MAT 1:1 Ña̱ yo̱ꞌo̱ꞌ nduuꞌ kivi̱ꞌ ne̱ i̱chiꞌ ya̱taꞌ Jesucristo, ña̱ nduuꞌ si̱a̱niꞌ xikaꞌ David, te̱ nduuꞌ tu̱ a̱ si̱a̱niꞌ xikaꞌ Abraham.
MAT 1:2 Abraham ja̱a̱nꞌ ni̱ nduu̱ yu̱vaꞌ Isaac, te̱ Isaac ja̱a̱nꞌ ni̱ nduu̱ yu̱vaꞌ Jacob, te̱ Jacob ja̱a̱nꞌ ni̱ nduu̱ yu̱vaꞌ Judá, te̱ sa̱kanꞌ tu̱ ña̱ni̱ ra̱.
MAT 1:3 Te̱ Judá ja̱a̱nꞌ ni̱ nduu̱ yu̱vaꞌ Fares xiinꞌ Zara, te̱ Tamar ni̱ nduu̱ si̱ꞌiꞌ ra̱. Te̱ Fares ja̱a̱nꞌ ni̱ nduu̱ yu̱vaꞌ Esrom, te̱ Esrom ja̱a̱nꞌ ni̱ nduu̱ yu̱vaꞌ Aram.
MAT 1:4 Te̱ Aram ja̱a̱nꞌ ni̱ nduu̱ yu̱vaꞌ Aminadab, te̱ Aminadab ja̱a̱nꞌ ni̱ nduu̱ yu̱vaꞌ Naasón, te̱ Naasón ja̱a̱nꞌ ni̱ nduu̱ yu̱vaꞌ Salmón.
MAT 1:5 Te̱ Salmón ja̱a̱nꞌ ni̱ nduu̱ yu̱vaꞌ Booz. Te̱ si̱ꞌiꞌ Booz ni̱ nduu̱ Rahab, te̱ Booz ja̱a̱nꞌ ni̱ nduu̱ yu̱vaꞌ Obed. Te̱ si̱ꞌiꞌ Obed ja̱a̱nꞌ ni̱ nduu̱ Rut, te̱ Obed ja̱a̱nꞌ ni̱ nduu̱ yu̱vaꞌ Isaí.
MAT 1:6 Te̱ Isaí ja̱a̱nꞌ ni̱ nduu̱ yu̱vaꞌ rey David, te̱ rey David ja̱a̱nꞌ ni̱ nduu̱ yu̱vaꞌ Salomón. Te̱ si̱ꞌiꞌ Salomón ja̱a̱nꞌ ni̱ nduu̱ ñaꞌ siꞌi Urías.
MAT 1:7 Te̱ Salomón ja̱a̱nꞌ ni̱ nduu̱ yu̱vaꞌ Roboam, te̱ Roboam ja̱a̱nꞌ ni̱ nduu̱ yu̱vaꞌ Abías, te̱ Abías ja̱a̱nꞌ ni̱ nduu̱ yu̱vaꞌ Asa.
MAT 1:8 Te̱ Asa ja̱a̱nꞌ ni̱ nduu̱ yu̱vaꞌ Josafat, te̱ Josafat ja̱a̱nꞌ ni̱ nduu̱ yu̱vaꞌ Joram, te̱ Joram ja̱a̱nꞌ ni̱ nduu̱ yu̱vaꞌ Usías.
MAT 1:9 Te̱ Usías ja̱a̱nꞌ ni̱ nduu̱ yu̱vaꞌ Jotám, te̱ Jotám ja̱a̱nꞌ ni̱ nduu̱ yu̱vaꞌ Acaz, te̱ Acaz ja̱a̱nꞌ ni̱ nduu̱ yu̱vaꞌ Ezequías.
MAT 1:10 Te̱ Ezequías ja̱a̱nꞌ ni̱ nduu̱ yu̱vaꞌ Manasés, te̱ Manasés ja̱a̱nꞌ ni̱ nduu̱ yu̱vaꞌ Amón, te̱ Amón ja̱a̱nꞌ ni̱ nduu̱ yu̱vaꞌ Josías.
MAT 1:11 Te̱ Josías ja̱a̱nꞌ ni̱ nduu̱ yu̱vaꞌ Jeconías, xiinꞌ sa̱kuuꞌ ña̱ni̱ ra̱, kii̱ꞌ ni̱ ti̱i̱n te̱ xíinꞌ Babilonia ne̱ taꞌanꞌ e̱ꞌ, ne̱ Israel, te̱ kuan ndi̱a̱ka̱ ña̱ꞌaꞌ ra̱ ñu̱u̱ ja̱a̱nꞌ.
MAT 1:12 Te̱ kii̱ꞌ ndi̱ꞌi̱ ni̱ xan ndi̱a̱ka̱ ña̱ꞌaꞌ ra̱ ñu̱u̱ Babilonia ja̱a̱nꞌ ndii, Jeconías ja̱a̱nꞌ ni̱ nduu̱ yu̱vaꞌ Salatiel, te̱ Salatiel ja̱a̱nꞌ ni̱ nduu̱ yu̱vaꞌ Zorobabel.
MAT 1:13 Te̱ Zorobabel ja̱a̱nꞌ ni̱ nduu̱ yu̱vaꞌ Abiud, te̱ Abiud ja̱a̱nꞌ ni̱ nduu̱ yu̱vaꞌ Eliaquím, te̱ Eliaquím ja̱a̱nꞌ ni̱ nduu̱ yu̱vaꞌ Azor.
MAT 1:14 Te̱ Azor ja̱a̱nꞌ ni̱ nduu̱ yu̱vaꞌ Sadoc, te̱ Sadoc ja̱a̱nꞌ ni̱ nduu̱ yu̱vaꞌ Aquim, te̱ Aquim ja̱a̱nꞌ ni̱ nduu̱ yu̱vaꞌ Eliud.
MAT 1:15 Te̱ Eliud ja̱a̱nꞌ ni̱ nduu̱ yu̱vaꞌ Eleazar, te̱ Eleazar ja̱a̱nꞌ ni̱ nduu̱ yu̱vaꞌ Matán, te̱ Matán ja̱a̱nꞌ ni̱ nduu̱ yu̱vaꞌ Jacob.
MAT 1:16 Te̱ Jacob ja̱a̱nꞌ ni̱ nduu̱ yu̱vaꞌ José, te̱ ni̱ nduu̱ i̱i̱ꞌ María. Te̱ María ja̱a̱nꞌ ni̱ nduu̱ si̱ꞌiꞌ Jesús, ña̱ nduuꞌ Cristo, ña̱ ni̱ ti̱a̱nu̱ꞌ Ndiosí sa̱kakú ne̱ yivi̱ꞌ.
MAT 1:17 Sa̱kanꞌ na kuiiꞌ, nde̱e̱ kii̱ꞌ ni̱ tuvi̱ Abraham te̱ nde̱e̱ kii̱ꞌ ni̱ tuvi̱ David ndii, uxi̱ ku̱miꞌ kuuꞌ te̱ i̱chiꞌ ya̱taꞌ Jesús. Te̱ nde̱e̱ kii̱ꞌ ni̱ tuvi̱ David te̱ nde̱e̱ ni̱ xan ndi̱a̱ka̱ te̱ xíinꞌ Babilonia ne̱ taꞌanꞌ e̱ꞌ ja̱a̱nꞌ ndii, uxi̱ ku̱miꞌ kuuꞌ te̱ i̱chiꞌ ya̱taꞌ a̱. Te̱ nde̱e̱ kii̱ꞌ ni̱ xan ndi̱a̱ka̱ ra̱ ne̱ ja̱a̱nꞌ te̱ nde̱e̱ ni̱ tuvi̱ Cristo ndii, uxi̱ ku̱miꞌ kuuꞌ te̱ i̱chiꞌ ya̱taꞌ a̱.
MAT 1:18 So̱ꞌo̱ ni̱ xa̱a̱ a̱ kii̱ꞌ ni̱ ka̱ku̱ Jesucristo. María, si̱ꞌiꞌ a̱ ndii, xa̱ ni̱ ta̱xi̱ aꞌ kuento aꞌ te̱ tu̱ndaꞌa̱ꞌ aꞌ xiinꞌ José. Te̱ kii̱ꞌ kuní ka̱ ku̱ndi̱e̱e̱ ingaꞌ ni̱a̱ ndii, xa̱ ni̱ na̱kui̱so̱ aꞌ sa̱kanꞌ ña̱ Espíritu Santo ni̱ xi̱kuiꞌnu̱ ña̱ꞌaꞌ.
MAT 1:19 Te̱ xaꞌa̱ꞌ a̱ ña̱ te̱ xachuunꞌ nda̱ku nduuꞌ José ja̱a̱nꞌ ndii, ni̱ xa̱ni̱ni̱ ra̱ ña̱ na̱ta̱ꞌviꞌ taꞌanꞌ si̱ꞌe ni̱a̱ xaꞌa̱ꞌ a̱ ña̱ nï̱ kuni̱ ra̱ sa̱ku̱chani ña̱ꞌaꞌ ra̱ nuu̱ꞌ ne̱ yivi̱ꞌ.
MAT 1:20 Te̱ kii̱ꞌ xanini ra̱ xaꞌa̱ꞌ ña̱ ja̱a̱nꞌ ndii, ni̱ xa̱ni ra̱ ña̱ ni̱ tuvi̱ i̱i̱n ángele, ña̱ xikaꞌ nuuꞌ nuu̱ꞌ xto̱ꞌo̱ e̱ꞌ Ndiosí, nuu̱ꞌ ra̱. Te̱ ni̱ kaꞌa̱n a̱ xiinꞌ ra̱ ndii: ―José, si̱a̱niꞌ xikaꞌ David, kuän yiꞌvi u̱nꞌ na̱ti̱i̱n u̱nꞌ María ku̱ndu̱u̱ ñaꞌ siꞌi u̱nꞌ, sa̱kanꞌ ña̱ Espíritu Santo ni̱ xi̱kuiꞌnu̱ ña̱ꞌaꞌ sa̱kanꞌ na ni̱ na̱kui̱so̱ aꞌ.
MAT 1:21 Ñaꞌ jaanꞌ ndii, sa̱kakuꞌ aꞌ i̱i̱n te̱ kuañuꞌu̱ siꞌe̱ aꞌ. Te̱ chi̱nduꞌu̱ꞌ u̱nꞌ kivi̱ꞌ a̱ Jesús. Kua̱chi̱ ndii ña̱ ja̱a̱nꞌ sa̱kakú ne̱ taꞌanꞌ a̱ nuu̱ꞌ kua̱chi̱ ni̱a̱ ―ni̱ kachi̱ a̱.
MAT 1:22 Te̱ sa̱kuuꞌ a̱ ja̱a̱nꞌ ni̱ yoo̱, te̱ xinu̱ ña̱ ni̱ kaꞌa̱n xto̱ꞌo̱ e̱ꞌ Ndiosí xiinꞌ i̱i̱n te̱ ni̱ kaꞌa̱n tiakú tu̱ꞌu̱n a̱ kii̱ꞌ ni̱ kaꞌa̱n ra̱ ndii:
MAT 1:23 I̱i̱n ñaꞌ nduꞌu̱ꞌ sie ndii na̱kui̱so̱ aꞌ, te̱ sa̱kakuꞌ aꞌ i̱i̱n tiaa̱ siꞌe̱ aꞌ. Te̱ chi̱nduꞌu̱ꞌ ni̱a̱ kivi̱ꞌ a̱ Emanuel. Sa̱kanꞌ ni̱ kachi̱ a̱. Te̱ kivi̱ꞌ a̱ ja̱a̱nꞌ kuni kachi̱ a̱ ndii: Ndiosí yoo xiinꞌ e̱ꞌ.
MAT 1:24 Te̱ kii̱ꞌ ni̱ ndo̱to̱ José ndii, ni̱ sa̱xinú ra̱ ña̱ ni̱ kaꞌa̱n chuunꞌ ángele ja̱a̱nꞌ xiinꞌ ra̱, sa̱kanꞌ na ni̱ na̱ka̱ ra̱ María, te̱ ni̱ tu̱ndaꞌa̱ꞌ ra̱ xiinꞌ aꞌ.
MAT 1:25 Te̱ ni̱ yoo̱ ii̱ꞌ ra̱ xiinꞌ aꞌ nde̱e̱ kii̱ꞌ ni̱ sa̱kakuꞌ aꞌ te̱ kuañuꞌu̱ ja̱a̱nꞌ. Te̱ ni̱ chi̱nduꞌu̱ꞌ ra̱ kivi̱ꞌ a̱, Jesús.
MAT 2:1 Kii̱ꞌ ni̱ xkaꞌndi̱a̱ ña̱ ni̱ ka̱ku̱ Jesús ñu̱u̱ Belén, ña̱ kanduꞌu̱ꞌ ñu̱ꞌuꞌ Judea, miiꞌ ni̱ xa̱ꞌndi̱a̱ chuunꞌ rey Herodes ndii, ni̱ xa̱a̱ i̱i̱n ti̱ꞌvi̱ te̱ xini tuní xaꞌa̱ꞌ tiuu̱nꞌ ñu̱u̱ Jerusalén, te̱ ni̱ ki̱e̱e̱ nde̱e̱ miiꞌ ketaꞌ ñu̱ꞌu̱.
MAT 2:2 Te̱ ni̱ nda̱tuꞌu̱nꞌ ra̱ ne̱ ñu̱u̱ ja̱a̱nꞌ ndii: ―¿Miiꞌ nduꞌu̱ꞌ ña̱ nduuꞌ rey nuu̱ꞌ ndoꞌó, ne̱ judío, ña̱ ni̱ ka̱ku̱? Kua̱chi̱ ndii ni̱ xi̱ni̱ ndu̱ tiuu̱nꞌ, tiꞌ niaꞌá ña̱ xa̱ ni̱ ka̱ku̱ a̱, ni̱ ke̱ta̱ riꞌ miiꞌ ketaꞌ ñu̱ꞌu̱. Te̱ kua̱xi̱ ko̱to̱ kaꞌnuꞌ ña̱ꞌaꞌ ndu̱ ―ni̱ kachi̱ ra̱.
MAT 2:3 Kii̱ꞌ ni̱ xi̱ni̱ so̱ꞌo̱ rey Herodes ña̱ ni̱ kaꞌa̱n te̱ ja̱a̱nꞌ ndii, ni̱ ndi̱ꞌni̱ va̱ nimá ra̱, te̱ ni̱ ndi̱ꞌni̱ tu̱ nimá sa̱kuuꞌ ne̱ ndieeꞌ ñu̱u̱ Jerusalén.
MAT 2:4 Sa̱kanꞌ na ni̱ na̱ka̱na̱ ra̱ sa̱kuuꞌ sutu̱ kuuꞌ nu̱uꞌ xiinꞌ te̱ saniaꞌá tu̱ꞌu̱n nde̱iꞌ Ndiosí, te̱ ni̱ nda̱tuꞌu̱nꞌ ña̱ꞌaꞌ ra̱ miiꞌ kitu̱ꞌ Cristo, ña̱ ti̱a̱nu̱ꞌ Ndiosí sa̱kakú ne̱ yivi̱ꞌ.
MAT 2:5 Te̱ ni̱ na̱kui̱i̱n te̱ ja̱a̱nꞌ ndii: ―Ñu̱u̱ Belén, ña̱ kanduꞌu̱ꞌ nuu̱ꞌ ñu̱ꞌuꞌ Judea yoꞌoꞌ, kitu̱ꞌ a̱. Kua̱chi̱ ndii sa̱kanꞌ yoso̱ꞌ a̱ miiꞌ ni̱ ke̱ꞌi̱ i̱i̱n te̱ ni̱ kaꞌa̱n tiakú tu̱ꞌu̱n Ndiosí xta̱ꞌanꞌ ndii:
MAT 2:6 Yoꞌó, ñu̱u̱ Belén, ña̱ kanduꞌu̱ꞌ nuu̱ꞌ ñu̱ꞌuꞌ Judea ndii, süu̱ꞌ i̱i̱n ñu̱u̱ ndaꞌvi so̱ꞌo̱ nduuꞌ u̱nꞌ nuu̱ꞌ i̱nga̱ ñu̱u̱ ña̱ ñuꞌuꞌ nuu̱ꞌ ñu̱ꞌuꞌ Judea ja̱a̱nꞌ, sa̱kanꞌ ña̱ nuu̱ꞌ yoꞌó kitu̱ꞌ i̱i̱n te̱ ka̱ꞌndi̱a̱ chuunꞌ, te̱ ki̱ꞌi̱n i̱chiꞌ nuu̱ꞌ ne̱ nduuꞌ kuenta i̱, ne̱ Israel. Sa̱kanꞌ yoso̱ꞌ a̱ ―ni̱ kachi̱ ra̱.
MAT 2:7 Sa̱kanꞌ te̱ ni̱ ka̱na̱ siinꞌ Herodes sa̱kuuꞌ te̱ xini tuní ja̱a̱nꞌ, te̱ ni̱ nda̱tuꞌu̱nꞌ ndiꞌi̱ ña̱ꞌaꞌ ra̱ a̱ma̱a̱ kui̱ti̱ꞌ ni̱ tuvi̱ tiuu̱nꞌ ja̱a̱nꞌ.
MAT 2:8 Sa̱kanꞌ te̱ ni̱ ti̱ꞌviꞌ ña̱ꞌaꞌ ra̱ ñu̱u̱ Belén kaꞌán ra̱ xiinꞌ te̱ ja̱a̱nꞌ ndii: ―Kuaꞌan ndo̱ꞌ i̱kanꞌ, te̱ nda̱tuꞌu̱nꞌ ndiꞌi̱ ndo̱ꞌ xaꞌa̱ꞌ te̱ lulu ja̱a̱nꞌ. Te̱ kii̱ꞌ ku̱ni̱ ña̱ꞌaꞌ ndo̱ꞌ ndii, kaꞌa̱n ndo̱ꞌ xiinꞌ i̱ kii̱ꞌ na̱ndi̱koꞌ ndo̱ꞌ, te̱ kuꞌu̱n ko̱to̱ kaꞌnuꞌ tu̱ ña̱ꞌaꞌ yuꞌu̱ ―ni̱ kachi̱ ra̱.
MAT 2:9 Kii̱ꞌ ndi̱ꞌi̱ ni̱ xi̱ni̱ so̱ꞌo̱ ra̱ ña̱ ni̱ kaꞌa̱n rey ja̱a̱nꞌ ndii, ni̱ ki̱e̱e̱ ra̱ kuaꞌa̱n ra̱. Te̱ tiuu̱nꞌ, tiꞌ ni̱ xi̱ni̱ ra̱ miiꞌ ketaꞌ ñu̱ꞌu̱ nde̱e̱ miiꞌ ni̱ ki̱e̱e̱ ra̱ ndii, niꞌiꞌ i̱chiꞌ riꞌ nuu̱ꞌ ra̱ kuaꞌa̱n riꞌ. Te̱ kii̱ꞌ ni̱ xa̱a̱ riꞌ xíniꞌ vi̱ꞌe̱ miiꞌ kanduꞌu̱ꞌ te̱ lulu ja̱a̱nꞌ ndii, ni̱ xi̱kuii̱n riꞌ i̱kanꞌ.
MAT 2:10 Te̱ kii̱ꞌ ni̱ xi̱ni̱ ra̱ miiꞌ ni̱ xi̱kuii̱n riꞌ ndii, va̱ꞌa̱ va̱ ni̱ ku̱ni̱ ra̱.
