\NormalFont\ShortTitle{Polgo Galesia Dabeba Pas Asęani}

{\MT Polgo Galesia Dabeba Pas Asęani

\par }{\IMT Hasia nedebo tau sabo po

\par }{\IP Te Jisas Kraisde gesi wiegi yai po sela pabo bidi dabe augwaligo te Juda dabego tǫ tagalama tama haniani gasa tǫba pali sogo, tede augwaligo te gesi po te Juda hani we bidi dali, te Juda hani isąwai we bidi dali sibolo te gesi po ola mani. Tama te po odali we bidi meba augwaligo te po mu po dao homu eyu, Krais wali pabo gagalali. Polgo te po ola mabo sę te Galesia Provinsde yali. Tiali goli nosali gasa bidi dabe augwaligo te po wai, “Te we bidi Krais mu wali pabo homu eyu da, teda hasia augwali te da Juda hani we bidi tiwai pedaluyu, tama te Godigo Mosesbolo mani bomo yai po wali peyu, tama te bidi dabe augwaligo Godigo dąį sainogo eyu augwa tigi togwao,” te po wai.

\par }{\IP Pol agai homugo te tobage po ola mabo po te dolo meni. Tialima te Galesia Provins tomode gasa bidi augwaligo te Kraisgo po wali pali we bidibolo te po wai, “Te bidi Pol te Godigo po sela pabo bidi mu menio, aga te bomo yai pode geda muani,” te po wai. Te po obaso, Polgo e pas te Galesia tǫde bidali Krais wali pali we bidibolo asęna tolali, agai augwali tau somainogo yai. Tama tiyu, agai augwali ola mani, Godigo digi aga i obaso, aga te Kraisgo po sela pabo bidi mu dao. Tama agai te Juda hani isąwai we bidibolo Kraisde po pusumainogo eyu, Godigo aga te sęba muani. Te we bidi te Juda hani tiwai pedalomainao po tagalao, Polgo wali. Bidi aga Kraisde konealubo po dąų weyu, tama aga homu Kraisde naga tialubo bidi, te bidi Godigo gedude doloba pai bidi pedalaibao, Polgo te po wali. Tama te pasde simanobo po te tama wai, te Kraisgo da bidi te magi sę isąwai te tedali wiegi yai olo mu bidibo bidi dabe pedalomainu yali sogo, te Tedali Mobo Bidigo dago yabo wiegi yai kolesagadu pabo tų dodolobaso, tama dago te wiegi yai kolesaga te gasa bidi dabeba ebao, te po wai dao.



\par }{\MS Godigo digi te bidi Pol agai po sela pabo bidi nigilai po

\par }\ChapOne{1}{\MR (Dąį 1:1–2:14)

\par }{\PP \VerseOne{1}Ena da Pol da. God agai ena tagala palali, eno agai po wagi pomainogo yai. Bidigo ena tagala palobeo, bidi mego ena te po wagi pabo sęba mubeo. Te menio. Te God dago Aya dali te agai te gų pagede ma hodolai bidi Jisas Krais dali, augwali sigo ena te sęba muai dao.

\VS{2}Tama ena dali, ena dali bidibo ama dabe tigidali dali, dago te pas dage Galesia tǫ tomode bidibo Kraisgo po wali pabo we bidibolo asęna tolobao. Tama asęnama, tama dwasianu hani deli delibolo te po asęna tolobao.

\VS{3}Tama dago homugo God dago Aya dali, dago Genuai Bidi Jisas Krais dali, te augwali sigo dagebolo olo tau sabo sę eyu, dage dwagi yai homu elama bidao.

\VS{4}Tama Krais agai te dago Aya Godigo homu wali peyu, tama aga digi aga bidibo ula olo mayu, agai dago yali dwai dwai sęgę te sela sąwai. Tama tiyu agai homu da e tǫde megi elalubo dwai kolesagade sela pomainogo yai.

\VS{5}Tama agai te sę ebaso, dago God agai nogi sesemane sogo ugwaba mu sao. Eno homugo dago tama wainao.


\par }{\SH Kraisde dwagi yai gesi po me deli digi elalubao
\par }
{\PP \VS{6}Tegoba! Dagego yali sęde ena noma mu salio. Dagego magi yaliwe? Te Krais agai dage olo tau siyu, tama God agai dage i wai dao. Tiali goli polo tama dagego te sę tagaluyu, tama dagego gasagi yai po wali pabo gagalali. Tama te gasagi yai po dagebolo pusali bage augwaligo “Ao, e po Kraisde dwagi yai gesi po mu dao,” wali.

\VS{7}Tiali digi gasa wiegi yai po me elalubeo. Mu menio. Bidi meba augwaligo dagego homu kolesaga gasaba hasegelabo homu eyu, tama augwaligo te Kraisde wiegi yai po gasaba begelainogo yai.

\VS{8}Tiali goli, dago digi, ma Godigo sę ebo ensel bidi me deligo digi te dagebolo dago polobadu wali gesi wiegi yai po hasegelama, gasa po weyu da, teda da te moni sia dabo buluba pao, te eno homugo.

\VS{9}Dago te po polobadu wai dao, tama megi me eno ma obao, niwai bidi agai te dagego polobadu odali dwagi yai po wasiąyu da, tama agai gasagi yai po dagebolo obaso da, teda te po wabo bidi aga te siaba pao, hagamainao.


\par }{\PP \VS{10}Te eno te tobage bomai po weyu, te we bidi augwaligo ena dali dwagi yai homu emainogo wabeo. Te menio. Eno homugo God agai ena dali dwagi yai homu yaibao. Eno te tobage po weyu, we bidi augwaligo eno nogi ugwaba sao, eno te homu ebowe? Woo, te menio. Eno te we bidi te enade homu bega sabo po wagi sogo da, teda ena Kraisgo sę ebo bidi bidigi menio.


\par }{\SH Godigo Pol agai po sela pabo bidi nigilai po
\par }
{\PP \VS{11}Ama dedeo, dagebolo eno mu po obao, e wiegi yai gesi po eno polobadu dagebolo wali po page te bidi mego pedalomainogo ebeo.

\VS{12}Tama eno te po bidi mede sabeo. Tama bidi mego te po enabolo ola mabeo. Mu menio. Jisas Krais aga digi enabolo te po ola mayu waselai. Tama te koneama, ena da Godigo tagala palai po wagi pabo bidi mu dao, te dagego koneaibao.


\par }{\PP \VS{13}Te eno polobadu yali kolesaga te ena Juda bidi hani dali bidibadi yali sę po, te po dagego polo odai dao. Tama eno Jisas konesiąbadi, te Juda bidi hanigo Godibolo lotu wabo sę eno wali pai dao. Tama te tiwai bidibadi, te sogode eno Kraisgo po wali pabo bidi hani elala bilaluai, tama eno te hani tigidali mu ela silainu homu eyu bidaluali.
\XREF{*}{{\XO 1:13: }{\XT{Tpi 8:3; 22:4-5; 26:9-11}}}

\VS{14}Tama augwali dali homu dene isiąbadi eno te sę yai. Tama me, te ena gesi bidi bidibadi, dena Juda dabego wąįgo yali kolesaga wali pabo homu ebode, tede te Juda hani tomode elaluali gesi bidi tigidali eno ena abagi dede te dena wąįgo kolesaga wali pabo sęde augwali aiyaba elaluali. Te Juda dabego ebo sęde eno bomo mu elama, tama Juda hani tomode nogi sai.


\par }{\PP \VS{15}Tiali digi, polobadu eno idago ena ame nesiąbadi, tama Godigo ena te sogo sa muai dao. Tama tiyu, agai ena dali aga dwagi yai homu eyu, olo tau siyu, tama ena ame nenama, tama aga bidi mu pedalumainu ilama, tama agai ena i wai, eno agai sę emainogo yai.

\VS{16}Tama agai ena i olama, tama agai eno homu mu hasegelainogo eyu, tama agai homu ‘Megi eno Polbolo eno ogwa waselaibao,’ te homu eyu, tama te sogo agai aga ogwa Jisas enabolo waselai. Tama eno te Juda bidi hani isiąwai we bidibolo te bidi Jisasde gesi dwagi yai po pusigi pomainogo eyu, God agai ena i olama, tama ena gasa bidigo bidibo digiba pabeo, agai enabolo te sę page ola momainogo eyu teba pabeo. Te menio.
\XREF{*}{{\XO 1:16: }{\XT{Tpi 9:3-6; 22:6-10; 26:13-18}}}

\VS{17}Tama Godigo ena i wasiąbadi, agai gasa bidi dabe aga po sela pabo bidi dabe nigilai dao. Augwali Jerusalem hanude bidali. Tama Godigo enabolo aga ogwa waselama, tama nosali ena augwali dali te sęde po miainogo ena Jerusalemba pabeo. Te menio. Eno te bidi meni yai tǫ Arebia teba osogo bidigi pai. Tama nosali te tǫ tagalama, tama ena te Damaskus buluba bidigi pai.

