\NormalFont\ShortTitle{Hibru Dabeba Tolali Pas}

{\MT Hibru Dabeba Tolali Pas

\par }{\IMT Hasia nedebo tau sabo po

\par }{\IP Te e pas nogi Hibru, te nogi page e dao: te pas bidi me deligo asęani te Godigo po wali pabo hani me deli augwa konealubo homu tagalainu ebaso, te haniba asęai pas dao. Magi baso meni, te bidi hani mebago augwali aiyaba elaluama, te augwaliba sęgę mani. Te Hibru po wabo Juda hani we bidi dabe, augwalibolo bidi me deligo e pas asęna tolali. Dego e pas asęaniwe, te dago konebeo, agai aga nogi e pas tomode asębeo. Tama augwali te Juda we bidi bidali goli, augwaligo te Kraisde gesi wiegi yai po odama, tama te Krais wali pabo we bidi hani pedelali. Tama e pas asęani bidi agai augwaliba te genuai po peni page sela ola mani. Te pogo me deli e dao. (1) Te Jisas Krais aga te wiegi yai mu tama, te Godigo Ogwa dao. Te Jisas e tǫde bidali sogo, agade te sęgę hauwa me dene dali tolali, tama te tiali kolesagade Godigo Jisas te polalubo bidi mu pedalumainu elama, te we bidi dabe augwali tau sali. Te po te Dąį 2:10 tede elalubao. Te bidi Jisas agai te Juda dabego polobadu elaluali nai tigidali aiyaba mu elaluai dao. Krais agai te ensel mobo bidi dabe me, te bidi Moses me, te bidi Arongo hani pris bidi sę ebo me, te bidi Melkisedek me, te tigidaligo nogi te Godigo Ogwa Jisas Kraisgo nogigo ela solama aiyaba elaluali. (2) Godigo digi Jisas sa munama, te pris sesemane sogo bidimainu yali, tama agai te Juda pris bidali bidi dabe aiyaba elaluai dao. (3) Jisas te dagalude polalubo pris me bidada pidu bidaibao. Tama agai te agaba konealubo homu dąų wabo we bidi ma dobola sobaso, te usu yaibao. Te bidi Mosesgo lotu po ola mayu pusali bomo yai po dabe, te Jisasgo yabo sę ola mabo sę ebo kolesaga naga yali.

\par }{\IP Te pasgo te we bidi augwaligo konealubo homu dąų walobo po asęani, tama agai te polobadu bidali Israel we bidi dabego boma pai konealubo po dąų wali te po te Dąį 11 tede hauwa elalubao. Agai tame po wali, te mena tiwai sęgęgo augwali gegebaso, te augwa konealubo po dąų ola selama elaludu te augwa isiboba usu nubaso, te usu dao. Augwaligo te Jisasba naga tonono elalua pedu te agai kolesaga wali pobaso da, teda tebogo te augwalide tolobo sęgę me dene te dagala sąwaibao. Tama tibaso, augwali aga dali homugo kęą pai we bidi mu bidiąo, e pas asęani bidigo te po obao.



\par }{\MS Jisasgo te ensel dabe aiyaba elaluali

\par }\ChapOne{1}{\MR (Dąį 1–2)

\par }{\SH Godigo Ogwago po dabolo mani
\par }
{\PP \VerseOne{1}Te polobadu mu hauwa sogo me, te haniani kolesaga hauwago me, te Godigo agai po pusali bidi profet dabego pedauwalidu agai po meba te dago wąį dabebolo mena mena pai dao.

\VS{2}Tiali goli megi e sogo da, te nosali pedalobo sogo tiwai mu yali, te Godigo aga Ogwago pedauwalidu agai po dabolo pusai dao. Te aga Ogwago nogogo me te Godigo te tǫ dali dagalu dali te tigidali nai nigai dao. Tama Godigo agai te tigidali nai nosali somainogo aga sa muai.

\VS{3}Te Ogwa agai te Godigo wiegi wiegi yai homu kolesaga te dabolo hania ola mabo bidi dao, tama aga te God tiwai gagawai mu tama. Agai po da te genuai bomo elalubo, tama te bomai pogo agai te tigidali bidibo nai me bidaluao odubadi tama te bidalubo dao. Agai te we bidigo sęgę sali sela sąbo sę te silama, tama megi da te Tigidali Bomo Elalubo Tuni Bidi, te God dolo nogo badu dulalubao, aga genuai bidi mu dao.


\par }{\SH Te Godigo Ogwago nogigo te ensel mobo bidi dabego nogi aiyaba elalubo dao
\par }
{\PP \VS{4}Te aga Ayade sali nogigo te ensel mobo bidi dabego nogi te aiyaba elaluama, tama wiegi yai mu yali. Tama tiwai yaligo da, aga digi te mobo bidi ensel dabe augwaligo Genuai Bidi mu pedalama, tama augwali aga dologoba pali.

\VS{5}Magi baso meni. Polobadu Godigo aga Ogwa dali te po wai,

\par }{\Q “Nage eno Ogwa dao. Megi tama ena digi nago Aya

\par }{\Q pedalomainogo yai.”

\par }{\MM Tama agai po ma wai,

\par }{\Q “Te ena digi agai Aya bidiyu,

\par }{\Q tama aga te eno Ogwa bidaibao.”\XREF{*}{{\XO 1:5: }{\XT{2 Sml 7:14; 1 Sto 17:13; Tib 2:7}}}

\par }{\MM Te me sogo Godigo te po si te ensel mobo bidi me deli dali wai dawe? Menio.

\VS{6}Tiali goli agai aga gomunai Ogwa te e tǫba tamadi tagala palobo sogo tama agai te po wai,

\par }{\Q “Tigidali eno sę ebo ensel mobo bidi dabe, dage

\par }{\Q kidu sugunama, tama dagego aga nogi ugwaba

\par }{\Q sao,” wali.
\XREF{*}{{\XO 1:6: }{\XT{Bom 32:43}}}


\par }{\MM \VS{7}Tama God agai te ensel bidi dabe augwalide te po wai,

\par }{\Q “Godigo te aga ensel mobo bidi dabe augwali te wali

\par }{\Q tiwai pedalomainogo ilibo dao.

\par }{\Q Te agai aga sę ebo bidi dabe augwali te moni

\par }{\Q posolo ebo sia tiwai pedalomainogo ilibo dao.”\XREF{*}{{\XO 1:7: }{\XT{Tib 104:4}}}


\par }{\MM \VS{8}Tiali goli aga Ogwabolo agai te tiwai po wai,

\par }{\Q “Nage God dao, nage tuni bidi sesemane sogo bidada

\par }{\Q peyu, bidada paibao.

\par }{\Q Nago naga we bidi te doloba pai kolesagago tonalubo

\par }{\Q dao, tama te kolesaga naga ebode nago genuai

\par }{\Q wiegi yai nogi elalubao.


\par }{\Q \VS{9}Nago te doloba pai kolesaga ebo te godolo mu

\par }{\Q eyu, tama te bomo yai po sela sąbo te nago hagela

\par }{\Q mu ebo dao.

\par }{\Q Tama tibaso, ena nago God bidiyu, tama eno

\par }{\Q nago nogi ugwaba somainogo eyu, te wel nago

\par }{\Q toboluba gelali, tama tebogo nage te wiegi yai

\par }{\Q homu pemene ilali.

\par }{\Q Te naga hai namu dabe augwaligo te nago wiegi yai

\par }{\Q homu pemene ebo tiwai me egobeo.”
\XREF{*}{{\XO 1:9: }{\XT{Tib 45:6-7}}}


\par }{\MM \VS{10}Tama agai po agabolo ma weyu te po wai,

\par }{\Q “Genuai Bidi, polobadu mu nago e tǫ nigilama

\par }{\Q tama aga bomo elalubao. Te dagalu me, te naga

\par }{\Q nogogo nigai.


\par }{\Q \VS{11}Te dagalu de tǫ si te tigidali dolaibao, tiali goli

\par }{\Q nage da me dologobeo. Menio. Nage da sesemane

\par }{\Q sogo bidaibao.

\par }{\Q Te dagalu de tǫ si da te tigidali te badia paibao, te

\par }{\Q poloba ugwa badia pai tiwai yaibao.


\par }{\Q \VS{12}Te nago augwali pedeyu, te bidigo badia pai

\par }{\Q ugwa pedebo tiwai yaibao.

\par }{\Q Te nago augwali hasegeleyu, te bidigo ugwa

\par }{\Q hasegelebo tiwai yaibao.

\par }{\Q Tiali goli, nage da, tama naga bidibo dao. Nage

\par }{\Q me hasegelegobeo.

\par }{\Q Tama nage bidibo sogo te munu me siligobeo.”\XREF{*}{{\XO 1:12: }{\XT{Tib 102:25-27}}}


\par }{\MM \VS{13}Polobadu Godigo te po wai,

\par }{\Q “Nage genuai bidi ena dali hodobo bidimainogo eyu,

\par }{\Q tama eno dolo nogo badu duayao.

\par }{\Q Tama dualubadi, te eno nago boi bidi dabe augwali

\par }{\Q te nago sągą dologoba muaibao.”
\XREF{*}{{\XO 1:13: }{\XT{Tib 110:1}}}

\par }{\MM Tiali goli me sogo Godigo te po te ensel mobo bidi me deli dali waliwe? Menio.

\VS{14}Te ensel mobo bidi dabe augwali da, te noma bidi, tama augwaligo te Godigo sę ebo dao. Te Godigo augwali tagala palaibao, te aga augwaligo sęgę sali sela sąnama ma sainogo ebo we bidi dabe tau somainogo tebo dao.




\par }\Chap{2}{\SH Godigo da ma sali, te genuai sę mu dao
\par }
{\PP \VerseOne{1}Te Godigo Ogwago genuai nogigo te ensel mobo bidi dabego nogi aiyaba elalualigo da, teda dago te dago odali mu po tagalaidali weyu, dago ma bomonama tama te odali po homugo bugagia dąų ola sao.

\VS{2}Magi baso meni. Polobadu Godigo po meba te ensel mobo bidi dabebolo pusama, tama augwaligo te we bidibolo ma pusali. Tama pusama, tama te po Godigo bomonama bugagia dąų walali. Tama tiyu, tama bidigo te po bolama tama te po sela sąwani bidi tigidali, augwali te dwai dene mu te augwa yali dwai kolesaga usu nama sai dao.

\VS{3}Tiali goli megi da, Godigo da ma sabo sę yali, tama agai te sę yali te genuai nai mu dao. Tama tibaso, dago Godigo te sę yali po oda tagalama tudiba muani da, teda da wi peyu, tama te dwai sę yalide te dene sabo sę te mena tama geda saibawe? Te usu munu egobeo. Hasia Genuai Bidigo digi po pusuyu, tama agai da ma saibao homu yai. Tama agai po odali bidi dabe augwaligo dabolo te po mu po naga dao hania ola mawai dao.

\VS{4}Tama ebadi, God me agai te po te haniani bomai sęgo me tama agai haniani bomo yai idualigo te po mu po dao dabolo hania ola mani. Tama tiyu, agai te Mobo Bidigo olo mabo haniani wiegi yai sę ebo kolesaga te we bidi dabe augwaliba dobayali, te God aga digi homugo tama tiai.


\par }{\SH Te da ma sali sę yali tuni bidi Jisas dao
\par }
{\PP \VS{5}Eno megi asębo po, te we bidigo gesi kolesaga eyu bidibo te nosali pedalabo po obao. Godigo te ensel mobo bidi dabego te kolesaga ebo dodolama tonalumainogo teba me mubeo. Menio.

\VS{6}Te Godigo po bukude asęani po me delide te bidi me deligo te po pusai,

\par }{\Q “God, bidi dabe augwali te magi nai da weyu, tama

\par }{\Q nago augwali homugo konebo dawe?

\par }{\Q Magi baso nago augwali tonalubo dawe? Augwali

\par }{\Q tǫde bidibo bage naga dao.


\par }{\Q \VS{7}Te osogo naga, nago augwali te ensel mobo bidi

\par }{\Q dabe augwali dologoba muai.

\par }{\Q Nago augwalibolo genuai bomo me, genuai nogi

\par }{\Q mawai, tama te kolesagago nago augwaligo nogi

\par }{\Q ugwaba sai.


\par }{\Q \VS{8}Nago te tigidali nai augwali dologoba muani,

\par }{\Q te nai tigidali augwaligo tonalumainogo tiai.”\XREF{*}{{\XO 2:8: }{\XT{Tib 8:4-6}}}

\par }{\MM Awe, Godigo te tigidali nai bidi dologoba munama elaluai. Tama agai te nai me deli te olo me augwali dologode elalumainogo me ebeo. Tiali goli megi dago me susąbadi digi te tigidali nai bidi dologode elalubeo. Menio.

\VS{9}Tiali goli dago Jisas konebao. Polobadu osogo naga Godigo aga nogi te mobo bidi ensel dabego nogi dologode bidimainogo ilali, te Godigo wiegi yai homu eyu, te olo mu tau sabo kolesaga pedalomainogo me te tigidali bidi tau siyu isainogo tiai. Agai te dene tolama isali, tama Godigo aga nogi ugwaba selama, tama genuai bomo me genuai nogi agabolo mawai dao, tama megi aga te tiwai bidibo dago konebao.

\VS{10}God aga te tigidali nai nigai bidi, tama agai tigidali nai bugagia bidimainogo tonalubo dao. Tama agai homugo aga wai puluba hauwa te dagaluba odasa pelama, tama bugagia mu aga dali bidimainogo yai. Tama tiyu, agai dene Jisasba pedalobo gogolali, tama te dene yaligo te Jisas te we bidi augwali hasia mu polasa pabo augwali ma sali bidi usu mu ilali. Godigo te kolesaga yaligo, te dolo mu yai.


\par }{\PP \VS{11}Dago koneani, te tigidali we bidi te magi dwai sę isąma wiegi yai pedalomainogo ilali te bidi aga Jisas dao, tama te magi dwai sę me isąyu te wiegi yai pedalali we bidi te tigidali augwaligo aya te Jisasgo aya me te deli naga dao. Tama tibaso, Jisasgo te we bidi augwali nogi weyu, “ama” wai, tama agai augwali te tiwai nogi ebo te aga hale me ebeo.

\VS{12}Te Jisasgo da “ama” wabo pode augwaligo polobadu e po bukude asęai dao,

\par }{\Q “God, eno nago nogi te eno ama dede augwalibolo

\par }{\Q pusaibao.

\par }{\Q Awe, te eno nago nogi ugwaba sabo tęąbi weyu,

\par }{\Q te genuai po miyu sisinibo madi tomode te po

\par }{\Q pusaibao.”
\XREF{*}{{\XO 2:12: }{\XT{Tib 22:22}}}


\par }{\MM \VS{13}Tama agai po ma wali,

\par }{\Q “Te eno digi agade konealubo homu mu dąų

\par }{\Q waibao.”

\par }{\MM Tama agai po ma weyu te po wai,

\par }{\Q “Ena digi bidibo, suao. Tama Godigo ena mani we

\par }{\Q bidi dabe, augwali me ena dali bidibao, te wai dabe

\par }{\Q tiwai bidibao.”
\XREF{*}{{\XO 2:13: }{\XT{Ais 8:17, 18}}}


\par }{\PP \VS{14}Tama te agai “wai dabe” wabo we bidi dabe augwali te tǫde we bidi bidai, te da tigidali tiwai yai. Augwali tama bidaligo da, Jisas me te bidi augwali tiwai mu gilama pedalai, te aga tigi isimainogo yali, tama te isibogo agai te bomo elalubo bidi agai te bidi isimainogo ebo bidi te agai bomo dolaibao. Te bomo elaluali bidi te Satan dao.

\VS{15}Te we bidi augwali isibode wi yai. Tama augwali te tǫde bidali tigidali sogo, te isibode wi ebogo augwali kalabus elaluai. Tama augwali te kalabuside bidibo sela sąwainogo eyu, Jisas aga e tǫde isai dao.

\VS{16}Mu tamao, agai te ensel mobo bidi dabe tau sainogo te sę me ebeo. Menio. Agai te sę yali te Abrahamgo hani augwali tau sainogo te sę yai dao.

\VS{17}Tama tibaso, te tigidali naide aga te tigidali we bidi tiwai mu pedalomainogo tiali. Magi basowe? Agai tama tialigo da, tama aga te God dali we bidi dali tomode dolalubo pris tobolu bidi bidabo te usu igibu tama Godigo sę tolaluaibao. Agai te we bidi homu dene eyu, tau sabo wiegi yai kolesaga eyu, tama aga te Godiba aga homugo kęą pai bidi bidai. Tama tiyu, agai te Godigo te tigidali we bidigo dwai sę yali sęgę sela sąwainogo eyu, te aga ofa ilali te usu yai dao. Tiali goli aga te we bidi tiwai mu pedaligi menigi da, teda te sę tigidali ebo aga usu menigi da.

