\NormalFont\ShortTitle{Zaki}

{\MTB Mukanda ya

\par }{\MT ZAKI

\par }{\IMT NKOTOLO

\par }{\IP Zaki sonikaka mukanda yayi samu na kupesa malongi ya kudyatila na «bifumba kumi na zole ya kumwangana na yinza nyonso» (Zak 1.1). Yandi ke na kuzonzila bankadulu ya yimbi ya ba-Klisto na sika ya bampangi ya bawu ba-Klisto mpe na sika ya bayina kele ve ba-Klisto.

\par }{\IP Bantu mingi ke banzaka ti Zaki, kisoniki ya mukanda yayi, vwandaka mpangi ya Yesu (Mat 13.55; Mke 6.3).

\par }{\IB \par }
{\IOT Dibuku yayi kele ya kukabuka mutindu yayi:

\par }{\IO - Bambote (Zak 1.1).

\par }{\IO - Zaki ke na kuzonzila dyambu ya ndwenga (Zak 1.2-8*).

\par }{\IO - Malongi samu na bumputu, kimvwama, bampasi, bantontolo, mpe buklisto ya tsyelika (Zak 1.9-27).

\par }{\IO - Yandi ke na kusemba ba-Klisto yina ke swasikisaka bantu (Zak 2.1-13).

\par }{\IO - Yandi ke na kuzonzila dyambu ya ngudi: ni kulakisa kiminu na lusalusu ya bisalu ya mbote (Zak 2.14-26).

\par }{\IO - Zaki ke na kusadila bifwani mingi samu na kulakisa yimbi nyonso yina ke katukaka na yinwa (Zak 3.1-12).

\par }{\IO - Yandi ke na kuzonzila dyaka ndwenga ya tsyelika (Zak 3.13-18).

\par }{\IO - Yandi ke na kusemba na ngolo nyonso bayina ke zolaka kuswana mpe kunwana, bayina ke zolaka mambu ya yinza, bayina ke fundisaka bampangi ya bawu, mpe bamvwama yina ke nyokolaka bisadi ya bawu (Zak 4.1–5.6).

\par }{\IO - Zaki ke na kukindisa ba-Klisto na kuvwanda na mvibudulu, na kutatamana na lusambulu, mpe na kusalasana (Zak 5.7-20).

\par }{\IE \par }


\ChapOne{1}{\SH Bambote
\par }
{\PP \VerseOne{1}Ni munu Zaki yina kele kisadi ya Nzambi mpe ya
MfumuYesu-Klisto, mu ke na kusonika mukanda yayi na sika bifumba kumi na zole ya kumwangana na yinza nyonso. Mbote ya beto!


\par }{\SH Mvibudulu na kati ya bantontolo
\par }
{\PP \VS{2}Bampangi, beno yangalala mingi na konso ntotolo yina ke kuminaka beno.

\VS{3}Beno bambuka moyo ti, ntangu kiminu ya beno ke nungaka bantontolo, yawu ke pesaka beno mvibudulu.

\VS{4}Kasi mvibudulu ya beno fwana kuvwanda ya kulunga. Na yina, beno ke vwanda bantu ya kulunga mpe ya
kudedama, mpe beno ke kondwa kima ve.


\par }{\PP \VS{5}Kana muntu na kati ya beno ke na kukondwa ndwenga, yandi lomba yawu na Nzambi, mpe Nzambi ke pesa yandi yawu, samu ti Nzambi ke pesaka na bantu nyonso na ntima ya mbote mpe ata kupesa masembo.

\VS{6}Kasi yandi lomba yawu na kiminu ata kusala ntembe. Muntu yina ke na kusala ntembe kele mutindu maza ya mubu yina mupepe ke na kuningisa mpe kunanguna.


\par }{\PP \VS{7}Muntu ya mutindu yina fwana kubanza ve ti yandi ke kuzwa kima na
Mfumu.

\VS{8}Yandi kele muntu ya ntembe yina ke sobaka mabanza mpe nkadulu ya yandi konso ntangu.