\VS{18}Tama nosali kibu be sela bidama, tama ena Jerusalem hanuba pai, tama Pita dali po miainogo yai. Tama ena aga dali bidibadi, Sarere si te me deli tama sogo tede bidai.

\VS{19}Tama ena tede bidibadi, te Godigo po sela pabo bidi tigidali eno subeo. Te dago Genuai Bidi Jisas aga amanu Jems deli naga bidibo eno suai, Pita dali.

\VS{20}Tama eno megi dage dali asęna tolobo po, te eno te yali sęde tibo po dage dali wagobeo. God agai koneani, e po mu po naga dao.


\par }{\PP \VS{21}Tama Jerusalem tagalama, tama nosali ena ma te tǫ Siria dali te Silisia te tǫ siba pai.

\VS{22}Tama te sogo te Kraisde wadolama te Judia tǫde bidali we bidi augwaligo ena gesabi susiąma,

\VS{23}tama gasa bidigo enade wali po naga odai. Tama augwaligo enade te po wai, “Polobadu te bidi Pol agai da elebo sę yai, dago Jisasde konealubo po doloyu yai. Tiali goli aga homu begelama, tama megi aga biliyu, agai we bidibolo te po wabo dao, ‘Te Jisasde konealubo po te po mu po dao.’ ” Augwaligo enade te Godigo ena homu hasegelali po odali.

\VS{24}Tama augwaligo enade te po odoyu, tama augwaligo Godigo nogi ugwaba sai. Tama tibaso, te sęde dagego koneagameo, Godigo digi te eno dagebolo ola mani gesi dwagi yai po agai enabolo ola mawai dao.




\par }\Chap{2}{\SH Godigo po sela pabo bidi dabe augwaligo Pol agai yali sę po odama, tama te usu dao wali
\par }
{\PP \VerseOne{1}Te ena gasa bulude bidibadi, te kibu be nogo si olama, sągą badu me si me si bidai. Tama nosali ena dali Barnabas da si Jerusalemba pai. Tama eno te bidi Taitus me selama, da hodobo pai. Te da bidi sela Jerusalem hanuba sabolama, tama tede da dali pedalali sę dagego bugagia koneao.
\XREF{*}{{\XO 2:1: }{\XT{Tpi 11:30; 15:2}}}

\VS{2}Ena Jerusalemba olo pabeo. Menio. Godigo digi ena teba pao obaso, ena pai. Tama da teba sabolama, tama te tobolu bidi dabe augwaligo beba pali. Te dagebolo gasagi yai po ola mabo bage augwaligo te Jems dali, Pita dali, Jon dali, te bidi sela te tuni bidi dabe da, te homu ebao. Tama da augwaligo beba sabolama, tama eno augwalibolo naga te eno te Juda bidi hani isąwai we bidibolo pusali dwagi yai po te eno augwalibolo ola mawai. Te eno polobadu yali Godigo po pusubo sę me, megi ebo sę me te sę olo ela tagalidali weyu, eno augwalibolo te sę yali po page ola mawai.

\VS{3}Tama te sogo Taitus ena dali bidai. Tama aga te Grik bulu bidi dao, Juda bidi menio. Tiali goli te tobolu bidi dabe augwaligo sisinama, tama po mibadi, te bidi Taitus te Juda dabego kolesaga wali peyu, te aga tigiwali togolama tama dago bomo yai po tigidali wali pao, augwaligo te po wabeo. Menio.

\VS{4}Tama te sogo gasa bidi meba asai. Tama augwaligo “Ao, da Jisas wali pabo bidi dao,” weyu, te tibo po naga wai. Sa asobo bidi tiwai augwali geme aselama, tama da dali wadolali. Tama polobadu da te da Juda dabego wąį dabego nigali bomo yai po dologode bidaluali. Tama da Krais Jisasde wadolama, tama agai da te kolesagade tagalali, da olo bugagia bidimainogo yai. Tiali goli te bidi dabe augwaligo te kolesaga page geme suagasai, augwaligo da te augwa bomo yai po dologoba ma munama tama tede dąų olama, da tede bidimainogo yai.

\VS{5}Augwaligo homugo te bidi aga Kraisgo hani tomoba asobo si, tama hasia aga tigi togwao, da Juda dabe tiwai eyu, tama dago bomo yai po tigidali wali pao. Tiali goli augwaligo Godigo gesi dwagi yai po dolidali weyu, tama te po bugagia bidiyu dage tau somainogo, dago augwaligo wali po odobeo. Te po dago polo odama tagalali.


\par }{\PP \VS{6}Te Jems dali, Pita dali, Jon dali, te tobage bidi dabe augwali Jerusalem hanude bidiyu, te we bidigo gedude augwali te Godigo bidi hani tobolu bidi dabe tiwai bidai. Tiali goli, eno homu augwali da genuai bidi dawe, ma olo bidi dawe, te magigo menio. God agai we bidi osola subo si, agai augwaligo tigide osola subo meni. Tama te tobolu bidi nogi elalubo bidi sela augwaligo gasa po te eno te Juda hani isiąwai we bidibolo wabo pode wadolobeo.

\VS{7}Mu menio. Augwaligo koneai, God agai te Pitago agai po te Juda hanibolo pusumainogo yai tiwai gilama, tama megi Godigo ena te Juda hani isiąwai we bidibolo te Godigo po pusumainogo tagala palai bidi dao.

\VS{8}Tama God agai te Pitabolo aga bomo menama, tama Pitago te Juda bidi hanibolo Godigo po selama pusigi pali. Tama tiwai me te God agai digi enabolo aga bomo menama, tama eno te Juda hani isiąwai we bidibolo Godigo po sela pusigi palio.

\VS{9}Tama Jems dali, Pita dali, Jon dali augwali te Godigo hani bidi tomode te be ni bomo elama dolalubo tiwai bidama dolaluai, te we bidigo gedude. Tama te bidi sela augwaligo koneai, te God agai ena olo mu tau siyu, tama enabolo te sę mawai. Tama tibaso, augwaligo ena dali Barnabas dali si nogo mani. Tama nogo mayu, da tigidaligo te homu yali, te da sigo te Juda hani isiąwai we bidi tomode Godigo sę yaibao, tama augwali selago te Juda bidi hani tomode te sę yaibao.

\VS{10}Tama te homu eyu, tama augwaligo da sibolo te po wai, “Dage sigo te Juda hani tomode bidibo magi nai meni yai we bidi gegeda pelamuo, te dago augwaligo tuabo nai abelemainogo, dagego masigi dabe eba tolao,” augwaligo te po wai. Tama te sę eno digi eno bomo eyu, te sę ebo dao.


\par }{\SH Pol agai Pitabolo te po wai, “Nago ebo kolesaga meba te dolo mu menio”
\par }
{\PP \VS{11}Te dageba tamadi asai gasagi yai po ola mabo bage, te bage augwaligo e tiwai po wabo dao, “Te bidi Pol agai Godigo po ola mabode te geda mubo dao. Tiali goli Pita agai te po bugagia dolo ola mabo dao,” te bagego te po wabo dao. Tiali goli deli sogo Pita aga geda muani te eno suali. Te e tiwai pedalali. Te ena te Jerusalem hanude te bidi sela dali po mibo silama, tama nosali ena te Antiok moni hanude bidibadi, Pita aga teba asai.

\VS{12}Tama aga Antiok tede osogo bidibadi, agai te Kraisgo po wali pabo we bidi dali nai tudu geai. Tama augwali meba te Juda hani we bidi dao, meba Juda hani isąwai bage dao. Tama Pita aga Juda bidi digi, agai te Juda bagego habu selali po me deli bolali, te aga te Juda hani isąwai we bidi dali nai tudu geai. Tama tiyu, bidi meba augwali polobadu te Jerusalem hanude bidibadi, augwali Jems dali bidai dao. Tama te bage augwali Jerusalem tedu asama, tama augwali te Antiok hanuba sabolali. Tama te bage sabalobaso, tama Pita agai te Juda hani isąwai we bidi dabe dali nai tubo tagalali. Magi baso meni. Te tamadi asai Juda bidi augwaligo bomo eyu, te homu yai, te Juda hani isąwai bidi Godigo hani tomoba asomai hagede, augwaligo tigiwali togobo kolesaga wali pao, te Juda bage tiwai. Tama Pita aga te tamadi asai Juda bage dali wi eyu, tama agai te Juda hani isąwai bidi dabe dali nai tubo tagalali.