\VS{18}Aga digi te dene tolali, te Satango aga dwai sę ebo kolesagaba kekainu eyu te usu sabo sę tigidali agaba pedalali, tiali goli aga dwai sę me ebeo. Tama tibaso, megi te usu sabo sę te we bidi dabe augwaliba pedalobo si te agai augwali tau sabo usu dao.




\par }{\MS Jisasgo genuai nogigo Mosesgo genuai nogi aiyaba elaluali

\par }\Chap{3}{\MR (Dąį 3:1–4:13)

\par }{\SH Jisasgo genuai nogigo Mosesgo genuai nogi aiyaba elaluai
\par }
{\PP \VerseOne{1}Te Godigo po odolama wali pabo ama dede dabe, te dagalude bidibo Godigo dage me te Jisasgo sę ebogo i wai dao. Tama tibaso, dagego homugo Jisas bugagia kone paliąo. Agai te dago agade konealubo homu dąų weyu tama agade po te we bidi gesabide pusubo tau siyu, tama dago pris tobolu bidi bidimainogo eyu, Godigo aga e tǫba tagala palali.

\VS{2}Godigo aga te sęba muani, tama agai Godide homu kęą pai bidi bidai. Agai te bidi Mosesgo polobadu te Godigo we bidi tau sabo sę tiwai yai. Te we bidi augwali Godigo be tiwai bidai.
\XREF{*}{{\XO 3:2: }{\XT{Nam 12:7}}}

\VS{3}Tama dago koneani, be sę yai bidigo genuai nogigo te aga sę yai bego genuai nogi digi aiyaba elalubo dao. Tama te tiwai me Godigo homugo Jisas koneani, agai te genuai nogi me deli sabogo te Mosesgo genuai nogi te aiyaba elaluabo homu yai.

\VS{4}Te tigidali be te bidigo aga sęnama elalubao. Tama te tigidali nai nigali bidi da, te God dao.

\VS{5}Te bidi Moses aga te Godigo sę bidi, tama te Godigo we bidi tigidali tomode yali sęde agai Godide homu kęą pai bidi bidai. Tama agai te Godigo nosali wabo po pusubo sę te Mosesgo bugagia yai.

\VS{6}Tiali goli Krais aga da te Godigo Ogwa, tama agai da te Godigo hani augwali tonaluyu tama te tobolu bidi bidibo sę elaluyu, tama agai me te sęde Godide homu kęą pai bidi bidibao. Tama tibaso, agai nogigo te Mosesgo nogi aiyaba elalubo dao. Tama sesemane sogo dago konealubo po dąų weyu tama wi isąyu tama dago wiegi yai homu pemene elama tama Genuai Bidi naga tonaluyu da, teda da me te Godigo hani mu bidaibao, te da agai be tiwai elaluaibao.


\par }{\SH Te Godigo po sela sąbo bidi dabe augwali toma munu me tugobeo
\par }
{\PP \VS{7}Te dago Kraisde konealubo po bugagia dąų obaso da, teda da te Godigo we bidi hani mu bidaibao wali. Tama tialigo da, dago te Godigo dabolo wabo po mu odao, te Godigo Mobo Bidigo polobadu wali po tiwai. Agai po te bukude asęani, te po e dao:

\par }{\Q “Megi e sogo tama dagego Godigo pedauwalide po

\par }{\Q odali da,

\VS{8}teda dagego duga olo palia sigio,

\par }{\Q te tiwai dagego wąį dabe augwaligo polobadu

\par }{\Q Godigo po sela sąyu hagoma yali sogo tiwai.

\par }{\Q Augwali te bidi meni yai madi bidiyu tama augwaligo

\par }{\Q God usu sai. Te sogo augwaligo augwa olo palia

\par }{\Q sali.


\par }{\Q \VS{9}Tama Godigo te po wai, ‘Tede dagego wąį nǫų

\par }{\Q dabe augwaligo eno yali bomai sę tigidali te kibu be

\par }{\Q bidi sese si tede usu nama augwaligo suai.

\par }{\Q Tiali goli te sula tagaliyu, augwaligo ena usu mu

\par }{\Q sai.


\par }{\Q \VS{10}Tama tibaso, te we bidi hani dali eno sębę

\par }{\Q mu elama,

\par }{\Q tama eno te homu yai, “Tigidali sogo augwali

\par }{\Q te enade homu kęą pisąwai we bidi bidai dao.

\par }{\Q Tigidali sogo augwaligo te eno kolesagadu me

\par }{\Q bilai menio.”


\par }{\Q \VS{11}Tama eno sębę eyu, tama eno po hasegelidali

\par }{\Q weyu eno mu po olama dąų wali, te po wai,

\par }{\Q “Augwali eno te toma nabo pesageba munu me

\par }{\Q asogobeo. Munu me asogobeo. Mu menio.” te po

\par }{\Q wai dao.’ ”
\XREF{*}{{\XO 3:11: }{\XT{Tib 95:7-11}}}

\par }{\MM Te Godigo Mobo Bidigo te po tigidali polobadu olama tama bukude asęnama elalubao.


\par }{\SH Dago te Godigo po te Israel dabego sela sąwani tiwai yabuo
\par }
{\PP \VS{12}Ama dede dabe, dage bugagia bidao. Tiyu dage tomode ama me deli aga homude dwai sę ebo homu elaluyu, tama aga Godide konealubo po tagaliyu, tama te bidibo ula elalubo God gegeda peyu tudiba muidali weyu, dagego dua dao.

\VS{13}Tama tiwai pedalidali weyu, megi e sogo Godigo nogi yali “te megi” te me elalubadi, tigidali sogo deli deli dagego wiegi yai po te ama dedebolo mayu, tama augwali homu hodoloyu tau sao. Duga hasi tama tiluao. Tiyu te sęgę sabo kolesagago dage tomode bidi me deli ili po ola mayu, tama te sęgo aga olo palia selamuo.

\VS{14}Magi baso meni. Polobadu dago Godide konealubo po dąų wali, teda te konealubo po megi me dago bugagia dąų weyu, teda da isiboba usu nigi paibao. Dago tama tiyu da, teda da te Krais dali wadolama, tama sę deli naga aga dali hodobo eyu tama bidaibao.


\par }{\PP \VS{15}Dago koneani, te Godigo po bukude te po me elalubao,

\par }{\Q “Megi e sogo tama dagego Godigo pedauwalide

\par }{\Q po odali da, teda dagego duga olo munu me palia

\par }{\Q sigio,

\par }{\Q te tiwai dagego wąį dabe augwaligo polobadu

\par }{\Q Godigo po sela sąyu hagoma yali sogo tiwai.”\XREF{*}{{\XO 3:15: }{\XT{Tib 95:7-8}}}


\par }{\MM \VS{16}Polobadu niwai we bidi augwaligo Godigo po odali goli, augwaligo hagoma eyu, te Godigo po sela sąwai dawe? Te bidi Mosesgo te Isip tǫ tagalama odasa asali we bidi tigidali augwaligo te sę yai. Augwaligo naga tama te kolesaga yai dao.

\VS{17}Te kibu be bidi sese si usu nama te Godigo sębę de dali yaliwe? Agai te dwai sęgę sabo we bidi augwali dali sębę yali, tama te we bidi augwali isai, tama augwaligo tigi te bidi meni yai bulude elaluai. Godigo te dwai sę yali we bidi augwali dali naga sębę yai.

\VS{18}Godigo debolo po olama, tama mu da olama agai po dąų weyu, te augwali agai toma nabo pesage tomoba munu me asogobeo waliwe? Te agai po sela sąwani we bidi augwalibolo te po wai. Agai te po augwalibolo naga wai dao.
\XREF{*}{{\XO 3:18: }{\XT{Nam 14:1-35}}}

\VS{19}Tama tibaso, dago hania koneani, te augwaligo augwa homugo Godiba tiąlusiąbaso, tama te tebogo naga te augwali Godigo te toma tumainogo ebo digi te pesage tomoba painogo ebo te usu me ebeo.




\par }\Chap{4}{\SH Te Godigo we bidi augwali toma nabo po wai
\par }
{\PP \VerseOne{1}Godigo dąų wali po megi me elalubao, tama agai tede te po wai, “Dage eno te toma nabo nigilali te tomoba piagameo.” Tama tibaso da wi me yao. Tiyu Godigo gedude dage tomode me deli te tų geda muyu, tama te toma nabo pesage tomoba pabo usu egobeo waidali weyu, dage dua dao.

\VS{2}Dago te Godigo bukude te toma nabo pesagede wiegi yai po pusali te odai, te Israel dabego polobadu odali po tiwai. Tiali goli augwaligo te po olo dali odolama, tama tede augwaligo homude te konealubo po dąų me wabeo. Tama tiyu, augwaligo te odali po, te pogo augwali tau me sabeo.

\VS{3}Da te Kraisde konealubo po dąų wabo we bidi, te da toma nabo pesage te tomoba paibao. Polobadu Godigo te pesageba pisąbo bagede po weyu te po wai,

\par }{\Q “Ena sębę eyu, tama eno po hasegelidali weyu eno

\par }{\Q mu po olama dąų wali, te po wai,

\par }{\Q ‘Augwali eno te toma nabo pesageba munu me

\par }{\Q asogobeo. Munu me asogobeo. Mu menio,’ te po

\par }{\Q wai.”
\XREF{*}{{\XO 4:3: }{\XT{Tib 95:11}}}

\par }{\MM Godigo te tigidali nai nigila silali sogo, te agai yabo sę me elalubeo. Tiali goli dago agai te tiwai po te aga toma nabo pesagede po wai odobaso, teda dago koneagameo, te toma nabo pesage me elalubao.

\VS{4}Tama te bukude asęani po me delide te bidigo te nogo a naga me badu si wali sogode te po wai,

\par }{\Q “God aga tigidali nai nigila silama, tama te nogo a naga

\par }{\Q olama me badu si wali sogo te aga toma neyu olo bidai.”\XREF{*}{{\XO 4:4: }{\XT{Gag 2:2}}}


\par }{\MM \VS{5}Tama te gasa asęani pode me te toma nabo pesagede Godigo te po wai,

\par }{\Q “Augwali te eno toma nabo pesageba munu me

\par }{\Q asogobeo. Munu me asogobeo!”
\XREF{*}{{\XO 4:5: }{\XT{Tib 95:11}}}


\par }{\MM \VS{6}Tama te wiegi yai po te polobadu odali te we bidi, augwaligo te po mu po dao te homu isąyu tama te po sela sąwani, tama augwali da te toma nabo pesage tomoba pabeo. Tialima gasa we bidi augwali Godigo gedude te toma nomainogo yali te pesage tomoba pabo usu dao.

\VS{7}Te dago e tama koneani: Godigo bodolu me sogo deli ma muai dao. Agai te bodolu muani nogi yali “Te megi naga tama.” Hasia te Israel dabego agai po sela sąwani. Tiali goli nosali te kibu be hauwa pai madigi tama Godigo po te bidi Devitgo penanede ma pusali, te dago te tiwai po tamadi wai,

\par }{\Q “Te megi e sogo tama dagego Godigo pedauwalide

\par }{\Q po odali da, teda dagego duga olo munu me palia

\par }{\Q sigio.”
\XREF{*}{{\XO 4:7: }{\XT{Tib 95:7-8}}}


\par }{\PP \VS{8}Te polobadu te tobolu bidi Josuago te Israel we bidi augwali te Godigo mawaibao wali toma nabo pesage tomoba selasa pigi sogo da, teda Godigo nosali te gasa sogode me da po wagi menio.
\XREF{*}{{\XO 4:8: }{\XT{Bom 31:7; Jos 22:4}}}

\VS{9}Tiali goli dago koneani, te toma nabo sogo te me elalubao. Te Godigo tigidali nai nigila silama, tama aga toma nani sogo, te tiwai tama te toma nabo sogo asobo te Godigo we bidi augwali tonalubo dao.

\VS{10}Magi baso meni. Dago koneani, te Godigo te toma nomainogo nigilali pesage tomoba pabo bidi, te aga digi sę yali silama te toma nabo te tiwai ebao, te polobadu God aga digi sę silama, te toma neyu olo bidali tiwai gilama tebo dao.
\XREF{*}{{\XO 4:10: }{\XT{Gag 2:2}}}

\VS{11}Tama tibaso, te toma nabo pesage tomoba painogo da te dago sę bomonama yao. Tiyu yaide te bidi me deligo te Godigo po sela sąbo kolesaga wali peyu, te Juda bage augwaligo polobadu yali sę tiwai yabuo, tama aga tula munama tama hagawaibao. Te tiwai idali weyu, dago bomonama Godigo po bugagia wali pao.


\par }{\PP \VS{12}Magi baso meni. Te Godigo wali po te bidabo ula elalubao, tama aga te sę bomo idubao. Te mu poa pai, tama te si dali si badu poa pai hwą gego poai yali te aiyaba elaluai. Tama bidigo poa pai kago hwą gego hasa mi togoyu, tama te poa pai hwą ge polo te hasa dili tomoba tugi pelama, tama te dili hania pedalobo dao. Tama te tiwai me Godigo wali po dago homu tomoba peyu, tama dago homu ogwa wai dali dago mobo dali si pedebo dao. Tama agai wali pogo dago ebo homu dali dago homu kolesaga page dali si, te tigidali te agai osola subo dao.

\VS{13}Te Godigo nigali nai me deli te God agai gedude te geme dula sainogo ebo te usu munu me egobeo. Menio. Te tigidali nai te hania mu te Godigo gedude tigidali te elalubao. Tama Godigo naga te dago ebo kolesaga tigidali dagalabo bidi dao.


\par }{\MS Te gesi dąų wabo sę kontrak yali bidi Jisas te dagalude polalubo pris bidi bidibao

\par }{\MR (Dąį 4:14–10:38)

\par }{\PP \VS{14}Te God aga te dago ebo kolesaga dagalabo bidi bidibaso, dago te Kraisde homugo konealubo po, te gasa we bidi dabebolo pusabo po, dago te pode dago homugo mu kęą pao. Magi baso meni, dago genuai pris tobolu bidi te bidibao, tama aga te dagaluba holama tama Godigo bidibo digi tomoba mu pai. Aga te bidi Jisas, te Godigo Ogwa dao.

\VS{15}Dago digi te sęgę aiyaba elaluabo bomo menio. Tiali goli dago genuai pris tobolu bidi aga tede da homu dene isąbo tiwai bidi da po wagobeo. Menio. Te daba usu siyu te pedalobo sęgę tigidali, te tigidali sęgę agaba me pedalama aga me usu sai. Tiali goli agai dwai sę munu me ebeo.

\VS{16}Tama dago te tobage genuai pris tobolu bidi elalubaso, da te dwagi yai homu eyu tama God pąba pao, te da wi me egimio. Aga da te olo tau siyu wiegi yai kolesaga mabo bidi dao. Tama da agaba peyu, tama agai da homu dene ebo homu eyu te da tau saibao. Tama dago sęgę elalubaso da, teda agai te olo tau sabo wiegi yai homu kolesaga ebogo te da tau saibao.




\par }\Chap{5}{\SH Jisas aga te dago genuai polalubo pris bidi da ma sabo te usu mu yalio
\par }
{\PP \VerseOne{1}Te tigidali genuai pris tobolu bidi sa mubo kolesaga te e tiwai ebo dao: te Godigo bidi dabe augwa hani tomodu dią selama, te Godigo augwali sęba munama, te we bidi augwali tau sabo sę elala paibao. Augwaligo te we bidi dabego Godibolo haniani maiabo nai mabo sę eyu, tama te sęgę sela sąbo haniani ofa me Godibolo mabo sę ebo dao.

\VS{2}Te bidi dabe augwa digi te Godigo po dolo wali pabo bomo meni yai bidi me sogo bidibaso, augwaligo te kolesaga konesiąbo te Godigo tų wali pabo tagalali we bidi dabe dali te dua digi kolesaga sesa pobaso te usu dao.

