\NormalFont\ShortTitle{Ezekyele}

{\MTB Dibuku ya

\par }{\MT EZEKYELE

\par }{\IMT NKOTOLO

\par }{\IP Ezekyele vwandaka
mumbikudi, yandi vwandaka mpe
nganga-Nzambi, nkumbu ya yandi zola kutuba ti «Yave ke kindisaka.» Yandi vwandaka zinga kintwadi na bantu ya Isayeli, yina ba bakaka mpe ba nataka na ngolo kuna na Babilone na mvula ya makumi tanu na bankama yivwa na nsambwadi (597) ntete
Yesu-Klisto kubutuka. Yandi salaka kisalu ya
mumbikudi na bamvula makumi zole na zole. Yandi vwandaka zonzila na yina me tadila bantu yina vwandaka na Babilone mpe bayina bikanaka kuna na Yelusalemi. Yandi vwandaka bikula ntete ba mwangisa Yelusalemi na yinsi ya Yuda mpe na manima ya kumwangisa Yelusalemi. Mambu mpe balumoni ya yandi ke na kuzonzila mfundusu, kivuvu, kutunga dyaka yinsi mpe samu ti bantu kusoba bantima ya bawu. Mutindu Yave tubaka yawu: «Mu ke pesa beno ntima ya malu-malu mpe Mpeve ya malu-malu, mu ke katula na beno, ntima ya ngolo yina kele mutindu ditadi, mu ke pesa beno ntima ya musuni» (Eze 36.26).

\par }{\IP Dibuku yayi ya Ezekyele kele ya kukabuka na bandambu tanu.

\par }{\IP Na ndambu ya ntete (Eze 1–3), Ezekyele me kuzwa lumoni ya Yave mpe Yave me bokila yandi na kuvwanda
mumbikudi.

\par }{\IP Na ndambu ya zole (Eze 4–24), Ezekyele me samuna mambu mingi ya mpasi samu na bantu ya Yuda. Bawu ke kuzwa kitumbu samu ti bawu me tumama ve na Yave.

\par }{\IP Na ndambu ya tatu (Eze 25–32), Ezekyele ke na kutuba na bayinsi yina kele pene-pene na bantu ya Yuda mpe yandi ke na kuzabisa bawu na yina me tadila mfundusu ya Yave.

\par }{\IP Na ndambu ya yiya (Eze 33-39), Ezekyele me kuwa yimeni ti ba me zunga Yelusalemi, na mbala yayi bambikululu ke kindisa bantu. Yave ke lemvokila bantu ya yandi. Yave ke nunga bambeni ya Isayeli na ya Yuda mpe yandi ke vutula bawu na yinsi ya bawu.

\par }{\IP Na ndambu ya tanu (Eze 40–48), yawu ke na kuzonzila lumoni yina Ezekyele kuzwaka na yina me tadila Yinzo ya malu-malu ya Yave. Ezekyele vwandaka na kiminu ya kulutila, mambu yina yandi vwandaka zonzila, yandi vwandaka kuzwa yawu na balumoni mpe na bidimbu. Ntangu Yave vwandaka tuba na Ezekyele, yandi vwandaka bokila yandi «Mwana ya Muntu.» Na dibuku yayi, Mpeve ya Yave ke na kubaka kisika ya mfunu mingi, Mpeve zola mpe kutuba mupepe, kiwumunu. Mambu yina Ezekyele vwandaka tuba, yandi vwandaka tatamana na kulomba na bantu na kusoba bantima ya bawu. Yandi vwandaka tuba na bawu ti, konso muntu ke kuzwa kitumbu samu na masumu ya yandi. Kasi Yave ke pesa luzingu ya malu-malu na bantu ya yandi.

\par }{\IB \par }
{\IOT Dibuku yayi lenda kukabuka mutindu yayi:

\par }{\IO - Yave bokilaka Ezekyele (Eze 1–3).

\par }{\IO - Yelusalemi mpe yinsi ya Yuda ke mwangana (Eze 4–24).

\par }{\IO - Yave ke fundisa bayinsi ya nkaka (Eze 25–32).

\par }{\IO - Yave me pesa bansilulu na bantu ya yandi na kutunga dyaka yinsi (Eze 33–37).

\par }{\IO - Ba ke nunga Ngonge (Eze 38–39).

\par }{\IO - Yave ke bongisa dyaka Yinzo ya yandi mpe yinsi (Eze 40–48).

\par }{\IE \par }


\ChapOne{1}{\SH Lumoni ya ntete ya nkembo ya Yave
\par }
{\PP \VerseOne{1}Na kilumbu ya tanu ya ngonda ya yiya, na mvula ya makumi tatu ya luzingu ya munu, mu vwandaka na kati ya lutangu ya nkonga ya bantu yina ba nataka na ngolo na yinsi ya nzenza. Beto vwandaka pene-pene ya nzadi ya Kebale. Mu talaka
mazulu fungukaka mpe mu kuzwaka balumoni yina katukaka na Nzambi.

\VS{2}Kilumbu yango ya tanu, ni kilumbu yina ntinu Yoyakime lungisaka bamvula tanu kubanda kilumbu yina ba nataka yandi na ngolo na yinsi ya nzenza.

\VS{3}Kuna na yinsi ya ba-Kalede, pene-pene ya nzadi ya Kebale, mambu ya Yave kuminaka Ezekyele, mwana ya
nganga-Nzambi Buzi. Ni kuna Yave tentikaka yandi diboko.


\par }{\PP \VS{4}Mu talaka: kitembo mosi ya ngolo katukaka na node mpe yawu vwandaka nata dituti ya nene na mulaka ya tiya. Dituti yango vwandaka lezima na balweka nyonso mpe na kati-kati, yawu vwandaka lezima mutindu kisengo na kati-kati ya tiya.

\VS{5}Na kati-kati ya dituti yango, ya vwandaka na kima mutindu bima yiya ya moyo. Yawu vwandaka na kifwani ya muntu.

\VS{6}Mosi na mosi na bawu vwandaka na bizizi yiya mpe mapapu yiya.

\VS{7}Makulu ya bawu vwandaka ya kusungama, balutambi ya bawu vwandaka mutindu bikodya ya mwana ya ngombe. Yawu vwandaka lezima mutindu kisengo ya mbwaki yina ba me bongisa mbote-mbote.

\VS{8}Na yisi ya mapapu ya bawu, na balweka nyonso yiya, maboko ya bawu vwandaka mutindu maboko ya bantu. Bawu nyonso yiya vwandaka na bizizi ya bawu mpe mapapu ya bawu.

\VS{9}Bansongi ya mapapu ya bawu vwandaka ya kubotana. Bawu vwandaka baluka ve ntangu bawu vwandaka tambula. Konso kima ya moyo vwandaka tambula na kwendaka na mantwala kondwa kubaluka.

\VS{10}Bizizi ya bawu vwandaka mutindu kizizi ya muntu. Mosi na mosi na bawu vwandaka mpe na kizizi ya nkosi na lweka ya yandi ya lubakala mpe kizizi ya ngombe ya mbakala na lweka ya lumoso. Mosi na mosi na bawu vwandaka mpe na kizizi ya mbemba.

\VS{11}Na yina me tadila mapapu ya bawu, zole vwandaka ya kuyalumuka mpe ya kubotana na zulu, zole vwandaka fuka banzutu ya bawu.

\VS{12}Mosi na mosi na bawu vwandaka tambula na kwendaka na mantwala kondwa kubaluka. Bawu vwandaka kwenda kisika yina mpeve vwandaka nata bawu. Bawu vwandaka baluka ve ntangu bawu vwandaka tambula.

\VS{13}Kifwani ya bima yango ya moyo vwandaka mutindu makala ya tiya. Yawu vwandaka talana mutindu milaka ya tiya. Milaka yango ya tiya vwandaka zungana na kati-kati ya bima ya moyo. Tiya yango vwandaka lezima mpe yawu vwandaka basisa balusyemo.

\VS{14}Bima yango ya moyo vwandaka kwenda vutuka na mbangu nyonso mutindu lusyemo.

\VS{15}Mu vwandaka tala bima yango ya moyo: pene-pene ya konso kima ya moyo, na mantwala ya bizizi yiya, ya vwandaka na dikaalu yina vwandaka na ntoto.

\VS{16}Makaalu yango vwandaka lezima mutindu ke lezimaka ditadi ya ntalu yina ba ke bokilaka kizolite. Makaalu nyonso yina vwandaka mutindu mosi. Ya vwandaka talana mutindu ti konso dikaalu vwandaka na dikaalu ya nkaka na kati-kati ya yawu.

\VS{17}Makaalu yango vwandaka kwenda na balweka nyonso yiya, kasi yawu vwandaka baluka ve ntangu yawu vwandaka kwenda.

\VS{18}Lukongolo ya konso dikaalu vwandaka ya kuzangama mingi mpe ya nsisi. Lukongolo ya makaalu nyonso yiya vwandaka ya kufuluka na meso.

\VS{19}Ntangu bima ya moyo vwandaka tambula, makaalu mpe vwandaka tambula pene-pene na bawu. Ntangu bima ya moyo vwandaka yuluka, makaalu mpe vwandaka yuluka na bawu.

\VS{20}Bawu vwandaka kwenda kisika yina mpeve vwandaka nata bawu. Makaalu mpe vwandaka kwenda ntangu mosi na bawu. Ya tsyelika mpeve ya bima ya moyo vwandaka na kati ya makaalu yina.

\VS{21}Ntangu bima ya moyo vwandaka tambula, makaalu mpe vwandaka tambula. Ntangu bima ya moyo vwandaka telama, makaalu mpe vwandaka telama. Ntangu bima ya moyo vwandaka yuluka, makaalu mpe vwandaka yuluka, samu ti mpeve ya bima ya moyo vwandaka na kati ya makaalu.

\VS{22}Na zulu ya bayintu ya bima ya moyo, ya vwandaka na kima mutindu muludi. Yawu vwandaka lezima mutindu ditadi ya ntalu. Yawu vwandaka ya kuyalumuka na zulu ya bayintu ya bawu.

\VS{23}Na yisi ya kima yango yina vwandaka mutindu muludi, mapapu ya bawu vwandaka ya kuyalumuka, konso dipapu vwandaka ya kubotana na dipapu ya mpangi. Bawu vwandaka na mapapu zole ya nkaka yina vwandaka fuka banzutu ya bawu.

\VS{24}Mu vwandaka kuwa makelele ya mapapu ya bawu, ntangu bawu vwandaka kwenda. Makelele yango vwandaka mutindu makelele ya bimpo ya maza ya mubu, mutindu ndinga ya Nzambi-Mpungu. Yawu vwandaka mutindu ndinga ya bantu ya mingi-mingi, mutindu ndinga ya nkonga ya binwani. Ntangu bima ya moyo vwandaka telama, bima yango vwandaka kulula mapapu ya bawu.

\VS{25}Makelele vwandaka wakana na zulu ya kima yina vwandaka mutindu muludi yina vwandaka na zulu ya bayintu ya bawu. Ntangu bima ya moyo yina vwandaka telama, bima yango vwandaka kulula mapapu ya bawu.

\VS{26}Na zulu ya kima yina vwandaka mutindu muludi yina vwandaka na zulu ya bayintu ya bawu, ya vwandaka na kima mutindu ditadi ya ntalu yina ba ke bokilaka safile. Yawu vwandaka na kima mutindu kiti ya kintinu. Na zulu ya kima yina vwandaka mutindu kiti ya kintinu, ya vwandaka na kima yina vwandaka talana mutindu muntu.

\VS{27}Mu talaka ti muntu yango vwandaka lezima mutindu tiya, mpe kulezima yango vwandaka ya kuzunga yandi. Na zulu mpe na yisi ya yina vwandaka mutindu luketo ya yandi, mu talaka mutindu tiya yina vwandaka lezima na balweka ya yandi nyonso.

\VS{28}Kulezima yina vwandaka zunga yandi vwandaka talana mutindu ke vwandaka mukyama na kati ya matuti, na kilumbu ya mvula. Ni mutindu yina vwandaka talana kifwani ya nkembo ya Yave. Ntangu mu talaka yawu, mu kubwaka kizizi na ntoto. Mu kuwaka ndinga vwandaka tuba na munu.




\par }\Chap{2}{\SH Yave tumisaka Ezekyele na sika ya bantu ya Isayeli
\par }
{\PP \VerseOne{1}Yandi tubaka na munu: «Mwana ya muntu, telama mu ke na mambu ya kuzabisa nge.»

\VS{2}Kaka na ntangu yina yandi zonzaka na munu mutindu yina, mpeve kotaka na kati ya munu, yawu telemisaka munu mpe mu vwandaka kuwa ndinga ya muntu vwandaka tuba na munu.

\VS{3}Yandi tubaka na munu: «Mwana ya muntu, mu ke na kufidisa nge na sika ya bana ya Isayeli. Ba ke bantu mosi yina ke mangaka na kutumama na munu. Bawu na bankooko ya bawu, bawu balukilaka munu tii bubu yayi.

\VS{4}Mu ke na kufidisa nge na sika ya bantu yina kele na bantima ya kukangama, bawu ke bantu ya yintu ngolo. Nge ke tuba na bawu mutindu yayi: “Yave
Mfumu ke na kutuba”.

\VS{5}Bawu kuwa nge to bawu kuwa nge ve, bawu ke zaba ti ya kele na
mumbikudi na kati-kati ya bawu. Ya tsyelika ba kele dikanda mosi yina ke mangaka na kutumama na munu.


\par }{\PP \VS{6}«Nge
Mwana ya Muntu, kuvwanda ve na boma ya bawu. Kuvwanda ve na boma samu na mambu yina bawu ke tuba. Ya tsyelika, bawu ke sala ntembe na mambu yina nge ke zabisa bawu. Bawu ke vwanda mutindu bansende mpe matiti ya bansende samu na nge. Nge ke vwanda mutindu muntu yina ke na kuzinga na kati ya bankala-nseke. Kasi kuvwanda ve na boma na mambu yina bawu ke zonza mpe kukima ve bambunzu ya bawu ya kukangama. Ya tsyelika, bawu kele dikanda mosi yina ke mangaka na kutumama.

\VS{7}Bawu kuwa nge to bawu kuwa nge ve, nge ke zabisa bawu mambu yina mu ke zonza na nge. Ya tsyelika, bawu kele dikanda yina ke mangaka na kutumama.


\par }{\PP \VS{8}«Nge
Mwana ya Muntu, kuwa dyambu yayi mu ke na kuzabisa nge: kumanga ve na kutumama mutindu dikanda yayi ke mangaka na kutumama. Fungula yinwa ya nge mpe kudya yina mu ke pesa nge.»


\par }{\PP \VS{9}Mu talaka: Diboko mosi yina vwandaka ya kulambuka na sika ya munu. Yawu vwandaka ya kusimba dibuku mosi ya kuzingama.

\VS{10}Diboko yango yalumunaka dibuku yina na mantwala ya munu. Dibuku vwandaka ya kusonama na balweka nyonso zole. Na dibuku yango, ba sonikaka mambu ya manyongo ya biyawula na ya bidilu.




\Chap{3}\VerseOne{1}Yandi tubaka na munu: «Nge
Mwana ya Muntu, kudya yina nge ke kuta. Kudya dibuku yayi ya kuzingama mpe kwenda zonza na dikanda ya Isayeli.»

\VS{2}Mu fungulaka yinwa mpe yandi dikisaka munu dibuku ya kuzingama yina.

\VS{3}Yandi tubaka dyaka: «Nge
Mwana ya Muntu, fulusa kivumu ya nge, yukuta na dibuku yayi mu ke na kupesa nge.» Mu kudyaka yawu. Na kati ya yinwa ya munu, yawu vwandaka kitoko mutindu mafuta ya nyosi.

\VS{4}Yandi tubaka na munu mutindu yayi: «Nge
Mwana ya Muntu kwenda na sika ya dikanda ya Isayeli, zabisa bawu mambu ya munu.

\VS{5}Mu ke na kufidisa nge ve na sika ya bantu yina ke zonzaka ndinga yina kele mpasi na kuvisa, ndinga yina kele mpasi na kuwa. Kasi ni na sika ya dikanda ya Isayeli mu ke na kufidisa nge.

\VS{6}Mu ke na kufidisa nge ve na sika ya bantu yina ke zonzaka ndinga yina kele mpasi na kuvisa, ndinga yina kele mpasi na kuwa, ndinga yina nge lenda kuwa ve mambu yina bawu ke na kuzonza. Kana mu fidisa nge na sika ya bawu, bawu, ba ke kuwa nge.

\VS{7}Kasi bantu ya Isayeli ke ndima ve na kuwa nge, bawu ke wila nge ve samu ti, bawu me zola ve kuwa munu. Samu ti dikanda nyonso ya Isayeli kele na yintu ngolo mpe bawu ke na bantima ya kukangama.

\VS{8}Na yina, munu mpe, mu ke sala ti nge mpe, nge vwanda na yintu ngolo mutindu bawu mpe ntima ya kukangama mutindu bawu.

\VS{9}Mu ke sala ti nge vwanda na yintu ngolo mutindu dyamane, ngolo kulutila ditadi. Kuvwanda ve na boma ya bawu, kutekita ve samu na bawu. Ya tsyelika bawu kele dikanda mosi yina ke mangaka na kutumama.»

\VS{10}Yandi tubaka dyaka na munu mutindu yayi: «Mwana ya muntu, fungula makutu ya nge samu na kuwa, bumba na ntima ya nge mambu nyonso yina mu ke zabisa nge.

\VS{11}Kwenda na sika ya bantu yina ba nataka na ngolo awa na yinsi ya nzenza, bayina kele bantu ya yinsi ya nge. Kwenda zonza na bawu, ba kuwa nge to ba kuwa nge ve, zabisa bawu ti: “Yave
Mfumu ke na kutuba”.»

\VS{12}Na manima, mpeve nangunaka munu mpe mu kuwaka na manima ya munu, makelele ya mingi mutindu yayi: «Nkembo na Yave, na kisika yina yandi ke zingaka!»

\VS{13}Mu kuwaka mpe makelele ya mapapu ya bima ya moyo, ntangu yawu vwandaka botana yawu na yawu. Mu vwandaka kuwa mpe makelele ya makaalu pene-pene ya bima yango ya moyo, mpe makelele ya mingi yina.

\VS{14}Mpeve nangunaka munu mpe yawu nataka munu. Mu vwandaka kwenda ya kudasuka mpe na kyadi nyonso. Kasi diboko ya Yave lutilaka ngolo samu na munu.

\VS{15}Mu kumaka na Tele-Abibe, pene-pene ya nzadi ya Kebale, kisika vwandaka zinga bantu yina ba nataka kuna na ngolo. Mu vwandaka kuna kintwadi na bawu bilumbu nsambwadi, mu vwandaka ya kulemba mpe na kati na mpasi.


\par }{\SH Ezekyele ke vwanda mutindu nkebi ya dikanda ya Isayeli
\par }
{\R (Eze 33.1-9)

\par }{\PP \VS{16}Ntangu bilumbu nsambwadi lungaka, mambu ya Yave kuminaka munu mutindu yayi:

\VS{17}Nge
Mwana ya Muntu, mu me tula nge nkebi ya dikanda ya Isayeli. Konso ntangu yina mu ke pesa nge mambu ya munu, nge ke zabisa bawu yawu, samu na kukebisa bawu na Nkumbu ya munu.

\VS{18}Ntangu mu ke tuba na muntu ya yimbi ti: «Kaka kufwa nge ke kufwa», kana nge kebisa yandi ve, kana nge kebisa ve muntu ya yimbi, samu ti yandi soba mavanga ya yandi, samu ti yandi kuzinga, yandi ke kufwa na masumu ya yandi. Kasi lufwa ya yandi ke vwanda na zulu ya yintu ya nge.

\VS{19}Kana nge kebisa muntu ya mavanga ya yimbi, mpe ti na manima yandi me bika ve na kusadila yimbi, yandi ke kufwa samu na yimbi ya yandi. Kasi nge, nge me vuukisa luzingu ya nge.

\VS{20}Kana muntu ya
kudedama bika na kusadila
ludedomo mpe ti yandi banda na kusadila yimbi, mu ke bwisa yandi mpe yandi ke kufwa. Kana nge kebisa yandi ve, yandi ke kufwa samu na disumu ya yandi. Na yina, ba ke bambuka dyaka ve moyo na mambu ya
kudedama yina yandi salaka. Kasi lufwa ya yandi ke vwanda na zulu ya yintu ya nge.

\VS{21}Kasi kana nge, nge kebisa muntu ya
kudedama samu ti yandi bika na kusala masumu, mpe ti na manima, yandi bika na kusala masumu, yandi ke vuukisa luzingu ya yandi samu ti yandi me ndima kulanda bankebosolo. Mpe nge, nge me vuukisa luzingu ya nge.


\par }{\SH Ntangu ya kuvwanda swii samu na Ezekyele
\par }
{\PP \VS{22}Kuna, diboko ya Yave simbaka munu mpe yandi tubaka na munu mutindu yayi: «Telama, kwenda na mudimba mpe kuna mu ke zonzila na nge.»

\VS{23}Mu telamaka mpe mu kwenda na mudimba. Nkembo ya Yave vwandaka kuna. Yawu vwandaka mutindu mu talaka yawu na mbala ya ntete ntangu mu vwandaka pene-pene ya nzadi ya Kebale. Na yina, mu kubwaka kizizi na ntoto.

\VS{24}Mpeve kotaka na kati ya munu mpe yawu telemisaka munu. Na manima, Nzambi tubaka na munu: «Kwenda mpe nge kangama na kati ya yinzo ya nge.

\VS{25}Nge
Mwana ya Muntu, ba ke tula nge basinga samu na kukanga nge. Na yina, nge ke lenda dyaka ve na kutalana na mantwala ya bantu.

\VS{26}Mu ke sala ti ludimi ya nge kuvwanda ya kukangama na kati ya yinwa ya nge, nge ke kuma mutindu dibaba. Nge ke lenda dyaka ve na kusemba bawu. Ya tsyelika, bawu kele dikanda mosi yina ke mangaka na kutumama.

\VS{27}Kasi ntangu mu ke zonza na nge, mu ke fungula yinwa ya nge mpe nge ke tuba na bawu: “Yave
Mfumu ke na kutuba”. Bayina ke kuwa, bawu kuwa, bayina ke sala ve keba, ya me tala bawu. Ya tsyelika, bawu kele dikanda mosi yina ke mangaka na kutumama.»




\par }\Chap{4}{\SH Ezekyele mpe nzungulu ya Yelusalemi
\par }
{\PP \VerseOne{1}Nge
Mwana ya Muntu, baka kibiliki, tula yawu na mantwala ya nge. Fikula mbanza Yelusalemi na zulu ya kibiliki yango.

\VS{2}Lakisa ti bambeni me zunga mbanza samu na kubotola yawu. Na yina, timuna mabulu na balweka nyonso. Fulusa ntoto yina ke salaka ti bantu yuluka na zulu ya bibaka. Tula bivwandu, tula mpe na balweka nyonso binwanunu yina kele mutindu yintu ya dimeme ya mbakala samu na kutobola bibaka.

\VS{3}Baka kikalungulu ya kisengo ya kuyalumuka, tula yawu mutindu kibaka ya kisengo na kati-kati ya nge na mbanza. Nge ke talisa kizizi ya nge ya lweka ya mbanza. Ba ke zunga mbanza mpe ni nge ke zunga yawu samu na kubotola yawu. Yawu ke vwanda kidimbu samu na dikanda ya Isayeli.


\par }{\PP \VS{4}«Na manima, nge ke lala na lweka ya nge ya lumoso. Tula masumu ya dikanda ya Isayeli na lweka yina. Lutangu ya bilumbu yina nge ke banda na kulalilaka na lweka yina, ni lutangu ya bilumbu yina nge ke banda na kunataka
kizitu ya masumu ya dikanda ya Isayeli na lweka yina.

\VS{5}Mu me zengila nge lutangu ya bilumbu yina kele mutindu mosi na lutangu ya bamvula ya masumu ya Isayeli: ya kele bankama tatu na makumi yivwa (390). Nge ke nata
kizitu ya masumu ya dikanda ya Isayeli.

\VS{6}Ntangu nge ke manisa lutangu ya bilumbu yina, nge ke lalila na lweka ya nge ya lubakala, samu na masumu ya dikanda ya Yuda. Nge ke nata
kizitu ya masumu ya dikanda ya Yuda bilumbu makumi yiya. Mu me zengila nge kilumbu mosi samu na konso mvula mosi.

\VS{7}Nge ke talisa kizizi ya nge lweka ya mbanza Yelusalemi yina ba me zunga samu na kubotola. Nge ke lambula mpe diboko ya nge na lweka yango mutindu ti nge ke nwanisa yawu. Mpe nge ke bikula samu na mbanza.

\VS{8}Mu ke kanga nge basinga, samu ti nge vwanda ve na lenda ya kubaluka na lweka mosi to na lweka ya nkaka. Yawu ke vwanda mutindu yina tii ntangu yina nge ke lungisa bilumbu nyonso yina nge ke vwanda ya kuzunga mbanza samu na kubotola yawu.»


\par }{\PP \VS{9}Na manima, nge ke baka bambuma ya faline, bambuma ya oloze, madeso, bankasa, masangu na bambuma ya faline ya ngolo, vukisa bima nyonso yina na kati ya kiteko mosi samu na kulamba mampa. Lutangu ya mampa yina nge ke yidika ni lutangu ya bilumbu yina nge ke lala na lweka mosi. Nge ke kudya yawu na kati ya bilumbu bankama tatu na makumi yivwa (390).

\VS{10}Madya ya nge ya konso kilumbu ke vwanda ndambu, yawu ke vwanda Basekele\XREF{}{{\XO 4:10 }{\XT{Mba 23.15}}} makumi zole na kilumbu. Ni yina nge ke banda na kudyaka bilumbu nyonso yina.

\VS{11}Maza ya nge ya kunwa na konso kilumbu ke vwanda ndambu, yawu ke vwanda bikunku sambanu na kati ya bikunku kumi ya Yine\XREF{}{{\XO 4:11 }{\XT{Kbk 29.40}}} na kilumbu. Ni yina nge ke banda na kunwaka na bilumbu nyonso yina.

\VS{12}Madya ya nge ke vwanda ni maboke ya bambuma ya oloze. Nge ke lamba yawu na tiya ya matufi ya bantu. Nge ke lamba yawu na meso ya bantu nyonso.

\VS{13}Yave tubaka: «Ni mutindu yina bantu ya Isayeli ke banda na kudyaka madya ya
kuvedila ve kuna na kati ya bayinsi yina mu ke mwangisa bawu.»

\VS{14}Mu tubaka mutindu yayi: «Aa, Yave,
Mfumu, mu ke kimaka na kuvwanda ya
kuvedila ve. Kubanda mbutukulu ya munu tii bubu yayi, mu me kudyaka ntete ve madya ya
kuvedila ve, kibulu yina me kufwa yawu mosi to kibulu yina bibulu ya mfinda me pasula. Musuni ya
kuvedila ve me kota ntete ata fyoti na yinwa ya munu.»

\VS{15}Yave pesaka munu mvutu yayi: «Mu ke pesa nge muswa ya kusadila matufi ya ngombe na kisika ya matufi ya bantu, samu ti nge lamba maboke ya nge na yawu.»

\VS{16}Yandi tubaka dyaka: «Mwana ya muntu, tala, mu ke mwangisa bisika yina ba ke bumbilaka madya na Yelusalemi. Bantu ke banda na kudyaka madya ya ndambu na mpasi. Bawu ke banda na kunwaka maza ya ndambu na kati ya mpasi.

\VS{17}Madya na maza ke vwandaka dyaka ve. Bantu nyonso ke kwama mingi mpe bantu ke kufwa samu na yimbi ya bawu.»




\par }\Chap{5}{\SH Nzambi ke semba Yelusalemi
\par }
{\PP \VerseOne{1}«Nge
Mwana ya Muntu, baka mbele ya mvita yina kele na meno. Nge ke sadila yawu mutindu ba ke sadilaka mbele ya mandefo. Nge ke sadila yawu samu na kuzenga bansuki na mandefo ya nge. Na manima, nge ke tula bansuki na mandefo yina na zulu ya kipezolo mpe nge kabula yawu na bikunku mingi.

\VS{2}Ntangu bilumbu ya kuzunga mbanza ke manisa, nge ke baka kikunku mosi na kati ya bikunku tatu samu na kuyoka yawu na kati-kati ya mbanza. Nge ke baka kikunku ya zole na kati ya bikunku tatu mpe nge ke zungidila mbanza nyonso na kwendaka zenga yawu. Nge ke mwangisa kikunku ya tatu na zulu, mpe mu ke landa yawu na mbele ya munu ya mvita.

\VS{3}Nge ke baka mpe mwa ndambu ya bansuki na mandefo yango, samu na kubumba yawu na kati ya kinkuti ya nge.

\VS{4}Nge ke baka dyaka mwa ndambu ya yawu, nge ke losa yawu na tiya samu na kuyoka yawu. Tiya yina ke basika kuna, yawu ke yalumuka mpe yawu ke kuma tii na sika ya dikanda nyonso ya Isayeli.»


\par }{\PP \VS{5}Yave,
Mfumu ke na kutuba: «Yayi ni Yelusalemi. Mu tulaka yawu na kati-kati ya makanda ya bantu, bayinsi ke ya kuzunga yawu.

\VS{6}Yelusalemi me manga na kutumama na bantumunu ya munu mpe na bansalulu ya misiku ya munu. Yimbi ya bantu ya Yelusalemi me lutila na yimbi ya makanda ya bantu ya nkaka mpe ya bayinsi yina me zunga Yelusalemi. Samu ti bawu me losa bansalulu ya misiku ya munu, bawu me landa ve bantumunu ya munu.»

\VS{7}Ni yawu yina, Yave,
Mfumu ke na kutuba: «Beno me sala muvusu kulutila makanda ya bantu yina me zunga beno. Beno me landa ve bansalulu ya misiku ya munu, beno me sadila mpe ve bantumunu ya munu. Beno me meka ve na kusadila ata bantumunu ya makanda ya bantu yina me zunga beno.»

\VS{8}Ni yawu yina, Yave,
Mfumu ke na kutuba: «Munu mpe mu ke balukila beno. Mu ke bwisila beno bansembolo ya munu na meso ya makanda ya bantu.

\VS{9}Samu na mambu ya nge nyonso ya nganzi, mu ke sala samu na nge mambu ya mpasi yina mu me salaka ntete ve, mpe mbala ya nkaka mu ke sala dyaka yawu ve.

\VS{10}Na kati-kati ya nge, bibuti ke banda na kudya bana ya bawu mpe bana ke banda na kudya bibuti ya bawu. Mu ke bwisila nge bansembolo ya munu, mpe bayina ke vuuka, mu ke mwangisa bawu na balweka nyonso.»

\VS{11}Ni yawu yina, na nkumbu ya munu mosi Nzambi ya moyo, munu Yave,
Mfumu, mu ke na kutuba: «Nge me sumuna Yinzo ya munu na biteki ya nge mpe na mambu ya nge ya nganzi yina nge me sala. Ya tsyelika munu mpe mu ke kombola nge. Munu mpe mu ke mwangisa nge nyonso, mu ke tala nge ve kyadi.»


\par }{\PP \VS{12}Na kati ya konso bantu tatu ya bantu ya nge, muntu mosi ke kufwa na kiyoolo to na nsatu na kati-kati ya nge. Na kati ya konso bantu tatu ya bantu ya nge, muntu mosi ke kufwa na mbele ya mvita. Na kati ya konso bantu tatu ya bantu ya nge, mu ke bingisa muntu mosi na kati ya bawu na bisika nyonso mpe mu ke landa yandi na mbele ya mvita.

\VS{13}Mu ke manisa nkele ya munu na bawu. Mu ke lakisa bawu kudasuka ya munu nyonso. Mu ke futisa bawu yimbi yina bawu salaka. Ntangu mu ke manisa nkele ya munu na bawu, bawu ke zaba ti ni munu Yave me tuba yawu na kati ya kimbanda ya munu nyonso.

\VS{14}Mu ke sala ti nge kuma mbanza ya kumwangana yina ba ke seka na sika ya makanda ya bantu yina ke zungidila nge. Yawu ke salama na meso ya bantu nyonso yina ke lutila kwaku.

\VS{15}Makanda ya bantu yina me zungidila nge ke seka nge. Bawu ke finga nge. Nge ke vwanda kifwani ya yimbi samu na bawu. Bawu ke tala nge nganzi. Yawu ke vwanda mutindu yina ntangu mu ke bwisila nge bansembolo ya munu na kudasuka mpe na nkele nyonso. Mu ke pesa nge bitumbu ya myangu. Ni munu Yave, me tuba yawu.

\VS{16}Mu ke fidisa na bantu ya nge madyonga ya nsatu yina ke kufwaka. Mu ke fidisa yawu, samu na kumanisa na kufwa beno. Nsatu ke kwiza bwelama na zulu ya bampasi yina ke tekila na beno. Mu ke sala ti mampa kutalana dyaka ve na kati-kati ya beno.

\VS{17}Mu ke fidisa beno nsatu ya nene. Mu ke fidisa bibulu ya nsisi yina ke kufwa bana ya beno. Mu ke fidisa biyoolo. Mu ke fidisa mbele ya mvita mpe menga ke tanga na kati-kati ya nge Yelusalemi. Ni munu, Yave, me tuba yawu.




\par }\Chap{6}{\SH Nzambi ke semba bantu yina ke sambilaka biteki
\par }
{\PP \VerseOne{1}Mambu ya Yave kuminaka munu mutindu yayi:

\VS{2}«Mwana ya muntu, tala na myongo ya Isayeli mpe bikula samu na yawu.

\VS{3}Tuba mutindu yayi: Beno myongo ya Isayeli, beno kuwa mambu ya Yave,
Mfumu. Yave,
Mfumu ke na kutuba mutindu yayi na sika ya myongo, myongo ya fyoti, mabenga, mpe midimba: Munu mosi mu ke fidisa beno mbele ya mvita mpe mu ke mwangisa bisika ya beno ya lusambulu yina kele na zulu ya myongo.

\VS{4}Biyokolo ya beno ya minkayulu ke mwangana. Biyokolo ya beno ya
maaka ya nsunga ya mbote ke mwangana. Mu ke sala ti bantu ya beno kufwa na mantwala ya biteki ya beno.

\VS{5}Mu ke tanda bavumbi ya bantu ya Isayeli na mantwala ya biteki ya beno, yina kele banzambi ya luvunu. Mpe mu ke mwangisa mikwa ya beno na balweka nyonso ya biyokolo ya beno ya minkayulu.

\VS{6}Na bisika nyonso yina beno ke na kuzinga, bambanza ya beno ke mwangana, bisika ya beno ya lusambulu yina kele na zulu ya myongo, yawu ke mwangana. Biyokolo ya beno ya minkayulu ke mwangana. Biteki yina kele banzambi ya beno ya luvunu ke mwangana mpe yawu ke zimbana. Biyokolo ya beno ya
maaka ya nsunga ya mbote ke mwangana mpe yawu ke zimbana. Mpe nyonso yina beno yidikaka samu na balusambulu ya beno, mu ke mwangisa yawu.

\VS{7}Bantu mingi na kati ya beno ke kufwa. Na yina, beno ke zaba ti mu kele Yave.

\VS{8}Kasi mu ke sala ti ba ya nkaka na kati ya beno kuvuuka na mbele ya mvita na kati-kati ya makanda ya nkaka ya bantu, ntangu beno ke vwanda ya kumwangana na bayinsi nyonso.

\VS{9}Bantu ya beno yina ke vuuka na mvita, bawu ke bambuka moyo na munu, na kati-kati ya makanda ya bantu, bisika yina ba ke nata bawu na ngolo ya yinsi ya nzenza. Ba ke bambuka moyo ti ba talisaka munu mpasi samu na bantima ya bawu ya kindumba, bantima yina kele ntama na munu, mpe samu na meso ya bawu yina ke zolaka kutala banzambi ya bawu ya biteki. Bawu ke lenda dyaka ve na kukitala bawu mosi na meso, samu na yimbi yina ba me yidika, mpe samu na mavanga nyonso ya nganzi yina bawu me sala.

\VS{10}Na yina, bawu ke zaba ti mu kele Yave, mpe ti ni na mpamba ve mu tubaka ti mu ke pesa bawu kitumbu ya mutindu yina.»


\par }{\PP \VS{11}Yave,
Mfumu ke na kutuba: Kwenda, mpe bula maboko ya nge, tuta makulu ya nge na ntoto mpe tuba mutindu yayi: Kyadi mingi samu na mambu nyonso ya nganzi mpe ya busafu yina dikanda ya Isayeli salaka, bawu ke kufwa na mbele ya mvita, bawu ke kufwa na nsatu, bawu ke kufwa na kiyoolo.

\VS{12}Bantu yina kele ntama, bawu ke kufwa na kiyoolo. Bantu yina kele pene-pene, bawu ke kufwa na mbele ya mvita. Bayina ke bikana, bayina ke vwanda ntete moyo, bawu ke kufwa na nsatu. Mu ke manisa nkele ya munu nyonso na bawu.

\VS{13}Na yina, beno ke zaba ti mu kele Yave, ntangu bamvumbi ya bawu ke lala na kati-kati ya banzambi ya bawu ya biteki mpe na balweka nyonso ya biyokolo ya bawu ya minkayulu, na zulu ya myongo ya fyoti, na bansongi ya myongo, na yisi ya bayinti yina kele na makasa ya maza, na yisi ya bayinti ya telembente yina kele na makasa mingi. Mpe na zulu ya biyokolo ya bawu ya mananasi, samu na banzambi ya bawu ya biteki,

\VS{14}mu ke lambula diboko ya munu na bawu samu na kusemba bawu, mu ke sala ti yinsi ya bawu kukuma kisika ya mpamba. Mu ke sala ti yinsi kisika yina bawu vwandaka zinga kukuma kisika ya mpamba, kubanda na yinsi ya kuyuma tii na Dibela. Na yina, bawu ke zaba ti mu kele Yave.




\par }\Chap{7}{\SH Yave me samuna nsukunu
\par }
{\PP \VerseOne{1}Mambu ya Yave kuminaka munu mutindu yayi:

\VS{2}«Nge,
Mwana ya Muntu, Yave
Mfumu ke na kutuba na ntoto ya Isayeli mutindu yayi: Nsukunu me kuma! Nsukunu me kuma tii na bandilu nyonso yiya ya yinsi.

\VS{3}Ntangu yayi, yimeni samu na nge. Mu ke fidisa nkele ya munu na sika ya nge. Mu ke fundisa nge mutindu kele mavanga ya nge. Mu ke futisa nge mambu nyonso ya nganzi yina nge salaka.

\VS{4}Mu ke tala nge kyadi ve, mu ke katula ata muntu ve. Mu ke futisa nge mavanga ya nge. Mambu ya nge ya nganzi ke talana na kati-kati ya nge. Na yina, beno ke zaba ti mu kele Yave.»


\par }{\PP \VS{5}Yave,
Mfumu ke na kutuba: «Mpasi ya kulutila, mpasi yina me talanaka ntete ve ke na kukwiza!

\VS{6}Nsukunu ke na kukwiza, nsukunu ke na kukwiza. Nsukunu ke bwidila beno. Tala, nsukunu ke na kukwiza!

\VS{7}Beno bantu ya yinsi ya Isayeli, nsukunu ya beno ke na kukwiza. Ntangu ya beno ke na kukwiza, kilumbu ya mvwanzi ke na kubelama. Milolo ya nsayi ke vwanda dyaka ve na zulu ya myongo!

\VS{8}Awa kaka ntangu fyoti me bikana, mu ke bwisila nge nkele ya munu ya kulutila. Mu ke manisa nkele ya munu nyonso na nge. Mu ke fundisa nge mutindu kele mavanga ya nge. Mu ke futisa nge mambu nyonso ya nganzi yina nge salaka.

\VS{9}Mu ke vwanda ve na kyadi, mu ke katula ata muntu ve. Me ke futisa nge mutindu kele mavanga ya nge. Mambu ya nge ya nganzi ke talana na kati-kati ya nge. Na yina, beno ke zaba ti ni munu, Yave ke na kubula.»


\par }{\PP \VS{10}«Kilumbu yango yawu yayi! Yawu me kuma! Ntangu ya beno me lunga! Bifulu me basika na yinti yina mu ke sadila na kubula. Lunangu ke na kulutila.

\VS{11}Mvwanzi me kuma mingi. Yawu me kuma mutindu kibuku ya yinti ya kusadilaka bantu yimbi. Nyonso yina me tadila bawu ke vwanda dyaka ve. Lutangu ya bawu ya mingi-mingi ke zimbana. Bimvwama ya bawu ya mingi-mingi ke vwanda dyaka ve. Kima mosi ve ya kitoko ke bikana na sika ya bawu.

\VS{12}Ntangu me lunga, kilumbu me belama. Muntu yina ke na kusumba, yandi bika na kuyangalala. Muntu yina ke na kutekisa, yandi kukota ve na bufwidi. Samu ti nkele ya munu kele samu na bantu nyonso ya yinsi.

\VS{13}Muntu yina me tekisa kima, yandi lenda baka dyaka yawu ve, ata ti yandi ke ntete moyo. Samu ti lumoni yina me tadila mwangusulu ya bantu nyonso ya yinsi ke kondwa ve na kusalama. Samu na yimbi ya bawu, ata muntu ke vuuka ve.

\VS{14}Ata ti, ba sika mpungi, ata nyonso kuvwanda ya kukubama, muntu ve ke kwenda na mvita, samu ti nkele ya munu kele, samu na bantu nyonso ya yinsi.»


\par }{\PP \VS{15}Na ngaanda ya mbanza ni mbele ya mvita! Na kati ya yinzo kiyoolo na nsatu! Muntu yina ke vwanda na bilanga ke kufwa na mbele ya mvita. Muntu yina ke vwanda na kati ya mbanza, yandi ke kufwa na nsatu mpe na kiyoolo.


\par }{\Q \VS{16}Bayina ke bikana moyo ke kima.

\par }{\Q Bawu ke kwenda vwanda na zulu ya myongo.

\par }{\Q Bawu nyonso ke yawula mutindu ke yawulaka mabembe ya midimba,

\par }{\Q muntu-muntu ke yawula samu na yimbi ya yandi.


\par }{\Q \VS{17}Maboko ya bawu nyonso ke lemba,

\par }{\Q makoto ya bawu ke lemba mutindu maza.


\par }{\Q \VS{18}Bawu ke lwata bangoto,

\par }{\Q boma ya nsisi ke simba bawu.

\par }{\Q Bawu ke fuluka na nsoni,

\par }{\Q bawu nyonso ke katula bansuki ya bawu.


\par }{\Q \VS{19}Bawu ke losa palata ya bawu na babala-bala,

\par }{\Q wolo ya bawu ke kuma mutindu kima ya
kuvedila ve.

\par }{\Q Wolo na palata ya bawu ke kuula bawu ve na kilumbu yina ya nkele ya Yave.

\par }{\Q Bawu ke kuzwa dyaka ve madya yina bawu ke yukuta.

\par }{\Q Bawu ke kuzwa dyaka ve kima yina ke yukutisa bansatu ya bawu.

\par }{\Q Samu ti ni wolo na palata nataka bawu na kusala yimbi.

\par }{\Q Ni na wolo na palata katukaka yimbi ya bawu.


\par }{\Q \VS{20}Kitoko ya bimvwama ya bawu kotisaka bawu na lunangu.

\par }{\Q Bawu sadilaka bimvwama yina

\par }{\Q samu na kuyidika biteki ya bawu ya nganzi,

\par }{\Q bima ya bawu ya busafu.

\par }{\Q Ni yawu yina, mu ke sala ti bimvwama yango

\par }{\Q kuvwanda ya
kuvedila ve samu na bawu.


\par }{\Q \VS{21}Mu ke yekula yawu na bantu ya nzenza

\par }{\Q samu ti bawu kubotola yawu,

\par }{\Q mu ke yekula yawu na bantu ya yimbi ya yinsi

\par }{\Q samu ti bawu kubaka yawu,

\par }{\Q mutindu ndandu ya mvita,

\par }{\Q samu ti bawu kusumuna yawu.


\par }{\Q \VS{22}Mu ke pesa bawu mukongo.

\par }{\Q Ba ke safula Yinzo ya munu ya longo.

\par }{\Q Bantu ya muvusu ke kota na kati

\par }{\Q mpe bawu ke sumuna yawu.


\par }{\Q \VS{23}Kubika bampanga,

\par }{\Q yinsi nyonso me kuma kaka ya kwendaka kufwa bantu,

\par }{\Q mbanza me fuluka na mvwanzi.


\par }{\Q \VS{24}Mu ke fidisa makanda ya bantu yina me lutila yimbi,

\par }{\Q bawu ke kwiza botola bayinzo ya bawu.

\par }{\Q Mu ke sukisa lunangu ya bantu ya ngolo,

\par }{\Q bawu ke sumuna bisika ya bawu ya lusambulu.


\par }{\Q \VS{25}Mambu ya nsisi ke na kukwiza.

\par }{\Q Bawu ke sosa kizunu,

\par }{\Q kasi bawu ke kuzwa yawu ve.


\par }{\Q \VS{26}Ya ke vwanda bampasi na zulu ya bampasi,

\par }{\Q bansangu ya yimbi ke landasana,

\par }{\Q bawu ke sosa balumoni na sika ya
mumbikudi.

\par }{\Q Nganga-Nzambi ke kuzwa dyaka ve dyambu ya kulongisa,

\par }{\Q bakuluntu ke kuzwa dyaka ve malongi ya kupesa.


\par }{\Q \VS{27}Ntinu ke kota bufwidi,

\par }{\Q bamfumu ke fuluka na manyongo bantu nyonso ya yinsi ke tekita na boma.

\par }{\Q Mu ke pesa bawu kitumbu mutindu kele mavanga ya bawu,

\par }{\Q mu ke fundisa bawu mutindu kele bansalulu ya bawu.

\par }{\Q Bawu ke zaba ti mu kele Yave.




\par }\Chap{8}{\SH Mvwanzi na kati ya Yinzo ya Yave
\par }
{\PP \VerseOne{1}Na kilumbu ya tanu ya ngonda ya sambanu na mvula ya sambanu, mu vwandaka ya kuvwanda na kati ya yinzo ya munu. Bakuluntu ya Yuda vwandaka ya kuvwanda na mantwala ya munu. Na mpamukunu, diboko ya Yave,
Mfumu simbaka munu.

\VS{2}Mu vwandaka tala na lumoni: Ya vwandaka na kima mosi yina vwandaka mutindu tiya kubanda na yina vwandaka mutindu luketo tii na yisi. Ya vwandaka lezima, kulezima mutindu tiya kubanda na yina vwandaka mutindu luketo ya yandi tii na zulu.

\VS{3}Yandi lambulaka kifwani mosi ya diboko mpe simbaka munu na dinsuki. Mpeve zangulaka munu na zulu, mpe na kati ya lumoni yango yina katukaka na Nzambi, mpeve nataka munu na Yelusalemi. Yandi kumisaka munu na kisika yina kele mwelo ya kati yina ke talisaka na node. Ni kuna kele kiteki ya kimbanda, kiteki yina ke sombolaka kimbanda ya Yave.