\VS{13}Tama te Antiok bulude bidali Juda bage, te Kraisgo po wali pabo bidi, augwaligo me wi eyu, te Pitago yali dwai sę tiwai yai. Augwaligo koneai, te gasa hani we bidi dali nai tubo sę te Godigo gedude usu dao, dwagi yai sę dao. Tama augwaligo te tiwai koneai digi augwali te Jerusalemdu asai bidi dabe dali wi eyu, tama te Juda hani isąwai bage dali nai tubo tagalali. Tama Barnabas me, augwaligo te yali kolesagago te Barnabas aga digi kege elama, tama Barnabas agai me te kolesaga yai.

\VS{14}Tama tiali goli eno suali, augwaligo Godigo gesi dwagi yai po tagalama, te wiegi yai doloba pai kolesaga me wali pabeo, te eno suali. Tama tibaso, eno Pita augwaligo gedude te eno aga dali te po wali, “Naga ida dali aya augwali si Juda bidi hani bage dao. Tama augwali sigo nage Juda hani tomode ame nani, te nage Juda bidi mu dao. Tiali digi, me sogo nago te Juda dabego ebo kolesaga tagalama, tama nage te Juda hani isąwai we bidi tiwai bidibo dao. Tama tibaso, megi nago te Juda hani isąwai bidi dali bomo eyu, augwaligo te Juda hanigo ebo kolesaga wali pao po nago magi baso obawe?” eno Pitabolo te po wai.


\par }{\MS Te Krais Jisasde konealubo po dąų wali we bidi dabe augwali naga te Godigo gedude te doloba pai we bidi pedelaibao

\par }{\MR (Dąį 2:15–4:31)

\par }{\PP \VS{15}Eno Pitabolo e po me augwaligo gesabidide wai, “Te mu dao, te gasa hani we dabego da si ame nabeo, te menio. Te Juda hani isąwai we bidi augwaligo Mosesgo mani bomo yai po konesiąma, tama augwaligo dwai sę eyu, subigila naga bidibo dao. Tiali goli da bidi si te Juda bidi hani tomode ame nenama, tama dago te Mosesgo mani bomo yai po koneai.

\VS{16}Tama tiali digi dago te me koneai, te Godigo agabolo ‘Nage doloba pai bidi mu dao’ omainogo, bidi mego te bomo yai po dolo mu wali pabo usu egobeo. Te tobage kolesaga ebo bidi Godigo usu niba kadu wagobeo. Tiali goli te bidi aga homu tigidali Jisas Krais teba munama, agade konealubo po mu dąų olama, tama te kolesaga ebo bidi naga te doloba pai bidi mu pedalaibao, te Godigo gedude. Tama tibaso, da me te tiwai yai. Dago te homu yai: te dago te bomo yai po bugagia wali peyu da, te sę naga usu egobeo. Tama dena homu tigidali te Kraisba munama, tama agade konealubo po dąų obaso, teda da Godigo gedude doloba pai we bidi mu bidaibao. Tama tibaso, dago Krais Jisasde konealubo po dąų wai dao. Te bomo yai po wali pabo kolesaga naga ebo bidi, aga Godigo gedude doloba pai bidi munu me bidigobeo.
\XREF{*}{{\XO 2:16: }{\XT{Tib 143:2; Rom 3:20, 22}}}

\VS{17}Tama da Juda dabe meba, da Krais dali wadolama, tama da Godigo gedude doloba pai we bidi bidaibao. Tama dago te homu naga eyu, dago te bomo yai pogo da tau sabo homu ebo tagalama, tama gasa Juda hani dabe augwaligo gedude da te bomo yai po bolobo bage dao, te dwai Juda hani isąwai we bidi tiwai dao, augwaligo da dali te homu yaibao. Tama tiyu da, augwaligo te homu me yaibao, ‘Ao, te Krais agai te bage te dwai sę yabo kolesagaba kegalio’, te homu yaibao. Tiali goli te pode eno bomo elama e po obao, te tiwai mu menio.

\VS{18}Edao. Polobadu eno te homu yai dao, ena te bomo yai po bugagia wali pobaso da, te Godigo ‘Nage doloba pai bidi dao’, te waibao. Tiali ma, nosali eno te homu ebo tagalali. Tiali goli megi ena te polobadu tagalali homu ma eyu da, teda te we bidi augwaligo hania koneaibao, ena polobadu te bomo yai po bolama, eno dwai sę yali bidi dao waibao.

\VS{19}Tama eno te bomo yai po nedeyu tama te nedebogo eno koneani, eno te bomo yai po dabe bolama, tama eno Godigo gedude dwai sę yai dao, tama agai ena sęgę mawaibao, te eno konea sali. Tama koneyu, eno te me koneani, eno te dena wąį dabego bomo yai po wali peyu, tama tedu ena Godigo gedude te doloba pai bidi munu me pedalogobeo. Tama tibaso, megi eno Godigo po wali peyu aga sę eyu bidibo dao. Tama ena te bidi Jisas dali te ni pedaide isali tiwai ebo ąǫ te homu ebo dao.

\VS{20}Megi ena eno bomogo naga bidibo meni, ena Kraisgo bomogo bidibao. Aga da te Godigo Ogwa da, tama agai ena dali dwagi yai homu eyu godolo mu elama, tama aga digi bidibo ula tagalama tama ena tau siyu isai. Tama eno ena homu tigidali agaba muyu, megi ena e tǫde tigi tomode bidiyu, tama te tiwai ena aga bomogo bidibo dao.

\VS{21}Tama da te Godigo gedude doloba pai we bidi pedalomainogo eyu, te bomai po bugagia wali pabo usu egi sogo da, teda da tau siyu Jisas aga olo naga isali, dago te homu egi da. Tialima agai te tiwai ebeo. God agai da dali olo mu tau sabo kolesaga eyu, Jisas tagala palali. Tama eno agai te sę yali tudi badu mugobeo,” eno te po me Pitabolo wai, te Antiok hanude.




\par }\Chap{3}{\SH Dagego te duga homu tigidali Jisasba mubo kolesaga magi baso tagalaliwe?
\par }
{\PP \VerseOne{1}Idao! dage Galesia bulu we bidi hani bage, dage homu kolesaga meni yai bage, eno dagede noma mu sobao. Polobadu ena dage dali bidibadi yaide, te sogo eno dagebolo te Jisas Krais aga te ni pedaide wadolama tama isąma, dago yali dwai sę sęgę sela sąwani po, te po eno dagebolo mu hania pusai dao. Tama te po odolama, tama Godigo gedude dage doloba pai we bidi pedalainogo eyu, dagego duga homu tigidali te poba mu muani. Tiali digi megi dagego homugo te Juda bagego bomo yai po wali paibao, te God agai dage doloba pai we bidi dao omainogo ebao. Dagego duga homu magi baso hasegelaliwe? Dego te homu bega sabo pobi olama, tama homu begelabo po dagebolo pusaliwe?

\VS{2}Tama dagego te Juda dabego bomo yai po wali pabo homu ebaso, eno dage te po me deli hanalu obao. Edao. Godigo Dwagi Yai Mobo Bidi aga dageba asai dao, polobadu. Tama aga dageba magi baso asaliwe? Dagego te bomo yai po bugagia wali pidu baso Godigo Mobo Bidi dageba asaliwe? Te menio. Dagego te Kraisde gesi dwagi yai po odama, tama te poba duga homu tigidali mubaso, te Godigo aga Mobo Bidi dagebolo mawai dao.

\VS{3}Tama Godigo Mobo Bidigo bomo dali dagego God wali pabo gagalali. Tama megi dagego homu eyu, ‘Te Godigo Mobo Bidigo bomo tagalama, tama dena bomo elama da te bomo yai po bugagia wali peyu, te tiwai bidiyu, tama dena kolesaga wiegi yai mu pedalaibao,’ dagego te homu eyu da, teda dage te homu kolesaga meni yai we bidi mu dao.

\VS{4}Tama homugo kone palao. Polobadu te Godigo Dwagi Yai Mobo Bidi aga dageba aselama, tama haniani dwagi yai sę dageba pedalai. Tama megi dagego te dwagi yai sę olo subigila sela sąwaibawe? Woo, eno homu dagego te tiwai egobeo.

\VS{5}Tama God agai aga Mobo Bidi dagebolo menama, tama agai dage tomode bidi noma sabo bomai sę ebo dao. Magi basowe? Dagego te bomo yai po bugagia wali pobaso agai te Mobo Bidi mabo dawe? Te menio. Dagego te Kraisde gesi dwagi yai po odama, tama te poba duga homu tigidali mubaso, te God agai dage dali te dwagi yai sę ebo dao.
\XREF{*}{{\XO 3:5: }{\XT{Gag 15:6; Rom 4:3}}}


\par }{\PP \VS{6}Te Godigo dagebolo yali dwagi yai sę, te tobage sę naga me agai te polobadu bidai bidi Abraham dali yai. Tama agai Abrahambolo te sę yalide augwaligo Godigo po bukude e po asęani, “Te Abraham agai Godigo wali po odama, tama agai aga homu tigidali te poba mubaso, tama Godigo gedude Abraham te doloba pai bidi mu pedalai,” augwaligo te po asęai.

