\NormalFont\ShortTitle{Oseya}

{\MTB Dibuku ya

\par }{\MT OSEYA

\par }{\IMT NKOTOLO

\par }{\IP Na manima ya
mumbikudi Amose, Oseya kumaka
mumbikudi ya Yave na yinsi ya kintinu ya Isayeli na kimfumu ya londe, pene-pene ya mvula 750 tekila mbutukulu ya Yesu. Yandi salaka bamvula makumi zole na tanu. Na ntangu yina, mbanza ya kintinu ya Samaliya vwandaka me mwangana ntete ve. Bantu vwandaka sambila biteki mpe bawu vwandaka tumama ve na Nzambi. Na kulakisa kwondwa kukwikama ya Isayeli na Nzambi, Nzambi lombaka na Oseya na kukwela kento ya kindumba. Nzambi zabisaka na Oseya na kuzola kento yango ya kindumba samu na kulakisa ti Nzambi mpe ke zolaka bantu ya yandi ata ti bawu ke tumamaka ve na yandi.

\par }{\IP Na manima ya kintinu ya Yelobowame 2, yinsi kumaka tengu-tengu. Na Samaliya, ba vwandaka baka kintinu na ngolo. Mpe yawu vwandaka sala ti, konso ntinu kunata bansalulu ya yandi na yinsi. Mpe dyaka, kimfumu ya yinsi ya Asili vwandaka sosa na kubaka yinsi ya Isayeli ya node. Mambu ya kukondwa
ludedomo yina
mumbikudi Amose zonzilaka vwandaka lutila. Nzambi ya ba-Kaanani vwandaka benda bantu mingi ya Isayeli. Ni yawu yina kiminu ya bantu mingi ya Nzambi kubwaka. Kasi, mutindu bakala ke lemvokilaka kento ya yandi, Nzambi mpe salaka nsilulu ya kulemvokila bantu ya yandi ntangu yandi tubaka: Mu ke belusa Isayeli na kimbevo ya yandi ya kondwa kiminu na munu. Mu ke zola yandi na ntima mosi samu ti, mu ke dyaka ve na nkele na yandi.

\par }{\IB \par }
{\IOT Dibuku yayi kele ya kukabuka mutindu yayi:

\par }{\IO - Luzingu ya makwela ya Oseya na ndongosolo ya yawu (Ose 1.1–3.5).

\par }{\IO - Mambu yina Isayeli bwabanaka mpe mbangululu ya yawu (Ose 4.1–9.9).

\par }{\IO - Mambu yina salaka ti bantu ya Isayeli kuvwanda ve ya kukwikama na Nzambi (Ose 9.10–14.1).

\par }{\IO - Luzolo ya Nzambi ke lutila kaka (Ose 14.2-10).

\par }{\IE \par }


\ChapOne{1}{\PP \VerseOne{1}Yayi ni mambu ya Yave yina yandi tubaka na Oseya, mwana ya Beeli. Ya vwandaka na ntangu ya bantinu Uzya, Yotame, Akaze, Yezekya\XREF{}{{\XO 1:1 }{\XT{1Bt 12.16-20; 2Bt 14.23-29}}} bantinu ya Yuda, mpe na ntangu ya ntinu Yelobowame, mwana ya Yowase, ntinu ya Isayeli.


\par }{\SH Makwela ya Oseya mpe mbutukulu ya bana ya yandi
\par }
{\PP \VS{2}Yayi ni mbandukulu ya mambu yina Yave tubaka na bantu ya yandi na yinwa ya Oseya. Yave tubaka na Oseya:

\par }{\BB \par }
{\Q «Kwenda baka kento yina ke salaka kindumba,

\par }{\Q mpe bana yina yandi ke na kubutaka na kindumba,

\par }{\Q samu ti, bantu ya yinsi me manga Yave.

\par }{\Q Na mutindu yina, bawu ke na kusala kindumba.»


\par }{\BB \par }
{\PP \VS{3}Na yina, Oseya kwendaka baka Ngomele, mwana ya Divelayime. Kento yango kuzwaka kivumu mpe yandi butilaka yandi mwana ya bakala.

\VS{4}Yave tubaka na Oseya:

\par }{\BB \par }
{\Q «Pesa yandi nkumbu Izelele,

\par }{\Q samu ti na mwa ntangu fyoti,

\par }{\Q mu ke sukisa kintinu ya dikanda ya Isayeli

\par }{\Q na kufutisa dikanda ya Yewu

\par }{\Q menga yina yandi tangisaka kuna na Izeleele\XREF{}{{\XO 1:4 }{\XT{2Bt 9–10}}}.


\par }{\Q \VS{5}Na kilumbu yina,

\par }{\Q mu ke manisa ngolo

\par }{\Q ya binwani ya Isayeli

\par }{\Q kuna na mudimba ya Izeleele.»


\par }{\BB \par }
{\PP \VS{6}Ngomele kuzwaka dyaka kivumu. Yandi butaka mwana ya kento. Yave tubaka na Oseya:

\par }{\BB \par }
{\Q «Pesa yandi nkumbu Lo-Luwama (yina zola kutuba, yina ba ke fwilaka ve kyadi),

\par }{\Q samu ti, mu ke tatamana dyaka ve

\par }{\Q na kufwila dikanda ya Isayeli kyadi.

\par }{\Q Mu ke lemvokila dyaka ve bawu.»


\par }{\MM \VS{7}«Kasi na yina me tadila dikanda ya Yuda, mu ke fwila bawu kyadi, mpe mu ke vuukisa bawu, munu Yave, Nzambi ya bawu. Mu ke vuukisa bawu. Kasi ya ke vwanda ve na munani, na mbele ya mvita, na mvita, na bampunda, to na bapusu-pusu ya mvita.»


\par }{\BB \par }
{\PP \VS{8}Ngomele zengaka Lo-Luwama mabene. Na manima yandi kuzwaka dyaka kivumu, mpe yandi butaka mwana ya bakala,

\VS{9}mpe Yave tubaka na Oseya:

\par }{\BB \par }
{\Q «Pesa yandi nkumbu Lo-Ami (yina zola kutuba bawu kele ve bantu ya munu),

\par }{\Q samu ti beno kele ve bantu ya munu,

\par }{\Q mpe munu, mu ke vwanda ata kima samu na beno.»




\par }\Chap{2}{\SH Nzambi ke ndima dyaka bantu ya yandi
\par }
{\Q \VerseOne{1}Kasi kilumbu kele,

\par }{\Q yina lutangu ya bantu ya Isayeli

\par }{\Q ke kuma mutindu munyenge ya mubu.

\par }{\Q Ba ke fwanikisa yawu ve,

\par }{\Q mpe ba ke lenda ve na kutanga

\par }{\Q lutangu ya yawu.

\par }{\Q Kisika yina ba vwandaka tuba na bawu:

\par }{\Q «Beno kele ve bantu ya munu»,

\par }{\Q ba ke tuba na bawu:

\par }{\Q «Beno kele bana ya Nzambi ya moyo»\FTNT{*}{{\FR 2:1 }{\FT{Na kati ya babibila ya nkaka, 2.1 mpe 2.2 kele ni 1.10 mpe 1.11, mutindu mosi mpe na yina me tadila 2.3-25 kele ni 2.1-23. Nsukunu ya yawu, kele mpe na Lom 9.26.}}}.


\par }{\Q \VS{2}Na yina, bana ya Yuda

\par }{\Q mpe bana ya Isayeli,

\par }{\Q ke vukana, mpe bawu ke vwanda kisika mosi.

\par }{\Q Bawu ke soola mfumu mosi

\par }{\Q mpe bawu ke yala yinsi.

\par }{\Q Yawu ke vwanda kilumbu ya nene ya Izeleele\XREF{}{{\XO 2:2 }{\XT{Ose 1.4}}}.


\par }{\Q \VS{3}Beno tuba na bampangi ya beno:

\par }{\Q «Ami» (yina zola kutuba bantu ya munu)

\par }{\Q mpe na bibusi ya beno:

\par }{\Q «Luwama» (yina zola kutuba yina ba ke fwilaka kyadi).


\par }{\SH Isayeli, kento yina kele ve ya kukwikama
\par }
{\Q \VS{4}Beno funda mama ya beno.

\par }{\Q Beno funda yandi,

\par }{\Q samu ti, yandi kele ve kento ya munu,

\par }{\Q mpe mu kele ve bakala ya yandi.

\par }{\BB \par }
{\Q «Yandi katula na kizizi ya yandi bidimbu ya kindumba!

\par }{\Q Mpe yandi katula bidimbu ya kinsuza na kati-kati ya mabene ya yandi.


\par }{\Q \VS{5}Kana yandi sala yawu ve,

\par }{\Q mu ke katula yandi binkuti nyonso.

\par }{\Q Yandi ke vwanda,

\par }{\Q mutindu kilumbu yina, ba butaka yandi.

\par }{\Q Mu ke sala ti, yandi kukuma

\par }{\Q mutindu yinsi ya kuyuma.

\par }{\Q Mu ke sala ti yandi vwanda

\par }{\Q mutindu ntoto ya kuyuma,

\par }{\Q mpe mu ke kufwa yandi na nsatu ya maza.»


\par }{\BB \par }
{\Q \VS{6}«Mu ke tala ve bana ya yandi kyadi,

\par }{\Q samu ti, bawu kele bana yina,

\par }{\Q ba kuzwaka na kindumba\XREF{}{{\XO 2:6 }{\XT{Ose 1.2}}}.


\par }{\Q \VS{7}Ee, mama ya bawu me sala kindumba,

\par }{\Q mama yina nataka kivumu ya bawu,

\par }{\Q me sala mambu ya nsoni.

\par }{\Q Yandi vwandaka tuba:

\par }{\Q Mu ke landa makangu ya munu

\par }{\Q yina ke pesaka munu dimpa na maza,

\par }{\Q lele ya mika ya mameme

\par }{\Q mpe lele ya lino, mafuta mpe malafu.»


\par }{\BB \par }
{\Q \VS{8}Ni yawu yina munu Yave,

\par }{\Q mu ke kanga yandi nzila,

\par }{\Q na bayinti ya bansende.

\par }{\Q Mu ke zunga yawu na kibaka,

\par }{\Q samu ti, yandi tala dyaka ve,

\par }{\Q nzila ya yandi.