\VS{4}Nkembo ya Nzambi ya Isayeli vwandaka kuna. Yawu vwandaka kaka mutindu mu talaka yawu kuna na mudimba\XREF{}{{\XO 8:4 }{\XT{Mudimba
}}{\XT{Eze 1.28; 3.22-23}}}.

\VS{5}Yave tubaka na munu: «nge
Mwana ya Muntu, tala mbote-mbote na lweka ya node!» Mu balulaka meso ya munu na lweka ya node, na mwelo yina ke nataka na kiyokolo ya minkayulu, mpe mu talaka na lumoni, kiteki yina ke sombolaka kimbanda ya Nzambi. Yawu vwandaka na node ya mwelo, na nkotolo.

\VS{6}Yave tubaka dyaka na munu: «nge
Mwana ya Muntu, nge me tala mambu yina ba ke na kusalaka? Nge me tala mambu ya nganzi ya nene-nene yina dikanda ya Isayeli ke na kusalaka, samu ti mu kwenda ya munu ntama na Yinzo ya munu ya longo? Kwiza nge tala dyaka mambu ya nkaka ya nene-nene ya nganzi.»


\par }{\PP \VS{7}Na yina, yandi nataka munu na nkotolo ya lupangu ya Yinzo ya Yave, mpe mu talaka dibulu na kibaka.


\par }{\PP \VS{8}Yandi tubaka na munu: «Nge
Mwana ya Muntu, tobola kibaka.» Mu tobolaka kibaka mpe kibaka kumaka na dibulu.

\VS{9}Yandi tubaka dyaka: «Kota nge tala mambu ya nganzi mpe ya busafu yina bawu ke na kusalaka awa.»

\VS{10}Mu kotaka mpe mu talaka: ya vwandaka na bizizi ya mutindu na mutindu ya bibulu mpe bibulu ya fyoti-fyoti. Yawu vwandaka nganzi mingi. Ya vwandaka mpe na biteki nyonso ya dikanda ya Isayeli yina ba fikulaka na bibaka nyonso yina zungaka yinzo.

\VS{11}Makumi nsambwadi ya
bakuluntu ya dikanda ya Isayeli vwandaka ya kutelama na mantwala ya bizizi yango. Na kati ya bawu ya vwandaka na Yazanya, mwana ya Safane. Konso muntu vwandaka na dikuku ya
maaka ya nsunga ya mbote na diboko. Mulinga ya mingi ya
maaka ya nsunga ya mbote vwandaka kwenda na zulu.

\VS{12}Yave tubaka na munu: «Nge
Mwana ya Muntu, nge me tala mambu yina
bakuluntu ya Isayeli ke na kusala na mansweki? Konso muntu na kati ya kivinga ya yandi ya kufuluka na bizizi ya biteki. Bawu ke na kutuba ti: “Yave ke na kutala beto ve, yandi me bika yinsi!”».

\VS{13}Yandi tubaka dyaka na munu: «Nge ke tala dyaka mambu ya nganzi ya nene-nene yina bawu ke na kusala.»


\par }{\PP \VS{14}Yandi nataka munu na mwelo ya Yinzo ya Yave, mwelo ya node. Kuna, ya vwandaka na bakento ya kuvwanda. Bawu vwandaka dila samu na lufwa ya nzambi Tamuze\FTNT{*}{{\FR 8:14 }{\FQ{Tamuze
}}{\FT{kele ni nkumbu ya nzambi ya bantu ya Mezopotami. Bantu vwandaka sala matanga ya yandi konso kisiwu.}}}.

\VS{15}Yandi yufulaka munu: «Nge
Mwana ya Muntu, nge me tala? Nge ke tala dyaka mambu ya nganzi yina me lutila nene na yayi nge me tala.»

\VS{16}Yandi nataka munu na kati ya lupangu ya Yinzo ya Yave. Na nkotolo ya Yinzo ya Yave, na kati-kati ya kivinga mpe kiyokolo ya minkayulu, ya vwandaka na bantu keba ve makumi zole na tanu. Bawu pesaka mukongo na Yinzo ya Yave, mpe bawu vwandaka tala na lweka ya esete. Bawu vwandaka fukimina ntangu na lweka yina ya esete.

\VS{17}Yave yufulaka munu: «Nge me tala, nge
Mwana ya Muntu? Mambu ya nganzi yina bantu ya Yuda ke na kusala awa, bawu ke na kutala ti ya ke fyoti. Bawu ke na kufulusa mpe yinsi na yimbi. Bawu ke na kunyongisa munu! Bawu me kuma tii na kubelemisa bintala na bambombo ya bawu!

\VS{18}Munu mpe, mu ke lakisa nkele ya munu. Mu ke vwanda ve na kyadi. Mu ke katula ata muntu ve. Ntangu bawu ke looka na ngolo, samu ti mu sadisa bawu, mu ke kuwa bawu ve.»




\par }\Chap{9}{\SH Yave me telama samu na kusemba Yelusalemi
\par }
{\PP \VerseOne{1}Na manima, yandi lookaka na makutu ya munu na ndinga mosi ya ngolo mutindu yayi: Beno belama, beno bantu yina ke na kiyeko ya kusemba mbanza. Konso nsembolo na kinwanunu ya yandi ya mwangusulu na diboko.

\VS{2}Na yina, babakala sambanu basikaka na Mwelo ya Zulu yina ke talisaka na lweka ya node ya
Yinzo ya Nzambi, konso muntu simbaka na diboko ya yandi, kinwanunu yina ke kufwaka. Na kati-kati ya bawu ya vwandaka na muntu yina lwataka kinkuti ya lino. Yandi vwandaka na kisonokono ya milongisi ya misiku na luketo ya yandi. Bawu nyonso kwizaka telama pene-pene ya kiyokolo ya minkayulu ya kisengo ya mbwaki.

\VS{3}Nkembo ya Nzambi ya Isayeli katukaka na zulu ya bakeluba kisika yina yawu vwandaka, mpe yawu kwendaka na nkotolo ya Yinzo ya Yave. Na manima, yandi bokilaka muntu yina vwandaka ya kulwata kinkuti ya lino, yina vwandaka na kisonokono ya milongisi ya misiku na luketo ya yandi.

\VS{4}Yave tubaka na muntu yina: «Tambula na kati ya mbanza Yelusalemi. Tula kidimbu na mbunzu ya babakala yina ke na kunyonga mpe ke na kuyawula, samu mambu nyonso ya nganzi yina ke na kusalama na kati ya mbanza.»

\VS{5}Na yina me tadila ba ya nkaka, mu kuwaka yandi na kutuba: «Beno kwendaka luta na kati ya mbanza na manima ya muntu yina. Beno kufwa bantu. Beno vwanda ve na kyadi, mpe beno bika ata muntu ve!

\VS{6}Ya vwanda biboba, matoko, bandumba, bana mpe bakento, beno manisa na kufwa bawu nyonso. Kasi beno meka ve na kusimba bayina kele na kidimbu na mbunzu. Beno banda na Yinzo ya munu.» Na yina, bawu bandaka na
bakuluntu yina vwandaka na mantwala ya Yinzo ya Yave.

\VS{7}Yandi tubaka na bawu: «Beno sumuna Yinzo ya Yave, beno fulusa bangaanda ya Yinzo ya Yave na bamvumbi. Beno basika!» Bawu basikaka mpe bawu kwendaka na kati ya mbanza na kwendaka kufwa bantu.


\par }{\PP \VS{8}Ntangu bawu vwandaka kufwa bantu, mu bikanaka kaka munu mosi. Na yina, mu kubwaka kizizi na ntoto, mpe mu lookaka mutindu yayi: «Yave,
Mfumu, nge ke manisa kwandi na kufwa bantu nyonso yina bikanaka moyo na Isayeli, yayi nge ke na kumanisa nkele ya nge na Yelusalemi?»

\VS{9}Yandi tubaka na munu: «Yimbi yina dikanda ya Isayeli na ya Yuda salaka me lutila nene mingi. Yinsi nyonso me fulaka na menga ya bantu. Ludedomo ke dyaka ve na mbanza. Bantu ke na kutuba ti “Yave ke na kutala beto ve, yandi me bika yinsi!”.

\VS{10}Munu mpe mu ke vwanda ve na kyadi ya bawu. Mu ke bika ata muntu ve. Mu ke futisa bawu mavanga ya bawu.»

\VS{11}Muntu yina vwandaka ya kulwata kinkuti ya lino mpe vwandaka na kisonokono na luketo tubaka mutindu yayi: «Mu me sala mutindu nge tumisaka munu.»




\par }\Chap{10}{\SH Yave lakisaka dyaka nkembo ya yandi na Ezekyele
\par }
{\R (Eze 1.1-28)

\par }{\PP \VerseOne{1}Mu vwandaka tala na lumoni: Na kima yina kele mutindu muludi yina vwandaka na zulu ya bayintu ya bakeluba, ya vwandaka na kima mutindu ditadi ya ntalu yina ba ke bokilaka safile. Na zulu ya ditadi yina vwandaka na kima mutindu kiti ya kintinu.

\VS{2}Nzambi tubaka na muntu yina vwandaka ya kulwata kinkuti ya lino: «Kota na kati ya makalu yina kele na yisi ya bakeluba. Baka na maboko ya nge makala ya tiya yina nge ke baka na kati-kati ya bakeluba. Mwanga yawu na mbanza.» Na meso ya munu, muntu yango kotaka.


\par }{\PP \VS{3}Ntangu muntu yina kotaka kuna, ba bakeluba vwandaka na lweka ya lubakala ya Yinzo ya Yave mpe ngaanda ya kati ya Yinzo ya Yave fulukaka na dituti.

\VS{4}Nkembo ya Yave katukaka na zulu ya bakeluba kisika yina yawu vwandaka. Mpe yawu kwendaka na nkotolo ya Yinzo ya Yave. Yinzo ya Yave fulukaka na dituti mpe ngaanda ya Yinzo ya Yave fulukaka na nsemo ya nkembo ya Yave.

\VS{5}Makelele ya mapapu ya bakeluba vwandaka wakana tii na ngaanda ya lupangu ya nene ya Yinzo ya Yave. Yawu vwandaka wakana mutindu ndinga ya Nzambi-Mpungu ntangu yandi ke zonzaka.

\VS{6}Nzambi tumisaka muntu yina vwandaka ya kulwata kinkuti ya lino mutindu yayi: «Baka tiya na kati ya makalu yina kele na kati-kati ya bakeluba.» Muntu yango kwendaka telama pene-pene ya makalu.

\VS{7}Mosi na kati ya bakeluba lambulaka diboko ya yandi, samu na kubaka tiya na kati-kati ya bakeluba. Yandi bakaka tiya mpe yandi tulaka yawu na maboko ya muntu yina vwandaka ya kulwata kinkuti ya lino. Muntu yango bakaka tiya mpe yandi basikaka na yawu.


\par }{\PP \VS{8}Na kutalaka bakeluba, kifwani mosi ya diboko ya muntu vwandaka talana na yisi ya mapapu ya bawu.

\VS{9}Mu vwandaka tala: Ya vwandaka na makaalu yiya ya pene-pene ya bakeluba, dikalu mosi-mosi vwandaka pene-pene ya konso keluba. Makaalu yango vwandaka lezima mutindu ke lezimaka ditadi ya ntalu yina ba ke bokilaka kizolite.

\VS{10}Makaalu nyonso yiya vwandaka talana mutindu mosi. Ya vwandaka talana ti konso dikaalu vwandaka na kati-kati ya dikaalu ya nkaka.

\VS{11}Makaalu yango vwandaka kwenda na balweka nyonso yiya, kasi yawu vwandaka baluka ve ntangu yawu vwandaka kwenda. Yawu vwandaka kwenda na lweka yina yintu vwandaka tala, ata kubaluka na lweka ya nkaka.

\VS{12}Nzutu nyonso ya konso keluba, mukongo, maboko, mapapu, vwandaka ya kufuluka na meso na balweka nyonso. Mutindu mosi mpe samu na makaalu nyonso yiya.

\VS{13}Mu kuwaka ba bokilaka makaalu yina na nkumbu ya «kimbongila.»

\VS{14}Konso keluba vwandaka na bizizi yiya. Kizizi ya ntete vwandaka kizizi ya keluba. Kizizi ya zole vwandaka kizizi ya muntu. Kizizi ya tatu vwandaka kizizi ya nkosi. Kizizi ya yiya vwandaka kizizi ya mbemba.

\VS{15}Bakeluba nangukaka na zulu. Ya vwandaka ni bima ya moyo yina mu talaka pene-pene na nzadi ya Kebale.

\VS{16}Ntangu bakeluba vwandaka tambula, makaalu mpe vwandaka tambula pene-pene na bawu. Ntangu bakeluba vwandaka pepa mapapu ya bawu, samu na kunanguka na zulu, makaalu vwandaka pene-pene na bawu, ata kubaluka na lweka ya nkaka.

\VS{17}Ntangu bakeluba vwandaka telama, makaalu mpe vwandaka telama. Ntangu bakeluba vwandaka yuluka, makaalu mpe vwandaka yuluka na bawu. Ya tsyelika mpeve ya bima ya moyo vwandaka na kati ya makaalu yina.


\par }{\SH Nkembo ya Yave katukaka na Yinzo ya Yave
\par }
{\PP \VS{18}Nkembo ya Yave katukaka na mwelo ya Yinzo ya Yave mpe yawu kwendaka vwanda na zulu ya bakeluba.

\VS{19}Bakeluba fungulaka mapapu ya bawu. Na meso ya munu, bawu nangukaka, mpe bawu kwendaka na makaalu mbala mosi. Bakeluba kwendaka telama pene-pene ya mwelo ya Yinzo ya Yave, mwelo yina ke talisaka na esete. Nkembo ya Nzambi ya Isayeli vwandaka na zulu ya bakeluba.

\VS{20}Ya vwandaka ni bima ya moyo yina mu talaka pene-pene na nzadi ya Kebale, bima yango ya moyo vwandaka na yisi ya Nzambi ya Isayeli. Mu bakulaka ti ya vwandaka bakeluba.

\VS{21}Konso keluba vwandaka na bizizi yiya mpe mapapu yiya. Na yisi ya mapapu, ya vwandaka na kifwani mosi ya maboko ya muntu.

\VS{22}Bizizi ya bawu vwandaka mutindu mosi na bima ya moyo yina mu talaka pene-pene ya nzadi ya Kebale. Bizizi yango vwandaka talana mutindu mosi. Na kutambula, konso keluba vwandaka tala kaka na mantwala ya yandi.




\par }\Chap{11}{\SH Ba ke semba Yelusalemi samu na yimbi ya yandi
\par }
{\PP \VerseOne{1}Mpeve nangunaka munu mpe nataka munu na mwelo ya Yinzo ya Yave, mwelo yina ke talisaka na esete. Na nkotolo ya mwelo, ya vwandaka na babakala makumi zole na tanu. Na kati-kati ya bawu, mu talaka Yazanya, mwana ya Azule, na Pelatya, mwana ya Benaya. Bawu vwandaka bamfumu ya bantu.

\VS{2}Mpeve tubaka na munu: «Nge
Mwana ya Muntu, tala, yayi ni bantu yina ke kubikaka mambu ya yimbi yina ke salamaka. Ni bawu ke yindulaka mutindu ya kukotisa mvwanzi na mbanza yayi.»

\VS{3}Bawu ke na kutuba: «Beto kele ve ya kukubama na kutunga bayinzo. Mbanza kele mutindu nzungu, mpe beto ni mbisi yina kele na kati ya nzungu yango.»

\VS{4}Ni yawu yina, nge
Mwana ya Muntu, bikula, bikula samu na bawu!


\par }{\PP \VS{5}Na yina, Mpeve ya Yave, kubwaka na zulu ya munu. Yandi tubaka: «Yave ke na kutuba: Beno dikanda ya Isayeli, mu zaba mambu yina beno ke na kutuba. Mabanza yina kele na beno, munu mu zaba yawu.

\VS{6}Beno me kufwa bantu mingi na kati ya mbanza yayi. Beno me fulusa babalabala na bamvumbi.»

\VS{7}Ni yawu yina, Yave
Mfumu, ke na kutuba: «Ya tsyelika, mbanza kele nzungu, kasi mbisi ni bayina beno me kufwa na kati ya mbanza. Na yina me tadila beno, mu ke bingisa beno.

\VS{8}Beno kele na boma ya mbele ya mvita? Munu mu ke fidisa beno mbele ya mvita yango. Ni munu Yave,
Mfumu, me tuba yawu.

\VS{9}Mu ke bingisa beno na mbanza. Mu ke yekula beno na maboko ya banzenza. Mu ke bwisila beno bansembolo ya munu.

\VS{10}Beno ke kufwa na mbele ya mvita. Ni na ntoto yayi ya Isayeli mu ke bwisila beno bansembolo ya munu kuna na bandilu ya Isayeli. Na yina, beno ke zaba ti mu kele Yave.

\VS{11}Mbanza yayi ke vwanda ve mutindu nzungu samu na beno, mpe beno ke vwanda ve mutindu mbisi na kati ya nzungu yango. Ni na bandilu ya Isayeli mu ke bwisila beno bansembolo ya munu.

\VS{12}Na yina, beno ke zaba ti mu kele Yave, beno bayina me landa ve bansalulu ya misiku ya munu, beno bayina me sadila ve bantumunu ya munu. Kasi beno me landa ya beno misiku ya makanda ya bantu yina me zunga beno.»


\par }{\PP \VS{13}Kaka na ntangu yina mu vwandaka bikula, Pelatya, mwana ya Benaya, kufwaka. Mu kubwaka kizizi na ntoto mpe mu lookaka: «Yave
Mfumu, nge zola kufwa kwandi bantu nyonso yina me bikana moyo na Isayeli?»


\par }{\SH Yave ke yonzika dikanda ya Isayeli na ntoto ya bawu
\par }
{\PP \VS{14}Mambu ya Yave kuminaka munu mutindu yayi:

\VS{15}«Nge
Mwana ya Muntu, bampangi ya nge nyonso, bantu ya dikanda ya nge, dikanda nyonso ya Isayeli, ni na bawu bantu yina ke zingaka na Yelusalemi, ke na kutuba: “Beno vwanda ntama ya Yave, ni na beto ba pesaka ntoto mutindu mvwilu.”

\VS{16}Ni yina, nge ke tuba mutindu yayi: Yave
Mfumu ke na kutuba: “Ata ti mu fidisaka beno ntama kuna na kati-kati ya makanda ya nkaka ya bantu, ata ti mu mwangisaka beno na bayinsi nyonso, mu vwandaka mutindu mwa
Yinzo ya longo samu na beno, na bayinsi yina beno kwendaka.”

\VS{17}Na yina, zonza na bawu ti: Munu Yave,
Mfumu, ke na kutuba: “Mu ke katula beno na kati ya makanda ya nkaka ya bantu. Mu ke baka beno na bayinsi yina beno kele ya kumwangana, mpe mu ke pesa beno dyaka ntoto ya Isayeli.”

\VS{18}Bawu ke kwiza ni kuna. Mpe bawu ke katula banzambi ya biteki mpe bima nyonso ya nganzi yina ke kuna.

\VS{19}Mu ke sala ti beno nyonso beno kuvwanda ntima mosi. Mu ke pesa beno mpeve ya malu-malu. Mu ke katula beno bantima ya matadi mpe mu ke pesa beno bantima ya misuni.

\VS{20}Na yina, bawu ke landa bansalulu ya misiku ya munu, bawu ke landa bantumunu ya munu mpe bawu ke sadila yawu. Na yina, bawu ke vwanda bantu ya munu, mpe munu, mu ke vwanda Nzambi ya bawu.

\VS{21}Kasi na yina me tadila bayina ke zolaka kuvwanda ya kukangama na banzambi ya bawu ya biteki mpe na bima ya bawu ya nganzi, mu ke pesa bawu kitumbu mutindu kele mavanga ya bawu. Ni munu Yave,
Mfumu, me tuba yawu.»


\par }{\SH Nkembo ya Yave bikaka Yelusalemi
\par }
{\PP \VS{22}Bakeluba fungulaka mapapu ya bawu, makaalu mpe bandaka na kuningana. Nkembo ya Nzambi ya Isayeli vwandaka na zulu ya bawu.

\VS{23}Na manima, nkembo ya Yave nangukaka na kati-kati ya mbanza Yelusalemi mpe yawu kwendaka telama na mongo yina kele na esete ya mbanza.

\VS{24}Mpeve nangunaka munu mpe nataka munu kuna na Kalede, kisika yina vwandaka bantu yina ba nataka kuna na ngolo. Ni na lumoni Mpeve ya Nzambi nataka munu kuna. Na manima, lumoni yango yina mu kuzwaka sukaka ya yawu.

\VS{25}Mu tubaka na bantu yango yina ba nataka na ngolo kuna na Kalede mambu nyonso yina Yave lakisaka munu.




\par }\Chap{12}{\SH Kidimbu yina me tadila bantu ya Yelusalemi
\par }
{\PP \VerseOne{1}Mambu ya Yave kuminaka munu mutindu yayi:

\VS{2}«Nge
Mwana ya Muntu, nge ke na kuzinga na kati-kati ya dikanda mosi yina ke mangaka na kutumama na munu. Bawu ke na meso ya kutala, kasi bawu ke na kutala ve. Bawu ke na makutu ya kuwa, kasi bawu ke na kuwa ve. Ya tsyelika ba kele dikanda mosi yina ke mangaka na kutumama na munu.

\VS{3}Nge
Mwana ya Muntu, kubika mwa kifunda samu na kukwenda na ngolo na yinsi ya nzenza. Kwenda na yinsi ya nzenza na meso ya bawu. Sala yawu na ntangu. Bika kisika yina nge ke na kuzinga, kwenda na yinsi ya nkaka, na yinsi ya nzenza, sala yawu na meso ya bawu. Kuzaba ve kana bawu ke bakula ti bawu kele dikanda mosi yina ke mangaka na kutumama na munu.

\VS{4}Nge ke basisa mwa kifunda ya nge na ntangu mpe na meso ya bantu nyonso. Mpe na nkokila, nge ke basika dyaka na meso ya bantu nyonso, samu na kukwenda mutindu muntu yina ba ke na kunata na ngolo na yinsi ya nzenza.

\VS{5}Nge ke tobola dibulu na kibaka na meso ya bantu nyonso, mpe nge ke basika na mwa kifunda ya nge na dibulu yina.

\VS{6}Na meso ya bantu nyonso, nge ke baka mwa kifunda ya nge mpe nge ke tula yawu na zulu ya digembo ya nge. Nge ke basika na mwa kifunda yina na nkokila. Nge ke fuka kizizi ya nge samu ti nge kutala ve yinsi yina nge na kubika. Ya tsyelika, mu ke sala ti nge kuvwanda kidimbu samu na dikanda ya Isayeli.»

\VS{7}Mu salaka mutindu Yave tumisaka munu. Mu basisaka mwa kifunda ya munu na ntangu, mwa kifunda ya mutindu ya muntu yina ba ke na kunata na ngolo na yinsi ya nzenza. Na nkokila, mu tobolaka dibulu na kibaka na maboko. Mu basisaka mwa kifunda ya munu na nkokila yina, mpe mu tulaka yawu na zulu ya digembo ya munu na meso ya dikanda ya Isayeli.


\par }{\PP \VS{8}Na suka ya kilumbu yina landaka, mambu ya Yave kuminaka munu mutindu yayi:

\VS{9}«Nge
Mwana ya Muntu, nge me kuwa mutindu dikanda ya Isayeli, dikanda yina ke na kumanga na kutumama na munu me yufula nge ti yinki nge ke na kusala?

\VS{10}Vutula na bawu mutindu yayi: “Yave,,
Mfumu ke na kutuba: Mambu yayi me tadila mfumu yina ke na kuyala na Yelusalemi mpe dikanda nyonso ya Isayeli yina ke na kuzinga kuna.”

\VS{11}Zabisa bawu mutindu yayi: “Mu kele kidimbu samu na beno. Dyambu yayi mu me sala, ni yawu ke salama samu na bawu kuna na Yelusalemi. Ba ke nata bawu na ngolo na yinsi ya nzenza.

\VS{12}Mfumu yina kele na kati-kati ya bawu ke tula mwa kifunda ya yandi na digembo, mpe na nkokila yandi ke basika. Samu na kubasisa yandi, ba ke tobola mwa dibulu na kibaka. Yandi ke fuka kizizi ya yandi samu ti yandi kutala ve yinsi yandi ke bika.

\VS{13}Munu Yave, mu ke tambila yandi mutambu mpe yandi ke bakama na mutambu ya munu. Mu ke nata yandi kuna na Babilone, yinsi ya ba-Kalede, kasi yandi ke tala ve yinsi yango. Ni kuna mpe yandi ke kufwa.

\VS{14}Bisadi ya yandi, ya vwanda bankebi ya yandi to binwani ya yandi, mu ke mwangisa bawu na bisika nyonso. Mpe mu ke landa bawu na mbele ya mvita.

\VS{15}Ntangu mu ke mwangisa bawu na kati-kati ya makanda ya bantu, ntangu mu ke bingisa bawu na bayinsi nyonso ya nzenza, bawu ke zaba ti mu kele Yave.

\VS{16}Kasi mu ke bika mwa ndambu ya bantu yina ke vuuka na mbele ya mvita, na nsatu, na kiyoolo. Na yina, bawu ke zonzila mambu nyonso ya bawu ya nganzi, na sika ya makanda ya bantu, na bisika yina bawu ke kwenda. Na yina, bawu ke zaba ti mu kele Yave.”»


\par }{\PP \VS{17}Mambu ya Yave kuminaka munu mutindu yayi:

\VS{18}«Nge
Mwana ya Muntu, kudya madya ya nge na kutekita nyonso. Kunwa maza ya nge na boma nyonso mpe na kati ya kondwa kizunu.

\VS{19}Na manima, nge ke tuba na bantu ya yinsi mutindu yayi: Yave,
Mfumu, ke na kutuba mutindu yayi na bayina ke na kuzinga na Yelusalemi, kuna na ntoto ya Isayeli: Bawu ke kudya madya ya bawu na kati ya kondwa kizunu. Bawu ke kunwa maza ya bawu na boma nyonso. Samu ti yinsi ya bawu ke mwangana. Ata kima ke bikana kuna samu na muvusu ya bantu yina ke zingaka kuna.

\VS{20}Bambanza yina kele na bantu ke kuma bambanza ya mpamba. Yinsi nyonso ke vwanda ya kumwangana. Na yina, beno ke zaba ti mu kele Yave.»


\par }{\SH Mambu ya Yave ke salama
\par }
{\PP \VS{21}Mambu ya Yave kuminaka munu mutindu yayi:

\VS{22}«Nge
Mwana ya Muntu, yina wapi kingana yina ba ke na kutubaka na ntoto ya Isayeli? Bawu ke na kutubaka: “Bilumbu ke na kuluta kasi ata lumoni mosi ke na kusalama ve!”»

\VS{23}Na yina, tuba na bawu: «Yave,
Mfumu, ke na kutuba: “Mu ke sala ti bantu kutuba dyaka ve kingana yina. Ata muntu ke tuba dyaka yawu na Isayeli. Kasi zabisa bawu ti bilumbu yina konso lumoni ke salama me belama.”

\VS{24}Ya tsyelika, balumoni ya luvunu mpe bambikululu ya luvunu ke vwanda dyaka ve kati-kati ya dikanda ya Isayeli.

\VS{25}Ya tsyelika mu kele Yave. Mu ke zonza mambu yina mu ke na yawu, mpe yawu ke salama ata kuvingila. Ya tsyelika, yayi beno ke ntete moyo, beno bantu yina ke manganga na kutumama na munu, mu ke zonza mambu, mpe mu ke lungisa yawu. Ni Yave, Nzambi, me tuba yawu.»


\par }{\PP \VS{26}Mambu ya Yave kuminaka munu mutindu yayi:

\VS{27}«Nge
Mwana ya Muntu, dikanda ya Isayeli ke na kutuba mutindu yayi: Balumoni yina yandi ke na kuzwa, ke salama kaka na bantangu yina ke kwiza na mantwala. Mambu yina yandi ke na kubikula, yawu ke salama na bantangu yina ke kwiza na mantwala.

\VS{28}Na yina, tuba na bawu: Yave,
Mfumu, ke na kutuba: Mambu ya munu nyonso yina mu me tuba, yawu ke zingila dyaka ve na kusalama. Ni Yave,
Mfumu, me tuba yawu.»




\par }\Chap{13}{\SH Kitumbu ya mimbikudi ya luvunu
\par }
{\PP \VerseOne{1}Mambu ya Yave kuminaka munu mutindu yayi:

\VS{2}«Nge
Mwana ya Muntu, bikula samu na mimbikudi ya Isayeli. Tuba mutindu yayi na bayina ke na kubikulaka mambu yina me katuka na kati ya bantima ya bawu mosi: Beno kuwa mambu ya Yave.»

\VS{3}Yave,
Mfumu; ke na kutuba mutindu yayi: «Kyadi na mimbikudi ya bilawu. Bawu ke na kubikula mambu yina bawu me tala ve, kasi bawu ke na kutuba mambu yina me katuka na bantima ya bawu mosi.

\VS{4}Mutindu kele mibaku na bayinzo ya kumwangana, ni mutindu yina kele mimbukudi ya nge Isayeli!

\VS{5}Beno me kanga ve mabulu yina kele na bibaka ya lupangu. Beno me tunga ve bibaka ya lupangu samu na kukeba dikanda ya Isayeli samu ti bawu kuvibidila na mvita, na
Kilumbu ya Yave.

\VS{6}Bawu ke na kuzwa balumoni ya luvunu, mpe bambikululu ya bawu kele ve na ndandu. Bawu ke tubaka ti “Yave me tuba”, kasi na kutala mbote, munu Yave, mu tumisaka bawu ve. Na manima bawu ke vingila ti mambu yina bawu me bikula kusalama!

\VS{7}Balumoni ya beno kele ya luvunu, bambikululu ya beno kele na ndandu ve! Beno ke tubaka ti “Yave me tuba”, kasi na kutala mbote, munu, mu zonzaka ya munu ve.»

\VS{8}Ni yawu yina, Yave
Mfumu, ke na kutuba: «Mutindu mambu yina beno ke bikulaka kele ya luvunu, mpe balumoni ya beno kele na ndandu ve, munu, mu ke pesa beno kitumbu. Ni Yave,
Mfumu, me tuba yawu.»


\par }{\PP \VS{9}«Mu ke pesa kitumbu na mimbikudi yina ke kuzwaka balumoni ya luvunu, bayina ke bikulaka mambu yina kele na ndandu ve. Bawu ke vwanda dyaka ve na nkonga ya bantu munu, bantu yina Yave ke zabisaka mansweki ya yandi. Bankumbu ya bawu ke vwanda ve na kati ya dibuku ya dikanda ya Isayeli. Mpe bawu ke vutuka dyaka ve na ntoto ya Isayeli. Na yina, beno ke zaba ti mu kele Yave
Mfumu.»


\par }{\PP \VS{10}«Ya tsyelika bawu ke na kuzimbisa bantu ya munu na kwendaka tuba ti: “mambu nyonso ke vwanda ya yawu mbote”, ntangu yina nyonso kele ve mbote. Bantu ya munu ke na kutunga kibaka mpe bawu, ba ke na kulenga yawu na ntebe.

\VS{11}Ni yawu yina, tuba na bayina ke na kulenga kibaka na ntebe: “Kibaka ke kubwa! Mvula ya nene ke noka!” Beno, bamvula ya matadi, beno ke noka. Kitembo ya ngolo ke mwangisa nyonso.

\VS{12}Ntangu kibaka yango ke kubwa, ba ke yufula beno ti: “Wapi ndandu ya kulenga yina beno lenganka kwandi kibaka yango na ntebe?”

\VS{13}Na yina, Yave
Mfumu, ke na kutuba: Na nkele ya munu ya kulutila, mu ke fidisa bitembo ya ngolo. Na kati ya kudasuka yina mu ke dasuka, mvula ya nene ke kwiza, bamvula ya matadi ke noka samu na kumanisa na kufwa bantu.

\VS{14}Mu ke mwangisa kibaka yina beno lengaka ntebe. Mu ke bwisa yawu na ntoto. Lufulu ya yawu ke talana na meso ya bantu nyonso. Kibaka ke bwidila beno, beno ke kufwa kuna. Na yina, beno ke zaba ti mu kele Yave.

\VS{15}Mu ke manisa nkele ya munu na kibaka mpe na bantu yina vwandaka lengaka yawu ntebe. Mu ke tuba na beno: “Kibaka ke vwanda dyaka ve! Bayina vwandaka lenga yawu ntebe ke vwanda dyaka ve!

\VS{16}Mimbikudi ya Isayeli, bayina vwandaka bikula samu na Yelusalemi, bawu ke vwandaka dyaka ve. Bayina vwandaka kuzwa balumoni yina vwandaka tuba ti mambu nyonso ke vwanda ya yawu mbote ntangu yina nyonso vwandaka ve mbote, bawu ke vwanda dyaka ve! Ni Yave Nzambi me tuba yawu.»


\par }{\SH Kitumbu ya mimbikudi ya bakento ya luvunu
\par }
{\PP \VS{17}«Nge
Mwana ya Muntu, tala na lweka ya bakento ya Isayeli, bayina ke na kubikulaka mambu yina me katuka na kati ya bantima ya bawu mosi. Bikula samu na bawu.»

\VS{18}Nge ke tuba na bawu mutindu yayi: «Yave,
Mfumu, ke na kutuba: Kyadi na bakento yina ke tungaka basinga ya lele ya kukangaka na maboko. Bawu ke tungaka bitambala ya konso mutela samu na bayintu. Bawu ke salaka yawu samu na kuzwa bantu na mitambu ya bawu. Beno zola kubwila luzingu ya bantu ya munu mpe kuvuukisa luzingu ya beno mosi?

\VS{19}Beno ke safulaka munu\XREF{}{{\XO 13:19 }{\XT{Knz 19.26-31; 20.27; Mus 18.10-12}}} na sika ya bantu ya munu, samu na mwa ndambu ya oloze mpe bibuku ya mampa. Beno ke na kufwa bantu yina me lunga ve na kufwa. Beno ke na kubika ya moyo bantu yina me lunga na kufwa. Ni mutindu yina beno ke salaka ntangu beno ke vunaka bantu ya munu mpe bawu ke kwikilaka na luvunu ya beno.»

\VS{20}Ni yawu yina, munu Yave,
Mfumu, ke na kutuba: «Mu ke tedimina basinga ya beno ya lele yina beno ke sadilaka samu na kubwila luzingu ya bantu ya munu mutindu bandeke. Mu ke katula basinga yango na ngolo nyonso na maboko ya beno. Mpe mu ke basisa bantu yina beno kangaka mutindu bandeke.

\VS{21}Mu ke pasula bitambala ya beno, mpe mu ke kuula bantu ya munu na maboko ya beno. Bitambala yango ke vwanda dyaka ve mitambu yina beno ke sadila dyaka. Na yina, beno ke zaba ti mu kele Yave.

\VS{22}Na luvunu ya beno, beno ke lembisaka bantima ya bantu ya
kudedama ntangu munu mosi me nyongisa bawu ve. Beno ke kindisaka bantu ya yimbi. Yawu ke salaka ti bawu kusoba ve nkadulu ya bawu ya yimbi, samu ti bawu kuzinga.

\VS{23}Ni yawu yina, beno ke kuzwa dyaka ve balumoni ya luvunu. Beno ke bikula dyaka ve. Mu ke kuula bantu ya munu na maboko ya beno. Na yina, beno ke zaba ti mu kele Yave.»




\par }\Chap{14}{\SH Isayeli fwana kumanga banzambi ya biteki
\par }
{\PP \VerseOne{1}Kilumbu mosi, mwa nkonga ya
bakuluntu ya Isayeli kwizaka tala munu mpe bawu kwizaka vwanda na mantwala ya munu.

\VS{2}Na yina, mambu ya Yave kuminaka munu mutindu yayi:

\VS{3}«Nge
Mwana ya Muntu, bantu yayi ke kwendaka tambula na banzambi ya bawu ya biteki na bantima. Bawu ke tulaka na mantwala ya bawu mosi disakuba yina ke bwisaka bawu na masumu. Bawu ke na kubanza ti mu ke ndima ti bawu kwiza yufula luzolo ya munu?»

\VS{4}Ni yawu yina, tuba na bawu: «Yave,
Mfumu, ke na kutuba: “Konso muntu ya dikanda Isayeli yina ke kwendaka tambula na banzambi ya yandi ya biteki na ntima, yina ke tulaka na mantwala ya yandi mosi disakuba yina ke bwisaka yandi na masumu, kana muntu ya mutindu yina me kwiza tala
mumbikudi, ni munu Yave ke pesa yandi mvutu. Ntangu yandi ke kwiza tala
mumbikudi, mu ke pesa yandi mvutu samu na banzambi ya yandi ya biteki ya mingi-mingi.

\VS{5}Mu ke sala mutindu yina samu ti mu kuzwa dyaka kisika na bantima ya bantu ya dikanda ya Isayeli. Bawu yina mangaka munu samu na banzambi ya bawu ya biteki”.

\VS{6}Ni yawu yina, tuba na dikanda ya Isayeli mutindu yayi: “Yave
Mfumu ke na kutuba: Beno soba mayindu ya beno, beno bika banzambi ya beno ya biteki. Beno bika na kusadila dyaka bima ya beno yina ya nganzi.”»


\par }{\PP \VS{7}«Konso muntu ya dikanda ya Isayeli to konso nzenza yina ke na kuzinga na Isayeli, kana yandi me manga munu mpe yandi ke kwendaka tambula na banzambi ya yandi ya biteki na ntima, yandi ke na kutula na mantwala ya yandi mosi disakuba yina ke bwisa yandi na masumu. Kana muntu ya mutindu yina me kwiza tala
mumbikudi samu na kuyufula luzolo ya munu, ni munu mosi Yave ke pesa yandi mvutu.

\VS{8}Mu ke pesa muntu yina kitumbu. Mu ke sala ti yandi kuvwanda kidimbu samu na bantu mpe yawu ke kuma mutindu kingana. Mu ke katula yandi na kati ya lutangu ya bantu ya munu. Na yina beno ke zaba ti mu kele Yave.


\par }{\PP \VS{9}«Kana
mumbikudi ndima ti ba vuna yandi, mpe yandi kupesa mvutu, ya zola kutuba ti ni munu mosi Yave me sala ti ba vuna yandi. Mu ke pesa yandi kitumbu. Mu ke katula yandi na kati ya Isayeli, bantu ya munu.

\VS{10}Na yina,
mumbikudi ya mutindu yina na muntu yina me kwiza tala yandi samu na kuyufula luzolo ya munu, yimbi ya bawu nyonso zole ke vwanda mutindu mosi.

\VS{11}Na mutindu yina, dikanda ya Isayeli ke kwenda yenga-yenga dyaka ve ntama na munu. Bawu ke vwanda dyaka ve ya
kuvedila ve na kusadilaka yimbi. Na yina, bawu ke vwanda bantu ya munu, mpe munu, mu ke vwanda Nzambi ya bawu. Ni Yave
Mfumu me tuba yawu.»


\par }{\SH Kima mosi ve ke kabikisa bansembolo ya Nzambi
\par }
{\PP \VS{12}Mambu ya Yave kuminaka munu mutindu yayi:

\VS{13}«Nge
Mwana ya Muntu, kana bantu ya yinsi me sumuka, samu ti bawu me sala mambu ya busafu na ntadisi ya munu, kana mu pesa bawu kitumbu, mu sala ti bawu kuvwanda dyaka ve na madya, mu fidisa bawu nsatu, mu kufwa bantu na bibulu,

\VS{14}ata ti bantu tatu yayi: Nowe, Danyele na Yobi kuvwanda na kati-kati ya bawu, kaka ni bantu tatu yina ke vuukisa luzingu ya bawu mosi samu na
ludedomo ya bawu. Ni Yave me tuba yawu.


\par }{\PP \VS{15}«Kana mu fidisa bibulu ya nsisi na yinsi samu ti bibulu yina kufwa bantu nyonso yina ke zingaka kuna, kana yinsi yango kuvwanda dyaka ve na bantu mpe ti ata muntu kulutila dyaka ve kuna samu na bibulu yina ya nsisi,

\VS{16}ata ti bantu tatu yina kuvwanda kuna, bawu ke vuukisa ata kento to bakala ve. Kaka bawu mosi ke vuuka. Yinsi ke kuma kisika mosi ya mpamba. Na nkumbu ya munu mosi, Nzambi ya moyo, ni munu Yave,
Mfumu me tuba yawu.


\par }{\PP \VS{17}«Kana mu fidisa mbele ya mvita na yinsi yina, mu tuba ti “bika ti mbele ya mvita kumwangana na yinsi nyonso”, mu kufwa bantu na bibulu,

\VS{18}ata ti bantu tatu yina kuvwanda na yinsi yango, bawu ke vuukisa ata kento to bakala ve. Kaka bawu mosi ke vuuka. Na nkumbu ya munu mosi, Nzambi ya moyo, ni munu Yave,
Mfumu me tuba yawu.


\par }{\PP \VS{19}«Kana mu fidisa kiyoolo na yinsi yina, mu lakisa nkele ya munu na yinsi yango, mu sadila kiyoolo samu na kufwa bantu, mpe ti bantu na bibulu kufwa,

\VS{20}ata ti bantu tatu yayi: Nowa, Danyele na Yobi kuvwanda na yinsi yango, bawu ke vuukisa ata kento to bakala ve. Kaka ni bantu tatu yina ke vuukisa luzingu ya bawu mosi samu na
ludedomo ya bawu. Na nkumbu ya munu mosi, Nzambi ya moyo, ni munu Yave
Mfumu me tuba yawu.»


\par }{\PP \VS{21}Yave
Mfumu ke na kutuba: «Ya tsyelika mu fidisaka bansembolo yiya ya ngitukulu na Yelusalemi: Mbele ya mvita, nsatu, bibulu ya nsisi mpe kiyoolo. Bantu na bibulu kufwaka.

\VS{22}Kasi ya kele na ndambu ya bantu yina me bikana moyo. Ba ke basisa bawu kuna, bakento na babakala. Bawu ke kwiza kuma na sika ya beno. Ntangu beno ke tala ndyatulu ya bawu mpe mavanga ya bawu, beno ke kuzwa mbombolo samu na bampasi yina mu fidisaka na mbanza Yelusalemi, na mambu nyonso ya mpasi yina mu salaka kuna.

\VS{23}Ntangu beno ke tala ndyatulu mpe mavanga ya bawu, beno ke kuzwa mbombolo. Ya tsyelika, beno ke bakula ti ni na mpamba ve mu salaka na mbanza Yelusalemi mambu nyonso ya mpasi yina mu salaka. Ni Yave
Mfumu me tuba yawu.»




\par }\Chap{15}{\SH Yinti ya vinu yina ba me yoka na tiya
\par }
{\PP \VerseOne{1}Mambu ya Yave kuminaka munu mutindu yayi:

\VS{2}«Nge
Mwana ya Muntu, na yinki yinti ya vinu me lutila mfunu na bayinti ya nkaka? Na yinki bintala ya yinti ya vinu me lutila mfunu na bintala ya bayinti ya mfinda?

\VS{3}Ba lenda baka yinti ya vinu samu na kuyidikila yawu kima ya mbote? Ba lenda yidika kinko na yinti ya vinu samu na kukobikaka bima na zulu ya yawu?

\VS{4}Ve! Bawu ke tula yawu na tiya mpe yawu ke nyenga na tiya. Tiya ke nyengisa bansongi ya yawu nyonso zole mpe yinti nyonso ke manisaka na kuya. Na manima, yinki ba lenda sala dyaka na yawu?

\VS{5}Ntangu yinti yango vwandaka ntete ya muvimba, ba lendaka sadila yawu ata kima ve. Mutindu yawu me kuya yimeni, yawu nyonso me nyenga, yinki ba lenda sala na yawu?»


\par }{\PP \VS{6}Ni yawu yina, Yave
Mfumu, ke na kutuba: «Mu ke yekula bantu yina ke zingaka na Yelusalemi, bawu ke vwanda mutindu yinti ya vinu na kati ya bayinti ya mfinda, yina ba me tula na tiya samu ti yawu kunyenga.

\VS{7}Mu ke pesa bawu kitumbu. Bawu ke na kubanza ti bawu me vuuka na tiya, kasi ya tsyelika tiya ke yoka bawu. Ntangu mu ke pesa bawu kitumbu, beno ke zaba ti mu kele Yave.

\VS{8}Mu ke sala ti yinsi ya bawu kukuma kisika ya mpamba, samu ti bawu me sala mambu ya busafu na ntadisi ya munu. Ni Yave,
Mfumu, me tuba yawu.»




\par }\Chap{16}{\SH Yelusalemi vwandaka mwana yina ba losaka
\par }
{\PP \VerseOne{1}Mambu ya Yave kuminaka munu mutindu yayi:

\VS{2}«Nge
Mwana ya Muntu, zabisa bantu ya Yelusalemi mambu ya bawu ya nganzi yina bawu me sala.»

\VS{3}Nge ke tuba mutindu yayi: «Yave Nzambi ke na kutuba na Yelusalemi ti: Nge katukaka na yinsi ya Kaana, nge butukaka ni kuna, tata ya nge vwandaka mu-Amoli mpe mama ya nge mu-Iti.

\VS{4}Na mbutukulu ya nge, ba zengaka nge ve mukumba kilumbu yina nge butukaka. Ba yobisaka nge ve maza samu na kuvedisa nge. Ba kwakaka nge ve mungwa. Ba zingaka nge ve lele.

\VS{5}Muntu ve talaka nge kyadi samu na kusadila nge ata dyambu mosi ya mutindu yina. Ata muntu banzilaka nge. Kasi na kilumbu yina ba butaka nge, ba losaka nge na matiti samu ti ba zolaka nge ve.

\VS{6}Munu, mu vwandaka luta pene-pene ya nge, mu talaka nge mutindu nge vwandaka pupa na kati ya menga ya nge. Mpe mu tubaka na nge mutindu yayi: Zinga ata ti nge ke ya kuyobila menga, zinga!

\VS{7}Mu kumisaka nge dikanda ya nene bambala mafunda kumi mutindu matiti. Mpe nge kuzwaka banzutu, nge kulaka, nge kumaka kitoko ya kulutila. Mabene ya nge basikaka, bansuki ya nge kulaka. Kasi nge vwandaka ve na bilele, nge nyonso vwandaka kimpene.

\VS{8}Mu vwandaka luta dyaka pene-pene ya nge mpe mu talaka ti nge kumaka kento yina me lunga samu na makwela. Mu tandaka kinkuti ya munu na zulu ya nge, mu fukaka kimpene ya nge. Mu kudyaka ndefi na kukwikama ya nge mpe mu salaka kiwisa na nge. Mpe nge kumaka ya munu. Ni Yave,
Mfumu me tuba yawu.»


\par }{\PP \VS{9}«Mu yobisaka nge maza, mu sukulaka menga yina vwandaka na nzutu ya nge. Mu tulaka nge mananasi.