\VS{7}Tama tibaso, dagego bugagia koneao, te Godigo wali po odoyu, te poba augwa homu tigidali mubo we bidi, augwali naga te Abraham aga hani we bidi mu dao. Te dagebolo te homu bega sabo po wali bage, augwaligo geda muyu te homu ebo da, ‘Abraham aga bulai wai dabe augwali da te aga hani we bidi mu dao,’ augwaligo te homu ebao. Tiali goli te mu menio.

\VS{8}Tama polobadu God agai koneai, nosali te Abrahamgo bulai wai ąǫ isiąwai we bidi meba augwaligo Godigo po odama, augwa homu tigidali te poba munama, tama Godigo augwaligo yali dwai dwai sę sela sąnama, tama agai augwali doloba pai we bidi dao waibao. Tama tibaso, polobadu, te sę pedalisiąbadi, Godigo te Abrahambolo te po wai, “Te eno nage dali wiegi yai sę eyu, tama tebogo nosali te tigidali haniani bidi hani dali wiegi yai sę me yaibao.” Godigo te po olama, tama bidi mego te po bukude asęani.
\XREF{*}{{\XO 3:8: }{\XT{Gag 12:3}}}

\VS{9}Tama Abraham agai Godigo agabolo wali po odama, tama te poba aga homu sese mubaso, Godigo aga dali dwagi yai sę yai dao. Tama tiwai, niwai we bidi augwa homu sese Godigo wali poba mubaso, Godigo augwali dali dwagi yai sę ebo dao.


\par }{\PP \VS{10}Me ma, we bidi meba augwaligo te homu ebo dao, ‘Te dago te bomo yai po bugagia wali peyu, tama Godigo gedude da doloba pai we bidi pedalaibao.’ Tiali goli te tobage homu ebo we bidi augwalibolo Godigo dwai sęgę mena mena piduaibao. Magi baso meni. Te God agai wali po bukude te po me deli elalubao, e dao, “Niwai bidi aga te bomo yai po wali pabo bidi aga sesemane sogo te bukude asęani bomo yai po tigidali te gisiga wali pisąwai bidi, te bidibolo God agai dwai sęgę mena mena piduaibao,” te po asęani. Tama da we bidigo te bomo yai po tigidali gisiga wali pabo usubeo.
\XREF{*}{{\XO 3:10: }{\XT{Bom 27:26}}}

\VS{11}Tama Godigo po bukude tobo me wai, “Niwai bidi aga homu kolesaga tigidali Godiba mubo bidi, Godigo agabolo nage doloba pai bidi da olama, te tobage bidi naga bida bida paibao,” te po te Godigo bukude elalubao. Tama tibaso, tede dago hania koneani, bidi me te bomo yai po wali pelama Godigo agabolo nage doloba pai bidi dao wagobeo. Te usubeo.
\XREF{*}{{\XO 3:11: }{\XT{Hab 2:4}}}

\VS{12}Te bomo yai po wali pabo kolesaga me, te bidi aga homu kolesaga tigidali Godiba mubo sę me, te sę si tedali dao, tiwai si menio. Tama Godigo po bukude te po me elalubao, “Te bomo yai po tigidali mu wali pabo bidi, te bomo yai po me deli sela sąsiąwai bidi, te sę ebogo te bidi tau siyu, tama te bidi bidaibao,” te po te bukude augwaligo asęani.
\XREF{*}{{\XO 3:12: }{\XT{Prs 18:5}}}

\VS{13}Tiali goli dago koneai, da te sę ebode usubeo, da te bomo yai po tigidali mu wali pisąwai bage dao. Tama tibaso, da te Godigo dabolo maiabo dwai sęgę dologode bidali. Tialima, Krais agai da ma abelama, tama megi da te dwai sęgę dologode bidibo menio. Tama agai da ma abelali sę e tiwai yali, agai te Godigo dabolo maiabo dwai sęgę aga tigide selama, tama aga digi isali. Tama Godigo po bukude te po me deli e dao, “Te augwaligo nide walali bidi te bidi te Godigo dwai sęgę maiabo bidi dao,” te po asęani. Tama augwaligo Krais eleyu, te ni pedaide walama, tama aga da tobade te Godigo dwai sęgę maiabo bidi aga pedalai.
\XREF{*}{{\XO 3:13: }{\XT{Bom 21:23}}}

\VS{14}Agai te sę magi baso yaliwe? Te God agai te tama homu yai, te da tigidali Krais Jisas dali wadolama, tama te Godigo polobadu Abrahambolo dąų wali po te po te Juda hani isiąwai bagede mu pedalaibao, te God agai augwali tigidali dali dwagi yai sę mu yaibao, agai Abraham dali yali gilama tiwaibao. Tama te tiwai eyu, Godigo homugo da tigidali dena homu tigidali te Jisasba munama, tama God agai aga Dwagi Yai Mobo Bidi dabolo mawaibao po weyu dąų wali. Tama te po mu pedalainogo, Jisasgo te dwai sęgę da tobade sali. Tama tiyu, te dago Godigo Mobo Bidi sabo tų te tiwai megi elalubao.


\par }{\SH Godigo bomo yai pogo te God agai hasia dąų wali po sela sągobeo
\par }
{\PP \VS{15}Eno ama dedeo, megi eno te da tǫde bidibo bidigo ebo kolesagade dwasianu po waibao, dagego Godigo ebo kolesaga hania konemainogo ebao. Te bidi si augwaligo homu deli eyu, tama te homude te dąų wali po asęyu, te gasa bidi agai te augwali sigo dąų wali po sela sągobeo. Agai te poba gasa po ma wadologobeo. Tama te dąų wali po da te tǫde bidi dabego po naga digi, gasa bidigo te po sela sągobeo. Tama te tiwai me, te Godigo dąų wali po te gasa pogo munu me sela sągobeo, te usubeo.

\VS{16}Tama Godigo agai po dąų weyu, tama Abrahambolo te tobage po wai, “Eno nage dali, nago wąį me deli dali, te dage sibolo dwagi yai sę yaibao,” te po dąų weyu wali. Tama Godigo wali po bukude augwaligo te po asębeo, “nago wąį dabe,” te bidi hauwa badi wabo menio, te wąį bidi deli nagade Godigo agai dąų wali po wai dao, tama te wąį deli te Krais naga dao.
\XREF{*}{{\XO 3:16: }{\XT{Gag 12:7}}}

\VS{17}Tama eno megi dagebolo wabo po page e dao, te Abraham dali nosali yabo dwagi yai sę po weyu, tama te po Godigo polobadu mu dąų wali. Tama tialigo da, te nosali asali bomo yai po tego te polobadu dąų wali po togogobeo. Te kibu be 430 silama, tama Godigo te bomo yai po mawai. Tama tibaso, te nosali asali bomo yai pogo te hasia wali dąų wali po aiyaba elaluama, tama te po hasegelama, te olo po tiwai pedalogobeo.
\XREF{*}{{\XO 3:17: }{\XT{Sai 12:40}}}

\VS{18}Tama da te bomo yai po naga bugagia wali peyu, tama God agai da dali dwagi yai sę egi sogo da, teda agade agai dąų wali po wali peyu agai da dali dwagi yai sę egi menigi da. Tiali goli te menio. God agai ‘Eno Abraham dali dąų wali po polobadu obaso, tama megi eno aga dali dwagi yai sę yaibao’ te homu eyu, Godigo Abraham olo tau siyu, dwagi yai sę yai. Tama tibaso dago koneai, te Mosesgo sali bomo yai po tego te Godigo polobadu dąų wali po aiyaba elalugobeo.


\par }{\PP \VS{19}Tialima, te po konila eyu, bidi mego te po enabolo waibao, “Te nago megi wali po te mu po weyu da, tama Godigo te dąų wali po hasia olama, tama agai te da Juda dabebolo te bomo yai po me magi baso nosali maniwe?” te po bidi mego ena hanalu waibao. Tama Godigo e homu eyu te bomo yai po mani, ‘Augwaligo augwa te eno bomo yai po bolobo sę hania konemainogo yaibao.’ Tama te bomo yai po mayu, Godigo e homu me yali, ‘Polobadu eno te Abraham aga wąį deli te bidi dali eno dwagi yai sę yaibao po dąų wali. Tama te bidi asisąbadi te bomo yai pogo sę elalubao, te aga asobo sogo usu nagasaibao. Tama te bidi asobo si te bomo yai pogo sę silaibao,’ Godigo te bomo yai pode te homu yai. Tama te homu eyu, God agai te bomo yai po mayu, te we bidigo nogoba dolo mubeo. Te menio. Agai te bomo yai po te aga sę ebo ensel bidi dabebolo menama, tama augwaligo te tomode bidali bidi Moses tebolo mani, te po te bidi Mosesgo dabolo pusa mani.

