\NormalFont\ShortTitle{Efeso}

{\MTB Mukanda ya Polo na sika ya ba-Klisto ya

\par }{\MT Efeso

\par }{\IMT NKOTOLO

\par }{\IP Na kati-kati ya bamvula nkama (100) ya ntete na manima ya mbutukulu ya Yesu, lutangu ya mabuundu ya Nzambi vwandaka kuma mingi na nswalu nyonso na kati ya kizunga ya Aziya. Kasi na kati ya mabuundu ya Nzambi yina, dibuundu ya mbanza Efeso vwandaka na mfunu ya kulutila. Polo zingaka kuna bamvula tatu ntangu yandi salaka nzyetolo ya yandi ya tatu ya kulongisa Nsangu ya Mbote (Bis 19.1–20.1).

\par }{\IP Ntangu Polo fidisaka mukanda yayi na bantu ya Efeso, yandi vwandaka na boloko (Efe 3.1; 4.1). Ni yawu yina, mukanda yayi kele na kati ya mulonga ya mikanda yina ba ke bokilaka «mikanda ya Polo na kati ya boloko», mutindu mosi mpe mukanda yina yandi fidisaka na bantu ya mbanza Filipe, na bantu ya mbanza Kolose, mpe na Filemoni.

\par }{\IP Ndongosolo yina kele na kati ya mukanda yayi ke na kutadila kaka ve ba-Klisto ya dibuundu ya Efeso, kasi mpe mabuundu nyonso ya kizunga yina. Dyambu ya mfunu yina kele na kati ya mukanda yayi, ni mabanza ya bantangu nyonso yina Nzambi kubikaka. Mabanza yango kele samu na kutula kisika mosi nyonso yina kele na
mazulu mpe na ntoto na lutumu ya Klisto yina kele
Mfumu kaka mosi (Efe 1.10).

\par }{\IB \par }
{\IOT Dibuku yayi kele ya kukabuka mutindu yayi:

\par }{\IO - Bambote (Efe 1.1-2).

\par }{\IO - Polo ke na kuyangalala na mambu yina Nzambi salaka samu na beto na lusalusu ya Yesu-Klisto. Na manima, yandi ke na kuzonzila dyambu ya kintwadi na luzingu ya ba-Klisto (Efe 1.3–3.21).

\par }{\IO - Polo ke na kulakisa na bantu ya Efeso wapi mutindu bawu lenda kuzinga kintwadi (Efe 4–6).

\par }{\IB \par }
{\IP Na kulakisa kifwani ya kintwadi ya dikanda ya Nzambi, Polo ke na kusadila bifwani tatu: kifwani ya nzutu kisika
Yesu-Klisto kele yintu to mfumu ya dibuundu ya Nzambi, kifwani ya yinzo kisika
Yesu-Klisto kele ditadi ya ntete ya ntungulu ya yinzo, mpe kifwani ya kento na bakala kisika dibuundu ya Nzambi kele kento ya Klisto.

\par }{\IE \par }


\ChapOne{1}{\SH Bambote
\par }
{\PP \VerseOne{1}Ni munu Polo yina kele ntumwa ya
Yesu-Klisto mutindu Nzambi zolaka. Mu ke na kufidisa mukanda yayi na sika ya bantu ya longo ya mbanza Efeso yina kele ya kukwikama na
Yesu-Klisto.

\VS{2}Bika ti Tata ya beto Nzambi mpe
Mfumu ya beto
Yesu-Klisto kusakumuna beno mpe kupesa beno kizunu.


\par }{\SH Mambu ya mbote yina Nzambi salaka na bantu ya yandi
\par }
{\PP \VS{3}Beto siika Nzambi, Tata ya
Mfumu ya beto
Yesu-Klisto. Yandi sakumunaka beto na kupesa beto lusakumunu nyonso ya kimpeve na kati ya
mazulu na Klisto.

\VS{4}Na kati ya kintwadi na
Yesu-Klisto, Nzambi soolaka beto ntete yandi yidika yinza samu na kuvwanda bantu ya longo mpe yina ba lenda kusemba ve na ntwala ya yandi. Na luzolo ya yandi,

\VS{5}Nzambi bakaka lukanu katuka ntama na kusala ti beto vwanda bana ya yandi samu na
Yesu-Klisto. Na bumbote ya yandi, yandi zolaka ti yawu vwanda mutindu yina.

\VS{6}Na yina, beto kembisa Nzambi samu na bunene ya bumbote ya yandi yina yandi pesaka beto na Mwana ya yandi ya luzolo.


\par }{\PP \VS{7}Ni na menga ya Klisto, Nzambi kuulaka beto mpe lemvokilaka beto masumu na bunene ya bumbote ya yandi

\VS{8}yina yandi fulusaka beto na kupesa beto ndwenga mpe mayela ya kulutila.