MAT 2:11 Te̱ kii̱ꞌ ni̱ ko̱ꞌni̱ ra̱ vi̱ꞌe̱ ja̱a̱nꞌ, te̱ ni̱ xi̱ni̱ ra̱ te̱ kuañuꞌu̱ xiinꞌ María, si̱ꞌiꞌ te̱ kuañuꞌu̱ ja̱a̱nꞌ ndii, ni̱ xi̱kuita̱ xitiꞌ ra̱, te̱ ni̱ xa̱kaꞌnuꞌ ra̱ te̱ kuañuꞌu̱ ja̱a̱nꞌ. Ikanꞌ te̱ ni̱ nu̱niaꞌ ra̱ xatu̱nꞌ, tunꞌ niꞌiꞌ ra̱ ni̱ xa̱a̱ ra̱, te̱ ni̱ xa̱mani̱ꞌ ña̱ꞌaꞌ ra̱ ña̱ nduuꞌ oro, xiinꞌ su̱xa̱ chúꞌma ya̱ꞌvi̱ va̱, xiinꞌ su̱xa̱ xavixínꞌ, ña̱ na̱niꞌ mirra.
MAT 2:12 Ndisu̱ ni̱ sa̱kuniꞌ ña̱ꞌaꞌ Ndiosí xiinꞌ xa̱ni̱ ña̱ nä̱ndi̱koꞌ ra̱ nuu̱ꞌ Herodes, sa̱kanꞌ na ni̱ na̱ndi̱koꞌ ra̱ ñu̱u̱ ra̱ i̱chiꞌ ña̱ kuaꞌa̱n tu̱ku̱ xaanꞌ.
MAT 2:13 Te̱ kii̱ꞌ ni̱ ki̱e̱e̱ te̱ xini tuní ja̱a̱nꞌ kuaꞌa̱n ra̱ ndii, ni̱ xa̱ni José ña̱ ni̱ tuvi̱ i̱i̱n ángele, ña̱ xikaꞌ nuuꞌ nuu̱ꞌ xto̱ꞌo̱ e̱ꞌ Ndiosí, nuu̱ꞌ ra̱, te̱ ni̱ kaꞌa̱n a̱ xiinꞌ ra̱ ndii: ―Ndo̱koo̱ u̱nꞌ, te̱ na̱ꞌi̱n u̱nꞌ te̱ lulu, te̱ na̱ka̱ u̱nꞌ si̱ꞌiꞌ ra̱, te̱ ku̱nu̱ ndo̱ꞌ kuꞌu̱n ndo̱ꞌ nde̱e̱ ñu̱ꞌuꞌ Egipto. Ku̱nduꞌu̱ꞌ u̱nꞌ xiinꞌ ni̱a̱ i̱kanꞌ nde̱e̱ kii̱ꞌ kaꞌa̱n tu̱ku̱u̱ i̱ xiinꞌ u̱nꞌ. Kua̱chi̱ ndii na̱ndu̱kuꞌ Herodes te̱ lulu ñaa̱ꞌ te̱ ka̱ꞌni̱ꞌ ña̱ꞌaꞌ ra̱ ―ni̱ kachi̱ a̱.
MAT 2:14 Te̱ ni̱ ndo̱koo̱ ra̱, te̱ ni̱ na̱ꞌi̱n ra̱ te̱ lulu, te̱ ni̱ na̱ka̱ tu̱ ra̱ si̱ꞌiꞌ te̱ ja̱a̱nꞌ. Te̱ xa̱ ñu̱u sa̱kanꞌ ni̱ ki̱e̱e̱ ni̱a̱ kuaꞌa̱n ni̱a̱ nde̱e̱ ñu̱ꞌuꞌ Egipto.
MAT 2:15 Te̱ i̱kanꞌ ni̱ ndiee̱ ni̱a̱ nde̱e̱ ni̱ xiꞌi̱ Herodes ja̱a̱nꞌ, sa̱kanꞌ te̱ ni̱ xinu̱ ña̱ ni̱ kaꞌa̱n xto̱ꞌo̱ e̱ꞌ Ndiosí xiinꞌ te̱ ni̱ kaꞌa̱n tiakú tu̱ꞌu̱n a̱ miiꞌ kaꞌán a̱ ndii: “Nde̱e̱ ñu̱ꞌuꞌ Egipto ni̱ ka̱na̱ i̱ tiaa̱ siꞌe̱ i̱”, kachi a̱.
MAT 2:16 Te̱ kii̱ꞌ ni̱ xi̱ni̱ Herodes ja̱a̱nꞌ ña̱ ni̱ xi̱ni̱ xaꞌanꞌ ña̱ꞌaꞌ te̱ xini tuní xaꞌa̱ꞌ tiuu̱nꞌ ja̱a̱nꞌ ndii, ni̱ na̱saa̱ꞌ va̱ ra̱, sa̱kanꞌ na ni̱ kaꞌa̱n chuunꞌ ra̱ xiinꞌ te̱ xíinꞌ ra̱, te̱ kuꞌu̱n ka̱ꞌni̱ꞌ ra̱ sa̱kuuꞌ tiaa̱ kualiꞌ, te̱ ndieeꞌ ñu̱u̱ Belén xiinꞌ ya̱ti̱n ñu̱u̱ ja̱a̱nꞌ, nde̱e̱ te̱ sa̱kanꞌ ni̱ tuvi̱ te̱ nde̱e̱ te̱ kumiꞌ uvi̱ kuiya̱, sa̱kanꞌ ña̱ ni̱ na̱tava̱ꞌ ra̱ kuenta kivi̱ꞌ ña̱ ni̱ kaꞌa̱n te̱ xini tuní ja̱a̱nꞌ xiinꞌ ra̱ xaꞌa̱ꞌ tiuu̱nꞌ.
MAT 2:17 Sa̱kanꞌ te̱ ni̱ xinu̱ ña̱ ni̱ kaꞌa̱n tiakú Jeremías, te̱ ni̱ kaꞌa̱n tiakú tu̱ꞌu̱n Ndiosí, kii̱ꞌ ni̱ kaꞌa̱n ra̱ ndii:
MAT 2:18 Tiakú kuaaꞌ ne̱ yivi̱ꞌ ñu̱u̱ Ramá. Xakuꞌ suchiꞌ i̱ni̱ ni̱a̱, te̱ xakuꞌ ndi̱i uꞌvi̱ ni̱a̱. Raquel nduuꞌ ñaꞌ xakuꞌ xaꞌa̱ꞌ siꞌe̱ aꞌ. Nde̱e̱ i̱i̱n ne̱ yivi̱ꞌ kü̱vi̱ sa̱kiꞌví ña̱ꞌaꞌ, sa̱kanꞌ ña̱ kiꞌinꞌ siꞌe̱ aꞌ ni̱ xiꞌi̱. Sa̱kanꞌ kachi a̱.
MAT 2:19 Te̱ kii̱ꞌ ni̱ xiꞌi̱ Herodes ndii, tu̱ku̱ ni̱ ni̱ xa̱ni José ña̱ ni̱ tuvi̱ i̱i̱n ángele, ña̱ xikaꞌ nuuꞌ nuu̱ꞌ xto̱ꞌo̱ e̱ꞌ Ndiosí, nuu̱ꞌ ra̱ kii̱ꞌ nduꞌu̱ꞌ ka̱ ra̱ ñu̱ꞌuꞌ Egipto ja̱a̱nꞌ.
MAT 2:20 Te̱ ni̱ kaꞌa̱n a̱ xiinꞌ ra̱ ndii: ―Ndo̱koo̱ u̱nꞌ, te̱ na̱ꞌi̱n u̱nꞌ te̱ lulu, te̱ na̱ka̱ u̱nꞌ si̱ꞌiꞌ ra̱, te̱ na̱ndi̱koꞌ ndo̱ꞌ nuu̱ꞌ ñu̱ꞌuꞌ Israel. Kua̱chi̱ ndii xa̱ ni̱ xiꞌi̱ te̱ ni̱ xika̱ ka̱ꞌni̱ꞌ te̱ lulu ñaa̱ꞌ ―ni̱ kachi̱ a̱.
MAT 2:21 Te̱ ni̱ ndo̱koo̱ José, te̱ ni̱ na̱ꞌi̱n ra̱ te̱ lulu, te̱ ni̱ na̱ka̱ tu̱ ra̱ si̱ꞌiꞌ te̱ ja̱a̱nꞌ, te̱ ni̱ ki̱e̱e̱ ni̱a̱ kuaꞌa̱n nuꞌu̱ ni̱a̱ nuu̱ꞌ ñu̱ꞌuꞌ Israel.
MAT 2:22 Ndisu̱ kii̱ꞌ ni̱ xi̱ni̱ José kuento ña̱ Arquelao nduuꞌ te̱ xaꞌndia chuunꞌ nuu̱ꞌ ñu̱ꞌuꞌ Judea ndii, ni̱ yi̱ꞌvi ra̱ na̱ndi̱koꞌ ra̱ ñu̱ꞌuꞌ ja̱a̱nꞌ, sa̱kanꞌ ña̱ Arquelao ja̱a̱nꞌ ndii, siꞌe̱ Herodes nduuꞌ ra̱. Te̱ tu̱ku̱ ni̱ ni̱ sa̱kuniꞌ Ndiosí José xiinꞌ xa̱ni̱, te̱ ni̱ ki̱e̱e̱ ni̱a̱ kuaꞌa̱n ni̱a̱ ñu̱ꞌuꞌ Galilea.
MAT 2:23 Te̱ ni̱ xaꞌa̱n ni̱a̱ ni̱ ndiee̱ ni̱a̱ i̱i̱n ñu̱u̱ ña̱ na̱niꞌ Nazaret. Ni̱ xa̱a̱ ni̱a̱ sa̱kanꞌ, te̱ ni̱ xinu̱ ña̱ ni̱ kaꞌa̱n Ndiosí xiinꞌ i̱i̱n uvi̱ te̱ ni̱ kaꞌa̱n tiakú tu̱ꞌu̱n a̱ miiꞌ yoso̱ꞌ ña̱ kaꞌán ndii: “Ku̱ndu̱u̱ a̱ i̱i̱n te̱ ni̱ ki̱e̱e̱ ñu̱u̱ Nazaret”, kachi a̱.
MAT 3:1 Te̱ kii̱ꞌ sa̱kanꞌ ndii, ni̱ nde̱ta̱ Juan, te̱ sakuchiꞌ ne̱ yivi̱ꞌ kuenta Ndiosí, miiꞌ taxi̱nꞌ kaaꞌ nuu̱ꞌ ñu̱ꞌuꞌ Judea, te̱ kaꞌán ndo̱so̱ꞌ ra̱ nuu̱ꞌ ne̱ yivi̱ꞌ ndii:
MAT 3:2 ―Na̱ma̱ ndo̱ꞌ nimá ndo̱ꞌ xaꞌa̱ꞌ kua̱chi̱ ña̱ xaaꞌ ndo̱ꞌ, sa̱kanꞌ ña̱ xa̱ kuyatinꞌ kuii ka̱ꞌndi̱a̱ chuunꞌ Ndiosí nimá ndo̱ꞌ ―ni̱ kachi̱ ra̱.
MAT 3:3 Te̱ xaꞌa̱ꞌ Juan ja̱a̱nꞌ ni̱ sa̱kaꞌán Ndiosí Isaías, te̱ ni̱ kaꞌa̱n tiakú tu̱ꞌu̱n a̱ kii̱ꞌ ni̱ kaꞌa̱n ra̱ xta̱ꞌanꞌ ndii: Tiakú kaꞌán tiꞌeꞌ i̱i̱n tachi̱ꞌ yu̱ꞌuꞌ miiꞌ taxi̱nꞌ kaaꞌ ndii: “Nda̱sa̱va̱ꞌa̱ ndo̱ꞌ i̱chiꞌ miiꞌ ki̱xi̱n xto̱ꞌo̱ e̱ꞌ, te̱ nda̱sa̱nda̱ku tu̱ ndo̱ꞌ a̱.” Ni̱ kachi a̱.
MAT 3:4 Toto̱ Juan ndii, xiinꞌ i̱xiꞌ camello ni̱ kua̱ꞌa̱ a̱, te̱ kiꞌiꞌ i̱i̱nꞌ to̱koꞌ ra̱, te̱ ti̱ka̱ xiinꞌ ñuñu̱ꞌ i̱tunꞌ ni̱ xa̱xi̱ꞌ ra̱.
MAT 3:5 Te̱ ne̱ yivi̱ꞌ, ne̱ ndieeꞌ ñu̱u̱ Jerusalén xiinꞌ nda̱ꞌaꞌ a̱, ña̱ ñuꞌuꞌ nuu̱ꞌ ñu̱ꞌuꞌ Judea, xiinꞌ ne̱ ndieeꞌ yo̱soꞌ ya̱ti̱n i̱ti̱a̱ Jordán ja̱a̱nꞌ ndii, ni̱ xaꞌa̱n ni̱a̱ miiꞌ iinꞌ Juan ja̱a̱nꞌ kaꞌán ndo̱so̱ꞌ ra̱ te̱ ku̱ni̱ so̱ꞌo̱ ña̱ꞌaꞌ ni̱a̱.
MAT 3:6 Te̱ naꞌmá ni̱a̱ kua̱chi̱ ni̱a̱, te̱ ni̱ sa̱kuchiꞌ ña̱ꞌaꞌ ra̱ kuenta Ndiosí i̱ti̱a̱ ja̱a̱nꞌ.
MAT 3:7 Te̱ kii̱ꞌ ni̱ xi̱ni̱ Juan ja̱a̱nꞌ ña̱ kuaꞌa̱ꞌ te̱ fariseo xiinꞌ te̱ saduceo ni̱ nde̱kui̱e̱ i̱kanꞌ te̱ ku̱chi̱ ra̱ kuenta Ndiosí ndii, ni̱ kaꞌa̱n Juan ja̱a̱nꞌ xiinꞌ ra̱ ndii: ―¡Ndoꞌó ndii, nde̱e̱ naa siꞌe̱ koo̱ꞌ nduuꞌ ndo̱ꞌ! ¿Yo̱o̱ ni̱ kaꞌa̱n xiinꞌ ndo̱ꞌ ña̱ ku̱vi̱ kaku̱ ndo̱ꞌ nuu̱ꞌ ña̱ sa̱ndoꞌoꞌ Ndiosí ndoꞌó nuu̱ꞌ kuꞌu̱n e̱ꞌ sa̱kanꞌ kui̱ti̱ꞌ?
MAT 3:8 Niaꞌa̱ ndo̱ꞌ xiinꞌ ña̱ va̱ꞌa̱ ña̱ xaaꞌ ndo̱ꞌ ña̱ xa̱ ni̱ na̱ma̱ xna̱ꞌa̱ ndo̱ꞌ nimá ndo̱ꞌ xaꞌa̱ꞌ kua̱chi̱, ña̱ ni̱ xa̱a̱ ndo̱ꞌ.
MAT 3:9 Te̱ käꞌán ñuñuꞌ ndo̱ꞌ ña̱ si̱a̱niꞌ xikaꞌ Abraham nduuꞌ ndo̱ꞌ, te̱ xiinꞌ ña̱ ja̱a̱nꞌ ku̱vi̱ kaku̱ ndo̱ꞌ. Sa̱kanꞌ ña̱ kaꞌán kaxiꞌ i̱ xiinꞌ ndo̱ꞌ ña̱ ku̱vi̱ sa̱na̱nduuꞌ Ndiosí yuu̱ꞌ, ña̱ ndieeꞌ kaa̱ꞌ, si̱a̱niꞌ xikaꞌ Abraham ja̱a̱nꞌ.
MAT 3:10 Ndiosí ndii, xa̱ yoo tu̱ꞌva̱ a̱ te̱ sa̱ndoꞌoꞌ a̱ ne̱ xaaꞌ kua̱chi̱ nde̱e̱ naa yoo tu̱ꞌva̱ i̱i̱n te̱ yivi̱ꞌ xiinꞌ yacha te̱ ka̱ꞌndi̱a̱ ra̱ i̱tunꞌ, tunꞌ kö̱o̱ꞌ nduu̱ꞌ kuunꞌ nda̱ꞌaꞌ, sa̱kanꞌ ña̱ sa̱kuuꞌ tunꞌ kö̱o̱ꞌ nduu̱ꞌ va̱ꞌa̱ kuunꞌ nda̱ꞌaꞌ ndii, ka̱ꞌndi̱a̱ ra̱ nde̱e̱ ti̱o̱ꞌo̱ sa̱kuuꞌ tunꞌ ja̱a̱nꞌ, te̱ ka̱ꞌmi̱ ra̱ nu̱ꞌ. Sa̱kanꞌ tu̱ sa̱a̱ Ndiosí.
MAT 3:11 Yuꞌu̱ ndii, sakuchiꞌ i̱ ndoꞌó xiinꞌ ti̱kui, te̱ xiinꞌ ña̱ ja̱a̱nꞌ niaꞌa̱ ndo̱ꞌ ña̱ ni̱ na̱ma̱ xna̱ꞌa̱ ndo̱ꞌ nimá ndo̱ꞌ xaꞌa̱ꞌ kua̱chi̱ ña̱ ni̱ xa̱a̱ ndo̱ꞌ. Ndisu̱ ña̱ kua̱xi̱ xata̱ꞌ i̱ ndii, ña̱ kooꞌ chukuuꞌ ka̱ nduuꞌ a̱ te̱ sa̱kanꞌ yuꞌu̱. Te̱ yuꞌu̱ ndii, ni̱ nde̱e̱ vä̱ꞌa̱ i̱ ku̱ndu̱u̱ te̱ ko̱ni̱ꞌi̱ ndixa̱nꞌ a̱. Ña̱ ja̱a̱nꞌ ndii, sa̱kuchiꞌ a̱ ndoꞌó kuenta a̱ xiinꞌ ña̱ ndi̱e̱eꞌ Espíritu Santo, te̱ sa̱kuchiꞌ tu̱ a̱ ndoꞌó xiinꞌ ñuꞌu̱.
MAT 3:12 Ña̱ ja̱a̱nꞌ ndii, xa̱ yoo tu̱ꞌva̱ a̱ te̱ na̱ta̱ꞌviꞌ a̱ ne̱ yivi̱ꞌ naa xaaꞌ te̱ yivi̱ꞌ kii̱ꞌ nativi ra̱ trigo, te̱ tava̱ꞌ ra̱ mi̱ꞌinꞌ a̱ xiinꞌ ña̱ tiinꞌ ra̱ te̱ kisiꞌ ra̱ a̱. Trigo va̱ꞌa̱ ndii, ta̱xa̱ꞌa̱ ra̱ yaka̱, te̱ mi̱ꞌinꞌ a̱ ndii, ka̱ꞌmi̱ ra̱ nuu̱ꞌ ñuꞌu̱ ña̱ kö̱o̱ꞌ kivi̱ꞌ ndaꞌvá ―ni̱ kachi̱ Juan xiinꞌ te̱ yivi̱ꞌ ja̱a̱nꞌ.
MAT 3:13 Te̱ kii̱ꞌ sa̱kanꞌ ndii, ni̱ ke̱ta̱ Jesús ñu̱ꞌuꞌ Galilea, te̱ ni̱ xa̱a̱ a̱ i̱ti̱a̱ Jordán te̱ sa̱kuchiꞌ ña̱ꞌaꞌ Juan kuenta Ndiosí.
