\NormalFont\ShortTitle{Mosesgo Godigo Bomai Po Ma Pusali}

{\MT Mosesgo Godigo Bomai Po Ma Pusali

\par }{\IMT Te hasia nedebo po

\par }{\IP Te bukude te Mosesgo te Israel dabebolo te bomai po si wabo sogo wagi soayu ma pusali, te augwaligo homu hodolama, tama augwali homu kolesaga dąų omainogo yali. Augwali Moap bulu tǫde bidiyu, augwali Jordan wę nogelama, Kenan tǫ sigi pabo kegaluali. Moses aga augwali dali pogobe da weyu, tama tialima, agai sabi simanobo po augwalibolo pusa mani. Mosesgo te po sela te Israel dabe augwalibolo mani. Tama te buku sabi simanigi peyu, te Moses isali po te elalubo.

\par }{\IP Mosesgo te genuai po dabe e tama po pusali. Agai te Israel dabe augwali te Isipdu asali teba ma kone palali, te Godigo genuai sę augwali dali yali. Te aga bomogo naga Godigo augwali tau sali. Tama tialima, augwali te aga dologode naga bidimainao. Moses agai te bomai nogo si po augwali dali ma pusulama, tama agai te bomai po page te Israel dabe augwali bidibo kolesaga ma hanina mani. Agai te polalubo bomai po agai bomona dąų walama, tama augwaligo homu hodolama, tama augwali te bomai po te Godigo augwalibolo mawaibao wali te tǫde bidiyu, bugagia wali pomainu yali.

\par }{\IP Genuai nai me deli e bukugo yabo nai deli da. Te da, te Israel dabego te namba wan te bomai po deli wali bugagia pabo te deli dao. Te bomai po te Dąį 6, te ves 4 me 5, tede elalubo, tama e tama po wali, “Dagego God dago Genuai Bidi deli naga godolo mu iyąo. Dagego aga te duga haligade godolo mu eyu, me dagego homu kolesagago godolo eyu, me dagego bomogo dali mu aga godolo iyąo.” Te da te bomai po dąų walainu, Mosesgo augwalibolo te bulu duba dabe me pelama, lotu po dabe me olamuo po wali, te tibo god dabeba lotu olamuo wali. Augwaligo te buluba kolesaga te lotu wabode me wali pelamuo. Augwaligo te Godiba lotu po wabo te pesage deli sa munama, tama tigidali we bidi teba naga lotu po wagi pomainu yao.

\par }{\IP Te bukugo te Israel hani te Godigo augwali dali dąų walali bomai po tede homu kolesaga hodolali. God aga digi te homu kolesaga dąų walali te po wali peyu aselama, megi tama usu nagasali. Tama tialima, augwaligo me te Kenan tǫ sabo sogo augwaligo bugagia kęnelama, tama bugagia wali pomainao.



\par }{\MS Mosesgo te Israel dabego Sainai bulu taga solama asali po pusali

\par }\ChapOne{1}{\MR (Dąį 1–3)

\par }{\PP \VerseOne{1}Te bukude te Mosesgo te Israel we bidibolo te bidi meni yai bulude augwali bidiyu, te po pusa mani buku dao. Te Jordan wę pąde, te giliga asobo badu, augwali te Jordan wę sesegede malu bulude bidai, te bulu Sup pąde. Tama hanu Paran te me badu pedai badu elaluali. Tama te hanu Tofel, me Laban, me Haserot, me Disahap, te gasa me badu pedai badu elaluali.

\VS{2}Tialima, nage te bulu du Sainaidu hogodama, tama nage te Idom bulu du sunumidu peyu da, teda nage nogo si olama, deli sogo te bulu Kades Barneaba sabolaibao.

\VS{3}Te Israel dabe augwali te Isip bulu taga soali te kibu be bidi sese si silama, tama te dei namba wan, te 11 poluade, Mosesgo te we bidibolo te God, Genuai Bidigo agabolo walali po pusali.

\VS{4}Te sę te Genuai Bidigo te Sihon, te Amor dabego tuni bidi, aiyaba elaluama, nosali te po pusubo sę pedelai dao. Tuni bidi Sihongo te hanu Hesbon tonaluai dao. Tama Genuai Bidigo te tuni bidi Ok aiyaba elaluai dao. Te Basan dabego tuni bidigo te hanu si tonaluai dao, te hanu Astarot, me hanu Edrei.
\XREF{*}{{\XO 1:4: }{\XT{Nam 21:31-35}}}

\VS{5}Te da, te Israel dabe augwali Jordan wę giliga asobo badu bidali sogo, te Moap dabego tǫ dage badu bidali sogo, Mosesgo te bomai po me te Godigo po page bugagia hanilama, tama te we bidibolo ola mabo gagalali.


\par }{\PP \VS{6}Mosesgo te po wali, “Da te Sainai bulu dude bidali sogo, God, dago Genuai Bidigo dabolo e tama po walai dao, ‘Dage e bulu dude bobobage sogo mu bidali dao. Eno homugo te usu dao.

\VS{7}Dage te pesage tagalama, tama pelama, tama dage te Amor dabego bulu du buluba piąo, tama me te bulu pąde elalubo bulu dabeba me. Te da, te Jordan wę odogode elalubo bulu dao, tama te malu bulu me, bulu du bulu me, tama te tǫ dage me te saut badu elaluyu me, te genuai tamu wę Mediterenian pąbadu elalubo nambis tǫ me. Tama dage Kenan dabego tǫba piąo, tama me te bulu du Lebanon tǫ u badu me pelama, te genuai wę Yufretisba usu nigi pao.

\VS{8}Te tigidali tǫ ena Genuai Bidi eno te tǫ duga wąįbolo mawaibao po dąų walai dao. Te Abraham, me Aisak, me Jekopbolo wai dao, me te augwaligo wąį nosali asobo bagebolo me. Tialima, dage megi pelama sigi piąo,’ wali,” Mosesgo te po wali.


\par }{\SH Mosesgo tobolu bidi dabe sa muani
\par }
{\R (Sai 18:13-27)

\par }{\PP \VS{9}Tialima, Mosesgo te we bidibolo walali, “Hasia eno dagebolo e tiwai po walai dao. ‘Dage tonalubo sę genuai mu dao. Enaduba usu egobeo.

\VS{10}God, dago Genuai Bidigo dage hauwa mu, te dagalude hǫ tiwai pedalumainu ilai dao.

\VS{11}Eno homugo Genuai Bidi, dago wąįgo Godigo dage bidi hani hauwa umabo mu pedalumainu ebao. Tama eno homugo agai dagego tigidali nai dabe wiegi yai pedalumainu ebao, te agai dage dali hasia dąų wali gilama yali.

\VS{12}Tiali goli, mena tama enaduba deligo dagego tigidali pogo hwįbo sęgę dodologowe? Ena usu egobeo.

\VS{13}Tama tialima, dagego me badu koneai bidi dabe, me wiegi yai bidi dabe, me te tobolu bidi bidibo kolesaga koneai bidi dabe, dagego sa muiąo. Dagego augwali duga hani deli deli tomode sa muiąo. Tama eno augwali dage tonalumainogo sa muaibao.’

\VS{14}Eno te tama po wai, tama dagego te sę yabo usu dao po wai dao.

\VS{15}Tama tialima, eno te polalubo bidi dabe, te koneai bidi dabe me, te wiegi yai tobolu bidi dabe eno sai dao. Te duga digi duga hani deli deli tomode sa muai dao. Tama eno augwali dagego tuni bidi bidimainu sa muai dao. Tama mebago te 1,000 we bidi tonaluyu, meba te 100 we bidi tonaluyu, mebago te 50 we bidi, me te nogo si we bidi tama tonalubo sę yai dao. Tiali me ma, eno deli deli hani tomode ofisa bidi deli deli sa mumuna pai dao.”


\par }{\PP \VS{16}“Tama te sogo eno te tobolu bidi dabe te e tama ola mawai dao, ‘Dagego olo bugagia munama, te we bidigo wabo po dabe bugagia odao,’ po wai dao, ‘te we bidi aga hasi tomode wabo po. Tama dagego te we bidigo wabo po bugagia osola suao, te duga abagi dabe tomode, ma te Israel hani isąwai bidi hani dabe dage tomode bidibo bagede pedalubaso me.

\VS{17}Dagego te tigidali bidi dabe te deli kolesagago naga dodolao. Te aga genuai bidi me, ma olo bidi me. Tama dage bidi me delide wi me elamuo. Magi baso meni, God aga digi dagego homu kolesaga te po tų ebode dodolaibao. Ma, te sęgę genuai mu me elalubaso da, tama dodolabo usu isąbaso da, teda dagego ena pageba odasa asao, teda eno po tų odaibao.’ Eno augwalibolo te tama po walai dao.

\VS{18}Tama te sogo me, eno dagego meba sę dabe yabo eno ola mawai dao,” Mosesgo te po wai.


\par }{\SH Te Israel dabego sa sugi pabo bidi tagala palali po
\par }
{\R (Nam 13:1-33)

\par }{\PP \VS{19}Mosesgo po geninama weyu, te po wali, “Dago te God dago Genuai Bidigo wali po wali pelama, tama dago Sainai bulu du taga solama, tama da te bulu me te mu dwai digi pai dao, te moni nai meni yai kemi sane buluba. Tama tedu peyu, da te Amor dabego bulu duba dabe sabolali. Da te bulu Kades Barnea sabolali sogo,

\VS{20}eno dagebolo te tama po walai dao, ‘Megi da, da te Amor dabego bulu duba te sabolai dao,’ po wai dao. ‘Dago Godigo te bulu dagebolo megi mawainogo te ebao.

\VS{21}Te tǫ suao. God dago wąį dabego Genuai Bidigo dagebolo megi mani dao. Dage pelama, teba duagi piąo, te agai dagebolo hasia wali gilama. Dage wi elama, homu hauwa me kųą pelamo dao.’ Eno te po wai.”


\par }{\PP \VS{22}“Tiali goli, dage ena pageba sabolama, tama dagego te po wali, ‘Polo beda, dago bidi meba polasa tagala palama, tama augwaligo polasa te bulu sa sugi pomainao. Tama augwaligo dago wali pabo sunumi wiegi yai deli ola momainao. Tama me augwaligo dabolo mena tiwai hanu elalubowe dabolo augwaligo omainao,’ wali.

\VS{23}Eno homugo tiali dago te po wali peyu da, te usu yaibao homu yali. Tama tialima, dago nogo si olama si hanide eno te deli deli bidi dabe sa muai dao.

\VS{24}Tama augwali te bulu du, me malu bulu me, te Eskol buluba dabe tama susa biligi pali.

\VS{25}Augwaligo ni du dabe meba ma seselama, dabolo ma magasali. Tama augwaligo te po wali, ‘Te God, dago Genuai Bidigo dabolo megi maiabo tǫ, te tǫ ili hauwa mu elalualio,’ wali.”


\par }{\PP \VS{26}“Augwaligo te tama po wai goli, dagego God dago Genuai Bidigo wali po sela sąnama, tama dage te buluba pabo hagela homu yai dao.
\XREF{*}{{\XO 1:26: }{\XT{Bom 9:23; Hib 3:16}}}

\VS{27}Dage duga ugwa be tomode dabe bidiyu, duga hasi po kųą pali. Tama dagego te po wali, ‘Genuai Bidigo da godolo ebeo,’ po wali. ‘Tama tiyu, agai da Isipdu oda selama, e buluba odasa asalio, tama da te Amor dabego nogoba muagasali dao. Tama augwaligo da dolaibao.

\VS{28}Magi baso mu da te buluba pogowe? Da wi ebao. Te bidi dabe, dago te sa sugi pomainu tagala palali bidi dabe, augwali ma aselama, te po wagasali, “Te we bidi augwali boma pai, tama bobobage dili yai we bidi mu, te bulude bidibao.” Augwaligo te po wali. “Te we bidi dabe augwali te masigigo nigai bomai obo tomode bidibo, te dagalu dąį yai obo tomode bidibo. Tama te hanu dabede augwali te moni moni bidi dabe bida bida pabo suali,” te sa sugi pali bidi dabego dabolo te po wai,’ dagego te po wali.”


\par }{\PP \VS{29}“Tiali goli, eno dagebolo te po wai dao, ‘Dage te we bidi dabede wi igimio.

\VS{30}God, dago Genuai Bidi, agai dage tudiba togolama aga bolo polasa paibao. Aga polasa pelama, hwįaibao, te dagego agai te Isip bulude ebo suali tiwai yaibao.

\VS{31}Me, te nai meni yai kemi sane bulude yali me. Dagego gedugo polobadu suali, agai dage odasa asiyu yali kolesaga, me megi dage e bidibo te buluba me te sabalobao. Te da, te aya me deligo aga wai nogode tolasa bilibo tiwai te ebao.’
\XREF{*}{{\XO 1:31: }{\XT{Tpi 13:18}}}

\VS{32}Eno te po dagebolo walio. Tiali goli, tegoba! Dagego te po odisąma bididuai. Tama dagego Genuai Bidiba homu dąų wabeo.
\XREF{*}{{\XO 1:32: }{\XT{Hib 3:19}}}

\VS{33}Polobadu te aga polasa pelama, tama agai dage sunumi ola menama, tama agai dage duga ugwa be dabe sę yabo pesage ola mawaidu geai dao. Te hulide da, te aga polasa peyu, te sia bogoli me ebo tiwai elama, dage kegasa pai dao. Ma, ulade da, te pǫ me tiwaigo dage kegasa pai dao,” Mosesgo te po wali.


\par }{\SH Godigo Israel dabe dene ilali
\par }
{\R (Nam 14:20-45)

\par }{\PP \VS{34}Mosesgo te po wali, “Genuai Bidigo dagego po dogia pabo suali, tama aga haliga sębę mu yai dao. Tama tialima, agai po haninama, bomona weyu, te po wali,

\VS{35}‘Dage dwai we bidi, dage eno duga wąįbolo mawaibao wali te buluba dage mu pogobeo. Mu menio.
\XREF{*}{{\XO 1:35: }{\XT{Hib 3:18}}}

\VS{36}Kalep, te Jefunego ogwa deli digi, aga te buluba paibao. Aga ena dali deli homu mu eyu, agai deligo naga eno tigidali po wali palio. Tama tialima, aga dali, te aga ame nabo wai puluba dali sigo naga, eno te mabo tǫ suaibao,’ Genuai Bidigo te po wai.”


\par }{\PP \VS{37}“Te nosali badu me sogo deli te dage we bidi dabego yali kolesagago te Genuai Bidigo ena dali me sębę ebo sę ilali, tama agai te po wali, ‘Moses, nage me te bulu tomoba me pogobeo.

\VS{38}Tiali goli, nago namba tu bidi Josua, te Nungo ogwa, deli naga teba paibao. Nago Josuago homu kolesaga dąų walao. Magi baso meni, agai te Israel dabe te buluba odasa pelama, te buluba bidigi paibao,’ wali.”


\par }{\PP \VS{39}“Nosali Genuai Bidigo da tigidalibolo te po wali, ‘Dagego wai bǫų dabego te dwai sę me wiegi yai kolesaga augwaligo me kuna dagalasiąyu ebo konebeo. Te augwali te wai puluba naga. Te augwali naga te bulu tomoba paibao. Dagego te po wali, te boi bidi dabego augwali elaibao, wali. Tiali goli, eno te bulu augwalibolo mawaibao. Tama augwali te bulude bidaibao.

\VS{40}Tama dage genuai we bidi da, dage ma gelama, tama te nai meni yai kemi sane buluba ma soaiąo. Te tamu wę Ret Si, te Akaba, te buluba pabo sunumi badu soaiąo,’ wali.”


\par }{\PP \VS{41}“Tama dagego enabolo te po wali, ‘Hobedeo. Moses, dago Godigo gedude dago dwai sę yalio. Tiali goli, dago megi da te Amor dabe dali hwįgi paibao, te Genuai Bidigo dabolo wali gilama,’ wali. Tama dage deli deligo te hwįyu gudubo ugwa dabe gudama, tama dagego homugo te bulu du bidi dabe te olo nai tiwai dao homu yai dao, tama dagego augwali aiyaba elaluaibao homu yali.

\VS{42}Tiali goli, Genuai Bidigo enabolo te po wali, ‘Dagego augwali habu selao. Tama augwali hwįgi pomainogo igio. Magi baso meni. Eno augwali tau sogobeo. Tama te boi bidi dabego augwali mu dolaibao,’ wali.

\VS{43}Genuai Bidigo po eno dagebolo mani. Tiali goli, dagego agai po odobeo. Te dagego hagoma eyu, po sela sąnama, tama dage hogodama pelama, te boi bidi dabe dali subigila hwįgi pali, te bulu du buluba.

\VS{44}Tialima, te Amor dabe augwali dagego te bulu dude te bidi gąǫ kelebo te nenemo tiwai bidibo dagego suali. Augwaligo dage pobeasa, te Horma buluba saboligi pali. Te Idom bulugo bulu du tomoba pali. Tama augwaligo dage sese tama mu dolali.

\VS{45}Tama dage gela olama, tama Genuai Bidigo tau somainogo i wai dao. Tiali goli, agai dagego po me odobeo. Menio.

\VS{46}Tama te tiali hagede dage te bulu Kadesde bobobage sogo mu bidai dao,” Mosesgo te po wai.




\par }\Chap{2}{\SH Te Israel dabe augwali te bulu Idom me Moapba sabolali
\par }
{\R (Nam 14:39-45)

\par }{\PP \VerseOne{1}Tama Mosesgo te po wali, “Tama nosali mu, da te ma geasa te nai meni yai kemi sane buluba pai dao. Tama da te tamu wę Retsiba pabo sunumi badu pai dao. Tama dago te Genuai Bidigo wali po wali tama pai dao. Tama da bobobage sogo mu te Idom bulude te bulu dude bilai dao,” wali.
\XREF{*}{{\XO 2:1: }{\XT{Nam 21:4}}}


\par }{\PP \VS{2}“Tama nosali Genuai Bidigo enabolo te po wali,

\VS{3}‘Bobobage sogo mu dage e nai meni yai bulu du elalubo tǫde bilai dao. Tama megi dage te notba te badu pao.’

\VS{4}Agai te po dagebolo pusao obaso walai dao, ‘Megi da, dage te Idom bulu tomoba paibao,’ po wali. ‘Te da, te duga ama dabego tǫ dao, te Isogo wai hani dabego tǫ dao. Tama augwaligo dagede wi yaibao. Tiali goli, dagego augwali dali dua dao.
\XREF{*}{{\XO 2:4: }{\XT{Gag 36:8}}}

\VS{5}Dagego augwali homu hogodama, te hwįainogo igimio. Magi baso meni. Eno augwaligo tǫ dage dwasianu dagebolo me magobeo. Menio. Eno te bulu du elalubo bulu Idom te Isogo wąį dabebolo naga polobadu mu mawai dao.

\VS{6}Te augwaligo bulude dagego te wę dabe nai dabe abelagameo,’ Genuai Bidigo te po wali.”


\par }{\PP \VS{7}“Dagego te sę dabe gegeda pelamuo. God dago Genuai Bidigo da tigidali te wiegi yai sę naga yali. Agai dage wiegila mu te nai meni yai bulude bugagia mu tonaluali. Te kibu be bidi sese si 40 agai da bugagia tonalubao. Aga dage dali bidibao, tama dage magi nai me sǫą pabeo,” wali.


\par }{\PP \VS{8}“Tialima, da te sunumi te hanu si Elat me Esiongeber sidu gagalama asali. Tama te sigi ąį Detsiba saboligi pali. Tama da te nai meni yai bulu Moapba ma begasa pai dao.

\VS{9}Tama Genuai Bidigo enabolo te po wali, ‘Dagego te Moap dabe dali dwai sę me elamo dao,’ po walio. ‘Augwali te Lotgo wąį hani dao. Tama augwali dali wąbi me hwįnamuo. Magi baso meni, augwalibolo eno te hanu Ar mawai dao. Tama eno augwaligo tǫ dage dwasianu dagebolo me magobeo,’ Godigo te po wali,” Mosesgo te po wai.
\XREF{*}{{\XO 2:9: }{\XT{Gag 19:37}}}


\par }{\PP \VS{10-11}(Te genuai bomai we bidi me deli, augwaligo augwali te Em hani wabo dao, augwali te bulu Ar wabo, te bulude augwali polobadu bidai dao. Augwaligo bobobage dili te Anak dabego dili bobobage tiwai elaluali. Te bidi dabego augwali te Refaim poai dao. Tama te Refaim dabe augwali te bulu Moapde bidibaso, te Moap dabego augwali te Em dabe dao po wai dao.

\VS{12}Polobadu te Hor dabe te bulu Idomde bidai dao. Tiali goli, te Isogo wąįgo te hani dolama, tama te tǫ selama, tama te tǫde te bidibao. Nosali te Israel dabego me te deli tobage kolesaga naga elama, tama augwaligo Genuai Bidigo augwalibolo mani tǫ sai dao.)


\par }{\PP \VS{13}Tama Mosesgo po geninama weyu, te po wali, “Nosali dago Genuai Bidigo po wali gilama, te wę Seret nogeyu da, tama nogeai dao.

\VS{14}Tama kibu be 38 dolo tama pela silama, te Kades Barnea taga solama, tama dago te wę nogeagasali sogoba tama usu nagasali. Tama te da Israel hani tomode elaluali hwįbo bidi dabe dago te Kades Barnea taga soabode bidai dao, te kibu be 40 tomode augwali sese tama isila silai dao. Te sę te yali da, te Genuai Bidigo wali gilama tama te pedalali dao.
\XREF{*}{{\XO 2:14: }{\XT{Nam 14:28-35}}}

\VS{15}Tama Genuai Bidigo te bidi dabe dali boi bidi mu elama, tama augwali silibo si tama tagalali, augwali megi da dali me bidibo menio,” wali.


\par }{\PP \VS{16}“Te polobadu bidali Israel hwįbo bidi dabe augwaligo sabi bidi dabe isila silibo si,

\VS{17}Genuai Bidigo te po wali,

\VS{18}‘Megi tama dage te Moap dabego tǫ tomodu peyu, te hanu Arba pabo sunumidu pao.

\VS{19}Tama dage te Amon dabego bulu pąba paibao, te Lotgo wąį hani bidi dabe bidalubo digi. Tiali goli, dagego te bage augwali te sębę elama, tama wado yabo sę me elamuo, magi baso meni, te tǫ eno augwalibolo mawai dao, tama eno te augwaligo tǫ dagebolo me te tǫ dage me magobeo,’ Genuai Bidigo te po wai.”
\XREF{*}{{\XO 2:19: }{\XT{Gag 19:38}}}


\par }{\PP \VS{20}(Te tǫ dage me te Refaim dabego tǫ dage dao po wabo dao. Magi baso meni. Augwali polobadu te tǫde bidai dao. Tiali goli, te Amor dabego te bidi dabe augwalibolo te Samsum dabe dao po wai dao.

\VS{21}Tama augwali me te Anak dabe bobobage bidi dabe tiwai dao. Augwali hani te hauwa mu dao, tama augwali bomai bidi dabe mu bidai dao. Tiali goli, Genuai Bidigo augwali mu silama, tama te Amon dabego augwali hasegeliyu, tama te tǫ selama, tama augwali te tǫde bidibao.

\VS{22}Agai te sę tiwai te Isogo hani dali elama, te Idom dabego bulu dude bidibo tiwai yalio. Tama Genuai Bidigo Hor dabe silali. Tama tialima, te Idom dabego augwaligo tǫ selama, tama augwali tede bidibao.

\VS{23}Te tama tiali gilama, tama te ailan Krit hanigo te Av dabe ela silama, augwali tede bidibo gilama tiali. Augwaligo tǫ te genuai tamu wę Gasa pąba tama usu nigi pelama elaluali, te sautba polo badu. Tama te Krit dabego augwaligo tǫ selama, augwali tede bidali.)


\par }{\PP \VS{24}Tama Mosesgo po geninama weyu, te po wali, “Dago te Moap taga soali, tama Genuai Bidigo dabolo te po wali, ‘Megi da, dagego te Armon wę nogeao. Megi da, eno te Amor bidi dabe tede tagalaibao. Te Hesbon bulu bidi dabego tuni bidi Sihon, agai tǫ dali dagego nogoba muaibao. Tialima, dagego augwali dali boi dala palama, tama agai tǫ sabo gagalao.

\VS{25}Megi tama, eno te tigidali bulu bidi dabe dagede wi emainogo ilaibao. Tialima, augwaligo dagego nogi odobo si da, teda augwali wi elama, didibili yaibao,’ Genuai Bidigo te po wali,” Mosesgo te po wai.


\par }{\SH Te Israel dabego te tuni bidi Sihon aiyaba elaluali
\par }
{\R (Nam 21:21-30)

\par }{\PP \VS{26}Tama Mosesgo po geninama weyu, te po wali, “Tialima, da te bulu Kedemot kemi sanede bidali sogo, eno te Hesbon tuni bidi Sihonbolo wiegi yai po sela pabo bidi tagala palali.

\VS{27}Augwali saboligi pelama, te po wagi pali, ‘Nago da nago bulu tomo sunumidu soabo usu dao po waibawe? Da te genuai sunumi delidu naga soaibao.

\VS{28}Tama dago te wę me, nai me, olo me sogobeo. Menio. Teda dago abeliyu naga yaibao. Da olo nago bulu tomodu soaibao.

\VS{29}Tama da te tomodu solama, te Jordan wę nogelama, te God dago Genuai Bidigo da mawainogo te wali tǫba paibao. Te Isogo hani te Idom bulude bidibo. Tama te Moap dabe te Ar bulude bidibo. Augwali sesego dabolo usu dao po olama, da augwaligo bulu tomodu soao po walio,’ te po sela pabo bidi dabego te bidi Sihonbolo te po wali.”


\par }{\PP \VS{30}“Tiali goli, tuni bidi Sihongo da agai buludu somainogo usu dao po wabeo. God dago Genuai Bidigo aga te hagoma homu ebo sę iliyu, aga homu dąų walali. Te dago aga aiyaba elaluama, tama agai te tǫ dago somainogo tama yali. Te tǫ megi da, te bidibao,” wali.


\par }{\PP \VS{31}“Tama Genuai Bidigo enabolo te po walali, ‘Odao, megi eno te tuni bidi Sihon me agai tǫ sese tama nago nogoba mubao. Te tǫ sabo gagaliyu, tede bidao,’ Genuai Bidigo tama wali.

\VS{32}Tialima, te tuni bidi Sihon aga hani bidi dabe selama, tama da dali te hanu Jahas pąde hwįagasali.

\VS{33}Tiali goli, God dago Genuai Bidigo te bidi aga ogwa dabe, me aga hani sese tama, dago aiyaba elaluama tama dago augwali ela silimainu ilai dao.

\VS{34}Tama te sogo tama dago agai tǫ selama, tama dago agai hanu sese tama dolama tagalai dao. Tama dago te bidi sese tama ela siliyu, me dago augwaligo we wai dabe sese tama ela silai dao. Dago te bage me bidibadi me sulama tagalai menio.

\VS{35}Tama dago te tigidali hanu dabede te tigidali kau kibu, me tigidali doado bage dago sai dao.

\VS{36}God dago Genuai Bidigo te tigidali hanu dabe dolomainogo sula tagalai dao. Te moni hanu Aroerdu gagalama, te Arnon wę sesegede, me te wę sesegede elalua pabo bulu du tama pelama, te Gileat dabego tǫba usu nigi pali, te hanu me deligo da paliabo usu me ebeo.

\VS{37}Tiali goli, da te Amon dabego tǫ pageba me pabeo, me te Jabok wę pageba me da me pabeo, me te bulu dude dabe elalubo hanu me, ma te gasa buluba me da pabeo. Te da, te God dago Genuai Bidigo da habu selai dao,” Mosesgo te po wai.




\par }\Chap{3}{\SH Te Israel dabego te tuni bidi Ok aiyaba elaluali
\par }
{\R (Nam 21:31-35)

\par }{\PP \VerseOne{1}Tama Mosesgo po geninama pusuyu, te po wali, “Tama nosali da te notba polo badu da pali. Te bulu Basanba pabo sunumidu pali. Tama te tuni bidi Ok aga hani bidi dali asali, te da dali hwįainogo, te hanu Edrei pąde.

\VS{2}Tiali goli, Genuai Bidigo enabolo te po wali, ‘Nage te bidide wi me elamuo. Te eno aga, me aga we bidi tigidali, me tǫ dali, sese tama nagebolo mawaibao. Tama nago te Amor dabego tuni bidi Sihon dali yali kolesaga tiwai me aga dali yaibao,’ Genuai Bidigo te po wali.”


\par }{\PP \VS{3}“Tama tialima, Genuai Bidigo te tuni bidi Ok me aga we bidi sese dago nogoba mubo si, dago tigidali mu ela silai dao.

\VS{4}Tama te sogo dago agai hanu dabe sese dago selama, tama deli me tagalai menio. Mu menio. Dago te bulu Argopde dago te 60 hanu mu sese tama sai dao. Te da, te tuni bidi Okgo bulu tiai dao. Ok aga te genuai hanu Basande bidiyu, tama te bulu me hanu tonaluai dao.

\VS{5}Tigidali te hanu dabe te masigigo nigai moni obo mu elama, tama bomai sunumi mu nigali, tama augwaligo te sunumi dabe te bomai ain dili dabego dąų waliyu yali dao. Tama te obo meni yai dwasianu bulu dabe hauwa mu elaluali.

\VS{6}Dago te tigidali hanu dabe doliyu, me te we bidi me wai dabe dago sese mu ela muna silai dao. Dago te deli kolesaga tiwai naga dago te Sihon te Hesbon hanu tuni bidi dabe dali dago tama tiai dao.

\VS{7}Tama dago te kau kibu dabe, me te hanude elaluali nai dabe sese tama sai dao.”


\par }{\PP \VS{8}“Tama tialima, dago te tuni bidi sigo tǫ dago sai dao, te Amor dabego tuni bidigo tǫ, te Sihon me Ok si. Te tǫ te wę Jordan te giliga asobo badu elalubao. Tama te wę Arnondu gagalama, tama pelama, te bulu du Hermon te sautba sabolama, tama te notba saboligi pali.

\VS{9}Tiali goli, te Saidon bidi dabego te Hermon wabo dao, te Amor dabego te Senir wabo dao.

\VS{10}Dago te malu bulude elaluali bulu dabe dago sai dao. Tama dago te Gileat tǫ dabe, me Basan tǫ, me te hanu si Saleka me Edrei hanu tǫ me, sese tama dago salio. Te tǫ dabe sese te tuni bidi Okgo tǫ dago sese tama sai dao,” Mosesgo te po wali.

\VS{11}(Te tuni bidi Ok aga te Refaim dabe sabi simanobo tuni bidi dao. Aga pubulabo halobage augwaligo te masigigo nigali. Te halobage bobobage te 4 mita, tama genuai te 2 mita tama. Te da, te hanu Raba te bulu Amonde elalubao.)


\par }{\SH Te Israel bidi hani meba te giliga asobo badute Jordan węde bidali
\par }
{\R (Nam 32:1-14)

\par }{\PP \VS{12}Mosesgo te Israel dabebolo te po wali, “Dago te hanu dabe sela silibo si, eno te Ruben hani me Gat hani dali sibolo tǫ mani, eno te hanu Aroerdu gagalama, te wę Arnon pąba saboligi pelama, te dąį ilali. Tama eno augwalibolo te Gileat bulu du si badu augwalibolo eno mawai dao. Te aga hanu dabe dali sese tama mawai dao.

\VS{13}Tama eno te Gileat me te Basan tǫ sese te Manase hani bugai mebabolo mawai dao. Basan te tuni bidi Okgo polobadu tonaluai tǫ badu dao. Te tǫ tigidali te Manase hanibolo mawai dao,” wali. (Te bulu augwaligo Argop dao wabo dao. Polobadu augwaligo te Basanbolo te po wai dao, te Refaim dabego tǫ dao po wai dao.

\VS{14}Nosali te Manase hani bidi me Jairgo te bulu Argop sese tama sali. Te tǫ augwaligo te Basan te wabao. Te tǫ dąį te bulu Gesur me Maka bulu si sesegeba te dąį igi palio. Tama aga digi aga nogi te bulu dabe poali. Tama tialima, te bidi dabego te po wabo dao, te bulu dabe te Jairgo bulu dabe dao wabo dao.)


\par }{\PP \VS{15}Tama Mosesgo po ma wadolama weyu, te po wali, “Eno te Gileat tǫ te Makir dabego somainu sa muai dao. Te Makir dabe te Manase hani bugai meba dao.

\VS{16}Tama te Ruben hani, de Gat hanibolo da, eno te tǫ te Gileat tǫdu gagalama, tama Arnon węba tama usu nigi pelama mawai dao. Augwaligo dąį te saut badu gagalama, te wę tomoba saboligi pai dao. Tama augwaligo tǫ dąį te giliga asobo badu pelama, tama te Jabok węba saboligi pali. Tama te wę Jabok te Amon bulu dali dąį elaluali wę dao.

\VS{17}Tama te giliga dega sabo badu da, te augwaligo dąį te Jordan węba dąį igi pali. Te dąį te sigi wę Galilidu te not badu gagalama, tama pelama, te sigi wę Detsi te saut badu tama pelama, te bulu du Pisgadu pelama, te sigi wę Detsiba saboligi palio,” wali.


\par }{\PP \VS{18}“Tama te sogo naga eno te Ruben hani dali, Gat hani dali, te Manase hani dali, augwalibolo te po wali, ‘God dago Genuai Bidigo dagebolo te tǫ te giliga asobo badu te Jordan wę badu dage mani dao, te dage tede bidimainogo. Megi da, dagego bidi dabego te hwįabo nai dabe sao. Tama dagego augwali polasa te Jordan wę nogelama, tama augwali augwa ama Israel dabe nosali ilama, tama pelama, te tǫ somainogo tau sigi pao.

\VS{19}Tama dagego we wai dabe augwali te dagebolo eno mani te hanu dabede tagalao, augwali tede tonalumainu yao. Eno koneani, dagego kau kibu hauwa bidibao. Tiali goli, augwali me te hanu dabede bidimainao.

\VS{20}Dagego duga ama solo tau sela mao, tama augwali te God dago Genuai Bidigo augwalibolo mawainu yali te Jordan ąį pabo badu te giliga dega sabo badu tǫ sabo si tagalao. Dage augwali dali bidibadi, te Genuai Bidigo augwali te tǫde bugagia bidimainu sula tagalobode tagalao. Te agai dage dali yali sę tiwai tama ebaso. Tama nosali da, teda dage duga eno dagebolo mani tǫba ma piagameo,’ wali.”
\XREF{*}{{\XO 3:20: }{\XT{Jos 1:12-15}}}


\par }{\PP \VS{21}“Nosali eno Josuabolo te po wali, ‘Nago polo suali dao, God dago Genuai Bidigo te tuni bidi Ok de Sihon side agai tigidali sę yali. Te agai te tiwai deli kolesaga naga te dagego hwįnama, tama te augwaligo tǫ sainu ebo bage dali tiaibao.

\VS{22}Dage augwalide wi me elamuo. Magi baso meni, God dago Genuai Bidigo dage tau selama, tama augwali dali hwįaibao,’ eno te po wali,” Mosesgo te po wai.


\par }{\SH Godigo Moses Kenan tǫba pomainu sula tagalobeo
\par }
{\PP \VS{23}Te Mosesgo te po wali, “Te sogo eno gedu haluasa po bomo elama, te po wai dao,

\VS{24}‘God, Genuai Bidi, eno koneani, nago enabolo nago genuai yabo sęde te sę dwasianu deli naga me nago enabolo ola manio. Te gasa god dagalude me tǫde me bidibeo, te nago te genuai sę nago polo yali, te sę tiwai yabo.

\VS{25}Megi eno homugo nago ena te Jordan ąį nogelama, u badu pomainogo yao. Tama eno te wiegi yai ili yai tǫ me, wiegi yai bulu du me, te Lebanon bulu du me sugi pomainogo yao,’ eno tama po wali.”


\par }{\PP \VS{26}“Tiali goli, menio. Dagego geda muanigo dagego dolaligo da, Genuai Bidigo ena dali sębę elama, tama olo palialubao. Agai te po wali, ‘Penane pania sao,’ wali. ‘Nago enabolo te nai po ma hanalugio.

\VS{27}Nage te Pisga bulu duba pelama, tama te notba me sautba tonoyu, me giliga asobo badu tonoyu, me giliga dega sabo badu tonoyu yao. Nago te buluba dabe bugagia mu tonono bilao. Magi baso meni, nage te ąį Jordan nogelama, te tǫ tomoba nage pogobeo. Mu menio.
\XREF{*}{{\XO 3:27: }{\XT{Nam 27:12-14; Bom 32:48-52}}}

\VS{28}Josua bugagia ola mao, tama agai homu kolesaga bugagia dąų walao. Magi baso meni, aga digi aga te we bidi te wę u badu odasa paibao. Tama augwali nago megi te suabo tǫde bidaibao,’ wali.

\VS{29}Tama tialima, da te odogo bulude bidai dao, te hanu Betpeor u badu,” Mosesgo te po wali.




\par }{\MS Mosesgo Israel dabebolo Godigo bomai po bugagia wali piąo po wali

\par }\Chap{4}{\MR (Dąį 4–11)

\par }{\SH Mosesgo Israel dabebolo Godigo po wali piąo po wali
\par }
{\PP \VerseOne{1}Megi da, Mosesgo te we bidibolo te tama po walali, “Dagego eno megi dagebolo mabo po bugagia wali pobaso, tama dage bugagia bidiagameo. Tama dage duga wąį dabego God, Genuai Bidigo mawainu ebo tǫde bidiagameo, te dagebolo megi mabo tǫ dao.

\VS{2}Te God dago Genuai Bidigo megi agai e mabo bomai poba dagego duga gesi noma bomai po me teba daganamuo, te megi eno dagebolo e mobao. Tama dagego te Godigo bomai po me deli sela sąnamuo. Dagego te bomai po tigidali tama wali piąo.
\XREF{*}{{\XO 4:2: }{\XT{Ped 22:18-19}}}

\VS{3}Genuai Bidigo te bulu du Peorde yali sę duga digi polo te suali dao. Te bulude te dage tomode bidi hauwago te tibo god Balba lotu wali, tama Godigo augwali sese tama dolalio.
\XREF{*}{{\XO 4:3: }{\XT{Nam 25:1-9}}}

\VS{4}Tiali goli, te dago God Genuai Bidide augwa homu mu kęą pai bidi dabe, dage da me te bidibao,” wali.