\VS{9}Yandi zabisaka beto mansweki ya mabanza ya yandi yina yandi zolaka na kusala na bumbote ya yandi na lusalusu ya
Yesu-Klisto.

\VS{10}Mansweki ya mabanza yina ke salama na ntangu yina Nzambi soolaka. Yandi ke vukisa nyonso yina kele na
mazulu mpe na ntoto, samu ti yawu vwanda na lutumu ya mfumu kaka mosi,
Klisto.


\par }{\PP \VS{11}Ni na Klisto mpe, beto kuzwaka bima yina Nzambi pesaka nsilulu, samu ti Nzambi vwandaka me soola ntete beto mutindu yandi vwandaka zola. Nzambi ke salaka mambu nyonso yina mutindu yawu kele ya
kudedama na mambu yina yandi pesaka nsilulu mpe yina yandi ke zolaka.

\VS{12}Na yina, beto bayina kele bantu ya ntete na kusala kivuvu na Nzambi, beto siika nkembo ya yandi.


\par }{\PP \VS{13}Beno mpe ni na Klisto, beno kuwaka mambu ya butsyelika, Nsangu ya Mbote yina me pesa beno mpulusu. Ni na yandi mpe beno kwikilaka, mpe Nzambi tulaka beno kidimbu ya yandi na kupesa beno Mpeve ya Longo yina yandi pesaka nsilulu.

\VS{14}Mpeve ya Longo kele kikunku ya ntete ya bima yina Nzambi ke pesa beto. Beto ke kuzwa yawu ntangu yandi ke kuula beto. Na yina, beto fwana kusiika nkembo ya Nzambi.


\par }{\SH Polo ke na kusambila samu na bantu ya Efeso
\par }
{\PP \VS{15}Ni yawu yina munu mpe, katuka ntangu mu kuwaka nsangu ya kiminu ya beno samu na
Mfumu Yesu mpe luzolo ya beno na bantu nyonso ya longo,

\VS{16}mu ke na kubika ve na kutonda Nzambi samu na beno. Mu ke sambidilaka beno,

\VS{17}mpe mu ke lombaka na Nzambi ya
Mfumu ya beto
Yesu-Klisto, Tata ya nkembo, na kupesa beno ndwenga yina ke lakisa beno yandi, mpe ke sala ti beno zaba yandi ya tsyelika.

\VS{18}Bika ti yandi zibula bantima ya beno na nsemo ya yandi, samu ti beno bakula kivuvu yina kele na kati ya mbokolo yina yandi salaka na sika ya beno, mpe wapi mutindu kele bunene ya nkembo ya yandi mpe ya difwa yina yandi ke pesa bantu ya longo.

\VS{19}Beno ke bakula mpe wapi mutindu kele bunene ya kulutila ya lulendo ya yandi samu na beto yina ke kwikilaka na yandi. Lulendo yango, Nzambi lakisaka yawu na ngolo ya yandi ya kulutila

\VS{20}ntangu yandi vumbulaka Klisto na lufwa, mpe vwandisaka yandi na
mazulu na lubakala ya yandi\XREF{}{{\XO 1:20 }{\XT{Mga 110.1}}}.

\VS{21}Kuna, Klisto ke na kuyala bantinu nyonso, bimfumu nyonso, bayina nyonso ke na lulendo, bayina ke yalaka yinza, mpe konso nkumbu yina bantu lenda kuzonzila na ntangu yayi mpe na ntangu ke kwiza.

\VS{22}Nzambi salaka ti bima nyonso vwanda na lutumu ya Klisto\XREF{}{{\XO 1:22 }{\XT{Mga 8.7}}}, mpe tulaka yandi na kuvwanda yintu ya dibuundu.

\VS{23}Dibuundu kele nzutu ya Klisto, mpe yandi mosi Klisto ke fulusaka nzutu na luzingu nyonso ya yandi.




\par }\Chap{2}{\SH Nzambi vumbulaka beto na lufwa samu na
Yesu-Klisto
\par }
{\PP \VerseOne{1}Na ntama, beno vwandaka mutindu bantu ya kufwa samu na yimbi mpe masumu ya beno,

\VS{2}ntangu beno vwandaka landa nkadulu ya bantu ya yinza yayi. Beno vwandaka tumama na mfumu ya bampeve ya yimbi yina ke vwandaka na kati-kati ya zulu na ntoto. Mpeve yango ke na kusala ntangu yayi na kati ya bayina ke mangaka Nzambi.

\VS{3}Beto nyonso mpe vwandaka zinga mutindu bawu na kusadilaka bansatu ya kimuntu mpe mambu yina vwandaka zola banzutu mpe mabanza ya beto ya yimbi. Mutindu beto kele bantu, mutindu bantu nyonso, na yina, Nzambi vwandaka na nkele na beto mutindu yandi vwandaka na nkele na bantu ya nkaka.