\VS{10}Mu lwatisaka nge binkuti yina ba tungaka na maboko, na mapapa yina ba yidikaka na mpusu ya kibulu ya nene ya mubu. Mu kangaka nge mukaba ya lino na luketo. Mu lwatisaka nge lele ya ntalu.

\VS{11}Mu lwatisaka nge misanga, mu tulaka nge milunga na maboko ya nge nyonso zole mpe mpanga na laka.

\VS{12}Mu tulaka nge mulunga na mbombo, binzembele na makutu mpe yimpu ya kintinu ya kitoko na yintu.

\VS{13}Ba lwatisaka nge misanga ya wolo mpe ya palata. Bilele ya nge vwandaka ya lino mpe binkuti nge vwandaka ya kutungama na maboko. Nge vwandaka kudya faline ya kitoko, mafuta ya olive mpe mafuta ya nyosi. Na manima nge kumaka kitoko ya kulutila. Nge kumaka kento ya kulunga samu na kuma kento ya ntinu.

\VS{14}Nsangu ya kitoko ya nge mwanganaka na sika ya makanda nyonso ya bantu, samu ti kitoko ya nge vwandaka ya kulunga. Nyonso yina samu na bima ya kitoko yina mu lwatisaka nge. Ni Yave,
Mfumu, me tuba yawu.»


\par }{\SH Yelusalemi salaka kindumba
\par }
{\PP \VS{15}«Kasi nge tulaka kivuvu ya nge na kitoko ya nge, nge Yelusalemi. Mutindu nsangu ya nge vwandaka mwangana bisika nyonso, nge bandaka mpe na kusadila kindumba. Nge vwandaka sala kindumba na konso muntu yina vwandaka luta. Nge vwandaka kuma mvwilu ya muntu yango.

\VS{16}Nge bakaka binkuti ya nge ya ntalu samu na kutanda yawu na bisika ya nge ya lusambulu yina kele na zulu ya myongo. Nge salaka kindumba kuna na kusambilaka banzambi ya biteki. Mambu ya mutindu yina me salamaka ntete ve mpe yawu ke salama dyaka ve.

\VS{17}Nge bakaka misanga ya wolo mpe ya palata yina mu pesaka nge, nge bakaka yawu samu na kuyidika biteki ya banzambi ya babakala mpe nge bandaka na kusala kindumba na bawu.

\VS{18}Nge fukaka biteki yina binkuti ya nge ya kutungama na maboko yina mu pesaka nge. Nge pesaka na banzambi yina ya biteki mafuta na
maaka ya nsunga ya mbote yina vwandaka ya munu.

\VS{19}Madya yina mu pesaka nge, faline ya kitoko, mafuta, mafuta ya nyosi, nyonso yina mu vwandaka pesa nge samu na kudya, nge vwandaka pesa yawu na banzambi yina mutindu munkayulu yina nsunga ya yawu ke yangidikaka bawu. Yina ni mambu yina vwandaka salama. Ni Yave,
Mfumu me tuba yawu.

\VS{20}Bana ya nge ya bakento na ya babakala, yina nge butilaka munu, nge bakaka bawu mpe nge pesaka bawu mutindu minkayulu samu ti banzambi yina ya biteki kudya bawu! Kindumba ya nge, yawu lungaka ve?

\VS{21}Nge kufwaka dyaka bana ya munu. Nge pesaka bawu na banzambi ya nge ya biteki mutindu minkayulu ya kuyoka!

\VS{22}Na mambu ya nge ya nganzi mpe na kindumba ya nge, nge vwandaka bambuka dyaka ve moyo na bilumbu ya nge ya buntwenya, ntangu yina nge vwandaka kimpene mpe nge vwandaka pupa na kati ya menga ya nge.»


\par }{\PP \VS{23}Samu na yimbi nyonso yina nge salaka, «Kyadi na nge, kyadi mingi na nge!» Ni Yave,
Mfumu me tuba yawu.

\VS{24}Nge tungaka bayinzo samu na kusadilaka kindumba. Nge tungaka bisika ya kuzangama ya lusambulu na bisika nyonso yina bantu ke vukanaka.

\VS{25}Na magambu nyonso, nge tungaka bisika ya kuzangama ya lusambulu. Nge sadilaka kitoko ya nge na kusadila mambu ya nganzi nge pesaka nzutu ya nge na konso muntu yina vwandaka luta. Nge salaka kindumba ya kulutila.

\VS{26}Nge salaka kindumba na bantu ya Ngipiti, bantu yina kele pene-pene na nge, na bubakala ya nene. Na kindumba ya nge ya kulutila, nge me sala munu mpasi na ntima.

\VS{27}Na yina, mu pesaka nge kitumbu, mu bikaka na kupesa dyaka nge madya ya mingi. Mu yekulaka nge na maboko ya bambeni ya nge, bakento ya ba-Filiseti. Na kutala mbote, bakento yango ya ba-Filiseti vwandaka tala dyaka nsoni na kindumba ya nge ya kulutila.

\VS{28}Nge salaka mpe kindumba na ba-Asili, samu ti nge vwandaka yukuta ve. Nge salaka kindumba na bawu kasi nge yukutaka mpe ve.

\VS{29}Nge salaka kindumba ya mingi-mingi na yinsi ya ba-Kalede, yinsi ya bantu ya mumbungu. Ata nyonso yina, nge yukutaka mpe ve.

\VS{30}Yave,
Mfumu ke na kutuba: Ntima ya nge kele ve ya kukwikama. Ni yawu yina nge salaka mambu nyonso yina. Ya ke mambu ke salaka bakento ya kindumba ya ngolo.

\VS{31}Ntangu nge vwandaka kwenda tunga bayinzo ya kusadilaka kindumba na magambu nyonso, ntangu nge vwandaka kwenda tunga bisika ya kuzangama ya lusambulu na bisika nyonso yina bantu ke vukanaka, na kutala mbote nge vwandaka ve mutindu kento ya kindumba. Nge vwandaka sosa ya nge ve difuta.

\VS{32}Kento ya kindumba ke bikaka babakala ya yandi samu na kubaka babakala ya nzenza.

\VS{33}Konso kento ya kindumba, ba ke pesaka yandi difuta. Kasi nge, ni nge vwandaka pesa makabu na makangu ya nge nyonso. Nge vwandaka kuzwa bawu na makabu ya nge yina nge vwandaka pesa bawu, ni mutindu yina nge vwandaka sala samu na kubenda bawu na sika ya nge. Bawu vwandaka katuka bisika nyonso samu na kwiza sala kindumba na nge.

\VS{34}Na kindumba ya nge, nge vwandaka sala mutindu bakento ya nkaka ke salaka: Ba vwandaka sosa nge ve. Nge vwandaka kuzwa ve difuta, kasi ni nge vwandaka pesa difuta. Nge vwadaka sala ve mutindu bakento ya nkaka ke salaka.


\par }{\PP \VS{35}«Samu na yawu, nge, kento ya kindumba, kuwa mambu ya Yave.

\VS{36}Yave,
Mfumu ke na kutuba: Nge bebisaka bimvwama ya nge. Nge lakisaka kimpene ya nge nyonso na kati ya kindumba yina nge vwandaka sala na makangu ya nge. Nge vwandaka sala kindumba na banzambi ya nge ya biteki, na bima ya nge nyonso ya nganzi mutindu menga ya bana ya nge yina nge vwandaka pesa bawu.

\VS{37}Na yina, mu ke vukisa makangu ya nge nyonso yina nge vwandaka yangalala na bawu, bayina nyonso yina nge vwandaka zola mpe bayina nyonso nge vwandaka yina. Mu ke bokila bawu na bisika nyonso, bawu ke kwiza samu na kunwanisa nge. Mu ke lakisa bawu kimpene ya nge, mpe bawu ke tala kimpene ya nge nyonso.

\VS{38}Mu ke pesa nge kitumbu yina ba ke pesaka na bakento ya kinsuza mpe bakento yina ke tangisaka menga. Mu ke tangisa menga ya nge na nkele ya munu mpe na kimbanda ya munu.

\VS{39}Mu ke yekula nge na maboko ya makangu ya nge. Bawu ke mwangisa bayinzo ya nge yina nge ke sadilaka kindumba, mpe bisika ya nge ya kuzangama ya lusambulu. Bawu ke katula binkuti ya nge nyonso. Bawu ke baka misanga ya nge ya kitoko. Bawu ke bika nge ata bilele, bawu ke bika nge kimpene.

\VS{40}Bawu ke tumisa bantu samu na kunwanisa nge. Ba ke losila nge matadi. Bawu ke zenga nge na bambele ya bawu ya mvita.

\VS{41}Bawu ke yoka bayinzo ya nge. Bawu ke sadila banzengolo yina bawu zengaka samu na nge, na meso ya bakento mingi. Mu ke sukisa kindumba ya nge, mpe nge ke banda na kupesaka dyaka ve difuta na makangu ya nge.

\VS{42}Mu ke manisa nkele ya munu na nge. Na manima, kimbanda ya munu ke manisa samu na nge. Mu ke vwanda na kizunu mpe mu ke vwanda dyaka ve na nkele.

\VS{43}Nge bambukaka ve moyo na bilumbu ya buntwenya ya nge. Nge sombolaka munu na mambu ya nge nyonso yina. Ni yawu yina, munu mpe, mu ke futisa nge nyonso yina nge me sala. Ni Yave,
Mfumu me tuba yawu. Ya tsyelika, nge salaka mambu ya kulutila busafu na zulu ya mambu ya nge nyonso ya nganzi.»


\par }{\SH Yelusalemi me lutila kusala yimbi na bambanza ya nkaka
\par }
{\PP \VS{44}«Na yina me tadila nge Yelusalemi, konso muntu yina ke tubaka bingana ke zonza mutindu yayi: “Mutindu kele mama ni mutindu kele mwana”.

\VS{45}Ya tsyelika, nge kele mwana ya mama nge, mama ya nge yina yinaka bakala ya yandi na bana ya yandi. Ya tsyelika, nge kele kibusi ya bibusi ya nge, bayina yinaka babakala ya bawu na bana ya bawu. Mama ya beno vwandaka mu-Iti mpe tata ya beno vwandaka mu-Amoli.

\VS{46}Yaya ya nge ya kento, yina ke zingaka na lweka ya nge ya lumoso, ni Samaliya na bana ya yandi ya bakento. Leki ya nge ya kento, yina ke zingaka na lweka ya nge ya lubakala, ni Sodome na bana ya yandi ya bakento.

\VS{47}Nge landaka banzila ya bawu. Nge salaka mambu ya nganzi mutindu ya bawu. Kasi ya lungaka ve samu na nge. Nge lutilaka bawu na kusadila busafu na banzila ya nge nyonso.

\VS{48}Na nkumbu ya munu mosi, Nzambi ya moyo, munu Yave
Mfumu, ke na kutuba: Kibusi ya nge Sodome na bana ya yandi ya bakento, bawu salaka ve mambu yina beno salaka, nge na bana ya nge ya bakento.

\VS{49}Yayi ni yimbi yina kibusi ya nge Sodome salaka: Yandi vwandaka na lunangu, yandi vwandaka na madya mingi, ata dyambu vwandaka kwamisa yandi, yandi na bana ya yandi ya bakento. Yandi vwandaka sala ata dyambu ve samu na kusadisa bamputu na bawelo.

\VS{50}Bawu vwandaka dyaka ve ya kukuluka mpe bawu vwandaka sala mambu ya nganzi na ntadisi ya munu. Ntangu mu talaka mutindu yina, mu manisaka na kufwa bawu.

\VS{51}Na kutala mbote, Samaliya salaka ve ata ndambu ya masumu yina nge salaka. Mambu ya nge ya nganzi lutilaka mingi na ya yandi. Mpe mambu nyonso ya nganzi yina nge salaka, yawu salaka ti bibusi ya nge kutalana mutindu ti bawu me kulutila
kudedama na nge.

\VS{52}Nge mpe nge fwana kutala nsoni. Na masumu ya nge ya kulutila nganzi na ya bibusi ya nge, nge me sala ti bibusi ya nge kutalana ya
kudedama. Bawu me banda na kutalana ya
kudedama kulutila nge. Na yina, nge, nge fwana kutala nsoni. Nge fwana kufuluka na nsoni, samu ti nge me sala ti bibusi ya nge kutalana ya
kudedama!

\VS{53}Mu ke vutula luzingu ya bantu ya bambanza yayi mutindu yawu vwandaka ntete: Sodome na bana ya yandi ya bakento, Samaliya na bana ya yandi ya bakento. Mpe mu ke vutula nge, Yelusalemi, mutindu nge vwandaka ntete, kintwadi na bawu.

\VS{54}Na yina, nge Yelusalemi, nge ke fuluka na nsoni. Nge ke vwanda na nsoni samu na nyonso yina nge me sala, samu ti bawu ke kuzwa mbombolo samu na nge.

\VS{55}Bibusi ya nge, Sodome na bana ya yandi ya bakento, bawu ke vutuka kuvwanda mutindu bawu vwandaka ntete. Samaliya, na bana ya yandi ya bakento, bawu ke vutuka kuvwanda mutindu bawu vwandaka ntete. Nge mpe, na bana ya nge ya bakento, beno ke vutuka kuvwanda mutindu beno vwandaka ntete.

\VS{56}Ya tsyelika, nge vwandaka zonzila kibusi ya nge Sodome yimbi ntangu nge vwandaka na lunangu ya nge.

\VS{57}Ya vwandaka na ntangu yina yimbi ya nge vwandaka me talana ntete ve. Bubu yayi ya me kuma ntangu ya nge ya kuyamba bifingu ya bana ya Alame ya bakento, mpe ya bakento yina kele pene-pene na nge, bana ya ba-Filiseti ya bakento, bayina ke yinaka nge mpe ke vwandaka pene-pene na nge.

\VS{58}Nge ke na kunata
kizitu ya mavanga ya nge ya nsoni mpe ya mambu ya nganzi yina nge ke salaka. Ni Yave me tuba yawu.»


\par }{\PP \VS{59}Yave,
Mfumu ke na kutuba mutindu yayi: «Mu ke sadila nge mutindu nge salaka. Nge zitisaka ve ndefi ya nge. Nge zengaka ngwisani.

\VS{60}Kasi munu, mu ke bambuka kaka moyo na ngwisani yina mu salaka na nge na bilumbu ya buntwenya ya nge. Mu ke sala na nge ngwisani ya seko.

\VS{61}Na yina, nge ke bambuka moyo na ndyatulu ya nge, mpe nge ke vwanda na nsoni ntangu nge ke yamba
bakuluntu na baleki ya nge ya bakento. Mu ke pesa nge bawu mutindu bana ya bakento. Mu ke sala yawu, kasi ya ke vwanda ve samu na ngwisani ya munu na nge.

\VS{62}Munu, mu ke sala ngwisani ya munu na nge. Na yina, nge ke zaba ti mu kele Yave.

\VS{63}Na yina, nge ke bambuka moyo, nge ke vwanda na nsoni. Nge ke fungula dyaka ve yinwa samu na nsoni ya kulutila, ntangu mu ke lemvokila masumu nyonso yina nge salaka. Ni Yave,
Mfumu me tuba yawu.»




\par }\Chap{17}{\SH Nongo ya bambemba na yinti ya vinu
\par }
{\PP \VerseOne{1}Mambu ya Yave kuminaka munu mutindu yayi:

\VS{2}«Nge
Mwana ya Muntu, tuba nongo, pesa kingana samu na dikanda ya Isayeli.»

\VS{3}Nge ke tuba mutindu yayi: «Yave, Nzambi ke na kutuba: Ya vwandaka na mbemba ya nene, yandi vwandaka na mapapu ya nene. Yandi vwandaka mpe na bansala ya nene ya bantinta mingi. Yandi tambulaka tii na Libane. Kuna, yandi zengaka nsongi ya yinti mosi ya sedele.

\VS{4}Yandi zengaka kintala ya yawu yina lutilaka yinda. Yandi nataka yawu na yinsi mosi ya bantu ya mumbungu. Yandi kwendaka tula yawu na mbanza mosi ya bantu ya mumbungu.

\VS{5}Na manima, yandi bakaka mutwikila ya yinti ya yinsi. Yandi kundaka yawu na ntoto yina ba kubikaka, pene-pene ya nzadi ya nene, mutindu ba ke kundaka yinti yina ba ke bokilaka sole.

\VS{6}Mutwikila ya yinti yina kulaka. Yawu kumaka yinti mosi ya vinu yina basisaka bintala. Kasi yawu vwandaka mwa yinti ya fyoti. Bintala ya yawu vwandaka tala na lweka ya mbemba. Myanzi ya yinti ya vinu vwandaka kula na yisi ya ntoto na kisika yina vwandaka mbemba. Mutwikila ya yinti yina kulaka. Yawu kumaka yinti mosi ya vinu yina basisaka bintala.

\VS{7}Kasi ya vwandaka na mbemba ya nkaka ya nene. Yawu vwandaka na mapapu ya nene na bansala mingi. Yinti ya vinu talisaka myanzi ya yandi na lweka ya mbemba yayi ya nkaka. Yinti vwandaka na kivuvu ya kuzwa maza ya kulutila na lweka yina. Yawu tandaka bintala na lweka ya mbemba yina samu ti mbemba kumwangaka yawu maza.

\VS{8}Na kutala mbote, ba kundaka kwandi yinti yango na ntoto ya mbote, pene-pene ya nzadi ya nene. Yinti vwandaka ya yawu ya kulunga na kubasisa mitwikila mpe kubuta bambuma. Yawu vwandaka na lenda ya kukuma yinti ya vinu ya kitoko.»


\par }{\PP \VS{9}Tuba mutindu yayi: «Yave, Nzambi ke na kutuba: Yinti ya vinu yina, beno ke na kubanza ti yawu ke kula? Mbemba ya ntete ke zenga ve myanzi ya yawu, mpe kubebisa ve bambuma ya yawu? Yandi ke sala ti yawu kuyuma mpe ti mitwikila ya yawu nyonso kukawuka? Ve! Bintala ya yawu nyonso ke pesa bambuma, yawu ke sosa dyaka ve ngolo ya mingi to binwani ya mingi samu na kutimuna yawu.

\VS{10}Yinti ya vinu, ba kundaka yawu: Kasi yawu ke kula? Ntangu mupepe yina ke katukaka na esete ke bula na yinti yango, mupepe yina ke yumisa yawu ve? Ya tsyelika, yinti yina ke yuma kaka na ntoto yina yawu zolaka kula.»


\par }{\SH Mbangululu ya nongo
\par }
{\PP \VS{11}Mambu ya Yave kuminaka munu mutindu yayi:

\VS{12}«Yufula na bantu yayi yina zola ve kutumama: “Beno zaba ve yinki kingana yayi zola kutuba?” Tuba na bawu mutindu yayi: “Ntinu ya Babilone kwizaka na Yelusalemi. Yandi kangaka ntinu na bamfumu yina ke salaka na ntinu. Mpe yandi nataka bawu na Babilone.

\VS{13}Na manima, ntinu ya Babilone bakaka muntu mosi na dikanda ya ntinu, yandi salaka ngwisani na muntu yina. Yandi kwikaka yandi na kudya ndefi ti yandi ke vwanda ya kukwikama. Na manima, ntinu ya Babilone nataka bantu ya mfunu ya yinsi.

\VS{14}Yandi salaka mutindu yina samu ti kintinu kubikana bantangu nyonso ya kukuluka. Na mutindu yina, kintinu ke vwanda ve na lenda ya kutelama. Mpe yawu fwana kusikidila na ngwisani yina ba salaka, samu na kutatamana na kuzinga.

\VS{15}Kasi ntinu yango ya malu-malu mangaka na kutumama na ntinu ya Babilone. Na yina, yandi tumisaka bantumwa na Ngipiti, samu na kulomba ti ba fidisa yandi bampunda na binwani mingi. Muntu yina me sala dyambu ya mutindu yina, yandi lenda nunga? Yandi lenda vuuka na manima ya kuzenga ngwisani? Wapi mutindu yandi lenda vuuka?

\VS{16}Na nkumbu ya munu, Nzambi ya moyo, munu Yave, mu ke na kutuba: Muntu ya mutindu yina ke kufwa na yinsi ya ntinu yina pesaka yandi buntinu. Ntinu yina me sadila ve ndefi yina yandi kudyaka na ntadisi ya ntinu yina pesaka yandi buntinu, yandi me zenga ngwisani. Na yina, ni na sika ya yandi, kuna na Babilone yandi ke kufwa.

\VS{17}Ntinu ya Ngipiti ke kwiza ve na nkonga mingi ya binwani yina kele na ngolo, yandi ke lenda ve na kusadisa ntinu yina na kati ya muzingu. Na ntangu yina, binwani ya Babilone ke timuna mabulu mpe ke fulusa ntoto yina ke salaka ti bantu yuluka na zulu ya bibaka, samu na kufwa bantu mingi.

\VS{18}Ntinu yina me sadila ve ndefi yina yandi kudyaka. Yandi me zenga ngwisani. Yandi me sala dyambu ya mutindu yina na manima ya kudya ndefi. Ni yawu yina yandi lenda vuuka ve.»


\par }{\PP \VS{19}Yave
Mfumu ke na kutuba: «Na nkumbu ya munu, Yave Nzambi ya moyo, ya tsyelika, ntinu me manga na kusadila mambu yina yandi kudyaka ndefi na ntadisi ya munu na kusadila. Ni ngwisani ya munu yandi me zenga. Na yina, mu ke futisa yandi dyambu yina.

\VS{20}Mu ke tambila yandi mpwasa mpe yandi ke kangama na mutambu ya munu. Mu ke nata yandi na Babilone, mpe kuna mu ke fundisa yandi na yina me tadila kumanga yina yandi me manga na kusadila mambu yina yandi kudyaka ndefi na ntadisi ya munu na kusadila.

\VS{21}Binwani ya yandi nyonso yina ke kima, bawu ke manisa na kufwa na mbele ya mvita. Bayina ke bikana moyo, bawu ke mwangana na bisika nyonso. Na yina, beno ke zaba ti ni munu Yave
Mfumu me zonza.»


\par }{\SH Bansilulu ya Yave
\par }
{\PP \VS{22}Yave
Mfumu ke na kutuba mutindu yayi: «Munu mosi, mu ke baka kintala na nsongi ya yinti mosi ya sedele ya kuzangama. Mu ke kunda yawu. Mu ke zenga kintala yina ke na kumena na nsongi ya bintala ya yinti ya sedele, mpe munu mosi, mu ke kunda yawu na zulu ya mongo mosi ya kuzangama mingi.

\VS{23}Mu ke kunda yawu na zulu ya mongo mosi ya kuzangama ya Isayeli. Yawu ke basisa bintala mpe yawu ke buta bambuma. Yawu ke kuma yinti ya sedele ya kitoko. Bandeke nyonso ya mutindu na mutindu ke kwiza tunga mazanza ya bawu na yinti yina. Bawu ke vwanda na mpewo ya bintala ya yawu.

\VS{24}Na yina, bayinti nyonso ya mfinda ke zaba ti mu kele Yave. Mu ke kululaka bayinti ya kuzangama, mpe mu ke zangulaka bayinti yina kele ya kukuluka. Mu ke yumisaka yinti ya maza, mpe, yinti ya kuyuma, mu ke kitulaka yawu yinti ya maza. Ni munu Yave ke zonza, ni munu mpe ke sala yawu.»




\par }\Chap{18}{\SH Nzambi ke fundisa konso muntu mutindu kele ndyatulu ya yandi
\par }
{\PP \VerseOne{1}Mambu ya Yave kuminaka munu mutindu yayi:

\VS{2}«Samu na yinki beno ke zonzaka kingana yayi na ntoto ya Isayeli ti: “Batata kudyaka bambuma ya vinu ya nkunzu, kasi ni bana ke na kutala mpasi na meno?”


\par }{\MM \VS{3}Na nkumbu ya munu, Nzambi ya moyo, munu Yave
Mfumu ke na kutuba ti beno ke tuba dyaka ve nongo yina na Isayeli.

\VS{4}Ya tsyelika, bantu nyonso kele ya munu. Mwana kele ya munu, tata mpe kele ya munu. Bawu nyonso zole kele ya munu. Muntu yina ke sala masumu ni yandi ke kufwa.


\par }{\PP \VS{5}«Kana muntu kele ya
kudedama, yandi kele ya kusungama na ndyatulu ya yandi, yandi ke dyatilaka na
ludedomo,

\VS{6}yandi ke kudyaka ve na zulu ya myongo, yandi ke sambilaka ve banzambi ya biteki ya bantu ya Isayeli, yandi ke basikaka ve na kento ya ngana, yandi ke vukanaka ve na kento yina me tala menga,

\VS{7}yandi ke nyokolaka muntu ve, yandi ke vutulaka kima yina ba simbisaka yandi na mfuka, yandi ke botolaka ve bima ya ngana, yandi ke pesaka madya na muntu yina kele na nsatu, yandi ke pesaka binkuti na muntu yina kele ve na yawu,

\VS{8}yandi ke defisaka ve mbongo samu na kuzwa ndandu na zulu ya mbongo yina to kima ya nkaka samu na mfuka yina, yandi ke salaka ve yimbi, yandi ke fundisaka bantu na mutindu ya kulunga,

\VS{9}yandi ke landaka bansalulu ya misiku ya munu, yandi ke sadilaka bantumunu ya munu na butsyelika nyonso, muntu ya mutindu yina kele muntu ya
kudedama. Ya tsyelika, yandi ke zinga. Ni Yave
Mfumu me tuba yawu.


\par }{\PP \VS{10}«Kana tata yina butaka mwana, mpe mwana yango kele kimpumbulu, mwana yina ke tangisaka menga, mpe kana mwana yango me sala mosi na masumu yina na mpangi ya yandi,

\VS{11}kana yandi me landa ata fyoti ve ndyatulu ya tata ya yandi, yandi ke kudyaka na zulu ya myongo, yandi ke basikaka na bakento ya ngana,

\VS{12}yandi ke nyokolaka mputu mpe muwelo, yandi ke botolaka bima ya ngana, yandi ke vutulaka ve kima yina ba me simbisa yandi samu na mfuka, yandi ke sambilaka banzambi ya biteki, yandi ke salaka mambu ya nganzi,

\VS{13}yandi ke defisaka mbongo samu na kuzwa ndandu na zulu ya mbongo yina to kima ya nkaka samu na mfuka yina, mwana ya mutindu yina, yandi lenda zinga? Ve, yandi ke zinga ve! Yandi me sala mambu nyonso yina ya nganzi. Na yina, ba fwana kufwa yandi. Lufwa ya yandi ke vwanda na zulu ya yintu ya yandi mosi.


\par }{\PP \VS{14}«Kasi, kana tata butaka mwana, mpe mwana yango ke talaka masumu nyonso yina tata ya yandi ke salaka, yandi ke talaka yawu kasi yandi ke salaka ve mutindu tata ya yandi,

\VS{15}yandi ke kudyaka ve na zulu ya myongo, yandi ke sambilaka ve banzambi ya biteki ya dikanda ya Isayeli, yandi ke basikaka ve na kento ya ngana,

\VS{16}yandi ke nyokolaka muntu ve, yandi ke vutulaka kima yina ba simbisaka yandi na mfuka, yandi ke botolaka ve bima ya ngana, yandi ke pesaka madya na muntu yina kele na nsatu, yandi ke pesaka binkuti na muntu yina kele ve na yawu,

\VS{17}yandi ke kwamisaka ve mputu, yandi ke defisaka ve mbongo samu na kuzwa ndandu na zulu ya mbongo yina to kima ya nkaka samu na mfuka yina, yandi ke landaka bansalulu ya misiku ya munu, yandi ke sadilaka bantumunu ya munu, mwana ya mutindu yina ke kufwa ve, samu na masumu yina tata ya yandi me sala, kasi yandi ke zinga.

\VS{18}Ni tata ya yandi yina me nyokola bantu, yina me botola bima ya bampangi, yina me sala mambu yina me fwanana ve na sika ya bampangi ya yandi, ni yandi muntu ke kufwa samu na masumu ya yandi mosi.


\par }{\PP \VS{19}«Beno ke tubaka: “Samu na yinki mwana ke nata ve
kizitu ya masumu ya tata ya yandi?” Ya ke samu ti mwana yina kele ya kusungama na ndyatulu ya yandi, yandi ke dyatilaka na
ludedomo mpe kusungama. Yandi ke landaka bansalulu nyonso ya misiku ya munu mpe yandi ke sadilaka yawu. Ya tsyelika yandi ke zinga.

\VS{20}Muntu yina ke sala masumu, ni yandi ke kufwa. Mwana ke nata ve
kizitu ya masumu ya tata ya yandi. Tata ke nata ve kizitu ya masumu ya mwana ya yandi. Muntu ya
ludedomo ke kuzwa musendo samu na
ludedomo ya yandi mosi. Muntu ya yimbi ke kuzwa kitumbu samu na yimbi ya yandi mosi.»


\par }{\SH Beno tatamana na ndyatulu ya mbote
\par }
{\PP \VS{21}«Kana muntu ya yimbi kubika masumu ya yandi yina yandi vwandaka sala, kana yandi landa bansalulu ya misiku ya munu nyonso, kana yandi kuvwanda ya kusungama na ndyatulu ya yandi, mpe yandi kudyatila na
ludedomo, yandi ke zinga, yandi ke kufwa ve.

\VS{22}Mu ke bambuka dyaka ve moyo na kumanga nyonso yina yandi mangaka na kutumama na munu. Ludedomo yina yandi me sadila ke sala ti yandi kuzinga.

\VS{23}Beno ke na kubanza ti mu ke yangalalaka na lufwa ya muntu ya yimbi? Ve, kasi mu zola ti muntu ya yimbi kubika ndyatulu ya yandi ya yimbi, samu ti yandi kuzinga. Ni munu Yave
Mfumu me tuba yawu.

\VS{24}Kana muntu ya
kudedama bika na kudyata na
ludedomo mpe ti yandi banda na kusadila yimbi, kana yandi kusala mambu nyonso ya nganzi yina ke salaka muntu ya yimbi, beno ke na kubanza ti yandi ke zinga? Mu ke bambuka dyaka ve moyo na mambu nyonso ya
ludedomo yina yandi salaka. Mambu ya busafu yina yandi me sala mpe masumu ya yandi ke sala ti yandi kufwa.

\VS{25}Beno ke tubaka mutindu yayi: “Nsalulu yina ya Yave kele ya kusungama ve!” Beno kuwa mbote, beno dikanda ya Isayeli! Ni nsalulu ya munu kele ya kusungama ve? Ni bansalulu ya beno ve kele ve ya kusungama?

\VS{26}Kana muntu ya kusungama bika na kudyata na
ludedomo, kana yandi banda na kusadila yimbi, mpe ti yandi kufwa samu na yawu, ya tsyelika lufwa yina yandi ke kufwa, ke vwanda samu na ndyatulu ya yandi ya yimbi.

\VS{27}Kana muntu ya mavanga ya yimbi bika na kusadila yimbi, kana yandi kuvwanda ya kusungama na ndyatulu ya yandi, mpe yandi kudyatila na
ludedomo, ya tsyelika, yandi ke zinga.

\VS{28}Kana yandi me bakula masumu nyonso yina yandi salaka mpe yandi me bika yawu. Ya tsyelika, yandi ke zinga, yandi ke kufwa ve.

\VS{29}Kasi dikanda ya Isayeli ke tubaka mutindu yayi: “Nsalulu yina ya Yave ke ya kusungama ve!” Beno dikanda ya Isayeli, ni nsalulu ya munu ke ya kusungama ve? Ve! Ni bansalulu ya beno kele ve ya kusungama.

\VS{30}Ni yawu yina, beno dikanda ya Isayeli, mu ke fundisa beno, muntu-muntu mutindu kele ndyatulu ya yandi. Ni munu Yave
Mfumu me tuba yawu. Beno viluka, beno bika na kusadila masumu. Na yina, ya ke vwanda dyaka ve na dyambu yina ke bwisa beno na masumu.

\VS{31}Beno bika bifu yina kele na beno ya kumangaka na kutumama na munu. Beno ndima na kuvwanda na ntima ya malu-malu na mpeve ya malu-malu. Beno dikanda ya Isayeli, samu na yinki beno ke kufwa kwandi?

\VS{32}Ya tsyelika, mu zola ve lufwa ya muntu yina ke na kufwa. Ni munu Yave
Mfumu me tuba yawu. Ni yawu yina, beno
viluka mpe beno zinga!»




\par }\Chap{19}{\SH Mukunga ya kyadi ya bankosi
\par }
{\PP \VerseOne{1}Yave tubaka na munu: «Nge, yimbidila bamfumu ya Isayeli mukunga ya kyadi.»

\VS{2}Tuba mutindu yayi:

\par }{\Q «Nani vwandaka mama ya nge?

\par }{\Q Yandi vwandaka nkosi ya nkento,

\par }{\Q yandi vwandaka ya kulala na kati-kati ya bankosi,

\par }{\Q ni na kati-kati ya bana ya bankosi,

\par }{\Q yandi vwandaka yundula bana ya yandi.


\par }{\Q \VS{3}Yandi longisaka mbote-mbote mwana mosi na kati ya bana ya yandi.

\par }{\Q Mwana yango kumaka nkosi ya kuyela,

\par }{\Q yandi longokaka mutindu ya kupasulaka mbisi ya yandi,

\par }{\Q yandi kudyaka mpe bantu mingi.


\par }{\Q \VS{4}Makanda ya nkaka ya bantu kuwaka nsangu ya yandi,

\par }{\Q ba kangaka yandi na mutambu,

\par }{\Q ba nataka yandi na Ngipiti na mpanga na mbombo.


\par }{\Q \VS{5}Nkosi ya kento vingilaka mingi mwana ya yandi,

\par }{\Q yandi vwandaka dyaka ve na kivuvu,

\par }{\Q yandi bakaka mwana ya nkaka na kati ya bana ya yandi,

\par }{\Q yandi kumisaka yandi nkosi ya kuyela.


\par }{\Q \VS{6}Yandi kulaka na kati-kati ya bankosi,

\par }{\Q yandi kumaka yimeni nkosi ya kuyela,

\par }{\Q yandi longokaka mutindu ya kupasulaka mbisi ya yandi,

\par }{\Q yandi kudyaka mpe bantu mingi.


\par }{\Q \VS{7}Yandi vukisaka mfunu na ngolo na mifwidi ya bawu,

\par }{\Q yandi mwangisaka bayinzo ya bawu ya kitoko,

\par }{\Q yandi mwangisaka bambanza ya bawu,

\par }{\Q Yinsi mpe nyonso yina vwandaka na yinsi,

\par }{\Q nyonso mwanganaka na kuwaka ndinga ya yandi.


\par }{\Q \VS{8}Makanda ya bantu yina vwandaka pene-pene tediminaka yandi,

\par }{\Q bawu vwandaka katuka na balweka nyonso,

\par }{\Q bawu tambilaka yandi mpwasa,

\par }{\Q yandi bakamaka na mutambu ya bawu.


\par }{\Q \VS{9}Bawu tulaka yandi mpanga na mbombo,

\par }{\Q ba tulaka yandi na kati ya kese,

\par }{\Q bawu nataka yandi na sika ya ntinu ya Babilone,

\par }{\Q ba kangaka yandi na kati ya boloko,

\par }{\Q samu ti ndinga ya yandi kuwakana ve,

\par }{\Q na zulu ya myongo ya Isayeli.»


\par }{\SH Mukunga ya kyadi ya yinti ya vinu
\par }
{\Q \VS{10}«Mama ya nge vwandaka mutindu yinti ya vinu

\par }{\Q yina ba kundaka pene-pene ya nzadi,

\par }{\Q yawu vwandaka na makasa mingi,

\par }{\Q yawu vwandaka buta mingi,

\par }{\Q yawu vwandaka na bintala mingi,

\par }{\Q samu ti yawu vwandaka kuzwa maza mingi.


\par }{\Q \VS{11}Yinti yango vwandaka na bintala ya ngolo,

\par }{\Q bintala yango kumaka mikawa ya lutumu ya bayina ke yalaka,

\par }{\Q mutela ya yinti yango lutilaka bayinti ya nkaka,

\par }{\Q mutela yango vwandaka benda bantu,

\par }{\Q bintala ya yandi ya mingi-mingi vwandaka benda bantu.


\par }{\Q \VS{12}Bawu timunaka yinti na nkele nyonso,

\par }{\Q ba losaka yawu na ntoto,

\par }{\Q mupepe yina ke katukaka na esete yumisaka bambuma ya yandi,

\par }{\Q bambuma yango kubwaka,

\par }{\Q bintala ya yandi ya ngolo yumaka,

\par }{\Q tiya yokaka yawu.


\par }{\Q \VS{13}Ntangu yayi, ba me kundaka yawu na yinsi ya kuyuma,

\par }{\Q na ntoto ya kuyuma, yina kele ve na maza.


\par }{\Q \VS{14}Tiya basikaka na kintala ya fyoti,

\par }{\Q yawu yokaka bintala ya yawu ya nene na bambuma ya yawu,

\par }{\Q yinti kele dyaka ve na bintala ya ngolo,

\par }{\Q yina lenda vwanda mukawa ya lutumu.» Mukunga yayi kele ya kyadi. Ba ke yimbila yawu mutindu mukunga ya kyadi.




\par }\Chap{20}{\SH Nzambi twadisaka Isayeli ata ti bawu balukilaka yandi
\par }
{\PP \VerseOne{1}Na kilumbu ya kumi ya ngonda ya tanu na mvula ya nsambwadi, mwa ndambu ya
bakuluntu ya Isayeli kwizaka tala munu, samu na kuyufula luzolo ya Yave. Bawu kwizaka vwanda na mantwala ya munu.

\VS{2}Na yina, mambu ya Yave kuminaka munu mutindu yayi:

\VS{3}«Nge,
Mwana ya Muntu, zonza na
bakuluntu ya Isayeli mutindu yayi: Yave
Mfumu ke na kutuba: Beno me kwiza samu na kuyufula luzolo ya munu? Na nkumbu ya munu mosi, Nzambi ya moyo, mu ke ndima ve ti beno kwiza yufula luzolo ya munu. Ni munu Yave
Mfumu me tuba yawu.


\par }{\PP \VS{4}«Nge
Mwana ya Muntu, fundisa bawu, fundisa bawu! Zabisa bawu mavanga ya nganzi yina bankooko ya bawu salaka.

\VS{5}Tuba na bawu mutindu yayi: Yave,
Mfumu ke na kutuba: Kilumbu yina mu soolaka Isayeli, mu kudyaka ndefi, mu nangunaka diboko na kutuba na bana ya dikanda ya Yakobi ti “Mu kele Yave Nzambi ya beno.” Na yina, mu salaka ti bawu kuzaba munu kuna na Ngipiti.

\VS{6}Na ntangu yina, mu kudyaka ndefi, mu nangunaka diboko na kutuba ti mu ke basisa bawu na Ngipiti. Mu ke nata bawu na yinsi yina mu kubikaka samu na bawu. Yawu kele yinsi yina kele ya kufuluka na miliki mpe mafuta ya nyosi. Yinsi ya kulutila kitoko na bayinsi nyonso.

\VS{7}Mu tubaka na bawu: “Bika ti konso muntu na kati ya beno kulosa bima ya busafu yina ke na kusukisaka beno ntima! Beno bika na kuvwanda ya
kuvedila ve samu na banzambi ya biteki ya Ngipiti! Mu kele Yave, Nzambi ya beno.”


\par }{\PP \VS{8}«Kasi bantu ya Isayeli mangaka na kutumama na munu. Bawu zolaka ve na kuwila munu. Ata mosi na bawu losaka bima ya busafu yina vwandaka sukisa bawu ntima. Bawu bikaka ve banzambi ya biteki ya Ngipiti. Na yina, mu bakaka lukanu ya kulakisa nkele ya munu na bawu, kuna na yinsi ya Ngipiti. Mu kanisaka na kumanisa nkele ya munu nyonso na bawu.

\VS{9}Kasi mu bikaka na kusala mutindu yina samu na nkumbu ya munu. Mu zolaka ya munu ve ti makanda ya nkaka ya bantu kusafula nkumbu ya munu. Ya ke makanda ya bantu ya bisika yina bantu ya Isayeli vwandaka zinga. Ya tsyelika, bawu talaka mutindu mu salaka ti bantu ya Isayeli kuzaba munu, ntangu mu basisaka bawu na yinsi ya Ngipiti.

\VS{10}Mu basisaka bawu na Ngipiti mpe mu nataka bawu na yinsi ya kuyuma.

\VS{11}Mu pesaka bawu bansalulu ya misiku ya munu. Mu zabisaka bawu bantumunu ya munu. Ya kele bantumunu yina muntu fwana kusadila samu na kuzinga.

\VS{12}Mu pesaka bawu mpe
basaba ya munu, samu ti yawu kuvwanda kidimbu na kati ya munu na bawu. Yawu kele kidimbu na kati-kati ya bawu na munu, samu ti bawu kuzaba ti mu kele Yave, mpe ti bawu kele bantu yina mu me tula na lweka samu ti bawu kuvwanda mvwilu ya munu.

\VS{13}Kasi dikanda ya Isayeli mangaka na kutumama na munu kuna na yinsi ya kuyuma. Bawu landaka ve bansalulu ya misiku ya munu. Bawu losaka bantumunu ya munu, yina muntu fwana kusadila samu ti yandi kuzinga. Bawu sumunaka ya kulutila
basaba ya munu. Na yina, mu bakaka lukanu ya kulakisa nkele ya munu na bawu, kuna na yinsi ya kuyuma. Mu kanisaka na kumanisa na kufwa bawu nyonso.

\VS{14}Kasi mu bikaka na kusala mutindu yina samu na nkumbu ya munu. Mu zolaka ya munu ve ti makanda ya nkaka ya bantu kusafula nkumbu ya munu. Ya ke makanda ya bantu yina talaka ntangu mu basisaka bawu na yinsi ya Ngipiti.

\VS{15}Kuna na yinsi ya kuyuma, ni munu nangunaka diboko na kudya ndefi ti mu ke nata dyaka bawu ve na yinsi yina mu pesaka bawu. Yinsi yina kele ya kufuluka na miliki mpe mafuta ya nyosi, yinsi ya kulutila kitoko na bayinsi nyonso.

\VS{16}Nyonso yina samu ti bawu losaka bantumunu ya munu, bawu landaka ve bansalulu ya misiku ya munu. Bawu sumunaka basaba. Ya tsyelika bantima ya bawu vwandaka ya kukangama na banzambi ya bawu ya biteki.

\VS{17}Kasi mu talaka bawu kyadi. Ni yawu yina mu zolaka ve na kumwangisa bawu. Mu manisaka ve na kufwa bawu kuna na yinsi ya kuyuma.»


\par }{\SH Isayeli bikaka ve na kumanga na kutumama
\par }
{\PP \VS{18}«Kuna na yinsi ya kuyuma, mu tubaka na bana ya bawu mutindu yayi: “Beno kulanda ve bifu ya bankooko ya beno. Beno kusadila ve bantumunu yina bankooko ya beno vwandaka sadila. Beno bika na kuvwanda ya
kuvedila ve samu na banzambi ya bawu ya biteki.

\VS{19}Mu kele Yave, Nzambi ya beno. Beno landa bansalulu ya misiku ya munu. Beno keba mpe beno sadila bantumunu ya munu.

\VS{20}Beno bakila
basaba ya munu mutindu bilumbu ya longo. Yawu kele kidimbu na kati-kati ya munu na beno, samu ti beno kuzaba ti mu kele Yave, Nzambi ya beno.”

\VS{21}Kasi bana mpe mangaka na kutumama na munu. Bawu landaka ve bansalulu ya misiku ya munu. Bawu mangaka na kusadila bantumunu ya munu. Ya tsyelika, ya ke bantumunu yina muntu fwana kusadila samu na kuzinga. Ba sumunaka
basaba ya munu. Na yina, mu bakaka lukanu ya kumanisa nkele ya munu na bawu, kuna na yinsi ya kuyuma.

\VS{22}Kasi mu bikaka na kusala mutindu yina samu na nkumbu ya munu. Mu zolaka ya munu ve ti makanda ya nkaka ya bantu kusafula nkumbu ya munu. Ya ke makanda ya bantu yina talaka ntangu mu basisaka bawu na yinsi ya Ngipiti.

\VS{23}Kuna na yinsi ya kuyuma, ni munu nangunaka diboko na kudya ndefi ti mu ke mwangisa bawu na kati-kati ya makanda ya bantu. Mu ke mwangisa bawu na bayinsi nyonso.

\VS{24}Samu ti bawu vwandaka sadila ve bantumunu ya munu. Bawu losaka bansalulu ya misiku ya munu. Bawu sumunaka
basaba ya munu. Bantima ya bawu vwandaka kaka na banzambi ya biteki yina vwandaka sambila bankooko ya bawu.

\VS{25}Na yina, mu pesaka bawu bansalulu ya misiku yina vwandaka mbote ve. Mu pesaka bawu bantumunu yina lendaka sala ve ti bawu kuzinga.

\VS{26}Mu bikaka ti bawu kupesaka makabu yina vwandaka sala ti bawu kuvwanda ya
kuvedila ve. Bawu vwandaka pesa bana ya bawu ya ntete mutindu minkayulu ya kuyoka. Mu salaka mutindu yina, samu ti bawu kukwama, mpe bawu kuzaba ti mu kele Yave.»


\par }{\SH Nzambi ke sala ti dikanda ya Isayeli kusambila dyaka ve biteki
\par }
{\PP \VS{27}«Ni yawu yina, nge
Mwana ya Muntu, zonza na dikanda ya Isayeli, tuba na bawu mutindu yayi: Yave
Mfumu ke na kutuba: Bankooko ya beno talisaka dyaka munu mpasi na ntima na mambu ya busafu yina bawu salaka na ntadisi ya munu.

\VS{28}Mu nataka bawu na yinsi yina mu nangunaka diboko na kudya ndefi ti mu ke pesa bawu yawu. Kasi bawu tulaka meso ya bawu na myongo nyonso ya fyoti mpe na bayinti yina vwandaka ntete na makasa ya maza. Ni kuna bawu vwandaka pesa minkayulu ya bawu. Bawu vwandaka pesa makabu ya bawu yina vwandaka sombola munu. Bawu vwandaka yoka mananasi ya bawu ya nsunga ya mbote. Bawu vwandaka pesa minkayulu ya bawu ya malafu.

\VS{29}Mu yufulaka bawu: Bisika ya beno ya lusambulu yina kele na zulu ya myongo, bisika yina beno ke kwendaka, yawu kele yinki? Bawu pesaka yawu nkumbu “Bisika ya lusambulu na zulu ya myongo.” Nkumbu yina kele ntete tii bubu yayi.

\VS{30}Ni yawu yina, zonza na dikanda ya Isayeli: Yave
Mfumu ke na kutuba: Beno kele ve bantu ya
kuvedila ve mutindu vwandaka sala bankooko ya beno? Beno ke na kusadila ve kindumba na bima ya bawu ya busafu?

