7
Stivengo kaunsilde pusali po
1 Te pris tuni bidi agai Stivenbolo te po hanalu wai, “Nago te po wali mu dawe?” wali. 2 Tama agai te po wei ponoyu te po wai, “Ama dede, aya dede, dagego eno po odao. Dago wąį mu Abraham aga te Mesopotemia tǫde bidibadi, te Haran tǫba pisąbadi yaide, te sogode God aga pageba asai. God da, te genuai dwagi yai bomo mu elalubo God dao. 3 Tama aselama, Godigo agabolo te po wai, ‘Nage naga bulu taga pelama, naga hani dabe taga pelama, gasa buluba pao, te bulu nage eno ola mawaibao,’ te po wai. * 4 Tama te po obaso, Abraham te Kaldia tǫ taga pelama, te Haran tǫba bidigi pali. Tede Abraham aga aya isali. Isilama, Godigo aga te Haran tǫdu tagala palama, e tǫba da megi Israel da bidibo tǫba asali. 5 Tama te sogode Godigo dwasianu tǫ me deli agabolo mabe, te agai tǫ tiwai elalumainu ebeo, te menio. Tiali goli, Godigo agabolo bodolu mayu, te po wai, ‘Nosali te tǫ eno nagebolo mawaibao, te nago hani wai dabe augwaligo te tǫ aya mu elama, tonaluaibao,’ te po wai. Tiali goli, Godigo te po mu wali sogode, Abrahamgo wai menibadi dao. 6 Godigo agabolo te po me wai, ‘Naga hani wai te augwali gasa bulu me delide bidaibao. Tede bidibadi, augwaligo gasa bidigo sę olo ebo bidi dabe gagawaibao. Te sę tonalubo bidi dabego augwalibolo dwai sę mawaibao, te kibu be hauwa 400 tueibao. 7 Tiali goli, eno nosali te sę tonalubo bidi dabe dene mawaibao,’ Godigo te po wai, ‘Nago hani te tǫ taga pelama, e tǫba aselama, enabolo lotu po waibao,’ Godigo te po wai.” *
8 “Tama te po olama, Godigo Abrahambolo po me ola mayu, te po wai, ‘Te nage dali nago hani dali, dagego ogwa dabe ame nabo si, te Sarere deli bidama, te augwaligo tigide dagego dąį ilibo sę eyu, te tigi wali togwao. Tama te dąį togobo te Godigo mani bodolu po koneaibao,’ wali. Tiliama, nosali Abrahamgo wego wai ame nani. Te wai nogi Aisak. Sarere deli bidama, te wai aga ayago te waigo tigiwali togwalio. Tiliama, nosali mu Aisakgo we sali. Agai aga ogwa Jekop agai te yali sę tiwai yalio. Tama Jekop me aga genuai elama, agai te yali sę tiwai yali. Agai ogwa nogo si olama, sągą badu si wagi soali bage ame nenama, agai augwali tigidalibolo te yali sę tiwai yali. Te bidi dabe da Israel bidigo wąį dabe dao,” Stivengo te po wai.
9 Te bidi Stivengo po ma ola mayu te po wai, “Te dago wąį nogo si olama, sągą badu deli wagi soali bage augwa amanu Josep delibolo aga ama dedego aga dali sębę yali, dwai homu yali. Augwaligo Josep nogogo tulama, gasa bidi hanibolo menama, mone ge sali, aga Isip tǫde gasa bidigo olo sę ebo bidi emainu yai. Tiali goli, Godigo aga tagalobeo. * 10 Tama Godigo aga tonaluali, me me sęgę pedalobaso, Godigo aga tau selama, bugagia bidali. Te Isip tǫ genuai tuni bidi, tama Josep te Isip tǫ genuai tuni bidi gesabiba pelama, tama Godigo aga tau selama, Josepgo dwagi yai kolesaga ebo te tuni bidigo sulama, aga dwagi yai bidi dao, te tuni bidigo agade te homu yai. Tama tibaso, tuni bidigo Josep te Isip tǫ genuai gavman bidi nigilama, bidalio. ‘Tigidali me me sę nago naga tonaluao, eno bede me,’ Isip tuni bidigo te po wali.”