\par }{\PP \VS{4}Kasi Nzambi kele ya kufuluka na kyadi yina yandi ke talaka bantu, samu na luzolo ya nene yina yandi zolaka beto,

\VS{5}ntangu beto vwandaka ya kufwa samu na masumu ya beto. Yandi pesaka dyaka beto luzingu na
Klisto. Ni na bumbote ya yandi beno kuzwaka mpulusu.

\VS{6}Nzambi vumbulaka beto na lufwa kintwadi na
Yesu-Klisto, mpe vwandisaka beto na yandi na
mazulu.

\VS{7}Na yina, na
Yesu-Klisto, yandi ke lakisa beto na bantangu ke kwiza, kimvwama ya kulutila ya bumbote ya yandi.

\VS{8}Ni na bumbote ya Nzambi, beno kuzwaka mpulusu na lusalusu ya kiminu. Mpulusu yina katukaka ve na beno mosi, kasi yawu kele dikabu ya Nzambi.

\VS{9}Beno kuzwaka yawu ve na bisalu ya beno mosi, samu ti ata muntu sala lunangu.

\VS{10}Ni Nzambi yidikaka beto na kintwadi ya beto na
Yesu-Klisto samu na bisalu ya mbote yina yandi kubikaka katuka ntama, samu ti beto sadila yawu.


\par }{\SH Na lufwa ya
Yesu-Klisto, bantu nyonso ke na kuyidika dikanda mosi
\par }
{\PP \VS{11}Na yina, beno fwana kubambuka moyo ti na ntama, banzutu ya beno vwandaka lakisa ti beno kele ve ba-Zwife. Ba-Zwife vwandaka bokila beno «bantu yina ba zengaka ve bubakala», samu ti banzutu ya bawu mosi, vwandaka lakisa ti ba zengaka bawu bubakala.

\VS{12}Beno fwana kubambuka moyo mpe ti na ntangu yina, beno zabaka ve nani vwandaka
Klisto. Beno vwandaka ve bantu ya dikanda yina Nzambi soolaka, mpe beno vwandaka banzenza. Beno vwandaka ve na kati ya bangwisani yina Nzambi pesaka nsilulu. Beno vwandaka zinga ata kuvwanda na kivuvu mpe kuzaba Nzambi.

\VS{13}Kasi na ntama, beno yina vwandaka ntama na Nzambi, beno me kuma ntangu yayi, na kintwadi na
Yesu-Klisto, pene-pene na Nzambi samu na menga ya Klisto.

\VS{14}Ya tsyelika, ni yandi mosi Klisto natinaka beto kizunu. Yandi vukisaka ba-Zwife mpe bayina kele ve ba-Zwife na dikanda mosi. Na kupesa nzutu ya yandi, yandi mwangisaka kibaka yina vwandaka kabula bawu, mpe vwandaka sala bawu bambeni.

\VS{15}Yandi kabikisaka Misiku ya ba-Zwife, lutumu mpe bansalulu ya yawu samu na kuyidika dikanda kaka mosi ya malu-malu na kintwadi na yandi, yina ke na kuvukisa ba-Zwife mpe ya bayina kele ve ba-Zwife. Ni mutindu yina yandi tulaka kizunu.

\VS{16}Na lufwa ya yandi na kulunsi, Klisto vukisaka bawu nyonso na nzutu kaka mosi, mpe vutulaka ngwisani na kati ya bawu na Nzambi. Na lufwa ya yandi, yandi manisaka kitantu ya bawu.

\VS{17}Na yina, Klisto kwizaka samu na kuzabisa nsangu ya kizunu na sika ya bayina vwandaka ntama na Nzambi, mpe na bayina kele pene-pene na Nzambi.

\VS{18}Ni na Klisto beto nyonso, ba-Zwife mpe bayina kele ve ba-Zwife, ke na kukuma na sika ya Tata Nzambi na lusalusu ya Mpeve kaka mosi.


\par }{\PP \VS{19}Na yina, beno yina kele ve ba-Zwife, beno kele dyaka ve banzenza to bantu yina me katuka ndambu ya nkaka. Beno me kuma bantu ya yinsi mosi na bantu ya longo mpe bantu ya dikanda ya Nzambi.

\VS{20}Beno me kuma mutindu matadi yina ba ke na kutunga na zulu ya lufulu ya
bantumwa mpe mimbikudi, mpe yandi mosi
Yesu-Klisto kele ditadi ya mfunu yina ke na kusimba yinzo.

\VS{21}Ni na yandi
Mfumu ya beto, matadi nyonso ya yinzo ke kangamaka mbote mpe ke telamaka samu na kukuma
Yinzo ya longo ya
Mfumu.

