\NormalFont\ShortTitle{Ped}

{\MT Kraisgo Geme Dualali Sę Pedelabo Po Jonbolo Ola Mani

\par }{\IMT Hasia nedebo tau sabo po

\par }{\IP Te boi bidi dabe augwaligo te Kraisgo po wali pabo we bidibolo dene dali sęgę dali mayu bidali. Magi baso meni, tama aga wali pabo we bidigo te Jisas Krais augwa Genuai Bidiba konealubo homu dąų wai elalubaso. Te Godigo nosali yabo kolesaga augwaligo konemainogo eyu, Godigo te sę te Jisas Kraisbolo ola menama, tama Kraisgo te nosali pedelabo kolesagade yabo sę po te aga wali pali bidi Jonbolo waselali. Te haniani na ebo tiwai yali sogode ola mayu waselai dao. Tama dago te bidi Jongo nade suali nai po nedebaso da, teda dago konemainu ebao, te Godigo bomogo te dwai sę ebo bage te Jisas Krais Genuai Bidigo, te agai nogode te Godigo bomogo te dwai sę ebo bage tigidaligo bomo nosali aiyaba mu elalueibao. Tama agai te Satango bomo me aiyaba elalueibao. Tama te Jisasgo ebo sę tigidali siminagasobo sogode, Godigo te yali sęgęde bomonama dolaluali we bidi dabe augwaliba te gamonama bidada peyu, bidada pabo nai mawaibao. Te augwali God dali bidu, te augwalide sęgę mu meni yaibao. Magi baso meni, Godigo te tigidali nai gesi nigilama pedalubo sogo tama tieibao. E buku nogi “Revelesen” dao, tama te nogi page te “te geme dualali po waselebo” wabo dao.



\par }{\MS Te bidi Jisas Kraisgo te aga po wali pabo bulu we bidi a naga me badu si buluba te po ola tolobo po tagala palali po

\par }\ChapOne{1}{\MR (Dąį 1–3)

\par }{\PP \VerseOne{1}Te eno megi asęna tolobo po, polobadu te po geme dulaluai, tama Godigo te po Jisas Kraisbolo waselama ola mani. Te Kraisgo aga sę ebo bidi dabebolo te nosali gana pedalobo sę hania hanilainogo tama Godigo agabolo te sę ola mani. Tama agai aga ensel mobo bidi me deli te Jon enabolo tagala palama, tama ena agai sę bidi, tama te tagala palali ensel mobo bidigo te waselali po enabolo ola magasai.

\VS{2}Tama ena Jon, eno te sę tigidali sulama, tama te po me eno koneai, tama eno hanilama te Godigo po dąų weyu, tama Jisas Kraisgo enabolo pusali po me, te pode eno te po wai dao, “Te mu po naga dao.”

\VS{3}Eno e po asęani, te nosali gana pedalobo sę po dao. Tama e asęani po gasa we bidibolo nedebo bidi, te bidi dwagi yai homu pemene eyu, bugagia bidaibao. Tama aga nedebo po odobo we bidi me, augwaligo te asęani po odama, tama wali pobaso da, teda augwali me dwagi yai homu pemene eyu, bugagia bidaibao. Magi baso meni. Te sę pedalobo sogo pąba yagasai dao.


\par }{\SH Jongo a naga olama me badu nogo si Godigo po wali pabo haniba asęai po
\par }
{\PP \VS{4}Ena Jon, eno e po dage a naga olama me badu nogo si te Godigo po wali pabo we bidi hani, dagebolo e po asęna tolobao, te dage te genuai tǫ Esia te genuai hanu dabede bidibo we bidi. God aga te megi bidibo, tama polobadu mu aga bidaluai, tama nosali aga ma asiyu, tama eno homugo te God agai da olo mu tau sabo te kolesaga dali, tama te dwagi yai homu nagame ilibo kolesaga dali te si dageba mao. Tama eno homugo te a naga olama me badu nogo si mobo bidi augwali me, te tuni bidi God aga au yali duabo sia sai pąde bidibo bage, augwaligo me te dwagi yai homu eyu olo tau sabo kolesaga dali, te dwagi yai homu nagame ilibo kolesaga me dagebolo mawaibao.
\XREF{*}{{\XO 1:4: }{\XT{Sai 3:14}}}

\VS{5}Tama Jisas Krais me, agai dagebolo te kolesaga si dagebolo momainao, te eno homugo. Aga te Godide homu kęą pai bidi bidiyu, tama agai Godigo po tigidali dolo mu pusali bidi dao. Aga da te isama, tama isali we bidi dabe tomode bidama, tama aga te hasia mu gų pagede ma hodaloali bidi dao. Aga da, te tigidali tǫde bidibo tuni bidigo polalubo genuai bidi dao.

\par }{\PP Agai da dali dwagi yai homu eyu godolo mu ebo dao, tama aga isaligo dago dwai sę yali sęgę tigidali sela sąwai dao, tama da megi olo bidibo dao.
\XREF{*}{{\XO 1:5: }{\XT{Tib 89:27; Ais 55:4}}}

\VS{6}Tama tiyu, agai da tau selama, tama dabolo genuai sę menama, tama da te tuni bidi kingo pris hani bidi dabe nigilama, tama megi da te Jisas aga Aya Godibolo me te lotu po weyu, sesemane sogo aga sę ebo pris bidi dabe bidibao. Tama tibaso, eno homugo agai genuai wiegi yai nogi dali, te we bidi tonalubo bomo dali me bidada peyu, bidada pomainao. Te mu tama dao.


\par }{\PP \VS{7}Suao, Krais aga te dagalu pǫ me tomodu tiąba asaibao, tama tigidali bidi augwa digi gedugo aga te pǫ tomodu tiąba asobo sueibao. Tama te aga tigide enani bidi dabe augwaligo me sueibao. Tama tigidali tǫde we bidi augwaligo aga asobode homu eyu, tama agai augwalibolo dene wei ponaibao homu elama, tama augwali homu sęgę eyu gela waibao. Awe, te tama tiaibao. Mu tama dao.
\XREF{*}{{\XO 1:7: }{\XT{Sek 12:10; Jon 19:34, 37}}}


\par }{\PP \VS{8}Te Tigidali Bomo Elalubo Genuai Bidi God agai aga bidibo pagede te po wai, “Ena da, ena digi te hasia bididuali bidi dao, ena te nosali sogo mu bididueibao wabo bidi mu dao,” agai te po wai. Te God aga te megi bididubao, tama polobadu mu aga bididuai, tama nosali aga ma asaibao.
\XREF{*}{{\XO 1:8: }{\XT{Ped 22:13}}}


\par }{\SH Jongo Krais suali po
\par }
{\PP \VS{9}Ena Jon, ena duga ama dao. Ena dage dali hodobo te Jisasde wadolama, tama da deli hani elalubaso, tama gasa bage augwaligo dabolo dene dali, sęgę dali mayu elama, tama da tigidali hodobo bomo elama dolaluyu, sęgę bugagia tolobo dao. Tama ena Godigo we bidi tonalubo sę tomode dage dali hodobo bidibao. Tama eno te we bidi dabebolo Godigo po dali, te Jisasgo hania hanilali mu po dali, te po si augwalibolo pusubaso augwaligo ena sela sąnama, ena te tamu ąį tomode elalubo dwasianu tǫ nogi Patmos teba kalabus mugi pali dao.

\VS{10}Tama ena e bulude bidibadi, ena te moni Sarere ulade digi na tiwai ebadi Godigo Mobo Bidi agai enaba dagana sagaselama, tama ena tudi badu bidi me deligo po dage bomonama weyu i wabo odali, te genuai bu wabo nai yadogoli te biugel bu wabo odai.

\VS{11}Tama te wali pode te po wai, “Nago naga gedugo subo sę po tigidali te bukude asęnama, te Godigo po odobo we bidi bidibo bulu a naga olama me badu nogo si, te buluba nago te sę po asęna tolao. Nago te po Efesus buluba asęna tolobadi, me te Smerna buluba, me te Pergamum bulu, me Taiataira, me Sardis, me Filadelfia buluba tolobadi, me te Laodisia buluba te po asęna tolao,” weyu te po enabolo wai.


\par }{\PP \VS{12}Tama enabolo te po wali bidi eno begelama suainogo yai. Tama ena gesabidi begelai, tama eno suali, te kapa nogi gol, te golgo nigali lam sole a naga olama me badu nogo si tama munalubo suali.

\VS{13}Tama eno suali, te sole dabe munalubo tomode bidi me deli te bidi mu tiwai tede dolalubo suai. Tama te bidi aga bobage ugwago sągą halua sai bidi, tama te bidigo tigide eno suai, te kapa golgo nigali nai aga hagawia bagulai nai te eno suai.
\XREF{*}{{\XO 1:13: }{\XT{Dan 7:13}}}

\VS{14}Tama te bidigo tobolu nisi dali tedela mu yai, te kibu sipsip nisi tiwai, tama te tedela dagalu pǫ tiwai yai. Tama te bidigo gedu te sia bogoli ebo tiwai yali.

\VS{15}Tama te bidigo sągą ula mu yali, te augwaligo te gasagi yai kapa nogi bras te genuai sia dabo digi ulama ąį tiwai pedaluyu, tama te gegemani ebo tiwai aga sągąde te tama tiwai mu yali, Tama eno odali, agai dogonide po wabo te mone sabo ąįgo u wabo tiwai odai.
\XREF{*}{{\XO 1:15: }{\XT{Dan 10:6}}}

\VS{16}Tama te bidigo dolo nogo sawali daide te hǫ a naga olama me badu nogo si elalubo suali. Tama te si badu poai yai bainat hwą ge te hwą mu poa pai, te bidigo pedauwalidu te buluba dią soai. Tama aga gesabidi ula mu yai, te sia bomo elama giligade nanobo tiwai yai.


\par }{\PP \VS{17}Tama eno te bidi sulama, tama ena aga sągą pageba kidu pǫgulai, tama ena te isai bidi pigulali tiwai yai. Tiali goli agai dolo nogo ena tigiba munama, tama agai te po wai, “Nage wi tagalao. Ena da, ena digi te hasia bidaluali bidi dao, ena te nosali sogo mu bidaluaibao wabo bidi mu dao.
\XREF{*}{{\XO 1:17: }{\XT{Ais 44:6; 48:12; Ped 2:8; 22:13}}}

\VS{18}Ena bidibo ula dali bidibao. Polobadu ena isai, tiali goli nago ena bidibo subao, te ena sesemane sogo bidada peyu, bidada pabo ula selama, megi bidibo dao. Tama tibaso, eno bomo elalubao, te isibo kolesaga dali, te isai bidi dabe osogo bidabo madi dali, te si tonalubo bomo eno elalubo dao.

\VS{19}Tama tibaso, nago te gedugo suali sę po asęąo, te megi pedalobo sę me, te nosali pedalabo sę po me asęąo.

\VS{20}Tama nago eno dolo nogode te hǫ a naga olama me badu nogo si elalubo suali. Te lam sole gol a naga badi me si tama te me nago suai. Tama te nai dabe geme dualali page e dao: te hǫ a naga olama me badu nogo si wali, te Godigo po wali pabo bulu a naga olama me badu si te bulude bidibo we bidi tau sabo ensel mobo bidi dabe dao. Tama me te a naga olama me nogo si te lam sole po wali, te a naga olama me badu nogo si Godigo po wali pabo we bidi hani dabede po begelama weyu,” agai te po wai dao.




\par }\Chap{2}{\SH Efesus buluba Godigo po odobo we bidibolo asęai po
\par }
{\PP \VerseOne{1}Te bidigo enabolo e po me wai, “Te hasia Efesus hanude Godigo po odoyu bidibo we bidi tonalubo ensel mobo bidibolo e po asęna tolao: eno dolo nogogo te hǫ a naga olama me badu si eno tolaluyu, tama ena te a naga olama me badu nogo si te lam sole tomode bilibo bidi dao. Tama tiyu, eno e po nage dali obao:

\VS{2}Te nago ebo kolesaga tigidali eno koneani, te nage sę dene ebo dao. Te me eno koneai, nage bomo elama sęgę bugagia tolama dolaluyu, tama nago te dwai sę ebo bidi dabe augwali hagela mu yai. Te bidi dabe augwaligo nagebolo te po wai, ‘Da me te Jisasgo sę ebo bidi dabe dao’ wai. Tiali goli te menio, augwali te Jisasgo sę ebo bidi dabe menio. Tama nago augwaligo wabo po osola suai dao, tama nago augwaligo ebo kolesaga page gegelama koneai, tama augwali te ili po naga wabo bidi dabe dao. Nago tama yali augwali osola suali sę eno koneai.

\VS{3}Tama te bidi dabe augwaligo nage suali, te nage ena wali bilibo dao, tama augwaligo nage dali dwai sę yali dao. Tiali goli nago bomo elama dolaluyu, te dwai sę nage dali eyu sęgę mabo nago bugagia tolalubo dao. Te nago tigi dene ebo hagela ebeo. Nago te sę ebo te eno konebo dao.

\VS{4}Tiali goli, eno po me nage dali elalubao: polobadu nago enaba te konealubo po hasia dąų wali sogo, te sogo nago wiegi yai homu ena dali mu yai, tialima megi nago ena dali te hasia dwagi yai homu eyu godolo yali tiwai ebo menio.

\VS{5}Tama polobadu nago dwagi yai kolesaga yai, tialima nago te kolesaga tagaliyu tama nage tulaluai dao. Tama nago te polobadu yali kolesaga ma homugo koneyu, tama nage homu begeleyu, te hasia yali wiegi yai kolesaga ma yao. Nago te sę esiąyu, tama nage homu begelesiąyu da, te ena nage pageba pedalaibao, tama eno nago te lam sole elaluali ena ma sagasaibao, aga nage dali me elalugobeo.

\VS{6}Tialima te kolesaga me nago eyu tama te dolo dao: nago te bidi Nikolas hanigo ebo dwai dwai kolesaga dali boi bidi homu ebo dao. Eno me, eno augwaligo ebo kolesaga dali boi bidi homu ebo dao.”


\par }{\PP \VS{7}“Te olo elalubo bidi, agai te Godigo Mobo Bidi agai Godigo po odobo we bidi hani dabebolo e wabo po bugagia odao: ‘Niwai bidi agai bomogo te dwai sę ebo kolesagago bomo aiyaba elaluyu da, te bidibolo eno aga usu da weyu, tama agai te bidi bidibo ula mabo ni du sela tumainao waibao. Tama te bidi bidibo ula maiabo ni te God aga gide elalubo dao.’ ”
\XREF{*}{{\XO 2:7: }{\XT{Gag 2:9; Ped 22:2}}}


\par }{\SH Smerna buluba Godigo po odobo we bidibolo asęai po
\par }
{\PP \VS{8}Te bidigo enabolo po me wai, “Te Efesus hanuba u po asęna tolama, tama megi Smerna hanude Godigo po odoyu bidibo we bidi tonalubo ensel mobo bidibolo e po asęna tolao: ena da, ena digi te hasia bididuali bidi dao, ena te nosali sogo mu bididuabo bidi mu dao. Tama polobadu ena isai, tiali goli ena ma hodaluama, megi me bidibao. Tama eno e po nagebolo ola tolobao.

\VS{9}Eno koneani, nago te sęgę te gasa bidi dabego nogode siyu dene dali ebo, tama tiyu nage magi nai meni yai mu bidibo te eno koneai. Tiali goli nage nai meni yai bidi mu menio, te God dali nage nai umabo elalubo bidi dao. Tama bidi meba augwaligo dagebolo posobo po wabo, te eno koneai. Tama te posobo po wabo bidi dabe augwaligo te po wabo dao, ‘Da Juda bage dao.’ Tiali goli augwali te tigide naga te Juda bage dao wabo, tama augwaligo ebo kolesagade augwali te Juda bage mu menio. Augwali te Satango hani dao.

\VS{10}Tama nosali gana gasa bagego dagebolo dene mawaibao. Tiali goli dage te dene sabo sęde wi egio. E po odao. Satango dage meba kalabus iliyu, te dage agai poba asobowe suainogo usu siyu tiaibao. Tama dage te dwai sę ebogo sęgę me dene dali te nogo si sogo usu nama saibao. Gasa bidi augwaligo dage dali te dwai sę eyu, tama augwaligo dage ela mubo sę me eyu da, teda dage enade homu kęą pai bidi dabe bidiyu da, eno dagebolo wiegi yai nai mu mawaibao, te bidada peyu, bidada pabo ula dagebolo mu mawaibao.”


\par }{\PP \VS{11}“Olo elalubo bidi, agai te Godigo Mobo Bidi agai Godigo po odobo we bidi hani dabebolo e wabo po bugagia odao: ‘Niwai bidi agai bomogo te dwai sę ebo kolesagago bomo aiyaba elaluyu da, te si sogo isibogo te bidi munu me dologobeo. Mu menio.’ ”


\par }{\SH Pergamum buluba Godigo po odobo we bidibolo asęai po
\par }
{\PP \VS{12}Te bidigo enabolo po me ma wai, “Te megi nago te Pergamum bulude Godigo po odoyu bidibo we bidi tonalubo ensel mobo bidibolo e po asęna tolao: ena da, ena te si dali si badu poa pai bobage ge hwą ge elalubo bidi dao. Tama eno e po nagebolo ola tolobao.

\VS{13}Nago bidibo bulu eno koneai dao. Te bulude te dwai mobo bidi Satan agai we bidi hauwa tonaluyu te tuni bidi bidibao. Tiali goli, nago eno nogi bomo elama tolaluyu, tama enade homu kęą pai bidi bidibao. Tama nago te enade konealubo po hogwa sabeo. Tama tiyu, polobadu te bidi me nogi Antipas, te eno po te we bidibolo pusali bidi, te bidi dage dali bidai. Tama agai eno po wali mu pai dao. Tama augwaligo dage tomode te bidi ela muai, te Satan bidibo bulude. Tama te sogo me te dagego eno nogi dualobeo.

\VS{14}Tiali goli eno po meba nage dali elalubao. Nage dali bidibo bidi meba, augwaligo te bidi Balamgo kolesaga wali pabo dao. Tama te Balamgo kolesaga e dao. Polobadu bidibadi agai te tuni bidi nogi Balak agabolo te Israel dabe gea gano bilabo kolesaga ola mawai. Tama ola menama, tama Balakgo te Israel we bidi homu hodolama, tama augwaligo te tibo god dabebolo ula mani nai tuyu, tama augwaligo te penani ebo kolesaga emainogo yai.
\XREF{*}{{\XO 2:14: }{\XT{Nam 22:5, 7; 31:16; Bom 23:4}}}

\VS{15}Tama nage dali me, te bidi meba bidibo bage, augwaligo te bidi Nikolas hanigo ola mabo po wali pabo dao.

\VS{16}Tama tibaso, tede ge neyu nage homu begelao. Tama nago homu begelesiąyu da, teda tamadi tama ena nage pageba pedalaibao, tama eno te pedauwalide elalubo poa pai ge hwą gego te dwai sę ebo bidi dabe augwali dali hwįaibao.”


\par }{\PP \VS{17}“Olo elalubo bidi, agai te Godigo Mobo Bidi agai Godigo po odobo we bidi hani dabebolo e wabo po bugagia odao: ‘Niwai bidi agai bomogo te dwai sę ebo kolesagago bomo aiyaba elalubo bidi, te bidibolo eno megi geme dulalubo tubo nai nogi mana meba mayu, tama eno te tedela yai dwasianu masigi me agabolo mawaibao. Tama te masigide gesi nogi asęai, tama niwai bidi mego te nogi konegobeo. Te masigi sali bidi, aga naga te nogi koneaibao.’ ”
\XREF{*}{{\XO 2:17: }{\XT{Sai 16:14-15; 16:33-34; Jon 6:48-50}}}


\par }{\SH Taiataira buluba Godigo po odobo we bidibolo asęai po
\par }
{\PP \VS{18}Te bidigo enabolo po me ma wai, “Te megi nago te Taiataira bulude Godigo po odoyu bidibo we bidi tonalubo ensel mobo bidibolo e po asęna tolao: ena Godigo Ogwa dao, tama eno gedu te sia bogoli sesena pai bomonama dabo tiwai, tama eno sągą te kapa meda meni yai eyu te gegemani ebo tiwai ebo. Tama eno e po nagebolo ola tolobao.

\VS{19}Nago ebo kolesaga tigidali eno koneai. Tama eno koneani, nago te bidi dabe augwali dali dwagi yai homu elama tama godolo mu eyu, tama nago homu enade kęą peyu, tama nago tigidali bidi dabe tau sabo sę ebo dao. Eno koneani, tigidali sęgę nageba pedalobode te nage bomo elama te sęgę bugagia tolobo dao. Tama eno koneani, te tiwai kolesaga hasia nago yai, te wiegi yai, tama megi nago te nosali ebo kolesaga te dwagi yai mu me ela pabo dao.

\VS{20}Tiali goli, eno te po me nage dali elalubao. Nago te we Jesebel nage dali bidibo we, agai ola mabo po dagego odobo dao. Te wego te po wabo dao, ‘Ena da, te Godigo nosali yabo sę po megi pusubo we dao.’ Tiali goli agai eno sę bidi dabebolo te penani ebo kolesaga wali pomainogo ola mayu, tama augwaligo te tibo god dabebolo ula mani nai tumainogo ebo dao. Te kolesagade te wego augwali ili po ola mabo dao.
\XREF{*}{{\XO 2:20: }{\XT{1 Kin 16:31; 2 Kin 9:22, 30}}}

\VS{21}Eno homugo aga homu begelemainogo, tama eno aga osogo sula tagaliyu bidimainogo yai. Tiali goli menio. Aga te homu begelebo te homu esiąyu, te penani ebo kolesaga tagalama tudiba muabo te homu menio.

\VS{22}Tama tibaso, suao, te eno dene dali, genuai gasi dali te webolo mawaibao. Tama aga dali te penani yali bidi dabe, augwaligo homu begelesiąyu, tama aga dali yali dwai kolesaga tudiba musiąyu da, teda eno augwalibolo me te genuai dene dali sęgę dali mawaibao.

\VS{23}Tama agai wai dabe me, te eno augwali mu ela silaibao. Tama tiyu, te Godigo po odobo we bidi tigidali augwaligo koneaibao, te ena da, te tigidali bidigo homu kolesaga osola subo bidi dao. Tama dage deli delibolo eno dagego yali kolesaga dolo si wei ponaibao.”


\par }{\PP \VS{24}“Tiali goli megi eno e wabo po dage te gasa Taiataira bulude bidibo we bidi dali obao. Dagego te we Jesebelgo dwai tibo po wali pisąwani. Tama augwaligo agai pode te po wabo dao, ‘Te kolesaga da, te Satango ebo kolesaga page mu dao, te bidi hauwago konesiąbo po dao.’ Tama augwaligo te po dagebolo wai digi, dagego te dwai po wali pabo menio. Awe, te usu dao. Eno dagebolo te po obao, dagebolo eno gasa sęgę mabo sę me mugobeo.

\VS{25}E sę naga yao: dagego megi ebo wiegi yai kolesaga bomo elama tolalua peyu, tama ena ma asobo sogo bugagia tonaluao.

