toyawa ge naha minaa no abamisiyo wawasana elana, ni ola nau valila nak ya gasisi luwai ge sauga ya alou Nam ha mitoyawa wana abamisiyo wawasana elana.
REV 3:22 Ebo tanamiu i gan, inoke hauna gun Yayaluwa Bwabwalena i baunan ekelesiya seben kaiweliya nuku hago.”
REV 4:1 Sauga gamagal o wana baaba i pwamowasi, inoke matau ya lihin ge ya kite labulabum ana nog i mwapwela. Yaka anan toto ya hahago houwan i ola bwagigi anana i ba, “U heem hiwe natiya e, ge na pankitewa hauna gun mulaa abwe ni gan.”
REV 4:2 Sauga o Yayaluwa wana gasisi i aheyau, inoke abamisiyo wawasana etega ya kite labulabumwa, gamagal etega i misiyowa.
REV 4:3 Gamagal o ana awa i namanamal i ola pat diyaspa ge pat keketina alana kaneliyan namanamalina. Yaka liliyal etega ya kite i namanamal i ola pat alaalawana alana emelold, gamagal o wana abamisiyo i howa painan.
REV 4:4 Abamisiyo wawasana ali gewi tuwenti po al abamisiyo toto o hi mipainan, ge tonowakau bwabwatal ali gewi tuwenti po kaliko yayanana hi galoi ge ali hanahana gold hi teliya kokowaliyaa hi misiyowa to abamina bolo o elal.
REV 4:5 Pipinamal ge gulumwawa butuna i nemnem to abamisiyo bwabwatana elana. Abamisiyo o awonaa odam ali gewi seben hi tautau, odam o Yehoba Yayaluwana, iya i ola yayaluwa seben.
REV 4:6 Ge bugul etega al iyoho abamisiyo awonaa ana awa i ola hoga matana i kanakana hot i ola gelasi matana. I ola al bwasumu esopali ya kitel, mataliya tuwaliya bwalibwaligena i pakalaopop, maniniliyaa ge eliyaa, ge abamisiyo toto gamagal i misiyowa hi mipainan.
REV 4:7 Bwasumu etegana ana awa i ola laiyoni, eluwana ana awa i ola bulumakau, etonina maninina ana awa i ola gamagal, ge esopalena ana awa i ola magisubu i youyou.
REV 4:8 He bwasumu esopali maisena ge maisena opeliya ali gewi sikis, ge mataliya tuwaliya bwalibwaligena i pakalaopop, i ola al opeliya gabulanaa. Lan ge bulin hi wonawona nige hi veveyaho, hi ba, “Yehoba Yabowaine Togasisi Hot, iya i bwabwalena, i bwabwalena, i bwabwalena, iya i gan sauga houhouwena, sauga ya ge sauga i nenem elal.”
REV 4:9 Sauga ebo bwasumu bolo o awa wasawasa, awatauwan ge ba tobal nihi baunan toto yawalina mihomihotina i misiyo abamisiyo wawasana elana,
REV 4:10 inoke tonowakau bwabwatal ali toto tuwenti po nihi loepwakokuwa manininaa ge nihi tapwalolo elana. Ali hanahana nihi teliya abamisiyo wawasana awonaa toto gamagal i misiyowa, ge nihi wonawona nihi ola,
REV 4:11 “Wama Babala ge wama Yabowaine, i bosowaina naha awa wasawasa-agiwa, naha awatauwagiwa ge wam gasisi naha tobalan, kaiwena bugul gegewena u ginolil inoke wam nuwatu elana hi masal.”
REV 5:1 Inoke pepa yayapona etega ya kite gamagal toto i misiyo abamisiyo wawasana elana nimana labi awonaa. Pepa o ana leleli i gan labi labui, iyaka hi bili haba inoke hi papi kaus paseben.
REV 5:2 Yaka anelose gasigasisena etega ya kite i baaba anana i bwata nabi i ba, “Henala alana i gan ge bosowaina epapap ni kukuleke, pepa ni anal ge ni vasili?”
REV 5:3 Yaa nige etega i gagan labulabumwa, panayawiya o ebo Tuma tage alana i gan ge bosowaina pepa ni anal ge gamwana ni kite.
REV 5:4 Inoke ya kahin nabi hot, kaiwena nige bosowaina gamagal etega nihi pwawa tage alana i gan ge bosowaina pepa ni anal ge gamwana ni kite.
REV 5:5 Yaka abwe tonowakau bwabwatal avaliya etega i baem eliyau i ba, “Bahi kahin! U kite, Kin Deibid tubutubunina toto alana bwabwatana, i neem Yuda ana un elana, iya topihigelgel wali gasisi i lake, ge iya wana gasisi i ola bwasumu laiyoni, inoke iya bosowaina te epapap ali gewi seben ni kukuleke ge pepa ni anal.”
REV 5:6 Inoke matau ya lipwatanik ge Sipi Natuna etega ya kite, ana awa i ola valila hi tagapaaliga ga, i talmilila abamisiyo wawasana labenaa, ge bwasumu bolo esopali avaliyau ge tonowakau bwabwatal ali gewi tuwenti po hi mipainan. Sipi Natuna o ana hon seben ge matana ali gewi seben. Matan o Yehoba Yayaluwana, iya i ola yayaluwa seben, Yehoba i patuna i na panayawi labi gegewena elal.
REV 5:7 Inoke Sipi Natuna i na pepa i ahe gamagal toto i misiyowa abamisiyo wawasana elana nimana labi awonaa.
REV 5:8 Sauga pepa i ahe, inoke bwasumu bolo esopali avaliyau ge tonowakau bwabwatal ali gewi tuwenti po hi loepwakokuwa manininaa. Tonowakau bwabwatal maisena ge maisena wali egalagalavenu hapi i gan, ge mwaha gold elana hi ginoliya hi pihikagil, gamwaliyaa, bugul etega hi ton bwalena waiwaisana i kalaopop. Bwalen o i ola Yehoba wana gamagalau wali awanun.
REV 5:9 Yaka wona vavaluna etega hi wonaan Yeisu kaiwena hi ba: “Owa wam gasisi i gan bosowaim pepa nu ahe ge ana epapap nu kukuleke, kaiwena valila hi tagapaaligawa, ge saliyam elana gamagalau un tomaha ge tomaha, anan tomaha ge tomaha, tuwan tomaha ge tomaha, ge panuwa tomaha ge tomaha u pwamola pasikalil Yehoba kaiwena.
REV 5:10 Yaka u telel wam abalogugui ana gamagalau bwabwalel, inoke heliya hi totuwalali wala Yabowaine kaiwena, ge heliya abwe panayawi nihi logugui-an.”
REV 5:11 Inoke matau ya lipwatanik aneloseyau hi gewi ya kitel, ali gewi tausan ge tausan, miliyon ge miliyon, abamisiyo wawasana, ge bwasumu esopali avaliyau tonowakau bwabwatal hi milil painanagil.
REV 5:12 Yaka hi wona, analiya i bwata ya hago, hi ola, “Sipi Natuna toto valila hi tagapaaliga ga, iya bosowaina wana waisi ta wonaan, iya Tobwabwatana, iya Togogomwau, iya Tosiba, iya Togasisi, iya ta awatauwan, ta awa wasawasa-an ge ta tobalan.”
REV 5:13 Yaka bugul yawaliliya gaganil gegewel, labulabumwa, panayawiya, bilibili gamwanaa ge hogaa, bolo o gegewel analiya ya hago hi wona hi ola, “Gamagal toto i misiyowa abamisiyo wawasana elana, alona ge Sipi Natuna, ta tobalagil, ta awatauwagil, ta awa wasawasa-agil ge ta awa togasisi-agil, sauga gegewena nige ni momowasi.”
REV 5:14 Yaka bwasumu esopali hi ba, “Ibwe. I ola.” Ge tonowakau bwabwatal hi loepwakoku ge hi tapwalolo elal.
REV 6:1 Inoke Sipi Natuna ya kite pepa ana epapap ali gewi seben gamwaliyaa, epapap houwan i kukuleke. Yaka bwasumu bolo esopali avaliya etega i baaba anana i bwata ya hago i ola gulumwawa butuna, i ba, “U nem!”
REV 6:2 Sauga o elana hosi yayanana etega ya kite i notagil, ge toto i heya pwatanaa egipoyo etega i pihikan. Yehoba asiyala ali hanahana i pek elana inoke i tagil ni na ni lohaveyan ge panuwa ni gewi ni pakokovel.
REV 6:3 Inoke Sipi Natuna epapap labuina i kukuleke yaka bwasumu bolo esopali aloliya eluwana anana ya hago i ba, “U nem!”
REV 6:4 Inoke hosi tuwana keketina hot etega i notagil, yaka toto i heya pwatanaa Yehoba gasisi i pek elana iya haveyan ni palut panayawiya, ge gamagalau nihi petautaulol-agil. He Yehoba elohaveyan kilepana bwabwatana etega i pek tau o elana.
REV 6:5 Inoke Sipi Natuna epapap etonina i kukuleke, yaka bwasumu bolo esopali avaliya etonina anana ya hago i ba, “U nem!” Sauga o elana hosi bibikena etega ya kite, ge toto i heya pwatanaa sikel etega i pihikan.
REV 6:6 Inoke anan gowanina etega ya hago i neem bwasumu bolo esopali gamwaliyaa, ana hago i ola gamagal anana, i baek toto i heya hosi pwatanaa elana i ba, “Witi nu luvi ana pulowan kiloglem maisena ya, molana ni ola lan maisena ana tuwalali molana, ge bali nu luvi ana pulowan kiloglem eton ya, molana ni ola lan maisena ana tuwalali molana. Yaa olibe enonona alona ge oine bahi nu aapapanak-agil.”
REV 6:7 Inoke Sipi Natuna epapap esopalena i kukuleke, yaka bwasumu bolo esopali avaliya esopalena anana ya hago i ba, “U nem!”
REV 6:8 Sauga o elana hosi etega ya kite tuwana ana awa i mwaleli. Toto i heya pwatanaa alana Aliga, ge enaa Tuma iyoho alona hi notoyawa. Inoke Yehoba gasisi i pek eliyalil ge bosowaina panayawi gamagaliliyau awalehina ana bwata i ola wan kwota (1/4) nihi lolil. Gamagalau enuna haveyan elana nihi aliga, enuna galebu bwabwatana kaiwena, enuna kasiyebwa bwabwatana kaiwena, ge enuna bwasumu bekikil nihi talil ge nihi aliga.
REV 6:9 Inoke Sipi Natuna epapap nimala panunana i kukuleke, yaka bolo gamagalau hi tagapaaligal kaiwena Yehoba wana baaba hi papaatena-an, yayaluwaliya ya kite abapowon punaa.
REV 6:10 Inoke hi yoga analiya i bwata hi ba, “Babala Mihahaina, owa u bwabwalena ge u baaba tunahot, sauga ana yapu ga ni ola yaka abwe panayawi gamagaliliyau nu pakotil ge ali lahi nu pek kaiwena hi lolima?”
REV 6:11 Yaka maisena ge maisena holahola yayapona i wawakeki Yehoba i pek elal, inoke i baek elal i ba, “Nuku matamatan sauga kekeisi al ga, ana siga alomiyau ge talimiyau wami pan totuwalali, bolo abwe gamagalau nihi lolil ni ola komiu, ami gewi ni olaolaek.”