\par }{\SH Muwelo mpe mvwama
\par }
{\PP \VS{9}Mpangi yina kele muwelo fwana kuvwanda na nsayi, samu ti Nzambi ke zangula yandi.

\VS{10}Mpangi yina kele mvwama fwana kuvwanda na nsayi ntangu Nzambi ke kulula yandi. Mutindu kifulu ya mfinda, mvwama ke zinga ntangu mingi ve.

\VS{11}Ntangu ke basikaka, mpe tiya ya yawu ya kulutila ke yumisaka matiti. Kifulu ke kubwaka, mpe kitoko ya yawu ke manisaka. Ni mutindu yayi mvwama ke kufwa mpe ke bika bisalu ya yandi.


\par }{\SH Kununga bantontolo
\par }
{\PP \VS{12}Kyese na muntu yina ke vibidilaka bantontolo. Na manima ya kununga yawu, yandi ke kuzwa luzingu ya mankululu mutindu Nzambi salaka nsilulu na bayina ke zolaka yandi.


\par }{\PP \VS{13}Ntangu bantontolo ke kuminaka muntu, yandi bikaka na kutuba: «Nzambi ke na kutonta munu.» Mambu ya yimbi lenda kutonta Nzambi ve, mpe Nzambi lenda kutonta muntu ve.

\VS{14}Kasi muntu ni muntu kele ya kutonta ntangu yandi ke vwandaka na bansatu ya yimbi, mpe ke landaka yawu.

\VS{15}Ntangu beto ke sadilaka bansatu ya yimbi, yawu ke kumaka disumu, mpe ntangu disumu ke kumaka kifu ya konso ntangu, yawu ke pesaka lufwa.


\par }{\PP \VS{16}Bampangi ya munu ya luzolo, muntu vuna beno ve.

\VS{17}Makabu nyonso ya kulutila mbote ke katukaka na zulu, na sika ya Nzambi, Kiyidiki ya bansemo ya zulu. Mpe na sika ya yandi, nsobolo ke vwandaka ve. Yandi ke sobaka ve mutindu mpewo ke sobaka bisika.

\VS{18}Na luzolo ya yandi mpe na lusalusu ya mambu ya yandi ya butsyelika, Nzambi pesaka beto luzingu, samu ti beto vwanda na mantwala ya bima nyonso yina yandi yidikaka.


\par }{\SH Kuwa mpe kusadila Mambu ya Nzambi
\par }
{\PP \VS{19}Bampangi ya munu ya luzolo, beno bambuka moyo na mambu yayi: Konso muntu fwana kuvwanda ya kukubama na kuwa, kasi yandi fwana kuzonza mpe kudasuka na nswalu ve,

\VS{20}samu ti muntu ya kudasuka ke salaka ve mambu ya kulunga na ntwala ya Nzambi.

\VS{21}Ni yawu yina, beno bika mambu nyonso ya busafu mpe mavanga nyonso ya yimbi. Beno ndima na lembami mambu yina Nzambi tulaka na bantima ya beno, samu ti yawu lenda kuvuukisa beno.


\par }{\PP \VS{22}Ya me lunga ve na kuwa kaka mambu ya Nzambi, kasi beno fwana kusadila yawu. Kana beno sadila yawu ve, beno ke na kuvuna banzutu ya beno mosi.

\VS{23}Muntu yina ke kuwaka mambu ya Nzambi, mpe ke sadilaka yawu ve me fwanana na muntu yina ke na kutala kizizi ya yandi na kitala-tala.

\VS{24}Na manima ya kutala kizizi ya yandi, yandi ke kwenda mpe ke zaba dyaka ve wapi mutindu yandi kele.

\VS{25}Kasi muntu yina ke yindulaka na
Musiku ya kulunga yina ke pesaka beto kimpwanza, ke vwandaka ya kwikama na mambu yina. Yandi ke sosaka kaka ve na kuwa yawu, kasi ke sadilaka yawu. Muntu ya mutindu yina ke tala nsayi na bisalu ya yandi.


