\NormalFont\ShortTitle{Lute}

{\MTB Dibuku ya

\par }{\MT LUTE

\par }{\IMT NKOTOLO

\par }{\IP Nongo yayi salamaka ntangu bazuzi vwandaka twadisa yinsi ya Isayeli, kasi ya kele mpasi na kuzaba na wapi mvula ba sonikaka yawu. Lute, kele ndumba yina ba ke na kuzonzila mingi na kati ya dibuku yayi. Yandi vwandaka ndumba ya yinsi yina ba ke bokilaka Mowabe.

\par }{\IP Yandi kwelaka muntu ya Isayeli mpe na ntangu yina bakala ya yandi kufwaka, yandi lakisaka bumbote mpe kukwikama ya yandi na sika ya bokilo ya yandi ya kento. Mpe na manima, yandi kwelaka muntu ya dikanda ya bakala ya yandi yina kufwaka mpe yandi butilaka bakala yango mwana ya bakala yina kumaka nkooko ya Davidi, mfumu ya nene ya bantu ya Isayeli. Nkadulu ya Lute, ke na kulakisa beto kukwikama ya kento ya yinsi ya nzenza na sika ya Nzambi ya Isayeli. Samu na mwana yina yandi butaka, Lute kumaka muntu ya dikanda ya Davidi. Na yina, ba sonikaka nkumbu ya yandi na kati ya lutangu ya bankooko ya Yesu\XREF{}{{\XO : }{\XT{Mat 1.5}}}. Mosi na kati ya mambu ya mfunu ya dibuku yayi, ni kulakisa beto, wapi mutindu nkento ya yinsi ya nzenza kumaka muntu ya dikanda ya Nzambi ya Isayeli.

\par }{\IB \par }
{\IOT Dibuku yayi kele ya kukabuka mutindu yayi:

\par }{\IO - Nkwizulu ya Elimeleke na dikanda ya yandi na yinsi ya Mowabe. Lufwa ya Elimeleke, ya bana ya yandi zole ya babakala mpe mvutukulu ya Nawomi mpe Lute na Betelemi (Lut 1).

\par }{\IO - Lute me bwabana na Bowaze (Lut 2–3).

\par }{\IO - Makwela ya Bowaze na Lute (Lut 4).

\par }{\IE \par }


\ChapOne{1}{\SH Bampasi ya dikanda ya Elimeleke
\par }
{\PP \VerseOne{1}Ntangu bikuudi vwandaka twadisa yinsi ya Isayeli, nsatu ya nene kumaka na yinsi yina. Na yina, bakala mosi, ya mbanza Betelemi na kizunga ya Yuda, kwendaka kintwadi na kento ya yandi mpe bana zole ya bawu ya babakala na yinsi yina ba ke bokilaka Mowabe, samu na kuzinga kuna mwa bilumbu.

\VS{2}Nkumbu ya bakala yina vwandaka Elimeleke. Nkumbu ya kento ya yandi vwandaka Nawomi mpe bana zole ya bawu: Malone mpe Kilyone. Bawu vwandaka bantu ya dikanda ya Efalata, yina vwandaka zinga na mbanza ya Betelemi, na kizunga ya Yuda. Bawu kumaka na yinsi ya Mowabe mpe bawu zingaka kuna.

\VS{3}Na manima, Elimeleke, bakala ya Nawomi, kufwaka. Na yina, Nawomi bikanaka yandi mosi na bana ya yandi zole ya babakala.

\VS{4}Bana yango kwelaka ba kento ya yinsi ya Mowabe. Bankumbu ya bawu vwandaka, Olopa mpe Lute. Na manima ya bamvula kumi,

\VS{5}Malone na Kilyone kufwaka. Nawomi bikanaka kaka yandi mosi, ata mwana ata bakala.


\par }{\SH Mvutukulu ya Nawomi na mbanza Betelemi
\par }
{\PP \VS{6}Kuna na yinsi ya Mowabe, Nawomi kuwaka ti Yave lakisaka bumbote ya yandi na bantu ya Isayeli mpe bilanga butaka mbote. Na yina, yandi kubamaka na kubika yinsi ya Mowabe kintwadi na babokilo ya yandi zole\FTNT{*}{{\FR 1:6 }{\FT{Babokilo yina ba ke na kuzonzila awa, ni bakento zole yina bikaka bana ya yandi zole ya babakala.}}}.