\VS{26}Tama niwai bidi agai te dwai kolesaga ebo aiyaba elalubo bidi, te bidi agai te eno kolesaga wali peyu, aga te bodolu muani sogo siligibu, tama te bidi agabolo te eno te nogi dali bomo dali si menama, tama aga te we bidi haniani tǫde bidibo bage augwali tonalubo tobolu bidi bidimainao.

\VS{27}Te sę eno agabolo mawaibao, te eno Ayago agai ena te we bidi tonalubo sę mani sę tiwai dao. Tama te bidi agai te ain dono tulama, augwali bomogo tonaluaibao. Tama te tǫgo nigai sini te bidi mego donogo elebadi te dwasianu pebeda pabo tiwai, te bidigo haniani tǫde bidibo we bidi augwali aga bomogo tonaluaibao.
\XREF{*}{{\XO 2:27: }{\XT{Tib 2:8-9}}}

\VS{28}Tama eno agabolo te kigamu mu dagalude pedalobo te genuai hǫ, te me agabolo mawaibao.”


\par }{\PP \VS{29}“Olo elalubo bidi, agai te Godigo Mobo Bidi agai Godigo po odobo we bidi hani dabebolo wabo po bugagia odao.”




\par }\Chap{3}{\SH Sardis buluba Godigo po odobo we bidibolo asęai po
\par }
{\PP \VerseOne{1}Te bidigo enabolo po me ma wai, “Te megi nago te Sardis bulude Godigo po odoyu bidibo we bidi tonalubo ensel mobo bidibolo e po asęna tolao: eno te a naga olama me badu nogo si te Godigo mobo bidi dabe elaluyu, tama eno te a olama me badu nogo si hǫ te eno nogogo tolalubo dao. Tama ena digi eno e po nagebolo ola tolobao. Tama nago ebo kolesaga tigidali te eno koneai. Gasa we bidi augwaligo te po dagede wabo dao, ‘Te Sardis bulude bidibo Godigo po odobo we bidi hani augwali bomo elama, wiegi yai kolesaga wali peyu bidibo dao,’ augwaligo dage dali te po wabo dao. Tiali goli menio, eno gedude dage isai bidi tiwai dao.

\VS{2}Tama tibaso, dage hodaloyu, te pila mubo tagalao. Tama hodaloama, tama te dagego dwasianu me elalubo dwagi yai kolesaga te bugagia tonaluyu, tama bomo elama te dwagi yai kolesaga geninama pedalomainao, te kolesaga dolidali weyu yao. Magi baso meni, te dagego ebo kolesaga tigidali te eno Godigo gedude tigidali te usu niba kadu wabo menio.

\VS{3}Tama tibaso, te dagego polobadu Godigo po mu sali, te po dagego odali, te pode homugo ma kone palao. Tama te pode homugo ma kone paliyu, ge neyu, homu begeleyu bidao. Te dage pila muani tagaliyu hodalusiąyu da, te ena dagego bidibo digi te geme nai wi sainu asobo bidi tiwai eyu, tama ena dage pageba asobo sogo te bodolu dagego konegobeo.
\XREF{*}{{\XO 3:3: }{\XT{Mat 24:43-44; Luk 12:39-40; Ped 16:15}}}

\VS{4}Tiali goli, dage Sardis bulude bidibo we bidi tomode te we bidi meba te bulude bidibadi digi te dwai kolesaga medago augwali ugwa meda ilibeo. Te we bidi dabe augwaligo te tedela yai ugwa munama ena dali bilaibao. Te augwali te sęde usu si dao.

\VS{5}Tama niwai bidi agai te dwai kolesaga ebo aiyaba elalubo bidi, te bidi agabolo eno te tedela yai ugwa tiwai munama, tama agai nogi te isisąma gamonabo we bidi nogi asęani bukude eno agai nogi sela sągobeo. Menio. Te agai nogi eno Ayago gesabidide me, te aga mobo bidi ensel dabe augwaligo gesabidide me te bidigo nogi po eno pusaibao, te aga eno bidi dao, te po waibao.”
\XREF{*}{{\XO 3:5: }{\XT{Mat 10:32; Luk 12:8}}}


\par }{\PP \VS{6}“Olo elalubo bidi, agai te Godigo Mobo Bidi agai Godigo po odobo we bidi hani dabebolo wabo po bugagia odao,” te bidigo enabolo te tama po wai.


\par }{\SH Filadelfia buluba Godigo po odobo we bidibolo asęai po
\par }
{\PP \VS{7}Te eno suali bidigo enabolo po me wai, “Te megi nago te Filadelfia bulude Godigo po odoyu bidibo we bidi tonalubo ensel mobo bidibolo e po asęna tolao: ena da, te Godigo bidi naga dao, ena magi sę isąwai tedali gasagi yai bidi dao. Tama ena te mu kolesaga ebo page bidi mu dao. Te eno te polobadu bidali bidi Devit agai tų dalabo ki tolalubao. Eno te tų dayu, tama niwai bidi mego te tų ma paligobeo. Tama eno te tų paliyu da, te niwai bidigo te tų ma dagobeo. Tama eno e po nagebolo ola tolobao.
\XREF{*}{{\XO 3:7: }{\XT{Ais 22:22; Jop 12:14}}}

\VS{8}Nago ebo kolesaga tigidali te eno koneai. Eno koneani, nago bomo dwasianu elaluali digi tama nago ola mani po wali peyu, tama nago eno nogi hogwa sabeo, eno nogi geme dualobeo. Suao. Te nago gesabidide te eno tų dala munama elaluai, tama niwai bidigo te tų me paligobeo.

\VS{9}Suao. Nago te Satango bidi hani augwali koneai, tama augwaligo te po wabo, ‘Da te Juda bagego hani dao.’ Tiali goli menio. Augwali te tigide naga te Juda bage da wabo dao, tama augwaligo ebo kolesagade te Juda bage mu menio. Tialima te bidi dabe augwali eno selama, tama augwali te nago sągą pageba kidu sugunagasiyu, eno nage godolo mu ebo homu yali te augwaligo mu koneaibao.

\VS{10}Nago eno po wali peyu, tama sęgę nageba pedalobode te nage bomo elama dolaluai. Tama tibaso, nage eno bugagia tonaluyu, tama te usu sabo sę te tigidali we bidibolo te tigidali tǫde pedalainogo eyu, te sę nagebolo pedalidali weyu eno nage paliaibao.

\VS{11}Ena tamadi nage pageba asaibao. Tama nago te ebo dwagi yai kolesaga tagaligio, te nago bomonama dąų wao. Te gasa bidigo nagebolo ili po olama, tama nage te wiegi yai kolesaga tagaliyu te Godigo mabo nai sisąyu bididali weyu, bugagia dąų wao.

\VS{12}Niwai bidigo te dwai kolesaga ebo aiyaba elalubo bidi, te bidi aga eno te Godigo Moni Lotu Be tempel te be pos ni bulali dąų olalubo tiwai eyu, tama aga te dwagi yai be tagalama buluba munu me ma soagobeo. Tama te bidi agade eno Godigo nogi asęyu, tama eno Godigo genuai hanu nogi me asęaibao. Te gesi hanu te Jerusalem dao. Te hanu eno Godigo nogogo asiyu, te dagalu tagalama e tǫba dulaibao. Tama eno gesi nogide digi, te me eno agade asęaibao.”
\XREF{*}{{\XO 3:12: }{\XT{Ais 62:2; 65:15; Ped 21:2}}}


\par }{\PP \VS{13}“Olo elalubo bidi, agai te Godigo Mobo Bidi agai Godigo po odobo we bidi hani dabebolo wabo po bugagia odao,” te bidigo enabolo wai.


\par }{\SH Laodisia buluba Godigo po odobo we bidibolo asęai po
\par }
{\PP \VS{14}Te eno suali bidigo enabolo te po me ma wai, “Te megi nago te Laodisia bulude Godigo po odoyu bidibo we bidi tonalubo ensel mobo bidibolo e po asęna tolao: ena te mu po wabo page bidi mu, ena te Godide homu kęą pai bidi bidiyu, tama eno te Godigo po tigidali dolo mu te we bidibolo pusubo dao. Sesemane sogo eno mu po naga pusubo dao. Ena te Godigo nigali nai tigidali page mu dao. Eno e po nagebolo ola tolobao.

\VS{15}Nago ebo kolesaga tigidali eno konea silai. Eno koneani, nago eno po selama, tama ena wali asobo dao. Tiali goli, nago eno po sali digi, nage bomo elama te po wali pabo menio. Me ma, nago eno po oda mu tagalobeo. Nage te tiwai tomode naga bidibo dao. Te dwali. Eno homugo nage te tiwai iyu bidigio. Deli kolesagade naga nago homu kęą peyu bidao.

\VS{16}Tiali goli nage te kolesaga si tomode bidibaso, nage eno pedauwalidu bugulabo homu ebao, te bidi mego te pusu meni yai ąį bugulubo tiwai yaibao.

\VS{17}Nago te po wabo dao, ‘Eno nai hauwa selama, tama eno walu hauwa elalubao. Tama ena magi nai me sǫą pabeo,’ nago te po wabo dao. Tiali goli nago naga bidibo page bugagia konebeo. Nage da, nage te dwai mu bidibo, nage mu hobedagia bidibao. Tama nage magi nai meni yai mu bidiyu, tama nago gedu halua sai bidiyu, tama nago tigi bolu olo bidibao.

\VS{18}Tama tibaso, eno e po mobo mabo po nagebolo mobao. Eno te gasagi yai kapa nogi gol te elalubao, te kapa gol te siaba ulama te dwai nai sela sąnama, tama te wiegi yai yai. Tama eno homugo nago te kapa gol abelao, te nago doado bage hauwa elalumainogo yao. Tama nago te tedela yai ugwa te naga tigi haluabo abelao, te bidi dabe augwaligo te nago tigi bolu olo elalubo sulama, tama nage hale idali weyu te tama kolesaga yao. Tama nago te geduba muabo ili yabo marasin me abelao, te nago gedu ma tonono bilibo usu emainogo yao.

\VS{19}Te eno bidi meba wei eyu da, te eno augwali dali wado po weyu, te augwaligo kolesaga eno dodolobo dao. Tama tibaso, nago bomo elama, tama homu hodolama, nago yali dwai kolesagade ge neyu, tama nage homu begelao.
\XREF{*}{{\XO 3:19: }{\XT{Prs 3:12; Hib 12:6}}}

\VS{20}Odao. Ena te tųde dolaluyu, tama eno te tųba begebo wabo odao. Tama niwai bidi me agai eno te be tųba bebego wabo po odoyu, te be tų dayu da, te ena te be tomoba pelama aga dali bidaibao. Tama ena aga dali nai tuyu, tama aga ena dali nai tuyu bidaibao.

\VS{21}Niwai bidigo te dwai kolesaga ebo aiyaba elalubo bidi, te aga dali eno usu da weyu, aga te ena pąde duawaibao, te ena eno tuni bidigo duayabo madide duabo sogo. Te polobadu ena me te dwai kolesaga ebo aiyaba elaluama, tama ena Aya dali agai duabo sia sai te naide dugulalu bidibo dao. Te tiwai te bidi ena dali bidaibao.”


\par }{\PP \VS{22}“Olo elalubo bidi, agai te Godigo Mobo Bidi agai Godigo po odobo we bidi hani dabebolo wabo po bugagia odao,” te eno suali bidigo enabolo wai.




\par }{\MS Kibu sipsip waigo te dagalude buku dagabaso, te dwai dene mabo nai te tǫde we bidi augwaliba pedelaibao

\par }\Chap{4}{\MR (Dąį 4–11)

\par }{\SH Augwaligo Godibolo dagalude lotu po wai
\par }
{\PP \VerseOne{1}Te bidigo enabolo te po wabo silama, tama eno te gasa na tiwai eyu tama eno suali, dagalude tų me deli dalaluai. Tama te pedauwalidu polobadu eno odali agai po enabolo mayu te genuai yadogoli tiwai naigo te bu wabo tiwai eyu, tama agai te po wali, “Nage edaba holao, tama eno nagebolo te nosali pedalabo sę tigidali ola mawaibao.”

\VS{2}Tama polo mu, te Godigo Mobo Bidigo ena tigiba dagana sagaselama, tama dagalude eno te tuni bidi duabo nai sia sai elalubo suai, tama bidi me deli te duabo nai sia saide dulaluai.

\VS{3}Tama aga gesabidi te ula gegemani yai, te wiegi yai dila pai mama yai masigi nogi jaspa me, te gasa mama yai masigi nogi konilian, te masigi si ula ebo tiwai yai. Te unigi bidi mego te tuni bidi duabo nai sia sai bobegela sai elaluai, tama te unigi bidi eno te wiegi yai masigi nogi emeral te ni yano tigi poai tiwai eno suai.
\XREF{*}{{\XO 4:3: }{\XT{Ese 1:26-28; 10:1}}}

\VS{4}Tama te 24 wabo tuni bidi duabo nai sia saigo te genuai tuni bidi bidibo digi bobegela sai elaluai, tama te 24 polalubo tobolu bidi augwali te duabo nai sia saide dualama bidai. Tama te polalubo tobolu bidi dabe augwaligo te tedela ugwa muai elaluai, tama augwaligo tobolude te kapa golgo nigai wiegi yai madi muai elalubo, te eno suai dao.

\VS{5}Tama te tomode bidibo genuai tuni bidigo duabo digide te be sele eyu, tama be kulu kulu wai, te moni u wabo odai. Tama te tuni bidigo gesabidide te sole a naga olama me badu nogo si te ula elaluai. Te sole ula elalubo te Godigo mobo bidi a naga olama me badu si dao.
\XREF{*}{{\XO 4:5: }{\XT{Ese 1:13; Ped 1:4; Sek 4:2}}}

\VS{6}Tama te genuai tuni bidigo gesabidide te magi nai me deli elalubao, te nai te genuai tamu ąį tiwai dao. Tama te gesabidi subo dula tiwai, te hania mu subo dao.

\par }{\PP Tama te bidibo ula elalubo hasa me si me si augwali te tomode bidiyu, tama augwali te tuni bidigo wiegi yai duabo nai sia sai bobegelalu bidiyu, tama augwali dolaluai. Te bidibo ula elalubo hasa me si me si augwaligo gedu te hauwa te gesabidide me elalu, te tudi badu me elalu, te tigi sibi mu simina selama halualubo dao.
\XREF{*}{{\XO 4:6: }{\XT{Ese 1:22}}}

\VS{7}Tama te bidibo ula elalubo hasa me deli aga te moni hudigi ebo kibu laion hasa tiwai bidibo eno suai. Te hasa me aga te bulmakau omai tiwai suali. Te bidibo ula elalubo hasa sela wali te bidi gesabidi tiwai yai. Tama te tudi badu hasa te ba kemodage ugadu bola bilibo tiwai eno suali.
\XREF{*}{{\XO 4:7: }{\XT{Ese 1:5-10; 10:14}}}

\VS{8}Tama te bidibo ula elalubo hasa me si me si, te augwali deli deligo bogo te a naga olama me badu nogo deli elaluali. Tama gedu hauwago augwali tigi te bulu badu me tomo badu me usu nama mu elaluai. Te bogo dologode me elaluali. Tama ulade dali te hulide dali augwaligo te balia weyu te po wabo,

\par }{\Q “Genuai Bidi Godigo tigidali bomo elalubao, te

\par }{\Q aga wiegi yai tedali, wiegi yai tedali, wiegi yai

\par }{\Q tedali mu dao. Tama polobadu aga bidai, tama

\par }{\Q megi me aga bidibo, tama nosali aga asaibao.”\XREF{*}{{\XO 4:8: }{\XT{Ais 6:2-3; Ese 1:18; 10:12}}}

\par }{\MM Tama augwaligo te po wabo toma me tubo menio.


\par }{\PP \VS{9}Tama te bidibo ula elalubo hasa dabe, augwaligo te God aga te sesemane sogo bidada pabo te tuni bidi duala tiąlubo nai saide dulalubaso, te augwali homu wiegi yai mu ebo dao. Tama tibaso, augwaligo aga ula yai bomo dali, aga nogi dali te si ugwaba siyu, tama aga dali usu da po weyu balia wedu gebo dao. Tama tibaso da,

\VS{10}te bidi sese olama me si me si polalubo tobolu bidi augwali te tuni bidi duabo naide dulalubo bidigo gesabidiba kidu sugunama basi gulubo dao. Tama augwaligo agabolo lotu po weyu, aga nogi ugwaba sabo dao, aga te sesemane sogo bidada pabo bidi dao. Tama tiyu, augwaligo augwa te kapa golgo nigai wiegi yai madi dabe te tuni bidi duabo nai sai pageba te madi guda mayu, tama augwaligo te po wabo,


\par }{\Q \VS{11}“Genuai Bidi, nage dago God dao. Tigidali

\par }{\Q bidigo nage dali wiegi yai homu ebo te usu mu nage

\par }{\Q dali emainogo, tama tiyu nago nogi ugwaba siyu,

\par }{\Q tama augwali nage dologoba bidagasomainogo tebo

\par }{\Q dao. Magi baso meni, nago tigidali nai nigai. Te

\par }{\Q naga homugo digi nago te nai nigilama pedalai,

\par }{\Q tama megi te nai tigidali e tǫde elalubao,”

\par }{\MM augwaligo te po agabolo wabo dao.




\par }\Chap{5}{\SH Jongo te buku me augwaligo dąų wai suai
\par }
{\PP \VerseOne{1}Tama eno suai, te genuai tuni bidi duabo naide dulalubo bidigo dolo nogo ugwadu daide eno suali, te buku tiwai nai me munalubo. Te bukude asęani po te me tomode elaluyu, me bulu badu elaluyu yai. Tama augwaligo te a naga olama me badu nogo si te dąų wabo naigo te buku dąų walai.
\XREF{*}{{\XO 5:1: }{\XT{Ese 2:9-10; Ais 29:11}}}

\VS{2}Tama eno suali, Godigo bomai ensel mobo bidi me deli agai po dagą genuai weyu te po wali, “Niwai bidi aga te wiegi yai bidi da obaso, te bidi agai te bukude dąų wali nai dalama, tama te dąų wali buku dagabo usu egowe?” ensel bidigo te po wai.

\VS{3}Tiali goli mena bidi dagalude bidibo bidigo me, te tǫde bidigo me, te tǫ dologode bidibo isai bidigo me, te dąų wali buku dagalama, te tomoba suainogo ebo usu menio.

\VS{4}Tama eno suali, te buku dąų wali dagalama tomoba suabo bidi gegali te me sube. Tibaso, ena gela hauwa wali.

\VS{5}Tama tibaso, polalubo tobolu bidi me deli agai enabolo te po wali, “Nage gela wagio. Suao. Bomo elalubo tuni bidi te Juda hanibolo pedalai, aga bomo te moni hudigi ebo kibu laiongo bomo tiwai dao. Te bidi aga polobadu bidai Juda bidi Devitgo wąįgo hanide pedalali bidi. Aga te gelali ni pagede kulubi pedalobo tiwai gilama yai. Tama tiyu, agai te dwai kolesaga ebo aiyaba elalubaso, agai te a naga olama me badu nogo si te dąų wali nai togolama, agai te buku dagawaibao,” te tobolu bidigo enabolo te po wai.
\XREF{*}{{\XO 5:5: }{\XT{Ais 11:1, 10}}}


\par }{\SH Jongo agai te kibu sipsip wai suai
\par }
{\PP \VS{6}Tama te sogo eno suali, te kibu sipsip wai dolalubo suai, te augwaligo aga hwągo ela muai subo tiwai homu yai. Tama aga te genuai tuni bidi duabo nai dali te bidibo ula elalubo hasa me si me si te pąde aga dolaluyu, tama te polalubo tobolu bidi dabe tomode bidai. Tama agai te bulmakaugo tobolude elalubo gąų tiwai te a naga olama me badu si badi, te agai gedu me te a naga olama me badu nogo si elalubo. Tama te gedu dabe augwali te Godigo mobo bidi a naga olama me badu nogo si dao. God agai augwali te tigidali tǫba tagala palai dao.

\VS{7}Tama te kibu sipsip wai aga pelama, tama te genuai tuni bidigo duabo nai pageba sabolama, tama tede dulalubo bidigo dolo nogo ugwadu daide elalubo buku agai sai.

\VS{8}Tama agai te buku sai digi, te aga genuai bidi mu bidibaso, te bidibo ula elalubo hasa me si me si badi, te bidi sese olama me badu nogo me si me si te polalubo tobolu bidi augwali te kibu sipsip wai pąba pelama, kidu sugunigi pai. Tama te tigidali tobolu bidi deli deli augwaligo te elebo nai gita tiwai badi, te wiegi yai kapa golgo nigai pou te tola sobadi yai. Tama me te pauda denami ebo nai te tigidali poude elalubo siago deyu, tama te holobo denami yai hano te Godigo we bidi augwaligo Godibolo wabo gedu haluasa po tiwai holobo eno suai.

\VS{9}Tama augwaligo gesi tęąbi me tama wai,

\par }{\Q “Nago te buku selama, te dąų wali nai togobo usu

\par }{\Q mu dao. Magi baso meni. Augwaligo nage ela muani,

\par }{\Q tama nago isibo kanemego te bidi dabe augwali

\par }{\Q ma abelai, te augwali Godibolo mayu tiai dao. Te

\par }{\Q nago tigidali we bidi hanide we bidi meba abelali,

\par }{\Q te tigidali haniani po wabo bulude me, te tigidali

\par }{\Q haniani tigi yai bidi hanide me, te tigidali genuai

\par }{\Q tǫde bidibo bagede me te nago we bidi meba

\par }{\Q abelai.

\VS{10}Tama abelama, te bage nago augwali te

\par }{\Q dago Godibolo lotu po weyu sesemane sogo aga sę

\par }{\Q ebo pris bidi hani pedalumainogo yali, augwaligo

\par }{\Q Godigo sę emainogo yai. Tama tiyu augwali tuni

\par }{\Q bidi te tǫde bidaibao,”

\par }{\MM augwaligo te tęąbi po tama wai.
\XREF{*}{{\XO 5:10: }{\XT{Sai 19:6; Ped 1:6}}}


\par }{\SH Augwaligo te kibu sipsip wai nogi ugwaba sai
\par }
{\PP \VS{11}Tialima, eno tonolo ma bilibadi, tama eno te Godigo dagalude bidibo ensel mobo bidi augwaligo pedauwalide moni po wabo odai. Tama te ensel dabe augwali hauwa mu te handet milion bidibao, tama bidigo augwali nedebo usu me egobeo, te tausen tausen te kisu umabo mu bidai. Tama augwali dolaluyu, tama te genuai tuni bidi duabo nai me, te bidibo ula elalubo hasa me si me si me, te polalubo tobolu bidi dabe me, augwali tomode bidiyu, tama te ensel mobo bidi dabe augwaligo te bage bagulama dolaluali.
\XREF{*}{{\XO 5:11: }{\XT{Dan 7:10}}}

\VS{12}Tama dolaluyu, tama augwaligo i bomonama weyu, e tama balia wai,

\par }{\Q “Te kibu sipsip wai polobadu augwaligo ela mubaso,

\par }{\Q agai te tigidali nai tonalubo bomo mu sabo usu

\par }{\Q eyu, tama te tigidali wiegi yai nai me, te wiegi yai

\par }{\Q homu kolesaga me, tama te tigidali genuai bomo

\par }{\Q agade usu elalubo dao. Tama aga nogi te tigidali

\par }{\Q bidigo ugwaba sabo te usu da, tama ula yai bomo

\par }{\Q agabolo mabo me, te usu dao, te agabolo genuai

\par }{\Q nogi mabo me te usu dao.”