\par }{\PP \VS{26}Kana muntu ke na kukanisa ti yandi ke sambilaka ya tsyelika, kasi yandi zaba ve kukutika yinwa ya yandi, yandi ke na kuvunama, mpe kusambila ya yandi kele mpamba.

\VS{27}Kusambila ya
kuvedila mpe ya tsyelika na ntwala ya Tata Nzambi, ni kusadisa bansaana mpe mifwidi na bampasi ya bawu, mpe kusumuka ve na mambu ya yimbi ya yinza.




\par }\Chap{2}{\SH Kubika na kuswasikisa bantu
\par }
{\PP \VerseOne{1}Bampangi, beno ke na kuzinga na kiminu na
Mfumu ya beto ya nkembo
Yesu-Klisto. Na yina, beno fwana kuswasikisa bantu ve.

\VS{2}Beno tala kifwani yayi: Mvwama yina me lwata bake ya wolo mpe kinkuti ya ntalu me kota na kimvuka ya beno. Mputu yina me lwata kinkuti ya yimbi me kota kuna mpe.

\VS{3}Beno ke pesa buzitu mingi na muntu yina me lwata kinkuti ya ntalu, mpe beno ke tubila yandi: «Kwiza vwanda awa na kisika ya buzitu.» Kasi beno ke tuba na mputu: «Vwanda ya kutelama awa!» To «Vwanda awa, pene-pene na kisika ya kutula makulu ya munu.»

\VS{4}Kana beno ke salaka mutindu yina, beno ke swasikisaka bantu, mpe beno ke fundisaka bantu na mabanza ya beno ya yimbi.


\par }{\PP \VS{5}Bampangi ya munu ya luzolo, beno kuwa! Nzambi soolaka bamputu ya yinza, samu ti bawu vwanda bamvwama na kiminu, mpe kuzwa Kimfumu yina yandi salaka nsilulu na bayina ke zolaka yandi.

\VS{6}Kasi beno ke yinaka bamputu. Beno ke zitisaka bamvwama yina ke nyokolaka beno, mpe ke nataka beno na ntwala ya mifundisi.

\VS{7}Ni bawu mpe ke safulaka nkumbu ya mbote yina Nzambi pesaka beno.

\VS{8}Dibuku ya Nzambi ke zabisaka: «Zola mpangi ya nge mutindu nge mosi.» Ya kele
Musiku ya
Kimfumu ya Nzambi. Kana beno ke sadilaka yawu, beno ke salaka mambu ya mbote.

\VS{9}Kasi, kana beno ke swasikisaka bantu, beno ke salaka disumu, mpe
Musiku ke bedisaka beno, samu ti beno ke tumamaka na yawu ve.

\VS{10}Kana muntu me tumama na Misiku nyonso, kasi yandi me lembana na kutumama na mosi, yandi me sumuka na Misiku nyonso.


\par }{\PP \VS{11}Nzambi yina tubaka «Kusala kinsuza ve», tubaka mpe «Kufwa muntu ve.\XREF{}{{\XO 2:11 }{\XT{Kbk 20.13-14; Mus 5.17-18}}}» Na yina, kana muntu me sala kinsuza ve, kasi yandi me kufwa muntu, yandi me tumama ve na Misiku.

\VS{12}Na yina, beno fwana kuzonza mpe kudyatila mutindu bantu yina
Musiku ya kimpwanza ke fundisa.

\VS{13}Ntangu Nzambi ke fundisa bantu, yandi ke tala ve kyadi na bayina ke talaka ve bampangi kyadi. Kasi bayina ke talaka bampangi kyadi, ke nunga lufundusu.


\par }{\SH Kulakisa kiminu na bisalu ya mbote
\par }
{\PP \VS{14}Bampangi, wapi mfunu na kutuba «Mu ke na kiminu» kana yawu lenda kutalana ve na bisalu ya mbote? Kiminu ya mutindu yina lenda kuvuukisa ve.