REV 6:12 Inoke Sipi Natuna ya kite epapap sikis-ina i kukuleke. Yaka mwaniknik gasigasisena etega i masal. Sabwelu i gogou i ola kaliko matana bibikena hot, waikena matana gegewena i ket i ola saliya,
REV 6:13 ge putum hi lolobabalem labulabumwa ge hi tala panayawiya, i ola te kalehe enona hi lolobabalem lamwanaa ebo mana gasigasisena ni tulu.
REV 6:14 Labulabum i uluegon i ola ebo mwegan ta bibili, ge oya ge taval gegewel hi lamwalamwaniu inoke abaliya hi miluwai.
REV 6:15 Yaka panayawi ana kin ona, tologugui ona, tolohaveyan wali tobwabwatal, togogomwau, ge bolo alaliya bwabwatal, avaliyau ge gamagalau hi gewigewi, bolo totuwalali loloyowanil ge bolo sokasokalil, hi lou hi na hi bunsumi pat golinaa ge gabulanaa.
REV 6:16 Inoke hi yoga nok oya ge pat elal hi ba, “Nuku maguli ge nuku yabomwima, inoke gamagal toto i misiyowa abamisiyo wawasana elana bahi ni kikitema, ge i ola al Sipi Natuna wana huga bahi ni nenem eliyama.
REV 6:17 Nuku yabomwima kaiwena wali lahi ana lan bwabwatana iyaka i vin, inoke nige bosowaina gamagal etega wali huga ni gasisi luwai.”
REV 7:1 Toto o enaa aneloseyau esopali ya kitel hi taltalmilil panayawi labena esopali elal, ge panayawi ana mana esopali hi pikausil bahi nihi totowa noek panuwaa, ebo hoga pwatanaa, o ebo ebwakil elal.
REV 7:2 Yaka anelose etega al ya kite i neem labi nati Yabowaine yawalina gaganina wana logugui ana etotohi i noahe. Inoke i yoga anana i bwata, i yoga nok aneloseyau esopali elal bolo Yehoba gasisi i pek panuwa ge hoga nihi apanakil.
REV 7:3 I ba, “Bahi ga panuwa, hoga ge ebwakil nuku aapanakil, nuku matamatan ga ana siga wala Yabowaine wana etotohi naha teliya wana totuwalali lamwaliyaa.”
REV 7:4 Yaka ya hago bolo ali etotohi i gan lamwaliyaa ali gewi wan handeled poti po tausan (144,000), hi neem Isileli ali un gegewel elal.
REV 7:5 Tuwel tausan (12,000) hi neem un Yuda, 12,000 hi neem un Lubeni, 12,000 hi neem un Gada,
REV 7:6 12,000 hi neem un Aseli, 12,000 hi neem un Napitalai, 12,000 hi neem un Manasa,
REV 7:7 12,000 hi neem un Simiyon, 12,000 hi neem un Libai, 12,000 hi neem un Isaka,
REV 7:8 12,000 hi neem un Sebuloni, 12,000 hi neem un Yosepa, ge 12,000 hi neem un Beniyamina.
REV 7:9 Toto o enaa matau ya lihin, yaka boda bwabwatana hot nige bosowaina ta vasilel ya kitel, hi neem panuwa tomaha ge tomaha, un tomaha ge tomaha, tuwan tomaha ge tomaha ge anan tomaha ge tomaha elal. Inoke hi talmilil gamagal toto i misiyowa abamisiyo wawasana elana alona ge Sipi Natuna awoliyaa, holahola yayapona i wawakeki hi galoi, ge wali yaliyaya kaiwena ebwakil lalana hi pihikan nimaliyaa.
REV 7:10 Hi yoga analiya i bwata hi ba, “Pwamwal i neem wama Yabowaine toto i misiyowa abamisiyo wawasana elana, alona ge Sipi Natuna elal.”
REV 7:11 Aneloseyau gegewel abamisiyo wawasana ge tonowakau bwabwatal avaliyau bwasumu esopali hi milil painanagil. Yaka aneloseyau hi loepwakoku ge hi kululu abamisiyo wawasana awonaa maniniliya i tupa bilibiliya, inoke hi tapwalolo Yehoba elana,
REV 7:12 hi ba, “Ibwe. I ola! Wala Yabowaine ta tobalan, ta awa wasawasa-an, ta ba iya Tosiba, iya Tobwabwatana ge iya Togasisi, ta pata ateu owa eliyana ge ta awatauwan, sauga gegewena nige ni momowasi. Ibwe. I ola!”
REV 7:13 Yaka tonowakau bwabwatal avaliya etega i nel elau i ba, “Gamagalau bolo ya ali holahola yayapona i wawakeki, tab u atena henalau o ge ga hi neem?”
REV 7:14 Anana ya lahe ya ba, “Tonowak, nige ya aatena, owa te u atena.” Yaka i baem elau i ba, “Bolo ya hi noem miloloyowan bwabwatana gamwanaa, toto i masala panayawiya. Sipi Natuna saliyana elana ali holahola iyaka hi ul i wawakeki.
REV 7:15 Inoke heliya hi miminaa Yehoba wana abamisiyo wawasana awonaa, lan ge bulin hi totuwalali elana wana Limi Bwabwalena gamwanaa; ge gamagal toto i misiyo abamisiyo wawasana elana avaliya hi mina ge iya i libuagil.
REV 7:16 Nige al nihi gagalebu, nige al nihi wawalem, ge sabwelu kalakalasina nige ni lololil,
REV 7:17 kaiwena Sipi Natuna, iya i miminaa luwaluwala abamisiyo wawasana labenaa, i matahikagil i ola te tomatahikan sipi wana sipi i matahikagil, i nulil hi na hi im wewel toto i bwanabwana pitpit ge yawalina gaganina elana. Ge matanunuliya gegewena Yehoba iyaka i abut yoho.”
REV 8:1 Inoke Sipi Natuna epapap seben-ina i kukuleke, yaka nige al butun etega i gagan labulabumwa sauga ana yapu i ola auwa awalehina.
REV 8:2 Inoke aneloseyau ali gewi seben bolo hi talmilila Yehoba manininaa ya kitel, yaka Yehoba bwagigi ali gewi seben i pek elal.
REV 8:3 Anelose etega al mwaha etega gold hi ginoliya i noahe, i nem i talmilila abapowon elana. Bugul bwalena waiwaisana hi gewi Yehoba i pek elana i na i ton Yehoba wana gamagalau wali awanun ana etulan, i tona abapowon gold toto i miminaa abamisiyo wawasana awonaa.
REV 8:4 Inoke bugul bwalena waiwaisana kasona, alona ge Yehoba wana gamagalau wali awanun, hi ha, hi neem anelose nimanaa, toto i talmilila Yehoba awonaa.
REV 8:5 Yaka anelose mwaha i ahe, i na abapowona ge kiyal i usan, inoke i ligin lowan panayawiya, yaka gulumwawa butuna, pipinamal ge mwaniknik i gan.
REV 8:6 Inoke aneloseyau ali gewi seben wali bwagigi ali gewi seben hi lovivina-an ge nihi yu.
REV 8:7 Inoke anelose etega wana bwagigi i yu, yaka sauga o kehe papatina ge ginaha alona saliya hi vikuhu Yehoba i ligin lowan panayawiya. Inoke panayawi awalehina etegana, ana bwata i ola wan ted (1/3) i kalas, yaka ebwakilina alona ge mwawin waiwaisana gegewena hi kalas.
REV 8:8 Inoke anelose labuina wana bwagigi i yu, yaka bugul etegana i ola oya bwabwatana iyoho i tautau i soguek hogaa. Inoke hoga awalehina etega, ana bwata i ola wan ted (1/3), i tabwa saliya, motena hi loaliga ge wagana hi nak.
REV 8:10 Inoke anelose etonina wana bwagigi i yu, yaka putum bwabwatana i tau i ola wita hi ton i soguem labulabumwa, i na i tal wewel sanisani ge wewel tubtub hi gewi elal. He putum o alana lelam. Inoke wewel gegewel gamwaliyaa awalehina ana bwata i ola wan ted (1/3), amnaliya i lelelam, ge gamagalau hi gewi wewel lelelamwina hi im yaka abwe hi aliga.
REV 8:12 Inoke anelose esopalena wana bwagigi i yu, yaka sabwelu, waikena ge putum hi nak, inoke sauga enuna nige hi yayana. Inoke lana sauga i yapu nige sabwelu, ge bulina sauga i yapu waikena ge putum nige mwananaliliya. Inoke lan ge bulin ali sauga awalehina i gogou, awalehina o ana bwata wan ted (1/3).
REV 8:13 Inoke matau ya lihin, yaka magisubu i youyouwa hawawal ali luwaluwala ya kite, ge anana i bwata ya hago i ba, “Eeu nak geb! Eeu nak geb! Eeu nak geb! Nasi gamagalau panayawi nihi nak, sauga toto bwagigi nihi kahin, bwagigi bolo aneloseyau eton al abwe nihi yu.”
REV 9:1 Inoke anelose nimala panunana wana bwagigi i yu, yaka putum toto valila i soguem labulabumwa ge i tala panayawiya ya kite. Inoke Yehoba gol toto milaulauina hot ana ki i pek putum o elana.
REV 9:2 Inoke gol o ana heguna i pwela, yaka kasu i ola ginaha bwabwatana kasona i heyanem gamwanaa. Gol toto milaulauina kasona ana balu kaiwena yaka sabwelu i gogou.
REV 9:3 Inoke sagagai hi tagilem kasu gamwanaa hi lau panayawiya, ge Yehoba i talamwan elal wali petal amnana ni ola kapilu.
REV 9:4 Yehoba i lopwalil bahi mwawin o ebo ebwakil o ebo bugul etega siusiunina nihi aapanak, gamagalau bolo nige Yehoba wana etotohi i gagan lamwaliyaa ya te nihi apanakil.
REV 9:5 Yehoba nige i tatalam tage nihi alapaaligal, yaa nihi papalomwan-agil sauga ana yapu ni ola waikena nimala panuna. Wali palopalomwan lomwanina ni ola ebo kapilu ni talila.
REV 9:6 He sauga o elana gamagalau o lomwan kaiwena nihi ba, “Naha yaomal ya,” yaa nige bosowailiya; nuwaliya te nihi aliga, yaa aliga ni lou luwagil.
REV 9:7 Sagagai bolo o ali awa i ola hosi iyaka hi lovivina-agil haveyan kaiwena. Bugul etega ana awa i ola hanahana gold elana hi ginoliya hi teliya kokowaliyaa, ge maniniliya ana awa i ola gamagal maniniliya.
REV 9:8 Kokowaliya pupunona i ola yowau kokowaliya pupunona, ge niniliya i ola laiyoni niniliya.
REV 9:9 Babagaliliya ana eteli kaus i gan, ana awa i ola babagalin ana eteli kaus bolo aiyan elana hi ginoliya, ge opeliya butuna i ola waga momomol hi gewi butuliya avaliyau wali hosi hi patalelu nok haveyan kaiwena.
REV 9:10 Uliliya i alapepetal i ola kapilu uliliya. Uliliya i gasisi ge eliyana bosowailiya gamagalau nihi papalomwan-agil sauga ana yapu ni ola waikena nimala panuna.
REV 9:11 Wali kin i gan i houwaagil, iya gol toto milaulauina hot ana anelose, alana pana Hibilu hi ba Abadon, ge pana Gilik hi ba Apoliyon, ali sapu heiya “Toapapanak.”
REV 9:12 Nak houwan iyaka i mowasi; nak labui al iyoho abwe nihi nem.
