14
1 Ka nasaꞌa chaa Israel uu viko ja tu ka naa ini da na ni keniꞌin Yandios maa da naa da ñuu Egipto, ja ni kundaꞌu ini ya maa da. Ti viko un kuu viko pascua, jiin viko ka yee da staa stila tu yɨꞌɨ levadura. Ko kumani uu ga kɨvɨ ja kuu viko un. Ti sutu ka kuñaꞌnu jiin chaa ka xnaꞌan ley ini veñuꞌun un, ka kuni jnɨɨ xeꞌe da Jesús, ti kaꞌni da ya. 2 Ko ka ndajnuꞌun da:
―Tu kuu saꞌa yo kɨvɨ viko jaꞌa, chi sandau ndondaa yɨvɨ sɨkɨ yo ―kachi da.
Ɨɨn ñaꞌan ni chuꞌun perfume xini Jesús
(Mt. 26.6‑13; Jn. 12.1‑8)
3 Yukan ti kancha Jesús veꞌe Simón ñuu Betania, ɨɨn chaa ni jnaꞌan kueꞌe ndɨꞌyɨ teꞌyu. Nukoo ya yuꞌu mesa yee ya staa. Ti yukan ni jaa ɨɨn ñasɨꞌɨ yɨndaꞌa ña ɨɨn tɨndoꞌo lulu alabastro. Ti ñuꞌun chitu aceite perfume mani ita nardo, ja nchaa yaꞌu xaan tonto. Ni taꞌu ña tɨndoꞌo lulu un, ti ni chuꞌun ña perfume un xini Jesús. 4 Ti sava yɨvɨ kanchuku un, tu ni ka jajnaꞌan ini i jniñu saꞌa ña un. Ti ni ka kaꞌan i:
―Tu stɨvɨ ña un perfume un siaꞌan niku. 5 Sa ti ni kuyaꞌu, ti niꞌin ña xuꞌun ti kuu tejnaꞌan yo nuu yɨvɨ ndaꞌu niku ―kachi da.
Ti ni ka kɨtɨ ini da nuu ña. 6 Ko ni kachi ya jiin da:
―Sia ña, ndoo ka skɨtɨ ra ini ña. Jniñu ni saꞌa ña jiin ri, iyo vaꞌa. 7 Yɨvɨ ndaꞌu, chi nɨnɨ kanchuku i jiin ra naa ra, ti nu ka kuni ra ti kuu chindee ra i. Ko ruꞌu, chi ansu siaꞌan ni kuncha ri jiin ra naa ra. 8 Ñaꞌan jaꞌa ni saꞌa ña nava iyo ini ña, chi ja ni chiꞌi tuꞌva ña perfume yɨkɨ kuñu ri ja kuu kɨvɨ kuū ri. 9 Kuni ra ja nɨ tuꞌu ñuyɨvɨ, savaꞌni ga nanu na kaꞌan i jnuꞌun ri ja na sketaꞌu ri yɨvɨ, ti kani i jnuꞌun jniñu ni saꞌa ña jaꞌa ja na nukuꞌun ini yɨvɨ un maa ña ―kachi ya.
Judas nduku da nasa nakuaꞌa da Jesús nuu sutu ka kuñaꞌnu
(Mt. 26.14‑16; Lc. 22.3‑6)
10 Yukan ti Judas, ɨɨn chaa ñuu Cariote, ja suni kandee da jiin ndɨ uxi uu ndajaꞌa un naa da, ni jaꞌan ndajnuꞌun da jiin sutu ka kuñaꞌnu un, ti ni kachi da ja nakuaꞌa da Jesús nuu da naa da. 11 Nu ni ka jinisoꞌo chaa un jnuꞌun ni kaꞌan Judas, ni ka kusɨɨ xaan ini da, ti ni ka kaꞌñu da xuꞌun nuu da. Yukan ti ni kejaꞌa nduku da nasa nakuaꞌa da Jesús nuu chaa un naa da.
Ni kuxini Jesús jiin ndajaꞌa ya
(Mt. 26.17‑29; Lc. 22.7‑23; Jn. 13.21‑30;
I Co. 11.23‑26)
12 Maa kɨvɨ kejaꞌa viko ka yee staa stila tu yɨꞌɨ levadura un, suni kɨvɨ un ka jaꞌni da lélú ja ka soko da ja kuu viko pascua. Ti ndajaꞌa ya ni ka jikajnuꞌun da ya:
―¿Nanu kuni ni ja na kin satuꞌva na ja kuxini yo vijna pascua? ―kachi da jiin ya.