\VS{31}Tii bubu yayi, beno ke nataka makabu, beno ke pesaka bana ya beno mutindu minkayulu ya kuyoka, beno ke na kuvwandaka ya
kuvedila ve na banzambi ya beno nyonso ya biteki. Mpe beno ke na kubanza ti mu ke ndima beno kwiza yufula luzolo ya munu, beno dikanda ya Isayeli? Ve! Munu mu me ndima ve ti beno kwiza yufula luzolo ya munu. Na nkumbu ya munu mosi, Nzambi ya moyo, munu Yave
Mfumu ke na kutuba yawu: Mu ke ndima ve ti beno kwiza yufula luzolo ya munu.

\VS{32}Na mabanza ya beno, beno ke na kutuba ti: “Beto zola kuvwanda mutindu makanda ya nkaka ya bantu. Beto zola kuvwanda mutindu bifumba ya bayinsi ya nkaka. Beto zola kusambila bayinti mpe matadi”. Kasi yawu ke salama ve!

\VS{33}Na nkumbu ya munu mosi, Nzambi ya moyo, munu Yave
Mfumu ke na kutuba mutindu yayi: Ya tsyelika, mu ke yala beno na lulendo ya munu mpe na ngolo ya munu nyonso. Mu ke lakisa nkele ya munu na beno.

\VS{34}Mu ke katula beno na kati ya makanda ya nkaka ya bantu. Mu ke baka beno na bayinsi yina beno kele ya kumwangana. Mu ke sala yawu na lulendo ya munu mpe na ngolo ya munu nyonso. Mu ke lakisa nkele ya munu.

\VS{35}Mu ke nata beno na yinsi ya kuyuma, ntama na makanda ya nkaka ya bantu. Mpe kuna, mu ke fundisa beno mbombo na mbombo.

\VS{36}Mu ke fundisa beno mutindu mu fundisaka bankooko ya beno kuna na yinsi ya kuyuma ya yinsi ya Ngipiti. Ni mutindu yina, mu ke fundisa beno. Ni munu Yave,
Mfumu, me tuba yawu.

\VS{37}Mu ke sadila mukawa samu na kutwadisa beno. Mu ke twadisa beno na basinga ya ngwisani ya munu.

\VS{38}Mu ke katula na kati ya beno bayina nyonso ke na kumanga na kutumama na munu, bayina nyonso ke na kubalukila munu. Mu ke basisa kwandi bawu na yinsi ya bunzenza yina bawu kele. Kasi bawu ke vutuka ve na ntoto ya Isayeli. Na yina, beno ke zaba ti mu kele Yave.

\VS{39}Beno dikanda ya Isayeli, Yave
Mfumu ke na kutuba mutindu yayi: Bika ti muntu-muntu kwenda sambila biteki ya yandi! Kasi na manima, beto ke tala kana beno ke wila munu ve. Ya tsyelika, beno ke safula dyaka ve nkumbu ya munu ya longo na makabu ya beno mpe na banzambi ya beno ya biteki.

\VS{40}Ya tsyelika, na mongo ya munu ya longo, mongo ya nene ya Isayeli, dikanda nyonso ya Isayeli ke sadila munu. Bayina nyonso ke zingaka na kati ya yinsi ke sadila munu. Ni munu Yave
Mfumu me tuba yawu. Kuna mu ke yamba bawu na kyese. Mu ke ndima minkayulu ya bambuma ya beno, madya ya ntete ya bilanga ya beno, mpe nyonso yina beno ke pesa munu.

\VS{41}Mu ke yamba beno na kyese mutindu munkayulu yina nsunga ya yawu ke yangidikaka munu. Ya ke na ntangu yina mu ke katula beno na kati ya makanda ya nkaka ya bantu mpe mu ke baka beno na bayinsi yina beno kele ya kumwangana. Ntangu mu ke sala mutindu yina, mu ke lakisa na makanda ya nkaka ya bantu ti mu kele Nzambi ya longo.

\VS{42}Na yina, beno ke zaba ti mu kele Yave ntangu mu ke vutula beno na ntoto ya Isayeli, na yinsi yina mu nangunaka diboko na kudya ndefi ti mu ke pesa yawu na bankooko ya beno.

\VS{43}Kuna, beno ke bambuka moyo na ndyatulu ya beno mpe na mavanga nyonso yina vwandaka sala ti beno kuvwanda bantu ya
kuvedila ve. Beno ke tala nsoni ya beno mosi samu na yimbi nyonso yina beno salaka.

\VS{44}Mu ke sala mutindu yina samu na nkumbu ya munu. Mu ke tala ve banzila ya beno ya yimbi mpe mavanga ya beno ya busafu, beno dikanda ya Isayeli. Ni na yina beno ke zaba ti mu kele Yave. Ni munu Yave
Mfumu me tuba yawu.»




\par }\Chap{21}{\SH Nsangu ya yimbi samu na yinsi ya kintinu ya Yuda
\par }
{\PP \VerseOne{1}Mambu ya Yave kuminaka munu mutindu yayi:

\VS{2}«Mwana ya muntu, telama mpe talisa kizizi ya nge na lweka ya sude. Zonza samu na lweka ya sude. Bikula samu na mfinda mpe bilanga ya Nengeve.

\VS{3}Nge ke tuba na mfinda ya Nengeve mutindu yayi: “Nge, kuwa mambu ya Yave. Yave
Mfumu ke na kutuba: Mu ke tula tiya na kati ya nge. Tiya yango ke yoka bayinti ya nge nyonso, bayinti ya maza mpe ya kuyuma. Mulaka ya ngolo ya tiya yango ke kufwa ve ntete ti yawu kuyoka ve bizizi ya bantu nyonso kubanda na Nengeve tii na node.

\VS{4}Na yina, bantu nyonso ke zaba ti ni munu Yave me namisa tiya yina: muntu ve ke kufwa yawu.»

\VS{5}Mu vutulaka: «Aa Yave
Mfumu! Bantu ke tubaka samu na munu ti: “yandi yayi ke zonzaka kaka na bingana.”»


\par }{\PP \VS{6}Mambu ya Yave kuminaka munu mutindu yayi:

\VS{7}«Mwana ya muntu, talisa kizizi ya nge na lweka ya mbanza Yelusalemi. Zonza samu na bisika ya longo. Bikula samu na ntoto ya Isayeli.

\VS{8}Nge ke tuba na ntoto ya Isayeli mutindu yayi: “Yave ke na kutuba: Mu ke tedimina nge. Mu ke basisa mbele ya munu ya mvita na kati ya nkutu ya yawu mpe mu ke kufwa bantu ya
kudedama na bantu ya yimbi yina kele na kati ya nge.

\VS{9}Mu ke kufwa bantu ya
kudedama mpe bantu ya yimbi. Ni samu na yawu mu ke basisa mbele ya munu ya mvita na kati ya nkutu ya yawu samu na kumanisa na kufwa bawu nyonso kubanda na sude tii na node.

\VS{10}Na yina, bantu nyonso ke zaba ti ni munu Yave me basisa mbele ya munu ya mvita na nkutu ya yawu. Mbele yango ke vutuka dyaka ve na kati ya nkutu.”

\VS{11}Nge
Mwana ya Muntu, yawula na ngolo! Kondama mpe nyonga mingi na meso ya bawu nyonso!

\VS{12}Na yina, ntangu bawu ke yufula nge: “Samu na yinki nge ke na kuyawula na ngolo?” Nge ke vutula mutindu yayi: “Samu ti ya kele na mambu ke na kukwiza. Bantima ya bantu ke lemba, maboko ya bantu nyonso ke vwanda dyaka ve na ngolo, bantu nyonso ke lemba mpe makoto ya bantu ke banda na kututana yawu na yawu. Mambu yango yawu yayi ke na kukwiza, yawu me kuma! Ni Yave
Mfumu me tuba yawu.”»


\par }{\SH Kitumbu ya mbele ya mvita
\par }
{\PP \VS{13}Mambu ya Yave kuminaka munu mutindu yayi:

\VS{14}Nge
Mwana ya Muntu, bikula! Tuba ti Yave ke na kutuba:

\par }{\Q «Mbele ya mvita! Mbele ya mvita!

\par }{\Q Ya kele ya kulengula, ya kele na meno.


\par }{\Q \VS{15}Yawu kele ya kulengula mbote samu na kufwa bantu,

\par }{\Q yawu ke na meno samu na kubasisa milaka ya tiya.

\par }{\Q Ba lenda kuyangalala samu na mukawa ya mwana ya munu?

\par }{\Q Mbele ya mvita ke yina kibuku ya yinti ya mutindu yina!


\par }{\Q \VS{16}Bawu pesaka yawu meno samu ti yawu kubama na kusala.

\par }{\Q Mbele ya mvita kele ya kulengula,

\par }{\Q yawu kele na meno

\par }{\Q samu na kupesa yawu na muvondi.


\par }{\Q \VS{17}Mwana ya muntu, looka, yawula!

\par }{\Q Samu ti ba me basisa mbele yango ya mvita,

\par }{\Q samu na kufwa bantu ya munu,

\par }{\Q samu na kufwa bamfumu nyonso ya Isayeli,

\par }{\Q ba ke kufwa bawu kintwadi na bantu ya munu,

\par }{\Q na yina, bula ntulu ya nge na kyadi!


\par }{\Q \VS{18}Ya kele mpasi mingi. Mukawa ya kintinu yina mbele ya mvita me kuyina, kana yawu kuzimbana, yinki ke salama?

\par }{\Q Ni Yave
Mfumu me tuba yawu.


\par }{\Q \VS{19}Nge
Mwana ya Muntu bikula,

\par }{\Q bula maboko ya nge nyonso zole,

\par }{\Q samu ti mbele ya mvita ke bula bambala zole,

\par }{\Q ya lenda kuma tii na bambala tatu,

\par }{\Q ya kele mbele ya mvita ya lufwa,

\par }{\Q mbele ya mvita ya lufwa ya kusakana ve,

\par }{\Q yawu ke na kulanda bawu.


\par }{\Q \VS{20}Yawu ke sala ti bawu kulemba,

\par }{\Q yawu ke na kubwisa bantu nyonso,

\par }{\Q na mantwala ya konso mwelo,

\par }{\Q mu me tula mbele ya mvita samu na kufwa bantu,

\par }{\Q mbele ya mvita ke na kubasisa milaka ya tiya,

\par }{\Q mbele ya mvita me kubama na kufwa muntu.


\par }{\Q \VS{21}Mbele ya mvita, bula na lumoso!

\par }{\Q Bula na lubakala!

\par }{\Q Balula nsongi ya nge na bisika nyonso!


\par }{\MM \VS{22}Munu mpe, mu ke bula maboko ya munu,

\par }{\Q mu ke manisa nkele ya munu na beno.

\par }{\Q Ni munu Yave me tuba yawu.»


\par }{\SH Ba nwanisaka Yelusalemi
\par }
{\PP \VS{23}Mambu ya Yave kuminaka munu mutindu yayi:

\VS{24}Nge
Mwana ya Muntu, fikula banzila zole kisika ntinu ya Babilone ke lutila na mbele ya yandi ya mvita. Sala ti banzila nyonso zole kukatuka na yinsi mosi. Sala kidimbu. Na nkotolo ya banzila yango, sala kidimbu yina ke lakisa mbanza, kisika banzila yina ke na kwenda.

\VS{25}Nge ke fikula nzila samu ti mbele ya mvita kukuma na mbanza Laba, mbanza ya ba-Amoni mpe na Yuda, na Yelusalemi, mbanza ya kutungama na bibaka ya lukengolo.

\VS{26}Samu ti ntinu ya Babilone kele ya kutelama na digambu, kisika banzila kwizaka vukana. Samu na kubokila bampeve ya bantu ya kufwa. Yandi vwandaka ningisa madyonga. Yandi vwandaka yufula banzambi ya yandi ya biteki. Yandi vwandaka fyongonina bambala ya kivumu ya bibulu.

\VS{27}Na diboko ya yandi ya lubakala ya kele na kidimbu yina dzeke me soola samu na Yelusalemi. Bawu ke tula binwanunu yina kele mutindu yintu ya dimeme ya mbakala, samu na kutobola bibaka. Yandi sala milolo ya mvita, yandi ke tumisa binwani samu na kunwana. Bawu ke tula binwanunu yina kele mutindu yintu ya dimeme ya mbakala na myelo ya mbanza. Binwani ke tula ba saki ya ntoto pene-pene ya bibaka samu na kuyuluka mpe bawu ke timuna mabulu samu na kubumbama.

\VS{28}Bantu ya Yelusalemi vwandaka banza ti ya ke kaka balumoni ya mpamba-mpamba, samu ti bawu kudyaka ndefi. Kasi ntinu ya Babilone ke bambukila bawu moyo samu na kukondwa kukwikama ya bawu mpe yandi ke tuba na bawu ti ba ke baka bawu samu na kunata bawu na ngolo na yinsi ya nzenza.

\VS{29}Ni yawu yina, munu Yave
Mfumu ke na kutuba: Samu na kukondwa kutumama ya beno, beno ke na kubambula munu moyo na yimbi yina beno salaka mavanga ya beno ke na kulakisa ti beno kele na masumu. Mutindu beno ke na kutatamana na kusala masumu, beno ke na kusala ti ba bambukila beno moyo, na yina bambeni ke kwiza kanga beno.

\VS{30}Nge muntu ya busafu, nge muntu ya yimbi, nge mfumu ya bantu ya Isayeli, ntangu ya nge me lunga, ntangu ya kufuta masumu ya nge me lunga.

\VS{31}Yave
Mfumu ke na kutuba mutindu yayi: «Ba ke katula nge kidimbu ya nge ya kintinu, ba ke katula nge yimpu ya nge ya kintinu. Mambu nyonso ke soba, yina kele ya kuzanguka ke kuluka, yina kele ya kukuluka, ke zanguka.

\VS{32}Mwangusulu! Mwangusulu! Mwangusulu! Mu ke sala ti yawu kuma kinkunku ya matadi. Yawu ke mwangana mutindu yawu me salamaka ntete ve, tii ntangu ke kuma muntu yina ke fundisa. Ni na sika ya yandi mu ke pesa yawu.»


\par }{\SH Mvita na ba-Amoni
\par }
{\PP \VS{33}«Nge
Mwana ya Muntu, bikula. Tuba mutindu yayi: “Na yina me tadila ba-Amoni, samu na yimbi ya bawu, Yave
Mfumu ke na kutuba: Mbele ya mvita! Bawu me basisa mbele ya mvita samu na kufwa. Mbele yango kele ya kulenguka samu na kufwa mpe samu na kubasisa milaka ya tiya.

\VS{34}Bantu ke na kutala ba lumoni ya luvunu mpe bawu ke na kubikula mambu ya luvunu. Mbele ya mvita me belama samu na kuzenga ba laka ya bantu ya masumu mpe ya bantu ya mavanga ya yimbi. Ntangu ya kufuta masumu ya nge me lunga.

\VS{35}Beno vutula bambele ya beno ya mvita na kati ya bankutu ya yawu. Mu ke fundisa beno na kisika yina mu yidikaka beno, na yinsi ya beno ya mbutukulu.

\VS{36}Mu ke manisa nkele ya munu na beno, mu ke fidisa beno tiya ya nkele ya munu. Mu ke yekula beno na maboko ya bantu ya mvwanzi, bayina ke mwangisaka.

\VS{37}Beno ke nyenga na tiya, menga ya beno ke mwangana na yinsi nyonso. Bantu ke bambukila dyaka beno moyo ve. Ni munu Yave me tuba yawu.»




\par }\Chap{22}{\SH Yelusalemi salaka mambu ya nganzi
\par }
{\PP \VerseOne{1}Mambu ya Yave kuminaka munu mutindu yayi:

\VS{2}Nge
Mwana ya Muntu, nge ke fundisa, nge ke fundisa mbanza ya mivondi? Zabisa bantu ya mbanza, mambu nyonso ya nganzi yina bawu me sala.

\VS{3}Zabisa bawu mutindu yayi: Yave
Mfumu ke na kutuba: Bantu ya mbanza yayi ke na kutangisa menga ya bantu na kati-kati ya bawu. Yawu me sala ti ntangu ya mfundusu kukuma. Bawu me yidika banzambi ya biteki, yawu me sala ti bawu vwanda ya
kuvedila ve.

\VS{4}Nge salaka yimbi samu na menga ya bantu yina nge tangisaka mpe nge kele ya
kuvedila ve samu na biteki yina nge yidikaka. Nge me sala ti kilumbu ya mfundusu ya nge kuma pene-pene mpe nge me sala ti bilumbu ya luzingu ya nge kukuma ya kutanga. Mu ke sala ti nge tala nsoni na mantwala ya bantu ya bayinsi ya nzenza mpe bantu ya bayinsi nyonso ke seka nge.

\VS{5}Bantu yina kele pene-pene na nge, na bantu yina kele ntama ke seka nge, nkumbu ya nge me sumuka mpe yimbi ya nge me lutila.

\VS{6}Konso ntinu na Isayeli ke na kusala na ngolo ya yandi mutindu yandi zola, samu na kutangisa menga.

\VS{7}Na sika ya nge, bantu ke na kuvweza tata na mama. Na sika ya nge, bantu ke na kukwamisa banzenza. Na sika ya nge, bantu ke na kunyokola bansaana na mifwidi.

\VS{8}Nge ke na kuvweza bima yina ba me byekaka samu na munu, nge ke na kuzitisa ve kilumbu ya munu ya saba.

\VS{9}Na sika ya nge, kele na bantu ya luvunu, bayina ke tumisaka bantu na kufwa bampangi. Na sika ya nge, bantu ke na kudya madya yina ba byekaka samu na banzambi ya biteki na zulu ya myongo. Na sika ya nge, bantu ke na kusala mambu ya busafu.

\VS{10}Na sika ya nge, bakala ke na kuvukisa mfulu na kento ya tata ya yandi. Na sika ya nge, bakala ke na kuvukisa mfulu na kento yina kele na menga.

\VS{11}Na sika ya nge, bakala ke na kusala mambu ya nganzi na kento ya mpangi ya yandi. Na sika ya nge, muntu ya nkaka ke na kusala busafu na kuvukisa mfulu na kento ya mwana ya yandi. Muntu ya nkaka ke na kuvukisa mfulu na leki ya yandi ya kento, yina kele mwana ya tata ya yandi.

\VS{12}Na sika ya nge, muntu ke na kundima ba futa yandi samu na kufwa muntu, muntu ke na kudefisa samu na kuzwa ndandu. Bantu ke na kunyokola bampangi samu kuzwa bimvwama. Mpe bawu ke na kuzimbana munu. Ni munu Yave me tuba yawu.


\par }{\PP \VS{13}Mu ke bula diboko samu na kulakisa nkele ya munu, na yina me tadila bantu yina ke na bimvwama yina ba me kuzwa na banzila ya kulunga ve mpe na bayina ke na kufwa bantu.

\VS{14}Nge ke vwanda na ngolo mpe na kibakala na kilumbu yina mu ke kwiza pesa nge kitumbu? Ni munu Yave me tuba mpe mu ke lungisa yawu.

\VS{15}Mu ke mwangisa beno na kati ya bayinsi ya nkaka mpe mu ke bingisa beno samu na kwenda zinga na bayinsi ya nkaka. Mu ke katula nyonso yina kele ve ya
kuvedila na kati ya beno.

\VS{16}Beno ke tala nsoni na ntwala ya bayinsi ya nkaka, mpe beno ke zaba ti mu kele Yave.

\VS{17}Mambu ya Yave kuminaka munu mutindu yayi:

\VS{18}Nge
Mwana ya Muntu, samu na munu dikanda ya Isayeli kele mvindu yina me katuka na bisengo. Bawu nyonso kele mvindu ya bisengo yayi: kisengo ya mbwaki, kisengo, kisengo ya mpembe, kokote na kati ya tiya ya kisadi bisengo. Ya tsyelika, bawu me kuma mutindu mvindu yina me katuka na palata.

\VS{19}Ni yawu yina, munu Yave
Mfumu ke na kutuba: Samu ti beno nyonso me kuma mutindu mvindu yina me katuka na bisengo, ni yawu yina mu ke kutika beno na kati-kati ya Yelusalemi.

\VS{20}Mutindu ba ke kutikaka palata, kisengo ya mbwaki, kisengo, kokote, na kisengo ya mpembe na kati-kati ya dibulu ya tiya tii na ntangu yawu ke sulumuka. Mutindu mosi mpe na nkele ya munu, mu ke kutika beno mu ke tula beno na kati ya dibulu mpe mu ke sulumuna beno.

\VS{21}Mu ke kutika beno mpe mu ke fula beno mupepe ya nkele ya munu. Mu ke sulumuna beno na kati-kati ya Yelusalemi.

\VS{22}Beno ke nyenga na kati-kati ya Yelusalemi mutindu palata ke sulumukaka na kati ya dibulu ya tiya. Na yina, beno ke zaba ti ni munu Yave me lakisa nkele ya munu na sika ya beno.

\VS{23}Mambu ya Yave kuminaka munu mutindu yayi:

\VS{24}Nge
Mwana ya Muntu, tuba na mbanza Yelusalemi ti: Nge kele ntoto yina kele ya
kuvedila ve, yawu me kuzwa ve mvula na kilumbu ya nkele ya munu.

\VS{25}Mimbikudi ya nge ke na kufwa bantu, mutindu nkosi ke dumaka na kusimba kibulu samu na kupasula yawu, bawu ke na kufwa bantu, bawu ke na kubotola bimvwama na bima ya ntalu. Bawu ke na kusala ti mifwidi ya bakento kuma mingi na kati-kati ya nge.

\VS{26}Banganga-Nzambi ya nge ke na kuzitisa ve Misiku ya munu, bawu ke na safula bima yina ba byekaka samu na munu, bawu me kuzaba ve kuswasikisa bima yina kele ya longo na bima yina kele ve ya longo, bawu ke na kuswasikisa ve bima ya
kuvedila na bima yina kele ve ya
kuvedila. Bawu ke na kuzitisa ve kilumbu ya munu ya saba, bawu me safula munu.

\VS{27}Bamfumu ya nge kele mutindu bayimbwa ya mfinda yina ke na kupasula kibulu. Bawu ke na kufwa bantu samu na kukuma bamvwama.

\VS{28}Mimbikudi ya nge ke na kubumba mambu yina mutindu ba tulaka mpemba na bibaka. Balumoni ya bawu kele ya luvunu, kubikula ya bawu mpe kele ya luvunu. Bawu ke na kutuba mutindu yayi: Yave
Mfumu ke na kutuba kasi Yave me tuba ve.

\VS{29}Bantu ya yinsi ke na kunyokola bampangi ya bawu, bawu ke na kuzwa bimvwama na banzila ya kulunga ve. Bawu ke na kukwamisa bamputu na bantu ya mpasi. Bawu ke na kutalisa banzenza mpasi.

\VS{30}Mu me sosa muntu na kati ya bawu, samu ti yandi tunga bibaka ya lupangu mpe yandi telama kisika yina kele dibulu na ntwala ya munu, samu na kunwanina yinsi na kukabikisa munu samu ti mu mwangisa ve yinsi. Kasi mu talaka muntu ve.

\VS{31}Na yina, mu ke manisa nkele ya munu na bawu. Mu ke manisa na kufwa bawu nyonso na nkele ya munu mpe lufwa ya bawu ke vwanda na yintu ya bawu mosi. Ni munu Yave me tuba yawu.




\par }\Chap{23}{\SH Samaliya salaka kindumba
\par }
{\PP \VerseOne{1}Mambu ya Yave kuminaka munu mutindu yayi:

\VS{2}Nge
Mwana ya Muntu, ya vwandaka na bibusi zole, bawu butamaka na mama mosi.

\VS{3}Bawu salaka kindumba na Ngipiti, ntangu yina bawu vwandaka ntete bantwenya ni kuna ba simbaka bawu mabene, ni kuna ba finaka mabene ya bawu ya buntwenya.

\VS{4}Yayi ni bankumbu ya bawu, Owola ni kuluntu mpe Oyoliba ni leki. Bawu nyonso zole vwandaka ya munu, bawu butaka bana ya bakento na ya babakala. Owola ni Samaliya, Owoliba ni Yelusalemi.

\VS{5}Ata ti Owola vwandaka kento ya munu, yandi salaka kindumba. Yandi zolaka mingi makangu ya yandi, bantu ya Asili.

\VS{6}Bawu lwataka binkuti ya ntinta ya dizulu, bamfumu ya bizunga na bamfumu ya mbanza. Bawu nyonso vwandaka bantwenya ya kitoko mpe bawu zabaka kuyuluka na zulu ya bampunda.

\VS{7}Oyola kukipesaka na bantu ya mfunu ya Asili, yandi vwandaka sala kindumba na bawu mpe yandi vwandaka sumuka na luzolo nyonso na kusambilaka biteki ya bantu ya Asili.

\VS{8}Yandi bikaka ve na kusadila kindumba yina yandi vwandaka sala katuka kuna na Ngipiti. Bantu ya Ngipiti vukisaka mfulu na yandi na buntwenya ya yandi. Ba simbaka yandi mabene ya buntwenya mpe bantu vwandaka sala kindumba na yandi.

\VS{9}Ni yawu yina mu yekulaka yandi na maboko ya makangu ya yandi, bantu ya Asili bayina yandi vwandaka zola mingi.

\VS{10}Bantu ya Asili bikaka yandi kipene, bawu bakaka bana ya yandi ya bakento na ya babakala. Samu na yandi, bawu kufwaka yandi na mbele ya mvita, bawu pesaka yandi kitumbu mpe yawu kumaka kifwani samu na bakento.


\par }{\SH Yelusalemi salaka kindumba
\par }
{\PP \VS{11}Kibusi ya yandi Owoliba talaka mambu nyonso yina, na luzolo ya yandi, yandi salaka kindumba ya kulutila yina salaka kibusi ya yandi.

\VS{12}Yandi mpe zolaka mingi bantu ya Asili, bamfumu ya bizunga na bamfumu ya mbanza, binwani yina ke lwataka mbote, mpe bantwenya ya kitoko bayina zaba kuyuluka na zulu ya bampunda.

\VS{13}Mpe mu talaka ti yandi sumukaka, bibusi nyonso zole vwandaka na ndyatulu mosi.

\VS{14}Oyoliba salaka kindumba ya kulutila, yandi talaka bantu yina ba fikulaka na bibaka na ntinta ya mbwaki. Yawu vwandaka bantu ya Babilone.

\VS{15}Bawu vwandaka na basinga ya luketo na baluketo ya bawu, bawu lwataka bayimpu ya ntalu na bayintu ya bawu. Bawu vwandaka mutindu bamfumu ya binwani ya Babilone, bayina ke zingaka na Kalede, yinsi ya bawu ya mbutukulu.

\VS{16}Kaka na kutala bawu, Oyoliba zolaka bawu, yandi fidisaka bantumwa na yinsi ya ba-Kalede.

\VS{17}Na yina, bantu ya Babilone kwizaka mpe bawu vukisaka mfulu na Oyoliba, bawu sumunaka yandi na kindumba ya bawu. Na manima, yandi bandaka na kuyina bantu ya Babilone.

\VS{18}Oyoliba lakisaka ti yandi kele kento ya kindumba, yandi lakisaka kipene ya yandi na ntwala ya bantu. Na yina, mu katukaka yandi mutindu mu katukilaka kibusi ya yandi.

\VS{19}Oyoliba salaka dyaka kindumba ya kulutila, kulutila kindumba yina yandi salaka na yinsi ya Ngipiti, ntangu yandi vwandaka ntete ntwenya.

\VS{20}Yandi zolaka mingi makangu ya yandi, bayina ke zola kuvukisa mfulu mutindu bambuluku. Bawu ke losaka maluma ya bawu mutindu bampunda.


\par }{\SH Kitumbu ya bantu ya Yelusalemi
\par }
{\PP \VS{21}Oyoliba, nge vutukilaka dyaka kindumba ya nge, yina nge vwanda sala na Ngipiti ntangu nge vwandaka ntete ntwenya, bantu ya Ngipiti vwandaka simba mabene ya nge ya buntwenya.

\VS{22}Ni yawu yina Yave
Mfumu ke na kutuba na nge Owoliba: Mu ke sala ti makangu ya nge yina nge mangaka, bawu ke katuka na bisika nyonso, bawu ke kwiza mpe ke dasukila nge.

\VS{23}Bantu ya Babilone, bantu ya Kalede, na bantu ya Pekode, na bantu ya Sowa, na bantu ya Kowa, na bantu ya Asili kwizaka vukana na bawu, bawu nyonso vwandaka bantwenya mpe kitoko mingi, bamfumu ya bizunga, bamfumu ya mbanza, bamfumu ya binwani, na bantu ya mfunu. Bawu nyonso vwandaka bantu yina zaba kuyuluka na zulu ya bampunda.

\VS{24}Bawu ke katuka na node, bawu ke kwiza mpe bawu ke dasukila nge na binwanunu, na bapusu-pusu ya mvita na nkonga ya binwani. Bawu ke simba binwanunu ya nene na ya fyoti yina ke kebaka ntulu, bawu ke lwata bayimpu ya kisengo na bayintu ya bawu. Bawu ke zunga nge mpe bawu ke fundisa nge mutindu kele misiku ya bawu.

\VS{25}Na kimbanda yina mu kele na yawu samu na nge, mu ke sala ti bantu yina kufundisa nge na nkele nyonso. Bawu ke zenga nge mbombo, makutu. Bantu ya nge yina ke vuuka, bawu ke kufwa na mbele ya mvita. Bawu ke baka bana ya nge ya bakento na ya babakala. Bayina ke bikana, bawu ke kufwa na tiya.

\VS{26}Bawu ke baka binkuti ya nge na misanga ya nge yina nge ke lwataka.

\VS{27}Mu ke sukisa mavanga ya nge ya nsoni na kindumba ya nge yina nge bandaka na Ngipiti. Nge ke zola dyaka ve makangu ya nge mpe nge ke bambukila dyaka bawu moyo ve.

\VS{28}Yave
Mfumu ke na kutuba: Mu ke yekula nge na maboko ya bantu yina nge ke yinaka, bantu yina nge mangaka.

\VS{29}Bawu ke sala nge yimbi na kuyina nyonso. Bawu ke botola bima ya nge nyonso yina nge kuzwaka na kisalu ya nge. Mpe bawu ke bika nge nzutu mpamba, nge nyonso ke vwanda kimpene. Na yina, mavanga ya nge ya kindumba ke talana na ngaanda. Yawu kele ni kinsuza ya nge na kindumba ya nge.

\VS{30}Bawu ke sala nge mutindu yina samu ti nge me sala kindumba na babakala ya bayinsi ya nzenza, mpe nge kumaka ya
kuvedila ve na kusambilaka biteki ya bawu.

\VS{31}Nge me landa mavanga ya kibusi ya nge, mu ke botola kopo na maboko ya kibusi ya nge mpe mu ke pesa nge yawu.

\VS{32}Yave
Mfumu ke na kutuba:

\par }{\Q Nge ke kunwa kopo yina kunwaka kibusi ya nge,

\par }{\Q yawu kele yinda mpe nene,

\par }{\Q bantu ke seka nge,

\par }{\Q bantu ke vweza nge,

\par }{\Q samu ti kopo kele ya kufuluka.


\par }{\Q \VS{33}Na yina, nge ke kola na bampasi,

\par }{\Q yawu kele kopo ya boma mpe ya mpasi,

\par }{\Q kopo ya kibusi ya nge Samaliya.


\par }{\Q \VS{34}Nge ke kunwa kopo yina,

\par }{\Q nge ke manisa yawu,

\par }{\Q nge ke pasula yawu na meno ya nge,

\par }{\Q nge ke lwalisa mabene ya nge na bimenga yina,

\par }{\Q ni munu Yave me tuba yawu.


\par }{\Q \VS{35}Ni yawu yina, munu Yave
Mfumu ke na kutuba: Samu ti nge me zimbana munu mpe nge me pesa munu mukongo, mu ke pesa nge kitumbu na mavanga ya nge ya nsoni mpe samu na kindumba ya nge.

\VS{36}Yave tubaka na munu: Nge
Mwana ya Muntu, nge ke fundisa Owola na Owoliba? Zonzila bawu mavanga ya bawu nyonso ya nganzi.

\VS{37}Bawu me sala kinzuza mpe bawu me kufwa bantu, bawu me sala kinzuza na kusambilaka biteki. Yimbi yina bawu salaka ya kulutila, bawu bakaka bana yina bawu pesaka munu, bawu pesaka bana yango mutindu minkayulu ya kuyoka na biteki yina.

\VS{38}Bawu salaka dyaka mambu yayi, bawu sumunaka Yinzo ya munu ya longo, kaka na kilumbu yina mpe bawu zitisaka ve bilumbu ya munu ya saba.

\VS{39}Kaka na kilumbu yina, bawu vwandaka pesa bana ya bawu mutindu minkayulu ya kuyoka na biteki ya bawu, bawu kotaka na kati ya Yinzo ya munu ya longo. Bawu zitisaka yawu ve mpe ni mutindu yina bawu salaka na kati-kati ya Yinzo ya munu, bawu sumunaka yawu.

\VS{40}Mambu ya nkaka yina bawu salaka, bawu fidisaka bantumwa na bayinsi ya ntama, samu na kwenda bokila babakala. Babakala yango kumaka. Samu na bawu bakento yobilaka, bawu kumaka kitoko mpe bawu tulaka tile na meso, bawu lwataka misanga.

\VS{41}Na manima, yandi kwendaka vwanda na mfulu ya kitoko mingi mpe ba bongisaka mesa na mantwala ya mfulu yango, ni kuna yandi tulaka
maaka ya nsunga ya mbote mpe mafuta ya munu.

\VS{42}Makelele ya bantu mingi, yina vwandaka na nsayi vwandaka wakana. Bantu mingi katukaka na bisika nyonso ya yinsi ya kuyuma kwizaka kuna, bawu vwanda bantu yina ke kolaka malafu. Bawu tulaka milunga ya maboko na maboko ya bibusi zole yina mpe bawu tulaka bibusi yina bayimpu ya kintinu ya kitoko na bayintu ya bawu.

\VS{43}Na yina, mu tubaka na kento yina salaka mingi kindumba: Nge zola dyaka kukipesa na kindumba?

\VS{44}Babakala vwandaka vukisa mfulu na yandi mutindu ba ke salaka yawu na kento ya kindumba, ni mutindu yina bawu vwandaka sala yawu na Owola na Owoliba, bawu bakento ya kindumba.

\VS{45}Bantu ya kusungama ke fundisa bawu, mutindu ba ke fundisaka bakento ya kindumba, mpe mutindu ba ke fundisaka bakento yina ke kufwaka bantu, samu ti bawu salaka kindumba mpe bawu kele na menga na maboko ya bawu.

\VS{46}Yave
Mfumu ke na kutuba: Mu ke kutikisa mukangu ya bantu, samu ti bawu kwiza nwanisa bawu, mu ke sala ti bawu kuvwanda na boma mingi mpe ba ke botola bima ya bawu.

\VS{47}Mukangu ya bantu ke kufwa bawu na matadi mpe ba ke kufwa bawu na mbele ya mvita. Ba ke kufwa bana ya bawu ya bakento na ya babakala mpe ba ke yoka bayinzo ya bawu.

\VS{48}Mu ke sukisa mavanga ya nsoni na yinsi, bakento nyonso ke zaba mambu yina mpe bawu ke landa ve mavanga ya nsoni ya bakento yina.

\VS{49}Mu ke pesa bawu kitumbu samu na mavanga ya bawu ya nsoni, mpe bawu ke tala mpasi samu na masumu yina bawu salaka na kusambila biteki yina. Na yina, beno ke zaba ti mu kele Yave.




\par }\Chap{24}{\SH Yelusalemi kele mutindu nzungu yina kele mvindu
\par }
{\PP \VerseOne{1}Na kilumbu ya kumi na ngonda ya kumi na mvula ya yivwa, mambu ya Yave kuminaka munu mutindu yayi:

\VS{2}«Nge
Mwana ya Muntu, sonika kilumbu ya bubu yayi. Mpe kaka ni bubu yayi, ntinu ya Babilone me banda kuzunga Yelusalemi.»

\VS{3}Tuba kingana yayi na bantu ya munu, bayina zola kutumama ve, zabisa bawu ti Yave
Mfumu ke na kutuba:

\par }{\Q «Kubika nzungu, kubika yawu,

\par }{\Q nge tula maza na kati.


\par }{\Q \VS{4}Tula misuni,

\par }{\Q tula misuni ya mbote, misuni ya dibunda, ya digembo,

\par }{\Q fulusa yawu na mikwa ya kitoko.


\par }{\Q \VS{5}Beno baka misuni ya dimeme ya mbote,

\par }{\Q beno tula mikwa na yisi ya nzungu,

\par }{\Q beno tokisa yawu mbote na mikwa fwana kuya.


\par }{\Q \VS{6}Ni yawu yina Yave
Mfumu ke na kutuba:

\par }{\Q Kyadi samu na mbanza ya mivondi,

\par }{\Q yawu kele mutindu nzungu yina me beba,

\par }{\Q mpe ba ke lenda ve na kusukula yawu.

\par }{\Q Katula misuni na nzungu mosi na mosi.


\par }{\Q \VS{7}Samu ti menga ya bantu yina bawu kufwaka, ke ntete na kati ya mbanza.

\par }{\Q Menga ya bantu yina kubwaka na zulu na ditadi ya nene,

\par }{\Q yawu mwanganaka ve na ntoto,

\par }{\Q ata muntu tulaka fundu-fundu na zulu ya yawu.


\par }{\Q \VS{8}Samu na kulakisa nkele ya munu mpe samu na kuvutula yimbi,

\par }{\Q mu salaka ti menga yango kumwangana na zulu ya ditadi ya nene,

\par }{\Q kondwa ba kanga yawu fundu-fundu.


\par }{\Q \VS{9}Ni yawu yina Yave
Mfumu ke na kutuba:

\par }{\Q Kyadi na mbanza ya mivondi!

\par }{\Q Munu mpe, mu ke na kunamisa tiya ya nene ya bankuni.


\par }{\Q \VS{10}Kutika bankuni mpe naminsa tiya,

\par }{\Q lamba misuni,

\par }{\Q bwela makasa ya nsunga ya mbote na madya,

\par }{\Q bika mikwa nyonso kunyenga.


\par }{\Q \VS{11}Na manima, nge tula nzungu ya mpamba na zulu ya makala ya tiya,

\par }{\Q samu ti nzungu yina kuma tiya,

\par }{\Q yawu kuma mbwaki mpe nyonso ya mvindu yina kele na kati ya nzungu yina kuzimbana.


\par }{\Q \VS{12}Nyonso yina beno ke sala ke kaka mpamba,

\par }{\Q samu ti tiya ke lenda ve na kuzimbisa mvindu yina kele na kati ya nzungu.


\par }{\Q \VS{13}Yelusalemi! Mavanga ya nge ya yimbi me sala ti nge sumuka, mu me sosa kuvedisa nge, kasi nge me ndima ve ti mu vedisa nge. Nge ke vwandaka ve ya
kuvedila tii ntangu yina mu ke manisa nkele ya munu na nge.

\VS{14}Ni munu Yave me tuba mpe mu ke sala yawu, mu ke vutula ve ntima ya munu manima, mu ke tala beno kyadi ve mpe mu ke nyonga ve na mambu yina mu ke sala. Ba ke fundisa nge samu na ndyatulu mpe na mavanga ya nge ya yimbi. Ni Yave me tuba yawu.»


\par }{\SH Ezekyele kotaka kifwidi
\par }
{\PP \VS{15}Mambu ya Yave kuminaka munu:

\VS{16}Nge
Mwana ya Muntu, mu ke katula na mbala mosi kento yina ke salaka nsayi ya meso ya nge. Kasi nge ke yimba ve mikunga ya kyadi, nge ke dila ve, nge ke basisa ve mansangasa.

\VS{17}Nge ke vwanda swii, nge ke sala ve matanga. Tula yimpu na yintu ya nge, tula mapapa ya nge na makulu, kukanga ve madefo ya nge. Mpe kudya ve mampa yina ba me lamba samu na matanga.

\VS{18}Na suka, mu ke tubaka na bantu ya Isayeli, mpe na nkokila kento ya munu kufwaka. Na suka ya kilumbu yina vwandaka landa, mu salaka mutindu Yave tumisaka munu.

\VS{19}Bantu yufulaka munu: Zabisa beto, samu na yinki nge ke na kusala mutindu yina?

\VS{20}Mu vutulaka mutindu yayi: «Yave me tumisa munu na kutuba mutindu yayi.»

\VS{21}Tuba na bantu ya Isayeli: «Yave
Mfumu ke na kutuba: “Mu ke sumuna Yinzo ya munu ya longo, ni yawu ke na kusala lunangu mpe ngolo ya beno, yawu ke na kutalisa beno kilengi, yawu kele kivuvu ya luzingu ya beno. Bana ya beno ya bakento na ya babakala yina bikanaka na Yelusalemi ke kufwa na mbele ya mvita.

\VS{22}Beno ke sala mutindu mu me sala, beno ke kanga ve mandefo ya beno, beno ke kudya ve mampa yina ba me lamba samu na matanga.

\VS{23}Bayimpu ya beno ke vwanda kaka na zulu na bayintu ya beno, mpe mapapa ya beno ke vwanda kaka na makulu ya beno. Beno ke yimba ve mikunga ya kyadi mpe beno ke dila ve. Beno ke kufwa samu na masumu ya beno. Mpe beno ke yawula beno na beno.

\VS{24}Mambu yina Ezekyele me tuba, ke vwanda kidimbu mpe nkebosolo samu na beno. Beno ke sala na dede nyonso mutindu yandi me sala. Ntangu mambu yango ke salama, beno ke zaba ti mu kele Yave,
Mfumu.”»


\par }{\PP \VS{25}«Kasi samu na nge
Mwana ya Muntu, zaba ti ya ke vwanda na kilumbu yina mu ke katula bawu Yinzo ya munu, yina kele kiswamunu ya bawu. Ni yawu ke na kusala kilengi ya bawu, ni kisika yina ke na kusala ti bawu vwanda na lunangu, bawu ke na kutula kivuvu na kisika yina. Mu ke katula bawu, bana ya bawu ya bakento na ya babakala.

\VS{26}Na kilumbu yina, muntu mosi yina ke vuuka ke kwiza pesa nge nsangu.

\VS{27}Kaka na kilumbu yina, mpe na ntangu muntu yango ke kuma, nge ke banda na kutuba. Nge ke vwanda dyaka ve dibaba, nge ke vwanda kidimbu ya nkebosolo samu na bantu ya munu. Mpe bawu ke zaba ti mu kele Yave.»




\par }\Chap{25}{\SH Kitumbu ya ba-Amoni
\par }
{\PP \VerseOne{1}Mambu ya Yave kuminaka munu:

\VS{2}«Nge
Mwana ya Muntu, tala na lweka ya ba-Amoni mpe bikula samu na bawu.

\VS{3}Nge ke tuba na ba-Amoni, beno kuwa mambu ya Yave
Mfumu: Yave
Mfumu ke na kutuba: Beno sekaka ntangu yina ba safulaka Yinzo ya munu ya longo, beno sekaka ntangu yina ba mwangisaka yinsi ya Isayeli mpe ntangu ba nataka bantu ya Yuda na ngolo na yinsi ya nzenza.

\VS{4}Ni yawu yina, mu ke yekula nge na maboko ya makanda ya bantu yina kele na Esete, bawu ke yidika bisika ya bawu na yinsi ya nge, bawu ke sala kivwandu ya binwani ya bawu na yinsi ya nge. Bawu ke kwiza zinga na yinsi ya nge. Ni bawu ke kudya bambuma ya nge, mpe ni bawu ke kunwa miliki ya nge.

\VS{5}Mu ke sala ti mbanza Laba kukuma kisika yina basamo ke kwiza kudya, mpe yinsi nyonso ya ba-Amoni ke kuma mpaka ya mameme. Na yina, beno ke zaba ti mu kele Yave.»


\par }{\PP \VS{6}«Yave
Mfumu ke na kutuba: Beno me bula maboko mpe beno me bula makulu ya beno na ntoto, beno me yangalala samu na mpasi ya Isayeli. Na kusala mutindu yina beno me vweza ntoto ya Isayeli na ntima ya beno nyonso.

\VS{7}Samu na yawu, mu ke pesa beno kitumbu. Mu ke Yekula beno na maboko ya bantu ya nzenza, bawu ke baka bima ya beno. Beno ke zimbana, yinsi ya beno ke vwanda dyaka ve, mu ke mwangisa beno. Na yina, beno ke zaba ti mu kele Yave.»


\par }{\SH Kitumbu ya ba-Mowabe
\par }
{\PP \VS{8}Yave ke na kutuba: «Ba-Mowabe na ba-Seyile ke na kutuba ti dikanda ya Yuda kele mutindu mosi na bantu ya bayinsi ya nkaka.

\VS{9}Ni yawu yina, mu ke fungula bandilu ya Mowabe. Mu ke sala ti bambeni kukota mpe bawu ke botola bambanza ya bawu mosi na mosi, yina ke na kusala nkembo ya yinsi. Bawu ke botola bambanza mutindu Bete-Yesimote, Baale-Mewone mpe Kilyatayime.

\VS{10}Mu ke yekula yinsi ya Mowabe na maboko ya bantu ya esete, bawu ke botola Mowabe mutindu bawu botolaka yinsi ya ba-Amoni. Na mutindu yina, ba ke bambuka dyaka moyo ve na yinsi ya Mowabe na kati ya bayinsi ya nkaka.

\VS{11}Mu ke fundisa ba-Mowabe mpe bawu ke zaba ti mu kele Yave.»


\par }{\SH Kitumbu ya ba-Edome
\par }
{\PP \VS{12}Yave
Mfumu ke na kutuba: Samu na yimbi ya kulutila yina bantu ya Edome vutulaka na dikanda ya Yuda, na kusala mutindu yina, bawu me sala yimbi.

\VS{13}Ni yawu yina, Yave
Mfumu ke na kutuba: Mu ke pesa yinsi ya Edome kitumbu, mu ke manisa na kufwa bantu nyonso na bibulu. Mu ke kitula Edome na yinsi ya kumwangana, kubanda na mbanza Temane tii na mbanza Dedane. Bawu ke kufwa na mbele ya mvita.

\VS{14}Mu ke pesa Isayeli, bantu ya munu kiyeko ya kuvutula yimbi na Edome, mpe bawu ke talisa Edome mpasi mutindu kele nkele ya munu ya kulutila. Mu ke futisa bawu yimbi samu na mavanga ya yimbi yina bawu salaka munu. Ni Yave
Mfumu me tuba yawu.


\par }{\SH Kitumbu ya ba-Filiseti
\par }
{\PP \VS{15}Yave
Mfumu ke na kutuba: Samu na mambu yina ba-Filiseti me sala, bawu me vutula yimbi na ngolo nyonso. Na kuyina ya bawu yina kele na bawu katuka ntama, bawu me sosa na kumanisa na kufwa bantu yina bawu ke yinaka na ntima ya bawu nyonso.

\VS{16}Ni yawu yina, Yave
Mfumu ke na kutuba: Mu ke pesa ba-Filiseti kitumbu. Mu ke manisa na kufwa bantu ya Kafetole, bayina ke zingaka pene-pene ya mubu.