\par }{\PP \VS{5}“Edao. Eno dage tigidali haniani bomai po ola mena silali, te God dago Genuai Bidigo dabolo wali gilama tiai dao. Megi da, dage te bulu sigi pelama, tama tede duagi paibao. Tama dage te bulude bidiyu da, teda dagego te bomai po tigidali wali piagameo.

\VS{6}Dagego te bomai po dabe mu tama wali piąo. Tama te gasa bulu bidi dabego te tiwai sę ebo konemainao, te dagego wiegi yai kolesaga elaluyu, me wiegi yai homu kolesaga hauwa elaluyu ebo augwaligo koneaibao. Tialima, augwaligo dagego te bomai po elalubo po odobo sogo, augwaligo te po waibao, ‘Tegoba! Te we bidi augwaligo wiegi yai kolesaga, me wiegi yai homu kolesaga elalubao,’ po waibao. ‘Augwaligo da mu edelama, mu elalubao,’ waibao,” Mosesgo te po wai.


\par }{\PP \VS{7}“Dagego meba we bidi dabe kone paliawe? Augwaligo genuai bomo da elalubadi goli, tagalao, augwali tau sabo god menio, te God dago Genuai Bidi da dali ebo tiwai. Tigidali sogo Genuai Bidi aga da dali pąde mu bidiyu, tama dago agaba i wabo si da, teda agai da polo tau sabo dao.

\VS{8}Tama te gasa we bidi augwaligo te doloba pai bomo yai po augwaligo elalusiąwai, te eno dagebolo me e ola mabo haniani bomo yai po tiwai elalubeo. Mu menio.

\VS{9}Dagego bugagia tonaluiąo. Te dage tigidali sogo e tǫde bidiyu, dagego duga te suali te nai dabe munu me gegeda pelamuo. Te Godigo yali sę suali te duga homude mu dąų walao. Dagego duga wai dabe, me waigo wai dabeba pusa mayu,

\VS{10}te dagego te God Genuai Bidi pąde dolaluyu suali, te po pusao, te Sainai bulu dude. Te sogo Godigo enabolo te po wali, ‘Te tigidali we bidi i olama sisinao. Eno homugo augwaligo eno wabo po odomainao. Tama tiyu, augwali e tǫde bidiyu, ena dologode naga elalumainao. Tama augwaligo augwa wai dabeba me nosali ola menama, tama augwali me ena dologode elalumainao,’ Godigo enabolo te po wali.”


\par }{\PP \VS{11}“Godigo po wabo si, dage te bulu du sesegeba dolaluagasai dao. Tama sisi pǫ me hano sigo bulu du mesega selama, tama moni isi bogoli dagaluba holai dao.

\VS{12}Tama Genuai Bidi te iside bidiyu, dage dali po wabo dagego odai dao, te agai digi po wabo. Tiali goli, te God e tiwai nai me deli da weyu, te agai tigi te dagego me subeo. Mu menio.
\XREF{*}{{\XO 4:12: }{\XT{19:16-18; Hib 12:18-19}}}

\VS{13}Tama te sogo agai nogo si bomai po dagebolo menama, tama agai masigi sawali side asęai dao. Te bomai po te agai dage dali te po dąų waliyu, te tama tiai dao. Tama agai dagebolo te bomai po wali piąo po wai dao.
\XREF{*}{{\XO 4:13: }{\XT{Sai 31:18}}}

\VS{14}Tama Genuai Bidigo enabolo dage agai megi mawainu ebo te tǫde bidiyu, wali pabo haniani bomai po meba eno dagebolo ola mao po wali,” Mosesgo te po wai.
\XREF{*}{{\XO 4:14: }{\XT{Sai 21:1}}}


\par }{\SH Te Israel dabego tibo god dabe wali me pelamuo
\par }
{\PP \VS{15}Te Mosesgo po geninama weyu, te po wali, “Te Sainai bulu dude te Genuai Bidi te isi dabo tiwai ebo tomoba bidagaselama, te dage dali po miani sogo, dagego te God e tiwai nai me deli da olama dąį ilibo dagego me subeo. Tama tialima, dage bugagia dolasa bidiąo,

\VS{16-18}tiyu dagego tibo god me nigidali weyu. Ma, dagego tama tiyu da, teda dagego dwai kolesaga yaibao. Dagego te bidi piksa, ma we piksa, ma te hasa dabe piksa, ma ba piksa, ma te gula mane piksa, ma sųgų piksa me nigilama, dagego god dao olamuo.
\XREF{*}{{\XO 4:16-18: }{\XT{Sai 20:4; Prs 26:1; Bom 5:8; 27:15; Rom 1:23}}}

\VS{19}Tiyu dagego dagalude elalubo subo nai dabeba lotu po waidalio, te giliga, me polua, me hǫ dabeba lotu olamuo. Menio. God dago Genuai Bidigo te gasa we bidi dabego te nai dabeba lotu omainu sula tagalai dao.

\VS{20}Tiali goli, dage da, menio. Godigo dage Isip bulude oda selama, dage eba odasa asali. Te dage te isi hobulude honialuai tiwai tama odasa soai dao. Tama agai dage odasa asali, te aga we bidi mu bidainogo odasa asai dao, te dage megi bidibo tiwai tama.
\XREF{*}{{\XO 4:20: }{\XT{Sai 19:5; Bom 7:6; 14:2; 26:18; Tai 2:14; 1 Pi 2:9}}}

\VS{21}Te dagego dwai kolesaga yaligo da, God dago Genuai Bidigo ena dali sębę yali. Tama agai po bomonama, hanilama weyu, te po wali, te ena te Jordan ąį nogelama, te wiegi yai tǫ elalubo te buluba pogobeo po wali, agai megi dagebolo mawainu ebo te tǫba.
\XREF{*}{{\XO 4:21: }{\XT{Nam 20:12}}}

\VS{22}Eno te wę nogegobeo. Menio. Ena e bulude isaibao. Tiali goli, dage da, te wę nogelama, tama te wiegi yai ili yai tǫba bidigi paibao.

\VS{23}Dage bugagia tonaluao. Tiyu dagego God Genuai Bidigo dage dali dąų walali te po dagego gegeda pabuo, dagego. Dagego agai po wali piąo. Tama dagego duga tibo tibo god dabe me geselamuo.

\VS{24}Dagego te tama tilamuo. Magi baso meni, God dago Genuai Bidi, aga deli naga te God mu dao. Tama agai dage te gasa tibo godiba me lotu omainu sula tagalogobeo. God aga da, te posolai isi tiwai mu dao, tama agai aga boi bidi dabe ulama daibao,” wali.
\XREF{*}{{\XO 4:24: }{\XT{Hib 12:29}}}


\par }{\PP \VS{25}“Tama nosali, dage te tǫde bobobage sogo bidama, tama dagego wai dabe me dagego wąį wai puluba dabego me bidiyu, tama dagego dwai kolesaga eyu, dagego te tibo god me geselamuo. Ma, dagego te tobage nai dabe geseliyu da, teda dagego sęgę saibao. Te da, te Godigo gedude dwai kolesaga mu dao, tama te kolesaga aga sębę mu ilaibao.

\VS{26}Odiąwe, megi eno te dagalu me tǫ si i obao, te augwaligo eno dage dali te wabo bomai po odomainu. Ma, dagego Godigo po sela sąyani da, teda dua dao. Godigo dage tigidali polo tama te tǫde sela sąwaibao. Tama dage te Jordan wę u badu elalubo te tǫde bobobage sogo bidigobeo, te dagego megi te sainu ebo te tǫde. Menio. Dage sese sia saibao.

\VS{27}Teda Genuai Bidigo dage sese tama gasa buluba dabe subigila sela sąwaibao. Tama we bidi hauwa mu isila paibao, tama dage dwasianu we bidi naga te gasa haniani bidi hani tomode bidaibao.

\VS{28}Tama te bulu dabede da, dage tibo godiba dabe lotu po waibao, te bidi dabego te masigigo me ni dabego nigai godide. Te god dabego te tonoyu, me odoyu, me po weyu, me nai tuyu, me nai denami odoyu me egobeo.
\XREF{*}{{\XO 4:28: }{\XT{Bom 28:36}}}

\VS{29}Tama te sogo dagego homu hogodama, tama dagego duga dago God Genuai Bidiba ma asabo homu mu hogodaibao. Te dagego sese homugo me sese homu kolesagago aga gegabo homu yali da, teda dage aga pąba mu asiagameo.
\XREF{*}{{\XO 4:29: }{\XT{Jer 29:13}}}

\VS{30}Tiali goli, dage genuai sęgę tomode bidibo sogo da, me te dwai nai dabe dageba pedalobo sogo me, teda dage homu begelama, ma geasa asama, Genuai Bidigo po wali paibao.

\VS{31}Magi baso meni, aga te bidi hobede ebo God dao. Agai dage mu tagaliyu, ma dage mu dola siliyu me egobeo. Tama agai te dago wąį dali dąų walali te bomai po me gegeda pogobeo,” Mosesgo te po wai.


\par }{\PP \VS{32}“Dagego polobadu bidaliba ma kone paliawe, te dage ame nisąbadi? Tama me te Godigo hasia bidi me deli nigaliba kone palawe. Te dage te tigidali tǫba pobadi goli, tagalao, dagego te tobage genuai sę tiwai me pedalobo sugobeo. Te tobage sę po polobadu bidi mego odai elalubawe? Menio.

\VS{33}God te isi tomode bidiyu, po wai dao, tama dagego agai po odai dao. Tiali goli, te bidi me te po polobadu odai goli, me isisąma me yai elalubadi bogo? Te menio.

\VS{34}God dago Genuai Bidigo da Isip bulude oda selama, da te Isip hani tomodu dįą selama, odasa asu, da aga we bidi mu pedelai dao. Te dagego gedude agai haniani sę hauwa agai genuai bomogo yai dao. Agai te Isip dabebolo genuai gasi augwalibolo mayu, me agai augwali dali hwįyu yai dao. Tama agai gasi hauwa mayu, me agai haniani bidi noma sabo sę geninama mu yali, te augwali wi ma iliyu. Tialima, te gasa god mego te tobage sę me yai dawe? Mu menio.

\VS{35}Genuai Bidigo te sę dabe ola mani da, teda dagego konemainu te yali dao, te aga deli digi naga God bidibao olama konemainu te yali dao. Tama te gasa God me bidibeo. Mu menio.
\XREF{*}{{\XO 4:35: }{\XT{Mak 12:32}}}

\VS{36}Agai dage dodola ola mawainogo, tama tialima, agai dagego agai po dagaludu wabo odomainu tagaliyu te yali dao. Tama te tǫde dagego agai genuai isi dabo sumainu te yali dao, tama agai te iside bidiyu, dage dali po te wali dao.

\VS{37}Genuai Bidigo duga wąį dabe godolo mu elama, tama agai dage aga we bidi mu bidimainu sa muai dao. Tama tialima, aga dage dali bidiyu, agai genuai bomogo dage Isip bulude oda selama, tama dage e buluba te odasa asali dao.

\VS{38}Tama dage te asali sogo, agai te genuai boma pai we bidi sela sąwai dao, te augwaligo bomo te dagego bomo edelai bage. Agai te tama tiali da, te da agai dage odasa aselama, tama augwaligo tǫ dagebolo mawainu te yali dao. Te da, te tǫ dage megi bidibo, te tǫ te dao.

\VS{39}Tama tialima, dagego te tiali sę gegeda pelamuo. Genuai Bidi aga te dagalude me tǫde God dao. Tama te gasa God me menio. Mu menio.

\VS{40}Dagego agai bomai po tigidali wali piąo, te eno dagebolo mani te po. Tama tiyu da, dage me, duga wai dabe me, dage bugagia bidaibao. Tama dage te God, dago Genuai Bidi, te mabo te tǫde dage bugagia bobobage sogo mu bidaibao. Tama te tǫ tigidali sogo duga tǫ elaluaibao,” Mosesgo te Israel dabebolo te po wai.


\par }{\SH Mosesgo duala siyu yabo hanu sa muani
\par }
{\PP \VS{41}Nosali Mosesgo giliga asobo badu te Jordan wę badu agai hanu sela sa muani.

\VS{42}Te hanu sela, te da, te bidi me deligo agai magi sę ebode geda muyu, olo bidi me ela muai yai baso da, te hanuba duala sigi peyu emainu. Agai hasia bolo te isai bidi dali dwai homu ebeo. Menio. Geda muyu, isilibaso da, te bidide po menio. Te bidi aga te hanu sela me deliba duala sigi peyu, wi pomainogo, tama wei ponobo bidi augwaligo aga elama isilibo usu egobeo, te habu selai dao.

\VS{43}Te hanu sela te e tama dao. Te hanu me te Beser, te da te Ruben hanigo duala sabo hanu dao. Te da te bulu dude elalubo. Me da, te Ramot dao, te Gileat tǫ dage badu. Te da, te Gat hanigo duala sabo hanu dao. Tama me da, te Golan dao. Te da, te Basan tǫ dage badu. Te da, te Manase hanigo duala siyu yabo hanu dao.
\XREF{*}{{\XO 4:43: }{\XT{Jos 20:8-9}}}


\par }{\SH Israel dabego sali tǫgo pęwadage po
\par }
{\PP \VS{44}Mosesgo Godigo bomai po te Israel dabebolo mani.

\VS{45-46}Agai te bomai po augwalibolo augwali te Isip bulu taga solama, tama augwali te giliga asobo badu te Jordan wę badu, te malu bulude bidibadi, te po mani, te Betpeorba tonobo badu polo badu. Te badu te tǫ te tuni bidi Sihon, te Amor dabego tuni bidigo tǫ dao. Polobadu agai te hanu Hesbonde bidiyu, te tǫ tonaluai dao. Tama Moses de Israel dabe augwaligo te bage augwali te Isip bulu tagalama asali sogo, augwali aiyaba elaluai dao.

\VS{47}Tama augwali agai tǫde, me te Ok te Basan tuni bidigo tǫde augwali bidaluali. Te Amor dabego tuni bidi si te Jordan wę te giliga asobo badu bidai dao.

\VS{48}Te Israel dabego polo sali tǫ te dąį te Aroerde gagalali, tama Arnon węba sabolama, tama pelama, te bulu du Sirion, te nogi me Hermon, teba saboligi pali.

\VS{49}Tama me augwaligo te Jordan wę te giliga asobo badu tǫ sese tama sali, tama pelama, tamu wę Detsiba tama pelama, tama bulu du Pisgaba saboligi pali.




\par }\Chap{5}{\SH Te Godigo nogo si bomai po dabe
\par }
{\R (Sai 20:1-17)

\par }{\PP \VerseOne{1}Te Mosesgo Israel we bidi tigidali i ola sisinama, tama agai augwalibolo te po walali, “Dage Israel dabe, dagego eno megi dagebolo mawainogo ebo te bomai po odiąwe. Dagego te bomai po konea sao, tama bugagia wali piąo.

\VS{2}God, dago Genuai Bidigo, da dali te Sainai bulu dude po dąų walai dao.

\VS{3}Agai te dąų walali po te dago wąį dabe dali naga dąų walai menio. Menio. Agai te po dąų walali te da megi e bidibo bage da dali me dąų walali dao.

\VS{4}God te isi tomode te bulu dude bidiyu, tama agai po dage dali dolo wai dao.

\VS{5}Tama te sogo eno te Genuai Bidi de me dage dali tomode po ugwaba pusuyu, edaba pusuyu ebo bidi bidai dao. Magi baso meni, dage te iside wi elama, tama dage bulu duba pabo usu isąbaso tiali,” wali.

\par }{\PP “Genuai Bidigo te po wali,

\VS{6}‘Ena Genuai Bidi, ena dagego God dao. Dage olo sę ebo bidi te Isip bulude bidibaso, eno dage oda selama, eno dage odasa asai dao.’ ”


\par }{\PP \VS{7}“ ‘Dage gasa God meba lotu po me olamuo. Dagego ena deliba naga lotu po wao.’ ”


\par }{\PP \VS{8}“ ‘Dagego te olo nai piksa te dagalude me tǫde elalubo nai, ma wę te tǫ dologode elalubo nai piksa dabe me nigilamuo.

\VS{9}Dage te tibo god piksaba bogoli sugunama, lotu po me olamuo. Magi baso meni, ena Genuai Bidi, ena dagego God dao, tama eno dage te tibo god piksaba lotu omainu me sula tagalogobeo. Eno kolesaga da, e tama tilalubo, eno te bidi dabe ena godolo isąma ebo bidi dene mabo dao. Tama eno te bage augwaligo wai te nosali pedalobo bage te namba 3; te namba 4 hani, me nosali pedalobo bagebolo me te tobage dene me mawaibao.
\XREF{*}{{\XO 5:9: }{\XT{Prs 26:1; Bom 4:15-18; 27:15}}}

\VS{10}Tiali goli, te we bidi ena godolo elama, eno bomai po wali asobo we bidi da, teda eno augwali godolo mu elama, augwa hani nosali 1,000 pedalobo me godolo mu elalua paibao,’ wali.”
\XREF{*}{{\XO 5:10: }{\XT{Sai 34:6-7; Nam 14:18; Bom 7:9-10}}}


\par }{\PP \VS{11}“ ‘Dagego God eno nogi olo dali nogi igio, duga Genuai Bidi. Magi baso meni, eno nogi olo dali nogi ebo bidi dene mawaibao.’ ”
\XREF{*}{{\XO 5:11: }{\XT{Prs 19:12}}}


\par }{\PP \VS{12}“ ‘Dagego Sabat sogo eno bubuga mu nigilao, duga God, Genuai Bidi, eno sogo, te eno dagebolo wali gilama tama.
\XREF{*}{{\XO 5:12: }{\XT{Sai 16:23-30; 31:12-14}}}

\VS{13}Te a naga olama deli sogo duga olo sę yao.

\VS{14}Tama te dei namba 7 te Sabat dao, ma te hodo dolobo sogo dao. Te da eno bubuga dao. Tama te sogo mu deli da dage me, duga wai puluba me, duga sę bidi me, we dabe me, duga negebo hasa dabe me, gasa bulu bidi me dagego bulude bidibaso da, teda te sogo deli munu me sę elamuo, te sę ebo habu mu dao. Te duga sę ebo we bidi augwali te sogo te dage hodo doliyu, dage olo bidibo te yali gilama augwali me olo bidimainao.
\XREF{*}{{\XO 5:14: }{\XT{Sai 23:12; 31:15; 34:21; 35:2; Prs 23:3}}}

\VS{15}Dagego koneawe, dage te Isip bulude te olo sę ebo bidi bidali, te koneao, tama eno genuai bomogo, ena dagego God Genuai Bidi, eno dage tedu odasa asai dao. Tama te tiali pagede da, dagego eno te bomai po wali piąo, tama te toma tubo sogo bugagia wali pelama, toma tuyu yao,’ wali.”


\par }{\PP \VS{16}“ ‘Dage duga ida aya dologode elaluyu, tama augwaligo po wali piąo, te ena God, dagego Genuai Bidi, eno dagebolo wabo yali gilama. Tialima, dagego te tama sę eyu da, teda dagede tigidali sę wiegi yai mu pedelaibao. Tama dage eno megi te mabo te tǫde dage bobobage sogo mu bidaibao,’ wali.”


\par }{\PP \VS{17}“ ‘Dagego gasa we bidi elama isiligio.’ ”


\par }{\PP \VS{18}“ ‘We sai me bidi pai we te we bidi dagego penani sę igio.’ ”


\par }{\PP \VS{19}“ ‘Dagego nai wi sigio.’ ”


\par }{\PP \VS{20}“ ‘Dagego ili po olama, gasa we bidi po tų ela magio.’ ”


\par }{\PP \VS{21}“ ‘Dagego gasa bidigo we pesą igio. Tama dagego agai be pesą daliyu, me tǫ pesą daliyu, me agai sę ebo we bidi me pesą iyu, me kau kibu pesą iyu, me donki kibu me pesą me iyu elamuo, me te agai meba gasa nai dabe me pesą me iyu elamuo.’ ”
\XREF{*}{{\XO 5:21: }{\XT{Rom 7:7; 13:9}}}


\par }{\PP \VS{22}Tama Mosesgo te po wali, “Dage tigidali te bulu dude sisinani sogo, Genuai Bidi te isi tomode me te moni genuai sisi pǫ tomode bidai dao. Tama agai po bomona haninama, tama te bomai po dabe dagebolo mani. Tama agai gasa po teba daganobeo. Tama agai te bomai po te masigi pedai side asęnama, enabolo mani,” wali.


\par }{\SH Te we bidi augwali wi yali
\par }
{\R (Sai 20:18-21)

\par }{\PP \VS{23}Mosesgo po geninama weyu, te po wali, “Te isigo te bulu du mesega sali sogo, dagego te pǫ hulia sai tomode po me deli wabo odali. Tama tibaso, dagego genuai bidi dabe me dagego hanide genuai bidi augwali ena pageba aselama, tama augwaligo te po wali,

\VS{24}‘God, dago Genuai Bidigo, dabolo agai genuai bomo mu ola mani, te dago aga te isi tomode po wabo odali sogo. Megi da, dago koneani. Me sogo Godigo te bidi me deli dali po wabo usu yaibao, tama te bidi me isibeo.

\VS{25}Tiali goli, God dago Genuai Bidigo da dali po ma wabo dago ma odiyu da, teda da isaibao. Te dwai isigo mu da dolaibao. Te magi baso mu megi da isaibawe?

\VS{26}Te niwai bidi mu te God tigidali sogo mu bidibo bidigo po te isi tomode bidi po wabo de isigobewe?

\VS{27}Moses, nage ma pelama, God dago Genuai Bidigo wainogo ebo te po ma odigi pao. Tama odama, tama ma asama, nago te odali po dabolo pusao. Teda dago odama, wali paibao,’ dagego tobolu bidi dabego te po enabolo te sogo wali,” Mosesgo te po wai.
\XREF{*}{{\XO 5:27: }{\XT{Hib 12:18-19}}}


\par }{\PP \VS{28}“Te tama tialima, Genuai Bidigo dagego ena dali te wabo po odali, tama agai enabolo te po wali, ‘Te we bidi augwaligo po eno polo odalio, tama augwaligo po te dolo mu dao.

\VS{29}Eno homugo augwaligo te tobage kolesaga tigidali sogo emainu homu ebao, tama augwali tigidali sogo ena dologode elaluyu, tama eno bomai po tigidali sogo wali pomainao. Te tama eyu da, augwaligo sę dabe, me augwa wąį nosali asobo bagego sę dabe bugagia pedalaibao.

\VS{30}Tama tialima, nage ma pelama, augwali augwa ugwa beba ma piąo po wagi pao.

\VS{31}Tiali goli, Moses, nage ma asama, nage deli naga ena dali ede bidao, tama nagebolo eno bomai po tigidali mawaibao. Nago te we bidi te bomai po ola mao. Tama augwaligo te bomai po tigidali augwalibolo eno megi mawainu ebo te tǫde bidiyu, te bomai po wali pomainao,’ wali.”


\par }{\PP \VS{32}Tama Mosesgo augwalibolo te po wali, “Dagego bugagia tonaluiąwe, God dago Genuai Bidigo dagebolo mani te tigidali bomai po dabe wali piąwe. Dagego te bomai po me deli geda munamo dao.

\VS{33}Te tigidali bomai po bugagia wali peyu da, dagego ebo sę dabe tigidali wiegi yai pedalaibao. Tama dage bobobage sogo mu te megi dagego sainogo ebo te tǫde bidaibao,” Mosesgo te po wali.




\par }\Chap{6}{\SH Godigo polalubo bomai po mu
\par }
{\PP \VerseOne{1}Te Mosesgo po geninama weyu, te po wali, “Megi da e dao, te God dago Genuai Bidigo dagebolo ola mao wali te bomai po dabe. Tama dage te megi dagego sainogo ebo te buluba sabolama, duagi painogo ebo buluba sabolama da, teda dagego te bomai po wali piąo.

\VS{2}Dage tigidali sogo tǫde bidiyu da, dage me, duga wai nosali pedalobo te wai dabego me, tigidali sogo God dago Genuai Bidi dologode naga elaluao. Tama dagego agai bomai po tigidali wali piąo, eno megi dagebolo te mobao. Tama tiyu da, dage tǫde bobobage sogo mu bidaibao.

\VS{3}Israel dabe, dagego bugagia odiąo, tama te bomai po bugagia wali piąo. Tama tiyu da, dagego tigidali sę dabe ebo wiegi yai mu pedalaibao, tama dage te bomai we bidi deli me pedalama, tama dage te wiegi yai tǫ ili elalubo te tǫde wiegila bidiagameo. God, dago wąį dabego Genuai Bidigo, te tama po dąų walalio,” Mosesgo te po pusai.


\par }{\PP \VS{4}“Dage Israel dabe, dagego bugagia odiąo. Genuai Bidi deli tama dago God deli tama dao.
\XREF{*}{{\XO 6:4: }{\XT{Mak 12:29}}}

\VS{5}Dagego God dago Genuai Bidi deli naga godolo mu iyąo. Dagego aga te duga haligade godolo eyu, me dagego homu kolesagade godolo eyu, me dagego bomogo dali mu aga godolo iyąo.
\XREF{*}{{\XO 6:5: }{\XT{Mat 22:37; Mak 12:30; Luk 10:27}}}

\VS{6}Tigidali sogo dagego eno dagebolo megi mabo te bomai po kone paliyu yao.

\VS{7}Tama dagego te bomai po duga wai bǫų dabebolo tigidali sogo ola mayu yao. Tama augwalibolo te bomai po duga bede bidiyu, me dage sunumidu peyu me, me dage toma tubo sogo me, ma dage duga sę ebo sogo dagego te bomai po duga wai dabebolo ola mao.

\VS{8}Tama dagego te po dabe dagego pepade asęnama, tama duga nogode me, ma te duga gebode daganama, kęyu yao. Tama tiyu da, dagego po dabe munu me gegeda pogobeo.

\VS{9}Tama me te duga be sunumi nide me, ma duga be mesalo obo sunumi nide me, asęao,” Mosesgo te po wai.
\XREF{*}{{\XO 6:9: }{\XT{Bom 11:18-20}}}


\par }{\SH Te Israel dabego te tigidali bomai po wali peyu emainao
\par }
{\PP \VS{10}Mosesgo te po wali, “God dago Genuai Bidigo dago wąį Abraham, me Aisak, me Jekop, te augwalibolo te genuai bulu me deli, te hanu wiegi yai hanu hauwa duga digi nigisiąwai bulu mawaibao po polobadu dąų walai dao.
\XREF{*}{{\XO 6:10: }{\XT{Gag 12:7; 26:3; 28:13}}}

\VS{11}Tama te wiegi wiegi yai nai dabe dagego bede pągąnaluaiba po wai dao, te da duga digi te be tomoba musiąwai nai dabe. Tama te tǫ dedage wę dabe meba me hauwa elalubo, te duga digi nigisiąwai wę elaluaibao. Tama me te wain gi me, te oliv gi me elaluaibao, te duga digi bulisąwai elaluaibao. Genuai Bidigo dage odasa pelama, te buluba sabolama, tama dagebolo te nai dabe mawaibao. Tama dagego te haniani wiegi yai nai dagego tulama, tama dage tabia peyu ebaso da,

\VS{12}teda dage dua mu dao, tiyu dagego Genuai Bidi gegeda palabuo. Agai digi dage Isipde olo kalabus sę ebo bidi tiwai bidibaso, dage odasa asai dao. Tama agai digi dage Isip bulu tagalama, odasa asai dao.

\VS{13}Dage God dago Genuai Bidi dologode naga bidiąo. Tama dage deli deligo gasa bidi dali po dąų omainogo eyu da, teda Genuai Bidigo nogi naga nogi elama, te po dąų walao.
\XREF{*}{{\XO 6:13: }{\XT{Mat 4:10; Luk 4:8}}}

\VS{14}Dagego te dage pąde bidalubo te we bidi dabego tibo godiba lotu po me olamuo.

\VS{15}Ma, dagego te tibo god dabeba lotu po wali da, teda Genuai Bidi agai sębę mu elama, tama agai dage te isigo dwai dwai nai dabe dela silibo tiwai tama dela silaibao. Magi baso meni, God dago Genuai Bidi da dali megi bidiyu, tama agai dage gasa god meba lotu omainu sula tagalogobeo, mu menio,” wali.


\par }{\PP \VS{16}“Dagego God dago Genuai Bidigo bomo usu sigimio, te dagego te bulu Masade polobadu yali tiwai elamuo.
\XREF{*}{{\XO 6:16: }{\XT{Sai 17:1-7; Mat 4:7; Luk 4:12}}}

\VS{17}Dagego agai dagebolo mani te bomai po dabe, me mena kolesaga wali pao wali po, te dolo mu wali piąo.

\VS{18}Dagego tigidali sę dage eyu, te Genuai Bidigo te wiegi yai dola pai nai dao wabo te sę dabe naga yao. Tama tialima, dagego tigidali yainu ebo sę dabe te wiegi yai mu pedelaibao. Tama dagego te wiegi yai ili yai tǫ saibao, te da te Genuai Bidigo duga wąį dabebolo dage mawaibao wali te tǫ dao.

\VS{19}Tama dagego duga boi bidi dabe sela sąbo usu yaibao, te Genuai Bidi aga digi te po dąų walali gilama tiaibao,” wali.


\par }{\PP \VS{20}“Nosali nosali duga wai dabego dagebolo e tama po hanaluyu, ‘Magi baso God dago Genuai Bidigo dabolo te tigidali bomai po wali pao po waliwe?’ waibao.

\VS{21}Teda dagego augwalibolo te po walao, ‘Da te Isip tuni bidigo olo sę ebo bidi bidai dao, tama Genuai Bidigo da agai bomogo oda sai dao.

\VS{22}Mu tama, dago gedude mu tama Genuai Bidigo te haniani sę, me te haniani dene te Isip hani bidi dabe, me augwa tuni bidibolo, me aga ofisa bidi dabebolo te dene mabo suai dao.

\VS{23}Agai da Isip bulude oda selama, tama da buluba olo madi odasa asai dao. Te da eba odasa aselama, tama dabolo te e tǫ mawainogo. Te agai dago wąįbolo polobadu po dąų wali gilama tialio.

\VS{24}Tama nosali God dago Genuai Bidigo dabolo e bomai po wali pomainogo mawai dao, tama da aga dologode eluinao. Tialima, dago tama tiyu da, tigidali sogo agai dago bulu tonaluaibao, tama megi elalubo yali gilama tama tiwai elalumainogo yaibao.

\VS{25}Tialima, dago agai bomai po tigidali wali peyu da, teda agai da dali wiegi yai homu elama, dabolo te doloba pai we bidi dao po waibao,’ te tama po duga wai augwalibolo wei ponoyu pusao,” Mosesgo te po wai.




\par }\Chap{7}{\SH Te Israel dabe Godigo we bidi mu dao
\par }
{\R (Sai 34:11-16)

\par }{\PP \VerseOne{1}Te Mosesgo po geninama weyu, te po wali, “God dago Genuai Bidigo dagebolo megi sainogo ebo te tǫba odasa paibao. Tama agai te bidi hani hauwa te tǫde bidibo bidi hani sela sąwaibao. Dage tǫba pabo sogo, agai te a naga olama si, te 7 bidi hani sela sąwaibao, te tǫde bidali bidi hani. Te bage augwaligo bomogo da, dagego bomo edelai bage dao. Te hani te Hit, me Girgas, me Amor, me Kenan, me Peres, me Hivi, me Jebus, te tama hani dao.
\XREF{*}{{\XO 7:1: }{\XT{Tpi 13:19}}}

\VS{2}Te God dago Genuai Bidigo dagego augwali aiyaba elalumainogo ebo si da, teda dagego augwali ela mu silao. Dagego augwali dali abagi olama, tama augwali hobede me eyu elamuo.

\VS{3}Tama me dagego augwali dali we si me abelamo dao.

\VS{4}Magi baso meni. Augwaligo dagego ogwa dabego God tudiba mubo ilaibao, tama augwaligo tibo godiba lotu po waibao. Tama tialima, te wai dabego te tama tiali da, tede polo tama Genuai Bidi sębę elama, tama dage dolaibao.

\VS{5}Dage te bidi hani dali abagi igimio. Menio. Dagego augwaligo alta togoyu, me augwaligo tibo god noma elalubo masigi pos ni toga sąyu, me te tibo god we nogi Aserago noma elalubo ni pos toga sąyu elama, me augwaligo tibo god piksa sia uluyu yao.
\XREF{*}{{\XO 7:5: }{\XT{Bom 12:3}}}

\VS{6}Dagego tama tiao. Magi baso meni, dage da God dago Genuai Bidi aga we bidi dao. Te tigidali tǫde we bidi hani tomode agai dage deli naga sa munama, dage agai doloba pai we bidi dao,” wali.
\XREF{*}{{\XO 7:6: }{\XT{Sai 19:5; Bom 4:20; 14:2; 26:18; Tai 2:14; 1 Pi 2:9}}}


\par }{\PP \VS{7}“Dage te genuai bidi hani edelebaso, te Genuai Bidigo dage koneama, tama dage sa muai meni. Menio. Dage te dwasianu hani naga bidai dao.

\VS{8}Tiali goli, Genuai Bidigo dage godolo mu elama, tama agai dago wąį dali te dąų wali te po wali peyu te ebao. Te page delide tama agai genuai bomogo dage tau sali dao. Tama teyu, dage te Isip tuni bidigo olo sę ebo bidi dabe bidibadi, agai dage te Isip tuni bidigo nogode ma dobola sai dao.

\VS{9}Dagego te tiali sę wiegila koneiąwe, God dago Genuai Bidi aga deli naga te God mu dao. Tigidali sogo agai aga po dolo wali peyu ebo dao. Tede aga munu me tulalubeo. Tama tialima, agai aga dąų wali po wali peyu yaibao, tama agai te we bidi augwaligo aga godolo eyu, agai bomai po wali pabo we bidi, augwali hani te nosali nosali pedalua pabo bage, augwali 1,000 solo usu siyu, tama agai augwali godolo mu eyu ebo dao.

\VS{10}Tiali goli, we bidigo aga godolo isąma yali we bidi, agai polo tama dene dolo mu mawaibao.
\XREF{*}{{\XO 7:10: }{\XT{Sai 20:5-6; 34:6-7; Nam 14:16; Bom 5:9-10}}}

\VS{11}Tialima, dagego agai dagebolo mani te po wiegila wali peyu, tama dagego eno dagebolo megi mani te haniani bomai po bugagia wali piąo,” Mosesgo te po wali.


\par }{\SH Godigo agai po wali pabo we bidi dali wiegi yai sę yaibao
\par }
{\R (Bom 28:1-14)

\par }{\PP \VS{12}Mosesgo te po wali, “Tialima, dagego te bomai po dabe odama, tama dagego te po wali dolo peyu da, teda God dago Genuai Bidigo aga dąų wali po wali paibao. Tama tigidali sogo agai dage godolo mu yaibao, te agai dagego wąį dali wali gilama tama yaibao.

\VS{13}Agai dage godolo mu elama, tama agai dage dali wiegi yai sę mu yaibao. Tialima, dagego wai puluba hauwa mu elama, tama dagego wąį genuai mu yaibao. Tama me agai dagego gi dabe wiegi yai ilama, tama dagego gide wit me, wain bono du me, te oliv wel me, hauwa mu elaluaibao. Tama me te kau kibu me sipsip dabego wai hauwa ame nomainogo yaibao. Agai te wiegi yai nai dabe hauwa dage mawaibao, te agai duga wąįbolo mawaibao olama po dąų wali te tǫde.

\VS{14}Te tǫde we bidi mebabolo Godigo dagebolo te nai dabe hauwa mabo tiwai te gasa we bidi mebabolo me egobeo. Te dagego we dabe me, o dagego kau kibu so dabe te wai ame nisąma olo bidigobeo.

\VS{15}Tama Genuai Bidigo dage bugagia tonaluama, tama dage te tigidali haniani gasi me sogobeo. Tama agai dagebolo te haniani dwai gasi dagego Isip bulude suali, te gasi tigidali dagebolo me tagala palogobeo. Tiali goli, agai te gasi te dagego boi bidi dabebolo naga mawaibao.

\VS{16}Dagego te tigidali bidi hani dabe mu tama ela siliąo, te God dago Genuai Bidigo dagebolo dagego nogoba mabo, te bidi hani dabe. Tama dagego augwali hobede me elamuo. Me augwaligo tibo godiba lotu wabo te habu mu dao. Ma, dagego augwaliba lotu po wali da, teda dage tuloluaibao,” Mosesgo te po wai.
\XREF{*}{{\XO 7:16: }{\XT{Bom 11:13-17}}}


\par }{\PP \VS{17}“Tiyu dagego te homu idali, ‘Te hani bidi augwali genuai hani bidi dao,’ homu elama, dagego ‘augwaligo da elalugowe’ homu idalio. Tama dagego augwali sela sągobeo homu idalio.

\VS{18}Menio, dage augwalide wi me elamuo. Dagego dago God Genuai Bidigo te Isip tuni bidi hani we bidi dabe augwaligo tigide yali te sę bugagia ma koneiąo.

\VS{19}Dagego te Isip bulude suali, te haniani gasi koneiąo. Tama me dagego te Godigo yali te we bidi noma sabo sę, me te haniani genuai sę yali te koneiąwe. Tama dagego Godigo dage Isip bulude dobola sainogo yali te genuai bomo koneiąo. Tama tialima, Godigo dagego megi wi ebo te we bidi dabe dali me te deli tiwai sę naga yaibao. Tama agai augwali dolama, mu dola silaibao.

\VS{20}Tiali goli, augwali hani meba wi pelama, duala sigi pali da, teda Godigo te bidi tigide gąǫ kelebo te bunu dabe tagala palama, augwali dolomainu yaibao,” wali.


\par }{\PP \VS{21}“Tama tialima, dage te bidi hanide wi elamo dao. Magi baso meni, God dago Genuai Bidi dage dali bidibao. Agai bomo genuai mu elalubao, tama tigidali bidi dabe augwali agade wi mu yao.

\VS{22}Dage pąba saboligi pabo si, agai te hani bidi dua dua sela sąbo sę iduaiba, te dage pąba saboligi pabo si. Tama dagego augwali polo dolobo usu me egobeo. Ma, dagego augwali polo doliyu da, teda bulu hasa dabe hauwa mu pedelama, tama augwaligo dage elaibao.

