19
1 Yukan ti ni kɨvɨ Jesús ñuu Jericó, ti kuan yaꞌa ya maꞌñu ñuu yukan, 2 ti yukan iyo ɨɨn chaa riko nani Zaqueo, chaa kuñaꞌnu nuu chaa ka kinyaꞌu puesto un. 3 Ti chaa un ndiyo ini da ja kuni da nuu Jesús, ko tu jini da ya chi yɨvɨ kuaꞌa kaꞌiin un ni jasɨ i nuu ya. Ti Zaqueo chi lɨkɨ da tɨꞌlɨ. Ja yukan kuu ja tu kuu kuni da nuu Jesús. 4 Yukan ti ni jaꞌa da corrɨ ni kandu da ti ni kaa da xini ɨɨn nutɨchɨ vixi kandichi yajni nuu yaꞌa Jesús, nava na kuni da nuu ya. 5 Nu ni jaa Jesús jaꞌa yujnu un, ni ndakoto ya nuu kaxndee Zaqueo, ti ni kachi ya jiin da:
―Zaqueo, yachi ro ti kuan nuu, chi kuni ri kendo ri veꞌe ra vijna ―ni kachi ya.
6 Yukan ti yachi ni nuu Zaqueo, ti ni kanxiaꞌu da jiin Jesús. 7 Nu ni ka jini taka ga yɨvɨ un, ti ni ka kejaꞌa ka kaꞌan sɨkɨ Jesús ja kuni kendo ya veꞌe ɨɨn chaa kinyaꞌu puesto, vanuxia tu ni siuku ndaa da ley Moisés. 8 Yukan ti ni ndokuɨñɨ Zaqueo, ti ni kachi da jiin Jitoꞌyo Jesús:
―Ndeꞌe ni Jitoꞌyo. Ja ndɨꞌɨ ja ñavaꞌa na, ti na kuaꞌa na sava nuu yɨvɨ ndaꞌu naa i, ti nu iyo ɨɨn ɨɨn yɨvɨ ni xndoñaꞌan na ja ni jisonchaa na ja ñavaꞌa i, ko vijna ti na nakuaꞌa na kuun ga jinu ja kuu ɨɨn ja ni jisonchaa na un ―ni kachi da.
9 Ti ni kachi Jesús jiin da:
―Na kachi ndaa ri nuu roꞌo Zaqueo chi jandaa kuu ja kuu ra ɨɨn jnaꞌan tata yo Abraham na janaꞌan, ti ni kandixia ndaa ra ruꞌu vijna nanu ni kandixia tata Abraham na janaꞌan. Ti suni yɨvɨ kanchuku veꞌe ra jaꞌa ni ka jantaꞌu i ruꞌu, ti ja ni ka kandixia i ruꞌu. Yukan kuu ja kendo vaꞌa ra ti ketaꞌu ra nuu Yandios naa ra. 10 Chi na kachi ri ja ruꞌu, maa Seꞌe Yɨvɨ Ñuyɨvɨ ni chaa ri ja na chunaa ri nuu taka yɨvɨ nava tukaa kinkoyo i nuu infiernu ―ni kachi Jesús.
Chaa ka sajniñu jiin xuꞌun
11 Nɨ ka ñusoꞌo yɨvɨ jnuꞌun kaꞌan Jesús yukan, ti ni xndaku ya nuu i jiin ɨnga jnuꞌun sɨkɨ nasa taꞌu Yandios jniñu. Yukan kuni xndaku ya, chi ja yajni jaa ya ñuu Jerusalén, ti ka ndoꞌo ini yɨvɨ un ja ja ni jaa hora ja nduñaꞌnu ya ti taꞌu ya jniñu nuu nɨ tuꞌu nación Israel. 12 Ni ja ni ya ɨɨn jnuꞌun siaꞌan, ti ni kachi ya:
―Ni iyo ɨɨn chaa riko, ti ni ndoꞌo ini da ja kiꞌin da ɨnga nación jika, ja niꞌin da jniñu kunchaa da ti taꞌu da jniñu sɨkɨ ñuu da, ja na nduu da rey sɨkɨ ñuu da, ti sa ndeokuñɨ da. 13 Na ti kiꞌin ga da, ti ni kana da uxi muzu ka junukuachi nuu da un, ti ni jaꞌa da ɨɨn ɨɨn xuꞌun nchaa yaꞌu xaan nuu da naa da, ti ni kachi da: “Nu na kiꞌin ri ti sajniñu naa ra jiin xuꞌun jaꞌa nava na nakaya seꞌe xuꞌun jaꞌa ja kuu kɨvɨ nchaa ri”, ni kachi da. 14 Ko vanuxia yɨvɨ ñuu da un ka kuɨtɨ ini nuu da, ti ni ka taji da tɨjnu chaa kuaꞌan jata da nuu ɨnga ñuu, ja na kachi nuu chaa ñaꞌnu ɨnga ñuu un: “Tu ka jajnaꞌan ini yɨvɨ ja kundiso jniñu chaa jaꞌa nuu na naa na”, ni ka kachi. 15 Ko chaa riku un, chi ni niꞌin da jniñu kuncha da ja taꞌu da jniñu sɨkɨ ñuu da ja ni nduu da rey, ti ni nandeokuñɨ da nuu ñuu da.
