21
1 Nu ni kuyajni Jesús jiin ndajaꞌa ya ñuu Jerusalén, ni jaa ya ñuu Betfagé, yajni yuku Olivos, ti ni taji ya uu ndajaꞌa ya, 2 ti ni kachi ya jiin da:
―Kuaꞌan ranchu kande yajni un naa ra. Ti yukan naniꞌin ra nuu ndikun ɨɨn burra jiin ɨɨn burru lulu. Ndaji tɨ, ti kii ra jiin tɨ. 3 Ti nu nau yɨvɨ ni kenda kaꞌan, ti kachi ra ja maa jitoꞌo ra jikan tɨ, ko vinañuꞌni kii nunchaka na tɨ, kachi ra naa ra ―ni kachi ya.
4 Ti siaꞌan ni kundaa nava ni kachi profeta na ni chaa da nuu tutu:
5 Kachi jiin ñuu Sion naa ra:
“Ndeꞌe, xaan ndaꞌu vaji rey ra naa ra, chi vaji ya jiin burra, ti yoso ya sɨkɨ seꞌe tɨ.
Ti seꞌe tɨ un kuu ɨɨn burru lulu, seꞌe ɨɨn kɨtɨ ndiso carga.”
Kachi tutu.
6 Yukan ti ni ka jaꞌan ndajaꞌa ya un nava ni taꞌu ya jniñu. 7 Ni ka chakoyo da jiin burra un, ndɨnduu tɨ jiin seꞌe tɨ. Ni ka chuku da saꞌma da sɨkɨ tɨ, ti ni yoso ya tɨ. 8 Ti yɨvɨ kuaꞌa kuankoyo un ni ka chuku i saꞌma i ini ichi un, ti sava i ni ka jaꞌncha ndaꞌa yujnu. Ti ni ka chuku i ini ichi un. 9 Ti yɨvɨ ka yoxnuu jiin yɨvɨ kuankoyo ichi jata, ni ka kejaꞌa ka kuvaa i ka kanajaa i Yandios, ti ni ka kachi i:
―¡Niꞌin kuu chaa kuñaꞌnu, chi maa ni kuu jnaꞌan rey David na janaꞌan! Na kuantaꞌu yo nuu Jitoꞌyo Yandios, chi ni taji ya ɨɨn chaa ndiso jniñu ñaꞌnu nuu ya? ¡Na kachi ndajaꞌa ya undi andɨvɨ un ja na kuñaꞌnu Chaa jaꞌa! ¡Siaꞌan na kachi ya! ―ni ka kachi i.
10 Nu ni kɨvɨ Jesús ñuu Jerusalén, ti ni ka kuvaa yɨvɨ ñuu, ti ka jikajnuꞌun i:
―¿Naa chaa kuu jaꞌa? ―kachi naa.
11 Ti ni ka kachi yɨvɨ un naa i:
―Jaꞌa kuu Jesús chaa kuu profeta, kuu da ɨɨn chaa ñuu Nazaret, ɨɨn ndañuu Galilea ―kachi yɨvɨ un naa i.
Ni keniꞌin Jesús yɨvɨ ka saꞌa yaꞌu ini veñuꞌun kaꞌnu Israel
(Mr. 11.15‑19; Lc. 19.45‑48; Jn. 2.13‑22)
12 Nu ni jaa Jesús nuu yuxeꞌe veñuꞌun kaꞌnu un, ti ni keniꞌin ya taka yɨvɨ ka xiko jiin ja ka jaan un kuankoyo i. Ni skuikokava ya taka mesa nuu kanchuku chaa ka sama xuꞌun yɨvɨ naa i, jiin taka silla nuu kanchuku ja ka xiko sata. 13 Ti ni kachi ya jiin yɨvɨ un:
―Siaꞌan yoso nuu tutu Yandios: “Veꞌe ri konani veꞌe nuu kakantaꞌu yɨvɨ naa i”, ko roꞌo naa ra, ni ka nasaꞌa ra veꞌe ri nuu ka nataka ñakuiꞌna ―kachi ya.
14 Ti nuu yuxeꞌe veñuꞌun un ni ka tuꞌva tɨjnɨ yɨvɨ kuaa jiin yɨvɨ ni ka kuu tɨkuku nuu Jesús, ti ni saꞌa ya tajna yɨvɨ un. 15 Ko sutu ka kuñaꞌnu un jiin chaa ñaꞌnu ka xnaꞌan ley un, ni ka kɨtɨ ini da, chi ni ka jini da jniñu ñaꞌnu ni saꞌa Jesús, jiin ja ni jinisoꞌo da ja ka kanajiin suchi kuachi un ini veñuꞌun un siaꞌan: “¡Na kuñaꞌnu ni, chi ni nakaji Yandios niꞌin ja na nukuñɨ ni nuu rey David na janaꞌan, ti taꞌu ni jniñu!” ―kachi i naa i.