\VS{23}Genuai Bidigo dagego duga boi bidi dabe aiyaba elaluama, dolomainogo sula tagalaibao. Tama agai augwali wi mu ilama, tama dagego augwali ma siliboba usu naibao.

\VS{24}Tama agai augwaligo tuni bidi dabe dagego nogoba muaibao. Tama dagego augwali ela muaibao. Tama nosali te bidi dabego augwali me kone me egobeo, gegeda mu paibao. Tama dage paliabo bidi meni yaibao. Menio. Dagego augwali sese ela isila silaibao.

\VS{25}Dagego augwaligo tibo god dabe sese tama isi ula silao. Tama me dagego augwaligo te augwa te tibo god au ilali gol me silva, te nai dabe godolo me elamuo. Dagego te nai dabe me selamuo. Magi baso menio, Genuai Bidigo te tibo god dabede dwai homu mu ebo dao. Tiyu, dagego sai madi dagego Genuai Bidiba lotu po wabo kolesaga tagalamu dao.

\VS{26}Dagego te tibo god dagego be tomoba me seselamuo. Godigo te po wali, te nai dabe dolaibao wali, tama dagego me sali dage me dolaibao wali. Te tibo god dabe te dwai nai mu dao. Tama tialima, dagego augwaliba tudi mu ola mao,” Mosesgo te po wai.




\par }\Chap{8}{\SH Te Israel dabe augwaligo wiegi yai tǫ saibao
\par }
{\PP \VerseOne{1}Tama Mosesgo te po wali, “Dagego megi eno dagebolo mawainogo ebo te bomai po wiegila wali piąo. Tama tiyu da, dage bugagia bidiyu, tama dagego Genuai Bidigo dagego wąįbolo mawaibao olama dąų walali te tǫ sigi paibao. Tama dage tede hauwa mu pedalaibao.

\VS{2}Dagego bugagia mu kone paliąo, God dago Genuai Bidi aga polasa peyu, tama agai dage te bobobage sunumidu asali tau sai dao. Dage te nai meni yai kemi sane bulude dage te kibu be bidi sese si 40, te tama te bulude bilai dao. Tama Godigo haniani sęgę taga palai dao, te dage usu sela suyu, te dagego te tigidali bomai po wali pogowe ma meniwe elama suainogo tiai dao.

\VS{3}Te dage hagoma homu idali, agai dage nasi ilai dao, tama nosali agai dage te mana mawai dao, te dagego tumainogo. Te nai dagego me duga wąį dabego te tobage nai polobadu augwaligo me tuai menio. Agai te tama tiali da, te bidi dago konemainogo te yali dao, te bidi da te tubo naigo naga da bidibo ula sogobe da weyu, te yali dao. Menio. Dago Godigo po deli naga wali peyu da, teda da bidibo ula saibao.
\XREF{*}{{\XO 8:3: }{\XT{Mat 4:4; Luk 4:4}}}

\VS{4}Te 40 kibu bede dagego ugwa dabe me pisila pai menio. Tama me dagego sągą dabe me, me bǫ dai menio. Meni, te bugagia naga tama bidali.

\VS{5}Tialima, dagego koneao, te aya mego aga wai elama dodolainogo elebo tiwai elama, God dago Genuai Bidigo da te dodolali dao,” wali.


\par }{\PP \VS{6}“Tama tialima, dagego Godigo dagebolo yao wali te sę dabe wali pelama yao. Tama me, dagego agai bomai po wali pelama, tama aga dologode naga elaluao.

\VS{7}Magi baso meni, God dago Genuai Bidigo dage te wiegi yai buluba te odasa pobao. Te bulude te genuai wę hauwa elaluyu, te ulu wę hauwa te ebao. Tama wę meba me te tǫ dologodu solama, tama te odogo bulude pedaliyu, meba te bulu dude pedaliyu ebo dao.

\VS{8}Te bulude te nai wit elaluyu, me bali, me wain ni du, me ni fik du, me pomigranet ni du, me ni oliv du, me pusai bunu ge te hani elaluyu ebo bulu dao.

\VS{9}Tama te tǫde dage nasi me elama, tama dage magi nai me sǫą pogobeo. Tama me te bulu masigi te ain elalubao. Me dagego te kapa dabe te bulu dude dabe gegeyu digagameo.

\VS{10}Tama me dagego tuabo homu ebo nai dagego saibao. Tama dagego agabolo buba hwi po waiagameo, te agai te wiegi yai bulu dagebolo manide,” te po wai.


\par }{\SH Israel dabego Genuai Bidi gegeda pigimio
\par }
{\PP \VS{11}Mosesgo po geninama weyu, te po wali, “Dagego bugagia tonaluiąwe, tiyu dagego God dago Genuai Bidi gegeda pidali weyu. Tiyu dagego Genuai Bidigo haniani bomai po eno dage megi mabo, te bomai po gegeda pidalio.

\VS{12}Ma, dagego te tubo nai dabe hauwa eyu, me dagego wiegi yai be dabe sę eyu ebode,

\VS{13}me kau kibu hauwa elaluyu, me sipsip kibu hauwa elalu ebode, me gol me silva, me te wiegi yai nai hauwa elaluyu ebode,

\VS{14}teda dage dila pelama, tama hagoma homu elama, tama God dago Genuai Bidi gegeda pelamuo. Agai dage Isip bulude oda sai dao, te dage te olo sę ebo bidi bididuali pesagede.

\VS{15}Tama aga digi aga te nai meni yai kemi sane bulude aga polasa dage nosaliba ilama, polasa pai dao, te dwai gula mane elaluyu, me te bidi gąǫ kelebo hwą dwai elaluyu ebo bulude tiai dao. Tama te bulude te mu wa pai me elaluyu ebo digi, agai te wę me te genuai dila pai masigi delide pedelemainogo elama ebode dagego te ąį tuai dao.

\VS{16}Tama me te bulude agai dage mana mawai dao, dage tumainogo. Te da, te gasa nai me deli dagego wąį dabego polobadu me tusiąma yai nai dao. Tama agai sęgę dabe tagala palai dao, te dage usu siyu. Tama tialima, agai wiegi yai sę dageba nosali pedalomainogo tama yai dao.
\XREF{*}{{\XO 8:16: }{\XT{Hos 13:5-6}}}

\VS{17}Tama tialima, dage homugo te wiegi yai nai dabe dena nogogo te nigilali dao, te homu me elamuo. Menio.

\VS{18}God dago Genuai Bidigo dage te nai dabe hauwa somainogo te bomo mabo dao. Dagego te sę me gegeda pelamo dao. Agai te tama tibo da, magi baso meni, agai dagego wąį dali te dąų wali te po wali peyu, tama tibo dao.

\VS{19}Dagego God dago Genuai Bidi me gegeda pelamuo. Tama dagego tibo god dabe wali pelama, tama augwaliba lotu po me olamuo. Megi eno haninama dagebolo bomona te walibao, ma dagego te po sela sąyani da, teda mu tama o, Godigo dage mu tama dolaibao.

\VS{20}Genuai Bidigo dagego pabo sunumidu elalubo te bulu dabe dolai dao. Tiali goli, dagego agai po wali pisąma yali da, teda dage me te deli tiwai dene naga saibao,” Mosesgo te po wai.




\par }\Chap{9}{\SH Te Israel dabe augwaligo Godigo po polobadu sela sąyani
\par }
{\PP \VerseOne{1}Mosesgo te po wali, “Israel dabe, dagego odao. Tamadi tama, dage te Jordan wę nogelama, tama dagego te genuai hani bidigo tǫ sigi paibao. Augwaligo bomogo da, dagego bomo edelama elalubao. Augwaligo hanu genuai hauwa mu elaluyu, me augwaligo hanu masigigo nigai obo te ugwanu mu holama, te dagaluba usu nigi pai elalubao.

\VS{2}Te bomai we bidi augwali bobobage dili elalubao, tama augwali genuai we bidi mu dao, tama dage polo odai dao, te bidi mego augwali dali hwįbode elaluabo bidi deli me menio.

\VS{3}Tiali goli, dagego megi bugagia mu koneagameo, God, dago Genuai Bidi, aga bolo polasa paibao, te isi hobolu tiwai elama polasa paibao, te dage tudiba togolama. Te dage pabo sogo agai augwaligo bomo aiyaba elaluaibao. Te dagego augwali dali hwįnama, tama augwali aiyaba elaluama, tama polo sela sąwaibao, te agai polo dąų walali gilama,” Mosesgo te po wai.


\par }{\PP \VS{4}“Te God dago Genuai Bidigo augwali polo sela sąbo side, tiyu duga hasi duga digi te po olamuo, ‘Godigo da te tǫ mani, magi baso meni, agai da suali, da te wiegi yai doloba pai bidi tiwai suali.’ Te tobage homu ebo te mu po menio. Genuai Bidigo suali, megi te tǫde bidibo we bidigo augwaligo dwai kolesaga hauwa mu ebo, tama tibaso agai augwali tede sela sąwaibao.

\VS{5}Dagego homugo tilamuo, dago wiegi yai doloba pai kolesaga ebo dao homu elamuo, tama te tama tibo pagede Genuai Bidigo dago te tǫ somainogo sula tagalali dao homu elamo dao. Menio. Agai augwali sela sąwaibao, magi baso meni, augwali te dwai bidi dabe dao. Me ma, agai te wąį dabe dali dąų wali po usu nainogo te ebao, te dago wąį Abraham, me Aisak, me Jekop dali.

\VS{6}Mu tama, te tǫ ili hauwa elalubo tǫ dao. Tiali goli, Genuai Bidigo te tǫ dagego wiegi yai doloba pai kolesaga ebaso dagebolo me mabeo. Menio. Dage te po odisąwai hagoma ebo homu ebo we bidi naga dao,” wali.


\par }{\PP \VS{7}“Dage te nai meni yai kemi sane bulude bidali te gegeda pelamuo. Te dage tede bidiyu, dagego Genuai Bidi sębę ilali, te gegeda pelamuo. Dagego te Isip taga solama, megi e bulu bidibode dagego Genuai Bidigo po sela sąyu idu geai dao.

\VS{8}Tama me, te Sainai bulu dude dagego Genuai Bidi sębę dwai mu ilama, tama dage pąde dolainogo yai dao.

\VS{9}Ena te bulu duba holama, tama te masigi si sigi painogo pai dao, te masigi pedai side agai dage dali dąų walali te po asęai dao. Ena te giligade me hulide te bidi sese si 40 bubugade tede bidai dao, tama eno nai me tuyu, wę me tuyu me yai menio.
\XREF{*}{{\XO 9:9: }{\XT{Sai 24:18}}}

\VS{10}Tialima, Genuai Bidigo enabolo te masigi pedai si mani, te masigi pedai side agai dagebolo mani te bomai po tede aga nogogo digi asęani, te dage te bulu du pagede bidiyu, aga te isi tomode bidiyu yali sogo,” wali.


\par }{\PP \VS{11}“Ena te bulu dude te bidi sese si 40 dei bidai dao. Tama Godigo enabolo agai te dąų wali po asęani te masigi mawai dao.

\VS{12}Tama agai enabolo te po walali, ‘Nage te bulu du tagalama, tama nage aiyaba polo dulao. Magi baso meni, te we bidi nago te Isipde odasa asali, te we bidi augwaligo dwai dwai kolesaga hauwa mu ebao,’ te po wali. ‘Polo tama augwaligo eno bomai po togolama, tama augwaligo tibo god me geselalio,’ wali.”


\par }{\PP \VS{13}“Tama Genuai Bidigo enabolo po geninama weyu, te po wali, ‘Eno polo koneanio, te we bidi augwali tobolu mu gagea pabo o.

\VS{14}Tama tialima, eno augwali sese mu tama dola silaibao, tama bidi mebago augwali me konegobeo. Nago ena me togolamuo. Eno te tama tilama, tama nage nosali moni genuai bomai hanigo aya nigilaibao, te dwai we bidi dabe edelama ilaibao,’ Genuai Bidigo enabolo te po wai.”


\par }{\PP \VS{15}“Tialima, eno te Godigo dąų walali te po asęani te masigi pedai si selama, tama ena te bulu dude ena aiyaba dulai dao. Tama te sogo genuai isi bogoli te bulu dude dai dao. Tama agai bogoli ugwaba mu holai dao.

\VS{16}Ena aiyaba polo dulama, suali da, dagego te bomai po mu tama bolama, tama God dago Genuai Bidiba tudi ola mawai suai dao. Tama dagego tibo godigo piksa kau kibu noma te golgo nigai dao. Tama te kolesagago dagego God bolo te sęgę sai dao.

\VS{17}Tama tialima, dagego gedude eno te masigi si tǫba sąnama, tama te masigi pedai si tama tomode si togwa pai dao.

\VS{18}Tama deli sogo ma deli ena Genuai Bidi pageba pelama, tama ena gesabidi tǫ aiyaba ilama, pila muani. Ena pila mudubadi, te giligade me hulide te bidi sese si 40 dei tama yali. Tama eno magi nai me wę me tuai menio. Eno te tama tiali, magi baso meni, dagego Genuai Bidigo gedude dwai kolesaga elama, agabolo sęgę selama, tama aga sębę ilai baso.

\VS{19}Genuai Bidigo dage dali sębę mu elama, tama agai dage mu tama silabo homu yali. Tama tibaso, ena wi mu genuai yali. Tiali goli, eno gedu haluasa po olama, tama Genuai Bidigo eno po ma odali.
\XREF{*}{{\XO 9:19: }{\XT{Hib 12:21}}}

\VS{20}Tama Genuai Bidigo Aron dali wado genuai mu yali, tama agai aga ela muainogo yali. Tama tibaso, eno Aron me dage tau somainogo gedu haluasa po wali.

\VS{21}Dagego te kau kibu wai geselama, tama dage sęgę sali. Tama tibaso, eno te kau kibu selama, tama eno isiba sąwani, tama eno tigidali miminama, tama tigidali tama hogomu tiwai gagawali, tama eno te hogomu te bulu dude gomo elalubo węba aiyaba gea palali,” Mosesgo te po wali.


\par }{\PP \VS{22}“Tama me dage te bulu Masa, me te bulu nogi Isigo Dai wabo, te bulude, me te We Bidi Hasa Tuainogo Gela Hauwa Wali Te We Bidi Gų Page nogi wabo bulude me, dagego God dago Genuai Bidi sębę ilai dao. v

\VS{23}Me polobadu agai dagebolo te Kades Barneade agai dagebolo mawaibao wali te buluba bidigi piąo wai goli, dagego agai po sela sąwai dao. Tama dagego agai po mu dao olama, agai po wali me pai menio. Mu menio.
\XREF{*}{{\XO 9:23: }{\XT{Nam 13:31; Bom 1:21, 26; Hib 3:16}}}

\VS{24}Te ena dage dali sę gagalama, dage dali megi bida bida asoboba tama, dagego God dali tobolu gagea pabo dao,” wali.


\par }{\PP \VS{25}“Tama tialima, dage te bulu du sesegede bidibadi, ena te bulu duba holama, tama ena gesabidi tǫba ilama, tama ena bidi sese si 40 dei tama ena pila muai dao. Eno te tama tiali, magi baso meni, Genuai Bidigo dage sese tama dola silaibao obaso.

\VS{26}Tama eno gedu haluasa po weyu, te po wali, ‘God, Genuai Bidi, nago naga we bidi doligio,’ te po wali. ‘Naga digi nago te we bidi augwali nago genuai bomogo Isip bulude oda selama, odasa asai dao.

\VS{27}Nago Abraham, me Aisak, me Jekop, te bage koneao, naga sę bidi dabe. Tama nago te e we bidigo sęgę, me dwai kolesaga, me dwai augwaligo geda mubo kolesaga kone me igio, te sula tagalao.

\VS{28}Tiyu te Isip dabego nago te we bidi augwali te nago augwalibolo mawaibao te tǫba odasa pabo usu egobe po wabuo. Tama tiyu, agai aga we bidi te nai meni yai buluba ela isila silainogo odasa pali dao wabuo.

\VS{29}Hobede mu tama, Genuai Bidi, nago te we bidi naga we bidi mu dao olama, sa muai dao. Tama naga genuai bomogo augwali Isipde oda selama, odasa asai dao. Tama tialima, nago augwali doligio,’ eno te gedu haluasa po tama wali,” Mosesgo te po wai.




\par }\Chap{10}{\SH Si wagi soayu, Mosesgo nogo si bomai po sali
\par }
{\R (Sai 34:1-10)

\par }{\PP \VerseOne{1}Mosesgo po geninama weyu, te po wali, “Tialima Genuai Bidigo enabolo te po wali, ‘Nagebolo eno hasia mani te masigi pedai tiwai si togwao. Tama ni name dabe dulama, tama halobage me deli geselao. Tama nago te masigi si enabolo ugwa bulu duba sesao.

\VS{2}Tama eno te masigi side ma asęaibao, te eno polobadu nago togwa sąyani te masigide asęani po ma te masigi side ma asęaibao. Eno asęna silibo si da, teda nago si tama te halobageba muagameo,’ wali.”


\par }{\PP \VS{3}“Tialima, eno te halobage te ni akasgo geseliyu, me eno te masigi si togoyu te hasia masigi tiwai tama. Tama eno te masigi si tama bulu duba ugwaba sela pali.

\VS{4}Tama Genuai Bidigo te hasia asęani te po tiwai tama te masigi side ma asęani. Agai te nogo si bomai po asęani, te agai dagebolo dage bulu du pageba sisinama bidiyu, aga te isi tomode te bulu dude bidiyu yali sogo dagebolo te mani nogo si bomai po. Agai asęna silama, agai te masigi dage si enabolo mani.

\VS{5}Tama ena begelama, tama ena bulu dudu aiyaba asali. Tialima, eno te masigi si te Genuai Bidigo enabolo obaso te nigali te halobageba muani, te Genuai Bidigo enabolo wali gilama tiali. Tama te masigi si halobagede me munalubao,” wali.


\par }{\PP \VS{6}(Nosali Israel dabe augwali te Jakan we bidi dabego ulu wę dabe tagalama, augwali bulu Moseraba pali. Tama Aron te bulude isibaso, augwaligo aga tede pubulali. Tama aga ogwa Eleasargo aga hasegelama, tama pris sę sali.
\XREF{*}{{\XO 10:6: }{\XT{Nam 20:28; 33:38}}}

\VS{7}Augwali tede hogodama, augwali te bulu Gugodaba pali, tama nosali augwali bulu Jotbataba ma pali, te da te wę hauwa elalubo bulu dao.

\VS{8}Polobadu augwali Sainai bulu dude bidibadi, Godigo te Livai hanigo te Dąų Wali Bomai Po Halobage tolomainogo sa muai dao. Te bidi dabe augwaligo te pris sę tuyu, me te we bidibolo augwaligo God augwali dali wiegi yai sę yaibao po weyu yai dao. Tama augwaligo te sę ela asidubadi, megiba tama usu nubao.
\XREF{*}{{\XO 10:8: }{\XT{Nam 3:5-8}}}

\VS{9}Tama tialima, te Livaigo hanigo te meba Israel we bidi dabego yali gilama tǫ me sai menio. Wiegi yai nai augwaligo sali da te e dao, te augwali Genuai Bidigo pris bidi nigali. Te God dago Genuai Bidigo dąų polo wali po wali gilama tiali.)


\par }{\PP \VS{10}Mosesgo te po wali, “Ena te bulu dude te bidi sese si 40 dei te giligade me hulide bidali, te eno hasia yali gilama tama tiali. Tama Genuai Bidigo eno gedu haluasa po wali ma odama, tama agai ao olama, tama agai dage dolobeo.
\XREF{*}{{\XO 10:10: }{\XT{Sai 34:28}}}

\VS{11}Nosali agai enabolo te po wali, ‘Nage te we bidi pageba pelama, tama nago augwali eno dagebolo mawaiba wali te tǫba sela pao, te augwaligo wąį dabebolo dage mawaibao wali te tǫ,’ wali.” Mosesgo te po wali.


\par }{\SH Te Godigo homugo te we bidigo yabo kolesaga po
\par }
{\PP \VS{12}Te Mosesgo po geninama weyu, te po wali, “Megi da, dage Israel dage bugagia odiąo, te God dago Genuai Bidigo te dagego yao wabo po odao. Dage tigidali sogo God dologode naga bidiąo, tama agai po tigidali wali piąo. Dagego aga godolo mu yao, tama dagego wiegi yai homu pemene dagego homude, me duga homu kolesagade eyu, tama agai sę iyąo. Te tebo yalawainu igimio, te dagego homugo sese tama te tobage kolesaga iyąo.

\VS{13}Tama megi dagego agai bomai po tigidali wali piąo, megi eno dagebolo mobao, te po. Dagego bugagia wali peyu da, teda dage bugagia mu bidaibao.

\VS{14}Dagalu ugwanu mu elalubao, te da te Godigo dao. Tama te tǫ, me te tǫde elalubo nai dabe sese tama, te Godigo naga dao.

\VS{15}Tiali goli, Genuai Bidigo dagego wąį dabe godolo mu yali, tama tiyu agai gasa hani me sa me mubeo. Menio. Agai dage naga aga we bidi naga bidimainogo sa muai dao. Tama megi me, dage agai we bidi te bidibao.

\VS{16}Tialima, dagego te tobolu gagea pabo kolesaga tagaliąo, tama agaba homu kęą peyu, Genuai Bidigo po bugagia wali piąo.

\VS{17}Magi baso meni, God dago Genuai Bidigo te tigidali te tibo god dabe me te tigidali bomo elalubo te tigidali nai dabego bomo edelai mu elalubo. Aga te genuai bomai mu dao, tama tiyu tigidali nai dabe aga dologode naga elaluao. Agai te po tų ebode te abagi si ebo kolesaga wali peyu, me te we bidigo agaba magi nai mayu, aga homu bea sabo homu ebo kolesaga emainogo sula tagalobo menio, te haniani sę ebo kolesagade.
\XREF{*}{{\XO 10:17: }{\XT{Tpi 10:34; Rom 2:11; Gal 2:6; Ef 6:9; 1 Ti 6:15; Ped 17:14; 19:16}}}

\VS{18}Agai te bidi isai wilawe we dabe dali wiegi yai doloba pai kolesaga ebo dao, me te wai bǫų dabe augwa aya isai wai dabe me, augwali agai bugagia tonalubo dao. Agai gasa buludu asai we bidi da dali bidibo, te bage augwali nai dabe mayu, me augwali ugwa dabe mayu ebo dao.

\VS{19}Tama tialima, dagego me gasa we bidi digibulu we bidi dage tomode bidibo we bidi godolo iyąo. Magi baso meni, dage me te Isip bulude te gasa badu bulu we bidi tiwai bidai dao.

\VS{20}Dage tigidali sogo God dago Genuai Bidi dologode bidiąo, tama aga delide naga lotu weyu yao. Dagego agaba dąų ola selama, tama dagego tigidali po aga delide naga dąų waliyu yao.

\VS{21}Dagego agai nogi ugwaba siyu yao. Aga te dago God dao, tama agai dage tau sainogo te bidi wi ilabo bomai sę eyu, me gasa noma sabo bomo yai kolesaga me yali, te dage tau somainogo. Tama dagego duga gedugo digi te agai yali sę suai dao.

\VS{22}Dagego wąį dabe Isip buluba pali da, teda augwali 70 we bidi tama naga pai dao. Tiali goli, megi da, God dago Genuai Bidigo dage hauwa mu, te dagalude elalubo hǫ tiwai pedalomainogo ilali dao,” Mosesgo te po wai.
\XREF{*}{{\XO 10:22: }{\XT{Gag 15:5; 22:17; 46:27}}}




\par }\Chap{11}{\SH Godigo genuai nogi mu elalubao
\par }
{\PP \VerseOne{1}Mosesgo augwalibolo te po wali, “Dagego God dago Genuai Bidi godolo mu yao, tama agai haniani bomai po tigidali sogo wali piąo.

\VS{2}Dagego Genuai Bidigo da ola mayu, agai haniani bomai sę hauwa ebo dagego suai dao. Duga digi duga te sę dabe ebo suai dao, te dagego wai dabego menio. Menio. Dagego Godigo bomo suali, te genuai mu dao.

\VS{3}Tama dagego suali, Genuai Bidigo te we bidi noma sabo kolesaga me ebo suali. Tama me dagego te Isip tuni bidide me agai bulude yali, te kolesaga tigidali dagego suai dao.
\XREF{*}{{\XO 11:3: }{\XT{Sai 7:8–12:13}}}

\VS{4}Dagego suai dao, Genuai Bidigo te Isip ami bidi dabe augwa hos kibu me karis dabe sese tama ela silibo suai dao, te augwaligo dage pobeasa asali sogo. Agai te tamu wę Retsigo augwali mesega somainogo yai dao.
\XREF{*}{{\XO 11:4: }{\XT{Sai 14:28}}}

\VS{5}Duga digi duga polo koneai dao, te Genuai Bidigo dage tau sainogo yali sę dabe koneai dao, te nai meni yai kemi sane bulude, te dage megi da e bidibo buluba sabolisąma ebadi.

\VS{6}Tama me, dagego agai te Datan de Abiram side yali sę me koneai, te Eliapgo ogwa si, te Ruben hani bidigo ogwa si. Dage tigidaligo te tǫ peda pelama, tama te bidi si augwa we wai, me augwali sigo ugwa be, me augwa doado bage sese tama te tǫ dedageba tulalubo suai dao, tama te tǫgo augwali sese tama ma halua sabo suai dao. Te dagego wai dabe augwaligo te sę dabe suai meni. Menio.
\XREF{*}{{\XO 11:6: }{\XT{Nam 16:31-32}}}

\VS{7}Mu tama dao, duga digi Godigo te genuai sę dabe yali suai dao,” Mosesgo te po wali.


\par }{\SH Godigo Israel dabe wiegi yai nai dabe elalubo tǫ mani
\par }
{\PP \VS{8}Te Mosesgo po geninama weyu, te po wali, “Dagego eno dagebolo megi mabo te bomai po tigidali mu tama wali piąo. Tama tiyu da, teda dage te ąį nogelama, u badu pelama, tama dagego megi sigi painogo ebo te tǫ sigi pabo usu yaibao.

\VS{9}Tama dage te wiegi yai tǫ ili hauwa elalubo, te tǫde dage bobobage sogo mu bidaibao. Te da, te Genuai Bidigo duga wąį nǫų dabebolo mawaibao olama po dąų wali te tǫ tama agai te tǫ dagebolo me mawaibao, dage da te bagego bulai wai dabe dao.

\VS{10}Te bulu dagego megi sainogo ebo, te bulu te Isip bulu tiwai menio. Te dage polobadu bidali te bulu tiwai menio. Menio. Te dagego Isip bulude te gide nai bulama, dagego giba wę tulama usabo bomai sę mu yai dao.

\VS{11}Tiali goli, te bulu dagego megi sigi painogo te eba te bulu da, te bulu du dabe elaluyu, me odogo bulu elaluyu yai digi, tama tulubage te giba dabe tuluyu ebo dao.

\VS{12}God dago Genuai Bidigo te tǫ tigidali polua me kibu bede bugagia tonalubo dao, sesemane sogo,” wali.


\par }{\PP \VS{13}“Tama tibaso, dagego eno megi dagebolo e mabo te bomai po bugagia wali piąo. Dagego God dago Genuai Bidi godolo mu iyąo, tama dagego haligade, me homu kolesagade sese wiegi yai homu pemene mu agai sę eyu yao.

\VS{14}Tama dagego te tama tiyu da, teda agai tulubage te gi bugagia tau sabo sogo tulubage dagego giba dabe tagala palaibao. Tama tiyu, dagego nai dabe hauwa mu elaluyu, me wain dabe, me oliv wel dabe usu me elama, mu elaluaibao.

\VS{15}Tama dage nai me sǫą pogobe, me dagego kau kibu dabego tuabo nosai dabe hauwa mu elaluaibao,” wali.


\par }{\PP \VS{16}“Dagego gasa hani bidi dabego dagego homu kolesaga dolomainogo sula tagaligimio. Tiyu, augwaligo dagego homu kolesaga dolai madi, dagego duga Genuai Bidi gegeda pelama, augwaligo tibo god dabeba lotu olama, tama te tibo godigo sę dabe eyu yabuo.

\VS{17}Tialima, dagego te kolesaga wali peyu da, teda Genuai Bidigo dage dali sębę yaibao. Tama agai tulubage paliama, tama tǫde wę meniama, tama nai dabe me hologobeo. Tama polo tama, dage te Genuai Bidigo dagebolo te wiegi yai tǫ bulu mawainogo ebo tǫde polo isaibao,” Mosesgo te po wali.
\XREF{*}{{\XO 11:17: }{\XT{Prs 26:3-5; Bom 7:12-16; 28:1-14}}}


\par }{\PP \VS{18}“Dagego homu kolesaga me, dagego homu me, te e bomai pogo pągąnama elaluao. Dagego te bomai po dabe asęnama, tama dagego nogode me gesabidide dagana kęyu yao, tama dagego augwali me gegeda pogobeo.

\VS{19}Tama dagego te bomai po duga wai dabebolo me ola maiąo. Tama dagego te bomai po tigidali miąo. Te dage duga bulude bidibo sogo, me digibulu bidiyu, me te sę ebo sogo, me olo toma tubo sogo, te bomai pode po miąo.

\VS{20}Dagego te bomai po duga be sunumide, me obo bogi pabo sunumide, te bomai po dabe asęiąo.
\XREF{*}{{\XO 11:20: }{\XT{Bom 6:6-9}}}

\VS{21}Tialima, dagego tama tiyu da, teda dage me duga wai dabe dage bobobage sogo mu God dago Genuai Bidigo dago wąįbolo mawaibao wali te tǫde dage bobobage sogo mu bidaibao. Dage te tǫ tigidali sogo bidaibao, te dagalu te tǫ ugwadu tigidali sogo elaluaibao tiwai tigidali sogo bidaibao,” wali.


\par }{\PP \VS{22}“Dagego eno dagebolo obao te po tigidali wali piąo. Dagego God dago Genuai Bidi godolo mu iyąo, tama agai po tigidali bugagia wali piąo, tama dagego homugo agaba bugagia kęą peyu yao.

\VS{23}Tama tiyu da, agai te meba gasa bidi hani dage augwali pąba pabo si, augwali sela sąwaibao. Tama dage te genuai bomai we bidi hanigo tǫde dage bidaibao, te augwaligo bomo dagego bomo edelama elalubo bagego tǫde dage bidaibao.

\VS{24}Tama tigidali tǫ dage bilaiba tǫ, te tigidali tǫ duga tǫ gagawaibao. Dagego tǫ dąį te olo kemi sane bulu te saut badu gagalama, tama pelama, te Lebanon bulu duba usu nigi paibao, te not badu usu nigi paibao. Tama dąį te giliga asobo badu te wę Yufretisdu gagalama, tama pelama, te genuai tamu ąį Mediterenian te giliga dega sabo badu te usu nigi paibao.

\VS{25}Tama dagego sunumi togolabo bidi mu meni yaibao. Tama me dage tigidali e tǫ dage mena badu pabo si da, teda God dago Genuai Bidigo te we bidi dabe dwai wi mu ilaibao, te agai polobadu dąų walali gilama,” Mosesgo te po wai.
\XREF{*}{{\XO 11:25: }{\XT{Jos 1:3-5}}}


\par }{\PP \VS{26}“Odią, eno dagebolo sunumi si ola mobao, te dagego me deli selama, wali pao. Te sunumi me deli da, te Godigo dage tau sabo sunumi dao, tama me sunumi da, te agai dage dolabo sunumi dao.

\VS{27}Ma, dagego God dago Genuai Bidigo bomai po wali peyu da, te eno dagebolo megi e mabo te po wali peyu da,

\VS{28}teda Godigo dage dali wiegi yai sę yaibao. Tiali goli, dagego Godigo po wali pabo sunumi dega muyu da, tama dagego tibo godiba lotu po wagi peyu da, te dagego polobadu lotu me wasiąma yali teba lotu obaso da, teda Godigo dage dolaibao.

\VS{29}Te Genuai Bidigo dage odasa agai dagebolo megi mawainogo ebo te tǫba odasa pabo si da, teda dage te bulu du Gerisim me bulu du Ebal teba piąo. Tama te bulu du Gerisimde dagego Genuai Bidigo dage dali yaibao wali te wiegi yai sę po dabe nogi iyąo. Tama te bulu du Ebalde da, dagego te Godigo dage dali dwai sę yainogo yali te sę dabe po nogi iyąo.
\XREF{*}{{\XO 11:29: }{\XT{Bom 27:11-14; Jos 8:33-35}}}

\VS{30}Te bulu du si te Jordan wę giliga dega sabo badu te elalubao, te Kenan dabego tǫ, te Jordan wę odogo malude. Te bulu du si te giliga dega sabo badu elalubo, tama te tedali gasagi yai te ni sili pąde, te More bulude, te Gilgal hanu pąde.

\VS{31}Tamadi tama, dagego Jordan wę nogelama, tama God dago Genuai Bidigo dabolo mawaibao wali te tǫba bidigi paibao. Dagego polo selama, tama dage teba bidigi peyu da,

\VS{32}teda dagego bugagia koneama, tama dagego eno dagebolo megi mabo te bomai po bugagia wali piąo,” Mosesgo te po wali.




\par }{\MS Mosesgo Godigo bomai pode po wali

\par }\Chap{12}{\MR (Dąį 12–26)

\par }{\SH Augwaligo lotu wabo pesage deli elaluaibao
\par }
{\PP \VerseOne{1}Tama Mosesgo po geninama weyu, te po wali, “Te e bomai po bugagia mu odiąo. Genuai Bidi, dagego wąįgo God, aga te u badu tǫ dagebolo mawaibao wali, te tǫ dagego mu somainogo yali. Tama tialima, dage te tǫba bidigi pelama, tama tede bidada peyu, bidada pidubadi, dagego te bomai po dabe bugagia dolo naga wali mu piąo.

\VS{2}Tama dage te bulu dabe polo sabo si da, dagego te we bidigo tibo godiba lotu wabo pesage dolama, mu silao. Te bulu dabe te genuai bulu dude, me dwasianu bulu dude te elalubao, me te moni genuai ni silide te elalubao.

\VS{3}Augwaligo te lotu wabo alta me, te masigi pos dabe me dolama, tagalao. Tama dagego te we god Asera augwaligo nigo nigali te piksa me tama sigi hwą selama, te tibo godigo piksa dabe togolama, tagalao, te augwaligo nigali te tibo god piksa. Tama tiyu da, augwali teba pelama, lotu po ma wagi pidali weyu,” wali.
\XREF{*}{{\XO 12:3: }{\XT{Bom 7:5}}}


\par }{\PP \VS{4}“Dagego dago Genuai Bidi dago Godiba lotu po wabo sogo, dagego te tibo godiba lotu po wabo bidi dabego ebo kolesaga elamo dao.

\VS{5}Genuai Bidigo dage lotu po wabo pesage me deli dage hanigo tǫde sa muaibao. Tama te pesagede naga te we bidi augwali pąba aselama, tama augwali agaba lotu po omainao.

\VS{6}Tama te pesagede dagego te duga te haniani ofa iyąo. Te da, te isigo sese dela silibo te ofa, me te gasa meba ofa dabe tama yao. Tama dagego te nai dabe sese nogo si dobola silama, tama nogo si olama, deli Godibolo mao. Dagego te nai bugwai me deli te lotu wabo pesageba sesao. Tama me dagego meba gasa nai dabe Genuai Bidibolo mawainogo ebo, te nai dabe me seselama, tama me dagego dąų wali te poba usu nabo te ofa yabo nai dabe, me te duga homugo maiabo homu ebo, te ofa yabo nai, me te kau kibugo hasia ame nani te kibu gǫų dabe me, te tigidali tama seselama, ofa igi pao.

\VS{7}Te pesage da, te God dago Genuai Bidigo gedude, te dage me duga we wai dagego tuyu, me dage wiegi yai homu pemene yabo madi da, magi baso meni, te Genuai Bidigo dagebolo bomo mayu, tama tigidali dagego yali sę te wiegi yai pedelai baso, tama tiagameo,” wali.


\par }{\PP \VS{8}“Tama dagego te lotu wabo pesage deli nigilama da, teda dagego duga digi duga homugo subigila lotu po waba, te kolesaga me elamuo, te dagego megi ebo gilama.

\VS{9}Magi baso meni, dage Genuai Bidigo dagebolo mawainogo ebo te tǫba dage me sabalobeo. Dage te bulude bugagia bidama, tama te bulude bugagia toma tuyu bidagameo.

\VS{10}Dage te Jordan wę nogebo si da, teda Genuai Bidigo dagebolo te tǫ mawaibao, tama dage te tǫde bidimainu yaibao. Agai dage bugagia tonaluyu, tama te boi bidi dabe dage pąba me asogobeo. Tama tiyu, dage homu nagame elama bidiagameo.

\VS{11}Genuai Bidigo agaba lotu wabo pesage deli aga sa muaibao. Tama te pesagede da, dagego eno megi dagebolo wali te nai dabe sesiąo. Tama te ofa da, te isigo sese dela silibo ofa, me te meba ofa dabe me, te tigidali nai bugwai me badu te ofa me, te me gasa nai dabe dagego Genuai Bidibolo mawainogo yali, te ofa me te wiegi wiegi yai nai dabe te dąų wali te po usu nabo, te nai dabe tama sesao, te eno hasia polo wali.

\VS{12}Tialima, dage, me duga wai dabe, me duga sę ebo we bidi, me te Livai dabe te dagego hanude bidibo, te bage dage sese tama Genuai Bidi pageba pelama, tama agaba wiegi yai homu pemene mu igi piąo. Dagego Livai dabe bugagia mu koneawe, magi baso meni, augwaligo tǫ mu menio.

\VS{13}Dagego duga homu kolesagago niga selama, tama ofa subigilama olo madi tede ela biligimio.

\VS{14}Dagego ofa te Genuai Bidigo dage hani mego pesagede te sa mubo, te pesage delide naga dagego ofa eyu yao. Te pesage delide naga dagego te isigo dela silibo ofa eyu, me te gasa meba ofa dabe eno dagebolo polo wali, te ofa dabe tama iyąo,” wali.


\par }{\PP \VS{15}“Tiali goli, dage bidibo pesagede dabe da, te hasa dabe ela tubo da habu me selebeo. Te tigidali nai dabe Genuai Bidigo dagebolo mani, te nai dabe da, dagego tuabo nai dabe naga dao. Dage sesego tama tuiąo. Te dage Godigo gedude wiegi yai bidi me, o te Godigo gedude meda yai bidi dabe, dagego mu tuiagameo. Dagego te olo pesage dabede tuiagameo, te dagego olo bulu hasa dabe tubo yali gilama tuiąo.