\VS{3}Tama augwali me te bomo meni yai bidi dabe bidibaso, augwaligo te we bidi augwaligo sęgę sela sąbo ofa naga mabo meni, te augwade digi sęgę dali sela sąbo ofa me te Godibolo mabo te dolo dao.
\XREF{*}{{\XO 5:3: }{\XT{Prs 9:7}}}

\VS{4}Te genuai pris tobolu bidigo ebo sę te genuai nogi elaluaibao. Tama bidi me deli aga homugo aga digi te sę me sogobeo. Menio. Godigo naga hasia agabolo i olama, tama agai te sę yaibao, te polobadu agai te bidi Aron te genuai pris tobolu bidi sęba i wali tiwai gilama ebo dao.
\XREF{*}{{\XO 5:4: }{\XT{Sai 28:1}}}


\par }{\PP \VS{5}Krais me agai te Livai hani pris bidi dabe tiwai tama tiai. Agai aga nogi aga digi ugwaba selama tama ‘Ena te genuai pris tobolu bidi pedalaibao,’ agai te homu ebeo. Menio. God aga digi aga nogi ugwaba siyu, tama te sę emainogo sa muai. Tama tiyu Godigo agabolo te po wai,

\par }{\Q “Nage eno Ogwa dao. Megi tama ena digi nago Aya

\par }{\Q pedalomainogo yai.”\XREF{*}{{\XO 5:5: }{\XT{Tib 2:7}}}


\par }{\MM \VS{6}Te Godigo po buku tomode te gasa badu me agai te po wai,

\par }{\Q “Nage pris bidi sesemane sogo bidada paibao, te

\par }{\Q polobadu bidali pris bidi Melkisedek tiwai yaibao.”\XREF{*}{{\XO 5:6: }{\XT{Tib 110:4}}}


\par }{\PP \VS{7}Polobadu Jisas te e tǫde bidi tiwai bidibadi, te sogo agai po Godibolo wai. Godigo aga te isibode ma sabo homu yali, tama tiyu agai gedu haluasa po aga dali weyu genuai i wali, tama aga gela hauwa mu wai. Agai aga homu kolesaga te aga digi aiyaba elaluama tama imilai bidi bidama, tama aga God dologode bidali, tama tibaso Godigo agai gedu haluasa po wabo odai dao.
\XREF{*}{{\XO 5:7: }{\XT{Mat 26:36-46; Mak 14:32-42; Luk 22:39-46}}}

\VS{8}Jisas da te Godigo Ogwa tama, tiali goli aga dene tolali, tama te tialigo te Godigo po wali pabo kolesaga te aga mu konea sali dao.

\VS{9}Te tama tialigo aga te usu mu ilama, tama aga te we bidi ma dobola sabo bidi pedalama, tama agai po wali pabo we bidi tigidali ma siyu, augwali bugagia bidada peyu, bidada pabo bidi dao.

\VS{10}Tama Godigo aga sa munama tama te po wai, “Nage pris bidi dao, te polobadu bidali pris bidi Melkisedek tiwai yaibao.”


\par }{\SH Da te dwasianu wai bǫų tiwai munu me bidigio po wali
\par }
{\PP \VS{11}Te bidi Krais aga te pris bidi dao, te Melkisedek tiwai, tede eno po hauwa elalubaso, tama dagebolo eno te po wainogo yai. Tiali goli dagego homu kolesaga megi puna pelama, tama dagego polo konea sabo menio. Tama tibaso, dagebolo eno te po page ola mawainogo sinabo sę dene yaibao.

\VS{12}Te dage Godigo po ola mabo bidi bidabo sogo usu yali homu yai. Tiali goli menio. Dagego homu kolesaga habuge elalubaso, tama eno homu bidi me deligo te Godigo hasia polalubo po page deli deli te dagebolo ma ola momainogo yao. Dage te wai bǫų tiwai dao, dagego te dili yai nai me sela tugobeo. Te dagego te ame pę naga tubo usu dao. Dage tama bidibo te dwai dao, usu egobeo.

\VS{13}Dago koneani, te ame pę naga tubo bidi tigidali augwali dwasianu wai bǫų naga bidibao. Tama augwaligo te doloba pai kolesaga dali, te dwai kolesaga dali bugagia dagalabo te augwaligo me konebeo.
\XREF{*}{{\XO 5:13: }{\XT{1 Ko 3:2}}}

\VS{14}Tiali goli te dili yai nai da te genuai bidi dabe augwaligo tubo dao. Te tobage bidi dabego te augwa digi augwa homude kolesaga hauwa sogo osola suyu, tama augwaligo te wiegi yai kolesaga ebo me te dwai kolesaga ebo me te augwaligo dagalabo usu dao.




\par }\Chap{6}{\PP \VerseOne{1-2}Tama tibaso, dago te bidi mugo odabo po odao. Dago te hasia sogo odali Krais pode naga te po page po wabo sę elala pigimio. Tama dago te be ni pos me deli te hauwa sogo buluyu idu gebo menio. Dago te sę silama, tama gasa sę egi pabo dao. Tama tiyu, dago e tobage po naga me olamuo: te dago homu begelama te bidibo ula elalusiąbo te kolesaga tigidali tudiba munama homu begeleyu, tama dago Godide konealubo po dąų weyu, tama te haniani baptais sabo kolesaga po wabo me, tama te bidi toboluba nogo mubo me, tama te tigidali isai bidi ma hodaloabo po me, tama te bidi dabe augwali te po tų elama, tama te po tų dodolobo bidi agai po sesemane sogo bidada peyu, bidada paibao po wai. Tama da te tobage hasia sogo odali po wabode naga bidigimio. Menio. Te da pidu geyu, tama dago te we bidi mu augwalibolo ola maiabo po odinao.

\VS{3}Tama Godigo tede usu da obaso da, teda mu tama dago te tiwai sę naga eguo, tama dago agai gasa po me odama tama wali paibao.


\par }{\PP \VS{4-6}Magi baso meni. Te bidi meba augwaligo te Godigo ula salio. Augwaligo te Godigo olo mabo wiegi yai nai usu sela sulama koneani. Tama te Godigo Mobo Bidi me te augwaligo sai dao. Augwaligo te Godigo wali po odolama, tama augwaligo koneani, te wiegi yai mu da wai. Augwaligo te Godigo wiegi yai sogo bomo ebo suyu gęnenama, tama te tiwai bomo te nosali pedalaibao te homu yalio. Tama te bidi dabe augwali tulaluyu tama God tudiba mubaso da, teda augwali ma begasa aselama, homu ma begelabo tų te usu munu me egobeo. Menio. Te tebo kolesagago augwa digi augwaligo te Godigo Ogwa te ni pedaide ma elali sę tiwai yai. Augwaligo aga ni pedaide walama, te bidi dabego agade te posobo po waibao.


\par }{\PP \VS{7}Eno te Godigo ula sela tagalali bidi tede po digi po begelama tama aga e tiwai dao. Te tǫ elalubao. Te tǫde te hauwa sogo tulubage teba bugagia tuluyu, tama tǫgo te tulubage sabo dao. Tama te tǫde gi bulali we bidi augwali tau somainogo eyu, tama te tǫgo wiegi yai nai walobaso da, teda te kolesagade Godigo wiegi yai sę te tǫba ilibo dao.

\VS{8}Tiali goli, agai te haniani sesani yai bono naga walobaso da, teda te tǫ te olo dwai tǫ dao. Te pąde Godigo gedude dolaibao. Nosali da siago aga daibao.
\XREF{*}{{\XO 6:8: }{\XT{Gag 3:17-18}}}


\par }{\PP \VS{9}Te abagi dabe mu, megi eno e sęgę yai po dagebolo wali goli, eno mu koneani, homu si meni, te dage te tiwai me dologobeo. Menio. Eno e homu dage dali ebao, te dagego te dwagi yai tų wali peyu tama Godigo dage ma dobola saibao.

\VS{10}God aga te dolo osola subo konesiąbo bidi meni. Agai homugo dagego te yali tigidali sęde te homu me gegeda peyu, me tagalogobeo. Menio. Dagego duga homugo agade kone palobadi tama agade dwagi yai homu eyu, tama te tialigo te dage homu hodolama tama agai we bidi augwali te dagego tau sidu geduai dao. Tama te tiwai kolesaga dagego me ela pabo dao.

\VS{11}Tama bomonama eno homugo dage tigidali deli deligo te tiwai sę bomo naga eyu, tama dwagi yai homu ebadi duga konealubo po dąų weyu, tama Godigo duga ma sabo te tonaluao. Dagego te tiwai sę ela pidu, te duga e tǫde bidibo sogo te silibode te usu nigi pao.

\VS{12}Dage sę ebo hagela egimio. Menio. Bidi meba augwaligo te Godide konealubo po dąų mu weyu, te hagela homu polo isiąbo bidi dabe bidibao. Tama tiyu, tama te polobadu Godigo te aga wai dabe augwalibolo mawaibao wali nai tigidali te tobage bugagia tonalubo bidi dabego sabo dao. Dagego augwaligo ebo dwagi yai kolesaga wali piąo.


\par }{\SH Godigo dąų wali po mu po pedalaibao
\par }
{\PP \VS{13}Polobadu Godigo te agabolo nai maiabo po Abraham dali dąų wai. Tama bidi me deli aga te genuai bidi da olama tama God aga aiyaba me elalugobeo. Mu Menio. Godigo nogi naga te ugwade mu elalubao. Tama tiwai tialigo da, teda God agai homugo agai te Abrahambolo nai maiabo mu po olama, tama te dąų wali poba genuai bomo me momainogo eyu, God aga digi nogigo bomo teba manani.

\VS{14}Agai te po bomonama wai, “Eno mu po naga obao, te eno nagebolo dwagi yai sę yaibao, tama eno nage wąį hani hauwa mu nosali pedalomainogo ilaibao,” te po wai.
\XREF{*}{{\XO 6:14: }{\XT{Gag 22:16-17}}}

\VS{15}Tama Abrahamgo hauwa sogo bugagia tonaluyu, tama aga hagela polo me isąwai, tama nosali agaba te tigidali sę mu pedalali, te tiwai polobadu te Godigo agabolo te wąį hauwa mawaibao po wai dao.

\VS{16}Bidi si augwa hasi konila po weyu da, teda bidi mego te gasa bidibolo agai wabo po mu po naga dao te hania ola momainogo eyu, te bidigo aga digi nogi weyu te mu po dao te wagobeo. Menio. Agai te gasa bidi me deli, te genuai nogi elalubo bidi, te bidigo nogi weyu tama agai wabo po te tiwai dąų wabo dao. Tama tebogo te bidi si tomode elalubo konila po togolama tama po me meni.

\VS{17}Tama te tiwai me, polobadu Godigo po weyu, te Godigo aga we bidi tau saibao po wai. Agai hania mu augwalibolo ola mawainogo yali, agai te tau sabo po me hasegelegobeo. Tama tibaso, te dąų wali poba genuai bomo me momainogo eyu God aga digi nogigo bomo teba manani.

\VS{18}Tama tibaso, te Godigo mu po dąų wabo me, te aga teba aga nogigo bomo manubo me, te sę si me hasegelegobeo. Te sę side Godigo tibo po munu me wagobeo. Tama tibaso, tebogo da te God pąba wi pelama geme duala sigi pali we bidi da homu bomo mayu, mu dąų ilimainogo yai. Tama tiyu, dago homugo te Godigo po dabolo weyu te dąų olama, te agai da dali nosali yabo dwagi yai sę dago tede dwagi yai homu eyu tama tonalubo dao.

\VS{19}Tama agai wali pode dago dwagi yai homu eyu tonalubo kolesagago te dago homu bugagia dąų wabo dao, agai po te genuai sęgę yai ain nai bonogo gebelama, tama te moni geba sip tede dąų olama, tama te tamu ąį sesegede te sip bugagia dąų ola sali tiwai dao. Tama te tonalubo kolesagade dago homu si ebo meni, tede dago mu koneani, te Godigo wali po mu po pedalaibao. Tama te homu eyu, dago dena homu te Jisasba muai dao. Aga te dagalude elalubo Moni Lotu Be tempel tomoba pelama, tama tede walali genuai nami ugwa tudi badu pelama, tama te God bidibo be habuba mu sabolai dao.
\XREF{*}{{\XO 6:19: }{\XT{Prs 16:2}}}

\VS{20}Tama da tobade Jisas aga digi polasa peyu, te be habu tomoba pali, te da tau sainogo yali. Aga te genuai pris tobolu bidi pedalali, te bidi Melkisedek tiwai pedalali, tama aga sesemane sogo bidada peyu, bidada paibao.
\XREF{*}{{\XO 6:20: }{\XT{Tib 110:4}}}




\par }\Chap{7}{\SH Melkisedek aga genuai nogi mu elaluai bidi mu da po wai
\par }
{\PP \VerseOne{1}U bidi Melkisedek aga te genuai hanu nogi Salem tuni bidi bidali, tama aga God ugwadu bidi mugo pris bidi dao. Polobadu Abrahamgo boi hwįnama, te tuni bidi dabe augwali elama tama aga buluba ma sobadi, tama te sogo Melkisedekgo aga te tųde tiąba sabolama tama Godigo Abraham dali dwagi yai sę emainogo eyu gedu haluasa po wai.

\VS{2}Tama Abrahamgo te boi hwįgi pelama sali tigidali nai dodolama tama nogo si selama, deli deli bugulama, tama te bidi Melkisedekbolo deli mani. Abrahamgo te hwįbode sali nai tigidalide tama yali. Dago te nogi Melkisedek begelama e tama po wai: te doloba pai kolesaga ebo tuni bidi da wai. Aga me te bulu Salem tuni bidi dao. Te nogi Salem begelama tama te po page e tiwai dao: te homu nagamea peyu bugagia bidibo kolesaga tuni bidi dao.
\XREF{*}{{\XO 7:2: }{\XT{Gag 14:17-20}}}

\VS{3}Te Godigo po bukude aga aya me ida me augwali sigo nogi asębeo, tama aga wąį nǫų hani me menio. Aga te aga idago ame nani si te sogo nogi asębeo, tama aga isali sogo me menio. Aga te Godigo Ogwa tiwai bidai, aga te pris bidi sesemane sogo bidada peyu, bidada paibao.


\par }{\PP \VS{4}Dagego te Melkisedek homugo koneao, aga genuai nogi mu elaluai. Magi baso meni. Dago hasia wąį mu, Abraham, agai digi te tigidali wiegi wiegi yai nai te wąbi hwįyu sali nai dobolama, tama agai te nai nogo si nogo si dodolama tama te tigidali nogo si nedali naide te nai deli digi wai te Melkisedekbolo mawai, te aga genuai nogi elalubaso te agabolo tama mawai.

\VS{5}Te Livai hanigo wai dabe augwaligo te pris bidi sę sai dao. Tama Godigo te Mosesbolo mani bomai pogo augwalibolo te po wai, augwaligo te Israel dabe augwaligo tigidali elaluali nai nedeyu, nogo si nogo si tama dodolama, tama tigidali nai nogo side te nai deli digi wabo somainao wai, te sali nai te Livai hani bidi dabebolo momainogo yao wai. Te Israel dabe augwali te augwa ama dede dabe mu te augwali, tama augwali te Abrahamgo wai dabe dao. Tiali goli tagaliyu, te Livai dabe augwaligo te augwa ama dedego nai dabe te me badu deli deli te augwaligo siyu yai dao.
\XREF{*}{{\XO 7:5: }{\XT{Nam 18:21}}}

\VS{6}Tama Melkisedek aga te augwaligo hanide te aga pedalobeo, aga te Livai hani bidi menio. Tiali goli te Abrahamgo aga nai dabe nogo si nogo si nedelama tama nogo si deli delide Melkisedekgo nai me deli salio. Tama Abraham aga te Godigo aga dali wiegi yai sę ilabo dąų wali po sali bidi bidaligo da, teda te Melkisedekgo Godigo te Abraham dali dwagi yai sę emainogo eyu tama te gedu haluasa po wai.

\VS{7}Tama dago koneani, te Godigo gasa bidi dali dwagi yai sę emainogo eyu gedu haluasa po wabo bidi te aga ugwadu elalubao. Te agade Godigo tau sali bidi, te aga aiyadu dologode bidibao. Tama tibaso, dago koneani, Melkisedek aga nogigo te Abrahamgo nogi aiyaba elaluali.

\VS{8}Te Livai dabe augwaligo te pris bidi sę eyu, tama te Israel dabede te nai tigidali te tomode bugulama tama nogo si nogo si dodolama tama me deli wabo siyu yali, augwali da te isabo bidi naga dao. Tiali goli te bidi Melkisedek agai te nai me deli wabo sali, tama te bukude po agade weyu te po wai, “Aga da te bidibo ula dali bidibao” po wai.

\VS{9-10}Tama dago e tama tiwai po wabo te usu dao: te Livai hani bidi dabe augwaligo te pris bidi sę eyu, tama augwa ama dede dabe te Israel bagede te nai siduai dao. Tiali goli polobadu hasia te Livai hani augwali Abrahamgo hanide pedalisiąbadi, tama augwali te Abrahamgo tigi tomode me bidibadi tiwai wabo, te sogo te bidi Melkisedek aga te Abraham tiąba asama tama Abrahamgo agabolo te hwįyu sali nai meba mani. Tama tiyu augwaligo wąį mu Abrahamgo te nai meba te Melkisedekbolo mobaso, te Livai dabe augwaligo me te nai te Melkisedekbolo mani ąǫ yai. Tama tibaso, dago koneagameo, te bidi Melkisedek agai nogigo te Livai hani pris bidi dabego nogi aiyaba elalubo dao.