\VS{15}Kana mpangi ya beno kele ve na lele ya kulwata, to ke na madya ve,

\VS{16}samu na yinki beno ke tubila yandi: «Kwenda mbote! Lwata binkuti ya madidi, mpe kudya mbote!» Kuzabisa yandi mutindu yina kele mambu ya mpamba kana beno pesa yandi ve bima yina ke na yandi nsatu.

\VS{17}Mutindu mosi, kana kiminu ke na kutalana ve na bisalu ya mbote, yawu kele ya kufwa.


\par }{\PP \VS{18}Kasi muntu ke tubila munu: «Nge, nge ke na kiminu, mpe munu, mu ke salaka bisalu ya mbote.» Mu ke vutula yandi: «Lakisa munu kiminu ya nge ata bisalu, mpe mu ke lakisa nge kiminu ya munu na bisalu ya munu.»

\VS{19}Nge ke kwikilaka ti ya ke kaka na Nzambi mosi. Ya ke mambu ya mbote. Bampeve ya yimbi mpe ke kwikilaka yawu, mpe ba ke tekitaka na boma.

\VS{20}Muntu ya ndwenga ve! Mu ke lakisa nge ti kiminu ata bisalu kele mpamba.

\VS{21}Nzambi talaka ya
kudedama nkooko ya beto Abalayami samu na bisalu ya yandi ntangu yandi pesaka mwana ya yandi Isaaki mutindu munkayulu na zulu ya
kiyokolo ya minkayulu.

\VS{22}Nge ke na kutala ti kiminu ya yandi vwandaka na bisalu, mpe kiminu ya yandi kumaka ya
kudedama samu na bisalu yina yandi salaka.

\VS{23}Na yina, mambu yina ba sonikaka na Dibuku ya Nzambi salamaka: «Abalayami kwikilaka na Nzambi, mpe Nzambi talaka yandi muntu ya
kudedama samu na kiminu ya yandi\XREF{}{{\XO 2:23 }{\XT{Mba 15.6}}}», mpe ba bokilaka yandi ndiku ya Nzambi.


\par }{\PP \VS{24}Beno me tala! Muntu kele ya
kudedama na meso ya Nzambi samu na kiminu kaka ve, kasi mpe samu na bisalu ya yandi.

\VS{25}Mutindu mosi mpe Layabe kento ya kinsuza talanaka ya
kudedama na meso ya Nzambi samu na bisalu ya yandi ntangu yandi yambaka
bantumwa ya Isayeli, mpe vutulaka bawu na nzila ya nkaka\XREF{}{{\XO 2:25 }{\XT{Ywa 2.1-21}}}.

\VS{26}Na yina, mutindu nzutu kele ya kufwa kana mwela kele ve, mutindu mosi mpe, kiminu kele ya kufwa kana bisalu kele ve.




\par }\Chap{3}{\SH Kusungika nzonzolo
\par }
{\PP \VerseOne{1}Bampangi, beno vwanda milongisi mingi ve ya Mambu ya Nzambi. Beno zaba ti beto milongisi ke lutila bantu ya nkaka na kuzwa lufundusu ya kulutila ngolo.


\par }{\PP \VS{2}Beto nyonso ke kubwaka na masumu bambala mingi. Kana muntu ke kubwaka ve na nzonzolo ya yandi, yandi kele muntu ya kulunga yina lenda kukutika nzutu ya yandi nyonso.

\VS{3}Beto ke tulaka kisengo ya fyoti na yinwa ya bampunda, samu ti bawu tumama na beto. Na kisengo yina, beto lenda kutwadisa mpe nzutu nyonso ya bawu. 

\par }{\PP \VS{4}Beno tala masuwa: Yawu kele nene mingi, mpe bitembo ke nataka yawu, kasi ni dibaya ya fyoti ke twadisaka yawu, mpe yawu ke kwendaka kisika kinati-masuwa ke zolaka.

\VS{5}Mutindu mosi, yinwa kele kinama ya fyoti ya nzutu, kasi yawu lenda lakisa lulendo ya nene. Beno tala wapi mutindu tiya ya fyoti lenda kuyoka mfinda ya nene.