REV 9:13 Inoke anelose sikis-ina wana bwagigi i yu, yaka anan etega ya hago i neem abapowon gold buhuna esopali elal, toto i miminaa Yehoba awonaa.
REV 9:14 I baek anelose sikis-ina wana bwagigi gaganina elana i ba, “Aneloseyau esopali u sokalil bolo hi yowanil ge hi miminaa wewel bwabwatana Yupeleitis elana.”
REV 9:15 Yaka i na aneloseyau esopali i sokalil, bolo Yehoba i yowanil hi matamatan ana siga sauga hot o, lan o gamwanaa, waikena o ge baliman o. Inoke hi nok hi na panayawi gamagaliliyau awalehina ana bwata i ola wan ted (1/3) nihi lolil ge nihi aliga.
REV 9:16 Wali tolohaveyan hi heya hosi pwataliyaa, ge ali gewi wasana ya hago ana bwata i ola tu handeled miliyon.
REV 9:17 O pankite elana hosi ge bolo hi heya pwataliyaa ali awa ya kite i ola hiwe. Gamagalau babagaliliya ana eteli kaus i gan, ali awa hi ket, hi bulu ge hi yelo. Hosi kokowaliya ali awa i ola laiyoni kokowaliya, ge ginaha, kasu ge pat salpa tatauina i tagilem awaliyaa.
REV 9:18 Panayawi gamagaliliyau awalehina ana bwata i ola wan ted (1/3) hi aliga nak eton o kaiweliya, bolo hi tagilem hosi awaliyaa.
REV 9:19 Awaliya ana gasisi i gan gamagalau nihi lolil, ge i ola al uliliya. He uliliya ali awa i ola mwata ge kokowaliya i gan, inoke uliliya eliyana gamagalau hi papalomwan-agil.
REV 9:20 Yaa bwagana nak eton ya hi gan, he gamagalau bolo nak ya nige i lololil nige hi gogoluwa, heliya iyoho ya kakanun bolo nimaliya elana hi goginolil nige ali en hi pepek. Nige hi veveyaho tapwatapwalolo yayaluwa bibikel elal ge kakanun bolo gold, silba, kopa, pat ge ebwakil elana hi ginoliya. Bugul bolo o nige bosowailiya gagayawa, nige bosowailiya haguhagu ge nige bosowailiya nawanawa.
REV 9:21 I ola al, gamagalau o wali taulol, wali kukula, wali ganawal, ge wali kaoma nige ali en hi pepek.
REV 10:1 Inoke anelose gasigasisena etega al ya kite i laulau i neem labulabumwa. Yaluyalu i palilipainan tuwanaa i ola holahola yayapona, liliyal kokowana i howa painan, maninina i namanamal i ola sabwelu, ge aena ana awa i ola ginaha i milil i ola kokola.
REV 10:2 Pepa yayapona kekeisi iyaka i mwapwela haba i pihikan nimanaa. Aena toto labi awonaa i pulihikanek hogaa, ge toto labi gegebanaa i pulihikanek datuwa,
REV 10:3 yaka i yoga anana i bwata ana hago i ola laiyoni wana ganlolou. I yoga i mowasi, yaka gulumwawa seben anana hi lahe hi baaba.
REV 10:4 Sauga gulumwawa seben hi baaba, inoke nau tage analiya na leleli, yaka anan etega ya hago i neem labulabumwa i ba, “Hauna toto gulumwawa seben hi baunan ni minaa ya nuwamwa, bahi nu leleli lowan buki gamwanaa.”
REV 10:5 Yaka anelose toto ya kite aena i pulihikanek hogaa ge datuwa, nimana toto labi awonaa i latahin ge i huliek labulabumwa,
REV 10:6 ge i papasila Yehoba alana elana, iya yawalina mihomihotina, iya labulabum ginebi buguliliyau, panayawi ginebi buguliliyau, ge hoga ginebi buguliliyau ali toginol. I papasila ge i ba, “Matamatan ana sauga iyaka i mowasi!
REV 10:7 Sauga anelose seben-ina wana bwagigi ni yu, Yehoba wana nuwatu misusumena ni ginol pwamowasi, i ola valila i pamasal wana totuwalali palopitau elal.”
REV 10:8 Inoke anan toto ya hahago i neem labulabumwa, i baem al eliyau i ba, “U nok, u na pepa yayapona u ahe, i mwapwela haba ge i miminaa anelose toto aena i pulihikanek hogaa ge datuwa nimanaa.”
REV 10:9 Inoke ya nok ya na anelose elana ge ya ba pepa yayapona kekeisi ni pem. Yaka i baem elau i ba, “U ahe u an. Gamwamwa amnana ni luvi ni ola luvi uleya, yaa sauga nu tinon ni na tinemwa amnana ni lelelam.”
REV 10:10 Inoke pepa yayapona kekeisi ya ahe ya an. Gamwawa amnana i luvi i ola luvi uleya, yaa sauga ya tinon i na tinewa, amnana i lelelam.
REV 10:11 Inoke Yehoba i baem elau i ba, “Nu palopisai al gamagalau hi gewi baliya, un tomaha ge tomaha, tuwan tomaha ge tomaha, ge anan tomaha ge tomaha, ge i ola al kin ona baliya.”
REV 11:1 Inoke anelose etega suki i pem i ola eluviluvi, ge i baem elau i ba, “U nok u na ga Yehoba wana Limi Bwabwalena ge abapowon ali luvi nu ahe, ge bolo hi tapwatapwalolowa o ali gewi al nu ahe.
REV 11:2 Yaa bakubaku ona bolo hi miminaa Limi Bwabwalena ana gana gamwanaa nu luvi luwagil. Bahi ali luvi nu aahe, kaiwena Yehoba i talamwanek bolo nige Yudiya i oola elal nihi ahe. Heliya panuwa bwabwalena, Yelusalema, nihi pulilolowan sauga ana yapu ni ola waikena ali gewi poti tu.
REV 11:3 Inoke sauga o no towasa labui na telel, kaliko toto bwasumu pupunona hi ginoliya nihi galoi ge nihi palopisai no baaba nihi baubaunan, lan ali gewi wan tausan tu handeled sikisti (1,260).”
REV 11:4 Towasa labui ya heliya hi ola ebwakil olibe bolo labui ge odam labui ginebi abaliya hi talmilila panayawi ana Babala manininaa.
REV 11:5 Ebo gamagal etega ni labose tage ni apanakil, ginaha ni tagilem awaliyaa ge ali topihigelgel ni tonil. Toto nuwana ni apanakil, he wana yaomal ni ola to.
REV 11:6 Wali gasisi i gan bosowailiya labulabum nihi kaus bahi kehe ni lalau wali sauga palopisai gamwanaa. Wali gasisi al i gan bosowailiya wewel nihi pil nihi tabwa saliya, ge hauna sauga ebo nuwaliya bosowailiya panayawi nihi palogabola logabola tomaha ge tomaha.
REV 11:7 Yehoba wana baaba nihi wasaan haba, inoke bwasumu bekikina toto i neem gol toto milaulauina hot elana ni lohaveyan elal, ni pakokovel ge ni tagapaaligal,
REV 11:8 yaka tuwaliya ni kenuwa awan alana bwabwatana ana kamwasa gamwanaa. Awan o ana ba kakanun alana hi ba Sodoma o ebo Itipita, ge awan o eliyana towasa labui wali Babala gamagalau valila hi lokolosan.
REV 11:9 Gamagalau tuwan tomaha ge tomaha, un tomaha ge tomaha, anan tomaha ge tomaha ge panuwa tomaha ge tomaha nihi nem, inoke lan eton ge awalehina tuwaliya aligana nihi gagayawa-an ge nige nihi tatalam tage tuwaliya nihi yamwi.
REV 11:10 Panayawi ana tomina nuwaliya ni waisi towasa labui wali yaomal kaiwena. Inoke yaliyaya nihi ginol ge mulolu ona nihi pempewa avaliyau elal, kaiwena palopitau labui valila lahi hi pek panayawi ana tomina elal ge lomwan hi pwawa.
REV 11:11 Lan eton ge awalehina i mowasi, abwe Yehoba yawal i yana papanet elal ge yawaliliya i gan, yaka hi milil. Gamagalau bolo hi kitel hi lovakun nabi.
REV 11:12 Inoke towasa labui anan bwabwatana etega hi hago i neem labulabumwa, i baek elal i ba, “Ku heem hiwe natiya e.” Inoke yaluyalu etega gamwanaa, hi haha labulabumwa ge ali topihigelgel hi gagayawa-agil.
REV 11:13 Inoke sauga o elana mwaniknik bwabwatana etega i masal, yaka panuwa o limena awalehina hi maguli, awalehina o ana bwata i ola wan tent (1/10). Gamagalau ali gewi seben tausan (7,000) hi aliga mwaniknik kaiwena, ge bolo hi molu alona wali lovakun bwabwatana labulabum ana Yabowaine wana gasisi hi tobalan.
REV 11:14 Nak labuina iyaka i mowasi, nak etonina iyoho sauga kekeisi ni nem.
REV 11:15 Inoke anelose seben-ina wana bwagigi i yu, yaka tomilabulabum analiya i bwata ya hago hi ba, “Panayawi ana logugui iyaka i minaa Yehoba wala Babala alona ge wana Mesaiya elal, ge Yehoba iya ni tologugui sauga gegewena nige ni momowasi.”
REV 11:16 Yaka tonowakau bwabwatal ali gewi tuwenti po, bolo hi miminaa wali abamisiyo wawasana elal Yehoba manininaa, hi loepwakoku ge hi kululu maniniliya i tupa bilibiliya, ge hi tapwalolo Yehoba elana,
REV 11:17 hi ba: “Yehoba Yabowaine Togasisi Hot, owa u gan sauga ya ge sauga houhouwena elal, ha ba mulolu eliyam kaiwena wam gasisi iyaka u ahe ge u tabwa panayawi ana tologugui.
REV 11:18 Am topihigelgel hi huga nabi eliyam yaa wam huga ana sauga iyaka i nem. Sauga iyaka i vin ge bolo hi aliga nu pakotil, ge bolo panayawi hi apanak nu apanakil. Sauga iyaka i vin ge wam totuwalali palopitau nu pwamolal, ge wam gamagalau gegewel bolo hi awatauwagiwa, bolo alaliya bwabwatal ge bolo alaliya kekeisi, molaliya nu pek.”
REV 11:19 Yaka Yehoba wana Limi Bwabwalena labulabumwa i mwapwela, inoke Bateli ana Dedewaga ya kite wana Limi Bwabwalena gamwanaa. Yaka pipinamal, gulumwawa butuna, mwaniknik ge kehe papatina i masal.
REV 12:1 Inoke etotohi gegetogana ge bwabwatana etega ya kitek labulabum tuwanaa. Yova etega ya kite, ana kaliko i ola sabwelu, waikena i minaa aena gabulanaa, ge ana hanahana putum elulutega eluwa i minaa kokowanaa.
REV 12:2 I liyan, ge i yowalu wawaya matana lomwanina kaiwena.
REV 12:3 Inoke etotohi etega al ya kitek labulabum tuwanaa. Mwata bwabwatana keketina etega ya kite, kokowana ana gewi seben ge ana hon ana gewi elulutega, ge kokowana maisena ge maisena ana hanahana i gan.
REV 12:4 Ulina eliyana putum awalehina, ana bwata i ola wan ted (1/3), i hala palolobalem labulabumwa hi lau hi tala panayawiya. Yaka i na i talmilil yova toto wana sauga ab awonaa, ge i matamatan sauga natuna ni masal inoke ni tinon.