\VS{7}Bawu bakaka nzila samu na kuvutuka na kizunga ya Yuda, kasi na nzila,

\VS{8}Nawomi tubaka na bawu: «Ntangu yayi, konso muntu na kati ya beno vutuka na sika ya dikanda ya mama ya yandi. Bika ti Yave lakisa beno bumbote ya yandi mutindu beno lakisaka yawu na bana ya munu yina manisaka na kufwa mpe na munu mosi.

\VS{9}Yave sala ti konso muntu na beno kuzwa dikwela ya mbote.» Na manima ya kutuba mutindu yina, Nawomi bumbasanaka na babokilo ya yandi samu na kukabuka na bawu. Na yina, babokilo yango dilaka mingi,

\VS{10}mpe bawu tubaka: «Ve, beto ke kwenda na nge na sika ya dikanda ya nge.»

\VS{11}Kasi Nawomi vutulaka: «Aa bana ya munu! Beno vutuka, samu na yinki beno zola kukwenda na munu? Mu lenda dyaka ve kubuta bana yina ke kwela beno.

\VS{12}Bana ya munu, beno vutuka ya beno. Mu me kuma kiboba, mu lenda kukwela dyaka ve. Ata mu tuba ti mu ke ntete na kivuvu mpe na mpimpa yayi mu ke vukisa mfulu na bakala yina ke pesa munu bana,

\VS{13}beno ke vingila tii bawu ke kula? Beno ke manga na kukwela babakala ya nkaka? Ve, bana ya munu! Mu ke na kati ya kyadi ya kulutila samu na beno. Ni na munu Yave me talisa mpasi yayi.»


\par }{\PP \VS{14}Babokilo nyonso zole bandaka dyaka na kudila mingi. Na manima, Olopa bumbasanaka na Nawomi samu na kubika yandi, kasi Lute mangaka na kukabuka na bokilo ya yandi.

\VS{15}Nawomi tubaka na Lute: «Tala mbanda ya nge me vutuka na sika ya banzambi ya yandi mpe na sika ya dikanda ya yandi. Nge mpe, sala mutindu yandi, vutuka na sika ya dikanda ya nge.»

\VS{16}Kasi Lute vutulaka: «Kutatamana ve na kutumisa munu na kubika nge mpe mu vutuka na sika ya dikanda ya munu. Kisika yina nge ke kwenda, ni kuna munu mpe ke kwenda. Kisika yina nge ke vwanda, ni kuna mpe mu ke vwanda. Dikanda ya nge ke vwanda dikanda ya munu, mpe Nzambi ya nge ke vwanda Nzambi ya munu.

\VS{17}Kisika yina nge ke kufwa, ni kisika yina mpe mu ke kufwa, mpe ni kuna ba ke zika munu. Kana kaka ni lufwa ve ke kabula nge na munu, bika ti Yave pesa munu kitumbu ya ngolo».


\par }{\PP \VS{18}Ntangu Nawomi talaka ti Lute vwandaka bika ve na kulanda yandi, yandi bikaka na kutatamana na kuvutula yandi.

\VS{19}Bawu zole kwendaka tii na Betelemi.

\par }{\PP Ntangu bawu kumaka na Betelemi, bantu nyonso vwandaka yituka samu na bawu. Bakento ya mbanza vwandaka tuba: «Yayi ni Nawomi ve?»

\VS{20}Kasi Nawomi tubaka: «Beno bokila dyaka munu ve na nkumbu ya Nawomi\FTNT{†}{{\FR 1:20 }{\FQ{Nawomi
}}{\FT{zola kutuba: Muntu ya kyese mingi.}}}. Beno bokila munu na nkumbu ya Mala\FTNT{‡}{{\FR 1:20 }{\FQ{Mala
}}{\FT{zola kutuba: muntu ya kyadi mingi.}}}, samu ti, Nzambi-Mpungu, me sala ti luzingu ya munu kuma ya kyadi mingi.