MAT 3:14 Ndisu̱ ña̱ nu̱uꞌ ndii, nï̱ kuni̱ Juan sa̱kuchiꞌ ña̱ꞌaꞌ ra̱, sa̱kanꞌ na ni̱ kaꞌa̱n ra̱ xiinꞌ a̱ ndii: ―Yuꞌu̱ kuní a̱ ku̱chi̱ kuenta Ndiosí sa̱a̱ yoꞌó, tákuiꞌe. Sa̱kanꞌ na kuiiꞌ, ¿ndichun na kua̱xi̱ yoꞌó nuu̱ꞌ yuꞌu̱ te̱ ku̱chi̱ u̱nꞌ sa̱a̱ i̱? ―ni̱ kachi̱ ra̱.
MAT 3:15 Te̱ ni̱ kaꞌa̱n a̱ xiinꞌ ra̱ ndii: ―Ta̱xi̱ u̱nꞌ ña̱ sa̱xinú e̱ꞌ ña̱ yo̱ꞌo̱ꞌ vi̱ti̱n, sa̱kanꞌ ña̱ kuní a̱ sa̱xinu̱ e̱ꞌ sa̱kuuꞌ ña̱ kaꞌán chuunꞌ Ndiosí ―ni̱ kachi̱ a̱. Te̱ ni̱ na̱kui̱i̱n yu̱ꞌuꞌ ra̱.
MAT 3:16 Te̱ ndi̱ꞌi̱ so̱ꞌo̱ ni̱ chi̱chi̱ Jesús i̱kanꞌ, te̱ ni̱ ke̱ta̱ a̱ ti̱kui. I̱kanꞌ te̱ ni̱ nuni̱a̱ꞌ ndi̱viꞌ, te̱ ni̱ xi̱ni̱ a̱ nuuꞌ Espíritu Ndiosí, naa kaaꞌ paloma kaaꞌ a̱, te̱ ni̱ ndoo̱ a̱ xiinꞌ a̱.
MAT 3:17 Sa̱kanꞌ te̱ ni̱ kaꞌa̱n i̱i̱n tachi̱ꞌ yu̱ꞌuꞌ nde̱e̱ ndi̱viꞌ ndii: ―Ña̱ ñaa̱ꞌ nduuꞌ siꞌe̱ mani̱ꞌ i̱, te̱ va̱ꞌa̱ va̱ kuni i̱ xini ña̱ꞌaꞌ i̱ ―ni̱ kachi̱ Ndiosí.
MAT 4:1 Ndi̱ꞌi̱ ja̱a̱nꞌ, te̱ ni̱ na̱ka̱ Espíritu ja̱a̱nꞌ Jesús te̱ kuaꞌa̱n a̱ miiꞌ taxi̱nꞌ kaaꞌ te̱ ko̱to̱ kua̱ꞌa̱ ña̱ꞌaꞌ ña̱ ndi̱va̱ꞌa̱.
MAT 4:2 Te̱ ni̱ xika̱ ndi̱ti̱a̱ Jesús uvi̱ xi̱ko̱ kivi̱ꞌ xiinꞌ uvi̱ xi̱ko̱ ñu̱u i̱kanꞌ. Te̱ sa̱kanꞌ vi̱ꞌ ni̱ xiꞌi̱ a̱ so̱ko̱.
MAT 4:3 Te̱ ni̱ ku̱ya̱ti̱n ña̱ ndi̱va̱ꞌa̱, ña̱ xitoꞌ kua̱ꞌa̱ ja̱a̱nꞌ, miiꞌ iinꞌ Jesús. Te̱ ni̱ kaꞌa̱n a̱ ndii: ―Naaꞌ ndi̱xa̱ xna̱ꞌa̱ siꞌe̱ Ndiosí nduuꞌ u̱nꞌ ndii, kaꞌa̱n chuunꞌ u̱nꞌ xiinꞌ yuu̱ꞌ ñaa̱ꞌ te̱ na̱ndu̱u̱ a̱ xita̱ꞌ va̱ꞌa̱, te̱ ku̱xi̱ u̱nꞌ ―ni̱ kachi̱ a̱.
MAT 4:4 Te̱ ni̱ na̱kui̱i̱n Jesús nuu̱ꞌ ña̱ ja̱a̱nꞌ ndii: ―Yoso̱ꞌ a̱ nuu̱ꞌ tu̱tu̱ Ndiosí miiꞌ kaꞌán a̱ ndii: “Süu̱ꞌ xita̱ꞌ va̱ꞌa̱ kui̱ti̱ꞌ kuní nuu̱ꞌ ne̱ yivi̱ꞌ te̱ ku̱ti̱a̱ku̱ ni̱a̱, süu̱ꞌ ja̱a̱nꞌ ndii kuní tu̱ a̱ sa̱kuuꞌ tu̱ꞌu̱n ña̱ kieeꞌ yu̱ꞌuꞌ Ndiosí te̱ ku̱ti̱a̱ku̱ xna̱ꞌa̱ ni̱a̱”, kachi a̱ ―ni̱ kachi̱ Jesús.
MAT 4:5 Sa̱kanꞌ te̱ ni̱ na̱ka̱ ña̱ ndi̱va̱ꞌa̱ ja̱a̱nꞌ Jesús, te̱ kuaꞌa̱n a̱ xiinꞌ a̱ ñu̱u̱ su̱ꞌu̱n Jerusalén. Te̱ ni̱ sa̱kaaꞌ a̱ Jesús xíniꞌ yu̱kunꞌ kaꞌnuꞌ miiꞌ sukun ka̱.
MAT 4:6 Te̱ ni̱ kaꞌa̱n a̱ xiinꞌ Jesús ndii: ―Naaꞌ ndi̱xa̱ xna̱ꞌa̱ siꞌe̱ Ndiosí nduuꞌ u̱nꞌ ndii, sa̱namaꞌ xiinꞌ mi̱iꞌ u̱nꞌ nde̱e̱ ndienu̱. Kua̱chi̱ ndii yoso̱ꞌ a̱ nuu̱ꞌ tu̱tu̱ Ndiosí miiꞌ kaꞌán a̱ ndii: Kaꞌa̱n chuunꞌ Ndiosí xiinꞌ ángele, ña̱ xikaꞌ nuuꞌ nuu̱ꞌ a̱, te̱ ko̱to̱ a̱ yoꞌó. Te̱ ti̱i̱n ña̱ ja̱a̱nꞌ nda̱ꞌaꞌ u̱nꞌ te̱ nä̱ma̱ u̱nꞌ nde̱e̱ ñu̱ꞌuꞌ, te̱ tü̱xuꞌví xaꞌa̱ꞌ u̱nꞌ sa̱a̱ yuu̱ꞌ. Sa̱kanꞌ kachi a̱ ―ni̱ kachi̱ ña̱ ndi̱va̱ꞌa̱ ja̱a̱nꞌ xiinꞌ Jesús.
MAT 4:7 Te̱ ni̱ na̱kui̱i̱n Jesús nuu̱ꞌ a̱ ndii: ―Yoso̱ꞌ a̱ nuu̱ꞌ tu̱tu̱ Ndiosí miiꞌ kaꞌán a̱ ndii: “Kö̱to̱ kua̱ꞌa̱ ndo̱ꞌ xto̱ꞌo̱ ndo̱ꞌ Ndiosí”, kachi a̱ ―ni̱ kachi̱ a̱.
MAT 4:8 Te̱ soꞌo̱ꞌ ndiꞌiꞌ, te̱ ni̱ na̱ka̱ tu̱ku̱u̱ ña̱ꞌaꞌ ña̱ ndi̱va̱ꞌa̱, te̱ kuaꞌa̱n a̱ xiinꞌ a̱ i̱i̱n i̱kuꞌ sukun va̱. Te̱ i̱kanꞌ ni̱ sa̱niaꞌá ña̱ꞌaꞌ ña̱ ndi̱va̱ꞌa̱ ja̱a̱nꞌ sa̱kuuꞌ ñu̱u̱ ka̱niiꞌ i̱i̱n yivi̱ꞌ, xiinꞌ sa̱kuuꞌ ña̱ vikaꞌ ñu̱u̱ ja̱a̱nꞌ.
MAT 4:9 Te̱ ni̱ kaꞌa̱n a̱ xiinꞌ Jesús ndii: ―Sa̱kuuꞌ ña̱ kaa̱ꞌ ta̱xi̱ i̱ nda̱ꞌaꞌ yoꞌó naaꞌ kui̱i̱n xitiꞌ u̱nꞌ nuu̱ꞌ i̱ te̱ ko̱to̱ kaꞌnuꞌ u̱nꞌ yuꞌu̱ ―ni̱ kachi̱ a̱.
MAT 4:10 Te̱ ni̱ kaꞌa̱n Jesús ndii: ―Kuaꞌan, ña̱ ndi̱va̱ꞌa̱, sa̱kanꞌ ña̱ yoso̱ꞌ a̱ nuu̱ꞌ tu̱tu̱ Ndiosí miiꞌ kaꞌán a̱ ndii: “Xto̱ꞌo̱ ndo̱ꞌ Ndiosí kui̱ti̱ꞌ sa̱kaꞌnuꞌ ndo̱ꞌ, te̱ nuu̱ꞌ ña̱ ja̱a̱nꞌ kui̱ti̱ꞌ ka̱ka̱ nu̱u̱ ndo̱ꞌ”, kachi a̱ ―ni̱ kachi̱ a̱.
MAT 4:11 Sa̱kanꞌ te̱ ni̱ ke̱ta̱ ña̱ ndi̱va̱ꞌa̱ ja̱a̱nꞌ kuaꞌa̱n a̱, te̱ ni̱ nde̱kui̱e̱ ángele i̱kanꞌ, te̱ ni̱ xika̱ nu̱u̱ a̱ nuu̱ꞌ Jesús.
MAT 4:12 Te̱ kii̱ꞌ ni̱ xi̱ni̱ Jesús kuento ña̱ naá Juan vi̱ꞌe̱ ka̱a̱ ndii, ni̱ na̱ndi̱koꞌ a̱ ñu̱ꞌuꞌ Galilea.
MAT 4:13 Te̱ ni̱ ke̱ta̱ a̱ ñu̱u̱ a̱ Nazaret, te̱ kuaꞌa̱n a̱ ku̱nduꞌu̱ꞌ a̱ ñu̱u̱ Capernaum, ña̱ kanduꞌu̱ꞌ yu̱ꞌuꞌ mi̱ni̱ kaꞌnuꞌ ya̱ti̱n ñu̱ꞌuꞌ Zabulón xiinꞌ ñu̱ꞌuꞌ Neftalí.
MAT 4:14 Ni̱ xa̱a̱ a̱ sa̱kanꞌ, te̱ ni̱ xinu̱ ña̱ ni̱ kaꞌa̱n Isaías, te̱ ni̱ kaꞌa̱n tiakú tu̱ꞌu̱n Ndiosí xta̱ꞌanꞌ, kii̱ꞌ ni̱ kaꞌa̱n ra̱ ndii:
MAT 4:15 Ñu̱ꞌuꞌ Zabulón xiinꞌ ñu̱ꞌuꞌ Neftalí, ña̱ ñuꞌuꞌ ya̱ti̱n yu̱ꞌuꞌ mi̱ni̱ kaꞌnuꞌ tu̱ku̱ taꞌviꞌ i̱ti̱a̱ Jordán, ñuꞌuꞌ ñu̱u̱ ja̱a̱nꞌ nuu̱ꞌ ñu̱ꞌuꞌ Galilea, miiꞌ ndieeꞌ ne̱ tukuꞌ.
MAT 4:16 Ne̱ xikaꞌ i̱i̱n yaví nuu̱ꞌ Ndiosí nduuꞌ ne̱ ndieeꞌ i̱kanꞌ, ndisu̱ vi̱ti̱n ndii, xa̱ ni̱ xi̱ni̱ ni̱a̱ i̱i̱n ñuꞌu̱ nda̱tu̱nꞌ va̱. Tee̱ꞌ ndee ni̱ xika̱ i̱i̱n yaví ni̱a̱, te̱ ne̱ xa̱ yoo ku̱vi̱ ni̱ nduu̱ ni̱a̱ ndii, ni̱ yiꞌe̱ ñuꞌu̱ nda̱tu̱nꞌ va̱ ja̱a̱nꞌ nuu̱ꞌ ni̱a̱. Sa̱kanꞌ ni̱ ke̱ꞌi̱ ra̱.
MAT 4:17 Te̱ nde̱e̱ kii̱ꞌ sa̱kanꞌ ni̱ xa̱ꞌaꞌ Jesús kaꞌán ndo̱so̱ꞌ a̱ nuu̱ꞌ ne̱ yivi̱ꞌ ndii: ―Na̱ma̱ ndo̱ꞌ nimá ndo̱ꞌ xaꞌa̱ꞌ kua̱chi̱ ña̱ xaaꞌ ndo̱ꞌ, sa̱kanꞌ ña̱ xa̱ kuyatinꞌ kuii ka̱ꞌndi̱a̱ chuunꞌ Ndiosí nimá ndo̱ꞌ ―kachi a̱.
MAT 4:18 Te̱ kii̱ꞌ xikaꞌ Jesús yu̱ꞌuꞌ mi̱ni̱ Galilea ndii, ni̱ xi̱ni̱ a̱ uvi̱ ta̱ꞌan te̱ tava̱ꞌ ti̱a̱kaꞌ. I̱i̱n ra̱ na̱niꞌ Simón, te̱ na̱niꞌ tu̱ ra̱ Pedro, te̱ i̱nga̱ ra̱ na̱niꞌ Andrés. Te̱ ja̱a̱nꞌ ndii, ña̱ni̱ ra̱ ku̱ni̱ taꞌanꞌ ra̱. Te̱ skóꞌniꞌ ra̱ ñu̱nu̱ꞌ ra̱ ti̱xi̱n ti̱kui mi̱ni̱ ja̱a̱nꞌ.
MAT 4:19 Te̱ ni̱ kaꞌa̱n a̱ xiinꞌ ra̱ ndii: ―Ni̱a̱ꞌa̱ ndo̱ꞌ, te̱ ku̱ndiku̱n ndo̱ꞌ i̱chiꞌ i̱, te̱ sa̱niaꞌá i̱ ndoꞌó ta̱va̱ꞌ ndo̱ꞌ ne̱ yivi̱ꞌ nuu̱ꞌ kua̱chi̱ ni̱a̱ te̱ ku̱ndiku̱n ni̱a̱ yuꞌu̱ ―ni̱ kachi̱ a̱.
MAT 4:20 Xa̱kaꞌán e̱ꞌ te̱ ni̱ na̱ko̱o̱ ra̱ ñu̱nu̱ꞌ ra̱, te̱ ni̱ xi̱ku̱ndiku̱n ra̱ Jesús.
MAT 4:21 Te̱ kii̱ꞌ ni̱ yaꞌa̱ a̱ ndo̱so̱ꞌ ka̱ ndii, ni̱ xi̱ni̱ a̱ uvi̱ taꞌan ka̱ te̱ yivi̱ꞌ. Te̱ ja̱a̱nꞌ ndii, ña̱ni̱ ra̱ ku̱ni̱ taꞌanꞌ ra̱. I̱i̱n ra̱ na̱niꞌ Jacobo, te̱ i̱nga̱ ra̱ na̱niꞌ Juan. Te̱ uvi̱ sa̱aꞌ te̱ ja̱a̱nꞌ nduuꞌ siꞌe̱ Zebedeo. Te̱ ja̱a̱nꞌ ndii, ndieeꞌ ra̱ xiinꞌ yu̱vaꞌ ra̱ ja̱a̱nꞌ ti̱xi̱n tundo̱oꞌ ra̱ naꞌmaꞌ ra̱ ñu̱nu̱ꞌ ra̱. Te̱ ni̱ ka̱na̱ ña̱ꞌaꞌ a̱,
MAT 4:22 te̱ xa̱kaꞌán e̱ꞌ te̱ ni̱ na̱ko̱o̱ ra̱ yu̱vaꞌ ra̱ xiinꞌ tundo̱oꞌ, te̱ ni̱ xi̱ku̱ndiku̱n ña̱ꞌaꞌ ra̱.
MAT 4:23 Te̱ ni̱ xi̱nuꞌni̱ Jesús ka̱niiꞌ nuu̱ꞌ ñu̱ꞌuꞌ Galilea saniaꞌá a̱ i̱chiꞌ Ndiosí ti̱xi̱n vi̱ꞌe̱ miiꞌ nakayá ne̱ ñu̱u̱ ja̱a̱nꞌ, te̱ kaꞌán ndo̱so̱ꞌ a̱ tu̱ꞌu̱n va̱ꞌa̱ xaꞌa̱ꞌ sa̱a̱ kuní Ndiosí ka̱ꞌndi̱a̱ chuunꞌ a̱ nimá e̱ꞌ, te̱ sandaꞌa tu̱ a̱ sa̱kuuꞌ nuu̱ꞌ kuiꞌe̱ xiinꞌ ña̱ xini uꞌvi̱ ne̱ yivi̱ꞌ, ne̱ ndieeꞌ ja̱a̱nꞌ.
MAT 4:24 Xaꞌa̱ꞌ a̱ ja̱a̱nꞌ na ni̱ kiku̱ kuento xaꞌa̱ꞌ a̱ ka̱niiꞌ nuu̱ꞌ ñu̱ꞌuꞌ Siria. Te̱ ni̱ ki̱xi̱n ndi̱a̱ka̱ ne̱ yivi̱ꞌ sa̱kuuꞌ nuu̱ꞌ ne̱ kuni ku̱vi̱, ne̱ ndoꞌoꞌ ndee ka̱ nuu̱ꞌ kuiꞌe̱, miiꞌ iinꞌ Jesús, naa kuuꞌ ne̱ kumiꞌ kuiꞌe̱ ña̱ uꞌvi̱ va̱, xiinꞌ ne̱ ñuꞌuꞌ ña̱ ndi̱va̱ꞌa̱ nimá, xiinꞌ ne̱ kumiꞌ kuiꞌe̱ ña̱ xaꞌni̱ꞌ iꞌiꞌ, xiinꞌ ne̱ kü̱vi̱ ka̱ka̱, te̱ ni̱ sa̱ndaꞌa ña̱ꞌaꞌ a̱.
MAT 4:25 Te̱ kuaꞌa̱ꞌ kooꞌ chukuuꞌ ne̱ yivi̱ꞌ ndikún xata̱ꞌ a̱, naa kuuꞌ ne̱ Galilea, xiinꞌ ne̱ ndieeꞌ ñu̱ꞌuꞌ Decápolis, xiinꞌ ne̱ ndieeꞌ ñu̱u̱ Jerusalén, xiinꞌ nda̱ꞌaꞌ a̱ ña̱ ñuꞌuꞌ nuu̱ꞌ ñu̱ꞌuꞌ Judea, xiinꞌ ne̱ ni̱ ki̱e̱e̱ tu̱ku̱ taꞌviꞌ i̱ti̱a̱ Jordán.
MAT 5:1 Te̱ kii̱ꞌ ni̱ xi̱ni̱ Jesús ne̱ yivi̱ꞌ kuaꞌa̱ꞌ kooꞌ chukuuꞌ ja̱a̱nꞌ ndii, ni̱ ka̱a̱ a̱ i̱i̱n tindu̱ꞌ, te̱ ni̱ xi̱ku̱nduꞌu̱ꞌ a̱ i̱kanꞌ. Te̱ ni̱ ku̱ya̱ti̱n te̱ nda̱ꞌaꞌ xaꞌa̱ꞌ a̱ nuu̱ꞌ a̱.