\VS{17}Mu vutula bawu yimbi na nkele ya munu ya kulutila, mpe kitumbu yina mu ke pesa bawu, yawu ke vwanda ya kusakana ve. Mpe bawu ke zaba ti mu kele Yave, ntangu mu ke pesa bawu kitumbu.




\par }\Chap{26}{\SH Kitumbu ya Tile
\par }
{\PP \VerseOne{1}Na ngonda ya ntete, na mvula ya kumi na mosi, mambu ya Yave kuminaka munu mutindu yayi:

\VS{2}Nge
Mwana ya Muntu, Tile ke na kuseka Yelusalemi na kutuba mutindu yayi: «Aa! Aa! Yawu me mwangana, mwelo, kisika yina bantu ke kotilaka. Yawu me fungwama samu na munu, mu ke fuluka na bimvwama samu ti Yelusalemi me mwangana.»

\VS{3}Ni yawu yina Yave
Mfumu ke na kutuba: Nge Tile, mu ke pesa nge kitumbu. Mu ke sala ti makanda ya bantu mingi kwiza nwanisa nge, bawu ke kwizila nge mutindu bimpo ya mubu.

\VS{4}Bawu ke mwangisa bibaka ya Tile, bawu ke mwangisa mpe bayinzo ya mutela ya yinda ya Tile. Mu ke kombola fundu-fundu, mpe mu ke bika kaka ditadi na nene ya mpamba.

\VS{5}Tile ke vwanda na kati-kati ya maza mutindu kisika yina milobi-mbisi ke kwiza yanika bampwasa ya bawu, ni munu Yave
Mfumu me tuba yawu. Bantu ya nzenza ke kwiza botola bimvwama ya yandi,

\VS{6}bawu ke manisa na kufwa bantu ya bambanza yina kele pene-pene ya mubu na mbele ya mvita, mpe bawu ke zaba ti mu kele Yave.


\par }{\PP \VS{7}Ni Yave
Mfumu ke na kutuba: Mu ke sala ti Nebukadenesale ntinu ya Babilone, ntinu ya bantinu, kukatuka na node samu na kwiza nwanisa Tile. Yandi ke kwiza na bampunda, na bapusu-pusu ya mvita, na bantu yina ke nataka bampunda mpe na nkonga na nene ya binwani.


\par }{\Q \VS{8}Yandi ke kufwa na mvita, bantu nyonso ya bambanza yina kele pene-pene ya mubu,

\par }{\Q bawu ke timuna mabulu,

\par }{\Q bawu ke fulusa ntoto samu na kuyuluka bibaka,

\par }{\Q bawu ke sala muludi ya nene ya binwanunu ya nene yina ke kebaka ntulu.


\par }{\Q \VS{9}Bawu ke bula bikaka ya nge na binwanunu yina kele mutindu yintu ya dimeme ya mbakala samu na kutobola bibaka ya bawu,

\par }{\Q bawu ke mwangisa bayinzo ya nge ya mutela ya yinda na kisadulu ya nene ya kisengo.


\par }{\Q \VS{10}Samu na lutangu mingi ya bampunda ya bawu, nge ke fuluka na fundu-fundu,

\par }{\Q bibaka ya nge ke tekita na makelele ya binati-bampunda ya bawu,

\par }{\Q mpe na makelele ya makaalu ya bapusu-pusu ya bawu.

\par }{\Q Bawu ke kota na kati ya mbanza mutindu ba ke kotaka na mbanza na manima ya kutobola bibaka ya yawu.


\par }{\Q \VS{11}Na bampunda ya bawu,

\par }{\Q bawu ke tambula na babalabala nyonso ya mbanza,

\par }{\Q bawu ke kufwa bantu ya nge na mbele ya mvita,

\par }{\Q bawu ke mwangisa matadi yina ba telemisaka mutindu bidimbu,

\par }{\Q ba byekaka samu na kusambidilaka yawu.


\par }{\Q \VS{12}Bawu ke baka bimvwama ya nge, mutindu bima yina ba ke kuzwaka na manima ya kununga mvita,

\par }{\Q bawu ke botola bima ya beno ya mumbungu,

\par }{\Q bawu ke mwangisa bibaka ya nge,

\par }{\Q bawu ke mwangisa bayinzo ya nge ya kitoko,

\par }{\Q bawu ke baka matadi, bayinti na fundu-fundu,

\par }{\Q samu na kulosa yawu na kati ya mubu.


\par }{\Q \VS{13}Mu ke sukisa banzimbu ya nge,

\par }{\Q mu ke sala ti bantu kuwa dyaka ve muningu ya bansambi ya nge.


\par }{\Q \VS{14}Mu ke sala ti nge kuma mutindu ditadi ya nene ya mpamba,

\par }{\Q nge ke vwanda mutindu kisika yina milobi-mbisi ke kwizaka yanika bampwasa ya bawu,

\par }{\Q ba ke tunga dyaka nge ve.

\par }{\Q Ni munu Yave
Mfumu me tuba yawu.


\par }{\Q \VS{15}Yave,
Mfumu ke na kutuba na Tile: Bantu yina ke zingaka na bisanga mpe bantu yina ke zingaka pene-pene ya mubu ke tekita, ntangu nge ke mwangana mpe ntangu bawu ke kuwa kulooka ya bantu yina ke tala mpasi na mambu yina ke salama na sika ya nge.

\VS{16}Bantinu yina ke zingaka pene-pene ya mubu, bawu ke bika bakiti ya bawu ya kintinu, bawu ke katula biyunga ya bawu na binkuti ya bawu ya ntalu. Bawu ke fuluka na boma mpe bawu ke vwanda na ntoto, bawu ke tatamana na kutekita mpe bawu ke vwanda na boma samu na mambu yina ke kumina nge.

\VS{17}Bawu ke yimbidila nge nzimbu yayi ya kyadi:

\par }{\Q Wapi mutindu nge me mwangana,

\par }{\Q nge yina bantu yina ke zingaka na sika ya nge vwandaka katuka pene-pene ya mubu,

\par }{\Q nge kele mbanza yina kele na nsangu,

\par }{\Q nge yina vwandaka na lulendo na mubu na bantu yina ke zingaka na sika ya nge,

\par }{\Q bantu nyonso vwandaka tala nge boma.


\par }{\Q \VS{18}Ntangu yayi, bantu yina ke zingaka na bisanga ke tala boma,

\par }{\Q kilumbu yina mbanza ke kubwa,

\par }{\Q bantu yina ke zinga pene-pene ya mubu ke tala boma ntangu mbanza ke zimbana.


\par }{\Q \VS{19}Yave
Mfumu ke na kutuba: Mu ke sala ti nge kuma mbanza ya kumwangana, kisika yina bantu ke zinga dyaka ve kuna. Mu ke sala ti maza ya yisi ya mubu kwiza nwanisa nge mpe maza ya nene kudyamisa nge.

\VS{20}Mu ke kulumuna nge na bayina ke na kulumuka na ndyamu, kisika kele bantu yina kufwaka ntama, mu ke sala ti nge zinga na kati-kati ya yisi ya ntoto. Nge ke kuma mutindu bambanza yina kele ya kumwangana katuka ntama. Nge ke vwanda kisika mosi na bantu yina kele na kati ya bandyamu, bantu ke zinga dyaka sika ya nge. Mpe mu ke pesa nkembo na ntoto, kisika kele bantu ya moyo.

\VS{21}Mu ke sala ti bantu kutala boma mingi samu na mambu yina me kumina nge, samu ti nge me mwangana. Nge ke zinga dyaka ve, ba ke sosa nge kasi ba ke tala dyaka nge ve. Ni Yave me tuba yawu.




\par }\Chap{27}{\SH Mukunga ya kyadi samu na mwangusulu ya Tile
\par }
{\PP \VerseOne{1}Mambu ya Yave kuminaka munu mutindu yayi:

\VS{2}Nge
Mwana ya Muntu, yimba mukunga ya kyadi samu na Tile,

\VS{3}nge ke tuba mutindu yayi: Nge Tile, nge kele mbanza yina kele pene-pene ya mubu, nge yina ke salaka mumbungu na bantu mingi yina kele pene-pene ya mubu. Zabisa yandi mambu yina munu Yave
Mfumu ke na kutuba:

\par }{\Q Nge Tile ke na kutuba mutindu yayi: «Mu ke kitoko ya kulutila.»


\par }{\Q \VS{4}Bandilu ya nge kele tii na kati-kati ya mubu,

\par }{\Q bayina tungaka nge,

\par }{\Q bawu tungaka nge na kitoko ya kulutila.


\par }{\Q \VS{5}Ba tungaka nge mutindu masuwa na bayinti ya sipelese ya yinsi ya Seyile,

\par }{\Q ba bakaka ba yinti ya sedele ya Libane samu na kuyidika dikunzi yina ba ke kangilaka balele ya masuwa.


\par }{\Q \VS{6}Na bayinti ya mfinda ya Basane, bawu yidikaka bayinti yina ba ke natilaka bamasuwa ya nge,

\par }{\Q bawu yidikaka bakiti ya sedele yina katukaka na Asili mpe ba vukisaka yawu na meno ya nzawu yina katukaka na Sipele.


\par }{\Q \VS{7}Balele ya nge ya ntalu ya lino ya masuwa, yina katukaka na Ngipiti,

\par }{\Q yawu ke sala ti ba zaba nge na ntama,

\par }{\Q balele ya ntinta ya dizulu, na ya mbwaki yina katukaka na Elisa,

\par }{\Q yawu vwandaka bumba bima ya nge ya mumbungu.


\par }{\Q \VS{8}Bantu ya Sidone na bantu ya Alevade,

\par }{\Q bawu vwandaka mutindu bantu yina ke nataka masuwa samu na nge,

\par }{\Q bantu yina zaba kunata mbote-mbote masuwa, Oo! Tile,

\par }{\Q bawu vwandaka bantu ya ndwenga na sika ya nge.


\par }{\Q \VS{9}Bakuluntu na bantu ya ndwenga ya mbanza Ngebale,

\par }{\Q bawu vwandaka na kiyeko ya kuyidikaka bamasuwa ya nge,

\par }{\Q bamasuwa nyonso yina vwanda tambula na mubu na bantu yina vwandaka sala na kati,

\par }{\Q bawu vwandaka kangama na sika ya nge,

\par }{\Q mpe bawu vwandaka sumba bima na sika ya nge.


\par }{\Q \VS{10}Bantu ya yinsi ya Pelese, ya Lude, na Pute,

\par }{\Q bawu vwandaka na kati ya lutangu ya binwani ya nge,

\par }{\Q bawu vwandaka nwana samu na nge,

\par }{\Q bawu vwandaka tentika binwanunu ya bawu,

\par }{\Q yina ke kebaka nzutu na bayimpu ya bawu,

\par }{\Q bawu vwandaka sala nkembo ya nge.


\par }{\Q \VS{11}Bantu ya Alevade mpe binwani ya nge,

\par }{\Q bawu vwandaka kenga na zulu ya bibaka ya lupangu,

\par }{\Q bantu ya Ngamade vwandaka kenga bayinzo ya nge ya mutela ya yinda,

\par }{\Q bawu vwandaka tentika bankutu yina ba ke tudilaka madyonga ya bawu na bibaka ya kati ya lupangu,

\par }{\Q bawu salaka ti nge vwanda na kitoko ya kulutila.


\par }{\SH Tile mbanza ya nene ya mumbungu
\par }
{\PP \VS{12}Bantu ya Talesise vwandaka sala mumbungu na nge samu na bimvwama ya nge ya mutindu na mutindu. Samu na bima ya nge ya mumbungu, bawu vwandaka pesa nge palata, bisengo, bisengo ya mpembe na kokote.

\VS{13}Bantu ya yinsi ya Ngelese, ya Tubale, mpe ya Meseke, bawu vwandaka sala mumbungu na nge, mpe bawu vwandaka pesa nge bandongo na bima yina ba yidikaka na kisengo ya mbwaki mpe nge vwandaka pesa bawu bima ya nge ya mumbungu.

\VS{14}Bantu ya yinsi ya Bete-Tongalema vwandaka pesa nge bampunda samu na bisalu, bampunda ya bamvita, na bampunda ya mitela ya nkufi.

\VS{15}Bantu ya mbanza Dedane vwandaka sala mpe mumbungu na nge, bantu ya bisanga mingi vwandaka kwiza sumba bima na sika ya nge. Bawu vwandaka futa nge na meno ya nzawu mpe na bayinti ya ndombe.

\VS{16}Bantu ya Alame vwandaka sala mumbungu na nge, samu na bima mingi ya nge ya mumbungu. Samu na yawu, bawu vwandaka pesa nge matadi ya ntalu, balele ya mbwaki, balele ya mwa ndombe, balele ya lino ya kitoko, mpe kolaye ya mubu na ditadi ya ntalu ya mbwaki yina ba ke bokilaka lubise.

\VS{17}Bantu ya Yuda na ya Isayeli vwandaka sala mumbungu na nge, bawu vwandaka pesa nge bambuma ya faline yina ke katukaka na mbanza Minite na mile, na mampa ya sukali na mafuta ya nyosi, mafuta na mananasi.

\VS{18}Bantu ya mbanza Damase vwandaka sala mumbungu na nge, bawu vwandaka sumba bima mingi na sika ya nge na bima ya mutindu na mutindu, samu na yawu, bawu vwandaka pesa nge malafu yina vwandaka katuka na Elebone, na binkuti yina ba yidikaka na mika ya mameme ya mpembe.

\VS{19}Kubanda na mbanza Uzale, bantu ya kifumba ya Vedane mpe ya Yavane vwandaka sumba bima ya bawu na kupesaka nge bisengo yina ba fikulaka, bawu vwandaka pesa nge kanele na matiti ya nsunga ya mbote.

\VS{20}Bantu ya Dedane vwandaka sala mumbungu na nge, na kupesaka nge bima yina ba ke tulaka na bampunda ya mvita.

\VS{21}Bantu ya yinsi ya Alabe na bantinu nyonso ya Kedale vwandaka sala mumbungu na nge. Kintwadi na bawu, beno vwandaka sala mumbungu ya bana ya mameme ya mbakala, mameme ya mbakala mpe bankombo ya mbakala.

\VS{22}Bantu ya mumbungu ya Saba na ya Layema vwandaka sala mumbungu na nge. Bawu vwandaka pesa nge mananasi ya mbote, na matadi ya mutindu na mutindu ya ntalu na wolo.

\VS{23}Bambanza ya Alane, ya Kane na Edene vwandaka sala mumbungu na nge, mutindu mosi mpe yinsi ya Saba, ya Asule, na ya Kilemade.

\VS{24}Bawu vwandaka sala mumbungu na nge, mumbungu ya bima ya ntalu, bawu vwandaka nata na sika ya nge, binkuti ya ntinta ya dizulu, binkuti ya ntalu yina ba tungaka na basinga ya bantinta mingi, batapi ya bantinta mingi.

\VS{25}Bamasuwa ya Talesise vwandaka nata bima ya nge ya mumbungu.

\par }{\SH Ndandanu ya mukunga ya kyadi
\par }
{\Q Tile, nge vwandaka ya kufuluka na bimvwama, mpe nkembo,

\par }{\Q na kati-kati ya mubu.


\par }{\Q \VS{26}Bantu ya nge yina ke nataka bamasuwa nataka nge na kati-kati ya maza ya nene,

\par }{\Q mupepe yina katukaka na esete mwangisaka na kati-kati ya mubu.


\par }{\Q \VS{27}Bimvwama ya nge, bima ya nge ya mumbungu, bantu ya nge yina ke nataka bamasuwa, na bantu yina ke salaka na kati ya bamasuwa, na bayina ke yidikaka bamasuwa. Bantu yina ke sumbaka bima ya nge, bantu nyonso yina kele na nge, na binwani yina kele na nge, bawu nyonso ke kubwa na mubu, na kilumbu yina nge ke kubwa.

\VS{28}Na kulooka ya bantu yina ke salaka na bamasuwa ya nge,

\par }{\Q bantu yina ke zingaka pene-pene ya mubu ke tekitaka.


\par }{\Q \VS{29}Bantu yina ke nataka bamasuwa,

\par }{\Q bawu ke bika masuwa,

\par }{\Q bayina nyonso ke salaka na kati ya bamasuwa na mubu,

\par }{\Q bawu ke bika masuwa samu na kukuluka na ntoto.


\par }{\Q \VS{30}Bawu ke na kuyawula samu na nge,

\par }{\Q bawu ke looka na kutuba mambu ya mpasi,

\par }{\Q bawu ke na kufulusa ntoto na bayintu ya bawu,

\par }{\Q bawu ke na kubaluka na zulu ya bombi.


\par }{\Q \VS{31}Bawu ke na katula bansuki ya bawu, samu na nge,

\par }{\Q bawu ke na kulwata balele ya matanga,

\par }{\Q na kati ya kyadi, bawu ke na kudila samu na nge,

\par }{\Q bawu ke na kuyawula na kyadi nyonso.


\par }{\Q \VS{32}Na kati ya bampasi ya bawu,

\par }{\Q bawu vwandaka yimba mikunga ya kyadi samu na nge,

\par }{\Q bawu vwandaka yimba mukunga ya kyadi:

\par }{\Q Wapi mbanza yina kele mutindu Tile,

\par }{\Q na ntangu yayi, yawu me mwangana na kati-kati ya mubu.


\par }{\Q \VS{33}Ntangu bantu vwandaka basisa bima ya mumbungu na kati ya bamasuwa ya nge,

\par }{\Q yawu vwandaka sala ti bantu mingi kuzwa madya,

\par }{\Q bimvwama ya nge, na bima ya nge ya mumbungu,

\par }{\Q yawu vwandaka mvwamisa bantinu ya ntoto nyonso.


\par }{\Q \VS{34}Kasi ntangu yayi, bimpo ya mubu me mwangisa nge,

\par }{\Q nge me kubwa mpe nge me kwenda na yisi ya mubu,

\par }{\Q bimvwama ya nge, na bantu yina ke salaka na kati ya bamasuwa ya nge,

\par }{\Q bawu nyonso me dyama na nge na kati ya mubu.


\par }{\Q \VS{35}Bantu nyonso yina ke zingaka na bisanga,

\par }{\Q bawu ke tala boma samu na nge,

\par }{\Q bantinu ya bawu ke tala boma,

\par }{\Q bizizi ya bawu ke vwanda ya kyadi.


\par }{\Q \VS{36}Bantu ya mumbungu ya bayinsi ya nzenza ke sala muyosi na boma nyonso, mpe nge ke zimbana samu na bantangu nyonso.

\par }{\Q Mu ke sala ti bantu kutala boma mingi samu na mambu yina me kumina nge, samu ti ba ke tunga dyaka nge ve.




\par }\Chap{28}{\SH Kitumbu ya ntinu ya Tile
\par }
{\PP \VerseOne{1}Mambu ya Yave kuminaka munu mutindu yayi:

\VS{2}Nge
Mwana ya Muntu, tuba na ntinu ya Tile: «Yave
Mfumu ke na kutuba na nge: “Nge kumaka na lunangu mpe nge tubaka mutindu yayi: Mu kele Nzambi, mu kele ya kuvwanda na kiti ya kintinu ya banzambi, na kati-kati ya mubu!” Na kutala mbote, nge kele muntu, kasi Nzambi ve. Nge ke na kubanza ti nge kele Nzambi.

\VS{3}Nge ke na kubanza ti nge me lutila ndwenga na Danyele mpe na ntwala ya nge, ya kele na mansweki yina kele ya kubumbama.

\VS{4}Na ndwenga mpe na mayela ya nge, nge kuzwaka bimvwama mingi, nge kuzwaka wolo na palata na bibumbulu ya nge.

\VS{5}Na mayela ya nge ya mumbungu, nge kumaka na bimvwama mingi mpe samu na bimvwama ya nge, nge kumaka na lunangu.»


\par }{\PP \VS{6}Na yina, munu Yave
Mfumu, mu ke na kutuba: «Mutindu nge ke na kubanza ti kele nzambi,

\VS{7}samu na yawu, mu ke fidisa nge bantu ya bayinsi ya nzenza, bantu yina ke sakanaka ve. Bawu ke mwangisa nge na bambele ya bawu ya mvita, bima ya nge yina nge yidikaka na ndwenga ya nge mpe bawu ke safula nkembo ya nge.

\VS{8}Bawu ke kulumuna nge na kati ya ndyamu, nge ke kufwa lufwa ya mpasi na kati-kati ya mubu.

\VS{9}Na mantwala ya muntu yina ke kufwa nge, nge ke tuba dyaka ti: “Mu kele Nzambi?” Ve, nge kele Nzambi ve, kasi nge kele muntu na maboko ya bantu yina ke kufwa nge!

\VS{10}Nge ke kufwa na maboko ya bantu ya nzenza mutindu ke kufwaka muntu yina ba zengaka ve bubakala. Ya tsyelika, ni munu Yave
Mfumu me tuba yawu.»


\par }{\PP \VS{11}Mambu ya Yave kuminaka munu mutindu yayi:

\VS{12}Nge
Mwana ya Muntu, yimbila mukunga ya kyadi samu na ntinu ya Tile! Zabisa yandi ti: Yave
Mfumu ke na kutuba: Nge vwandaka muntu ya kulunga na ndwenga, nge vwandaka kifwani ya muntu ya kulunga na kitoko.

\VS{13}Nge vwandaka zinga na Edeni, bilanga ya Nzambi, nge vwandaka ya kulwata matadi ya ntalu, ya mutindu na mutindu: Libise, saledwane, topaze, dyamane, kizolite, onikese, zasepe, safile, malasite, emelode na wolo. Nge vwandaka na bisikulu ya wolo, bangoma ya fyoti na matuutu samu na kilumbu yina ba yidikaka nge.

\VS{14}Nge vwandaka keluba yina ke kengaka, mapapu ya nge vwadaka ya kuyalumuka, mu tulaka nge na zulu ya mongo ya longo ya Nzambi. Nge vwandaka tambula na zulu ya matadi ya ntalu yina ke lezimaka.

\VS{15}Nge vwandaka na ndyatulu ya mbote kubanda na kilumbu yina ba yidikaka nge tii na ntangu yina yimbi talanaka na ntima ya nge.

\VS{16}Samu na ntomosono ya mumbungu ya nge, nge kukipesaka na kusala yimbi na ngolo ya nge nyonso mpe nge sumukaka. Nge keluba yina ke kengaka, mu bingisaka nge, ntama na mongo ya Nzambi. Mu bingisaka nge samu ti nge vwanda dyaka ve na kati-kati ya matadi ya ntalu yina ke lezimaka.

\VS{17}Nge kumaka na lunangu samu na kitoko ya nge. Samu na kitoko ya nge, nge bebisaka ndwenga ya nge. Mu losaka nge na ntoto, samu ti bantinu ya ntoto nyonso kutala nge mpe bawu kuyituka.

\VS{18}Samu na yimbi ya nge ya kulutila, na mayuya yina nge vwandaka sala na mumbungu ya nge, nge safulaka bisika ya nge ya longo. Mu ke namisa tiya na kati ya mbanza ya nge mpe yawu ke nyengisa nge, na meso ya bantu nyonso yina ke na kutala nge.

\VS{19}Bantu nyonso yina zaba nge na kati ya makanda ya bantu. Mu ke sala ti bantu kutala boma mingi samu na mambu yina me kumina nge, nge ke zimbana, ba ke tunga dyaka nge ve.


\par }{\SH Kitumbu ya Sidone
\par }
{\PP \VS{20}Mambu ya Yave kuminaka munu mutindu yayi:

\VS{21}Nge mwana ya munu, tala na lweka ya ntinu ya Sidone, mpe bikula samu na yandi.

\VS{22}Nge ke tuba na yandi ti: Yave
Mfumu ke na kutuba: Nge mbanza Sidone, mu ke pesa nge kitumbu, mu ke lakisa nge nkembo ya munu. Ntangu mu ke lungisa lufundusu ya munu na kati-kati ya nge, mpe mu ke lakisa yandi bulongo ya munu. Mpe yandi ke zaba ti mu kele Yave.

\VS{23}Mu ke fidisa nge kiyoolo, menga ya bantu ke tanga na babala-bala ya nge, bantu ke kufwa na kati ya mbanza na mbele ya mvita na bisika nyonso mpe bantu nyonso ke zaba ti mu kele Yave.


\par }{\SH Isayeli ke zinga na kizunu
\par }
{\PP \VS{24}Yinsi mosi ve ke tatamana na kuvweza dikanda ya Isayeli. Bawu ke vwanda dyaka ve mutindu bansende samu na kukwamisa to kutalisa Isayeli mpasi, na yina, beno ke zaba ti mu kele Yave.

\VS{25}Yave
Mfumu ke na kutuba: Mu ke kutikisa dikanda ya Isayeli na kati ya bantu ya bayinsi yina bawu kele, kuna na bisika yina mu mwangisaka bawu. Mpe mu ke lakisa bawu bulongo ya munu na mantwala ya bayinsi yina. Bawu ke zinga na ntoto ya bawu, yina mu pesa na Yakobi, kisyelo ya munu.

\VS{26}Bawu ke zinga kuna na kizunu, bawu ke tunga bayinzo mpe bawu ke zinga na yawu. Bawu ke kuna bilanga ya vinu, Bawu ke zinga na kizunu. Na ntangu mu ke fundisa bantu yina ke na kuvweza bawu, bantu yina ke zingaka pene-pene na bawu ke zaba ti mu kele Yave
Mfumu, Nzambi ya bawu.




\par }\Chap{29}{\SH Kitumbu ya Ngipiti
\par }
{\PP \VerseOne{1}Na kilumbu ya kumi na zole ya ngonda ya kumi na mvula ya kumi, mambu ya Yave kuminaka munu mutindu yayi:

\VS{2}Nge
Mwana ya Muntu, balula kizizi ya nge na sika ya Falawo, ntinu ya Ngipiti. Bikula samu na yandi mpe samu na bantu nyonso ya Ngipiti.

\VS{3}Zabisa yandi ti Yave ke na kutuba:

\par }{\Q Mu ke pesa nge kitumbu, nge ntinu ya Ngipiti,

\par }{\Q nge yina kele ngando ya nene,

\par }{\Q yina kele na kati ya nzadi ya Nile.

\par }{\Q Nge yina tubaka: Nzadi ya Nile kele ya munu,

\par }{\Q ni munu salaka yawu.


\par }{\Q \VS{4}Mu ke tula nge bisengo na mibanga ya nge,

\par }{\Q mu ke sala ti bambisi ya nzadi kangama na makaalu ya nge,

\par }{\Q Mu ke basisa nge na banzadi na bambisi yina kele na kati ya banzadi ya nge,

\par }{\Q na bambisi nyonso yina kele ya kukangama na makaalu ya nge.


\par }{\Q \VS{5}Mu ke losa nge na yinsi ya kuyuma,

\par }{\Q nge na bambisi ya nge nyonso ya banzadi ya Nile,

\par }{\Q yina ke tambulaka na kati ya maza.

\par }{\Q Nge ke kubwa na ntoto kuna na bilanga,

\par }{\Q ata muntu ke telemisa nge mpe ata muntu ke kunda nge.

\par }{\Q Mu ke pesa nge na bibulu mpe na bandeke ya
mazulu samu ti bawu kudya nge.


\par }{\Q \VS{6}Bantu nyonso ya Ngipiti ke zaba, ti mu kele Yave,

\par }{\Q samu ti lusalusu ya bawu samu na bantu ya Isayeli vwandaka ngolo ve,

\par }{\Q lusalusu ya yango kele mutindu twandu.


\par }{\Q \VS{7}Ntangu bawu simbaka nge na diboko,

\par }{\Q nge zenganaka, nge pasulaka magembo ya bawu.

\par }{\Q Ntangu bawu vwandaka sosa lusalusu na sika ya nge,

\par }{\Q nge zenganaka, nge vwandaka buka luketo ya bawu.


\par }{\Q \VS{8}Ni yawu yina, Yave ke na kutuba: Mu ke sala ti beno vwanda na mvita mpe mu ke sala ti bantu na bibulu manisa na kufwa.

\VS{9}Yinsi ya Ngipiti ke mwangana mpe bantu ke vwanda dyaka ve kuna, mpe bawu ke zaba ti mu kele Yave. Samu ti yandi ke na kutuba:

\par }{\PP «Nzadi ya Nile kele ya munu, ni munu salaka yawu.»

\VS{10}Ni yawu yina, mu ke pesa kitumbu na Ngipiti mpe na bamwila ya nge. Mu ke sala ti yinsi ya Ngipiti kukuma kisika ya kumwangana, yina bantu ke vwanda dyaka ve kuna, kubanda na Mingedole, na Syene tii na ndilu ya Kuse.

\VS{11}Ata muntu mpe ata kibulu ke luta dyaka kuna, mpe na bamvula makumi yiya, bantu ke zinga dyaka ve kuna.

\VS{12}Mu ke sala ti yinsi ya Ngipiti kukuma kisika ya kumwangana na kati ya bayinsi ya kumwangana, mu ke sala ti bambanza ya yawu kukuma ya kumwangana na kati ya bambanza ya kumwangana na bamvula makumi yiya. Mu ke mwangisa bantu ya Ngipiti na kati ya bayinsi, mu ke bingisa bawu na bayinsi ya nzenza.


\par }{\PP \VS{13}«Yave
Mfumu ke na kutuba: Na manima ya bamvula makumi yiya, mu ke kutikisa bantu ya Ngipiti na kisika mosi, katuka bisika nyonso yina bawu ke vwanda ya kumwangana.

\VS{14}Mu ke bongisa luzingu ya bantu ya Ngipiti, mu ke vutula bawu na yinsi ya Patelose, yinsi, kisika yina bawu katukaka. Kuna, bawu ke kuma yinsi ya kintinu ya kukuluka.

\VS{15}Ngipiti ke kuluka na yisi ya bintinu nyonso, mpe yandi ke vwanda dyaka ve na zulu ya bayinsi ya nkaka. Mu ke kulula yandi samu ti yandi kuyala dyaka ve bayinsi ya nkaka.

\VS{16}Na yina, bantu ya Isayeli ke vwanda dyaka ve na kizunu. Yawu ke vwanda kidimbu ya disumu yina Isayeli salaka, samu ti bawu tulaka kivuvu ya bawu na Ngipiti. Na yina, bawu ke zaba ti mu kele Yave
Mfumu.»


\par }{\SH Ntinu Nabukadenesale ke nwanisa Ngipiti
\par }
{\PP \VS{17}Kilumbu ya ntete ya ngonda ya ntete na mvula ya makumi zole na nsambwadi, mambu ya Yave kuminaka munu mutindu yayi:

\VS{18}«Nge
Mwana ya Muntu, Nebukadenesale, ntinu ya Babilone kwikaka binwani ya yandi bisalu ya ngolo samu kunwanisa Tile. Samu na yawu, bayintu ya binwani vwandaka dyaka ve na bansuki, magembo ya bawu tengamaka. Kasi bawu kuzwaka ata ndandu samu na kisalu yina bawu salaka na Tile ya vwanda ntinu mpe binwani ya yandi.

\VS{19}Samu na yawu, Yave Nzambi ke na kutuba: Mu ke pesa Yinsi ya Ngipiti na Nebukadenesale, ntinu ya Babilone. Yandi ke baka bimvwama, yandi ke baka bima ya bawu mpe yandi ke kwenda ya yawu. Yawu ke vwanda difuta ya yandi na binwani ya yandi.

\VS{20}Samu na kufuta yandi na kisalu yina bawu me sala samu na Tile, mu ke pesa yandi Ngipiti, samu ti bawu me sadila munu. Ni munu Yave,
Mfumu me tuba yawu.»


\par }{\PP \VS{21}«Na kilumbu yina, mu ke kulisa ngolo ya Isayeli, samu na nge Ezekyele, mu ke fungula yinwa ya nge mpe mu ke sala ti nge tuba na kati-kati ya bawu, samu ti bawu kuzaba ti mu kele Yave.»




\par }\Chap{30}{\SH Mfundusu ya Ngipiti
\par }
{\PP \VerseOne{1}Mambu ya Yave kuminaka munu mutindu yayi:

\VS{2}«Nge
Mwana ya Muntu, bikula na kutuba ti Yave
Mfumu ke na kutuba: Beno yawula samu na kilumbu yina.

\VS{3}Kilumbu yina ke na kukwiza, yawu me belama,
Kilumbu ya Yave, yawu kele kilumbu ya matuti, yawu ke vwanda ntangu ya mfundusu samu na bayinsi.

\VS{4}Mbele ya mvita ke kota na Ngipiti, mpasi ke kuma tii na Kuse, ntangu bantu ke kufwa na Ngipiti, bambeni ke baka bimvwama ya bantu ya Ngipiti, bawu ke mwangisa mpe balufulu ya bayinzo.

\VS{5}Kuse, Pute mpe Lude na bantu nyonso yina kele kuna, Kube na bantu ya yinsi ya kiwisa, bawu nyonso ke kufwa na mbele ya mvita.

\VS{6}Yave ke na kutuba: Bayina nyonso ke nwaninaka yinsi ya Ngipiti, bawu ke kufwa, ngolo yina yandi ke sadilaka fyele, yawu ke lemba, kubanda na Mingedole tii na Asuwane, bawu ke kufwa na mbele ya mvita, Ni Yave
Mfumu me tuba yawu.

\VS{7}Ngipiti ke mwangana na kati-kati ya bayinsi ya kumwangana. Bambanza ya bawu ke mwangana mutindu bambanza yina kele ya kumwangana.

\VS{8}Ntangu mu ke tula tiya na Ngipiti, mu ke mwangisa bayina nyonso ke sadisaka bawu. Na yina, bawu ke zaba ti mu kele Yave.

\VS{9}Na kilumbu yina, mu ke fidisa bantumwa yina ke kota na babwatu samu na kukwenda na Kuse. Bawu ke sala ti Kuse kutekita ata ti bawu kele na lukengolo ya mbote. Mpasi ke vwanda na kati-kati ya bawu ntangu mu ke pesa kitumbu na yinsi ya Ngipiti. Ya tsyelika, kilumbu yango ke na kukwiza.


\par }{\PP \VS{10}«Yave
Mfumu ke na kutuba: Mu ke zimbisa bantu mingi ya Ngipiti, mu ke sadila Nebukadenesale, ntinu ya Babilone samu na kulungisa yawu.

\VS{11}Yandi na binwani ya yandi yina me lutila ngolo na binwani ya bayinsi ya nkaka, bawu ke nwanisa Ngipiti mpe bavumbi ke fuluka na yinsi.

\VS{12}Mu ke yumisa miila ya nzadi Nile ya Ngipiti, mu ke yekula yinsi ya bawu na sika ya bantu ya mavanga ya yimbi. Mu ke sala ti banzenza kumwangisa yinsi na bima nyonso yina kele na yawu. Ni munu Yave me tuba yawu.


\par }{\PP \VS{13}«Yave,
Mfumu ke na kutuba: Mu ke zimbisa biteki. Mu ke zimbisa banzambi ya luvunu ya mbanza ya Mefise\FTNT{*}{{\FR 30:13 }{\FQ{Mefise
}}{\FT{kele mbanza yina kele na sude ya Ngipiti.}}}. Yinsi ya Ngipiti ke vwanda dyaka ve na bamfumu. Mu ke sala ti bantu kuvwanda na boma na yinsi.

\VS{14}Mu ke mwangisa mbanza Patelose, mu ke yoka mbanza Tesoyane. Mu ke fundisa mbanza Tebese.

\VS{15}Mu ke lakisa nkele ya munu na bantu ya Sine, mbanza ya kutungama na bibaka ya lukengolo ya Ngipiti. Mu ke manisa na kufwa bantu ya mbanza Tebese.

\VS{16}Mu ke yoka yinsi ya Ngipiti. Bantu ya Sine ke tala boma ya kulutila. Ba ke mwangisa mbanza ya Tebese. Bambeni ke baka mbanza ya Memfi na ntangu.

\VS{17}Bantwenya ya yinsi ya One mpe ya Pi-Besete ke kufwa na mbele ya mvita. Bayina ke bikana na bambanza, ba ke nata bawu na ngolo na yinsi ya nzenza.

\VS{18}Kuna na Dafene, bwisi ke yila na ntangu. Ntangu mu ke sukisa dema yina yinsi ya Ngipiti vwandaka kwika na bayinsi ya nkaka, mu ke sukisa mpe lunangu yina yandi vwandaka kuzwa samu na ngolo ya yandi. Dituti ke fuka mbanza mpe ba ke nata bana ya bawu ya bakento na ngolo na yinsi ya nzenza.

\VS{19}Mu ke fundisa bantu ya yinsi ya Ngipiti mpe bawu ke zaba ti mu kele Yave.»


\par }{\SH Yave ke buka maboko ya ntinu ya Ngipiti
\par }
{\PP \VS{20}Na kilumbu ya nsambwadi, na ngonda ya ntete, ya mvula ya kumi na mosi, mambu ya Yave kuminaka munu mutindu yayi:

\VS{21}«Nge
Mwana ya Muntu, mu ke buka diboko ya Falawo ntinu ya Ngipiti. Muntu ve ke tula yandi manganga, muntu ve ke kanga yandi diboko yango, yandi ke kuzwa ve ngolo ya kusimba mbele ya mvita.

\VS{22}Ni yawu yina, Yave
Mfumu ke na kutuba: Mu ke pesa kitumbu na Falawo, ntinu ya Ngipiti. Mu ke buka yandi maboko nyonso zole, yina kele ya kubukana, na yina kele ntete na ngolo. Mpe mu ke bwisisa mbele ya mvita yina kele na diboko ya yandi.

\VS{23}Mu ke mwangisa bantu ya Ngipiti na kati-kati ya makanda ya bantu, mu ke bingisa bawu na bayinsi nyonso ya nzenza.

\VS{24}Mu ke sala ti ntinu ya Babilone kuvwanda na ngolo, mpe mu ke tula mbele ya munu ya mvita na diboko ya yandi. Mu ke buka maboko ya ntinu ya Ngipiti mpe yandi ke yawula na mantwala ya mbeni ya yandi mutindu ke yawulaka muntu yina kele na kati ya mpasi ya lufwa.

\VS{25}Mu ke sala ti ntinu ya Babilone kuvwanda na ngolo, maboko ya Falawo ke kubwa, mu ke tula mbele ya munu ya mvita na diboko ya ntinu ya Babilone mpe yandi ke talisa yawu na Ngipiti. Na yina, bawu ke ndima ti mu kele Yave.

\VS{26}Mu ke mwangisa bantu ya Ngipiti na kati-kati ya makanda ya bantu, mu ke bingisa bawu na bayinsi nyonso ya nzenza. Na yina, bawu ke zaba ti mu kele Yave.»




\par }\Chap{31}{\SH Kingana ya yinti ya sedele yina ba me zenga
\par }
{\PP \VerseOne{1}Na kilumbu ya ntete, na ngonda ya tatu ya mvula ya kumi na mosi, mambu ya Yave kuminaka munu mutindu yayi:

\VS{2}Nge,
Mwana ya Muntu, tuba na Falawo, ntinu ya Ngipiti na bantu ya

\par }{\Q yandi nyonso yina kele na yandi.

\par }{\Q Na bunene ya nge, nani kele mutindu nge?


\par }{\Q \VS{3}Yinsi ya Asili vwandaka mutindu yinti ya sedele ya Libane,

\par }{\Q yawu kele na bintala ya mbote, yawu kele na mpewo ya mbote, yawu kele yinti ya yinda,

\par }{\Q nsongi ya yawu me kuma tii na matuti.


\par }{\Q \VS{4}Maza salaka ti yawu kuma nene,

\par }{\Q miila yina kele na yinsi ya ntoto,

\par }{\Q yawu me sala ti yawu kukula.

\par }{\Q Maza fulukaka na myanzi ya yinti yina,

\par }{\Q maza yango vwandaka kulumuka na bayinti nyonso ya mfinda.


\par }{\Q \VS{5}Ni yawu yina yinti yina vwandaka yinda mingi,

\par }{\Q kulutila bayinti ya mfinda,

\par }{\Q bintala ya yawu vwandaka mingi mpe yinda,

\par }{\Q samu na maza ya mingi yina yawu vwandaka kuzwa.


\par }{\Q \VS{6}Bandeke nyonso ya
mazulu,

\par }{\Q yawu vwandaka zinga na yinti yina,

\par }{\Q bibulu nyonso ya mfinda,

\par }{\Q yawu vwandaka buta na yisi ya yinti yina,

\par }{\Q bantu ya makanda nyonso vwandaka kwiza pema na mpewo ya yawu.


\par }{\Q \VS{7}Yinti yango vwandaka kitoko samu na bunene ya yawu,

\par }{\Q mpe samu na bintala ya yawu ya mingi,

\par }{\Q myanzi ya yawu vwanda kota na kati-kati ya ntoto,

\par }{\Q yina kele na maza mingi.


\par }{\Q \VS{8}Na kati ya bilanga ya Nzambi,

\par }{\Q ata yinti mosi ve ya sedele me fwanana na yawu,

\par }{\Q ata yinti mosi ve ya sipelese ke na bintala ya kitoko,

\par }{\Q ata yinti mosi ve ke pesaka mpewo ya mingi,

\par }{\Q ata yinti mosi ve me lutila yawu na kitoko,

\par }{\Q na kati ya bilanga ya Nzambi.


\par }{\Q \VS{9}Mu salaka ti yawu vwanda na bintala ya mbote,

\par }{\Q bayinti nyonso ya Edeni,

\par }{\Q bilanga ya Nzambi,

\par }{\Q bayinti vwandaka sadila yawu kimbanda.


\par }{\Q \VS{10}Ni yawu yina, munu Yave,
Mfumu, ke na kutuba: Samu ti nge me kula, mpe samu ti nsongi ya nge me kwenda tii na zulu yawu me sala ti ntima yandi kuma na lunangu samu na mutela ya yandi.

\VS{11}Ni yawu yina mu me yekula yandi na maboko ya muntu yina me lutila lulendo na bayinsi nyonso. Samu ti ba pesa yandi musendo mutindu kele mavanga ya yandi ya yimbi, mu me bingisa yandi.

\VS{12}Bantu ya nzenza, bayina ke salaka yimbi ya kulutila, me zenga yandi mpe me bika yandi kuna. Bintala ya yandi ke kubwa na myongo mpe na midimba nyonso. Bintala ya yandi zenganaka na mizumba nyonso ya yinsi. Bantu ya makanda nyonso ya ntoto katuka na yisi ya mpewo ya yandi, bawu bikaka yandi.

\VS{13}Bandeke nyonso ya
mazulu ke kwiza zinga na yinti yina ba me zenga,

\par }{\Q bibulu nyonso ya mfinda ke kwiza zinga na kati-kati ya bintala ya yawu.


\par }{\Q \VS{14}Na yina, ata yinti na kati ya bayinti nyonso yina kele pene-pene ya maza ke vwanda na lunangu samu na yinda ya yandi mpe ata yinti ke vwanda na nsongi yina ke kwenda tii na matuti. Bawu nyonso ke kufwa mutindu bantu. Bawu nyonso ke kwenda na kati-kati ya yisi ya ntoto, kintwadi na bayina kulumukaka na ndyamu.

\VS{15}Yave,
Mfumu ke na kutuba: Kilumbu yina sedele kulumukaka na yinsi ya bantu ya kufwa, mu salaka matanga, mu kangaka maza yina kele na yisi ya ntoto samu na yandi. Mu salaka ti maza ya miila kulumuka dyaka ve, samu na yandi, mu salaka ti mpimpa vwanda na zulu ya myongo ya Libane. Mpe bayinti nyonso ya mfinda ke yuma samu na yandi.

\VS{16}Na ntangu mu bwisaka yinti yina, bantu ya bayinsi ya nkaka tekitaka na makelele ya yawu. Ntangu mu kulumunaka yandi na yinsi ya bafwa, kintwadi na bantu yina ke kulumukaka na ndyamu, na kati-kati ya yisi ya ntoto, bayinti nyonso ya bilanga ya Edeni, bayinti nyonso ya mbote, ya kitoko ya Libane yina vwandaka kuzwa maza, yawu kuzwaka mbombolo.

\VS{17}Bawu mpe kulumukaka na yandi na yinsi ya bantu ya kufwa, kisika yina kele bantu yina kufwaka na mbele ya mvita. Bawu vwandaka sadisa yandi, bawu vwandaka zinga na mpewo ya lulendo ya yandi na kati-kati ya makanda ya bantu.

\VS{18}Nani me fwanana na nge na bunene mpe na nkembo na bayinti nyonso na kati ya bilanga ya Edeni? Ba ke kulumuna nge na kati-kati ya yisi ya ntoto, kintwadi na bayinti ya bilanga ya Edeni. Ba ke kunda nge kintwadi na bantu yina ba me zengisa ve bubakala mpe na bantu yina kufwaka na mbele ya mvita. Yayi ni musendo yina mu ke pesa na Falawo na bantu ya yandi, Ni Yave me tuba yawu.




\par }\Chap{32}{\SH Mukunga ya kyadi samu na ntinu ya Ngipiti
\par }
{\PP \VerseOne{1}Na kilumbu ya ntete ya ngonda ya kumi na zole ya mvula ya kumi na zole, mambu ya Yave kuminaka munu mutindu yayi:

\VS{2}Nge,
Mwana ya Muntu, yimbila mukunga ya kyadi samu na Falawo, ntinu ya Ngipiti! Nge ke tuba na yandi:

\par }{\Q Nge vwandaka mutindu mwana ya nkosi na kati-kati ya bantu ya makanda,

\par }{\Q nge vwandaka mutindu kibulu ya nsisi yina kele na kati ya mubu,

\par }{\Q nge vwandaka basika na kati ya maza mpe nge vwandaka ningisa miila,

\par }{\Q nge vwandaka ningisa maza na makulu ya nge,

\par }{\Q nge vwandaka bebisa miila nyonso.


\par }{\Q \VS{3}Yave,
Mfumu ke na kutuba:

\par }{\Q Ntangu bantu mingi ke vukana,

\par }{\Q mu ke kanga nge na mutambu ya bambisi,

\par }{\Q mu ke benda nge na kati ya mpwasa.


\par }{\Q \VS{4}Mu ke losa nge na ntoto,

\par }{\Q mu ke losa nge na kati ya mfinda,

\par }{\Q mu ke sala ti bandeke nyonso ya
mazulu kwiza zinga na zulu ya nge,

\par }{\Q mu ke pesa nge na bibulu nyonso ya mfinda, nge ke kuma madya ya bawu.


\par }{\Q \VS{5}Mu ke tula nzutu ya nge na zulu ya myongo,

\par }{\Q mu ke fulusa midimba na misuni ya nge.


\par }{\Q \VS{6}Mu ke fulusa yinsi na menga ya nge,

\par }{\Q yawu ke kuma tii na myongo,

\par }{\Q menga ke fuluka tii na midimba.


\par }{\Q \VS{7}Ntangu nge ke kufwa, mu ke kanga
mazulu,

\par }{\Q mu ke sala ti bambwetete kulezima dyaka ve,

\par }{\Q mu ke kanga ntangu na dituti,

\par }{\Q ngonda ke pesa dyaka ve nsemo.