11 “Te me sogo tigidali bulude nasi yali, Isip tǫ me, Kenan tǫ me, augwali tigidali nasigo mu dolalio. Dago wąį Israel hani, augwaligo nai me gegelama, tubeo. * 12 Tama tibaso, Jekopgo te Isipde te tubo nai elalubo po odama, tama agai ogwa dabe, dago wąį dabe, agai augwali tagala palali, Isip buluba hasia sogo mu nai sigi pai, te augwa buluba ma pali. 13 Tama nosali Isip buluba ma pelama, te sogo Josepgo agai ama dedebolo ‘Ena da Josep dao’ wali. 14 Te sogo me Isip tuni bidigo agai me Josepgo hani koneai dao. Tama Josepgo aga ama dedebolo po walio, ‘Dage pelama, dago aya Jekop aga hani tigidali odasa aselama, da Isip bulude bidaibao.’ Tama te hani we bidi hauwa mu 75 bidali. 15 Tama tibaso, Jekop dede dago wąį hani tigidali te sogo Isipba asali. Aga monu dabe bidiyu, tede isai. Nosali dago wąį dabe me augwali tede isai. 16 Isilama, tama bidi dabego augwaligo tigi sela pelama, Sekem buluba pubaligi pali. Polobadu Abrahamgo te tǫ Hamor bidi hanide masigigo abelai tǫ,” Stivengo te po wai.
17 Te bidi Stivengo po ma ola mayu, te po wai, “Tama dago hani Israel bidi hauwa mu Isip bulude bidali. Tama te sogo Godigo polobadu Abrahambolo wali po Isip bulu taga soaibao wali po pąde yagasalio. 18 Tama te sogo Isip bulu tonalubo genuai bidi deli pedalama, tama agai te Josepgo polobadu mu yali sę konebe. 19 Tama te bidigo dago wąį dabe mumuwani. Dago wąį dabebolo dene mawai. Tama agai augwalibolo te po wai, ‘Dagego we dabe sibigo wai ame nobaso da, dagego te wai dabe digibulu mu olo mugi pao.’ Agai homugo, ‘Te isimainao,’ te homu yali. 20 Tama olama, te side Moses ame neyu, tama aga te sawi yai wai mu yai. Tama aga idago bede ame modubadi, polua sela silali. * 21 Tama aga idago genuai bidigo po wali pelama, tama Moses buluba mugi pali. Tede munama, tama Isip genuai tuni bidigo wegi agai asama, suali. Tama agai te wai Moses negelama, aga wai mu tiwai ąǫ yalio. 22 Tama nosali Isip bidi dabego ebo kolesaga page augwaligo Mosesbolo ola mani. Moses genuai yali, agai sę dabe, po dabe bomai po mu augwalibolo manio,” Stivengo te po wai.
23 Te bidi Stivengo po ma ola mayu, te po wai, “Te bidi Mosesgo kibu be te 40 yia olama silibo si, agai homugo aga Israel hani bidi sugi paiba homu yali. 24 Tama sugi pelama, sabolama, te Isip bidi me deligo Israel bidi me elebo suali. Tama tibaso, agai aga abagi tau sali. Tau selama, tama Isip bidi me deli agai wei ponoyu, ela muai. 25 (Agai homugo eno hani augwaligo koneaibao, te Godigo ena sa muai, te eno augwali te Isip bidi boi bidi dabego nogode tagala pomainu yali. Tiali goli, augwaligo te sę konebe.) 26 Do agai Israel bidi si hwįbo suali. Sulama, agai pedegelebo si, ‘Abagi, odao. Dage si da, ama name si dao. Duga si hwįnamuo,’ wali. 27 Tiali goli, te bidi mebolo dwai sę ebo bidigo Moses nogogo dega palali, Mosesbolo te po wai, ‘Nage te da tonalubo bidi menio. Nage da dabolo po tų dodolabo bidi menio. 28 Te Isip bidi nago do elali tiwai, megi nago ena elai hagede ebawe?’ te po hanalu wali. 29 Mosesgo te po odama, wi elama, aga te Isip bulu tagalama, digibulu pelama, te Midian tǫba bidigi pai. Tede bidibadi, we selama, ogwa si ame nai,” Stivengo te po wai.
