13
Kingana ya kisadi-bilanga
(Mke 4.1-9; Lke 8.4-8)
1 Na kilumbu yina, Yesu basikaka na yinzo mpe kwendaka vwanda na kumu ya dyanga. 2 Nkonga ya nene ya bantu kwizaka zunga yandi. Na yina, yandi kotaka na bwatu mpe vwandaka. Bantu nyonso telamaka na kumu ya dyanga. 3 Yandi vwandaka zabisa bawu mambu mingi na bingana.
Yandi tubaka: «Muntu mosi kwendaka na bilanga samu na kumwanga bambuma. 4 Ntangu yandi vwandaka mwanga bambuma, ndambu ya bambuma kubwaka na lweka ya nzila. Bandeke kwizaka mpe dodaka yawu. 5 Ndambu ya nkaka ya bambuma kubwaka na ntoto ya matadi kisika vwandaka ve ntoto mingi. Yawu menaka mbangu samu ti ntoto vwandaka mingi ve. 6 Kasi mutindu ntangu basikaka, yawu yokaka bambuma yina vwandaka mena. Bambuma yumaka samu ti myanzi vwandaka ve yinda. 7 Ndambu ya nkaka ya bambuma kubwaka na kisika ya matiti ya bansende. Matiti ya bansende kulaka mpe yawu fyetikisaka bambuma yina vwandaka mena. 8 Kasi bambuma ya nkaka kubwaka na ntoto ya mbote. Yawu menaka mpe butaka bambuma: Bayinti ya nkaka butaka bambuma nkama, ya nkaka bambuma makumi sambanu, mpe ya nkaka dyaka bambuma makumi tatu.» 9 Na kumanisa, Yesu bwelaka: «Muntu yina ke na makutu, yandi kuwa!»
Samu na yinki Yesu ke zonzilaka na bingana
(Mke 4.10-12; Lke 8.9-10)
10 Na yina, bilandi kwizaka pene-pene ya Yesu, mpe yufulaka yandi: «Samu na yinki nge ke na kuzonzila bawu na bingana?» 11 Yesu vutulaka: «Beno kuzwaka luve ya kuzaba mansweki ya Kimfumu ya Mazulu. Kasi bawu, ba kuzwaka yawu ve. 12 Ya tsyelika, na muntu yina ke na bima, ba ke bwela yandi bima ya nkaka, mpe yandi ke vwanda na yawu ya kulutila. Kasi na muntu yina ke na kima ve, ba ke katula yandi ndambu ya bima yina ke na yandi. 13 Ni yawu yina, mu ke na kuzonzila bawu na bingana samu ti bawu ke na kuzibula meso kasi bawu ke na kutala ve, mpe bawu ke na kuzibula makutu kasi bawu ke na kuwa ve mpe kuvisa ve. 14 Na yina, mbikululu ya Esaya ke salama na bawu ntangu yandi tubaka:
«Beno ke kuwa mbote, kasi beno ke bakula ve.
Beno ke zibula mbote meso, kasi beno ke tala ve.
15 Ya tsyelika, bantima ya bantu yayi me kuma ngolo.
Bawu me kanga makutu mpe meso ya bawu,
samu ti bawu kuwa ve na makutu ya bawu,
bawu kutala ve na meso ya bawu,
mpe bawu kuvisa ve na bantima ya bawu.
Na yina, bawu ke vutuka ve na sika ya munu,
samu ti mu belusa bawu+.»
16 Yesu tubaka dyaka: «Kyese na beno samu ti meso ya beno ke na kutala mpe makutu ya beno ke na kuwa. 17 Ya tsyelika, mu ke na kuzabisa beno: Mimbikudi mingi mpe bantu mingi ya kudedama vwandaka na nsatu ya kutala mambu yina beno ke na kutala, kasi bawu talaka yawu ve. Bawu vwandaka mpe na nsatu ya kuwa mambu yina beno ke na kuwa, kasi bawu kuwaka yawu ve.»