\par }{\MM \VS{13}Tama tiyu, te Godigo nigali nai tigidaligo wabo po eno odali, te dagalude bidibo naigo me, te tǫde bidibo naigo me, tama te tǫ aiyadu dologode bidibo nai me, te tamu ąįde bidibo, te nai dabe tigidaligo te po wabo odai. Awe, te tigidali bulude bidibo Godigo nigali naigo po eno odali, augwaligo e po wai,

\par }{\Q “God aga te wiegi yai duabo naide tuni bidi dulalubao,

\par }{\Q tama te kibu sipsip wai me, augwali sigo nogi

\par }{\Q dago ugwaba sao, augwali sibolo genuai nogi mu

\par }{\Q mao, te ula yai bomo me mao, te genuai bomo

\par }{\Q me dago mao, tama sesemane sogo bidada pabo

\par }{\Q te usu mu yaibao.”


\par }{\MM \VS{14}Tama te bidibo ula elalubo hasa me si me si augwaligo te pode te po wai, “Mu dao.” Tama te polalubo tobolu bidi dabe augwaligo basi gulama, lotu po God de Krais si dali wai.




\par }\Chap{6}{\SH Te kibu sipsip waigo te buku dąų wali nai a naga olama me badu nogo deli togwa sąwai
\par }
{\PP \VerseOne{1}Tama eno suali, te kibu sipsip wai agai te buku, te dąų wali nai a naga olama me badu nogo si elalubo buku, te agai tolalubo eno suai, tama agai te buku dąų wali nai hasia me deli togwai. Tama eno odali, te bidibo ula elalubo hasa me si me si tomode me deligo agai te po wabo, te dogoni te dagalude be kulu wabo tiwai yai. Agai te po wai, “Nage asao,” po wai.

\VS{2}Tama eno ma tonono bilibadi, tama eno te tedela yai kibu hos asobo suali, tama te kibude duayali bidigo enesigi tolaluai. Tama augwaligo te bidi agabolo te wąbi hwįbo bomo aiyaba elalubo bidibolo mabo te tiwai madi augwaligo agabolo menama, tama aga sęba tagala palai. Tama te bidi aga pelama, te wąbi hwįbo bomo aiyaba elaluabo sę egi peyu, tama tiyu agai te wąbi hwįbo bomo aiyaba elaluabo bomo hauwa elalubao.
\XREF{*}{{\XO 6:2: }{\XT{Sek 1:8; 6:3, 6}}}


\par }{\PP \VS{3}Tama te kibu sipsip wai agai te buku dąų wali nai me si wali togwa sąwai, tama te bidibo ula elalubo hasa me sigo wabo po eno odali, te hasa sigo te po wali, “Nage asao.”

\VS{4}Tama gasa kibu hos me pedalai, te mama yai. Tama te kibude dualasa asobo bidibolo augwaligo bomo mawai. Tama te bidi agai te tǫde we bidi tomode elalubo boi pibo sogo togolama, tama genuai wąbi hwįbo sogo gagalama, tama bidi dabe augwaligo augwa hasi bidi ela mubo sę gagalamainogo te bidibolo te bomo mawai. Tama tiyu, augwaligo te bidi agabolo te genuai poa pai hwą ge te sę emainogo mawai.
\XREF{*}{{\XO 6:4: }{\XT{Sek 1:8; 6:2}}}


\par }{\PP \VS{5}Tama te kibu sipsip waigo te buku dąų wali nai sela wali togwa sąwai, tama te bidibo ula elalubo nai selago wabo po eno odali, “Nage asao,” wali. Tama eno ma tonono bilibadi, tama eno te sisi yai kibu hos asobo suai. Tama te kibude duawali bidi agai nogode te walu dabe skel ebo nai tolaluai.
\XREF{*}{{\XO 6:5: }{\XT{Sek 6:2, 6}}}

\VS{6}Tama eno odali, te bidibo ula elalubo hasa me si me si tomode me deligo pedauwalide wabo po, tama te pedauwalidu te we bidigo tubo nai mude te po wali, “Nago te tubo nai wit ge, te gego dwasianu sini pągąnama tama te naigo sęgę skel ela suao. Tama te nai abelabo masigi hasegelao, te genuai muao, te masigi sabo sę ebo bidigo deli sogo sabo masigi tiwai si ilao. Tama nago te masigi hauwa meni yai bagego tubo nai nogi bali, tede me tama tiao, te bali gego dwasianu sini me si me deli pągąnama, tama te naigo sęgę skel ela suao. Tama te nai bali sela abelabo masigi nogi genuai naga nogi yao, te sę ebo bidigo deli sogo sabo masigi tiwai si dao. Tiali goli, nago te tubo wel dali te tubo ąį wain si dolamuo,” te po wali.


\par }{\PP \VS{7}Tama te kibu sipsip waigo te buku dąų wali nai me si me si wali te togwa sąwai, tama eno odali, te bidibo ula elalubo hasa tomode me deligo agai te po wali, “Nage asao.”

\VS{8}Te po obaso eno tonono ma bilali, tama eno sewa yai kibu hos me deli asobo suali. Tama bidi te kibu hosde dulaluali, tama te bidi aga nogi isibo kolesaga da wali. Tama isai bidi bidibo madi aga wali asai. Tama augwaligo te we bidi hani tigidali tomode buguluyu, tama hani me si me si nigilali. Tama augwali sibolo augwaligo te hani dabe tonalubo bomo mawai. Tama te bomogo augwali sigo te we bidi me habu badu ela muao wali, te poa pai ge hwągo hwįbogo ela muainogo, tama te nai nasi me eyu, te haniani gasi me eyu, tama te tǫde bidibo haniani uni hasago me ela tuyu tama elama augwali sigo te bomo selama, te we bidi me habu badu ela muao wali.
\XREF{*}{{\XO 6:8: }{\XT{Ese 14:21}}}


\par }{\PP \VS{9}Tama te kibu sipsip waigo te buku dąų wali nai a naga wali togwai, tama eno suali, te isai bidigo noma bidi meba augwali te Godibolo maiabo nai ulubo alta sai dologode bidai. Polobadu te bidi dabe augwaligo Godigo po te we bidibolo pusubo sę eyu, tama te pode augwaligo homu kęą pai bidi dabe bidai. Tama tibaso, te boi bidi dabego augwali ela munama isai dao.

\VS{10}Tama te noma bidi augwaligo i bomonama weyu tama wai, “Tigidali nai tonalubo Genuai Bidi, nage magi sę me esiąyu wiegi yai mu bidibo, tama nago kolesaga te mu naga ebo dao. Te tǫde we bidi augwaligo dwai sę da dali elama, tama da ela muani. Tede dago homugo nago augwali dali po tų eyu, dago kanemede augwalibolo wei ponao. Nisu naga sogo bidai madigi tama nago augwalibolo wei nisu ponaibawe?” te po wai.

\VS{11}Tama agai bobobage tedela yai ugwa augwali deli delibolo mena mena pai, tama agai te po augwali dali wai, “Dage toma tuyu, olo dwasianu sogo nagamea pai bidi bidao. Tama nosali boi bidi dabe augwaligo dage dali deli sę yali bidi dabe me, duga ama dabe me ela muaibao, te augwaligo dage ela muani tiwai yaibao. Tama nosali augwaligo te ela muani bidi dabe nedebo usu ebaso da, te God agai dagego kanemede augwali wei ponaibao,” te po wai.


\par }{\PP \VS{12}Tama eno tonono ma bilibadi agai te buku dąų wali nai a naga olama me badu nogo deli wali te togwai, tama eno suali, tǫde genuai tǫ mali pedalai. Tama giliga ge begelama, te sisi yai gagawai. Tama te polua genuai ebadi te mama yai, te kaneme tiwai mu pedalai.
\XREF{*}{{\XO 6:12: }{\XT{Ais 13:10; Jol 2:10, 31; 3:15; Mat 24:29; Mak 13:24-25; Luk 21:25}}}

\VS{13}Tama dagalude hǫ dabe tǫba tulaluyu, te ni kaya du te moni bomai wali asiyu sela sąyu tulalubo tiwai yai.

\VS{14}Tama te dagalu me aga tomode buguluyu, te somo bebe pelama dąų wabo tiwai yai. Tama tigidali bulu du me, te tamu ąį tomode elalubo dwasianu tǫ tigidali me, augwali memenege elama tama bidali bulu taga soai, tama augwali gasa buluba kilasa pai.
\XREF{*}{{\XO 6:14: }{\XT{Ais 34:4}}}

\VS{15}Tama te tǫde tuni bidi dabe dali, te genuai nogi yai bidi augwali me, te ami genuai bidi augwali me, te walu hauwa dali te masigi hauwa munalubo bidi badi, te bomo yai bidi augwali me, tama te tigidali bidi, te masigi sisąbo sę ebo bidi dabe me, te bugagia olo bidibo bidi dabe me, tigidali hodobo augwali te tǫ olua bede duala siyu ela bilai, tama te genuai bulu dude elalubo masigi dologoba teba duala sisa bilai.

\VS{16}Tama augwaligo te bulu du dali masigi dabe sibolo i weyu te po wai, “Dagego da mesega sigulao, te genuai tuni bidi duabo naide dulalubo bidigo da suidali weyu, tama te kibu sipsip waigo sębę elalubo te aga gesabidide da duala saio, agai da suidali.
\XREF{*}{{\XO 6:16: }{\XT{Hos 10:8; Luk 23:30}}}

\VS{17}Magi baso menio. Te genuai sogode te augwali sigo sębę elaluali te wei ponoyu dwai dene maiabo sogo dao, te megi pedalali dao. Tama niwai bidi aga doligulama te sę yainogo ebo aiyaba elaluaibawe? Te mu menio,” augwaligo te po wai.




\par }\Chap{7}{\SH Godigo te Israel we bidi hauwa mu te 144,000 sa muani
\par }
{\PP \VerseOne{1}Te sę tigidali ela silai digi, te nosali eno suali, te Godigo ensel mobo bidi me si me si olama te tǫ sesege me si me si bogo badu dolalubo suali. Augwaligo te tǫ me si me si bogo badu te wali yabo te augwaligo dąų ola sai elaluali, tama te waligo tǫ me, tamu ąį me, te ni dabe me te waligo me degelebo usu egobeo.
\XREF{*}{{\XO 7:1: }{\XT{Jer 49:36; Dan 7:2; Sek 6:5}}}

\VS{2}Tama eno suali, gasa ensel mobo bidi te giliga pedalobo badu ugaba holobo eno suai. Agai te bidibo ula elalubo God agai we bidi sa mubo nai tolalubo eno suali, tama agai te Godigo tǫ dali tamu ąį dali dolomainogo bomo mani te ensel mobo bidi me si me sibolo bomo elama i wali.

\VS{3}Agai te po wai, “Dagego asesa polo te tǫ me, te tamu ąį me te ni dabe dolamuo,” te po wali. “Dago te dena Godigo sę ebo bidi dabe augwali deli deligo gebode te augwali sa mubo nai hasia muna muna paibao. Tama nosali duga te tigidali nai dabe dolagameo,” wali.

\VS{4}Tama eno odali, te sa muabo we bidi augwali nedali. Augwali te we bidi nedali dąį te 144,000 nogi wabo namba te genuai mu dao, teba usu nigi pali. Te Israel we bidi hani deli delide meba sa muani.

\VS{5}Tama tiyu, te bidi sese umabo hauwa mu te 12,000 te bidi Juda aga hanide augwaligo te sa muani nai sali, tama te bidi Ruben aga hani augwaligo me te bidi sese hauwa mu te 12,000 sali, tama te bidi Gat aga hani augwaligo me te tiwai naga te bidi sese hauwa mu 12,000 sali.

\VS{6}Tama te bidi Asergo hani augwali me te bidi sese hauwa mu 12,000 sobadi, te bidi Naptali hani augwali me te bidi sese hauwa mu 12,000 siyu, te bidi Manase hani augwali me te bidi sese hauwa mu te 12,000 sali,

\VS{7}te bidi Simeongo hani me te bidi sese umabo mu te 12,000 sai, me te bidi Livai hani me te bidi sese umabo mu 12,000 sobadi, te bidi Isakar aga hani me te bidi sese hauwa mu te 12,000 sali,

\VS{8}te bidi Sebulun hanigo me te bidi sese umabo mu 12,000 siyu, te bidi Josepgo hani me te bidi sese hauwa mu te 12,000 sali, te bidi Benjamin hanigo me te tama bidi sese naga 12,000 sai dao. Te Israel hani dabe tama te ensel mobo bidigo augwali te Godigo sa muna muna pali.


\par }{\SH Genuai we bidi hani augwaligo Godigo nogi ugwaba sai
\par }
{\PP \VS{9}Tama te we bidi sa mubo sę tigidali ela silai digi, eno tonolo ma bilibadi, tama eno te we bidi hauwa augwali sisinama bidibo suali, tama umabo mu, te bidigo te we bidi augwali nedebo usu me egobeo. Te we bidi augwali te tigidali bidi hani dao, tama te tigidali bulu tǫde me, te tigidali haniani tigiwali yai me, tama te tigidali haniani po wabo bulu bidi dabe dao. Augwali te tuni bidi duabo nai te gesabidide dali te kibu sipsip wai gedude augwali dolaluali. Tama augwaligo te bobobage tedela yai ugwa munama, tama augwaligo nogode te kokonas yabe tolaluai.

\VS{10}Tama augwaligo bomo elama i weyu tama wai, “Dago God aga te tuni bidi duabo naide dulalubao, tama te kibu sipsip wai me, augwali sigo te da ma dobola sabo sę yabo bomo mu elalubao, tama tialigo megi da bugagia bidibao.”

\VS{11}Tama tigidali ensel mobo bidi augwaligo te genuai tuni bidi duabo nai dali, te polalubo tobolu bidi dabe dali te bidibo ula elalubo hasa me si me si tama bobegelaluyu augwali dolaluali. Tama augwali te tuni bidi dulalubo digi te badu basi gulama, tama gesabi tǫba munama, augwaligo te Godibolo aga nogi ugwaba sabo lotu po wali.

\VS{12}Tama augwaligo te po wai, “Mu tama dao. Dago dena God dali wiegi yai homu mu eyu, tama dago agai genuai ula yai bomo po hania pusao. Agai wiegi yai homu kolesaga tigidali elalubao, tama dago aga dali nage usu da weyu, tama agai nogi ugwaba sao. Te bomo tigidali agai naga dao, tama te tigidali nai tonalubo bomo me, tama e nedali wiegi yai kolesaga tigidali augwali agade naga elalubo dao, sesemane sogo te bidada peyu, bidada paibao. Te mu tama dao,” augwaligo te po wai.


\par }{\SH Te dene sali bidi hanigo sęgę silaiba wali po
\par }
{\PP \VS{13}Tama polalubo tobolu bidi me deligo te po ena dali wai, “Te bobobage tedela yai ugwa muani we bidi dabe, te augwali de dawe? Tama augwali menadu asaliwe?”


\par }{\PP \VS{14}Tama eno agabolo te po wei ponai, “Genuai bidi, naga digi nago koneai.” Tama agai enabolo te po wai, “Te we bidi dabe augwali te boi bidigo nogode genuai sęgę dali te dene dali sali we bidi dabe dao. Tama augwaligo te sęgę bugagia tolaluama, tama te sęgę tolalubo sogo silalio. Tama augwaligo augwa ugwa te kibu sipsip wai kanemego ąį telawai, tama augwaligo ugwa te tedela yai dao.
\XREF{*}{{\XO 7:14: }{\XT{Dan 12:1; Mat 24:21; Mak 13:19}}}

\VS{15}Tama tibaso, augwali te Godigo tuni bidi duabo nai te gesabidide dolalubo bage dao. Tama siade me hulide me augwali te Godigo wiegi yai lotu be tempel tede bidiyu, agabolo lotu po wabo dao. Tama aga te genuai tuni bidi dulalubo naide dulalubo bidi aga digi augwali dali bidiyu, tama augwali paliyu, tama augwali bugagia tonaluaibao.

\VS{16}Tama tiyu, augwali nasi munu me esiąyu, tama augwali ąį nogone munu me ma egobeo. Tama augwali giliga posolo esiąyu, tama magi nai mego augwali tigi posolo me iligobeo.
\XREF{*}{{\XO 7:16: }{\XT{Ais 49:10}}}

\VS{17}Magi baso meni, te genuai tuni bidi duabo nai gesabide bidibo kibu sipsip wai, te aga digi agai augwali tonalubo bidi bidaibao, te kibu sipsip tonalubo bidi agai aga sipsip dabe tonalubo gilama tiwaibao. Tama agai augwali te ąį ulu pedalobo digi odasa pelama, tama augwaligo te bidabo ula yabo ąį saibao. Tama Godigo augwaligo gedude gela wali gedu ąį hola sabaso, tama augwali gela ma wagobeo,” te polalubo tobolu bidigo enabolo te po wai.
\XREF{*}{{\XO 7:17: }{\XT{Tib 23:1, 2; Ais 25:8; 49:10; Ese 34:23}}}




\par }\Chap{8}{\SH Te kibu sipsip waigo te buku dąų wali nai me badu nogo si wali me deli togwa sąwani
\par }
{\PP \VerseOne{1}Te kibu sipsip wai agai te buku dąų wali nai me badu nogo si te me deli togwa sąwai, tama tibo si dagalude kili kili me wasiąyu, tama me po me wabe, tama hauwa sogo bidibo ąǫ yali, te sesabinu gana bidalio, te hap aua tama dao.

\VS{2}Tama te dwasianu sagia sai elalu bidali sogo silama, tama nosali eno te God gesabidide dolalubo ensel mobo bidi a naga olama me badu nogo si eno suali, tama augwaligo te ona tiwai nai a naga olama me badu nogo si selama tolaluai.


\par }{\PP \VS{3}Tama gasa ensel mobo bidi me te Godibolo nai ulubo sae yali pąba dolagasai. Tama agai te denami ilabo nai te kapa golgo nigai pou tolaluai. Tama augwaligo agabolo te denami ebo nai pauda hauwa mani, te agai te nai te Godigo we bidi tigidaligo wali gedu haluasa po dali manama, tama te si te golgo nigai saede te siago ulumainogo tiaibao. Te sae te genuai tuni bidi duabo nai gesabidide elalubo, tama te denami ebo pauda dali te gedu haluasa po dali agai te duabo naide dulalubo bidibolo olo mawaibao.
\XREF{*}{{\XO 8:3: }{\XT{Amo 9:1}}}

\VS{4}Tama te pauda hano ebo denami ebo me, tama te Godigo we bidi augwaligo gedu haluasa po wabo te me, te tigidali te ensel mobo bidigo nogode tolaluali tagaliyu, tama God gesabidiba naga ugwaba te denami ebo hano holai.

\VS{5}Tama tilama, te ensel mobo bidi agai te denami yai nai muani pou selama, tama agai te nai ulali saide sia dage te poude pągąnama, tama agai te sia tǫba aiya sąwai. Agai te sia sąwai digi, tama te dagalude be kulu kulu weyu, genuai po me weyu, tama dagalude be sele eyu, tama tǫ mali yai.


\par }{\SH Ensel mobo bidi me si me si augwaligo te ona tiwai nai elali po
\par }
{\PP \VS{6}Tama te sogo te ensel mobo bidi a naga olama me badu si augwaligo te ona tiwai nai a naga olama me badu nogo si tolaluali, augwaligo te ona tiwai nai elainogo sisi elaluai.

\VS{7}Tama te hasia wali ensel mobo bidi me deli aga te ona tiwai nai elali, tama te talua ge tulubage me, te sia dali, te si te kaneme dali gelama, tama e tǫba tulaluai. Augwaligo te tǫ me tigidali ni dabe dali te sela tama usu siyu dąį ilali, tama siago te tǫ me habu badu deyu, te ni me badu habu badu deyu yali. Tama te ni yabe tiwai nosai dabe tigidali, te me te siago dai.


\par }{\PP \VS{8}Tama te hasia wali enselgo aga sę silama, tama te si wali ensel mobo bidi aga te ona tiwai nai elali, tama tialima, augwaligo magi nai me deli sąyu tama te genuai bulu du me siago dabo tiwai eyu, tama te nai tamu ąįba tulaluali. Tama augwaligo tamu ąį usu siyu dąį mubo te sela nigilali, tama me habu badu begelama te kaneme pedalali.

\VS{9}Tama augwaligo te tamu ąįde bidibo ula elalubo nai tigidali tomode bugulama, tama te nai hani sela me tali muani, tama te nai hani me deli te sia dabo genuai bulu dugo isilali. Tama augwaligo te tamu ąįde elalubo sip, te moni geba dabe, te sip me bugulama tama tiyu, te hani sela tedali muani, tama te sip hani me deli dolai.


\par }{\PP \VS{10}Tama te tudi badu te sela wali ensel mobo bidi aga te ona tiwai nai elali, tama te badi, te genuai hǫ me deli te sole ula ebo tiwai mu yali, te sole ula ebo hǫ dagalu tagalama e tǫba tulaluai. Augwaligo te tigidali pabo ąį aga hani sela tedali bugulali, tama hǫ te ąį hani me deliba tulaluali, tama te tigidali ąį ulu asobo digi me te sia bogoli tulaluali.

\VS{11}Tama te tulaluali hǫ nogi te Ha Ebo Marasin da wai. Tama augwaligo te ąįgo hani sela muani, tama te ąį hani me delide te ha ebo marasin pedalai. Tama bidi hauwa augwaligo te ha ebo marasin ąį tuali, tama te marasingo augwali elama tama augwali isali.
\XREF{*}{{\XO 8:11: }{\XT{Jer 9:15}}}


\par }{\PP \VS{12}Tama te sę silama, tama te me si me si wali ensel mobo bidi aga te ona tiwai nai elali, tama tebadi, tama augwaligo te giliga me, poluade me, te tigidali hǫde me augwaligo tomode dąį sela muani. Tama te giliga ge me badu dolali, te polua me tama tiyu, te tigidali hǫ me te me badu dolali. Tama tibaso, augwaligo ula ebo sogode te ula bugagia ebeo. Ulade te me badu pedaigo te giliga gego ula bugagia ebeo. Tama hulide me te polua dali, hǫ dabe dali, augwaligo me badu ula ebo pedai te bugagia ula ebeo.
\XREF{*}{{\XO 8:12: }{\XT{Ais 13:10; Ese 32:7; Jol 2:10, 31; 3:15}}}


\par }{\PP \VS{13}Tama eno suali, te ba kemodage tiwai ba me deli dagalu tomodu sigide bola pabo eno suali. Tama eno odali, agai i bomonama weyu te po wali, “Hobede, hobedeo, te tǫde bidibo we bidi hobedagia bidaibao. Te gasa ensel mobo bidi me sela augwaligo te ona tiwai nai elebo si, tebode te genuai dwai dwai sęgę te tǫde we bidi augwaliba pedalaibao,” te bago te po wai.