Yukan ti ni ka kɨtɨ ini chaa ka kuñaꞌnu un, 16 ti ni ka kachi da jiin Jesús:
―¿Jinisoꞌo ra jnuꞌun ka kaꞌan suchi kuachi jaꞌa nu? ―ni ka kachi da.
Ti ni kachi Jesús jiin da naa da:
―Ñusoꞌo ri, ko ¿xi tu ka kaꞌu ra nuu tutu Yandios ja kaꞌan ja na nakanajaa i ya nu? Ko siaꞌan kaꞌan nuu tutu un:
Ni saꞌa ra ja taka suchi kuachi jiin suchi ka yaxin,
ja vaꞌa na kanajaa i roꞌo.
Kachi tutu ―ni kachi Jesús.
17 Yukan na ti ni xndoo ya yɨvɨ un, ni kee ya ñuu un, ti kuaꞌan ya ñuu Betania. Ti yukan ni kendo ya jakuaa un.
Ni jaꞌa Jesús nundoꞌo ɨɨn nutɨchɨ vixi
(Mr. 11.12‑14, 20‑26)
18 Ti nu ni kundijin ɨnga kɨvɨ, ni nandeokuñɨ tuku Jesús ñuu Jerusalén, ti ni kejaꞌa jiꞌi ya soko. 19 Ni jini ya kandichi ɨɨn nutɨchɨ vixi yajni yuꞌu ichi un, ni tuꞌva ya jaꞌa, ko tundo ni niꞌin ya xini, chi mani ndaꞌa kuu, ti ni kachi ya jiin nutɨchɨ un:
―¡Na kachi ri ja jankɨvɨ ñuu ga kuaꞌa ra tɨchɨ vixi! ―ni kachi ya.
Ti hora ni ni ichi nutɨchɨ vixi un. 20 Nu ni ka jini ndajaꞌa ya un, ni ka naa ini da, ti ni ka jikajnuꞌun da ya:
―¿Nasa kuu ja xaan yachi ni ichi nutɨchɨ un? ―kachi da naa da.
21 Ti ni kachi Jesús:
―Jandaa na kachi ri nuu ra naa ra ja nu ka kandixia ni ini ra Yandios, ti tu kondoꞌo sɨkɨ ini ra, ti ansu nɨnɨ ja ni saꞌa ri jiin nutɨchɨ jaꞌa kuu saꞌa ra. Chi suni kuu kachi ra jiin yuku jaꞌa: “Kuxio jaꞌa ti kuan kɨvɨ ini lago un”, ti siaꞌan kuu. 22 Ti taka ja na kakantaꞌu ra nuu Yandios, ko nu na kandixia ni ini ra Yandios, ti niꞌin ra ―ni kachi Jesús.
Sɨkɨ ja naa jniñu ndiso Jesús
(Mr. 11.27‑33; Lc. 20.1‑8)
23 Yukan ti ni kɨvɨ Jesús nuu veñuꞌun kaꞌnu un, ti nu xnaꞌan ya nuu yɨvɨ un, ni ka tuꞌva sutu ka kuñaꞌnu un jiin tɨjnɨ chaa ka kuñaꞌnu ñuu Israel, ti ni ka jikajnuꞌun da ya:
―¿Nau ja ni taꞌu jniñu ja saꞌa ra taka jniñu jaꞌa? ¿Xi nau ja ni jaꞌa jniñu ñaꞌnu jaꞌa nuu ra nusa? ―kachi da naa da.
24 Ti ni kachi Jesús jiin da:
―Suni ruꞌu, na kajnuꞌun ri roꞌo naa ra ɨɨn jnuꞌun. Ti nu ni ka kachi ndaa ra nuu ri, ti sa na kachi ri nuu ra nau ja ni jaꞌa jniñu jaꞌa nuu ri. 25 Kachi nuu ri, ¿nau ja ni tatu jniñu nuu Juan ja ni kii skuanducha da yɨvɨ un nusa? ¿Ɨɨn yɨvɨ ni tatu jniñu un nuu da xi maa Yandios nú? ―ni kachi ya.