Yesu ke na kubangula kingana ya kisadi-bilanga
(Mke 4.13-20; Lke 8.11-15)
18 «Beno kuwa yinki zola kutuba kingana ya kisadi-bilanga. 19 Bantu yina ke kuwaka mambu ya Kimfumu ya Mazulu mpe ke bakulaka yawu ve, kele mutindu lweka ya nzila kisika kubwaka bambuma. Mfumu ya Yimbi ke kwizaka mpe ke katulaka mambu yina me kota na bantima ya bawu. 20 Bantu ya nkaka kele mutindu ntoto ya matadi kisika kubwaka bambuma. Bawu ke kuwaka mambu ya Nzambi, mpe ke ndimaka yawu nswalu na kyese nyonso. 21 Kasi bawu ke bikaka ve ti yawu kuzwa kisika na kati ya bantima ya bawu. Bawu ke sobaka mabanza konso ntangu. Na yina, ntangu bawu ke kumaka na mpasi to ba ke talisaka bawu mpasi samu na Mambu ya Nzambi, bawu ke vwandaka dyaka ve na kiminu. 22 Bantu ya nkaka dyaka kele mutindu ntoto ya matiti ya bansende kisika kubwaka bambuma. Bawu ke kuwaka Mambu ya Nzambi. Kasi manyongo samu na mambu ya yinza, mpe bansatu ya yimbi samu na kuzwa bimvwama ke kwamisaka Mambu ya Nzambi yina bawu ke kuwaka, mpe yawu ke butaka ve bambuma. 23 Bantu ya nkaka kele mutindu ntoto ya mbote kisika kubwaka bambuma. Bawu ke kuwaka Mambu ya Nzambi, mpe ke bakulaka yawu. Na yina, bawu ke butaka bambuma. Bantu ya nkaka ke butaka bambuma nkama, ba ya nkaka makumi sambanu, mpe ba ya nkaka dyaka makumi tatu.»
Kingana ya matiti ya yimbi
24 Yesu zabisaka dyaka bawu kingana ya nkaka: «Kimfumu ya Mazulu kele mutindu yayi, bakala mosi mwangaka bambuma ya mbote na bilanga ya yandi. 25 Na mpimpa, ntangu bantu nyonso vwandaka lala, mbeni ya yandi kwizaka na bilanga. Yandi mwangaka matiti ya yimbi na kati ya bambuma ya faline, mpe kwendaka. 26 Ntangu bikunu menaka mpe basisaka bambuma, matiti ya yimbi mpe menaka. 27 Bisadi kwendaka zabisa na mfumu ya bilanga: “Mfumu, nge mwangaka bambuma ya mbote na bilanga ya nge. Kasi wapi sika me katuka matiti yayi ya yimbi?”» 28 Mfumu ya bilanga vutulaka: «“Ya kele mbeni me sala mutindu yina.”» Na yina, bisadi zabisaka yandi: «Nge zola ti beto kwenda kukatula yawu?» 29 Mfumu ya bilanga vutulaka: «Ve! Kana beno katula matiti ya yimbi, beno lenda kukatula mpe bambuma ya faline. 30 Beno bika yawu kula kintwadi tii na ntangu ya kuyonzika bambuma. Na ntangu yina, mu ke zabisa na biyonziki ya bambuma mutindu yayi: Beno katula ntete matiti ya yimbi, mpe beno kanga yawu na bikunku samu na kuyoka yawu. Na manima, beno ke buka bambuma ya faline, mpe beno ke tula yawu na kisika yina mu ke bumbaka bambuma ya munu.»
Kingana ya mbuma ya mutaade
(Mke 4.30-32; Lke 13.18-19)
31 Yesu zabisaka dyaka bawu kingana ya nkaka: «Kimfumu ya Mazulu kele mutindu mbuma ya mutaade yina muntu me baka mpe me kuna na bilanga ya yandi. 32 Ya kele mbuma yina me lutila bambuma nyonso fyoti. Kasi ntangu yawu ke mena, yawu ke lutila yinda na bima nyonso yina ba me kuna na bilanga. Yawu ke kuma yinti ya nene kisika bandeke ke kwiza kutunga mazanza ya bawu na zulu ya bintala ya yawu.»
Kingana ya levule
(Lke 13.20-21; Mke 4.33-34)
33 Yesu zabisaka dyaka bawu kingana ya nkaka: «Kimfumu ya Mazulu me fwanana na levule yina kento me baka mpe me vukisa na bakilo mingi ya faline, mpe yawu ke vimbisa kiputi nyonso.»
34 Yesu zabisaka bantu mambu nyonso yina na bingana. Ata mbala mosi, yandi bikaka na kuzonzila bawu na bingana. 35 Yandi salaka mutindu yina samu na kulungisa mambu ya Nzambi yina zabisaka mumbikudi:
«Mu ke zonzila bawu na bingana.
Mu ke zabisa bawu mansweki
yina kele ya kubumbama
katuka mbandukulu ya yinza+.»