\par }{\PP \VS{11}Te Livai hani bidi dabe augwaligo te pris bidi sę ebo kolesaga, te kolesaga Godigo Mosesgo pedauwalidu te sę yao wali. Tama te pris bidi sę ebo kolesaga elaluyu, tama Godigo te Israel dabebolo agai bomo yai po hauwa mawai dao. Tiali goli, te Livai dabe augwaligo pris sę yaligo te we bidi augwali usu ilama tama wiegi yai mu pedaligi sogo da, teda te gasagi yai pris, aga te Melkisedek tiwai elama, tama aga te bidi Aron aga hani bidi meni, aga te Livai bidi meni, te tobage gasagi yai pris bidi aga pedaligi meni da. Tiali goli aga pedalama bidibao.

\VS{12}Tama te pris hani hasegelebaso da, teda te hasegelebo sę usu ilimainogo eyu, augwaligo te pris sę ebo kolesagade bomai po me augwaligo hasegelao.

\VS{13}Godigo po bukude te agade po wabo bidi, te bidi dago Genuai Bidi, aga te gasa hani bidi dao, aga te Livai hani bidi menio. Tama aga te hani bidi mede polobadu te Godibolo ofa mabo sai nogi alta, te altade te pris sę munu me yai menio.

\VS{14}Dago hania koneai, dago Genuai Bidi aga te Juda hanide naga pedelai. Tama Mosesgo te hani augwali te pris hani bidaibao po me wabeo.


\par }{\SH Jisas aga te Melkisedek tiwai te pris bidi sesemane sogo bidaibao po wai
\par }
{\PP \VS{15}Te Livai dabe augwaligo pris sę yaligo te we bidi augwali usu ilama tama wiegi yai mu pedalobo usu ebe. Dago te po page te hania mu konebo dao. Magi baso meni, te gasagi yai pris me pedalobo suao tama aga te bidi Melkisedek tiwai dao.

\VS{16}Te bomai po me deligo aga mena hani bidi dawe, ma aga mena kaneme bidi dawe, te tobage po wabo bomai pogo bomogo aga te pris bidi sęba me mubeo. Menio. Te gamonabo ula elalubo te bomogo naga, te munu me dolisiąbo ulago bomogo aga te pris bidi nigilali.

\VS{17}Magi baso meni. Godigo po agade e tiwai po wai,

\par }{\Q “Nage pris bidi sesemane sogo bidada paibao, te

\par }{\Q polobadu bidali pris bidi Melkisedek tiwai yaibao,”

\par }{\Q te po wai.
\XREF{*}{{\XO 7:17: }{\XT{Nam 18:21}}}


\par }{\MM \VS{18}Tama Godigo te hasia polobadu te pris sęde wali bomo yai po te dagala sąyanio. Magi baso meni, te bomo yai pogo bomo usu menio. Te bomo yai pogo da tau me sabo usu ebeo.

\VS{19}Te Godigo Mosesgo pedauwalidu mani bomo yai pogo te magi nai me deli te wiegi yai mu ilama sese me pedalubo usu ebeo. Tiali goli Godigo gasa tų me dayali, te wiegi yai elama tama te polobadu mani bomai po te aiyaba elaluai, tama da dwagi yai homu eyu, agai da dali yabo dwagi yai sę asobo sogo bugagia tonaluyu ebadi, te tųdu da te God pąba pomainogo tiai dao. Da polobadu dwagi yai homu eyu tonaluali kolesaga te gesi kolesagago aiyaba elalubo dao.


\par }{\PP \VS{20}Me po elalubao. Godigo Jisas te pris sęba sa muani, agai aga te olo me sa mubeo. Menio. Agai mu po obao olama, tama aga sa muai. Te polobadu pris nigali bidi dabe augwali dali te tiwai me ebeo. Te Godigo hasia agai mu po obao olama tama augwali te pris bidi pedalai menio.

\VS{21}Tiali goli Godigo mu po da po wabogo te Jisas te pris bidi nigilali. Godigo agabolo te po wai,

\par }{\Q “Ena da Genuai Bidi dao, tama eno mu po da po wai,

\par }{\Q tama tede eno homu me hasegelegobeo,

\par }{\Q ‘Nage te pris bidi sę eyu, sesemane sogo bidada peyu,

\par }{\Q bidada paibao.’ ”
\XREF{*}{{\XO 7:21: }{\XT{Tib 110:4}}}


\par }{\MM \VS{22}Tama tiyu tama dago koneai, te Godigo agai da tau somainogo eyu dąų wali po olama, tama Jisas da te Godigo dąų wali po du mu walobo sę ilabo bidi dao. Tama te we bidi tau sabo dąų wali gesi pogo te polobadu dąų wali po aiyaba mu elalubo dao.


\par }{\PP \VS{23}Polobadu te bidi hauwa pris sę ebo bidi bidai. Magi baso meni, te bidi dabe augwaligo te pris sę iduama tama augwali isibaso, te augwa ogwago augwa sę sali. Tama nosali te bidi dabe me isama, tama augwa ogwago te pris sę sali. Tama tiyu, te bidi me deligo sesemane sogo te pris sę eyu me bidigobeo.

\VS{24}Tiali goli Jisas da, sesemane sogo bidada peyu, bidada pabo dao. Tama tibaso, agai te pris sę sesemane sogo tonaluyu, tama gasa bidigo aga me hasegelegobeo.

\VS{25}Tama tibaso, agai nogide te God pąba asobo we bidi augwali te agai ma siyu, tama dwagi yai madiba mubo sę bugagia ebode aga usu mu dao, tede sǫą pabo meni. Magi baso meni, te agai bidibo ula sesemane sogo elalubo, tama agai gedu haluasa po te Godigo da tau somainogo wabo dao.


\par }{\PP \VS{26}Da we bidi te magi kolesagade sǫą pobaso, te tobage polalubo pris bidi agai da tau sabo usu mu dao. Godigo gedude aga te wiegi yai mu, tama magi dwai sę delinu te agade me elalubeo. Aga te wiegi yai mu yai. Aga te sęgę dwasianu sai bidi te tiwai me ebeo. Menio. Aga te dwai sę ebo we bidi dali bidibo menio, aga gasagi yai tedali mu dao. Godigo aga ugwaba mu selama, tama agai te dagalu me aiyaba elaluama, tama ugwadu mu bidibo dao.

\VS{27}Te polobadu polalubo pris bidi dabe deli deli augwaligo te tigidali sogo te Godibolo nai mabo ofa sę elaluai. Te augwaligo hasia augwa sęgę bolo sela sąbo ofa yai. Tama elama, tama nosali augwaligo te we bidigo sęgę sela sąbo ofa me yai. Tiali goli Jisas aga gasagi yai tedali elalubaso, agai te aga yali dwai sę sela somainogo te Godibolo nai mabo ofa sę me ebeo. Menio. Te we bidi naga tau somainogo eyu agai ofa te deli sogo naga yai. Me sogo te sę ma egobeo, te deli sogo yali te usu dao. Te aga digi aga bidibo ula te Godibolo mawai dao.
\XREF{*}{{\XO 7:27: }{\XT{Prs 9:7}}}

\VS{28}Tama te Godigo Mosesbolo mani bomo yai pogo te bomo meni yai bidi augwali sa munama, tama augwali te polalubo pris sę ebo bidi bidai. Tiali goli nosali te bomo yai po aiyaba elaluyu, Godigo agai dąų wali pogo aga Ogwa te polalubo pris bidi sę emainogo eyu aga sa muani. Tama te sę bugagia dąų omainogo eyu, Godigo te mu po obao olama tama te sę yao wai. Tama tiyu, aga Ogwa te agabolo mani sę ebode te usu sese mu pedalai dao, sę me delide aga sǫą me pabeo. Tama sesemane sogo aga te tiwai naga tama bidada peyu, bidada paibao.




\par }\Chap{8}{\SH Jisasgo polalubo pris bidi sę dagalude te wiegi yai be mude sę ebo dao
\par }
{\PP \VerseOne{1}Te dago te wabo po page mu, te po e dao: dago te tobage polalubo pris bidi elalubao, tama aga genuai nogi elalubaso, aga te dagalude te Polalubo Tuni Bidi Godigo dolo nogode dualaluyu megi bidibo dao.
\XREF{*}{{\XO 8:1: }{\XT{Tib 110:1}}}

\VS{2}Agai te pris bidi sę te Godigo tedali wiegi yai mu bede sę ebao. Te nami ugwago nigali lotu be mu dao. Te bidi dabe augwaligo e tǫde te be me sę ebeo. Menio. Genuai Bidi Godigo naga te be aga bidibo digi sę yai dao.


\par }{\PP \VS{3}Tigidali polalubo pris bidi augwali deli deli te augwaligo augwali sa munama tama te sęba muani, te augwali deli deligo te we bidi tobade te haniani nai dabe te Godibolo sela pelama ofa iligi pabo sę yai. Tama tibaso, dago polalubo pris bidi me agai ofa me deli elalumainao.

\VS{4}Aga e tǫde bidigi sogo da, te aga pris bidi munu me bidigi meni dao. Magi baso meni, te gasa pris bidi dabe e tǫde megi me bidalubao, tama augwaligo haniani nai te Godibolo te ofa ilama mayu ebo dao, te Juda dabego bomai pode wali po tiwai ebo dao.

\VS{5}Augwaligo pris sę te tǫde moni lotu bede ebo, te piksa noma naga ola mabo tiwai eyu, tama te wiegi yai sę mu da te dagalude elalubao. Te Godigo Mosesbolo wali po tiwai elama, te Mosesgo te polobadu lotu ugwa be sę yainogo ebo sogo tiwai po wai. Tama Godigo te po wai, “Nage dua dao, te nago te tigidali nai te eno nagebolo te bulu dude ola mani nai te noma tiwai mu usu nama nigao,” te po Mosesbolo wai dao.
\XREF{*}{{\XO 8:5: }{\XT{Sai 25:40}}}

\VS{6}Tiali goli megi te Godigo Jisasbolo te pris bidi sę mawai dao, tama te mani sęgo te polobadu pris bidi dabe augwaligo yali sę te aiyaba elaluai. Magi baso meni, Jisas agai te God dali, te da we bidi dali, da si tomode te dąų wali po bugagia dodolai. Tama te dąų wali pogo te Godigo polobadu te Juda dabe dali dąų wali po te aiyaba elaluai. Magi baso meni, te gesi dąų wali po weyu tama te po dąų omainogo eyu, Godigo te we bidi bugagia mu tau saibao po wai. Tama te megi mani agai augwali tau saibao wali po, te gesi pogo te agai polobadu dąų wali tau sabo po te aiyaba elaluai.


\par }{\SH Gesi dąų wali pogo te polobadu dąų wali po aiyaba elaluai
\par }
{\PP \VS{7}Te polobadu hasia dąų wali pogo aga sę tigidali bugagia egi sogo da, teda Godigo te gasa dąų wali te po me wagi menio.

\VS{8}Tiali goli Godigo te we bidi augwaligo sęgę po haninama agai te po wai,

\par }{\Q “Eno te po obao, ‘Odao!

\par }{\Q Nosali me sogo te eno augwali tau somainogo eyu,

\par }{\Q dąų wabo gesi po te Israel hani augwali dali me,

\par }{\Q te Juda hani augwali dali me dodolama, tama

\par }{\Q dąų waibao.


\par }{\Q \VS{9}Te megi e sogo te dąų wabo gesi po polobadu

\par }{\Q eno te augwa wąį dabe dali dodolama dąų wali po

\par }{\Q tiwai me ebeo. Menio.

\par }{\Q Polobadu te eno augwali te Isip tǫ taga somainogo

\par }{\Q te eno augwali nogo bugagia tulama soali sogo te

\par }{\Q eno augwali tau sabo po dąų wai.

\par }{\Q Tiali goli augwaligo eno augwalibolo mani dąų wali

\par }{\Q po te pode augwaligo augwa homugo kęą pisiąma

\par }{\Q tama te po wali me pabeo.

\par }{\Q Tama tibaso, augwali eno tudiba munama tagalali,’ ”

\par }{\Q Genuai Bidigo te po wai.


\par }{\Q \VS{10}Tama Genuai Bidigo po ma wai, “Te tama tiali

\par }{\Q sogo te hasia silali. Tama nosali eno gasa augwali

\par }{\Q tau somainogo dąų wabo po augwalibolo mawaibao.

\par }{\Q E tiwai yaibao. Te eno bomo yai po dabe tigidali te

\par }{\Q eno augwaligo homu tomoba munama, tama eno

\par }{\Q augwaligo homu kolesaga tomode te po asęaibao.

\par }{\Q Tama ena augwaligo God bidiyu, tama augwali te

\par }{\Q eno we bidi bidiyu yaibao.


\par }{\Q \VS{11}Tama tigidali bidi deli deligo te augwa hani

\par }{\Q bidi dabe me te augwa ama dabe bidi hasi augwali

\par }{\Q ola mabo sę te me elalugobeo,

\par }{\Q ‘Nago te Genuai Bidi koneao,’ te po wagobeo.

\par }{\Q Menio.

\par }{\Q Te sogo te tigidali augwaligo ena bugagia koneyu,

\par }{\Q te dwasianu wai pulubago me, te genuai bidi dali

\par }{\Q augwaligo ena koneaibao.


\par }{\Q \VS{12}Te eno olo tau sabo wiegi yai kolesaga augwali

\par }{\Q dali eyu, tama eno augwaligo sęgę sela sąyu

\par }{\Q yaibao.

\par }{\Q Tama augwaligo sęgę dabe, te eno homugo koneama

\par }{\Q me egobeo,”
\XREF{*}{{\XO 8:12: }{\XT{Jer 31:31-34}}}

\par }{\MM Genuai Bidigo te po wai dao.

\VS{13}Agai te augwali tau somainogo eyu, te gesi dąų wali pode tama obaso, agai te pogo te hasia dąų wali po te poloba badia pai ugwa tiwai yai dao. Tama te poloba nai te polobadu badia pai nai tiwai elama te monu dabe yai tiwai yali, te aga dwasianu sogo naga bidama, tama te nai tigidali tamadi sia sabo dao.




\par }\Chap{9}{\SH Polobadu polalubo pris bidigo Godibolo ofa nai mani sę po
\par }
{\PP \VerseOne{1}Te hasia dąų wali pode te Godigo te lotu wabo bomai po meba mawai. Tama te lotu wabo be, te me e tǫde sę yai elaluai dao.

\VS{2-3}Augwaligo ugwa be me deli sę yai. Tama te be tomode augwaligo te genuai nami ugwa te obo tiwai dąį ilama walali. Tama e badu, te tų pąde te polalubo be habude te lam me, tebol sai me, te pris bidi dabego te Godigo gedude munalubo bret badi, tama nai munaluai. Te be habu augwaligo nogi yali nogi “Tedali Gasagi Yai Be Habu dao.” Tama te obo tiwai ilama walali nami ugwa te tudi badu te be habu augwaligo nogi yali nogi e tiwai “Tedali Gasagi Yai Be Habu Mu dao” wai.
\XREF{*}{{\XO 9:2-3: }{\XT{Sai 25:23-40; 26:1-33}}}

\VS{4}Te wiegi yai denami ilibo alta sai te be habude munaluai. Te alta sai augwaligo ni namigo nigilama, tama te wiegi yai kapa nogi gol, te golgo te ni nami alta sai haluali, tama munaluai. Te Godigo dąų wali po ola maiabo genuai halobage me munaluai. Augwaligo te halobage tigidali badu te golgo naga haluai. Te halobage tomode te gol sene me elalubao, te Godigo te Israel dabebolo polobadu mani tubo nai nogi mana meba me te gol sene tomode munaluali. Te polobadu te bidi Arongo te kulubi pedalali ni dono me, te polobadu Godigo mani nogo si bomai po asęani masigi name si me, te nai dabe me tama te halobagede munaluai dao.
\XREF{*}{{\XO 9:4: }{\XT{Sai 16:33; 25:10-16; 30:1-6; Nam 17:8-10; Bom 10:3-5}}}

\VS{5}Tama augwaligo te kapa gol meba selama, tama te golgo augwaligo te wiegi yai au yai ensel mobo bidi si tiwai nigilama, tama te halobage ugwadu daide munama elaluai, tama te ensel mobo bidi sigo te God bidibo pesage ede da olama sa muani. Tama augwaligo te ensel mobo bidi si e tiwai nigali, augwa bogo dabe ugwaba dodolali, te bogo dabe dologode te polalubo pris bidigo kaneme gelama, te Godigo te Israel we bidi dabego sęgę sela sąbo pesage elaluai. Tiali goli megi eno te sę page tigidali haninibo te usu me egobeo.
\XREF{*}{{\XO 9:5: }{\XT{Sai 25:18-22}}}


\par }{\PP \VS{6}Augwaligo te tama tiwai nai dabe nigilama, te tigidali sogo te pris dabe augwali te polalubo ugwa be habu tomoba pelama, tama augwaligo te augwa sę egi pidu geai dao.
\XREF{*}{{\XO 9:6: }{\XT{Nam 18:2-6}}}

\VS{7}Tama te polalubo tobolu pris bidi agaduba deli naga te si wali be habu tomoba peyu yai. Aga te tigidali kibu bede deli sogo naga peyu yali. Tama aga olo me pabeo. Menio. Agai te ela muani omai bulmakau dali te meme dali te sigo kaneme sela peyu te tomoba pai. Tama te kaneme agai Godibolo ofa mani, te kanemego aga sęgę bolo sela sąnama, tama te we bidi augwaligo bugagia konesiąma yali dwai sęgę me te sela sąmainogo yai dao.
\XREF{*}{{\XO 9:7: }{\XT{Prs 16:2-34}}}

\VS{8}Te tama tebo kolesagade te Godigo Mobo Bidigo dabolo e tama ola mobao: tama te polalubo ugwa be habude te ebo sę me elalubaso da, teda da te Godigo dagalude elalubo Tedali Gasagi Yai Be Habu Mu, te be habu tomoba pabo tų, te me dabeo.