\VS{6}Yinwa kele mutindu tiya. Kinama yayi ya nzutu kele ya kufuluka na yimbi, mpe ke bebisaka nzutu nyonso ya beto. Yawu ke fulusaka luzingu nyonso ya beto na tiya yina ke katukaka na
mbungulu.


\par }{\PP \VS{7}Muntu lenda kuyala mitindu mingi ya bibulu ya mfinda, ya bandeke, ya banyoka mpe ya bambisi ya maza, mpe yandi ke yalaka bawu.

\VS{8}Kasi ata muntu ke lendaka na kuyala yinwa, samu ti yawu kele kima ya yimbi yina muntu lenda kukutika ve. Yawu ke ya kufuluka na misa yina ke kufwaka bantu.

\VS{9}Na yawu, beto ke kembilaka
Mfumu Nzambi Tata ya beto, mpe kaka ni na yawu, beto ke singaka bantu yina Nzambi yidikaka na kifwani ya yandi.


\par }{\PP \VS{10}Mambu ya kukembila mpe ya kusinga ke basikaka na yinwa kaka mosi. Bampangi, ya fwana kuvwanda mpila yina ve.

\VS{11}Mukelo mosi lenda kubasisa ve maza ya mbote mpe ya ndudi.

\VS{12}Bampangi, yinti ya
fike lenda kubuta ve bambuma ya olive, mpe yinti ya vinu lenda kubuta ve bafike. Mukelo ya maza ya mungwa lenda kubasisa ve maza ya mbote.


\par }{\SH Ndwenga ya tsyelika
\par }
{\PP \VS{13}Kana na kati ya beno kele na muntu ya ndwenga mpe ya mayela, yandi lakisa yawu na ndyatulu ya mbote, mpe na kusala bisalu na lembami mpe na ndwenga.

\VS{14}Kasi, kana beno kele na musoki mpe ke zolaka kuswana, beno bika na kuzonza na lunangu mpe beno bika na kumanga butsyelika.

\VS{15}Ndwenga ya mutindu yina ke katukaka ve na zulu, kasi yawu kele ya yinza mpe ya kimuntu. Ya ke katukaka na
Satana.

\VS{16}Kisika kele musoki mpe bansatu ya kuswana, muvusu na mambu nyonso ya yimbi kele kuna mpe.

\VS{17}Kasi muntu yina ke na ndwenga yina ke katukaka na zulu ke ntete-ntete na ntima ya
kuvedila. Yandi ke zolaka kizunu, lembami mpe bundiku. Yandi ke talaka bantu kyadi, mpe ke salaka bisalu mingi ya mbote. Yandi ke talaka bantu nyonso mutindu mosi, mpe ke na bantima zole ve.

\VS{18}Bantu yina ke zolaka kizunu ke kunaka yawu na kizunga ya bawu, mpe mbuma yina bawu ke bukaka ni
ludedomo.




\par }\Chap{4}{\SH Bambeni ya Nzambi
\par }
{\PP \VerseOne{1}Beno ke nwanaka mpe ke swanaka, samu ti bantima ya beno ke ya kufuluka na bansatu ya yimbi ya kusadila mabanza ya beno ya munimi.


\par }{\PP \VS{2}Beno ke vwandaka na nsatu ya kima, kasi beno ke lendaka ve na kuzwa yawu. Na yina, beno ke kubamaka na kufwa mpangi. Beno ke vwandaka na nsatu ya kima ya nkaka, kasi beno ke lendaka ve na kuzwa yawu. Na yina, beno ke swanaka mpe ke nwanaka. Beno ke kuzwaka ve bima yina ke na beno nsatu, samu ti beno ke lombaka yawu ve na Nzambi.

\VS{3}Beno ke lombaka, kasi beno ke kuzwaka kima ve, samu ti beno ke lombaka na mutindu ya yimbi. Beno ke lombaka samu na kusadila bansatu ya beno ya yimbi.


\par }{\PP \VS{4}Bantu ya masumu! Beno zaba ve ti kuzola mambu ya yinza, ni kuyina Nzambi? Muntu yina ke zolaka kuvwanda nkundi ya yinza ke kumaka mbeni ya Nzambi.