\VS{20}Te bomo yai po mabo sę te tiwai yali. Tiali goli te Godigo hasia polobadu dąų wali po tego te bomo yai po aiyaba elalubaso, God aga digi te dąų wali po te Abrahambolo pusali, te tomode bidibo bidibolo pusa mabeo.


\par }{\SH Te bomo yai pogo da te Kraisba odasa pabo te tudiba tonalubo aya tiwai elaluali
\par }
{\PP \VS{21}Te bomo yai po dali, te Godigo we bidibolo dwagi yai sę yaibao dąų wali po dali, te po si augwa hasi boi bidi si tiwai dawe? Woo, te tiwai mu menio. Te po olamuo. Tama Godigo te bomo yai po me deli menama, tama te bomo yai pogo te we bidi Godigo gedude doloba pai we bidi egi sogo da, teda te we bidi tigidali augwali te bomo yai po wali pelama, augwali Godigo gedude doloba pai pedelali wagi da.

\VS{22}Tialima, te tobage bomo yai po elalubo menio. Tama te Godigo po bukude augwaligo te po asęani, “Te tigidali tǫde bidibo we bidi augwaligo Godigo bomo yai po boludubo dao. Tama te kolesaga ebogo augwali mu dagana selama, tama augwali te sę tomode kalabus bidi tiwai dao,” te po asęani. Tama te asęani po odama, tama dago koneani, te bomo yai po wali pabo tų te usubeo. Tama tibaso, te pabo tų me deli naga elalubao. Godigo polobadu te po wai, “Niwai we bidigo homu kolesaga Jisas Kraisde dąų wabo we bidi eno augwali dali te doloba pai bidi da waibao,” te po dąų wai. Tama da dena homu tigidali agaba muyu da, teda da doloba pai we bidi te Godigo gedude pedalaibao.

\VS{23}Tialima, te dena homu te Jisasba muabo sogo pedalisiąbadi, tama te bomo yai pogo da kalabus bidi tiwai dąų wali, te da dena homu Jisasba muabo tų pedalabo sogo tonalubadi bidai dao.

\VS{24}Tama tibaso, te Krais aga asisąbadi te bomo yai pogo da tonaluai dao. Magi baso meni. Te Krais aga aselama, tama dago dena homu tigidali agaba menama, tama Godigo da dali te doloba pai we bidi dao omainogo, da te bomo yai po dologode tonaluyu bidai dao.

\VS{25}Tialima, megi te dena homu Jisasba muabo sogo asaligo da, te da te bomo yai po dologode bidabo sogo sia sali dao.


\par }{\SH Dago konealubo po dąų weyu, Godigo wai puluba pedelaibao
\par }
{\PP \VS{26}Te dage tigidali bidigo Jisas Kraisde konealubo po dąų weyu, tama dagego te konealubo po dąų wabode te dage da Godigo wai puluba dao.

\VS{27}Tama dagego duga homu tigidali Kraisba munama tama baptais selama, tama dage aga dali wadolama tama bidibao. Tama bidiyu, bidi aga gudubo ugwa gudubo tiwai eyu, dagego Kraisgo digi homu kolesaga duga homude dąų walao, te dagego te homu kolesaga wali pomainogo tama yao.

\VS{28}Tama aga homu kolesaga siyu, tama dage Krais agai we bidi bidiyu, tama dage deli hani naga bidaligo da, teda dage haniani tedali tedali bage dao, te homu egio. Polobadu dage meba Juda hani we bidi bidai, meba Juda hani isiąwai bidi bidai. Meba nogi meni yai we bidi bidai, meba genuai nogi elalubo bidi bidai. Dage meba bidi, meba we dao. Tiali goli megi dage te haniani tedali tedali bidali kolesaga mu sila palio. Dage te Krais Jisasde wadolama, tama dage tigidali megi Jisasde we bidi hani deli naga mu bidibo dao.

\VS{29}Tama tiyu, dage Krais aga dali wadolama, tama dage agai hani we bidi bidibaso, te dage Abrahamgo wai me bidibao. Tama tibaso, te polobadu Godigo Abrahambolo sa muyu sagameo wali te hagea sali nai, te nai dagego sabo bidi dabe dao. Godigo dage ma dobola sai dao.
\XREF{*}{{\XO 3:29: }{\XT{Rom 4:13}}}




\par }\Chap{4}{\SH Te Kraisgo yali sęde da olo mu sę ebo bidi bidali tagalama, te Godigo wai puluba pedelali po wali
\par }
{\PP \VerseOne{1}Te Krais aga asisąbadi, te bomo yai pogo da tonaluai dao. Tama eno po meba te pode elalubao. E tǫde dago kolesaga e tiwai elalubo dao. Ogwa me deli aga aya ida si isibaso, nosali agai aga ayago elaluali nai mu saibao.

\VS{2}Tiali goli aga dwasianu ogwa bididubadi, aga te nogi meni yai bidi tiwai bidiyu, aga ayago amago aga tonaluaibao. Te ogwa te bidi dologode bidibo dao, te aga ayago doado bage sabo sogo tonalubo dao.

\VS{3}Tama te tiwai polobadu dago bugagia konesiąbadi, da e tǫde dwai olo kolesaga ebo dologode bidai dao.

\VS{4}Tialima, te Godigo bodolu mani sabolobo side, agai aga ogwa e tǫba tagala palai. Tagala palama, tama e tǫde wego aga ame nai, tama aga e tǫde bidibadi aga te Juda dabego bomo yai po dologode bididubadi yai.

\VS{5}Tama tiyu, agai da tǫde bidi bomo yai po dologode bidibadi abelai dao, da Godigo wai puluba pedalama bidimainogo yai.

\VS{6}Tama dage agai wai puluba bidibaso, God agai Ogwago Mobo Bidi dago homuba tagala palama, tama dago i weyu, te po agabolo wabo da, “Aya, Aya.”

\VS{7}Tama tibaso, megi dage deli deli te olo sę ebo bidi tiwai ma bidigobeo. Menio. Dage agai ogwa dabe bidibao. Tama agai aga ogwabolo maiabo nai dagebolo mawaibao, te agai te we bidi ma dobola sabo kolesaga agai dage dali yaibao.


\par }{\SH Pol agai Galesia hani dali moni homu ebo dao
\par }
{\PP \VS{8}Te polobadu dagego God konesiąbadi, tama dage e tǫde dwai haubo noma bidi dabe dologode bidai dao, dage augwaligo olo sę ebo bidi tiwai bidai dao. Tama te god mu menio, te augwali tibo god dao.

\VS{9}Tiali goli, megi dagego God koneai dao. Woo, meo, te po dwasianu usube. Te e tiwai dao, megi Godigo dage aga dali wadolai. Tama megi dagego God mu koneai digi, magi baso te tǫde dwai olo kolesaga ebo dologoba ma geasa peyu, tama dage te kolesagade kalabus sęde ma bidibo tiwai ebawe? Augwaligo dage tau sabo usu egobeo, bomo elalubeo.

\VS{10}Tama tiyu, sesemane sogo dagego te genuai si bidibode me, te gesi polua pedalubode me, te genuai lotu po wabo sogode me, te gesi kibu be gagalobode, te dagego suyu, dagego homu te naide dąų wabo dao. Dagego homu ‘Dago te sę ebode Godigo da ma saibao’ geda muyu te homu ebo dao.

\VS{11}Dagede homu sęgę eyu, tama eno moni homu ebao. Te eno dage dali yali sę te olo elama, tama tagalobowe te homu eyu, eno dagede homu si ebo dao.


\par }{\PP \VS{12}Eno ama dedeo, dagede eno homu dene eyu, tama bomonama eno dagebolo e po obao. Polobadu ena te da Juda dabego wąįgo yali kolesaga dologode bidibadi, tama dage te tiwai bidibe. Tama dage tau sainogo eno te eno wąį dabego kolesaga dologode bidali tagalama, tama dage tiwai bidali. Tama megi dage te Juda dabego wąįgo kolesaga tomoba pidali weyu, eno dagebolo te po obao, dage ena tiwai olo mu bidao. Ena hasia dage pageba asali sogo dagego ena dali magi dwai sę me yai menio.

\VS{13}Dagego koneani, te sogo eno tigi gasi selama, bomo meni yai. Tama te sogo hasia eno te Godigo dwagi yai po dagebolo pusai dao.

\VS{14}Tama eno gasi ebadi, dagego ena geseyu, bugagia tonaluai dao. Te sęde dage dene sai dao. Tama tiali goli ena tudiba muyu, tama dagego ena hagela ebo po me wai menio. Te tiwai menio. Tama Godigo ensel bidi me deli aga dage pageba asiyu da, tama dagego aga bugagia gesaibao. Ma, Krais Jisas aga digi aga dage pageba asiyu da, tama dagego aga bugagia gesaibao. Tama te tiwai ena dage pageba asali sogo dwagi yai homu mu eyu, dagego ena bugagia gesai dao.