\par }\Chap{9}{\SH Te nogo a wali ensel mobo bidigo te ona tiwai nai elai
\par }
{\PP \VerseOne{1}Tama te nogo a wali ensel mobo bidigo te aga ona tiwai nai elali, tama tebode eno suali te hǫ me deligo te dagalu tagalama, e tǫba tulalubo suai. Tama augwaligo agabolo te tǫ dedage aba mu yai te aga page meni yai, te ki mawai.

\VS{2}Tama agai te tǫ dedage dabode, tama te dedagedu te genuai sia hano tiwai pedalai. Tama te tǫ dedagede pedalali moni hano agai te giliga de te dagalu si te haluai, tama augwali si te hulia sai.

\VS{3}Tama te kuli mano tiwai nai dabe umabo augwali te hano ebo tagaliyu, tama augwali e tǫba dulai. Tama augwaligo bomo te nai hwą, te bidi gąų kelebo nai hwągo bomo tiwai sali.

\VS{4}Tama augwaligo te kuli mano nai dabebolo te po wai, “Dagego te noswai dabe me, te ni me deli me, te tǫde pedalobo haniani nai dabe me, te nai dabe tigidali dologio. Dagego te bidi dabe augwaligo gebode te Godigo sa muani nai musiąwai bidi augwalibolo naga dene mao.
\XREF{*}{{\XO 9:4: }{\XT{Ese 9:4}}}

\VS{5}Dagego te tiwai bidi dabe augwalibolo dene mayu, tama polua a naga silibo si te dene mabo tagalao. Tiali goli dene mobadi dagego augwali ela mugio,” te po wai. Tama te kuli mano nai dabe augwaligo te bidi dabe augwalibolo dwai dene mabo, te nai nogi hwą agai te bidi gąų keleyu dene mabo tiwai ebo dao.

\VS{6}Te tama tebo sogo, polua a naga sogo, te bidi dabe augwali te isabo tų gegebo sę ebadi, tiali goli augwaligo sugobeo. Awe, te augwaligo homugo te isabo homu godolo yai, tiali goli te isibo augwali suyu wi paibao.
\XREF{*}{{\XO 9:6: }{\XT{Jop 3:21; Jer 8:3}}}


\par }{\PP \VS{7}Tama eno suali, te kuli mano augwaligo hwįainogo sisi elalubo te hwįbo bidigo duabo kibu hosgo ebo tiwai gilama tigi palibo nai elaluali. Augwaligo tobolude te kapa nogi gol tego nigai wiegi yai madi tiwai nai elaluai, te tuni bidigo tobolu madi tiwai. Tama augwaligo gesabidi te bidi gesabidi tiwai dao.
\XREF{*}{{\XO 9:7: }{\XT{Jol 2:4}}}

\VS{8}Tama augwaligo tobolu nisi bobobage, te we dabego tobolu nisi tiwai. Tama augwaligo kele te moni hudigi ebo kibu laiongo nai gąų kelebo genuai kele tiwai elaluai.

\VS{9}Tama augwaligo hagawiade te kapago nigai holobo ugwa muai elaluai, tama augwaligo bogo te saba saba ebogo u wabo te hwįbo bidi duabo nai te kibu hosgo kegasa peyu udabo tiwai eyu te nai kidagalo wabo tiwai ebo dao.

\VS{10}Augwaligo danu te nai hwągo danu tiwai elalubo, te danude te bidibolo dwai dene mabo marasin te elalubao. Tama augwaligo danu dabego bomogo te bidi dabe dolobo sę elaluyu, tama te polua a nagade te sę ela bilibo.

\VS{11}Tama augwa te sę ebo tuni bidi me deli aga te tobolu bidi bidai. Te tuni bidi aga te tǫ dedage aiyanu mu yai digi te tǫ page meni yai digi tonalubo ensel mobo bidi dao. Tama augwaligo Hibru pogo te ensel mobo bidi nogi Abadon wai. Tama te Grik pogo te bidi nogi augwaligo te Apolyon wai. Te Grik po nogi begelama tama dago pogo te bidi nogi augwaligo te Tigidali Nai Dolobo Bidi da wabo.


\par }{\PP \VS{12}Tama te hasia yali genuai sęgę da, te silai dao. Odao. Sęgę si digi te me elalubao, tama te nosali pedalaibao.


\par }{\SH Te nogo me badu deli wali ensel mobo bidigo te ona tiwai nai elali
\par }
{\PP \VS{13}Tama te a olama me badu nogo deli wali te ensel mobo bidi agai te aga ona tiwai nai elali, tama eno po me wabo odali. Te Godigo gesabidide te kapa golgo nigai sai elalubo, te Godibolo maiabo nai ulubo sai dao. Tama te saide elalubo gąų yai nai me si me si tomodu te po me wabo eno odali.

\VS{14}Agai te a olama me badu nogo deli wali te ensel mobo bidi dali te po wali, “Te ensel mobo bidi me si me si olama augwali te genuai pabo ąį nogi Yufretisde kalabus elalubo da wali, tama nago augwali olo tagala palao,” te po wai.

\VS{15}Te po obaso, agai te ensel bidi me si me si augwali tagala palali. Tama te ensel mobo bidi me si me si augwali sisi elama, te we bidi ela mubo sę ebo sogo tonaluali. Te sę ebo bodolu mani kibu be me, te bodolu mani polua me, te bodolu mani sogo me, te we bidi ela mubo bodolu mani aua me augwali tonaluyu bidaluali. Tama te bodolu mani aua asama, tama agai augwali tagala palama, tama augwaligo te we bidi hani tigidali dąį sela muani, tama me hani deli ela muai.

\VS{16}Tama te kibu hosde duawali ami bidi dabe hauwa mu, te bidi sese hauwa mu da wali, te 200 milion. Te tama nogi ebo eno odai.

\VS{17}Tama eno te na ebo tiwai eyu, tama te kibu hos dabe me te hosde duawali bidi dabe augwali suali, tama augwali e tama bidibo eno suali. Bidi dabe augwaligo te kapago nigai hagawia polibo nai muai, te holobo ugwa tiwai muai, tama te muani nai meba mama yai, te sia bogoli tiwai mama yai, me sisi yai, me sewa yai, te masigi nogi salfa te tiwai sewa yai. Tama te kibu hos dabe augwaligo tobolu te moni hudigi ebo kibu laiongo tobolu tiwai yai. Tama sia me, hano me, te dwai kugumini ebo masigi salfa te sewa yai masigi te sia deyu augwaligo pedauwalidu te hamena tiwai sia deyu, tama te sia bogoli buluba pedalai.

\VS{18}Augwaligo tigidali we bidi hani dąį sela ilali, tama augwaligo te we bidi hani me deli te dwai nai selago augwali ela muani. Te sia badi, me hano, me te masigi salfa sia deyu, te tama nai sela te kibu hos dabe pedauwalidu pedalama, te we bidi hani deli ela muani.

\VS{19}Magi baso meni. Te hos dabe augwaligo te we bidi ela muabo bomo te augwa pedauwalide me te augwa danude me elalubo dao. Tama augwaligo danu te hasamani dabego danu tiwai, tama tobolu me elaluai. Tama bidi augwaligo te naigo dolobo dao.


\par }{\PP \VS{20}Tama tigidali gasa bidi dabe augwali te dwai nai selago ebo sęde isisąwai bage, augwali homu begelesiąma tama augwa nogogo nigali nai tagalama tudiba musiąyu me bidaluali. Tama tiyu augwaligo te dwai haubo noma bidi dabebolo lotu po wabo tagalobe. Augwaligo te tibo god dabe te kapa golgo dali silva dali te bras me, te masigi me, te nigo me, tama naigo nigai tibo god dabebolo augwaligo lotu po wabo tagalobeo. Te nogogo nigali tibo god augwaligo gedugo sugobeo, ma ologo odogobeo, ma biligobeo. Tiali goli augwalibolo te bidi dabego lotu po weyu bidaluali.
\XREF{*}{{\XO 9:20: }{\XT{Tib 115:4-7; 135:15-17; Dan 5:23}}}

\VS{21}Te bidi dabe augwaligo bidi meba ela muyu, tama bidi dolobo pobi wabo sę eyu, tama augwaligo penani ebo kolesaga wali peyu, tama nai wi sesa bilibo sę eyu bidaluali. Tama tiyu, augwali homu begelama, te dwai kolesaga ebo augwaligo tudiba me mubeo.




\par }\Chap{10}{\SH Ensel mobo bidi agai buku Jonbolo mayu, nago tuao po wai
\par }
{\PP \VerseOne{1}Te eno suali, gasa bomo mu yai ensel mobo bidi dagaludu e tǫba dulubo eno suali. Aga tigi te dagalu pǫgo halua sai, te gudubo ugwa tiwai. Tama agai tobolude unigi bidi elaluai. Agai gesabidi te giliga ge ula ebo tiwai yai, tama agai sągą te ni tigide tigidali sia dabo tiwai yai.

\VS{2}Tama agai nogode dwasianu buku tolaluai, tama te buku dagawai elaluai. Tama aga dolo sągą te tamu ąį daide muai elaluali, tama aga pobase sągą te tǫ daiba ugwadu munama elaluai.

\VS{3}Tama agai i bomonama weyu, te bulude bidibo moni hudigi ebo kibu nogi laiongo gaa moni bage wabo tiwai yai. Agai te i wabode, tama a naga olama me badu nogo si te dagalu pǫ kulu weyu wei ponai.

\VS{4}Tama te a naga olama me badu nogo si be kulu po wai digi, tama te po eno asęainogo yai. Tiali goli dagaludu po me deli asiyu wali po eno odali, “Te a naga olama me badu nogo si te be kulu weyu wali po, te po naga homude dąų elaluama, tama tede dualali po elalumainao. Nago te po asęgio,” te po wai.


\par }{\PP \VS{5}Tama te ensel mobo bidi tamadi eno te tamu ąį de tǫ si tede dolalubo suali, agai dolo nogo dagaluba ugwaba muai, agai wabo po dąų omainogo,

\VS{6}tama agai Godigo nogi weyu, te eno mu po naga obao homu eyu agai po wai. Te God aga sesemane sogo bidada peyu, bidada pabo bidi agai te dagalu dali tede elalubo nai nigali, te tǫ dali tigidali e tǫde elalubo nai nigai, tama tamu ąį me te tigidali tede elalubo nai me nigali bidi dao. Tama te ensel mobo bidigo aga nogo ugwaba munama, tama Godigo nogi weyu tama agai te po wai, “Megi me gesege iligobeo.

\VS{7}Menio. Tama nosali te nogo a naga olama me badu nogo si wali te ensel mobo bidi me deligo agai te ona tiwai nai elebadi, te sogo te Godigo homude polobadu dualali nosali yabo sę te hania pedalama, tama agai te sę yaibao. Polobadu agai aga sę ebo bidi augwalibolo te aga nosali yabo sę po pusali, tama augwaligo koneani, te sę hania pedalaibao,” te ensel mobo bidigo te po wai.
\XREF{*}{{\XO 10:7: }{\XT{Sai 20:11; Bom 32:40; Dan 12:7; Amo 3:7}}}


\par }{\PP \VS{8}Tama te eno polobadu dagaludu po me deli asiyu wali po odali tiwai, agai enabolo te po ma wali, “Te dagawai elaluali buku te tamu ąįde me te tǫde dali me te dolalubo ensel mobo bidigo nogode tolalubo buku nage pelama sigi pao,” te po wali.


\par }{\PP \VS{9}Te po obaso, ena te ensel bidi pageba pelama, tama eno agabolo te po wali, “Nago te dwasianu buku ena mao.” Tama agai enabolo te po weyu “Nago te buku selama tuao,” wali. “Te nago haligade ha yaibao. Tiali goli nago pedauwalide te mege ąį pusu ebo tiwai yaibao,” te po wali.


\par }{\PP \VS{10}Agai te po wai digi, tama eno te dwasianu buku te ensel mobo bidigo nogode selama, tama eno tuai. Tama eno pedauwalide te mege ąį pusu tiwai yai. Tama eno tuai digi te eno haligade ha yai.
\XREF{*}{{\XO 10:10: }{\XT{Ese 2:8–3:3}}}

\VS{11}Tama agai enabolo te po wai, “Nago te Godigo yabo sę po ma pusao. Te po te hauwa bulu tǫde bidibo hanide me, te haniani tigiwali yai me, te haniani po wabo bulu bidi dabe me, tama te tǫde tuni bidi hauwade me, augwali tigidalide nago te nosali pedalabo sę po pusao,” agai enabolo te po wai.




\par }\Chap{11}{\SH Godigo po pusubo bidi si
\par }
{\PP \VerseOne{1}Te ensel mobo bidigo enabolo te usu ni sabo nai mani, te bilibo dono tiwai nai, tama agai enabolo te po wali, “Nage hodaloama, te usu sabo nigo te Godigo Moni Lotu Be tempel dali, tomode elalubo te Godibolo maiabo ofa nai ulubo sai dali te si usu sao. Tama nago te lotu be tomode bidiyu agabolo lotu po wabo we bidi augwali nedao.

\VS{2}Tiali goli te lotu be bulu badu, te we bidi bilibo madi, te nago tagalao, tede nago usu nigo usu sigio. Te madi te Godigo po wali pisąwani we bidigo nogoba mawai dao, tama augwaligo te Tedali Wiegi Yai Hanu sągągo agayu, tama polua bidi sese si olama me si tama yaibao,” te po wai.

\VS{3}Tama Godigo enabolo te po wai, “Eno po pusabo te bidi si tagala palaibao. Tama te bidi sigo gudubo ugwa te beg nigali nami ugwa tama gudulama, tama eno po augwali sigo pususu pidubadi te polua bidi sese si olama me badu nogo si te 42 polua bideibao, te tama polua dabede bidada pali sogo nedali usu nama te bidi sese hauwa mu wabo nogi te 1,260 ulade bidibo tiwai si tama bideibao,” te po wai dao.


\par }{\PP \VS{4}Te bidi si augwali te oliv ni si tiwai, te sole si tiwai me, te tigidali tǫ tonalubo Genuai Bidigo gesabidide dolalubo nai si dao.
\XREF{*}{{\XO 11:4: }{\XT{Sek 4:3, 11-14}}}

\VS{5}Tama bidi mebago augwali si dali dwai dene mabo sę ebo homu eyu da, augwali sigo pedauwalide te sia bogoli pedaliyu, tama te boi ebo bidi te siago dolaibao. Awe, bidigo dwai sę augwali si dali eyu da, te kolesagade naga te aga isaibao.

\VS{6}Tama te bidi sigo te dagalu dąų walobo bomo elalubao. Tama te dagalu dąų olama, tama augwali sigo Godigo po pusubadi te tulubage tulugobeo. Tama augwali sigo bomogo te tigidali wę begelama kaneme pedalabo bomo elalubo. Tama te haniani dwai naigo te tǫde we bidi dolabo bomo me elalubao. Tigidali sogo augwali sigo homugo tama tiainogo eyu da, teda te augwali sigo te sę ebo usu yaibao.


\par }{\PP \VS{7}Te bidi sigo te Godigo po pusubo silibo si, tama te dwai hudigi ebo hasa te tǫ dedage page meni yai digi bidali tagaliyu, tama aga buluba eda holaibao. Tama holama tama agai te bidi si dali hwįaibao. Agai te bidi sigo bomo aiyaba elaluyu, tama te bidi si ela mueibao.
\XREF{*}{{\XO 11:7: }{\XT{Dan 7:21}}}

\VS{8}Tama ela munama, tama te bidi sigo tigi te genuai hanu tomode te genuai po mibo pesagede olo munalueibao, te hanude polobadu augwali sigo Genuai Bidi te we bidigo ni pedaide dagana selama isali. Te genuai hanu nogi po digi pogo begelama tama nogi Sodom wabo, me nogi Isip wabo dao, te po digi pode.
\XREF{*}{{\XO 11:8: }{\XT{Ais 1:9-10}}}

\VS{9}Tama bidi meba tigidali haniani tigi yai me, te tigidali tǫde, te haniani po wabo me, te tigidali bidi hani, augwaligo te bidi si tigi te sela sogo bidilama me sogo te giligade deli tama sogo te bidi si tigi te po mibo pesagede munalubo sueibao. Tama bidi meba augwaligo “Te bidi si pubulumainao,” te po waibao. Tiali goli gasa bidi dabego “Menio, tagalao,” waibao.

\VS{10}Tama tǫde we bidi augwaligo te bidi si isalide augwali wiegi yai homu yaibao, tama augwali tęąbi eyu, nai tuyu, tama wiegi yai nai dabe dobu si yaibao. Magi baso meni. Te Godigo po pusali bidi sigo te tǫde bidibo we bidi tigidali dwai dene mawai dao.

\VS{11}Tama te sela sogo olama me deli sogo te giligade tama sogo silama, tama Godigo pedauwalidu mobo augwali sigo tigi tomoba ponai. Tama mobo ponama, tama te bidi si hodaloama doligulai. Tama te bidi si suali we bidi tigidali augwali wi mu yai.

\VS{12}Tama augwali sigo dagaludu po me wabo odali te po weyu, augwali si bomonama i wali, “Dage si eba eda holao,” wali. Tama te bidi si te pǫ me tomodu dagaluba holali, tama te boi bidi dabe augwaligo te bidi si pabo suai.

\VS{13}Tama te sogo naga, genuai tǫ mali eyu, tama te moni hanu me badu dolali, tama a naga olama me si me si habu badu naga elaluai. Tama we bidi hauwa mu te bidi sese umabo te 7,000 bidi dabe te te mali yali digi isai. Tama te isisąwai we bidi augwali wi mu eyu, tama augwaligo te dagalude bidibo God nogi ugwaba sai.


\par }{\PP \VS{14}Te genuai sęgę si wali te silali. Odao. Te dwasianu sogo digi te sela wali sęgę pedalaibao.


\par }{\SH Te nogo a olama me si wali ensel mobo bidigo te ona tiwai nai elali po
\par }
{\PP \VS{15}Te nogo a naga olama me badu nogo si wali te ensel bidi me deli agai te ona tiwai nai elali, tama tebadi, dagalude ensel mobo bidi meba augwaligo i bomonama weyu te po wali, “Dago Genuai Bidi God dali, te Godigo sa muani te we bidi tau somainogo tagala palali bidi Krais dali, augwali sigo te tigidali tǫde we bidi tonalubo bomo megi selama tama elalubao. Tama aga sesemane sogo te tuni bidi bidada peyu, bidada paibao,” te po wai.
\XREF{*}{{\XO 11:15: }{\XT{Sai 15:18; Dan 2:44; 7:14, 27}}}

\VS{16}Tama te bidi sese olama nogo me si me si polalubo tobolu bidi augwali te God gedude te duabo naide dulaluyu, tama augwali basi gulama tama gesabidi tǫba munama Godibolo lotu po wali.

\VS{17}Tama aga nogi ugwaba siyu tama augwaligo te po wali,

\par }{\Q “Genuai Bidi, nage God te Tigidali Bomo Elalubo

\par }{\Q bidi dao. Nage megi bidibo, tama polobadu mu

\par }{\Q nage bidai. Nago genuai bomo naga selama, tama

\par }{\Q nage te we bidi tonalubo sę ebo gagalai dao. Tama

\par }{\Q tibaso, dago homu nagebolo munama, usu da po

\par }{\Q obao.

\VS{18}Tama nago po konesiąbo haniani tǫde

\par }{\Q bidibo bage augwali sębę mu yai. Tiali goli megi

\par }{\Q nago sębę yabo sogo te pedelalio. Tama megi te

\par }{\Q isali we bidi augwali te po tų eboba pedalobo sogo

\par }{\Q dao. Tama megi e sogo naga sę ebo bidi dabe, te

\par }{\Q nago nosali yabo sę po pusali bidi, augwalibolo te

\par }{\Q wiegi yai nai mabo sogo pedalai dao. Tama nago we

\par }{\Q bidi tigidali, te nogi yai bidi me, te nogi meni yai

\par }{\Q bidi, tigidali nagede wi eyu nago bomo dologode

\par }{\Q bidibo we bidi, te megi da te nago augwalibolo

\par }{\Q me te wiegi yai nai mabo sogo pedalai dao,”\XREF{*}{{\XO 11:18: }{\XT{Tib 115:13}}}

\par }{\MM augwaligo te po wai.


\par }{\PP \VS{19}Augwaligo po ola silama, tama augwaligo te Godigo dagalude elalubo Moni Lotu Be tempel te be tų dawai. Tama polobadu Godigo te Israel we bidi dali po dąų olama, tama augwaligo te asęani po te halobage me deli tomoba muani. Tama te halobage te Lotu Be tomode munalubo eno hania suali. Tama te sogo tama te be sele eyu, tama moni u wabo me, te be kulu wali me, tama tǫ mali ebadi, te kedau ebo nai talua ge tulubage hauwa te dagaludu tǫba tulaluai.




\par }{\MS Satan dali aga hani bage dali tigidali dolali po

\par }\Chap{12}{\MR (Dąį 12–20)

\par }{\SH Jongo te we dali genuai hasamani dali si suali po wali
\par }
{\PP \VerseOne{1}Te sogo te dabolo Godigo bomo ola mabo genuai sę me deli te dagalude pedalai, te we bidi noma sabo sę. E tiwai. We me deli bidai, tama agai tigigo te giliga te ugwa tiwai elama sesela sai. Tama polua agai sągą dologode elaluali. Tama hǫ nogo si olama sągą badu si te agai madi tiwai tobolude munama elaluai.

\VS{2}Tama aga wai haliga elaluali, tama te wai ame nabo dene agaba pedalai. Tama te dwai dene mu eyu, tama agai i bomonama weyu te wai ame nainogo yai.


\par }{\PP \VS{3}Te gasa genuai sę me dagalude pedalali, te we bidi noma sabo sę. Te sę yali e tiwai. Genuai hasamani me deli bidai. Te mama yai tama, aga tobolu te a olama me badu nogo si, tama nogo si gąų elaluai. Tama a naga olama me badu nogo si te tuni bidigo madi aga tobolude muani elaluai, te tobolu deli delide elaluai.
\XREF{*}{{\XO 12:3: }{\XT{Dan 7:7}}}

\VS{4}Tama agai danugo te hǫgo hani deli dagaludu te pobele bage tiwai tǫba aiya poala sąwai. Tama hǫ hani si digi te dagalude me elaluali. Tama te hasamani te wego gesabidide te wai ame nainogo ebadi dolaluali, tama agai tonaluali te wego te wai ame nabode, te wai agai tuainogo yai.
\XREF{*}{{\XO 12:4: }{\XT{Dan 8:10}}}

\VS{5}Tama wego wai ogwa ame nai. Te waigo nosali te ain dono tulama tigidali we bidi hani tonalueibao. Tiali goli te wai ame nenama digi, tama polo mu augwaligo te wai te God pageba me, te ugwaba sela holali, te aga tuni bidi bidiyu dulalubo nai sia sai teba sela pai.
\XREF{*}{{\XO 12:5: }{\XT{Ais 66:7}}}

\VS{6}Tama te we aga te bidi meni yai buluba wi pai. Tede Godigo aga bidabo bulu sisi ilali, tama augwaligo te we aga bugagia tonaluyu, tama nai mayu tede hauwa sogo te 1,260 te sogo usu nama mu bideibao.