\par }{\Q \VS{8}Samu na nge, mu ke sala ti ngonda, ntangu na bambwetete,

\par }{\Q kulezima dyaka ve,

\par }{\Q mu ke sala ti kitombe fuluka na yinsi ya nge,

\par }{\Q ni Yave,
Mfumu me tuba yawu.


\par }{\Q \VS{9}Mu ke sala ti bantu mingi kuvwanda na kyadi, ntangu mu ke samuna kumwangana ya nge na bantu ya makanda, bantu yina nge vwandaka zaba ve.

\VS{10}Mu ke mwangisa bantu ya makanda mingi samu na nge, bantinu ya bawu ke tekita na boma samu na nge, mu ke basisa mbele ya munu ya mvita na ntwala ya bawu. Kilumbu yina nge ke kubwa, bawu ke lemba ve na kutekita, mosi na mosi, ke tala boma ntangu nyonso samu na luzingu ya yandi.

\VS{11}Yave,
Mfumu ke na kutuba: Mbele ya mvita ya ntinu ya Babilone ke bwidila nge.

\VS{12}Mu ke sala ti ba kufwa na mbele ya mvita bantu ya nge nyonso ya mingi-mingi,

\par }{\Q na binwani ya makanda ya bantu yina ke sakanaka ve,

\par }{\Q bawu ke sukisa lunangu ya bantu ya Ngipiti,

\par }{\Q bantu nyonso ya bawu ke zimbana.


\par }{\Q \VS{13}Mu ke kufwa bibulu ya nge nyonso,

\par }{\Q yina kele pene-pene ya miila ya nzadi Nile,

\par }{\Q makulu ya bantu na ya bibulu ke ningisa dyaka ve maza.


\par }{\Q \VS{14}Mu ke dingimisa miila ya bawu,

\par }{\Q mu ke sala ti miila ya bawu tanga mutindu mafuta,

\par }{\Q ni Yave,
Mfumu me tuba yawu.


\par }{\Q \VS{15}Ntangu mu ke mwangisa yinsi ya Ngipiti, yawu ke kuma mutindu yinsi ya kuyuma,

\par }{\Q mu ke zimbisa bima nyonso yina kele kuna,

\par }{\Q mu ke manisa na kufwa bantu nyonso yina ke zingaka kuna,

\par }{\Q na yina, bawu ke zaba ti mu kele Yave.


\par }{\Q \VS{16}Yayi ni mukunga ya kyadi yina bantu ke yimbila, ya kele ni bandumba ya makanda ya bantu ke yimbila yawu. Bawu ke yimbila yawu samu na Ngipiti. Bawu ke yimbila yawu samu na bantu nyonso yina ke zingaka kuna. Ni Yave,
Mfumu me tuba yawu.


\par }{\SH Falawo na yinsi ya bantu ya kufwa
\par }
{\PP \VS{17}Na kilumbu ya kumi na tanu, ya ngonda, na mvula ya kumi na zole, mambu ya Yave kuminaka munu:

\VS{18}Nge,
Mwana ya Muntu, yimbila mukunga ya kyadi samu na bantu mingi ya Ngipiti. Kulumuna bawu na bandumba ya makanda ya bantu yina kele na lulendo,

\par }{\Q na kati-kati ya yisi ya ntoto,

\par }{\Q kintwadi na bantu yina kulumukaka na ndyamu.


\par }{\Q \VS{19}Nani nge me lutila na kitoko?

\par }{\Q Kulumuka, ba ke kunda nge na bantu yina ba me zengisa ve bubakala.


\par }{\Q \VS{20}Bawu ke kufwa na kati ya bantu yina ke kufwa na mbele ya mvita,

\par }{\Q mbele ya mvita me kuma,

\par }{\Q beno nata Ngipiti na bantu ya yandi ya mingi-mingi!


\par }{\Q \VS{21}Binwani ya kibakala,

\par }{\Q bayina kele na yinsi ya bantu ya kufwa,

\par }{\Q na bayina vwandaka sadisa bawu,

\par }{\Q bawu ke tuba:

\par }{\Q Bawu me kulumuka, mpe me kwiza lala ata na kati-kati ya beto,

\par }{\Q bawu bantu yina ba me zengisa ve bubakala,

\par }{\Q bawu me kufwa na mbele ya mvita.


\par }{\Q \VS{22}Yayi ni Asili, yandi na bantu ya yandi nyonso,

\par }{\Q bawu me kufwa,

\par }{\Q bandyamu ya bawu me zunga bawu,

\par }{\Q bawu nyonso me kufwa na mbele ya mvita.


\par }{\Q \VS{23}Ba tulaka bandyamu ya bawu,

\par }{\Q na kati ya dibulu ya yinda,

\par }{\Q bantu mingi ya yandi me zunga ndyamu ya yandi,

\par }{\Q bawu nyonso me kufwa,

\par }{\Q bawu me kufwa na mbele ya mvita,

\par }{\Q ni bawu vwandaka talisa bantu boma na ntoto.


\par }{\Q \VS{24}Beno tala ntinu ya Elame na binwani ya yandi,

\par }{\Q bandyamu ya binwani ya yandi me zunga yandi,

\par }{\Q bawu nyonso me kufwa,

\par }{\Q bawu me kufwa na mbele ya mvita,

\par }{\Q bantu yina ba me zengisa ve bubakala,

\par }{\Q bayina vwandaka talisa bantu boma awa na ntoto ya bantu ya moyo,

\par }{\Q bawu me kulumuka na kati-kati ya yisi ya ntoto,

\par }{\Q ntangu yayi, bawu me fuluka na nsoni,

\par }{\Q kintwadi na bayina kulumukaka na ndyamu.


\par }{\Q \VS{25}Ba me lalisa nzutu ya ntinu ya Elame,

\par }{\Q na kati-kati ya binwani ya yandi nyonso yina kufwaka na mbele ya mvita,

\par }{\Q bandyamu ya binwani ya yandi me zunga yandi,

\par }{\Q bantu nyonso yina ba me zengisa ve bubakala me kufwa na mbele ya mvita,

\par }{\Q bawu yina vwandaka talisa bantu mpasi, kati na nsoni,

\par }{\Q bawu kele kintwadi na bayina kulumukaka na yinsi ya bantu ya kufwa,

\par }{\Q ba tulaka bawu na kati-kati ya bayina kufwa na mbele ya mvita.


\par }{\Q \VS{26}Ntinu ya Meseke na ya Tubale, me kufwa na binwani ya bawu nyonso,

\par }{\Q bandyamu ya binwani ya bawu me zunga bawu,

\par }{\Q bantu yina ba me zengisa ve bubakala me kufwa na mbele ya mvita,

\par }{\Q bayina vwandaka talisa bantu boma awa na ntoto ya bantu ya moyo,


\par }{\Q \VS{27}Ba kundaka ve bawu kisika mosi na binwani ya kibakala,

\par }{\Q bawu kufwaka kintwadi na bantu yina ba me zengisa ve bubakala,

\par }{\Q bawu kulumukaka na yinsi ya bantu ya kufwa,

\par }{\Q na bambele ya bawu ya mvita na yisi ya bayintu ya bawu,

\par }{\Q na binwanunu ya bawu,

\par }{\Q kasi yimbi ya bawu kele na zulu ya mikwa ya bawu,

\par }{\Q samu ti binwani yina ya kibakala vwandaka talisa bantu boma,

\par }{\Q awa na ntoto ya bantu ya moyo.


\par }{\Q \VS{28}Samu na nge Falawo, nge me kufwa,

\par }{\Q ba me kunda nge kisika mosi na bantu yina ba me zengisa ve bubakala,

\par }{\Q ba tulaka nge kintwadi na bayina kufwaka na mbele ya mvita.


\par }{\Q \VS{29}Beno tala Edome, bantinu ya yandi, na bamfumu ya yandi, ba kundaka bawu na bantu yina kufwaka na mbele ya mvita ata ti bawu vwandaka na kibakala. Ba kundaka bawu kintwadi na bantu yina ba me zengisa ve bubakala, bayina kulumukaka na ndyamu.

\VS{30}Bamfumu nyonso ya node, na bantu nyonso ya Sidone, bayina kufwaka na bawu na mbele ya mvita, ata ti bawu vwandaka talisa bantu boma samu na kibakala ya bawu, kasi bawu kele ya kufuluka na nsoni, bawu kufwaka na nsoni mpe ba kundaka bawu kintwadi na bantu yina ba me zengisa ve bubakala, bayina kulumukaka na ndyamu.

\VS{31}Falawo ke tala bawu, mpe yandi ke kuzwa mbombolo samu na mambu yina me kumina binwani ya yandi. Falawo, na binwani ya yandi, bawu ke kufwa na mbele ya mvita. Ni Yave
Mfumu me tuba yawu.

\VS{32}Mu ke mwangisa nkele ya munu awa na ntoto ya bantu ya moyo, ntangu yayi, Falawo, na binwani ya yandi nyonso me kufwa mpe ba ke kunda bawu, kintwadi na bantu yina ba me zengisa ve bubakala, bayina kufwaka na mbele ya mvita. Ni Yave
Mfumu me tuba yawu.




\par }\Chap{33}{\SH Yave me tula Ezekyele nkebi
\par }
{\R (Eze 3.16-21)

\par }{\PP \VerseOne{1}Mambu ya Yave kuminaka munu mutindu yayi:

\VS{2}«Nge,
Mwana ya Muntu, tuba na bantu ya nge! Ntangu mu ke fidisa mbele ya mvita na yinsi mpe bantu ya yinsi soola muntu samu na kuvwanda nkebi ya bawu,

\VS{3}Kana muntu yango tala mutindu mbele ya mvita ke na kwiza na yinsi mpe yandi baka mpungi samu na kukebisa bantu,

\VS{4}kana muntu yina me kuwa muningu ya mpungi yandi sala ve keba mpe na manima yandi kufwa na mbele ya mvita, lufwa ya yandi ke vwanda na yintu ya yandi mosi.

\VS{5}Yandi me kuwa muningu ya mpungi, kasi yandi me sala ve keba, lufwa ya yandi ke vwanda na yintu ya yandi. Muntu yina ke sala keba, yandi ke vuukisa luzingu ya yandi.

\VS{6}Kana nkebi me tala mutindu mbele ya mvita ke na kwiza, mpe ti yandi me sika ve mpungi, na yina bantu ke sala ve keba, mbele ya mvita ke kuma mpe yawu ke kufwa bantu. Bawu ke kufwa na masumu ya bawu, kasi munu, mu ke fundisa nge samu na lufwa ya bawu.»


\par }{\PP \VS{7}«Nge,
Mwana ya Muntu, mu me tula nge nkebi ya dikanda ya Isayeli. Konso ntangu yina mu ke pesa nge mambu ya munu, nge ke zabisa bawu yawu samu na kukebisa bawu na nkumbu ya munu.»

\VS{8}Ntangu mu ke tuba na muntu ya yimbi ti: «Nge muntu ya yimbi, kaka kufwa nge ke kufwa.» Kana nge kebisa ve yandi samu ti yandi soba nkadulu ya yandi, yandi ke kufwa samu na masumu ya yandi. Kasi munu, mu ke fundisa nge samu na lufwa ya yandi.

\VS{9}Kana nge kebisa muntu ya mavanga ya yimbi, mpe ti na manima yandi me bika ve na kusala yimbi, yandi ke kufwa samu na yimbi ya yandi. Kasi nge, nge me vuukisa luzingu ya nge.


\par }{\SH Beno viluka
\par }
{\PP \VS{10}Nge,
Mwana ya Muntu, tuba na dikanda ya Isayeli: «Beno ke na kutuba: masumu ya beto, na kukondwa kutumama ya beto, kele na zulu ya beto, mpe samu na yawu beto ke na kufwa malembe-malembe. Wapi mutindu beto lenda zinga?»

\VS{11}Zabisa bawu, mu kele moyo, munu Yave,
Mfumu ke na kutuba: «Mu ke yangalalaka ve na lufwa na muntu ya mavanga ya yimbi, mu zola ti yandi soba nkadulu ya yandi samu ti yandi kuzinga. Beno dikanda ya Isayeli, beno bika mavanga ya beno ya yimbi, samu na yinki beno zola kufwa?»

\VS{12}Nge,
Mwana ya Muntu, tuba na bantu ya nge: «Ludedomo ya muntu ya
kudedama ke vuukisa ve yandi kilumbu yina yandi ke sala yimbi. Muntu yina ke salaka yimbi, yandi ke kufwa ve na yimbi ya yandi kilumbu yina yandi ke bika na kusala yimbi. Samu na muntu ya kusungama, kusungama ya yandi ke vuukisa ve yandi kilumbu yina yandi ke sala masumu.

\VS{13}Ntangu mu ke tuba na muntu ya kusungama ti yandi ke zinga, kana yandi kukipesa na kusungama ya yandi, samu na kusala yimbi na manima, ba ke bambukila yandi moyo ve samu na mbote yina yandi salaka. Yandi ke kufwa samu ti yandi me sala yimbi.»

\VS{14}Ntangu me ke tuba na muntu ya yimbi ti: «Kaka kufwa nge ke kufwa, kana yandi bika na kusala yimbi, mpe yandi banda na kuzinga na
ludedomo mpe na kusungama nyonso,

\VS{15}kana yandi vutula kima yina ba simbisaka yandi samu na kudefa to yandi vutula kima yina yandi labaka, mpe yandi tumama na bansalulu ya misiku yina ke pesaka luzingu mpe yandi bika na kusala yimbi, yandi ke kufwa ve, yandi ke zinga.

\VS{16}Ba ke bambukila dyaka ve moyo na masumu nyonso yina yandi salaka. Yandi ke zinga samu ti yandi me sadila na
ludedomo mpe na kusungama nyonso.»


\par }{\PP \VS{17}Bantu ya yinsi ya nge ke na kutuba: «Mutindu Yave ke na kusala kele ve ya kulunga, kasi ni bawu ke na kusala yimbi ya kulutila.

\VS{18}Kana muntu ya kusungama bika na kudyata na
ludedomo, mpe yandi banda na kusala yimbi, yandi ke kufwa samu na yimbi yina yandi me sala.

\VS{19}Mpe kana muntu ya mavanga ya yimbi bika na kusala yimbi, mpe yandi banda na kusadila na
ludedomo mpe na kusungama nyonso, yandi ke zinga samu na yawu.»


\par }{\PP \VS{20}Beno ke na kutuba: «Mutindu Yave ke na kusala kele ya kulunga ve, beno dikanda ya Isayeli, mu ke fundisa beno mutindu kele mavanga ya beno.»


\par }{\SH Isayeli ke mwangana
\par }
{\PP \VS{21}Na kilumbu ya tanu ya ngonda ya kumi, na mvula ya kumi na zole, mvula yina ba nataka beto na ngolo na yinsi ya nzenza, muntu mosi yina vuukaka, yandi katukaka na Yelusalemi mpe yandi kwizaka tuba na munu: «Ba me botola mbanza Yelusalemi!»

\VS{22}Na nkokila, ntete muntu yina kwiza, diboko ya Yave vwandaka na munu. Ntangu muntu yango kumaka, Yave salaka ti mu tuba dyaka, mu vwandaka dyaka ve dibaba.

\VS{23}Mambu ya Yave kuminaka munu mutindu yayi:

\VS{24}«Nge,
Mwana ya Muntu, bantu yina ke na kuzinga na bisika ya kumwangana na Isayeli ke na kutuba: “Abalayami vwandaka yandi mosi mpe yandi bakaka yinsi nyonso samu ti yawu kuma ya yandi. Beto, beto kele mingi mpe yinsi me pesama na beto, samu ti yawu kuma ya beto!”»

\VS{25}Ni yawu yina, zabisa bawu: «Munu, Yave
Mfumu, ke na kutuba: “Beno ke na kudya mbisi na menga ya yawu, beno ke na kusambila biteki, beno ke na kufwa bantu. Na yina, beno ke banza ti beno ke baka yinsi?

\VS{26}Beno ke na kutula kivuvu ya beno na bambele ya beno ya mvita, beno ke na kusala mambu ya nganzi, konso muntu na kati ya beno ke na kuvukisa mfulu na kento ya mpangi ya yandi. Na yina, beno ke banza ti beno ke baka yinsi?”»


\par }{\PP \VS{27}Nge ke tuba na bawu mutindu yayi: «Yave,
Mfumu ke na kutuba: Mu kele moyo, ya tsyelika, bantu yina ke na kuzinga na bisika ya kumwangana, bawu ke kufwa na mbele ya mvita. Bayina kele na bilanga, bibulu ya mfinda ke kudya bawu. Bayina kele ya kubumbama na myongo to na mabulu, bawu ke kufwa na kiyoolo.

\VS{28}Mu ke mwangisa yinsi mpe mu ke kitula yawu na yinsi ya kuyuma, mu ke sukisa lulendo ya yandi, yina vwandaka sala lunangu ya yandi. Myongo ya Isayeli ke mwangana mpe ata muntu ke meka dyaka na kuluta kuna.

\VS{29}Ntangu mu ke mwangisa yinsi mpe mu ke kitula yawu mutindu yinsi ya kuyuma samu na mambu ya bawu ya nganzi, na yina, bawu ke zaba ti mu kele Yave.»


\par }{\PP \VS{30}«Samu na nge
Mwana ya Muntu, bantu ya yinsi ya nge ke na kuzonza samu na nge na zulu ya bibaka ya mbanza mpe na mantwala ya myelo ya bayinzo ya bawu, bawu ke na kutuba bawu na bawu: “Beto kwendeno kuwa mambu yina me katuka na Yave”.

\VS{31}Bantu ya munu mingi ke kwiza na sika ya nge, bawu ke vwanda na mantwala ya nge. Bawu ke kuwa mambu ya nge, kasi bawu ke sadila yawu ve samu ti bayinwa ya bawu ke zolaka kaka kutuba mambu yina bawu zola, kasi na bantima ya bawu, bawu ke sosaka kaka ndandu ya bawu.

\VS{32}Samu na bawu, nge kele mutindu muyimbidi yina kele na ndinga ya mbote mpe yina zaba kusika kisikulu ya yandi. Bawu ke na kuwa mambu ya nge, kasi bawu ke na kusadila ve yawu.

\VS{33}Ntangu mambu yayi mu ke na kutuba ke salama, mpe yawu me banda kusalama, bawu ke zaba ti ya kele na
mumbikudi na kati-kati ya bawu.»




\par }\Chap{34}{\SH Nsembolo samu na bamfumu ya Isayeli
\par }
{\PP \VerseOne{1}Mambu ya Yave kuminaka munu mutindu yayi:

\VS{2}Nge,
Mwana ya Muntu, bikula samu na mivungi ya Isayeli, bikula na kutuba na bawu: Yave Nzambi ke na kutuba: Kyadi samu na mivungi ya Isayeli! Bawu ke na kusosa kaka mbote ya bawu mosi. Ni mivungi ve ke bakaka bunkete ya mameme?

\VS{3}Beno ke na kudya mbisi ya mafuta, beno ke na kulwata binkuti yina ba yidikaka na miika ya mameme, beno ke na kufwa bibulu ya mafuta, kasi beno ke na kusadisa ve mameme.

\VS{4}Beno sadisaka ve mameme yina vwandaka ve na ngolo samu ti bawu kuzwa ngolo, beno belusaka ve mameme yina vwandaka na bimbevo, beno belusaka ve mameme yina vwandaka na bamputa, beno vutulaka ve na kati ya mpaka, mameme yina kwendaka ntama, beno kwendaka sosa ve mameme yina zimbanaka. Kasi beno sadilaka bawu lutumu ya beno, beno nyokolaka bawu na ngolo nyonso.

\VS{5}Mameme ya munu mwanganaka samu ti bawu vwandaka dyaka ve na muvungi mpe bibulu ya mfinda vwandaka kudya bawu. Bawu mwanganaka.

\VS{6}Mameme ya munu ke na kwendaka kidi-kidi na zulu ya myongo ya nene mpe na zulu ya myongo ya fyoti, mameme ya munu me mwangana na yinsi nyonso. Ata muntu ke na kubaka bumbote ya yawu, mpe ata muntu ke na kusosa yawu.

\VS{7}Samu na yawu, beno mivungi, beno kuwa mambu ya Yave:

\VS{8}Munu, Yave Nzambi, mu ke na kutuba: Mu kele moyo, mpe samu ti ba ke na kulaba mameme ya munu mpe bibulu ya mfinda ke na kudyaka yawu, nyonso yina, samu ti mivungi ya munu ke na kudikisaka yawu ve, bawu mosi mivungi ya munu ke na kudyaka, kasi bawu ke na kudikisa ve mameme ya munu,

\VS{9}samu na yawu, beno mivungi, beno kuwa mambu ya Yave:

\VS{10}Yave, Nzambi ke na kutuba: Mu ke semba mivungi mpe mu ke katula bawu mameme ya munu. Mu ke sala ti bawu vwanda dyaka ve mivungi ya mameme ya munu, bawu ke kuzwa dyaka ve madya samu na bawu mosi. Mu ke katula mameme ya munu na bayinwa ya beno. Na yina, yawu ke vwanda dyaka ve madya samu na beno.

\VS{11}Ya tsyelika, munu Yave ke na kutuba: Ntangu yayi, mu ke baka mameme ya munu mpe munu mosi ke banda na kudikisaka yawu.

\VS{12}Mu ke vukisa bawu mutindu ke salaka muvungi, ntangu mameme ke vwandaka ya kumwangana. Mpe mu ke kwenda sosa mameme ya munu, mu ke katula bawu na bisika nyonso yina bawu mwanganaka, kilumbu ya dituti mpe ya kitombe ya kulutila.

\VS{13}Mu ke basisa bawu na kati ya makanda ya bantu, mu ke vukisa bawu mpe mu ke vutula bawu na yinsi ya bawu. Mu ke dikisa bawu na zulu ya myongo ya Isayeli, pene-pene ya miila, mpe na bisika yina bantu ke na kuzingaka.

\VS{14}Mu ke nata bawu samu na kwenda dikisa bawu, na kisika ya matiti ya mbote, bawu ke zinga na zulu ya myongo ya Isayeli. Bawu ke pema na bisika ya mbote, bawu ke kuzwa matiti ya mbote, kuna na myongo ya Isayeli.

\VS{15}Na yina, ni munu ke dikisa mameme ya munu, ni munu mpe ke pemisa bawu. Ni munu, Yave Nzambi, me tuba yawu.

\VS{16}Mu ke sosa dimeme yina me zimbana, mu ke sosa mpe dimeme yina me kwenda ntama. Mu ke belusa dimeme yina me lwala, samu na yina kele na kimbevo, mu ke sala ti yandi kuzwa ngolo. Mu ke kufwa dimeme yina kele na mafuta mpe yina kele na ngolo. Mu ke dikisa bawu na mutindu ya kufwanakana.


\par }{\SH Nzambi me kwiza sadisa bantu ya yandi
\par }
{\PP \VS{17}Samu na beno mameme ya munu, Yave, Nzambi ke na kutuba: Mu ke fundisa mameme na mameme, mameme ya mbakala na bankombo ya mbakala.

\VS{18}Yawu me lunga ve na beno na kudya matiti ya mbote, samu na yinki beno me dyata matiti yina vwandaka bikana? Yawu lungaka ve na beno na kunwa maza ya mbote, samu na yinki beno me ningisa maza na makulu ya beno, na manima ya kunwa yawu?

\VS{19}Mameme ya munu ke kudya kaka matiti yina beno me dyata mpe bawu ke kunwa kaka maza yina beno me ningisa na makulu ya beno.

\VS{20}Ni yawu yina, Yave, Nzambi ke na kutuba: Munu, munu mosi ke vwanda zuzi na kati-kati ya mameme ya kukonda na mameme ya mafuta.

\VS{21}Na magembo ya beno, mpe na lubanzi, beno me bula mameme yina me lemba. Beno me bula bawu na mampoka ya beno tii beno me mwangisa bawu na ngaanda.

\VS{22}Mu ke kwiza vuukisa mameme ya munu, samu ti ba laba dyaka yawu ve, mpe mu ke fundisa mameme na mameme.

\VS{23}Mu ke pesa bawu muvungi mosi yina ke twadisa bawu, Davidi, kisyelo ya munu ke vwanda muvungi ya bawu mpe yandi ke sadisa bawu.

\VS{24}Munu Yave ke vwanda Nzambi ya bawu mpe Davidi, kisyelo ya munu, ke vwanda mfumu ya bawu. Ni munu Yave me tuba yawu.

\VS{25}Mu ke sala ngwisani ya kizunu na bawu. Mpe mu ke zimbisa na yinsi, bibulu ya nsisi. Bawu ke zinga na kizunu na yinsi ya kuyuma mpe bawu ke lala na kati-kati ya bayinti.

\VS{26}Mu ke sakumuna bawu na bisika yina kele pene-pene ya mongo ya munu ya fyoti. Mu ke nokisa mvula na ntangu ya yawu, yawu ke vwanda bamvula ya lusakumunu.

\VS{27}Bayinti ya bilanga ke pesa bambuma ya yawu, ntoto ke pesa madya. Mpe bawu ke zinga na kizunu na ntoto ya bawu. Mu ke zenga bampanga ya
kizitu ya bawu, mu ke kuula bawu na maboko ya bantu yina kangaka bawu na bundongo. Na yina, bawu ke zaba ti mu kele Yave.

\VS{28}Bambeni ke botola dyaka ve bimvwama ya bawu, bibulu ya mfinda ke kudya dyaka bawu ve. Bawu ke zinga na kizunu mpe ata muntu ke talisa bawu boma.

\VS{29}Mu ke pesa bawu bilanga na kisika ntoto kele mbote mingi, bawu ke kufwa dyaka ve nsatu na yinsi ya bawu. Makanda ya bantu ke seka dyaka bawu ve.

\VS{30}Na yina, bawu ke zaba ti munu Yave, Nzambi, Nzambi ya bawu, kele na bawu. Mpe dikanda ya Isayeli kele bantu ya munu, Ni munu Yave,
Mfumu, me tuba yawu.

\VS{31}Beno mameme ya munu, mameme yina mu ke na kusadisa. Beno, beno kele bantu, mpe munu, mu kele Nzambi ya beno, ni munu, Yave Nzambi, me tuba yawu.




\par }\Chap{35}{\SH Mfundusu ya Edome.
\par }
{\PP \VerseOne{1}Mambu ya Yave kuminaka munu mutindu yayi:

\VS{2}«Nge,
Mwana ya Muntu, tala na lweka ya kizunga ya mongo ya Seyile mpe bikula samu na bawu.»

\VS{3}Nge ke tuba na bawu ti, Yave,
Mfumu ke na kutuba: «Mu ke pesa nge kitumbu, nge mongo ya Seyile, mu ke lakisa nge lulendo ya munu, mu ke mwangisa nge mpe nge ke kuma mutindu yinsi ya kuyuma.

\VS{4}Mu ke mwangisa bambanza ya nge, mpe nge ke kuma mutindu yinsi ya kuyuma, na yina, nge ke zaba ti mu kele Yave.

\VS{5}Samu ti nge ke yinaka ntangu nyonso bantu ya Isayeli, nge yekulaka bawu na mbele ya mvita, na ntangu yina bawu vwandaka na mpasi ya kulutila mpe ntangu yina masumu ya bawu kumaka na ndilu ya kulutila.»

\VS{6}Samu na yawu, munu Yave ke na kutuba: «Mu kele moyo, mu ke tangisa menga ya nge mpe menga ke landa nge. Ya tsyelika, mutindu nge me vwanda ve na boma ya kutangisa menga, yawu ke landa nge.

\VS{7}Mu ke sala ti mongo ya Seyile kuma nyonso kisika ya kumwangana. Mu ke kufwa bantu nyonso yina ke lutila kuna.

\VS{8}Mu ke fulusa myongo ya nge ya fyoti, midimba ya nge, na mabenga ya nge na bamvumbi ya bantu yina ke kufwa na mbele ya mvita.

\VS{9}Mu ke kumisa yinsi ya nge ya mankululu mutindu yinsi ya kuyuma, bantu ke zinga dyaka ve na bambanza ya nge. Na yina, nge ke zaba ti, mu kele Yave.»


\par }{\PP \VS{10}Nyonso yina, samu ti nge tubaka: «Mu ke botola makanda nyonso zole na ntoto ya bawu, Isayeli na Yuda, yawu ke kuma ya munu, kasi Yave vwandaka kuna.»

\VS{11}Samu na yawu, Yave, mfumu ke na kutuba: «Mu kele moyo, Mu ke lakisa nkele mutindu yina nge lakisaka mpe kuyina mutindu yina nge lakisaka na bantu ya Isayeli. Bawu ke zaba nani mu kele ntangu mu ke fundisa bawu.»

\VS{12}Nge ke zaba ti munu Yave, mu kuwaka mutindu nge vwandaka vweza myongo ya Isayeli na kutuba: «Bawu me mwangana, bawu me kuma madya ya beto!»

\VS{13}Beno me telemina munu, beno me finga munu na mambu ya beno. Munu mosi kuwaka yawu.


\par }{\PP \VS{14}Na yina, Yave
Mfumu ke na kutuba: «Na tangu yinsi nyonso ke vwanda na nsayi, mu ke sala ti yinsi nyonso ya nge kuvwanda ya kumwangana.

\VS{15}Mutindu ke me vwanda na nsayi ntangu mvwilu ya dikanda ya Isayeli mwanganaka, mu ke sala mpe mutindu mosi samu na nge. Nge ke vwanda kisika ya kumwangana, mongo ya Seyile na Edome nyonso ke mwangana. Mutindu yina, ba ke zaba ti mu kele Yave.»




\par }\Chap{36}{\SH Bantu ya Isayeli ke baka dyaka yinsi ya bawu
\par }
{\PP \VerseOne{1}Nge,
Mwana ya Muntu, bikula samu na myongo ya Isayeli, na kutuba mutindu yayi: Myongo ya Isayeli, beno kuwa mambu ya Yave.

\VS{2}Yave ke na kutuba: samu ti bambeni me tuba mutindu yayi samu na beno: «Aa! Aa! Myongo ya bawu ya ntangu ya ntama me kuma ya beto.»

\VS{3}Samu na yawu, bikula na kutuba na bawu mutindu yayi: Yave,
Mfumu ke na kutuba: samu ti bawu me mwangisa mpe me nyokola beno na balweka nyonso, samu ti beno me kuma mvwilu ya makanda ya bantu mpe samu ti bawu me seka mpe me finga beno,

\VS{4}ni yawu yina, myongo ya Isayeli, beno kuwa mambu ya Yave: Yave ke na kutuba na myongo ya Isayeli, na myongo ya fyoti, na miila, na mabenga, na midimba, na bisika yina kele ya kumwangana mpe na bambanza yina ke dyaka na bantu ve. Makanda ya bantu me laba bima ya bawu mpe me safula bawu.

\VS{5}Ni yawu yina, Yave ke na kutuba: ya tsyelika, na kati ya kimbanda ya munu ya kulutila, mu ke na kukebisa bayinsi yina kele pene-pene na beno mpe yinsi nyonso ya Edome, bawu me baka yinsi ya munu samu ti yawu kuma ya bawu. Na kilengi nyonso mpe na kuyina, bawu me botola madya ya bantu ya munu.

\VS{6}Samu na yawu, bikula samu na Isayeli, nge ke tuba na myongo, na myongo ya fyoti, na mabenga, mpe na midimba ti Yave ke na kutuba: na kimbanda ya munu ya kulutila mpe na nkele ya munu ya kulutila, mu ke na tuba samu ti makanda ya bantu me talisa beno nsoni ya kulutila.

\VS{7}Samu na yawu, Yave,
Mfumu ke na kutuba: Mu me kudya ndefi na kutuba ti bayinsi yina me zunga beno, bawu ke tala nsoni samu na bifingu ya bawu mosi.

\VS{8}Beno myongo ya Isayeli, beno ke basisa bintala mpe beno ke buta bambuma samu na Isayeli, bantu ya munu. Samu ti bawu me belama na kuvutuka na yinsi ya bawu.

\VS{9}Mu me kwiza na sika ya beno, mu ke sadila beno mambu ya mbote, beno ke sala bilanga mpe beno ke kunda madya.

\VS{10}Mu ke sala ti beno kuma mingi na ntoto ya beno, beno dikanda nyonso ya Isayeli. Bantu ke zinga dyaka na bambanza, ba ke yidika dyaka bisika ya kumwangana.

\VS{11}Mu ke sala ti bantu na bibulu kukuma mingi, bawu ke kuma mingi ya kulutila mpe bawu ke butana. Mu ke sala ti beno kuma mingi mutindu na ntangu ya ntama, mu ke sadila beno mbote kulutila bantu yina me luta. Na yina, beno ke zaba ti mu kele Yave.

\VS{12}Mu ke sala ti bantu kudyata ntoto ya Isayeli, beno bantu ya munu, dikanda ya Isayeli, bawu ke baka yinsi mpe yawu ke kuma mvwilu ya bawu mpe nge ke tatamana ve na kufwaka bana ya bawu.

\VS{13}Yave
Mfumu ke na kutuba: samu ti bantu ke na kutuba ti nge me kudya bantu mpe nge me kufwa bana ya bantu ya yinsi ya nge.

\VS{14}Samu na yawu, nge ke kudya dyaka bantu ve, mpe nge ke kufwa dyaka ve bana ya bantu ya yinsi ya nge. Ni Yave,
Mfumu me tuba yawu.

\VS{15}Mu ke sala ti makanda ya bantu kusafula dyaka nge ve mpe bawu ke talisa dyaka beno ve nsoni ya kulutila. Nge ke bwisa dyaka ve bantu ya dikanda ya nge. Ni Yave,
Mfumu me tuba yawu.


\par }{\SH Yave ke kutikisa Isayeli mpe ke vedisa yandi
\par }
{\PP \VS{16}Mambu ya Yave kuminaka munu mutindu yayi:

\VS{17}Nge,
Mwana ya Muntu, ntangu dikanda ya Isayeli vwandaka zinga na ntoto ya bawu, bawu sumunaka yawu na ndyatulu ya bawu ya yimbi mpe na mavanga ya bawu. Ndyatulu ya bawu na ntadisi ya munu vwandaka ya yimbi ya kulutila mutindu ntangu bakento ke talaka kifu ya bawu.

\VS{18}Mu lakisaka bawu nkele ya munu ya kulutila, samu na bantu yina bawu kufwaka mpe samu na biteki yina bawu vwandaka sambila, yawu salaka ti yinsi kuma ya
kuvedila ve.

\VS{19}Mu bingisaka bawu na kati ya makanda ya bantu mpe bawu mwanganaka na bayinsi ya nzenza. Mu fundisaka bawu mutindu vwandaka ndyatulu mpe mavanga ya bawu.

\VS{20}Na ntangu bawu kwendaka kuma na bayinsi ya nzenza, bawu safulaka nkumbu ya munu yina kele longo. Makanda ya bantu yina vwandaka tuba samu na bawu: «Yayi kele bantu ya Yave, bawu me katuka na yinsi ya bawu.»

\VS{21}Na yina, mu bikaka ve ti dikanda ya Isayeli kuvweza nkumbu ya munu ya longo na sika ya bantu ya bayinsi ya nzenza, kuna na bayinsi yina bawu kwendaka.

\VS{22}Ni yawu yina, tuba na dikanda ya Isayeli ti Yave,
Mfumu ke na kutuba: ya kele ve samu na beno mu ke na kusala mutindu yayi, beno dikanda ya Isayeli, kasi ya kele samu na Nkumbu ya munu ya longo yina beno safulaka na sika ya bantu ya bayinsi ya nzenza, na bisika yina beno kele.

\VS{23}Mu ke lakisa ti Nkumbu ya munu kele ya longo mpe yawu kele nene, Nkumbu yina beno me safula na kati ya bantu ya bayinsi ya nzenza. Na yina, bawu ke zaba ti mu kele Yave, ntangu mu ke lakisa bulongo ya munu na mantwala ya bawu. Ni munu, Yave me tuba yawu.

\VS{24}Mu ke baka beno na kati ya bayinsi ya nzenza, bisika beno kele, mu ke vukisa beno kisika mosi mpe mu ke nata beno na ntoto ya beno.

\VS{25}Mu ke mwanga na zulu ya beno maza ya mbote, yawu ke vedisa beno. Mu ke vedisa beno na masumu ya beno mpe samu ti beno katula biteki nyonso ya beno.

\VS{26}Mu ke pesa beno ntima ya malu-malu mpe mpeve ya malu-malu, mu ke katula na beno, ntima ya ngolo yina kele mutindu ditadi, mu ke pesa beno ntima ya musuni.

\VS{27}Mu ke tula mpeve ya munu na kati ya beno, mu ke sala ti beno landa bansalulu ya misiku ya munu, beno tumama na misiku ya munu mpe beno sadila yawu.

\VS{28}Ni yina, beno ke zinga na yinsi yina mu pesaka na bankooko ya beno, beno ke vwanda bantu ya munu mpe munu, mu ke vwanda Nzambi ya beno.

\VS{29}Mu ke kuula beno na nyonso yina kele ve ya
kuvedila. Mu ke sala ti bambuma ya faline kubuta mingi, mu ke sala dyaka ve ti beno kuvwanda na nsatu ya kulutila.

\VS{30}Mu ke sala ti bayinti ya beno kubuta bambuma mingi, mpe bilanga ya beno ke pesa madya mingi. Samu ti bantu ya bayinsi ya nzenza kuseka beno ve ti, beno ke na kufwa nsatu ya kulutila.

\VS{31}Beno ke bambuka moyo na ndyatulu ya beno ya yimbi mpe na mavanga ya beno ya yimbi. Samu na yimbi ya beno mpe samu na mambu ya beno ya nganzi, beno ke lenda dyaka ve na kutalasana bampangi na bampangi.

\VS{32}Kasi beno fwana kuzaba ti ya kele ve samu na beno mu ke sala yawu, beno dikanda ya Isayeli, beno fwana kuvwanda na nsoni samu na ndyatulu ya beno. Ni munu Yave,
Mfumu me tuba yawu.

\VS{33}Yave,
Mfumu ke na kutuba: ntangu mu ke vedisa beno na masumu ya beno, mu ke fulusa dyaka bantu na bambanza mpe bantu ke tunga dyaka bisika yina kele ya kumwangana.

\VS{34}Ba ke kunda dyaka bilanga na bisika yina ba mwangisaka, bantu yina ke lutaka kuna ke tala dyaka bisika ya kumwangana ve.

\VS{35}Bantu ke tuba ti beno tala yinsi yayi, yina vwandaka ya kumwangana, yawu me kuma mutindu bilanga ya Edeni. Mpe bambanza yina kumaka bikunku ya matadi, ya kumwangana, mpe vwandaka dyaka ve na bantu, ba me tunga dyaka yawu na bibaka ya lukengolo, mpe yawu me fuluka dyaka na bantu.

\VS{36}Bantu ya bayinsi ya nkaka yina kele pene-pene na beno mpe ke ntete na kuzinga, bawu ke zaba ti mu kele Yave,
Mfumu yina tungaka dyaka bambanza ya kumwangana, mpe ni munu kundaka bilanga yina vwandaka ya kumwangana. Ni munu Yave,
Mfumu me tuba mpe mu ke sala yawu.

\VS{37}Yave ke na kutuba: Mu ke ndima dyaka ti dikanda ya Isayeli bokila munu samu na kusosa lusalusu. Mu ke sadila bawu mambu ya mbote mpe mu ke sala ti bawu kukuma mingi mutindu mukangu ya bibulu.

\VS{38}Bambanza yina kele ya kumwangana ke fuluka na bantu, mutindu bibulu ke fulukaka na Yelusalemi na ntangu ya
mikembo ya nene. Na yina, ba ke zaba ti mu kele Yave.




\par }\Chap{37}{\SH Lumoni ya mikwa ya kukawuka
\par }
{\PP \VerseOne{1}Diboko ya Yave simbaka munu, mpeve ya Yave nataka munu mpe kwendaka tula munu na kati ya mudimba ya nene ya kufuluka na mikwa ya bantu.

\VS{2}Yandi salaka ti mu luta pene-pene ya mikwa yango, yawu vwandaka mingi na mudimba mpe yawu vwandaka ya kukawuka mingi.

\VS{3}Yandi tubaka na munu: Nge,
Mwana ya Muntu, mikwa yayi lenda zinga dyaka? Mu vutulaka: Yave
Mfumu, kaka ni nge me zaba yawu!

\VS{4}Yandi tubaka na munu: Bikula na mikwa yayi, beno mikwa ya kukawuka, beno kuwa mambu ya Yave!

\VS{5}Yave,
Mfumu ke na kutuba mutindu yayi na mikwa: Mu ke vutula kiwumunu na kati ya beno mpe beno ke zinga dyaka.

\VS{6}Mu ke sala ti beno vwanda na misisa, beno ke vwanda na musuni, na mpusu ya nzutu, mu ke tula kiwumunu na kati ya beno mpe beno ke zinga dyaka. Na yina, beno ke ndima ti mu kele Yave.

\VS{7}Mu vwandaka bikula samu na mikwa mutindu Yave tumisaka munu. Kaka na ntangu yina mu vwandaka bikula, makelele vwandaka wakana, ntoto ninganaka, mpe mikwa bandaka na kuvukana mosi na mosi.

\VS{8}Mu talaka misisa na musuni mpe mpusu ya nzutu vwandaka na zulu ya mikwa, kasi bawu vwandaka ve na kiwumunu.

\VS{9}Yandi tubaka na munu: nge,
Mwana ya Muntu, bikula na kutuba na kiwumunu: nge Mpeve, Yave ke na kubokila nge na balweka nyonso yiya ya ntoto. Fula na bantu yayi ya kufwa, samu ti bawu zinga!

\VS{10}Mu bikulaka mutindu yandi tumisaka munu. Kiwumunu kotaka na kati ya bawu mpe bawu bandaka dyaka na kuzinga, bawu telamaka. Yawu vwandaka nkonga ya mingi ya binwani.

\VS{11}Yandi tubaka na munu: nge,
Mwana ya Muntu, mikwa yina kele dikanda nyonso ya Isayeli, dikanda ya Isayeli ke na kutuba: Beto kele mikwa ya kukawuka, beto ke dyaka ve na kivuvu mpe yimeni samu na beto!

\VS{12}Ni yawu yina, bikula na kutuba na bawu: Yave,
Mfumu ke na kutuba: Mu ke fungula bandyamu ya beno, mu ke basisa beno na bandyamu ya beno. Beno bantu ya munu, mu ke vutula beno na Isayeli, ntoto ya beno

\VS{13}Bantu ya munu, ntangu mu ke fungula bandyamu ya beno mpe mu ke basisa beno, na yina, beno ke zaba ti mu kele Yave.

\VS{14}Mu ke tula Mpeve ya munu na kati ya beno, beno ke zinga dyaka mpe mu ke vutula beno na ntoto ya beno. Na yina, beno ke zaba ti ni munu Yave me tuba mpe me sala. Ni Yave me tuba yawu.


\par }{\SH Yave ke vutula bumosi na kati ya bantu ya Isayeli
\par }
{\PP \VS{15}Mambu ya Yave kuminaka munu mutindu yayi:

\VS{16}nge,
Mwana ya Muntu, baka mwa kibuku ya yinti mpe nge sonika na zulu ya yawu: «Samu na Yuda mpe samu na dikanda ya Isayeli yina kele kintwadi na yandi.» Baka dyaka mwa kibuku ya nkaka ya yinti mpe nge sonika na zulu ya yawu: «Samu na Yosefi na kisika ya Efalayime mpe samu na dikanda ya Isayeli yina kele kintwadi na yandi.»

\VS{17}Vukisa bibuku nyonso zole kisika mosi na diboko ya nge samu ti yawu vwanda kaka yinti mosi.

\VS{18}Ntangu bantu ya nge ke yufula nge na kutuba: zabisa beto, yinki yawu zola kutuba samu na nge?

\VS{19}Nge ke vutula: Yave,
Mfumu ke na kutuba: Mu ke baka kibuku ya yinti ya Yosefi yina kele na maboko ya Efalayime mpe bifumba ya Isayeli yina kele kintwadi na yandi. Mu ke vukisa yawu na kibuku ya yinti ya Yuda, samu ti yawu kukuma kaka yinti mosi na diboko ya munu.

\VS{20}Bibuku ya bayinti yina nge ke sonika na zulu ya yawu, yawu ke vwanda na diboko ya nge mpe bawu fwana tala yawu.

\VS{21}Nge ke tuba na bawu: Yave,
Mfumu ke na kutuba: Mu ke baka dikanda ya Isayeli na bayinsi ya nzenza bisika yina bawu kwendaka, mu ke basisa bawu, mu ke kutikisa bawu na bisika nyonso yina bawu kele ya kumwangana, mu ke vutula bawu na ntoto ya bawu.

\VS{22}Mu ke sala ti bawu vwanda yinsi mosi na zulu ya myongo ya Isayeli. Bawu nyonso ke vwanda na ntinu kaka mosi, bawu ke vwanda dyaka ve ya kukabuka na bayinsi zole, bawu ke kabuka dyaka ve na bintinu zole.

\VS{23}Bawu ke sumuka dyaka ve na kusambilaka biteki, na kusalaka mambu ya nganzi mpe na kumangaka na kutumama na munu. Mu ke katula bawu katuka bisika nyonso yina bawu salaka masumu. Mu ke vedisa bawu, bawu ke vwanda bantu ya munu mpe mu ke vwanda Nzambi ya bawu.

\VS{24}Kisyelo ya munu Davidi ke vwanda ntinu ya bawu mpe bawu nyonso ke vwanda na muvungi kaka mosi, bawu ke landa bantumunu ya munu, mpe bansalulu ya misiku ya munu, samu na kusadila yawu.

\VS{25}Bawu ke zinga na yinsi yina mu pesaka na kisyelo ya munu Yakobi, yinsi yina vwandaka zinga bankooko ya beno, bawu ke zinga kuna samu na bilumbu nyonso. Bawu na bana ya bawu, na bana ya bana ya bawu. Kisyelo ya munu Davidi ke vwanda mfumu ya bawu samu na bilumbu nyonso.

\VS{26}Mu ke sala ngwisani ya kizunu na bawu, yawu ke vwanda ngwisani ya bilumbu nyonso. Mu ke tula bawu kuna, mpe mu ke funisa bawu. Mu ke tula Yinzo ya munu ya longo na kati-kati ya bawu, samu na bantangu nyonso.

\VS{27}Mu ke zinga na kati-kati ya beno, beno ke vwanda bantu ya munu mpe mu ke vwanda Nzambi ya beno.

\VS{28}Na yina, bantu ya bayinsi ya nzenza ke zaba ti mu kele Yave yina ke na kusala ti Isayeli vwanda bantu ya longo na ntangu mu ke tula Yinzo ya munu ya longo na kati-kati ya bawu, samu na bantangu nyonso.




\par }\Chap{38}{\SH Kitumbu ya Ngonge
\par }
{\PP \VerseOne{1}Mambu ya Yave kuminaka munu mutindu yayi:

\VS{2}Nge,
Mwana ya Muntu, tala na lweka ya Ngonge, na yinsi ya Mangonge, yandi kele mfumu ya Lose, ya Meseke na Tubale, bikula samu na yandi.