\VS{15}Tama dagego te gesebo sę ebadi dagego ena dali te dwagi yai homu yali. Te homu megi mena tama elalubowe? Dage te homu gegeda paliwe? Eno mu po tama dagego te dwagi yai kolesaga yali haniliyu te po obao. Tama tebo sogode dagego te homu yai, ‘Dago Pol tau siyu, dago dena gedu ge gudama, agabolo magi sogo da, teda usu egi dao,’ dagego te homu yai.

\VS{16}Tiali goli dage megi magi yaliwe? Megi eno mu po dage dali obaso, tama dagego ‘Woo, megi Pol agai da dali boi bidi homu ebao,’ dagego te homu enade ebawe?


\par }{\PP \VS{17}Te gasa bidi dabe meba augwali dage pageba nosali asiyu, tama augwaligo dagebolo homu bega sabo po bomo elama wabo dao. Tiali goli augwaligo dage homu bega sabo po wabo te dwalio. Te dwagi yai po menio. Augwaligo dage ena dali tomode togolama, dage augwaligo po wali pomainogo bomo ebo dao. Tama dagego augwaligo nogi ugwaba somainogo tama tebo dao.

\VS{18}Tama bidigo te homu bega sabo po te pode te wiegi yai po obaso da, teda te po usu dao. Tama sesemane sogo da te wiegi yai homu bega sabo po naga wao. Tama te sogo da hodobo bidisiąyu da, tialima dagego te tebo homu kolesaga me tagalamu dao.

\VS{19}Eno wai puluba, polobadu dagego homu kolesaga Kraisde dąų wasiąbadi, te sogo dagede ena moni homu eyu dene sai dao. Tama te tiwai megi me ena te dene ma sabo dao. Te wego wai ame nainogo dene ebo tiwai, dene megi eno ebo dao. Tama ena te dene sesa pidubadi tama dagego homu kolesaga te Kraisgo homu kolesaga tiwai ebo side te eno homu wiegi yai eyu usu yaibao.

\VS{20}Tama megi moni homu eyu, eno homugo dage pageba asabo homu ebo dao. Tama ena dage dali bidiyu da, teda eno po dua dage dali wagi da. Tiali goli ena dage dali meni baso, eno dagede moni homu eyu, tama eno dagebolo te po bomo elama obao.


\par }{\SH Te we Hagarde Sara side po digi po begelama wai
\par }
{\PP \VS{21}Te dage Galesia dabe mebago ‘Godigo da doloba pai bidi dabe da waibao’ homu eyu, tama dage te Juda dabego bomo yai po dologoba painogo homu ebo dao. Tama tibaso da, te po eno megi dagebolo hanalu obao, dagego te bomo yai po page bugagia odobo dawe?

\VS{22}Tama te bomo yai po tomode po me deli e tama wai dao, te bidi Abraham polobadu mu bidai, te Juda hanigo agai wąį, te bidi Abraham agai wai ogwa si elaluai. Tama te ogwa mego ida te Abrahamgo aga we mu bidai, te we nogi Sara dao. Tama gasa ogwa aga ida, te we da te Sara aga sę ebo we nogi Hagar dao.
\XREF{*}{{\XO 4:22: }{\XT{Gag 16:15; 21:2}}}

\VS{23}Tama Abraham aga te we Hagar dali bidibaso, te wego aga ogwa nosali ame nani. Te ogwa ame nabo te tǫde we bidi dabego ebo kolesagade bidiyu ebo kolesaga tiwaigo te sę elama te ogwa ame nani. Te polobadu pedalisiąbo kolesagade isiąbo tiwai yai meni. Tiali goli aga wai ame nesiąbo mosi we mu Sara, te wede Godigo aga dąų wali po wali pobaso, Sarago te ogwa ame nani. Tama tiyu, te we bidi noma sabo sę tama pedalali.

\VS{24}Tama te we si augwalide te po digi po begelama tama wali po page e tiwai elalubao. Te we si da, te dąų walali kontrak po si dao. Te dąų walali kontrak po me deli te bulu du nogi Sainai tedu asali, tama te dąų walali kontrak po te Godigo Mosesbolo mani bomo yai po dao. Tama te bomo yai po dologode bidibo we bidi augwali da te kontrak pogo wai puluba tiwai dao. Tama dago po digi po begelama, tama te bomo yai po kontrak po te we nogi Hagar dao.

\VS{25}Tama Hagar da, te Arebia tǫde elalubo bulu du nogi Sainai dao. Tama gasa piksa mede, te we Hagar te megi elalubo hanu Jerusalem tiwai dao, te hanude bidibo we bidi augwali te bomo yai po dologode dąų weyu bidibo dao.

\VS{26}Ao, tiali goli megi eno te gesi hanu me Jerusalem tede po digi po begelama obao, te hanu aga dagalude megi tonalubo dao. Te gesi hanu Jerusalem te gasa we dao, te we nogi Sara dao. Aga te olo sę ebo we menio. Tama da te Godigo mani gesi kontrak po dologode olo bugagia bidibo, tama te we Sara aga te dago ida tiwai bidibo dao.

\VS{27}Tama te Godigo da dali dąų walali gesi kontrak po, te gesi pogo te polobadu mani bomo yai po kontrak po aiyaba elalubao. Eno tede tamadi wali po digi po tiwai po meba te bidi me deligo Godigo bukude tama po polobadu asęai,

\par }{\Q “Tama nage dwai haliga tabi elalubo we, tama nago

\par }{\Q wai ame nabo usu isiąwai, tama nage wai ame nabo

\par }{\Q dene ebe, tama naga digi nago homu wiegi yai

\par }{\Q hauwa elama, tama i bomonama ola bilao. Nago

\par }{\Q bidi aga nage osogo taga pai goli, tama nosali nago

\par }{\Q wai puluba hauwa ame naibao, te aga bidi dali

\par }{\Q bidali wego wai puluba namba aiyaba elaluaibao,”

\par }{\Q te po asęani.
\XREF{*}{{\XO 4:27: }{\XT{Ais 54:1}}}


\par }{\PP \VS{28}Eno ama dedeo, dage te bidi Aisak tiwai dao. Godigo te we Sarabolo dąų wali po mobaso, tama nosali te ogwa Aisak ame nani. Tama dagede me Godigo agai dąų wali po wali pelama, tama agai dage ma dobola sai dao.

\VS{29}Tama te Abraham tǫde bidali sogo te we Hagar aga ogwago te Sarago ogwa dali boi bidi homu eyu bidali. Awe, te tǫde kolesagade ame mani ogwa agai te Godigo Mobo Bidigo bomogo ame nani ogwa dali dwai homu eyu dene mani. Tama megi e sogo me te tǫde kolesaga wali pabo bage augwaligo te Kraisgo po wali pabo we bidi dali boi bidi homu ebo dao.
\XREF{*}{{\XO 4:29: }{\XT{Gag 21:9}}}

\VS{30}Tiali goli, te bukude wali Godigo po te magi po elalubowe? Augwaligo te po e tama asęai:

\par }{\Q “Te olo sę ebo we dali aga ogwa dali si megi sela

\par }{\Q sąyao. Te olo sę ebo wego ogwa agai te aga ayago

\par }{\Q doado bage meba nosali sogobeo. Te olo bidibo

\par }{\Q wego ogwa naga, aga aya isibo si, agai aga ayago

\par }{\Q doado bage saibao,”
\XREF{*}{{\XO 4:30: }{\XT{Gag 21:10}}}

\par }{\MM bukude te po asęani.

\VS{31}Tama tibaso, eno ama dedeo, suao. Da te olo sę ebo wego wai puluba menio, da te bomo yai po dologode bidibo menio. Da te dąų wasiąwai olo bidibo we Sarago wai puluba tiwai dao.




\par }{\MS Te Kraisgo da bidi dabe olo magi sę isiawai pedelama bidimainu ilali sogo, te Tedali Mobo Bidigo da bilibo page dodolobaso tama dago wiegi yai kolesaga gasa bageba ebao

\par }\Chap{5}{\MR (Dąį 5–6)

\par }{\PP \VerseOne{1}Te da olo mu bugagia bidimainogo eyu tama Krais agai te da dąų wali nai pisigina sąnama, tama megi da olo bidibao. Tama tibaso, augwaligo dage te bomo yai po dologoba ma muidali weyu, tama dage bomo elama, tama dąų wasiąbo olo bidibo bidi dabe bidiąo.

\VS{2}Odiąo. Ena da Pol da, tama eno dagebolo e sęgę yai po megi obao. Gasa bidi augwaligo dagebolo te po waidu gebao, “Te God agai dage dali ‘Dage dwagi yai doloba pai bage dao’ agai te po omainogo, duga tigiwali togwao,” augwaligo dagebolo te po mobo mabo dao. Tiali goli eno dagebolo e po obao, dage te usu da po weyu, tama duga tigiwali togoyu da, teda Krais agai dage tau somainogo yali sę te sęgo dage tau sogobeo. Agai dage tau sainogo ebo usu egobeo.