\VS{21}Mu katukaka awa na maboko ya kufuluka, mpe Yave me vutula munu awa maboko mpamba. Na yina, beno bokila dyaka munu ve na nkumbu ya Nawomi, samu ti, Nzambi-Mpungu, me sala munu yimbi mingi, mpe me sala ti luzingu ya munu vwanda luzingu ya mpasi.»


\par }{\PP \VS{22}Ni mutindu yayi Nawomi bikaka yinsi ya Mowabe, kintwadi na bokilo ya yandi Lute yina vwandaka muntu ya yinsi ya Mowabe. Bawu kumaka na Betelemi na ntangu yina ba vwandaka me banda na kuyonzika bambuma ya oloze\FTNT{§}{{\FR 1:22 }{\FQ{Oloze
}}{\FT{kele mutindu mbuma ya faline yina ba vwandaka lokota kubanda na ngonda ya yiya tii na ngonda ya tanu.}}}.




\par }\Chap{2}{\SH Lute na kati ya bilanga ya Bowaze
\par }
{\PP \VerseOne{1}Na dikanda ya Elimeleke, bakala ya Nawomi, ya vwandaka na bakala mosi ya mvwama mpe ya mfunu mingi. Nkumbu ya yandi vwandaka Bowaze.

\VS{2}Kilumbu mosi, Lute kento ya yinsi ya Mowabe tubaka na Nawomi: «Mu zola kukwenda na bilanga samu na kulokota bambuma yina bilokoti ke kwendaka bika. Mu lenda kuzwa muntu ya ntima ya mbote yina ke ndima ti mu lokota bambuma yina ke kwendaka bikana.» Nawomi vutulaka: «Ee, kwenda.»

\VS{3}Lute kwendaka na bilanga mosi samu na kulokota bambuma yina biyonziki vwandaka kwenda bika, kasi, bilanga yango vwandaka ya Bowaze, muntu ya dikanda ya Elimeleke.


\par }{\PP \VS{4}Ntangu lutaka mpe Bowaze, yina katukaka na Betelemi, kwizaka na bilanga. Yandi pesaka mbote na biyonziki mutindu yayi: «Yave kuvwanda na beno!» Bawu vutulaka: «Yave kusakumuna nge.»

\VS{5}Bowaze yufulaka na mfumu ya biyonziki: «Nani kele ndumba yayi?»

\VS{6}Mfumu ya biyonziki vutulaka: «Ni ndumba ya yinsi ya Mowabe yina kwizaka na Nawomi ntangu yandi katukaka na yinsi ya Mowabe.

\VS{7}Yandi me lomba munu muswa ya kulokota bambuma yina biyonziki ke na kwendaka bika na manima ya bawu. Kubanda na suka, yandi me bika ve na kusala tii ntangu yayi mpe yandi vwandaka me pema kaka fyoti.»

\VS{8}Na yina, Bowaze tubaka na Lute: «Mwana ya munu, kuwa munu mbote. Kukwenda kulokota ve bambuma na bilanga ya muntu ya nkaka, kukwenda ntama ve kasi vwanda awa na bisadi ya munu ya bakento.

\VS{9}Tala mbote kisika yina ba ke na kuyonzikaka bikunku ya bayinti yina kele na oloze mpe landa mbote bakento yina ke na kulokota bambuma. Mu me pesa muswa na bisadi ya munu ti bawu kwamisa nge ve. Kana nge ke na mpwila ya maza, kwenda kunwa maza na mayuki yina bisadi ya munu fulusaka.»

\VS{10}Lute fukamaka, tulaka kizizi na ntoto mpe yufulaka na Bowaze: «Samu na yinki nge ke na kulakisa munu bumbote ya nge na kusadisa munu, munu muntu kele nzenza?»

\VS{11}Bowaze vutulaka: «Ba vwandaka me zabisa munu mambu nyonso yina nge salaka na bokilo ya nge katuka ntangu yina bakala ya nge kufwaka. Mu zaba ti nge me bika tata, mama mpe yinsi ya nge ya mbutukulu mpe nge me kwiza kuzinga na bantu yina nge zabaka ntete ve.