Yukan ti ni ka kejaꞌa ka ndajnuꞌun maa da naa da, ti kachi da:
―Nu na kachi yo ja Yandios ni taji chaa un, ti kachi da jiin yo: “¿Ndoo tu ni ka kandixia ra jnuꞌun ni kaꞌan da nusa”? kachi ya. 26 Ti nu na kachi yo ja yɨvɨ ni taji da, ti yuꞌu yo yɨvɨ, chi tendɨꞌɨ yɨvɨ ka kandixia ja Juan ni kuu ɨɨn profeta, ja ni kaꞌan jnuꞌun Yandios ―kachi da ka ndajnuꞌun da.
27 Yukan na ti ni ka kachi da jiin Jesús:
―Tu ka jini na ―ni ka kachi da.
Yukan na ti ni kachi ya jiin da naa da:
―Vanuxia tu ka kuni kachi ra, ti suni ruꞌu, tu ra kachi ri nuu ra nau ja ni jaꞌa jniñu ñaꞌnu jaꞌa nuu ri ―kachi ya.
Kuentu uu seꞌe yɨɨ
28 Ni kachi ya jiin chaa ñaꞌnu un:
―¿Nasa ka ndoꞌo ini ra nu na kachi ri ɨɨn jnuꞌun jaꞌa nusa? Ɨɨn chaa ni iyo uu seꞌe yɨɨ, ni kachi da jiin ɨɨn seꞌe da un: “Hijo, kuan saꞌa jniñu nuu nutɨkaꞌya yo vijna”, ni kachi da. 29 Ko ni kachi chaa lulu un: “Tu kuni na kiꞌin na”, ni kachi da. Ko kuee ga ni nakani ini da, ti ni jan saꞌa da jniñu un. 30 Yukan na ti ni kaꞌan tuku tata da un jiin ɨnga seꞌe yɨɨ da, ti suni siaꞌan ni taꞌu tuku da jniñu nuu suchi un, ti chaa lulu un ni kachi da: “Kuu, na kiꞌin na”, ni kachi da. Ko tu ni jaꞌan da. 31 ¿Nau ɨɨn ɨɨn chaa un ni jandatu nava ni taꞌu tata da jniñu un nusa? ―ni kachi Jesús.
―Chaa ni kaꞌan da jiin undi nuu un ―ni ka kachi chaa ka kuñaꞌnu un.
Yukan na ti ni kachi Jesús jiin da naa da:
―Jandaa na kachi ri nuu ra naa ra, roꞌo kuu ra chaa ka kuñaꞌnu. Ja kuu chaa ka kinyaꞌu nuu puesto un jiin ñaꞌan sɨɨ ini ja tɨndɨ ña chaa, va tu uꞌu nakani ini yɨvɨ un, ti yachi ga kɨvɨ i ndaꞌa Yandios ja na taꞌu ya jniñu nuu i. Yachi ga kɨvɨ yɨvɨ un ja kuu roꞌo naa ra. 32 Chi ni kii Juan, chaa ni skuanducha un, ti ni xndaku da nava kachi Yandios ja na nakani ini ra naa ra, ko tu ni ka kandixia ra jnuꞌun ni kaꞌan da. Ti chaa ka kinyaꞌu puesto jiin ñaꞌan sɨɨ ini un naa ña, chi ni ka kandixia ndaa da. Ti roꞌo naa ra, vasu ni ka jini ra ja, ja ni ka nakani ini yɨvɨ ni ka jika kueꞌe un, ko tu ni ka nakani kuɨtɨ ini ra ja na kandixia ra jnuꞌun ni kaꞌan da ―ni kachi ya.
Nava ni ka saꞌa muzu ni ka saꞌa ndevaꞌa
(Mr. 12.1‑12; Lc. 20.9‑19)
33 Siin Jesús xndaku ya sɨkɨ muzu ja ni ka sajniñu ndevaꞌa, ti ni kachi ya:
―Kunsoꞌo ɨnga jnuꞌun na kachi ri nuu ra naa ra. Ɨɨn chaa ni ñavaꞌa kuaꞌa xaan ñuꞌun ni xndee kuaꞌa da nutɨkaꞌya, ti ni chiꞌi da ɨɨn jaku nɨɨ kani yuꞌu ñuꞌun da un. Ni saꞌa da ɨɨn nundoo kaꞌnu xaan nuu kaxin da tɨkaꞌya un, ti ni jani da ɨɨn veꞌe sukun xaan ja na kundijin kotonchaa da nuu nɨ tuꞌu jniñu da un. Yukan na ti ni jakanchaa da ñuꞌun un nuu chaa ka sajniñu un, ti kuaꞌan da ɨɨn viaje.