MAT 5:2 Te̱ ni̱ xa̱ꞌaꞌ saniaꞌá ña̱ꞌaꞌ a̱ kaꞌán a̱ ndii:
MAT 5:3 ―Sañuꞌuꞌ va̱ Ndiosí ne̱ ndaꞌvi kuuꞌ nimá nuu̱ꞌ a̱, sa̱kanꞌ ña̱ xaꞌndia chuunꞌ a̱ nimá ni̱a̱.
MAT 5:4 ’Sañuꞌuꞌ va̱ Ndiosí ne̱ suchiꞌ i̱ni̱, sa̱kanꞌ ña̱ sa̱kiꞌví ña̱ꞌaꞌ a̱.
MAT 5:5 ’Sañuꞌuꞌ va̱ Ndiosí ne̱ maso, sa̱kanꞌ ña̱ na̱ti̱i̱n ni̱a̱ ñu̱ꞌuꞌ i̱i̱n yivi̱ꞌ yoꞌoꞌ ku̱ndu̱u̱ ña̱ꞌa̱ ni̱a̱.
MAT 5:6 ’Sañuꞌuꞌ va̱ Ndiosí ne̱ kuní va̱ ña̱ ko̱o̱ ña̱ nda̱ku i̱i̱n yivi̱ꞌ nde̱e̱ naa xaaꞌ a̱ kii̱ꞌ xiꞌí va̱ e̱ꞌ so̱ko̱ te̱ ichí va̱ tu̱ i̱ni̱ e̱ꞌ, sa̱kanꞌ ña̱ sa̱ndaꞌni ña̱ꞌaꞌ a̱ xiinꞌ ña̱ nda̱ku.
MAT 5:7 ’Sañuꞌuꞌ va̱ Ndiosí ne̱ kuvita i̱ni̱ xaꞌa̱ꞌ ne̱ yivi̱ꞌ, sa̱kanꞌ ña̱ ku̱vi̱ta tu̱ i̱ni̱ ña̱ ja̱a̱nꞌ xaꞌa̱ꞌ ni̱a̱.
MAT 5:8 ’Sañuꞌuꞌ va̱ Ndiosí ne̱ ya̱a̱ nimá nuu̱ꞌ a̱, sa̱kanꞌ ña̱ ku̱ni̱ nuu̱ꞌ ña̱ꞌaꞌ ni̱a̱.
MAT 5:9 ’Sañuꞌuꞌ va̱ Ndiosí ne̱ chindieeꞌ ne̱ yivi̱ꞌ te̱ ku̱ndi̱e̱e̱ mani̱ꞌ ni̱a̱, sa̱kanꞌ ña̱ ku̱na̱niꞌ ni̱a̱ siꞌe̱ a̱.
MAT 5:10 ’Sañuꞌuꞌ va̱ Ndiosí ne̱ mi̱iꞌ kuuꞌ ne̱ yivi̱ꞌ xiinꞌ xaꞌa̱ꞌ a̱ ña̱ xachuunꞌ nda̱ku ni̱a̱, sa̱kanꞌ ña̱ xaꞌndia chuunꞌ a̱ nimá ni̱a̱.
MAT 5:11 ’Sañuꞌuꞌ va̱ Ndiosí ndoꞌó kii̱ꞌ kaꞌán ki̱ni̱ ne̱ yivi̱ꞌ xiinꞌ ndo̱ꞌ, te̱ mi̱iꞌ kuuꞌ ni̱a̱ xiinꞌ ndo̱ꞌ, te̱ kaꞌán ni̱a̱ sa̱kuuꞌ nuu̱ꞌ ña̱ ni̱a̱ꞌa xiinꞌ tu̱n vixi̱ xaꞌa̱ꞌ ndo̱ꞌ xaꞌa̱ꞌ a̱ ña̱ ndikún ndo̱ꞌ i̱chiꞌ yuꞌu̱.
MAT 5:12 Va̱ꞌa̱ na va̱ꞌa̱ kuni ndo̱ꞌ, sa̱kanꞌ ña̱ i̱i̱n ña̱ va̱ꞌa̱ kooꞌ chukuuꞌ na̱ti̱i̱n ndo̱ꞌ nda̱ꞌaꞌ Ndiosí ndi̱viꞌ. Kua̱chi̱ ndii i̱i̱n kachi ni̱ sa̱ndoꞌoꞌ ne̱ yivi̱ꞌ te̱ ni̱ kaꞌa̱n tiakú tu̱ꞌu̱n a̱ xta̱ꞌanꞌ.
MAT 5:13 ’Ndoꞌó ndii, nduuꞌ ndo̱ꞌ nde̱e̱ naa ii̱nꞌ i̱i̱n yivi̱ꞌ yoꞌoꞌ, ndisu̱ naaꞌ ti̱viꞌ ii̱nꞌ ja̱a̱nꞌ ndii, kü̱vi̱ ka̱ nda̱sa̱va̱ꞌa̱ e̱ꞌ. Sa̱kanꞌ na kuiiꞌ vä̱ꞌa̱ xa̱chiꞌ ka̱ a̱ ka̱xi̱ꞌ e̱ꞌ, süu̱ꞌ ja̱a̱nꞌ ndii nde̱e̱ ka̱ti̱a̱ kui̱ti̱ꞌ e̱ꞌ e̱, te̱ kuai̱n ndo̱so̱ꞌ ne̱ yivi̱ꞌ a̱.
MAT 5:14 ’Ndoꞌó ndii, nduuꞌ ndo̱ꞌ nde̱e̱ naa ñuꞌu̱ nuu̱ꞌ ne̱ yivi̱ꞌ i̱i̱n yivi̱ꞌ. Sa̱kanꞌ ña̱ nduuꞌ ndo̱ꞌ nde̱e̱ naa i̱i̱n ñu̱u̱ ña̱ kanduꞌu̱ꞌ xíniꞌ i̱i̱n i̱kuꞌ, ña̱ kü̱vi̱ ka̱nduꞌu̱ꞌ si̱ꞌe.
MAT 5:15 Nde̱e̱ i̱i̱n ne̱ yivi̱ꞌ näku̱nꞌ ka̱a̱ tuún, te̱ ka̱ni̱ ni̱a̱ a̱ ti̱xi̱n i̱i̱n xatu̱nꞌ, süu̱ꞌ ja̱a̱nꞌ ndii naku̱nꞌ ni̱a̱ a̱, te̱ xaniꞌ ni̱a̱ a̱ miiꞌ sukun te̱ tuviꞌ nuu̱ꞌ ne̱ ndieeꞌ ti̱xi̱n vi̱ꞌe̱.
MAT 5:16 Niiꞌ sa̱kanꞌ tu̱ kuní a̱ ko̱tuu̱n ña̱ va̱ꞌa̱ ña̱ xaaꞌ ndoꞌó nuu̱ꞌ ne̱ yivi̱ꞌ te̱ ku̱ni̱ ni̱a̱ a̱, te̱ sa̱kaꞌnuꞌ ni̱a̱ Ndiosí, yu̱vaꞌ e̱ꞌ, ña̱ nduꞌu̱ꞌ ndi̱viꞌ.
MAT 5:17 ’Kä̱ni̱ni̱ ndo̱ꞌ naaꞌ kua̱xi̱ i̱ te̱ sa̱nu̱ndiaꞌá i̱ tu̱ꞌu̱n nde̱iꞌ Ndiosí, ni̱ nde̱e̱ ña̱ ni̱ kaꞌa̱n te̱ ni̱ kaꞌa̱n tiakú tu̱ꞌu̱n a̱. Kuä̱xi̱ i̱ te̱ sa̱nu̱ndiaꞌá i̱ ña̱ ja̱a̱nꞌ, süu̱ꞌ ja̱a̱nꞌ ndii kua̱xi̱ i̱ te̱ sa̱xinu̱ i̱ sa̱kuuꞌ ña̱ kaꞌán a̱.
MAT 5:18 Ña̱ nda̱ku kaꞌán i̱ xiinꞌ ndo̱ꞌ ña̱, ña̱ kanduꞌu̱ꞌ ka̱ ndi̱viꞌ xiinꞌ ñu̱ꞌuꞌ i̱i̱n yivi̱ꞌ ndii, nde̱e̱ i̱i̱n yu̱ꞌuꞌ te̱ nde̱e̱ i̱i̱n letra lulu tu̱ꞌu̱n nde̱iꞌ ja̱a̱nꞌ ndö̱ñuꞌuꞌ nde̱e̱ ska̱chiꞌ xinu̱ sa̱kuuꞌ a̱.
MAT 5:19 Sa̱kanꞌ na kuiiꞌ yo̱o̱ ka̱ xkaꞌndíá ña̱ kaꞌán tu̱ꞌu̱n nde̱iꞌ ja̱a̱nꞌ ndii, tee̱ꞌ ndee ña̱ sie kui̱ti̱ꞌ nduuꞌ a̱, te̱ niiꞌ sa̱kanꞌ saniaꞌá ni̱a̱ ne̱ yivi̱ꞌ ndii, sie kui̱ti̱ꞌ ko̱ndi̱a̱ yaꞌviꞌ ni̱a̱ te̱i̱n ne̱ xaꞌndia chuunꞌ Ndiosí nimá. Ndisu̱ yo̱o̱ ka̱ xaaꞌ ña̱ kaꞌán chuunꞌ tu̱ꞌu̱n nde̱iꞌ ja̱a̱nꞌ, te̱ niiꞌ sa̱kanꞌ saniaꞌá ni̱a̱ ne̱ yivi̱ꞌ ndii, ne̱ kaꞌnuꞌ nduuꞌ ni̱a̱ te̱i̱n ne̱ xaꞌndia chuunꞌ Ndiosí nimá.
MAT 5:20 Sa̱kanꞌ na kuiiꞌ kaꞌán i̱ xiinꞌ ndo̱ꞌ ndii, kö̱o̱ꞌ kivi̱ꞌ ku̱ndu̱u̱ ndo̱ꞌ kuenta ne̱ ka̱ꞌndi̱a̱ chuunꞌ Ndiosí nimá naaꞌ xächuunꞌ nda̱ku ka̱ ndo̱ꞌ nuu̱ꞌ a̱ te̱ sa̱kanꞌ te̱ fariseo xiinꞌ te̱ saniaꞌá tu̱ꞌu̱n nde̱iꞌ ja̱a̱nꞌ.
MAT 5:21 ’Xa̱ ni̱ xi̱ni̱ so̱ꞌo̱ ndo̱ꞌ ña̱ ni̱ kaꞌa̱n Ndiosí xiinꞌ ne̱ xii̱ꞌ ya̱taꞌ e̱ꞌ xta̱ꞌanꞌ ndii: “Kä̱ꞌni̱ꞌ taꞌanꞌ ndo̱ꞌ, te̱ yo̱o̱ ka̱ xaꞌni̱ꞌ ne̱ yivi̱ꞌ ndii, kuní a̱ na̱chaꞌvi̱ ni̱a̱ xaꞌa̱ꞌ ña̱ ja̱a̱nꞌ”, kachi a̱.
MAT 5:22 Ndisu̱ yuꞌu̱ kaꞌán xiinꞌ ndo̱ꞌ ña̱ yo̱o̱ ka̱ nduuꞌ ne̱ xiꞌé xini ña̱ni̱ taꞌanꞌ ni̱a̱ ndii, kuní a̱ na̱chaꞌvi̱ ni̱a̱ xaꞌa̱ꞌ ña̱ ja̱a̱nꞌ. Te̱ yo̱o̱ ka̱ kaꞌán: “Ne̱ küuꞌ kaxiꞌ nduuꞌ u̱nꞌ”, xiinꞌ ña̱ni̱ taꞌanꞌ ni̱a̱ ndii, kuní a̱ na̱chaꞌvi̱ ni̱a̱ xaꞌa̱ꞌ ña̱ ja̱a̱nꞌ nuu̱ꞌ te̱ xaꞌndia chuunꞌ nuu̱ꞌ ñu̱u̱. Te̱ yo̱o̱ ka̱ kaꞌán: “Ne̱ kuä̱sa̱ꞌ kuní xa̱chiꞌ nduuꞌ u̱nꞌ”, xiinꞌ ña̱ni̱ taꞌanꞌ ni̱a̱ ndii, ko̱o̱ ni̱a̱ tu̱ndoꞌo̱ꞌ vi̱ꞌe̱ ndi̱a̱yaꞌ miiꞌ xixí ñuꞌu̱.
MAT 5:23 ’Sa̱kanꞌ na kuiiꞌ yo̱o̱ ka̱ nduuꞌ ndoꞌó, naaꞌ kuaꞌa̱n na̱soko̱ꞌ ndo̱ꞌ i̱i̱n ña̱ꞌa̱ nuu̱ꞌ Ndiosí, te̱ sa̱va̱ ni̱ i̱kanꞌ na̱ka̱ꞌanꞌ ndo̱ꞌ ña̱ yöo ndo̱ꞌ ña̱ mani̱ꞌ xiinꞌ taꞌanꞌ ndo̱ꞌ ndii,
MAT 5:24 na̱ko̱o̱ ndo̱ꞌ ña̱ ja̱a̱nꞌ i̱kanꞌ, te̱ kuꞌu̱n na̱koo̱ ndo̱ꞌ ña̱ mani̱ꞌ xiinꞌ taꞌanꞌ ndo̱ꞌ ja̱a̱nꞌ, te̱ sa̱kanꞌ vi̱ꞌ na̱ndi̱koꞌ ndo̱ꞌ te̱ na̱soko̱ꞌ ndo̱ꞌ ña̱ ja̱a̱nꞌ nuu̱ꞌ Ndiosí.
MAT 5:25 ’Numi̱ꞌ ndo̱ꞌ te̱ na̱koo̱ ndo̱ꞌ ña̱ mani̱ꞌ xiinꞌ i̱i̱n ne̱ chinduꞌu̱ꞌ kua̱chi̱ xaꞌa̱ꞌ ndo̱ꞌ kii̱ꞌ kuaꞌa̱n ndo̱ꞌ i̱chiꞌ xiinꞌ ni̱a̱, saa̱ꞌ i̱i̱n kii̱ꞌ kuꞌu̱n ndi̱a̱ka̱ ni̱a̱ ndoꞌó nuu̱ꞌ te̱ xaꞌnú kua̱chi̱, te̱ sa̱na̱kuaꞌa te̱ ja̱a̱nꞌ ndoꞌó nda̱ꞌaꞌ te̱ xitoꞌ vi̱ꞌe̱ ka̱a̱, te̱ ko̱ꞌni̱ te̱ ja̱a̱nꞌ ndoꞌó vi̱ꞌe̱ ka̱a̱ ja̱a̱nꞌ.
MAT 5:26 Ña̱ nda̱ku kaꞌán i̱ xiinꞌ ndo̱ꞌ ndii, kö̱o̱ꞌ kivi̱ꞌ ke̱ta̱ ndo̱ꞌ i̱kanꞌ nde̱e̱ na̱chaꞌvi̱ ndo̱ꞌ sa̱kuuꞌ ña̱ kuní a̱ cha̱ꞌvi̱ ndo̱ꞌ.
MAT 5:27 ’Xa̱ ni̱ xi̱ni̱ so̱ꞌo̱ tu̱ ndo̱ꞌ ña̱ ni̱ kaꞌa̱n chuunꞌ Ndiosí ndii: “Kümiꞌ ndo̱ꞌ musa ndo̱ꞌ”, kachi a̱.
MAT 5:28 Ndisu̱ kaꞌán tu̱ yuꞌu̱ xiinꞌ ndo̱ꞌ ña̱ yo̱o̱ ka̱ xitoꞌ ndiꞌe̱ꞌ i̱i̱n ña̱ꞌaꞌ, te̱ kaꞌán ndi̱e̱eꞌ nimá ra̱ ka̱nduꞌu̱ꞌ ra̱ xiinꞌ aꞌ ndii, xa̱ ni̱ xa̱a̱ ra̱ kua̱chi̱ xiinꞌ aꞌ nuu̱ꞌ Ndiosí xiinꞌ nimá ra̱.
MAT 5:29 ’Sa̱kanꞌ na kuiiꞌ, naaꞌ xiinꞌ ndu̱chiꞌ nuu̱ꞌ kua̱ꞌa̱ ndo̱ꞌ xaaꞌ ndo̱ꞌ kua̱chi̱ ndii, xta̱ꞌniꞌ ndo̱ꞌ a̱, te̱ ska̱naꞌ ndo̱ꞌ a̱. Kua̱chi̱ ndii nde̱e̱ chaaꞌ ka̱ naaꞌ ndo̱ñuꞌuꞌ i̱i̱n ndu̱chiꞌ nuu̱ꞌ ndo̱ꞌ te̱ sa̱kanꞌ ña̱ skoꞌni̱ꞌ i̱i̱n ka̱niiꞌ ndo̱ꞌ vi̱ꞌe̱ ndi̱a̱yaꞌ.
MAT 5:30 Te̱ naaꞌ xiinꞌ nda̱ꞌaꞌ kua̱ꞌa̱ ndo̱ꞌ xaaꞌ ndo̱ꞌ kua̱chi̱ ndii, ka̱ꞌndi̱a̱ ndo̱ꞌ a̱, te̱ ska̱naꞌ ndo̱ꞌ a̱. Kua̱chi̱ ndii nde̱e̱ chaaꞌ ka̱ naaꞌ ndo̱ñuꞌuꞌ i̱i̱n nda̱ꞌaꞌ ndo̱ꞌ, te̱ sa̱kanꞌ ña̱ skoꞌni̱ꞌ i̱i̱n ka̱niiꞌ ndo̱ꞌ vi̱ꞌe̱ ndi̱a̱yaꞌ.
MAT 5:31 ’Te̱ ni̱ kaꞌa̱n chuunꞌ tu̱ Ndiosí ndii: “Yo̱o̱ ka̱ kuni na̱ta̱ꞌviꞌ taꞌanꞌ xiinꞌ ñaꞌ siꞌiꞌ ra̱ ndii, kuní a̱ ña̱ ta̱xi̱ ra̱ i̱i̱n tu̱tu̱ nda̱ꞌaꞌ aꞌ, ña̱ kaꞌán ña̱ xa̱ ni̱ na̱ko̱o̱ ña̱ꞌaꞌ ra̱”, kachi a̱.
MAT 5:32 Ndisu̱ kaꞌán yuꞌu̱ xiinꞌ ndo̱ꞌ ña̱ yo̱o̱ ka̱ nataꞌviꞌ taꞌanꞌ xiinꞌ ñaꞌ siꞌiꞌ ra̱ naaꞌ süu̱ꞌ xaꞌa̱ꞌ a̱ ña̱ ni̱ ka̱nduꞌu̱ꞌ aꞌ xiinꞌ i̱nga̱ te̱ yivi̱ꞌ nduuꞌ a̱ ndii, i̱i̱ꞌ aꞌ ja̱a̱nꞌ xaaꞌ sa̱kanꞌ te̱ xaaꞌ aꞌ kua̱chi̱ ja̱a̱nꞌ xiinꞌ i̱nga̱ te̱ yivi̱ꞌ. Te̱ yo̱o̱ ka̱ tundaꞌáꞌ xiinꞌ ñaꞌ ja̱a̱nꞌ ndii, xaaꞌ tu̱ ra̱ kua̱chi̱ xiinꞌ ñaꞌ ja̱a̱nꞌ nuu̱ꞌ Ndiosí.