\par }{\PP \VS{7}Tama te sogo dagalude genuai wąbi hwįai. Tama te ensel mobo bidi dabego augwa polalubo bidi te Maikel aga dali, te aga tonalubo ensel bidi dabe dali, augwaligo te genuai hasamani dali hwįai. Tama te hasamani aga dwai ensel mobo bidi dabe dali augwaligo te wąbi wei augwali dali ponainogo yai.
\XREF{*}{{\XO 12:7: }{\XT{Dan 10:13, 21; 12:1; Jut 9}}}

\VS{8}Tiali goli te hasamanigo bomo elama te wąbi hwįabo bomo usu menio. Tama tibaso, te hasamani dali, aga dwai ensel bidi dabe dali, augwali dagalude ma bidainogo ebo usu egobeo.

\VS{9}Tama Godigo ensel mobo bidi augwaligo te genuai hasamani e tǫba sąwai dao. Te hasamani aga te polobadu digi bidai, tama augwaligo te hasamani aga nogi “Te Bidigo Tigidali Bidi Kisiliyu Po Tų Ela Mabo Dao,” gasa nogi me Satan poai. Agai tigidali tǫde we bidi ili po ola mabo bidi dao. Augwaligo aga e tǫba tula palai, tama augwaligo aga dwai ensel mobo bidi dabe dali hodobo e tǫba tula palai dao.
\XREF{*}{{\XO 12:9: }{\XT{Gag 3:1}}}


\par }{\PP \VS{10}Tama dagalude i me deli bomon bomonama ma wabo eno odali, “Megi da, dago God agai we bidi ma dobola sabo kolesaga mu hania pedalai dao. Megi me agai tigidali we bidi tonalubo bomo hania pedalai, tama aga tuni bidi bidibo dao. Tama megi me agai sa muyu asaibao wali bidi Krais agai bomo dali, genuai nogi dali si hania waselai dao. Magi baso meni. Dwai bidi me deli agai dago ama dede augwali dali kisiliyu po tų ilai, agai augwali te dago God aga gedude te po tų siade me hulide yali. Tiali goli megi te dwagi yai ensel mobo bidi augwaligo aga te dagaludu a tǫba sąwai dao.

\VS{11}Tama te kibu sipsip wai aga isiyu aga kaneme gelebaso, tama dago ama dede augwaligo te dwai bidigo bomo aiyaba elaluai dao. Tama me augwaligo Godigo po gasa we bidibolo pusali, tama augwaligo te kolesaga yaligo me augwaligo te dwai bidigo bomo aiyaba elaluai dao. Tama te kolesaga ebadi augwaligo te homu yali, ‘Te Godigo po odobo hagela ebo bage augwaligo da eleyu da, teda te usu da, da wi egobeo,’ te homu yali. Tama te homu eyu, augwaligo augwali e tǫde bugagia bidabo te homu ebeo.

\VS{12}Tama tibaso, dagalu, nage tama dage tigidali dagalude bidibo bage, dage homu wiegi yai yagameo. Tiali goli tǫ dali, te tamu ąį dali, te side bidibo we bidi tigidali, dage hobedagia bidaibao. Genuai sęgę dageba pedalainogo ebao. Tama Satan dagebolo e tǫba dulai dao, tama agai sębę genuai mu elalubao. Agai koneani, aga bidabo sogo te pęwadage sogo elalubo homu ebo dao,” te po wabo dagaludu asobo eno odali.


\par }{\PP \VS{13}Te genuai dwai hasamani agai suali, augwaligo aga e tǫba aba aiya sąwani, tama agai te wai ame nani we pobeai.

\VS{14}Tiali goli augwaligo te webolo te genuai ba kemodage bogo si mawai, tama te we aga te bidi meni yai buluba bola pabo usu yali, tama aga te genuai dwai hasamani wi ebaso, aga digibulu bidigi pabo usu dao. Tama augwaligo aga bugagia tonaluyu nai mayu yai, tama tede bidibadi kibu be sela olama, polua nogo a naga olama me badu nogo deli bidaibao.
\XREF{*}{{\XO 12:14: }{\XT{Dan 7:25; 12:7}}}

\VS{15}Tama te we dolainogo eyu te hasamanigo pedauwalide ąį bugulai. Te bugulali ąį te pabo genuai ąį tiwai, tama te ąį peyu te we wali pobasa pai. Te hasamanigo homugo te ąįgo te we selama hagamainogo yai.

\VS{16}Tiali goli e tǫgo te we tau sali. Te tǫ peda peyu, te bidigo gani tiwai dalama, tama te ąį te tǫ dedageba pai, te hasamanigo pedauwalidu bugulali ąį.

\VS{17}Tama tibaso, te genuai hasamani agai te we dali sębę mu yali, tama aga pelama, te wego gasa wai dabe dali wąbi hwįainogo pai. Te we bidi augwaligo te Godigo bomo yai po tigidali wali peyu, tama augwaligo Jisasgo po pusuyu tama agade homu kęą pai we bidi mu bidibo dao.

\VS{18}Tama te hasamani te tamu ąį sesege badu dolalubo dao.




\par }\Chap{13}{\SH Te dwai hudigi ebo hasa si pedelali po
\par }
{\PP \VerseOne{1}Te genuai dwai hudigi ebo hasa me deli te tamu ąįdu pedalobo eno suali. Tama te hasago tobolu te a naga me si elaluali, tama agai tobolude te gąų nogo si pedelai elaluali. Te agai gąųde te tuni bidigo mubo te tiwai wiegi yai madi te nogo si elaluali, tama agai tobolu deli delide asęani dwai nogi elaluai. Tama te nogi deli deli page e tama tiwai: te God dali haniani dwai posobo po wali te tobage nogi po asęai elaluai.

\VS{2}Te dwai dwai kolesaga eyu te hudigi ebo hasa megi eno suali, te moni hasa nogi lepat tiwai, tama te hasago sągą te gasa moni hudigi ebo hasa nogi bea, te beago sągą tiwai, tama te hasa agai penani te moni hasa lainogo penani tiwai yai. Tama te genuai dwai hasamanigo aga bomo te dwai hudigi ebo hasabolo mawai. Agai te dwai hasa aga tuni bidi aga tiwai nigilama bidali, tama agai we bidi tonalubo genuai bomo me te dwai hudigi ebo hasabolo mawai.
\XREF{*}{{\XO 13:2: }{\XT{Dan 7:4-6}}}

\VS{3}Tama augwaligo te hudigi ebo hasago tobolu me delide elama isali tiwai eno suali ąǫ yai. Tiali goli te tobolude keni pedela selama, tama usu ma yai. Tama tigidali tǫde bidibo we bidi augwaligo te sę te dwai hudigi ebo hasade pedalobo sulama, tama augwali noma genuai siyu, tama augwali aga wali pai.

\VS{4}Te genuai dwai hasamanigo agai bomo te dwai hudigi ebo hasabolo mobaso, te we bidi tigidali augwaligo te hasamanibolo aga nogi ugwaba sabo po wai. Tama augwaligo te dwai hudigi ebo hasabolo me aga nogi ugwaba sabo po weyu, augwaligo te po wai, “Niwai bidi aga te dwai hudigi ebo hasa tiwai dawe? Niwai bidigo aga dali hwįbo usu egowe? Bidi menio,” augwaligo te po wai.


\par }{\PP \VS{5}Tama Godigo te dwai hudigi ebo hasa sula tagalali, tama agai dwai dwai po ola biliyu, God dali posobo po weyu, “Ena, ena digi ena God dao,” te tobage dwai po weyu bidai. Tama tiyu, agai te dwai kolesaga eyu, te we bidi tonalubo sę yabo bomo te polua bidi sese si olama me si, te 42 polua tama te usu nama elaluai.

\VS{6}Tama agai pedauwalidu dwai dwai po weyu, God dali posobo po wabo gagalali. Agai Godigo nogide posobo po weyu, tama Godigo bulu dali me te po wali, tama te Godigo hani dagalude bidibo hani augwali dali me te dwai posobo po wai.

\VS{7}Tama Godigo aga sula tagaliyu ebaso, tama agai te Godigo we bidi dali wąbi hwįyu, tama augwali bomo aiyaba elaluai. Tama tiyu, aga te tigidali bidi hani tuni bidi bidainogo eyu, te tigidali tǫde me, te tigidali po wabo me, te tigidali haniani tigi yai bidi dabego tuni bidi aga bidainogo Godigo aga tama osogo sula tagalali.

\VS{8}Tama te we bidigo polobadu ela muani kibu sipsip wai agai te genuai buku elaluyu bidibo dao. Tama te bukude agai te agade konealubo po dąų wali we bidi augwaligo nogi agai asęai dao, te polobadu mu, te Godigo te tǫ nigisiąbadi, tama augwali isisąma gamonaibao. Tiali goli te bukude nogi asęsąwai we bidi, augwali tigidali augwaligo te moni hasa lepat tiwai yai dwai hudigi ebo hasa aga nogi ugwaba siyu, tama agabolo lotu po waibao.


\par }{\PP \VS{9}Olo elalubo bidi, agai e po bugagia odao.

\VS{10}Niwai bidi me deli te boi bidigo aga nogo dunama tama aga kalabusiba muabo sa muani bidi, te aga te kalabusiba pomainao. Niwai bidi me deli aga te poa pai gaia gego elabo sa muani bidi, te bidi augwaligo te ge hwągo mu ela mueibao. Te tiwai kolesaga augwalibolo pedalobaso da, teda te Godigo we bidi augwaligo Godide augwa homu bugagia kęą pai we bidi bidiyu, tama augwaligo te sęgę bugagia tolao.
\XREF{*}{{\XO 13:10: }{\XT{Jer 15:2; 43:11}}}


\par }{\PP \VS{11}Tama eno te gasa dwai hudigi ebo hasa me te tǫdu eda buluba holobo suai. Te genuai hasago gąų si aga tobolude elaluai te kibu sipsipgo gąų tiwai, tama agai po wabo te genuai dwai hasamanigo po wabo tiwai po wai.

\VS{12}Te nosali pedalali genuai dwai hudigi ebo hasa agai te hasia te dwai hudigi ebo hasago sę yabo bomo tigidali sai, tama agai sę te bomogo te hasia hudigi ebo hasago gesabide te sę yai. Agai te mani bomogo te tǫde we bidi tigidali augwaligo te hasia hudigi ebo hasabolo aga nogi ugwaba sabo po wabo sę ilali, te hasia hasa polobadu gasa bidigo aga te ela muainogo yali dwai keni te pedala sai.

\VS{13}Tama te nosali pedalali dwai hudigi ebo hasa agai te haniani genuai sę te bidi noma sabo sę yai. Te we bidi noma sabo sę agai yali e dao, te tǫde we bidi augwali gedude agai te dagaludu sia dabo bogoli e tǫba dulubo sę idu geai.

\VS{14}Tama tiyu, tama Godigo agai te haniani noma sabo sę te hasia hudigi ebo hasago gedude emainogo sula tagalali, tama te hasago te kolesaga ebogo te tǫde we bidi ili po ola mawai. Te hasago te we bidi augwalibolo te po wai, “Dagego nigo te hasia dwai hudigi ebo hasa usu selama noma nigiyu, te agai nogi ugwaba somainogo yao. Te hasa polobadu augwaligo aga te poa pai ge hwągo elali, tiali goli aga bidibo ula dali bidai,” agai te po wai.

\VS{15}Tama Godigo te nosali pedalali dwai hudigi ebo hasa aga sula tagaliyu, tama te hasa agai te bidibo ula elalubo mobo te we bidigo nigali hudigi ebo hasa noma tomoba ponai, tama te dwai hasa nomago po wabo gagalali. Tama tiyu, niwai bidi meba augwaligo te hasa noma dali aga nogi ugwaba sabo po wabo hagela eyu da, agai te bidi dabe augwali ela muani.

\VS{16}Tama te nosali pedalali dwai hudigi ebo hasago po bomonama obaso tama “Te tigidali we bidigo dolo nogode, ma gebode, te dąį ilao,” te po wai. Te nogi meni yai bidi dali, te nogi yai bidi augwali me, tama te masigi hauwa munalubo bidi dali, te magi nai meni yai bidi augwali me, te olo bidibo bidi dali, te magi nai sisąma olo mu sę ebo bidi dabe dali, augwali tigidali te dąį sali, te dolo nogode ma augwaligo gebode.

\VS{17}Tama niwai bidi agai te dwai hudigi ebo hasago nogi dąį te elalusiąyu, ma agai nogi ma agai nogigo namba te elalusiąwani da, teda te bidi agai te bidi dabe augwali dali nai abelegio, tama augwaligo aga dali nai abelamuo. Augwalide habu selalio.


\par }{\PP \VS{18}Dago homude te po pagede bugagia kone palao. Te nogode me, gebode me asęani dąį, te bidigo nogi meni, te nedebo namba naga asęani. Tama te namba da te 666 dao. Tama te namba 666 po digi po begelama tama bidigo nogi pedalaibao, te namba tomode te bidigo nogi gea pelama elalubo. Tama tibaso, dagego tede hania homugo kone palao.




\par }\Chap{14}{\SH Te kibu sipsip waigo te we bidi hauwa umabo mu te 144,000 augwa gesi tęąbi po wai
\par }
{\PP \VerseOne{1}Te eno ma tonono ebadi, te eno te Kibu Sipsip Wai te Saion bulu dude dolaluali, tama we bidi hauwa umabo mu te 144,000, augwali aga dali dolalubo eno suali. Tama te Kibu Sipsip Waigo nogi dali te aga Ayago nogi dali si, te nogi te we bidi gebode asęai elaluali.
\XREF{*}{{\XO 14:1: }{\XT{Ese 9:4; Ped 7:3}}}

\VS{2}Tama eno odali, te dagalude wiegi yai po weyu, te kulu kulu asobo po eno odali, te wę asiyu genuai kulu kulu wabo tiwai eyu, tama te dagalude be kulu genuai wabo tiwai yai. Eno odali, te habidi po wabo tiwai yai. Te bidi dabe augwaligo te gita tiwai nai eleyu, te kulu kulu wabo tiwai pedalai.

\VS{3}Tama te genuai hani we bidi augwaligo gesi balia me deli te tuni bidi God dulalubo gesabidide bidibadi te balia weyu, tama te bidibo ula elalubo hasa me si me si gedude me, te polalubo tobolu bidi augwali gedude me te balia wai. Te we bidi hauwa umabo mu te 144,000 augwali Godigo te tigidali tǫde we bidi bidibo tomode agai augwali dią selama tama ma abelali, te augwaligo te gesi balia wabo koneabo te usu yaibao. Tama niwai gasa bidi agai te balia koneainogo ebo usu munu me egobeo.

\VS{4}Te bidi dabe augwaligo te meda yai penani ebo kolesaga me ebeo. Menio. Augwali te gasagi yai meda meni yai mu bidali dao. Te tigidali bulu te Kibu Sipsip Wai painogo ebo bulu, te bidi dabe augwaligo me te aga wali naga pabo dao. Godigo augwali te tǫde bidibo we bidi tomode augwali dią siyu ma abelama, tama augwali te Godigo hasia bidi hani bidali God aga digi ma aga te Kibu Sipsip Wai dali sigo sai dao.

\VS{5}Augwaligo tibo po me deli munu me wabeo. Te augwaligo magi sę me delide te dali dwai sę me deli ebeo. Menio.
\XREF{*}{{\XO 14:5: }{\XT{Sef 3:13}}}


\par }{\SH Ensel mobo bidi selago po wali
\par }
{\PP \VS{6}Tama eno suali, gasa ensel mobo bidi te dagalu tomodu sigide mu bola soabo eno suali. Agai te sesemane bidada pabo wiegi yai gesi po elaluai, tama agai te po te tǫde bidibo we bidi augwalibolo pusubo sę elalubo dao. Agai te wiegi yai gesi po pusubo sę te tigidali tǫde bidibo we bidi hanibolo te po pusubo sę eyu, tama te tigidali haniani tigiwali yai bidi dabe dali, tama tigidali haniani hani bidi augwalibolo te wiegi yai gesi po pusubo sę elalubo dao.

\VS{7}Tama agai i bomonama weyu te po wabo, “Godigo te tigidali we bidi dodolama po tų yabo sogo te pąba pedalalio. Tama tibaso, dage agade wi eyu tama aga nogi ugwaba sao. Tama dagego Godibolo lotu po wao, te agai dagalu dali tǫ dali me, te tamu ąį me, te pusu ąį ulu pedalobo me, te tigidali nai nigali page bidi aga dao,” te dagalude bola soabo ensel mobo bidigo te po wai.


\par }{\PP \VS{8}Te gasa ensel mobo bidi aga te polasa soali ensel bidi wali asai. Te nosali asali ensel bidigo te po wali, “Dolalio, dolalio, te genuai hanu Babilon mu dolalio. Te nogi elaluali hanude bidali we bidi augwaligo bomonama te tigidali haniani tǫde bidali bidi dabebolo te dwai dwai meda yai kolesaga ola mani dao. Te penani sę ebo wego te bidibolo bomai ąį menama, tama te bidigo te ąį tulama aga homu kolesaga dolama, tama agai te we dali penani sę ebogia, te hanu bidigo gasa we bidi te dwai dwai sę ebo kolesaga tomoba kekai dao,” te ensel mobo bidigo te po wai.
\XREF{*}{{\XO 14:8: }{\XT{Ais 21:9; Jer 51:8; Ped 18:2}}}


\par }{\PP \VS{9}Te gasa sela wali ensel mobo bidi me te polasa soali ensel bidi si wali asai. Agai bomonama i weyu, e tama wali, “Te niwai bidi me deligo te dwai hudigi ebo hasa me, te augwaligo agade augwa nogogo nigali noma dali lotu po weyu te aga nogode ma te gesabidide dąį sali bidi,

\VS{10}te augwali sibolo lotu po weyu tigide dąį sali bidi agabolo Godigo te bomai ąį wain tiwai mabo te agabolo dene mawaibao. Te wain te Godigo genuai sębę ebo te dao. Godigo te wain ąį te ąį mu dali hasia te si talubeo. Menio. Te sębę te bidibolo dolo mawaibao, aga dali homu dene dwasianu egobeo. Agai sębę ebo te dene sabo kapuba gelama mabo ąįgo wei ponoyu, tama te bidigo tumainogo yaibao. Tama te bidi dwai dene siyu, te posolo mu yai sia dali, te masigi salfade dabo sia bogoli dali, augwali side te dwagila dwai dene mu siyu, te magi dwai sę me isiąbo ensel mobo bidi dabego gedude me, te Kibu Sipsip Waigo gedude te dene saibao. Te bidibolo te dwai posolo yai siago dene mayu, te masigi salfade dabo posolo yai siago me te dene madueibao.

\VS{11}Tama augwali te dene maiabo sia hano holoyu, tama te hano sesemane bidada pabo sogo holodubadi geaibao. Te dwai hudigi ebo hasa dali, te hasa aga noma dali, te sibolo lotu po wabo bidi dabe augwali te naigo elalubo nogi asęani dąį sali bage, augwali te siade me hulide me te toma me tugobeo, sesemane sogo te dwai dene saibao,” te ensel mobo bidigo te po wai.


\par }{\PP \VS{12}Tama tibaso, Godigo we bidi augwali bomo elama, tama augwaliba pedalabo sęgę bugagia toloyu bidao. Te we bidi augwaligo Godigo bomo yai po wali peyu, tama Jisasde homu mu kęą pai we bidi bidibo dao.


\par }{\PP \VS{13}Tama eno odali, po me deli dagaludu asiyu, te po wai, “Nago e tiwai po asęąo: ‘Megi e tiwai sę gagalobao, te Genuai Bidide wadolali we bidi isibo si, te augwali wiegi yai homu pemene mu yao,’ ” te po wai.

\par }{\PP Tama Godigo Tedali Mobo Bidi agai me te po wai, “Awe, mu tama dao. Te augwali tigi dene ebo sę tagaliyu, tama augwali toma tueibao. Augwali olo me pogobeo. Menio. Te augwaligo yali wiegi yai kolesaga, te kolesaga augwali wali paibao,” te po wai.


\par }{\SH Te tǫde holali tau yali nai sabo sogo pedelali dao po wai
\par }
{\PP \VS{14}Tialima, eno ma tonono bilibadi, tama eno suali, te tedela yai dagalu pǫ me deli elaluai, tama bidi me deli te pǫde dulaluai, te da tǫde bidi tiwai, aga te Godigo Bidi Mu tiwai dao. Te agai tobolude te kapa golgo nigai wiegi yai madi elaluali, tama agai poa pai hwą ge mu agai nogode tolaluai, te gi nai togobo hwą ge dao.
\XREF{*}{{\XO 14:14: }{\XT{Dan 7:13}}}

\VS{15}Tama gasa ensel mobo bidi te Moni Lotu Be tempel bede bidai buluba soali. Agai te dagalu pǫde dulalubo bidi dali bomonama i weyu, te po wali, “Nago hwągo te nai togwao. Tigidali tǫde elalubo nai te inilama tau ela silali dao. Tama megi da, te nai sabo sogo dao,” te po wai.

\VS{16}Tibaso, te pǫde dulaluali bidi agai te hwą ge nogogo tolaluyu, tama agai te tǫde elalubo inawai nai hwągo togolama sai dao.


\par }{\PP \VS{17}Tama gasa ensel mobo bidi te Moni Lotu Be tempel bedu buluba teda soai. Agai me te poa pai gi nai togobo hwą ge nogode tolalubo dao.


\par }{\PP \VS{18}Tama gasa ensel mobo bidi me ma te nai ula mabo alta saide bidali tagalama asai. Te ensel bidi agai te sia tonalubo bomo elaluai. Te ensel bidi agai te poa pai hwą ge tolalubo ensel mobo bidibolo i bomonama mu wai. Agai te po wali, “Nago naga te poa pai hwą ge selama, tama nago te tǫde te wain bonode walali du tigidali togolama, tama sisinama elaluao. Te tigidali nai polo inilama tau yai dao,” agai te po wai.

\VS{19}Te po obaso, te ensel bidi agai te hwą ge nogogo selama, tama te wain bonode walali du tigidali togwali, tama deliba sisinama elaluai. Tama agai te bono du dabe te wain agabo te dawai halobage tiwai genuai masigi tomoba sąwai. Te po digi po begelama, te genuai bono du agabo halobage te Godigo genuai sębę dao.

\VS{20}Tama augwaligo te wain nigibo bono du dabe te genuai halobage tiwai nai tomoba munama, tama te genuai hanu bulu badu elalubadi tama agawai. Tama kaneme te halobage buluba pedaliyu, tama te kaneme te moni pabo ąį tiwai pidubadi, te usu selama nedada pali, te bidi sese nogo si olama sągą badu a naga, te 300 kilomita te tama tiwai yali, tama te edaba holali te ain te kibu hos augwali pedauwalide elalubo, te ainba te kaneme ugwaba sabolali.
\XREF{*}{{\XO 14:20: }{\XT{Ais 63:3; Gel 1:15; Ped 19:15}}}




\par }\Chap{15}{\SH Te 7 ensel mobo bidi dabego te 7 te bidi dolabo dwai nai tolaluai
\par }
{\PP \VerseOne{1}Te eno suali gasa genuai noma sabo sę te dagalude pedalali, tama eno homu hauwa te sęde yali. Eno suali, ensel mobo bidi a naga olama me badu nogo si bidali, tama augwaligo te bidi dolabo dwai nai mu a naga olama me badu nogo si tolaluai. Tama nosali te dwai nai augwaligo sę ebo silibo si, teda te we bidi dolabo gasa dwai nai ma pedalogobeo. Te nogo a naga olama me badu si te dwai nai, te naide te Godigo sębę ebo mu silaibao.