\VS{12}Bika ti Yave kupesa nge musendo na nyonso yina nge me sala. Yave, Nzambi ya Isayeli, na sika ya yandi yina nge me kwiza kubumbama, kupesa nge musendo ya kulutila.»

\VS{13}Lute vutulaka: «Mfumu, nge ke na kulakisa bumbote mingi na munu! Mambu ya nge yina nge me zonza me kindisa munu mpe me kota munu na ntima, ata ti mu kele ve mosi ya bisadi ya nge.»


\par }{\PP \VS{14}Na ntangu ya kudya, Bowaze zabisaka na Lute: «Kwiza kudya kintwadi na beto, baka kibuku ya dimpa mpe bondika yawu na kati ya supu.» Lute kwendaka vwanda pene-pene ya biyonziki mpe Bowaze pesaka yandi bambuma ya kukalinga. Yandi kudyaka, yukutaka mpe yandi bumbaka madya yina bikanaka.

\VS{15}Ntangu yandi vutukaka na kulokota bambuma, Bowaze tumisaka bisadi ya yandi: «Beno bika yandi lokota na bisika yina ke na bikunku ya bayinti yina kele ntete na oloze. Beno yimina yandi ve.

\VS{16}Samu na yandi, beno kwendaka katula mpe kubwisa bambuma ya nkaka na bayinti ya yawu na ntoto samu ti yandi kwendaka lokota yawu. Beno yimina yandi ve.»

\VS{17}Ni mutindu yayi Lute lokotaka bambuma na kati ya bilanga ya Bowaze tii na nkokila. Yandi tutaka bayinti samu na kukatula bambuma mpe yandi kuzwaka keba ve Efa\XREF{}{{\XO 2:17 }{\XT{Efa
}}{\XT{Kbk 16.36}}} mosi ya bambuma.


\par }{\PP \VS{18}Yandi nataka saki yango na bwala mpe lakisaka yawu na bokilo ya yandi. Yandi basisaka mpe madya yina yandi lembanaka mpe yandi pesaka yandi yawu.

\VS{19}Nawomi me yufula Lute: «Yaa! Wapi kisika nge me lokota bambuma nyonso yayi bubu yayi? Na wapi bilanga nge me katuka kusala? Bika ti Yave kusakumuna muntu yina me sadisa nge.»

\par }{\PP Na yina Lute zabisaka na bokilo ya yandi na sika ya nani yandi kwendaka sala, yandi tubaka: «Mu kwendaka sala na bilanga ya muntu yina ba ke bokilaka Bowaze.»

\VS{20}Na yina, Nawomi tubaka: «Bika ti Yave kusakumuna yandi. Mu me tala ti Yave ke bikaka ve na kulakisa bumbote ya yandi na bantu ya moyo mpe ya kufwa!» Nawomi tubaka dyaka: «Bowaze kele muntu ya dikanda ya beto. Ya tsyelika, yandi kele mosi na bayina kele na kiyeko ya kusadisa\XREF{}{{\XO 2:20 }{\XT{Mus 25.5-10}}} beto mutindu kele kinkulu.»

\VS{21}Lute, kento ya yinsi ya Mowabe, tubaka dyaka: «Yandi me zabisa munu na kutatamana na kulokota na manima ya bisadi ya yandi tii ntangu bawu ke manisa na kuyonzika bambuma.»

\VS{22}Nawomi tubaka na Lute: «Yawu kele mbote mwana ya munu, tatamana na kulokota bambuma na bisadi ya Bowaze ya bakento. Kana nge kwenda na bilanga ya muntu ya nkaka, ba lenda kutalisa nge mpasi.»


\par }{\PP \VS{23}Na yina, Lute kangamaka na bisadi ya Bowaze ya bakento na kwendaka lokota bambuma tii ntangu bawu manisaka na kuyonzika bambuma nyonso ya oloze mpe ya faline. Yandi tatamanaka na kuzinga na bokilo ya yandi.