MAT 5:33 ’Xa̱ ni̱ xi̱ni̱ so̱ꞌo̱ tu̱ ndo̱ꞌ ña̱ ni̱ kaꞌa̱n Ndiosí xiinꞌ te̱ xii̱ꞌ ya̱taꞌ e̱ꞌ ndii: “Tä̱xi̱ saka ndo̱ꞌ kuento ndo̱ꞌ nuu̱ꞌ xto̱ꞌo̱ e̱ꞌ Ndiosí, süu̱ꞌ ja̱a̱nꞌ ndii sa̱xinú ndo̱ꞌ sa̱kuuꞌ ña̱ ni̱ kaꞌa̱n ndo̱ꞌ ja̱a̱nꞌ”, kachi a̱.
MAT 5:34 Ndisu̱ kaꞌán yuꞌu̱ xiinꞌ ndo̱ꞌ ña̱ tï̱i̱n ndi̱a̱a̱ ndo̱ꞌ Ndiosí kii̱ꞌ taxiꞌ ndo̱ꞌ kuento ndo̱ꞌ. Ni̱ nde̱e̱ tï̱i̱n ndi̱a̱a̱ tu̱ ndo̱ꞌ ndi̱viꞌ, sa̱kanꞌ ña̱ i̱kanꞌ xaꞌndia chuunꞌ Ndiosí.
MAT 5:35 Te̱ sa̱kanꞌ tu̱ tï̱i̱n ndi̱a̱a̱ ndo̱ꞌ ñu̱ꞌuꞌ i̱i̱n yivi̱ꞌ, sa̱kanꞌ ña̱ miiꞌ itaꞌ xaꞌa̱ꞌ Ndiosí nduuꞌ a̱, te̱ tï̱i̱n ndi̱a̱a̱ tu̱ ndo̱ꞌ ñu̱u̱ Jerusalén, sa̱kanꞌ ña̱ ñu̱u̱ miiꞌ xaꞌndia chuunꞌ Ndiosí, ña̱ nduuꞌ Rey kuuꞌ nu̱uꞌ, nduuꞌ a̱.
MAT 5:36 Te̱ ni̱ nde̱e̱ tï̱i̱n ndi̱a̱a̱ tu̱ ndo̱ꞌ xíniꞌ ndo̱ꞌ, sa̱kanꞌ ña̱ kü̱vi̱ nda̱sa̱ya̱a̱ ndo̱ꞌ nde̱e̱ i̱i̱n i̱xiꞌ xíniꞌ ndo̱ꞌ, ni̱ nde̱e̱ kü̱vi̱ tu̱ nda̱sa̱ndiaaꞌ ndo̱ꞌ a̱.
MAT 5:37 Te̱ kii̱ꞌ taxiꞌ ndo̱ꞌ kuento ndo̱ꞌ ña̱ sa̱a̱ ndo̱ꞌ i̱i̱n ña̱ꞌa̱ ndii, kaꞌa̱n kui̱ti̱ꞌ ndo̱ꞌ ndii: “Uun, sa̱a̱ i̱ ña̱ ja̱a̱nꞌ”, uun “Üꞌu̱nꞌ, sä̱a̱ i̱ ña̱ ja̱a̱nꞌ.” Te̱ naaꞌ kaꞌán ka̱ ndo̱ꞌ i̱nga̱ ña̱ꞌa̱ ndii, ña̱ ndi̱va̱ꞌa̱ sakaꞌán ndoꞌó.
MAT 5:38 ’Xa̱ ni̱ xi̱ni̱ so̱ꞌo̱ tu̱ ndo̱ꞌ ña̱ ni̱ kaꞌa̱n chuunꞌ Ndiosí ndii: “Naaꞌ ni̱ xta̱ꞌniꞌ yo̱o̱ ka̱ i̱i̱n ndu̱chiꞌ nuu̱ꞌ ndo̱ꞌ ndii, xta̱ꞌniꞌ tu̱ ndoꞌó i̱i̱n ndu̱chiꞌ nuu̱ꞌ ni̱a̱, te̱ naaꞌ ni̱ xta̱ꞌniꞌ yo̱o̱ ka̱ i̱i̱n nu̱ꞌu̱ ndo̱ꞌ ndii, xta̱ꞌniꞌ tu̱ ndoꞌó i̱i̱n nu̱ꞌu̱ ni̱a̱”, kachi a̱.
MAT 5:39 Ndisu̱ kaꞌán yuꞌu̱ xiinꞌ ndo̱ꞌ ña̱ sä̱na̱ndikoꞌ ndo̱ꞌ ña̱ ni̱a̱ꞌa ña̱ xaaꞌ ne̱ yivi̱ꞌ xiinꞌ ndo̱ꞌ, süu̱ꞌ ja̱a̱nꞌ ndii, naaꞌ yo̱o̱ ka̱ saꞌndiaꞌ nuu̱ꞌ kua̱ꞌa̱ ndo̱ꞌ ndii, ta̱xi̱ tu̱ ndo̱ꞌ tu̱ku̱ taꞌviꞌ nuu̱ꞌ ndo̱ꞌ sa̱ꞌndiaꞌ ni̱a̱.
MAT 5:40 Te̱ naaꞌ chinduꞌu̱ꞌ i̱i̱n ne̱ yivi̱ꞌ kua̱chi̱ xaꞌa̱ꞌ i̱i̱n ndoꞌó nuu̱ꞌ kuesí, ña̱ kuni tu̱ꞌu̱n ni̱a̱ ndi̱ni̱ ndo̱ꞌ ndii, ta̱xi̱ tu̱ ndo̱ꞌ na na̱ꞌi̱n ni̱a̱ toto̱ tití ndo̱ꞌ.
MAT 5:41 Te̱ naaꞌ yo̱o̱ ka̱ tiinꞌ uꞌvi̱ ndoꞌó, te̱ kui̱so̱ ndo̱ꞌ ña̱ꞌa̱ ni̱a̱ kuꞌu̱n ndo̱ꞌ xiinꞌ ni̱a̱ i̱i̱n mií metro ndii, kuꞌu̱n ndo̱ꞌ uvi̱ mií metro xiinꞌ a̱.
MAT 5:42 Yo̱o̱ ka̱ nduuꞌ ne̱ xikán ña̱ꞌa̱ nuu̱ꞌ ndo̱ꞌ ndii, ta̱xi̱ ndo̱ꞌ a̱ nda̱ꞌaꞌ ni̱a̱. Te̱ yo̱o̱ ka̱ nduuꞌ ne̱ kuni ta̱tu̱ ña̱ꞌa̱ nuu̱ꞌ ndo̱ꞌ ndii, nä̱ndi̱koꞌ niꞌiꞌ ndo̱ꞌ xata̱ꞌ ndo̱ꞌ nuu̱ꞌ ni̱a̱, süu̱ꞌ ja̱a̱nꞌ ndii sa̱tatu ña̱ꞌaꞌ ndo̱ꞌ.
MAT 5:43 ’Xa̱ ni̱ xi̱ni̱ so̱ꞌo̱ tu̱ ndo̱ꞌ ña̱ kaꞌán ra̱ ndii: “Ku̱ndani̱ ndo̱ꞌ ne̱ yivi̱ꞌ xiinꞌ ndo̱ꞌ, te̱ ku̱nda̱siꞌ ndo̱ꞌ ne̱ ndasiꞌ taꞌanꞌ xiinꞌ ndo̱ꞌ”, kachi ra̱.
MAT 5:44 Ndisu̱ kaꞌán yuꞌu̱ xiinꞌ ndo̱ꞌ ña̱ ku̱ndani̱ ndo̱ꞌ ne̱ ndasiꞌ ndoꞌó, te̱ kaꞌa̱n va̱ꞌa̱ ndo̱ꞌ xiinꞌ ne̱ sanachaꞌanꞌ ndoꞌó, te̱ sa̱a̱ ndo̱ꞌ ña̱ va̱ꞌa̱ xaꞌa̱ꞌ ne̱ xiꞌé xini ndoꞌó, te̱ kaꞌa̱n ndo̱ꞌ xiinꞌ Ndiosí xaꞌa̱ꞌ ne̱ mi̱iꞌ kuuꞌ xiinꞌ ndo̱ꞌ xiinꞌ xaꞌa̱ꞌ ne̱ sandoꞌoꞌ ndoꞌó.
MAT 5:45 Sa̱kanꞌ sa̱a̱ ndo̱ꞌ, te̱ niaꞌa̱ ndo̱ꞌ ña̱ nduuꞌ ndo̱ꞌ siꞌe̱ Ndiosí, yu̱vaꞌ e̱ꞌ, ña̱ nduꞌu̱ꞌ ndi̱viꞌ, ña̱ xaaꞌ sa̱kanꞌ te̱ nandii̱ꞌ nuu̱ꞌ ne̱ ni̱a̱ꞌa xiinꞌ nuu̱ꞌ ne̱ va̱ꞌa̱. Te̱ sakuunꞌ tu̱ a̱ savi̱ꞌ nuu̱ꞌ ne̱ xäaꞌ ña̱ nda̱ku xiinꞌ nuu̱ꞌ ne̱ xaaꞌ a̱.
MAT 5:46 Kua̱chi̱ ndii, naaꞌ kundani̱ ndo̱ꞌ ne̱ yivi̱ꞌ ne̱ kundani̱ ndoꞌó kui̱ti̱ꞌ ndii, kö̱o̱ꞌ ña̱ va̱ꞌa̱ na̱ti̱i̱n ndo̱ꞌ xaꞌa̱ꞌ ña̱ ja̱a̱nꞌ, sa̱kanꞌ ña̱ nde̱e̱ te̱ kendiaa̱ꞌ yaꞌviꞌ xaꞌa̱ꞌ ñu̱u̱ Roma kundani̱ ne̱ kundani̱ ña̱ꞌaꞌ kui̱ti̱ꞌ.
MAT 5:47 Te̱ naaꞌ nakuatuꞌ ndo̱ꞌ ña̱ni̱ taꞌanꞌ kui̱ti̱ꞌ ndo̱ꞌ ndii, kö̱o̱ꞌ ña̱ va̱ꞌa̱ ka̱ xaaꞌ ndo̱ꞌ te̱ sa̱kanꞌ tu̱ku̱ ne̱ yivi̱ꞌ, sa̱kanꞌ ña̱ nde̱e̱ ne̱ xïní yoo Ndiosí xaaꞌ sa̱kanꞌ.
MAT 5:48 Sa̱kanꞌ na kuiiꞌ kuní a̱ ka̱ka̱ nda̱ku ndo̱ꞌ xiinꞌ sa̱kuuꞌ ña̱ xaaꞌ ndo̱ꞌ nde̱e̱ naa xaaꞌ yu̱vaꞌ e̱ꞌ Ndiosí, ña̱ nduꞌu̱ꞌ ndi̱viꞌ.
MAT 6:1 ’Sä̱a̱ ndo̱ꞌ ña̱ va̱ꞌa̱ nuu̱ꞌ ne̱ yivi̱ꞌ te̱ kaꞌa̱n va̱ꞌa̱ ni̱a̱ xaꞌa̱ꞌ ndo̱ꞌ, sa̱kanꞌ ña̱ naaꞌ sa̱a̱ ndo̱ꞌ sa̱kanꞌ ndii, kö̱o̱ꞌ nde̱e̱ i̱i̱n ña̱ va̱ꞌa̱ na̱ti̱i̱n ndo̱ꞌ nda̱ꞌaꞌ yu̱vaꞌ e̱ꞌ Ndiosí, ña̱ nduꞌu̱ꞌ ndi̱viꞌ.
MAT 6:2 Te̱ kii̱ꞌ ta̱xi̱ ndo̱ꞌ li̱muxtan ndii, tä̱xi̱ ndo̱ꞌ ti̱vi̱ te̱ yivi̱ꞌ nda̱chuunꞌ tunꞌ nichiꞌ nuu̱ꞌ ndo̱ꞌ nde̱e̱ naa xaaꞌ te̱ xasuviꞌ xiinꞌ miiꞌ vi̱ꞌe̱ miiꞌ nakayá e̱ꞌ, xiinꞌ ya̱ꞌya̱ te̱ ko̱to̱ kaꞌnuꞌ ña̱ꞌaꞌ ne̱ yivi̱ꞌ. Ña̱ nda̱ku kaꞌán i̱ xiinꞌ ndo̱ꞌ ña̱ xa̱ ni̱ na̱ti̱i̱n te̱ ja̱a̱nꞌ ya̱ꞌvi̱ ra̱ xaꞌa̱ꞌ ña̱ ja̱a̱nꞌ.
MAT 6:3 Ndisu̱ kii̱ꞌ ta̱xi̱ ndoꞌó li̱muxtan ndii, na kü̱ni̱ nda̱ꞌaꞌ i̱ti̱n ndo̱ꞌ ña̱ xaaꞌ nda̱ꞌaꞌ kua̱ꞌa̱ ndo̱ꞌ.
MAT 6:4 Sa̱kanꞌ te̱ ña̱ taxiꞌ ndo̱ꞌ ja̱a̱nꞌ ndii, ko̱o̱ si̱ꞌe a̱, te̱ Ndiosí, ña̱ xiní ña̱ xaaꞌ si̱ꞌe e̱ꞌ, na̱chaꞌvi̱ tuviꞌ ndoꞌó.
MAT 6:5 ’Kii̱ꞌ kaꞌán ndo̱ꞌ xiinꞌ Ndiosí ndii, sä̱a̱ ndo̱ꞌ naa xaaꞌ te̱ xasuviꞌ xiinꞌ mi̱iꞌ, sa̱kanꞌ ña̱ te̱ ja̱a̱nꞌ ndii, xtani̱ ra̱ kui̱ta̱ ndi̱chi̱ ra̱, te̱ kaꞌa̱n ra̱ xiinꞌ Ndiosí vi̱ꞌe̱ miiꞌ nakayá e̱ꞌ xiinꞌ xiki̱ꞌ ya̱ꞌya̱ te̱ ku̱ni̱ ña̱ꞌaꞌ ne̱ yivi̱ꞌ. Ña̱ nda̱ku kaꞌán i̱ xiinꞌ ndo̱ꞌ ña̱ xa̱ ni̱ na̱ti̱i̱n te̱ ja̱a̱nꞌ ya̱ꞌvi̱ ra̱ xaꞌa̱ꞌ ña̱ ja̱a̱nꞌ.
MAT 6:6 Ndisu̱ ndoꞌó, kii̱ꞌ kaꞌán ndo̱ꞌ xiinꞌ Ndiosí ndii, ndiꞌvi̱ ndo̱ꞌ vi̱ꞌe̱ ndo̱ꞌ, te̱ nda̱si̱ ndo̱ꞌ yiꞌeꞌ, te̱ kaꞌa̱n ndo̱ꞌ xiinꞌ yu̱vaꞌ e̱ꞌ, ña̱ xiní ña̱ yoo si̱ꞌe. Te̱ Ndiosí, ña̱ xini ña̱ xaaꞌ si̱ꞌe e̱ꞌ, na̱chaꞌvi̱ tuviꞌ ndoꞌó.
MAT 6:7 ’Te̱ kii̱ꞌ kaꞌán ndo̱ꞌ xiinꞌ Ndiosí ndii, süu̱ꞌ xa̱ i̱i̱n nda̱a̱ꞌ kui̱ti̱ꞌ yu̱ꞌuꞌ kaꞌa̱n te̱ kaꞌa̱n ndo̱ꞌ nde̱e̱ naa xaaꞌ ne̱ xïní yoo Ndiosí. Sa̱kanꞌ ña̱ xanini ne̱ ja̱a̱nꞌ ña̱ ku̱ni̱ so̱ꞌo̱ a̱ ña̱ kaꞌán ni̱a̱ ja̱a̱nꞌ xaꞌa̱ꞌ a̱ ña̱ kuaꞌa̱ꞌ kuento kaꞌán ni̱a̱ xiinꞌ a̱.
MAT 6:8 Sa̱kanꞌ na kuiiꞌ sä̱a̱ ndo̱ꞌ naa xaaꞌ ne̱ yivi̱ꞌ ja̱a̱nꞌ. Kua̱chi̱ ndii, ña̱ kuní ka̱ kaꞌa̱n ndo̱ꞌ xiinꞌ yu̱vaꞌ e̱ꞌ ndii, xa̱ xiní a̱ ndee ña̱ kuní nuu̱ꞌ ndo̱ꞌ.
MAT 6:9 Ndoꞌó ndii, so̱ꞌo̱ kaꞌa̱n ndo̱ꞌ xiinꞌ Ndiosí: Yu̱vaꞌ ndu̱, ña̱ nduꞌu̱ꞌ ndi̱viꞌ, na ti̱i̱n kaꞌnuꞌ sa̱kuuꞌ ne̱ yivi̱ꞌ kivi̱ꞌ u̱nꞌ.
MAT 6:10 Te̱ na ki̱xi̱n u̱nꞌ te̱ ka̱ꞌndi̱a̱ chuunꞌ u̱nꞌ nimá ndu̱. Te̱ na sa̱a̱ u̱nꞌ ña̱ kaꞌán nimá u̱nꞌ i̱i̱n yivi̱ꞌ yoꞌoꞌ sa̱a̱ niiꞌ xaaꞌ u̱nꞌ ña̱ ja̱a̱nꞌ ndi̱viꞌ.
MAT 6:11 Te̱ i̱ꞌi̱n kivi̱ꞌ kuaꞌa̱n ta̱xi̱ u̱nꞌ ña̱ xaxi̱ꞌ, ña̱ kuní nuu̱ꞌ ndu̱.
MAT 6:12 Te̱ na ko̱o̱ kaꞌnuꞌ i̱ni̱ u̱nꞌ xaꞌa̱ꞌ kua̱chi̱ ndu̱ nde̱e̱ naa xaaꞌ nduꞌu̱ yoo kaꞌnuꞌ i̱ni̱ ndu̱ xaꞌa̱ꞌ ne̱ xaaꞌ ña̱ vä̱ꞌa̱ xiinꞌ ndu̱.
MAT 6:13 Te̱ tä̱xi̱ u̱nꞌ ko̱to̱ kua̱ꞌa̱ tu̱ndoꞌo̱ꞌ ndu̱ te̱ koyo̱ ndu̱ nuu̱ꞌ kua̱chi̱, süu̱ꞌ ja̱a̱nꞌ ndii sa̱kakú u̱nꞌ ndu̱ nuu̱ꞌ ña̱ ndi̱va̱ꞌa̱. Sa̱kanꞌ ña̱ yoꞌó nduuꞌ ña̱ xaꞌndia chuunꞌ kuuꞌ nu̱uꞌ, te̱ yoꞌó tu̱ nduuꞌ ña̱ kumiꞌ sa̱kuuꞌ ña̱ ndi̱e̱eꞌ, te̱ yoꞌó tu̱ xataꞌa̱n ti̱i̱n kaꞌnuꞌ ne̱ yivi̱ꞌ nde̱e̱ ndiꞌiꞌ ni̱ kivi̱ꞌ. Sa̱kanꞌ na ku̱ndu̱u̱ a̱.