\VS{22}Na kuvwanda kintwadi na yandi, beno mpe, beno me kota na ntungulu ya yinzo samu na kukuma kintwadi na bantu nyonso ya nkaka kisika yina ke vwandaka Nzambi na kati ya Mpeve ya yandi.




\par }\Chap{3}{\SH Kisalu ya Polo samu na bayina kele ve ba-Zwife
\par }
{\PP \VerseOne{1}Ni yawu yina, munu Polo, mu kele muntu ya boloko, samu ti mu ke na kusadila
Yesu-Klisto samu na beno yina kele ve ba-Zwife.

\VS{2}Beno kuwaka ti Nzambi, na bumbote ya yandi, pesaka munu kisalu yayi samu na beno.

\VS{3}Nzambi lakisaka munu mansweki ya mabanza ya yandi, mpe mu me zabisa beno yawu na mwa bampova yina mu vwandaka me sonika.

\VS{4}Na kutanga yawu, beno ke lenda na kubakula luzabu ya munu na yina me tadila mansweki ya yandi samu na Klisto.

\VS{5}Nzambi lakisaka ve yawu na bantu ya mbandu ya ntama mutindu yandi me zabisa yawu ntangu yayi na lusalusu ya Mpeve ya yandi na
bantumwa ya yandi ya longo mpe mimbikudi.

\VS{6}Mansweki yango kele mutindu yayi: Na Nsangu ya Mbote, bayina kele ve ba-Zwife mpe ba-Zwife ke kuzwa bima yina Nzambi bumbaka samu na dikanda ya yandi. Bawu nyonso me kuma binama ya nzutu kaka mosi, mpe ke kuzwa bima yina Nzambi pesaka nsilulu na bayina kele ya kukangama na
Yesu-Klisto.


\par }{\PP \VS{7}Mu me kuma kisadi ya Nsangu ya Mbote samu na dikabu yina Nzambi pesaka munu na bumbote ya yandi. Yandi sadilaka lulendo ya yandi ntangu yandi pesaka munu yawu.

\VS{8}Mu kele muntu ya nsuka na kati ya bantu nyonso ya longo. Kasi Nzambi me pesa munu dikabu yina samu na kuzabisa na sika ya bayina kele ve ba-Zwife kimvwama ya bantangu nyonso ya
Klisto.

\VS{9}Mu kuzwaka yawu mpe samu na kulakisa na pwelele nyonso wapi mutindu Nzambi ke lungisaka mansweki ya mambu yina. Nzambi, Kiyidiki ya bima nyonso bumbaka mansweki yina katuka ntama,

\VS{10}samu ti bamfumu mpe bayina kele na lulendo na
mazulu bakula ndwenga ya Nzambi na konso mutindu ya yawu ntangu bawu ke tala dibuundu.

\VS{11}Mambu nyonso yayi kele ya
kudedama na mabanza ya bantangu nyonso yina Nzambi kubikaka. Yandi me sala yawu na lusalusu ya
Yesu-Klisto,
Mfumu ya beto.

\VS{12}Mutindu beto kele ya kukangama na Klisto mpe ke na kukwikila yandi, beto ke na kimpwanza ya kukuma pene-pene na Nzambi na kivuvu nyonso.

\VS{13}Na yina, mu ke na kulomba beno na kuvwanda ve ya kulemba samu na bampasi yina mu ke na kutala samu na beno. Yawu kele samu na nkembo ya beno.


\par }{\SH Luzolo ya Klisto
\par }
{\PP \VS{14}Ni yawu yina, mu ke na kufukama na ntwala ya Tata Nzambi,

\VS{15}yina makanda nyonso na
mazulu mpe na ntoto ke kuzwaka Nkumbu na yandi.

\VS{16}Mu ke na kulomba yandi ti na lusalusu ya kimvwama ya nkembo ya yandi, yandi kindisa bantima ya beno na ngolo ya Mpeve ya yandi,

\VS{17}mpe ti
Klisto vwanda na kati ya bantima ya beno na kiminu. Mu ke na kulomba beno na kuvwanda ya kusikama mpe ya kukangama na luzolo.

\VS{18}Na yina, beno ke lenda na kubakula kintwadi na bantu nyonso ya longo luzolo ya Klisto yina kele nene mpe yinda ya kulutila.

\VS{19}Ya tsyelika, beno ke lenda na kuzaba luzolo ya Klisto yina me lutila konso mutindu ya luzabu, samu ti beno vwanda ya kufuluka na luzingu ya Nzambi.


\par }{\PP \VS{20}Nzambi yina ke salaka na lulendo na kati ya beto, lenda kusala ya kulutila nyonso yina beto ke lombaka to ke kanisaka.

\VS{21}Bika ti nkembo kuvwanda ya yandi bantangu nyonso tii mankululu, na kati ya dibuundu na lusalusu ya
Yesu-Klisto.
Ameni!