\VS{3}Nge ke tuba: Yave,
Mfumu ke na kutuba mutindu yayi: nge Ngonge, mfumu ya Lose na ya Tubale na ya Meseke, mu ke pesa nge kitumbu.

\VS{4}Mu ke tula nge bisengo na mibanga ya nge samu na kunata nge, mu ke basisa nge na yinsi ya nge, nge na binwani ya nge nyonso, bampunda na bantu yina ke nataka yawu, bawu yina me lwata mbote-mbote mpe bawu kele mingi, bawu me lwata binwanunu ya nene mpe ya fyoti yina ke kebaka ntulu, bawu zaba kunwana na mbele ya mvita.

\VS{5}Bantu ya Pelese, ya Kuse na ya Pute, kwizaka vukana na bawu, bawu nyonso vwandaka na binwanunu ya fyoti yina ke kebaka nzutu na bayimpu ya kisengo.

\VS{6}Binwani nyonso ya dikanda ya Ngomele, bantu ya Tongalema, kuna na kati ya ndilu ya node na binwani ya yandi, mpe na nkonga nyonso ya binwani, na bantu ya mingi-mingi yina kele na yandi.

\VS{7}Kubika nyonso mpe vwanda ya kukubama nge na nkonga nyonso yina kele na nge, nge ke vwanda nkebi ya bawu.

\VS{8}Na bilumbu yina ke kwiza, ba ke bokila nge na kwenda nwana mvita. Na bamvula yina ke kwiza, nge ke kwenda nwanisa yinsi yina bantu ya bawu vuukaka na mbele ya mvita mpe bawu kele ya kuvukana na bantu ya makanda ya mingi na zulu ya myongo ya Isayeli, bilumbu mingi, yawu vwandaka ya kumwangana. Bawu ke basika na kati ya makanda ya bantu ya bayinsi ya nkaka. Bawu ke banda na kuzinga na lukengolo.

\VS{9}Nge ke yuluka, nge ke kwiza mutindu kitembo, mutindu dituti yina me kanga yinsi, nge na binwani ya nge na bantu mingi yina kele na nge.

\VS{10}Yave
Mfumu ke na kutuba: na kilumbu yina, nge ke vwanda na mambu na kati ya ntima ya nge, nge ke vwanda na mabanza ya kusala yimbi.

\VS{11}Nge ke tuba: «Mu ke kwenda nwanisa yinsi yina kele mwasi, mu ke nwanisa bantu yina ke na kuzinga na kizunu mpe na lukengolo. Bawu nyonso ke na kuzinga na bambanza yina kele ve na bibaka ya lukengolo, yawu kele ve na myelo na bikangulu.

\VS{12}Na yina, mu ke baka bimvwama samu na mvita, mu ke botola bima ya bawu.» Nge ke nwanisa bantu yina ke na kuzinga na bisika yina vwandaka ntete ya kumwangana. Bawu kele ya kuvukana na kati ya bayinsi ya nzenza, bawu ke na bibulu, na bimvwama, mpe bawu ke na kuzinga na kati-kati ya yinza.

\VS{13}Bantu ya Seba, na ya Dedane, na bantu ya mumbungu ya Talesise, na bantinu ya bawu, bawu ke tuba na beno: Beno ke na kwiza samu na kubotola bimvwama? Beno me vukisa binwani mingi samu na kubaka mpe kunata wolo na palata, bibulu, mpe samu na kuzwa bimvwama mingi samu na mvita?

\VS{14}Ni yawu yina, nge
Mwana ya Muntu, bikula na kutuba na Ngonge: Yave,
Mfumu ke na kutuba: ya tsyelika, kilumbu yina Isayeli, bantu ya munu, ke zinga na kizunu, nge ke zaba yawu.

\VS{15}Nge ke katuka na yinsi ya nge, kuna na kati ya ndilu ya node, nge na bantu mingi yina ke vwanda na nge. Bawu nyonso ke yuluka na zulu ya bampunda. Yawu ke vwanda nkonga ya bantu mingi mpe nkonga ya nene ya binwani.

\VS{16}Mutindu matuti ke kangaka yinsi, nge ke kwenda nwanisa Isayeli, bantu ya munu. Mu ke sala ti bawu kwiza nwanisa yinsi ya munu na bantangu ya nsuka, samu ti, bantu zaba nani mu kele. Na ntwala ya bawu, mu ke lakisa bulongo ya munu na kati ya nge, Ngonge.

\VS{17}Yave,
Mfumu ke na kutuba: ya kele ve samu na nge mu zonzilaka na bilumbu yina me luta na nzila ya bisyelo ya munu, mimbikudi ya Isayeli. Na bantangu yina, mpe bamvula mingi me luta, mu tubaka ti mu ke fidisa nge samu na kunwanisa bantu ya munu.

\VS{18}Na kilumbu yina Ngonge ke kwiza nwanisa yinsi ya Isayeli, nkele ya munu ke vwanda ya kulutila. Ni Yave,
Mfumu me tuba yawu.

\VS{19}Na nkele ya munu ya kulutila, mu ke na kudya ndefi ti kilumbu yina, ntoto ke ningana na ngolo nyonso mpe yawu ke ningisa yinsi ya Isayeli.

\VS{20}Bambisi ya mubu, bandeke, bibulu ya mfinda, ke tekita na mantwala ya munu mutindu mosi na bibulu nyonso yina ke bendaka banzutu ya bawu na ntoto, na bantu nyonso yina kele na ntoto. Myongo ke mwangana, matadi ya nene ke pasuka mpe bibaka ke kubwa na ntoto.

\VS{21}Mu ke sala ti nge vwanda na mvita, na zulu ya myongo ya munu nyonso. Konso muntu ke tula mpangi ya yandi mbele ya mvita. Ni Yave me tuba yawu.

\VS{22}Mu ke pesa yandi kitumbu ya kiyoolo mpe bantu mingi ke kufwa na mbele ya mvita, mu ke nokisa mvula ya nene, mvula ya matadi, mvula ya tiya mpe ya sufe na zulu ya yandi, na zulu ya binwani ya yandi, mpe na zulu ya bantu ya yandi ya mingi, yina kele na yandi.

\VS{23}Mu ke lakisa bawu bunene ya munu mpe bulongo ya munu. Na ntwala ya bawu, mu ke sala ti bantu ya bayinsi mingi kuzaba munu. Na yina, bawu ke zaba ti mu kele Yave.




\par }\Chap{39}{\SH Kitumbu ya zole samu na Ngonge
\par }
{\PP \VerseOne{1}Nge,
Mwana ya Muntu, bikula samu na Ngonge, nge ke tuba: Yave,
Mfumu ke na kutuba: mu ke pesa nge kitumbu, nge Ngonge, mfumu ya Lose, ya Meseke na Tubale!

\VS{2}Mu ke baka nge, mu ke twadisa nge, mpe mu ke sala ti nge kuma na myongo ya Isayeli, katuka kuna na kati ya ndilu ya node, kisika yina nge kele.

\VS{3}Mu ke buka munani ya nge yina kele na diboko ya nge ya kento mpe mu ke bwisisa madyonga ya nge yina kele na diboko ya nge ya lubakala.

\VS{4}Nge ke kubwa na myongo ya Isayeli, nge na binwani ya nge, na bantu yina ke vwanda na nge. Mu ke sala ti bandeke na bibulu ya mfinda kudya bamvumbi ya beno.

\VS{5}Nge ke kufwa kuna na mfinda, samu ti munu Yave,
Mfumu me tuba yawu.

\VS{6}Mu ke fidisa tiya na Ngonge mpe na bayina ke zingaka na kizunu na bisanga. Na yina, bawu ke zaba ti mu kele Yave.

\VS{7}Mu ke sala ti Isayeli, bantu ya munu, kundima Nkumbu ya munu ya longo, mu ke ndima dyaka ve ti ba vweza Nkumbu ya munu ya longo, munu yina kele longo. Na yina, bantu ya bayinsi ya nzenza ke zaba ti mu kele Yave, Nzambi ya longo ya Isayeli.

\VS{8}Mambu yina ke kwiza mpe yawu ke salama, kilumbu yango ke kuma. Ni kilumbu yina mu tubaka. Ni Yave me tuba yawu.

\VS{9}Bantu yina ke zingaka na bambanza ya Isayeli ke basika, mpe bawu ke tula tiya samu na kuyoka binwanunu, binwanunu ya nene mpe ya fyoti, yina ke kebaka ntulu, minani, madyonga, mikawa na bizukumununu. Ba ke yoka yawu na bamvula nsambwadi.

\VS{10}Bawu ke kwenda dyaka ve na mfinda samu na kusosa bankuni mpe bawu ke zenga dyaka ve bayinti. Na yina, bawu ke sala tiya na binwanunu yina. Bawu ke baka bimvwama ya mvita na sika ya bantu yina bakaka bawu bimvwama na mvita. Bawu ke botolaka bima ya bantu yina botolaka bawu bima ya bawu. Ni Yave me tuba yawu.

\VS{11}Na kilumbu yina, mu ke pesa Ngonge kisika yina ke vwanda mpyema ya yandi na Isayeli. Mudimba ya Abalime, na esete ya mubu, yawu ke kanga nzila na bantu yina ke luta kuna. Ni kuna ba ke kunda Ngonge na bantu ya yandi nyonso. Ba ke bokila kisika yina, Mudimba ya bantu mingi ya Ngonge.

\VS{12}Dikanda ya Isayeli ke kunda bawu samu na kuvedisa yinsi, yawu ke sala bangonda nsambwadi.

\VS{13}Bantu nyonso ya yinsi ke kunda bawu, yawu ke sala ti bawu kuma na nsangu, kilumbu yina mu ke lakisa bawu nkembo ya munu. Ni Yave,
Mfumu me tuba yawu.

\VS{14}Ba ke soola bantu yina ke tambula na yinsi nyonso. Bawu ke kwenda sosa bisika yina kele bamvumbi kintwadi na bantu yina ke zyetaka, ba ke baka bamvumbi yina kele na ntoto mpe ba ke kunda bawu samu na kuvedisa yinsi. Bawu ke sala kisalu yina na bangonda nsambwadi.

\VS{15}Na ntangu bawu ke tala mikwa ya bantu, bawu ke tula kidimbu kuna samu ti, bantu yina ke timunaka mabulu baka mikwa yina samu na kunda yawu na Mudimba ya bantu mingi ya Ngonge.

\VS{16}Amona kele nkumbu ya mbanza, yawu zola kutuba «Bantu Mingi.» Ni mutindu yina ba ke vedisa yinsi.


\par }{\PP \VS{17}Nge,
Mwana ya Muntu, Yave
Mfumu ke na kutuba: «Tuba na bandeke ya mutindu na mutindu mpe na bibulu ya mutindu na mutindu: “Na bisika nyonso yina beno kele, beno kwiza vukana kisika mosi, samu na munkayulu yina mu ke na kupesa. Munu mosi ke na kupesa yawu samu na beno. Yawu kele munkayulu ya nene, yina mu ke na kupesa na zulu ya myongo ya Isayeli! Beno ke kudya misuni mpe beno ke kunwa menga.

\VS{18}Ya tsyelika, beno ke kudya misuni ya binwani ya kibakala mpe beno ke kunwa menga ya bamfumu ya ntoto. Bawu nyonso kele mameme ya mbakala mpe bana ya mameme, bankombo ya mbakala, bangombe ya mbakala yina kele na mafuta kuna na Basane.

\VS{19}Beno ke kudya mafuta ya bibulu tii beno ke yukuta mpe beno ke kunwa menga tii beno ke kola, samu na munkayulu yina mu ke pesa samu na beno.

\VS{20}Beno ke kudya na mesa ya munu, beno ke yukuta bampunda, mpe bantu yina ke yulukaka na zulu ya bampunda, binwani, na binwani nyonso ya kibakala. Ni Yave,
Mfumu me tuba yawu.”»


\par }{\PP \VS{21}«Mu ke lakisa nkembo ya munu na bantu ya bayinsi ya nzenza, bayinsi nyonso ke tala mfundusu ya munu mpe bawu ke tala lulendo ya munu, ntangu mu ke pesa bawu kitumbu.

\VS{22}Kubanda na kilumbu yina, dikanda ya Isayeli ke zaba ti mu kele Yave
Mfumu, Nzambi ya bawu.»


\par }{\SH Ndongosolo ya Ezekyele na lukufi
\par }
{\PP \VS{23}«Na yina, bantu ya bayinsi ya nzenza ke zaba ti ba nataka dikanda ya Isayeli na ngolo na yinsi ya nzenza, samu na masumu ya bawu mpe samu ti bawu vwandaka ve ya kukwikama na munu. Mu pesaka bawu mukongo mpe mu yekulaka bawu na maboko ya bambeni ya bawu, mpe bawu nyonso kufwaka na mbele ya mvita.

\VS{24}Mu pesaka bawu kitumbu samu na kondwa
kuvedila ya bawu mpe samu na kukondwa kutumama ya bawu, mpe mu pesaka bawu mukongo.»


\par }{\PP \VS{25}Samu na yawu, Yave
Mfumu ke na kutuba: «Ntangu yayi, mu ke vutula Yakobi luzingu ya mbote, mu ke fwila dikanda nyonso ya Isayeli kyadi. Mu ke sala nyonso samu ti ba zitisa Nkumbu ya munu ya longo.

\VS{26}Bawu ke vwanda na nsoni samu na kukondwa kutumama ya bawu na munu. Bawu ke zinga na lukengolo na yinsi ya bawu mpe ata muntu ke talisa bawu boma.

\VS{27}Mu ke vutula bawu na yinsi ya bawu, na manima ya kubasisa bawu na bayinsi ya bambeni ya bawu. Mu ke lakisa bawu bulongo ya munu na meso ya bayinsi mingi ya nzenza.

\VS{28}Na yina, bawu ke zaba ti mu kele Yave, Nzambi ya bawu. Mu salaka ti ba nata bawu na ngolo na bayinsi ya nzenza mpe mu ke vukisa bawu samu na kuvutula bawu na ntoto ya bawu mpe ata muntu ke bikana kuna.

\VS{29}Mpe ata kilumbu mu ke pesa dyaka bawu mukongo, mu ke kulumuna mpeve ya munu na dikanda nyonso ya Isayeli. Ni Yave,
Mfumu me tuba yawu.»




\par }{\MS YINZO YA YAVE YA MALU-MALU

\par }\Chap{40}{\SH NKOTOLO
\par }
{\PP \VerseOne{1}Ntangu ba nataka beto na ngolo na yinsi ya nzenza, na mvula ya makumi zole na tanu, na kilumbu ya ntete na ngonda ya kumi, ya vwandaka na mvula ya kumi na yiya, ntangu yina ba botolaka mbanza ya Yelusalemi. Kaka na kilumbu yina, diboko ya Yave vwandaka na munu mpe yawu nataka munu kuna.

\VS{2}Na balumoni ya Nzambi, yandi nataka munu na yinsi ya Isayeli, yandi tulaka munu na zulu ya mongo ya nene yina vwandaka na lweka ya sude. Ya vwandaka na bayinzo mutindu ya mbanza.

\VS{3}Yandi nataka munu kuna mpe ya vwandaka na muntu mosi yina vwandaka talana mutindu kisengo ya mbwaki. Yandi vwandaka na singa ya lino mpe na mukawa ya kutezila na diboko ya yandi. Mpe yandi vwandaka ya kutelama na mwelo.

\VS{4}Muntu yina tubaka na munu: Nge,
Mwana ya Muntu, tala mbote na meso ya nge mpe kuwa mbote na makutu ya nge. Tala mbote-mbote mambu nyonso yina mu ke lakisa nge, samu ti ba me nata nge awa samu na kutala. Na yina, nge ke zabisa dikanda ya Isayeli mambu yina nge ke tala.


\par }{\SH Lupangu na myelo yina ke talaka na ngaanda
\par }
{\PP \VS{5}Yayi ni mambu yina mu talaka: bibaka ya lupangu vwandaka zunga Yinzo nyonso ya Yave. Muntu vwandaka ya kusimba mukawa yina ba ke tezilaka, mukawa yina vwandaka keba ve Bakude\XREF{}{{\XO 40:5 }{\XT{Mba 6.15}}} sambanu. Konso lweka vwandaka na Topale\XREF{}{{\XO 40:5 }{\XT{Kbk 25.25}}} mosi ya kulutila Kude yina ba ke sadilaka. Yandi tezaka nene ya bibaka, yawu vwandaka Bakude sambanu. Yandi tezaka yinda ya bibaka, yawu vwandaka mpe Bakude sambanu.

\VS{6}Yandi belamaka na nkotolo ya mwelo yina kele na wesete, mpe yandi yulukaka bikada. Yandi tezaka nene ya nkotolo ya lupangu mpe yawu vwandaka yinda mutindu mosi na mukawa ya yandi.

\VS{7}Konso kivinga vwandaka yinda mutindu mukawa, nene ya yawu mpe vwandaka mutindu mukawa. Bivinga vwandaka ya kukabuka Bakude tanu\XREF{}{{\XO 40:7 }{\XT{Mba 6.15}}}. Nkotolo ya mwelo, pene-pene ya kivinga ya nkotolo, na kati ya yawu, vwandaka na bametele tatu.

\VS{8}Yandi tezaka kati ya kivinga ya nkotolo, yinda ya yawu vwandaka mutindu mukawa.

\VS{9}Yandi tezaka kivinga ya nkotolo, yinda ya yawu vwandaka Bakude nana. Na kati, ya vwandaka na makunzi zole mpe nene ya konso dikunzi vwandaka Bakude zole\XREF{}{{\XO 40:9 }{\XT{Mba 6.15}}}. Ni kivinga yina ya nkotolo vwandaka pene-pene na Yinzo ya Yave.

\VS{10}Na lweka ya esete, na nkotolo ya mwelo, ya vwandaka na bivinga ya nkotolo sambanu, samu na kukengaka tatu na lweka mosi mpe tatu na lweka ya nkaka. Bivinga nyonso sambanu vwandaka yinda mutindu mosi, mpe makunzi ya konso lweka ya bivinga ya nkotolo vwandaka yinda mutindu mosi.

\VS{11}Muntu yango tezaka nkotolo ya mwelo, yawu vwanda Bakude kumi. Yinda ya yawu vwandaka Bakude\XREF{}{{\XO 40:11 }{\XT{Mba 6.15}}} kumi na tatu.

\VS{12}Na mantwala ya bivinga ya nkotolo, ya vwandaka na bibaka ya fyoti, mutela ya yawu vwandaka ya Kude mosi na konso lweka. Konso kivinga vwandaka na Bakude\XREF{}{{\XO 40:12 }{\XT{Mba 6.15}}} sambanu na konso lweka.

\VS{13}Yandi tezaka nene ya mwelo katuka na zulu ya muludi ya kivinga ya nkotolo tii na muludi ya kivinga ya nkaka yina vwandaka talasana na mwelo. Nene ya yawu vwandaka ya Bakude\XREF{}{{\XO 40:13 }{\XT{Mba 6.15}}} makumi zole na tanu.

\VS{14}Yandi tezaka mpe nene ya makunzi, yawu vwandaka ya Bakude\XREF{}{{\XO 40:14 }{\XT{Mba 6.15}}} makumi sambanu. Makunzi vwandaka pene-pene ya mwelo ya ngaanda ya kati.

\VS{15}Kubanda na ntwala ya mwelo ya nkotolo tii na kivinga ya nkotolo, ya vwandaka Bakude makumi tanu.

\VS{16}Bivinga yango, na banela ya yawu, na makunzi vwandaka na bima mutindu bampwasa ya bisengo, yina vwandaka zunga yawu tii na kati ya mwelo. Ntwala ya yinzo mpe vwandaka na banela yina vwandaka zunga yawu. Yawu bandaka na kati ya yinzo. Ba fikulaka maba na zulu ya konso dikunzi.

\VS{17}Na manima, muntu yango nataka munu na ngaanda ya lupangu, bisika yina vwandaka na bivinga. Ba yidikaka dale yina vwandaka zunga ngaanda ya lupangu. Na dale yina vwandaka na bivinga makumi tatu.

\VS{18}Dale yina vwandaka na balweka ya mwelo, yawu vwandaka yinda mutindu mosi na mwelo. Yina ni dale ya yisi.

\VS{19}Yandi tezaka yinda ya ntwala ya mwelo, na kisika ya yisi ya mwelo yina vwandaka talasana ya yawu, tii na ngaanda ya kati ya lupangu. Yinda ya yawu vwandaka ya Bakude nkama (100)\XREF{}{{\XO 40:19 }{\XT{Mba 6.15}}}. Nyonso yina vwandaka na lweka ya esete. Yayi ni bima yina me tadila lweka ya node.

\VS{20}Yandi tezaka yinda mpe nene ya mwelo ya lupangu yina ke talaka na node.

\VS{21}Bivinga tatu na lweka mosi mpe bivinga tatu na lweka ya nkaka, ntwala ya Yinzo mpe makunzi ya yawu vwandaka yinda mutindu mosi na mwelo ya ntete. Yawu vwandaka na Bakude makumi tanu na yinda ya yawu, mpe nene ya yawu vwandaka ya Bakude\XREF{}{{\XO 40:21 }{\XT{Mba 6.15}}} makumi zole na tanu.

\VS{22}Ntwala ya Yinzo, na banela, na maba yina ba fikulaka, nyonso vwandaka yinda mutindu mosi na mwelo yina vwandaka tala na lweka ya esete. Ba vwandaka yuluka bikada nsambwadi, bikada yina vwandaka kwenda tii na ntwala ya bivinga ya nkotolo.

\VS{23}Ya vwandaka na mwelo na ngaanda ya kati ya lupangu, yawu vwandaka na lweka ya mwelo ya node, ya vwandaka mutindu mosi mpe na mwelo ya esete. Muntu yango tezaka kubanda mwelo mosi tii na mwelo ya nkaka, yawu vwandaka na Bakude nkama (100)\XREF{}{{\XO 40:23 }{\XT{Mba 6.15}}}.

\VS{24}Na manima, yandi nataka munu na lweka ya sude, mpe mu talaka mwelo yina vwandaka tala na sude. Yandi tezaka makunzi mpe bivinga ya nkotolo, yawu vwandaka yinda mutindu mosi.

\VS{25}Na balweka nyonso ya banela na ntwala ya bivinga ya nkotolo, ya vwandaka na banela mutindu mosi. Yinda ya banela yango vwandaka Bakude makumi tanu mpe nene ya yawu vwandaka Bakude\XREF{}{{\XO 40:25 }{\XT{Mba 6.15}}} makumi zole na tanu.

\VS{26}Ba vwandaka yuluka bikada nsambwadi, bikada yina vwandaka kwenda tii na ntwala ya bivinga ya nkotolo. Ba fikulaka maba na balweka nyonso ya makunzi.

\VS{27}Ngaanda ya kati ya lupangu vwandaka na mwelo yina vwandaka kwenda na sude. Muntu yango tezaka mwelo mosi tii na mwelo ya nkaka yina kele na lweka ya sude, yawu salaka Bakude nkama (100)\XREF{}{{\XO 40:27 }{\XT{Mba 6.15}}}.

\VS{28}Yandi nataka munu, na ngaanda ya kati ya yinzo na kulutilaka na mwelo yina ya sude. Yandi tezaka mwelo ya sude, yinda ya yawu vwandaka mutindu mosi myelo ya nkaka.

\VS{29}Bivinga ya bankebi, makunzi, bivinga ya nkotolo, nyonso vwandaka yinda mutindu mosi na bivinga nyonso ya nkaka, mwelo na bivinga ya nkotolo vwandaka na banela na balweka nyonso. Yinda ya nyonso salaka Bakude makumi tanu mpe nene ya yawu salaka Bakude\XREF{}{{\XO 40:29 }{\XT{Mba 6.15}}} makumi zole na tanu.

\VS{30}Yinda ya balweka nyonso ya bivinga ya nkotolo salaka Bakude makumi zole na tanu. Nene ya yawu salaka Bakude tanu\XREF{}{{\XO 40:30 }{\XT{Mba 6.15}}}.

\VS{31}Ntwala ya bivinga ya nkotolo vwandaka kuma tii na ngaanda ya lupangu, ba fikulaka maba na makunzi mpe na kuyuluka na yawu ya vwandaka na bikada nana.

\VS{32}Yandi nataka munu na ngaanda ya kati ya Yinzo na lweka ya esete. Yandi tezaka mwelo mpe yawu vwandaka yinda mutindu myelo nyonso.

\VS{33}Bivinga ya bankebi, makunzi, na bivinga ya nkotolo, nyonso vwandaka yinda mutindu mosi na bivinga ya nkaka. Mwelo, na kivinga ya nkotolo vwandaka na banela na balweka nyonso. Yinda ya yawu nyonso salaka Bakude makumi tanu. Nene ya yawu salaka Bakude\XREF{}{{\XO 40:33 }{\XT{Mba 6.15}}} makumi zole na tanu.

\VS{34}Bivinga ya nkotolo vwandaka talasana na ngaanda ya lupangu, ba fikulaka maba na makunzi na balweka nyonso, ba vwandaka yuluka na bikada nana.

\VS{35}Muntu yango nataka munu na mwelo yina kele na node, yandi tezaka mwelo, yawu vwandaka yinda mutindu mosi na myelo ya nkaka.

\VS{36}Bivinga ya bankebi, makunzi, na bivinga ya nkotolo vwandaka na banela na balweka nyonso. Yinda ya yawu salaka Bakude makumi tanu. Nene ya yawu salaka Bakude\XREF{}{{\XO 40:36 }{\XT{Mba 6.15}}} makumi zole na tanu.

\VS{37}Bivinga ya nkotolo ya yawu vwandaka kuma tii na ngaanda ya lupangu. Ba fikulaka maba na makunzi na balweka nyonso, ba vwandaka yuluka na bikada nana.

\VS{38}Na konso nkotolo ya ngaanda ya kati ya Yinzo, ya vwandaka na kivinga, kisika yina
banganga-Nzambi vwandaka sukula minkayulu ya kuyoka.

\VS{39}Na kati ya kivinga ya nkotolo, ya vwandaka na bamesa zole na lweka mosi mpe na lweka ya nkaka. Ni na zulu ya bamesa yina ba vwandaka kufwa bibulu samu na
Munkayulu ya Kuyoka. Minkayulu samu na masumu mpe
Munkayulu ya kikodi.

\VS{40}Na ngaanda ya kivinga ya nkotolo, na kisika yina kele pene-pene ya mwelo ya node. Ya vwandaka na bamesa zole na lweka mosi mpe bamesa zole na lweka ya nkaka.

\VS{41}Ya vwandaka na bamesa yiya na lweka mosi ya mwelo mpe bamesa yiya na lweka ya nkaka. Bamesa nana yina ba vwandaka sadila samu na kufwa minkayulu ya kuyoka.

\VS{42}Ya vwandaka mpe na bamesa yiya ya matadi yina ba pasulaka samu na minkayulu ya kuyoka, yinda na yawu salaka Kude mosi na ndambu mpe nene ya yawu salaka Kude mosi na ndambu. Mutela ya yawu salaka Kude mosi\XREF{}{{\XO 40:42 }{\XT{Mba 6.15}}}. Na zulu ya bamesa yina, ba vwandaka tula bisalulu yina ba vwandaka sadila samu na minkayulu mpe minkayulu ya kuyoka.

\VS{43}Na balweka ya bamesa nyonso, ya vwandaka na mwa banzila ya Topale\XREF{}{{\XO 40:43 }{\XT{Kbk 25.25}}} mosi. Misuni ya bibulu yina ba vwandaka pesa mutindu minkayulu, ba vwandaka tula yawu na zulu ya bamesa.

\VS{44}Na ngaanda yina vwandaka na kati ya Yinzo, ya vwandaka na bivinga zole ya miyimbidi. Kivinga mosi na lweka ya mwelo na node mpe yawu vwandaka tala na sude. Mwelo ya nkaka vwandaka na lweka ya nkaka mpe yawu vwandaka tala na node.

\VS{45}Muntu yango tubaka na munu: kivinga yina ke na kutala na sude, yawu kele ya
banganga-Nzambi yina ke salaka na Yinzo ya Yave.

\VS{46}Kivinga yina ke talaka na node, yawu kele ya
banganga-Nzambi yina ke salaka na kiyokolo ya minkayulu. Bawu kele bana ya Sadoke, bayina kele na lutangu ya bana ya Levi. Bawu vwandaka belama na mantwala ya Yave, samu na kusadila yandi.


\par }{\SH Mutindu Yinzo ke vwandila
\par }
{\PP \VS{47}Yandi tezaka ngaanda ya lupangu, yinda ya yawu salaka Bakude nkama (100), nene ya yawu salaka Bakude nkama (100). Balweka nyonso yiya vwandaka mutindu mosi. Kiyokolo ya minkayulu vwandaka na nkotolo, na mantwala ya Yinzo.

\VS{48}Yandi nataka munu na mantwala ya kivinga ya nkotolo na Yinzo, yandi tezaka makunzi ya mantwala ya Yinzo. Yinda ya yawu salaka Bakude tanu na lweka mosi mpe lweka ya nkaka mpe salaka Bakude tanu. Yinda ya mwelo salaka Bakude tatu na lweka mosi mpe Bakude\XREF{}{{\XO 40:48 }{\XT{Mba 6.15}}} tatu na lweka ya nkaka.

\VS{49}Kivinga ya nkotolo na Yinzo, yinda ya yawu Bakude makumi zole mpe nene ya yawu salaka Bakude\XREF{}{{\XO 40:49 }{\XT{Mba 6.15}}} kumi na mosi. Ba vwanda kwenda kuna na kuyulukaka na bikada, na konso lweka ya makunzi, ya vwandaka mpe na makunzi yina ke simbaka mwelo.




\par }\Chap{41}{\PP \VerseOne{1}Muntu yango nataka munu kati ya kivinga ya nene ya Yinzo ya Yave. Yandi tezaka makunzi, nene ya yawu salaka Bakude sambanu na lweka mosi mpe Bakude sambanu na lweka ya nkaka. Ni yina vwandaka nene mutindu nene ya Yinzo.

\VS{2}Nene ya mwelo salaka Bakude kumi, lweka mosi salaka Bakude tanu, lweka ya nkaka mpe salaka Bakude tanu. Yandi tezaka yinda ya kivinga ya nene yawu salaka Bakude makumi yiya mpe nene ya yawu salaka Bakude makumi zole\XREF{}{{\XO 41:2 }{\XT{Mba 6.15}}}.

\VS{3}Na manima, yandi kotaka na kivinga ya kati, yandi tezaka makunzi yina vwandaka na nkotolo, ya salaka Bakude zole, mpe mwelo salaka Bakude sambanu mpe bibaka na konso lweka ya mwelo salaka Bakude sambwadi\XREF{}{{\XO 41:3 }{\XT{Mba 6.15}}}.

\VS{4}Yandi tezaka yinda ya kivinga, ya salaka Bakude makumi zole. Nene ya yawu salaka mpe Bakude\XREF{}{{\XO 41:4 }{\XT{Mba 6.15}}} makumi zole. Yandi tubaka na munu: Yayi ni kisika ya kulutila longo.


\par }{\SH Bayinzo ya nkaka
\par }
{\PP \VS{5}Yandi tezaka kibaka ya kati ya Yinzo, ya salaka Bakude sambanu. Ya vwandaka mpe na bivinga ya nkaka na balweka nyonso mpe nene ya yawu salaka Bakude\XREF{}{{\XO 41:5 }{\XT{Mba 6.15}}} yiya.

\VS{6}Ya vwandaka na bayinzo ya bibandu tatu, konso kibandu vwandaka na bivinga makumi tatu mpe yawu vwandaka ya kuvukana ve na bibaka ya Yinzo. Yawu vwandaka ve ya kuvukana na kibaka ya lupangu ya Yinzo ya Yave. Kasi yawu vwandaka na bisimbulu yina vwandaka simba bayinzo.

\VS{7}Na konso kibandu, bivinga vwandaka lutila nene mpe bantu vwandaka yuluka na kwendaka baluka. Samu ti bantu vwandaka yuluka na kuzungaka bivinga, na kikada. Na kukuma na kibandu ya zulu, ba vwandaka lutila na kibandu ya yisi, na kulutila na kibandu ya kati-kati samu na kukuma na kibandu ya zulu.

\VS{8}Mu talaka na balweka nyonso ya Yinzo ya Yave, Yinzo na bivinga nyonso vwanda kaka na lufulu mosi, yawu salaka Bakude\FTNT{*}{{\FR 41:8 }{\FQ{Bakude,
}}{\FT{Bakude ya nene lenda sala keba ve basentimetele 52.}}} sambanu ya nene.

\VS{9}Nene ya kibaka ya ngaanda ya bivinga ya bibandu salaka Bakude tanu. Ni yawu vwandaka bisika ya mpamba na kati-kati ya bivinga mpe Yinzo.

\VS{10}Nene ya bivinga yina salaka Bakude\XREF{}{{\XO 41:10 }{\XT{Mba 6.15}}} tanu na balweka nyonso ya yinzo.

\VS{11}Na nkotolo ya bivinga vwandaka na kisika ya mpamba, nkotolo mosi na lweka ya node mpe nkotolo ya nkaka na lweka ya sude. Mpe nene ya kisika ya mpamba salaka Bakude\XREF{}{{\XO 41:11 }{\XT{Mba 6.15}}} tanu na balweka nyonso.

\VS{12}Na lweka ya wesete, ya vwandaka na yinzo yina vwandaka tala na kisika ya mpamba, nene ya yawu salaka Bakude makumi sambwadi, nene ya kibaka ya yinzo salaka Bakude\XREF{}{{\XO 41:12 }{\XT{Mba 6.15}}} tanu na balweka nyonso mpe yinda ya yawu salaka Bakude makumi yivwa.

\VS{13}Muntu yango tezaka yinda ya Yinzo, yawu salaka Bakude nkama (100). Kisika ya mpamba, yinzo mpe kibaka salaka Bakude\XREF{}{{\XO 41:13 }{\XT{Mba 6.15}}} nkama (100).

\VS{14}Ntwala ya Yinzo yina vwandaka tala na lweka ya esete, kisika ya mpamba salaka Bakude\XREF{}{{\XO 41:14 }{\XT{Mba 6.15}}} nkama (100).

\VS{15}Yandi tezaka mpe Yinzo na kisika yina kele ngaanda ya manima ya Yinzo mpe bisika ya mpamba yina vwandaka na konso lweka. Yinda ya yawu salaka Bakude nkama (100)\XREF{}{{\XO 41:15 }{\XT{Mba 6.15}}}.

\par }{\SH Kati ya Yinzo
\par }
{\PP Kivinga ya nkotolo, kivinga ya nene, mpe kivinga ya nsuka,

\VS{16}Bankotolo, banela yina vwandaka na bima mutindu bampwasa ya bisengo, bisika ya mpamba ya balweka nyonso, na bisika nyonso tatu ya Yinzo, nyonso vwandaka ya mabaya na balweka nyonso tii na zulu ya banela. Mpe banela nyonso vwandaka ya kukangama.

\VS{17}Na zulu ya nkotolo ya Yinzo, tii na kati ya Yinzo, na ngaanda mpe na kati, na bibaka ya ngaanda mpe ya kati, ba bongisaka bisika.

\VS{18}Ba fikulaka bakeluba na maba, diba mosi na kati-kati ya konso keluba. Mpe konso keluba vwandaka na bizizi zole.

\VS{19}Kizizi ya muntu vwandaka tala na lweka ya diba mosi mpe kizizi ya nkosi vwandaka tala na lweka ya diba ya nkaka. Bima yina ba fikulaka vwandaka na balweka nyonso ya bibaka ya Yinzo.

\VS{20}Kubanda na yisi tii ya zulu ya mwelo, ba fikulaka bakeluba na maba mpe na bibaka ya Yinzo.

\VS{21}Makunzi ya mwelo ya Yinzo vwandaka yiya mpe nyonso vwandaka yinda mutindu mosi. Na mantwala ya kivinga ya kulutila longo, vwandaka na kima mosi yina vwandaka mutindu

\VS{22}kiyokolo ya minkayulu, yina ba yidikaka na bayinti, kubanda na yisi tii na zulu yawu salaka Bakude zole mpe yinda ya yawu salaka Bakude tatu\XREF{}{{\XO 41:22 }{\XT{Mba 6.15}}}. Balweka ya yawu mpe yinti yina vwandaka simba yawu vwandaka ya mabaya. Muntu yina tubaka na munu: Yayi ni mesa yina kele na mantwala ya Yave.

\VS{23}Yinzo ya Yave mpe kivinga yina ya kulutila longo vwandaka na myelo zole.

\VS{24}Myelo zole yayi vwandaka na mabaya zole yina ke kangaka mwelo, yawu vwandaka funguka mpe vwandaka kangama.

\VS{25}Ba fikulaka bakeluba na maba na myelo ya Yinzo ya Yave mutindu ba salaka yawu na bibaka. Ba tulaka mwa muludi na mantwala ya kivinga ya nkotolo ya Yinzo.

\VS{26}Ya vwandaka na banela yina vwandaka na bima mutindu bampwasa ya bisengo, ya vwandaka mpe na maba na balweka nyonso ya bibaka ya kivinga ya nkotolo ya Yinzo, mpe na zulu ya bibandu ya vwandaka na mwa muludi na mantwala ya yawu.




\par }\Chap{42}{\SH Bayinzo ya nkaka na lupangu ya Yinzo ya Yave
\par }
{\PP \VerseOne{1}Muntu yango basisaka munu na ngaanda ya kati ya lupangu, na lweka ya node. Yandi nataka munu pene-pene ya bivinga yina vwandaka talasana na kisika ya mpamba, na kisika yina vwandaka na mantwala ya Yinzo, na lweka node.

\VS{2}Yinzo, kisika vwandaka bivinga yina, na mwelo ya node, yinda ya yawu salaka Bakude nkama (100). Nene ya yawu salaka Bakude\XREF{}{{\XO 42:2 }{\XT{Mba 6.15}}} makumi tanu.

\VS{3}Ni kisika yina vwandaka talasana na ngaanda ya Yinzo, yawu vwandaka keba ve bametele kumi, mpe na kisika yina vwandaka talasana na dale ya ngaanda ya lupangu. Ya vwandaka na bisika ya kulutilaka ya bibandu tatu.

\VS{4}Na mantwala ya bivinga, ya vwandaka na mwa kisika ya kulutilaka, nene ya yawu salaka Bakude kumi. Yinda ya yawu salaka Kude mosi\XREF{}{{\XO 42:4 }{\XT{Mba 6.15}}}, samu na kukota na kati ya kivinga, mpe myelo ya bivinga yango vwandaka tala na node.

\VS{5}Bivinga yina vwandaka na zulu lutilaka fyoti na yina vwandaka na yisi. Samu ti mwa bisika ya kulutilaka na kibandu ya ntete vwandaka baka bisika ya kulutila na kibandu ya ntete na kibandu ya kati-kati.

\VS{6}Bivinga vwandaka ya kukabuka na bibandu tanu mpe yawu vwandaka ve na makunzi mutindu yina vwandaka na ngaanda. Ni yawu yina, bivinga yina vwandaka na zulu lutilaka fyoti na bivinga yina vwandaka na kati-kati na bivinga yina vwandaka na yisi.

\VS{7}Bibaka ya ngaanda ya lupangu vwandaka mutindu mosi, na bivinga yina vwandaka na lweka ya ngaanda ya lupangu, yinda ya yawu salaka Bakude makumi tanu\XREF{}{{\XO 42:7 }{\XT{Mba 6.15}}}.

\VS{8}Yinda ya bivinga salaka Bakude makumi tanu. Kasi yinda ya bivinga yina vwandaka talasana na Yinzo ya Yave salaka Bakude nkama (100)\XREF{}{{\XO 42:8 }{\XT{Mba 6.15}}}.

\VS{9}Na yisi ya bivinga ya vwandaka na mwelo yina vwandaka tala na lweka ya esete, mwelo yina vwandaka samu na bantu yina vwandaka katuka na ngaanda ya lupangu.

\VS{10}Na nene ya kibaka ya ngaanda lupangu, na lweka ya sude, kisika yina vwandaka talasana na kisika ya mpamba, mpe na Yinzo ya vwandaka mpe na bivinga ya nkaka.

\VS{11}Na mantwala ya bivinga vwandaka na nzila, bivinga yango vwandaka mutindu yina kele na node. Yinda mpe nene ya yawu vwandaka mutindu mosi. Myelo ya yawu, mutindu yina ba tulaka yawu vwandaka mutindu mosi.

\VS{12}Ya vwandaka mutindu mosi mpe samu na myelo yina vwandaka na lweka ya sude. Ya vwandaka mpe na mwelo na nkotolo ya nzila ya lweka ya esete, yawu vwandaka na mantwala ya kibaka ya esete. Ni kuna bantu vwandaka kotila.

\VS{13}Muntu yango tubaka na munu: Bivinga yina kele na lweka ya node na bivinga yina kele na lweka ya sude, yawu ke na kutala na lweka ya kisika ya mpamba. Yawu kele bivinga ya longo, ni kisika yina
banganga-Nzambi yina ke na kusadila Yave ke kudya madya ya kulutila longo. Ni kuna bawu ke tula bima ya longo ya kulutila, bawu ke tula kuna, minkayulu ya madya ya bilanga, minkayulu ya mulemvo ya masumu, mpe minkayulu ya kikodi. Samu ti kisika yina kele longo.

\VS{14}Banganga-Nzambi yina ke kota kuna, bawu ke basika ve na ngaanda ya lupangu, kana bawu me bika ntete ve binkuti ya bawu ya
bunganga-Nzambi, yina bawu ke sadilaka na yawu. Samu ti binkuti yina kele ya longo, bawu ke lwata binkuti ya nkaka ntangu bawu ke talana na bantu, kuna na Yinzo ya Yave.


\par }{\SH Ngaanda ya lupangu
\par }
{\PP \VS{15}Ntangu yandi manisaka na kuteza kati ya Yinzo, yandi basisaka munu na mwelo yina ke talaka na esete. Mpe yandi tezaka balweka nyonso ya Yinzo.

\VS{16}Na mukawa ya yandi, yandi tezaka lweka ya esete, yinda ya yawu vwandaka keba ve bametele bankama zole na makumi tanu (250).

\VS{17}Yandi tezaka lweka ya node yinda ya yawu vwandaka keba ve bametele bankama zole na makumi tanu (250).

\VS{18}Yandi tezaka lweka ya sude yinda ya yawu vwandaka keba ve bametele bankama zole na makumi tanu (250).

\VS{19}Yandi tezaka mpe lweka ya wesete yinda ya yawu vwandaka keba ve bametele bankama zole na makumi tanu (250).

\VS{20}Yandi tezaka balweka nyonso yiya ya kibaka, yinda ya yawu vwandaka keba ve bametele bankama zole na makumi tanu (250) na balweka nyonso yiya. Kibaka yango na balweka nyonso, vwandaka kabula kisika ya kulutila longo na kisika yina bantu vwandaka vukana na Yinzo ya Yave.




\par }\Chap{43}{\SH Nkembo ya Yave me vutuka na Yinzo
\par }
{\PP \VerseOne{1}Muntu yango nataka munu na mwelo yina ke talaka na lweka ya esete.

\VS{2}Na yina, nkembo ya Nzambi ya Isayeli vwandaka katuka na lweka ya esete, makelele ya yawu vwandaka mutindu makelele ya bimpo ya mubu mpe nkembo ya Yave vwandaka pesa nsemo na ntoto.

\VS{3}Lumoni yina mu talaka vwanda mutindu lumoni yina mu talaka na ntangu yina Nzambi kwizaka mwangisa mbanza Yelusalemi, yawu vwandaka mpe mutindu mosi na yina mu talaka ntangu mu vwandaka pene-pene na nzadi ya Kedale. Mu kubwaka kizizi na ntoto.

\VS{4}Nkembo ya Yave kotaka na Yinzo, yawu kotilaka na mwelo yina kele na lweka ya esete.

\VS{5}Na lumoni, mpeve ya Nzambi nataka munu na ngaanda ya lupangu ya Yinzo. Nkembo ya Yave vwandaka fulusa Yinzo.

\VS{6}Mu vwandaka kuwa ndinga ya muntu vwandaka tuba na munu katuka Yinzo ya Yave mpe muntu mosi vwandaka pene-pene na munu.

\VS{7}Yave tubaka na munu: Nge
Mwana ya Muntu, ni awa kele kiti ya munu ya kintinu, kisika yina mu ke tulaka makulu ya munu. Mu ke zinga bantangu nyonso na kati-kati ya bantu ya Isayeli. Ya vwanda bantu ya Isayeli, bantinu ya bawu, bawu ke sumuna dyaka ve nkumbu ya munu ya longo na kwendaka sala kinzuza, na kukundaka bantinu ya bawu na bisika ya bawu ya lusambulu yina kele na zulu ya myongo.

\VS{8}Bantinu ya bawu vwandaka tula ntwala ya bayinzo ya bawu pene-pene ya ntwala ya bayinzo ya munu. Mpe bawu tulaka makunzi ya bayinzo ya bawu pene-pene na makunzi ya Yinzo ya munu, ya vwandaka na kibaka mosi yina vwandaka kabula bawu na munu. Bawu me sumuna nkumbu ya munu yina kele longo, na mambu ya nganzi yina bawu vwandaka salaka. Ni yawu yina, mu manisaka na kufwa bawu na nkele ya munu ya kulutila.

\VS{9}Ntangu yayi, bawu fwana kubika kinzuza ya bawu na bamvumbi ya bantinu ya bawu, na yina, mu ke zinga bantangu nyonso na kati-kati ya bawu.

\VS{10}Samu na nge
Mwana ya Muntu, lakisa na dikanda ya Isayeli mutindu kele Yinzo ya munu. Bawu vwanda na nsoni samu na masumu ya bawu mpe bawu teza Yinzo ya munu mutindu yawu kele.

\VS{11}Kana bawu me tala nsoni samu na mambu yina bawu me sala, lakisa bawu mutindu kele Yinzo ya munu, mutindu yawu kele, bisika ya kukotila, na bisika ya kubasikila. Nge ke lakisa bawu mutindu Yinzo nyonso ke kele, bansalulu ya misiku ya yawu, misiku yina me tadila Yinzo ya munu. Nge sonika yawu na ntwala ya bawu. Bawu fwana kutumama na misiku yina mpe bawu fwana kusadila bansalulu ya misiku ya Yinzo ya munu.

\VS{12}Yayi ni
Musiku ya Yinzo ya Yave, yina kele na zulu ya mongo, kisika nyonso yina ke na kuzunga yawu kele ya kulutila longo. Yina ni
Musiku yina me tadila Yinzo ya Yave.


\par }{\SH Kiyokolo ya minkayulu mpe minkayulu
\par }
{\PP \VS{13}Yayi ni bandilu ya kiyokolo ya minkayulu, yinda ya yawu na konso lweka ke vwanda ya Bakude, kasi konso Kude ke vwanda na Topale\XREF{}{{\XO 43:13 }{\XT{Kbk 25.25}}} mosi ya kulutila. Zulu ya yawu ke vwanda na mwa dibulu yina ke vwanda ya Kude\XREF{}{{\XO 43:13 }{\XT{Mba 6.15}}} mosi mpe nene ya yawu ke vwandaka ya Kude mosi. Zulu ya kisika yina vwandaka zunga kiyokolo vwandaka ya Epane\XREF{}{{\XO 43:13 }{\XT{Kbk 28.16}}} mosi, ni yawu vwandaka simba kiyokolo ya minkayulu.