REV 12:5 Yova i ab natuna melutau, ge wawaya ya alona wana gasisi bwalibwaligena labi gegewena gamagaliliyau ni logugui-agil. Wawaya o aneloseyau hi ahe i ha Yehoba eliyana, iya i miminaa wana abamisiyo wawasana elana.
REV 12:6 Yova i lou i na labi kekevana elana, labi o abamina etega iyoho to Yehoba i lovivina-an kaiwena, inoke nihi matahikan lan ali gewi wan tausan tu handeled sikisti (1,260).
REV 12:7 Yaka haveyan i masal labulabumwa. Maikol alonau ge wana aneloseyau hi lohaveyan mwata elana, inoke mwata alonau ge wana aneloseyau hi tagalahi.
REV 12:8 Yaa mwata nige i gagasisi, inoke Maikol wana boda mwata alonau ge wana boda hi takel tagilagil labulabumwa.
REV 12:9 Yaka mwata bwabwatana alonau ge wana aneloseyau hi alilowagil hi lau panayawiya. Iya mwata houhouwena, alana hi ba Debol o ebo Seitani, ge iya panayawi gamagaliliyau gegewel i pagegel.
REV 12:10 Inoke anan bwabwatana etega ya hago labulabumwa i ba: “Yehoba wana gamagalau iyaka i pwamwalil, wana gasisi iyaka i ahe ge i tologugui, ge wana Mesaiya wana logugui ana gasisi iyaka i pankitela, kaiwena talilau ali towoliwoli, iya lan ge bulin i wolel wala Yabowaine matanaa, iyaka aneloseyau hi alilowanem labulabumwa.
REV 12:11 Talilau wali gasisi i neem Sipi Natuna saliyana elana, heliya wasa waiwaisana hi wasaan gagasisi, ge yawaliliya hi talamwan yoho, inoke toto o eliyana ali topihigelgel Seitani iyaka hi pakokove.
REV 12:12 Tomilabulabum ku gewigewi nuku yaliyaya! Yaa hauna nak geb komiu tomipanayawi ge komiu bolo ku miminaa hogaa eliyamiu, kaiwena Seitani iyaka i lowa eliyamiu! Iya iyaka i huga nabi, kaiwena i atena wana sauga iyaka i kaubwa.”
REV 12:13 Sauga mwata i atena age iyaka hi alipalo panayawiya, inoke i lopetaki nuwana yova ni lib, yova toto i ab natuna melutau.
REV 12:14 Yaa Yehoba magisubu bwabwatana opena labui i pek yova elana, inoke i you i na abamina toto Yehoba i lovivina-an kaiwena labi kekevana elana, ge ana bwaga ni yapu mwata elana. Inoke hi matahikan sauga ana yapu ni ola baliman eton ge awalehina.
REV 12:15 Mwata wewel i koyapuli-an i tagilem gamwanaa i ola wewel i sasani, inoke tage wewel o yova ni yale yoho.
REV 12:16 Yaa bilibili yova i labe, bilibili awana i tanal, inoke wewel toto mwata i koyapuli-an i tinon.
REV 12:17 Yaka mwata i huga nabi yova elana, ge i nok i na haveyan ni ginol yova tubutubunau gegewel al elal, bolo Yehoba wana logugui hi henapuan ge Yeisu wana panpankiti hi toulil.
REV 12:18 Inoke mwata i na i talmilil talbwasiya.
REV 13:1 Inoke bwasumu bekikina etega ya kite i hopitem hogaa. Ana hon ana gewi elulutega ge kokowana ana gewi seben. Ana hon maisena ge maisena ana hanahana i gan, ge kokowana maisena ge maisena alan etega hi leleliya, alan o Yehoba i ba likalika-an.
REV 13:2 Bwasumu bekikina toto ya kikite o ana awa i ola bwasumu etega alana lepad, aena i ola bwasumu beya aena, ge awana i ola laiyoni awana. Yaka mwata wana logugui ana gasisi i talamwan bwasumu bekikina o elana, inoke bwasumu o i tabwa kin ge panayawi i logugui-an i ola iya.
REV 13:3 Bwasumu bekikina kokowana etegana popotina i gan, ana awa i ola valila hi gopaaliga ga, yaa abwe ana haveyan kilepana mulina i mwau al. Inoke panayawi gamagaliliyau gegewel nuwaliya hi ahe ge bwasumu bekikina o hi toulil.
REV 13:4 Gamagalau hi kululuek mwata elana, kaiwena wana logugui ana gasisi i pek bwasumu bekikina elana. I ola al, hi kululuek bwasumu bekikina elana ge hi ba, “Nige etega i oola te bwasumu ya! Nige etega bosowaina ni pakokove!”
REV 13:5 Yehoba i talam bwasumu bekikina ni ba hanaha ge Yehoba ni awatautau-an, ge Yehoba i pek elana ni logugui waikena ali gewi poti tu.
REV 13:6 Awana i pwela ge Yehoba i ba panapanak-an. I ola al Yehoba alana, wana abamina ge tomilabulabum gegewel i ba panapanak-agil.
REV 13:7 Yehoba i talam haveyan ni ginol wana gamagalau elal ge ni pakokovel, ge Yehoba i talam gamagalau gegewel ni logugui-agil, un tomaha ge tomaha, panuwa tomaha ge tomaha, anan tomaha ge tomaha ge tuwan tomaha ge tomaha.
REV 13:8 Gamagalau panayawiya nihi kululu eliyana, yaa bolo alaliya Yehoba i leli yawal ana buki elana mulaa abwe panayawi i ginol, heliya nige nihi kukululuek bwasumu bekikina elana. He buki o Sipi Natuna toto valila hi tagapaaliga ga wana buki.
REV 13:9 Ebo tanamiu i gan, he nuku laegan.
REV 13:10 Ebo Yehoba i talam wana gamagal etega nihi yowan, he nasi nihi yowan. Ebo Yehoba i talam wana gamagal etega haveyan kilepana elana nihi lol, he nasi haveyan kilepana elana nihi lol. Inoke toto ya kaiwena Yehoba wana gamagalau alona ge wali abulilek nihi palahikan.
REV 13:11 Inoke bwasumu bekikina etega al ya kite i heem bilibili gamwanaa. Ana hon eluwa i ola sipi natuna ana hon, yaa i baaba i ola mwata wana baaba.
REV 13:12 Inoke alona bwasumu bekikina toto houwan hi mitoyawa, ge bwasumu bekikina toto houwan wana logugui ana gasisi gegewena i papanet elana. Inoke panayawi gamagaliliyau gegewel i ba palawakikil ge nihi kululuek bwasumu bekikina toto houwan elana, iya valila i aliga ga, yaa abwe ana haveyan kilepana mulina i mwau al.
REV 13:13 Ginol yawiyawi ge abanuwa ahi ona i ginolil, ge i ola al gamagalau mataliyaa i ba ginaha i loem labulabumwa i lau panayawiya.
REV 13:14 Yehoba i talamwan ginol yawiyawi ona ni ginola bwasumu bekikina houwan manininaa, inoke eliyana panayawi gamagaliliyau gegewel nuwaliya i gove ge i kakawel. Inoke i baek elal i ba, “Bwasumu bekikina toto valila haveyan kilepana elana hi gopaaliga ga, yaa sauga ya yawalina i gan, kakanununa nuku pamilil ana awatauwan kaiwena.”
REV 13:15 Yehoba i talamwan bwasumu bekikina labuina yawal ni yana papanet bwasumu bekikina toto houwan kakanununa elana, inoke kakanun o bosowaina ni baaba, ge gamagalau gegewel bolo nige hi kukululuek elana bosowaina ni lopaaligal.
REV 13:16 Gamagalau gegewel, bolo alaliya bwabwatal ge bolo alaliya kekeisi, togogomwau ge togulagula, totuwalali loloyowanil ge gamagalau sokasokalil, bwasumu bekikina labuina i palawakikil ali etotohi ni gan, ni minek nimaliya awoliyaa o ebo lamwaliyaa.
REV 13:17 Ebo gamagal etega nige ana etotohi i gagan, nige bosowaina bugul etega ni pwamola o ebo bugul etega ni palian. Etotohi o heiya bwasumu bekikina toto houwan alana o ebo namba toto alana i pamasal.
REV 13:18 Ebo nuku siba te alan ya nuku pwawa. Ebo etega nuwana i sapu, inoke bwasumu bekikina alana ana namba ni vasili loyaan, kaiwena namba i pamasal tau etega alana. Alana ana namba iya hiwe: 666.
REV 14:1 Inoke matau ya lipwatanik Sipi Natuna ya kite, i talmilila Oya Saiyoni pwatanaa, alonau ge gamagalau bolo iya alana ge Tamana alana hi leliya lamwaliyaa, ali gewi wan handeled poti po tausan (144,000).
REV 14:2 Yaka analiya ya hago i noem labulabumwa i ola banata i sani loem hivana butuna, ge gulumwawa butuna bwabwatana. He analiya ana hago i ola hapi ana tololol hapi hi lol anana.
REV 14:3 Heliya hi talmilil awoliya i noek abamisiyo wawasana elana, bwasumu esopali elal, ge tonowakau bwabwatal elal, ge wona vavaluna etega hi ahe hi wonawona. Wona o nige bosowaina gamagal etega al ni atena ge ni wonaan, iyai te gamagalau ali gewi wan handeled poti po tausan (144,000) bolo Yehoba iyaka i pwamola pasikalil panayawi gamagaliliyau gamwaliyaa.
REV 14:4 Heliya nige hi papabikel ganawal paganina elana, yaa hi yanayana. Ebo Sipi Natuna ga ni noek heliya nihi toulil. He Yehoba iyaka i pwamola pasikalil panayawi gamagaliliyau gamwaliyaa, ge heliya hi tabwa boda houwan Yehoba ge Sipi Natuna elal.
REV 14:5 Nige ba kakawi etega i tatagilem awaliyaa, ge nige ali woliwoli i gagan.
REV 14:6 Inoke anelose etega al ya kite i youyou hawawal ali luwaluwala, wasa waiwaisana mihomihotina i ahe ge ni wasaan gamagalau panayawi panuwa tomaha ge tomaha, un tomaha ge tomaha, anan tomaha ge tomaha, tuwan tomaha ge tomaha elal.
REV 14:7 Inoke i baaba anana i bwata i ba, “Yehoba nuku lovakunan ge alana nuku tobalan, kaiwena sauga iyaka i vin ge gamagalau ni payatalal. Nuku tapwalolo elana, kaiwena iya labulabum, panayawi, hoga ge wewel tubtub ali toginol.”
REV 14:8 Inoke anelose labuina i you nem toto i houwa enaa ge i ba, “Babiloni, panuwa alana bwabwatana, iyaka i samwalekaleka, iyaka i samwalekaleka. Iya wana ganawal paganina i ola oine gasigasisena gamagalau gegewel hi im ge i apanakil.”
REV 14:9 Yaka anelose etonina i you nem bolo hi houwa eliyaa ge i yoga anana i bwata i ba, “Bolo hi kululuek bwasumu bekikina elana ge kakanununa elana, o ebo ana etotohi ni gan lamwaliyaa o ebo nimaliyaa,
REV 14:10 Yehoba wana huga amnana nihi anbose. Wana huga o i ola oine gasigasisena hot iyaka i hol ana kom elana ge ni pek nihi im. Heliya lomwan nihi pwawa ginaha toto pat salpa tatauina elana, aneloseyau bwabwalel ge Sipi Natuna mataliyaa.