\VS{16}Tiali goli, dagego augwaligo kaneme tulamo dao. Mu menio. Dagego tǫba olo wę yali gilama, olo tǫba gea palao.
\XREF{*}{{\XO 12:16: }{\XT{Gag 9:4; Prs 7:26-27; 17:10-14; 19:26; Bom 15:23}}}

\VS{17}Dagego te nai dabe da tuiagameo. Tiali goli, dagego Genuai Bidigo ofa duga bulude tulamuo. Te ofa nai dabe da e dao. Te nogo si wabo te wit dabe, me te wain, me oliv wel, me te kau kibugo gomunai wai, me sipsip kibugo gomunai wai, me te dagego Genuai Bidi dali dąų wali po usu nabo, te nai dabe me te duga homugo mabo, te ofa me te gasa meba ofa dabe.

\VS{18}Dage me duga wai puluba, me duga sę ebo we bidi dabe, me te Livai dabe dagego hanude bidibo, te bagego dage dali te ofa tuiagameo. Tiali goli, dagego te ofa te God dago Genuai Bidigo bulude tuiagameo. Te pesage delide naga Genuai Bidigo te lotu po wabo pesage magi ilaibao. Dagego te pesagede tuyu, tama dage duga te wiegi yai nai dabe bomai sę elama, nigilalide wiegi yai homu tede iyąo.

\VS{19}Tama tigidali sogo dage te tǫde bidiyu da, dagego te Livai dabe tau sabo gegeda pelamuo,” wali.


\par }{\PP \VS{20}“Nosali Genuai Bidigo dagego bulu genuai mu igi pabo si da, te agai te po polo dąų walali gilama ebo si da, teda duga homugo mena sogo duga hasa dabe tuabo homu ebaso da, tuiagameo.

\VS{21}Tialima, te lotu wabo pesage digibulu mu yaibaso da, teda dagego eno wali po sao. Dagego te kau kibu o sipsip kibu elao, tama dagego te hasa dabe duga bulude tuiąo, te Genuai Bidigo mani, te nai dabe. Dagego te sę tigidali sogo dagego godolo ebo sogo tama tiao.

\VS{22}Te Godigo gedude wiegi yai bidi me o te Godigo gedude meda yai bidigo me te hasa dabe tuiagameo. Te augwa te bulu hasa dabe tubo gilama tama tuagameo.

\VS{23}Tiali goli, dage te hasa dabe augwa kaneme dali dagego tulamo dao. Magi baso meni, kaneme da, te tigidali bidibo nai dabego bomo mabo page nai dao, tama dagego te bidibo ula mabo nai te kaneme tugio.

\VS{24}Dagego te hasa dabego kaneme tugimio. Menio. Dagego te tǫba olo wę gea palobo tiwai tama tǫba gea palao.
\XREF{*}{{\XO 12:24: }{\XT{Prs 17:10-14}}}

\VS{25}Tialima, dagego te hasa dabego kaneme tusiąma ebaso da, teda Genuai Bidigo dagego kolesaga godolo yaibao. Tama agai dagego sę dabe me agai wiegi yai pedalomainogo yaibao.

\VS{26}Tiali goli, dagego te ofa me aga dali dąų walali te po usu nabo te ofa dabe te Genuai Bidi agai te sa muabo te pesageba pelama, tama te ofa lotu wabo sa muabo te pesage deliba naga sela piąo.

\VS{27}Tama te pesagede dagego te isigo sese dela silibo ofa me uluyu, me te mi, me te kaneme sese tama Genuai Bidigo alta saide ulao. Tama meba ofa dabe dagego kaneme dabe sese alta bogo baduba gelama, tama te mi dabe da, dagego tuiagameo.

\VS{28}Dagego eno te mani te bomai po tigidali bugagia wali peyu da, tama Genuai Bidigo dagego me duga waigo wai dabego sę dabe sese tama tigidali sogo wiegila mu pedalomainogo yaibao. Magi baso meni. Dagego Godigo gedude wiegi yai doloba pai kolesaga naga yaiba weyu, te God dago Genuai Bidigo gedude,” Mosesgo te po wali.


\par }{\SH Godigo augwalibolo tibo godiba lotu wabo habu selali
\par }
{\PP \VS{29}Tama Mosesgo po geninama weyu, te po wali, “Genuai Bidi, dago God, agai te tigidali we bidi hani sese tama dage augwaligo buluba pabo si, augwali sese tama dola silaibao. Tama dagego te tǫ selama, tama tede bidiagameo.

\VS{30}Te Godigo augwali dola silibo si da, teda dage bugagia dua dao, tama augwaligo lotu wabo kolesagade habu selama, tama augwaligo lotu wabo kolesaga wali pelamuo. Tiyu dage augwaligo kolesaga wali peyu da, teda dage isaibao. Tiyu dagego te po wabo, ‘Te bulu badu olo bidibo bagego lotu po mena tama wabowe’ wabo. ‘Teda dago me te tobage kolesaga elama, lotu po waina,’ te po wabuo.

\VS{31}Te dage Genuai Bidi dago God agaba lotu po wabo sogo da, dagego te Godigo po odisąbo bulu badu bage augwa lotu weyu ebo kolesaga me elamuo. Menio. Te bage augwali lotu po augwa te tibo godiba lotu weyu da, augwaligo te Godigo godolo isąwai haniani dwai sę ebo dao. Augwaligo te e tama me tibo dao, augwaligo augwa wai bǫų dabe meba elama, tama te alta saide te ofa ulubo dao,” Mosesgo te po wai.


\par }{\PP \VS{32}“Dagego eno dagebolo walali te sę dabe naga eyu yao. Te gasa bomai po ugwadu ma daganebo, me te bomai po me deli sela sąbo tagalao, te habu mu dao,” Mosesgo te po wai.
\XREF{*}{{\XO 12:32: }{\XT{Bom 4:2; Ped 22:18-19}}}




\par }\Chap{13}{\PP \VerseOne{1-2}“Ma, te profet bidi o te na yai po haninibo bidigo dage kegasa, dage te tibo god dagego polobadu lotu me wasiąma yai, te lotuba odasa painogo ebaso, me agai haniani bomo yai sę dagego sulama, homu begelama, mu dao omainogo ebaso, ma agai po mu dao omainogo te sę dabe ebaso da, teda dagego te po munu me odamuo. Agai pogo obadi, te haniani sę te tiwai mu pedaluali goli, tagalao.

\VS{3}Dagego agai po me odamuo. Dago God Genuai Bidigo dage agai pode tulalubowe olama usu somainogo tiaibao. Dagego dago Genuai Bidi dagego homudu, me dagego kolesagadu sese tama aga mu godolo ebowe weyu, ma meniwe olama, tama tiaibao.

\VS{4}Dage Genuai Bidi dologode naga elaluyu, aga wali naga piąo. Tama dagego agai po odama, tama agai bomai po tigidali wali piąo, tama aga deliba naga lotu weyu, tama aga dąų olama tola sao.

\VS{5}Tiali goli, dagego te profet bidi o te na yali po page pusubo bidi ela muiąo. Ma, augwaligo dagebolo Godigo po sela sąyao obaso da. Dagego God aga dage Isip bulu olo sę ebo kalabus bidi tiwai bidibadi odasa sali, te konea. Te tama bidi hani dabego dage te Genuai Bidigo dagebolo te wali pao wali te sunumi taga pelama, digibulu pomainogo kegebo bage dao. Tama dagego te tama bidi dabe elama, isilao. Tama tiyu da, dagego te dwai kolesaga silaibao,” Mosesgo te po wali.


\par }{\PP \VS{6}“Tialima, te bidi o we, te dagego ama, o duga ogwa, o duga wegi, o duga we me, te dagego godolo mu ebo we me, o duga abagi mugo me, agai geme mu tama dagebolo tibo godiba lotu po wao po obaso da, teda dagego agai po me odamuo. Magi baso meni, dage me duga wąį dagego te tibo godiba polobadu lotu po me wai menio.

\VS{7}Te tigidali e tǫde we bidi tigidaligo te tibo godiba lotu po wabo dao. Te augwali dage pąde bidibo bage me, o te digibulu bidibo bage me, tagalao.

\VS{8}Tialima, te we o bidigo dage te tibo godiba lotu omainogo kegebaso da, teda dagego agai ili po wabo odogio. Dagego agai po sela sąyao. Tama dagego aga hobede dwasianu me elamuo, o dagego aga tau me selamuo. Menio.

\VS{9}Dagego aga ela muao. Te wego o bidigo dage kegainogo ili po waibaso da, teda duga bolo hasia te we o bidiba masigi sąyao. Tama nosali meba gasa we bidigo masigi sąyao.

\VS{10}Masigi sąnama, aga elama, isilao. Agai dage God dago Genuai Bidi pąde tagalama, digibulu mu pomainogo ili po olama, te kegeyu, te yali dao. Dagego kone palao, God aga digi dage Isip bulude olo sę ebo bidi bidibaso, oda sai dao.

\VS{11}Dagego te we o bidi mu tama ela muiąo. Teda te Israel we bidi sesego te tama tiali po odama, tama augwaligo bugagia tonaluama, tama augwali wi elama, tama augwaligo te tobage dwai kolesaga me ma egobeo,” wali.


\par }{\PP \VS{12}“Dage te Genuai Bidi dago God agai dagebolo mawainogo ebo te hanuba bidigi pelama, tama dagego po me deli e tama wabo odoyu da,

\VS{13}te dage tomode te dwai bidi dabe meba augwa hanude bidalubo we bidi dabe homu kolesaga dolama, tama augwali te tibo god augwali polobadu lotu wasiąwai, te godiba lotu wabao po wabo odoyu da,

\VS{14}teda dagego te tama po sabi odobaso da, teda dagego po page bugagia bolo gegela suao. Tama augwaligo te dwai kolesaga mu tama yaibaso da,

\VS{15}teda te hanude we bidi augwa kau kibu dabe dali sese tama ela silao. Te hanu mu tama dolama, tagalao.

\VS{16}Tama dagego te we bidi dabe doado bage dabe sese selama, tama hanu tomoba sisinao. Tama dagego te hanu, me te bagego hanude elaluali nai dabe sese tama isi ulao. Te da, te dago Godigo ofa tiwai ulao. Tama te hanu da, te dolai tama elaluaibao. Tama te hanu munu me ma nigigobeo, te habu mu dao.

\VS{17}Dagego te hanude nai deli me selamo dao. Te isigo sese dela silimainogo sula tagalao. Tama tiyu da, Genuai Bidigo sębę tagalama, dage hobede yaibao. Tama agai dage hani genuai mu pedalomainogo yaibao, te agai dagego wąį dabe dali polobadu po dąų walali gilama tiaibao.

\VS{18}Agai te tama tiaibao, magi baso meni, te dagego agai tigidali bomai po wali pali da, te eno megi dagebolo mani, te po. Tama me dagego agai godolo ebo sę naga eyu yali dao,” Mosesgo te po wai.




\par }\Chap{14}{\SH Te Israel dabe augwali te bulu badu Godigo po wali pisąbo bidi dabego ebo kolesaga wali pelama, tama isai bidide gela olamo dao
\par }
{\PP \VerseOne{1}Mosesgo po geninama weyu, te po wali, “Dage da, te Genuai Bidi dago God agai wai puluba dao. Tialima, dage te isai bidide gela weyu da, te usu dao. Tiali goli, dagego duga tigi wali me togoyu, o duga tobolu nisi gebo badu me poayu me igio. Teda te wani yaibao, te Godigo po wali pisąbo bagego ebo gilama yaibao.
\XREF{*}{{\XO 14:1: }{\XT{Prs 19:28; 21:5}}}

\VS{2}Dage Genuai Bidi dago Godigo tedali gasagi yai we bidi dao. Magi baso meni, agai dage tigidali tǫde we bidi tomode selama, tama dage aga we bidi bidimainogo dage sa muai dao. Dage da, agai dila pai wiegi yai nai tiwai elalubao,” wali.
\XREF{*}{{\XO 14:2: }{\XT{Sai 19:5-6; Bom 4:20; 7:6; 26:18; Tai 2:14; 1 Pi 2:9}}}


\par }{\SH Te Godigo gedude wiegi yai hasa dabe me meda yai hasa dabe
\par }
{\R (Prs 11:1-47)

\par }{\PP \VS{3}Tama Mosesgo po ma wadoliyu, te po wali, “Dagego te hasa dabe te dwai nai dao olama habu selali, te hasa dabe tulamo dao.

\VS{4}Dagego kau kibu, me sipsip kibu, me meme kibu mi,

\VS{5}me bulu hasa dia, me bulu kibu sipsip, me bulu kibu meme, te dagego tuiagameo, me bulu hasa dabe te bulu dude bidibo, te hasa dabe tuiagameo.

\VS{6}Augwaligo nogo sągą tomode si peda pelama, tama augwali kau kibugo yali gilama augwali nosai tubo dao.

\VS{7}Tiali goli, te hasa dabe augwaligo nosai te bulmakaugo tiwai tusiąma, tama nogo sągą dani peda pisąma ebaso da, teda dagego tubo habu mu dao. Dagego te kamel, me rabit, me gesia te masigi bulude bidibo, te hasa tubo habu mu dao. Augwali te kau kibu yaligia te nosai dabe tuyu ebo dao, tiali goli agai nogo sągą dani te tomode si peda pabeo. Tama tibaso, dagego koneao, te tama tiwai hasa dabe te Godigo gedude meda yai dao homu yao.

\VS{8}Dagego kibu tugio. Augwaligo kau kibugo yaligiama sągą ogo dani elalubadi goli, augwaligo nosai te bulmakaugo tiwai tubo menio. Tama tibaso, dagego koneiąo, te tama tiwai nai dabe te Godigo gedude meda yai dao. Dagego te hasa dabe tubo habu dao, tama augwali isai digi dagego nogo tubo me habu dao,” Mosesgo te po wai.


\par }{\PP \VS{9}“Dagego te sųgų dabe te bogo elaluyu, tigide abolo elaluyu ebo, te sųgų dabe tuyu yagameo.

\VS{10}Tiali goli, te węde bidibo nai dabe te bogo meni eyu, abolo meni eyu yai, te nai dabe da me tulamuo. Dagego te homu yao, te sųgų nai dabe te Godigo gedude meda yai nai dao, te homu yao,” wali.


\par }{\PP \VS{11}“Dagego Godigo gedude wiegi yai ba naga tuao.

\VS{12-18}Tiali goli, dagego te tigidali hani genuai me dwasianu kemodage, me hulide bilibo uni, me kugidi, me te toli, me te nambisde ba kanai, me te bobobage dogoni yai ba, me te ba augwaligo hupou nogi wabo, me te pato, me augwaligo komoran wabo, te pato, me hulide bilibo bogwą, dagego tugio,” wali.


\par }{\PP \VS{19}“Te Godigo gedude bogo yai te pa dabe te meda yai dao. Tama tibaso, dagego tulamo dao.

\VS{20}Tiali goli, dagego Godigo gedude wiegi yai te pa o mano dabe tuiagameo.”


\par }{\PP \VS{21}“Dagego te hasa dabe olo dali isai tulamo dao. Te gasa bulu bidi dagego bulude bidiba, te bidi dabego te hasa tumainogo tagalao, ma augwaligo dageba abelemainogo yao. Tiali goli, dage da, te God Genuai Bidigo we bidi dao. Dage aga tedali gasagi yai hani we bidi mu dao,” wali.

\par }{\PP “Dagego te meme kibu so me deligo ame pę te senede tabilama, tama te meme so kibugo digi gǫų tede ma ulamo dao,” wali.
\XREF{*}{{\XO 14:21: }{\XT{Sai 23:19; 34:26}}}


\par }{\SH Augwaligo te nogo si naide me deli Godibolo momainao
\par }
{\PP \VS{22}Mosesgo te po wali, “Dagego tigidali nai dabe dagego tigidali sogo kibu bede duga gide siyu eba, dagego nogo si pesage holama, tama dagego pesage deli muao.

\VS{23}Nosali dagego te nai dabe te Genuai Bidigo lotu wabo pesage deli sa muaibao, te pesageba sela pao. Tama te pesagede Genuai Bidigo gedude dagego te nai dabe te wit, me wain dabe, me ni oliv wel me dagego te nai pesage deli te sesali te nai tula siliąo. Tama me ma, dagego te kau kibu me sipsip kibu dabego gomunai wai dabe tede elama tuiąo, te lotu wabo pesagede. Dagego te tama tiyu da, teda dagego tigidali sogo God dologode naga bidibo kolesaga elaluaibao, te God dago Genuai Bidi.

\VS{24}Ma, dage digibulu mu bidiyu da, teda dagego te wiegi yai nai dagego me selama, tama dagego te Godigo lotu wabo pesage sa muani teba seseyu usu sąbaso,

\VS{25}teda dagego te olo bidi dabego te nai dabe abelemainogo sula tagalao. Tama nosali te mone te sa muani lotu wabo pesage deliba selasa pao.

\VS{26}Tama monego dagego te godolo ebo nai sese tama abelagameo. Te kau kibu me te sipsip kibu dabe tama abeliąo, me te wain, me bia tiwai nai abeliąo. Tama te lotu wabo pesagede te Genuai Bidigo gedude dagego me, duga wai puluba, dagego te nai dabe tulama, tama wiegi yai homu pemene mu iyąo.”


\par }{\PP \VS{27}“Tiali goli, dagego te Livai dabe dagego hanude bidibo bage me gegeda pelamuo. Augwaligo dagego hanude augwaligo tǫ menio. Augwaligo tǫ me, be me, te meba nai dabe te augwa mu menio.

\VS{28}Te tigidali kibu be sela ebo sogo, dagego te bugulali muani tubo nai dabe sese sela pelama, tama te bakstuaba muagasao, te duga hanu dabede tama tiao.

\VS{29}Te nai dabe te Livai dabego nai dao. Magi baso meni, te bage augwaligo augwa tǫ me, be me menio. Tama me ma, te digibulu asama bidagasai bidi, me te tiana wai, me wilawe we dabe me, augwali dagego hanude te bidibao. Te we bidi augwali augwa homugo aselama, te muani nai sagasiyu emainao. Dagego te tama tiyu da, teda Genuai Bidi dago God aga dagego tigidali sę dabe wiegi yai mu ilaibao,” Mosesgo te po wai.
\XREF{*}{{\XO 14:29: }{\XT{Prs 27:30-33; Nam 18:21}}}




\par }\Chap{15}{\SH Te negeli silabo kibu be
\par }
{\R (Prs 25:1-7)

\par }{\PP \VerseOne{1}Tama Mosesgo po geninama weyu, te po wali, “Te tigidali kibu be namba 7 wabode, te kibu be silibo si, dagego te bidi dabego dage negeli ilali te negeli wei ponao homu ebo tagalama, te negeli sela sąyu, isiliyu yao.

\VS{2}Dagego te tama tiao. Bidi mego aga abagi mone mawai baso me, te bidi aga abagigo negeli sela sąnama isilao. Tama aga abagibolo wei ponao po wagio. Magi baso meni, Genuai Bidi agai digi te abagigo negeli yali sela sąyu silabo sogo te pedelai dao, te kibu bede.

\VS{3}Ma, te Israel hani isąwai gasa bulu bidigo dage dali negeli yai baso da, teda dagego agabolo negeli yali we ponao po wagameo, te usu dao. Tiali goli, duga abagi solo, te Israel hani bage, augwali dali negeli yali da, wei ponao po wagio. Menio. Te negeli sela sąyao.

\VS{4-5}Te dagego Genuai Bidigo po eno dagebolo megi mabo te bomai po wali bugagia peyu, agai po odiyu yali da, teda Genuai Bidi dago God agai dagebolo mawainogo ebo te bulude dage dali wiegi yai sę yaibao. Tama tibaso, te dage hani bidi me deli nai me habuge me elamuo.

\VS{6}Magi baso meni, Genuai Bidigo agai po dąų wali da, te po wali pelama, tama dage dali wiegi yai sę yaibao. Tama we bidi hauwago dage dali negeli eyu yaibao. Tiali goli, dagego augwali dali negeli me egobeo. Tama dagego te tǫ pedai kantri hauwa tonaluaibao. Tiali goli, kantri mego dage me tonalugobeo,” wali.


\par }{\PP \VS{7}“Tialima, duga abagi me Genuai Bidigo dage mawainogo ebo te hanude bidibaso da, tama aga nai meba habuge yai baso da, teda dagego aga tudiba togolama, tama aga tau sabo homu me tagalamuo.

\VS{8}Menio. Dagego aga hobede elama, tama dagego agai sǫą pali nai tau sao.
\XREF{*}{{\XO 15:8: }{\XT{Prs 25:35}}}

\VS{9}Dagego homugo te negeli yali sela sąyabo kibu be pąba yalio homu igio. Tama tilama, dagego homu dąų olama, tama abagi tau sabo hagela ebo homu igimio. Dagego te dwai homu kolesaga dagede pedalomainogo sula tagalamuo. Ma, dagego tau sabo mone agabolo mabo hagela homu yali da, teda te bidigo Genuai Bidi i olama, tama agai dage wei ponoyu, dage Godigo gedude sęgę saibao.

\VS{10}Te agai hanalubo nai dabe tigidali tama maiąo. Te hagela ebo homu igio. Tama Genuai Bidigo dagego ebo sę dabe sese tama wiegi yai pedalomainogo ilaibao.

\VS{11}Tigidali sogo dage Israel dabe meba te nai dabe sǫą peyu bidaibao. Tama tibaso, eno dagebolo te po te wabao, dagego augwali hobede elama, tama augwaligo habuge yali nai dabe tau sao, tama augwali dali wiegi yai sę yao,” Mosesgo te po wai.
\XREF{*}{{\XO 15:11: }{\XT{Mat 26:11; Mak 14:7; Jon 12:8}}}


\par }{\SH Te Israel dabego augwa sę bidi dabe dali yabo kolesaga po
\par }
{\R (Sai 21:1-11)

\par }{\PP \VS{12}Te Mosesgo po geninama weyu, te po wali, “Te Israel hani tomode te we o bidi me deli te negeli elalubaso, agai digi aga bidi mebolo olo sę ebo bidi tiwai mobaso da, teda agai sę te kibu be a naga olama, deli, te 6 kibu be tama naga sę emainao. Tama te namba 7 kibu be wabode aga sę tagalomainao.

\VS{13}Tama agai te bidigo sę ebo tagalama pabo si da, teda te page bidigo aga aga buluba olo taga palamuo. Menio.

\VS{14}Dagego Genuai Bidigo dagebolo mani te nai dabe meba, te sipsip, me wit, me wain dabe, tama selama aga mao.

\VS{15}Dagego te dage me te Isipde olo sę ebo bidi bidali te kone paliąo, tama Genuai Bidi dago God agai dage oda selama, olo ma tagala palai dao. Te tama tiali po pagede eno megi te bomai po dagebolo te mobao,” wali.


\par }{\PP \VS{16}“Tiali goli, te sę bidigo te page bidi me aga we wai godolo mu eyu da, teda agai te po waibao, ‘Eno dage taga pabo hagela ebo,’ po waibao.

\VS{17}Te tama po obaso da, teda aga odasa pelama, aga genuai bidigo be sunumiba sabolama, tama neli me deli selama, tama agai olo te sunumi pos niba munama, neligo enama, sunumi nigilama, tama aga te be page bidigo sę bidi bidama, aga monu dabe elama isimainao. Dagego te deli sę te duga sę ebo we dabe dali me tama tiao.

\VS{18}Dagego duga te aga negelide sali sę bidi dabe te namba 7 wabo kibu bede olo taga paliyu, tede dwai homu me elamuo. Magi baso meni, agai dagede sę te kibu be a naga olama deli kibu be, te 6 tama elama, tama agai hap pe naga sali. Dagego te tama tiyu da, Genuai Bidi dago God agai dagego tigidali sę ebo agai wiegi yai mu pedalomainogo yaibao,” wali.
\XREF{*}{{\XO 15:18: }{\XT{Prs 25:39-46}}}


\par }{\SH Kau kibu me sipsip kibugo gomunai omai wai dabe po
\par }
{\PP \VS{19}Mosesgo po geninama weyu, te po wali, “Dagego duga te kau kibugo hasia wai omai, me sipsip kibugo hasia wai omai, te Genuai Bidi dago Godibolo sa muao. Tama tialima, te sa muani kau kibugo waigo sę ebo te habu mu dao. Me te sa muani sipsip kibu waigo nisi togoyu sabo me habu mu dao.
\XREF{*}{{\XO 15:19: }{\XT{Sai 13:12}}}

\VS{20}Te tigidali deli deli kibu bede dagego te tobage sa muani kibu dabe te lotu wabo pesage deliba sela pelama, duga hani we wai dagego te hasa dabe tuyu yao.

\VS{21}Tiali goli, te kau kibu o sipsip kibu augwaligo sągą gagea peyu, ma agai gedu hwidiyu, o agai meba dwai gasi dabe yai baso da, teda dagego Genuai Bidi dago Godibolo ofa eyu tama tugimio.

\VS{22}Menio. Te tama tiwai hasa dabe te duga bulude naga tuiąo. Dage tigidaligo tama tuiąo, te dage Godigo gedude wiegi yai bidigo me o meda osogo yai bidigo me tama tuiąo.

\VS{23}Tiali goli, dagego te hasa dabego kaneme tugimio. Menio. Dagego olo wę yali gilama tǫba gea palao,” Mosesgo te Israel dabebolo te po wai.
\XREF{*}{{\XO 15:23: }{\XT{Gag 9:4; Prs 7:26-27; 17:10-14; 19:26; Bom 12:16, 23}}}




\par }\Chap{16}{\SH Te Genuai Bidi Godigo Israel dabe wiegi yai bidimainogo sula tagalali side te konebo sogo
\par }
{\R (Sai 12:1-20)

\par }{\PP \VerseOne{1}Tama Mosesgo po geninama weyu, te po wali, “Te tigidali sogo kibu bede, te polua Abipde, teda dagego te Genuai Bidi Godigo dage Isipde bugagia bidimainogo sula tagalali te side sa muyu, nai ulama tuiąo. Tama dagego Genuai Bidi dago God agai nogi ugwaba siąo. Magi baso meni, polobadu me sogo hulide, te polua Abipde, agai dage Isip bulude oda sai dao.

\VS{2}Dage te Genuai Bidigo deli sa muaibao te lotu wabo pesage deli, te pesageba pelama, tama te kau kibu deli o te sipsip kibu deli te dagego God dago Genuai Bidibolo ofa tiwai elama elao. Tama duga te Godigo dage bugagia bidimainogo sula tagalali, te Pasova nogi poai sogo, te hasa dabe me te nai dabe tuao.

\VS{3}Dagego te nai tubo sogo, dagego yis dali ulai bret tulamuo. Te a naga olama si, te 7 tama sogo, dagego te yis meni yai bret tuao. Magi baso meni. Te polobadu dagego te Isip bulu taga soainogo aseąsa biliyu, dagego te yis meni yai bret tuai dao. Dagego te bret tubo da, teda dagego Isip bulude dodolama bidali me Isip bulu taga soali, te bodolu tigidali kibu be ma kone paliyu, tama te bret tuao, te dage isibo sogoba usu tama nao.

\VS{4}Te a naga olama si, te 7 tama sogo, te Yis Meni Yai Genuai Sogo tomode, dagego be tomode te bret bo dabo nai yis elalubo habu mu dao. Tama te hasia wabo deide, dagego hasa dabe ofa ebo te tuao, tama hulide naga silao. Dagego kigamu tuabo me tagalamuo,” wali.


\par }{\PP \VS{5}“Dagego te Godigo dage olo taga palali te bubuga kone paliyu, te eleba te hasa dabe Genuai Bidi agai dagebolo mawainogo ebo te hanu dabede elamo dao. Menio.

\VS{6}Dagego te agai sa muani lotu po wabo te pesage delide naga elama, tama Genuai Bidibolo ofa yao, te giliga ibaba dega sabo sogo mu dao. Magi baso meni, dagego Isip bulu te giliga dega sabode taga soai dao.

\VS{7}Dagego te hasa dabe te lotu wabo pesage delide naga uluyu tuiąo. Tama kigamu duga buluba ma piąo.

\VS{8}Te a naga sogo olama deli, te 6 tama sogo naga dagego te yis meni yai bret tuiąo. Tama te dei namba 7, tede dagego God dago Genuai Bidiba lotu po wao. Tama te sogo te sę dabe ebo te habu mu dao,” Mosesgo te po wai.
\XREF{*}{{\XO 16:8: }{\XT{Sai 12:1-20; Prs 23:5-8; Nam 28:16-25}}}


\par }{\SH Gide nai siyu, wiegi yai homu ebo genuai sogo
\par }
{\R (Sai 34:22; Prs 23:15-21)

\par }{\PP \VS{9}Tama Mosesgo po geninama weyu, te po wali, “Te dagego gide wit dabe sabo gagalobo sogo da, teda dagego te Sarere dabe nedebo gagalao.

\VS{10}Tama dagego te namba 7 wikde sabi simanobo sogo deli ma magi yao, te Genuai Bidi dago God agaba wiegi yai homu pemene yabo sogo. Tama dagego homugo tiao, Godigo dabolo te nai dabe hauwa mu mani dao homu yao. Tama tialima, duga homugo digi te nai meba bugulama, tama Genuai Bidibolo ofa tiwai mao.

\VS{11}Dage sese tama te lotu wabo pesage deliba pelama, tama Genuai Bidigo gedude dage wiegi yai homu pemene igi pao, te dage, me duga wai puluba, me duga sę ebo we bidi, me te Livai dabe, me te gasa bulu bidi dabe, me te wai dabe augwa aya isai dabe, me te we dabe augwa bidi isai dabe, dage te hanu dabede bidalubo bage, dage sese tama wiegi yai homu pemene iyąo.

\VS{12}Dagego dage te Isip bulude olo sę bidi dabe bidiyu yali kone palao. Tialima, dagego te bomai po dabe tigidali bugagia wali piąo,” Mosesgo te po wali.
\XREF{*}{{\XO 16:12: }{\XT{Prs 23:15-21; Nam 28:26-31}}}


\par }{\SH Te osogo bidabo bede bidibo genuai sogo dabe po
\par }
{\R (Prs 23:33-43)

\par }{\PP \VS{13}Tama Mosesgo po geninama weyu, te po wali, “Dagego te wit bo sela sąyu, me dagego te wain du agalama, silama, nosali da, teda te osogo bidabo yano be, te bede olo bidibo genuai sogo dao. Tama te 7 dei wabode,

\VS{14}dage tigidali sese tama olo toma tuyu bidao, te dagego homu wiegi yai pemene eyu bidao. Te duga, me duga wai puluba, me duga sę bidi, me duga sę we dabe, me te Livai dabe, me te gasa bulu bidi dage dali bidibo, me te wai puluba augwa aya isai, me we augwa bidi isai wilawe we dabe, dage sese te hanu dabede bidalubo, te bage.

\VS{15}Dage sese tama te Godigo sa muaibao wali lotu wabo pesage delide dage te Genuai Bidi dago God agaba lotu po weyu, tama agai nogi ugwaba siyu yao. Dagego homugo tiao, ‘Genuai Bidigo dago gi me dago sę dabe sese tama wiegi yai ilai dao,’ te homu yao, tama dage wiegi yai homu pemene mu yao,” wali.
\XREF{*}{{\XO 16:15: }{\XT{Prs 23:33-36, 39-43; Nam 29:12-38}}}


\par }{\PP \VS{16}“Tama tialima, sela sogo deli kibu be tomode te duga hani bidi dabe dage naga te Genuai Bidiba lotu po wabo sa muani pesage deliba pelama, lotu weyu yao. Te sela sogo te e tama dao. Te Yis Meni Yai Bret Genuai Sogo, me te Gide Nai Siyu Wiegi Yai Homu Pemene Ebo Sogo, tama me te Osogo Bidabo Yano Bede Bidibo Genuai Sogo. Tama dage bidi deli deli nogo olo Genuai Bidigo geduba olo me aselamuo.

\VS{17}Menio. Dagego Genuai Bidibolo maiabo nai dabe sesao. Dagego te homu yao, ‘Godigo dabolo wiegi yai nai hauwa mani dao,’ te homu yao. Tama tialima, dagego te nai dabe meba bugulama, meba agabolo mao,” Mosesgo te po wali.


\par }{\SH Po tų ebo kolesaga po
\par }
{\PP \VS{18}Tama Mosesgo po geninama weyu, te po wali, “Te dage hani deli deli tomode, dagego te jas me te ofisa dabe sa mumuna pao, te Genuai Bidi dago God agai dage mawainogo ebo te hanu dabede bida bida pabo, te bidi dabe.

\VS{19}Te bidi dabe augwaligo te po tų odobo kolesaga te doloba pai kolesagadu naga yao. Augwaligo te po tų ebo dolama, tama bidi meba naga tau selama, tama te bidi meba aiyaba me elaluamuo. Tama augwaligo te bidi mebago augwali nai momainogo me elamuo. Magi baso meni. Te bidi gugu po olama mabo te nai dabego te doloba pai bidi dabego kolesaga dolama, tama te wiegi yai homu kolesaga yai bidi dabe te po tų ebo sogo augwaligo te po tų eyu, po bugagia dodologobeo.
\XREF{*}{{\XO 16:19: }{\XT{Sai 23:6-8; Prs 19:15}}}

\VS{20}Tigidali sogo dagego mu po naga olama, tama dagego doloba pai kolesaga naga te po tų ebode wali pao. Tama tiyu da, dage te Genuai Bidi dago Godigo mawainogo ebo te tǫde tigidali sogo wiegila bida bida peyu, bidaibao,” wali.


\par }{\PP \VS{21}“Te dagego Genuai Bidi dago God agai alta nigibo sogo, dagego haniani ni pos togolama, tama te we god Aseraba lotu wabo pos dabe me tede bulamuo.
\XREF{*}{{\XO 16:21: }{\XT{Sai 34:13}}}

\VS{22}Tama dagego te tibo god agaba lotu waboba te masigi du pos tede me bulamuo. Te tobage nai dabe te Genuai Bidi dago God agai gedude te dwai nai mu dao,” Mosesgo te po wai.
\XREF{*}{{\XO 16:22: }{\XT{Prs 26:1}}}




\par }\Chap{17}{\PP \VerseOne{1}“Dagego te kau kibu o sipsip kibu te agai tigi dolai me selama, tama Genuai Bidi dago God agaba ofa me elamuo. Genuai Bidigo te tiwai nai mu godolo me egobeo,” wali, Mosesgo.


\par }{\PP \VS{2}“Te me sogo te dage hani we bidi me deli aga te Genuai Bidigo dagebolo mani hanude bidibo bage, agai te Genuai Bidi dago Godigo te da dali dąų walali bomai po bogi paibao, tama te ebo kolesagago da, agai agade sęgę saibao.
\XREF{*}{{\XO 17:2: }{\XT{Sai 22:20}}}

\VS{3}Teda agai Godigo bomai po sela sąnama, tama agai te tibo godiba lotu po waibao, te giligaba lotu weyu, o te poluaba lotu weyu, o te hǫba lotu weyu yaibao, tama agai te nai dabe wali peyu tiaibao.

\VS{4}Tialima, dagego te tama kolesaga tiali po obaso da, teda dagego te po page bugagia gegelama suyu bolo yao. Tialima, te po mu tama elama, tama te dwai sę dage Israel dabe tomode pedalobaso da,

\VS{5}teda dagego te we o bidi te hanu bulu badu odasa pelama, tama masigi aga tigiba sąnama, tama aga mu isilao.

\VS{6}Tialima, te bidi sigo ma selago te we o te bidigo te dwai kolesaga ebo subaso da, teda dagego te we o te bidi elama, isilao. Ma, bidi deligo naga suai baso da, teda te we o bidi elama isilabo sunumi meni yaibao. Usugobeo.
\XREF{*}{{\XO 17:6: }{\XT{Nam 35:30; Bom 19:15; Mat 18:16; 2 Ko 13:1; 1 Ti 5:19; Hib 10:28}}}

\VS{7}Te bidigo me o te wego te we o bidigo te dwai kolesaga ebo suali da, te we bidi augwa digi bolo masigi hasia te bidi tigiba sąnama, tama olo we bidigo nosali masigi te bidi tigiba sąmainao. Dagego te bidi elama isiliyu, dagego te dwai kolesaga dage tomode pedalali sela sąyu yao,” wali.
\XREF{*}{{\XO 17:7: }{\XT{1 Ko 5:13}}}


\par }{\PP \VS{8}“Te me sogo te po sęgę genuai mu te hanude yaibao, tama te jas dabe te hanu dabede bidibo te bagego dodolobo usu egobeo. Te bidi dabe aga hasi boi bidi homu elama, me bidi ela muai baso, o te bidigo tǫ hagede o be hagede wado yai baso, o te bidi dabe aga hasi hwįnama, me bidigo tigi mu dolai baso. Tiali tama, te tobage nai dabe te jas dabego dodolobo usu isąbaso da, teda dage te lotu wabo pesage Genuai Bidi dago God agai sa muaiba, te pesage deliba naga pao.

\VS{9}Tama dagego te Livai hani dabego pris dabebolo me te sogo te po tų ebo tonalubo te jas dabebolo hasia bolo pusao, tama augwaligo dagego po dodolomainao.

\VS{10}Augwaligo te po tų ebo kolesaga page sese tama pusaibao, te Genuai Bidigo sa muai bulude, tama dagego augwaligo wabo sę dabe sese tama wali piąo.

\VS{11}Dagego augwaligo te po dabe sese selama, tama augwaligo po sese tama wali pao, te augwaligo dagebolo mabo te po.

\VS{12}Ma, bidi mego te jas o te pris te Genuai Bidigo gedude sę ebo bidigo po sela sąwani da, teda dagego te bidi elama, isilao. Te tama tiyu, dagego te dwai kolesaga te Israel tomode sela sąyu yao. Po menio.

\VS{13}Tama tiyu da, te po te tigidali we bidigo odama, tama augwali wi elama, te gasa we bidi mebago te tobage dwai kolesaga me egobeo,” Mosesgo te po wali.