\par }{\PP \VS{2}Tama eno te nai me deli te genuai tamu ąį tiwai suai. Te nai augwaligo te dula tiwai te augwaligo sia bogoli dali te si taluama gelai. Te we bidi augwaligo te dwai hudigi ebo hasa dali hwįnama tama augwaligo aga aiyaba elaluai, te we bidi dabe eno suali. Augwaligo te hasa agai bidibo ula elaluali noma dali, te agai nogigo nedebo namba me te si me aiyaba elaluai. Tama te we bidi augwali te tamu ąį tiwai madi sesege badu te dula dolaluyu gegemani ebo tiwai eyu dolaluai. Godigo augwalibolo te gita tiwai nai mena mena pelama, augwaligo te tolalubo eno suali.

\VS{3}Tama tiyu, augwaligo te Godigo sę yali bidi Mosesgo polobadu wali tęąbi weyu, tama te Kibu Sipsip Waigo tęąbi me wai. Te tęąbi po wali e dao:

\par }{\Q “Genuai Bidi, nage te God te Tigidali Bomo Elalubo

\par }{\Q Bidi dao.

\par }{\Q Tigidali sę nago ebo, te genuai mu eyu, tama dago

\par }{\Q te sę ebo suyu, tama da noma siyu homu hauwa

\par }{\Q ebo dao.

\par }{\Q Nage tigidali hani bidigo tuni bidi, tama nago

\par }{\Q kolesaga te dolo eyu tama tigidali mu naga ebo

\par }{\Q dao.
\XREF{*}{{\XO 15:3: }{\XT{Sai 15:1}}}


\par }{\Q \VS{4}Tama Genuai Bidi, nagaduba deli digi naga nage

\par }{\Q te magi dwai sę me esiąyu wiegi yai doloba pai mu

\par }{\Q bidibo dao.

\par }{\Q Tama tibaso, niwai bidigo nage dali wi egobewe?

\par }{\Q Tama niwai bidigo nage nogi ugwaba sogobewe?

\par }{\Q Te tobage bidi menio.

\par }{\Q Tigidali bidi hani augwali aselama, nage pagede

\par }{\Q lotu po nage dali wagasaibao. Magi baso menio,

\par }{\Q nago doloba pai kolesaga te hania bulu ulaba

\par }{\Q pedalai dao,”

\par }{\MM augwaligo te tęąbi po wabo eno odali.


\par }{\PP \VS{5}Te eno nosali ma tonono bilibadi, tama te dagalude elalubo Moni Lotu Be tempel tų dawai eno hania suali. Tama te be tomode te Mosesgo nami ugwago polobadu sę yai lotu be eno suali, te be elalubogo te we bidibolo te God augwali dali bidali te ola mawai.
\XREF{*}{{\XO 15:5: }{\XT{Sai 38:21}}}

\VS{6}Tama te nogo a naga te me badu nogo si ensel mobo bidigo te a naga olama me badu nogo si te bidi dolabo dwai nai mu tolaluai, te augwali te Moni Lotu Be tempel bede bidali tagalama buluba teda asai. Augwaligo magi meda mu meni yai tedela yai te ula mu yai ugwa gudai. Tama augwaligo te kapa golgo nigai kukulu te augwa hagawiade bagulama muai.

\VS{7}Tama te bidibo ula elalubo hasa me si me si te tomode me deligo, agai te golgo nigai pou a naga olama me badu nogo si te nogo a naga olama me badu si te ensel mobo bidi deli delibolo mena mena pai. Tama God aga sesemane sogo bidada pabo bidi agai sębę ebo homu te a naga olama me badu nogo si te poude pągąnalubao.

\VS{8}Tama te Godigo bomo yai ula dali, agai bomo dali sigo hano ebogo hano te Moni Lotu Be tempel bede pągąnaluai. Tama niwai bidi me deli aga te be tomoba painogo ebo usu egobeo. Menio. Augwaligo te a naga olama me badu nogo si te ensel mobo bidi augwaligo te bidi dolabo dwai nai nogo a naga te me badu si te naigo sę silibo sogo tonaluali.
\XREF{*}{{\XO 15:8: }{\XT{Sai 40:34; 1 Kin 8:10-11; 2 Sto 5:13-14; Ais 6:4}}}




\par }\Chap{16}{\SH Godigo moni sębę te a naga olama me badu nogo si te poude elalubao
\par }
{\PP \VerseOne{1}Te eno odali te Moni Lotu Be tempel be tomode te pedauwalidu po me deli pedaliyu te po wai. Agai te nogo a naga olama me badu si ensel mobo bidi i bomonama weyu, te po wai, “Dage deli deli pelama, tama te pou a naga olama me badu nogo si te poude te Godigo homu sębę elalubo te gea sąnama, te tǫba tulalumainao.”


\par }{\PP \VS{2}Te po obaso, te polalubo ensel bidi pelama, aga pou tǫba geligi pai. Tama gelama, tama polo te haniani bomai dwai keni mu te dwai hudigi ebo hasago dąį elalubo bidi augwali tigide pedalai, tama te nigo nigai noma bidi dali lotu po wali bidi augwali tigide me te dwai dwai keni pedalai.


\par }{\PP \VS{3}Tama te tudi badu te si wali ensel bidi me agai pou te tamu ąįba gelai. Tama te tamu ąįde begelama, te isai bidigo kaneme tiwai pedalali. Tama tiyu, te tamu ąįde bidibo ula dali bidibo nai dabe tigidali, augwali isila pai dao.


\par }{\PP \VS{4}Tama te tudi badu te sela wali ensel mobo bidi agai pou te genuai pabo ąį dabeba geleyu, tama te ąį ulu pedalobo digi tigidali me gelai. Tama te ąį tigidali begelama, kaneme pedalali.

\VS{5}Tama eno odali, te ąį tonalubo ensel mobo bidigo te agai te po wali, “Genuai Bidi, Tigidali Bomo Elalubo God, nage megi bidibo, tama polobadu mu nage bidai bidi, nage te magi dwai sę me esiąyu wiegi yai doloba pai mu bidibo dao. Te nago te bidi dali po tų ebode, te nago te dwai sę ebo bidi dabe augwali dolo mu dagalobo dao.

\VS{6}Te dwai sę ebo bidi dabe augwaligo te nago po odobo we bidi augwali dali, te nago po pusubo bidi dabe dali ela muyu, tama augwaligo kaneme gea sąwai dao. Tama nago te dwai bidi dabe augwalibolo kaneme mayu, tama augwa te kaneme tumainao. Augwaligo augwa te dwai sę yalide dolo mu te dene sabo dao,” te po te ąį tonalubo ensel bidigo wai.

\VS{7}Tama eno odali, te Godibolo mabo nai ulubo alta saigo i wali, “Awe, mu tama, Genuai Bidi, Tigidali Bomo Elalubo God, nago te bidi dabe augwali po tųde dagaliyu, tama mu po naga wali peyu nago po tų te dolo mu naga tigidali ebo dao,” te po wai.


\par }{\PP \VS{8}Te tudi badu te me si me si wali te ensel mobo bidigo pou te giligaba gelali, tama Godigo te giligago te bidi dabe augwali domainogo sula tagalalio.

\VS{9}Tama te genuai giliga nanobo siago te posolo mu eyu, tama te siago te bidi dabe dwai dene mu mawai. Tibaso, augwaligo God nogide posobo po wai, agai te dwai dene mabo nai tonalubo bomo elalubaso, tiali goli augwaligo ge neyu homu begelama God agai nogi ugwaba sabeo.


\par }{\PP \VS{10}Tama te tudi badu te nogo a naga wali ensel mobo bidigo agai pou te dwai hudigi ebo hasago tuni bidi duabo naiba gelai. Tama te hudigi ebo hasa dologode bidali bidi augwali bidibo digi be hulia sabo te dolo pedalai. Tama augwali dwai dene mu sali, tama tilama augwa hamena ma halua tuyu bidai.

\VS{11}Augwaligo homugo te dene me te keni augwali si dali homu eyu, augwaligo te dagalude bidibo God nogide posobo dwai po wai. Tiali goli augwaligo homu begelama te augwaligo dwai kolesaga ebo tagalama tudiba mubeo.


\par }{\PP \VS{12}Te sę silama, tama te a naga olama me badu nogo deli wali te ensel mobo bidi aga pou te genuai ąį nogi Yufretis te ąįba te gelai. Tama te ąį tigidali wa pela tama te giliga pedalobo badu tuni bidi dabe asabo tų sisilama tonaluai dao.
\XREF{*}{{\XO 16:12: }{\XT{Ais 11:15}}}

\VS{13}Tama eno te dwai haubo noma bidi sela te gedeli tiwai gagawai suali, te me deli aga te genuai dwai hasamanigo pedauwali ą elalubo digi pedalali, tama me deli aga te dwai hudigi ebo hasago pedauwalidu me, me deli te tibo po ola mabo bidigo pedauwali ą elalubo digi tedu pedalai. Augwali sela te tiwai pedalali eno suali.

\VS{14}Tama te dwai haubo noma bidi augwaligo te bidigo isiąwai sę te bidi noma sabo sę haniani mu ebo dao. Tama augwali te tigidali tǫba te tigidali tuni bidi bidibo digi pelama, te bidigo isiąwai bomo yai sę augwaligo sulama noma somainogo ebo dao. Augwaligo homugo te tuni bidi dabe augwali deliba sisinama, tama augwaligo te Tigidali Bomo Elalubo God dali hwįabo sogo asobo tonalumainogo yaibao.


\par }{\PP \VS{15}(Genuai Bidigo te po wai, “Te po odao. Te ena dageba asabo sogo te ena te nai wi sainogo asobo bidi tiwai geme polo pedalaibao. Tama niwai bidi aga te godege pisąyu da, tama aga ugwa bugagia guduyu, tama aga tigi olo bilisiąyu da, te bidi dabego aga suali te hale me isiąwai, teda te bidi aga homu wiegi yai mu yaibao, te ena asabo sogode.”)
\XREF{*}{{\XO 16:15: }{\XT{Mat 24:43-44; Luk 12:39-40; Ped 3:3}}}


\par }{\PP \VS{16}Tama te dwai haubo noma bidi augwaligo te tuni bidi dabe teba sisinai, te Hibru pogo augwaligo te bulu nogi Armagedon wai.
\XREF{*}{{\XO 16:16: }{\XT{2 Kin 23:29; Sek 12:11}}}


\par }{\PP \VS{17}Te a naga olama me badu nogo si wali ensel mobo bidigo aga pou te wali elalubo digi gelai. Tama te Moni Lotu Be tempel be tomode te God dulalubo digi tuni bidi bidibo nai tedu te pedauwali me delidu i bomonama wali, tama te i wali te bulu badu pedalai. Agai te po wai, “Te sę megi tama silai dao,” te po wai.

\VS{18}Tama dagalude be sele eyu, tama be kulu kulu weyu, genuai po me weyu, tama moni genuai dwai tǫ mali yai. Te mali genuai mu yali, tama bidi tǫde bidibo sogo tigidali, te polobadu te tiwai tǫ mali genuai me pedalai menio. Te maligo bomogo te tigidali polobadu yali maligo bomo aiyaba mu elaluali.

\VS{19}Te genuai hanu tomode te sela pepeda pali, tama te tigidali tǫde hani bidigo hanu te mu dolai. Tama Godigo te genuai hanu Babilon homugo koneani, tama agai te Babilon te wain ąį elalubo kapde ąį tigidali tumainogo yai. Te ąį wain te Godigo agai genuai sębę mu elalubo dao.
\XREF{*}{{\XO 16:19: }{\XT{Ais 51:17}}}

\VS{20}Tama te tigidali dwasianu tamu ąį tomode elaluali ailan bulu dabe te augwali wi pela silai, tama te haniani tǫde elalubo bulu du tigidali augwali tedela pali.

\VS{21}Tama te genuai talua ge tulubage tulai. Tigidali deli deli badu tulali talu ge tulubage te sęgę te moni masigi tiwai yai. Te talua ge tulubage dagalude asiyu, te bidi tigiba ugwadu tulai. Tama augwali te talua ge tulubagego mu dolai, meba isali. Tama te talua ge tulubagego augwali dolobaso, tama bidi dabego God dali dwai posobo po wali, te talua ge tulubagego augwali dolobo sę te genuai dwai mu ebaso, augwaligo te dwai po Godigo nogide wai.




\par }\Chap{17}{\SH Genuai penani we aga dwai dene mu sai
\par }
{\PP \VerseOne{1}Te pou elaluali a naga olama me badu nogo si ensel mobo bidi augwali tomode me deli te aga asama, enabolo te po wai, “Nage suagasao. Te penani ebo we te genuai ąį dabe ugwadu daide dulaluali, aga te yali dwai sęde dwai dene mu sabo sę, eno nagebolo te sę ebo ola mawaibao.
\XREF{*}{{\XO 17:1: }{\XT{Jer 51:13}}}

\VS{2}Te haniani tǫde tuni bidi augwaligo penani sę ebo kolesaga hauwa te we dali yali dao. Tama tigidali tǫde bidi dabe augwaligo me te we dali te penani ebo kolesaga eyu, tama augwali te kolesaga meni yai bidi tiwai eyu, te bomai ąį tuai bidi tiwai yai dao,” te ensel bidigo enabolo te po wai.
\XREF{*}{{\XO 17:2: }{\XT{Ais 23:17; Jer 51:7}}}


\par }{\PP \VS{3}Tama agai enabolo te po olama, tama agai eno noma bidi te bidi meni yai tǫba selasa pai. Te tǫde eno te we me deli aga te mama yai genuai dwai hudigi ebo hasa daide ugwadu dulalubo suai. Te mama yai dwai hudigi ebo hasa tigide te Godigo nogi posobo po hauwa asęna pągąnaluai. Tama aga tobolu a naga olama me badu nogo si elaluai, tama te gąų nogo si me te hasago elalubo eno suali.

\VS{4}Te we agai te mama yai bobage ugwa me, te pe yai ugwa me muani, tama te ugwade haniani au yai te kapa golgo nigai nai elaluali, tama te wiegi yai au yai nai augwaligo gasa haniani wiegi yai masigi dali te bis dali sigo nigai. Tama te we agai nogogo te gol kap tolaluai. Tama te dwai damua pai haniani kolesaga me, te haniani dwai meda yai kolesaga te penani wego yali, te dwai kolesaga tigidali te kapde pągąnaluai.

\VS{5}Tama aga te dwai sę yali nogi aga gebode asęai elaluai. Te nogide te geme dualali page elaluali, tama te nogi aga digi te e dao: “Genuai hanu Babilon, te tigidali penani we dabego ida mu, tama te tigidali tǫde elalubo dwai dwai meda yai kolesaga augwaligo ida me dao,” te po te penani wego gebode asęani, te eno suali.

\VS{6}Tama te we agai te Godigo po wali pabo we bidi augwali dali te Jisasde homu kęą pai we bidi dali augwali te wego ela munama, tama eno suali te wego augwali kaneme tulama te kolesaga meni yai bidi tiwai aga yai.

\par }{\PP Eno te sulama, ena noma mu siyu, tama eno homu hauwa mu yai.

\VS{7}Tama te ensel mobo bidigo enabolo te po wai, “Magi baso nago noma siyu tama homu hauwa ebawe? Te eno te wede geme dualali po page nagebolo ola mawaibao. Tama te dwai hudigi ebo hasa tobolu a naga olama me badu nogo si me, te nogo si gąų tobolude elaluyu, tama te naigo te we selasa pabo. Agade me te geme dualali po page nagebolo ola mawaibao.

\VS{8}Te nago suali dwai hudigi ebo hasa aga polobadu bidai, tiali goli megi aga me bidibeo. Tamadi tama agai te page meni yai tǫ dedage tagalama, tama aga edaba holama, tama aga pelama, aga mu dolaibao. Polobadu mu te Godigo te tǫ nigisiąbadi agai te augwali isiąma gamonaibao wali we bidi nogi te bukude asęai dao. Tama te bukude nogi asęsiąwani te tǫde bidibo we bidi augwali tigidaligo te hudigi ebo hasa sulama, tama augwali homu hauwa eyu, aga nogi ugwaba saibao. Magi basowe? Polobadu aga bidai, tama megi aga me bidibeo, tama nosali aga ma pedalaibao,” te ensel mobo bidigo te po enabolo wai.


\par }{\PP \VS{9}Te po me agai enabolo wai, “Te dwai hudigi ebo hasade te dwagi yai homu kolesaga elalubo bidi agai bugagia kone palao, te hasade po page kuna konemainogo yao. Te a naga me badu nogo si tobolu te tiwai te a naga olama me badu nogo si bulu du dao, tama te penani we te bulu du dabe daide ugwadu dulalubo dao.

\VS{10}Tama te tobolu dabe augwali te tuni bidi a naga me badu nogo si me tiwai dao. Tama te tuni bidi dabe tomode te a naga dolai, tama me deli megi bidibao, tama me deli nosali pedalaibao. Nosali aga pedalobo si, teda aga te dwasianu sogo naga bidaibao.

\VS{11}Tama te polobadu bidali dwai hudigi ebo hasa, tama megi aga me bidibeo, te aga digi aga te a naga olama me badu nogo sela wali tuni bidi dao. Tiali goli aga te gasa tuni bidi a naga olama me badu nogo si te hanigo deli hani bidali. Tama tiyu, aga pelama tama aga dolama, tama mu hagawaibao.”


\par }{\PP \VS{12}“Tama te nago suali te nogo si gąų, te gąų dabe te tuni bidi nogo si tiwai dao. Megi augwaligo te tuni bidi bomo me sabeo. Tiali goli augwaligo te tuni bidi bomo te dwai hudigi ebo hasa dali selama, tama augwali aga dali te dwasianu sogo naga we bidi tonalubo sę yaibao.
\XREF{*}{{\XO 17:12: }{\XT{Dan 7:24}}}

\VS{13}Tama te tuni bidi nogo si augwaligo homu deli naga elaluyu, tama augwaligo augwa genuai nogi me, te bomo me, te tigidali te hudigi ebo hasabolo mawaibao.

\VS{14}Tama menama, augwaligo te Kibu Sipsip Wai dali hwįaibao. Tiali goli, te Sipsip Waigo augwali aiyaba mu elaluaibao. Magi baso meni. Aga da te genuai bidi dabe tigidaligo Genuai Bidi dao, tama aga te tigidali tuni bidigo genuai tuni bidi aga dao. Tama aga dali bidibo we bidi te augwali agai i olama, tama augwali agai gasa we bidi tomodu dią selama, tama augwaligo homu agade mu kęą peyu bidibo we bidi hani dao.”


\par }{\PP \VS{15}Tama te ensel mobo bidigo enabolo te po wali, “Nago te genuai ąį dabe, te ąį daide ugwadu te penani we dulalubo suali. Tama te ąįde po digi po begelama wali te po page e dao: te ąį wali da, te haniani genuai tǫde bidibo we bidi me, te tigidali hani we bidi me, tama te tigidali haniani tigi yai me, te tigidali haniani po wabo bidi hani me, augwali te genuai ąį dabe elalubo tiwai dao.

\VS{16}Tama te nogo si gąų nago suali, te dali te dwai hudigi ebo hasa dali augwaligo te penani we dali boi bidi yaibao. Te penani we augwaligo aga mu dolama, tama agai ugwa dabe me tigidali doado bage dolaibao. Tama augwaligo agai tigi mi tuyu, tama aga tigi tigidali siago domainogo ulaibao.

\VS{17}Magi baso meni. Godigo augwali homu kolesaga mawai, tama augwaligo te sę emainogo eyu te polobadu agai te po wai. Te augwaligo homu deli naga eyu, tama augwali tuni bidi bidainogo te bomo sai, augwaligo te bomo tigidali te dwai hudigi ebo hasabolo mawainogo yai. Te augwaligo tama tede pidubadi, te Godigo te penani wede wali poba te usu nainogo tiaibao.”


\par }{\PP \VS{18}“Tama nago te suali we, agade te po digi po begelama wali te po page e dao, te we da te genuai hanu, te tigidali tǫde bidibo tuni bidi dabe tonalubo tobolu hanu dao,” te ensel mobo bidigo te po enabolo wai.




\par }\Chap{18}{\SH Te moni hanu Babilon dolalio
\par }
{\PP \VerseOne{1}Te penani wede pedalabo sę eno te tiwai suali. Tama nosali te sogo eno suali gasa ensel mobo bidi te dagalu tagalama e tǫba dulubo eno suali. Agai bomo genuai mu elaluai, tama agai bomo yai ulago te tǫ ula mu ilai.

\VS{2}Agai i genuai bomo elama mu weyu, te po wai,

\par }{\Q “Dolalio, dolalio, te genuai hanu Babilon mu dolalio.

\par }{\Q Megi te bulu te dwai haubo noma bidi dabego bulu

\par }{\Q pedalama bidibao. Te dwai meda yai mobo bidi

\par }{\Q dabe me augwali tede bidibao. Te meda yai ba dabe

\par }{\Q me, te dwai bulude bidibo ba dabe me, augwali

\par }{\Q me tede naga kalabus bidibo dao.
\XREF{*}{{\XO 18:2: }{\XT{Ais 13:21; 21:9; Jer 50:39; 51:8; Ped 14:8}}}


\par }{\Q \VS{3}Magi baso meni. Te moni hanu Babilon aga te

\par }{\Q bomo yai ąį wain hauwa tubo penani sę ebo we

\par }{\Q tiwai dao. Te we agai te bomonama tama te dwai

\par }{\Q dwai sę ebo dao. Tama agai aga bomo yai ąį wain

\par }{\Q te tigidali tǫde bidibo we bidibolo menama, tama

\par }{\Q augwaligo me te penani ebo kolesaga aga dali me

\par }{\Q yali dao. Tama te tǫde tuni bidi augwaligo me te

\par }{\Q penani ebo kolesaga aga dali me yali dao. Tama

\par }{\Q tigidali tǫde bidi augwaligo mone sabo bisnis sę

\par }{\Q eyu, tama tede te masigi hauwa mu umabo sali. Te

\par }{\Q moni hanu aga te we me deli tiwai bidiyu, tama te

\par }{\Q wego homugo ‘Eno ena tigi tau sabo nai, te tigide

\par }{\Q pusubo nai, te ena homu dwagi yai ilibo haniani

\par }{\Q nai, te tobage wiegi yai nai hauwa eno abelaio,’ te

\par }{\Q tobage homu eyu, tama te hanugo te bisnis bidi

\par }{\Q dabego nai umabo abelai dao,”

\par }{\MM te ensel mobo bidigo te po wai.
\XREF{*}{{\XO 18:3: }{\XT{Ais 23:17; Jer 51:7}}}


\par }{\PP \VS{4}Tama eno odali, gasa pedauwalidu po dagaludu pedalali, tama agai te po wali,

\par }{\Q “Eno we bidi hani, dage te bulu tagalama buluba soao.