13 Yukan na ti ni taji ya uu da, ti ni kachi ya jiin da:
―Kuaꞌan naa ra undi ñuu, ti yukan ndejnaꞌan ra jiin ɨɨn chaa ndiso ɨɨn kɨyɨ nducha, ti kundikun ra da kiꞌin ra jiin da. 14 Ti nuu ndɨvɨ da un, yukan kaꞌan ra jiin maa chaa xiin veꞌe un: “Kachi maa Maestro na ja nanu iyo ɨɨn veꞌe ja kuaꞌanuu ni nuu kuxini da jiin ndajaꞌa da vijna kɨvɨ pascua”, kachi ra. 15 Ti maa da na xnaꞌan nuu ra ɨɨn veꞌe kaꞌnu ja kendo piso nuu sukun, ti yukan ja iyo nakoo, ti satuꞌva ra naa ra ja kuxini yo ―kachi ya.
16 Ti kuankoyo da undi ñuu un, ti ni ka naniꞌin da taka nava ni kachi Jesús. Yukan ni ka satuꞌva da ja kuxini.
17 Nu ni kuaa, ti ni jaa Jesús veꞌe un jiin ndɨ uxi uu ndajaꞌa ya. 18 Ti nu kanchuku da ka yee da staa nuu mesa un, ni kachi Jesús jiin da naa da:
―Jandaa na kachi ri ja ɨɨn roꞌo ja yee staa jiin ri jaꞌa, nakuaꞌa ruꞌu nuu chaa ka jito uꞌu ruꞌu ―kachi ya.
19 Ti ndajaꞌa un ni ka kukuiꞌya xaan ini da ja siaꞌan ni kaꞌan ya. Ti ndɨ ɨɨn ndɨ ɨɨn da ni ka kachi:
―¿Xi saña kuu nu? ¿Xi saña kuu nu? ―kachi da naa da.
20 Ti ni kachi ya:
―Ja ndɨ uxi uu roꞌo naa ra ɨɨn ra kuu, ja chutoo staa stila nu koꞌo ri, yukan kuu. 21 Kundaa nava yoso nuu tutu Yandios ja nakuaꞌa da maa seꞌe Yɨvɨ Ñuyɨvɨ nuu chaa ka jito uꞌu ya. Ko xaan ga kaꞌnu nundoꞌo kondoꞌo chaa kin nakuaꞌa ruꞌu. Sa nu tu ni kaku da niku ―kachi ya.
22 Nɨ ka yee da staa. Ti ni kiꞌin Jesús ɨɨn staa stila, ni jikantaꞌu ya nuu Yandios, ni sakuachi ya, ti ni tejnaꞌan ya nuu ndajaꞌa ya, ti ni kachi ya:
―Kaji naa ra. Jaꞌa kuu nanu yɨkɨ kuñu ri ―kachi ya.
23 Yukan na ti ni kiꞌin ya ɨɨn vaso vino, ni nakuantaꞌu ya nuu Yandios, ti ni jaꞌa ya nuu da ja na koꞌo da tɨꞌlɨ tɨꞌlɨ. 24 Ti ni kachi ya jiin da:
―Ti nɨñɨ ri un stuu ja ni saꞌa Tata ri Yandios ɨɨn tratu jaa. Ti yukan kuu ja kaꞌan ndaa kuɨtɨ ja nama ri sɨkɨ kuaꞌa xaan yɨvɨ, chi nɨñɨ ri ja katɨ ri kiꞌin, yukan kuu ja chunaa ri nuu yɨvɨ naa i. 25 Ko na kachi ndaa ri ja tukaa ga koꞌo ri vino jaꞌa jiin ñanijnaꞌan yo, kɨvɨ ka nasaꞌa i viko jaꞌa, undi na jaa kɨvɨ koꞌo yo nuu kancha Tata ri Yandios, chi yukan kuu nuu niꞌin ri ɨɨn jniñu ñaꞌnu ga, ti yukan taꞌu ri jniñu jiin maa ya nuu tendɨꞌɨ nɨ tuꞌu ja iyo. Ti yukan kuu nuu nasaꞌa jaa yo viko jaꞌa naa yo ―ni kachi Jesús.
(Mt. 26.30‑35; Lc. 22.31‑34; Jn. 13.36‑38)
26 Ni ndɨꞌɨ ni ka kuxini da, ti ni ka jita da ɨɨn himno, ti kuankoyo da undi yuku Olivos.
Kachi Jesús ja ndɨꞌɨ ndaꞌa jaꞌa ya kuichanuu da ti xndoo da ya
27 Yukan ti ni kachi Jesús:
―Tendɨꞌɨ ra naa ra kuichanuu ti xndoo ra ruꞌu jakuaa vijna, chi siaꞌan kaꞌan nuu tutu Yandios: “Chi Yandios, kuaꞌa ya jnuꞌun ja na kuū pastor, ti rɨɨ da un kuichanuu tɨ kiꞌin tɨ.” 28 Ko kɨvɨ na nandoto ri, ti koxnuu ri kiꞌin ri ñuu Galilea, ti yukan kundatu ri roꞌo naa ra ―kachi ya.