\VS{3}Te po tiwai me elalubo. Dage dolidali weyu, eno gasa dage tau sabo po waibao. Te dage tomode bidi me deli aga tigiwali togomainogo agai usu da weyu da, teda agai te gasa bomo yai po tigidali me wali pao, te bomo yai po deli naga wali pigio.

\VS{4}Tama dagego te bomo yai po wali pabo homu eyu da, tama dagego te bomo yai po wali pabode God agai dage doloba pai we bidi da te homu emainogo yali weyu da, teda dagego Krais tagalama, tama duga tali bobogasa pai. Tama dagego Krais agai dage olo tau sabo kolesaga tagalalio. Tama tiyu, dage te sęgę sai we bidi me bidaibao.

\VS{5}Tiali goli dago da te gasagi yai homu kolesaga tedali sabo dao. Tama dago e homu ebo dao: God agai Mobo Bidigo da tau siyu, tama dago homu Godide dąų wabo dao. Tama te tiwai elaluyu, dago aga tonaluyu, agai da doloba pai we bidi da omainogo bugagia bidibo dao.

\VS{6}Tama tiyu, dago koneani, te bidi aga Krais Jisasde wadoloyu da, teda aga tigiwali togobo sę te olo sę tama tiwai da, tama te tigiwali togisąwai bidi me, te me te olo sę tiwai da. Te sęde magigobeo, te olo sę tama dao. Tiali goli, te bidigo aga abagi dali te wiegi yai homu elama tama tau sabo, te bidigo Godide konealubo po dąų wabo homu kolesaga hodolobao, te agai kolesaga te usu mu elalubao.


\par }{\PP \VS{7}Te polobadu dagego Kraisgo mu po wali peyu, te tųdu bugagia wali pai dao. Te mena bidigo te tų palibaso, dagego te po mu bugagia wali pabo tagalaliwe?

\VS{8}Te dagego megi te wali pabo homu kolesaga te po page God pagedu asobo menio. God agai dage i wali te mu po wali pomainogo yai.


\par }{\PP \VS{9}Te eno te gasa bidi augwaligo dage dolobo sę, tede te po digi po begelama obao. Te bret bo dabo nai nogi yis, tama te nai yis dwasianunu selama, tama te ąį dali te plaua hauwa dali si taluama, tama te yisgo te plaua tigidali usu nama, bo dela silibo dao. Tama te tiwai augwaligo dage dali wabo dwai mobo mabo pogo dage tigidali mu dolaibao.
\XREF{*}{{\XO 5:9: }{\XT{1 Ko 5:6}}}

\VS{10}Tiali goli, ena dage dali da tigidali te Genuai Bidi Kraisde wadolobaso, tama dagede eno e homu ebao, dagego eno homu wali pabo tagalama, gasa bidigo po wali pogobeo. Tama te dagego homu hodolobo bidi te agai nogi eno konebeo. Tialima, te bidigo dagede dwai sę ebaso, tama Godigo agabolo dene mawaibao.


\par }{\PP \VS{11}Te tigiwali togwabo po wabo bidi augwaligo dagebolo te po wali, “Te bidi Pol me, agai te po wabo dao, ‘Bidi me Godigo agabolo te doloba pai bidi da omainogo, tama aga tigiwali togwao, aga te Godigo bomo yai po tigidali me wali asao,’ Polgo te po wabo dao,” augwaligo enade te po wali. Tiali goli te mu meni, eno te po wabo menio. Eno ama dedeo, eno te tobage po odubadi tigi sogo da, teda te Juda dabe augwaligo ena dali boi bidi eyu, ena elainogo homu me egi menio. Woo, eno te we bidibolo te Krais aga te ni pedaide isiyu dago sęgę sela sąyani po naga ola mabo dao. Tama eno te po naga ola mobaso, tama augwaligo hagela eyu, tama augwaligo ena dene mabo dao. Tialima, te eno te tigiwali togwao po me, te duga homu tigidali Kraisde muao po me, te po si taluama, tama te po si wagi sogo da, teda augwaligo ena dene dali sęgę dali magi menio.

\VS{12}Tama dage te tigiwali togwa po wabo bidi dabe augwaligo dagego wiegi yai homu elalubo te homu kolesaga augwaligo dolainogo eyu, te tigiwali togobo po wabo dao. Tama eno homugo te bidi dabe augwaligo augwa digi domo dįao!


\par }{\PP \VS{13}Ama dede, polobadu God agai dage i wai dao, dage olo mu bugagia bidimainu yai. Tama dage megi olo mu bugagia bidiyu, tama bugagia suao. Te da te bomo yai po dologode bidisiąbaso, tama dago polo homu kolesaga wali peyu, tama dena tigigo kolesaga wali pinao, te homu egimio. Te menio. God agai da tau selama, tama da olo mu bugagia bidibaso, tama dage duga hasi dwagi yai homu eyu, duga abagi tau sao, te augwaligo olo sę ebo bidi tiwai bidao.

\VS{14}Tama bidigo te bomo yai po me deli bugagia wali pobaso da, teda agai gasa bomo yai po tigidali usu nagasaibao. Tama te bomo yai po me deli e dao: dagego duga hasi dali dwagi yai homu eyu godolo ebo homu yao, te duga digi naga godolo ebo homu tiwai yao.
\XREF{*}{{\XO 5:14: }{\XT{Prs 19:18}}}

\VS{15}Tiali goli, dagego wado wado po weyu, tama gasa bidi aiyaba elaluyu, tama duga hasi tomode hwįbo po weyu da, teda dage dua dao. Tiyu dage tigidali hodobo hagabo dao, tama deli hani bidibo kolesaga dolaibao.


\par }{\SH Godigo Mobo Bidigo kolesaga dali tǫde dwai haligago meda kolesaga dali side po
\par }
{\PP \VS{16}Te eno po e tama dao: dage te Godigo Mobo Bidigo ebo dwagi yai kolesagade bilao. Tama dagego tama tiyu da, teda dagego te dwai dwai tǫde kolesaga wali munu me pogobeo.

\VS{17}Tama te dago tigigo ebo dwai tǫde kolesaga te Godigo Mobo Bidigo ebo dwagi yai kolesaga tiwai menio. Te gasagi yai dao, tedali dao. Tama augwali sigo augwa hasi hwįyu, tama augwali si konila eyu, mego kolesagago me kolesaga te aiyaba elaluainogo eyu, te kolesaga augwa si boi bidi tiwai ebo dao. Tama te Godigo Mobo Bidigo ebo kolesaga dali, te dago tigigo tǫde ebo dwai kolesaga dali, te kolesaga si augwali dagego homude hwįbaso, tama dagego te yainogo yali te sę egobeo.
\XREF{*}{{\XO 5:17: }{\XT{Rom 7:15-23}}}

\VS{18}Tama te Godigo Mobo Bidigo dagebolo ola mabo tų te tų dagego wali pidu da, teda dage te Juda dabego bomo yai po dologode bidigobeo.


\par }{\PP \VS{19}Te bidigo tigigo tǫde ebo dwai dwai kolesaga te hania elalubo, te dago subo dao. Tama te tobage kolesaga nogi eno nedada paibao, e dao: te penani ebo sę me, te dwai meda yai kolesaga me, te homu hodolobo kolesaga hania ebo me,

\VS{20}te Godigo nogi aba munama tama gasa naigo nogi ugwaba sabo kolesaga me, te animani sabo dwai pobi wabo kolesaga me, tama boi bidi ebo kolesaga me, te wado po wabo me, te dwai homu eyu, te konila po wabo kolesaga me, te mena nai gedugo sulama godolo eyu sabo kolesaga me, te sębę ebo kolesaga me, te nai yogo ebo homu me, te bidi hani si pedebo kolesaga me,

\VS{21}te gasa bidigo naide dwai homu ebo kolesaga me, te bomo yai ąį tulama polobo bidi tiwai ebo kolesaga me, te dwai dwai penani sę ebo kolesaga me, tama te tobage haniani kolesaga ebo dao. Tama eno polobadu dagebolo wali po megi ma obao, te tobage kolesaga ebo bidi aga te Godigo we bidi tonalubo bomo dologoba munu me pisiąbaso aga tede wiegi yai homu egobeo.


\par }{\PP \VS{22}Tiali goli Godigo Mobo Bidigo te bidigo homude hodolobo dwagi yai kolesaga e dao: te we bidide dwagi yai homu eyu, godolo mu ebo kolesaga me, te dwagi yai homu ebo kolesaga me, te homu nagame ebo kolesaga me, te wei polo ponosiąbo kolesaga me, te we bidi tigidali tau sabo kolesaga me, te doloba pelama bilibo kolesaga me, te homu kęą pabo kolesaga me,

\VS{23}te imilai bidigo ebo homu kolesaga me, te dago homu kolesaga bugagia tonalubo kolesaga me, te tobage kolesaga tigidali te Godigo Mobo Bidi agai dago homude hodolobo dao. Tama te tobage dwagi yai kolesagade te bomo yai po me deligo habu selebeo.