\par }{\Q \VS{9}Yandi ke landa makangu ya yandi,

\par }{\Q kasi yandi ke kuzwa ve bawu.

\par }{\Q Yandi ke sosa bawu,

\par }{\Q kasi yandi ke tala ve bawu.

\par }{\Q Yandi ke tuba:

\par }{\Q «Mu fwana kuvutuka na bakala ya munu ya ntete,

\par }{\Q samu ti, luzingu ya munu

\par }{\Q vwandaka ya kulutila mbote

\par }{\Q na ya bubu yayi!»


\par }{\BB \par }
{\Q \VS{10}«Yandi vwandaka bakula ve

\par }{\Q ti ni munu vwandaka pesa

\par }{\Q yandi bambuma ya faline, vinu ya malu-malu mpe mafuta ya malu-malu.

\par }{\Q Ni munu vwandaka vwamisa yandi

\par }{\Q na kupesaka yandi wolo na palata

\par }{\Q yina yandi vwandaka sadila

\par }{\Q samu na kusambilaka
Baale.


\par }{\Q \VS{11}Ni yawu yina,

\par }{\Q mu ke kwiza botola yandi

\par }{\Q bambuma ya munu ya faline

\par }{\Q na ntangu yina, ba ke yonzikaka yawu mpe vinu ya munu ya malu-malu na ntangu ya yawu.

\par }{\Q Mu ke botola yandi bilele ya munu ya mika ya mameme mpe bilele ya lino

\par }{\Q yina yandi vwandaka vwata,

\par }{\Q samu na kufuka kipene ya yandi.


\par }{\Q \VS{12}Kasi na ntangu yayi,

\par }{\Q mu ke katula yandi bilele,

\par }{\Q samu na kufwisa yandi nsoni

\par }{\Q na meso ya makangu ya yandi

\par }{\Q mpe ata muntu ke kabikisa munu

\par }{\Q na kusala yawu.


\par }{\Q \VS{13}Mu ke sukisa kyese ya yandi,

\par }{\Q mikembo ya yandi,

\par }{\Q mikembo ya yandi yina yandi ke salaka

\par }{\Q na bilumbu ya ntete ya bangonda.

\par }{\Q Mu ke sukisa
basaba ya yandi,

\par }{\Q mpe
mikembo ya yandi nyonso.


\par }{\Q \VS{14}Mu ke mwangisa bilanga ya yandi

\par }{\Q ya bayinti ya vinu mpe ya
bafike»,

\par }{\Q yina yandi vwandaka tuba:

\par }{\Q «Yayi ni difuta yina makangu ya

\par }{\Q munu pesaka munu.»

\par }{\Q «Mu ke sala ti bilanga yango,

\par }{\Q kukuma mfinda kisika bibulu ya mfinda

\par }{\Q ke banda na kwizaka kudya.


\par }{\Q \VS{15}Mu ke pesa yandi kitumbu,

\par }{\Q samu na bilumbu yina,

\par }{\Q yandi vwandaka sadila
Baale,

\par }{\Q ntangu yandi vwandaka yoka
Maaka ya nsunga ya mbote,

\par }{\Q yandi vwandaka vwata milunga ya misapi

\par }{\Q mpe bampanga na laka,

\par }{\Q yandi vwandaka landa makangu ya yandi

\par }{\Q mpe vwandaka zimbana munu.

\par }{\Q Ni Yave me tuba yawu.


\par }{\Q \VS{16}Ni yawu yina,

\par }{\Q mu ke leba yandi,

\par }{\Q mu ke benda yandi na yinsi ya kuyuma

\par }{\Q mpe mu ke zonza na ntima ya yandi,


\par }{\Q \VS{17}mpe kuna, mu ke vutula yandi bilanga ya yandi ya bayinti ya vinu

\par }{\Q mpe mu ke sala ti mudimba ya Akole\FTNT{†}{{\FR 2:17 }{\FQ{Akole
}}{\FT{zola kutuba: Kisika ya kyadi.}}},

\par }{\Q kukuma mwelo yina\XREF{}{{\XO 2:17 }{\XT{Ywa 7.24}}},

\par }{\Q ke pesa yandi kivuvu.

\par }{\Q Yandi ke landa dyaka munu

\par }{\Q mutindu yandi vwandaka sala yawu

\par }{\Q ntangu yandi vwandaka ntwenya,

\par }{\Q mpe mutindu ntangu yina yandi

\par }{\Q basikaka na Ngipiti.»


\par }{\SH Kilumbu ya kuvutula ngwisani
\par }
{\Q \VS{18}«Yave ke na kutuba, na kilumbu yina,

\par }{\Q yandi ke bokila munu “Bakala ya munu”,

\par }{\Q mpe yandi ke bokila dyaka munu ve,

\par }{\Q “Baale ya munu”, (yina zola kutuba mfumu ya munu).


\par }{\Q \VS{19}Mu ke sala ti yandi bika na

\par }{\Q kutangunaka dyaka nkumbu ya Baale,

\par }{\Q mpe bankumbu ya banzambi ya mutindu yina,

\par }{\Q ba ke zonzila dyaka yawu ve.


\par }{\Q \VS{20}Na kilumbu yina,

\par }{\Q mu ke tula na bantu ya munu,

\par }{\Q ngwisani na bibulu ya mfinda,

\par }{\Q na bandeke ya
mazulu,

\par }{\Q na bibulu ya fyoti yina kele na ntoto.

\par }{\Q Mu ke zenga minani ya mvita,

\par }{\Q mpe bambele ya mvita.

\par }{\Q Mu ke sukisa mvita,

\par }{\Q nyonso yina ke zimbana

\par }{\Q mpe mu ke sala ti,

\par }{\Q bantu ya munu lala na kizunu.


\par }{\Q \VS{21}Isayeli, nge ke vwanda

\par }{\Q kento ya munu,

\par }{\Q ya bamvula na bamvula.

\par }{\Q Na kukwela nge,

\par }{\Q mu ke futa ntalu yayi:

\par }{\Q ludedomo, kusungama,

\par }{\Q kukwikama mpe luzolo.


\par }{\Q \VS{22}Mu ke kwela nge na kukwikama nyonso,

\par }{\Q mpe nge ke zaba mbote Yave.


\par }{\Q \VS{23}Yave ke na kutuba:

\par }{\Q Na kilumbu yina,

\par }{\Q mu ke pesa mvutu.

\par }{\Q Mu ke pesa mvutu na
mazulu

\par }{\Q mpe
mazulu ke pesa mvutu na ntoto.


\par }{\Q \VS{24}Ntoto ke vutula mvutu na kupesa bambuma ya faline,

\par }{\Q vinu ya malu-malu,

\par }{\Q mpe mafuta ya malu-malu.

\par }{\Q Mpe bima yayi ke pesa mvutu na Izeleele.


\par }{\Q \VS{25}Mu ke sala ti,

\par }{\Q yandi vwanda mutindu bambuma

\par }{\Q ba me mwanga na yinsi nyonso samu na munu.

\par }{\Q Mu ke fwila Lo-Luwama kyadi.

\par }{\Q Mu ke tuba na Lo-Ami:

\par }{\Q “Nge kele bantu ya munu”,

\par }{\Q mpe yandi ke tuba:

\par }{\Q “Nzambi ya munu.”»


\par }{\BB \par }


\Chap{3}{\SH Oseya na kento ya kinsuza
\par }
{\PP \VerseOne{1}Yave tubaka na munu: «Kwenda dyaka, nge zola kento yina kele na dikangu, kasi ke salaka kinsuza. Zola yandi mutindu Yave ke zolaka bantu ya Isayeli. Bawu me bika Yave samu na kulanda banzambi ya nkaka, mpe bawu ke zolaka kudya maboke ya bambuma ya vinu\XREF{}{{\XO 3:1 }{\XT{Esa 16.7}}}.»

\VS{2}Mu bakaka yandi, na ntalu ya Basekele kumi na tanu ya palata, na Omele mosi\XREF{}{{\XO 3:2 }{\XT{Knz 27.16}}} ya bambuma ya oloze, mpe na Leteke\FTNT{*}{{\FR 3:2 }{\FQ{Leteke
}}{\FT{mosi lenda sala keba ve balitele 110.}}} mosi ya bambuma ya oloze.

\VS{3}Mu tubaka na yandi: «Nge ke vwanda ya munu bilumbu mingi mpe nge ke sala dyaka ve kindumba. Nge ke basika ve na bakala ya nkaka, munu mpe, mu ke sala mutindu mosi.»


\par }{\BB \par }
{\PP \VS{4}Ya tsyelika, bilumbu ke vwanda mingi, yina bana ya Isayeli ke vwanda ve na ntinu, ba ke vwanda ve na mfumu, ba ke pesa ve
Minkayulu, ba ke vwanda ve na matadi ya longo, ba ke vwanda ve na efode mpe telafime\XREF{}{{\XO 3:4 }{\XT{Efode mpe telafime
}}{\XT{Bik 8.27; 1Sa 23.9; Mka 5.12}}} samu na kuyufulaka luzolo ya Nzambi.

\VS{5}Na manima, bantu ya Isayeli ke sosa dyaka Yave, Nzambi ya bawu, mpe bawu ke sosa Davidi ntinu ya bawu. Na bilumbu yina ke kwiza, bawu ke baluka na Yave, na kutekita nyonso, samu na kuzwa bumbote ya yandi.




\par }\Chap{4}{\SH Yave ke na kubokila bantu ya yandi na lufundusu
\par }
{\Q \VerseOne{1}Beno bantu ya Isayeli,

\par }{\Q beno kuwa mambu ya Yave.

\par }{\Q Yave ke na kubokila na lufundusu

\par }{\Q bantu yina ke zingaka na yinsi,

\par }{\Q yandi ke na kutuba:

\par }{\Q «Butsyelika kele ve,

\par }{\Q luzolo ya mpangi kele ve,

\par }{\Q luzabu ya Nzambi kele ve na yinsi.


\par }{\Q \VS{2}Bisika nyonso ba ke na kusinga,

\par }{\Q kuvuna, kufwa bantu,

\par }{\Q kulaba, kusadila kinsuza,

\par }{\Q mpe menga ke na kumwanganaka kaka.