\VS{9}Te ugwa bego te megi e sogo te sa mubo tiwai te ebao. Te ugwa bede, augwaligo te haniani nai te Godibolo menama, tama augwaligo haniani ofa agabolo mabo dao. Tiali goli te nai dabe tigidaligo te augwaligo te lotu wabo bidi dabe augwali homu dodolabo te usu me ilibe, tama augwaligo wiegi yai mu me pedalobeo. Menio.

\VS{10}Magi baso meni, te tiwai Godibolo maiabo ofa te tubo nai tiwai eyu, te tubo ąį tiwai yali, tama haniani wę paubo gagawai yai. Te e tigide bomai po naga dao. Godigo te tigidali bomai po muani te augwaligo wali peyu, te agai tigidali nai gesi nigilama dodolobo sogo usu nigi paibao.


\par }{\SH Krais aga kanemego digi ofa ilali po wai
\par }
{\PP \VS{11}Te polobadu augwaligo te ugwago nigali lotu bede tama kolesaga yali. Tiali goli megi da, Krais isaligo da, tama aga te wiegi yai nai dabe pedalabo te tobolu pris bidi pedalai. Tama aga te wiegi yai ugwa be mu tomoba pelama, tama tede aga sę ebo, te be te polobadu tǫde elaluali ugwago nigali lotu be te aiyaba elaluai. Bidigo te nogogo me nigibeo, tama te e tǫde nai menio.

\VS{12}Tama Kraisgo te kibu meme kanemego me te omai bulmakau kanemego me te selama, tama aga te Tedali Gasagi Yai Be Habu Mu tomoba me pabeo. Menio. Agai te aga kanemego digi ofa Godibolo elama, tama aga te Tedali Gasagi Yai Be Habu Mu tomoba deli sogo naga palio. Tama tiyu, agai da te sesemane sogo bidada peyu, bidada pabo tede bidimainogo da ma siyu abelai dao.

\VS{13}Tama we bidi mebago tigide ebo kolesaga te Godigo gedude meda pedalobaso da, teda te pris dabe augwaligo e tama yali: augwaligo te so kibu bulmakau ela munama, tama ofa eyu aga tigi siaba ulai. Tama augwaligo te keli selama tama ąį dali taluama tama te keli dali, te kibu meme kaneme badi te omai kibu bulmakau kaneme badi selama, tama augwaligo te we bidi dabe augwali tigiba te ąį segeni tiwai sąsąga pali. Te pris dabego tama tiyu, tama te we bidi augwali tigi wiegi yai ma elama, tama meda meni yai te God gedude ma pedaliyu yai dao.
\XREF{*}{{\XO 9:13: }{\XT{Prs 16:15-16; Nam 19:9, 17-19}}}

\VS{14}Te tama tialigo da, te Kraisgo kanemego digi ofa ebogo te genuai bomo mu elalubao, te hasia ofa yali sę aiyaba mu elaluai. Te Kraisde dwai sę deli agade me elalubeo. Mu menio. Tama te sesemane sogo bidada pabo Mobo Bidigo bomogo, aga digi te aga wiegi yai bidibo ula te Godibolo ofa tiwai elama mawai. Tama agai kanemego dago tigi naga me penebeo. Menio. Te dago yali dwai sę sela sąsiąbo polobadu ofa mabo kolesaga tagalama, tama agai dago homu me penaibao. Tama dago te bidibo ula mabo Godigo sę tulama emainogo agai tama yai dao.


\par }{\SH Krais agai kanemego te gesi dąų wali po dąų waliyu dodolali
\par }
{\PP \VS{15}Tama Krais te gesi dąų wali po dąų walobo tomode bidibo bidi pedalai. Magi baso meni. Aga isilama, te we bidi augwali ma abelama, tama augwaligo te hasia sogo dąų wali pode me elaluali te bomo yai po bolali dwai sę tigidali yali te sela sąwai, tama megi augwali olo bugagia bidibao. Tama te Godigo i wabo odama te wali pali we bidi tigidali augwaligo te polobadu Godigo aga wai pulubabolo mawaibao wali te bidibo ula somainogo yaibao. Tama augwali tama eyu sesemane sogo bugagia bidada peyu, bidada pomainogo Krais agai te gesi dąų wali po dodolobo tomode bidibo bidi pedalai dao.

\VS{16}Te e tǫde te da bidi dabego ebo kolesaga e tiwai dao. Bidi mego te aga nosali isaibao te homu elama, tama dego agai nai dabe sabo po minama, agai te po te pepade asęnama, te dąų wabo po tiwai yaibao. Tama aga waigo te dąų wali po wali peyu, tama aga ayago te doado bage dabe sainogo homu eyu da, teda te bidi dabego hasia bugagia koneao, te aya mu isai dao. Te aga aya isibode naga te aga ogwago te doado bage dabe tigidali saibao.

\VS{17}Te bidi isai digi, teda te dąų wali po te bomo elalubao. Tama te po dąų wali bidi bidibadi da, teda agai te dąų wali po te olo elalubo dao.

\VS{18}Tama kone palao: augwaligo te kibu bulmakau dali meme dabe elama, tama te kaneme selama, te polobadu dąų wali po me tama dąų waliyu te kaneme gelai dao.

\VS{19}Tama tiyu, hasia bolo Mosesgo te tigidali bomo yai pogo te kolesaga yao po te we bidi augwalibolo pusai. Tama nosali agai te kibu bulmakau wai me te meme wai selama, tama elama, tama te kaneme dali, te ąį me, te mama yai sipsip nisi badi, te ni hisop dwasianu nologo me sai. Agai te nai dabe sobadi elama, tama te mama yai sipsip nisi te hisop ni nologoba gebelama, tama te naigo te taluali ąį dali kaneme te Godigo bomo yai po buku daiba me te tigidali we bidi tigiba te kaneme segeni tiwai sąsąga pai dao.

\VS{20}Tama tibadi agai te po wai, “Te e kaneme da, te Godigo dagebolo te wali pao dąų wali po te dąų walobo kaneme dao,” te po wai.
\XREF{*}{{\XO 9:20: }{\XT{Sai 24:6-8}}}

\VS{21}Tama te tiwai me Mosesgo te kaneme te lotu po wabo ugwa beba me, te lotu wabo doado bage te nai dabe tigidali te pouba me te kaneme segeni sąsąga peyu yai dao.
\XREF{*}{{\XO 9:21: }{\XT{Prs 8:15}}}

\VS{22}Te bomo yai pogo kolesagade te pąde te tigidali nai te kanemego naga te meda isąwai naga pedalomainogo yai. Tama te kaneme gelisąbaso da, teda Godigo te sęgę sela sąbe da te homu yai dao.
\XREF{*}{{\XO 9:22: }{\XT{Prs 17:11}}}


\par }{\SH Kraisgo aga digi ofa iliyu te sęgę sela sąwai
\par }
{\PP \VS{23}Augwaligo tama tiwai ofa yaligo te tǫde elaluali nai dabe peneai. Te nai dabe te dagalude elalubo nai dabe te piksa naga ola mabo tiwai yali dao. Tiali goli gasagi yai ofago te tǫde yali ofa aiyaba elaluyu, te wiegi yai mu yali, tama tego naga te dagalude nai dabe digi te meda meni yai ilibo usu yaibao.

\VS{24}Dago koneao, Krais aga te Tedali Gasagi Yai Be habu tomoba peyu, aga te bidi dabe augwaligo nogogo sę yai be tomoba pelama, tama te Godigo be mu tiwai elama te piksa tiwai naga ebeo. Menio. Aga te dagaluba digi tomoba dolo mu pai. Tama megi aga te God gedude hania bidibao, tama agai da tau sabo sę megi ebo dao.

\VS{25}Tigidali kibu be tomode te deli sogo te tobolu pris bidigo te Godibolo ofa ilibo kibu bulmakau kaneme sela peyu yali, tama aga te Tedali Gasagi Yai Be Habu Mu tomoba pai. Tama te kaneme te aga kaneme menio. Tiali goli Kraisgo te tiwai me ebeo. Aga te dagaluba pali te aga bidibo ula te Godibolo te ofa ilainogo pali, tama agai te sę hauwa sogo me idu gebeo. Menio.

\VS{26}Te agai hauwa sogo te sę egi sogo da, teda aga dene hauwa sogo toloyu, te Godigo tǫ nigali sogo gagalama tama megi e sogoba usu nagasigi dao. Tiali goli menio. Megi e sogo tigidali te pąde silainogo ebaso, tama Krais e tǫba deli sogo naga mu asali, te aga digi aga bidibo ula te Godibolo menama, tama te we bidigo yali dwai sę sęgę sela sąwainogo yai dao.

\VS{27}Tama te tigidali we bidi dabe augwali deli deli te deli sogo naga isaibao, te isabo sogo sa muani, tama nosali te augwali Godigo augwali po tų ebo madiba pedalaibao.

\VS{28}Te tiwai me Kraisgo te aga bidibo ula aga digi te Godibolo deli sogo naga mani, te we bidi hauwago sęgę sela sąwainogo eyu tama tiai. Nosali te aga si sogo ma asiyu, te agai te sęgę sela sąwainogo me asogobeo. Menio. Te aga ma asobode te dwagi yai homu elama tonaluyu bidali te we bidi dabe augwali naga te agai mu ma sagasaibao.
\XREF{*}{{\XO 9:28: }{\XT{Ais 53:12}}}




\par }\Chap{10}{\SH Te polobadu yali ofago te sęgę sela sąbo usu me egi menio
\par }
{\PP \VerseOne{1}Te Juda dabego ofa mabo bomai pode dago te nosali pedalabo dagalude elalubo wiegi yai nai dabe noma naga subao. Te bomai po da, te nai dabego te hania piksa noma mu menio. Te bomai pogo te po wai, augwaligo te deli tigi poai ofa naga te tigidali sogo yao wai, te tigidali kibu bede me te yao wai. Tama te ofa maiabo bomai pogo te we bidi augwali te God pąba asomainogo dodolobo te usu egobeo. Te bomai pogo augwali te wiegi yai mu munu me pedalogobeo.

\VS{2}Menio. Te ofa maiabo bomai pogo augwaligo yali dwai sę sela sąnama tama augwali wiegi yai mu ilama pedaligi sogo da, teda augwaligo te ofa ma egi menigi dao. Tama te Godibolo lotu po wagasali we bidi dabe augwali te deli sogo yali ofade te wiegi yai pedaligi sogo da, teda augwaligo homude te sęgę elalubo homu kone me egi menio.

\VS{3}Tiali goli menio. Tigidali kibu bede, te ofa mabo sę ebogo augwaligo te sęgę ma homugo kone palobo.

\VS{4}Magi baso meni. Te omai bulmakau kanemego me te meme kanemego me te sęgę sela sąbo te usu munu me egobeo.

\VS{5}Tama tibaso, Krais e tǫba dulubo sogo pąba yagasali sogo agai Godibolo e po wai dao:

\par }{\Q “Nago te augwaligo kibu dabe dali te gasa nai mego

\par }{\Q te ofa yainogo te nago homugo hagela yai.

\par }{\Q Tiali goli nago enabolo maiabo te tigi deli te sisi

\par }{\Q ilai dao.


\par }{\Q \VS{6}Te ofa dabe augwaligo te kibu tigi sese siago

\par }{\Q domainogo ulubo ofa me, tama te sęgę sela sąbo ofa

\par }{\Q me, tede nago homugo hagela ebo dao.


\par }{\Q \VS{7}Tialima megi eno e po obao: Godio, ena asalio.

\par }{\Q Te tiwai te augwaligo enade po olama, te po

\par }{\Q polobadu te bukude asęani, te megi ena asali te

\par }{\Q eno nago homu kolesaga wali painogo asai dao.”\XREF{*}{{\XO 10:7: }{\XT{Tib 40:6-8}}}

\par }{\MM Kraisgo te po polobadu wai.

\VS{8}Te po tomode hasia Krais agai te bomai pode augwaligo te ofa ebo kolesaga po wai. Agai Godibolo te po wai, “Nago homugo te augwaligo te kibu bulmakau dabe elama te ofa ebo me, te gasa nai mabo me, tede hagela homu yali. Te augwaligo te siago domainogo te kibu tigi sese ulubo ofa me, tama te sęgę sela sąbo ofa me, te nago homugo hagela ebo dao,” agai te po wai. Te we bidi augwaligo Godigo digi bomai po wali peyu, tama te tobage ofa tigidali mani goli, agai te po wai.

\VS{9}Tama nosali agai te po me wai, “Ena asali, te nago homu kolesaga wali painogo asalio.” Tama tiyu, Godigo te hasia elaluali ofa mabo kolesaga tagaliyu hasegelali, tama agai te Kraisgo ofa mani nosali asali kolesaga bomonama dodolai dao.

\VS{10}Jisas Krais agai te Godigo homu kolesaga wali pelama, tama aga bidibo ula aga digi Godibolo te ofa tiwai ilama, te deli sogo naga mawai. Tama tialigo agai da tigidali wiegi yai mu ilai dao, te da sęgę me elalubo menio.


\par }{\SH Te Kraisgo ofa ebogo te sęgę sela sąbo te usu mu yaibao
\par }
{\PP \VS{11}Te tigidali pris bidi dabe augwali doligulama, tama augwa pris sę tigidali sogo ebo dao. Tama tiyu, augwaligo te ebo ofa tiwai naga me idu gebo dao. Tiali goli te ebo ofa dabego te we bidigo dwai sęde sali sęgę sela sąbo usu munu me egobeo.

\VS{12}Tiali goli Kraisgo aga digi te sęgę sela sąbo ofa te deli sogo naga mani, tama te ofa te tigidali sogo usu nama elalua paibao. Agai tama tilama, tama aga megi te Godigo dolo nogode dulalubao.

\VS{13}Aga te tiwai bidiyu, tama agai te Godigo aga boi bidi te aga dologoba mubo te tonalubo dao.
\XREF{*}{{\XO 10:13: }{\XT{Tib 110:1}}}

\VS{14}Te me te we bidi augwali agai te usu niba kadu mu wagasomainu ilali, agai te ofa deligo naga augwali wiegi yai mu pedalomainogo yali, te augwali bugagia mu bidada pabo ula somainogo tama tiai dao.

\VS{15}Tama tede me Godigo Mobo Bidigo me e tiwai po dabolo wai dao:


\par }{\Q \VS{16}“Genuai Bidi Godigo te po wai,

\par }{\Q ‘Te sogo bolo silibo si, teda nosali te eno gasa po te

\par }{\Q augwali dali dąų waibao.

\par }{\Q Te augwali tau sabo dąų wabo po e dao:

\par }{\Q Te eno bomai po tigidali te augwali homuba

\par }{\Q munama, tama augwali homu kolesagade eno te po

\par }{\Q asęaibao.’ ”
\XREF{*}{{\XO 10:16: }{\XT{Jer 31:33}}}


\par }{\MM \VS{17}Tama Mobo Bidi agai te po ma wadolama wai:

\par }{\Q “Tama eno augwaligo sęgęba me te augwaligo

\par }{\Q yali dwai kolesaga teba te eno homugo kone ma

\par }{\Q egobeo.”
\XREF{*}{{\XO 10:17: }{\XT{Jer 31:34}}}


\par }{\MM \VS{18}Tama tibaso, Godigo te sęgę sela sąwai baso da, teda te sęgę sela sąwainogo te ofa mabo kolesagago te sę me elalugobeo.


\par }{\SH Dago konealubo po dąų mu olama God pąba pinao
\par }
{\PP \VS{19}Ama dedeo, Jisasgo aga digi te dago sęgę sela sąbo ofa tama bugagia yaligo da, teda da wi isąbadi te Tedali Gasagi Yai Be Habu Mu tomoba pabo usu dao. Jisasgo digi aga kaneme geleyu tama isibaso, da te habu tomoba pabo usu mu ilai dao.