30 Te kaunsil dabebolo Stivengo po me ola mayu, te po wai, “Te Moses aga te bidi meni yai bulude bidibadi, te Sainai bulu du pąde, te kibu be te 40 yia olama silali. Tede Godigo dagalude sę ebo ensel bidi me deli dwasianu ni tomode isi dabo digi bididuali, te Mosesgo suali. 31 Te bidi Mosesgo tama tebo sę ebo sulama, aga homu hauwa tuą pelama, noma salio. Aga te ni page pąba pelama, bugagia tonama sueinu yali. Tiali goli, agai Godigo po wabo odali, te po wai, ‘Ena da God dao. 32 Ena naga wąį nǫų dabe dedego God dao. Tama te bidi Abraham dede, Aisak dede, Jekop dede, naga wąį solo augwaligo enabolo lotu po wai dao.’ Mosesgo te po odama, wi mu elama, didibili yali. Tama agai te homu yali, ‘Eno te nai ma tonalogobeo.’ 33 Genuai Bidigo agabolo te po wai, ‘Nago sągą nadoba dią muao. Magi basowe, ena ede bidibaso, nage te dolalubo tǫ mu dwagi yai tedali elalubo tǫ dao. 34 Eno we bidi dabego moni sęgę mu sabo te eno suali, te Isip bulude. Augwaligo gela wabo eno odalio, ę wabo me. Tama megi eno te sęgę sela sąwai hagede asali. Megi nage eno te Isip buluba tagala palobao,’ Godigo te po wai, Mosesbolo,” Stivengo te po wai.
35 Stivengo te po me wali, “Te Mosesgo aga Israel bidi hani augwaligo polobadu aga sela sąwai, agabolo te po wai, ‘Nage da, da tonalubo bidi menio. Nage da dabolo po tų dodolabo bidi menio.’ Tiali goli, te bidi Godigo aga augwali tonalumainogo eyu sa muai bidi, augwali te boi bidi nogode dagala sąnama, Godigo aga te sę emai hagede sa muai. Te sogo Godigo dagalude sę ebo ensel bidigo te po Mosesbolo pusa mawai, te isi dabo dwasianu nide. 36 Moses te Isip bulu nosali taga pelama, polasa peyu, te tigidali Israel we bidi nosali aga wali asalio. Tama te Isip bulude me, te mama tamu ąį sesegede me, te bidi meni yai bulude me, tede bidi noma sabo bomai sę mu hauwa yali. E sę dabe edubadi, kibu be bidi nogo sągą sese si 40 yia silali. 37 Te bidi Moses agai tigidali Israel we bidibolo te po wai, ‘Godigo te po pusabo bidi me deli dagebolo tagala palaibao, ena tiwai. Te bidi duga hani bidi digi dao,’ te po wai. * 38 Te bidi Moses aga polobadu te Israel we bidi hodobo sisinani, bidi meni yai bulude. Aga dago wąį dabe dali bidibadi, tama aga Godigo dagalude sę ebo ensel bidigo Sainai bulu bagede po miai. Tama Mosesgo Godigo po sai, te po mu bomai po mu, polo sia sogobeo. Te po dago wąįgo ugwaba ola mayu, ola mayu, ela pomai hagede, dabolo momainu yali. 39 Tiali goli, dago wąįgo Mosesgo po sela sąwai. Augwaligo aga dega palai. Dega pelama, augwaligo te homu yai, ‘Da Isip buluba ma paio,’ te po homu yai. 40 Tama tibaso, Moses te bulu du bagede bidibadi yaide, augwali Moses aga ama gomunai bidi pageba sabolali, te bidi nogi Aron. Augwaligo agabolo te po wai, ‘Aron, Moses magi yaliwe? Da Isip bulu tagala aselama, agai da bugagia odasa asai. Tiali goli, megi aga paliwe, isaliwe, te dago konebeo. Aron, nago po olama, bidi dabego te gasagi yai nai dabe nigilama, dago sulama, te naibolo dago lotu po waibao, God tiwai. Te naigo da bugagia polasa gegasa bilimai yaibao,’ augwaligo te po wai.”