\par }{\Q \VS{3}Ni yawu yina, yinsi ke vwanda na kati ya kyadi,

\par }{\Q bayina nyonso ke zingaka kuna

\par }{\Q ke manisa na kufwa.

\par }{\Q Ya vwanda bibulu ya mfinda,

\par }{\Q bandeke ya
mazulu,

\par }{\Q bambisi ya mubu mpe, ke zimbana.»


\par }{\SH Yave ke na kufunda
banganga-Nzambi
\par }
{\Q \VS{4}«Ata muntu kufunda nge,

\par }{\Q ata muntu kusemba nge,

\par }{\Q samu ti, bantu ya nge

\par }{\Q kele mutindu bayina

\par }{\Q ke fundaka
banganga-Nzambi.


\par }{\Q \VS{5}Nge ke bula dibaku na ntangu,

\par }{\Q mimbikudi ya nge mpe

\par }{\Q ke bula mabaku na mpimpa,

\par }{\Q Mu ke kufwa mama ya nge.


\par }{\Q \VS{6}Bantu ya munu ke na kufwa,

\par }{\Q samu ti, bawu kele ve na luzabu.

\par }{\Q Mutindu nge me losa luzabu,

\par }{\Q mu ke losa nge,

\par }{\Q mpe nge ke sala dyaka ve

\par }{\Q kisalu ya
bunganga-Nzambi samu na munu.

\par }{\Q Mutindu nge me zimbana

\par }{\Q Musiku ya Nzambi ya nge,

\par }{\Q munu mpe, mu ke zimbana bana ya nge.»


\par }{\BB \par }
{\Q \VS{7}«Mutindu bawu kumaka mingi,

\par }{\Q ni mutindu yina mpe,

\par }{\Q masumu ya bawu kumaka mingi.

\par }{\Q Mu ke kitula nkembo ya bawu na nsoni.


\par }{\Q \VS{8}Bawu ke kuzwaka madya

\par }{\Q na minkayulu yina

\par }{\Q bantu ya munu ke pesaka,

\par }{\Q samu na mulemvo ya masumu.

\par }{\Q Ni yawu yina, bawu ke zolaka

\par }{\Q ti bantu ya munu kusala masumu\XREF{}{{\XO 4:8 }{\XT{Knz 6.19-22}}}.


\par }{\Q \VS{9}Kitumbu yina bantu ke kuzwa,

\par }{\Q kaka ni yawu mpe
banganga-Nzambi ke kuzwa.

\par }{\Q Mu ke pesa bawu musendo na ndyatulu ya bawu.


\par }{\Q \VS{10}Bawu ke kudya,

\par }{\Q kasi bawu ke yukuta ve.

\par }{\Q Bawu ke sala kindumba,

\par }{\Q kasi bawu ke buta ve,

\par }{\Q samu ti, bawu ke na kuzitisa dyaka ve Yave.»


\par }{\BB \par }
{\Q \VS{11}«Kindumba, vinu ya ngolo

\par }{\Q na vinu ya malu-malu

\par }{\Q ke na kupesaka bawu buzoba.


\par }{\Q \VS{12}Bantu ya munu

\par }{\Q ke talisaka mambu ya bawu na kiteki ya yinti,

\par }{\Q mpe, ni kibuku ya mukawa ke zabisaka bawu mambu\XREF{}{{\XO 4:12 }{\XT{Bik 6.25}}}.

\par }{\Q Ya tsyelika mpeve ya kindumba

\par }{\Q ke na kuzimbisa bawu.

\par }{\Q Na kindumba yina bawu ke na kusala,

\par }{\Q bawu ke na kukabuka na Nzambi ya bawu.


\par }{\Q \VS{13}Bawu ke na kifu ya kupesaka minkayulu

\par }{\Q na zulu ya myongo.

\par }{\Q Bawu ke yokaka
maaka ya nsunga ya mbote na myongo ya fyoti

\par }{\Q na yisi ya bayinti yina kele na mpewo ya mbote.

\par }{\Q Ni yawu yina, bana ya beno ya bakento

\par }{\Q ke na kusala kindumba,

\par }{\Q mpe bakento ya bana ya beno ke na kusala kinsuza.


\par }{\Q \VS{14}Mu ke pesa ve kitumbu na bana ya beno ya

\par }{\Q bakento, yina ke na kusala kindumba,

\par }{\Q mpe bakento ya bana ya beno,

\par }{\Q yina ke na kusala kinsuza,

\par }{\Q samu ti, bawu mosi
banganga-Nzambi

\par }{\Q ke basikaka na bakento yina ke salaka kindumba.

\par }{\Q Bawu ke pesaka minkayulu

\par }{\Q kintwadi na bakento yina ke salaka

\par }{\Q kindumba na nkumbu ya nzambi,

\par }{\Q mutindu ke tubaka kingana yayi:

\par }{\Q “Bantu yina kele ve na mayela ya

\par }{\Q kuswasikisa mambu, kele bantu ya kufwa.”»


\par }{\BB \par }
{\Q \VS{15}«Nge Isayeli, kana nge sala kindumba,

\par }{\Q bantu ya Yuda kusala yawu ve.

\par }{\Q Beno kwenda ve na Ngilengale\FTNT{*}{{\FR 4:15 }{\FQ{Ngilengale
}}{\FT{vwandaka kisika ya kupesilaka minkayulu.}}},

\par }{\Q beno kwenda ve na Bete-Awene.

\par }{\Q Beno kudya ve ndefi na kutuba ti:

\par }{\Q “Yave kele moyo!”»


\par }{\PP \VS{16}Ya tsyelika, Isayeli me kuma na yintu ngolo mutindu mwana ya ngombe ya kento yina kele na nkele. Wapi mutindu beno zola ti, Yave kudikila bawu mutindu bana ya mameme yina ba ke na kunata na kisika yina bawu ke kudyaka?

\VS{17}Bantu ya Efalayime\FTNT{†}{{\FR 4:17 }{\FT{Efalayime}}{\FT{Ya kele nkumbu ya kifumba mosi yina me lutila nene na kimfumu ya Isayeli, kimfumu ya londe. Kasi awa yawu kele ni kimfumu nyonso ya Isayeli.}}} me kangama na biteki. Beno bika bawu.

\VS{18}Ntangu bawu ke manisaka na kunwa, bawu ke lutaka na kindumba. Bamfumu ya bawu ke zolaka mambu ya nsoni.

\VS{19}Kitembo ya ngolo ke nata bawu, mpe bawu ke tala nsoni, samu na minkayulu ya bawu.




\par }\Chap{5}{\SH Bipesi-malongi ya yimbi na Isayeli
\par }
{\Q \VerseOne{1}Beno
banganga-Nzambi,

\par }{\Q beno kuwa dyambu yayi.

\par }{\Q Beno bantu ya Isayeli,

\par }{\Q beno sala keba.

\par }{\Q Beno bantu ya yinzo ya ntinu,

\par }{\Q beno fungula makutu.

\par }{\Q Beno bayina zolaka sala ti
ludedomo kuvwanda,

\par }{\Q ni beno me kuma mutambu na bwala Misepa.

\par }{\Q Beno me kuma mpwasa,

\par }{\Q yina ba me tanda na zulu

\par }{\Q ya mongo ya Tabole.


\par }{\Q \VS{2}Bayina ke na kusadila yimbi,

\par }{\Q ke na kulutila na kusala yimbi.

\par }{\Q Munu, mu ke na kukubika

\par }{\Q kitumbu, samu na bawu nyonso.


\par }{\BB \par }
{\Q \VS{3}«Munu, mu zaba Efalayime,

\par }{\Q mpe Isayeli kele ve ya

\par }{\Q kubumbama na meso ya munu.

\par }{\Q Efalayime, kindumba yina

\par }{\Q nge me sala, yawu me sala ti,

\par }{\Q Isayeli kuvwanda dyaka ve ya
kuvedila.»


\par }{\BB \par }
{\Q \VS{4}Mavanga ya bawu,

\par }{\Q ke na kukabikisa bawu

\par }{\Q na kuvutuka na Nzambi ya bawu

\par }{\Q samu ti, mpeve ya kindumba kele na bawu,

\par }{\Q mpe bawu zaba ve Yave.


\par }{\Q \VS{5}Kasi, lunangu ya bantu ya Isayeli

\par }{\Q ke na kufunda bawu.

\par }{\Q Bantu ya Isayeli mpe

\par }{\Q bantu ya Efalayime ke banda

\par }{\Q na kwendaka bula mabaku

\par }{\Q samu na masumu ya bawu mosi.

\par }{\Q Bantu ya Yuda mpe

\par }{\Q ke banda na kwendaka

\par }{\Q bula mabaku kintwadi na bawu.


\par }{\Q \VS{6}Bawu na bangombe ya bawu,

\par }{\Q na mameme, na bankombo,

\par }{\Q bawu ke kwenda sosa Yave,

\par }{\Q kasi bawu ke tala yandi ve.

\par }{\Q Yandi ke kuma ntama na bawu.


\par }{\Q \VS{7}Bawu me vwanda ve ya kukwikama na Yave,

\par }{\Q samu ti, bawu me buta bana na makangu.

\par }{\Q Ni yawu yina, kaka na ngonda mosi,

\par }{\Q bawu na bimvwama ya bawu ke mwangana.


\par }{\SH Mvita ya Efalayime na Yuda
\par }
{\Q \VS{8}Beno sika mpungi na mbanza Ngibeya.

\par }{\Q Beno sika kulumenta na mbanza Lama.

\par }{\Q Beno sala milolo ya mvita

\par }{\Q na mbanza Bete-Avene.

\par }{\Q Nge Bezame, sala keba samu ti,

\par }{\Q mbeni kele na manima ya nge.


\par }{\Q \VS{9}Efalayime ke mwangana

\par }{\Q na kilumbu ya nsembolo.

\par }{\Q Mu ke na kuzabisa dyambu

\par }{\Q ya tsyelika na bifumba ya Isayeli.


\par }{\Q \VS{10}Bamfumu ya Yuda

\par }{\Q kele mutindu bantu yina ke sobaka bandilu\XREF{}{{\XO 5:10 }{\XT{Mus 19.14; 27.17}}}.

\par }{\Q Mu ke dasukila bawu

\par }{\Q mutindu nyamba ya maza.


\par }{\BB \par }
{\Q \VS{11}«Efalayime ke na kunyokwama.