29 Yukan na ti ni kachi Pedro:
―Vasu tendɨꞌɨ da na xndoo niꞌin, ko saña tu xndoo kuɨtɨ na maa ni ―kachi da.
30 Ti ni kachi Jesús jiin da:
―Jandaa na kachi ri nuu ra, ja kuu jakuaa vijna, nu ti kana ga liꞌi uu jinu, ti kachi ra uni jinu ja tu jini ra ruꞌu ―kachi ya.
31 Ko Pedro, nɨ ini da kaꞌan da:
―Vasu na kuū na jiin ni, ko tu xndoo kuɨtɨ na niꞌin ―kachi da.
Ti tendɨꞌɨ ndajaꞌa ya un, suni siaꞌan ni ka kaꞌan da.
Jikantaꞌu Jesús nuu Yandios nuu jardín Getsemaní
(Mt. 26.36‑46; Lc. 22.39‑46)
32 Nu ni ka jakoyo da nuu nani Getsemaní, ti ni kachi ya jiin da naa da:
―Jaꞌa ni kunchuku ra ti ruꞌu na kin kankantaꞌu ri nuu Yandios ―kachi ya.
33 Yukan ti kuaꞌan ya tɨꞌlɨ ga ichi ndaku un jiin Pedro, Santiago jiin Juan. Ti ni kejaꞌa kukuiꞌya xaan ini ya, ti kaña ini ya. 34 Ti kachi ya jiin da:
―Jatu añu ri ja kukuiꞌya xaan ini ri, chi ja ni kuyajni kuū ri. Ko jaꞌa ni kundatu ra naa ra ti koto kusu ra ―kachi ya.
35 Yukan na ti ni jika ya tɨꞌlɨ ga, ti ni jakunjitɨ ya, ti jikantaꞌu ya, ja nu kuni Yandios, ti tu kondoꞌo ya nundoꞌo kii nuu ya. 36 Ti ni kachi ya:
―Tata maa na, ja kuu maa ni, taka ni ja kuu saꞌa ni. Nusa ti chajiyo ni saña nuu nundoꞌo vaji nuu na. Ko ansu nava kuni maa na, chi nava kuni maa ni ―ni kachi ya.
37 Yukan na ti na nandeokuñɨ ya nuu kaꞌiin ndajaꞌa ya un, ko ni jini ya ja ka kixi da, ti ni kachi ya jiin Pedro:
―Simón, ¿ja kixi ra nu? Tu ni kuu kundito ra vasu ɨɨn hora nusa. 38 Koto kusu ga ra naa ra. Kanajaa, ti kakantaꞌu nuu Yandios ja na kotuꞌva ra nava tu kotojnuni jaꞌuꞌu un oꞌo, ti chisaꞌyɨ ra ruꞌu, kachi ra ja tu ka jini ra ruꞌu. Chi vaꞌa ndiyo ini ra ja siuku ra, ko yɨkɨ kuñu ra, chi tu iyo ndee ini.
39 Yukan ti kuaꞌan tuku ya, ti ni jikantaꞌu ya, ti suni jnuꞌun un ni kaꞌan tuku ya. 40 Nu ni nandeokuñɨ tuku ya, ni jini ya ja ka kixi tuku da, chi ka jiꞌi xaan da maꞌna ja undi ka kuvee nduchi da, ti tu ni kujnuni nasa kachi da nuu ya. 41 Ti nu ni nandeokuñɨ ya jinu kuu uni, ni kachi ya jiin da:
―Vijna na, ndetatu ti kusu naa ra. Ko ja ni jaa hora ja ruꞌu, maa Seꞌe Yɨvɨ Ñuyɨvɨ, nakuaꞌa da ruꞌu nuu yɨvɨ ka nchakuachi. 42 Ndoko naa ra na choꞌo, chi ja vaji chaa ni nakuaꞌa ruꞌu un ―kachi ya.