34 Nu ni jaa kɨvɨ nastutu da tɨkaꞌya un, ti ni taji da muzu ja na kin kakan da sava tɨkaꞌya ja kuu maa da nuu chaa ka yɨndaꞌa un. 35 Ko chaa ka sajniñu un ni ka jaꞌa da tau ɨɨn chaa ka kuu muzu un, ni ka jaꞌni da ɨnga da, ti ni ka stau da yuu sɨkɨ ɨnga muzu un. 36 Ti chaa xiin ñuꞌun un ni taji tuku da tɨjnɨ ga muzu da ja kuu chaa ni ka jaꞌan undi nuu, ko chaa ka jito ñuꞌun, suni siaꞌan ni ka saꞌa tuku da jiin muzu un.
37 Sandɨꞌɨ ni ga, ti ni taji da maa seꞌe yɨɨ da, chi ni ndoꞌo ini da: “Va kuaꞌa da ja yɨñuꞌun seꞌe ri”, ni ndoꞌo ini da. 38 Ko nu ni ka jini chaa ka sajniñu un nuu seꞌe chaa xiin ñuꞌun un, ti ni ka kachi da: “Chaa jaꞌa kuu ja xiin taꞌu. Vaꞌa ga na kaꞌni yo ti na kendo ndɨꞌɨ yo jiin yaji jaꞌa”, ni ka kachi da. 39 Ni ka jnɨɨ da chaa un, ni ka keniꞌin da chaa un fuera nuu ñuꞌun un, ti ni ka jaꞌni da chaa. 40 Ko nu na chaa chāā xiin ñuꞌun un, ti ¿ndoo saꞌa da jiin chaa ka sajniñu un nusa? ―kachi Jesús.
41 Ti ni ka kachi chaa ka kuñaꞌnu un:
―Naa ii da chaa un, chi kaꞌni ndɨꞌɨ da chaa, chi tu kundaꞌu kuɨtɨ ini da chaa un naa da. Ti kakanchaa tuku da ñuꞌun un nuu uu ga chaa ka sajniñu vaꞌa, nava na nakuaꞌa da sava jniñu un nuu da jiin kɨvɨ nu ni kaña jniñu ―ni ka kachi chaa ka kuñaꞌnu un.
42 Yukan ti ni kachi Jesús jiin da naa da:
―Ja ka jini vaꞌa ra nasa kaꞌan nuu tutu Yandios:
Yuū ni ka skaña chaa ni ka saꞌa nama un, jaꞌa kuu yuū kanuu ga ja ndiso teyɨɨ ga jɨkɨ ɨɨn veꞌe.
Maa Yandios ni saꞌa jniñu un, ti so ka naa ini yo ka ndeꞌe yo.
Kachi tutu Yandios.
Ti roꞌo naa ra, ɨɨn nuu kanda ra jiin chaa ni ka saꞌa nama un, chi tu ni ka kandixia ra ruꞌu. 43 Yukan kuu ja tukaa kuaꞌa Yandios jnuꞌun ja kɨvɨkoyo kuaꞌa ra ndaꞌa ya ja na taꞌu ya jniñu nuu ra naa ra. Chi kuaꞌa ya nu nɨnɨ yɨvɨ ni ka nakani ini ti ni ka kandixia i ruꞌu. 44 Ti siaꞌan nanu ni ka saꞌa chaa ni ka skaña yuū un, vasu ni kuu yuū kanuu ga, suni siaꞌan ka kuu yɨvɨ tu ka jantaꞌu ruꞌu. Ti siaꞌan nanu ka tuji yɨvɨ ka jiokava sɨkɨ ɨɨn yuū, suni siaꞌan jnaꞌnu ndatu yɨvɨ tu kandixia ruꞌu. Ko kɨvɨ na saꞌa ndaa Yandios kuachi i, ti yɨvɨ tu ni kandixia ruꞌu, kondoꞌo i nanu jnaꞌan ɨɨn yɨvɨ kanakava ɨɨn yuū sɨkɨ i, ti taxiin i, kukuachi i saꞌa ―ni kachi ya.
45 Nu ni ka jinisoꞌo sutu ka kuñaꞌnu un jiin chaa fariseo un ja siaꞌan ni kaꞌan Jesús, ti ni ka chaku ini da ja sɨkɨ maa da ni kaꞌan ya. 46 Yukan na ti ni ka nduku da nasa jnɨɨ da ya yukan, ko vanuxia ni ka yuꞌu da yɨvɨ, chi tendɨꞌɨ yɨvɨ ka chiñuꞌun i ya, ja ni kuu ya ɨɨn profeta ja kaꞌan jnuꞌun Yandios.
Jnuꞌun ɨɨn viko nandaꞌa