\par }{\Q Lufundusu me nika bawu

\par }{\Q samu ti, yandi vwandaka

\par }{\Q tatamana na kusadila mambu

\par }{\Q yina ntima ya yandi vwandaka zola.


\par }{\Q \VS{12}Mu ke vwanda mutindu makoko ya yintu,

\par }{\Q samu na Efalayime.

\par }{\Q Mu ke vwanda mutindu

\par }{\Q mputa ya kubola, samu na dikanda ya Yuda.


\par }{\Q \VS{13}Efalayime me tala kimbevo ya yandi.

\par }{\Q Yuda me tala mputa ya yandi.

\par }{\Q Efalayime me kwenda na yinsi ya Asili.

\par }{\Q Yandi me fidisa bantumwa na ntinu Yaleve\XREF{}{{\XO 5:13 }{\XT{2Bt 15.29-30; 17.3}}}.

\par }{\Q Kasi yandi ke lenda ve na kunyakisa beno,

\par }{\Q to kubelusa mputa ya beno,


\par }{\Q \VS{14}samu ti, mu ke vwanda mutindu nkosi

\par }{\Q samu na Efalayime.

\par }{\Q Mu ke vwanda mutindu nkosi ya ntwenya, samu na dikanda ya Yuda.

\par }{\Q Munu, mu ke pasula yawu.

\par }{\Q Mu ke kwenda na yawu,

\par }{\Q mpe ata muntu ke botola munu yawu.»


\par }{\SH Nzambi ke na kubenda nzutu
\par }
{\Q \VS{15}«Mu ke kwenda ya munu.

\par }{\Q Mu ke vutuka na kisika ya munu,

\par }{\Q tii na ntangu yina bawu

\par }{\Q ke ndima yimbi ya bawu,

\par }{\Q mpe bawu ke sosa dyaka

\par }{\Q kizizi ya munu.

\par }{\Q Na bampasi ya bawu ya kulutila,

\par }{\Q bawu ke sosa munu.»


\par }{\BB \par }


\PoetryChap{6}{\Q \VerseOne{1}Na yina, beno ke na kutuba:

\par }{\Q «Beno kwiza, beto vutuka na Yave,

\par }{\Q samu ti, ni yandi me talisa beto mpasi,

\par }{\Q ni yandi mpe ke nyakisa beto.

\par }{\Q Yandi me lwalisa beto,

\par }{\Q ni yandi mpe ke belusa bamputa ya beto.


\par }{\Q \VS{2}Na bilumbu zole,

\par }{\Q yandi ke vutula beto luzingu.

\par }{\Q Na kilumbu ya tatu,

\par }{\Q yandi ke telemisa beto

\par }{\Q mpe beto ke zinga na ntadisi ya yandi.


\par }{\Q \VS{3}Beto sala ngolo na kuzaba Yave.

\par }{\Q Nkwizulu ya yandi ke vwanda

\par }{\Q ya tsyelika mutindu nsemo ya suka-suka.

\par }{\Q Yandi ke kwiza na beto

\par }{\Q mutindu ke kwizilaka mvula.

\par }{\Q Mutindu mvula ya ntombo,

\par }{\Q yina ke salaka ti ntoto basisa madya.»


\par }{\BB \par }
{\Q \VS{4}Kasi Yave ke na kuvutula:

\par }{\Q «Efalayime, yinki mu ke sala na nge?

\par }{\Q Yuda, yinki mu ke sala na nge?

\par }{\Q Kukwikama ya beno,

\par }{\Q kele mutindu dituti yina

\par }{\Q ke basikaka na suka.

\par }{\Q Yawu kele mpe mutindu

\par }{\Q kinoko ya suka-suka yina

\par }{\Q ke yumaka na mwa ntangu fyoti!


\par }{\Q \VS{5}Ni yawu yina, mu me bula

\par }{\Q beno na mambu yina me basika

\par }{\Q na yinwa ya mimbikudi.

\par }{\Q Mu me kufwa beno na mambu

\par }{\Q yina me basika na yinwa ya munu.

\par }{\Q Lufundusu ya munu ke talana

\par }{\Q mutindu nsemo,


\par }{\Q \VS{6}samu ti, ni kukwikama mu

\par }{\Q ke zolaka, kasi
Minkayulu ve\XREF{}{{\XO 6:6 }{\XT{Mat 9.13; 12.7}}}.

\par }{\Q Mu ke zolaka luzabu ya Nzambi

\par }{\Q kulutila minkayulu ya kuyoka.»


\par }{\SH Yimbi ya kulutila na Isayeli
\par }
{\Q \VS{7}«Kasi bawu, mutindu Adami,

\par }{\Q bawu me zitisa ve ngwisani ya munu.

\par }{\Q Bawu me vwanda ve ya kukwikama na munu.


\par }{\Q \VS{8}Ngalaade kele mbanza ya bantu ya yimbi,

\par }{\Q yawu kele ya kufuluka na menga.


\par }{\Q \VS{9}Mutindu nkonga ya binwani yina

\par }{\Q me kubama na kubwila muntu,

\par }{\Q nkonga ya
banganga-Nzambi

\par }{\Q ke na kufwa bantu na nzila ya Siseme.

\par }{\Q Bawu ke na kusala mambu ya busafu!


\par }{\Q \VS{10}Mu me tala mambu ya busafu

\par }{\Q ya kulutila na dikanda ya Isayeli.

\par }{\Q Kindumba ya Efalayime

\par }{\Q me sala ti Isayeli kuvwanda

\par }{\Q dyaka ve ya
kuvedila.


\par }{\BB \par }
{\Q \VS{11}«Nge mpe Yuda,

\par }{\Q mu me kubama samu na kuyonzika mavanga ya nge.»

\par }{\SH Vwanzi ya nene mpe mpasi yina ke kwiza
\par }
{\Q Yave ke na kutuba:

\par }{\Q «Na ntangu yina mu zola kuvutula

\par }{\Q luzingu ya mbote na bantu ya munu,


\par }{\BB \par }


\PoetryChap{7}{\Q \VerseOne{1}na ntangu yina mu zola kunyakisa Isayeli,

\par }{\Q yimbi ya Efalayime

\par }{\Q na masumu ya Samaliya

\par }{\Q me talana, samu ti,

\par }{\Q bawu ke na kusadila luvunu.

\par }{\Q Muyibi ke na kukota na yinzo,

\par }{\Q nkonga ya binwani

\par }{\Q me mwangana na ngaanda.


\par }{\Q \VS{2}Na bantima ya bawu,

\par }{\Q bawu ke na kuyindula ata fyoti ve ti,

\par }{\Q mu me zimbana ve yimbi

\par }{\Q yina bawu ke na kusala.

\par }{\Q Na ntangu yayi, mavanga ya

\par }{\Q bawu ke ya kukangama na bawu,

\par }{\Q mpe mu ke na kutala yawu.


\par }{\Q \VS{3}Na yimbi ya bawu,

\par }{\Q bawu ke na kutalisa ntinu kilengi.

\par }{\Q Na luvunu ya bawu,

\par }{\Q bawu ke na kuyangidika bamfumu.


\par }{\Q \VS{4}Bawu nyonso ke na kusala kinsuza.

\par }{\Q Bawu kele mutindu bafuule yina

\par }{\Q kisadi-mampa me tulaka tiya.

\par }{\Q Yandi me bika na kubwela yawu tiya,

\par }{\Q kubanda ntangu yina yandi yidikaka

\par }{\Q kiputi ya faline,

\par }{\Q tii na ntangu yina yawu ke funa.


\par }{\Q \VS{5}Na kilumbu ya
mukembo ya ntinu ya beto,

\par }{\Q bamfumu ke belaka na manima

\par }{\Q ya kunwa vinu ya mingi,

\par }{\Q mpe ntinu ke salaka mutindu

\par }{\Q bawu, na kusekaka bampangi.


\par }{\Q \VS{6}Bayina ke kubikaka mambu ya yimbi,

\par }{\Q bawu kele tiya mutindu bafuule.

\par }{\Q Na mpimpa nyonso,

\par }{\Q nkele ya bawu ke talanaka ve.

\par }{\Q Kasi na suka,

\par }{\Q nkele yango ke talanaka,

\par }{\Q mpe yawu ke yokaka mutindu tiya ya nene.


\par }{\Q \VS{7}Bawu nyonso kele tiya mutindu fuule.

\par }{\Q Bawu me kufwa bazuzi ya bawu.

\par }{\Q Bantinu ya bawu nyonso me kufwa,

\par }{\Q mpe ata muntu na kati ya bawu me bokila munu.»


\par }{\BB \par }
{\Q \VS{8}«Efalayime ke na kuvukana na bantu ya nkaka.

\par }{\Q Efalayime kele mutindu

\par }{\Q galete yina ba me balula ve

\par }{\Q mpe me nyenga lweka mosi.


\par }{\Q \VS{9}Banzenza ke na kumanisa yandi ngolo,

\par }{\Q kasi yandi ke na kuzaba ve.

\par }{\Q Yandi me kuma na

\par }{\Q bansuki ya mpembe,

\par }{\Q kasi yandi ke na kuzaba ve.


\par }{\Q \VS{10}Lunangu ya bantu Isayeli

\par }{\Q ke na kufunda bawu.

\par }{\Q Kasi bawu ke na kuvutuka ve

\par }{\Q na Yave, Nzambi ya bawu.

\par }{\Q Na kati ya mambu nyonso yina,

\par }{\Q bawu me sosa ve yandi.


\par }{\Q \VS{11}Efalayime kele mutindu dibembe ya kizoba,

\par }{\Q yina kele ve na mayela.

\par }{\Q Bawu me bokila bantu ya Ngipiti,

\par }{\Q bawu me kwenda tii na Asili.


\par }{\Q \VS{12}Na ntangu yina bawu ke kwenda,

\par }{\Q mu ke losila bawu mpwasa ya munu.

\par }{\Q Mu ke bwisa bawu mutindu

\par }{\Q bandeke ya
mazulu.

\par }{\Q Mu ke bwila bawu ntangu mu ke kuwa ti,

\par }{\Q bawu me vukana.»


\par }{\BB \par }
{\Q \VS{13}«Kyadi na bawu samu ti,

\par }{\Q bawu me kima ntama na munu.