\VS{5}Na Dibuku ya Nzambi, ba sonikaka: «Nzambi ke salaka beto kimbanda samu na mpeve yina yandi tulaka na beto.» Beno banza ti mambu yayi kele ya mpamba?

\VS{6}Kasi Nzambi ke pesaka beto lusakumunu ya kulutila nene. Dibuku ya Nzambi ke na kutuba: «Nzambi ke mangaka bantu ya lunangu, kasi yandi ke pesaka bantu ya mpamba lusakumunu.\XREF{}{{\XO 4:6 }{\XT{Bng 3.34}}}»

\VS{7}Na yina, beno tumama na Nzambi. Beno tatamana na kumanga
Satana, mpe yandi ke kima ntama na beno.


\par }{\PP \VS{8}Beno kwiza pene-pene na Nzambi, mpe yandi ke kwiza pene-pene na beno. Beno misumuki, beno sukula maboko ya beno, mpe beno bantu ya bantima zole, beno vedisa bantima ya beno.

\VS{9}Beno vwanda na kyadi. Beno dila, mpe beno nyonga. Beno balula kuseka ya beno na kudila, mpe kyese ya beno na kyadi.

\VS{10}Beno kuluka na ntwala ya Nzambi, mpe yandi ke zangula beno.


\par }{\SH Kufundisa mpangi ve
\par }
{\PP \VS{11}Bampangi, beno bika na kuzonza mambu ya yimbi beno na beno. Ya tsyelika, muntu yina ke na kuzonza mambu ya yimbi na nzutu ya mpangi, to yina ke na kufundisa mpangi ke na kuzonza mambu ya yimbi na Misiku mpe ke na kufundisa yawu. Kasi, kana nge ke na kufundisa Misiku, nge kele ve muntu yina ke tumamaka na Misiku, kasi nge kele mufundisi ya yawu.

\VS{12}Kaka ni Nzambi ke pesaka misiku, mpe kele mufundisi. Kaka ni yandi lenda kuvuukisa to kufwa. Kasi nge, nani nge kele samu na kufundisa mpangi ya nge?


\par }{\SH Kusala lunangu ve
\par }
{\PP \VS{13}Ntangu yayi, beno kuwa munu mbote, beno bayina ke tubaka: «Bubu yayi to mbasi, beto ke kwenda na mbanza yayi, mpe beto ke lutisa mvula mosi kuna samu na kusala mumbungu, mpe kuzwa mbongo.»

\VS{14}Beno zaba ve yinki ke salama mbasi na luzingu ya beno, samu ti beno kele mutindu dibungi yina ke basikaka mpe ke zimbanaka na manima ya mwa ntangu.

\VS{15}Beno tala wapi mutindu beno fwana kuzonza: «Kana
Mfumu zola, beto ke zinga, mpe beto ke sala mambu yayi, to mambu yina.»


\par }{\PP \VS{16}Kasi beno ke na kusala lunangu mpe matalana. Lunangu ya mutindu yina kele yimbi.

\VS{17}Na yina, muntu yina zaba kusala mambu ya mbote, kasi ke na kusala yawu ve ke na kusala disumu.




\par }\Chap{5}{\SH Masembo samu na bamvwama
\par }
{\PP \VerseOne{1}Ntangu yayi, beno kuwa munu, beno bamvwama! Beno nyonga, mpe beno dila samu na bampasi yina ke kumina beno.

\VS{2}Bimvwama ya beno me bola, mpe banselele me kudya binkuti ya beno.

\VS{3}Wolo mpe mbongo ya beno kele ya kufuluka na
mbungi, mpe
mbungi yayi ke vwanda mutindu mbangi na nzutu ya beno, mpe ke yoka beno nzutu nyonso mutindu tiya. Beno me kutika bimvwama na bilumbu yayi ya nsuka.