\par }\Chap{3}{\SH Lute na Bowaze
\par }
{\PP \VerseOne{1}Kilumbu mosi, Nawomi tubaka na Lute: «Mwana ya munu, mu fwana kusosa yinki mu lenda kusala samu ti nge vwanda na luzingu ya mbote na bilumbu yina ke kwiza.

\VS{2}Mutindu nge zaba yawu, Bowaze, yina bikaka ti nge sala na bisadi ya yandi ya bakento, kele muntu ya dikanda ya beto. Na nkokila yayi, yandi ke na kunyengisa bambuma na kisika yina ba ke kabulaka bambuma na matiti ya yawu.

\VS{3}Yobila, pakula mananasi mpe lwata bilele ya nge ya kitoko mpe kwenda na bilanga, na kisika yina Bowaze ke na kukabulaka bambuma na matiti ya yawu. Kasi kutalana ntete ve kana yandi me manisa ve na kudya mpe kunwa.

\VS{4}Ntangu yandi ke lala, tala mbote kisika yina yandi ke lala. Kwenda kisika yina yandi me lala, katula yandi fyoti divunga na makulu mpe lala pene-pene ya makulu ya yandi. Na manima, yandi mosi ke zabisa nge yinki nge fwana kusala.»

\VS{5}Lute vutulaka: «Mu ke sala nyonso yina nge me zabisa munu.»


\par }{\PP \VS{6}Lute kwendaka na bilanga, na kisika yina ba vwandaka kabula bambuma na matiti ya yawu. Yandi salaka nyonso mutindu Nawomi tumisaka yandi.

\VS{7}Na manima ya kudya mpe kunwa, Bowaze kumaka na kilengi mpe yandi kwendaka lala pene-pene ya kikunku ya bambuma. Ntangu yandi vwandaka lala, Lute kwendaka na malembe nyonso, yandi katulaka yandi fyoti divunga na makulu mpe lalaka pene-pene ya makulu ya yandi.


\par }{\PP \VS{8}Na kati-kati ya mpimpa, Bowaze vumbukaka na kupamuka. Yandi vumbulaka yintu mpe yitukaka na kutala kento ya kulala pene-pene ya makulu ya yandi.

\VS{9}Bowaze yufulaka kento: «Yayi nani?» Kento vutulaka: «Ni munu Lute, kisadi ya nge. Keba\FTNT{*}{{\FR 3:9 }{\FQ{Keba
}}{\FT{munu zola kutuba na ndinga ya ba Ebeleyo: tula munu na kati ya kiyunga ya nge, kwela munu.}}} munu samu ti, nge kele muntu yina kele na kiyeko ya kusadisa munu.»

\VS{10}Bowaze tubaka: «Mwana ya munu, bika ti Yave kusakumuna nge! Katuka ntama, nge ke na kubika ve na kulakisa bumbote ya nge na sika ya dikanda ya bokilo ya nge, kasi yayi nge me sala ntangu yayi, me lutila dyaka mbote na ya ntete. Nge me sosa ve luzolo na sika ya bantwenya, bawu vwanda bamvwama to bamputu.

\VS{11}Ntangu yayi mwana ya munu, kutala boma ve! Samu na nge, mu ke sala mambu nyonso yina nge ke lomba, samu ti bantu nyonso me zaba ti nge kele kento ya mfunu.

\VS{12}Ya tsyelika, mu ke na kiyeko ya kusadisa nge. Kasi ya kele na muntu ya nkaka na mantwala ya munu. Ni yandi kele muntu ya ntete yina kele na kiyeko ya kusadisa nge.

\VS{13}Lutisa mpimpa awa mpe mbasi na suka beto ke tala kana yandi ke ndima kiyeko ya kusadisa nge. Kana yandi ndima, ya kele mambu ya mbote, yandi sala yawu. Kana yandi ndima ve, ya tsyelika, munu mosi, na Nkumbu ya Yave, Nzambi ya moyo, mu ke sala yawu. Kasi lala ntete awa tii mbasi na suka!»