\par }{\Q Yawu ke vwanda mwangusulu

\par }{\Q mpe nyonso ke beba samu na bawu,

\par }{\Q samu ti, bawu me manga

\par }{\Q na kutumama na munu.

\par }{\Q Munu, mu zolaka vuukisa bawu

\par }{\Q kasi bawu ke na kuzonza mambu ya luvunu

\par }{\Q samu na munu.


\par }{\Q \VS{14}Bawu ke na kubokila munu

\par }{\Q na ntima mosi ve.

\par }{\Q Bawu ke na yawula na

\par }{\Q zulu ya bamfulu ya bawu.

\par }{\Q Bawu ke na kulwalisa banzutu

\par }{\Q ya bawu samu na kuzwa

\par }{\Q bambuma ya faline na

\par }{\Q vinu ya malu-malu.

\par }{\Q Na kusalaka mutindu yina,

\par }{\Q bawu ke na kupesa munu manima.


\par }{\Q \VS{15}Na kutala mbote,

\par }{\Q ni munu longaka bawu.

\par }{\Q Ni munu pesaka bawu ngolo,

\par }{\Q kasi bawu me banzila munu mambu ya yimbi.


\par }{\Q \VS{16}Kana bawu ke vutuka,

\par }{\Q ni na sika ya munu ve bawu ke vutuka.

\par }{\Q Bawu kele mutindu munani ya kutengama.

\par }{\Q Bamfumu ya bawu ke kufwa na mvita,

\par }{\Q samu ti, bawu ke na kuzonza

\par }{\Q yimbi samu na munu,

\par }{\Q mpe kuna na Ngipiti,

\par }{\Q bantu ke seka bawu!»


\par }{\BB \par }


\Chap{8}{\SH Nsembolo ya Nzambi
\par }
{\Q \VerseOne{1}Beno sika mpungi samu

\par }{\Q na kulwengisa bantu.

\par }{\Q Mpasi ke na kukwiza na Yinzo

\par }{\Q ya Yave mutindu mbemba.

\par }{\Q Yave me tuba: «Bantu me

\par }{\Q zitisa ve ngwisani ya munu.

\par }{\Q Bawu me tumama ve

\par }{\Q na Musiku ya munu.


\par }{\Q \VS{2}Bawu ke looka na munu:

\par }{\Q “Nzambi ya beto,

\par }{\Q beto bana ya Isayeli, beto me zaba nge.”


\par }{\Q \VS{3}Bantu ya Isayeli me manga mambu ya mbote,

\par }{\Q na yina, mutantu ke landa bawu.


\par }{\Q \VS{4}Bawu me soola bantinu

\par }{\Q ata kuyufula luzolo ya munu.

\par }{\Q Bawu me soola bamfumu,

\par }{\Q munu ata kuzaba.

\par }{\Q Bawu me yidika banzambi ya biteki

\par }{\Q na wolo mpe palata ya bawu.

\par }{\Q Mpe yawu me zimbisa bawu.


\par }{\Q \VS{5}Bantu ya Samaliya,

\par }{\Q mu me nyafuna kiteki ya beno

\par }{\Q ya mwana ya ngombe.

\par }{\Q Mu me dasukila bawu.

\par }{\Q Tii wapi ntangu bawu ke

\par }{\Q lenda ve na kuvwanda ya
kuvedila?


\par }{\Q \VS{6}Kiteki yina ya mwana ya ngombe

\par }{\Q me katuka na Isayeli.

\par }{\Q Ni muntu yidikaka yawu,

\par }{\Q yawu kele ve Nzambi.

\par }{\Q Ee, mwana ya ngombe ya Samaliya

\par }{\Q ke mwangana na bitini.


\par }{\Q \VS{7}Bawu me kunda mupepe,

\par }{\Q mpe bawu ke yonzika kitembo ya ngolo.

\par }{\Q Bambuma ya faline ke mena ve.

\par }{\Q Kana yawu mena, yawu lenda kubuta ve.

\par }{\Q Kana yawu pesa bambuma ya faline,

\par }{\Q ni banzenza ke kudya yawu.»


\par }{\BB \par }
{\Q \VS{8}«Ba me mina bantu ya Isayeli.

\par }{\Q Bawu me kuma mutindu

\par }{\Q kima yina bantu nyonso

\par }{\Q ke na kuyina.


\par }{\Q \VS{9}Bawu me kwenda na Asili.

\par }{\Q Mbuluku ya mfinda ke

\par }{\Q kebaka kimpwanza ya yandi.

\par }{\Q Kasi bantu ya Efalayime

\par }{\Q me futa samu na kuzwa makangu!


\par }{\Q \VS{10}Ata ti bawu me futa bamfumu ya bayinsi,

\par }{\Q ntangu yayi mu ke yonzika bawu.

\par }{\Q Na mwa ntangu fyoti,

\par }{\Q bawu ke tala mpasi na maboko ya ntinu ya Asili.


\par }{\Q \VS{11}Bantu ya Efalayime me yidika

\par }{\Q biyokolo mingi ya minkayulu

\par }{\Q samu na mulemvo ya masumu.

\par }{\Q Kasi biyokolo yango, ni yawu ke

\par }{\Q na kusala ti bawu kubwa na masumu.


\par }{\Q \VS{12}Ata ti mu sonikina bawu

\par }{\Q lutangu ni lutangu ya misiku ya munu,

\par }{\Q bawu ke tala yawu mutindu

\par }{\Q ti yawu kele dyambu ya nzenza.


\par }{\Q \VS{13}Bawu ke pesaka munu minkayulu

\par }{\Q ya bibulu mpe bawu ke kudyaka

\par }{\Q mbisi ya yawu.

\par }{\Q Kasi, munu Yave,

\par }{\Q mu ke ndimaka yawu ve.

\par }{\Q Na ntangu yayi,

\par }{\Q yandi ke bambuka moyo

\par }{\Q na yimbi ya bawu,

\par }{\Q yandi ke futisa bawu masumu ya bawu,

\par }{\Q mpe bawu ke vutuka na Ngipiti.»


\par }{\BB \par }
{\Q \VS{14}«Isayeli me zimbana Nzambi yina yidikaka yandi.

\par }{\Q Yandi me tunga bayinzo ya kitoko.

\par }{\Q Na yina me tadila Yuda,

\par }{\Q yandi me tunga bambanza mingi

\par }{\Q yina kele na bibaka ya lukengolo.

\par }{\Q Kasi mu ke fidisa tiya na

\par }{\Q bambanza yina

\par }{\Q mpe yawu ke yoka bayinzo ya bawu ya kitoko.»




\par }\Chap{9}{\SH Bantu ya Nzambi ke wombisa nyonso
\par }
{\Q \VerseOne{1}Isayeli, kuyangalala ve,

\par }{\Q kuvwanda ve na kilengi ya kulutila

\par }{\Q mutindu bantu ya nkaka.

\par }{\Q Nge me bika Nzambi ya nge na kusalaka kindumba.

\par }{\Q Nge me tala kilengi na kuzwa difuta ya kindumba

\par }{\Q na bisika nyonso yina ba ke

\par }{\Q kabulaka bambuma na matiti ya yawu.


\par }{\Q \VS{2}Bisika yina ba ke kabulaka bambuma na matiti ya yawu

\par }{\Q mpe bikamununu ya bambuma ya vinu

\par }{\Q ke yukutisa dyaka ve.

\par }{\Q Vinu ya malu-malu yina nge

\par }{\Q ke na kuvingilaka,

\par }{\Q nge ke kuzwa yawu ve.


\par }{\Q \VS{3}Bantu ya Efalayime ke zinga ve

\par }{\Q na yinsi ya Yave.

\par }{\Q Bawu ke vutuka na Ngipiti

\par }{\Q mpe ni na Asili bawu ke kudya

\par }{\Q madya yina kele ve ya
kuvedila.


\par }{\Q \VS{4}Bawu ke pesa dyaka ve

\par }{\Q minkayulu ya vinu na Yave.

\par }{\Q Yandi ke yangalala ve na

\par }{\Q minkayulu ya bawu.

\par }{\Q Yawu ke vwanda mutindu

\par }{\Q mampa yina ba ke kudyaka

\par }{\Q na kisika ya mafwa.

\par }{\Q Bayina nyonso ke kudya yawu

\par }{\Q ke vwanda dyaka ve ya
kuvedila.

\par }{\Q Samu ti, mampa ya bawu

\par }{\Q ke vwanda kaka ya bawu mosi.

\par }{\Q Yawu ke kota ve na Yinzo ya Yave.


\par }{\BB \par }
{\Q \VS{5}Yinki beno ke sala na kilumbu

\par }{\Q ya
mukembo ya nene,

\par }{\Q kilumbu ya
mukembo ya Yave?


\par }{\Q \VS{6}Beno ke kima mwangusulu.

\par }{\Q Ngipiti ke yamba beno.

\par }{\Q Kasi ba ke zika beno na Memfi.

\par }{\Q Matiti ya bansende ke fuluka

\par }{\Q na bimvwama ya beno ya

\par }{\Q palata.

\par }{\Q Bayinti ya bansende ke fuluka

\par }{\Q na bayinzo ya beno.


\par }{\Q \VS{7}Ntangu ya kitumbu me kuma.

\par }{\Q Ntangu ya musendo mpe me kuma.

\par }{\Q Isayeli fwana kuzaba yawu.

\par }{\Q «Mumbikudi me lawuka.

\par }{\Q Muntu yina kele na mpeve

\par }{\Q ke na kuzonza kidi-kidi.»

\par }{\Q Samu na bunene ya yimbi ya beno

\par }{\Q mpe samu na kintantu

\par }{\Q ya beno ya ngolo.


\par }{\Q \VS{8}Munkebi ya Efalayime, ni
mumbikudi.

\par }{\Q Nzambi ya munu kele na yandi.

\par }{\Q Kasi ba me tambila yandi

\par }{\Q mitambu na banzila ya yandi nyonso.

\par }{\Q Ba ke na kunwanisa yandi

\par }{\Q tii na
Yinzo ya Nzambi ya yandi.


\par }{\Q \VS{9}Beno me sadila masumu ya kulutila, mutindu

\par }{\Q Bawu ke nata dyaka bivumu ve. Yawu salamaka na Ngibeya\XREF{}{{\XO 9:9 }{\XT{Ngibeya
}}{\XT{Bik 19–21}}}.