\par }{\Q Dage aga dali te dwai sę ebode te dene sidali weyu,

\par }{\Q tama dagego agai ebo dwai dwai sę me egimio. Tama

\par }{\Q tibaso, te bulu tagalao.


\par }{\Q \VS{5}Magi baso meni. Te agai dwai sę ebo sęgę te

\par }{\Q pobele bage deliba sisinibo tiwai mu yali, tama te

\par }{\Q dagaluba mu usu nainogo holai. Tama God agai

\par }{\Q te bulude ebo dwai dwai kolesaga tigidali agai

\par }{\Q homugo ma koneai.


\par }{\Q \VS{6}Dagego te penani wego yali kolesaga tiwai

\par }{\Q koneyu, tama dagego te kolesaga ebo usu nama aga

\par }{\Q dali wei sao. Te agai dage dali yali dwai kolesaga

\par }{\Q dali gasa me dali ugwadu daganama agabolo ma

\par }{\Q mao.

\par }{\Q Te wego dagebolo dene dali sęgę si mani, te bidigo

\par }{\Q bomo yai ąį si te kap deli tomode taluama tama

\par }{\Q gasa bidibolo mabo tiwai yai. Tama te kapde po

\par }{\Q digi po begelama, tama dagego te bomo mu yai

\par }{\Q ąįgo te wego kap pągąnama tama aga tumainao.

\par }{\Q Tama tiyu, tama agai dagebolo mani dene dali sęgę

\par }{\Q dali agabolo ma mao.


\par }{\Q \VS{7}Te aga digi aga nogi ugwaba siyu, tama aga tigi

\par }{\Q naga tau sabo sę yai dao. Tama dagego agabolo

\par }{\Q dene dali sęgę dali si hauwa mayu, te yali dwai

\par }{\Q sę usu nama yao. Tama dagego aga gela hauwa

\par }{\Q omainogo yao.

\par }{\Q Magi baso meni. Agai aga homude e tama po wabo

\par }{\Q dao: ‘Ena te tuni we bidibao, tama ena te tuni bidi

\par }{\Q bidibo saide dulalubo dao. Ena te bidi isai we bidibo

\par }{\Q tiwai olo bidibeo. Tama tibaso, te sęgę enabolo

\par }{\Q pedaluyu, te ena gela me wagobeo. Mu menio,’

\par }{\Q agai te homu ebo dao.


\par }{\Q \VS{8}Agai te homu ebaso, polo te haniani dwai sę mu

\par }{\Q agabolo te deli sogo naga pedalaibao. Te genuai

\par }{\Q gasi pedaliyu, tama bidi hauwa augwaligo dwai

\par }{\Q gela weyu, tama genuai nasi yaibao.

\par }{\Q Tama siago te Babilon tigidali daibao. Magi baso

\par }{\Q meni, te genuai bomo mu elalubo Genuai Bidi God

\par }{\Q aga digi dagalama tama Babilon hanuba te dwai

\par }{\Q dene wei ponobo dao,”

\par }{\MM te po wabo te dagaludu asobo eno odali.


\par }{\PP \VS{9}Te tǫde tuni bidi augwaligo te penani we dali penani eyu bidai dao. Tama te kibu dabe augwali te we gede pebege pibo tiwai, te tuni bidi augwali te wego haniani wiegi yai naide dwagi yai homu eyu bidai dao. Tama augwaligo te penani we siago deyu hano holobo subaso, tama augwaligo moni gela weyu nogo pagasayu bidaibao.

\VS{10}Te we aga te dwai dene sabo suyu, te augwali aga digibulu dolaluyu te po wabo,

\par }{\Q “Aua, hobede yali, hobede mu te bulu Babilon dali

\par }{\Q yai. Nage te genuai hanu, tama nage bomo yai hanu

\par }{\Q dao. Tiali goli te deli sogo naga nago dwai sę yali

\par }{\Q sęgę nageba mu pedalalio.”


\par }{\PP \VS{11}Tama tigidali tǫde bidi augwaligo te mone sabo bisnis sę ebo bage, augwaligo homugo te bulu Babilon kone paliyu, tama augwaligo agade gela weyu, te homu sęgę dali bidibao. Magi basowe, te augwaligo doado bage abelabo bidi me menio.
\XREF{*}{{\XO 18:11: }{\XT{Ese 27:31, 36}}}

\VS{12}Te wiegi yai doado bage e tiwai dao, te kapa gol me silva, te gasa haniani wiegi yai masigi me, te bis gasagi yai nai me, te wiegi yai tedela yai ugwa dabe, tama te haniani mama yai ugwa me, te dila pai ugwa nogi slika elalubao. Tama te gasagi yai denami ebo ni dabe tigidali, tama tigidali dila pai nai augwaligo te kibu elefan kelego nigali nai dabe, tama te genuai masigi elalubo nigo te nai tigidali nigali, te kapa nogi bras me, te ain me te sigo nigali wiegi yai nai tigidali, me te tomode dodobolo pai wiegi yai masigigo nigali nai me, te tobage doado bage.

\VS{13}Tama te meba doado bage e tiwai elalubo, te denami ebo tubo nai nogi sinamon me, te tubo gagi, tama te denami ebo nai pauda me, tama te haniani denami ebo ili yai nai elaluai, tama wiegi yai denami ebo nai sanda, me te bomai ąį wain me tubo wel, te wiegi yai tubo plaua me te tubo nai wit ge, te kibu bulmakau me sipsip, te me hos dali te hosgo kegasa pabo wiegi yai nai nogi karis dabe me, tama te augwaligo mu abelai masigi sisąbo sę ebo we bidi dabe me, te tigidali nai bidi dabe augwaligo ma abelegobeo.

\VS{14}Te masigi hauwa sabo bisnis sę ebo bidi dabe augwaligo te po waibao, “Te nai nago homu hodaloyu sabo homu yai, te nai tigidaligo nage tagalama pai dao. Tigidali dwagi dwagi yai tubo nai dabe te genuai mone naga elaluali, te nago wiegi wiegi yai tigidali au ebo doado bage dali, te nai tigidaligo nage taga palio. Tama te bidi dabe augwaligo te tobage nai dabe nagede munalubo ma sugobeo,” te bisnis sę ebo bagego te po waibao.

\VS{15}Tama te sęde te mone umabo sali bisnis sę ebo bidi dabe augwaligo te masigi hauwa mu te hanude sai, te augwali te hanugo dwai dene mu sobaso tama augwali wi mu yaibao. Tama augwali aga digibulu dolaluyu, tama augwali gela weyu, tama dwai homu sęgę elama bidaibao.

\VS{16}Tama tiyu, augwaligo te po waibao, “Hobede ebo, te genuai hanu te hobedagia bidibao. Polobadu agai te wiegi yai tedela yai ugwa gudai, tama haniani mama yai ugwa gudama, tama aga tigi te golgo au ilai, tama te wiegi yai dila pai masigi dali bis dali te nai dabego tama au yai.

\VS{17}Te megi deli sogo naga, te masigi me te tigidali au ebo doado bage tigidali dola silai dao,” augwali gela weyu te po waibao.

\par }{\PP Tama te moni geba sip guni tolasa bilibo bidi tigidali me, tama te sip abelama gasa buluba painogo ebo bidi dabe me, te sip tomode sę ebo bidi dabe badi, tama te tamu ąįde masigi sabo bisnis sę ebo bidi tigidali me, te bidi dabe tigidali augwali te Babilon bulu digibulu dolaluali.
\XREF{*}{{\XO 18:17: }{\XT{Ais 23:14; Ese 27:26-30}}}

\VS{18}Tama dolalubadi, augwaligo aga te siago dabo hano ebo suyu, tama augwaligo i e tama wai, “Mena hanu te e tiwai genuai hanu elalualiwe? Mu menio,” te po wai.

\VS{19}Tama augwaligo te tǫ pobele bage augwa digi augwa toboluba sąyu, tama gela weyu augwali homu sęgę dali bidai dao. Tama augwaligo i weyu, “Hobede ebo, te genuai hanu te hobedagia bidibao! Te tigidali moni geba sip aga aya te tamu ąįde masigi sabo bisnis sę ela biliyu, te augwali te sęde masigi sabo bidi mu pedaliyu, te genuai hanude genuai masigi sabo sę yai dao. Hobede mu ebao! Te megi deli sogo naga mu te genuai hanu aga mu dola silai dao!” te po wai.


\par }{\PP \VS{20}Nage te dagalu, nage dali te Godigo we bidi dali, tama dage te Godigo po pusigi pabo bidi dabe me, te Godigo nosali yabo sę po ola mabo bidi dali, dage tigidaligo te genuai hanude megi pedalobo sęde wiegi yai homu yao! Godigo aga dagalama, tama agabolo te dwai dene sabo wei ponai dao. Tama te kolesagade agai te hanu agai dwai kolesaga dage dali yali wei ponai dao!


\par }{\PP \VS{21}Te po silali, tama moni bomai ensel mobo bidi me deligo te wit ge agaga pelama pęgą sabo moni masigi tiwai sela asai. Tama agai te moni sęgę yai masigi ugwaba selama, tama tamu ąį aba sąwai. Tama agai te po wai, “Te kolesagade naga augwaligo te genuai hanu Babilon selama bomonama aiyaba sąyu, tama bidi dabe augwaligo aga ma suainogo ebo usu egobeo.
\XREF{*}{{\XO 18:21: }{\XT{Jer 51:63-64; Ese 26:21}}}

\VS{22}Tama te gita elebo po wabo me, te haniani habidi po wabo tiwai ebo me, te genagi me te bu wabo nai me, te tobage naigo po wabo nage pagede ma te po wagobeo. Tama bidigo tigidali haniani sęde konea sali bidi, te tiwai bidi nage Babilon bulu tomode bidibo augwaligo ma sugobeo. Te nai wit ge agaga pabo masigigo kulu kulu wabo, te tiwai wabo augwaligo nagede ma odogobeo.

\VS{23}Te lam sole ula ebo te ula nagebolo ma iligobeo. Tama te we sainogo ebo bidi me, te bidi dali painogo homu ebo we me, augwali si dwagi yai homu eyu po wabo te nage tomode ma wagobeo. Polobadu nago bisnis bidi dabe augwaligo te masigi sabo sę elama, tama augwali te tǫde genuai nogi yai bidi dabe bidai. Tama nago tigidali bidi hani dali te nago tibo pode haniani pobi po wabo sę elama, tama augwali dwai tųba kegasa pali.”


\par }{\PP \VS{24}“Tama Godigo suali, te Babilon hanude bidibo we bidi augwaligo agai po ola mabo bidi dabe dali, te agai po wali pabo we bidi dali ela mubo sę yai. Tama tigidali tǫde augwaligo we bidi meba dali boi bidi eyu, augwali ela muyu, tama te dwai sę ebo page te bulu Babilonde naga elalubo dao. Tama tibaso, te hanu dola silai dao,” te moni bomo elalubo ensel mobo bidigo te po wai.




\par }\Chap{19}{\SH Babilon bulu dolobaso te dagalude bidibo we bidi augwali wiegi yai homu yai
\par }
{\PP \VerseOne{1}Tama te sogo nosali eno odali, te genuai dagalude bidibo we bidi hani tiwai moni i wabo odali. Augwaligo te po wai, “Dago God nogi ugwaba sao! Dago God agaduba deligo naga te we bidi ma dobola sabo sę yabo bomo elalubao. Agai genuai nogi dali bomo dali elalubo dao.

\VS{2}Magi baso meni, te po tų ebode God agai te mu po naga wali peyu, doloba pai kolesaga te po tų ebode ebo dao. Te genuai penani we agai te tǫde we bidi agai te penani ebo kolesagago mu dolai dao. Tibaso, Godigo aga dali po tų elama, tama dwai dene wei agabolo ponai dao. Te we agai Godigo sę bidi dabe augwali ela mubaso, tama Godigo agai te dwai sę ebo wei ponoyu, te penani we aga dene mawai dao,” augwaligo te po wai.


\par }{\PP \VS{3}Tama augwaligo i e tama ma wai, “Dago God nogi ugwaba sinao! Te genuai hanu sia dabo hano ebo, te sesemane sogo te hano ugwaba holobo dao!” te po wai.

\VS{4}Tama te bidi sese olama me si me si tama polalubo tobolu bidi dali, te bidibo ula elalubo hasa me si me si te augwali kidu sugunama, Godibolo lotu po wali, te aga te tuni bidi duabo wiegi yai nai saide dulalubadi augwaligo agabolo te po wai, “Mu tama dao. Dago God nogi ugwaba sinao!” te po wai.


\par }{\SH Kibu Sipsip Wai we siyu, genuai nai tubo si pedalai
\par }
{\PP \VS{5}Tama Godigo te tuni bidi dulalubo te naidu i ola asiyu te po wali, “Dage Godigo sę bidi dabe, dage God dali wi ebo we bidi dali, te dage olo bidi me, te dage nogi yai bidi me, te dage tigidaligo Godigo nogi ugwaba sao,” te po wai.

\VS{6}Tama eno odali, te genuai we bidi hani sisinama bidibo digi po me deli tiwai pedalai. Ma, te ąį hauwa kulu kulu weyu u wabo tiwai yai. Tama te dagalu be kulu wabo tiwai genuai u wabo tiwai yai, te eno odali. Te augwaligo i bomonama wai, “Dago God nogi ugwaba sao! Genuai Bidi, aga e dago God, te Tigidali Bomo Elalubo Bidi, megi aga te tuni bidi mu bidibao.

\VS{7}Te megi dago bugagia homu pemene eyu, tama dago wiegi yai mu ela pidu geyu, tama aga nogi ugwaba sao! Magi baso menio. Te Kibu Sipsip Waigo we sabo bodolu megi pedalalio. Tama aga we sisilama bidibao.

\VS{8}Tama Godigo te webolo te tedela yai bobobage ugwa menama, te wiegi yai ugwa te ula mu yai, tama meda mu meni yai, tama agai te ugwa aga tigide muaibao,” augwaligo te po wai. (Te wiegi yai tedela mu yai ugwa te Godigo we bidigo ebo wiegi yai doloba pai kolesaga dao.)


\par }{\PP \VS{9}Tama te ensel mobo bidigo enabolo te po wali, “Nago te po asęąo: te we bidi dabe augwali Godigo te genuai nai tubo digi asomainogo i wai, te Kibu Sipsip Wai aga we kębode te sogo te i wali we bidi augwali wiegi yai homu pemene eyu bidaibao,” agai te po wai. Tama olama, agai enabolo te po me wai, “E po, eno nagebolo tama wali po, e po te Godigo wali mu po dao,” te ensel bidigo enabolo te po wai.
\XREF{*}{{\XO 19:9: }{\XT{Mat 22:2-3}}}


\par }{\PP \VS{10}Tialima, ena te ensel mobo bidi sągą pąba kidu sugunama, tama eno gesabidi tǫba munama, tama eno aga dali lotu po wabo homu yai. Tiali goli agai enabolo te po wai, “Nago tama tigio! Ena nage dali, nago ama dede dali deli sę ebo bidi dao. Dagego konealubo po Jisasde dąų olama, agai nogi haninama pusubo dao. Nago God deli dali naga lotu po wao. Te Jisasde gasa bidibolo po pusubo we bidi, te Godigo Mobo Bidi agai augwali homu hodolama, tama augwaligo te po pusubo dao. Te Mobo Bidigo te tobage sę naga te Godigo nosali yabo sę po pusubo bidi dali me ebo dao,” agai te po wai.


\par }{\SH Bidi tedela yai kibu hos ugwadu daide dulaluai
\par }
{\PP \VS{11}Te eno suali, dagalu tų genuai dawali, tama tedela yai kibu hos me deli tede bidibo eno suali. Bidi te kibu hosde dulaluali. Te bidi agai sę te we bidi po tų ebode dagaliyu da, tama agai boi bidi dabe dali wąbi hwįbaso da, teda agai te mu po dali, te wiegi yai doloba pai kolesaga dali si naga wali peyu, agai te sę si bugagia ebo dao. Tama tibaso, agai nogi si elalubao, me nogi “Godide homu kęą pai bidi.”
\XREF{*}{{\XO 19:11: }{\XT{Tib 96:13; Ais 11:4; Ese 1:1}}}

\VS{12}Tama te gasa nogi te “Mu po naga wabo bidi.” Tama agai gedu te sia bogoli ebo tiwai yali, tama agai tobolude te tuni bidigo mubo wiegi yai madi hauwa muai elaluai. Tama agai tigide po me deli asęai elaluali, te aga nogi dao. Te agaduba deligo naga te nogi page koneani, tama gasa bidi dabe augwaligo te nogi me konebeo.

\VS{13}Tama agai muani bobage ugwa te kanemego ąį telawai dao. Tama augwaligo agai nogi e tama wai: “Godigo po dao.”

\VS{14}Te dagalude bidibo ami bidi dabe augwaligo te augwa tedela yai bidi duabo kibu hos dabede dulaluali, tama augwali te bidi wali pai. Tama augwali tigide te tedela yai meda mu meni yai wiegi yai bobobage ugwa gudali.

\VS{15}Tama te bobage poabi hwą ge me deli te augwa polalubo bidigo pedauwalide munaluai, tama te hwą ge buluba teda soai. Tama te hwą gego agai te tigidali tǫde we bidi hani elaibao. Tama agai te ain wąbi nogogo tulama, tama te we bidi hani augwali te ain dono wąbigo tonalueibao. Tama agai augwali tonaluyu, tama te Tigidali Bomo Elalubo God agai te we bidi dali moni dwai sębę ebaso, te bidi agai augwalibolo dwai dene mu mawaibao, te bomo yai ąį wain nigibo bidigo te wain bono du dabe te masigi halobage tomoba munama, tama agai sągągo agalalubo tiwai yaibao.
\XREF{*}{{\XO 19:15: }{\XT{Tib 2:9}}}

\VS{16}Te aga nogi asęani aga ugwade me te sągą telede me elaluai. Te nogi asęani e tama tiwai, tigidali tuni bidigo Tuni Bidi, te tigidali genuai bidi kingo Genuai Bidi King dao.


\par }{\PP \VS{17}Tama te sogo eno suali, te ensel mobo bidi me deli te giliga ge pąde te dagalude dolaluai. Agai te dagalude ugwadu bola bilibo tigidali ba dabe dali bomonama i weyu, tama agai te po wai, “Dage te Godigo genuai nai tubo digi sisinagasao.

\VS{18}Dagego te tuni bidi king dabego tigi mi tuyu, tama te ami bidi polalubo bidi dabego tigi mi me tuyu, tama te ami bomai bidi dabego tigi mi me tuyu, te hos dabe mi dali, te hosde duawali bidi dabego tigi mi me tuao. Tama dagego te tigidali Godigo po sela sąwani bidigo tigi mi tuao, te olo mu bidibo bidi me, te masigi sisąbo sę ebo bidi me, te nogi meni yai bidi dali te nogi yai bidi, te augwali tigidaligo tigi mi tuagasao,” te ensel mobo bidigo te po te ba dabebolo wai.
\XREF{*}{{\XO 19:18: }{\XT{Ese 39:17-20}}}


\par }{\PP \VS{19}Tama eno suali, te polobadu suali dwai hudigi ebo hasa dali, te haniani tǫde tuni bidi dabe dali augwali eno suali, te augwa ami bidi dabe dali, te augwali deliba sisinai elaluai. Augwaligo te kibu hosde dulalubo bidi dali wąbi hwįainogo yai, te aga ami bidi dabe dali augwaligo hwįainogo eyu deliba sisinagasali.

\VS{20}Tiali goli agai te dwai hudigi ebo hasa dali, te ili po wabo po ola mabo bidi dali, augwali si kalabus ilai. Te tibo po wabo sę ebo bidi agai te bidigo isiąwai bomo yai sę hauwa te hudigi ebo hasago gedude te sę yai, tama agai te tebo kolesagade te bidi tibo po ola mayu, augwali te hudigi ebo hasago dąį augwa tigide selama, te hudigi ebo hasa nomade lotu po omainogo yai. Te hudigi ebo hasa dali te tibo po ola mabo bidi augwali si te bidibadi, tama augwaligo te bidi si te genuai bagua si dedage pageba aiyaba mu sąwai dao. Tama te dedagede te posolo yai sia dabo masigi salfa elalubao.

\VS{21}Tama te kibu hosde dulaluali bidi, agai te pedauwalide elaluali bobage hwą gego te augwali sigo ami bidi dabe ela muai. Tama tigidali ba dabe augwaligo te bidi dabe tigi mi tuali, tama augwali tabi mu pągąna pai dao.




\par }\Chap{20}{\SH Satan kalabuside kibu be hauwa mu 1,000 bideibao
\par }
{\PP \VerseOne{1}Tama eno suali, ensel mobo bidi me deli te dagalu tagalama e tǫba dulai. Te agai nogode te page meni yai dedage ki tolaluai. Tama agai te genuai aligabo bono sen me elalubo, te me eno suali.

\VS{2}Agai te genuai dwai hasamani dąų ola sai, te hasamani te polobadu mu bidai, agai nogi Satan dao, tama agai gasa nogi page e dao: “Agai te tigidali we bidide kisiliyu po tų ela mabo bidi dao.” Tama te ensel mobo bidigo aga te sen bonogo dąų olama bidibadi te kibu be hauwa mu 1,000 bidai.

\VS{3}Te ensel bidigo aga te page meni yai dedage aiyaba sąwai, tama te ugwadu paliai, tama bomonama e tų dąų walai. Tama tibaso, Satan agai te haniani tǫde we bidi augwali ili po ma ola magobeo. Agai te bodolu muani kibu be hauwa 1,000 te bolo silimainogo tonalueibao. Tama nosali augwaligo aga kalabuside bidali tagalama silibo side, tama pęwadage sogo aga menaba painogo ebaso da, te aga pomainao.


\par }{\PP \VS{4}Tama eno suali, te tuni bidi dulalubo nai meba elaluai, tama bidi meba te duabo naide duawai. Godigo augwalibolo te bidi dabe po tųde dagalobo kolesaga ebo sę yabo bomo mawai. Tama eno me suali, we bidi hauwa augwaligo konealubo po Jisasde dąų weyu, tama agai nogide po pusubo sę yai, tama tiyu Godigo po bomo elama tola sai. Te augwaligo agai nogide po pusubo sę ebaso, te boi bidi dabego augwali elama, mage togolama, augwali isai dao. Tama eno augwaligo noma bidi homu ogwa wai dabe suali. Tama tǫde bidibadi augwaligo te dwai genuai hudigi ebo hasabolo lotu po wasiąma bidibadi, te agai noma me, te augwaligo gebode me te nogode me te hudigi ebo hasago asęai dąį me sabeo. Te we bidi dabe augwali te bidibo ula ma selama, tama augwali Jisas dali tuni nigilama bidibadi te kibu be hauwa 1,000 bidai.
\XREF{*}{{\XO 20:4: }{\XT{Dan 7:9, 22}}}

\VS{5}(Te gasa isali we bidi dabe augwali bidibo ula te sogo sabeo. Augwaligo te bodolu mani kibu be 1,000 te bolo silimainogo tonalueibao.) Tama te sogo te hasia sogo mu te we bidi meba augwali te gų pagede ma hodaluali, te hasia sogo mu dao.