MAT 6:14 ’Sa̱kanꞌ ña̱ naaꞌ yoo kaꞌnuꞌ i̱ni̱ ndo̱ꞌ xaꞌa̱ꞌ ne̱ xaaꞌ ña̱ vä̱ꞌa̱ xiinꞌ ndo̱ꞌ ndii, ko̱o̱ kaꞌnuꞌ tu̱ i̱ni̱ Ndiosí, yu̱vaꞌ e̱ꞌ, ña̱ nduꞌu̱ꞌ ndi̱viꞌ, xaꞌa̱ꞌ ndo̱ꞌ.
MAT 6:15 Ndisu̱ naaꞌ yöo kaꞌnuꞌ i̱ni̱ ndo̱ꞌ xaꞌa̱ꞌ ne̱ yivi̱ꞌ, ne̱ xaaꞌ ña̱ vä̱ꞌa̱ xiinꞌ ndo̱ꞌ ndii, kö̱o̱ꞌ kaꞌnuꞌ tu̱ i̱ni̱ Ndiosí, yu̱vaꞌ e̱ꞌ ja̱a̱nꞌ, xaꞌa̱ꞌ ndo̱ꞌ.
MAT 6:16 ’Kii̱ꞌ yoo ndi̱ti̱a̱ ndo̱ꞌ ndii, kö̱to̱ tama̱ ndo̱ꞌ naa xaaꞌ te̱ xasuviꞌ xiinꞌ mi̱iꞌ. Te̱ ja̱a̱nꞌ ndii, ndaꞌvi va̱ xtoꞌniꞌ ra̱ kii̱ꞌ yoo ndi̱ti̱a̱ ra̱ te̱ niaꞌa̱ ra̱ ña̱ xaaꞌ ra̱ ña̱ ja̱a̱nꞌ. Ña̱ nda̱ku kaꞌán i̱ xiinꞌ ndo̱ꞌ ña̱ xa̱ ni̱ na̱ti̱i̱n te̱ ja̱a̱nꞌ ya̱ꞌvi̱ ra̱ xaꞌa̱ꞌ ña̱ ja̱a̱nꞌ.
MAT 6:17 Ndisu̱ ndoꞌó, kii̱ꞌ ko̱o̱ ndi̱ti̱a̱ ndo̱ꞌ ndii, ka̱ki̱n ndo̱ꞌ xa̱ꞌa̱n xíniꞌ ndo̱ꞌ, te̱ na̱ti̱a̱ ndo̱ꞌ nuu̱ꞌ ndo̱ꞌ,
MAT 6:18 te̱ kü̱ni̱ ne̱ yivi̱ꞌ ña̱ yoo ndi̱ti̱a̱ ndo̱ꞌ, süu̱ꞌ ja̱a̱nꞌ ndii Ndiosí, yu̱vaꞌ e̱ꞌ, ña̱ kü̱vi̱ ku̱ni̱ e̱ꞌ, ña̱ xini ña̱ xaaꞌ si̱ꞌe e̱ꞌ, na̱chaꞌvi̱ tuviꞌ ndoꞌó.
MAT 6:19 ’Tä̱xa̱ꞌa̱ ndo̱ꞌ ña̱ vikaꞌ ndo̱ꞌ i̱i̱n yivi̱ꞌ yoꞌoꞌ miiꞌ sandoñuꞌuꞌ ña̱ꞌaꞌ ndi̱kiꞌndiꞌ xiinꞌ ku̱xi̱, miiꞌ ku̱vi̱ tu̱ kiꞌvi̱ te̱ kuiꞌna̱ꞌ te̱ sa̱kuiꞌnaꞌ ra̱ ña̱ ja̱a̱nꞌ.
MAT 6:20 Va̱ꞌa̱ ka̱ ta̱xa̱ꞌa̱ ndo̱ꞌ ña̱ vikaꞌ ndo̱ꞌ ja̱a̱nꞌ ndi̱viꞌ miiꞌ sä̱ndo̱ñuꞌuꞌ ña̱ꞌaꞌ ndi̱kiꞌndiꞌ xiinꞌ ku̱xi̱, miiꞌ kü̱vi̱ tu̱ kiꞌvi̱ te̱ kuiꞌna̱ꞌ te̱ sa̱kuiꞌnaꞌ ra̱ a̱.
MAT 6:21 Kua̱chi̱ ndii, miiꞌ ndieeꞌ ña̱ ndioo̱ꞌ i̱ni̱ ndo̱ꞌ xaꞌa̱ꞌ ndii, i̱kanꞌ tu̱ ko̱o̱ nimá ndo̱ꞌ.
MAT 6:22 ’Ndu̱chiꞌ nuu̱ꞌ e̱ꞌ ndii, nde̱e̱ naa ka̱a̱ tuún xaꞌa̱ꞌ ñu̱ꞌuꞌ ndeꞌi̱ e̱ꞌ nduuꞌ a̱. Sa̱kanꞌ na kuiiꞌ naaꞌ yoo va̱ꞌa̱ ndu̱chiꞌ nuu̱ꞌ e̱ꞌ ndii, chituꞌ ñu̱ꞌuꞌ ndeꞌi̱ e̱ꞌ xiinꞌ ñuꞌu̱, ña̱ taxiꞌ Ndiosí.
MAT 6:23 Ndisu̱ naaꞌ yöo va̱ꞌa̱ a̱ ndii, ka̱niiꞌ ñu̱ꞌuꞌ ndeꞌi̱ e̱ꞌ yoo iinꞌ yaví. Sa̱kanꞌ na kuiiꞌ naaꞌ kuä̱sa̱ꞌ xa̱chiꞌ yiꞌé ñuꞌu̱ ja̱a̱nꞌ ñu̱ꞌuꞌ ndeꞌi̱ e̱ꞌ ndii, yaꞌa̱ i̱i̱n yaví a̱.
MAT 6:24 ’Nde̱e̱ i̱i̱n ne̱ yivi̱ꞌ kü̱vi̱ ka̱ka̱ nu̱u̱ nuu̱ꞌ uvi̱ taꞌan xto̱ꞌo̱. Kua̱chi̱ ndii ku̱nda̱siꞌ ni̱a̱ i̱i̱n ra̱, te̱ ku̱ndani̱ ni̱a̱ i̱nga̱ ra̱, uun ko̱to̱ꞌni̱ ni̱a̱ yu̱ꞌuꞌ i̱i̱n ra̱, te̱ sä̱a̱ ni̱a̱ kuenta kuuꞌ i̱nga̱ ra̱. Xaꞌa̱ꞌ a̱ ja̱a̱nꞌ na kü̱vi̱ ka̱ka̱ nu̱u̱ ndo̱ꞌ nuu̱ꞌ Ndiosí te̱ ka̱ka̱ nu̱u̱ tu̱ ndo̱ꞌ nuu̱ꞌ ña̱ vikaꞌ ndo̱ꞌ.
MAT 6:25 ’Sa̱kanꞌ na kaꞌán i̱ xiinꞌ ndo̱ꞌ ña̱ kü̱ndi̱ꞌni̱ ndo̱ꞌ xaꞌa̱ꞌ ña̱ ka̱xi̱ꞌ ndo̱ꞌ uun ña̱ ko̱ꞌo̱ ndo̱ꞌ te̱ ku̱ti̱a̱ku̱ ndo̱ꞌ, ni̱ nde̱e̱ xaꞌa̱ꞌ toto̱ ña̱ kuní kui̱ꞌnu̱ ndo̱ꞌ. Kua̱chi̱ ndii yoo ña̱ kaꞌnuꞌ ka̱ xaꞌa̱ꞌ kivi̱ꞌ ñu̱u̱ e̱ꞌ te̱ sa̱kanꞌ ña̱ xaxi̱ꞌ e̱ꞌ, te̱ yoo ña̱ kaꞌnuꞌ ka̱ xaꞌa̱ꞌ ñu̱ꞌuꞌ ndeꞌi̱ e̱ꞌ te̱ sa̱kanꞌ toto̱ ña̱ niꞌnuꞌ e̱ꞌ.
MAT 6:26 Chu̱u̱n xaꞌaꞌ va̱ ndo̱ꞌ sa̱a̱ xaaꞌ sa̱a̱ tiꞌ taꞌnuꞌ ndi̱viꞌ. Tiꞌ ja̱a̱nꞌ ndii, chïꞌiꞌ riꞌ, te̱ näkaya riꞌ ña̱ savi̱ꞌ, te̱ täxaꞌaꞌ tu̱ riꞌ a̱ yaka̱. Ndisu̱ yu̱vaꞌ e̱ꞌ Ndiosí, ña̱ nduꞌu̱ꞌ ndi̱viꞌ, xamaníꞌ ña̱ꞌaꞌ. Te̱ ndiaa yaꞌviꞌ yaꞌa̱ ka̱ ndoꞌó te̱ sa̱kanꞌ tiꞌ ja̱a̱nꞌ.
MAT 6:27 Ndoꞌó, ne̱ ndiꞌni̱ xa̱va̱ꞌa̱ ndii, kü̱vi̱ nda̱sa̱sukun xiinꞌ mi̱iꞌ ka̱ ndo̱ꞌ ni̱ nde̱e̱ i̱i̱n kondo̱ nda̱ꞌaꞌ.
MAT 6:28 ¿Ndichun na ndiꞌni̱ ndo̱ꞌ xaꞌa̱ꞌ toto̱ ndo̱ꞌ? Chu̱u̱n xaꞌaꞌ ndo̱ꞌ sa̱a̱ xaꞌnuꞌ i̱ta̱ lirio. I̱ta̱ ja̱a̱nꞌ ndii, xächuunꞌ a̱, te̱ künuꞌ a̱ toto̱.
MAT 6:29 Ndisu̱ kaꞌán i̱ xiinꞌ ndo̱ꞌ ña̱ ni̱ nde̱e̱ rey Salomón nï̱ niꞌnu̱ toto̱ nda̱tu̱nꞌ va̱ nde̱e̱ naa nda̱tu̱nꞌ i̱ta̱ ja̱a̱nꞌ, tee̱ꞌ ndee te̱ vika̱ꞌ xa̱va̱ꞌa̱ ni̱ nduu̱ ra̱.
MAT 6:30 Naaꞌ sa̱kanꞌ xanda̱tu̱nꞌ Ndiosí i̱ta̱ ña̱ yoo xaꞌa̱ꞌ kuꞌu̱, ña̱ itaꞌ vi̱ti̱n, te̱ tiaa̱n xixí a̱ nuu̱ꞌ ñuꞌu̱ ndii, sa̱a̱ ka̱ vi̱ꞌ tu̱ ndoꞌó, ta̱xi̱ a̱ ña̱ va̱ꞌa̱ ka̱ nda̱ꞌaꞌ ndo̱ꞌ, tee̱ꞌ ndee sie va̱ i̱ni̱ ndo̱ꞌ xini ña̱ꞌaꞌ ndo̱ꞌ.
MAT 6:31 Xaꞌa̱ꞌ a̱ ja̱a̱nꞌ na kü̱ndi̱ꞌni̱ ndo̱ꞌ kaꞌán xiinꞌ taꞌanꞌ ndo̱ꞌ ndii: “¿Yo̱o̱ nduuꞌ a̱ ka̱xi̱ꞌ e̱ꞌ, uun yo̱o̱ nduuꞌ a̱ ko̱ꞌo̱ e̱ꞌ, uun ndee toto̱ kui̱ꞌnu̱ e̱ꞌ?”
MAT 6:32 Kua̱chi̱ ndii sa̱kuuꞌ ña̱ ja̱a̱nꞌ xikaꞌ ndukuꞌ ne̱ xïní yoo Ndiosí. Ndisu̱ ndoꞌó ndii, xa̱ xiní yu̱vaꞌ e̱ꞌ Ndiosí, ña̱ nduꞌu̱ꞌ ndi̱viꞌ, ña̱ kuní sa̱kuuꞌ ña̱ ja̱a̱nꞌ nuu̱ꞌ ndo̱ꞌ.
MAT 6:33 Sa̱kanꞌ na kuiiꞌ nde̱e̱ chaaꞌ ka̱ xi̱ꞌna̱ ndu̱kuꞌ ndo̱ꞌ ña̱ ka̱ꞌndi̱a̱ chuunꞌ Ndiosí nimá ndo̱ꞌ xiinꞌ ña̱ sa̱chuunꞌ nda̱ku ndo̱ꞌ nuu̱ꞌ a̱, te̱ ta̱xi̱ tu̱ a̱ sa̱kuuꞌ ña̱ ja̱a̱nꞌ nda̱ꞌaꞌ ndo̱ꞌ.
MAT 6:34 Xaꞌa̱ꞌ a̱ ja̱a̱nꞌ na kü̱ndi̱ꞌni̱ ndo̱ꞌ xaꞌa̱ꞌ ña̱ xkaꞌndi̱a̱ tiaa̱n. Kua̱chi̱ ndii xa̱ yoo ña̱ ku̱ndi̱ꞌni̱ ndo̱ꞌ xaꞌa̱ꞌ tiaa̱n. Sa̱kanꞌ ña̱ i̱ꞌi̱n kivi̱ꞌ ndii, xa̱ yoo, xa̱ yoo ña̱ ndiꞌni̱ e̱ꞌ xaꞌa̱ꞌ xiinꞌ a̱.
MAT 7:1 ’Nä̱tava̱ꞌ ndo̱ꞌ kuenta kuuꞌ ne̱ yivi̱ꞌ, te̱ nä̱tava̱ꞌ tu̱ Ndiosí kuenta kuuꞌ ndoꞌó xaꞌa̱ꞌ ña̱ ja̱a̱nꞌ.
MAT 7:2 Kua̱chi̱ ndii, sa̱a̱ niiꞌ na̱tava̱ꞌ ndo̱ꞌ kuenta kuuꞌ ne̱ yivi̱ꞌ ndii, niiꞌ sa̱kanꞌ tu̱ na̱tava̱ꞌ Ndiosí kuenta kuuꞌ ndoꞌó, te̱ xiinꞌ ku̱ꞌva̱, ña̱ na̱tava̱ꞌ ndo̱ꞌ kuenta kuuꞌ ne̱ yivi̱ꞌ ja̱a̱nꞌ, na̱tava̱ꞌ tu̱ Ndiosí kuenta kuuꞌ ndoꞌó.
MAT 7:3 ¿Ndichun na xitoꞌ u̱nꞌ xiꞌe̱ i̱tunꞌ ña̱ naá ndu̱chiꞌ nuu̱ꞌ ña̱ni̱ u̱nꞌ, te̱ xïtoꞌ u̱nꞌ ti̱kundu̱, tunꞌ naá ndu̱chiꞌ nuu̱ꞌ mi̱iꞌ u̱nꞌ?
MAT 7:4 ¿Sa̱a̱ ku̱vi̱ kaꞌa̱n u̱nꞌ xiinꞌ ña̱ni̱ u̱nꞌ ndii: “Ta̱xi̱ u̱nꞌ na xta̱ꞌniꞌ i̱ xiꞌe̱ i̱tunꞌ ndu̱chiꞌ nuu̱ꞌ u̱nꞌ”, kii̱ꞌ naá i̱i̱n ti̱kundu̱ chie̱ ka̱ ndu̱chiꞌ nuu̱ꞌ mi̱iꞌ u̱nꞌ?
MAT 7:5 Ndoꞌó, te̱ xasuviꞌ xiinꞌ mi̱iꞌ, xi̱ꞌna̱ ka̱ ti̱kundu̱ chie̱, tunꞌ naá ndu̱chiꞌ nuu̱ꞌ mi̱iꞌ ndo̱ꞌ xta̱ꞌniꞌ ndo̱ꞌ, sa̱kanꞌ te̱ ku̱vi̱ ko̱to̱ kaxiꞌ ndo̱ꞌ, te̱ xta̱ꞌniꞌ ndo̱ꞌ xiꞌe̱ i̱tunꞌ ña̱ naá ndu̱chiꞌ nuu̱ꞌ ña̱ni̱ ndo̱ꞌ ja̱a̱nꞌ.
MAT 7:6 ’Kö̱ꞌni̱ ndo̱ꞌ ña̱ nduuꞌ ndi̱ti̱a̱ Ndiosí nuu̱ꞌ naya̱ꞌ, ko̱to̱ ka̱ ndi̱ko̱ kuiín riꞌ te̱ ti̱i̱n riꞌ ndoꞌó, ni̱ nde̱e̱ kö̱ꞌni̱ tu̱ ndo̱ꞌ yuu̱ꞌ ña̱ ndiaa yaꞌviꞌ va̱ ña̱ naniꞌ perla nuu̱ꞌ kini̱, ko̱to̱ ka̱ kueꞌni̱ riꞌ a̱.
MAT 7:7 ’Kaka̱n ndo̱ꞌ ña̱ꞌa̱ nuu̱ꞌ Ndiosí, te̱ ta̱xi̱ ña̱ꞌaꞌ a̱ nda̱ꞌaꞌ ndo̱ꞌ. Ndu̱kuꞌ ndo̱ꞌ ña̱ ja̱a̱nꞌ nuu̱ꞌ a̱, te̱ na̱ti̱i̱n ndo̱ꞌ a̱. Sa̱kaxanꞌ ndo̱ꞌ yiꞌeꞌ a̱, te̱ nu̱niaꞌ ña̱ꞌaꞌ a̱ nuu̱ꞌ ndo̱ꞌ.
MAT 7:8 Kua̱chi̱ ndii, sa̱kuuꞌ ne̱ xikán ña̱ꞌa̱ nuu̱ꞌ Ndiosí ndii, ta̱xi̱ a̱ ña̱ ja̱a̱nꞌ nda̱ꞌaꞌ ni̱a̱, te̱ sa̱kuuꞌ ne̱ ndukuꞌ ña̱ ja̱a̱nꞌ nuu̱ꞌ a̱ ndii, na̱ti̱i̱n ni̱a̱ a̱, te̱ sa̱kuuꞌ ne̱ sakaxanꞌ yiꞌeꞌ ndii, nuniaꞌ ña̱ꞌaꞌ a̱ nuu̱ꞌ ni̱a̱.
MAT 7:9 ’Kua̱chi̱ ndii kö̱o̱ꞌ nde̱e̱ i̱i̱n ndoꞌó ta̱xi̱ i̱i̱n yuu̱ꞌ nda̱ꞌaꞌ tiaa̱ siꞌe̱ ndo̱ꞌ kii̱ꞌ xikán ra̱ i̱i̱n xita̱ꞌ va̱ꞌa̱ ku̱xi̱ ra̱.
MAT 7:10 Ni̱ nde̱e̱ tä̱xi̱ tu̱ ndo̱ꞌ i̱i̱n koo̱ꞌ nda̱ꞌaꞌ siꞌe̱ ndo̱ꞌ ja̱a̱nꞌ kii̱ꞌ xikán ra̱ i̱i̱n ti̱a̱kaꞌ nuu̱ꞌ ndo̱ꞌ ku̱xi̱ ra̱.
MAT 7:11 Naaꞌ xiní ndoꞌó, ne̱ yoo kua̱chi̱, ta̱xi̱ ndo̱ꞌ ña̱ va̱ꞌa̱ nda̱ꞌaꞌ siꞌe̱ ndo̱ꞌ ndii, sa̱a̱ ka̱ vi̱ꞌ tuꞌ yu̱vaꞌ e̱ꞌ Ndiosí, ña̱ nduꞌu̱ꞌ ndi̱viꞌ ndii, ta̱xi̱ a̱ ña̱ va̱ꞌa̱ nda̱ꞌaꞌ ne̱ xikán ña̱ꞌa̱ nuu̱ꞌ a̱.