\par }{\Q Nzambi ke bambuka moyo na yimbi ya beno.

\par }{\Q Yandi ke futisa beno yimbi ya beno.


\par }{\SH Yave ke na kunyonga
\par }
{\Q \VS{10}«Mu kutaka Isayeli mutindu

\par }{\Q bambuma ya vinu na yinsi ya kuyuma.

\par }{\Q Mu talaka bankooko ya beno

\par }{\Q mutindu bambuma ya ntete

\par }{\Q yina ke talanaka na yinti ya
fike.

\par }{\Q Kasi na ntangu bawu kumaka

\par }{\Q na Baale-Pewole\XREF{}{{\XO 9:10 }{\XT{Baale-Pewole
}}{\XT{Ltg 25}}},

\par }{\Q bawu me kukipesa na kusambila kima ya nsoni.

\par }{\Q Mpe bawu me kuma bantu yina ba ke yinaka

\par }{\Q mutindu kima yina bawu me tula luzolo ya bawu.


\par }{\Q \VS{11}Nkembo ya Efalayime ke katuka

\par }{\Q mutindu ndeke yina me dumuka.

\par }{\Q Bana ke butuka dyaka ve.

\par }{\Q Bakento ke nata dyaka bivumu ve.

\par }{\Q Bawu ke kuzwa dyaka bivumu ve.


\par }{\Q \VS{12}Ata ti bawu ke na kuyundula bana,

\par }{\Q mu ke kufwa bana yina tekila ba kula.

\par }{\Q Kyadi na bawu ntangu mu ke pesa bawu mukongo.


\par }{\Q \VS{13}Ntangu yina mu

\par }{\Q talaka Efalayime,

\par }{\Q yandi vwandaka mutindu

\par }{\Q diba yina kele

\par }{\Q na kisika yina madya ke

\par }{\Q menaka mbote.

\par }{\Q Kasi yandi ke yekula bana ya yandi

\par }{\Q na muntu yina ke kufwa bawu.»


\par }{\BB \par }
{\Q \VS{14}Yave, kana nge ke semba

\par }{\Q bawu, soola nsembolo yina

\par }{\Q nge ke pesa bawu.

\par }{\Q Sala ti bivumu ya bakento ya bawu

\par }{\Q kwendaka katuka konso ntangu.

\par }{\Q Yumisa mabene ya bawu.


\par }{\BB \par }
{\Q \VS{15}«Yimbi ya bawu me talana tii na Ngilengale\FTNT{*}{{\FR 9:15 }{\FQ{Ngilengale
}}{\FT{tala na kidimbu yina kele na Ose 4.15; Amo 4.4; 5.5.}}}.

\par }{\Q Ni kuna mu me banda na kuyina bawu.

\par }{\Q Mu ke bingisa bawu na yinzo ya munu

\par }{\Q samu na mavanga ya bawu ya yimbi.

\par }{\Q Mu ke zola dyaka bawu ve.

\par }{\Q Bamfumu ya bawu nyonso

\par }{\Q ke na kutumama ve.


\par }{\Q \VS{16}Efalayime me kuzwa nsembolo.

\par }{\Q Myanzi ya yandi me yuma.

\par }{\Q Yawu ke pesa dyaka bambuma ve.

\par }{\Q Ata ti bakento ya bawu kubuta bana,

\par }{\Q mu ke kufwa bana yango ya luzolo.»


\par }{\BB \par }
{\Q \VS{17}Nzambi ya munu ke losa bawu

\par }{\Q samu ti, bawu me kuwa yandi ve.

\par }{\Q Bawu ke banda na kwendaka tambula

\par }{\Q kidi-kidi na bayinsi.




\par }\Chap{10}{\SH Nsukunu ya kintinu mpe ya kinzambi ya biteki
\par }
{\Q \VerseOne{1}Isayeli vwandaka mutindu

\par }{\Q yinti ya vinu ya kitoko.

\par }{\Q Yawu vwandaka lutila na kubuta

\par }{\Q bambuma ya mingi.

\par }{\Q Mutindu yawu vwandaka buta mingi,

\par }{\Q ni mutindu yina mpe

\par }{\Q Isayeli vwandaka yidika biyokolo mingi ya minkayulu.

\par }{\Q Mutindu yinsi ya bawu

\par }{\Q vwandaka lutila kitoko,

\par }{\Q ni mutindu yina mpe bawu vwandaka

\par }{\Q bongisa matadi ya bawu ya longo.


\par }{\Q \VS{2}Bawu ke na bantima ya yimbi.

\par }{\Q Ntangu yayi, bawu ke futa masumu ya bawu.

\par }{\Q Yave, yandi mosi ke mwangisa

\par }{\Q biyokolo ya bawu ya minkayulu.

\par }{\Q Yandi ke mwangisa matadi ya bawu ya longo.


\par }{\Q \VS{3}Ntangu yayi,

\par }{\Q bawu ke na kutuba

\par }{\Q mutindu yayi:

\par }{\Q «Beto me zitisa ve Yave.

\par }{\Q Ni yawu yina,

\par }{\Q beto ke dyaka ve na ntinu.

\par }{\Q Kasi bubu yayi,

\par }{\Q yinki ntinu lenda kusala dyaka

\par }{\Q samu na beto?»


\par }{\Q \VS{4}Bawu ke na kwendaka zonza.

\par }{\Q Bawu ke na kudya bandefi ya luvunu.

\par }{\Q Bawu ke na kusala bangwisani.

\par }{\Q Mpe
ludedomo ke na kukuma na bawu

\par }{\Q mutindu yinti yina ke na pwazon

\par }{\Q yina ke na kumena na mikala ya bilanga.


\par }{\BB \par }
{\Q \VS{5}Bantu yina ke zingaka na Samaliya

\par }{\Q kele na boma, samu na kiteki ya mwana ya ngombe

\par }{\Q yina kele na Bete-Awene.

\par }{\Q Bantu na
banganga-Nzambi

\par }{\Q me kota bufwidi samu na kiteki yina.

\par }{\Q Bawu lenda kuyangalala

\par }{\Q samu na nkembo ya kiteki yina,

\par }{\Q kasi nkembo ya yawu ke na kukwenda ntama na bawu.


\par }{\Q \VS{6}Ba ke nata Kiteki yango na Asili.

\par }{\Q Ba ke pesa yawu mutindu

\par }{\Q dikabu na ntinu Yaleve.

\par }{\Q Efalayime ke tala nsoni,

\par }{\Q mpe Isayeli ke vwanda na nsoni

\par }{\Q ya mambu yina bawu me sadila.


\par }{\Q \VS{7}Yimeni samu na Samaliya.

\par }{\Q Ntinu ya yandi ke na kufwa

\par }{\Q mutindu kibuku ya yinti

\par }{\Q na zulu ya maza.


\par }{\Q \VS{8}Bisika ya luvunu ya lusambulu yina kele na zulu ya myongo,

\par }{\Q bisika yina bantu ya Isayeli sumukaka, yawu ke mwangana.

\par }{\Q Bayinti ya bansende na matiti

\par }{\Q ya bansende ke mena na zulu ya biyokolo ya bawu ya minkayulu.

\par }{\Q Na yina, bawu ke tuba:

\par }{\Q «Myongo, beno fuka beto!»

\par }{\Q «Myongo ya fyoti, beno bwidila beto!»


\par }{\SH Isayeli ke yonzika yina yandi me kunda
\par }
{\Q \VS{9}«Kubanda na mambu ya yimbi

\par }{\Q yina salamaka na Ngibeya,

\par }{\Q Isayeli ke na kutatamana

\par }{\Q na kusala masumu.

\par }{\Q Yandi ke na kusoba ve.

\par }{\Q Mvita samu na bantu ya yimbi,

\par }{\Q ke bwidila ve bawu kuna na Ngibeya?


\par }{\Q \VS{10}Mu ke semba bawu mutindu mu zola.

\par }{\Q Na yina, bantu ya bayinsi ke vukana

\par }{\Q na kunwanisa bawu.

\par }{\Q Ba ke kanga bawu na bampanga,

\par }{\Q samu na yimbi ya bawu yina ba salaka bambala zole.»


\par }{\BB \par }
{\Q \VS{11}«Efalayime vwandaka mwana

\par }{\Q ya ngombe ya nkento ya kutumama.

\par }{\Q Yandi vwandaka zola kusala kisalu

\par }{\Q ya kudyata bambuma ya faline\FTNT{*}{{\FR 10:11 }{\FQ{kudyata bambuma
}}{\FT{kele mutindu ba vwandaka sadila samu na kukabula bambuma na matiti ya yawu.}}}.

\par }{\Q Kasi mu ke kanga yandi kipusu-pusu ya kisalu

\par }{\Q na laka ya yandi ya kitoko.

\par }{\Q Yuda ke balula ntoto,

\par }{\Q Yakobi ke benda bansengo.


\par }{\Q \VS{12}Beno kunda mambu ya
kudedama,

\par }{\Q beno yonzika bambuma ya bumbote.

\par }{\Q Beno sola bilanga ya malu-malu.

\par }{\Q Ya me kuma ntangu ya kusosa Yave.

\par }{\Q Beno sosa yandi tii ntangu yandi ke kwiza,

\par }{\Q yandi ke nokisina beno
ludedomo.


\par }{\Q \VS{13}Beno kundaka mambu ya yimbi,

\par }{\Q beno yonzikaka mambu ya
kudedama ve.

\par }{\Q Beno kudyaka mbuma ya luvunu ya beno.

\par }{\BB \par }
{\Q «Beno tulaka kivuvu ya beno

\par }{\Q na banzila yina beno vwandaka landa,

\par }{\Q mpe na lutangu ya binwani ya beno.


\par }{\Q \VS{14}Ni yawu yina,

\par }{\Q makelele ke wakana na kati ya bantu ya nge.

\par }{\Q Bambanza ya nge yina kele na bibaka ya lukengolo,

\par }{\Q ke mwangana,

\par }{\Q mutindu ntinu Salemane

\par }{\Q mwangisaka Bete-Alebele,

\par }{\Q na kilumbu ya mvita yina,

\par }{\Q ba nikaka bamama

\par }{\Q na zulu ya bana ya bawu.