\VS{20}Aga tigi isibogo te tųde walalubo nami ugwa bogo badu muani tiwai, tama te bidibo ula sabo gesi tų dalali, te da te be habu tomoba painogo yali.

\VS{21}Tama aga da, te dago genuai polalubo pris bidi dao, tama aga te Godigo dagalude elalubo be tonalubo bidi bidibo dao.

\VS{22}Tama elalualigo da, teda da homu mu eyu, tama homu si me esiąyu dago Godiba konealubo po dąų mu olama, tama da aga pąba pinao. Agai dago yali dwai sę sęgę sela sąnama, tama dago homu wiegi yai ma ilali. Me agai dago tigi sese te wiegi yai ąįgo mu telawali.
\XREF{*}{{\XO 10:22: }{\XT{Prs 8:30; Ese 36:25}}}

\VS{23}Tama dago homu nosali da Godigo bidibo digi bidigi paibao. Tama homu eyu, tama dago te gasa we bidibolo te homu ebo po haninama pusali. Awe, dago te konealubo pode dena homu bugagia dąų olama, tama tede homu si me ilamuo. Magi baso meni. Godigo ebo kolesaga dago koneani, tigidali sę te agai yaibao po wabo sę te mu tama agai te sę ebo dao.

\VS{24}Da we bidi deli deli dena hasi te dago abagide homugo kone palao. Augwa hasi augwaligo dwagi yai homu eyu godolo ebo kolesaga dali, te dwagi yai tau sabo kolesaga me, te kolesaga si yabo homu hodolomainogo eyu, dago dena abagi dabede homugo kone palama tama tau sao.

\VS{25}Tama tiyu, dago te ama dede dali deliba sisinibo kolesaga te me tagalamuo, te bidi mebago te ebo kolesaga tiwai egimio. Menio. Duga koneani, te dago Genuai Bidi Jisas asabo side bodolu te pąba yagasalio. Tama konealigo da, ama dedego homu kolesaga tau siyu dąų walobo sę bomonama dago yao.


\par }{\SH Dago Godigo Ogwa tudiba me mugio
\par }
{\PP \VS{26}Te dago te Kraisde mu po mu sai digi tama nosali te dena homugo digi dago te sęgę sabo kolesagade ma bilidubaso da, teda te sęgę sela sąyabo te gasa ofa me elalugobeo.

\VS{27}Menio. Te da wi mu elama, tama te po tų yabo bodolu naga tonaluaibao. Tama te sia te posolo yai mu elalubao tama te siago te God dali boi bidi ebo bidi tigidali ulaibao, te me tonaluyu bidaibao.
\XREF{*}{{\XO 10:27: }{\XT{Ais 26:11}}}

\VS{28}Dago koneani, te bidi me deligo te Mosesgo bomai po hagela homu eyu tama te bolobaso, tama te bidi sigo me selago sulama tama augwaligo agai te dwai sę yali po pusubaso da, teda augwaligo te bidi homu dene munu me ebeo. Menio. Te aga isimainao wai dao, tama te tobolu bidi dabe augwaligo aga ela muani.
\XREF{*}{{\XO 10:28: }{\XT{Bom 17:6; 19:15}}}

\VS{29}Te Mosesgo mani bomai po bolali bidi dali te bidi dabego tama tialigo da, teda dagego magi homu te Godigo Ogwa tudiba mubo bidi dali yaibawe? Magi baso menio. Te Kraisgo te Godigo da tau sabo po dąų wali kanemego te bidi wiegi yai ilali. Tiali goli te bidigo dwai kolesaga ma ebogo te po dąų wali kaneme te olo nai tiwai ilalio. Tama agai dwai kolesaga mu te olo tau sabo kolesaga mabo Mobo Bidi dali eyu, tama Mobo Bidi nogi posobo po tama wai dao. Kone palao. Te bidi aga sęgę genuai mu sobaso, te dolo mu dao.
\XREF{*}{{\XO 10:29: }{\XT{Sai 24:8}}}

\VS{30}Dago koneani, te Godigo me sogo po weyu te po wai, “Te dwai kolesaga wei ponobo sę, te eno yabo sę dao. Ena digi eno te dwai dene sabo te wei ponaibao.” Tama dago koneani, agai po ma wai, “Genuai Bidi aga digi aga we bidi augwali te po tų ebode dagalaibao,” te po wai dao.
\XREF{*}{{\XO 10:30: }{\XT{Bom 32:35, 36}}}

\VS{31}Te bidibo ula elalubo God agai da dąų weyu, te dwai dene ebo te dabolo wei ponainogo eyu da, te dwai wi mu ebo nai dao.


\par }{\SH Da konealubo pode bomonama dolaluao
\par }
{\PP \VS{32}Tiali goli te dageba polobadu pedalali sę te dagego homugo ma kone palao, te sogo dagego Godigo po odama tama tede te ula sai. Te sogo gasa bidi dabe augwaligo genuai sę dene dagebolo mani, tama dagego dene hauwa tolai. Tiali goli dage bomonama bugagia dolaluai dao.

\VS{33}Me sogo augwaligo dage te tigidali we bidi gedude dodolama, tama augwaligo dwai posobo po dagebolo wali, tama augwaligo gedude dagebolo dene mawai. Tama me sogo dage te sabo sęgę tiwai sabo we bidi dali dage kisa selama, tama dagego augwali tau sai dao.

\VS{34}Tama tiyu, dagego te kalabuside bidali we bidi augwali homu dene eyu tau sobadi, te dagego me te dene sali. Tama me sogo te bidi dabe augwaligo bomonama dagego doado bage dagala siyu yali goli, dagego homu wiegi yai pemene eyu, tama augwaligo te nai dabe sabo gogolali. Magi baso meni, dagego koneani, tama duga nai digi mu da, te tedali me elalubao homu yali, te Godigo dagebolo maiabo nai dabe, tama te nai da te sesemane sogo elalua pabo nai dao.

\VS{35}Tama tibaso, dagego duga te bomai konealubo po dąų wali te munu me tagaligio. Menio. Te kolesaga me ebogo te genuai nai nosali sabo bomo te elalubao.

\VS{36}Dage bomo elama dolaluyu, tama sęgę bugagia toloyu, tama duga te Godigo homu wali pagameo. Tama tiyu, duga wiegi yai nai somainogo yaibao, polobadu Godigo te nai dagebolo mawaibao po dąų wai dao.

\VS{37}Magi baso meni. Godigo wali po te bukude asęani me e tiwai po elalubao:

\par }{\Q “Te sesabi me egobeo.

\par }{\Q Dwasianu sogo digi, tama te asobo bidi te aga

\par }{\Q sabolaibao.

\par }{\Q Te aga gesege elama me tonalugobeo.


\par }{\Q \VS{38}Tiali goli eno doloba pai we bidi augwaligo

\par }{\Q enade konealubo po wali pobaso, tama augwali

\par }{\Q bidada paibao.

\par }{\Q Tialima augwali tomode te bidi me deligo ena

\par }{\Q tagaliyu tama ibaba kila sobaso da, teda eno

\par }{\Q homu aga dali wiegi yai me egobeo,” te po wai.\XREF{*}{{\XO 10:38: }{\XT{Hab 2:3-4}}}


\par }{\MM \VS{39}Tiali goli da te ibaba kila selama te hagayabo we bidi te me tegobeo. Menio. Da te konealubo po dąų wabo we bidi hani dao, tama God agai da ma dobola sabo dao.




\par }{\MS Dago konealubo homu Godiba kęą pelama bomonama dolaluao po wai

\par }\Chap{11}{\MR (Dąį 11–13)

\par }{\SH Konealubo homu dąų wabo kolesaga page po wai
\par }
{\PP \VerseOne{1}Te konealubo po dąų wabo kolesaga te e tiwai ebo dao: te da Godide tiąlubaso da, teda te da dwagi yai homu eyu asobo tonalubo naide da hania konebao, Godigo te nai dabolo mu mawaibao. Tama dago gedugo susiąwai nai digi, tede dago homu si isąbadi te dago homugo mu konealuai.

\VS{2}Te polobadu e tǫde bidali we bidi meba augwaligo Godide konealubo po dąų olama tama agade tiąlubaso, tama Godigo te po wai, “Augwaligo kolesaga te wiegi yai yalio,” te po wai dao.


\par }{\PP \VS{3}Dago Godide konealubo po dąų olama tama agade tiąlubaso, dago koneani, Godigo agai po wabogo e tǫ de dagalu si nigai. Tama agai tama tialigo da, tigidali nai megi dago gedugo subo, te Godigo dago susiąbo naigo nigai dao.\XREF{*}{{\XO 11:3: }{\XT{Gag 1:1; Tib 33:6, 9; Jon 1:3}}}


\par }{\SH Abel me Enok me Noa tama bidide po
\par }
{\PP \VS{4}Te polobadu bidali bidi nogi Abel agai konealubo po Godide dąų weyu, tama agade tiąluyu agabolo ofa yai. Tama te ofago te aga ama Keingo ofa yali te aiyaba elaluama tama wiegi yai mu yai. Awe, Abelgo Godide tiąluali, tama tego Godigo aga doloba pai bidi nogi yai. Godigo te Abelgo agabolo mani naide te agai godolo yai. Tama nosali Abel isali, tiali goli agai te Godide tiąlubo kolesaga yaligo te po dabolo me ola mabo dao.\XREF{*}{{\XO 11:4: }{\XT{Gag 4:3-10}}}


\par }{\PP \VS{5}Te bidi Enokgo konealubo po Godide dąų olama tama agade tiąlubaso, tama Godigo aga dagaluba sela holai. Aga me isibeo. Meni. Te bidi dabe augwaligo aga gegebo sę yali, tiali goli augwaligo aga me subeo. Godigo aga salio. Tama Godigo po bukude te po wai, “Polobadu Godigo Enok sisąbadi, tama te sogo Enokgo Godigo homu kolesaga wali paligo da tama tede Godigo godolo yai,” te bukude te po asęai dao.\XREF{*}{{\XO 11:5: }{\XT{Gag 5:21-24}}}

\VS{6}Tama bidigo Godide tiąluama tama agade konealubo po dąų me wasiąwani bidi, agade te Godigo dwagi yai homu egobeo, godolo munu me egobeo. Magi baso meni, te bidigo Godibolo lotu po wagi painogo homu ebaso da, te bidigo konealubo po Godide dąų olama agade tiąluyu bidao. Tama tiyu, agai e homu dolo yao: “Awe, God aga mu bidibo dao, te aga gegebo we bidi dabebolo agai wiegi yai nai nosali mu mawaibao,” te homu aga dolo yao.


\par }{\PP \VS{7}Te Godigo te bidi Noabolo po weyu, “Te nago gedugo susiąwai nosali pedalabo sęde dua yao,” te po wai. Tama te bidi Noa agai Godide tiąluama tama konealubo po dąų obaso, agai te Godigo agabolo te aga gedugo susiąwani naide pusali po bugagia odali. Tama te po wali peyu, tama agai te moni geba me deli nigai. Tama tiyu, aga dali, aga we wai puluba augwali te geba tomoba pelama, tama bugagia bidali, tama augwali me dolobeo. Te geba sę tama ebogo Noago te tǫde we bidi tigidali augwaligo dwai sęde po tų ela mabo tiwai yalio. Tama te bidi Noa aga Godigo wali pode tiąlubo kolesaga elalualigode Godigo Noa te doloba pai bidi da wali, te Godigo tigidali konealubo po agaba dąų wabo we bidi dabe dali ebo kolesaga yalio.\XREF{*}{{\XO 11:7: }{\XT{Gag 6:13-22}}}


\par }{\SH Abraham aga we Sara dali augwali sigo konealubo homu Godiba dąų wali po wai
\par }
{\PP \VS{8}Te bidi Abrahamgo konealubo po Godide dąų olama tama agade tiąluyu bidali. Tama tibaso, Godigo aga i obaso, tama Abrahamgo Godigo po wali pai. Tama tiyu, aga bidali bulu tagalama, tama Godigo aga tǫ mu dolo te agabolo mawaibao wali tǫ teba pabo gagalali. Abraham aga menaba pogowe te agai me konebeo. Tiali goli aga Godigo agabolo wali pode aga homugo tiąluama, tama aga page bulu taga pai dao.\XREF{*}{{\XO 11:8: }{\XT{Gag 12:1-5}}}

\VS{9}Tama aga Godide tią peyu, tama Godigo agabolo polobadu te mawaibao po wali te tǫde bidaluali. Tama aga te tǫde bidali te gasa bidi hanigo tǫde bidibo tiwai yai. Aga te ogwa Aisak de Jekop si dali te osogo bidabo ugwa bede bidaluali. Te agabolo te tǫ saibao wali po, te Godigo te tiwai po polobadu wai dao, tama Godigo te po te bidi sibolo me nosali ma dąų walali.\XREF{*}{{\XO 11:9: }{\XT{Gag 35:27}}}

\VS{10}Tama Abraham aga te osogo bidabo ugwa bede bidibode te usu da homu magi baso idualiwe? Woo, sesemane sogo aga te gamonabo hanu suabo homu yai. Abraham aga te hanu tomoba pabo sogo tonaluai. God agaduba deligo naga agai te hanu nigibo homu kolesaga koneama tama aga digi nigai dao.


\par }{\PP \VS{11}Tama Sarago me konealubo po Godide dąų olama tama agade tiąluali. Agai wai ame nabo sogo bodolu silai madi, tiali goli agai konealubo po dąų elaluali, tama agai wai ame nabo bomo usu yai. Sarago e tiwai homu yai: ‘Godigo po dąų weyu eno wai ame naibao wai. Tama Godigo mu po naga wabo dao,’ Sarago te homu yai.\XREF{*}{{\XO 11:11: }{\XT{Gag 18:11-14; 21:2}}}

\VS{12}Tama te bidi deli, aga monu dabe elama tama pąde isainogo yai goli, aga te wai hauwago aya pedalai. Tama augwali hauwa mu pedaludubadi geai, te dagalude elalubo hǫ dabe tiwai me, tama te tamu ąį sanede elalubo masigi sane tiwai pedaludali. Te bidigo augwali nedebo me usu egobeo.\XREF{*}{{\XO 11:12: }{\XT{Gag 15:5; 22:17; 32:12}}}


\par }{\PP \VS{13}Tama te Abraham dali Sara dali, te Aisak me Jekop, te we bidi augwaligo konealubo po dąų olama Godide tią peyu bidaluama tama augwali isalio. Tama augwali e tǫde bidali sogo, te Godigo polobadu augwalibolo te nai mawaibao po wali, te wiegi yai nai augwaligo me sabeo. Menio. Augwali digibulu dolaluyu, tama augwaligo augwa homugo naga te Godigo augwalibolo maiabo nai sulama, wiegi yai homu pemene yai. Tama augwaligo te gasa we bidibolo te po haninama hania wai, “Da e tǫde bidibao te gasa bulu bidi tiwai bidibao. Da e tǫde dwasianu sogo naga bidagasai dao.”\XREF{*}{{\XO 11:13: }{\XT{Gag 23:4; 1 Sto 29:15; Tib 39:12}}}

\VS{14}Te bidi dabe augwaligo te tiwai po obaso, te dago kuna koneai, te augwaligo te augwa mu bidigi pabo tǫ mu gegainogo homu eyu te po obao.

\VS{15}Tama augwali homu te polobadu taga soali bulude me elalugi sogo da, teda augwa ma geasa asabo tų elalugi da.

\VS{16}Tiali goli augwaligo te tiwai me ebeo. Menio. Augwaligo homu gasa tǫba paiba homu elaluali, tego te augwaligo taga soali bulu aiyaba elaluama tama wiegi yai mu yalio. Te dagalude elalubo dao. Tama te po wabo bidi dabe dali te Godigo hale homu me egobeo, “Nage dago God dao,” te po wabo. Menio. Agai te agade konealubo po dąų wali bidi dabe dali hale homu me isąbaso, agai te augwali bidabo hanu me deli sisi elama elaluai dao.


\par }{\PP \VS{17-18}Polobadu Godigo Abraham usu sai. Hasia bolo Godigo agabolo te po wai, “Te eno nagebolo te bulai wai dabe umabo mawaibao, te po wai dao. Tama megi eno e po obao, te nago ogwa Aisak, te agade te augwali nosali pedalaibao,” te po wai. Tama nosali Godigo Abrahamgo agade konealubo po dąų wabo kolesaga osola suainogo eyu, tama agabolo te po wai, “Nago naga ogwa Aisak digi selama, tama aga ela munama, enabolo te ofa tiwai mao,” te po wai. Abrahamgo koneani, te Aisak da, te aga nosali pedalabo hani we bidi page mu dao. Tiali goli agai te Godide konealubo po dąų weyu, tama agade mu tią pobaso, tama agai te ofa tiwai eyu tamadi tama aga Aisak elama Godibolo mawainogo yai.\XREF{*}{{\XO 11:17-18: }{\XT{Gag 21:12; 22:1-14}}}

\VS{19}Magi baso meni, agai e homu yai, “Awe, te eno aga ela munama tama Godibolo mobaso, teda Godigo te aga ma hodolama enabolo ma mabo bomo usu mu yaibao,” te homu yai. Tama mu tamao, dago te sęde po digi po begelama e tiwai po wai: “Abrahamgo aga ogwa Aisak te gų pagede ma sabo tiwai ąǫ yai dao.” Te po wai.