\VS{14}Kubanda na yisi ya kiyokolo ya minkayulu yina ba tulaka na yisi ya ntoto tii na zulu, mutela ya yawu salaka Bakude zole. Nene ya yawu salaka Kude mosi. Kubanda na dikulu ya fyoti ya kisika yina tii na dikulu ya nene, yinda yawu salaka Bakude yiya. Mpe nene ya yawu salaka Kude\XREF{}{{\XO 43:14 }{\XT{Mba 6.15}}} mosi.

\VS{15}Kisika ya zulu ya kiyokolo ya minkayulu salaka Bakude\XREF{}{{\XO 43:15 }{\XT{Mba 6.15}}} yiya, ya vwandaka na mampoka yiya, mosi na konso nsongi.

\VS{16}Zulu ya kiyokolo ya minkayulu vwanda yinda mutindu mosi na balweka nyonso yiya.

\VS{17}Dikulu yina vwandaka simba kiyokolo ya minkayulu, mutela ya yawu Bakude kumi na yiya na balweka nyonso yiya. Na balweka nyonso ya dikulu yina, ya salaka ndambu mosi ya Kude mpe mwa dibulu ya yawu salaka Kude\XREF{}{{\XO 43:17 }{\XT{Mba 6.15}}} mosi na balweka nyonso. Kiyokolo ya minkayulu vwandaka na bikada ya yawu, bikada yango vwandaka tala na lweka ya esete.

\VS{18}Muntu yina tubaka na munu: Nge
Mwana ya Muntu, kuwa mambu yina Yave
Mfumu ke na kutuba: Tala bansalulu ya misiku na yina me tadila kiyokolo ya minkayulu, samu na kilumbu yina ba ke tunga yawu, samu na kupesaka minkayulu ya kuyoka mpe samu na kumwangaka menga ya bibulu na zulu ya yawu.

\VS{19}Nge ke pesa na
banganga-Nzambi yina kele mpe
ba-Levi yina kele bana ya Sadoke. Bawu yina ke belamaka na ntwala ya munu, samu na kusadila munu. Nge ke pesa ngombe ya mbakala samu na
Munkayulu ya mulemvo ya masumu. Ni Yave
Mfumu me tuba yawu.

\VS{20}Nge ke baka menga ya bibulu mpe nge ke pakula yawu na zulu ya mampoka yiya yina kele na kiyokolo ya minkayulu. Nge ke sala mutindu mosi na balweka nyonso ya kisika yina mpe na balweka ya yawu yina kele na yisi. Na yina, nge ke vedisa kiyokolo ya minkayulu mpe nge ke byeka yawu.

\VS{21}Nge ke baka ngombe ya mbakala yina ba me pesa mutindu
Munkayulu ya Kuyoka samu na mulemvo ya masumu, ba ke yoka yawu na kisika yina ba kubikaka kuna na Yinzo ya Yave, kasi na kati ya
kivinga ya longo ve.

\VS{22}Na kilumbu ya zole, nge ke baka nkombo yina kele ve na kifuma, mpe nge ke pesa yawu mutindu munkayulu samu na mulemvo ya masumu. Ba ke vedisa kiyokolo ya minkayulu mutindu ba salaka yawu samu na ngombe ya mbakala.

\VS{23}Ntangu nge ke manisa na kupesa munkayulu, nge ke pesa mwana ya ngombe ya mbakala yina kele ve na kifuma mpe dimeme ya mbakala yina kele ve na kifuma yina ba ke baka na kati ya mameme na bankombo.

\VS{24}Nge ke nata samu na kupesa yawu na Yave,
banganga-Nzambi ke losa mungwa na zulu ya minkayulu yina mpe bawu ke pesa yawu mutindu
Munkayulu ya Kuyoka na Yave.

\VS{25}Konso kilumbu na kati ya bilumbu nsambwadi, nge ke pesa mutindu munkayulu, nkombo mosi na kati ya mpaka ya bibulu ya fyoti mpe ngombe ya mbakala na kati ya mpaka ya bibulu ya nene. Yawu fwana vwanda bibulu yina kele ve na kifuma.

\VS{26}Na kati ya bilumbu nsambwadi, beno ke sala kisalu yina ya kuvedisa kiyokolo ya minkayulu mpe beno ke byeka yawu.

\VS{27}Ntangu bilumbu nsambwadi yina ke manisa, na kilumbu ya nana,
banganga-Nzambi ke tula na zulu ya kiyokolo ya minkayulu na minkayulu ya kintwadi. Na yina, mu ke yamba beno ya mbote nyonso, Ni munu Yave me kutuba yawu.




\par }\Chap{44}{\SH Mwelo ya mfumu
\par }
{\PP \VerseOne{1}Muntu yango vutulaka munu na mwelo ya ngaanda ya Yinzo ya Yave, mwelo yango vwandaka tala na lweka ya esete mpe yawu vwandaka ya kukangama.

\VS{2}Na yina, Yave tubaka na munu: Mwelo yayi ke vwanda kaka ya kukangama, ba ke fungula yawu ve. Mpe ata muntu ke lutila kuna, samu ti Yave Nzambi ya Isayeli kotilaka kuna. Yawu ke vwanda kaka ya kukangama.

\VS{3}Kasi mfumu, samu ti yandi kele mfumu, yandi lenda vwanda na ntwala ya Yave samu na kudya dimpa yina ba byekaka. Yandi ke kotila na kivinga ya nkotolo, mpe yandi ke basika kaka na mwelo yina.


\par }{\SH Bantu ya nzenza ke kota ve na Yinzo ya Yave
\par }
{\PP \VS{4}Yandi nataka munu na mwelo yina kele na node, na ntwala ya Yinzo. Mu vwandaka tala, nkembo ya Yave vwandaka fulusa Yinzo ya Yave. Mu kubwaka kizizi na ntoto.

\VS{5}Mpe Yave tubaka na munu: Nge
Mwana ya Muntu sala keba, fungula meso ya nge mpe fungula makutu ya nge na kuwa mambu yina mu ke zabisa nge, samu na bansalulu ya misiku yina me tadila Yinzo ya Yave. Mpe na yina me tadila misiku ya yawu, sala keba na bisika ya kukotila na Yinzo mpe bisika ya kubasikila na
kivinga ya longo.

\VS{6}Nge ke tuba na dikanda ya Isayeli, bawu yina zola ve kutumama: Munu Yave
Mfumu mu me lemba mambu ya beno ya nganzi yina beno dikanda ya Isayeli ke na kusala!

\VS{7}Beno me kotisa na kati ya Yinzo ya munu ya longo, banzenza, bantu yina me zengisa ntete ve bubakala, na bantu yina me
viluka ntete ve na bantima ya bawu, samu na kusumuna Yinzo ya munu. Beno me sala yawu ntangu beno ke na kupesa dikabu ya mampa, mafuta ya bibulu na menga ya bibulu. Bantu yina ke na kufwa ngwisani ya munu samu na kusala mambu ya bawu ya nganzi.

\VS{8}Beno salaka ve kisalu ya munu na yina me tadila bima ya longo. Beno bikaka banzenza sala kisalu yina beno zolaka sala na Yinzo ya munu ya longo.

\VS{9}Yave
Mfumu ke na kutuba: Ata nzenza, ata muntu yina ba me zenga ve bubakala mpe ata muntu yina me
viluka ntete ve na ntima ya yandi ke kota na Yinzo ya munu ya longo. Ata nzenza yina ke na kuzinga na kati-kati ya bantu ya Isayeli.


\par }{\SH Misiku yina me tadila
ba-Levi
\par }
{\PP \VS{10}Na yina me tadila
ba-Levi yina me manga munu, na ntangu dikanda ya Isayeli mangaka munu samu na kusadila biteki. Masumu yina ke vwanda na yintu ya bawu.

\VS{11}Bawu ke sala kisalu na kati ya Yinzo ya munu ya longo, na kukebaka mwelo ya Yinzo ya munu. Ni bawu ke sala na kati ya Yinzo ya munu mpe ni bawu ke kufwa bibulu samu na minkayulu ya kuyoka mpe samu na makabu yina bantu ke nata. Bawu ke sala na mantwala ya bantu samu na kusadila bawu.

\VS{12}Samu ti, ba vwandaka sala kisalu samu na bantu na mantwala ya biteki, mpe bawu vwandaka mutindu dibaku yina bwisaka dikanda ya Isayeli na masumu. Samu na yawu, mu me kudya ndefi, munu Yave ke na kutuba: Masumu yina ke vwanda na yintu ya bawu.

\VS{13}Ba-Levi ke belama dyaka ve na ntwala ya munu, samu na kusala kisalu ya bawu na Yinzo ya Yave. Bawu ke belama dyaka ve na ntwala ya bima nyonso yina ba byekaka samu na munu, mpe samu na bima ya longo ya kulutila. Bawu ke tala nsoni, mpe mambu ya bawu ya nganzi yina bawu salaka ke vwanda na yintu ya bawu.

\VS{14}Mu ke pesa bawu kiyeko ya kusala kisalu na Yinzo ya Yave. Ni kuna bawu ke sala bisalu nyonso.


\par }{\SH Bantumunu yina me tadila
banganga-Nzambi
\par }
{\PP \VS{15}Banganga-Nzambi yina kele mpe
ba-Levi, bawu yina vwandaka sala kisalu na
Yinzo ya longo ya Yave na ntangu yina dikanda ya Isayeli mangaka munu, na kukwenda ntama. Bawu ke belama na ntwala ya munu samu na kusadila munu, bawu ke telama samu na kupesa munu, mafuta ya bibulu, menga ya bibulu. Ni Yave
Mfumu me tuba yawu.

\VS{16}Ni bawu ke kota na Yinzo ya munu ya longo. Bawu ke belama na mesa ya munu samu na kusadila munu, bawu ke bumba ke mpe ke sadila bansalulu ya misiku ya munu.

\VS{17}Ntangu bawu ke kota na myelo ya ngaanda ya Yinzo, bawu ke lwata binkuti ya lino. Bawu ke lwata ve binkuti yina ba yidikaka na mika ya mameme ntangu bawu ke sala kisalu ya bawu, na myelo ya ngaanda mpe na kati ya Yinzo.

\VS{18}Bawu ke lwata yimpu ya lino na yintu na bakaleson. Bawu ke lwata ve singa ya luketo yina ke salaka ti muntu kutukuta.

\VS{19}Ntangu bawu ke basika na ngaanda, kisika yina kele bantu, bawu ke katula binkuti yina bawu ke sadilaka na yawu, ba ke tula yawu na kati ya bivinga ya
Yinzo ya longo. Bawu ke lwata binkuti ya nkaka, na kusala mutindu yina, bawu ke botana ve na bantu na binkuti ya bawu yina ba byekaka.

\VS{20}Banganga-Nzambi ke katula ve bansuki ya yintu, kasi bawu ke zenga yawu kana yawu me banda kukula.

\VS{21}Nganga-Nzambi mosi ve ke kunwa malafu na ntangu yandi ke kota na kati ya ngaanda ya
Yinzo ya Nzambi.

\VS{22}Bawu ke kwela ve mifwidi ya kento, kento yina ba me bingisa na makwela, kasi bawu ke kwela bandumba ya dikanda ya Isayeli to mufwidi yina vwandaka kento ya
nganga-Nzambi.

\VS{23}Bawu ke longa bantu ya munu samu ti bawu zaba kuswasikisa bima ya longo na yina kele ve ya longo mpe bima ya
kuvedila na yina kele ve ya
kuvedila.

\VS{24}Na ntangu ya kusala lufundusu, ni bawu ke fundisa bantu, ba ke fundisa bantu mutindu kele bantumunu ya munu. Bawu ke zitisa misiku na bansalulu ya misiku na yina me tadila minkembo ya munu. Bawu ke sala ti bilumbu ya
Saba kuvwanda bilumbu ya kubyekwa.

\VS{25}Ata muntu na kati ya bawu ke belama na muntu ya kufwa, samu ti yandi vwanda ve muntu ya
kuvedila ve. Yandi lenda belama na muntu ya kufwa yina kele tata ya yandi, mama ya yandi, mwana ya yandi ya bakala, mwana ya yandi ya kento mpe kibusi ya yandi yina kele ve ya kukwela.

\VS{26}Na mutindu yina,
nganga-Nzambi ke vingila bilumbu nsambwadi na manima ya kuvedisa nzutu ya yandi.

\VS{27}Na kilumbu yina yandi ke kota na
Yinzo ya longo na kulutila na ngaanda ya Yinzo samu na kusala na kati ya
kivinga ya longo, yandi ke pesa
Munkayulu ya mulemvo ya masumu ya yandi mosi. Ni Yave
Mfumu me tuba yawu.

\VS{28}Mu kele mvwilu ya bawu, beno ke pesa ve bawu ntoto na Isayeli. Ni munu kele kimvwama ya bawu.

\VS{29}Bawu ke kudya minkayulu ya madya ya bilanga, na bibulu yina ba ke pesa mutindu minkayulu sama na mulemvo ya masumu, samu na
Munkayulu ya kikodi mpe bima nyonso yina kele ya kubyekwa na Yave ke vwanda ya bawu.

\VS{30}Banganga-Nzambi ke baka bambuma nyonso ya ntete ya bilanga ya mutindu na mutindu mpe makabu nyonso, yawu ke vwanda ya bawu. Beno ke pesa bawu bambuma ya beno ntete ya faline, samu ti mu sakumuna dikanda ya beno.

\VS{31}Banganga-Nzambi fwana kudya ve bibulu yina me kufwa yawu mosi to bibulu yina bibulu ya nkaka pasulaka. Ya vwanda ndeke to kibulu ya nkaka.




\par }\Chap{45}{\SH Ntoto yina ba kubikaka samu na Yave
\par }
{\PP \VerseOne{1}Ntangu beno ke kabula mvwilu na bifumba nyonso ya Isayeli na kubula dzeke, beno ke bika ndambu ya ntoto, yinda ya yawu ke vwanda mafunda kumi na zole na bankama tanu (12 500) ya bametele, nene ya yawu ke vwanda mafunda tanu (5 000) ya bametele. Ntoto nyonso yina ke vwanda ya longo.

\VS{2}Na kati ya ntoto yina, beno ke bika mwa ntoto samu na
Yinzo ya longo ya Yave. Yinda ya yawu ke vwanda Bakude bankama tanu (500) na balweka nyonso. Ba ke bika dyaka mwa kisika ya mpamba yina ke vwanda yinda ya Bakude\XREF{}{{\XO 45:2 }{\XT{Mba 6.15}}} makumi tanu na balweka nyonso.

\VS{3}Na kisika yina beno ke pesa ya Yave, yawu ke vwanda na bametele mafunda kumi na zole na bankama tanu (12 500) na yinda ya yawu, mpe nene ya yawu ke vwanda mafunda tanu (5 000) ya bametele. Ni na kisika yina ba ke tunga Yinzo, kivinga ya kulutila longo.

\VS{4}Mwa ntoto yina ke bikana, yawu ke vwanda ya kubyekwa. Yawu ke vwanda ya
banganga-Nzambi, bayina ke salaka na kati ya
Yinzo ya longo, bawu yina ke belamaka na ntwala ya Yave samu na kusadila yandi. Ni kuna bawu ke kuzwa ntoto samu na kutunga bayinzo ya bawu, mpe ni na ntoto yina ke vwanda
Yinzo ya longo.

\VS{5}Mpe kaka kuna, ya ke vwanda na kisika ya mafunda kumi na zole na bankama tanu (12 500) na yinda ya yawu mpe nene ya yawu ke vwanda mafunda tanu (5 000) ya bametele. Yawu ke vwanda kisika ya
ba-Levi yina ke salaka na Yinzo ya Yave. Yawu ke vwanda na makumi zole ya bivinga.

\VS{6}Na yinda nyonso ya ntoto yina ba ke pesa na Yave, beno ke teza mafunda makumi na zole na tanu (2 500) ya bametele na nene ya yawu mpe yinda ya yawu ke vwanda mafunda kumi na zole na bankama tanu (12 500) ya bametele. Kisika yina ke vwanda ya dikanda nyonso ya Isayeli.

\VS{7}Samu na mfumu, beno ke bika bisika zole, mosi na konso lweka ya kisika ya longo. Yinda ya kisika mosi ke vwanda mutindu ya konso kisika ya bifumba ya Isayeli, Yawu ke banda na ndilu ya wesete tii na ndilu ya esete.

\VS{8}Ni yina ke vwanda ntoto ya yandi, bamfumu ke nyokola dyaka ve bantu ya munu. Bawu ke pesa yinsi na dikanda ya Isayeli, mutindu kele bifumba ya bawu.


\par }{\SH Luve ya mfumu mpe yina yandi fwana kusala
\par }
{\PP \VS{9}Yave ke na kutuba: Ya me lunga! Beno bika kumwangisa mpe kusala yimbi, beno sadila mambu ya kulunga mpe
ludedomo, beno bika kubingisa bantu ya munu na ntoto ya bawu. Ni Yave
Mfumu me tuba yawu.

\VS{10}Beno vwanda na bipezolo ya kulunga, Efa\XREF{}{{\XO 45:10 }{\XT{Efa
}}{\XT{Kbk 16.36}}} ya kulunga samu na kuteza bambuma, Bate\XREF{}{{\XO 45:10 }{\XT{1Bt 7.26}}} ya kulunga samu na kuteza bima yina kele mutindu maza.

\VS{11}Efa\XREF{}{{\XO 45:11 }{\XT{Efa
}}{\XT{Kbk 16.36}}} na Bate ke vwanda mutindu mosi, Efa mosi ke sala kikunku mosi na kati ya bikunku kumi ya Omele, Bate\XREF{}{{\XO 45:11 }{\XT{1Bt 7.26}}} ke vwanda kikunku mosi na kati ya bikunku kumi ya Omele\XREF{}{{\XO 45:11 }{\XT{Knz 27.16}}}.

\VS{12}Sekele mosi ke vwanda na makumi zole ya Bangela\XREF{}{{\XO 45:12 }{\XT{Mba 23.15}}} mpe na sika ya beno, Mine\XREF{}{{\XO 45:12 }{\XT{1Bt 10.17}}} ke vwanda Basekele\XREF{}{{\XO 45:12 }{\XT{Mba 23.15}}} makumi sambanu.

\VS{13}Yayi ni mutindu beno ke pesila makabu ya beno, samu na Omele\XREF{}{{\XO 45:13 }{\XT{Knz 27.16}}} mosi ya bambuma ya faline mpe oloze beno ke pesa kikunku mosi na kati ya bikunku sambanu ya Efa\XREF{}{{\XO 45:13 }{\XT{Efa
}}{\XT{Kbk 16.36}}} ya bambuma ya beno ya bilanga.

\VS{14}Samu na mafuta, Bate\XREF{}{{\XO 45:14 }{\XT{1Bt 7.26}}} mosi ya mafuta ke vwanda kikunku mosi na kati ya bikunku kumi ya Kole\XREF{}{{\XO 45:14 }{\XT{1Bt 5.2}}}, yina kele Omele mosi, samu ti Babate kumi kele Omele mosi\XREF{}{{\XO 45:14 }{\XT{Knz 27.16}}}.

\VS{15}Na kati ya bankama zole (200) ya bibulu, beno ke baka dimeme mosi to nkombo mosi na bibulu ya Isayeli, ni yawu beno ke bwela na minkayulu ya madya ya bilanga, minkayulu ya kuyoka mpe minkayulu ya kintwadi samu na mulemvo ya masumu ya bantu yina ke pesa bima yina. Ni Yave
Mfumu me tuba yawu.

\VS{16}Bantu nyonso ya Isayeli ke nata bima nyonso yina na sika ya mfumu ya Isayeli.

\VS{17}Ni mfumu ke vwanda na kiyeko ya kupesaka bima samu na minkayulu ya kuyoka na minkayulu ya madya ya bilanga, samu na
mikembo,
mikembo ya bilumbu ya ntete ya ngonda mpe samu na
basaba mpe samu na bambwabanu ya
mikembo ya dikanda ya Isayeli. Ni mfumu ke pesa bima yina samu na minkayulu ya madya ya bilanga, minkayulu ya kuyoka mpe samu na minkayulu ya kintwadi samu na mulemvo ya masumu ya dikanda ya Isayeli.


\par }{\SH Bantumunu samu na minkembo mpe minkayulu
\par }
{\PP \VS{18}Yave ke na kutuba: Na kilumbu ya ntete ya ngonda ya ntete, ba ke baka ngombe mosi ya mbakala yina kele ve na kifuma, ba ke pesa yawu mutindu munkayulu samu na kuvedisa
Yinzo ya longo ya Yave.

\VS{19}Nganga-Nzambi ke baka menga ya kibulu yina ba ke pesa samu na
Munkayulu ya mulemvo, yandi ke tula menga yina na makunzi ya mwelo ya Yinzo ya Yave. Yandi ke tula mpe menga na balweka yiya yina kele na yisi ya kiyokolo ya minkayulu. Yandi ke tula menga na makunzi ya ngaanda ya kati ya Yinzo ya Yave.

\VS{20}Nganga-Nzambi ke sala mutindu mosi na kilumbu ya nsambwadi ya ngonda ya ntete samu na muntu yina me kanisa ve na kusumuka, mpe samu na muntu yina me sumuka kondwa kuzaba. Beno ke vedisa mpe Yinzo ya Yave.

\VS{21}Na kilumbu ya kumi na yiya ya ngonda ya ntete, beno ke sala
mukembo ya Paki. Yawu ke zingila bilumbu nsambwadi, beno ke kudya mampa yina kele ve na levule.

\VS{22}Kilumbu yango, mfumu ke pesa munkayulu ya ngombe ya mbakala, munkayulu samu na mulemvo ya masumu samu na yandi mpe samu na bantu nyonso ya yinsi.

\VS{23}Na kati ya bilumbu nsambwadi ya mukembo, konso kilumbu mfumu ke pesa na Yave
Munkayulu ya Kuyoka ya bangombe nsambwadi ya mbakala, mpe mameme nsambwadi ya mbakala yina kele ve na kifuma mpe munkayulu ya nkombo mosi samu na mulemvo ya masumu, konso kilumbu.

\VS{24}Samu na konso munkayulu ya ngombe ya mbakala mpe ya konso dimeme ya mbakala, yandi ke pesa
Munkayulu ya madya ya bilanga ya Efa mosi. Yandi ke bwela Yine\XREF{}{{\XO 45:24 }{\XT{Kbk 29.40}}} mosi ya mafuta na konso Efa\XREF{}{{\XO 45:24 }{\XT{Efa
}}{\XT{Kbk 16.36}}}.

\VS{25}Na kilumbu ya kumi na tanu, na ngonda ya nsambwadi, na
mukembo yina, mpe na bilumbu nsambwadi, mfumu ke pesa minkayulu mutindu mosi, minkayulu ya mulemvo ya masumu, minkayulu ya kuyoka, minkayulu ya madya ya bilanga, mpe mutindu mosi samu na mafuta.




\par }\Chap{46}{\SH Bantumunu yina me tadila mfumu
\par }
{\PP \VerseOne{1}Yave
Mfumu ke na kutuba mutindu yayi: Mwelo ya ngaanda ya Yinzo yina ke talaka na lweka ya esete, ke vwanda kaka ya kukangama bilumbu sambanu yina bantu ke salaka bisalu. Kasi yawu ke vwanda ya kufunguka na kilumbu ya saba. Yawu ke vwanda mpe ya kufunguka na mukembo ya kilumbu ya ntete ya ngonda.

\VS{2}Mfumu ke lutila na mwelo ya kivinga ya nkotolo mpe yandi ke telama na makunzi ya mwelo.
Banganga-Nzambi ke pesa minkayulu ya yandi ya kuyoka na minkayulu ya kiwisa. Yandi ke fukama na mwelo mpe na manima, mfumu ke vutuka ya yandi. Ba ke kanga ve mwelo kana nkokila me kuma ntete ve.

\VS{3}Bantu ya yinsi ke banda na kwizaka fukama na ntadisi ya Yave, na mantwala ya mwelo yina, na bilumbu ya
Saba mpe na konso
mukembo ya bilumbu ya ntete ya ngonda.


\par }{\PP \VS{4}«Na kilumbu ya
Saba, mfumu ke pesa na Yave
Munkayulu ya Kuyoka. Ya ke vwanda bana sambanu ya mameme yina kele ve na kifuma, dimeme ya mbakala yina kele ve na kifuma.

\VS{5}Yandi ke pesa mpe munkayulu ya yandi ya madya ya bilanga. Ya ke vwanda ya Efa\XREF{}{{\XO 46:5 }{\XT{Efa
}}{\XT{Kbk 16.36}}} mosi ya faline samu na dimeme yina ya mbakala. Samu na mwana ya dimeme, yandi ke pesa
Munkayulu ya madya ya bilanga ya mutindu yandi zola. Na konso
Munkayulu ya madya ya bilanga, yandi ke bwela Yine\XREF{}{{\XO 46:5 }{\XT{Kbk 29.40}}} mosi ya mafuta samu na konso Efa ya bambuma ya faline.

\VS{6}Na
mukembo ya kilumbu ya ntete ya ngonda, mfumu ke pesa mwana mosi ya ngombe yina kele ve na kifuma, bana sambanu ya mameme yina kele ve na kifuma na dimeme ya mbakala yina kele ve na kifuma.

\VS{7}Mfumu ke bwela munkayulu ya Efa\XREF{}{{\XO 46:7 }{\XT{Efa
}}{\XT{Kbk 16.36}}} mosi ya faline samu na konso ngombe ya mbakala. Yandi ke pesa mpe Efa mosi ya faline samu na dimeme ya mbakala. Samu na bana ya mameme, yandi ke bwela Yine\XREF{}{{\XO 46:7 }{\XT{Kbk 29.40}}} mosi ya mafuta na konso Efa ya faline mutindu kele lubaku ya yandi.

\VS{8}Ntangu mfumu ke kwiza, yandi ke lutila na nzila ya mwelo ya kivinga ya nkotolo, yandi ke basikila mpe kaka na mwelo yina.

\VS{9}Kasi ntangu bantu ya yinsi ke kwiza na ntadisi ya Yave, samu na
mikembo ya nene, muntu yina ke kotila na mwelo ya node samu na kufukama, yandi ke basikila na mwelo ya sude. Muntu yina ke kotila na mwelo ya sude, yandi ke basikila na mwelo ya node. Muntu ve ke basikila na mwelo yina yandi me kotila, kasi yandi ke basikila na mwelo ya lweka ya nkaka.

\VS{10}Mfumu ke kota mpe ke basika ntangu mosi na bantu nyonso.»


\par }{\SH Misiku samu na minkayulu ya mutindu na mutindu
\par }
{\PP \VS{11}«Na bilumbu ya
mikembo mpe na balukutakanu ya nene,
Munkayulu ya madya ya bilanga ke vwanda: Efa\XREF{}{{\XO 46:11 }{\XT{Efa
}}{\XT{Kbk 16.36}}} mosi ya faline, samu na ngombe mosi ya mbakala, Efa mosi samu na dimeme mosi ya mbakala. Samu na bana ya mameme, yandi lenda pesa yina ni yina yandi lenda kuzwa. Yandi ke bwela Yine mosi\XREF{}{{\XO 46:11 }{\XT{Kbk 29.40}}} ya mafuta samu na konso Efa ya bambuma ya faline.


\par }{\PP \VS{12}«Na ntangu mfumu ke pesa na Yave, munkayulu na luzolo ya yandi mosi,
Munkayulu ya Kuyoka to
Munkayulu ya Kiwisa. Ba ke fungula yandi mwelo yina ke talaka na esete. Yandi ke pesa munkayulu ya yandi ya kuyoka to munkayulu ya yandi ya kiwisa mutindu yandi ke salaka yawu na kilumbu ya
Saba. Na manima, yandi ke basika mpe ba ke kanga mwelo ntangu yina yandi ke basika.


\par }{\PP \VS{13}«Ba ke pesa na Yave konso kilumbu,
Munkayulu ya Kuyoka ya mwana ya dimeme yina kele ve na kifuma, yina kele na mvula mosi. Ba ke pesa yawu konso suka.

\VS{14}Na konso suka, ba ke bwela na minkayulu yina, kinkunku mosi na kati ya bikunku sambanu ya Efa\XREF{}{{\XO 46:14 }{\XT{Efa
}}{\XT{Kbk 16.36}}} ya faline mpe kinkunku mosi na bikunku tatu ya Yine mosi ya mafuta\XREF{}{{\XO 46:14 }{\XT{Kbk 29.40}}}. Yina ni
Munkayulu ya madya ya bilanga samu na Yave. Ya kele bansalulu ya misiku ya bantangu nyonso, yawu kele ntumunu ya bamvula na bamvula.

\VS{15}Konso suka, ba ke banda na kupesaka mwana ya dimeme,
Munkayulu ya madya ya bilanga na mafuta. Yina ni munkayulu ya bantangu nyonso.»


\par }{\SH Mvwilu ya bana ya mfumu
\par }
{\PP \VS{16}Yave
Mfumu ke na kutuba: «Kana mfumu pesa dikabu na sika ya mosi ya bana ya yandi, mpe ti kana dikabu yango, yandi me katula yawu na kati ya difwa yina yandi ke bikila bana ya yandi, dikabu yango ke vwanda mvwilu ya bana ya yandi. Yawu ke vwanda difwa ya bawu.

\VS{17}Kasi ntangu mfumu ke pesa dikabu ya mvwilu ya yandi na kisadi ya yandi, dikabu yina ke vwanda ya kisadi yina tii na mvula yina yandi ke kuzwa kimpwanza. Dikabu yina ke vutuka na mfumu. Na yina, mvwilu ya yandi ke vwanda kaka ya bana ya yandi.

\VS{18}Mfumu ke baka ve mvwilu ya bantu ya yinsi, yandi ke katula ve bawu mvwilu ya bawu. Mvwilu yina mfumu ke pesa na bana ya yandi, yandi ke baka yawu na kati ya mvwilu ya yandi mosi. Samu ti bantu ya munu kumwangana ve ntama na mvwilu ya bawu.»


\par }{\SH Bikunku ya Yinzo
\par }
{\PP \VS{19}Na manima, muntu yina nataka munu na lweka ya mwelo yina kele na node, kisika kele bivinga yina ba byekaka samu na
banganga-Nzambi. Ya vwandaka na mwa kisika na lweka ya wesete.

\VS{20}Muntu yango tubaka na munu: Ni kwaku
banganga-Nzambi ke lamba musuni ya minkayulu ya kikodi, mpe munkayulu samu na mulemvo ya masumu ya bawu. Mpe ni kuna bawu ke lamba makabu ya madya ya bilanga, samu ti bawu luta ve na yawu na ngaanda ya lupangu, samu ti bawu byeka ve bantu na kubotana na bawu.

\VS{21}Yandi lutisaka munu na ngaanda ya lupangu, yandi lutisaka munu na bansongi yiya ya lupangu. Ya vwandaka na mwa ngaanda ya fyoti na konso nsongi ya lupangu.

\VS{22}Na balweka nyonso yiya, ya vwandaka na mwa ngaanda ya fyoti yina vwandaka na mwa muludi, yinda ya yawu vwandaka makumi zole ya bametele mpe nene ya yawu vwandaka bametele kumi na tanu. Bangaanda nyonso yiya vwandaka yinda mpe nene mutindu mosi.

\VS{23}Konso ngaanda vwandaka ya kuzunga na mwa kibaka mpe ba tulaka makuku na balweka nyonso yiya ya mwa bangaanda yango.

\VS{24}Muntu yina tubaka na munu: Yina ni bivinga ya bantu yina ke lambaka, kisika yina bisadi ya
Yinzo ya Nzambi ke vwanda na kulamba misuni ya bibulu yina bantu ke samu na minkayulu.




\par }\Chap{47}{\SH Yinto ya Yinzo
\par }
{\PP \VerseOne{1}Muntu yina nataka munu na nkotolo ya Yinzo. Maza vwandaka basika na yisi ya nkotolo ya Yinzo na lweka ya esete, maza yango vwandaka kulumuka na yisi ya lweka ya lubakala ya Yinzo, na sude ya kiyokolo ya minkayulu.

\VS{2}Yandi basisaka munu na mwelo ya node, yandi zungisaka munu ngaanda ya lupangu tii na ngaanda ya mwelo yina ke talaka na esete. Maza vwandaka kulumuka na lweka ya lubakala.

\VS{3}Yandi vwandaka kwenda na lweka ya esete, yandi vwandaka na singa ya kutezila na diboko ya yandi. Yandi tezaka Bakude\XREF{}{{\XO 47:3 }{\XT{Mba 6.15}}} funda mosi (1 000), yandi sabulaka munu maza, maza kumaka tii na binkoso ya munu.

\VS{4}Yandi tezaka dyaka bametele keba ve bankama tanu (500), yandi sabulaka munu maza. Maza kumaka tii na makoto ya munu. Yandi tezaka dyaka bametele keba ve bankama tanu (500), yandi sabulaka munu maza. Maza kumaka tii na luketo ya munu.

\VS{5}Yandi tezaka dyaka bametele keba ve bankama tanu, yawu kumaka muzumba yina mu lendaka sabuka ve, samu ti muzumba yango vwandaka ya kusunda mingi. Samu na kusabuka yawu, ya vwandaka lomba na munu na kusaya. Ya vwandaka muzumba yina muntu lenda sabuka ve.

\VS{6}Muntu yina tubaka na munu: Nge
Mwana ya Muntu, nge me tala? Na manima, yandi nataka munu na kumu ya muzumba.

\VS{7}Ntangu yandi vutulaka munu, mu talaka bayinti mingi na kumu ya muzumba, yawu vwandaka na balweka nyonso zole.

\VS{8}Muntu yina tubaka na munu: Maza yayi ke basika na kizunga ya esete. Yawu ke kulumuka na mudimba ya Yolodani mpe yawu ke kwenda tii na mubu. Maza ya mubu ke kuma maza ya mbote na kunwa.

\VS{9}Bisika nyonso yina muzumba ke kuma, bima nyonso ya moyo ke zinga mpe ke butana, bambisi ke vwanda mingi. Muzumba ke kuma tii kuna mpe maza ke kuma ya
kuvedila, luzingu ke kuma na bisika nyonso yina muzumba yina ke kuma.

\VS{10}Milobi mbisi ke kwiza vwanda kuna, kubanda na Eyine-Ngedi tii na Eyine-Engelayime, bawu ke tanda bampwasa ya bawu. Bambisi ya mutindu na mutindu ke vwanda mutindu bambisi ya mubu ya nene, yawu ke vwanda mingi ya kulutila.

\VS{11}Kasi maza ya nkaka yina kele pene-pene ya mubu, yawu ke vwanda ve ya
kuvedila. Yawu ke vwanda kaka na mungwa.

\VS{12}Pene-pene ya muzumba, na kumu ya konso lweka, ke basika bayinti ya bambuma yina ba ke kudyaka ya konso mutindu. Makasa ya yawu ke beba ve, bambuma ya yawu ke manisa ve. Konso ngonda, yawu ke pesa bambuma ya malu-malu, samu ti maza ya yawu ke basikila na
Yinzo ya longo. Bambuma ya yawu ke vwanda mutindu madya mpe makasa ya yawu ke vwanda mutindu manganga.


\par }{\SH Yave me tula bandilu ya ntoto ya Isayeli
\par }
{\PP \VS{13}Yave ke na kutuba: Beno tala bandilu ya yinsi yina beno ke kabula mutindu mvwilu, samu na bifumba kumi na zole ya Isayeli. Yosefi ke kuzwa bikunku zole.

\VS{14}Beno ke kabula ntoto mutindu mvwilu ya beno mpe beno ke kuzwa bikunku mutindu mosi. Mu kudyaka ndefi na kupesa yinsi ya Isayeli na bankooko ya beno. Yinsi yayi ke kuma mvwilu ya beno.

\VS{15}Yayi ni bandilu ya yinsi, na node, yawu ke banda na mubu ya nene yawu ke lutila na Etelone tii na Sedade,

\VS{16}Amate, Belota mpe Sibelayime yina kele na kati-kati ya Damase mpe Amate, Asele-Tikone pene-pene ya ndilu ya Olane.

\VS{17}Ndilu ke banda na mubu ya nene tii na Asale-Enane, ndilu ya Damase, Safone kuna na node mpe ndilu ya Amate ke vwanda na lweka ya node.

\VS{18}Na lweka ya esete, ndilu ke katuka na kati-kati ya Olane mpe Damase yawu ke lutila na kati-kati ya Ngalaade mpe yinsi ya Isayeli na kulandaka nzadi ya Yolodani, kubanda na ndilu ya node tii na Mubu ya Mungwa, ni yina ke vwanda ndilu na lweka ya esete.

\VS{19}Na lweka ya Nengeve, na lweka ya sude, ndilu ke banda na Tamale tii na maza ya Meliba kuna na Kadese tii na muzumba, pene-pene ya Mubu ya Nene, ni yawu ke vwanda ndilu na lweka ya sude.

\VS{20}Na lweka ya wesete, ndilu ke vwanda na Mubu ya Nene, kubanda na ndilu ya sude na kisika yina ke talasanaka na Lebo-Amate. Ni yawu ke vwanda bandilu na lweka ya wesete.


\par }{\PP \VS{21}Beno ke kabula yinsi beno na beno mutindu kele bifumba ya Isayeli.

\VS{22}Beno ke kabula yawu na kubula dzeke beno na beno mpe na banzenza yina ke na kuzinga na kati-kati ya beno, mpe me buta bana na yinsi ya Isayeli. Beno ke tala bawu mutindu bantu ya Isayeli. Kintwadi na bawu, beno ke bula dzeke samu na kukabula ntoto na kati-kati ya bifumba ya Isayeli.

\VS{23}Konso nzenza na kati ya beno ke kuzwa mvwilu na kati ya kifumba yina yandi ke na kuzinga. Ni munu Yave
Mfumu me tuba yawu.




\par }\Chap{48}{\SH Bikunku ya bifumba ya lweka ya node
\par }
{\PP \VerseOne{1}Yayi ni bankumbu ya bifumba na bikunku ya bawu. Kikunku ya Dane ke vwanda na nsuka ya lweka ya node, pene-pene ya nzila yina ke lutilaka na Etelone, Lebo-Amate mpe Asale-Enane pene-pene ya kizunga ya Damase mpe ya Amate. Yawu ke banda na esete tii na Mubu ya Nene na lweka ya wesete.

\VS{2}Na ndilu ya Dane, kubanda na lweka ya esete tii na lweka ya wesete, Asele ke kuzwa kikunku mosi.

\VS{3}Na ndilu ya Asele, kubanda na lweka ya esete tii na lweka ya wesete, Nefetali ke kuzwa kikunku mosi.

\VS{4}Na ndilu ya Nefetali, kubanda na lweka ya esete tii na lweka ya wesete, Manase ke kuzwa kikunku mosi.

\VS{5}Na ndilu ya Manase, kubanda na lweka ya esete tii na lweka ya wesete, Efalayime ke kuzwa kikunku mosi.

\VS{6}Na ndilu ya Efalayime, kubanda na lweka ya esete tii na lweka ya wesete, Lubene ke kuzwa kikunku mosi.

\VS{7}Na ndilu ya Lubene, kubanda na lweka ya esete tii na lweka ya wesete, Yuda ke kuzwa kikunku mosi.


\par }{\SH Kikunku ya Yave
\par }
{\PP \VS{8}Na ndilu ya kikunku ya Yuda, kubanda na lweka ya esete tii na lweka ya wesete ya ke vwanda na kikunku yina ke vwanda ya Yave. Nene ya yawu ke vwanda bametele mafunda kumi na zole na bankama tanu (12 500), mpe yinda ya yawu ke vwanda mutindu mosi na yinda ya bikunku ya nkaka, katuka ndilu ya lweka ya esete tii na Mubu ya Nene na lweka ya wesete. Mpe na kati-kati ke vwanda
Yinzo ya longo.

\VS{9}Kikunku yina beno ke katula samu na Yave ke vwanda bametele mafunda kumi na zole na bankama tanu (12 500) na yinda mpe nene ya yawu ke vwanda bametele mafunda tanu (5 000).

\VS{10}Beno ke baka mwa ndambu ya ntoto yina samu na
banganga-Nzambi, yawu ke vwanda na bametele mafunda kumi na zole na bankama tanu (12 500) kubanda na esete tii na wesete, mpe bametele mafunda tanu (5 000), kubanda na node tii na sude.
Yinzo ya longo ya Yave ke vwanda na kati-kati ya ntoto yina.

\VS{11}Ntoto yina ke vwanda ya
banganga-Nzambi yina ba byekaka na kati ya bana ya Sadoke, bayina me sadila munu na kukwikama nyonso. Bawu mangaka munu ve mutindu salaka
ba-Levi na ntangu yina bana ya Isayeli zimbanaka nzila.

\VS{12}Yawu ke vwanda kikunku ya
banganga-Nzambi, kikunku ya longo ya kulutila, yina ba katulaka na kati ya bikunku ya yinsi. Yawu ke vwanda pene-pene na kikunku ya
ba-Levi.

\VS{13}Kikunku ya
ba-Levi ke vwanda mutindu mosi na kikunku ya
banganga-Nzambi, yinda ya yawu ke vwanda na bametele mafunda kumi na zole na bankama tanu (12 500), nene ya yawu ke vwanda bametele mafunda tanu (5 000).

\VS{14}Kikunku yina kele kikunku ya ntete ya yinsi, ba ke tekisa yawu ve, ba ke sobisa yawu ve mpe ba ke kabula yawu ve, samu ti yawu kele ya Yave.


\par }{\SH Bikunku ya mbanza mpe ya mfumu
\par }
{\PP \VS{15}Na bametele mafunda zole na bankama tanu (2 500) yina ke bikana na kati ya bametele mafunda kumi na zole na bankama tanu (12 500) yawu ke vwanda kisika ya kubyekwa ve. Yawu ke vwanda kisika yina bantu ke zinga, ya ke vwanda mpe na bisika yina ke zunga mbanza, mpe mbanza ke vwanda na kati-kati.

\VS{16}Bandilu ya yawu ke vwanda mafunda zole na bankama zole na makumi tanu (2 250) ya bametele na balweka nyonso yiya.

\VS{17}Na balweka nyonso yiya ya mbanza, ya ke vwanda na bisika ya mpamba ya bametele nkama mosi na makumi zole na tanu (125).

\VS{18}Na lweka ya yinda ya ntoto yina ba ke katula samu na Yave, ya ke bikana dyaka na ntoto ya bametele mafunda tanu (5 000) na lweka ya esete mpe mafunda tanu (5 000) na lweka ya wesete. Madya yina bantu ke kuzwa na ntoto yina, ba ke pesa yawu na bantu yina ke sala na mbanza.

\VS{19}Bantu yina ke kwiza sala bilanga na ntoto yina, ya kele bantu yina ke katuka makanda nyonso ya Isayeli.

\VS{20}Ntoto yina ba ke bika samu na Yave, yawu ke vwanda na mafunda kumi na zole na bankama tanu (12 500) ya bametele na balweka nyonso yiya. Ba ke bika mwa kisika yina ke vwanda yinda mutindu mosi na balweka nyonso yiya samu na mbanza.

\VS{21}Ntoto yina ke bikana, yawu ke vwanda ya mfumu, na balweka nyonso zole ya ntoto ya Yave mpe bantoto ya mbanza. Na yinda nyonso ya mafunda kumi na zole na bankama tanu (12 500) ya bametele ya kikunku ya Yave, tii na ndilu ya esete mpe na wesete, na yinda nyonso ya mafunda kumi na zole na bankama tanu (12 500) ya bametele na lweka ya ndilu ya wesete. Kikunku yina kele mutindu bikunku ya nkaka ke vwanda ya mfumu. Kikunku ya Yave mpe
kivinga ya longo ya Yinzo ke vwanda na kati-kati.

\VS{22}Na yinda nyonso ya kikunku ya
ba-Levi mpe kikunku ya mbanza, kikunku ya mfumu ke vwanda na kati-kati ya ndilu ya Yuda mpe ndilu ya Bezame. Yawu ke vwanda kikunku ya mfumu.


\par }{\SH Kikunku ya makanda ya sude
\par }
{\PP \VS{23}Yayi ni bikunku ya makanda ya nkaka. Kubanda na esete tii na wesete: Bezame ke kuzwa kikunku mosi.

\VS{24}Na lweka ya ndilu ya Bezame, kubanda na esete tii na wesete: Simewone ke kuzwa kikunku mosi.

\VS{25}Na lweka ya ndilu ya Simewone, kubanda na esete tii na wesete: Isakale ke kuzwa kikunku mosi.

\VS{26}Na lweka ya ndilu ya Isakale, kubanda na esete tii wesete: Zabulone ke kuzwa kikunku mosi.

\VS{27}Na lweka ya ndilu ya Zabulone, kubanda na esete tii wesete: Ngade ke kuzwa kikunku mosi.

\VS{28}Ndilu ya sude ya ntoto ya Ngade ke vwanda ndilu ya yinsi. Yawu ke kuma na Tamale, na esete tii na maza ya Meliba, kuna na Kadese. Yawu ke kuma kisika yina maza ke basikaka na yinsi ya Ngipiti tii na Mubu ya Nene.

\VS{29}Yayi ni yinsi yina beno ke kabula na kubula dzeke. Yawu ke vwanda mvwilu ya makanda nyonso ya Isayeli. Ni Yave me tuba yawu.


\par }{\SH Myelo kumi na zole ya Yelusalemi
\par }
{\PP \VS{30}Yayi ni myelo ya mbanza: Kibaka ya lweka ya node ya mbanza, ke vwanda na mafunda zole na bankama zole na makumi tanu (2 250) ya bametele,

\VS{31}myelo ya mbanza ke vwanda na bankumbu ya makanda ya Isayeli, myelo tatu na lweka ya node: mwelo mosi ke vwanda na nkumbu ya Lubene, mwelo mosi samu na Yuda, mwelo mosi samu na Levi,

\VS{32}Na lweka ya esete ke vwanda na mafunda zole na bankama zole na makumi tanu (2 250) ya bametele, yawu ke vwanda na myelo tatu: mwelo mosi samu na Yosefi, mwelo mosi sama Bezame, mwelo mosi samu na Dane.

\VS{33}Na lweka ya sude ke vwanda na mafunda zole na bankama zole na makumi tanu (2 250) ya bametele, yawu ke vwanda na myelo tatu: mwelo mosi samu na Simewone, mwelo mosi samu na Isakale, mpe mwelo mosi samu na Zabulone.

\VS{34}Na lweka ya node ke vwanda na mafunda zole na bankama zole na makumi tanu (2 250) ya bametele, yawu ke vwanda na myelo tatu: mwelo mosi samu na Ngade, mwelo mosi samu na Asele, mwelo mosi samu na Nefetali.

\VS{35}Balweka nyonso ya mbanza ke vwanda na bakilometele yivwa. Kubanda kilumbu yina, nkumbu ya mbanza ke vwanda Yave-Sama, yawu zola kutuba, Yave kele awa.


\par }{\PP \par }