\par }{\Q \VS{15}Ni mambu yayi ke kumina beno

\par }{\Q samu na Betele,

\par }{\Q samu na yimbi ya beno ya kulutila

\par }{\Q yina beno salaka.

\par }{\Q Na suka-suka,

\par }{\Q ba ke kufwa ntinu ya Isayeli.»




\par }\Chap{11}{\SH Luzolo ya Yave samu na mwana ya yandi Isayeli
\par }
{\Q \VerseOne{1}«Ntangu Isayeli vwandaka ntwenya,

\par }{\Q mu zolaka yandi.

\par }{\Q Mu bokilaka yandi, yandi mwana ya munu,

\par }{\Q na kubasika na yinsi ya Ngipiti\XREF{}{{\XO 11:1 }{\XT{Kbk 4.22}}}.»


\par }{\Q \VS{2}Ba vwandaka bokila bawu kasi bawu vwandaka lutila na kuvwanda ntama na bayina vwandaka bokila bawu.

\par }{\Q Bantu ya munu pesaka minkayulu ya bibulu banzambi ya Baale.

\par }{\Q Mpe bawu yokilaka biteki
maaka ya nsunga ya mbote.


\par }{\Q \VS{3}«Na kutala mbote ni munu lakisaka

\par }{\Q bantu ya Efalayime\XREF{}{{\XO 11:3 }{\XT{Efalayime
}}{\XT{Ose 4.17}}} na kutambula.

\par }{\Q Ata ti mu vwandaka simba bawu na maboko,

\par }{\Q bawu bakulaka ve ti,

\par }{\Q mu vwandaka nyakisa bawu.


\par }{\Q \VS{4}Mu twadisaka bawu na lembami nyonso,

\par }{\Q mpe mu lakisaka bawu luzolo.

\par }{\Q Samu na bawu, mu vwandaka mutindu

\par }{\Q muntu yina vwandaka katula bawu na mpasi.

\par }{\Q Mu vwandaka pesa bawu madya.


\par }{\BB \par }
{\Q \VS{5}«Bawu ke vutuka dyaka ve

\par }{\Q na yinsi ya Ngipiti.

\par }{\Q Kasi bawu ke vwanda na lutumu ya ntinu ya yinsi ya Asili

\par }{\Q samu ti, bawu me manga na kuvutuka na munu.


\par }{\Q \VS{6}Mvita ke kota na bambanza ya bawu,

\par }{\Q yawu ke mwangisa bikangulu ya

\par }{\Q myelo mpe lufwa ke kota

\par }{\Q samu na mabanza ya bawu

\par }{\Q ya yimbi na yina me tadila yinsi ya bawu.


\par }{\Q \VS{7}Bantu ya munu me bika na kusala kiminu na munu.

\par }{\Q Ba ke na kubokila bawu na kuvutuka na Nzambi ya
mazulu,

\par }{\Q kasi ata mosi na bawu ke na kutelama.


\par }{\BB \par }
{\Q \VS{8}«Efalayime, yinki mu ke sala nge?

\par }{\Q Isayeli, nge zola ti mu yekula nge?

\par }{\Q Nge ke na kusosa

\par }{\Q ti mu sala nge mutindu mu salaka na Adema?

\par }{\Q Nge zola ti mu sala nge mutindu mu salaka Seboyime?

\par }{\Q Ntima ya munu ke na kusala mpasi

\par }{\Q mpe mu me fuluka na kyadi mingi.


\par }{\Q \VS{9}Mu ke sadila ve nkele ya munu

\par }{\Q ya kulutila samu na kusemba beno.

\par }{\Q Mu ke mwangisa dyaka ve Efalayime.

\par }{\Q Samu ti mu kele Nzambi,

\par }{\Q kasi mu kele ve muntu.

\par }{\Q Mu kele Nzambi ya longo

\par }{\Q na kati-kati ya nge.

\par }{\Q Mu ke lakisa dyaka ve nkele ya munu ya kulutila.»


\par }{\Q \VS{10}Bawu ke landa Yave

\par }{\Q samu ti yandi ke duma mutindu nkosi.

\par }{\Q Ntangu Yave ke duma mutindu nkosi,

\par }{\Q bana ya yandi ke katuka na wesete,

\par }{\Q bawu ke kwiza na kutekita nyonso.


\par }{\Q \VS{11}Bawu ke katuka na Ngipiti,

\par }{\Q bawu ke kwiza na kutekita

\par }{\Q nyonso mutindu bandeke.

\par }{\Q Bawu ke katuka na yinsi

\par }{\Q ya Asili mpe bawu ke kwiza mutindu mabembe.

\par }{\Q «Mu ke sala ti bawu

\par }{\Q kuzinga na bayinzo ya bawu mosi.»

\par }{\Q Ni munu Yave me tuba yawu.


\par }{\BB \par }


\Chap{12}{\SH Luvunu ya bantu ya Isayeli katuka mbandukulu
\par }
{\Q \VerseOne{1}Efalayime me zunga munu

\par }{\Q na luvunu,

\par }{\Q mutindu mosi mpe Isayeli na mambu ya

\par }{\Q yandi ya luvunu.

\par }{\Q Kasi Yuda ke ntete na kutambulaka na Nzambi

\par }{\Q mpe yandi kele ya kukwikama

\par }{\Q na bantu ya longo.


\par }{\Q \VS{2}Efalayime ke zolaka kuvwanda kintwadi na bantu,

\par }{\Q yina kele mutindu mupepe.

\par }{\Q Mpe konso kilumbu,

\par }{\Q yandi ke landaka mupepe ya tiya yina ke yumisaka.

\par }{\Q Yandi ke na kulutila na kwendaka sala,

\par }{\Q mambu ya luvunu mpe yimbi.

\par }{\Q Yandi me sala ngwisani na bantu ya Asili

\par }{\Q mpe yandi ke na kutekisa mafuta na Ngipiti.


\par }{\BB \par }
{\Q \VS{3}Yave ke na kufundisa bantu ya Yuda.

\par }{\Q Yandi ke semba bantu ya Yakobi samu na ndyatulu ya bawu.

\par }{\Q Mpe yandi ke futisa bawu mavanga ya bawu.


\par }{\Q \VS{4}Katuka ntangu Yakobi na Esawu vwandaka

\par }{\Q na kati ya kivumu ya mama ya bawu,

\par }{\Q Yakobi simbaka mpangi ya yandi Esawu na kinkoso.

\par }{\Q Ntangu Yakobi kulaka, yandi nwanaka na Nzambi.


\par }{\Q \VS{5}Yandi nwanaka na mbazi

\par }{\Q mpe yandi nungaka.

\par }{\Q Yandi dilaka,

\par }{\Q mpe yandi bondilaka mbazi yango.

\par }{\Q Yandi bwabanaka mbazi yina na Betele

\par }{\Q mpe ni kuna Nzambi zonzilaka beto.


\par }{\Q \VS{6}Yave kele Nzambi ya binwani.

\par }{\Q «Yave» kele nkumbu ya yandi,

\par }{\Q ni mutindu yayi ba ke bambukilaka yandi moyo.


\par }{\Q \VS{7}«Nge, vutuka na Nzambi ya nge.

\par }{\Q Vwanda ya kukwikama

\par }{\Q mpe sadila
ludedomo.

\par }{\Q Konso ntangu,

\par }{\Q tula kivuvu ya nge na Nzambi ya nge.»


\par }{\BB \par }
{\Q \VS{8}«Bantu ya Kaana kele na

\par }{\Q kipezolo ya luvunu na

\par }{\Q maboko ya bawu

\par }{\Q mpe bawu ke zolaka kuvuna.


\par }{\Q \VS{9}Efalayime ke na kutuba:

\par }{\Q “Ya tsyelika mu me vwama.

\par }{\Q Mu me kuzwa bimvwama

\par }{\Q ya munu na kisalu ya munu.

\par }{\Q Ba lenda kuzwa ve dyambu ya yimbi

\par }{\Q yina kele disumu na munu.”


\par }{\Q \VS{10}Munu, mu kele Yave Nzambi ya nge

\par }{\Q kubanda na ntangu yina

\par }{\Q nge vwandaka na yinsi ya Ngipiti.

\par }{\Q Mu ke sala ti nge zinga dyaka

\par }{\Q na kati ya bayinzo ya lele,

\par }{\Q mutindu nge vwandaka sala

\par }{\Q na bilumbu ya mbwabani ya
mukembo.\XREF{}{{\XO 12:10 }{\XT{Knz 23.42-43}}}


\par }{\Q \VS{11}Mu zonzaka na mimbikudi.

\par }{\Q Mu pesaka bawu balumoni mingi.

\par }{\Q Mu zonzaka na yinwa ya mimbikudi na bingana.


\par }{\Q \VS{12}Kana bantu ya Ngalaade ke na mavanga ya yimbi,

\par }{\Q bawu ke kuma bantu ya mpamba.

\par }{\Q Bawu ke na kupesa minkayulu ya

\par }{\Q bangombe na Ngilengale.

\par }{\Q Mpe biyokolo ya bawu ya minkayulu

\par }{\Q ke kuma mutindu bikunku ya matadi

\par }{\Q ya kumwangana na zulu ya mikala ya bilanga.»


\par }{\BB \par }
{\Q \VS{13}Yakobi kimaka na ntoto ya Alame.

\par }{\Q Kuna, yandi vwandaka sadila muntu ya nkaka,

\par }{\Q samu na kukwela kento.

\par }{\Q Mpe samu na kuzwa kento,

\par }{\Q yandi kumaka munkebi ya mameme.


\par }{\Q \VS{14}Kasi Yave sadilaka
mumbikudi mosi

\par }{\Q samu na kubasisa Isayeli na Ngipiti.

\par }{\Q Yandi sadilaka mpe
mumbikudi

\par }{\Q mosi samu na kukeba Isayeli.


\par }{\Q \VS{15}Efalayime me fwemisa mingi Nzambi.

\par }{\Q Ni yawu yina, lufwa ya bantu yina Efalayime kufwaka,

\par }{\Q Mfumu, ya yandi Nzambi ke tula yawu

\par }{\Q na zulu ya yintu ya yandi.

\par }{\Q Nzambi ke futisa yandi

\par }{\Q yimbi yina yandi salaka.