MAT 7:12 Sa̱kanꞌ na kuiiꞌ sa̱kuuꞌ ña̱ kuní ndo̱ꞌ sa̱a̱ ne̱ yivi̱ꞌ xiinꞌ ndo̱ꞌ ndii, niiꞌ sa̱kanꞌ tu̱ sa̱a̱ ndoꞌó xiinꞌ ni̱a̱. Kua̱chi̱ ndii ña̱ ja̱a̱nꞌ kaꞌán tu̱ꞌu̱n nde̱iꞌ Ndiosí, te̱ ña̱ ja̱a̱nꞌ tu̱ ni̱ kaꞌa̱n te̱ ni̱ kaꞌa̱n tiakú tu̱ꞌu̱n a̱.
MAT 7:13 ’Yiꞌeꞌ teinꞌ ko̱ꞌni̱ ndo̱ꞌ, sa̱kanꞌ ña̱ ndiká va̱ yiꞌeꞌ, te̱ ndiká va̱ tu̱ i̱chiꞌ miiꞌ koꞌniꞌ ne̱ kuaꞌa̱n miiꞌ nduxi̱n xa̱chiꞌ ni̱a̱. Te̱ kuaꞌa̱ꞌ va̱ ne̱ yivi̱ꞌ koꞌniꞌ i̱chiꞌ ja̱a̱nꞌ.
MAT 7:14 Te̱ yiꞌeꞌ teinꞌ ja̱a̱nꞌ nduuꞌ miiꞌ ndaꞌniꞌ i̱chiꞌ teinꞌ, ña̱ kuaꞌa̱n miiꞌ yoo kivi̱ꞌ ñu̱u̱, ña̱ kö̱o̱ꞌ kivi̱ꞌ ndiꞌiꞌ, te̱ kö̱o̱ꞌ kuaꞌa̱ꞌ ne̱ yivi̱ꞌ koꞌniꞌ i̱kanꞌ.
MAT 7:15 ’Ko̱to̱ xiinꞌ mi̱iꞌ ndo̱ꞌ nuu̱ꞌ te̱ kaꞌán tiakú tu̱n vixi̱, te̱ ja̱a̱nꞌ ndii, kua̱xi̱ ra̱ nuu̱ꞌ ndo̱ꞌ nduuꞌ ra̱ nde̱e̱ naa mbe̱e̱, ndisu̱ nimá ra̱ ndii, nduuꞌ a̱ nde̱e̱ naa lobo ni̱a̱ꞌa.
MAT 7:16 Te̱ xiinꞌ ña̱ xaaꞌ ra̱ ku̱vi̱ na̱ku̱ni̱ ndo̱ꞌ ndee nuu̱ꞌ te̱ yivi̱ꞌ nduuꞌ ra̱. Sa̱kanꞌ ña̱ kü̱vi̱ ka̱ꞌndi̱a̱ e̱ꞌ uva nda̱ꞌaꞌ tunꞌ i̱ñu̱ꞌ, te̱ ni̱ nde̱e̱ kü̱vi̱ tu̱ ka̱ꞌndi̱a̱ e̱ꞌ higo nda̱ꞌaꞌ tunꞌ ti̱kaꞌaꞌ.
MAT 7:17 Sa̱kanꞌ tu̱ tunꞌ va̱ꞌa̱ ndii, nduu̱ꞌ va̱ꞌa̱ kuunꞌ nda̱ꞌaꞌ nu̱ꞌ, te̱ tunꞌ vä̱ꞌa̱ ndii, nduu̱ꞌ vä̱ꞌa̱ kuunꞌ nda̱ꞌaꞌ nu̱ꞌ.
MAT 7:18 Sa̱kanꞌ ña̱ tunꞌ va̱ꞌa̱ ndii, kü̱vi̱ ku̱u̱n nduu̱ꞌ ni̱a̱ꞌa nda̱ꞌaꞌ nu̱ꞌ, ni̱ nde̱e̱ kü̱vi̱ tu̱ ku̱u̱n nduu̱ꞌ va̱ꞌa̱ nda̱ꞌaꞌ tunꞌ ni̱a̱ꞌa.
MAT 7:19 Sa̱kuuꞌ tunꞌ küunꞌ nduu̱ꞌ va̱ꞌa̱ nda̱ꞌaꞌ ndii, tiaꞌndiá nu̱ꞌ, te̱ xixí nu̱ꞌ nuu̱ꞌ ñuꞌu̱.
MAT 7:20 Sa̱kanꞌ na kuiiꞌ xiinꞌ ña̱ xaaꞌ tu̱ ne̱ yivi̱ꞌ na̱ku̱ni̱ ndo̱ꞌ ndee nuu̱ꞌ ne̱ yivi̱ꞌ nduuꞌ ni̱a̱.
MAT 7:21 ’Süu̱ꞌ sa̱kuuꞌ ne̱ kaꞌán xiinꞌ i̱ ndii: “Yoꞌó nduuꞌ xto̱ꞌo̱ i̱, yoꞌó nduuꞌ xto̱ꞌo̱ i̱” ndiꞌvi̱ miiꞌ xaꞌndia chuunꞌ Ndiosí ndi̱viꞌ. Süu̱ꞌ ja̱a̱nꞌ ndii ne̱ xaaꞌ ña̱ kuní yu̱vaꞌ e̱ꞌ, ña̱ nduꞌu̱ꞌ ndi̱viꞌ kui̱ti̱ꞌ ndiꞌvi̱ i̱kanꞌ.
MAT 7:22 Kuaꞌa̱ꞌ va̱ ne̱ yivi̱ꞌ kaꞌa̱n xiinꞌ i̱ kii̱ꞌ xaa̱ kivi̱ꞌ ña̱ sa̱naꞌmá Ndiosí ne̱ yivi̱ꞌ xaꞌa̱ꞌ kua̱chi̱ ni̱a̱ ndii: “Xto̱ꞌo̱ i̱, Xto̱ꞌo̱ i̱, ni̱ kaꞌa̱n tiakú ndu̱ xiinꞌ ña̱ ndi̱e̱eꞌ u̱nꞌ nuu̱ꞌ ne̱ yivi̱ꞌ, te̱ xiinꞌ ña̱ ndi̱e̱eꞌ u̱nꞌ ja̱a̱nꞌ ni̱ ta̱va̱ꞌ ndu̱ ña̱ ndi̱va̱ꞌa̱ nimá ne̱ yivi̱ꞌ, te̱ xiinꞌ ña̱ ndi̱e̱eꞌ u̱nꞌ ja̱a̱nꞌ ni̱ xa̱a̱ tu̱ ndu̱ kuaꞌa̱ꞌ chu̱u̱n kaꞌnuꞌ”, kachi̱ ni̱a̱.
MAT 7:23 Sa̱kanꞌ te̱ kaꞌa̱n i̱ xiinꞌ ne̱ ja̱a̱nꞌ ndii: “Kö̱o̱ꞌ kivi̱ꞌ ni̱ xi̱ni̱ i̱ nuu̱ꞌ ndoꞌó, ne̱ xaaꞌ ña̱ ni̱a̱ꞌa. Ku̱xi̱o̱o̱ ndo̱ꞌ nuu̱ꞌ i̱”, kachi̱ i̱ xiinꞌ ni̱a̱.
MAT 7:24 ’Xaꞌa̱ꞌ a̱ ja̱a̱nꞌ na kuiiꞌ kaꞌán i̱ xiinꞌ ndo̱ꞌ ndii, yo̱o̱ ka̱ xini so̱ꞌo̱ ña̱ kaꞌán i̱ yoꞌoꞌ, te̱ saxinú ni̱a̱ a̱ ndii, na̱ka̱ta̱ ña̱ꞌaꞌ i̱ xiinꞌ nde̱e̱ naa i̱i̱n te̱ kuuꞌ kaxiꞌ, te̱ ni̱ xa̱ꞌa̱ vi̱ꞌe̱ xata̱ꞌ yuu̱ꞌ.
MAT 7:25 Te̱ ni̱ ku̱u̱n va̱ savi̱ꞌ, te̱ ni̱ na̱kaya̱ va̱ te̱ ñuꞌu̱ꞌ i̱ti̱a̱, te̱ ni̱ xika̱ va̱ tu̱ tachi̱ꞌ, te̱ ndi̱e̱eꞌ va̱ ni̱ ka̱ni̱ a̱ vi̱ꞌe̱ ja̱a̱nꞌ, ndisu̱ nï̱ ndu̱va̱ vi̱ꞌe̱ ja̱a̱nꞌ, sa̱kanꞌ ña̱ xata̱ꞌ yuu̱ꞌ ni̱ kua̱ꞌa̱ a̱.
MAT 7:26 Ndisu̱ ne̱ xini so̱ꞌo̱ ña̱ kaꞌán i̱ yoꞌoꞌ, te̱ säxinú ni̱a̱ a̱ ndii, na̱ka̱ta̱ ña̱ꞌaꞌ i̱ xiinꞌ nde̱e̱ naa i̱i̱n te̱ küuꞌ kaxiꞌ, te̱ ni̱ xa̱ꞌa̱ vi̱ꞌe̱ nuu̱ꞌ ñu̱tiꞌ.
MAT 7:27 Ni̱ ku̱u̱n va̱ savi̱ꞌ, te̱ ni̱ na̱kaya̱ va̱ te̱ ñuꞌu̱ꞌ i̱ti̱a̱, te̱ ni̱ xika̱ va̱ tu̱ tachi̱ꞌ, te̱ ndi̱e̱eꞌ va̱ ni̱ ka̱ni̱ a̱ vi̱ꞌe̱ ja̱a̱nꞌ, te̱ ni̱ ndu̱va̱ a̱, te̱ ni̱ nduxi̱n xa̱chiꞌ a̱ ―ni̱ kachi̱ a̱.
MAT 7:28 Te̱ kii̱ꞌ ndi̱ꞌi̱ ni̱ kaꞌa̱n Jesús ña̱ ja̱a̱nꞌ ndii, ni̱ na̱nda̱ni̱ va̱ ne̱ yivi̱ꞌ kuaꞌa̱ꞌ ja̱a̱nꞌ xaꞌa̱ꞌ ña̱ ni̱ kaꞌa̱n a̱.
MAT 7:29 Sa̱kanꞌ ña̱ ni̱ kaꞌa̱n a̱ ña̱ ja̱a̱nꞌ xiinꞌ ña̱ ndi̱e̱eꞌ ka̱ te̱ sa̱kanꞌ te̱ saniaꞌá tu̱ꞌu̱n nde̱iꞌ Ndiosí.
MAT 8:1 Kii̱ꞌ ni̱ na̱kaa̱ꞌ Jesús xiki̱ꞌ ja̱a̱nꞌ ndii, kuaꞌa̱ꞌ va̱ ne̱ yivi̱ꞌ ni̱ ndiku̱n ña̱ꞌaꞌ.
MAT 8:2 I̱kanꞌ te̱ ni̱ ku̱ya̱ti̱n i̱i̱n te̱ kumiꞌ kuiꞌe̱ teꞌi miiꞌ iinꞌ Jesús, te̱ ni̱ na̱ka̱nduꞌu̱ꞌ ndieeꞌ ra̱ nuu̱ꞌ a̱, te̱ ni̱ kaꞌa̱n ra̱ xiinꞌ a̱ ndii: ―Tákuiꞌe, naaꞌ kuní u̱nꞌ ndii, ku̱vi̱ sa̱ndaꞌa u̱nꞌ yuꞌu̱ ―ni̱ kachi̱ ra̱.
MAT 8:3 Sa̱kanꞌ te̱ ni̱ chi̱ka̱nuꞌ a̱ nda̱ꞌaꞌ a̱ xíniꞌ ra̱, te̱ ni̱ kaꞌa̱n a̱ xiinꞌ ra̱ ndii: ―Kuni sa̱ndaꞌa i̱ yoꞌó. Nda̱ꞌa̱ kii̱ꞌ u̱nꞌ ―ni̱ kachi̱ a̱. Te̱ xa̱ numi̱ꞌ sa̱kanꞌ, te̱ ni̱ ki̱e̱e̱ ña̱ꞌaꞌ kuiꞌe̱ ja̱a̱nꞌ.
MAT 8:4 Sa̱kanꞌ te̱ ni̱ kaꞌa̱n Jesús xiinꞌ ra̱ ndii: ―Chu̱u̱n xaꞌaꞌ u̱nꞌ ña̱ kaꞌa̱n i̱ xiinꞌ u̱nꞌ, käꞌa̱n u̱nꞌ xiinꞌ nde̱e̱ i̱i̱n ne̱ yivi̱ꞌ xaꞌa̱ꞌ ña̱ kaa̱ꞌ. Süu̱ꞌ ja̱a̱nꞌ ndii kuaꞌan te̱ niaꞌa̱ xiinꞌ mi̱iꞌ u̱nꞌ nuu̱ꞌ sutu̱ ña̱ xa̱ ni̱ nda̱ꞌa̱ u̱nꞌ, te̱ na̱soko̱ꞌ u̱nꞌ ña̱ꞌa̱ nuu̱ꞌ Ndiosí naa ni̱ kaꞌa̱n chuunꞌ Moisés, te̱ ku̱ni̱ ne̱ yivi̱ꞌ ña̱ xa̱ ni̱ nda̱ꞌa̱ xna̱ꞌa̱ u̱nꞌ ―ni̱ kachi̱ a̱.
MAT 8:5 Te̱ kii̱ꞌ ndaꞌniꞌ Jesús ñu̱u̱ Capernaum kuaꞌa̱n a̱ ndii, ni̱ ku̱ya̱ti̱n i̱i̱n te̱ xíinꞌ, te̱ xaꞌndia chuunꞌ nuu̱ꞌ ciento te̱ xíinꞌ, te̱ ni̱ kaꞌa̱n ndaꞌvi ra̱ xiinꞌ a̱ ndii:
MAT 8:6 ―Tákuiꞌe, te̱ xikaꞌ nuuꞌ nuu̱ꞌ i̱ ndii, kuni ku̱vi̱ ra̱ kanduꞌu̱ꞌ ra̱ vi̱ꞌe̱ i̱, ni̱ ku̱u̱ i̱tunꞌ ra̱, te̱ uꞌvi̱ xa̱va̱ꞌa̱ xini ra̱ ―ni̱ kachi̱ ra̱ xiinꞌ a̱.
MAT 8:7 Sa̱kanꞌ te̱ ni̱ kaꞌa̱n Jesús xiinꞌ ra̱ ndii: ―Yuꞌu̱ kuꞌu̱n te̱ sa̱ndaꞌa ña̱ꞌaꞌ i̱ ―ni̱ kachi̱ a̱.
MAT 8:8 Te̱ ni̱ kaꞌa̱n te̱ xíinꞌ ja̱a̱nꞌ xiinꞌ a̱ ndii: ―Tákuiꞌe, yuꞌu̱ ndii, i̱i̱n te̱ ndaꞌvi so̱ꞌo̱ kui̱ti̱ꞌ nduuꞌ i̱, sa̱kanꞌ na kuiiꞌ vä̱ꞌa̱ yoo a̱ ña̱ ndiꞌvi̱ u̱nꞌ vi̱ꞌe̱ i̱. Ku̱vi̱ kaꞌa̱n chuunꞌ kui̱ti̱ꞌ u̱nꞌ te̱ nda̱ꞌa̱ te̱ xikaꞌ nuuꞌ nuu̱ꞌ i̱ ja̱a̱nꞌ.
MAT 8:9 Kua̱chi̱ ndii yoo tu̱ te̱ xaꞌndia chuunꞌ nuu̱ꞌ yuꞌu̱, te̱ yoo tu̱ te̱ xaꞌndia chuunꞌ yuꞌu̱ nuu̱ꞌ. Te̱ kii̱ꞌ kaꞌán i̱ xiinꞌ i̱i̱n ra̱: “Kuaꞌa̱n” ndii, kuaꞌa̱n ra̱. Te̱ kii̱ꞌ kaꞌán i̱ xiinꞌ i̱nga̱ ra̱: “Ni̱a̱ꞌa̱” ndii, kua̱xi̱ ra̱. Te̱ kii̱ꞌ kaꞌán i̱ xiinꞌ te̱ xikaꞌ nuuꞌ nuu̱ꞌ i̱: “Sa̱a̱ u̱nꞌ ña̱ yo̱ꞌo̱” ndii, xaaꞌ ra̱ ña̱ ja̱a̱nꞌ ―ni̱ kachi̱ ra̱ xiinꞌ a̱.
MAT 8:10 Te̱ ni̱ na̱nda̱ni̱ va̱ Jesús kii̱ꞌ ni̱ xi̱ni̱ so̱ꞌo̱ a̱ ña̱ ni̱ kaꞌa̱n te̱ ja̱a̱nꞌ, te̱ ni̱ kaꞌa̱n a̱ xiinꞌ ne̱ ndikún ña̱ꞌaꞌ ja̱a̱nꞌ ndii: ―Ña̱ nda̱ku kaꞌán i̱ xiinꞌ ndo̱ꞌ ndii, tïa̱ꞌan ku̱ni̱ i̱ nde̱e̱ i̱i̱n ne̱ taꞌanꞌ e̱ꞌ, ne̱ Israel, ne̱ i̱ni̱ xini yuꞌu̱ nde̱e̱ naa i̱ni̱ te̱ kaa̱ꞌ.
MAT 8:11 Kaꞌán i̱ xiinꞌ ndo̱ꞌ ña̱ kuaꞌa̱ꞌ ne̱ ki̱e̱e̱ sa̱kuuꞌ xaanꞌ i̱i̱n yivi̱ꞌ, miiꞌ ketaꞌ ñu̱ꞌu̱ xiinꞌ miiꞌ ketá a̱ ndii, ki̱xi̱n ni̱a̱, te̱ ku̱ndi̱e̱e̱ ni̱a̱ xiinꞌ Abraham, xiinꞌ Isaac, xiinꞌ Jacob, te̱ ku̱xi̱ ni̱a̱ miiꞌ xaꞌndia chuunꞌ Ndiosí ndi̱viꞌ.
MAT 8:12 Ndisu̱ ne̱ ni̱ kuni̱ a̱ ku̱ndi̱e̱e̱ miiꞌ xaꞌndia chuunꞌ a̱ ja̱a̱nꞌ ndii, ta̱va̱ꞌ ña̱ꞌaꞌ a̱ ki̱ꞌe̱, te̱ kuꞌu̱n ni̱a̱ miiꞌ i̱i̱n yaví va̱, te̱ kua̱ku̱ uꞌvi̱ va̱ ni̱a̱ i̱kanꞌ nde̱e̱ ke̱ꞌi̱ vi̱ꞌ na̱ka̱xi̱ꞌ nu̱ꞌu̱ ni̱a̱ ―ni̱ kachi̱ a̱.
MAT 8:13 Sa̱kanꞌ te̱ ni̱ kaꞌa̱n ka̱ Jesús xiinꞌ te̱ xíinꞌ ja̱a̱nꞌ ndii: ―Kuaꞌan vi̱ꞌe̱ u̱nꞌ, te̱ na xinu̱ ña̱ kuní u̱nꞌ ja̱a̱nꞌ sa̱a̱ niiꞌ i̱ni̱ u̱nꞌ xini u̱nꞌ yuꞌu̱ ―ni̱ kachi̱ a̱. Te̱ sa̱va̱ ni̱ hora ja̱a̱nꞌ ni̱ nda̱ꞌa̱ te̱ xikaꞌ nuuꞌ nuu̱ꞌ te̱ xíinꞌ ja̱a̱nꞌ.