\par }{\PP \VS{4}Beno me pesa ve difuta na biyonziki ya bambuma ya beno. Beno kuwa manyongo ya bawu! Bidilu ya biyonziki ya bambuma me kuma tii na Nzambi,
Mfumu ya yinza nyonso.

\VS{5}Beno vwandaka zinga na ntoto na kati ya kyese mpe na kati ya bimvwama, mpe beno vwandaka kudya mpe yukuta mingi na kilumbu yina ba ke kufwaka bibulu.

\VS{6}Beno vwandaka fundisa bantu ya
kudedama, mpe vwandaka kufwa bawu ata kupesa bawu luve ya kunwanina nzutu ya bawu.


\par }{\SH Kuvwanda na mvibudulu tii na mvutukulu ya
Mfumu
\par }
{\PP \VS{7}Bampangi, beno vwanda na mvibudulu tii na kilumbu yina
Mfumu ke vutuka. Beno tala kisadi-bilanga! Yandi ke vingilaka na mvibudulu nyonso bambuma ya mbote ya ntoto katuka bamvula ya ntete tii na bamvula ya nsuka.

\VS{8}Beno mpe, beno vwanda na mvibudulu. Beno kindisa bantima ya beno, samu ti
Mfumu ke vutuka na mwa ntangu.

\VS{9}Bampangi, beno bika na kunyongasanaka samu ti Nzambi fundisa beno ve. Na mwa ntangu, mufundisi ke kwiza.


\par }{\PP \VS{10}Bampangi, mimbikudi yina vwandaka zonza na nkumbu ya
Mfumu vwandaka na mvibudulu ntangu ba vwandaka tala mpasi. Beno dyatila mutindu bawu.

\VS{11}Beto ke tubaka ti
Mfumu sakumunaka bawu, samu ti ba vwandaka na mvibudulu tii na nsukunu. Beno kuwaka mvibudulu ya Yobi, mpe beno zaba yinki
Mfumu salaka na nsuka samu na yandi, samu ti
Mfumu kele ya kufuluka na mbote mpe na kyadi.


\par }{\SH Bankindusulu ya nsuka
\par }
{\PP \VS{12}Bampangi, ntete-ntete, beno bika na kudya ndefi na zulu, to na ntoto, to na kima ya nkaka. Kasi, kundima ya beno vwanda «Ee», mpe kumanga ya beno vwanda «Ve». Na yina, Nzambi ke fundisa beno ve.


\par }{\PP \VS{13}Kana muntu ke na kutala mpasi na kati ya beno, yandi sambila Nzambi. Kana muntu ke na kyese, yandi yimba banzimbu ya kusiika Nzambi.

\VS{14}Kana muntu na kati ya beno ke na kubeela, yandi bokila
bakuluntu ya dibuundu ya Nzambi. Bawu ke sambidila yandi, mpe ke tula yandi mafuta na nkumbu ya
Mfumu.

\VS{15}Lusambulu ya kiminu ke vuukisa mbevo.
Mfumu ke pesa yandi mavimpi ya mbote, mpe kana yandi salaka masumu, Nzambi ke lemvokila yandi yawu.


\par }{\PP \VS{16}Na yina, beno fungula masumu beno na beno, mpe beno sambidila bampangi beno na beno samu na kubeluka. Lusambulu ya muntu ya
kudedama ke na lulendo mingi.

\VS{17}Eli vwandaka muntu mutindu beto, kasi yandi tatamanaka na kusambila, samu ti mvula noka dyaka ve. Na yina, bamvula tatu na bangonda sambanu lutaka, mpe mvula nokaka ve.

\VS{18}Na manima, yandi sambilaka dyaka, mpe mvula bandaka na kunoka, mpe ntoto basisaka bambuma.


\par }{\PP \VS{19}Bampangi, kana muntu na kati ya beno me zimbana nzila ya butsyelika, mpe kana muntu ya nkaka vutula yandi,

\VS{20}beno fwana kuzaba ti muntu yina ke katula musumuki na nzila ya yimbi ke vuukisa yandi na lufwa, mpe Nzambi ke lemvokila masumu mingi.

\par }