Yukan ti nu ni najaa da ñuu da tuku, ti ni kana da taka chaa ni jaꞌa da xuꞌun un nuu, ndenu nasa ni ka niꞌin ɨɨn ɨɨn chaa un, nu ni ka nataꞌu seꞌe xuꞌun ni jaꞌa da un xi tuu. 16 Ni jaa ɨɨn muzu nuu chaa riko un, ti ni kachi da: “Taa, jiin ɨɨn xuꞌun ni un ni naniꞌin na uxi ga xuꞌun”, ni kachi da. 17 Ti ni kachi rey un: “Iyo vaꞌa, ni kuu ra ɨɨn muzu vaꞌa, ja vaꞌa ni saꞌa jniñu ra jiin ɨɨn xuꞌun un. Vijna na ti na tatu ri ɨnga jniñu nuu ra ja na nduu ra ɨɨn chaa kuñaꞌnu, ti taꞌu ra jniñu nuu uxi ñuu”, ni kachi da.
18 Yukan ti ni jaa ɨnga muzu, ti ni kachi da: “Taa, jiin ɨɨn xuꞌun un ni naniꞌin na uꞌun ga xuꞌun”, ni kachi da. 19 Ti ni kachi tuku rey un jiin muzu da: “Iyo vaꞌa. Vijna na ti na tatu ri ɨnga jniñu nuu ra ja na nduu ra ɨɨn chaa kuñaꞌnu, ti taꞌu ra jniñu sɨkɨ uꞌun ñuu”, ni kachi da.
20 Yukan sa ni jaa ɨnga muzu, ti ni kachi da jiin rey un: “Taa, jaꞌa iyo xuꞌun ni. Ni savaꞌa na chii ɨɨn pañitu. 21 Yuꞌu na chi ja jini na ja kuu ni chaa tu ñundaꞌu ini, chi kuaꞌa ga nandakan ni, ti ansu ja ni jaꞌa ni, ti suꞌva kuni ga ni”, ni kachi da. 22 Yukan ti ni kachi rey un jiin da: “Roꞌo chaa ndevaꞌa, jiin jnuꞌun kaꞌan ni ra xndichi ra maa ra. Ti kaꞌan ra ja viꞌi ga nandakan ri ansu ja ni jaꞌa ri. Ti suni kaꞌan ra ja suꞌva viꞌi ga kuni ri. 23 Ti nu siaꞌan kuu nusa, ¿ndoo tu ni januu ra xuꞌun ri nuu chaa ka sajniñu sɨkɨ tratu, nava nu ni nchaa ri, ti nakiꞌin ri xuꞌun ri jiin seꞌe i niku”? ni kachi da.
24 Yukan ti ni kachi da jiin chaa kaꞌiin un: “Kuisonchaa xuꞌun nuu muzu jaꞌa, ti kuaꞌa nuu chaa yɨjnɨ uxi xuꞌun un”, ni kachi rey un. 25 Ti ni kachi chaa un naa da: “Taa, ti ndoo ti ja ñavaꞌa chaa un uxi jnaꞌan”, ni ka kachi da. 26 Ti ni kachi rey un: “Na kachi ri jiin ra naa ra ja nu yɨvɨ ñavaꞌa un, ti suꞌva kii ga nuu i, ti kuñaꞌnu ga i jiin jniñu ndiso i. Ko yɨvɨ tundo ñavaꞌa, ti vasu tɨꞌlɨ jniñu ja ndiso i un, kuxio kiꞌin. 27 Ti yɨvɨ ka jito uꞌu ruꞌu un, ja tu ka kuni ja kuu ri rey, kuan kiꞌin ti kaꞌni ra naa ra nuu ri jaꞌa”, kachi da ―ni kachi Jesús.
Kɨvɨ Jesús ñuu Jerusalén
(Mt. 21.1‑11; Mr. 11.1‑11; Jn. 12.12‑19)
28 Nu ni ndɨꞌɨ ni kaꞌan Jesús jnuꞌun un, ti ni siin ya kuaꞌan ya ñuu Jerusalén. 29 Nu ja yajni jaa ya ñuu Betfagé jiin Betania, yajni yuku Olivos, ti ni taji ya uu ndajaꞌa ya, ti ni kachi ya jiin da naa da:
30 ―Kuankoyo rancho kande yajni un naa ra, ti nu jakoyo ra un, naniꞌin ra nuu ndikun ɨɨn burru ja ti koso ga yɨvɨ tɨ. Ndaji tɨ ti kikoyo ra jiin tɨ naa ra. 31 Ti nu ka jikajnuꞌun yɨvɨ roꞌo ja ndoo ka ndaji ra tɨ, ti kachi jiin da naa ra ja maa Jitoꞌo ra nandɨꞌɨ da tɨ ―ni kachi ya.