\VS{24}Tama Krais Jisasde wadolali we bidi augwaligo augwa tigigo tǫde ebo dwai kolesaga ela silai dao, te ni pedaide elali gilama tiwai. Tama te dwai kolesagago hodolobo sę, te gedugo mena nai sulama sainogo ebo homu kolesaga te me, te Kraisgo we bidi augwaligo te kolesaga tagala silai dao.


\par }{\PP \VS{25}Te Godigo Mobo Bidi agai da bidibo ula menama, tama da me te Mobo Bidi bilibo kolesaga tiwaide pepela walinao.

\VS{26}Tama tiyu, dago dena digi dena nogi ugwaba siyu, tama dago dena ama homu hodolobo po weyu aga sębę yabo po wagio, tama tiyu dago homugo augwaligo nai sabo homu elamo dao.




\par }\Chap{6}{\SH Mena tobage nai wae nago bulai baso da, te tobage naga nago saibao
\par }
{\PP \VerseOne{1}Eno abagi dede, dagego bidi me deli aga dwai sę ebadi subaso da, teda te Godigo Mobo Bidi agai ebo wiegi yai kolesaga wali pabo bidi dagego te bidibolo dua dua digi agai homu begelabo dodolobo po wao. Dagego aga dali homu sębę eyu wado po wagio. Dage tigidali deli deli dua dao, tama te dwai bidi Satango dage me te dwai kolesaga tomoba kegidali weyu yao.

\VS{2}Tama dage tomode bidi me deli agai te tobage sęgę toloyu da, teda dagego aga tau mao. Tama dagego duga hasi te tobage tau sabo sę eyu da, teda dagego te Kraisgo bomo yai po usu nagasaibao.

\VS{3}Tama dage dua dao, bugagia suao. Te bidi deli agai te homu ebo, aga digi aga nogi ugadu elalubo homu eyu da, tama agaduba bomo dali bidibo bidi da homu eyu da, tiali goli aga nogi me bomo me elalusiąbaso, teda te bidi aga digi aga homu tomode ili po ola mabo dao. Tama aga tulamuidali weyu, agai te homu ilamuo.

\VS{4}Tama tidali weyu, tigidali bidi augwa ebo sę augwa digi osola suyu, tama dago ebo sę wiegi yai sę ebowe te suainogo bugagia osola suao. Tama tebo bidi agai te aga digi ebo kolesagade sulama, tama te kolesaga usu baso, aga wiegi yai homu emainao. Tiyu aga ebo kolesaga dali te gasa bidigo ebo kolesaga dali si te dagalamuo.

\VS{5}Magi baso meni. Godigo tigidali bidi deli delibolo augwaligo e tǫde yabo sę tedali tedali dobolama mawai dao. Tama tiyu, tama augwali deli deligo te mani sę te ni nagede tolobo tiwai ebo dao.


\par }{\PP \VS{6}Te Godigo po odali bidi agai aga wiegi yai nai tigidali togolama, tama te Godigo po ola mabo bidibolo dobayao.


\par }{\PP \VS{7}Te e pode dagego geda munamuo: bidi mego te Godigo po olo oda tagalama, tama nosali Godigo te bidibolo sęgę magobeo, te homu mu egimio. Tama bidi mego te tubo nai ge me tǫde buluyu da, teda te bulali naigo du te naga nosali saibao, te gasagi yai naigo du sogobeo.

\VS{8}Tama te nai ge bulubo sęde eno te po digi po begelama obao, bidi aga tigigo tǫde ebo dwai kolesaga wali peyu bidiyu da, teda tede agai te tobage kolesagago du walama saibao. Tama te kolesagago te bidi dolama, mu hagabo tiwai yaibao. Tiali goli, te bidi agai Godigo Mobo Bidigo dwagi yai kolesaga wali peyu bidiyu da, teda te bidigo te tobage dwagi yai kolesagago walobo du nosali saibao, te Godigo Mobo Bidigo agabolo te bidada pabo bidabo ula mawaibao.

\VS{9}Tama tibaso, dago te dwagi yai kolesaga edubadi, te tigi dene eyu da, teda dago te dwagi yai kolesaga ebo sę hagela ilamuo. Magi baso meni. Dago te sę ebo tagalosiąbaso da, teda nosali te nai inabo side Godigo dabolo te wiegi yai kolesaga ebo sęgo nai wai du mawaibao.

\VS{10}Tama tibaso, dago te dwagi yai kolesaga ebo tų subaso da, teda dago te tigidali we bidi tau sao. Tama te Kraisde augwa homu tigidali muani we bidi te augwali dago hani we bidi tiwai dao. Tama tibaso, dago bomonama, tama augwali te dwagi yai kolesaga eyu, hauwa sogo tau sao.


\par }{\PP \VS{11}Eno dagebolo e pas po tolainogo eyu, tama eno te dagebolo pusubo po obadi, gasa bidigo odolama tama agai nogogo asębao. Tiali goli megi eno dagebolo te po silagasu wabo po obaso, ena digi eno e po eno nogogo asębao. Suao. Eno e po silagasu asębo po te eno genuaigo asębao.

\VS{12}Te Juda bidi meba augwaligo bomo elama, tama te dagego tigiwali togwao po te mobo mabo po dagebolo megi wedu gebao. Tama tiyu, augwaligo te tigi daide ebo sęde augwa nogi ugwaba saibao. Augwaligo e homu ebo dao, augwaligo dagebolo te tigiwali togwao po olama, tama dagego duga tigiwali togobo si, tama gasa Juda bagego te sę yali po odobo si augwaligo te dage tigiwai togwao po ola mani bagego nogi ugwaba saibao. Me ma, augwaligo koneani, te augwaligo dagebolo te Godigo gedude dage doloba pai we bidi pedalomainogo, Krais aga ni pedaide isali po weyu da, teda te gasa Juda dabe augwaligo augwalibolo dene mawaibao. Tama tibaso, augwaligo dagebolo te tigiwali togwao po naga weyu, mobo mabo po dagebolo wabo dao.

\VS{13}Tialima, te augwa tigiwali togwali bage, te bage augwa digi augwaligo te Juda dabego bomo yai po tigidali mu bugagia wali pabo menio. Tama dagebolo te duga tigiwali togomainogo mobo mabo po weyu, tama augwaligo dagede te homu ebao, ‘Augwali dago po wali peyu, augwa tigiwali togobo si, tama te dago Juda hani bagego dago nogi ugwaba saibao,’ te homu eyu augwaligo dagebolo te tigiwali togwabo po wabo dao.

\VS{14}Tama augwaligo te sęde augwa nogi ugwaba sabo dao. Tiali goli, ena digi eno te dago Genuai Bidi Jisas Krais agai da tau somainogo aga ni pedaide isali po, te po weyu, tama eno aga nogi naga ugwaba sabo dao. Tama te ni pedaide eno te po obao, eno ena tigigo e tǫde ebo dwai kolesaga ela silai dao, te ni pedaide elali gilama tiwai. Tama ena me, te tobage dwai kolesaga ebode mu isali bidi tiwai dao, te tǫde ebo kolesagago eno homu ma hodologobeo.

\VS{15}Tama te tigiwali togobo sę dali, te tigiwali togisiąbo sę dali si te olo sę dao. Te sęde magigobeo, te olo sę tama dao. Tialima, te God agai da gesi noma sai we bidi nigibo kolesaga, te kolesaga wiegi yai mu dao, genuai mu dao, sęgę mu dao.

\VS{16}Tama eno homugo te eno megi tamadi wali po wali pabo we bidi tigidali, te Godigo augwalide homu dene eyu, tau sao, augwali moni homu isiąma bugagia bidimainogo yao. Tama te tobage we bidi augwali te Godigo dią sali Israel we bidi hani mu dao.


\par }{\PP \VS{17}Te eno po silagasu wabo po e dao: polobadu eno te Jisasgo sę ebaso, augwaligo eno tigi elali. Tama elama, tama te eno tigide elalubo masalu tego te ola mobao, te ena da te Jisasgo sę ebo bidi mu dao. Tama tibaso, megi gagalama, tama bidi mego eno po tudiba muyu te tigiwali togobo po wabo bagego po wali peyu agai tebogo ena dwai homu ilamuo. Dagego eno po wali piąo.


\par }{\PP \VS{18}Eno ama dedeo, dagede eno homugo dago Genuai Bidi Jisas Krais agai dage tigidali olo tau sao, te dage bugagia mu bidimainogo yao. Te mu dao. Te eno po tama dao.


\par }