\par }\Chap{4}{\SH Kintwadi ya nzutu ya Klisto
\par }
{\PP \VerseOne{1}Munu, muntu ya boloko samu na
Mfumu, mu ke na kukindisa beno yina Nzambi bokilaka na kuvwanda na nkadulu ya
kudedama na mbokolo ya Nzambi.

\VS{2}Beno fwana kutatamana na kuvwanda na ntima ya kukuluka, ya kufuluka na lembami, mpe mvibudulu. Beno fwana kuvibidila bankadulu ya bampangi na luzolo.

\VS{3}Beno fwana kusala ngolo na kukeba kintwadi yina Mpeve ke pesaka na kuzinga na kati ya kizunu na bampangi.

\VS{4}Ya kele kaka na nzutu mosi, mpe Mpeve mosi. Mutindu mosi mpe, ya kele kaka na kivuvu mosi yina Nzambi bokilaka beno.

\VS{5}Ya kele kaka na
Mfumu mosi, kiminu mosi, mpe mbotokolo mosi.

\VS{6}Nzambi kele kaka mosi, mpe yandi kele Tata ya bantu nyonso. Yandi ke yalaka bima nyonso, ke salaka na bantu nyonso, mpe yandi kele na kati ya bantu nyonso.


\par }{\PP \VS{7}Kasi konso muntu na kati ya beto kuzwaka dikabu ya yandi na mutindu
Yesu-Klisto pesaka yandi yawu.

\VS{8}Ni yawu yina, Dibuku ya Nzambi ke tubaka:

\par }{\Q «Ntangu yandi kwendaka na zulu,

\par }{\Q yandi nataka bankole

\par }{\Q mpe pesaka bantu makabu\XREF{}{{\XO 4:8 }{\XT{Mga 68.19}}}.»


\par }{\MM \VS{9}Kasi yinki zola kutuba: «Yandi kwendaka na zulu?» Yawu zola kutuba ti ntete yandi kwenda na zulu, yandi kulumukaka tii na yisi ya ntoto.

\VS{10}Muntu yina kulumukaka kele mpe muntu yina kwendaka na zulu, samu ti yandi vwanda na kati ya bima nyonso.

\VS{11}Ni yandi pesaka makabu ya konso mutindu na bantu. Yandi salaka ba ya nkaka
bantumwa, ba ya nkaka mimbikudi, mpe ba ya nkaka dyaka: milongi, mivungi, mpe milongisi.

\VS{12}Na mutindu yina, yandi kubikaka bantu ya longo na kusala kisalu ya Nzambi samu na kukulisa nzutu ya
Klisto

\VS{13}tii ntangu beto nyonso ke vwanda ya kukangama na kiminu, mpe ke zaba
Mwana ya Nzambi. Beto ke vwanda bantu ya kukula, mpe luzingu ya beto ke fuluka na Klisto.

\VS{14}Na yina, beto ke vwanda dyaka ve bana ya fyoti yina bantu ke na kunata na mupepe ya konso ndongosolo ya bawu, mpe yina malongi ya bawu ya luvunu ke na kubwisa na mitambu.

\VS{15}Kana beto tuba butsyelika na luzolo nyonso, beto ke kula na mambu nyonso tii na kukuma pene-pene na Klisto yina kele yintu ya dibuundu.

\VS{16}Ni na yandi, binama nyonso ya nzutu kele ya kukangama kisika mosi na lusalusu ya misuni na misisa. Ntangu konso ndambu ya nzutu ke salaka kisalu ya yawu na mutindu me fwanana, nzutu nyonso ke kulaka mpe ke kumaka ngolo na kati ya luzolo.


\par }{\SH Luzingu ya malu-malu na Klisto
\par }
{\PP \VS{17}Na yina, mambu yina mu ke na kutatamana na kutumisa beno na nkumbu ya
Mfumu kele mutindu yayi: Beno vwanda dyaka ve na nkadulu ya bantu yina zaba ve Nzambi. Mabanza ya bawu kele na mambu ya malonga ve.

\VS{18}Mayela ya bawu kele na kati ya kitombe. Bawu lenda kuzwa ve luzingu yina Nzambi ke pesaka, samu ti bawu zaba kima mosi ve, mpe bawu ke na ntima ngolo.

\VS{19}Bawu ke talaka dyaka ve nsoni na kusadila banzutu ya bawu na kuzinga kidi-kidi, mpe na bansatu ya kulutila ya kusala busafu.


\par }{\PP \VS{20}Kasi beno, ni mutindu yina ve beno zabaka
Klisto.

\VS{21}Mu banza ti beno kuwaka nsangu ya yandi, mpe ni na yandi ba longisaka beno butsyelika yina kele na Yesu.