\par }{\SH Aisak me Jekop me Josep te bagede po wai
\par }
{\PP \VS{20}Aisak me aga Godide konealubo po dąų olama agade tią peyu bidibaso, tama agai aga ogwa si Jekop de Iso siba nosali pedalabo sęde po pusali. Godigo augwali sibolo dwagi yai sę yaibao po agai dąų walali.\XREF{*}{{\XO 11:20: }{\XT{Gag 27:27-29, 39-40}}}


\par }{\PP \VS{21}Te nosali Jekop me agai Godiba konealubo po dąų olama tama agade tią peyu bidibaso, tama aga pąde isainogo ebo sogo, agai te aga ogwa Josepgo ogwa side dwagi yai po wai. “Godigo augwali si dali wiegi yai sę yaibao,” te po wai. Tama te sogo aga te aga donoba tigulama, tama Godibolo lotu po wai.\XREF{*}{{\XO 11:21: }{\XT{Gag 47:31–48:20}}}


\par }{\PP \VS{22}Te nosali Josep me agai konealubo po Godiba dąų olama agaba tią peyu bidibaso, tama aga isainogo ebo sogo agai te po wali, nosali te Israel dabe augwaligo te Isip tǫ tagalama gasaba paibao wai. Tama augwaligo agai dili dabe te sogo teba sela pelama, gasa tǫde pubulao po me wai dao.\XREF{*}{{\XO 11:22: }{\XT{Gag 50:24-25; Sai 13:19}}}


\par }{\SH Mosesgo konealubo po dąų olama, Godide tiąluali po
\par }
{\PP \VS{23}Te Mosesgo aya de ida sigo konealubo po Godiba dąų olama agaba tią peyu bidai. Tama te Mosesgo idago aga te Isip bulude ame nenama, tama augwali sigo suali, aga sawi yai wai mu bidai. Tama tibaso, polua selade augwali sigo aga geme dualama bidai. Te Isip gavman tuni bidigo bomai po weyu, te po polobadu gana wai dao, “Te Israel dabego we dabego te wai ogwa dabe ame nobaso, augwali ela muao,” te po wai. Tiali goli augwali si te tuni bidigo bomai pode wi me ebeo. Tama tibaso polua selade augwali sigo aga geme dualama bidai.\XREF{*}{{\XO 11:23: }{\XT{Sai 1:22; 2:2}}}


\par }{\PP \VS{24}Te bidi Moses me agai konealubo po Godiba dąų olama tama Godide tią peyu bididuali. Tama tibaso, nosali aga genuai yaide, te Isip dabego aga te Isip tuni bidigo wegigo negali wai da nogi wabo te tagalao, agai te homu yalio.\XREF{*}{{\XO 11:24: }{\XT{Sai 2:10-12}}}

\VS{25}Magi baso meni, aga digi te aga Godigo hani te Israel we bidi dali dene sabo homu yai. Agai koneani, aga te tuni bidigo wegigo negali ogwa me bidiyu da, teda agai nosali dwai sę eyu bidagameo. Tiali goli te pęwadage sogo naga tede wiegi yai homu pemene yaibao. Tama hagela homu yai dao.

\VS{26}Agai te homu yali, te aga te nosali asaibao wali bidi Kraisgo nogide hale siyu da, tego te tigidali mone me te Isipde elalubo te au dobage dabe te aiyaba mu elaluaibao. Tama te gasagi yai wiegi yai nai te Godigo agabolo mawaibao po, tede aga homugo kęą palio.


\par }{\PP \VS{27}Te bidi Mosesgo konealubo po Godiba dąų olama tama agade tią piduali baso, agai te tuni bidigo sębę homu ebode te aga wi me ebeo. Meni. Aga hogodolama tama Isip tǫ taga soali. Te e tǫde bidigo God gedugo me susiąbo digi, tiali goli Mosesgo te God subo tiwai yali, tama tiyu aga bomo elama geasa ma pabeo.\XREF{*}{{\XO 11:27: }{\XT{Sai 2:15}}}

\VS{28}Agai Godide mu tiąlubaso tama agai te Israel we bidi te tedali sogo nogi Pasova tede yabo kolesaga ebo sę ilali. Te bidi elabo mobo bidigo te Israel dabego gomunai ogwa tigidali ela muidali weyu, agai augwalibolo te po wai, “Te duga be deli delide kibu sipsip wai elama, tama te kaneme te be tų sesegede pos niba segeni tiwai sąsąga pao,” te po wai.\XREF{*}{{\XO 11:28: }{\XT{Sai 12:21-30}}}


\par }{\PP \VS{29}Te Israel we bidi dabe augwaligo Godiba konealubo po dąų olama tama agade tią piduali baso, te Isip tǫ taga soali sogo augwali te tamu ąį nogainu, tama Godigo te ąį buga somainu ilama, tama augwali te wa pai tǫ tiwai elalubo tomo tųdu nogai. Te augwali pobeasa asobo Isip dabe augwali me te ąįdu usu selama nogali, tiali goli te ąįgo augwali elama, tama poma pobaso te wę tomode isila pai dao.\XREF{*}{{\XO 11:29: }{\XT{Sai 14:21-31}}}


\par }{\PP \VS{30}Te nosali te Israel dabe augwaligo Godiba konealubo po dąų olama tama agade tią piduali baso, tama augwali pelama tama Jeriko hanu bagulali masigigo nigai obo te a naga olama me badu nogo si sogo usu nama bagulali, tama te masigigo nigali obo te tǫba degasa dulai dao.\XREF{*}{{\XO 11:30: }{\XT{Jos 6:12-21}}}

\VS{31}Te sę pedalisiąbadi, tama te hanude bidali penani ebo we Rahap agai te Godigo te Israel dabe tau sali po odoyu, tama agai Godide aga homugo tiąluali. Tama tibaso, agai te bulu geme sa pelama sugi pali Israel bidi si tau salio. Tama te we aga te Godigo po sela sąwani we bidi augwali dali me dolobeo.\XREF{*}{{\XO 11:31: }{\XT{Jos 2:1-21; 6:22-25}}}


\par }{\PP \VS{32}Tiali goli dagego te Godide tiąlubo kolesaga page bugagia konemainogo eyu, megi eno mena po me wadolama tama ma wagowe? Menio. Te eno te bidi Gideonde po wabo sogo me, te Barak me, te Samson me, te Jepta me, te Devit de Samuel, me te Godigo po pusali profet bidi dabe augwalide po eno wabo sogo te usu menio.


\par }{\PP \VS{33}Te tobage bidi dabe augwaligo te Godiba konealubo po dąų olama tama agade tią piduali baso, tama augwaligo te wąbi hwįbo bomo ugwaba ela holoyu, tama te tuni bidi hauwago ami bidi dabe augwali aiyaba elaluyu yai. Augwaligo doloba pai kolesaga yai, tama augwaligo te Godigo augwalibolo mawaibao po wali nai me salio. Augwaligo te bidi ela tubo moni kibu laion dabego pedauwali pania siyu yai dao.\XREF{*}{{\XO 11:33: }{\XT{Dan 6:1-27}}}

\VS{34}Tama augwaligo te moni sia bogoli ebo me sula sąyu yalio. Tama me te augwali wi pidu gebaso te gasa bidi dabego te bobage hwą gego te augwali elali te usu me ebeo. Tama augwali bomo meni yai bidilama, tama nosali augwali bomo sai. Augwali te wąbi hwįbode bomai bidi mu pedalai. Augwaligo te gasa hanigo genuai ami bidi dabe augwali aiyaba elaluyu pobeasa peyu yai dao.\XREF{*}{{\XO 11:34: }{\XT{Dan 3:1-30}}}


\par }{\PP \VS{35}Te we dabe meba augwaligo Godide konealubo po dąų olama tama agade homugo tią piduali baso, tama isai ogwa dabe augwali ma hodaloyu elama, tama augwa idago augwali ma siyu yali. Tama gasa bidi meba kalabus elama tama boi bidi dabego augwali tigi mu dolali, te augwali isabo usu tiwai mu yai. Tama augwaligo te God tudiba mugi sogo da, teda te boi bidi dabego augwalide te tebo sę tagaligi dao. Tiali goli augwaligo te boi bidi dabego po te augwaligo wali me pabeo. Menio. Augwaligo homugo te augwali gų pagede ma hodaloabo te homu elama, tama augwaligo tebogo te bidabo wiegi yai ula sabo homu naga yalio.\XREF{*}{{\XO 11:35: }{\XT{1 Kin 17:17-24; 2 Kin 4:25-37}}}

\VS{36}Tama te Godide konealubo po dąų wali we bidi meba te boi bidi dabe augwaligo te dwai posobo po sęgę siyu, tama augwali dodolama te dwai bįgo subigila elali, tama sengo augwali kęnama, tama augwali kalabusiba muyu yai dao.\XREF{*}{{\XO 11:36: }{\XT{1 Kin 22:26-27; 2 Sto 18:25-26; Jer 20:2; 37:15; 38:6}}}

\VS{37}Tama augwali tigiba te boi bidi dabego masigi sąyu ela muyu yai. Tama augwaligo te ni togobo so selama, tama augwali tigi te sogo togolama pedai pedalai. Tama augwaligo te bobage hwą gego augwali ela muyu yai. Tama te konealubo po dąų wali we bidi meba augwali nai meni yai baso, augwaligo te kibu sipsip tigi waligo me te meme waligo te ugwa tiwai gudama, tama augwali bilalio. Augwali te tigi tau sabo doado bage tigidali menia sali, tama te bidi dabego sęgę augwalibolo mayu, tama dwai kolesaga mu augwalibolo yai dao.\XREF{*}{{\XO 11:37: }{\XT{2 Sto 24:21}}}

\VS{38}Tama tibaso, augwali tedela pelama, tama geme te bidi meni yai buluba me, te bulu duba me, te masigi ola beba me, te tǫ dedage tomoba me geme bidigi peyu yai. Augwali te wiegi yai we bidi mu, tama e tǫde we bidigo te bidi dabego konealubo po dąų wabo te dali usu nisiąyu, tama augwali tomode me bidigi homu elama augwali dali boi bidi mu yalio.


\par }{\PP \VS{39}Te tobage polobadu bidali Godiba konealubo po dąų wali tigidali we bidi, tama augwali te God gedude wiegi yai nogi mu sai, agai augwalide ‘Augwaligo kolesaga te wiegi yai yali,’ te homu yai dao. Tiali goli augwaligo te wiegi yai nai polobadu Godigo augwalibolo te mawaibao po wali nai te augwaligo te sogo me sabeo.

\VS{40}Magi baso meni, polobadu digi Godigo wiegi yai nai me deli dabolo sisi ilama dodolali elalubao. Tama aga homugo te polobadu agade tią pai we bidi dabego da nosaliba ilama augwali polasa peyu tama te wiegi yai mu me pedalogobeo. Menio. Te da me doloba pai wiegi yai mu augwali dali naga pedalaibao, Godigo te tama homu eyu dodoloyu yai dao.




\par }\Chap{12}{\SH Dago Jisasba tonono eyu agade homugo kęą pinao
\par }
{\PP \VerseOne{1}Te da me, da magi ebawe? Te polobadu bidali we bidi augwali doligulama tama da te genuai pǫgo bagulubo tiwai elama, tama augwaligo dabolo te Godide konealubo homu dąų wabo kolesaga ola mawai. Tama tibaso, dago me te ususu si yainogo uda yabo bidi tiwai eyu, te tigidali sęgę yai nai guda sąyao, te dade dąų wabo dwai kolesaga tigidali me te dago guda sąyao. Tama dena homu dąų ilama, tama Godigo dabolo sa muyu uda yao wali madi sabolainogo da bomonama te dąįba uda iyąo.

\VS{2}Tama tiyu dago gedugo Jisasba naga tonono iyąo, aga te dago agade konealubo po dąų wabo kolesaga page bidi, tama nosali agai dago agade tią pabo kolesaga ebo mu usu naibao. Polobadu Jisas aga homugo te wiegi yai homu pemene yabo sę te nosali sabo homu elama, tama aga bomo elama bidali, tama aga dene bugagia tolama aga ni pedaide isai. Agai homugo te ni pedaide hale sabo te olo nai tiwai da, te homu yai. Tama megi da agai genuai nogi elalubaso, aga te God dulalubo sia saide te dolo nogo badude megi dulaluyu bidibo dao.


\par }{\SH Godigo sęgę dabolo mayu da, te da dodoloyu emainogo ebo dao
\par }
{\PP \VS{3}Dagego te bidi Jisasde bugagia kone palao. Te sęgę sai bidi dabego polobadu augwaligo dwai boi bidi mu aga dali eyu, tama aga dwai dene mawai. Tiali goli aga bomo elama dolaluai. Dagego te tiali koneba wida, te dage te Godide tią pabo kolesagade hagela me egio, tama dagego homu nagamea me pelamu dao.

\VS{4}Te Godigo po odobo hagela homu ebo bage augwaligo dage dali dwai sę elama, tama dage bomonama eyu, te Godide konealubo po dąų wabo kolesaga tagalobeo. Tama tiyu dage bomonama ebadi te boi bidi dabe augwaligo dage elama, pąde isainu yai. Te gasa bidi dabe augwaligo Jisas dali dwai sę eyu aga ela muyu yali. Tiali goli te dagede meni.


\par }{\PP \VS{5}Te Godigo dagego homu bugagia dąų walomainogo bomo mayu wali po te dagego homugo gegeda pai dawe? Agai dage te aga wai da olama nogi ilama, tama agai te po wai, augwaligo te bukude asęani,

\par }{\Q “Te eno waio, te eno nage dodolobo kolesaga me

\par }{\Q deli nagebolo ebaso da,

\par }{\Q nago homugo te olo nai tiwai da me wagio. Nago

\par }{\Q geda muani kolesagade bugagia kone palao.

\par }{\Q Te eno sęgę nagebolo mayu te nage dodolobaso

\par }{\Q da,

\par }{\Q teda nago homu me dolamu dao.


\par }{\Q \VS{6}Magi baso meni, te eno bidi me deli godolo

\par }{\Q ebaso da,

\par }{\Q teda agai kolesaga te eno dodolaibao.

\par }{\Q Tama eno bidi me deli selama tama eno wai da

\par }{\Q wabo nogi eyu da,

\par }{\Q teda eno te aga dodolobo dao, te bidigo aga ene sigi

\par }{\Q te siade ulama tama nogogo dodolobo tiwai ebogia

\par }{\Q yaibao,” te po wai.
\XREF{*}{{\XO 12:6: }{\XT{Jop 5:17; Prs 3:11-12}}}


\par }{\PP \VS{7}Te dage bomo elama dolaluyu, tama Godigo dage dodolomainogo emainao. God agai dagebolo ebo kolesaga ebogo dage te aga wai mu dao te hania ola mabo dao. Mena wai bidibadi tama aga ayago aga me dodologobewe?

\VS{8}Menio. Godigo aga wai dabe tigidali dodolobo dao. Tama agai dage dodoligi menigi da, teda dage te agai wai mu menigi da, dage te tųde biliyu penani ela bilibo wego wai tiwai egi da.

\VS{9}Dagego te me koneao. Te dena e tǫde aya augwaligo da dodoloyu yai, tama dago augwali nogi ugwaba sai. Teda dago dagalude bidibo Aya dologoba mu pelama, tama dago te bidibo ula mu sao.

\VS{10}Te da te ogwa wegide bidibadi, dago e tǫde aya augwaligo te dago kolesaga te dwasianu sogo naga dodoloyu, te augwaligo homu kolesaga usu nama tama tiali. Tiali goli God agai da dodolobogo te da mu tau selama, tama dago te aga digi ebo te wiegi yai magi dwai sę isąwai kolesaga saibao wai.

\VS{11}Tama God Ayago sęgę dabolo mani te da dodoloyu ebaso da, tama te sogo dago wiegi yai homu pemene me ebeo. Menio. Dago homu te sęgę naga me elalubao. Tiali goli agai da dodolali tama te tiwai wiegi yai nai nosali pedalaibao wai: dago doloba pai kolesaga eyu, tama dago homu nagame elama bidaibao.