REV 14:11 Yaka ginaha toto i papalomwan-agil kasona ni haha sauga gegewena nige ni momowasi. He bolo hi kululuek bwasumu bekikina elana ge kakanununa elana, o ebo alana ana etotohi i gan elal, bulin ge lan nige nihi veveyaho lomwan.”
REV 14:12 Inoke toto ya kaiwena Yehoba wana gamagalau, bolo wana logugui hi henapuan ge Yeisu hi abulilek-an, nihi palahikan.
REV 14:13 Inoke anan etega ya hago i noem labulabumwa i ba, “U leleli ni ola hiwe: I telipunaa sauga ya ge ni nok maninilaa, bolo nihi yaomala Babala wana tuwalali elana Yehoba ni muloluagil.” Yaka Yayaluwa Bwabwalena i ba, “Ibwe, heliya nihi veyahoem wali logasisi elana, kaiwena wali tuwalali molana nige ni kakala, iyoho elal.”
REV 14:14 Inoke matau ya lipwatanik yaluyalu wakewakekena etega ya kite, ge toto i misiyowa pwatanaa ana awa i ola gamagal natuna, ana hanahana gold hi ginoliya i minaa lamwanaa, ge kilepa witi ana etomwatomwa, matana imomona, i pihikan.
REV 14:15 Yaka anelose etega al i tagilem Yehoba wana Limi Bwabwalena elana, ge i yoga nok toto i misiyowa yaluyalu pwatanaa anana i bwata i ba, “Panayawi enona iyaka i matuwa. Wam kilepa u ahe u tomwa, kaiwena lovetomwa ana sauga iyaka i vin.”
REV 14:16 Yaka toto i misiyowa yaluyalu pwatanaa wana kilepa i patuwalaliek panayawiya, inoke panayawi ana lovetomwa i pwamowasi.
REV 14:17 Inoke anelose etega al ya kite i tagilem Limi Bwabwalena elana labulabumwa, iya al ge kilepa etomwatomwa, matana imomona, i pihikan.
REV 14:18 Yaka anelose etega al, iya ginaha ana tomatahikan, i neem abapowona, ge i yoga nok alona toto wana kilepa matana imomona elana, anana i bwata i ba, “Wam kilepa matana imomona u ahe, oine ana haka u gotomwal ge u bugulagiliem panayawi ana oine puna elana, kaiwena enona iyaka i boisi.”
REV 14:19 Inoke anelose wana kilepa i patuwalaliek panayawiya, ge panayawi ana oine enona i gotomwal ge i bugulagil. Yaka i yoho lowagiliek suina ana abapotipoti bwabwatana elana, abapotipoti o iya i ola Yehoba wana huga.
REV 14:20 Yaka oine enona hi poti lowan suina ana abapotipoti elana panuwa tolinaa, inoke saliya i sani tagilem abapotipoti o elana, ana sani ana yapu i ola tili handeled kilomita, ge ana milau kelaubwa ni ola tu mitas.
REV 15:1 Inoke etotohi bwabwatana ge ana awa gegetogana, etegana al ya kitek labulabumwa: aneloseyau seben logabola ana gewi seben nihi pwatanim panayawi, logabola o Yehoba wana huga mowamowasena.
REV 15:2 Yaka bugul etega ya kite ana awa i ola hoga matana i kanakana i ola gelasi, alona ge ginaha hi vikuhu. Yaka gamagalau bolo bwasumu bekikina hi pakokove, nige hi kukululuek kakanununa elana ge etotohi toto alana ana namba nige i gagan elal, ya kitel hi talmilila hoga o labenaa. Inoke hapi toto Yehoba i bugul pek elal hi pihikan,
REV 15:3 ge Yehoba wana totuwalali Mosese ana wona ge Sipi Natuna ana wona hi wonaan hi ba: “Yehoba Yabowaine Togasisi Hot, wam ginol bwabwatal abanuwa ahi. Panuwa gegewel wali Kin owa, wam pagan i sapu ge i tunahot.
REV 15:4 Yehoba, gamagalau gegewel nihi lovakunagiwa, ge alam nihi lowasawasa-an, kaiwena owa maisem u bwabwalena. Panuwa gegewel nihi nem ge nihi tapwalolo eliyam, kaiwena wam ginol sasapona iyaka hi kite.”
REV 15:5 Sauga gamagalau o hi wona haba, yaka matau ya lipwatanik labulabumwa ge Limi Bwabwalena, iya Petupatupa Limena, ya kite i mwapwela.
REV 15:6 Inoke aneloseyau seben bolo logabola ana gewi seben nihi ahe, hi tagilem Limi Bwabwalena gamwanaa. Kaliko waiwaisana namanamalina hi galoi, ge ali nuwalabwalabwa gold hi pahavala painan babagaliliyaa.
REV 15:7 Yaka bwasumu bolo esopali avaliya etega, mwaha gold ana gewi seben i pek aneloseyau seben elal. Mwaha o gamwaliyaa, Yabowaine yawalina mihomihotina wana huga i kalaopop.
REV 15:8 Inoke Yehoba wana gasisi ge wana wasawasa i ola kasu, Limi Bwabwalena i pakalaopop, he nige gamagal etega bosowaina ni ulutuk gamwanaa, ana siga ebo aneloseyau seben wali logabola seben nihi ginol haba.
REV 16:1 Yaka anan bwabwatana etega ya hago i neem Limi Bwabwalena elana, i baek aneloseyau seben elal i ba, “Ku na Yehoba wana huga toto i minaa mwaha seben gamwaliyaa ku ligin lowan panayawiya.”
REV 16:2 Inoke anelose houwan i na wana mwaha enona i ligin lowan bilibiliya, ge gamagalau bolo bwasumu bekikina ana etotohi i gan elal ge hi kululuek kakanununa elana, gegewel bon nanakina ge lomwalomwanina i masal elal.
REV 16:3 Yaka anelose labuina wana mwaha enona i liginek hogaa, inoke hoga i saliya i ola toaliga saliyana, ge bugul bolo yawaliliya gaganina hi minaa hogaa, gegewel hi aliga haba.
REV 16:4 Anelose etonina wana mwaha enona i liginek wewel sanisani ge wewel tubtub elal, inoke hi tabwa saliya.
REV 16:5 Yaka abwe anelose, wewel ali tomatahikan, anana ya hago i ba, “Yabowaine Bwabwalena, owa u gan sauga ya ge sauga houhouwena elal, lahi bolo ya u ginol pasapu.
REV 16:6 Tomipanayawi wam gamagalau ge wam palopitau hi lolil saliyaliya i lau, inoke amwahika owa saliya u pek nihi im.”
REV 16:7 Inoke anan etega ya hago i neem abapowon elana i ba, “Ibwe, Yehoba Yabowaine Togasisi Hot, wam lahi i tunahot ge i sapu.”
REV 16:8 Yaka anelose esopalena wana mwaha enona i liginek sabwelu elana. Inoke Yehoba i talam sabwelu ni waiwai nabi ge kalakalasina gamagalau tuwaliya ni ton.
REV 16:9 Kalakalas gamagalau tuwaliya i ton, ge toto o kaiwena Yehoba alana hi ba panapanak-an, iya logabola bolo o i logugui-agil. He bwagana o, nige wali gegi ana en hi pepek ge inoke nihi tobalan.
REV 16:10 Inoke anelose nimala panunana wana mwaha enona i liginek bwasumu bekikina wana abamisiyo wawasana elana, yaka wana abalogugui i gogou. Gamagalau memeliya hi alahikahikanan, lomwan kaiwena,
REV 16:11 inoke Yabowaine labulabumwa alana hi ba panapanak-an, kaiwena hi lomwan ge hi youbonbon. Yaa bwagana o, nige wali gegi ana en hi pepek.
REV 16:12 Inoke anelose sikis-ina wana mwaha enona i liginek wewel bwabwatana Yupeleitis elana. Yaka wewel i kekepa ge kamwasa i gan bosowaina labi nati wali kin ona nihi nem.
REV 16:13 Yaka yayaluwa bibikena eton ya kitel ali awa i ola pwagali, hi ulutagilem mwata bwabwatana awanaa, bwasumu bekikina awanaa, ge palopita kakakawena awanaa.
REV 16:14 Yayaluwa bibikel o heliya ginol yawiyawi nihi awaawaginol, ge nihi na panayawi ana kin ona aloliyau ge wali tolohaveyan nihi bugul papahel. Inoke heliya nihi lovivina avaliya Yehoba nihi lohaveyan Yehoba Togasisi Hot wana lan bwabwatana elana.
REV 16:15 Babala i ba, “Ku kite! No nem ni ola tokaoma wali nem! Henala ebo ni silawa ge ana kaliko ni lovivina-an nonowe, he nasi waisi ni pwawa, inoke nige ni bokaboka ge ni pupuluwawi gamagalau mataliyaa.”
REV 16:16 He yayaluwa bibikel kin gegewel hi bugul papahel panuwa alana pana Hibilu hi ba Amagedon elana.
REV 16:17 Yaka anelose seben-ina wana mwaha enona i liginek hawawala. Inoke anan bwabwatana etega ya hago i neem Limi Bwabwalena gamwanaa abamisiyo wawasana elana, i ba, “Iyaka i mowasi.”
REV 16:18 Yaka i pipinamal ge gulumwawa butuna i gangan, ge mwaniknik gasigasisena i masal. I telipunaa sauga Yehoba gamagalau i telel panayawiya ana siga sauga o, nige sauga etega mwaniknik ololana o i mamasal, yaa mwaniknik toto o i gasisi nabi hot.
REV 16:19 Babiloni, panuwa alana bwabwatana, i maleli labena eton, ge labi gegewena ali awan bwabwatal, hi samwalekaleka. He Yehoba Babiloni, panuwa alana bwabwatana, i nuwahikan ya, inoke wana kom gamwanaa oine i kalaopop i pek i im, oine o iya wana huga.
REV 16:20 Taval gegewel ge oya gegewel hi miyaomal.
REV 16:21 Kehe kalakalapatina ona ali pulowan i ola pipti kiloglem (50 kg) hi soguem hawawala ge hi tala gamagalau pwataliyaa. Inoke gamagalau Yehoba alana hi ba panapanak-an mwasiyal o baena, kaiwena i nak hot.
REV 17:1 Inoke aneloseyau seben bolo mwaha seben hi ahe, aloliya etega i nem i baem eliyau i ba, “U nem ge na pankitewa Yehoba yova toganawal hot ga ni lahe ola, iya i minaa wewel hi gewi pwataliyaa.
REV 17:2 Panayawi ana kin ona aloliya ganawal paganina hi awaawaginol, ge tomipanayawi wana oine hi im kokona-an, oine o i ola wana ganawal paganina.”
REV 17:3 Inoke Yayaluwa Bwabwalena wana gasisi i aheyau ge anelose i kalivaiyau ya na labi kekevana elana. Yaka yova etega ya kiteya to i misiyowa bwasumu bekikina etega tuwana keketina pwatanaa. Bwasumu o kokowana ana gewi seben ge ana hon elulutega. Alan tomaha tomaha hi leli tuwana gegewena elana, alan bolo o Yehoba hi ba likalika-an.