\VS{22}Na yina me tadila mutindu ya beno ya ntama ya kuzinga, beno fwana kusoba nkadulu ya beno ya muntu ya ntama, yina vwandaka nata beno na lufwa na kutumamaka na bansatu ya luvunu.

\VS{23}Beno fwana kusoba na kati ya bantima mpe mabanza ya beno.

\VS{24}Beno vwanda bantu ya malu-malu yina Nzambi yidikaka na
ludedomo mpe bulongo ya tsyelika.


\par }{\PP \VS{25}Ni yawu yina, beno tuba dyaka ve mambu ya luvunu. Bika ti konso muntu kutuba butsyelika na mpangi ya yandi, samu ti beto nyonso kele binama ya nzutu kaka mosi.

\VS{26}Kana beno me dasuka, beno sala masumu ve. Nkele ya beno fwana kumanisa ntete bwisi yila.

\VS{27}Beno pesa ve nzila na
Satana.

\VS{28}Kana muntu vwandaka laba, yandi bika na kulaba. Yandi fwana kusala na maboko ya yandi samu na kuzwa luzingu ya yandi na mutindu ya
kudedama, mpe kuzwa bima samu na kusadisa bayina ke na nsatu ya lusalusu.

\VS{29}Beno zonza ve mambu yina ke lwalisaka bantu. Kasi beno zonza mambu ya mbote yina ke kindisa bantu na bansatu ya bawu, mpe ke pesa lusakumunu na bayina ke kuwa beno.

\VS{30}Beno talisa ve kyadi na Mpeve ya Longo yina Nzambi tulaka beno mutindu kidimbu samu na kilumbu yina Nzambi ke vuukisa bantu.

\VS{31}Beno vwanda ve na nganzi na kati ya ntima. Beno dasuka ve. Beno vwanda ve na nkele. Beno bika bimbwakila mpe kufinga. Beno bika konso nkadulu ya myangu.

\VS{32}Beno vwanda mbote beno na beno, mpe beno zolasana ya kulutila. Beno lakisa bumbote na bampangi mutindu Nzambi lakisaka beno bumbote na Klisto.




\par }\Chap{5}{\SH Kuzinga na kati ya nsemo
\par }
{\PP \VerseOne{1}Beno kele bana yina Nzambi ke zolaka. Na yina, beno sala mutindu yandi.

\VS{2}Beno fwana kuzinga na luzolo ya bampangi mutindu
Klisto zolaka beno mpe pesaka luzingu ya yandi samu na beto. Yandi pesaka yawu mutindu dikabu mpe munkayulu ya nsunga ya kitoko yina Nzambi ke zolaka.


\par }{\PP \VS{3}Kindumba, busafu, mpe bansatu ya kuzwa bimvwama fwana kutalana ve na sika ya beno mutindu ya me lunga na bantu ya longo.

\VS{4}Ya kele mbote ve ti beno zonza mpe mambu ya nsoni, ya buzoba to ya yimbi. Kasi beno vutula matondo na Nzambi.

\VS{5}Ya tsyelika, beno fwana kuzaba ti bantu yina ke zingaka na kusala kindumba, busafu, to ke vwandaka na nsatu ya kuzwa bimvwama (yina kele mutindu kusambila biteki) ke kota ve na Kimfumu ya
Klisto mpe ya Nzambi.


\par }{\PP \VS{6}Beno ndima ve ti muntu vuna beno na mambu ya luvunu. Ni na mambu ya mutindu yina Nzambi ke kuzwaka nkele na sika ya bayina ke tumamaka ve na yandi.

\VS{7}Na yina, beno sala ata kima kintwadi na bawu.

\VS{8}Na ntama, beno vwandaka na kati ya kitombe. Kasi ntangu yayi, beno me kuma na kati ya nsemo, samu ti beno kele ya kukangama na
Mfumu. Ni yawu yina, beno dyatila mutindu bantu yina ke na kuzinga na nsemo,

\VS{9}samu ti nsemo ke pesaka konso mutindu ya bumbote,
ludedomo, mpe butsyelika.

\VS{10}Beno sosa na kubakula mambu yina
Mfumu ke zolaka.

\VS{11}Beno sala ata kima kintwadi na bayina ke salaka na kati ya kitombe bisalu yina ke butaka ve bambuma ya mbote. Kasi beno zabisa yawu.

\VS{12}Ya ke nsoni na kuzonzila mambu yina bantu yayi ke salaka na mansweki.

\VS{13}Kasi nsemo ke na kulakisa mambu nyonso ya mansweki na pwelele nyonso.

\VS{14}Ya tsyelika, nyonso yina ke talanaka na nsemo, kele nsemo. Ni yawu yina, Ba ke tubaka:

\par }{\Q «Vumbuka! Nge muntu ke na kulala.