\par }{\SH Te tuni bidigo ebo kolesaga po
\par }
{\PP \VS{14}Tama Mosesgo po geninama weyu, te po wali, “Dagego te Genuai Bidi dago God agai dagebolo mawainogo ebo te tǫ selama, tama dage te tǫde dualaluyu da, teda dagego homugo tiaibao, ‘Te tuni bidi te kingo da tonalumaina,’ te homu yaibao, ‘te gasa hani bidi dabego ebo tiwai inao,’ homu yaibao.
\XREF{*}{{\XO 17:14: }{\XT{1 Sml 8:5}}}

\VS{15}Tialima, teda te sogo dagego Genuai Bidi aga digi te bidi me deli te king tuni bidi pedalomainogo sa mumainao. Dagego duga homugo me sa munamo dao, tama me ma duga hani bidi me deli te tuni bidi pedalomainogo yao. Dagego gasa hani bidi te tuni bidi nigimainogo sa mugio.

\VS{16}Te tuni bidi dolo siyu, tama agai ami bidigo hos kibu hauwa me selamo dao. Tama agai te bidi dabe te hos abelemainogo Isipba tagala palamuo. Magi baso meni, God Genuai Bidigo te po wai dao, ‘Eno we bidi te Isip buluba ma pelamuo,’ po wai dao.
\XREF{*}{{\XO 17:16: }{\XT{1 Kin 10:28; 2 Sto 1:16; 9:28}}}

\VS{17}Te tuni bidi kingo we hauwa selamo dao. Magi baso meni, augwaligo agai Genuai Bidiba tudi ola momainogo yaibao. Tama me ma, agai gol me silva hauwa sabo sę elamuo wao.
\XREF{*}{{\XO 17:17: }{\XT{1 Kin 10:14-22, 27; 11:1-8; 2 Sto 1:15; 9:27}}}

\VS{18}Te bidi aga tuni bidi king nigibo sogo, agai te Godigo bomai po asęai buku me deli e tiwai somainao. Agai te Livai pris dabego tonalubo bomai po elalubo buku nedama, tama aga nogogo digi te gasa bukude te bomai po asęao, tama te buku agade munolumainao.

\VS{19}Agai te buku aga pagede munama, tama agai te tigidali po page agai tede nedemainogo yao. Tama tiyu da, agai Godigo bomai po wali peyu, aga tigidali sogo Genuai Bidi dologode elaluyu, tama agai te bukude elalubo po dolo wali paibao.

\VS{20}Tama tialima, agai aga digi ugwaba siyu, tama agai meba Israel dabe aiyaba me elalugobeo. Tama me ma, agai te Genuai Bidigo dwasianu bomai po dabe me bolamuo. Tama dwagi yai kolesaga tama tiyu da, aga tuni bidi king kibu be hauwa sogo bidaibao. Tama nosali nosali me tuni bidi king aga hanide naga pedaliyu, iduaibao,” Mosesgo te po wali.




\par }\Chap{18}{\SH Te ofa ebo nai bugai, meba te pris dabeba pomainao
\par }
{\PP \VerseOne{1}Tama Mosesgo po wadolama ma weyu, te po wali, “Te pris dabe augwali te Livai hani dabe dao. Tama tibaso, augwali dali te gasa Livai hani sese augwaligo te tǫ me selamuo, te da meba Israel dabego yali gilama egobeo. Menio. Te augwaligo nai dabe da, te da augwaligo te Israel dabego te ofa mabo naide, me te Genuai Bidibolo olo mabo te nai dabede somainao.

\VS{2}Augwaligo te meba hanigo yali gilama, tama tǫ augwaligo me sogobeo. Te wiegi yai nai augwaligo sali da, te e dao, augwali te Genuai Bidigo pris bidi te nigali dao, te Genuai Bidigo po dąų wali gilama yali,” wali.
\XREF{*}{{\XO 18:2: }{\XT{Nam 18:20}}}


\par }{\PP \VS{3}“Tialima, te bidi me deligo te kau kibu omai me te sipsip kibu elama, tama agai Godibolo ofa tiwai nai mobaso da, teda agai te hoboludu mi, me nogo na mi me sobadi, me penane mi sobadi, me haliga selama, tama agai te pris bidibolo mao.

\VS{4}Tama me dagego te hasia inabo wit meba, me wain, me oliv wel, me te sipsip nisi selama, tama te pris bidi dabebolo mao.

\VS{5}Genuai Bidi dago God, agai te dage Israel hani tomode gasa bidi hani meba te pris bidi nigimainogo sa me mubeo. Mu menio. Agai te Livai hani deli naga aga nogide te pris sę tigidali sogo emainogo sa muai dao,” wali.


\par }{\PP \VS{6}“Tialima, te Livai me deligo aga bidali hanu taga pelama, tama te eno sa muani lotu wabo pesageba bidigi pabo homu ebaso da,

\VS{7}teda agai te Godigo pris sę emainao, te aga hani dali augwaligo augwa te lotu wabo pesagede te pris sę tigidali sogo ebo gilama ma emainao. Te usu dao.

\VS{8}Te deli deli pris bidigo sabo nai tiwai deli naga siyu emainao. Tama me augwaligo te meba nai dabe te augwa hanide sabo nai, te me tolalumainao,” wali.


\par }{\SH Te Godigo po wali pisąbo Israel hani isąwani bidigo ebo kolesaga te habu mu dao
\par }
{\PP \VS{9}Tama Mosesgo po geninama weyu, te po wali, “Dage te Genuai Bidi dago God agai dage mawainogo yali te buluba sabalobo sogo da, teda dagego te bulu we bidigo ebo dwai kolesaga konea siyu, mu wali me pelamuo.

\VS{10-11}Dagego duga wai bǫų dabe elama, te iside te alta saide me ulamuo. Tama me dagego duga hani we bidi te sogo yesi bidi nigiyu, me esela bidi nigiyu, me kebele aubo sę eyu, me pobi mubo sę eyu, me te ho po wabo sę dabe me emainogo sula tagalamuo, me dagego te isai bidi noma dali po me olamuo.
\XREF{*}{{\XO 18:10-11: }{\XT{Sai 22:18; Prs 19:26, 31}}}

\VS{12}Genuai Bidi dago God agai te tobage dwai kolesaga ebo we bidi agai godolo me ebo menio. Te tama tibo te page delide tama agai te we bidi dage pąba saboligi pabo si, agai augwali te bulude sela sąwaibao.

\VS{13}Te tigidali kolesaga ebode dagego Genuai Bidi wali naga piąo,” wali.
\XREF{*}{{\XO 18:13: }{\XT{Mat 5:48}}}


\par }{\SH Godigo te profet bidi tagala palaibao po dąų wali
\par }
{\PP \VS{14}Tama Mosesgo te po wali, “Megi dagego augwaligo tǫ sigi painogo ebo, te we bidi hani da, te da augwaligo te yesi bidi dabego po wali pelama, tama esela bidi wali peyu, tama ebo dao. Tiali goli, Genuai Bidi dago God, agai dagego te kolesaga wali pelamuo olama, habu selai dao.

\VS{15}Tiali goli, Genuai Bidi dago God agai duga ama me te profet bidi ena yali gilama tiwai bidi nigabo sa muaibao. Tama dagego agai po wali peyu yao,” wali.
\XREF{*}{{\XO 18:15: }{\XT{Tpi 3:22; 7:37}}}


\par }{\PP \VS{16}“Te dage te Sainai bulu duba sisinani sogo da, dagego Genuai Bidibolo hanaluyu, agai po ma olamuo po wai dao. Tama me ma, dagego te God bidibo te moni isi bogoli ebo subo wi ebo po wai dao. Magi baso meni, dage wi dwai mu elama, dagego homugo tiali. Te dagego odoyu, me suyu ebode dage isidali weyu, te homu yai dao.

\VS{17}Tama tialima, Genuai Bidigo enabolo te po wali, ‘Augwaligo hanalubo po usu dao,’ wali.

\VS{18}‘Tama eno te we bidi hani tomode eno bidi me deli sa muaibao,’ po wali. ‘Tama aga te profet bidi nage yali gilama nigaibao. Tama eno po agabolo mayu yaibao. Tama eno po me deli te we bidibolo pusigi pao po obaso da, teda agai pusiyu yaibao.

\VS{19}Tama ena nogide naga te profet bidigo te po pusiyu yaibao. Tialima, te bidi mebago agai po sela sąyani da, teda eno aga dene mawaibao.
\XREF{*}{{\XO 18:19: }{\XT{Tpi 3:23}}}

\VS{20}Tiali goli, bidi mego aga homugo eno agabolo masiąma yai po aga homugo naga nigilama pusali da, teda aga isimainao. Ma, bidi mego te tibo godigo nogide te profet tiwai po weyu da, teda aga me isimainao,’ Genuai Bidigo te sogo enabolo te po wai dao,” Mosesgo te po wali.


\par }{\PP \VS{21}“Tama dagego homugo mena tama dagego koneaibao, te profet bidigo po te Genuai Bidigo pusai po dawe, ma meniwe, dagego konegobeo, te homu yaibao.

\VS{22}Dagego te po e tama koneagameo. Agai te po Genuai Bidigo nogide pusai goli, te sę pedalisąma ebaso da, teda agai te po Genuai Bidide sabeo. Te da, te profet bidi aga homugo naga Genuai Bidigo nogide tibo po pusai yaba homu yao. Tama dagego agade wi homu me elamuo,” Mosesgo te po wali.




\par }\Chap{19}{\SH Te geme duala sabo hanu dabe
\par }
{\R (Nam 35:9-28; Jos 20:1-9)

\par }{\PP \VerseOne{1}Tama Mosesgo po geninama weyu, te po wali, “Genuai Bidi dago God agai dagebolo mawainogo eba te bulu bidi dabe sese dola silaibao. Tama dagego augwaligo hanu me be dabe saibao. Te dage bugagia duagi pabo sogo da,

\VS{2-3}teda dagego te bulu te distrik sela nigilao. Tama te sela bulude da, dagego hanu wiegi yai madi me nigiąo, te bidi me ela muani bidi wi duala sigi pabo sunumi sinana bilibo sę yabuo. Tialima, te bidi mego te bidi elebaso da, teda aga wi pelama, tama te hanuba geme duala sigi pomainao.

\VS{4}Tialima, te bidi mego aga abagi olo dali ela muai baso da, o me augwali si hasia wado isąma, o boi bidi isąma yai baso da, teda aga te hanu sela me deliba geme duala sigi pelama, bugagia bidimainao.

\VS{5}Te e dao. Te bidi si augwa si busiba pelama, aga abagi mego ni geliduai madi mego te sigi hwą osoga sainuma, me isilai yai baso da, teda aga te hanu me deliba wi pelama, tama te hanude geme duala selama, bugagia bidimainao.

\VS{6}Ma, hanu deli naga elaluyu da, teda usu me egobeo. Tiyu te hanu digibulu mu elaluyu, te bidi wei sabo bidigo aga ama mego te bidi wei siyu, te bidi olo dali ela muabo, te bidi aga sębę genuai me elama, te bidi toulama elabo. Tiali goli, te ogwaba, te bidigo sęgę menio. Agai homugo aga abagi dali boi bidi homu elama, tama agai aga abagi ela muabo homu me ebeo. Menio. Te sigi hwą naga osoga sainuma, aga elai goli, te wei elidali weyu, te geme wi duala sigi pomainao.

\VS{7}Te tama tidali weyu, eno dagebolo te hanu sela sa muao po te wabao,” wali.


\par }{\PP \VS{8}“Nosali Genuai Bidigo dagego bulu tǫ genuai ugwanu ma dąį igi paibao. Te agai duga wąį dabebolo po dąų wali gilama tiaibao. Tama agai augwalibolo te mawaibao wali te tǫ sese tama mawaibao.

\VS{9}Tama tialima, te sogo dagego te gasa hanu sela me ma sa muagameo. Tialima, dagego eno dagebolo megi wabo te bomai po dabe tigidali wali pelama eyu da, me dagego Genuai Bidi dago Godigo po godolo mu elama, tama agai po tigidali sogo wali peyu da, teda agai te tǫ sese tama dagebolo mawaibao.

\VS{10}Dagego duala sabo hanu sela me ma sa muao. Tama elama, tama dage te agai dagebolo mabo tǫde bidiyu da, dagego te bidi sęgę meni yai bidi olo dali ela mubode te dage sęgę me sogobeo,” wali.


\par }{\PP \VS{11}“Ma, te bidi mego aga abagi hagela mu elama, tama geme dualaluama, tama aga dwagila mu elama, tama aga ela muai baso da, tama tilama, aga wi pelama, te hanu me deliba geme duala sigi peyu pai ebaso da,

\VS{12}teda aga hanu page tobolu bidi dabego te geme duala sigi pabo hanu page bidibolo hanaluama, tama aga te aga hanuba ma asao po omainao. Tama augwaligo te aga ama wei sabo bidigo nogoba menama, tama agai te bidi elama isilimainao.

\VS{13}Dagego aga hobede me elamuo. Mu menio. Te bidigo sęgę meni yai bidi elabo kolesaga te Israelde elalubo. Tama te ebo kolesagago dagego te sęgę sela sąyao. Tama tilama, dage bugagia bidiagameo,” Mosesgo te po wali.
\XREF{*}{{\XO 19:13: }{\XT{Jos 20:1-9}}}


\par }{\SH Polobadu dąį augwa tǫde elalumainao
\par }
{\PP \VS{14}Tama Mosesgo po geninama weyu, te po wali, “Dagego duga abagigo tǫ dąį ugwanu ma pogolama, aga tǫ meba sigio. Magi baso meni. Augwaligo polobadu polo dąį ilai dao, te Genuai Bidigo megi dagebolo mawainogo ebo te tǫde,” te po wai.
\XREF{*}{{\XO 19:14: }{\XT{Bom 27:17}}}


\par }{\SH Te po tų ebode bidigo gasa bidi mego dwai sę ebo suali po wabo po
\par }
{\PP \VS{15}Tama Mosesgo po geninama weyu, te po wali, “Tialima, te bidi me deligo naga te dwai sę ebo sualio po agai te po tų ebode pusubaso da, teda te po tų ebo bidigo odobo bidigo te po odigio. Te bidi sela o sigo suai dao obaso da, teda augwaligo agai po tų ela mabo usu yaibao.”
\XREF{*}{{\XO 19:15: }{\XT{Mat 18:16; Jon 8:17; 2 Ko 13:1; 1 Ti 5:19; Hib 10:28}}}


\par }{\PP \VS{16}“Tialima, te bidi me deligo ili po olama, tama me bidi doliyu, agai te bomai po te bolali dao po obaso da,

\VS{17}teda augwali si tama te lotu wabo pesageba pomainao. Tama te pris bidi me jas bidi dabe augwaligo te sogo te Genuai Bidigo gedude te dodolomainao.

\VS{18}Te jas dabe augwaligo te po bugagia osolama, tama augwaligo suali madi te aga abagi po tų ela mani bidigo agai ili po olama, aga abagibolo po olo dali kisilama waibaso da,

\VS{19}teda te dwai dene te augwaligo te po tų ela mani bidigo sabo magi ilali te bidi aga somainao. Te tama tiyu da, dagego te dwai kolesaga dage tomode elalubo sela sąwaibao.

\VS{20}Tama tiyu da, te we bidi tigidaligo te tama tiali po oda silama, tama augwali bugagia tonaluama, tama bidi mego te tobage kolesaga me egobeo.

\VS{21}Dagego te tibo po wabo bidi dagego hobede me elamuo. Agai homugo aga abagi isimainogo yali, teda te tibo po wali te bidi aga isimainao. Te bidi agai homugo aga abagigo gedu, o kele, o sągą, o nogo me dolomainao homu elama waibaso da, teda te ili po wali te bidi aga tigide te gedu, ma kele, ma nogo, ma sągą dolomainao. Te bidi aga tigide te sę aga tigiba ma wei ponao,” Mosesgo te po wai.
\XREF{*}{{\XO 19:21: }{\XT{Sai 21:23-25; Prs 24:19-20; Mat 5:38}}}




\par }\Chap{20}{\SH Te boi hwįbo bomai po
\par }
{\PP \VerseOne{1}Tama Mosesgo po wadolama weyu, te po wali, “Te dage te boi hwįgi pabo sogo, te dagego duga boi bidigo te karis me hos kibu elalubo suyu, me augwa ami bidi nambago dage edelai baso da, tagalao, dage wi me elamuo, augwalide. Magi baso menio. Genuai Bidi, dago God, agai dage Isip bulude selama, tama dage odasa asai dao. Aga digi dage dali bidaibao.

\VS{2}Te dagego boi gagalisiąbadi, te pris bidi me deli te ami bidi dabego gesabidiba dolagaselama, tama augwalibolo te po wao,

\VS{3}‘Dage Israel bidi dabe, dagego odao. Megi da, dage boi hwįgi painogo te ebao. Tiali goli, dagego te boi bidi dabede wi me elamuo. Tama dagego nogo nagame me elamuo. Tama dage augwalide noma me selamuo, wi pelamuo.

\VS{4}Genuai Bidi, dena God, aga digi dage dali te pobao. Tama agai dagego hwįbo tau saibao. Tama agai boi bidi dabe aiyaba elaluama, tama dagego ugaba ela holomainu yaibao,’ te pris bidigo te po waibao,” Mosesgo te po wai.


\par }{\PP \VS{5}“Tama te ofisa dabego te po walaibao, ‘Te niwai bidi te aga be gesi sęnama, tama agai Godibolo te augwali te bede bugagia bidimainogo tau sao po olama bidisiąbadi yali bidi me ede bidibo homu ebawe? Te tama tiwai bidi me ede bidiba wida, teda augwali augwa buluba ma pomainao, te hwįbo madigi pogobeo. Magi baso meni, augwali te hwįbo boide elai madi, gasa bidigo agai gesi be sidali weyu.

\VS{6}Te bidi meba te wain gi gesi elama, tama te wain du togolama, wain wę nigisiąma yai bidi me e tomode bidibo homu ebawe? Te tama tiwai bidi meba ede bidiba wida, teda te bidi dabe augwali geasa, aga beba ma pao. Tiyu augwali boide elai madi, augwa wain gi gasa bidigo saibao. Te dolo egobeo.

\VS{7}Te bidi meba te we sainogo te we noma sali bidi meba e tomode me bidibawe? Te tama tiwai bidi me ede bidibaso, teda te bidi te hwįbo madigi pogobeo, aga beba ma geasa pao. Tiyu augwali boide isai digi, gasa bidigo augwaligo te we sabuo,’ te ofisa bidi dabego te po wao,” Mosesgo te po wali.


\par }{\PP \VS{8}“Tama te ami ofisa bidigo te po me waibao, ‘Te bidi meba te boi hwįbo wi elama, didibili homu ebo bidi me bidibo homu ebawe? Te tama tiwai bidi me ede bidibo wida, teda te bidi aga beba ma geasa pao, augwaligo ebo sęde meba bidi dabe me wi ilidali weyu.’

\VS{9}Te ofisa dabego te po ola silama, tama augwaligo te deli deli ami bidi hani tomode polaluabo bidi dabe sa mumuna pao, te boi hwįabo bidi hani tomode,” wali.


\par }{\PP \VS{10}“Dage te genuai obo me yai hanuba me hwįgi pabo si da, tama dage te hanu pąba saboligi peyu da, teda hasia dagego te po waiąo, te hanu page we bidibolo te po waiąo, ‘Dagego da dali hwįgio. Dagego te hanu dabolo olo maiąo,’ te po walao.”


\par }{\PP \VS{11}“Augwaligo dagego pode usu dao olama, tama augwaligo hanu genuai sunumi dabe olo dabaso da, teda augwali dage dologode bidiyu yaide augwali kalabus sę emainao.

\VS{12}Tiali goli, te hanu page we bidi dabego dagego po waliba usu dao po wasiąma, augwaligo dage dali hwįainogo ebaso da, teda dagego ami bidi dabego te hanu bomo elama, bobegela sao.

\VS{13}Tama Genuai Bidi, dago God, agai dagego te hanu somainogo dagego nogoba mubo si, dagego polo selama da, teda dagego te hanu tomode bidi dabe sese tama ela silao.

\VS{14}Tiali goli, dagego te hanude we dabe, me wai dabe, me kau kibu dabe, me te gasa meba nai dabe te hanude nai dabe sao. Tama dagego duga boi bidi dabego nai dabe selama, sabilagameo. Magi baso meni, Genuai Bidi aga digi te nai dabe dagebolo mawaibao.

\VS{15}Dagego te tama sę dabe te gasa meba hanu dabe dagego bulu digibulu elalubo hanu dabede me tama naga tiao,” Mosesgo te po wai.


\par }{\PP \VS{16}“Tiali goli, dagego te Genuai Bidi dago Godigo dabolo mu mawainogo ebo te bulude dagego te hanu me siyu da, teda dagego tigidali we bidi elama, mu silao.

\VS{17}Dagego te Hit dabe, me Amor dabe, me Kenan dabe, me te Peres dabe, me te Hivi dabe, me te Jebus dabe, tama elama mu silao. Te da te Genuai Bidi aga wali gilama tama tiao.

\VS{18}Dagego augwali mu tama ela silao, tiyu augwaligo te tibo godiba lotu po wabo dwai kolesaga ola magobeo. Tiyu, augwaligo dage kegelama, tama dagego Genuai Bidide sęgę sabuo,” wali.


\par }{\PP \VS{19}“Te dagego te hanu me deli sainogo hauwa sogo bomonama, bagulama biliyu, tama dagego te hanu obo sesegede elalubo te ni dabe gela gela peyu da, teda dagego te ni du walobo ni gelamo dao, dagego te ni du tuiagameo. Tialigo dagego te ni dabe dolamo dao. Magi baso meni, te ni dabe dagego boi bidi dabe menio.

\VS{20}Tiali goli, dagego meba olo ni dabe da, dagego gelama, tama dage hwįbo tau sabo nai dabe nigao, te boi bidi dabe aiyaba elaluama, te hanu sabo gilama,” Mosesgo te po wali.




\par }\Chap{21}{\SH Bidi elebo dwai kolesaga sela sąbo page
\par }
{\PP \VerseOne{1}Tama Mosesgo po geninama ma weyu, te po wali, “Te dagego te bidi dabe mebago te ela muai bidigo tigi isai munalubo, te Godigo dagebolo mawainogo ebo te tǫde munalubaso da, teda dego elaliwe, dagego konesiąma ebaso da,

\VS{2}teda dagego e tama tiao. Te tobolu bidi dabe, me te augwa jas dabe oda selama pelama, te bidi tigi munalubo tedu gagalama, tama pąde elalubo hanuba usu siyu, usu ni sesa pao.

\VS{3}Tialima, te pąde elalubo hanu page tobolu bidi dabego te kau kibu so te sę dabe isąwai sa muao.

\VS{4}Tama augwaligo te kau kibu te sula sisąbo wę pąba sela pelama, tama te tǫ pedai te bidigo gi isąwai digi, augwaligo te kau kibu elama, mage togwa.

\VS{5}Tama te pris dabe, te Livai hani bage, augwali me te pesageba pomainao. Magi baso menio. Augwaligo te bidi mego te gasa bidi me elai baso, te po tų odobo sę ebo bage dao. Genuai Bidi dago God agai augwali sa munama, agai sę elama, tama te Godigo nogi te we bidibolo ola mayu, te Godigo augwali dali wiegi yai sę yaibao po weyu yabo bage dao.

\VS{6}Tialima, te hanu pąde elalubo tobolu bidi dabe augwaligo te kau kibu daide augwaligo nogo ąį telamainao.

\VS{7}Tama augwaligo te po wao, ‘Dago te bidi ela mubeo,’ po omainu yao. ‘Tama dago konebeo, te dego te sę yaliwe,’ po omainao. ‘Genuai Bidi, nago da te Israel we bidi dabego sęgę sela sąyao. Nago da Isip bulude ma oda sai dao,’ po wao. ‘Te bidigo dwai sę me isąbadi, augwaligo aga ela muani dao.

\VS{8}Tama nago homugo te dwai sę yali te page dade elalubo homu elamo dao,’ augwaligo te tama po wao.

\VS{9}Tialima, dagego te wiegi yai doloba pai kolesaga Genuai Bidigo gedude tama eyu da, teda Genuai Bidigo te po waibao, ‘Dagego te dwai kolesaga geda munama, te bidi ela mubeo,’ po waibao,” Mosesgo te po wai.


\par }{\SH Te Israel dabego boide sali we dabe
\par }
{\PP \VS{10}Tama Mosesgo po geninama weyu, te po wali, “Te Genuai Bidi dago God agai dage tau selama, tama dagego te boi hwįbo gasa bidi aiyaba elalubaso da, tama dagego te boi bidi dabe meba kalabus ilibaso da,

\VS{11}te bidi me deli dage hani tomode agai te sawi yai we me deli te kalabus yali bidi hani tomode bidibo suaibao, tama agai te we sabo homu yaibao.

\VS{12}Te da, te bidi naga te we naga beba odasa pelama, tama te we agai aga tobolu nisi sese togwa sąmainao, tama me agai nogo dani sese togwao.

\VS{13}Tama agai te wego te kalabus hanude gudali te ugwa sese sela sąmainao, te gasa ugwa gudao. Tama aga te bede bidiyu, aga ida aya hagede gela odubadi, te polua deli pomainao, tama nosali nago te we sagameo.

\VS{14}Tama tialima, nosali da, nago aga godolo ma isąma ebaso da, teda nago aga olo ma taga palao. Magi baso meni, nago aga bomo elama, kegelama, tama dage si te pagela piali dao. Tilama, nago te olo sę we dao homu elama, tama gasa bidi mego abelemainao homu me elamo dao. Mu menio,” Mosesgo te po wai.


\par }{\SH Te aya isibode te doado bage dobabo kolesaga ebo po
\par }
{\PP \VS{15}Tama Mosesgo po geninama weyu, te po wali, “Tialima, bidi mego te we si sai baso da, tama agai te we me deli naga godolo mu elama, tama agai me we kuna godolo isąma ebaso da, tama te wego aga gomunai ogwa ame nenama, tama nosali me wego me ogwa ame nobaso me.

\VS{16}Tama te bidi aga homugo te aga isibo sogo augwaligo te nai dabe te ogwa dabe dali dobayabo homu ebaso da, teda agai te gomunai ogwago sabo doado bage sa muyu, te aga godolo ebo wego ogwabolo magio. Menio.

\VS{17}Agai te e kolesaga wali peyu, tama tiao. Agai te doado bage bugulama, tama te ogwa wegi augwali tigidali deli delibolo maiabo nai dodolama, tama te hasia mu ame nani ogwa agabolo te doado bage me manama, agabolo mawainogo sa muao. Te agabolo maiabo nai te dadagano pabo sę tama yao. Magi baso meni, te da te bidi aga hasia mu te ame nai ogwa dao. Tama aga da te aga ayago gomunai ogwa mu dao, tama agai te gomunai ogwago te sabo doado bage nosali somainao,” wali.


\par }{\SH Po sela sąbo ogwade wabo po
\par }
{\PP \VS{18}Tama Mosesgo po geninama weyu, te po wali, “Tialima, te bidi mego te ogwa me deli bidiyu, tama tigidali sogo te aga ida de aya sigo po sela sąduai dao, tama augwaligo aga eliyu iduali goli, tama agai aga ida ayago po me sela sąyu, te wali pisąma eyu ebaso da,

\VS{19}teda aga ida ayago te wai augwa hanude bidibo tobolu bidi dabe pageba odasa pelama, te wai po tų ela momainu yao.

\VS{20}Te ida ayago te tobolu bidi dabebolo te po wao, ‘Da sigo ogwa te bidi po odisąbo bidi dao,’ po wao, ‘tama po sela sąyu, tama agai da sigo po odobo menio. Aga te polobo bidi tiwai dao, aga te poliyu, da sigo mone subigila sąyu ela bilibo dao,’ tama po wao.

\VS{21}Tialima, te hanude tobolu bidi dabego te ogwa te masigi nogogo selama, aga tigiba sąnama, elama, isilao. Tama tialima, dagego te dwai nai dabe sela sąnama, tama dage tomode elalumainu igio. Tama te Israel we bidi sesego te tama tiali po odama, tama augwali wi yaibao,” Mosesgo te po wai.


\par }{\SH Bomai po haniani meba mani
\par }
{\PP \VS{22}Tama Mosesgo po geninama weyu, te po wali, “Tialima, te bidi mego te dwai kolesaga mu yai baso, tama augwaligo aga elama, tama augwaligo agai tigi te ni pos me delide walai baso da,

\VS{23}teda te nide walalubadi, te be huliama, kigamu ebo te habu mu dao. Magi baso meni. Bidigo tigi te nide walalubo te Godigo gedude te dwai sęgę maiabo bidi mu dao. Tama tialima, te bidigo tigi te bidi isibo sogo tama pubulao. Ma, meni eyu da, teda te Genuai Bidi dago God agai dabolo te mani tǫ te agai gedude te dwai meda mu ilaibao,” Mosesgo te po wali.
\XREF{*}{{\XO 21:23: }{\XT{Gal 3:13}}}




\par }\Chap{22}{\PP \VerseOne{1}“Tialima, me dagego te duga abagi mego kau kibu o sipsip kibu te aga obo tagalama, te olo bulu badu bilibo subaso da, teda dagego te tama bilimainogo sula tagaligio. Menio. Dagego te abagi aga pageba ma odasa pao.

\VS{2}Tiali goli, te kau kibu o sipsip kibu aga ayago be digibulu elalubaso, o te dagego te kau kibu o sipsip kibugo aya dagego konesiąma ebaso da, te dagego duga dali beba odasa pao, tama nosali te kau kibu o sipsip kibu aga ayago gege asobaso da, agabolo ma magameo.

\VS{3}Tama tialima, dagego duga abagigo te donki kibu o te ugwa dage dabe me, te mu tula pai te sunumide subaso da, te meba nai dabe me te tula pai subaso da, teda dagego te tiwai deli kolesaga naga yao,” Mosesgo te po wai.


\par }{\PP \VS{4}“Te naga abagigo kau kibu o donki kibu te sunumide me tula muai me elalubaso da, teda dagego te tama elalumainogo sula tagaligio. Menio. Dagego te abagi tau selama, te abagigo te kau me donki ma hodolomainogo tau sao,” wali.
\XREF{*}{{\XO 22:4: }{\XT{Sai 23:4-5}}}


\par }{\PP \VS{5}“Te we sibigo te bidi ogwago ugwa gudubo habu mu dao. Me, te bidi sibigo te we sibigo ugwa gudubo te habu mu dao. Genuai Bidi dago God agai te tobage kolesaga dabede dwai homu mu ebo dao. Mu tama dao.”


\par }{\PP \VS{6}“Tialima, te ba kimi me te nide o tǫde aga gede pilamubaso da, o aga gǫų dabe dali bidibaso da, teda dagego te ba kimi me selamuo.

\VS{7}Dagego te ba wai dabe naga sagameo. Tiali goli, dagego te ba kimi pomainogo tagalao. Tama tiyu da, dage e tǫde bobobage sogo bidama, tama Genuai Bidigo dage bugagia bidimainogo ilaibao,” wali.


\par }{\PP \VS{8}“Te dagego gesi be me sę ebo sogo, dagego te be nigilama, te sawale yai pedu sesegede dagego dwasianu obo yao, te bidi me tula muidali weyu. Tama tiyu da, te obo elaluali goli, te bidi me tulaluyu, isilibaso da, teda dagego sęgę sogobeo, te page aga digi dao,” Mosesgo te po wali.


\par }{\PP \VS{9}“Dagego te wain gide gasa meba olo nai dabe bulamo dao. Ma, dagego te gasa meba olo nai wai dabe me buliyu da, teda dagego te meba olo nai me, te wain du me, me selamo dao, te habu dao.”


\par }{\PP \VS{10}“Dagego te kau kibu me donki si te deli gi tǫ elebo ain dagede bono gebelama, tama augwali si te gi tǫ elemainogo tagalamuo.”


\par }{\PP \VS{11}“Dagego te sipsip kibu nisigo nigai hobi dali, te gasagi yai nisigo nigai hobi dali taluama, te gudubo ugwa nigigio,” wali.
\XREF{*}{{\XO 22:11: }{\XT{Prs 19:19}}}


\par }{\PP \VS{12}“Dagego te duga name ugwa habu badu me si me side te au ilabo nai hobolao,” Mosesgo te po wali.
\XREF{*}{{\XO 22:12: }{\XT{Nam 15:37-41}}}


\par }{\SH Te we bidi dabego te meda meni yai kolesaga naga yao
\par }
{\PP \VS{13}Tama Mosesgo po geninama weyu, te po wali, “Tialima, bidi me deligo we me deli selama, tama aga dali pagela pilama, tama nosali aga te we godolo ma isąma eyu da,

\VS{14}tama agai te webolo po olo dali kisilama, te we te gasa bidi mego penani yai te eno megi koneai dao po obaso da,

\VS{15}teda te wego aga ida ayago te wegigo te penani me yai menio olama, te sa munama me elaluali te nai selama, ola mao. Tama me agai hanu tomoba tula pabo sunumiba sela pao, te po tų ebo pesageba.

\VS{16}Tama te we aga ayago te tobolu bidi dabebolo e tama po walao, ‘Eno wegi te bidibolo tama menama, tama aga tama sai dao. Tiali goli, megi agai godolo ma ebeo.

\VS{17}Tama te bidigo te wegibolo ili po weyu te po wali, “Eno te sali goli, eno suali, te we te penani sę polobadu yai eno tamadi tama sualio,” po walio. Tiali goli, dagego suao, te name ugwago te wegi te penani sę me isąwai dao olama, te sa elaluali, te name ugwa e dao,’ po wao. Tama agai te ugwa te tobolu bidi dabego gesabidide tǫba mumainogo yao.

\VS{18}Tama tialima, te tobolu bidi dabego te wego bidi te bįgo elemainao.

\VS{19}Tama te bidigo te mone K1,000 tego te kot abelemainao, tama te mone te wegi aga ayago somainao, te aga ayabolo mao. Magi baso meni, te bidi agai te Israel we wiegi yai me deli hale ilai baso. Tama te we aga te bidigo we bidama, tama te bidi isiboba tama usu nigi pomainao. Te bidigo te me sela sąmainu me elamuo. Mu menio,” wali.


\par }{\PP \VS{20}“Tiali goli, te po mu tama olama, tama augwaligo te we aga bugagia dolo bidai dao olama, augwalibolo ola maiabo nai meni baso da,

\VS{21}teda te we te tobolu bidi dabego te we aga ayago be sunumi bulu badu odasa pelama, tama aga te hanu page bidi dabe augwa digi te masigi sąnama, tama isibode tagalao. Agai te dwai hale yai sę te dago we bidi tomode te yali dao. Magi baso meni. Aga te aga bidigo sisąbadi, aga ayago bede bidiyu, te bidi me deli dali te penani yali dao. Tama tialima, dagego aga ela mubaso, te dwai kolesaga sela sąnama, silaibao,” Mosesgo te po wali.


\par }{\PP \VS{22}“Tialima, dagego te bidi mego te gasa bidigo we dali pibo subaso da, teda te we de bidi si tama ela muao. Tama tialima, dagego te tama tiyu da, dagego te dage tomode elalubo dwai kolesaga ebo sela sąwaibao.”


\par }{\PP \VS{23}“Tialima, dagego te bidi mego te wegi me te bidi mebolo odolai elalubadi, te bidi mego penani ebadi subaso da,

\VS{24}teda dagego augwali si te hanu bulu badu odasa pelama, masigigo elama, isilao, te augwali si isimainao. Te we aga te hanu pąde te gela wabo odabo pąde goli, tama agai augwaligo aga tau somainogo hae wasiąama ebaso da, teda aga isimainao. Te bidi me isimainao. Magi baso meni, agai te aga abagi mebolo odolai we penani yai baso. Te tama tiyu da, dagego te dage Israel tomode elaluali dwai kolesaga ebo sela sąwaibao,” wali.


\par }{\PP \VS{25}“Tiali goli, te we me te bidigo sabo kegalubadi, tama aga te hanu pąde bidisąma ebadi, te bidi mego sulama, tama agai odasa pelama, tama agai te wegi penani sę yai baso da, teda augwaligo te bidi naga elama isilimainao.

\VS{26}Te kolesaga da, te bidi mego aga abagi me olo dali elama isilibo tiwai dao. Tiali goli, augwaligo te wegi dali te magi sę me deli elamuo. Magi baso meni, agai dwai sęgę me sabeo, te augwaligo aga elama isilabo page menio.

\VS{27}Te bidigo te hanu bulu badu mu bomonama eyu, te wegi dali penani yali dao. Tama te wegigo te bidi dabego aga tau somainogo hae wai goli, te bidi meni yalio, pąde me bidibeo,” Mosesgo te po wali.


\par }{\PP \VS{28}“Tialima, dagego te wegi me te bidigo noma sisąwai olo bidai wegi dali te bidi mego bomonama penani yai baso da,

\VS{29}teda te bidigo te wegi aga ayabolo te mone 500 kina te we aga ayabolo menama, tama agai te we somainao. Magi baso meni. Te bidigo te wegi kegelama, aga dali te piali dao. Tama tialima, te we te bidigo we bidama, te bidi isibaso tama usu nao. Tama te bidigo te we me sela sąnamo dao. Mu menio.”
\XREF{*}{{\XO 22:29: }{\XT{Sai 22:16-17}}}


\par }{\PP \VS{30}“Te me, te bidi mego aga ayago we dali penani sę me elamuo. Tiyu, augwaligo aga aya hale ilabuo,” Mosesgo te po wali.
\XREF{*}{{\XO 22:30: }{\XT{Prs 18:8; 20:11; Bom 27:20}}}




\par }\Chap{23}{\SH Te meba we bidi te Godigo we bidi hani tomoba me pelamuo
\par }
{\PP \VerseOne{1}Tama Mosesgo po geninama weyu, te po wali, “Tialima, augwaligo te bidi mego sogoli dinama, ma augwaligo agai gasa sese togwai bidi yai baso da, aga te Godigo we bidi hani tomoba pelamuo, augwali deliba sisinama, Godibolo lotu po wabo sogo.”


\par }{\PP \VS{2}“Tialima, bidi mego te we me dali penani sę elama, tama wai ame naibaso da, teda te wai te Genuai Bidigo we bidi hani tomoba me aselamuo. Tama agai wai hani me, augwali nosali te Genuai Bidigo we bidi tomoba aselamuo, te wąį hani nosali ame neyu, neyu idu gelama, tama hani sibi nogo siba usu nenama, tama te nosali ame nabo bage augwali te Genuai Bidigo we bidi hani tomoba asobo te usu dao, te nosali mu,” wali.


\par }{\PP \VS{3}“Te Amon hani me Moap hani me, augwali te Genuai Bidigo we bidi hani tomoba aselamuo, augwaligo hani wąį nosali ame neyu, neyu idu gelama, tama hani sibi te nogo siba usu nubosi da, nosali mu, teda augwali te Genuai Bidigo we bidi hani tomoba asomainao.