REV 17:4 Yova o, towasawasa wali galogaloi, kaliko matana pepol ge matana keketina, i galoi, ge tuwana ana isela gold, pat ali awa namanamalina, ge kepu molaliya bwabwatana. Kom gold elana hi ginoliya i pihikan, gamwanaa, wana pagan nanakina ge wana ganawal paganina bwaibwaikikinina i kalaopop.
REV 17:5 Alan etega hi leliya lamwanaa, alan o ana aatena i misumi, i ola hiwe: “Babiloni, panuwa alana bwabwatana, toganawal gegewel ge nak gegewena panayawiya hinaliya.”
REV 17:6 He ya kite yova o Yehoba wana gamagalau ge Yeisu wasana ana towasa saliyaliya i im kokona-an. Sauga ya gagayawa-an, yaka nuwau ya ahe hoti.
REV 17:7 Inoke anelose i nel eliyau i ba, “Ga i ola ge nuwam u ahe? Yova alona ge bwasumu bekikina toto i heya pwatanaa, bwasumu o kokowana seben ge ana hon elulutega, ali aatena misusumena na talisian nu hago.
REV 17:8 Bwasumu bekikina toto u kite iya sauga houhouwena i gan, yaa sauga ya nige i gagan, ge abwe al ni neem gol toto milaulauina hot gamwanaa. He i nana ana pwamowasi kaiwena. Gamagalau panayawiya bwasumu bekikina nihi kite inoke nuwaliya nihi ahe ge nihi kululu elana, kaiwena sauga houhouwena i gan, yaa sauga ya nige i gagan, he sauga i nenem ni masal al. Yaa bolo alaliya Yehoba i leli yawal ana buki elana mulaa abwe panayawi i ginol, heliya nige nihi kukululuek bwasumu bekikina o elana.
REV 17:9 Ebo nuku siba ge wami nuwatu ni sapu te bugul bolo hiwe ali sapu nuku atena. He bwasumu bekikina kokowana ana gewi seben, heliya hi ola oya seben toto yova i misiyowa pwatanaa. Ge kowakowa seben o heliya al hi ola kin ali gewi seben,
REV 17:10 nimala panuna iyaka hi mowasi, he maisena iyoho i logugui, sebeniliya nige ga i nenem. Sauga ebo ni nem ge ni talmilil, he wana logugui ana sauga nige ni yayapu.
REV 17:11 Bwasumu bekikina toto sauga houhouwena i gan, yaa sauga ya nige i gagan, iya kin bolo ali gewi seben eitiliya to. He i nana ana pwamowasi kaiwena.
REV 17:12 Hon ali gewi elulutega bolo u kitel, heliya hi ola bolau ali gewi elulutega, abwe nihi tabwa kin ge avaliya bwasumu bekikina nihi logugui toyawa. Yaa wali logugui ana sauga nige ni yayapu.
REV 17:13 Kin bolo o wali nuwatu nihi pamaisena, inoke wali gasisi ge wali logugui nihi talamwan bwasumu bekikina elana.
REV 17:14 Inoke avaliya Sipi Natuna nihi lohaveyan, yaa Sipi Natuna alonau ge ana tototoulil, bolo Yehoba i hilel ge i yogaagil ge hi abulilek gagasisi elana, nihi pakokovel. Kaiwena Sipi Natuna iya babalau wali Babala, ge kinyau wali Kin.”
REV 17:15 Inoke anelose i baem al eliyau i ba, “Wewel bolo u kitel yova toganawal i misiyowa pwataliyaa, heliya hi ola panuwa tomaha ge tomaha, boda tomaha ge tomaha, tuwan tomaha ge tomaha ge anan tomaha ge tomaha.
REV 17:16 Ge hon bolo u kitel ali gewi elulutega, avaliya ge bwasumu bekikina nihi pihigelgel yova toganawal elana. Inoke nihi apapanak-an ge wana bugubugul nihi ahe egonan, ge bobokana ya nihi tataluwan. Yaka tuwana nihi an haba, ge ginaha elana nihi ton yoho.
REV 17:17 He Yehoba kin ali gewi elulutega wali nuwatu ni logugui-an, inoke nihi ginol ni ola iya wana nuwatu. Wali nuwatu ni maisena, inoke wali logugui nihi talamwan bwasumu bekikina elana, ana siga Yehoba wana baaba ni tabwa tunahot.
REV 17:18 He yova toto u kite, iya i ola panuwa alana bwabwatana toto panayawi ana kin ona i logugui-agil.”
REV 18:1 Sauga anelose wana baaba i pwamowasi, inoke anelose etegana al ya kite i loem labulabumwa. Logugui gasigasisena i minaa elana, ge wana wasawasa mwananalina panayawi i yane.
REV 18:2 Inoke i yoga anana i bwata hot i ba, “Babiloni, panuwa alana bwabwatana, iyaka i samwalekaleka, iyaka i samwalekaleka! Iyaka i tabwa yayaluwa bibikel wali panuwa, ge bwasumu wali pagan nanakil bolo hi youyou wali abamina.
REV 18:3 Kaiwena wana ganawal paganina i ola oine gasigasisena gamagalau gegewel hi im ge i apanakil. Panayawi ana kin ona aloliya ganawal paganina hi awaawaginol, ge tolobisnes wali gogomwau i bwata hi pwawa, kaiwena bugubugul ali awa waiwaisal i viyeyaagil.”
REV 18:4 Inoke anan etegana al ya hago i loem labulabumwa i ba: “Komiu no gamagalau, panuwa ei ku tagil luwai! Bahi wana gegi paganina nuku aahe, inoke bahi ana lahi etega ni nonowa eliyamiu.
REV 18:5 Kaiwena wana gegi pwatana i pate i na i tupa labulabumwa, ge wana pagan nanakil Yehoba i nuwahikan ya, abwe ni lahe.
REV 18:6 Tolohaveyan komiu, wana ginol gamagalau elal nuku ginol lahe eliyana. Hauna toto i ginol, molana nuku lahe pwatanaa al. Iya oine gasigasisena i pek gamagalau hi im, inoke oine gasigasisena hot nuku hol ge nuku pek ni im.
REV 18:7 Totona alana i teli heyan, ge i miminaa abamina waiwaisana elana, he lahena nuku papalomwani nabiyan ge ni kahikahin. Totona i ba, ‘Nau kwin ya misiyowa no abamisiyo wawasana elana, nau nige abuabul i oola, ge nige sauga etega na kahikahin ni oola abuabul wali pagan.’
REV 18:8 Toto o kaiwena, he inoke lan etega gamwanaa abwe ana logabola nihi masal, ololana kasiyebwa, kahikahin ge galebu bwabwatana. Inoke iya ni kalas ginaha eliyana, kaiwena Yehoba Yabowaine, toto ana lahi i ginol, iya Togasisi Hot.”
REV 18:9 Panayawi ana kin ona, bolo avaliya hi miminaa abamina waiwaisana elana ge ganawal paganina hi awaawaginol, wana kalas kasona nihi kite, inoke baena nihi kahin nabi.
REV 18:10 Nihi lovakun eba wana lomwan heliya al nihi pwawa, yaka nihi talmililek laha hot ge nihi ba, “Eeu nak geb! Eeu nak geb! Babiloni, panuwa alana bwabwatana ge panuwa gasigasisena, sauga kaukaubwana hot gamwanaa am lahi iyaka i vin.”
REV 18:11 Tolobisnes panayawiya heliya al ge Babiloni baena nihi kahin nabi, kaiwena iyaka nige gamagal etega wali gogomwau ni pwapwamola.
REV 18:12 Wali gogomwau hi paliagil i ola hiwe: gold, silba, pat ali awa waiwaisal ge kepu; kaliko waiwaisana, kaliko matana pepol, silk ge kaliko matana keketina; abwakil bwalena waiwaisana, bugubugul bolo elepent ana sala elana hi ginoliya, bugubugul bolo abwakil molana bwabwatana elana hi ginoliya, bolo kopa elana hi ginoliya, bolo aiyan elana hi ginoliya ge bolo pat ana awa lelemwana elana hi ginoliya;
REV 18:13 sinamon, enonu bwalena waiwaisana, enonu meya ge plenkinsens; oine ge olibe enonona; witi ge pwalawa; bulumakau, sipi, hosi ge waga momomol; ge gamagalau totuwalali loloyowanil.
REV 18:14 Tolobisnes nihi baek elana nihi ba, “Wasawasa buguliliyau, bolo u nuwanuwatu kaiweliya tage ni gan eliyam, iyaka hi yaomal haba, ge wam gogomwau ge wam wasawasa gegewena iyaka hi teli luwagiwa, nige bosowaina al nu ahe pasikalil.”
REV 18:15 Tolobisnes bolo hi lolopalipali elana ge wali gogomwau i bwata hi pwawa, nihi lovakun eba wana lomwan heliya al nihi pwawa. Yaka nihi talmililek laha hot, ge nihi kahin nabi
REV 18:16 nihi ba, “Eeu nak geb! Eeu nak geb! Babiloni, panuwa alana bwabwatana, valila kaliko waiwaisana, kaliko matana pepol ge matana keketina u galoi, ge tuwam ana isela gold, pat ali awa namanamalina, ge kepu molaliya bwabwatana.
REV 18:17 He sauga kaukaubwana hot gamwanaa am lahi i vin, inoke wam wasawasa buguliliyau bolo o hi yaomal haba.” Waga ali toyabyab gegewel, avaliyau ge bolo hi gaiha wagaa, waga ana totuwalali, ge bolo wali mani ana abanem hoga ana tuwalali elana, nihi talmililek laha hot.
REV 18:18 Wana kalas kasona nihi kite, inoke nihi yoga nabi nihi ba, “Tab sauga etega panuwa etega i ola panuwa alana bwabwatana e?”
REV 18:19 Yaka papakova nihi yoho heheyan kokowaliyaa ge nihi kahin nabinabi nihi ba, “Eeu nak geb! Eeu nak geb! Babiloni, panuwa alana bwabwatana, tonwaga gegewel wali gogomwau i bwata hi pwawaa wam wasawasa elana. He sauga kaukaubwana hot gamwanaa wam gogomwau gegewena hi yaomal haba!”
REV 18:20 Komiu tomilabulabum, ku yaliyaya! Komiu Yehoba wana gamagalau, alomiyau apostolowau ge palopitau, ku yaliyaya, kaiwena nak toto Babiloni i ginol eliyamiu, lahena Yehoba iyaka i ginol pasikal elana.
REV 18:21 Yaka anelose gasigasisena etega pat bwabwatana i ola pwalawa ana ewowowol i ahe i alihinek hogaa, ge i ba: Babiloni, panuwa alana bwabwatana, abwe nihi alipalowa ni ola to, ge nige al gamagalau nihi kikitewa.
REV 18:22 Nige al egalagalavenu ololana hapi, igo ge bwagigi analiya ni gagan eliyam. Bolo wali aatena gaganina tuwalali tomaha ge tomaha kaiweliya, nige al nihi miminaa eliyam. Pwalawa ana abawowowol butuna nige al gamagalau nihi hahagowa eliyam.
REV 18:23 Odam mwananalina nige al ni yayana eliyam, ge toalolon melutauina alona ana kawakawalolu, analiya nige al gamagalau nihi hahagowa eliyam. Am lahi ni ola to, kaiwena valila wam tolobisnes alaliya hi pwabwata panayawiya, ge wam kukula eliyana gamagalau gegewel panayawiya u kakawel.
REV 18:24 Yehoba ni lahewa, kaiwena wana palopitau ge wana gamagalau u tagapaaligal, totapwalolo gegewel panayawiya ali taulol ana lahi ni nowa eliyam.