\par }{\Q Katuka na kati ya bantu ya kufwa,

\par }{\Q mpe
Klisto ke kyenzula nge.»


\par }{\PP \VS{15}Na yina, beno sala keba na mutindu ya beno ya kuzinga. Beno zinga ve mutindu bantu yina kele ve na ndwenga. Kasi beno zinga mutindu bantu ya ndwenga

\VS{16}yina zaba kusadila mbote ntangu yina Nzambi me pesa bawu, samu ti bilumbu yayi kele yimbi.

\VS{17}Ni yawu yina, beno vwanda ve mutindu bizoba. Kasi beno sosa na kubakula mambu yina
Mfumu ke zolaka.


\par }{\PP \VS{18}Beno kola malafu ve, samu ti yawu ke nataka beno na kusala muvusu. Kasi beno vwanda ya kufuluka na Mpeve ya Longo.

\VS{19}Beno kindisa bampangi beno na beno na kuyimba Mikunga, banzimbu ya masiika, mpe banzimbu ya kimpeve. Beno yimba mpe kembisa
Mfumu na ntima nyonso ya beno.

\VS{20}Na nkumbu ya
Mfumu ya beto
Klisto, beno tonda Tata Nzambi ntangu nyonso, mpe samu na mambu nyonso.


\par }{\SH Bakento mpe babakala
\par }
{\PP \VS{21}Beno fwana kutumama beno na beno samu na buzitu yina beno ke pesaka
Klisto.


\par }{\PP \VS{22}Bakento! Beno tumama na babakala ya beno mutindu beno ke tumamaka na
Mfumu,

\VS{23}samu ti bakala kele mfumu ya kento, mutindu
Klisto kele mfumu ya dibuundu. Ya tsyelika, Klisto kele Muvuukisi ya dibuundu yina kele nzutu ya yandi.

\VS{24}Na yina, bakento fwana kutumama na babakala ya bawu na mambu nyonso mutindu dibuundu ke tumamaka na Klisto.


\par }{\PP \VS{25}Babakala! Beno zola bakento ya beno mutindu
Klisto zolaka dibuundu, mpe pesaka luzingu ya yandi samu na yawu.

\VS{26}Yandi salaka mutindu yina, samu ti dibuundu vwanda ya longo mpe ya
kuvedila na kusukula yawu na maza mpe na bampova ya yandi.

\VS{27}Yandi zolaka ti dibuundu talana na nkembo na ntwala ya yandi. Yawu kuvwanda mutindu kinkuti yina kele mvindu ve, yina kele ve na mifutu, to yina kele ve na kima ya yimbi. Kasi yawu vwanda ya longo, mpe yina ba lenda kuzwa ve dyambu ya kusemba.

\VS{28}Na yina, babakala fwana kuzola bakento ya bawu mutindu bawu ke zolaka banzutu ya bawu mosi. Muntu yina ke zolaka kento ya yandi ke zolaka mpe nzutu ya yandi mosi.

\VS{29}Ya tsyelika, ata muntu ke yinaka nzutu ya yandi mosi. Kasi yandi ke dikisaka yawu, mpe ke kebaka yawu mbote mutindu Klisto ke salaka na dibuundu,

\VS{30}samu ti beto kele binama ya nzutu ya yandi.

\VS{31}Ni yawu yina, Dibuku ya Nzambi ke tubaka: «Bakala ke bika tata mpe mama ya yandi, samu na kwenda zinga kintwadi na kento ya yandi, mpe bawu zole ke kuma kaka nzutu mosi\XREF{}{{\XO 5:31 }{\XT{Mba 2.24}}}.»

\VS{32}Mansweki ya nene kele ya kubumbama na kati ya mambu yina. Mu ke na kutuba ti yawu ke na kutadila Klisto mpe dibuundu.

\VS{33}Kasi yawu kele mpe samu na beno: Konso bakala fwana kuzola kento ya yandi mutindu yandi ke zolaka nzutu ya yandi mosi, mpe kento fwana kuzitisa bakala ya yandi.




\par }\Chap{6}{\SH Bana mpe bibuti ya bawu
\par }
{\PP \VerseOne{1}Bana! Beno tumama na bibuti ya beno samu na
Mfumu, samu ti yawu kele dyambu ya
kudedama.

\VS{2}«Zitisa tata na mama ya nge.» Yawu kele
Musiku ya ntete yina kele na nsilulu yayi:

\VS{3}«samu ti nge vwanda na kyese, mpe ti nge zinga ntangu mingi awa na ntoto\XREF{}{{\XO 6:3 }{\XT{Kbk 20.12; Mus 5.16}}}.»


\par }{\PP \VS{4}Beno batata! Beno dasukila ve bana ya beno. Kasi beno yundula bawu na kupesa bawu malongi mpe na ndongosolo yina
Mfumu ke zolaka.