\par }\Chap{13}{\SH Lufwa ya bantu ya Isayeli
\par }
{\Q \VerseOne{1}Ntangu Efalayime vwandaka zonza,

\par }{\Q bantu nyonso vwandaka tala boma mingi.

\par }{\Q Yandi vwandaka dyata bantu nyonso na Isayeli.

\par }{\Q Kasi yandi salaka yimbi

\par }{\Q na kusambila nzambi Baale.

\par }{\Q Ni yawu yina, yandi me kufwa.


\par }{\Q \VS{2}Na ntangu yayi, bawu ke na

\par }{\Q ku tatamana na kusumuka.

\par }{\Q Bawu me yidika biteki samu na bawu mosi na palata ya bawu yina bawu me sulumuna na tiya.

\par }{\Q Na mayela ya bawu,

\par }{\Q bawu me yidika banzambi

\par }{\Q ya biteki samu na bawu mosi.

\par }{\Q Nyonso yina kele kaka

\par }{\Q bisalu ya maboko ya bantu.

\par }{\Q Samu na biteki yina, ba ke na

\par }{\Q kutuba mutindu yayi:

\par }{\Q «Bayina ke pesaka bantu mutindu

\par }{\Q minkayulu lenda kuzitisa biteki bana ya bangombe!»


\par }{\Q \VS{3}Ni yawu yina, bawu ke kuma

\par }{\Q mutindu dituti yina

\par }{\Q ke basikaka na suka.

\par }{\Q Bawu ke kuma mutindu kinoko

\par }{\Q ya suka-suka yina ke yumaka

\par }{\Q na mwa ntangu fyoti.

\par }{\Q Bawu ke kuma mutindu matiti yina mupepe

\par }{\Q me katula na kisika yina ba ke kabulaka

\par }{\Q bambuma na matiti ya yawu

\par }{\Q mpe ke na kunataka ntama.

\par }{\Q Bawu ke kuma mutindu mulinga yina

\par }{\Q ke basikaka na nela.


\par }{\BB \par }
{\Q \VS{4}Munu, mu kele Yave Nzambi ya nge

\par }{\Q kubanda na ntangu yina

\par }{\Q ke vwandaka na yinsi ya Ngipiti.

\par }{\Q Nge zabaka Nzambi ya nkaka ve,

\par }{\Q kana kaka munu ve.

\par }{\Q Ya kele mpe ve na Nzambi ya nkaka yina ke

\par }{\Q vuukisaka, kana kaka ni munu ve.


\par }{\Q \VS{5}Mu zabaka nge na yinsi ya kuyuma,

\par }{\Q na yinsi yina ke na tiya mingi mpe ntoto ya kukawuka.


\par }{\Q \VS{6}Na ntangu yina nge kumaka

\par }{\Q na kisika yina bibulu ke

\par }{\Q kudyaka, nge kudyaka

\par }{\Q mpe nge yukutaka.

\par }{\Q Na manima ya kuyukuta,

\par }{\Q nge fulukaka na lunangu.

\par }{\Q Ni yawu yina nge zimbanaka munu.


\par }{\Q \VS{7}Na yina mu ke kuma mutindu

\par }{\Q nkosi samu na beno.

\par }{\Q Mu ke bumbama beno

\par }{\Q na nzila mutindu yingo.

\par }{\Q Mu ke na kuketa beno.


\par }{\Q \VS{8}Mu ke nwanisa beno

\par }{\Q mutindu uluse, kibulu ya nsisi yina ba me botola bana.

\par }{\Q Mu ke pasula bantulu ya beno.

\par }{\Q Mu ke kudya beno kuna

\par }{\Q mutindu nkosi ya kento.

\par }{\Q Bibulu ya mfinda ke manisa

\par }{\Q na kupasula bamvumbi ya beno.


\par }{\BB \par }
{\Q \VS{9}Isayeli, nge me mwangana,

\par }{\Q samu ti nge me kuma mbeni

\par }{\Q ya munu.

\par }{\Q Mbeni ya muntu yina lenda kusadisa nge.


\par }{\Q \VS{10}Wapi sika kele ntinu ya nge,

\par }{\Q samu ti, yandi kuvuukisa nge na kati ya

\par }{\Q bambanza ya nge nyonso?

\par }{\Q Wapi sika kele bazuzi ya nge,

\par }{\Q yina nge vwandaka tuba: «Pesa munu ntinu

\par }{\Q mpe bamfumu»?


\par }{\Q \VS{11}Na nkele ya munu,

\par }{\Q mu pesaka nge ntinu.

\par }{\Q Mpe na nkele ya munu ya kulutila,

\par }{\Q mu ke katula nge yandi.


\par }{\BB \par }
{\Q \VS{12}Ba me keba mbote yimbi ya Efalayime.

\par }{\Q Ba me bumba mbote masumu ya yandi.


\par }{\Q \VS{13}Bampasi ya kento yina ke na kubuta ke kumina yandi.

\par }{\Q Kasi mwana yina fwana kubutuka ke na mayela ve:

\par }{\Q Na ntangu ya kubutuka,

\par }{\Q yandi ke manga na kubasika na kivumu ya mama ya yandi.


\par }{\Q \VS{14}Mu zolaka kuula bawu na kubasisa

\par }{\Q bawu ya yinsi ya bantu ya kufwa?

\par }{\Q Mu zolaka vuukisa bawu na lufwa?

\par }{\Q Lufwa, wapi binwanunu ya nge?

\par }{\Q Yinsi ya bantu ya kufwa,

\par }{\Q wapi sika kele lulendo ya nge ya kufwa bantu\XREF{}{{\XO 13:14 }{\XT{1Ko 15.55; Esa 25.8}}}?

\par }{\Q Mu ke tala dyaka ve bawu kyadi.


\par }{\Q \VS{15}Ata ti Efalayime ke na kubonga

\par }{\Q kulutila bampangi ya yandi,

\par }{\Q mupepe ya tiya ke kwiza.

\par }{\Q Mupepe ya Yave ke katuka na yinsi ya kuyuma.

\par }{\Q Yawu ke kwiza yumisa mukelo ya yandi,

\par }{\Q yinto ya maza ya yandi ke sika.

\par }{\Q Ba ke botola bima nyonso ya ntalu yina kele

\par }{\Q na bibumbulu ya yandi ya bimvwama.




\par }\PoetryChap{14}{\Q \VerseOne{1}Samaliya ke futa yimbi ya yandi samu ti,

\par }{\Q yandi me manga na kutumama na Nzambi ya yandi.

\par }{\Q Ba ke kufwa yandi na bambele ya mvita.

\par }{\Q Ba ke nika bana ya yandi ya fyoti.

\par }{\Q Mpe ba ke pasula bivumu ya bakento

\par }{\Q ya yandi yina kele na bivumu.


\par }{\SH Kuvutuka na Yave
\par }
{\Q \VS{2}Isayeli, vutuka na Yave Nzambi ya nge,

\par }{\Q samu ti, yimbi ya nge me bwisa nge.


\par }{\Q \VS{3}Beno vutuka na Yave.

\par }{\Q Beno zabisa yandi mambu yayi:

\par }{\Q «Lemvokila yimbi nyonso ya beto.

\par }{\Q Ndima mambu ya mbote yina ke na beto.

\par }{\Q Beto ke pesa nge ve minkayulu ya bangombe,

\par }{\Q kasi beto ke pesa nge bampova ya bayinwa

\par }{\Q ya beto mutindu minkayulu.»


\par }{\Q \VS{4}Asili ke vuukisa beto ve.

\par }{\Q Beto ke vwanda ve

\par }{\Q na zulu ya bampunda ya mvita.

\par }{\Q Beto ke tuba dyaka ve

\par }{\Q na bima yina beto yidikaka na maboko

\par }{\Q ya beto «Nzambi ya beto»

\par }{\Q samu ti, kaka ni nge

\par }{\Q ke fwilaka mwana-nsaana kyadi.


\par }{\BB \par }
{\Q \VS{5}«Mu ke belusa Isayeli na kimbevo ya yandi

\par }{\Q ya kondwa kiminu na munu.

\par }{\Q Mu ke zola yandi na ntima mosi

\par }{\Q samu ti, mu ke dyaka ve na nkele na yandi.


\par }{\Q \VS{6}Mu ke vwanda mutindu kinoko

\par }{\Q samu na Isayeli.

\par }{\Q Yandi ke basisa bifulu

\par }{\Q mutindu yinti ya bifulu ke basisaka bifulu ya mbote.

\par }{\Q Yandi ke mena myanzi mutindu bayinti ya

\par }{\Q yinsi ya Libane.


\par }{\Q \VS{7}Bintala ya yawu ke yalumuka.

\par }{\Q Kitoko ya yawu ke vwanda

\par }{\Q mutindu yinti ya olive.

\par }{\Q Nsunga ya yawu ke vwanda

\par }{\Q mutindu nsunga ya bayinti

\par }{\Q ya yinsi ya Libane.


\par }{\Q \VS{8}Bantu ke kwiza vwanda dyaka na yisi

\par }{\Q ya mpewo ya yandi.

\par }{\Q Bawu ke kunda dyaka bambuma ya faline

\par }{\Q mpe yawu ke mena mbote.

\par }{\Q Bawu ke buta bifulu mutindu bayinti ya vinu.

\par }{\Q Bawu ke vwanda na nsangu

\par }{\Q mutindu vinu ya yinsi ya Libane.


\par }{\Q \VS{9}Efalayime, na yinki nge ke na kufwanikisa munu na biteki?

\par }{\Q Munu, mu ke pesaka nge bamvutu,

\par }{\Q mpe mu ke kebaka nge.

\par }{\Q Munu, mu kele mutindu

\par }{\Q yinti ya sipelese yina ke vwandaka

\par }{\Q konso ntangu na makasa ya maza.

\par }{\Q Ni munu ke butisaka bima

\par }{\Q yina nge ke kundaka.»


\par }{\BB \par }
{\Q \VS{10}Nani ke na ndwenga

\par }{\Q samu na kuvisa mambu yayi?

\par }{\Q Nani ke na mayela na kuzaba yawu?

\par }{\Q Ya tsyelika, banzila ya Yave kele ya kusungama,

\par }{\Q mpe bantu ya
kudedama ke dyatilaka na yawu.

\par }{\Q Kasi bayina ke tumamaka ve ke bulaka

\par }{\Q mabaku na yawu.

\par }