41 “Augwaligo te po olama, te sogo augwaligo bulmakau kibu wai tiwai nai me deli nigalio, te augwaligo tibo god. Tama nigilama, augwaligo hasa dabe elama, te tibo godibolo lotu po olama, nai ula mani. Augwaligo moni kibu da tiwai tuali, augwa nogogo nigai nai sulama, dwagi yai homu elama, moni nai kibu da tiwai tuali. 42 Tialima, te sę ebaso, Godigo augwali tudiba ilalio. Godigo augwali tagalama, ‘Giliga dede, polua dede, hǫ dede, te naibolo lotu po emainao,’ Godigo te homu elama, sula tagalali. Augwaligo te sę yai hagede, Godigo po pusubo bidi dabego te po nosali asęani,
‘Godigo te po wai, “Dage Israel we bidi odiąo. Dage
te bidi meni yai bulude bilidubadi, kibu be bidi si
nogo sągą sese silali. Tama te sogode dagego hasa
hauwa mu elama, lotu po olama, dagego enabolo te
lotu po wabe. 43 Te tibo god nogi Molek agai ugwa
be naga dagego tolasa bilu, te dagego tibo god nogi
Refan agai hǫ noma me tolasa bilali. Augwali si
naga te dagego nogogo nigai nai da, augwalibolo
lotu po omainu yali. Tama tibaso, eno dage digibulu
Babilon bulu tudiba tagala palaibao,” Godigo te po
wai,’ ” *
Stivengo wali.
44 Te bidi Stivengo te kaunsil dabebolo te po me badu ma wadolama, pusai, “Te polobadu dago wąį dabe te bidi meni yai bulude bidali. Te bulude bidibadi, Godigo Mosesbolo ‘Te ugwa be tama tiwai sę yao,’ po ola mawai. Augwaligo te ugwa be te tiwai tama sę yani, te God augwali dali hodobo bidibo ola mawai hagede. 45 Nosali dago wąį augwa ogwago te ugwa be selama, te tobolu bidi Josua wali pelama, gasa hanigo tǫ sali. Godigo augwali tau selama, te tǫ sai. Tama te ugwa be tede elalubadi, genuai bidi Devit bidibo sogo te be me elaluali. 46 Tama Devit agai Godigo bidabo mobo dwagi yai sali. Tama Devitgo agai Godibolo hanalu weyu, te po wali, ‘Eno homugo nage bidabo lotu be sę yagawe?’ olama, hanalu wali. ‘Nage God mu dao, eno wąį Jekopgo nageba lotu po wai dao,’ te po wai. 47 Tiali goli, nosali Devit aga ogwa Solomon agai Godigo be sę yai dao.” *
48 Te Stivengo te po me wai, “Te tiali goli, God Genuai Bidi mu dao, te bidi dabego nogogo nigai bede bidigobeo. Tama te koneama, Godigo po pusa mabo bidigo polobadu te po asęai,
49 ‘Te Godigo te po wai, “Te eno tigidali bulu
tonalubaso, te dagalu da, te eno dugulalubo ni nami
sia tiwai dao, te tǫ da eno sągągo diąnalubo ni nami
tiwai dao. Dagego magi be enabolo sę yaibawe?