\par }{\SH Bandongo mpe bamfumu ya bawu
\par }
{\PP \VS{5}Beno bandongo! Beno tumama na kati ya buzitu mpe boma na bamfumu ya beno awa na ntoto. Beno sala yawu na ntima mosi mutindu ti beno ke na kusadila
Klisto.

\VS{6}Beno fwana kusala ve mutindu yina na ntwala ya bawu samu na kuyangidika bantu. Kasi beno fwana kusala yawu na ntima mosi mutindu bandongo ya Klisto yina ke salaka mambu yina Nzambi ke zolaka.

\VS{7}Beno sadila bawu na ntima mosi mutindu ti beno ke na kusala kisalu ya
Mfumu, kasi kisalu ya bantu ve.

\VS{8}Beno zaba ti konso muntu, ata yandi vwanda mundongo to muntu ya kimpwanza, ke kuzwa musendo na sika ya
Mfumu samu na mambu ya mbote yina yandi ke na kusala.


\par }{\PP \VS{9}Beno bamfumu! Beno sala mpe mutindu mosi na sika ya bandongo ya beno. Beno bika na kutalisa bawu mpasi. Beno zaba ti beno nyonso ke kaka na
Mfumu mosi na
mazulu, mpe yandi ke swasikisaka bantu ve.


\par }{\SH Binwanunu yina Nzambi ke pesaka
\par }
{\PP \VS{10}Na kumanisa, beno fwana kuzwa ngolo ya beno na kintwadi na
Mfumu mpe na lulendo ya yandi ya nene.

\VS{11}Beno baka binwanunu nyonso ya Nzambi samu na kukanga nzila na mavanga ya
Satana.

\VS{12}Beto ke na kunwana ve na bima ya kimuntu. Kasi beto ke na kunwana na bima ya kimpeve: bamfumu, bayina nyonso kele na lulendo, bantinu ya yinza yayi ya kitombe, mpe bampeve ya yimbi yina kele na kati-kati ya zulu na ntoto.

\VS{13}Ni yawu yina, beno baka binwanunu nyonso ya Nzambi, samu ti beno sikama ngolo na kilumbu ya yimbi, mpe ti na manima ya kunwana tii na nsukunu, beno ke vwanda kaka ya kusikama.


\par }{\PP \VS{14}Na yina, beno vwanda ya kukubama mutindu kinwani. Beno vwanda na butsyelika mutindu singa yina ba me kanga na luketo, mpe beno vwanda na
ludedomo mutindu kinkuti ya kisengo yina ke kebaka ntulu.
 
\VS{15}Beno vwanda ya kukubama na kuzabisa Nsangu ya Mbote ya kizunu mutindu mapapa yina beno me lwata.

\VS{16}Konso ntangu, beno fwana kusimba kiminu mutindu kinwanunu yina ke kebaka nzutu. Yawu ke sadisa beno na kufwa tiya ya madyonga nyonso ya
Mfumu ya Yimbi.

\VS{17}Beno ndima mpulusu mutindu yimpu ya kisengo, mpe Mambu ya Nzambi mutindu mbele ya yinda yina Mpeve ya Longo ke pesaka.

\VS{18}Na balusambulu mpe bandombolo nyonso, beno sambila na lusalusu ya Mpeve ya Longo. Na yina, beno tatamana na kukyelola meso, mpe beno sambidila bantu nyonso ya longo.

\VS{19}Beno sambidila mpe munu, samu ti Nzambi pesa munu bampova ya
kudedama ntangu mu ke zonzaka, mpe ti mu lenda na kuzabisa na kibakala nyonso mansweki ya Nsangu ya Mbote.

\VS{20}Ata ti ntangu yayi mu kele na boloko, mu kele kimonikisi ya Nsangu ya Mbote yayi. Na yina, beno sambidila munu, samu ti mu zonzila mansweki yina na pwelele nyonso mutindu mu fwana kusala yawu.


\par }{\SH Bambote ya nsuka
\par }
{\PP \VS{21}Beno ke kuwa na sika ya Tisike, mpangi ya munu ya luzolo, bansangu nyonso ya munu mpe nyonso yina mu ke na kusala. Yandi kele kisadi ya kukwikama, mpe nkundi ya munu na kisalu ya
Mfumu.

\VS{22}Mu ke na kufidisa beno yandi samu na kuzabisa beno wapi mutindu beto kele, mpe samu na kukindisa beno.


\par }{\PP \VS{23}Bika ti Tata Nzambi mpe
MfumuYesu-Klisto kupesa kizunu, luzolo mpe kiminu na bampangi nyonso.

\VS{24}Bika mpe ti lusakumunu ya Nzambi kuvwanda na bayina nyonso ke zolaka
MfumuYesu-Klisto na luzolo yina lenda kumanisa ve.

\par }