REV 19:1 Toto o enaa, boda bwabwatana analiya i bwata nabi ya hagoek labulabumwa hi ba, “Yehoba ta tobalan! Pwamwal ge wasawasa ge gasisi i minaa wala Yabowaine eliyana,
REV 19:2 kaiwena wana yatala i tunahot ge i sapu. Yehoba iyaka yova gaganawalina hot i payatala ge ana lahi i pek, kaiwena wana ganawal paganina eliyana panayawi i apapanak-an. Yehoba wana totuwalali i lolil, inoke lahena i ginol pasikal eliyana.”
REV 19:3 Yaka hi yoga palabuina al hi ba, “Yehoba ta tobalan! Babiloni i kalas ge kasona ni haha sauga gegewena.”
REV 19:4 Yaka tonowakau bwabwatal ali gewi tuwenti po aloliyau ge bwasumu esopali hi loepwakoku ge hi tapwalolo Yehoba elana, iya i misiyowa abamisiyo wawasana elana. Inoke hi yoga hi ba, “Ibwe. I ola. Yehoba ta tobalan!”
REV 19:5 Inoke anan etega ya hago i neem abamisiyo wawasana elana i ba, “Komiu Yehoba wana totuwalali gegewemiu bolo ku awatauwan, bolo alamiu kekeisi ge alamiu bwabwatana, wala Yehoba nuku tobalan!”
REV 19:6 Yaka boda bwabwatana hot analiya ya hago i ola banata butuna ge gulumwawa butuna, hi ba, “Yehoba ta tobalan! Kaiwena wala Yehoba, iya Yabowaine Togasisi Hot, iya i tologugui.
REV 19:7 Ta yaliyaya, nuwala ni waisi, ge Yehoba ta awa wasawasaan! Kaiwena Sipi Natuna wana alolon ana sauga iyaka i vin, ge ana kawakawalolu iyaka i lovivina alolon kaiwena.
REV 19:8 He Yehoba kaliko yayanana ge namanamalina i pek elana i galoi.” (Kaliko yayanana o ana sapu te Yehoba wana gamagalau wali ginol sasapona.)
REV 19:9 Inoke anelose i baem eliyau i ba, “U leleli ni ola hiwe, ‘Bolo Yehoba i yogaagil ge hi ulutuk Sipi Natuna wana alolon hagalena elana, Yehoba i muloluagil.’” Inoke i ba vevehe al, “Baaba o heliya wasa tutunahotina i neem Yehoba elana.”
REV 19:10 Sauga i ba ola o, inoke ya loepwakokuwa aenaa tage na tapwalolo elana. Yaa i baem eliyau i ba, “Bahiwa! Nau totuwalali ya, ya ola ya te owa alomwau ge wam pan toabulilek bolo Yeisu wasana hi wasaan. He nu tapwaloloek te Yehoba elana. Kaiwena puna hot ge palopitau hi palopisai heiya nuwaliya Yeisu wasana nihi wasaan.”
REV 19:11 Inoke ya kite labulabum i mwapwela ge hosi yayanana etega i notagil. Toto i heya pwatanaa alana hi ba, “Tosasapona ge Tobaaba Tunahot.” Ebo gamagalau ni payatalal o ebo ni lohaveyan, he alona ge wana ginol sasapona.
REV 19:12 Matana i ola ginaha memena ge hanahana hi gewi i minaa kokowanaa. Alan etega hi leliya tuwanaa, alan o nige gamagal etega i aatena, iyai te iya maisena.
REV 19:13 Ana holahola yayapona i pasasaliya ge alana heiya, “Yehoba wana Baaba.”
REV 19:14 Tolohaveyan bolo labulabumwa hi tatauliulil enaa, heliya kaliko yayanana ge waiwaisana hi galoi ge hi heya hosi yayanal pwataliyaa.
REV 19:15 Elohaveyan kilepana matana imomona i tagilem awanaa, inoke eliyana ni lohaveyan ge panuwa gegewel ni pakokovel, ge alona wana gasisi bwalibwaligena ni logugui-agil. Iya oine enona ni poti lowan suina ana abapotipoti elana, oine suina o i ola Yehoba Togasisi wana huga bwabwatana.
REV 19:16 Ana holahola elana ge nagilina elana alan etega hi leliya to, alan o i ola hiwe, “Kinyau wali kin ge babalau wali Babala.”
REV 19:17 Inoke anelose etega ya kite i talmilila sabwelu gamwanaa, ge i yoga nok bwasumu gegewel elal bolo hi youyou hawawala, anana i bwaya i ba, “Ku nowanim ge ku migogo Yehoba wana hagali bwabwatana kaiwena.
REV 19:18 Yaka kin, ivan ana toematana ge tolohaveyan bunumwiliya nuku an, hosi aloliyau ge bolo hi heya pwataliyaa bunumwiliya nuku an, ge gamagalau gegewel, bolo sokasokalil ge bolo loloyowanil, bolo alaliya kekeisi ge bolo alaliya bwabwatana, bunumwiliya al nuku an.”
REV 19:19 Inoke bwasumu bekikina ge panayawi ana kin avaliyau wali tolohaveyan ya kitel hi nogogo, ge hi haveyan toto i heya hosi pwatanaa alonau ge wana tolohaveyan elal.
REV 19:20 Yaa bwasumu bekikina alona ge palopita kakakawena hi libil ge hi yowanil. He palopita kakakawena valila ginol yawiyawi i awaawaginol bwasumu bekikina kaiwena, ge eliyana gamagalau i kakawel, bolo bwasumu bekikina ana etotohi i gan elal ge hi kululuek kakanununa elana. Inoke bwasumu bekikina alona ge palopita kakakawena ginebi ge yawaliliya hi yoho lowagiliek ginaha ana opop gamwanaa, toto pat salpa elana i tautau.
REV 19:21 Inoke toto i heya hosi pwatanaa wali tolohaveyan i gopaaligal kilepa eliyana, toto i tagilem awanaa. Yaka bwasumu bolo hi youyou, gegewel hi nem bunumwiliya hi anan ana siga ali luvi hi pwawa.
REV 20:1 Inoke anelose etega ya kite i laulau i neem labulabumwa, gol toto milaulauina hot ana ki i pihikan ge sen bwabwatana i noahe.
REV 20:2 Yaka i nok i na mwata bwabwatana i lib, iya mwata houhouwena, alana hi ba Debol o ebo Seitani, inoke i yowan hikan sauga ana yapu baliman tausan maisena.
REV 20:3 Yaka i alipaloek gol toto milaulauina hot gamwanaa, inoke i kaus ge epapap i teli ana heguna elana. Yaka Seitani ni minaa ga o baliman tausan maisena ge bahi labi gegewena gamagaliliyau ni kakawel. Baliman tausan maisena ni mowasi, yaka abwe nihi sokal, yaa wana sauga nige ni yayapu.
REV 20:4 Yaka abamisiyo wawasana enuna ya kitel. Gamagalau bolo Yeisu wasana ge Yehoba wana baaba hi papaatena-an ge abwe hi tagapaaligal, yayaluwaliya al ya kitel. Heliya nige sauga etega hi kukululuek bwasumu bekikina alona ge kakanununa elal, ge nige ana etotohi i gagan lamwaliyaa o ebo nimaliyaa. Yaka yawaliliya i gan ge hi misiyowa abamisiyo wawasana pwataliyaa, kaiwena Yehoba gasisi i pek elal nihi logugui. Inoke aloliya Keliso hi logugui baliman tausan maisena.
REV 20:5 He toyaomal wali lut houwan te. Yaa toyaomal gegewel al nige hi lulut to sauga o elana, ana siga baliman tausan maisena ni mowasi abwe nihi lut.
REV 20:6 Toyaomal bolo hi lut houwan Yehoba ni payaliyaya-agil ge ni muloluagil. Heliya yaomal eluwana wana gasisi nige nihi pwapwawa, yaa nihi totuwalali bwabwalena Yehoba ge Keliso kaiweliya. Inoke heliya aloliya ge Keliso nihi logugui baliman tausan maisena.
REV 20:7 Baliman tausan maisena ni mowasi, inoke gol milaulauina hot nihi pwela ge Seitani nihi sokal,
REV 20:8 yaka ni tagil ni na panayawi bebena esopali elal gamagalau boda gegewel, heliya Gog ge Magog, ni kakawel. Inoke ni bugul papahel haveyan kaiwena, ali gewi ni ola hoga gilesana.
REV 20:9 Inoke Seitani alonau ge wana tolohaveyan panayawi nihi notomwa nihi na Yehoba wana gamagalau wali abaholavi, panuwa toto i nunuwana-an, nihi mipainan. Yaa ginaha ni loem labulabumwa ge ni ton habal.
REV 20:10 Yaka Seitani, gamagalau o ali tokakawi, nihi alipaloek ginaha ana opop gamwanaa, toto pat salpa elana i tautau. He bwasumu bekikina alona ge palopita kakakawena iyaka valila hi yoho lowagiliek to. Heliya avaliya Seitani bulin ge lan wali lomwan nige ni momowasi.
REV 20:11 Inoke Yabowaine ya kite i misiyowa wana abamisiyo bwabwatana ge wakewakekena pwatanaa. Yaka manininaa, panayawi ge labulabum hi miyaomal, nige al ta kikitel.
REV 20:12 Yaka toyaomal ya kitel, bolo valila panayawiya alaliya bwabwatana ge bolo alaliya kekeisi, hi talmilila abamisiyo wawasana awonaa. Inoke aneloseyau buki ona hi lopwelaan, yaka Yehoba toyaomal i payatalal i golugoluwa wali ginol wasana toto buki hi wasaan. Ge buki etega al hi pwela, buki o yawal ana buki.
REV 20:13 He gamagalau bolo hi yaomalek hogaa ge bolo hi miminaa Yaomal ge Tuma elana, heliya hi nowanik hi talmil kot kaiwena. Inoke maisena ge maisena Yehoba i payatalal i ola wali ginol.
REV 20:14 Inoke Yehoba Yaomal ge Tuma i alipaloek ginaha ana opop gamwanaa. Ginaha ana opop o heiya yaomal eluwana.
REV 20:15 Ebo gamagal etega nige alana hi pwapwawa yawal ana buki gamwanaa, he hi aalipaloek ginaha ana opop gamwanaa.
REV 21:1 Inoke labulabum vavaluna ge panayawi vavaluna ya kitel. Labulabum houhouwena ge panayawi houhouwena iyaka hi mowasi, ge hoga nige al i gagan.
REV 21:2 Panuwa Bwabwalena, Yelusalema vavaluna, ya kite i laulau i loem labulabumwa Yehoba eliyana. Iya i ola toalolon meluyovana, toto alolon kalikona i galoi ge iyaka i lovivina alona ana kawakawalolu nihi alolon.
REV 21:3 Anan bwabwatana etega ya hago i neem abamisiyo wawasana elana, i ba, “Ku kite! Yehoba wana abamina iyoho gamagalau elal, iya ni minaa gamwaliyaa. Heliya nihi ola iya wana gamagalau, inoke Yehoba totona ni miminaa elal, ge iya ni ola wali Yabowaine.
REV 21:4 Matanunuliya gegewena ni abut yoho. Aliga nige al ni gagan, nige al kahikahin ge nige al lomwan, kaiwena bugul bebeyaunal iyaka hi mowasi.”
REV 21:5 Toto i misiyowa abamisiyo wawasana elana i ba, “Ku kite! Bugul gegewena ya giginol pavavaluna-agil!” I ba al, “Baaba bolo o u leli lowagil, kaiwena hi tunahot ge bosowaina gamagalau nihi abulilek-an.”