Ena dulalu toma tuabo be menawe? 50 Ena digi
te tigidali nai nigai dao, te dagalu me, tǫ me ena
digi nigai dao. Dagego ena bidabo be sę ebo usu
egobeo,” ’ *
Godigo te po wai.”
51 Te bidi Stivengo te kaunsil dabebolo te po ma wai, “Dage da te po sela sąbo bidi dabe dao. Dagego kolesaga da, Godigo po odisąbo bidigo kolesaga tiwai dao. Dagego Godigo Dwagi Yai Mobogo po tigidali sogo sela sąbo dao. Polobadu duga wąį dabego po sela sąyani tiwai megi dagego te tibao. 52 Polobadu duga wąį dabe augwaligo Godigo dwagi yai po pusa mabo bidi dabe tigidali ela silali. Me deli bidibawe? Mu menio. Polobadu mu Godigo dwagi yai po odasa pabo bidi dabe augwaligo te po wai, ‘Nosali God agai dwagi yai dolo sę ebo bidi asaibao.’ Tialima, duga wąį dabe augwaligo te po odasa pabo bidi dabe ela muani. Megi tama dagego te Godigo dwagi yai dolo sę ebo bidi ela muai. 53 Godigo dagalude sę ebo bidi ensel augwaligo Godigo bomo yai po dugabolo pusa mawai. Tiali goli, te po duga wali pabe dao,” Stivengo te po wai.
Augwaligo Stiven masigigo ela muani
54 Te Stivengo te kaunsil dabebolo te po odubadi, augwaligo guni bulama, sębę ebaso, augwa kele halua tuali, agade. 55 Tiali goli, Godigo Dwagi Yai Mobo Bidi aga homu kolesagade pągą yanio. Tama agai ugwaba dagaluba tonalubadi, Godigo dwagi yai ula suali. Tama agai suali, Jisas te Godigo dolo nogode dolalubo suali. 56 Stivengo te po wai, “Suao. Eno megi suba, dagalu dalalubo. Tama tede Godigo Bidi Mu megi Godigo dolo nogo badude dolalubo eno subao,” te po wai. 57 Tama augwa nogogo olo palia sali, tama moni i wali, augwaligo te po odidali weyu. Augwali tigidali aga pageba polo sisinani. 58 Nogogo tulama, moni be nani bogoba sela sąyani. Tede augwaligo masigi dabe Stiven tigiba sąyani, aga ela mumainu eyu yali. Te kaunsilde tibo po wali bidi dabe augwa bulubo ugwa dabe osogo diąni, te masigi dabe bugagia sąmainu eyu, te Stiven tigiba. Te gesi bidi deli, agai nogi Sol, aga pageba te ugwa dabe augwaligo muani. 59 Augwaligo Stiven tigiba masigi sąbo sę ebadi, Stivengo te Godibolo te po wai, “Jisas, Genuai Bidi, nago eno mobo megi sao,” te po wai. 60 Aga kidu sugunama, agai Godibolo i bomo elama, te po wai, “Genuai Bidi, nago augwaligo te enabolo ebo dwai sę sęgę nago sela sąyao,” te po wai. Te po olama, aga isai. 8:1a Tama te bidi Sol agai augwaligo Stiven ela mubo sulama, Sol agai te sęde usu da wali.
* 7:3 Gag 12:1 * 7:7 Gag 15:13-14 * 7:9 Gag 37:11, 28; 39:2, 21 * 7:11 Gag 42:1-2 * 7:20 Sai 2:2 * 7:37 Bom 8:15, 18 * 7:43 Amo 5:25-27 * 7:47 1 Kin 6:1-38; 2 Sto 3:1-17 * 7:50 Ais 66:1-2