\par }{\PP \VS{14}Na yina, Lute lalaka pene-pene ya makulu ya Bowaze, kasi na suka-suka ntete bwisi kutsya, yandi vumbukaka samu ti bantu kutala yandi ve. Bowaze mpe zolaka ve ti bantu zaba ti kento yina kwizaka lala na kisika yina ba ke kabulaka bambuma na matiti ya yawu.

\VS{15}Bowaze tubaka na Lute: «Baka lele ya nge ya zulu, fungula mpe simba yawu mbote.» Lute simbaka yawu mbote mpe Bowaze tudilaka yandi bambuma ya oloze yina lendaka vwanda na kitezo ya bakilo kumi na tanu mpe yandi tulaka yandi yawu na yintu. Na manima, Bowaze vutukaka na mbanza.

\VS{16}Ntangu Lute vutukaka na yinzo, bokilo ya yandi yufulaka yandi: «Mwana ya munu, wapi mutindu yawu me lutila?»

\par }{\PP Lute zabisaka na Nawomi mambu nyonso yina Bowaze salaka samu na yandi.

\VS{17}Yandi tubaka dyaka: «Bowaze me pesa munu bambuma nyonso yayi ya oloze mpe yandi me tuba: “Mu zola ve ti nge vutuka na sika ya bokilo ya nge maboko mpamba.”»

\VS{18}Nawomi tubaka: «Mwana ya munu, vwanda awa mpe vingila samu nge tala wapi mutindu mambu yayi ke suka. Ya tsyelika, bakala yayi ke pema ve, kana yandi yidika ve dyambu yayi bubu yayi.»




\par }\Chap{4}{\SH Bowaze me baka kiyeko ya difwa ya Elimeleke
\par }
{\PP \VerseOne{1}Bowaze kwendaka vwanda na nkotolo ya mbanza na kisika yina ba ke yidikaka mambu. Ntangu muntu ya dikanda ya Elimeleke, yina Bowaze tubaka na Lute ti ni yandi muntu ya ntete yina kele na kiyeko ya kusadisa yandi, vwandaka luta mpe kuna, Bowaze bokilaka yandi: «Ee! Kwiza vwanda awa.» Bakala yango kwizaka mpe vwandaka.

\VS{2}Na yina, Bowaze bokilaka
bakuluntu kumi ya mbanza mpe bawu kwizaka vwanda kuna.

\VS{3}Na manima, Bowaze tubaka na muntu yina ya dikanda ya Elimeleke: «Nge me zaba ti, Nawomi, yina kwendaka zinga na yinsi ya Mowabe vwandaka me vutuka awa. Yandi ke na kutekisa bilanga yina vwandaka ya mpangi ya beto Elimeleke.

\VS{4}Mu me tala ti yawu kele mbote na kuzabisa nge mambu yayi na mantwala ya
bakuluntu mpe ya bantu nyonso yina kele awa. Kana nge zola kusumba yawu, sumba. Kana nge zola ve, tubila munu samu ti ni nge muntu ya ntete yina kele na muswa ya kusumba yawu, mpe munu, mu kele muntu ya zole.» Muntu yango vutulaka: «Mu ke sumba yawu.»

\VS{5}Bowaze tubaka dyaka: «Kana nge sumba bilanga yina Nawomi ke na kutekisa, nge ke kwela mpe Lute kento ya yinsi ya Mowabe samu ti nkumbu ya muntu yina kufwaka, kuzimbana ve mpe ntoto ya yandi bikana kaka na kati ya dikanda ya yandi.»

\VS{6}Muntu ya dikanda ya Elimeleke vutulaka: «Kana ni mutindu yina, mu lenda ve kubaka kiyeko ya kusadisa dikanda ya Elimeleke. Mu zola ve kubebisa difwa yina ke bikana na bana ya munu. Baka ya nge kiyeko ya munu ya kusadisa dikanda yayi samu ti munu, mu lenda kusala yawu ve.»