REV 21:6 Yaka i baem eliyau i ba, “Iyaka i mowasi. Nau Alepa ge Omega, nau Abatelipuna ge Abapwamowasi. Bolo hi walem na talamwagil nihi imwimwa wewel bwanapitpit elana, toto yawal ana wewel, wewel o nige molana ni gagan.
REV 21:7 Bolo hi palahikan kaiweu ge nak hi gasisi luwai, waisi bolo o gegewena na talamwan elal; ge nau na ola wali Yabowaine ge heliya nihi ola natuwau.
REV 21:8 Bolo hi lovakun ge hi sikalek eliyaa, bolo nige hi aabulilek, bolo pagan pulupuluwawena hi giginol, totaulol, togaganawal, tokukula, bolo hi kululuek yabowaine kakakawel elal, ge tolokalokakawi gegewel, bolo ya abaliya ginaha ana opop toto pat salpa elana i tautau. He ginaha o iya yaomal eluwana.”
REV 21:9 Aneloseyau seben bolo mwaha seben hi ahe, bolo logabola mowamowasel hi kalaopopwi, aloliya etega i nem i baem elau i ba, “U nem ge tokawakawalolu meluyovana, iya Sipi Natuna lagona, na pankitewa.”
REV 21:10 Inoke Yayaluwa Bwabwalena wana gasisi i aheyau ge anelose i kalivaiyau ya na oya bwabwatana ge mihahaina pwatanaa. Yaka i pankiteyau Panuwa Bwabwalena, Yelusalema, i laulau i loem labulabumwa Yehoba eliyana.
REV 21:11 Yehoba wana wasawasa panuwa o i panamanamal, ge namanamalina i bwata i ola pat molana bwabwatana diyaspa, toto matana i kanakana i ola gelasi matana.
REV 21:12 Panuwa o ana gana i bwata ge i miha, ana nog ali gewi elulutega eluwa, ge aneloseyau elulutega eluwa heliya nog ali tomatahikan. Isileli ali un elulutega eluwa un bolo o maisena ge maisena alana hi leleliya nog maisena ge maisena tuwanaa.
REV 21:13 He buhuna nati ana gana ana nog ali gewi eton, buhuna pai ana gana ana nog ali gewi eton, buhuna nol ana gana ana nog ali gewi eton, ge buhuna mal ana gana ana nog ali gewi eton.
REV 21:14 Pat gasigasisel elulutega eluwa hi ahe gana gunina abana, ge Sipi Natuna wana apostolowau elulutega eluwa maisena ge maisena alana hi leleliya pat maisena ge maisena o tuwanaa.
REV 21:15 Anelose toto i baaba eliyau, wana eluviluvi gold elana hi ginoliya i gan ge panuwa alona ge ana gana ge ana nog ali luvi ni ahe.
REV 21:16 Panuwa bebena gegewena hi olaolaek nige hi hanahanal, ge ana yapu i olaolaek ya te ana magaga. Eluviluvi i ahe panuwa i luvi, ana yapu i ola tuwel tausan (12,000) siteidiya, ge ana magaga ge ana miha i ola ya te ana yapu.
REV 21:17 Panuwa ana gana al i luvi, ana balu i ola wan handeled poti po (144) kubit. He anelose eluviluvi toto sauga gegewena gamagalau hi papatuwalali heiya te eliyana ge i luviluviya.
REV 21:18 Pat diyaspa hi ahe ana gana hi ginoliya, ge gold enona hot, matana i kanakana i ola gelasi, hi ahe panuwa gamwana hi taliya.
REV 21:19 Pat molaliya bwabwatal tomaha ge tomaha hi ahe hi teliek gana gunina ana isela. Pat houwan toto gana gunina abana heiya pat diyaspa, eluwana heiya pat sapaya, etonina heiya ageit, esopalena pat alaalawana emelold,
REV 21:20 nimala panunana heiya pat onikis, sikis-ina heiya kaneliyan, seben-ina heiya pat kuwot, eit-ina heiya pat belil, naen-ina heiya pat topas, elulutegana heiya pat kalsedoni, leben-ina heiya pat tekuwois, ge elulutega eluwana heiya pat keketina ametis.
REV 21:21 Panuwa ana nog ali gewi elulutega eluwa heiya kepu, bolo molaliya bwabwatal, ali gewi elulutega eluwa. He nog maisena ge maisena kepu maisena ge maisena elana hi ginoliya. Gold enona hot, matana i kanakana i ola gelasi, hi ahe panuwa ana kamwasa hi ginoliya.
REV 21:22 Nige limi bwabwalena etega ya kikite panuwa gamwanaa, kaiwena Yehoba Yabowaine Togasisi Hot alona ge Sipi Natuna heliya te panuwa o ana limi bwabwalena.
REV 21:23 Panuwa nige ana sabwelu ge nige ana waikena i gagan ge tage mwananal nihi pek elana, kaiwena Yehoba wana wasawasa namanamalina i pwamwananal, ge Sipi Natuna iya i ola ana odam.
REV 21:24 Gamagalau labi tomaha ge tomaha nihi nanawaa panuwa ana mwananal elana, ge panayawi ana kin ona wali wasawasa buguliliyau nihi bugul pwatanim elana.
REV 21:25 Lan bwalibwaligena panuwa ana nog nihi mwapwela. Nige sauga etega nihi kakaus, kaiwena panuwa o nige ana bulin.
REV 21:26 Gamagalau labi gegewena wali wasawasa buguliliyau ge wali bugul ali awa waiwaisal nihi bugul pwatanim elana.
REV 21:27 Yaa bugul nanakina ge bolo pagan pulupuluwawena hi awaawaginol o ebo hi lokalokakawi, nige etega ni uulutuk panuwa gamwanaa, iyai te gamagalau bolo alaliya Yehoba i leli yawal ana buki elana, buki o Sipi Natuna wana buki.
REV 22:1 Yaka anelose wewel sanisani, yawal ana wewel, i pankiteyau, matana i kanakana i ola gelasi, i sani noem Yehoba alona ge Sipi Natuna wali abamisiyo wawasana elana,
REV 22:2 ge i sani noek panuwa ana kamwasa bwabwatana ana luwaluwala. Wewel bebena labui, yawal ana ebwakil i talmilila, iya waikena maisena ge maisena ni enoenon, inoke baliman maisena gamwanaa ni enon paelulutega eluwa. Ebwakil lamwana labi gegewena gamagaliliyau i pwamolol.
REV 22:3 Ge bugul bolo Yehoba i towaagil nige nihi gagan. Yehoba alona ge Sipi Natuna wali abamisiyo wawasana ni minaa panuwa o gamwanaa, ge Yehoba wana totuwalali nihi tapwatapwalolo eliyana.
REV 22:4 Maninina nihi kite ge alana ni gan lamwaliyaa.
REV 22:5 Nige al bulin ni gagan, ge odam mwananalina ge sabwelu mwananalina nige al wali tuwalali ni gagan, kaiwena Yehoba Yabowaine iya wali mwananal. Ge heliya Yehoba wana totuwalali nihi tologugui sauga gegewena nige ni momowasi.
REV 22:6 Yaka anelose i baem eliyau i ba, “Wasa bolo o hi tunahot ge bosowaina gamagalau nihi abulilek-an. Babala, iya Yabowaine toto komiu palopitau yayaluwamiu i papalut ge wana baaba ku baubaunan, nau wana anelose i patunau, inoke na pamasal wana totuwalali eliyamiu ge nuku atena hauna gun abwe sauga kekeisi ni gan.”
REV 22:7 Babala i ba, “Ku kite! Sauga kekeisi na sikalim!” Bolo Yehoba wana baaba palopisai ana buki ya gamwanaa nihi henapuan, Yehoba ni muloluagil.
REV 22:8 Nau Diyon bugul bolo o ya kitel ge baaba o ya hago. He sauga ya kite ge ya hago haba, yaka ya loepwakokuwa anelose toto bugul o i pankiteyau aenaa, ge tage na tapwalolo elana.
REV 22:9 Yaa i baem elau i ba, “Bahiwa! Nau totuwalali ya, ya ola ya te owa alomwau ge talimwau wam pan palopitau, ge gamagalau gegewel bolo buki ya ana baaba hi henapuan. He nu tapwaloloek te Yehoba elana!”
REV 22:10 Yaka i baem elau i ba, “Yehoba wana baaba palopisai ana buki ya gamwanaa bahi nu susume gamagalau elal, kaiwena sauga iyaka i mikelaubwa.
REV 22:11 Ebo etega gegi i awaawaginol, he ni awaawaginol ya! Ebo etega pagan nanakina i awaawaginol, he ni awaawaginol ya! Yaa ebo etega pagan sasapona i awaawaginol inoke ni mimi awaawaginol, ge ebo etega i bwabwalena Yehoba elana inoke ni miola to.”
REV 22:12 Babala i ba, “Ku kite! Sauga kekeisi na sikalim. Molamiu na pwatanim, inoke gamagal maisena ge maisena molana na pek, na golugoluwa wana ginol elana.
REV 22:13 Nau Alepa ge Omega. Nau ya houwa ge ya mulaa. Nau Abatelipuna ge Abapwamowasi.
REV 22:14 “Bolo ali holahola hi ul i yanayana, Yehoba ni muloluagil. Heliya bosowailiya yawal ana ebwakil enona nihi an, ge bosowailiya nihi ulutuk nog elana nihi na panuwa gamwanaa.
REV 22:15 Yaa bolo pagan pulupuluwawena hi giginol, tokukula, togaganawal, totaulol, bolo hi kululuek yabowaine kakakawel elal, ge bolo kakawi paganina hi nunuwana-an ge hi awaawaginol, heliya nihi miminaa panuwa tolinaa.
REV 22:16 “Nau Yeisu no anelose ya patuna i nowa ge bugul bolo o i wasaan eliyamiu, komiu bolo ku miminaa ekelesiya elal. Nau Deibid wana boda tubutubunina, ge nau mweluluga putumwina kubwana, matana bwabwatana.”
REV 22:17 Yayaluwa Bwabwalena alona ge Sipi Natuna ana kawakawalolu hi ba, “U nem!” Komiu gegewemiu bolo wasa ya ku hago nuku ba, “U nem!” Henala ebo ni walem ge nuwana wewel, he ni nem ge yawal ana wewel ni im bwabwage, nige molana i gagan.
REV 22:18 Ya ba pagasisi gamagalau gegewemiu eliyamiu, bolo Yehoba wana baaba palopisai ana buki ya gamwanaa ku hago. Ebo gamagal etega nuwatu gegetogana eliyana buki ya ana baaba ni paetulan, he Yehoba gamagal o ana lahi ni paetulan al logabola bolo buki ya i baunagil eliyalil.
REV 22:19 Ge ebo gamagal etega baaba enuna ni ahe yoho palopisai ana buki ya elana, he Yehoba waisi bolo buki ya i baunagil ni ahek yoho eliyana, nige ni tatalam yawal ana ebwakil enona ni an ge ni ulutuk panuwa bwabwalena eliyana.
REV 22:20 Yeisu, iya bugul bolo o wasaliya i wasaan, i ba i ola hiwe: “Tunahot, sauga kekeisi na sikalim.” Ibwe. I ola! Babala Yeisu, u nem!
REV 22:21 Babala Yeisu wana mulolu ni minaa ku gewigewi eliyamiu.