\VS{4}Te tama tiabo page da e tama dao. Da te Isip tagalama asali sogo, augwaligo da nai mawai menio, te wę me da me mawai menio. Tama augwaligo Balam abelama, da Godigo dolomainu yao wabo po omainogo abelai dao. Balam da, te Beorgo ogwa dao, te hanu Petor, te Mesopotemia bulu bidi dao.
\XREF{*}{{\XO 23:4: }{\XT{Nam 22:1-6}}}

\VS{5}Tiali goli, Genuai Bidi dago God aga te Balamgo po odobeo, menio. Agai te da dolomainogo wali dwai po dabe, te po te wiegi yai po naga iliyu yai dao, te da tau sabo po nigiliyu yai dao. Magi baso menio. God agai da godolo mu ebaso.
\XREF{*}{{\XO 23:5: }{\XT{Nam 23:7–24:9; Neh 13:1-2}}}

\VS{6}Tama tialima, dagego tigidali sogo te we bidi augwali dali abagi dao weyu, dwagi yai bidabo bomai po augwali dali dąų wagimio.

\VS{7}Tama te Idom me Isip dabe meba dage dali bidaibao. Tialima, dagego te Idom dabe dali dwai homu me elamo dao. Magi baso meni, augwali te duga deli kaneme dao. Tama me ma, dagego te Isip dabe dali me dwai homu me elamuo, magi baso meni, polobadu dage augwaligo bulude te bulu meni yai bage tiwai tede bidai dao.

\VS{8}Augwaligo hani wąįgo waidu gagalasa, augwali te Genuai Bidigo we bidi hani tomoba asobo te usu yaibao,” Mosesgo te po wali.


\par }{\SH Te ami bidi dabe bidibo pesage Godigo gedude wiegi yai elalumainao
\par }
{\PP \VS{9}Tama Mosesgo po geninama weyu, te po wali, “Te dage hwįainogo pabo sogo da, tama dagego ami bidi dabe te pesage nigali tede bidibaso me, teda augwali te Godigo gedude dwai nai dabede wi homu yao.

\VS{10}E tama tiwai yao. Tiali te bidi me hulide piai madi agai naide aga gasadu wę olo dali pedalai baso da, teda aga te bidibo pesage taga pelama, bulu badu bidigi pomainao.

\VS{11}Tama aga pio wę bugagia paulama, tama pio giliga iba dega sainogo ebode aga te bidibo pesageba ma asomainao,” wali.


\par }{\PP \VS{12}“Te ami bidi dabego poi tabo pesage me di tabo pesage bidibo pesage bulu badu deli madi naga elalumainao.

\VS{13}Tama te ami bidi dabego te ni dage me deli augwaligo sabiliyu emainao. Tama augwali di tainogo da, augwaligo te ni dagego tǫ dogolama, di telama, tama ma halumainao.

\VS{14}Genuai Bidi dago God tigidali sogo dage dali te kem nigilama bidibo pesagede bidaibao. Te dagego te boi bidi aiyaba elalumainogo tau siyu bidaibao. Tama tiyu, dage bidibo pesage agai gedude wiegi yai mu elalumainao, te tigidali sogo. Dagego Godigo gedude meda yai sę me deli elamo dao. Tiyu, Genuai Bidigo dageba tudi ola maiabuo,” wali.


\par }{\SH Bomai po meba me
\par }
{\PP \VS{15}Tama Mosesgo po geninama weyu, te po wali, “Tialima, te olo sę bidi me deli aga te dage Israel dabego tǫ bulu badu bidiyu, tama aga tonalubo bidide wi pelama, tama aga dageba aselama, aga tau somainogo hanalu wagasobaso da, teda dagego aga ma tagala paligio.

\VS{16}Tialima aga dagego hanu me deliba bidigi painogo ebaso da, te usu dao, aga bidigi pomainao. Tama dagego agaba dwai sę me elamo dao.”


\par }{\PP \VS{17}“Dage Israel dabe, dage te Israel hani isąwai we bidi dabego tibo godigo lotu bede penani we penani bidi gagalamo dao.
\XREF{*}{{\XO 23:17: }{\XT{Prs 19:29}}}

\VS{18}Me, te penani sę elama sai mone te Godigo lotu beba sela aselamo dao. Te habu mu dao. Dagego agabolo dąų wali po me deli usu nainogo eyu, te Genuai Bidi dago God agai beba seselamo dao. Agai te niwai we ma bidigo te tobage kolesaga ebode agai dwai homu mu ebo dao,” te po wali.


\par }{\PP \VS{19}“Tialima, dagego duga abagigo dagego mone negeli sainogo elama da, teda dagego te monede ugwadu gasa mone me daganama selamo dao. Tialima, augwaligo tubo naide negeli sobaso, me o gasa meba nai dabede negeli sobaso da, teda dagego te negeli yali nai wei ponama, gasa ugwadu me dagana ma mao po olamo dao.

\VS{20}Tialima, dagego gasa hani mego dageba negeli somainu yai da, te Israel hani isąwai bage, teda dagego augwalide te ugwadu daganabo mone sagameo. Tiali goli, duga abagi solo mu da, te Israel hani bagede, me tilamo. Menio. Dagego te bomai po wali pelama, tama Genuai Bidi, dago God, agai dagego te ebo sę dabe sese tama wiegi yai mu ilaibao, te dage megi te bidigi painogo ebo te tǫde tama tiaibao.”
\XREF{*}{{\XO 23:20: }{\XT{Sai 22:25; Prs 25:36-37; Bom 15:7-11}}}


\par }{\PP \VS{21}“Tialima, dagego Genuai Bidi dago God agabolo po me deli dąų olama wai baso da, teda dagego te po polo usu nao. Teda Godigo dagego dąų wali te po gegeda pogobeo, tama dagego te dąų wali te po usu nisąma ebaso da, teda Godigo gedude sęgę saibao.
\XREF{*}{{\XO 23:21: }{\XT{Nam 30:1-16; Mat 5:33}}}

\VS{22}Me ma, dagego Genuai Bidiba po me dąų wasiąma yali da, teda dagego sęgę me sogobeo.

\VS{23}Tiali goli, dagego duga digi duga homugo Genuai Bidiba po me dąų walai baso da, teda dagego te dąų wali te po wali pelama, tama mu tama yao,” wali.


\par }{\PP \VS{24}“Tama dagego duga abagi dedego wain gidu nogegi soayu da, teda duga homugo te wain du meba selama tuiąo. Tiali goli, dagego te du hauwa wade bulama, sela pelamo dao.

\VS{25}Ma, dage duga abagigo wit gidu nogegi peyu da, teda wit ge dagego nogogo gugudu piagameo, tama dagego tuiagameo. Tiali goli, dagego te wit hauwa sarip hwągo togolamo dao,” Mosesgo te po wai.




\par }\Chap{24}{\SH Te sali we sela sąnama, te gesi we ma sabo bomai po
\par }
{\PP \VerseOne{1}Tama Mosesgo po wadolama ma weyu, te po wali, “Tialima, niwai bidi mego we saibaso da, tama nosali agai gedude te wego te dwai sę yali homu gegebaso da, tama agai te we godolo isąma ebaso da, teda agai te webolo pas asęnama, menama, tama agai te we aga sela sąnama pomainao.
\XREF{*}{{\XO 24:1: }{\XT{Mat 5:31; 19:7; Mak 10:4}}}

\VS{2}Tama tiali goli, te we aga gasa bidi ma pobaso da,

\VS{3}tama nosali te bidigo me te we godolo isąma ebaso da, teda agai me te we sela sąbo pas asęnama, te webolo menama, tama te we sela sąwai dao. Ma, te wego nosali pali te bidi isibaso da,

\VS{4}teda aga hasia tagalali bidigo te we ma sogobeo. Menio. Te bidi aga digi koneao, te we te bidi aga gedude meda yai dao, te po konemainao, tama agai te ma selamo dao. Ma, te bidigo te we aga ma sobaso da, teda Genuai Bidigo te tobage kolesaga godolo me egobeo. Tama tialima, Genuai Bidigo dage mawainogo ebo te tǫba dage bidigi pabo side, dagego te tobage dwai kolesaga tede me elamo dao,” Mosesgo te po wali.


\par }{\SH Haniani bomai po me badu
\par }
{\PP \VS{5}Tama Mosesgo po meba ma weyu, te po wali, “Tialima, bidigo we tamadi sobaso da, augwaligo aga te ami sęba o gavmanigo meba genuai sęba tagala palamo dao. Menio. Aga te bulu badu olo bidibadi, kibu be deli bolo emainao, tama aga we dwagi yai homu pemene ilimainao.”


\par }{\PP \VS{6}“Tialima, dagego gasa bidigo dage negeli emainogo tagaliyu da, tama dage agai magi nai me momainogo homu eyu, o te negeli yali nai begelebao homu yabo nai me deli momainogo da, teda dagego agai wit bo palubo te masigi me selamo dao. Tiyu, dagego agai sę ebo nai sela sąyabuo. Tama te bidi aga tuabo nai dola muabo menia sabuo.”


\par }{\PP \VS{7}“Tialima, te bidi mego aga abagi Israel hani bidi me deli wi selama, tama aga olo sę emainogo tola sai baso da, ma agai te gasa bidi mego te wi sali bidi abelemainu elama, tama te abagi te bidigo olo sę ebo bidi pedelemainogo ebaso da, teda dagego te tobage kolesaga ebo bidi elama, isilao. Tama tiyu da, dagego te tobage dwai kolesaga dage tomode sela sąwaibao,” wali.
\XREF{*}{{\XO 24:7: }{\XT{Sai 21:16}}}


\par }{\PP \VS{8}“Tialima, te keni dwai dagego tigide olo dali pedalobaso da, teda dagego te pris, te Livai dabe, augwaligo wabo tigidali po wali piąo, te dagebolo wabo po dabe. Dagego eno augwalibolo mani te bomai po tigidali wali piąo.
\XREF{*}{{\XO 24:8: }{\XT{Prs 13:1–14:54}}}

\VS{9}Dagego te Genuai Bidi dago Godigo te we Miriam dali polobadu yali te kolesaga kone palao, dago te Isip taga solama, asali sogo,” wali.
\XREF{*}{{\XO 24:9: }{\XT{Nam 12:10}}}


\par }{\PP \VS{10}“Dagego duga abagigo dageba negeli emainogo sula tagaliyu da, tama agai te negeli mu wei ponaibao po dąų omainogo eyu, aga doado bage nai me deli nagebolo osogo mawaibao wali. Tama tibo da, teda dagego aga be tomoba pelama, tama te nai sigi pelamo dao. Menio.

\VS{11}Dage bulu badu tonalubadi, te bidi aga digi te nai buluba sela asomainao.

\VS{12}Tialima, aga nai meni yai bidi mu yai baso da, tama agai moni name ugwa te agai negeli yali te nai osogo mabogo te mu wei ponaibao po dąų olama mobaso da, teda dagego nogo tusiąbadi do sabolao.

\VS{13}Dagego aga pageba ma giliga dega sabode sela pao. Teda aga pibo sogo banua pimainao, te pibo sogo. Tama tiyu da, te bidigo dagebolo agai buba hwi po waibao, tama me Genuai Bidi dago God agai dagego kolesaga godolo mu yaibao,” wali.
\XREF{*}{{\XO 24:13: }{\XT{Sai 22:26-27}}}


\par }{\PP \VS{14}“Tialima, dagego sę bidi aga nai meni yai baso da, teda dagego aga dali dwai sę me elamo dao. Te aga duga abagi Israel hani bidi yai baso, me o gasa hani bidi dagego hanuba bidagasai me,

\VS{15}dagego aga sę yali pe te tigidali sogo pio abeliyu yao, te aga te yali sęde. Aga mone habuge ebaso, tama agai momainogo tonaluyu te ebao. Te dagego aga pe masiąma yali da, teda agai Genuai Bidiba gela obaso da, dage Godigo gedude sęgę pedelama elaluaibao,” Mosesgo te po wali.
\XREF{*}{{\XO 24:15: }{\XT{Prs 19:13}}}


\par }{\PP \VS{16}“Tialima, te niwai bidi mego dwai sę yaibaso da, teda dagego aga ida ayaba te sę wei ponamo dao, tama augwali si elama, isilamo dao. Te tiwai naga, te aga ida ayago dwai kolesaga yaibaso da, dagego te augwaligo wai puluba me ela munamo dao. Dagego te dwai kolesaga yali bidi deli digi naga ela muao,” wali.
\XREF{*}{{\XO 24:16: }{\XT{2 Kin 14:6; 2 Sto 25:4; Ese 18:20}}}


\par }{\PP \VS{17}“Dagego te gasa hani bidi me, o te tiana wai puluba, te tobage bomo meni yai bage augwali dali dwai kolesaga me elamo dao, tama augwaligo nai dabe me anoma elama, selamo dao. Tialima, te we me aga bidi isai wego dage dali negeli yaibaso da, teda dagego agai nai wei ponaibao wali po dąų walabo nai siyu, aga ugwa selamo dao.

\VS{18}Magi baso meni. Dagego te dage Isip bulude te olo sę ebo bidi dabe dwai madi bidali sogo yali, te kone paliąo. Genuai Bidi dago God agai dage wiegila olo bidimainogo iliyu, dage ma dobola sali, te koneiąo. Dage me te sogo te dwagila mu bidai dao. Tama tialima, eno dagebolo te bomai po te mobao,” Mosesgo te po wali.
\XREF{*}{{\XO 24:18: }{\XT{Sai 23:9; Prs 19:33-34; Bom 27:19}}}


\par }{\PP \VS{19-21}“Dagego gide wit nai togolama muai te sigi pelama, tama meba gegeda peyu, taga soai baso da, teda dage ma pelama, ma selamo dao. Dagego te oliv du me, o te wain bono du me, te hasia pelama, sisinama, saibaso da, teda dagego si sogo ma pelama, te ni du dabe te nide elaluali ma sigi pelamo dao. Dagego te wit me oliv du me wain bono du te elalumainogo sula tagalao, tama te gasa bulu bidi hani ebadi, me te wai puluba aga aya isai, me we aga bidi isai, te wilawe we, te bage augwaligo te nai tagalali dabe somainao. Tama tiyu da, Genuai Bidi dago God aga dagego ebo tigidali sę dabe tau selama, wiegi yai mu pedelemainogo yaibao.
\XREF{*}{{\XO 24:19-21: }{\XT{Prs 19:9-10; 23:22}}}

\VS{22}Dagego te dage Isip bulude olo sę bidi bidiyu, dage dwagila mu bidali, te dwai sogo bidali koneiąo. Tama tibaso, eno dagebolo te bomai po megi te mobao,” Mosesgo te po wai.




\par }\Chap{25}{\PP \VerseOne{1}“Me sogo dage Israel dabe bidi si te jas pageba pelama, wado po wali dodoligi peyu pelama, tama jas te po tų ebo bidigo te po dodola suali madi te bidi me deligo te sęgę sai suaibao, tama mego te sęgę meni yai suaibao.

\VS{2}Tama tialima, te po tų odobo jas bidigo te po obaso da, te sęgę elalubo bidi augwaligo bidi elebo bį selama, te bidi tudi ela obaso da, teda te bidi te bet saiba piao olama, augwaligo aga te aga dwai sę yaliba usu nama tama elao, te jas bidigo gesabidide.

\VS{3}Tiali goli, agai dwai sę mu yai baso da, te dąį me elalubo, augwaligo aga te bidi sese si olama tama naga elemainao. Tiyu, augwaligo te 40 edelama, aga hauwa sogo mu elebaso, aga hale mu yabuo, te we bidi hauwa gedude. Te dolo menio,” wali.
\XREF{*}{{\XO 25:3: }{\XT{2 Ko 11:24}}}


\par }{\PP \VS{4}“Te dagego kau kibugo te wit ge agayu, te bo tama sela sąbo sę edubadi, tama dagego aga penane paninamo dao, agai te wit ge meba tumainao,” wali.
\XREF{*}{{\XO 25:4: }{\XT{1 Ko 9:9; 1 Ti 5:18}}}


\par }{\SH Isai bidigo we wai tonaluabo bomai po
\par }
{\PP \VS{5}Tialima, Mosesgo po wadolama ma weyu, te po wali, “Tialima, aga ama name si deli tǫ pedai badu bididuama, tama aga ama mego wai ogwa me ame nisąma, tama aga isibaso da, teda te bidigo we te gasa bidi hani dali me pelamo dao. Menio. Te isali bidi aga amago te we somainao.

\VS{6}Tama gomunai ogwa te wego ame nobaso da, teda augwaligo te isali amago wai dao po waibao. Tama tiyu da, te isali bidi agai hani sibi nogi da Israel hani tomode hagasiąwaibao.
\XREF{*}{{\XO 25:6: }{\XT{Mat 22:24; Mak 12:19; Luk 20:28}}}

\VS{7}Ma, te isali bidi aga amago te we sabo hagela ebaso da, teda te we te po tų ebo madiba pelama, te tobolu bidi dabe sugi pelama, te po wagi pao, ‘Te eno bidi aga amago te bomai po wali pabo hagela yalio,’ po wao. ‘Agai ena selama, tama wai ame nenama, tama aga amago wąį pedelemainu ebo hagela yalio. Tiyu, agai amago wai hani da Israel hani tomode menia sabuo,’ tama po wao, te wego.

\VS{8}Tialima, te hanude tobolu bidi dabego te bidi i olama, aselama, tama te bidi dali po dodolomainao. Tama tialima, agai te we sabo hagela me ebaso da,

\VS{9}teda te bidi isai wego aga salego sągą su me deli sela sąyao, te tobolu bidi dabego geduba sabolama tiao, tama agai gesabidiba pesą sąyao, tama te po wao, ‘Dago te tobage kolesaga te bidigo aga ama tau selama, aga amago wai dalabo homu isąbo bidi dolo te tobage kolesaga ebo dao,’ po wao.

\VS{10}Tama dage Israel dabego te bidigo we wai dabe nogi te augwaligo agai sągą nadoba pisiga sąwai bidigo wai puluba hani dao po waibao,” wali.
\XREF{*}{{\XO 25:10: }{\XT{Rut 4:7-8}}}


\par }{\SH Bomai po si ma
\par }
{\PP \VS{11}Mosesgo po geninama weyu, te po wali, “Tialima, te bidi si hwįbadi, te bidi me aga wego aga bidi tau selama tama me bidigo sogoli kegebaso da,

\VS{12}teda dagego te we hobede me elamo dao. Agai nogo togolama, sąyao.”


\par }{\PP \VS{13-14}“Tialima, te we bidi dabego dagego nai dabe abelagasobaso da, teda dagego te nai meba ma buga selamo dao.

\VS{15}Dolo tama mao. Tama tiyu da, dage e tǫde bobobage sogo bugagia bidaibao, te Genuai Bidi dago God agai dabolo mawainogo ebo te tǫde.

\VS{16}Godigo te tibo kolesaga ebo bidide dwai homu mu ebo dao,” Mosesgo te po wai.
\XREF{*}{{\XO 25:16: }{\XT{Prs 19:35-36}}}


\par }{\SH Te Israel dabego Amalek dabe elama isilao
\par }
{\PP \VS{17}Tama Mosesgo po geninama ma weyu, te po wali, “Dagego te Amalek dabego dage Isip bulu tagalama asobadi yali dwai sę koneiąo, te gegeda pigimio.

\VS{18}Augwaligo God dali wi me ebo menio. Tama tiyu, augwali tudi badu aselama dage dali hwįagasali. Dage meba te dili telega elama dobadi, te pabo usu isąbadi, tama augwaligo te bidi dabe te omagia polo pabo usu isąma nosali asali bidi dabe augwaligo elama muai dao.

\VS{19}Tama tialima, Godigo te bulu dagebolo mabo sogo tama bugagia bagulama, tama boi bidi dabe pąde bidalubo bagego dage me dologobeo. Teda dagego Amalek dabe tigidali elama isilao. Tama tilama da, te bidi dabego augwali kone me egobeo. Dagego te tama tiyąo. Dagego munu me gegeda pelamo dao,” Mosesgo te Israel dabebolo te po wai.
\XREF{*}{{\XO 25:19: }{\XT{Sai 17:8-14; 1 Sml 15:2-9}}}




\par }\Chap{26}{\SH Gide hasia inabo naigo ofa po
\par }
{\PP \VerseOne{1}Tama Mosesgo po geninama weyu, te po wali, “Nosali dage Genuai Bidi dago God agai mawainogo ebo te tǫba sabolama, bidiyu da,

\VS{2}teda dagego te bulude hasia inabo gide nai dabe sabo sogo, dage deli deligo te Genuai Bidibolo magasao. Tama te basket wade bulama, tama Godigo sa munama elaluabo te pesageba selasa pao.
\XREF{*}{{\XO 26:2: }{\XT{Sai 23:19}}}

\VS{3}Dagego te ofa ebo tonalubo pris bidi bidibo pesageba te pris bidi te sogo bidibo bidi pageba sela pao, tama agabolo te po wao, ‘Megi da, eno mu koneani, Genuai Bidi nago God agai te dąų wali te po mu tama te pedelali dao, tama agai dago wąįbolo da mawaibao wali te tǫba da agai odasa asai dao,’ te po wao.”


\par }{\PP \VS{4}“Tialima, te pris bidigo te basket wa nai dagego nogode selama, tama agai Genuai Bidi dago God agai alta pąba mugi paibao.

\VS{5}Tialima, Godigo gesabidide dagego e tama po wao, ‘Eno wąį da, te aga te Aram bidi dao, tama aga page bulu mu tagalama, subigila bilai dao. Tama nosali aga we wai puluba selama, augwali Isip buluba bidigi pai dao. Augwali te Isip buluba pali sogo, augwali te dwasianu hani naga dao. Tiali goli, augwali genuai hani mu pedelama, tama augwali boma pai hani mu pedelalio.

\VS{6}Te Isip dabego da selama, tama da dali dwai sę elama, dene menama, tama da te olo sę ebo bidi tiwai nigimainogo ilali.

\VS{7}Tama tibaso, dago te Genuai Bidi, dago wąį dabego God, dago aga i wali, te da tau somainogo. Agai dago gela wali odali, tama me agai suali, dago tigide dene ebo, me bomai sę dabe, me dwai sogo dade posobo me agai suali.

\VS{8}Tama tialima, Godigo genuai bomai sę mu yali, da te Isip bulude ma dobola sainogo. Godigo gasagi yai boma pai sę dabe elama, tama haniani dwai sę augwalide pedalomainogo ilali.

\VS{9}Tama agai da odasa aselama, tama agai da e wiegi yai ili yai tǫ da mani.

\VS{10}Tama tialima, Genuai Bidi, eno te nago enabolo mani te tǫde hasia inawani nai megi nage e sesali dao,’ te po dagego wao.”

\par }{\PP “Dagego po ola silama da, dagego te nai basket wa te Godigo gesabidiba pąba muagasao. Tama te pesagede lotu po wao.

\VS{11}Tama dagego Genuai Bidi dago Godiba wiegi yai homu pemene iyąo, te aga wiegi yai sę dagebolo me duga haniba yali pode. Tama te Livai hani, me te gasa bulu hani bidi dage tomode bidibo me, dage dali wiegi yai homu pemene emainogo yao, te dage dali deliba sisinama.”
\XREF{*}{{\XO 26:11: }{\XT{Bom 14:28-29}}}


\par }{\PP \VS{12}“Te tigidali kibu be sela wabode, dagego duga gide nai sesao, tama nogo si tama 10 bugulama wialao. Tama dagego te nai pesage me deli te Livai hani dabebolo mao. Me te gasa bulu bidi hani dage dali bidibo, te hani sibolo te nai mao, me te tiana wai pulubabolo, me te wilawe we dabe, te bagebolo te bugulali nai pesage me deli dobola mao. Tialima, dagego tama tiyu da, teda te we bidi nai usu elama mu bidaluaibao. Dagego te sę dabe elama, silibo sogo da,

\VS{13}teda dagego Genuai Bidi dago Godiba te tama po walao, ‘Tigidali nai eno nagebolo momainu yali, te nai dabe sese eno nagebolo mani dao. Te eno polo dobola silama, tama eno bede me munalubeo. Eno te nai dabe te Livai dabebolo mayu, te we bidi gasa hani bulu we bidibolo mayu, me te tiana wai puluba mayu, me te wilawe we dabebolo mayu, ela silai dao. Eno nago po tigidali sese wali pela silalio. Eno nago po sela sąyu o gegeda peyu me ebeo. Mu menio.

\VS{14}Eno bidi isali sogo gela wali sogo eno nago nai dali me tuai menio. Te ena nago gedude meda yai bidali sogo, eno te nai dabe eno be buluba pali me eno me selama, tuai menio. Tama eno meba selama, te isai bidiba ofa me yai menio. Genuai Bidi, eno God, eno nago naga te nai dabego nago enabolo yao wali, te sę dabe dolo tama yai dao.

\VS{15}Nage naga wiegi yai bulu dagalude bidiyu, tama eno homugo nago da Israel dabeba eba tonama, dabolo wiegi yai sę yao. Tama te tǫ wiegi yai ili hauwa yai, te tǫ nago dabolo mani tǫ wiegi yai ilao. Te naga digi dago wąį dabebolo mawaibao wali gilama tama,’ te tama po wao,” Mosesgo te we bidibolo te po wai.


\par }{\SH Israel dabe augwali Godigo we bidi mu dao
\par }
{\PP \VS{16}Tama Mosesgo po geninama weyu, te po wali, “Megi da, Genuai Bidi dago God agai te po wali, dagego agai tigidali bomai po wali pao po walio. Tama tialima dage godolo mu elama, tama homu dąų olama, mu te bomai po wali pabo homu yao.

\VS{17}Megi da, dagego haninama te po wali dao, Genuai Bidi da, te dagego God dao, te po wali dao. Tama dagego agai tigidali po dabe me agai tigidali bomai po wali paibao po duga polo dąų wali dao. Tama me, agai tigidali ya wali sę dabe po me yaibao wali.

\VS{18}Tama megi da, Genuai Bidigo dage aga we bidi mu tiwai te sali dao, te aga digi dagebolo wali gilama. Dage da, te agai dila pai wiegi yai nai mu tiwai dao. Tama agai dagebolo agai tigidali bomai po wali piąo po te wali dao.
\XREF{*}{{\XO 26:18: }{\XT{Sai 19:5; Bom 4:20; 7:6; 14:2; Tai 2:14; 1 Pi 2:9}}}

\VS{19}Agai dage hani bidi geninama mu pedelemainogo yaibao, te tigidali agai e tǫde nigali we bidi hani edelama, mu elaluaibao. Tama augwaligo dagego wiegi yai kolesaga sulama, tama augwali Godiba genuai nogi mu mawaibao. Tama dage God aga we bidi hani mu bidaiba, te aga te po hasia polo dąų wali gilama,” Mosesgo te po wali.




\par }{\MS Mosesgo Israel dabe augwali augwa kolesaga yali dononama, wiegi yai pe me o dwai pe me saibao

\par }\Chap{27}{\MR (Dąį 27–30)

\par }{\SH Augwaligo Godigo bomai po masigide asęao po wali
\par }
{\PP \VerseOne{1}Tialima, Moses de Israel dabego tobolu bidi dabe, augwaligo te Israel we bidi dabebolo te po walali, “Dagego eno megi dagebolo mabo te po tigidali wali piąo.

\VS{2}Te dage te Jordan wę nogelama, u badu Genuai Bidi dago God agai dagebolo mawaibao wali te tǫba saboligi pabo sogo da, teda dagego genuai masigi dabe selama, tama simenigo pilao,

\VS{3}tama te bomai po dabe sese te simen daide aseąo, te dage te wiegi yai ili hauwa elalubo tǫba saboligi pabo sogo, te dago wąįgo Godigo dagebolo mawaibao wali te tǫ.

\VS{4}Tama dage Jordan wę u badu saboligi pabo sogo da, teda dagego te masigi du dabe te bulu du Ebalde duadalao, tama te masigi du dabe te simengo mesesegele pao, te eno megi dagebolo wabo gilama.

\VS{5}Tama dagego masigi meba selama, alta nigao. Tiali goli, te alta nigibo bagego te masigi aingo nigai hama haluyu, o togoyu elamo dao.

\VS{6}Dagego te masigi augwaligo halisąma yai masigi selama, dagego te alta geselao, te Genuai Bidi dago Godigo alta. Tama te alta delide naga dagego te isigo dela silibo ofa yao,
\XREF{*}{{\XO 27:6: }{\XT{Sai 20:25}}}

\VS{7}me te God dali haliga tigi deli ebo ofa me yao. Tama dagego te haliga tigi deli ebo te ofa ebo kibu mi te pesagede naga tuao, tama Genuai Bidi dago God agai gesabidide wiegi yai homu pemene iyąo.

\VS{8}Tialima, dagego te masigide simenigo pilali te masigi dagede Godigo bomai po tigidali haninama, bugagia mu aseiąo,” wali.
\XREF{*}{{\XO 27:8: }{\XT{Jos 8:30-32}}}


\par }{\PP \VS{9}Tama tialima, Moses te Livai hani pris bidi dabe dali augwali doligulama, te Israel dabebolo te po walali, “Dage tigidaligo odiąo. Olo bugagia eno po waboba muao. Megi da, dage Genuai Bidi dago Godigo we bidi mu te pedelali dao.

\VS{10}Tama tialima, dagego agai po wali piąo. Tama dagego agai bomai po eno megi dagebolo mabo, te po tigidali mu wali piąo,” wali.


\par }{\SH Godigo po sela sąbo we bidi dolaibao
\par }
{\PP \VS{11}Tialima, Mosesgo Israel dabebolo te sogo ma walali,

\VS{12}“Dage Jordan wę nogelama, nosali te Godigo dage tigidali te wiegi yai ilabo po odainogo dage hani we bidi meba pelama, te Gerisim bulu duba dolalugi piąo. Te da, te Simeon hani, me Livai hani, me Juda hani, me Isakar hani, me Josep hani, Benjamin hani, tama tiao.
\XREF{*}{{\XO 27:12: }{\XT{Bom 11:29; Jos 8:33-35}}}

\VS{13}Tama tialima, meba hani da, augwali te Ebal bulu dude dolo si dolaluaibao. Te da, te Ruben hani, me Gat hani, me Aser hani, me Sebulun hani, me Dan hani, me Naptali hani dao. Tama te Godigo po odobo sogo da, te hani bage augwaligo te po wali pisąbo bagede te dwai dolabo bomai po te po walaibao.

\VS{14}Tama te Livai dabego po bomonama weyu, e tama po deli deli te we bidi sesebolo weyu, tama te we bidigo te po deli deliba po wei ponaibao.

\VS{15}Te Livai dabego e tama wao, ‘Te bidi mego te tibo god te masigigo nigilama, ma te nigo nigilama, ma aingo nigilama, tama agai geme dualama, tama agai geme teba lotu po odubaso da, teda Godigo te bidi dolaibao. Te nai dabe da, te bidigo digi nigai nai dabe dao. Tama Godigo te tibo godiba lotu po wabo we bidi godolo ebo menio,’ wao. Tama te we bidi sesego te po wei ponoyu, e tama po waibao, ‘Te mu tama dao, Godigo te tama timainao,’ waibao.”
\XREF{*}{{\XO 27:15: }{\XT{Sai 20:4; 34:17; Prs 19:4; 26:1; Bom 4:15-18; 5:8}}}


\par }{\PP \VS{16}“Te Livai dabego ma weyu, tama wao, ‘Tialima, te bidi mego aga ida ayago nogi dolai baso da, teda Godigo te bidi dolomainao.’ Tama te we bidi sesego te po waibao, ‘Mu tama dao. Godigo te tama timainao.’ ”
\XREF{*}{{\XO 27:16: }{\XT{Bom 5:16}}}


\par }{\PP \VS{17}“ ‘Tialima te bidi mego aga abagigo tǫ dąį poagasai baso da, teda Godigo te bidi dolaibao.’ Tama tigidali we bidigo te po waibao, ‘Te mu tama dao. Godigo te tama timainao.’ ”
\XREF{*}{{\XO 27:17: }{\XT{Bom 19:14}}}


\par }{\PP \VS{18}“Te Livai dabego ma weyu, te po waibao, ‘Tialima, te bidi mego me gedu widai bidi kegasa pelama, tama aga sunumi dolo painogo isąma ebaso da, teda Godigo te tobage dwai sę ebo bidi dolomainao,’ waibao. Tama tigidali we bidigo te po waibao, ‘Te mu tama dao, Godigo te tama timainao.’ ”
\XREF{*}{{\XO 27:18: }{\XT{Prs 19:14}}}


\par }{\PP \VS{19}“ ‘Tialima, te bidi mego dwai sę te gasa hani bidi dali me, o te augwa aya isai wai puluba dali me, o te wilawe we dabe dali me yai baso da, teda Godigo te bidi dolomainao.’ Tama tigidali we bidigo te po waibao, ‘Mu tama dao. Godigo te tama timainao.’ ”
\XREF{*}{{\XO 27:19: }{\XT{Sai 22:21; 23:9; Prs 19:33-34; Bom 24:17-18}}}


\par }{\PP \VS{20}“ ‘Te bidi mego aga ayago we dali dwai sę me yai baso da, teda Godigo te bidi dolaibao. Te tama tiali kolesagago aga aya hale dwai mu te ilali dao.’ Tama tigidali we bidigo te Livai dabego te po wei ponoyu te po waibao, ‘Mu tama dao, Godigo te tama timainao.’ ”
\XREF{*}{{\XO 27:20: }{\XT{Prs 18:8; 20:11; Bom 22:30}}}


\par }{\PP \VS{21}“ ‘Te bidi mego te hasa dabe me penani yai baso da, teda Godigo te bidi dolomainao,’ te Livai dagego te po waibao. Tama tigidali we bidigo te po wei ponaibao, ‘Mu tama dao, Godigo te tama timainao.’ ”
\XREF{*}{{\XO 27:21: }{\XT{Sai 22:19; Prs 18:23; 20:15}}}


\par }{\PP \VS{22}“ ‘Te bidi mego aga abe dali penani ebo sę yai baso da, Godigo te bidi dolomainao.’ Tama tigidali we bidigo te po waibao, ‘Mu tama dao. Godigo te bidi dolomainao.’ ”
\XREF{*}{{\XO 27:22: }{\XT{Prs 18:9; 20:17}}}


\par }{\PP \VS{23}“ ‘Te bidi mego aga au, te aga wego ida dali penani ebo sę yai baso da, teda Godigo te bidi dolomainao.’ Tama te we bidi tigidaligo te po waibao, ‘Mu tama dao. Godigo te tama timainao.’ ”
\XREF{*}{{\XO 27:23: }{\XT{Prs 18:17; 20:14}}}


\par }{\PP \VS{24}“ ‘Te bidi mego geme gasa bidi me elama, mu isilai baso da, teda Godigo te bidi dolomainao.’ Tama tigidali we bidigo te po wei ponoyu, te po waibao, ‘Mu tama dao, Godigo te bidi dolomainao.’ ”


\par }{\PP \VS{25}“ ‘Te bidi mego te bidi me sęgę meni yai bidi ela muabo mone sai baso da, Godigo te bidi dolomainao.’ Tama tigidali we bidigo te po waibao, ‘Te mu tama dao, Godigo te bidi dolomainao.’ ”


\par }{\PP \VS{26}“ ‘Te bidi mego Godigo bomai po wali pisąma yai baso da, teda Godigo te bidi dolomainao,’ te Livai dabego te po waibao. Tama te we bidi sesego te po wei ponoyu, te po wao, ‘Te mu tama dao. Godigo te bidi dolomainao,’ tama po wao,” Mosesgo te po wali.
\XREF{*}{{\XO 27:26: }{\XT{Gal 3:10}}}




\par }\Chap{28}{\SH Godigo agai po wali pabo bidi dali wiegi yai sę yaibao
\par }
{\R (Prs 26:3-13; Bom 7:12-24)

\par }{\PP \VerseOne{1}Tama Mosesgo po geninama weyu, te po wali, “Te dagego Genuai Bidi dago God agai po bugagia wali pelama, tama agai bomai po tigidali bugagia wali peyu da, te da eno dage megi e mabo po, teda dagego te tigidali tǫde bidalubo we bidi hani tigidaligo genuai nogi aiyaba elaluaibao. Te agai dagebolo genuai nogi mabo sogo tiaibao. Dagego Genuai Bidi dago Godigo po wali piąo.

\VS{2}Dagego Genuai Bidi dago Godigo tigidali po wali peyu da, teda agai dageba e tobage wiegi yai sę dabe pedalomainogo ilaibao,” wali.


\par }{\PP \VS{3}“Godigo dagego hanu dabe me gi dabe wiegi yai ilaibao.”


\par }{\PP \VS{4}“Godigo dage wai bǫų dabe hauwa mayu, me gide nai hauwa holomainogo elama, me dagebolo kau kibu hauwa mayu, me sipsip kibu hauwa mayu yaibao.”


\par }{\PP \VS{5}“Godigo dagego wit gi dabe wiegi yai iliyu, me dage isi ulama tuainogo ebo nai dabe wiegi yai ilaibao.”


\par }{\PP \VS{6}“Godigo dagego ebo sę dabe wiegi yai pedalomainu yaibao.”


\par }{\PP \VS{7}“Godigo dagego boi bidi dabe dage dali hwįagasainogo asobode aiyaba elaluaibao. Augwali te sunumi me delidu pedalagasaibao. Tiali goli, augwali sunumi hauwadu wi paibao.”


\par }{\PP \VS{8}“Genuai Bidi dago God agai dagego ebo sę dabe wiegi yai pedalomainogo elama, tama dagego wit nai dabe genuai mu elama, tama dagego nai mubo be pągąmainu ilaibao. Tama agai dagebolo megi mabo te kantride dage wiegi yai ilaibao,” Mosesgo te po wali.


\par }{\PP \VS{9}“Te dagego Genuai Bidi dago God agai po wali pali da, tama dagego agai wabo po te sę dagego bugagia eyu da, teda agai dage aga tedali gasagi yai we bidi mu pedalomainogo ilaibao, te agai polobadu dąų wali po wali gilama.

\VS{10}Tama tialima, te tigidali tǫde we bidi dabego Genuai Bidi aga digi dage sa munama, aga we bidi mu dolo suaibao. Tama augwali dagede wi yaibao.