\par }{\PP \VS{7}Na ntangu ya ntama na Isayeli, samu na kuyidika mambu yina me tadila kiyeko ya kusadisa dikanda to ya kusobasana bima, bantu vwandaka sala mutindu yayi: muntu mosi vwandaka katula dipapa ya yandi mpe vwandaka pesa yawu na mpangi. Yawu vwandaka lakisa ti dyambu me yilama.

\VS{8}Muntu yango yina vwandaka na kiyeko ya kusadisa dikanda ya Elimeleke tubaka na Bowaze: «Sumba ya nge yawu.» Mpe yandi katulaka dipapa ya yandi.

\VS{9}Ni yawu yina Bowaze tubaka na
bakuluntu mpe na bantu nyonso yina vwandaka kuna: «Beno nyonso kele bambangi ti bubu yayi, mu me kuzwa na sika ya Nawomi bima nyonso yina vwandaka ya Elimeleke, bakala ya yandi na ya bana ya yandi, Kilyone mpe Malone.

\VS{10}Mu me baka mpe Lute, kento ya yinsi ya Mowabe, yina bikaka Malone, yandi me kuma kento ya munu. Yawu ke sala ti nkumbu ya muntu yina kufwaka, kuzimbana ve na kati ya bampangi ya yandi mpe ntoto ya yandi bikana kaka na kati ya dikanda ya yandi. Mpe na ntangu ya kuyidika mambu ya mbanza, dikanda ya yandi ke kondwa ve na kisika yina. Bubu yayi, beno kele mpe bambangi ya mambu yayi.»

\VS{11}Bakuluntu mpe bantu nyonso yina vwandaka kuna vutulaka: «Ee! Beto kele bambangi! Bika ti Yave kusakumuna kento yina me kuma kento ya nge. Yandi kuvwanda mutindu Lasele mpe Leya, bakento zole yina, butaka dikanda nyonso ya Isayeli! Bika ti bimvwama ya nge kukuma mingi na dikanda ya Efalata mpe nkumbu ya nge kuvwanda nsangu na Betelemi!

\VS{12}Bika ti Yave kupesa nge bana mingi na kento yayi yina kele ntete ntwenya, mpe bawu vwanda mingi mutindu dikanda ya Pelese, mwana ya Yuda mpe Tamale!»


\par }{\SH Makwela ya Bowaze na Lute mpe mbutukulu ya Obede
\par }
{\PP \VS{13}Bowaze kwelaka Lute. Na ntangu bawu vukanaka, Yave salaka ti Lute kuzwa kivumu mpe yandi butaka mwana ya bakala.

\VS{14}Na yina, bakento ya Betelemi tubaka na Nawomi: «Nkembo na Yave yina me sala ti bubu yayi nge kuzwa muntu yina ke vwanda na kiyeko ya kusadisa nge. Nkumbu ya mutekolo ya nge kuvwanda nsangu na Isayeli!

\VS{15}Yandi ke pesa nge dyaka kilengi ya kuzinga mpe yandi ke sadisa nge na buboba ya nge. Bokilo ya nge, yina me butila nge mwana ya bakala, me zola nge mingi, mpe yandi me lutila mfunu na bana nsambwadi ya babakala.»

\VS{16}Nawomi bakaka mwana, yandi tulaka yandi na ntulu mpe ni yandi kulisaka yandi.

\VS{17}Bakento yina vwandaka zinga pene-pene ya Nawomi tubaka: «Nawomi me kuzwa mwana ya bakala.» Bawu pesaka mwana yango nkumbu Obede. Ni Obede vwandaka tata ya Yisayi mpe nkooko ya Davidi.


\par }{\SH Bankooko ya Davidi
\par }
{\PP \VS{18}Yayi ni mukanda ya bankumbu ya bankooko ya Davidi kubanda na Pelese. Pelese kele tata ya Eselone,

\VS{19}Eselone kele tata ya Lame mpe Lame kele tata ya Aminadabe.

\VS{20}Aminadabe kele tata ya Nakone, Nakone kele tata ya Salema.

\VS{21}Salema kele tata ya Bowaze, Bowaze kele tata ya Obede.

\VS{22}Obede kele tata ya Yisayi mpe Yisayi kele tata ya Davidi.

\par }