Ni ka jnɨɨ da presu Jesús
(Mt. 26.47‑56; Lc. 22.47‑53; Jn. 18.2‑11)
43 Ni kaꞌan ga Jesús siaꞌan, ti ja ni chaa Judas, ɨɨn ja ni kuu ndɨ uxi uu ndajaꞌa un. Ti vekoyo yɨvɨ kuaꞌa jiin da, ka yɨndaꞌa i espada jiin yujnu. Vekoyo i jiin jniñu ni ka taꞌu taka sutu ka kuñaꞌnu jiin chaa ka xnaꞌan ini veñuꞌun kaꞌnu un jiin taka chaa ka kuñaꞌanu ñuu Israel. 44 Ichi kuankoyo da ni kachi Judas jiin chaa un naa da:
―Chaa teyuꞌu ri nuu, chaa un kuu ja nanduku yo. Jnɨɨ naa ra. Koto sia ra kiꞌin ―ni kachi da.
45 Ti nu ni jaa Judas, ni tuꞌva da nuu Jesús, ti ni kachi da:
―Maestro, maestro ―kachi da.
Ti ni teyuꞌu da nuu ya. 46 Yukan ti chaa un ni ka jnɨɨ ni da ya.
47 Ti ɨɨn chaa kaꞌiin jiin Jesús un, ni jista da espada da, ti ni jaꞌncha da soꞌo ɨɨn muzu sutu kuñaꞌnu ga. 48 Yukan na ti ni kachi Jesús jiin chaa ni ka jnɨɨ ya un:
―¿Va nu ɨɨn ñakuiꞌna kuu ri ja vekoyo ra jiin espada jiin yujnu ja jnɨɨ ra ruꞌu kiꞌin ri presu nu? 49 Ti taka kɨvɨ ni xnaꞌan ri nuu ra naa ra ini veñuꞌun kaꞌnu un, ti tu ni ka jnɨɨ ra presu ruꞌu. Ko siaꞌan kuu ja na kundaa nava kaꞌan nuu tutu Yandios ―kachi ya.
50 Ti yukan tendɨꞌɨ ndajaꞌa ya ni ka jinu da kuankoyo da. 51 Ko ɨɨn chaa lulu ni chindikun da jata yɨvɨ kuankoyo jiin Jesús, ti suku da nɨnɨ ɨɨn saꞌma, ti suni ni ka jnɨɨ chaa un maa da. 52 Ko ni keniꞌni chaa lulu un chii saꞌma un, ti vichi lɨɨ da, ko ni kundee da kuaꞌan da.
Chaa ka kuñaꞌnu ñuu Israel ka xndichi da Jesús
(Mt. 26.57‑68; Lc. 22.54‑55, 63‑71;
Jn. 18.12‑14, 19‑24)
53 Yukan ti kuankoyo yɨvɨ un jiin Jesús undi veꞌe ɨɨn sutu kuñaꞌnu ga, chi yukan ni ka ndututu taka sutu ka kuñaꞌnu un, taka chaa ka kuñaꞌnu jiin taka chaa ka xnaꞌan ley ini veñuꞌun kaꞌnu un. 54 Ti Pedro ndikun jika da ichi jata chaa kuankoyo jiin Jesús, ni kɨvɨ da yuxeꞌe palacio un, ti ni nukoo da jiin policía un ka nanduxin da yunuꞌun. 55 Ti sutu ka kuñaꞌnu un jiin taka chaa ka kuñaꞌanu ñuu Israel, ka nduku da nasa kaꞌan kuachi ga da sɨkɨ Jesús, chi ka kuni kaꞌni da ya. Ko tu kujnuni na jnuꞌun ga kaꞌan da. 56 Ti kuaꞌa yɨvɨ ni ka xndoñaꞌan, ja ka chakuachi sɨkɨ Jesús, ko tu ni kejnaꞌan kuɨtɨ jnuꞌun ka kaꞌan da. 57 Ti sandɨꞌɨ ni ga ni ka ndokuɨñɨ sava da, ti ni ka kankuachi da sɨkɨ ya siaꞌan:
58 ―Saña naa na, ni ka jinisoꞌo na jnuꞌun ni kaꞌan da: “ruꞌu, xnaa ri veñuꞌun jaꞌa, ja ni ka saꞌa yɨvɨ naa i jiin ndajaꞌa i, ti nuu uni kɨvɨ, ti na saꞌa tuku ri ɨnga veñuꞌun ja tu kuu jiin ndaꞌa yɨvɨ”, siaꞌan ni kachi chaa jña ―kachi da naa da.
59 Ko vasu siaꞌan, tu ni kejaꞌan tuku jnuꞌun ka kaꞌan da sɨkɨ ya.
60 Yukan na ti ni ndokuɨñɨ maa chaa kuu sutu kuñaꞌnu ga un nuu chitu un, ti ni jikajnuꞌun da Jesús: ―¿Tu kaꞌan kuɨtɨ ra nusa? ¿Xi jandaa kuu jnuꞌun ka kaꞌan da sɨkɨ ra nu? ―kachi da jiin ya.