\VS{11}Tama Genuai Bidigo dagebolo wai puluba hauwa mayu, me kau kibu hauwa mayu, me gide nai hauwa mayu yaibao, te aga digi dagego wąįbolo mawaibao wali te tǫde te gide tama tiaibao.

\VS{12}God aga digi tulubage tonalubo dao, tama agai tulubage bugagia tagala palaibao, te tulubage side naga. Tama agai dagego tigidali sę dabe wiegi yai mu pedalomainogo yaibao. Tama tiyu, dagego gasa we bidi hanigo dageba negeli emainogo yaibao. Tiali goli, dagego doado bage usu genuai baso da, dagego augwaliba negeli emainogo me egobeo.

\VS{13}Te dagego tigidali sogo eno megi dagebolo mabo te po bugagia wali peyu da, teda Godigo dage tobolu bidi pedelemainu yaibao, te tigidali we bidi hani tomode. Tama augwali te danu tiwai naga bidaibao. Tama dage polasa paibao, dage augwali nosali me biligobeo. Tama tigidali sogo dagego nai dabe hauwa mu elaluaibao, tama dage nosali nai me sǫą pogobeo.

\VS{14}Tiali goli, dagego tigidali bomai po wali piąo, dagego deli me geda munamo dao. Mu menio. Tama me dagego tibo godiba lotu po olama, tama dagego augwaligo sę me elamo dao. Te habu kedale mu dao,” Mosesgo te po wali.
\XREF{*}{{\XO 28:14: }{\XT{Bom 11:13-17}}}


\par }{\SH Te bomai po bolobo bidi dolaibao
\par }
{\R (Prs 26:14-46)

\par }{\PP \VS{15}Tama Mosesgo po geninama weyu, te po wali, “Tiali goli, dagego Genuai Bidi dago Godigo po sela sąnama, tama dagego agai bomai po eno megi dagebolo mabo te po tigidali bugagia wali pisąma eyu da, teda e tama dwai sę dabe dageba pedelaibao,” wali.


\par }{\PP \VS{16}“Godigo dagego hanu dabe me gi dabeba dwai sę ilaibao.”


\par }{\PP \VS{17}“Godigo dagego gide wit dabe dolama tagalaibao, me dage tuainogo ulubo nai dabe me dolaibao.”


\par }{\PP \VS{18}“Godigo dage dali dwai sę elama, tama dagebolo wai bǫų dabe hauwa me magobeo. Tama dagego gi dabe mu dwai mu yaibao, tama te kau kibu me sipsip kibu dabe hauwa me ame nogobeo.”


\par }{\PP \VS{19}“Godigo dagego tigidali ebo sę dabe dolaibao.”


\par }{\PP \VS{20}“Te dagego Genuai Bidiba tudi ola menama, dwai sę dabe yali da, teda agai haniani dwai sę dage tigide pedalomainu yaibao. Tama agai dage dolomainu elama, tama dagego ebo sę tigidali geda muyu elama, te nai dabe dolaibao. Tama polo tama dage sese dola silaibao.

\VS{21}Tama agai haniani gasi dageba tagala palaibao. Te gasigo dage sese tama agai dagebolo megi mawainogo ebo te sainogo ebo tǫde silibo si tagalaibao.

\VS{22}Genuai Bidigo dage haniani dwai gasigo mu dolaibao, tama tigi bǫ dabo me, tigi posolo ebo me, tama agai mu posolai giliga tagala palama, tama bomai wali tagala palama, tama te gide nai sese tama mu dolaibao. Te dwai sę dabe dage tigide me elalubadi, dage isiboba sabolaibao.

\VS{23}Tama dage tulubage menia selama, tama dagego tǫ te ain tiwai mu pedalaibao.

\VS{24}Tama Genuai Bidigo tulubage hasegelama, bomai wali dali hogomu dali, kemi sane dali tagala palaibao. Te dage sese dolama tagalaboba usu naibao,” Mosesgo te po wali.


\par }{\PP \VS{25}“Tama Genuai Bidigo te boi bidi dabego dage aiyaba elalumainogo yaibao. Dage augwali dali hwįainogo deli sunumidu paibao. Tiali goli, dage augwalide wi soayu, sunumi hauwadu wi soaibao. Tama te tigidali tǫde we bidigo dagede te sę dabe pedalobo sulama, tama augwali noma dwai mu saibao.

\VS{26}Dage isaibao, tama te ba dabe me bulu hasa dabe aselama, dagego tigi tuagasaibao. Tama augwali osalabo bidi mu menia saibao.

\VS{27}Tama Genuai Bidigo dili keni dagego tigide emainu yaibao, te agai Isip bageba yali gilama. Tama agai dagego tigide diluai keni dabe pedalomainogo yaibao. Te buluba keni dagego tigide pedelemainu elama, tama dagego kębo sę yaibao. Tiali goli, te gasi usu ma ilabo sunumi mu meni yaibao.

\VS{28}Tama Genuai Bidigo dagego homu kolesaga dolama, tama dage gedu widai bidi nigilama, tama dage polomainu yaibao.

\VS{29}Te moni giliga tomode mu dage pelama, tama dagego sunumi dabe gege bilaibao, te gedu widai bidi dabego sunumi gegebo tiwai yaibao, tama dagego sunumi gegebo usu egobeo. Tama dagego ebo sę dabe tigidali wiegi yai me pedalogobeo. Tama tigidali sogo gasa bidi dabe augwaligo dage aiyaba elaluama, tama augwaligo dagego nai dabe wi saibao. Tama dage tau sabo bidi me bidigobeo,” wali.


\par }{\PP \VS{30}“Tiali, dagego bidi mego we odolai baso da, teda te bidigo te we sogobeo. Menio. Te gasa bidigo naga te we saibao. Dagego be sę yaiba, tiali goli dage te bede bidigobeo. Dagego wain gi bulaibao, tiali goli dagego te wain du dagego tugobeo.

\VS{31}Duga gedude mu te boi bidi dabego dagego kau kibu dabe elaibao, tama dagego te kibu mu me tugobeo. Tama dagego olo gedugo naga tonalubadi, augwaligo dagego donki kibu dabe selasa paibao, tama dagego augwali ma sogobeo. Tama me augwaligo dagego sipsip kibu dabe sagasaibao, tama dage tau sabo bidi dabe mu meni yaibao.

\VS{32}Tama dagego olo gedugo naga tonalubadi yaide, te gasa kantri bidi dabego duga wai puluba dabe selasa paibao. Tama tigidali sogo dage duga wai puluba ma asogowe weyu, tonaluyu yaibao, tama dagego te sunumidu gedu pomonama tonaluyu yaibao. Tiali goli, dage olo dali tonalubadi, dagego gedu olo dali dene yaibao. Tama dagego wai puluba ma oda sainogo dagego magi sę me egobeo.

\VS{33}Te gasa kantri bidi dabe, dagego konesiąma yali bidi dabe, augwaligo dagego bomai sę elama bulai gi nai dabe sagasaibao. Tama tigidali sogo augwaligo dage dali dwai sę elama, dage dwai dene mayu yaibao.

\VS{34}Tama tialima, dagego te dwai sę dabe sulama, tama dagego homu kolesaga kone mu tųą paibao, tama meba te polobo bidi pedelaibao.

\VS{35}Tama Genuai Bidigo dagego sągą dabede dwai keni hauwa pedalomainu yaibao. Tama dili keni dabe dagego tigi sese tamade emainogo ilaibao. Tama te keni olama, tama pedela sabo sunumi mu menia saibao,” wali.


\par }{\PP \VS{36}“Tama Genuai Bidigo dagego tuni bidi king me, dage me, duga wąį dabe augwali polobadu me pisąma yai kantriba odasa paibao. Tama dage te bulude bidiyu, tama augwaligo tibo godiba dagego lotu waibao, te augwaligo nigo me masigigo nigai godiba lotu po waibao.

\VS{37}Tama te bulude dabe Genuai Bidigo dage subigila besela pomainogo yaibao. Tialima, te dwai sę dabe dage tigide pedalobo sulama, te we bidi augwali noma dwai mu saibao. Tama nosali augwaligo dage gisugu dwai menama, tama nosali augwaligo dage posobo po waibao,” Mosesgo te po wali.


\par }{\PP \VS{38}“Dagego nai hauwa bulaibao, tiali goli manogo tula siliyu, mu menia saibao, tama tiyu dagego dwasianu bugai naga saibao.

\VS{39}Tama me dagego wain gi bulama tonaluaibao, tiali goli te muna dabego dolaibao. Tama tiyu dagego wain du selama, te wain wę me nigigobeo.

\VS{40}Tama me te oliv ni hauwa dagego tǫde holaibao. Tiali goli, te oliv du tau isąbadi, olo dali tǫba tegaibao, tama dagego oliv wel me nigigobeo.

\VS{41}Tama me dagego wai dabe elaluaiba, tiali goli augwali dage dali bugagia me bidigobeo. Te boi bidi dabego augwali sagaselama, tama augwa kantriba sela paibao.

\VS{42}Tama me te mano dabego dagego gide nai dabe me ni dabe tigidali dola silaibao,” wali.


\par }{\PP \VS{43}“Te gasa kantridu asali te dage tomode bidibo bage, augwali genuai bomo siyu, genuai nogi siyu yaibao, tiali goli dage da, dagego bomo dali nogi dali si tulaluaibao, tama dage augwali dologode naga bidaibao.

\VS{44}Tama augwaligo mone hauwa elalubaso, dagego augwalide negeli yaibao. Tiali goli, augwaligo dage dali negeli me egobeo. Augwaligo dage tonaluaibao, tama dage te augwali dologode naga bidaibao,” wali.


\par }{\PP \VS{45}“Te tobage dwai sę dabe me sęgę dagede pedalaibao, te boi bidi dabego dage pobeasa peyu, nogogo tuali gilama, te dage siliboba usu nigi paibao. Magi baso meni, dagego Genuai Bidi dago Godigo po wali pisąma ebaso. Tama me dagego agai dagebolo mani te bomai po tigidali wali pisąma ebaso.

\VS{46}Te dwai sę dabe tigidali elalubadi, dagego wai nosali pedalobo bagede me te sę dabe me ela pidu geaibao. Tama gasa we bidi hanigo dagede ebo sę sulama, tama augwaligo Godigo dage dali sębę ebo sueibao.

\VS{47}Genuai Bidi dago Godigo dagebolo wiegi yai nai hauwa mawai goli, dagego wiegi yai homu nagame elama, tama te naide bugagia sę yabo homu isąma ebaso da,

\VS{48}tama tibaso Genuai Bidigo boi bidi dabe tagala palama, dage dali hwįagaselama, tama dage augwalide sę yaibao. Tama dage nai sili bidaibao, tama dage wę nogonego isaibao. Tama me name ugwa dabe, me ugwa meba dabe, me gasa meba nai dabe habuge yaibao. Tama te boi bidi dabego dage agalama, dage sese dola siliboba usu naibao.

\VS{49}Te tama tilama, Godigo bidi hani me deli digibulu mu bulu badu me odasa asaibao, te dagego augwaligo po odisąma yai bidi hani me deli. Augwali dageba te kemodage me hasa ela tuainogo polo asobo tiwai yaibao.

\VS{50}Tama augwaligo bidi me hobede me egobeo, te dwasianu wai bǫų o monu dabe yai baso me, tagalao.

\VS{51}Tama augwaligo dagego kau kibu dabe, me sipsip kibu dabe, me gide nai dabe, me tigidali wit dabe, me wain, me oliv ni du wel me, augwaligo sese tula silaibao. Tama dage sese tama nasi dwai mu elama, tama dage isaibao.

\VS{52}Tama augwaligo hwįnama, tama augwaligo dagego Genuai Bidi dago Godigo mani te hanu dabe tigidali dolama silaibao. Tama te hanu bomai obo dagego te duala sainogo nigali, te hanu obo dabe degaibao,” Mosesgo te po wali.


\par }{\PP \VS{53}“Te boi bidi dabego te hanu dabe bobegelama selama, hwįdubadi da, dage tuabo nai menia selama, tama dagego Genuai Bidi dago God agai dagebolo mani wai bǫų dabe sese dagego elama, tula silaibao.

\VS{54-55}Tama te sogo da, te wiegi yai nagamea pai bidi, genuai nogi elaluai bidi dabego me augwa wai bǫų elama tuaibao, tama augwaligo wai bǫų mi pedai augwa ama mabo hagela yaibao, o augwa godolo ebo we dabebolo mabo hagela yaibao, o meba te bidigo wai dabebolo me, me magobeo.

\VS{56-57}Tama te wiegi yai nagamea pai we dabe, dage tomode nogi elaluali we dabe me, te augwaligo mone hauwa elama, sawi yai duabo siade dualama, bidi dabego augwali tolasa biliba, te we dabe augwaligo deli te tobage sę naga yaibao. Te augwaligo te boi bidi dabego te hanu bobegelalubadi, te wai me ame nani da, teda augwaligo geme dualama, te wai bǫų elama, te wai be dali tama augwaligo geme tuaibao. Tama augwaligo augwa bidi dabebolo dage mabo hagela yaibao. Augwa godolo mu elama augwa meba wai dabebolo me magobeo,” wali.
\XREF{*}{{\XO 28:56-57: }{\XT{2 Kin 6:28-29; Gel 4:10}}}


\par }{\PP \VS{58}“Te dagego Godigo tigidali po e bukude elalubo te po dabe sese bugagia wali pelama, tama dagego Genuai Bidi dago Godigo nogi bugagia ugwaba sela musiąwani da, te tama tiaibao.

\VS{59}Tama tialima, agai te haniani dwai gasi dabe dageba me, duga wąį dabeba me, te dwai gasi dabe pedelaibao. Tama te boma pai gasi dabe bobobage sogo elaluyu, me sia sogobeo.

\VS{60}Tama agai dagebolo te haniani dwai gasi dabe dagego Isip bulude suali, te gasi tiwai yaibao. Tama dage usu ma egobeo.

\VS{61}Tama me agai gasa dwai gasi dabe dage tigiba tagala palaibao, tama dage sese tama silaibao. Tiali goli, te gasi nogi te Godigo haniani bomai po dabe elalubo e bukude nogi elalubeo.

\VS{62}Dage te hǫ dabe ugwadu elalubo tiwai umabo mu pedalubadi me tagalao, dage sese tama silama, deli deli naga bidaibao. Magi baso meni, dagego Genuai Bidi dago Godigo po wali pisąma ebaso, tama tiaibao.

\VS{63}Hasia da, Godigo dage godolo mu elama, dage wiegi yai pedalama, tama dagego nai dabe hauwa elalumainogo ilai goli dao, te dage hauwa pedalama. Tama tiali goli, megi da, Genuai Bidigo dage dolama, silibo godolo mu yaibao. Tama agai dage megi te bidigi painu ebo te tǫde gudulama, sela sąwaibao,” wali.


\par }{\PP \VS{64}“Te Genuai Bidigo dage subigila teba teba dobola palaibao, te tigidali e tǫba tedela palaibao. Tama te bulude dabe dage augwaligo masigigo me nigo nigai tibo god dabeba lotu po waibao. Polobadu dage me duga wąį dagego te tibo godiba lotu po me wai menio.

\VS{65}Tama dage wiegila bidabo madi gasa madi me gegegobeo. Tama dage duga bulu mu meni yaibao. Tama Genuai Bidigo dage homu kone hauwa sogo tųą somainogo yaibao, tama dage homu sęgę elama, tama dagego homugo dage mu tama hagayali dao homu yaibao.

\VS{66}Tigidali sogo dage dolobo wi yaibao. Te giligade me, hulide me, dage isibo deli moni homu elama, wi eyu yaibao.

\VS{67}Te tigidali nai dabe dagego subo da, dage wi dwai mu ilaibao. Tama tibaso, dagego be posobo si polo pomainogo yaibao. Tama tigidali sogo kigamu dagego te po waibao, ‘Te be polo pio eyu da, wiegi yai yaibao,’ te po waibao. Tama pio da, dagego te po waibao, ‘Te be kigamu polo eyu da, wiegi yai dao,’ po waibao.

\VS{68}Genuai Bidigo dagebolo te po wai dao, dage Isip buluba ma pabo usu egobeo po wai dao. Tiali goli, tagalao, Genuai Bidigo dage teba sipidu ma tagala palaibao. Tama te Isip bulude dagego te homu yaibao, te boi bidi dabego dage abelama, tama augwaligo sę emainu yaibao. Tiali goli, augwaligo hagela yaibao,” Mosesgo te po wai.




\par }\Chap{29}{\SH Godigo Israel dabe dali Moap bulude augwali aga hani mu dao olama, po dąų wali
\par }
{\PP \VerseOne{1}Te Genuai Bidigo Israel dabe dali te kantri Moapde dąų wali po page dabe te e dao. Agai te Israel dabe dali kontrak po dąų wali po wadolama, ma wali, te Sainai bulu dude polobadu wali po.


\par }{\PP \VS{2}Mosesgo tigidali Israel dabe i olama, sisinama, agai augwalibolo te tama po wali, “Dagego te Genuai Bidigo te Isip king tuni bidi dali yali sę dagego polo suai dao, te aga ofisa dabe dali, me agai bulu tigidali tomode yali sę.

\VS{3}Tama dagego gedugo digi te augwali tigide te dwai gasi sali hauwa mu sualio, me te haniani boma pai sę ebo me, te Genuai Bidigo te genuai sę dabe ebo te suali dao.

\VS{4}Tiali goli, Genuai Bidigo dagego te sę dabe yali page konemainu sula tagalobeo, tama agai dagego gedugo tonomainu ebeo, tama me dagego ologo te sę yali page odomainogo me tagalobeo. Tama dage tama bida bida asidu gagali, megiba te usu naga sobao.

\VS{5}Tama Genuai Bidigo te po wali, ‘Te kibu be bidi sese si 40 eno dage kemi sane buludu odasa pai dao. Tama dagego ugwa dabe me, su dabe me, togwa pai menio. Mu menio.

\VS{6}Dagego bret, me wain, me bia me meni yai dao. Tiali goli, eno dage bugagia tonaluai, te dagego bugagia konemai hagede, te ena da Genuai Bidi dao, dagego God dao omainogo,’ wali.”


\par }{\PP \VS{7}Tama Mosesgo po geninama weyu, te po wali, “Te da te buluba sabolagasali sogo da, te Hesbon tuni bidi king Sihon, me Basan tuni bidi king Ok, augwali si aselama, da dali hwįagasai dao. Tiali goli, dago augwali aiyaba elaluai dao.
\XREF{*}{{\XO 29:7: }{\XT{Nam 21:21-30, 31-35}}}

\VS{8}Tama dago augwaligo tǫ selama, dago Ruben hani de Gat hani, me te Manase hani bugai, augwalibolo dobawai dao,” wali.
\XREF{*}{{\XO 29:8: }{\XT{Nam 32:33}}}


\par }{\PP \VS{9}Tama Mosesgo te po me wali, “Tigidali sogo dagego te dąų wali po wali pao. Tama eyu da, dagego tigidali ebo sę dabe wiegi yai pedalaibao.

\VS{10}Megi dage Genuai Bidi dago Godigo gedude dolalubao, dage me, te tobolu bidi dabe me, haniani ofisa dabe me,

\VS{11}te we dabe sibi me, wai puluba me, te gasa bulu bidi dabe dage tomode bidibo me, te augwali dage dali bidiyu, dagego isi bagala mayu, me wę tula mayu eyu bidibo.

\VS{12}Dage megi ede bidibao, te Genuai Bidi dago Godigo gesi noma kontrak o dąų walobo po sainogo te bidibao, te dage dali dąų walobo po. Tama dagego te po wali paibao po olama, tama te po dąų walao.

\VS{13}Tama tiyu da, Genuai Bidigo dage aga we bidi pedalomainu elama, tama aga dagego God bidaibao. Te agai dagebolo dąų waliyu, me duga wąį dabebolo dąų waliyu yali gilama, te Abraham, me Aisak, me Jekopbolo wali gilama.

\VS{14-15}Godigo te kontrak o dąų wabo po da, megi aga gedude megi e dolalubo we bidi dabe da dali naga dąų walobeo. Menio. Agai dago wąį nosali pedalabo wai dabe dali me te ebao. Tama da tigidaligo wali paibao olama dąų wao,” Mosesgo te po wai.


\par }{\PP \VS{16}“Dagego ma kone palao, dage mena tama te Isip bulude bidai dawe koneiąo. Tama dagego dage te gasa bidi hanigo tǫdu asiyu suali, te nai dabe me kone paliąo.

\VS{17}Dagego te mu dwai tibo god dabe augwaligo nigo nigali, me masigigo nigali, me golgo nigali, me silvago nigali, te suali dao. Te tibo god dabe te dwai nai mu dao.

\VS{18}Dagego bugagia mu tonaluiąo, te dage megi ede dolalubo we dabego, o bidi dabego, o bidigo we wai puluba deligo me, o bidi wąį ede dolalubo bage, dagego Genuai Bidi dago God agaba tudi me ola maidali weyu, tama te haniani dwai godiba lotu me waidali weyu, te gasa kantri bidi dabego god dabeba. Tialima, dagego te tobage kolesaga eyu da, teda te ni mego bono te ha ebo bono tiwai dao. Nosali agai honu genuai elama, genuai mu igi pabode da, te agai bidi hauwa mu dolaibao.
\XREF{*}{{\XO 29:18: }{\XT{Hib 12:15}}}

\VS{19}Dage tigidaligo bugagia mu tonaluiąo, te bidi me eno megi ede pusali te bomai po odali bidigo, te bidi me deligo te po sela sąnama, tama aga bugagia bidaibao homu yaibao. Tiali te bidi mego te po sela sąyani da, teda te tialigo dage sese tama dolomainu yaibao. Te wiegi yai bidi dabe me, te dwai bidi dabe dali si tama dolaibao.

\VS{20}Godigo te tama bidi dabego sęgę munu me sela sągobeo. Tiali goli, God sębę mu elama, tama isi delama, posolo genuai mu ebo tiwai mu yaibao. Tama te dwai sę dabe te bukude wali te dwai sę dabe te bidi tigide pedalaibao, te sę tama ela ela pidubadi, te Genuai Bidigo aga dolama, silibo siba usu nigi paibao.

\VS{21}Tama Genuai Bidigo te bidi deli naga dįą selama, dene menama, tama aga mu doloba usu naibao. Te Genuai Bidigo te tigidali dwai sę aga tigide yaibao, tama aga mu tama dolaibao, te agai e bukude wali gilama, te bomai po bukude wali gilama, agai te kontrak dąų walali po wali pisąma yali bidide te sę yaibao,” wali.


\par }{\PP \VS{22}“Nosali duga wai nosali pedalobo, me gasa bulu bidi hani augwaligo te dwai sę yali dabe, me te sęgę dabe te Godigo dagego kantride yali suaibao.

\VS{23}Te gi dabe dola silama, dwai olo elaluaibao. Tama te tamu me dwai pauda nai salfa, te ni me nosai isilibo nai si te gide pągąna paibao, tama dagego nai me bulabo usu me egobeo. Tama te nosai dabe me te tǫde me hologobeo. Tama tialima, dagego bulu te Sodom de Gomora si tiwai tama yaibao, te Atma de Seboim hanu si tiwai me. Te hanu dabe Genuai Bidigo polobadu dolai dao, te agai wado elama, tama agai sębę dwai mu yali sogo.
\XREF{*}{{\XO 29:23: }{\XT{Gag 19:24-25}}}

\VS{24}Tama te tigidali bulu tǫ we bidi dabego hanalua paibao, ‘Magi baso Godigo te Israel dabe augwaligo bulude te tama tialiwe?’ te po weyu, ‘Magi baso agai augwali dali sębę dwai mu yaliwe?’ te po waibao.

\VS{25}Tama augwaligo augwa digi po ma wei ponoyu, te po waibao, ‘Magi baso menio, te we bidigo te augwa wąįgo God augwali Isip bulude bidibadi augwali te odasa asali, te Godigo dąų walali po sela sąwai baso da.

\VS{26}Te Israel dabe augwaligo tibo godiba lotu wali. Te god dabe augwaligo polobadu lotu po me wai menio. Te Genuai Bidigo augwali te nai dabeba lotu waidali weyu, habu selai dao.

\VS{27}Te tama tibaso, Genuai Bidigo aga we bidi dabe dali sębę elama, tama agai e bukude elalubo dwai nai dabe te augwaligo bulude pedalama elalubao.

\VS{28}Genuai Bidi moni sębę elama, wado po dwai mu yali. Tama tibaso, agai augwali augwa tǫde sela sąnama, tama augwali gasa buluba dabe tagala palali. Tama megi me augwali te tama bidibao,’ te bagego nosali te po waibao,” Mosesgo te po wali.


\par }{\PP \VS{29}Tama Mosesgo po geninama ma weyu, te po wali, “Te Genuai Bidi dago God agai dabolo hanilisąma geme duali po meba te elalubao. Awe, te usu dao, te agai sę dao. Tiali goli, agai bomai po dabolo hanilama pusa mani, tama dago nosali ame nabo wąį dabego me, dago me, te bomai po wali tigidali sogo pomainogo yali,” Mosesgo te po wali.




\par }\Chap{30}{\SH Godiba ma aselama, bugagia bidibo kolesaga
\par }
{\PP \VerseOne{1}Te Mosesgo po geninama weyu, te po wali, “Tialima, megi da eno sunumi si dagego wali peyu yabo magi ilibao. Te me deli da, te Godigo dage dali wiegi yai sę mu yabo, me da Godigo dage mu dolabo. Duga digi koneao, dage mena sunumidu dage wali painogo da. Tama nosali, te dwai nai dabe dageba pedalobode, tama dage te Genuai Bidi dago Godigo dage te tedela palali te gasa bidi dabego bulude bidiyu da, teda dagego eno dagebolo eno te ola mani te sunumi kone palao.

\VS{2}Tialima, dage me duga wąį dabe dage homu begelama, tama Genuai Bidi wali mu peyu, tama dagego homu sese dąų olama, tama eno agai bomai po dage megi mabo te bomai po mu wali painogo ebaso da,

\VS{3}teda Genuai Bidi dago God agai dage hobede yaibao. Tama agai dage aga digi te dobola palali te bulude dabe ma oda saibao, tama agai dage duga buluba mu ma odasa asaibao. Tama agai dagego tigidali nai dabe wiegi yai ma pedalomainogo yaibao.

\VS{4}Te dage digibulu bulude bidali goli, Genuai Bidi dago Godigo dage ma sisinama, ma odasa asaibao.

\VS{5}Tama dage duga wąį dabe polobadu bidali tǫde bugagia ma bidaibao.

\VS{6}Tama Genuai Bidi dago God agai dage hauwa mu pedalomainu elama, tama nai dabe hauwa mu elalumainu yaibao, te duga polobadu bidali wąį dabe edelama elalueibao. Tama agai dage me duga wai puluba dabe dage homu kolesaga hasegelama, tama gesi noma bidi ma pedalomainu yaibao. Tama dagego agai po sese wali mu paibao. Tama tiyu, dagego duga homugo sese aga godolo mu yaibao. Tama dage te tǫde tigidali sogo mu bidaibao.

\VS{7}Tama te tigidali dwai dolabo sę dabe po eno dagebolo wali da, te Genuai Bidigo te dwai sę dabe te boi bidi dabe dage godolo isąma yali bidi dabeba pedalomainu yaibao, me te dage dali dwai sę yali bidi dabeba te dwai sę pedalomainu yaibao.

\VS{8}Tiali goli, dagego agai po wali ma pelama, tama agai bomai po tigidali wali me paibao, te eno dagebolo megi mabo te po.

\VS{9}Tama Genuai Bidigo dagego tigidali sę dabe wiegi yai pedalomainu yaibao. Tama dagego wai bǫų dabe hauwa mu elama, me kau kibu dabe hauwa mu yaibao. Tama me dagego gide nai dabe hauwa mu holaibao. Tama Genuai Bidigo dagebolo nai hauwa mabo agai wiegi yai homu pemene mu yaibao, te agai dagego wąį dabe dali polobadu yali gilama.

\VS{10}Tiali goli, dagego Genuai Bidi dago God agai po wali pelama, tama e bukude elalubo bomai po me tigidali wali piąo. Dage agaba ma aselama, tama aga dagego homugo me homu kolesagago sese mu godolo mu iyąo,” Mosesgo te po wali.


\par }{\PP \VS{11}“Te po eno dagebolo megi pusa mani po da, te po koneama wali pabo da bomai sę me egobeo. Menio.

\VS{12}Te po te ogwa dagalude me elalubeo. Tama ‘Te niwai bidi dagaluba holama, te bomai po sela dulubaso, dago te po odama, wali paibawe?’ te tama po dagego me hanalu obaso, usu egobeo.

\VS{13}Tama me ma, te bomai po te tamu wę u badu digibulu elalubeo, tama tibaso dagego me bolo hanalugobeo, ‘Dago te po odama wali pomainogo, de u badu pelama, te bomai po seselama, edaba magasogowe?’

\VS{14}Menio. Te po da, duga pagede mu te elalubao, te duga homu tomode, me duga penanede te elalubao. Tama tialima, dage aga koneama, tama agaba haninabo usu dao, tama tigidali sogo dagego te po wali piagameo,” wali.
\XREF{*}{{\XO 30:14: }{\XT{Rom 10:6-8}}}


\par }{\PP \VS{15}“Tialima suao, eno megi dage sunumi si te ola mobao, te tama tialima, dagego sunumi deli naga wali pali da, dage bidibo ula wiegi yai mu saibao, tama dage tigidali sogo bugagia mu bidaibao. Tiali goli, dagego gasa sunumidu pali da, teda dage dwai dene siyu elama, tama dage isaibao.

\VS{16}Megi dagebolo eno po walobao, te dagego God mu godolo elama, tama agai po wali pelama, tama agai godolo ebo kolesaga dabe naga yao. Tama ebaso da, dage genuai we bidi pedalama, tama tigidali sogo dage bugagia mu bidaibao. Tama Genuai Bidi dago God agai dage megi te bidigi painogo ebo bulude dage dali wiegi yai sę mu ilaibao,” Mosesgo te po wali.


\par }{\PP \VS{17}“Tiali goli, dage tobolu gagea pelama, tama po sela sąyu elama, tama dagego gasa hanigo ili po omainogo sula tagaliyu elama, tama dage augwaligo tibo godiba kidu sugunama, lotu po wagi peyu da,

\VS{18}teda dage sese tama mu hagala silaibao. Odao. Eno dagebolo haninama te obao, te dagego po sela sąyani da, teda dagego te Jordan wę u badu sigi pelama, bidigi painogo ebo te bulude dage bobobage sogo me bidigobeo.

\VS{19}Tialima, te bugagia bidabo sunumi me, isabo sunumi me, si te elalubao. Te me sunumidu da, Godigo dage dali wiegi yai sę yaibao. Tama te me sunumidu da, dage dolabo sunumi sueibao. Tialima, megi da, dagego wali pabo sunumi sa muao. Tama eno dagalu dali tǫ dali si i olama, tama augwali sigo dagego mena sunumidu painogo sa muaniwe konemainao. Tiali goli, eno homugo dagego te bugagia bidabo sunumi wali piąo, te dage me duga wai puluba dage bidainogo tama tiao.

\VS{20}Dagego Genuai Bidi dago God godolo mu elama, tama agai po wali pelama, tama agaba mu homu tigidali sogo kęą peyu yao. Tama tilama da, dage me duga wai puluba dabe me, dage bobobage sogo mu te Genuai Bidigo dago wąį dabebolo mawaibao wali te tǫde dage bugagia mu bidaibao, te Abraham, me Aisak, me Jekopbolo mawaibao olama, po dąų walali tǫde bugagia bidaibao,” Mosesgo te po wali.
\XREF{*}{{\XO 30:20: }{\XT{Gag 12:7; 26:3; 28:13}}}




\par }{\MS Josuago Mosesgo pesage hasegelama sali

\par }\Chap{31}{\MR (Dąį 31–34)

\par }{\SH Josuago Moses hasegelali
\par }
{\PP \VerseOne{1}Te Mosesgo Israel dabe tigidali dali po me weyu, te po wali,

\VS{2}“Ena 120 kibu be me bidibao, tama ena dagego polalubo bidi me bidigobeo. Tama me ma, Genuai Bidigo enabolo te po wai dao, ‘Nage te Jordan wę nogegobeo,’ wai dao.
\XREF{*}{{\XO 31:2: }{\XT{Nam 20:12}}}

\VS{3}Genuai Bidi dago God aga digi polasa pelama, tama agai te bulu badu bidibo bidi hani dolaibao, te agai dage tudiba togolama, polasa peyu. Tama tialima, dagego augwaligo tǫ sabo usu yaibao. Tama Josua dagego polasa pabo tobolu bidi nigaibao, te Genuai Bidigo wali gilama.

\VS{4}Tama Genuai Bidigo te hani dolaibao, te agai te Sihon de Ok si dali si augwa sigo kantri dolali gilama tiaibao, te Amor dabego tuni bidi sigo bulu yali gilama.
\XREF{*}{{\XO 31:4: }{\XT{Nam 21:21-35}}}

\VS{5}Tama Godigo dage tau selama, tama dagego augwali aiyaba elaluaibao, tama dagego augwali dali eno yao wali te sę sese tama augwali dali yao.

\VS{6}Dage dili elama dolalua, dage noma selama, augwalide wi elamo dao. Magi baso meni, Genuai Bidi dago God dage dali bidaibao. Tama agai dage me gegeda pelama, o dage olo bidimainogo me sula tagalogobeo,” Mosesgo te po wali.


\par }{\PP \VS{7}Tama nosali Mosesgo Josua i olama, asobo si da, tama tigidali we bidi gesabidide agai agabolo te po walali, “Nage dili elama dolaluyu, nage wi me elamo dao. Nage te we bidi nosaliba togolama, tama nage bolo polasa pelama, tama Genuai Bidigo dago wąį dabebolo da mawaibao wali te tǫ sigi pao. Tama selama, nago te tǫ bugulama, tama meba te Israel hani dabe deli deliba dobola mao, te augwaligo Godigo nogode sabo tǫ pedai dabe dao.

\VS{8}Genuai Bidi nage tudiba togolama, aga bolo polasa pelama, tama nage tau saibao. Agai nage tagalama, nage dolomainogo te tagalogobeo. Tama tialima, nage noma selama, wi me elamo,” Mosesgo Josuabolo te po wai.
\XREF{*}{{\XO 31:8: }{\XT{Jos 1:5; Hib 13:5}}}


\par }{\SH Tigidali kibu be a naga olama si pabo si da, augwaligo te bomai po nedeyu emainao
\par }
{\PP \VS{9}Te tama tialima, Mosesgo bomai po sese asęnama, tama agai te Livai hani pris bidi dabebolo, me te Israel dabego tobolu bidi dabebolo mani. Te Livai dabe augwaligo te Godigo kontrak asęani dąų walali po munalubo halobage tonalubo sę ebo dao.

\VS{10}Tama Mosesgo augwalibolo te po wali, “Te tigidali kibu be a naga olama si, te 7 kibu be siligi pabo sabide, te osogo bidabo bede bidibo genuai sogo da, teda dagego te bomai po tigidali te we bidibolo neda mao. Te namba 7 kibu be wabo, te kibu be da te negeli yali silibo kibu be dao.
\XREF{*}{{\XO 31:10: }{\XT{Bom 15:1; 16:13-15}}}

\VS{11}Tama te kibu be tomode dagego Israel dabebolo me te bomai po sese nedao, te augwali Genuai Bidi dago Godiba lotu po wagasobode, te Godigo lotu po wabo pesage me deli sa mubo, tede.

\VS{12}Te bidi, me we, me wai, me gasa bulu bidi dagego hanude bidalubo sese tama i olama, tama dage sese tama aselama, te po odagameo. Augwaligo odama, tama Genuai Bidi dago God wi eyu, aga dologode bidimainao, tama agai tigidali bomai po bugagia wali pomainogo tama tiao.

\VS{13}Dagego te tama tiyu da, teda duga wąį wai puluba augwaligo Godigo bomai po me odisąwai, augwaligo nosali odaibao. Tama augwaligo odama, tama augwali aga dologode tigidali sogo dagego te Jordan wę u badu sigi painogo ebo te tǫde bugagia mu bidaibao,” wali.


\par }{\SH Genuai Bidigo Moses balia po me deli ola mani
\par }
{\PP \VS{14}Nosali Godigo Mosesbolo walali, “Tamadi tama nage isaibao. Tama tialima, Josua i olama, eno ugwa beba odasa asao, tama eno agabolo eno godolo elama agai emainogo ebo sę po ola mawaibao,” wali. Tama tialima, Moses de Josua si te sel ugwa beba pali.

\VS{15}Tama Genuai Bidi te bobobage pǫ me te sel ugwa be sunumide elalubo pǫde bidali.


\par }{\PP \VS{16}Tama Mosesbolo Genuai Bidigo te po walali, “Pąde tama nage isaibao. Tama nosali te Israel we bidigo eno augwali dali dąų wali po togolama, ena tagalaibao, te bidi me aga we tagalama, te penani ebo weba pabo tiwai gilama. Tama tiyu augwaligo ena tudiba togolama, tama augwaligo tibo godiba lotu po waibao, te augwaligo megi sigi painogo ebo te bulude bidiyu tiaibao.

\VS{17}Te augwaligo te tama tibo sogo da, teda eno augwali sębę dwai mu yaibao. Tama tibaso, eno augwali tagalama, tama augwali tudi ola mawaibao. Tama augwali mu dolaibao, tama dwai sę dabe hauwa mu augwaliba pedelaibao. Tama augwaligo te po waibao, ‘Te God da dali bidibe yali bogo, tama te dwai sę dabe daba te pedalobo yabao,’ te po waibao.

\VS{18}Tama eno te sogo augwali tau sabo hagela mu yaibao. Magi baso meni, augwaligo dwai sę elama, augwaligo tibo godiba lotu wali pode.

\VS{19}Tama eno nagebolo balia me deli mawaibao, tama dagego asęao. Tama nago te Israel dabebolo te balia ola mao. Tama tialima, te balia pogo augwali nosali po tų ela mawaibao.

\VS{20}Eno augwali te wiegi yai buluba odasa painogo ebao. Te agai tǫ ili hauwa elalubo, te eno augwaligo wąį dabebolo po dąų walali gilama tama. Tama te bulude da, augwaligo nai hauwa mu saibao, tama augwali wiegila mu bidaibao. Tama tialima, te tama tibo sogo augwaligo ena tudiba togolaibao, tama tibo godiba lotu po waibao. Te augwaligo eno dąų walali po togwaibao.