\VS{6}Tama augwali te gų pagede hasia sogo hodalobo we bidi, augwali te wiegi yai homu pemene elama, te magi dwai sę isiąwai bidi tama tiyu, augwali bugagia bideibao. Tama te si wali isibo bomogo te bidi dabe augwali aiyaba me elalugobeo. Menio. Te augwali God de Krais sibolo lotu po weyu, sesemane sogo augwali sigo sę ebo pris bidi dabe bideibao. Tama augwali te Krais dali tuni bidi te hauwa kibu be mu te 1,000 bidaibao.


\par }{\SH Satan mu dolai
\par }
{\PP \VS{7}Te nosali te kibu be 1,000 silibo side, teda te kalabus be tų palialuali te tų dabode, tama Satan aga te kalabus elaluali tagalaibao.

\VS{8}Tama kalabus tagalama, tama aga buluba solama, agai te haniani tigidali digibulu tǫ pedaide bidibo we bidi hani augwaliba tibo po ola mena mena biligi paibao, te bidi hani me nogi Gok me Magok dao. Te Satango augwali deliba sisinama hwįmainogo yaibao. Tama augwaligo namba te nedebo te usu egobeo, te masigi kemi tiwai dao.

\VS{9}Tama augwali te tigidali tǫ habu badu tedela pelama, tama augwaligo te Godigo we bidi hani dali, te Godigo godolo ebo hanu dali te bidibo digi pelama, augwaligo te we bidi dali te hanu dali bagulai. Tiali goli dagaludu sia tulaluyu, tama te boi bidi hani ami bidi dabe augwali siago mu dela silali.

\VS{10}Tama te augwali ili po ola mani bidi Satan aga Godigo te genuai dedage pageba te posolo yai sia ula te masigi salfa teba sąwai dao. Tama te dedage pageba polobadu augwaligo te dwai hudigi ebo hasa dali, te ili po ola mani bidi si aba sąwai dao, tama augwali sela te siade me hulide me dene siyu, tama te dene ebo sesemane bidada pabo sogo te dene ela pidubadi bideibao.


\par }{\SH Te genuai po tų pedalai
\par }
{\PP \VS{11}Te eno suali, genuai tedela yai te tuni bidi duabo nai elaluali, tama bidi te duabo naide dulaluai. Tama tǫ dali dagalu si te agade wi pali, tama augwaligo bulu ma elalugobeo. Menio. Augwali si mu silalio.

\VS{12}Tama eno ma suali, te isai we bidi dabe augwali bidaluali, te augwali nogi yai bidi dali, te nogi meni yai bidi dabe dali, augwali te tuni bidi dulalubo nai te gesabidide dodolalubo, te eno suali. Tama te saide dulalubo bidi agai te buku meba dagawai. Tama agai gasa buku me deli dagawali, te augwali isiąma gamonaibao wali we bidi nogi asęani buku dao. Tama agai te tigidali isai we bidi dagalai. Agai te augwaligo yali kolesagade po te buku dabede asęani po nedama, tama te asęani pode agai augwali dagalali.
\XREF{*}{{\XO 20:12: }{\XT{Dan 7:9-10}}}

\VS{13}Tama te tamu ąįde isali bidi tigidali te ma pedalali, tama te isibo kolesaga dali te isai bage osogo bidibo sao dedage page te side bidali bage augwali ma pedalali. Tama te po tų ebo bidi agai te tigidali deli deli bidi po tųde dagalali, te augwaligo yali kolesagade te sogo naga dagalai dao.

\VS{14}Agai te isibo bomo dali, te isai bage osogo bidali madi dali si te genuai sia dabo dedage pageba aiyaba sąwai. (Te genuai dedage sia dabo elalubo te si wali isibo bomo dao.)

\VS{15}Tama e po tų odobo bidi agai te gamonaibao wali we bidi nogi asęani buku nedeyu, tama niwai bidi agai nogi te bukude me elalusiąbaso da, teda agai te bidi te moni genuai sia dabo dedageba aiyaba te siade dene somainogo sąwai.




\par }{\MS Godigo tigidali gesi noma nai dabe pedelabo sę ilali

\par }\Chap{21}{\MR (Dąį 21–22)

\par }{\SH Gesi dagalu dali gesi tǫ side po wai
\par }
{\PP \VerseOne{1}Te po tų ela silama, tama nosali eno suali, gesi dagalu dali, gesi tǫ dali elaluai. Te hasia dagalu dali, te hasia tǫ dali, te tigidali pela silai. Tama te tamu ąį me te ma elalugobeo.
\XREF{*}{{\XO 21:1: }{\XT{Ais 65:17; 66:22; 2 Pi 3:13}}}

\VS{2}Tama eno te wiegi yai magi dwai sę isiąwai hanu suali, te gesi hanu nogi Jerusalem dao. Eno te hanu te God dali bidibo suali, tama te hanu te dagalu tagalama, tama e tǫba dulali. Te gesi hanugo au dobage wiegi yai elaluali, te we aga bidi dali painogo aga wiegi yai au dobage sisi elama aga bidi dali painogo ebo tiwai ebo suali.

\VS{3}Tama eno odali, po me deli te tuni bidi dulalubo digi pedauwalidu pedalama, tama i bomonama e tama wai, “Odao! Megi te God agai bidibo digi te bidi dabe augwali dali elalubao. Tama aga augwali tomode bidiyu, tama augwali agai we bidi bideibao. Awe, God aga digi te augwali dali bideibao.
\XREF{*}{{\XO 21:3: }{\XT{Ese 37:27; Prs 26:11, 12}}}

\VS{4}Tama agai augwaligo gedude elalubo gedu ąį omainogo deli deli hola sąwaibao. Tama te we bidi dabe augwali ma isigobeo, tama augwali homu sęgę ma isiąma, tama augwali gela weyu dene eyu ma egobeo. Tama te polobadu elaluali kolesaga tigidali pela silai dao,” te po wai.
\XREF{*}{{\XO 21:4: }{\XT{Ais 25:8}}}


\par }{\PP \VS{5}Tama te duabo wiegi yai naide dulalubo bidi, agai te po wai, “Megi eno te tigidali nai gesi noma pedalomainogo nigibao.” Tama agai po ma wali, “Nago e po asęąo. Magi baso meni, e po te mu po dao, tama tigidali bidigo e pode homu dąų olama, tama teba tiąlubo te usu yaibao,” te po wai.

\VS{6}Agai enabolo te po ma wali, “Te sę tigidali pedela silalio! Ena da, ena digi te hasia bidaluali bidi dao, ena te nosali mu sogo bidalueibao wali bidi mu dao, te ena tigidali nai page bidi, tama eno ebo sę tigidali ela silibo dao. Tama niwai bidi aga te ąį nogone ebaso da, teda eno te bidibo ula sabo ąį te wę ulude selama tama agabolo olo mawaibao.
\XREF{*}{{\XO 21:6: }{\XT{Ais 55:1}}}

\VS{7}Tama niwai bidi agai bomogo te dwai sę ebo kolesagago bomo aiyaba elalubo bidi, te bidi agai te tama siyu, tama ena agai God bidiyu, tama aga eno ogwa bideibao.

\VS{8}Tiali goli te wi elama tama Godigo po wali pabo tagalabo homu eyu, ma geasa painogo ebo bidi dabe augwali me, te Godigo pode augwaligo homu dąų wasiąbo bidi augwali badi, te haniani dwai dwai kolesaga mu ebo bidi badi, tama te bidi ela mubo bidi, tama te penani kolesaga ebo bidi, tama te dwai pobi elalubo bidi dabe, tama tibo god dali lotu po wabo bidi, tama tigidali tibo po wabo bidi, te augwaligo sabo bulu te genuai posolo mu yai sia dabo dedage page masigi salfa teba bidigi paibao. Te isibo te si sogo wali isabo dao,” agai te po wai.


\par }{\SH Gesi hanu Jerusalem po
\par }
{\PP \VS{9}Te ensel mobo bidi me deli enaba asai. Aga te a naga olama me badu nogo si wali te tomode ensel bidi te pou te a naga olama me badu si te bidi dolabo dwai nai elaluali pou dabe nogogo tolaluali, te bidi me deli dao. Te dwai sę ebo nai pedalabo sogo te nosali mu dao. Tama te ensel mobo bidigo enabolo te po wai, “Nage asao. Te eno nagebolo te Kibu Sipsip Waigo sabo we ola mawaibao, te we agai nosali mu saibao,” agai te po wai.

\VS{10}Tama te po olama, tama agai eno noma bidi te genuai bobobage bulu du ugwaba mu tolasa holai. Tama agai enabolo te Jerusalem hanu ola mani, te wiegi yai magi dwai sę isiąwai hanu, aga te God dali bidai, tama dagalu tagalama e tǫba dulubo te eno suali.
\XREF{*}{{\XO 21:10: }{\XT{Ese 40:2}}}

\VS{11}Godigo genuai bomo yai ula te hanude ula yai. Te ula te gasagi yai mu, te masigide genuai mone elalubo tiwai mu dao. Awe, te wiegi yai masigi nogi daimon tiwai, tama gegemani ebo, tama te ula hania mu ula yai.

\VS{12}Te hanude te genuai masigigo nigai obo ugwanu mu yai elaluai dao. Te obode tų te nogo si olama te sągą badu si elalubo, tama te nogo si olama sągą badu si tama ensel mobo bidi augwali deli deli te tų deli deli pąde dolaluai. Tama te Israel hani nogo si olama sągą badu si nogi deli deli te tų deli delide asęai elaluali.

\VS{13}Tama te hanu obode te giliga pedalobo te badu te obo tų sela elaluai. Tama sesege badu obo tų sela elaluai. Tama me sesege badu tų te sela elaluai. Tama te giliga ge dega sabo badu te obo tų sela elaluai.
\XREF{*}{{\XO 21:13: }{\XT{Ese 48:30-35}}}

\VS{14}Te hanu obo page dąų walali moni masigi te nogo si olama sągą badu si elaluai, tama te nogo si olama sągą badu si bidi augwali te Kibu Sipsip Waigo po pusigi pabo sę bidi nogi te masigide asęai elaluai.


\par }{\PP \VS{15}Tama te ensel mobo bidi agai ena dali po wali bidi, agai te kapa golgo nigai dono te hanu usu sabo nai nogogo tolaluai, tama te usu nigo agai te obo me te obo tų dabe me usu sela sueinogo yai.

\VS{16}Te genuai hanu usu sali te genuai mu yai. Te hanu tigidali badu usu sali, te tiwai si naga ususu si yali. Tama tigidali badu deli deli usu selama, tama te namba te 2,400 kilomita yai. Te hanu ugwaba yali bobage me te tigidali badu me, te tigidali tiwai si naga yali.

\VS{17}Agai te hanu obo ugwaba bobage me usu sai, tama te obo usu sali aga bobobage te namba ugwaba mu holai te namba te 64 mita, te genuai mu. Te usu sabo nai te da bidi dabego usu sabo ni tiwai yai, tama te ensel bidigo te naigo naga te obo usu sai.

\VS{18}Te hanu obo te wiegi yai masigi nogi jaspa te masigigo nigai. Tama te hanu te kapa nogi golgo naga nigidubadi, tama te ula te dula ula ebo tiwai yai.

\VS{19}Te hanu obo page masigi dabe augwaligo te haniani genuai mone elalubo masigigo au ilai. Te hasia page masigi te wiegi yai masigi nogi jaspago au yali. Tama te si wali muani moni masigi te sisi yai wiegi yai masigi nogi sapaia te masigigo au yali. Tama te sela wali obo page masigi te tedela yai masigi nogi aget tego au yali. Tama te me si me si wali te masigi te ni yabe tiwai masigi emeral elaluali.

\VS{20}Tama te a wali obo page genuai masigi te wiegi yai sadonikis masigigo au yali, te sadonikis masigi te mama yai dali te tedela yai dali dao. Te a naga olama me badu nogo deli te mama yai masigi konilian. Tama te a olama me badu nogo si te sewa yai masigi krisolait. Tama a olama me badu nogo sela wali te gasagi yai wiegi yai masigi te ni yabe tigi tiwai masigi beril. Te a olama me si me si te sewa yai masigi topas. Te nogo si wali masigi te krisopres, te me ni yabe tiwai me te sewa yai masigi dao. Te nogo si olama sągą badu deli wali te gasagi yai sisi yai masigi nogi haiasin. Tama te nogo si olama sągą badu si gasagi yai mama yai masigi nogi ametis masigi dao. Te obo page genuai masigi dabe augwali te tedali tedali wiegi yai masigigo tama tiwai au elama bidibo eno suali.

\VS{21}Te nogo si olama sągą badu si obo tų te nogo si olama sągą badu si te tedela yai bis te wiegi yai mu dao. Tų me deli augwaligo te genuai bis mu me deligo naga nigai. Te tigidali hanude pabo tų te wiegi yai kapa golgo naga nigai, tama hania mu te glas tiwai yai eno suali.
\XREF{*}{{\XO 21:21: }{\XT{Ais 54:11-12}}}


\par }{\PP \VS{22}Eno te moni lotu be tempel me deli te hanude elalubo subeo. Magi baso meni. Genuai Bidi God, aga Tigidali Bomo Elalubo Bidi, aga dali te Kibu Sipsip Wai dali, augwali si digi te hanugo moni lotu be tempel tiwai dao.

\VS{23}Tama te hanude te giliga dali polua si te sę esiąyu te ula ilibeo. Menio. Te God aga digi te genuai ulago te ula mabo dao. Tama te Kibu Sipsip Wai te aga te hanugo ula mabo lam sole dao.
\XREF{*}{{\XO 21:23: }{\XT{Ais 60:19-20}}}

\VS{24}Tama tigidali tǫde bidi hani augwali te hanu ula ebode biliyu bidaibao. Tama haniani tǫde tuni bidi augwaligo nogi elalubo au dobage tigidali te hanu tomoba naga selasa asaibao.

\VS{25}Tama siade augwaligo te hanugo obo tų dabe munu me paliagobeo, tama be hulia sabo te hanuba pedalogobeo.

\VS{26}Tama tigidali tǫde bidi hanigo genuai nogi me, te ula yai bomo me, te tigidali te augwaligo te hanu tomoba naga sela paibao.
\XREF{*}{{\XO 21:26: }{\XT{Ais 60:11}}}

\VS{27}Tiali goli, te dwai meda yai kolesaga ebo bidi te hanu tomoba pogobeo. Te haniani dwai kolesaga eyu, te tibo po weyu ebo bidi dabe, te hanu tomoba me pogobeo. Mu menio. Te Kibu Sipsip Wai agai te we bidi dabe meba augwali nogi te isisąma gamonaibao wali we bidi nogi asęani buku, te bukude augwali nogi asęani we bidi dabe augwali naga augwa te hanu tomoba pabo usu yaibao.




\par }\Chap{22}{\SH Bidabo ula mabo ąį badi, te bidabo ula mabo ni dali si
\par }
{\PP \VerseOne{1}Tama te ensel mobo bidigo pabo ąį me deli ena ola mawai, te bidibo ula mabo wę, tama te wę te dula ula mu gegemani ebo tiwai ula yai. Tama te ąį aga gomo, te God dali te Sipsip Wai augwali sigo tuni bidi duabo sai pagede te ąį gomo elalubao.
\XREF{*}{{\XO 22:1: }{\XT{Ese 47:1; Sek 14:8}}}

\VS{2}Tama te ąį te duabo sai pagedu pedalama, tama te ąį te hanu moni pabo tų tomodu mu pabo dao. Te wę sesege u badu me, te wę sesege e badu, tede te bidabo ula mabo ni dabe elalubao. Te ni dabe augwaligo du walobo sogo te kibu be delide te nogo si olama sągą badu si sogo walobo dao. Te tigidali poluade walobo dao. Tama te ni yabego te tigidali tǫde we bidi hani augwali usu ilibo dao.
\XREF{*}{{\XO 22:2: }{\XT{Gag 2:9}}}

\VS{3}Tama tigidali nai Godigo agabolo po hwa pabo po obaso, te nai te hanude ma elalugobeo. Te God dali te Sipsip Wai augwali sigo tuni bidi duabo sai te hanu tomode elalueibao, tama Godigo sę bidi augwaligo aga dali lotu po waibao.

\VS{4}Tama augwaligo aga gesabidi sueibao, tama agai nogi augwali gebode asęnama elalueibao.

\VS{5}Tama be ma hulia sogobeo. Tama te lam sole ulade me te giliga ulade me sę yali te sę ma elalugobeo. Menio. Genuai Bidi Godigo aga digi ula augwalibolo mawaibao. Tama augwali te sogo tuni bidi bidada peyu bidada paibao.
\XREF{*}{{\XO 22:5: }{\XT{Dan 7:18}}}


\par }{\SH Jisas tamadi asaibao po wai
\par }
{\PP \VS{6}Tama te ensel mobo bidigo enabolo te po wai, “Te nago asęani po tigidali, e po te mu po dao, tama tigidali bidigo e pode homu dąų olama tama teba tiąlubo te usu yaibao. Tama Genuai Bidi God agai po pusumainogo ebo bidigo homu noma bidi hodolomainogo agai aga Mobo Bidi te bidi dabebolo mabo dao. Tama megi agai aga ensel mobo bidi tagala palama, agai sę bidi tigidalibolo te tamadi pedalabo sęde po ola momainogo yai,” te ensel mobo bidigo enabolo te po wai.


\par }{\PP \VS{7}“Odao,” te Jisasgo te po wai. “Te ena dage bidibo madi tamadi asaibao. Tama niwai bidi me deligo agai te e bukude elalubo po wali peyu da, teda te bidi aga wiegi yai homu pemene yaibao.”


\par }{\PP \VS{8}Ena Jon, eno digi te po tigidali odai, tama te nai dabe tigidali eno suai dao. Eno odolama tama eno suai, tama enabolo te nai ola mani ensel mobo bidi sągą pąba eno kidu sugunama, tama agabolo eno lotu po wainogo yai.

\VS{9}Tiali goli agai enabolo te po wali, “Nago tama tigio! Ena nage dali me, e naga ama dede dali, da deli sę naga ebo dao, augwali te Godigo po ola mabo bidi dabe dao. Tama ena e bukude po wali pabo tigidali bidigo deli sę ebo bidi dao. Nago lotu po God deli dali naga wao,” te ensel bidigo te po wai.

\VS{10}Tama agai enabolo te po wai, “Te po nago e bukude asęani po, te nago geme dualama dąų wagio. Menio. Te po we bidigo nedemainao. Te bukude wali sę dabe yabo sogo te pąba yagasai dao.

\VS{11}Tama te dwai kolesaga ebo bidi agai te dwai kolesaga mę ela pomainao. Bidigo dwai meda yai kolesaga ebo, te bidi agai te meda yai kolesaga mę ela pomainao. Tama te wiegi yai doloba pai kolesaga ebo te bidi, agai te wiegi yai doloba pai kolesaga mę ela pomainao. Tama magi sę me isiąma olo mu bidibo bidi, te bidi aga te sę me isiąma aga olo mu mę bidimainao,” te ensel mobo bidigo te po wai.
\XREF{*}{{\XO 22:11: }{\XT{Dan 12:10}}}


\par }{\PP \VS{12}Te Jisasgo te po wai, “Odao! Te ena tamadi asaibao. Tama eno te tigidali bidibolo maiabo nai sesaibao. Tama eno te tigidali we bidi deli deli augwalibolo wei ponomainogo, te augwa yali kolesaga te usu nama te tama tiaibao.
\XREF{*}{{\XO 22:12: }{\XT{Tib 28:4; Ais 40:10; Jer 17:10}}}

\VS{13}Ena da, ena digi te hasia bididuali bidi dao, ena te nosali sogo mu bididueibao wai bidi mu dao. Ena naga te polasa mu peyu, te ena nosali mu eyu ebo bidi dao. Te ena tigidali nai page bidi, tama eno ebo sę tigidali ela silibo dao,” agai te po wai.
\XREF{*}{{\XO 22:13: }{\XT{Ped 1:8}}}


\par }{\PP \VS{14}Te we bidi augwaligo augwa ugwa we telabo bage, te we bidi augwaligo wiegi yai homu yao. Augwaligo te bidabo ula sabo nide te du sabo usu yaibao. Tama augwali te hanu tomoba pabo tųdu pabo usu yaibao.

\VS{15}Tiali goli te dwai dwai kolesaga ebo bage, augwali te yowi dabe tiwai da, augwali me, te pobi po wabo bidi dabe me, te penani kolesaga ebo we bidi me, te bidi ela mubo bidi dabe me, te tibo god dali lotu po wabo bage, tama te ili po wabo kolesaga godolo eyu wali pabo bidi dabe, te dwai kolesaga wali pabo bidi dabe augwali te Godigo hanu bulu badu bidaibao.


\par }{\PP \VS{16}“Ena Jisas, eno digi eno mobo bidi dageba tagala palai, tama agai te eno po wali pabo we bidi hani dagebolo e po pusumainogo yai. Ena digi ena te polobadu bidai bidi Devit aga hani bidi wąį dao. Tama te kigamu mu pedalobo te genuai hǫ te ena dao,” agai te po wai.
\XREF{*}{{\XO 22:16: }{\XT{Ped 1:8}}}


\par }{\PP \VS{17}Te Godigo Mobo Bidi dali, te Kibu Sipsip Waigo we dali sigo te po obao, “Nage asao.” Tama e po odali we bidi tigidali augwaligo me te po wao, “Nage asao.” Tama te wę nogone ebo bidi, aga asomainao. Wę tuainogo ebo bidi, aga aselama, te bidabo ula mabo wę tuagasao, te Godigo agabolo olo mu mawaibao.
\XREF{*}{{\XO 22:17: }{\XT{Ais 55:1}}}


\par }{\PP \VS{18}Te ena te bidi Jon dao, tama te e bukude elalubo po, te nosali pedalabo sę po, te po odobo we bidi tigidali augwalibolo eno e bomo yai po megi obao. Niwai bidi me deli agai aga homu wali peyu, tama te gasa po e bukude wasiąwai po agai te po wadolobaso da, teda e bukude wali dwai bidi dolobo nai te Godigo te bidi dolomainogo te bidiba te dwai nai tagala palaibao.

\VS{19}Me ma, bidi me deligo te e bukude elalubo po, te nosali pedalabo sę po, te po meba agai sela sąyu da, teda Godigo te agabolo maiabo sa muani nai sela sąwaibao. Tama tiyu, te bidigo te bidabo ula mabo nide te du sogobeo. Tama aga te dwai sę isiąbo wiegi yai hanude bidabo madi tede bidigobeo. Te nai side po e bukude elalubao.
\XREF{*}{{\XO 22:19: }{\XT{Bom 4:2; 12:32}}}


\par }{\PP \VS{20}E tigidali sęde po pusali bidi megi agai te po obao, “Mu tama, te ena polo asaibao!”

\par }{\Q Awe, mu tama dao. Genuai Bidi Jisas, nage asao!


\par }{\Q \VS{21}Te eno homugo te Genuai Bidi Jisas agai da

\par }{\Q olo mu tau siyu te mabo wiegi yai kolesaga te dage

\par }{\Q tigidali dali bidao.


\par }