61 Ko Jesús tu ni kaꞌan kuɨtɨ ya. Yukan na ti ni jikajnuꞌun tuku sutu kuñaꞌanu un ya:
―Kachi nu maa ra kuu Cristo, Seꞌe Yandios ii, ja kancha andɨvɨ ―kachi da.
62 Ti ni kachi Jesús:
―Maa ri kuu, ti kuni ra naa ra ja maa Seꞌe Yɨvɨ Ñuyɨvɨ, nukoo ya ndaꞌa kuaꞌa Yandios ti kuñaꞌnu ya jiin ya. Suni kuni ra nchaa ya ñuyɨvɨ jaꞌa nuu viko andɨvɨ un ―kachi ya.
63 Nu ni jinisoꞌo sutu ñaꞌnu ga un, ni ndata da saꞌma da ja ni kɨtɨ ini da, chi ni ndoꞌo ini da ja yɨsɨkɨnchaa Jesús maa Yandios jiin jnuꞌun un. Ti ni kachi da jiin yɨvɨ kaꞌiin un:
―¿Nau ɨnga testigo nandɨꞌɨ yo jaꞌa naa yo? 64 Ja ni ka jinisoꞌo ra ja kaꞌan ndevaꞌa da sɨkɨ Yandios. ¿Nasa ka ndoꞌo ini ra naa ra? ―kachi da.
Ti tendɨꞌɨ yɨvɨ un ni kachi ja na kuū ya.
65 Yukan na ti sava yɨvɨ un ni ka tɨvɨ sɨꞌɨ nuu ya. Ni ka jasɨ nduchi ya jiin saꞌma, ti ni ka kani jikɨ nuu ya, ti kachi:
―roꞌo chaa kaꞌan jnuꞌun Yandios, kachi nau ja ni kani roꞌo ―kachi jiin ya.
Yukan na ti soldado kaꞌiin un, ni ka jaꞌa jikɨ nuu ya. Yukan kuu ja ni jnaꞌan Jesús nu ni ka xndichi da ya.
Kachi Pedro ja tu jini da Jesús
(Mt. 26.69‑75; Lc. 22.56‑62;
Jn. 18.15‑18, 25‑27)
66 Ti nukoo Pedro nuu yuxeꞌe un, ti ɨɨn ñaꞌan junukuachi veꞌe sutu kuñaꞌanu ga un, ni yaꞌa ña ichi chukan. 67 Ti nu ni jini ña nduxin da ñuꞌun, ni ndeꞌe vaꞌa ña nuu da, ti ni kachi ña:
―roꞌo, suni ni yaku ra jiin Jesús, chaa ñuu Nazaret un ―kachi ña jiin da.
68 Ko Pedro ni kachi da ja tu jini da:
―Tu jini ri na jnuꞌun kaꞌan ra jiin ri ―kachi da.
Ti ni kenda da kuaꞌan da ichi yuxeꞌe un ni jakuɨñɨ da. Ti yukan ni kana ɨɨn liꞌi. 69 Ñaa junukuachi un, ni jini tuku ña nuu da, ti ni kejaꞌa kaꞌan ña jiin taka yɨvɨ kaꞌiin un:
―Suni ndajaꞌa chaa yukan kuu chaa jaꞌa ―kachi ña.
70 Ko Pedro ni kachi tuku da ja tu jini da. Ni kuu nuu ga, ti chaa kaꞌiin un ni ka kachi da jiin Pedro:
―Ndaa ndixia kuu ja roꞌo kuu ɨɨn ndajaꞌa Jesús un, chi suni chaa Galilea kuu ra ―kachi da.
71 Ko ni kachi tuku Pedro:
―Va kunchakuachi na nu na xndoñaꞌan na, ko kaꞌan ndaa kuɨtɨ na ja tu jini na chaa ka kaꞌan ni un ―kachi da.
72 Ko nɨ kaꞌan ga da siaꞌan, ti ni kana liꞌi jinu kuu uu. Ti yukan ni nukuꞌun ini da jnuꞌun ni kaꞌan Jesús: “Nu ti kana ga liꞌi jinu kuu uu, ti kachi ra uni jinu ja tu jini kuɨtɨ ra ruꞌu.” Ti yukan ni nakani xaan ini da, ti ni jakunchaa da ndeꞌe da.
Xndichi Pilato Jesús
(Mt. 27.1‑2, 11‑14; Lc. 23.1‑5; Jn. 18.28‑38)