\VS{21}Tama nosali haniani dwai sę dabe augwali tigide pedalaibao. Tama te Israel dabe augwali te dwai sogo bidibo bage augwaligo te balia po gegeda pomainogo egobeo. Te augwaligo te balia po me odubadi geaibao. Tama te balia po augwaligo augwa yali dwai kolesagade homu hogodolaibao. Eno augwali te mawaibao wali te kantriba odasa pisąbadi goli, tiali goli eno augwaligo homu kolesaga polo koneanio,” Genuai Bidigo te po wali.


\par }{\PP \VS{22}Te sogo tama Mosesgo te balia po asęnama, Israel dabe ola mani.


\par }{\PP \VS{23}Tama tialima, Genuai Bidigo Nungo ogwa Josuabolo te tama po walali, “Nage dili elama dolaluyu, tama nago magi naide wi me elamo dao. Nago te Israel dabe odasa, eno augwalibolo mawaibao wali te buluba pao. Tama ena da, ena digi nage dali tigidali sogo bidaibao,” wali.
\XREF{*}{{\XO 31:23: }{\XT{Nam 27:23; Jos 1:6}}}


\par }{\PP \VS{24}Te tama tialima, Mosesgo Godigo bomai po dabe tigidali buku me delide asęna silali, tama me deli me tagalobe.

\VS{25}Agai asęna silama, tama agai po me deli Livai pris bidi dabe dali wali, te augwaligo Godigo kontrak dąų walali po munalubo halobage tonalubo bage. Te augwalibolo te po walali,

\VS{26}“Te Genuai Bidi dago God agai bomai po elalubo buku selama, tama te kontrak munalubo bokis pąde muao. Tama aga te pesagede munalumainao, tama te Godigo we bidi po tų ela mayu emainao.

\VS{27}Magi baso meni. Eno koneani, augwali tobolu gagea pelama, po sela sąbo we bidi dao. Megi ena bidibadi, augwaligo Genuai Bidigo po sela sąnama, tama agai bomai po bolobo dao. Tiali goli, ena mu isibo si da, teda tegoba, teda eno homugo te augwaligo dwai kolesaga genuai mu pedalaibao.

\VS{28}Tama tialima, te tobolu bidi dabe me te tigidali hanigo ofisa bidi dabe ena pąba sisinagasa po i wao. Eno te balia pogo po augwalibolo mawaio. Tama eno dagalu dali tǫ dali i olama, tama augwaligo eno te po dagebolo mabo sumainao.

\VS{29}Eno koneani, ena isai digi dage we bidi dwai mu pedelaibao, tama eno dagebolo mani po me wali pogobeo. Te dagego dwai kolesaga hauwa mu yaibao. Tama dagego Genuai Bidi sębę mu ilaibao, tama agai dageba dwai sę dabe mu pedalomainu yaibao,” Mosesgo te Livai pris dabebolo te po wali.


\par }{\SH Mosesgo balia po
\par }
{\PP \VS{30}Tama tialima, Mosesgo te balia pogo page tigidali pusa mani, tama Israel dabe tigidaligo te po odali. Agai te po wali,




\par }\PoetryChap{32}{\Q \VerseOne{1}“Dagalu dali, tǫ dali, dage sigo eno po odao.

\par }{\Q Eno wabo poba bugagia olo munama, odao.


\par }{\Q \VS{2}Eno pogo te dage we bidi bugagia sę

\par }{\QC mu ilaibao, te tulubage tulama,

\par }{\QB tama te nosai dabe bugagia holobo tiwai yaibao.

\par }{\Q Eno pogo da, te tulubage tulama,

\par }{\QB tama te tubo nai dabe hogodo gesi ma holama,

\par }{\QB dila pelama, tama genuai ebo tiwai yaibao.


\par }{\Q \VS{3}Tama tialima, eno Genuai Bidigo nogi ugwaba saibao,

\par }{\QB tama dagego agai nogi haninaibao.


\par }{\Q \VS{4}Dago God te tama tigidali sogo bidibo dao.

\par }{\Q Aga da, te genuai masigi me tiwai dao,

\par }{\QB te me hasegelisąwai masigi tiwai dao.

\par }{\Q Tigidali sogo agai aga po wali pabo dao,

\par }{\QB tama agai ili po me wabo menio.

\par }{\Q Tama agai kolesaga da, wiegi yai mu elama,

\par }{\QC doloba pai mu dao.


\par }{\Q \VS{5}Tiali goli, dage Israel we bidi, dage te tiwai menio.

\par }{\Q Dage da, ili po wabo we bidi dao.

\par }{\Q Dagego po hasegeliyu, te dąų wali po boliyu ebo dao.

\par }{\Q Dage dwai sęgę sabo we bidi dao.

\par }{\QB Tama tialima, dage Godigo wai puluba hani me

\par }{\QB bidigobeo.


\par }{\Q \VS{6}Tiali goli, God dagego aya dao.

\par }{\Q Agai dage sese tama nigai dao.

\par }{\Q Tama agai dage we bidi hani deli pedalomainu ilai dao.

\par }{\Q Tama tialima, dagego magi baso

\par }{\QB te dwai kolesaga agaba ebawe?

\par }{\Q Dage polobo bage, dage homu kolesaga mu

\par }{\QB meni yai dao.”


\par }{\BB \par }
{\Q \VS{7}“Dagego te polobadu pedelali sę dabe kone palao.

\par }{\Q Duga aya dabebolo mena sę dabe

\par }{\QB yai dawe po hanalu wao.

\par }{\Q Tama me polo monu dabebolo polobadu yali sę dabe

\par }{\QC po pusumainogo hanalu wao.


\par }{\Q \VS{8}God ogwa dagalu bidi, aga digi

\par }{\QB te tigidali we bidi hani bidabo pesage

\par }{\QC dobola menama,

\par }{\QB tama augwali bidabo digi dąį elama, mawai dao.

\par }{\Q Tama hasia bolo agai te Israel dabe nedama,

\par }{\QB augwaligo namba wali pelama,

\par }{\QB tama augwaligo tǫ dąį elama,

\par }{\QB tama tebogo gasa hani we bidi

\par }{\QC bidabo digi nosali dąį ilai dao.
\XREF{*}{{\XO 32:8: }{\XT{Tpi 17:26}}}


\par }{\Q \VS{9}Tiali goli, agai Jekopgo hani sa munama,

\par }{\QB aga digi augwali tonalumainogo yai dao.


\par }{\Q \VS{10}Te Israel dabe augwali polama,

\par }{\QC augwali subigila bilaluali,

\par }{\QB te masigi kemi sane dwai bulude,

\par }{\QB me te wali genuai ebo bulude bilali.

\par }{\Q Tama Genuai Bidigo augwali gegelama,

\par }{\QB augwali oda selama, tama augwali tau sali.

\par }{\Q Tama agai augwali tonaluali,

\par }{\QB te aga digi aga tonalubo tiwai yali.


\par }{\Q \VS{11}Godigo Israel dabe bugagia tau selama,

\par }{\QB tama te Israel dabe augwali me dolobeo,

\par }{\QB te ba kemodagego aga wai

\par }{\QC bola pomainu ola mabo tiwai yali.

\par }{\Q Tama te ba gǫų tulaluainu ebode,

\par }{\QB te kimi ba aga dologo badu polo pelama,

\par }{\QB tama aga bogogo sabua sabo dao,

\par }{\QB tama te ba gǫų dolobo menio.


\par }{\Q \VS{12}God deligo tama aga we bidi sunumi ola mabo dao.

\par }{\Q Tama augwali gasa bulu tǫde tibo godigo

\par }{\QB augwali me tau sabeo.”


\par }{\BB \par }
{\Q \VS{13}“Godigo augwali sula tagalu,

\par }{\QB te bulu du dabe tonalumainu ilali,

\par }{\QB tama te gide bulali nai dabe

\par }{\QC te augwaligo sela tuyu yali.

\par }{\Q Tama augwaligo te pusu nai te hani

\par }{\QB bunu ge te masigi dedagede sela tuyu yai dao.

\par }{\Q Tama me augwaligo oliv ni bugagia holali,

\par }{\QB te masigi hauwa yai tǫde.


\par }{\Q \VS{14}Augwaligo kau kibu dabe,

\par }{\QB me meme kibu dabego ame pę

\par }{\QC hauwa augwaligo sali.

\par }{\Q Tama augwaligo kau kibu, me sipsip kibu,

\par }{\QB me meme kibu dabe moni bage mu nisali.

\par }{\Q Tama augwaligo wit me wain dabe

\par }{\QC wiegi yai mu holali.”


\par }{\BB \par }
{\Q \VS{15}“Te Genuai Bidigo we bidi

\par }{\QB augwaligo nai dabe hauwa mu sali.

\par }{\Q Tiali goli, augwaligo aga dali dwai hagoma sę yali.

\par }{\Q Augwali nai hauwa sogo mu tulama,

\par }{\QB tama augwali genuai bidi dabe mu nisali.

\par }{\Q Godigo augwali nigilali, tama aga

\par }{\QB bomogo augwali ma oda sali.

\par }{\Q Tiali goli, augwaligo aga tudiba togolali,

\par }{\QB tama aga tagalali.


\par }{\Q \VS{16}Augwaligo tibo godiba lotu po weyu yali.

\par }{\Q Tama augwaligo te dwai kolesagago

\par }{\Q Genuai Bidi sębę ilama,

\par }{\QB tama augwali dali wado yali.


\par }{\Q \VS{17}Augwaligo bulu howa bidiba dabe ofa eyu yali,

\par }{\QB te augwaligo polobadu lotu wasiąma yai.

\par }{\Q Tama augwaligo gesi god dabe wali pali,

\par }{\QB te augwa wąį dabego polobadu

\par }{\QC dologode elalusiąma yai goli.

\par }{\Q Te tobage nai dabe te god mu menio.
\XREF{*}{{\XO 32:17: }{\XT{1 Ko 10:20}}}


\par }{\Q \VS{18}Augwaligo bomai God, augwali

\par }{\QB nigali God da, gegeda palali.”


\par }{\BB \par }
{\Q \VS{19}“Tiali, Godigo aga wai dabe

\par }{\Q augwaligo te dwai kolesaga ebo sulama,

\par }{\QB aga sębę elama, tama augwaliba tudi ola mani.


\par }{\Q \VS{20}Tama agai te po wali, ‘Te we bidi

\par }{\QB augwali tobolu gagea pelama,

\par }{\QB tama augwali ena wali asobeo.

\par }{\Q Te dwai sęgę dabe augwaliba pedalobadi, me tagalao,

\par }{\QB eno augwali me ma tau sogobeo.


\par }{\Q \VS{21}Augwaligo tibo god dabe wali pabo,

\par }{\QB teda augwali olo nai mu dao.

\par }{\Q Tama augwaligo te dwai kolesagago ena sębę elama,

\par }{\Q augwaliba wado homu emainu yali dao.

\par }{\Q Tama tialima, eno te bidi hani me deli,

\par }{\QB augwali nogi meni yai hani,

\par }{\QB te olo nai tiwai o augwali polobo bidi dabe tiwai,

\par }{\QB tama augwali eno tagala palama,

\par }{\QB tama te Israel dabe haliga tigi dolomainu elama,

\par }{\QC wado emainu tagala palaibao.\XREF{*}{{\XO 32:21: }{\XT{1 Ko 10:22; Rom 10:19}}}


\par }{\Q \VS{22}Tama te sogo eno sębę te isi bogoli tiwai elama,

\par }{\QB tama tǫde nai dabe tigidali mu ulaibao.

\par }{\Q Te sębę te tǫ aiyadu dologodu paibao,

\par }{\QB te isai bidi dabego buludu paibao.

\par }{\Q Tama agai te bulu du dabe dolalubo

\par }{\QB masigi du dabe isi ulaibao.’ ”


\par }{\BB \par }
{\Q \VS{23}“ ‘Eno te dwai sę dabe

\par }{\QB te Israel dabe augwalide pedalomainu yaibao,

\par }{\QB te bidigo ene hauwa elalu,

\par }{\QC tama bidi enebo tiwai yaibao.


\par }{\Q \VS{24}Eno augwali moni dwai nasi emainogo ilaibao,

\par }{\QB tama augwali haniani gasi elama, isila paibao.

\par }{\Q Tama eno haniani dwai gula mane dabe

\par }{\QC bulu hasa dabe aselama,

\par }{\QB augwali tula silimainu yaibao.


\par }{\Q \VS{25}Tama genuai wąbi hwįbo si asobo suaibao.

\par }{\Q Te tama tialima, augwali sunumide bidali da,

\par }{\QB te boi bidi dabego augwali elama, isilaibao.

\par }{\Q Tialima, augwali bede geme dualaluyu da,

\par }{\QB augwali wi dwai mu yaibao,

\par }{\QB tama augwali me isaibao.

\par }{\Q Te boi bidi dabe augwaligo augwali sese

\par }{\QB tama ela isila silaibao, te gesi bidi, me gesi wegi,

\par }{\QC me wai bǫų dabe,

\par }{\QC me polo monu dabe me ela silaibao.


\par }{\Q \VS{26}Hasia da, eno augwali sese mu tama

\par }{\QC silabo homu yai goli dao,

\par }{\QB te tama tilama, te bidi mego

\par }{\QC augwali kone me igi meni dao.


\par }{\Q \VS{27}Tiali goli, eno tama tiali da,

\par }{\QB te boi bidi dabe augwali polama, te po wagi dao,

\par }{\Q “Dago Godigo we bidi dago bomogo

\par }{\QB augwali aiyaba elaluali dao,” po wagi dao.

\par }{\Q “Augwa Genuai Bidigo te sę dabe emainogo ebeo,”

\par }{\QC wagi dao.

\par }{\Q Tiyu, te boi bidi dabe augwaligo te po waidalio,

\par }{\Q tama tibaso, eno augwali mu siligobeo.’ ”


\par }{\BB \par }
{\Q \VS{28}“ ‘Te Israel hani augwaligo kolesaga

\par }{\QC wiegi yai menio.

\par }{\Q Augwaligo homu kolesaga mu puna pai mu dao.


\par }{\Q \VS{29}Tialima, augwaligo homu kolesaga elaluyu da,

\par }{\QB teda augwaligo augwali te dolali

\par }{\QC te sę page konigi dao.


\par }{\Q \VS{30}Magi baso mu boi bidi dabe

\par }{\QB deli deligo te 1,000 Israel dabe dolama tagalaliwe?

\par }{\Q Tama ma, magi baso te boi bidi sigo

\par }{\QB te 10,000 Israel dabe aiyaba elalualiwe?

\par }{\Q Te po page da e tama dao.

\par }{\Q Te augwa Genuai Bidi Godigo augwali hagela polo yali.

\par }{\Q Augwa bomai Godigo augwali tudi ola mani.


\par }{\Q \VS{31}Te boi bidi dabe augwaligo koneani da,

\par }{\QB augwaligo tibo god dabego bomo menio homu yali.

\par }{\Q Tiali goli, Israel dabego Godigo

\par }{\QB genuai bomo te genuai masigi deli tiwai dao.


\par }{\Q \VS{32}Te Israel dabego boi bidi dabego

\par }{\QB kolesaga te dwai kugumini yai mu elaluali,

\par }{\QB te Sodom me Gomora te taun side bidali we bidi

\par }{\QB augwaligo yali dwai kolesaga tiwai mu yalio.

\par }{\Q Augwali te ha dwai mu ebo wain ni du tiwai yai dao.


\par }{\Q \VS{33}Te augwaligo kolesaga te dwai hasamanigo

\par }{\QB bidi gąų kelebo bidi isilibo dwai nai tiwai dao.’ ”


\par }{\BB \par }
{\Q \VS{34}“ ‘Ena Genuai Bidi, eno

\par }{\QB te Israel dabego boi bidi dabego

\par }{\QB yali kolesaga dabe konealubo dao.

\par }{\Q Eno augwali dene maiabo bubuga te tonalubo dao.


\par }{\Q \VS{35}Te dwai sę yali wei ponobo kolesaga te eno sę dao.

\par }{\Q Ena digi te eno dwai dene wei augwalibolo ponaibao.

\par }{\Q Te mani bodolude augwali tuloluaibao.

\par }{\Q Pęwadage sogo mu augwali tolaluama,

\par }{\QB tama augwali sese mu dola silaibao,’

\par }{\Q Genuai Bidigo te po wali.”
\XREF{*}{{\XO 32:35: }{\XT{Rom 12:19; Hib 10:30}}}


\par }{\Q \VS{36}“Tama Genuai Bidigo aga hani

\par }{\QB we bidigo bomo sia selama,

\par }{\QB deli deli bidi naga bidibo subaso da,

\par }{\QB teda agai augwali

\par }{\QB te deli deli bidi dabe hobede elama,

\par }{\QC tama augwali agai sę ebo bage augwali ma oda

\par }{\QC saibao.
\XREF{*}{{\XO 32:36: }{\XT{Tib 135:14}}}


\par }{\Q \VS{37}Tialima, Genuai Bidigo aga

\par }{\QB we bidibolo te po walaibao,

\par }{\Q ‘Dagego homugo te tibo god dabego bomo elalubao,

\par }{\QB dage tau saiba homu ebawe?

\par }{\Q Tiali goli, megi da, magi yaliwe?


\par }{\Q \VS{38}Dagego augwaliba sipsip ili me

\par }{\QB wain dabe ofa yai dao.

\par }{\Q Teda megi augwaligo dage tau somainao.

\par }{\Q Augwaligo dage dwai madi bidibo ma oda somainao.


\par }{\Q \VS{39}Dagego mu koneao, ena deli ena God mu dao.

\par }{\Q Tama ena tiwai god me menio.

\par }{\Q Eno bidi dabebolo bidibo ula mabo dao,

\par }{\QB tama eno bidigo bidibo ula ma sela sąbo dao.

\par }{\Q Eno bidi mu dolama, tama eno aga ma usu ilibo dao.

\par }{\Q Eno magi sę me yainogo da, teda eno yaibao,

\par }{\QB te bidi mego ena hagegobeo.


\par }{\Q \VS{40}Awe, te mu tama dao.

\par }{\Q Ena deli naga Tigidali Sogo Bidibo God dao.

\par }{\Q Tama eno bomo yai po dąų waliyu, te po wali,


\par }{\Q \VS{41-42}te eno bidi dabego kolesaga osola suaibao.

\par }{\Q Tama eno moni ge hwą dulama,

\par }{\QB tama aga mu poa pelama,

\par }{\QB tama ula mu yaibao,

\par }{\QB tama eno te hwą selama,

\par }{\QB tama eno ena boi bidi dabe ela muaibao,

\par }{\QB tama ena godolo isąma ebo bidi me

\par }{\QC ela muyu yaibao.

\par }{\Q Tama eno te bidi dabego ena dali

\par }{\QC hwįainu ebo bidi enaibao,

\par }{\QB tama augwaligo kaneme te enesigigo

\par }{\QC eneba geasa dulaibao.

\par }{\Q Tama tialima, bidi meba te boide isisąma ebaso da,

\par }{\QB teda eno augwali me ela muaibao,’

\par }{\Q Genuai Bidigo te po wali.”


\par }{\BB \par }
{\Q \VS{43}“Te gasa bulu we bidi, dagego Godigo we bidi dali

\par }{\QC wiegi yai homu pemene eyu yao.

\par }{\Q Godigo agai we bidi elama silibo we bidi dolabo dao.

\par }{\Q Tiali goli, aga we bidigo tǫ agai gedude

\par }{\Q egesi noma yai mu ilibo dao.”
\XREF{*}{{\XO 32:43: }{\XT{Rom 15:10; Ped 19:2}}}


\par }{\BB \par }
{\PP \VS{44}Moses de Nungo ogwa Josua sigo te balia po page pusubaso da, Israel dabego odali.


\par }{\SH Godigo po te dage bugagia mu bidabo page po mu dao
\par }
{\PP \VS{45}Mosesgo Godigo te bomai po sese tama te we bidi dabebolo pusa mani.

\VS{46}Tama tialima, agai po geninama weyu, te tama po wali, “Dagego bugagia mu koneama, tama dagego eno megi dagebolo mani te bomai po bugagia mu wali piąo. Tama dagego duga wai puluba dabebolo me pusa mayu yao. Tama tiyu da, augwaligo me Godigo po tigidali sogo wali pomainao.

\VS{47}Godigo te po te olo po menio. Menio. Te da, te dage bugagia mu bidabo page po mu dao. Dagego bugagia wali pelama, tama dage bobobage sogo dage Jordan wę u badu bidaibao, te dage megi te bidigi painu ebo te bulude,” Mosesgo te po wali.


\par }{\SH Moses te Kenan buluba pabo usu ebeo
\par }
{\PP \VS{48}Tama te sogo bubugade naga Godigo Mosesbolo walali,

\VS{49}“Nage te Moap dabego bulu du te Abarim bulu duba dabe pao. Te bulu du dabe te Jordan wę pąde elalubao, tama Jeriko hanu te ąį u badu dolo si elalubao. Nage te bulu du Neboba holama, tama eno dage Israel dabebolo mawainogo ebo te buluba tonao.

\VS{50}Tama nage te bulu dude isaibao, te naga ama Aron te bulu du Horde isali yali gilama. Tama nage me naga wąį dabe dali bidigi paibao.

\VS{51}Aron isai dao, tama nage me isaibao. Magi baso meni. Dage sigo eno po me wali sogo bugagia wali pabeo, tama dage sigo eno nogi aiyaba elalualio, te Israel dabego gedude, te dage te Meriba bulude bidali sogo, te Kades hanu pąde, te masigi kemi sane olo bulude.

\VS{52}Tama tialima, nago te bulu suagameo, tiali goli nage te bulu pąba pogobeo. Tama nage eno megi te Israel dabe augwalibolo mabo te tǫ tomoba nage pogobeo,” Genuai Bidigo Mosesbolo te po wai.
\XREF{*}{{\XO 32:52: }{\XT{Nam 27:12-14; Bom 3:23-27}}}




\par }\Chap{33}{\SH Mosesgo tigidali Israel dabe wiegi yai ilao olama hanalu wali
\par }
{\PP \VerseOne{1}Te Moses te Godigo po pusubo bidi isabo sogo pąde ebaso, agai Godibolo Israel dabe dali wiegi yai sę yao po olama, tama hanalu wali.

\VS{2}Agai te po wali,

\par }{\Q “Genuai Bidi Sainai bulu dude bidama asali.

\par }{\Q Aga te Idom bulu ugwadu te giliga tiwai asali,

\par }{\QB tama agai ula te Paran bulu dude elaluali,

\par }{\QB tama te ula aga we bidiba ula yali.

\par }{\Q Te ensel sibi tausen hauwa aga dali bidali,

\par }{\QB tama agai dolo nogo badu isi bogoli

\par }{\QC genuai mu iduali.


\par }{\QC \VS{3}Godigo aga we bidi godolo mu ebao,

\par }{\QB tama agai augwali bugagia mu tonalubo dao.

\par }{\Q Tama tialima, dago agaba kidu sugunama,

\par }{\QB agaba tobolu basiliyu yao.

\par }{\Q Tama dago agai bomai po wali pinao.


\par }{\Q \VS{4}Ena Moses dao.

\par }{\Q Eno te Godigo te bomai po dagebolo

\par }{\QB mani dao, tama dago wali pinao.

\par }{\Q Te bomai po da, te dago kantride polaluabo po mu dao.


\par }{\Q \VS{5}Te Genuai Bidigo we bidi tigidali me,

\par }{\QB augwali tobolu bidi dabe me, deliba sisinai dao.

\par }{\Q Tama te sogo Genuai Bidi

\par }{\QB te augwa tuni bidi king bidai dao.”


\par }{\BB \par }
{\Q \VS{6}“Te Ruben hani te dwasianu hani dao.

\par }{\Q Tiali goli, te hani munu me silamo dao.”


\par }{\BB \par }
{\Q \VS{7}Tama Moses agai Juda hani kone

\par }{\QC palama, agai te po wali,

\par }{\BB \par }
{\Q “Genuai Bidi, nosali nago te Juda dabe

\par }{\QB augwaligo augwali tau somainu i wabo odao.

\par }{\Q Nago augwali ma odasa aselama,

\par }{\QB meba hani dali sisinagasomainao.

\par }{\Q Tama nago augwaligo

\par }{\QB augwa boi bidi dabe dali hwįbode tau sao,” wali.


\par }{\BB \par }
{\PP \VS{8}Tama agai Livai hani dabe kone palama, agai te po wali,
\XREF{*}{{\XO 33:8: }{\XT{Sai 17:7; 28:30; Nam 20:13}}}

\par }{\BB \par }
{\Q “Genuai Bidi, te Livai dabe te augwali

\par }{\QB nago wiegi yai sę ebo bidi dabe dao.

\par }{\Q Tama nago augwali te masigi si mani,

\par }{\QB te nago homu kolesaga tiwai dabolo

\par }{\QC ola maiabo masigi si.

\par }{\Q Nago augwali te bulu Masade me

\par }{\QB Meribade nago augwaligo kolesaga

\par }{\QC usu selama, suai dao,

\par }{\QB tama augwaligo kolesaga doloba pai

\par }{\QC mu elalubo suai dao.


\par }{\Q \VS{9}Augwaligo nago po me nago kontrak

\par }{\QB dąų wali po wali pabo bomo elalubao.

\par }{\Q Tama augwaligo augwa ida aya, me augwa ama dede,

\par }{\QB me augwa wai bǫų dabego

\par }{\QC homu kolesaga wali me pabeo.

\par }{\Q Menio. Augwaligo te nago

\par }{\QC homu kolesaga naga wali pai dao.


\par }{\Q \VS{10}Tama augwaligo Israel dabego

\par }{\QB nago bomai po wali pomainu ola mawaibao.

\par }{\Q Tama augwaligo nago altade augwaligo

\par }{\QC ofa dabe eyu yaibao.


\par }{\Q \VS{11}Genuai Bidi, nago Livai dabe dali

\par }{\QC wiegi yai homu elama,

\par }{\QB tama nago augwali tau selama,

\par }{\QB augwaligo sę bomo mu emainogo tau sao,

\par }{\QB tama nago augwaligo ebo sęde

\par }{\QB wiegi yai homu pemene yagameo.

\par }{\Q Tama nago augwaligo boi bidi dabe sese

\par }{\QC aiyaba agayagameo,

\par }{\QB tama augwali munu me ma hodalogobeo,” wali.


\par }{\BB \par }
{\PP \VS{12}Tama Moses aga Benjamin hani kone palama, agai te po wali,

\par }{\BB \par }
{\Q “Genuai Bidigo Benjamin hani godolo mu elama,

\par }{\QB agai tigidali sogo beasa bilibo dao.

\par }{\Q Tama tigidali sogo aga augwali dali

\par }{\QB pąde mu bidibo dao,” wali.


\par }{\BB \par }
{\PP \VS{13}Tama agai Josep hani kone palama, agai te po wali,

\par }{\BB \par }
{\Q “Genuai Bidigo Josep hanibolo

\par }{\QB tulubage hauwa magameo.


\par }{\Q \VS{14}Tama augwaligo tǫde wę hauwa ilimainao.

\par }{\Q Tama Genuai Bidigo augwaligo gi wiegi yai iliyu,

\par }{\QB tama giligago augwaligo gide

\par }{\QC tigidali nai tau dabe bugagia mu

\par }{\QC augwa side bugagia tau emainao.


\par }{\Q \VS{15}Tama te polobadu bulu du dabe

\par }{\QB te gi yabo pesage wiegi yai

\par }{\QC bulu dabe pedalomainao.


\par }{\Q \VS{16}Wiegi yai nai dabe te Josep hanigo

\par }{\QB bulude hauwa mu pągąna pomainao,

\par }{\QC te Josep hanigo tǫde.

\par }{\Q Genuai Bidi te dwasianu ni me isi dabo digi bidama,

\par }{\QB tama ena Mosesbolo te po wai dao,

\par }{\QC agai te Josep hani dali wiegi yai sę yaibao po wai

\par }{\QC dao. Magi baso meni.

\par }{\Q Josep aga te aga ama dedego tobolu bidi bidai dao.


\par }{\Q \VS{17}Te Josep hani augwali bomo elalubo,

\par }{\QB te bulu uni kau kibugo tobolude

\par }{\QC gąų holai tiwai elalubao.

\par }{\Q Te Josepgo ogwa me Manase, te hani we bidi augwali

\par }{\QB te kau kibugo tobolu gąų me deli tiwai dao.

\par }{\Q Tama me te Josepgo gasa ogwa Efraim

\par }{\QB aga we bidi hani tausen hauwa

\par }{\QB te kau kibugo me tobolu gąų tiwai dao.

\par }{\Q Tama te tobolu gąų sigo te gasa we bidi hani enebo dao,

\par }{\Q tama augwali popogolo pelama,

\par }{\QB te tǫ sabiba usu nigi paibao,” wali.


\par }{\BB \par }
{\PP \VS{18}Tama Moses agai Sebulun hani me Isakar hani si kone palama te po wali,

\par }{\BB \par }
{\Q “Sebulun hani, dagego gasa bulu

\par }{\QB bidi dabe dali bisnis sę ebo wiegi yai pedalaibao.

\par }{\Q Tama me Isakar hani augwaligo

\par }{\QB augwa bulude ebo bisnis me wiegi yai pedalaibao.


\par }{\Q \VS{19}Te bidi hani augwali sigo gasa

\par }{\QB we bidi hani augwaligo

\par }{\QB bulu duba sisinagasomainogo i waibao.

\par }{\Q Tama augwaligo wiegi yai doloba pai ofa mu yaibao.

\par }{\Q Tama augwaligo te bisnis sę augwaligo

\par }{\QB te tamu ąįde sali nai dabede yaibao,

\par }{\QB me te kemi sanede sali naigo me.

\par }{\Q Tama augwaligo te bisnis sęde

\par }{\QB augwaligo mone hauwa mu saibao,” wali.


\par }{\Q \VS{20}Tama agai Gat hani kone elama, te po wali,

\par }{\Q “Godigo Gat hanigo tǫ genuai pedalomainu ilai dao.

\par }{\Q Te tama tialima, dage sesego

\par }{\QB Godigo nogi ugwaba sagameo.

\par }{\Q Te Gat hani te boma pai dao,

\par }{\QB te laion te uni yowi te bulu hasa

\par }{\QC ela tuainogo nogo guda sąbo

\par }{\Q o tobolu wali me dagala sabo tiwai yaibao.


\par }{\Q \VS{21}Te Israel hani tobolu bidi dabego tǫ

\par }{\QB dobola sainogo sisinibo sogo,

\par }{\Q te Gat hani augwa digi augwa sabo tǫ

\par }{\QB genuai bage wiegi yai me dąį elama sali.

\par }{\Q Te wiegi yai tǫ dage me deli te Gat hanigo sali.

\par }{\Q Tama augwaligo Genuai Bidigo po me

\par }{\QB bomai po bugagia wali pali,”

\par }{\Q Mosesgo te po wali.


\par }{\BB \par }
{\PP \VS{22}Tama Moses agai Dan hani homu kone elama te po wali,

\par }{\BB \par }
{\Q “Dan hani te tamadi nisai laion yowi tiwai dao.

\par }{\Q Agai te bulu Basan tagalama, sasamano asali,” wali.


\par }{\BB \par }
{\Q \VS{23}Tama agai Naptali hani kone elama, te po wali,

\par }{\Q “Genuai Bidigo nai wiegi yai hauwa

\par }{\QC te Naptali hanibolo mani.

\par }{\Q Te Galili sigi ąį augwaligo bulude elalubao.

\par }{\Q Tiali goli, te tǫ te wę edelama,

\par }{\QB ibanu pelama, ganama dao, te ąį u badu.”


\par }{\Q \VS{24}Tama agai te Aser hani kone pelama,

\par }{\QC agai te po wali,

\par }{\Q “Genuai Bidigo te Aser hani dali

\par }{\QB wiegi yai sę genina mu elama,

\par }{\QB gasa meba hani augwali dali usu egobeo.

\par }{\Q Tama me Israel hani dabego augwali

\par }{\QB godolo umabo mu yaibao.

\par }{\Q Tama te ni oliv augwaligo tǫde hauwa mu pedalama,

\par }{\QB tama augwaligo te oliv wel hauwa mu saibao.


\par }{\Q \VS{25}Tama augwaligo taun obo

\par }{\QB sunumi dabe te boma pai ain

\par }{\QB sunumi dabe elaluaibao.

\par }{\Q Tama tibaso, tigidali sogo augwali bugagia mu bidiyu,

\par }{\QC augwali wi me egobeo,” wali.


\par }{\BB \par }
{\Q \VS{26}Tama Mosesgo te po wali,

\par }{\BB \par }
{\Q “Israel dabe, dago God tiwai gasa god me menio.

\par }{\Q Agai genuai bomo elaluyu,

\par }{\QB tama genuai ula tomode bidiyu,

\par }{\Q tama te dagalu pǫ daidu ugwadu asali, te da tau sainogo.


\par }{\Q \VS{27}God Tigidali Sogo Bida Bida Pabo God dao,

\par }{\QB aga te dago duala sabo pesage dao.

\par }{\Q Tigidali sogo da aga nogogo tolaluyu,

\par }{\QB tama agai da me tagalobo menio.

\par }{\Q Dage te duga tǫ dabe sigi pabo sogo da,

\par }{\QB agai te boi bidi dabe sela sąwaibao.

\par }{\Q Tama dagebolo augwali sese elama,

\par }{\QB isila sila po walaibao.


\par }{\Q \VS{28}Tama tiyu da, te Jekopgo hani

\par }{\QB augwali bugagia bidaluyu,

\par }{\QB tama te boi bidi dabego augwaliba

\par }{\QC me hwįagasogobeo.

\par }{\Q Tama te pesagede te hulide

\par }{\QB ąį segeni tulama, tama tǫ tedolama,

\par }{\QC tama tubo nai dabe hauwa elama,

\par }{\QB wain dabe me hauwa elaluaibao.


\par }{\Q \VS{29}Te Israel dabe, dage wiegi yai

\par }{\QB homu pemene mu yao.

\par }{\Q Genuai Bidigo dage tau selama,

\par }{\QC ma oda sali tiwai, agai gasa we bidi hani me

\par }{\QC tau sai menio.

\par }{\Q Genuai Bidi aga digi te dagego awa tiwai elama,

\par }{\QB me dagego moni ge hwą tiwai dao.

\par }{\Q Agai dage obo ela selama,

\par }{\QB tama dagego wąbi hwįbode dagego gasa bidi dabe

\par }{\QB elalumainu ilibo dao.

\par }{\Q Dagego boi bidi dabe dageba aselama,

\par }{\QB tama dagego augwali hobede emainogo dageba

\par }{\QC gela wagasaibao.

\par }{\Q Tiali goli, dagego augwali agalama,

\par }{\QB tama augwali aiyaba elaluaibao,”

\par }{\PP Mosesgo te po wai.




\par }\Chap{34}{\SH Moses isali
\par }
{\PP \VerseOne{1}Te Mosesgo te Moap dabego malu bulu tagalama, tama te bulu du Neboba holali, tama te Pisga bulu du boiabiba ugwaba holali, te giliga asobo badu, te Jeriko hanuba dolo si badu. Tama Moses te bulude dolalubadi, Genuai Bidigo agai te Israel dabebolo maiabo tǫ sese tama ola mani. Genuai Bidigo agabolo te Gileat tǫ dage ola menama, tama u badu not badu te Dan hanuba usu nigi pali.

\VS{2}Tama Naptali hanigo tǫ sese, me Efraim hanigo tǫ sese, me te Manase hanigo tǫ sese ola mena silali, tama Juda hanigo tǫdu pelama, te genuai tamu ąį Mediterenianba usu nigi pali, te giliga dega sabo badu.

\VS{3}Tama agai Mosesbolo Judago saut badu agai genuai tǫ mu ola mani. Tama me Jerikode elalubo malu tǫ me ola mani, te hanude ni det hauwa mu elaluali, tama pelama, Soar u badu usu nigi pali, te saut badu.

\VS{4}Te tama tialima, Genuai Bidigo Mosesbolo te po walali, “Eno te tǫ te Abraham, me Aisak, me Jekop, augwalibolo te tǫ te augwa wąį dabebolo mawaiba po eno augwali dali dąų walai dao, polobadu mu. Megi eno nago sumainu sula tagalali dao. Tiali goli, eno nage te tǫ tomoba pomainogo sula tagalogobeo,” wali.
\XREF{*}{{\XO 34:4: }{\XT{Gag 12:7; 26:3; 28:13}}}


\par }{\PP \VS{5}Tama tialima, Moses, te Genuai Bidigo sę ebo bidi, aga te Moap dabego tǫ dagede tede bidama, tama aga tede isali, te Genuai Bidigo agabolo te hasia polo walali gilama tama tiali.

\VS{6}Tama Genuai Bidigo Mosesgo tigi te Moap bulude te hanu me te Betpeor hanu dolo si te odogo malu bulude pubulali. Tama megi me te bidi mego te Mosesgo gų page mena bulude odogode elalubawe, bidigo me konebeo.

\VS{7}Moses agai kibu be 120 kibu be elama, aga isali, tama aga bomo elalubadi, tama agai gedu wiegi yai elaluali.

\VS{8}Te Moses polo isai digi Israel dabe augwali te Moap dabego te malu bulude bidiyu, augwali gela udubadi, 30 be bubuga usu nani.


\par }{\PP \VS{9}Te tama tilama, nosali da, teda Godigo Nungo ogwa Josuabolo wiegi yai homu kolesaga me kolesaga dabe hauwa mu mani. Magi baso meni, Mosesgo aga hasegelama, bidimainogo sa muai baso. Tama te we bidigo Josuago po odama, tama augwaligo te bomai po dabe Genuai Bidigo Mosesgo nogode mani po wali pali.


\par }{\PP \VS{10}Tama megi tama usu nagasiyu da, Israel dabego profet bidi me te Moses tiwai bidi me menio. Genuai Bidigo Moses dali po te bidi sigo augwa hasi po wabo tiwai tama po weyu yai dao.
\XREF{*}{{\XO 34:10: }{\XT{Sai 33:11}}}

\VS{11}Genuai Bidigo Moses te Isip bulu tuni bidi me te tuni bidi aga ofisa bidi dabe me agai bulu tigidalide haniani bomai sę emainogo tagala palali. Te meba profet dabego te Mosesgo yali te bomai sę yali tiwai usu me egobeo.

\VS{12}Tama augwaligo genuai sę dabe me te we bidi dabe wi ilainogo yali, te sę tiwai usu me egobeo, te Israel we bidi tomode yali tiwai, te we bidigo gedude yali tiwai.


\par }