32 Kuankoyo ndajaꞌa ya, ti ni ka naniꞌin da burru un nava ni kachi Jesús nuu da naa da. 33 Ja ka ndaji da burru un ti ni kekoyo chaa xiin tɨ un, ti ni ka kachi da:
―¿Ndoo ka ndaji ra burru un naa ra? ―ka kachi da.
34 Ti ni ka kachi ndajaꞌa un:
―Maa Jitoꞌyo nandɨꞌɨ tɨ ―ni ka kachi da naa da.
35 Yukan ti kuankoyo da jiin tɨ nuu kande Jesús, ni ka chuku da saꞌma da sɨkɨ tɨ, ti ni ka skaa da Jesús sɨkɨ tɨ. 36 Ti ichi kuaꞌan Jesús ni ka chuku yɨvɨ saꞌma i ini ichi un. 37 Nu ni ka kuyajni ya nuu kande yuku Olivos, ti tendɨꞌɨ yɨvɨ ni ka kandixia ya ni ka kejaꞌa ka kanajiin ja ka kusɨɨ ini ti ka nakuantaꞌu i nuu Yandios ja ni ka jini i taka jniñu ñaꞌnu ni saꞌa ya. 38 Ti kachi i naa i:
―Ñaꞌnu na koo maa rey yo, chi Tata yo Yandios ni taji ya maa chaa ndiso jniñu ñaꞌnu nuu ya. Ja ni ndumani Yandios jiin yɨvɨ ñuu ya vijna. ¡Na kachi ndajaꞌa ya undi andɨvɨ un ja na koo ñaꞌnu chaa jaꞌa! ¡Siaꞌan na kachi da! ―ni ka kachi i.
39 Yukan ti sava chaa fariseo kuan koyo jiin yɨvɨ un, ni ka kachi jiin ya:
―Maestro, nduxaan ni nuu ndajaꞌa ni jaꞌa ―ni kachi da.
40 Ti ni kachi Jesús jiin da naa da:
―Na kachi ri jiin ra naa ra, ja nu na kasɨ yuꞌu yɨvɨ jaꞌa na i, ti suni kuu saꞌa Yandios ja na kanajiin yuu un naa i ―ni kachi ya.
41 Nu ni kuyajni ya ñuu Jerusalén, ni jitonchaa ya ñuu un, ti ni ndukuiꞌya ini ya. Ti ni ndeꞌe ya ja sɨkɨ yɨvɨ un, 42 ti ni kachi ya:
―Roꞌo, yɨvɨ ñuu Jerusalén, sa ti ni ka chaku ini ra vasu ɨɨn tɨꞌlɨ ja vijna kuu kɨvɨ ja ndumani ra jiin Yandios naa ra niku, ko vijna tukaa chi ja ni yaꞌa un, ti ja yɨsaꞌyɨ, ti tukaa ga kuni ra naa ra. 43 Chi suꞌva, jaa kɨvɨ ja kondoꞌo ra ɨɨn nundoꞌo xaan, ti chakoyo yɨvɨ ka jito uꞌu roꞌo, kuikonduu i ñuu ra, ti kasɨ kutu i jiin yuu, ti ya yukan ndonda i sɨkɨ ra. 44 Ti ndɨꞌɨ veꞌe ra kanuu i, ti kaꞌni i tendɨꞌɨ ra. Ti tukaa xndoo i ni ɨɨn veꞌe ja kosojnaꞌan ga ɨɨn yuu. Siaꞌan na koo nundoꞌo un nuu ra chi tu ni ka jantaꞌu ra ruꞌu, ja ni taji Yandios ja chunaa ri nuu roꞌo naa ra ―kachi Jesús.
Ni keniꞌin Jesús yɨvɨ ka saꞌa yaꞌu ini veñuꞌun kaꞌnu
(Mt. 21.12‑17; Mr. 11.15‑19; Jn. 2.13‑22)
45 Nu ni jaa Jesús nuu yuxeꞌe veñuꞌun kaꞌnu un, ti ni kejaꞌa keniꞌin ya taka yɨvɨ ka xiko ini veñuꞌun un. 46 Ti ni kachi ya jiin yɨvɨ un:
―Siaꞌan yoso nuu tutu Yandios: “Veꞌe ri konani veꞌe nuu kakantaꞌu yɨvɨ naa i”, ko roꞌo naa ra, ni ka nasaꞌa ra veꞌe nuu ka nataka ñakuiꞌna ―kachi ya.
47 Taka kɨvɨ ni xnaꞌan Jesús nuu yuxeꞌe veñuꞌun kaꞌnu un, ko sutu ka kuñaꞌnu un jiin taka chaa ka kuñaꞌnu ñuu un, ka nduku da nasa kuu kaꞌni da ya naa da. 48 Ko tu kuu nasa saꞌa da naa da, chi tendɨꞌɨ yɨvɨ un ka kusɨɨ xaan ini i jiin taka jnuꞌun ni xnaꞌan Jesús.
Na jniñu ndiso Jesús
(Mt. 21.23‑27; Mr. 11.27‑33)