Yesu ke na kubangula kingana ya matiti ya yimbi
36 Na yina, Yesu bikaka nkonga ya bantu, mpe kwendaka na yinzo. Bilandi ya yandi kwendaka pene-pene ya yandi, mpe tubaka: «Bangudila beto kingana ya matiti ya yimbi yina ba kunaka na bilanga.» 37 Yesu zabisaka bawu mutindu yayi: «Muntu yina ke kunaka bambuma ya mbote, ni Mwana ya Muntu, 38 mpe bilanga ni yinza. Bambuma ya mbote ni bayina ke tumamaka na Kimfumu ya Mazulu, mpe matiti ya yimbi ni bayina ke tumamaka na Mfumu ya Yimbi. 39 Mbeni yina me mwanga bambuma ya yimbi ni Satana. Ntangu ya kuyonzika bambuma ni nsukunu ya yinza, mpe biyonziki ya bambuma ni bambazi. 40 Mutindu ba ke katulaka matiti ya yimbi samu na kuyoka yawu na tiya, ni mutindu yina mpe ya ke vwanda na nsuka ya yinza: 41 Mwana ya Muntu ke fidisa bambazi ya yandi. Bawu ke katula na kati ya Kimfumu ya yandi bayina nyonso ke bwisaka bampangi na masumu, mpe bayina ke salaka yimbi. 42 Bawu ke losa bantu ya yimbi na kati ya dibulu tiya ya nene kisika bawu ke dila mpe ke kwetisa meno. 43 Kasi bayina kele ya kudedama, ke lezima mutindu ntangu na kati ya Kimfumu ya Tata ya bawu. Muntu yina ke na makutu, yandi kuwa!»
Yesu tubaka bingana ya nkaka
44 «Kimfumu ya Mazulu kele mutindu kimvwama yina ba bumbaka na bilanga. Muntu yina me tala yawu, ke bumba dyaka yawu. Na kilengi nyonso, yandi ke kwenda kutekisa bima nyonso ya yandi, mpe ke vutuka samu na kusumba bilanga yina.
45 «Kimfumu ya Mazulu kele mpe mutindu muntu ya mumbungu yina ke sosaka bapalata ya kitoko. 46 Ntangu yandi ke tala palata yina me lutila ntalu, yandi ke kwenda kutekisa bima nyonso ya yandi, mpe ke sumba palata yina.
47 «Kimfumu ya Mazulu kele dyaka mutindu mpwasa yina ba me losa na mubu, mpe me kuzwa bambisi ya mutindu na mutindu. 48 Ntangu yawu me fuluka, milobi ke benda yawu na kumu ya maza, mpe ke vwanda samu na kukatula bambisi. Bawu ke tula bambisi ya mbote na kitunga mpe ke losa bambisi ya yimbi. 49 Ni mutindu yina mpe ya ke vwanda na nsuka ya yinza. Bambazi ke kwiza kukabula bantu ya kudedama na bantu ya yimbi. 50 Bawu ke losa bantu ya yimbi na kati ya dibulu tiya ya nene kisika bawu ke dila mpe ke kwetisa meno.»
51 Yesu yufulaka bilandi ya yandi: «Beno me bakula mambu nyonso yayi?» Bilandi vutulaka: «Ee, beto me bakula yawu.» 52 Na yina, Yesu zabisaka bawu: «Mulongisi ya Misiku yina me kuma mulongoki ya Kimfumu ya Mazulu, me fwanana na mfumu ya yinzo yina me kuzwa na kati ya bimvwama ya yandi bima ya malu-malu mpe ya ntama.»
Bantu ya Nazaleti ke na kukwikila ve Yesu
(Mke 6.1-6; Lke 4.16-30)
53 Ntangu Yesu manisaka na kuzonza bingana yina, yandi katukaka na kisika yina, 54 mpe kwendaka na mbanza Nazaleti kisika yandi kulaka. Kuna, yandi vwandaka longisa bantu na kati ya yinzo ya lusambulu ya ba-Zwife. Bantu vwandaka yituka mingi na kuwa ndongosolo ya yandi, mpe bawu vwandaka tuba: «Wapi sika yandi me kuzwa ndwenga ya mutindu yayi mpe lulendo ya kusala bimangu yayi? 55 Beto zaba dikanda ya yandi. Yandi kele mwana ya kisadi-mabaya, mpe Maliya kele mama ya yandi. Zaki, Yosefi, Simoni, mpe Yude kele bampangi ya yandi. 56 Bibusi ya yandi mpe ke vwandaka na beto awa. Wapi sika yandi ke na kuzwa mambu nyonso yayi?» 57 Mambu nyonso yina vwandaka sala ti bawu kwikila na yandi ve. Na yina, yandi zabisaka bawu: «Ba ke zitisaka mumbikudi bisika nyonso. Kasi ba ke zitisaka yandi ve na mbanza ya yandi, na dikanda ya yandi mpe na dibuta ya yandi.» 58 Yesu salaka ve bimangu mingi kuna samu ti bantu ya Nazaleti vwandaka kwikila ve.
+ 13:15 Esa 6.9-10 + 13:35 Mga 78.2