\par }{\SH Dago dili bomaluyu bomo elama dolaluao po
\par }
{\PP \VS{12-13}Godigo te dago ebo kolesaga dodolobo sę tama yaligo da, teda dagego agai po wali pabo kolesagade dage te bomo kimi isali bidi tiwai eyu biligimio. Te meni. Te dagego nogo te olo walalubo tiwai elalubo, te tagalao, dagego bomo ma sao. Tama te sągą kidu isai tiwai ebaso da, tagalama, te duga bomo elama dolaluao. Dage Godigo po wali pobadi, te dolo wiegi yai kolesaga naga yao, te bilibo bidi agai te dwagi yai dolo tųdu naga pabo tiwai yao. Te dage tomode bidibo bidi me deli aga Godigo po wali pabode bomo meniama tama aga tulaluidali weyu, dagego aga tau somainogo eyu, te dolo wiegi yai kolesaga naga eyu bidao.\XREF{*}{{\XO 12:12-13: }{\XT{Prs 4:26; Ais 35:3}}}


\par }{\PP \VS{14}Dage deli deligo te tigidali bidi dali te homu nagamea pabo kolesaga wali pabo sę bomo elama yao. Tama dagego te Godiba homugo kęą peyu, te dwai sę me isąwai kolesaga me wali pabo sę bomo elama yao. Magi baso meni. Te bidigo te tobage kolesaga meni yani da, teda agai dago Genuai Bidi me sugobeo.

\VS{15}Te ama me deli tula muyu tama Godigo te olo tau siyu mabo kolesaga tagalidali weyu dagego bugagia tonaluao. Tama tiyu dage tomode pedalobo ama me deli aga te ha ebo nedu du tiwai walama, tama dagebolo sęgę menama, tama dage God gedude meda yai pedelabuo.\XREF{*}{{\XO 12:15: }{\XT{Bom 29:18}}}

\VS{16}Tiyu bidi me deligo te penani ebo kolesaga wali pabuo. Tiyu bidi me deligo te God tudiba muyu, te polobadu Isogo yali tiwai idalio. Te aga amade te tubo nai deli sogo naga abela tuali, tama agai te aga digi gomunai ogwa da wali bomo me, nogi me, te sigo te tubo nai abelama tama aga olo sąwai dao.\XREF{*}{{\XO 12:16: }{\XT{Gag 25:29-34}}}

\VS{17}Dagego koneani, nosali agai te yali sęde ge neyu, tama te gomunai ogwa da wali bomo dali nogi dali si ma sainogo yali, tiali goli aga ayago te menio po wai. Iso aga te gomunai bidi nogi ma sainogo te gela hauwa wali, tiali goli te aga dąų wali po togobo te tų menio.\XREF{*}{{\XO 12:17: }{\XT{Gag 27:30-40}}}


\par }{\PP \VS{18}Megi dagego te Israel hani we bidi augwaligo polobadu mu yali sę tiwai ebeo. Augwali te augwa nogogo tula subo naiba asali, te bulu du nogi Sainai teba augwali asali. Te bulu dude augwaligo suali, te genuai sia dabo, tama be hulia si te sisi yai mu me, te bomai wali dali be sele dali be kulu wabo dali,

\VS{19}tama te bu wabo nai biugel moni bu wabo dali, te Godigo po wabo me, augwaligo te suali me odali. Tama te Israel we bidi augwaligo te po wabo odolama, tama augwali wi eyu, tama bomo elama Mosesbolo te po wai, “Dago te po wabo ma odobo usu egobeo,” te po wai.\XREF{*}{{\XO 12:19: }{\XT{Sai 19:16-22; 20:18-21; Bom 4:11-12; 5:22-27}}}

\VS{20}Magi baso meni. Te Godigo augwalibolo mani bomai po, te po odolama augwali wi mu yai. Agai te po wai, “Te bidi me deligo nogo munama te bulu du nogogo diąbaso da, teda dagego masigi agaba sąnama tama aga ela muao. Tama bulmakau ma sipsip dabe me te tiwai naga elama ela muao,” te po wai.\XREF{*}{{\XO 12:20: }{\XT{Sai 19:12-13}}}

\VS{21}Augwaligo suali nai te dwai mu baso tama Mosesgo me te po wai, “Ena wi mu elama, tama eno tigi didibili mu ebao,” te po wai.\XREF{*}{{\XO 12:21: }{\XT{Bom 9:19}}}


\par }{\PP \VS{22}Tiali goli dage, dage te tiwai naiba me asobeo. Menio. Dage te Saion bulu duba asai dao, tama te bidibo ula mabo God bidibo moni hanu te dao. Te bulu da te dagalude elalubo Jerusalem hanu dao. Te moni umabo ensel mobo bidi dabe augwali sisinama te wiegi yai homu pemene ebo madi, teba dage asai dao.

\VS{23}Dage te Godigo gomunai ogwa dabe augwali sisinama te bidibo madi, dage teba asai dao. Godigo augwali nogi asęani, tama te asęani po Godigo bidibo digide elalubao. Dage pąba dolagasali, tama po tų dodolobo bidi jas aga bidibao, aga te tigidali we bidigo God dao. Polobadu mu bidai we bidi meba, augwali isama tama Godigo augwali doloba pai we bidi ilama tama augwaligo po wabo mobo noma me bidibo dao. Tama dage augwali bidibo digi asai dao.

\VS{24}Tama dage Jisasba asai dao. Godigo da we bidi tau sabo po olama dąų walali. Tama te dąų wali tau sabo po dabolo waselemainogo eyu Godigo Jisas tagala palali, tama aga tomode bidiyu te dąų wali tau sabo po dodolali. Te polobadu bidai bidi Abel aga amago aga ela mubaso, aga gelali kanemego “Boi yao, boi yao,” po wali tiwai bidai. Tiali goli Jisasgo kaneme te dago sali dwai sęgę te sela sąbo kaneme dao, te boi ilabo kaneme meni. Tama teba me dage asai dao.


\par }{\SH Dago bugagia tonaluao po
\par }
{\PP \VS{25}Dage dua dao. Tiyu dage olo pania selama tama megi e po wabo bidigo po sela sąyabuo. Polobadu digi e tǫde Godigo bomai po te we bidi augwalibolo mani, tiali goli augwaligo agai po sela sąwai. Tama te sogo polobadu, te augwali wi me pabo usu meni eyu, tama augwa sęgę te geda sabeo. Megi God te dagalude bidiyu dabolo agai po mawai. Tama dago aga tudiba muyu da, te da wi peyu te dabolo mabo sęgę geda sabo usu egowe? Mu menio.\XREF{*}{{\XO 12:25: }{\XT{Sai 20:22}}}

\VS{26}Tama polobadu Godigo pedauwalide tǫ mali ilai. Tiali goli megi agai dabolo e dąų wali po walio, “Te eno tǫ deli sogo ma mali ilaibao. Tama tǫ naga me tegobeo. Te eno tǫ de dagalu dali si mali ilaibao.”\XREF{*}{{\XO 12:26: }{\XT{Hag 2:6}}}

\VS{27}Te pogo “Te deli sogo ma” weyu te po wai, agai dabolo e tama ola mawai: te polobadu Godigo nigali nai dabe tama megi agai dagalama, tama te nai dabe aga sela sąnama, tama me elalugobeo. Tama agai te dagalisiąbo nai dabe da, te me elaluaibao.


\par }{\PP \VS{28}Te dago sali te bidibo digi te magi naigo munu me dologobeo, usu egobeo. Tama te tebode dago Godibolo usu da olama gedu haluasa po wao. Tama dago agaba lotu po weyu, tama agai godolo ebo kolesagade sę tulama yao. Tama tiyu dago aga nogi ugwaba siyu, tama agade wi yao.

\VS{29}Magi baso meni, dago God da, aga te tigidali nai dabo genuai sia tiwai dao.\XREF{*}{{\XO 12:29: }{\XT{Bom 4:24}}}




\par }\Chap{13}{\SH Dago te Godigo da dali dwagi yai homu ilibo kolesaga iyąo
\par }
{\PP \VerseOne{1}Dage Godigo po wali pabo we bidi, sesemane sogo dagego duga hasi duga ama dede dali dwagi yai homu eyu godolo iduao.

\VS{2}Dagego te duga beba digibulu asobo bidi dabe augwali tau sabo homu ebo te dagego me gegeda pigio. Duga koneani, polobadu bidi mebago te tiwai elama, tama augwaligo te ensel mobo bidi meba te augwa beba odasa pelama, augwali gesali. Augwaligo te ensel bidi asobo me konebeo. Augwaligo te bidi naga da te homu yai dao.
\XREF{*}{{\XO 13:2: }{\XT{Gag 18:1-8; 19:1-3}}}

\VS{3}Dagego te ama dede augwaligo Krais wali pobaso te boi bidi dabe augwaligo augwali meba kalabus beba muani. Tama te kalabuside bidibo ama dabe dagego homugo konealuao, augwali tau sao, te duga digi te kalabuside augwali dali bidibo tiwai ebao. Tama te bidi dabe augwali tigide sęgę sabo te dagego homugo koneao. Dagego koneani, te duga me tigi elalubo dao.


\par }{\PP \VS{4}Tama te we sabo te wiegi yai kolesaga dao, te we bidi tigidaligo te homu yao. Dagego e tama yao, te bidi dali aga we dali augwa hasi te homugo kęą pai kolesaga naga yao. Dagego koneao, nosali Godigo te penani yali we bidi me, te we sabo kolesaga dolali we bidi dali, augwalibolo te wei ponabo te dwai dene genuai sabo te elalubao.


\par }{\PP \VS{5}Dagego te monede pesą eyu godolo ebo kolesaga wali me pigio. Te dagego tolalubo naide te dagego e tiwai homu yao, “Te wiegi yai dao. Te ena usu yaibao.” Magi baso meni, Godigo digi te po walio, “Te ena nage munu me tagalogobeo. Te eno nage tudiba munu me mugobeo.”
\XREF{*}{{\XO 13:5: }{\XT{Bom 31:6, 8; Jos 1:5}}}

\VS{6}Tama Godigo te po obaso, dago dena homu bomonama tama dago e tiwai po waiyąo,

\par }{\Q “Genuai Bidi da ena tau sabo bidi dao. Te ena wi

\par }{\Q me egobeo.

\par }{\Q Te bidi dabe augwaligo ena dali ebo dwai kolesaga

\par }{\Q tigidaligo ena dologowe? Menio!”
\XREF{*}{{\XO 13:6: }{\XT{Tib 118:6}}}


\par }{\PP \VS{7}Dagego duga tobolu bidi dabego yali kolesaga homugo bugagia koneao, polobadu augwaligo Godigo po dagebolo pusai. Dagego augwali bilali kolesaga dali, augwali isali kolesaga dali si homugo koneama, tama augwaligo konealubo po dąų weyu Godiba tią pali kolesaga te wali pao.

\VS{8}Jisas Krais aga munu me hasegelegobeo. Polobadu aga hasegelebeo, megi aga hasegelebo meni, nosali aga munu me hasegelegobeo. Aga ebo kolesaga deli naga me ela piduaibao.

\VS{9}Tama tibaso, te gasa haniani haniani ola mani pogo dagego homu kegeyu, tama dagego Godigo tų wali pabo tagalu gogologimio. Te dago homugo te Godigo da olo tau siyu mabo kolesagade dago bomo sai yai baso da, te wiegi yai dao. Dago homugo te haniani nai tubode bomai po wali pabode te bomo sainogo ebo usu egobeo. Te kolesagade bilali we bidi augwali te kolesagago tau me sabeo.


\par }{\SH E tiwai ofa mabode Godigo godolo ebo po
\par }
{\PP \VS{10}Dago ofa ebo alta sai tiwai elalubao, tama tede dago Godigo nogi ugwaba sabo po wabogo te ofa tiwai agabolo mabo dao. Tama te Juda dabego pris bidi dabe augwaligo augwa lotu wabo te ugwa bede sę eyu, augwaligo te dago ofa tiwai ebo kolesagade sę meni.

\VS{11}Tama tigidali kibu bede te Juda dabego polalubo tobolu pris bidigo te sipsip dabe me te bulmakau me te kaneme selama, tama agai te Tedali Gasagi Yai Be Habu Mu tomoba pelama, te we bidigo sęgę sela sąyu ofa ilai. Tiali goli te kibu dabego tigi da, te augwaligo te augwa bidibo digi bulu badu sia nogonama, siaba ulai dao.
\XREF{*}{{\XO 13:11: }{\XT{Prs 16:27}}}

\VS{12}Tama tibaso, Jisas me te obo bagulali hanu bulu badu te aga dene tolali, te agai kanemego digi te we bidigo sęgę sela sąyu, tama augwali Godigo gedude wiegi yai mu pedalomainogo ilali dao.

\VS{13}Tama tibaso, da me te pesage nigali te bulu badu agaba pelama, tama dago agai aga isibode tolali hale tiwai te dago me tolao.

\VS{14}Dago koneani, te e tǫde dago te gamonabo hanu me deli dago me elalubo menio. Tiali goli dago te nosali pedalabo hanu godolo mu ebo homu ebo dao.

\VS{15}Tama tibaso, Jisasgo nogide Godibolo wiegi yai homu pemene elama, tama dago te aga nogi ugwaba sabo kolesaga te sesemane sogo agabolo mayu, te ofa tiwai yao. Awe, dago pedauwaligo aga dago Genuai Bidi dao te po wabogo dago Godibolo dena ofa tiwai mabo dao.

\VS{16}Tama dagego duga hasi te we bidi augwalibolo wiegi yai kolesaga ebo te dagego homugo gegeda pelamuo. Tama tiyu dagede elalubo doado bage, te dagego te nai meni yai we bidiba dobayu, te augwali tau sao. Godigo te tiwai ofa ebode dwagi yai homu mu ebo dao.


\par }{\PP \VS{17}Te duga tobolu bidi dabe augwaligo dage tau sabo homu elama, tama augwaligo dage sesemane sogo tonalubo dao. Magi baso meni, nosali augwaligo digi yali sę po tigidali te Godibolo pusaibao. Tama dagego augwaligo ola mabo po wali pelama, tama augwali dologode bidao. Te dagego tama tibaso da, teda augwali wiegi yai homu pemene elama, tama augwa sę tulama sę eyu, tama augwali homu sęgę me egobeo. Tialima augwaligo dage tonaluabo te homu sęgę ebaso da, teda te tebogo te dage tau me sogobeo.


\par }{\PP \VS{18}Dagego gedu haluasa po Godigo da tau somainogo weduao. Dago homugo koneani, te da God gedude dolo bidibao. Tama da tigidali sęde dolo bilabo homu ebo dao.

\VS{19}Tama eno homugo godolo mu ebao, te dagego gedu haluasa po Godibolo olama ena tau somainogo yao, tama ena dage bidibo madi polo tamadi asomainogo yao.


\par }{\PP \VS{20-21}God aga te da we bidi homu nagame ilibo page bidi elalubao. Agai te dago Genuai Bidi Jisas te gų pagede ma hodolama, tama aga ma bidimainu ilali. Hasia Jisasgo aga digi bidibo ula olo mayu, tama Godibolo ofa tiwai mani, te da we bidi tau somainogo yali. Tama tebogo agai te Godigo te we bidi tau sabo dąų wali gamonabo po te mu dąų walali. Tama tiyu, aga te da sipsip tiwai bidibo we bidi tonalubo te polalubo bidi pedalai dao. Tama eno homugo te God agai te tigidali wiegi yai kolesaga dagebolo mao, te dagego agai homu kolesaga wali pabo usu ilimainogo yao. Tama eno homugo me da tomode agai tigidali te aga digi godolo yabo kolesaga tigidali pedalomainogo yao, te Jisas Kraisgo nogide tama tiao. Aga genuai nogi te sesemane bidada pabo sogo elalua peyu, elalua paibao, te eno homugo. Mu dao.


\par }{\SH Po silagasu wabo po
\par }
{\PP \VS{22}Ama dedeo, eno po bomo elama dagebolo obao, dagego eno e mobo mabo wali pode dwagi yai homu eyu, odao, te eno dagego homu dąų ilabo po e pas tomode wai dao. Eno dagebolo e asęna tolobo pas te pęwadage tiwai naga dao.

\VS{23}Eno homugo duga koneao, augwaligo te dago ama Timoti olo tagala palali, tama aga te kalabuside me bidigobeo. Tama aga enaba polo pedalobaso da, teda ena dali da si talua si pelama dage suagasaibao.


\par }{\PP \VS{24}Te dagego dago te siade da wali po te duga tobolu bidi tigidalibolo me, te tigidali Godigo we bidiba dali te po wao. Te ede bidibo Itali hani Godigo we bidi augwaligo te siade da wabo po te dagebolo tolai dao.


\par }{\PP \VS{25}Te eno homugo Godigo olo tau siyu mabo wiegi yai kolesaga te dage tigidali dali bidao.


\par }