MAT 8:14 Te̱ kii̱ꞌ ni̱ kiꞌvi̱ Jesús vi̱ꞌe̱ Pedro ndii, ni̱ xi̱ni̱ a̱ kanduꞌu̱ꞌ ñaꞌ ti̱so̱ ra̱ nuu̱ꞌ yi̱vi̱ꞌ tiinꞌ ña̱ꞌaꞌ ka̱ꞌniꞌ.
MAT 8:15 Sa̱kanꞌ te̱ ni̱ ti̱i̱n Jesús nda̱ꞌaꞌ aꞌ, te̱ ni̱ ki̱e̱e̱ ña̱ꞌaꞌ ka̱ꞌniꞌ, te̱ ni̱ ndo̱koo̱ aꞌ, te̱ ni̱ xa̱ꞌaꞌ ndukuꞌ aꞌ ña̱ ku̱xi̱ a̱.
MAT 8:16 Te̱ kii̱ꞌ ni̱ kua̱a̱ꞌ ndii, ni̱ ki̱xi̱n ndi̱a̱ka̱ ne̱ yivi̱ꞌ kuaꞌa̱ꞌ, ne̱ ñuꞌuꞌ ña̱ ndi̱va̱ꞌa̱ nimá, nuu̱ꞌ Jesús. Te̱ xiinꞌ i̱i̱n nda̱a̱ꞌ yu̱ꞌuꞌ kui̱ti̱ꞌ ni̱ ta̱va̱ꞌ a̱ ña̱ ndi̱va̱ꞌa̱ ja̱a̱nꞌ nimá ne̱ yivi̱ꞌ ja̱a̱nꞌ. Te̱ ni̱ sa̱ndaꞌa tu̱ a̱ sa̱kuuꞌ ne̱ kuni ku̱vi̱ ndieeꞌ ja̱a̱nꞌ.
MAT 8:17 Ni̱ xa̱a̱ a̱ sa̱kanꞌ te̱ xinu̱ ña̱ ni̱ kaꞌa̱n Isaías, te̱ ni̱ kaꞌa̱n tiakú tu̱ꞌu̱n Ndiosí, kii̱ꞌ ni̱ kaꞌa̱n ra̱ ndii: “Mi̱iꞌ ra̱ ni̱ na̱kui̱so̱ kuiꞌe̱ ña̱ ndoꞌoꞌ yooꞌ, te̱ ni̱ na̱ꞌi̱n tu̱ ra̱ ña̱ uꞌvi̱ xini e̱ꞌ”, ni̱ kachi̱ Isaías.
MAT 8:18 Kii̱ꞌ ni̱ xi̱ni̱ Jesús ña̱ kuaꞌa̱ꞌ yaꞌa̱ ne̱ yivi̱ꞌ yoo sa̱a̱ xinundu̱u̱ miiꞌ iinꞌ a̱ ndii, ni̱ kaꞌa̱n chuunꞌ a̱ xiinꞌ te̱ nda̱ꞌaꞌ xaꞌa̱ꞌ a̱ ña̱ xkaꞌndi̱a̱ ra̱ xiinꞌ a̱ tu̱ku̱ taꞌviꞌ yu̱ꞌuꞌ mi̱ni̱.
MAT 8:19 I̱kanꞌ te̱ ni̱ ku̱ya̱ti̱n i̱i̱n te̱ saniaꞌá tu̱ꞌu̱n nde̱iꞌ Ndiosí, te̱ ni̱ kaꞌa̱n ra̱ xiinꞌ a̱ ndii: ―Tákuiꞌe, kuꞌu̱n i̱ xiinꞌ u̱nꞌ miiꞌ ka̱ kuaꞌa̱n u̱nꞌ ―ni̱ kachi̱ ra̱.
MAT 8:20 Te̱ ni̱ kaꞌa̱n a̱ xiinꞌ ra̱ ndii: ―I̱ngu̱i̱ ndii, yavi̱ riꞌ yoo, te̱ sa̱a̱, tiꞌ taꞌnuꞌ ndi̱viꞌ ndii, choꞌo̱ riꞌ yoo, ndisu̱ yuꞌu̱, ña̱ nduuꞌ tu̱ te̱ yivi̱ꞌ ndii, kö̱o̱ꞌ nde̱e̱ i̱i̱n xaanꞌ miiꞌ ku̱vi̱ ka̱nduꞌu̱ꞌ i̱ ―ni̱ kachi̱ a̱.
MAT 8:21 I̱kanꞌ te̱ ni̱ kaꞌa̱n tu̱ i̱i̱n te̱ ndikún i̱chiꞌ a̱ xiinꞌ a̱ ndii: ―Tákuiꞌe, xi̱ꞌna̱ ta̱xi̱ u̱nꞌ na kuꞌu̱n na̱taa̱nꞌ i̱ yu̱vaꞌ i̱, sa̱kanꞌ te̱ ki̱xi̱n i̱ te̱ ku̱ndiku̱n i̱ yoꞌó ―ni̱ kachi̱ ra̱.
MAT 8:22 Ndisu̱ ni̱ kaꞌa̱n Jesús xiinꞌ ra̱ ndii: ―Na̱ko̱o̱ u̱nꞌ na na̱taa̱nꞌ ne̱ xa̱ ni̱ xiꞌi̱ nuu̱ꞌ Ndiosí ne̱ yivi̱ꞌ xiinꞌ ni̱a̱. Ndisu̱ yoꞌó ndii, ku̱ndiku̱n kii̱ꞌ yuꞌu̱ ―ni̱ kachi̱ a̱.
MAT 8:23 Sa̱kanꞌ te̱ ni̱ sko̱ꞌnuꞌ Jesús ti̱xi̱n i̱i̱n tundo̱oꞌ, te̱ ni̱ ke̱ta̱ a̱ kuaꞌa̱n a̱, te̱ kuaꞌa̱n tu̱ te̱ nda̱ꞌaꞌ xaꞌa̱ꞌ a̱ xiinꞌ a̱.
MAT 8:24 Sa̱kanꞌ te̱ ndi̱e̱eꞌ va̱ ni̱ xa̱ꞌaꞌ xikaꞌ tachi̱ꞌ nuu̱ꞌ mi̱ni̱ ja̱a̱nꞌ, sa̱kanꞌ na kuiiꞌ ni̱ nu̱ta̱ ti̱kui nde̱e̱ ndasi raꞌ tundo̱oꞌ ja̱a̱nꞌ. Ndisu̱ Jesús ndii, kixín a̱.
MAT 8:25 I̱kanꞌ te̱ ni̱ xaꞌa̱n sa̱ndotoꞌ ña̱ꞌaꞌ ra̱ kaꞌán ra̱ ndii: ―¡Tákuiꞌe, sa̱kakú u̱nꞌ ndu̱, xa̱ kuni ndo̱ñuꞌuꞌ e̱ꞌ! ―ni̱ kachi̱ ra̱.
MAT 8:26 Te̱ ni̱ kaꞌa̱n a̱ xiinꞌ ra̱ ndii: ―¿Ndichun na yiꞌvi ndo̱ꞌ? Sie va̱ i̱ni̱ ndo̱ꞌ xini ndo̱ꞌ yuꞌu̱ ―ni̱ kachi̱ a̱. Te̱ ni̱ ndo̱ndi̱chi̱ a̱, te̱ ni̱ kaꞌa̱n chuunꞌ a̱ xiinꞌ tachi̱ꞌ ja̱a̱nꞌ xiinꞌ ti̱kui mi̱ni̱ ja̱a̱nꞌ. Te̱ ni̱ xi̱kuii̱n ndo̱o̱ tachi̱ꞌ ja̱a̱nꞌ, te̱ ni̱ na̱ku̱naa̱ taxi̱nꞌ tu̱ ti̱kui mi̱ni̱ ja̱a̱nꞌ.
MAT 8:27 Te̱ ni̱ na̱nda̱ni̱ va̱ ra̱ kaꞌán xiinꞌ taꞌanꞌ ra̱ ndii: ―¿Yo̱o̱ nduuꞌ tu̱ te̱ yivi̱ꞌ kaa̱ꞌ, na kuiiꞌ nde̱e̱ tachi̱ꞌ xiinꞌ ti̱kui mi̱ni̱ kaꞌán chuunꞌ ra̱ xiinꞌ, te̱ kandixaꞌ ña̱ꞌaꞌ a̱? ―ni̱ kachi̱ ra̱.
MAT 8:28 Sa̱kanꞌ te̱ kii̱ꞌ ni̱ xa̱a̱ Jesús tu̱ku̱ taꞌviꞌ yu̱ꞌuꞌ mi̱ni̱ ja̱a̱nꞌ nuu̱ꞌ ñu̱ꞌuꞌ ne̱ ndieeꞌ ñu̱u̱ Gadara ndii, ni̱ na̱taꞌanꞌ uvi̱ taꞌan te̱ yivi̱ꞌ xiinꞌ a̱. Te̱ ja̱a̱nꞌ ndii, ñuꞌuꞌ ña̱ ndi̱va̱ꞌa̱ nimá ra̱. Te̱ ni̱ ki̱e̱e̱ ra̱ yavi̱ ndi̱i̱ miiꞌ ndieeꞌ ra̱, te̱ i̱yo̱ va̱ kuuꞌ ra̱, sa̱kanꞌ na nde̱e̱ i̱i̱n ne̱ yivi̱ꞌ nï̱ ku̱vi̱ xkaꞌndi̱a̱ i̱chiꞌ ja̱a̱nꞌ.
MAT 8:29 Te̱ ni̱ kua̱aꞌ ra̱ kaꞌán ra̱ ndii: ―¿Ndichun kua̱xi̱ u̱nꞌ sa̱ta̱ñaꞌa̱ꞌ u̱nꞌ nduꞌu̱, Jesús, siꞌe̱ Ndiosí? ¿Ñáá kua̱xi̱ u̱nꞌ te̱ sa̱ndoꞌoꞌ uꞌvi̱ u̱nꞌ nduꞌu̱ ña̱ kuní ka̱ xaa̱ kivi̱ꞌ soꞌo̱ꞌ ndiꞌiꞌ? ―ni̱ kachi̱ ra̱.
MAT 8:30 Sie ndo̱so̱ꞌ miiꞌ iinꞌ Jesús xiinꞌ uvi̱ sa̱aꞌ te̱ ja̱a̱nꞌ ndii, ñuꞌuꞌ i̱i̱n ti̱ꞌvi̱ chie̱ kini̱ xaxi̱ꞌ riꞌ kuꞌu̱.
MAT 8:31 Te̱ ni̱ kaꞌa̱n ndaꞌvi ña̱ ndi̱va̱ꞌa̱ ja̱a̱nꞌ xiinꞌ a̱ ndii: ―Naaꞌ ta̱va̱ꞌ u̱nꞌ nduꞌu̱ nimá te̱ yo̱ꞌo̱ꞌ ndii, ta̱xi̱ u̱nꞌ ña̱ kuꞌu̱n ko̱ꞌni̱ ndu̱ ti̱xi̱n kini̱ kaa̱ꞌ ―ni̱ kachi̱ a̱.
MAT 8:32 Sa̱kanꞌ te̱ ni̱ kaꞌa̱n Jesús xiinꞌ a̱ ndii: ―Kuaꞌan ndo̱ꞌ ―ni̱ kachi̱ a̱. Sa̱kanꞌ na kuiiꞌ ni̱ ki̱e̱e̱ a̱ nimá te̱ yivi̱ꞌ ja̱a̱nꞌ, te̱ ni̱ ko̱ꞌni̱ a̱ ti̱xi̱n kini̱ ja̱a̱nꞌ. I̱kanꞌ te̱ ni̱ ta̱xtaꞌanꞌ riꞌ kuaꞌa̱n riꞌ, te̱ ni̱ na̱kaa̱ꞌ riꞌ miiꞌ nakoꞌ i̱tu̱n, te̱ ni̱ koyo̱ riꞌ ti̱xi̱n ti̱kui mi̱ni̱ ja̱a̱nꞌ, te̱ ni̱ ndo̱ñuꞌuꞌ riꞌ.
MAT 8:33 Te̱ yivi̱ꞌ, te̱ ndieeꞌ xitoꞌ kini̱ ja̱a̱nꞌ ndii, ni̱ xi̱nu̱ ra̱ kuan nuꞌu̱ ra̱. Te̱ ni̱ kaꞌa̱n ra̱ xiinꞌ ne̱ ndieeꞌ ñu̱u̱ ra̱ sa̱kuuꞌ ña̱ ni̱ xkaꞌndi̱a̱ i̱kanꞌ, ña̱ ni̱ ndo̱ꞌo̱ te̱ ni̱ ñuꞌu̱ ña̱ ndi̱va̱ꞌa̱ nimá ja̱a̱nꞌ.
MAT 8:34 Te̱ sa̱kuuꞌ ne̱ ndieeꞌ ñu̱u̱ ja̱a̱nꞌ ndii, ni̱ ki̱e̱e̱ ni̱a̱ xan ko̱to̱ ni̱a̱ Jesús. Te̱ kii̱ꞌ ni̱ xi̱ni̱ ña̱ꞌaꞌ ni̱a̱ ndii, ni̱ kaꞌa̱n ndaꞌvi ni̱a̱ xiinꞌ a̱ ña̱ ke̱ta̱ a̱ nuu̱ꞌ ñu̱ꞌuꞌ ni̱a̱ ja̱a̱nꞌ.
MAT 9:1 Te̱ ni̱ sko̱ꞌnuꞌ Jesús ti̱xi̱n tundo̱oꞌ, te̱ ni̱ xkaꞌndi̱a̱ a̱ tu̱ku̱ taꞌviꞌ mi̱ni̱, te̱ ni̱ xa̱a̱ a̱ ñu̱u̱ miiꞌ nduꞌu̱ꞌ a̱.
MAT 9:2 Te̱ ni̱ xa̱a̱ ndiaꞌviꞌ te̱ yivi̱ꞌ xiinꞌ i̱i̱n te̱ kuiꞌe xaꞌa̱ꞌ kanduꞌu̱ꞌ ra̱ nuu̱ꞌ tunꞌ xto̱. Te̱ kii̱ꞌ ni̱ xi̱ni̱ Jesús ña̱ i̱ni̱ te̱ yivi̱ꞌ ja̱a̱nꞌ xini ña̱ꞌaꞌ ra̱ ndii, ni̱ kaꞌa̱n a̱ xiinꞌ te̱ kuni ku̱vi̱ ja̱a̱nꞌ ndii: ―Kä̱ka̱ nimá u̱nꞌ, pi̱a̱ꞌun, xa̱ ni̱ ndo̱yo̱ kua̱chi̱ u̱nꞌ ―ni̱ kachi̱ a̱.
MAT 9:3 Sa̱kanꞌ te̱ ni̱ kaꞌa̱n sa̱va̱ te̱ saniaꞌá tu̱ꞌu̱n nde̱iꞌ Ndiosí, te̱ itaꞌ i̱kanꞌ xiinꞌ nimá ra̱ ndii: “Kani̱a̱ꞌa te̱ kaa̱ꞌ xaꞌa̱ꞌ Ndiosí”, ni̱ kachi̱ ra̱.
MAT 9:4 Ndisu̱ Jesús ndii, ni̱ xi̱ni̱ a̱ ña̱ kaꞌán te̱ ja̱a̱nꞌ xiinꞌ nimá ra̱, te̱ ni̱ kaꞌa̱n a̱ xiinꞌ ra̱ ndii: ―Vä̱ꞌa̱ kaꞌán ndo̱ꞌ xiinꞌ nimá ndo̱ꞌ xaꞌa̱ꞌ i̱.
MAT 9:5 Sa̱kanꞌ ña̱, ¿ndee ña̱ nduuꞌ ña̱ xa̱ku̱ꞌ ka̱ vixi kaꞌa̱n i̱ xiinꞌ te̱ kaa̱ꞌ, tuu ndoꞌó? ¿Ñáá ña̱ xa̱ ni̱ ndo̱yo̱ kua̱chi̱ ra̱, uun ñáá ña̱ ndo̱koo̱ ra̱ te̱ kuꞌu̱n ra̱?
MAT 9:6 Sa̱kanꞌ na kuiiꞌ niaꞌa̱ yuꞌu̱, ña̱ nduuꞌ tu̱ te̱ yivi̱ꞌ, ndoꞌó ña̱ kumiꞌ i̱ ndi̱e̱e̱ꞌ i̱i̱n yivi̱ꞌ te̱ sa̱ndoyoꞌ i̱ kua̱chi̱ ne̱ yivi̱ꞌ ―ni̱ kachi̱ Jesús. Sa̱kanꞌ te̱ ni̱ kaꞌa̱n a̱ xiinꞌ te̱ kuiꞌe xaꞌa̱ꞌ ja̱a̱nꞌ ndii: ―Xiinꞌ yoꞌó kaꞌán i̱. Ndo̱koo̱ u̱nꞌ, te̱ na̱ꞌi̱n u̱nꞌ tunꞌ xto̱ u̱nꞌ, te̱ nuꞌu̱ u̱nꞌ vi̱ꞌe̱ u̱nꞌ ―ni̱ kachi̱ a̱.
MAT 9:7 Sa̱kanꞌ te̱ ni̱ ndo̱ndi̱chi̱ ra̱ te̱ kuan nuꞌu̱ ra̱ vi̱ꞌe̱ ra̱.
MAT 9:8 Te̱ kii̱ꞌ ni̱ xi̱ni̱ ne̱ yivi̱ꞌ kuaꞌa̱ꞌ ja̱a̱nꞌ ña̱ ni̱ yoo̱ i̱kanꞌ ndii, ni̱ na̱nda̱ni̱ va̱ ni̱a̱, te̱ ni̱ xa̱kaꞌnuꞌ ni̱a̱ Ndiosí xaꞌa̱ꞌ ña̱ ni̱ ta̱xi̱ a̱ ndi̱e̱e̱ꞌ ja̱a̱nꞌ nda̱ꞌaꞌ te̱ yivi̱ꞌ.
MAT 9:9 Te̱ kii̱ꞌ xkaꞌndíá Jesús kuaꞌa̱n a̱ ndii, ni̱ xi̱ni̱ a̱ nduꞌu̱ꞌ i̱i̱n te̱ na̱niꞌ Mateo miiꞌ kendiaa̱ꞌ yaꞌviꞌ ra̱ xaꞌa̱ꞌ ñu̱u̱ Roma. Te̱ ni̱ kaꞌa̱n a̱ xiinꞌ ra̱ ndii: ―Ni̱a̱ꞌa̱, te̱ ku̱ndiku̱n u̱nꞌ yuꞌu̱ ―ni̱ kachi̱ a̱. Sa̱kanꞌ te̱ ni̱ ndo̱ndi̱chi̱ ra̱, te̱ ni̱ xi̱ku̱ndiku̱n ña̱ꞌaꞌ ra̱.
MAT 9:10 Te̱ kii̱ꞌ nduꞌu̱ꞌ Jesús nuu̱ꞌ mesa xixiꞌ a̱ vi̱ꞌe̱ te̱ ja̱a̱nꞌ ndii, ni̱ xa̱a̱ tu̱ kuaꞌa̱ꞌ te̱ kendiaa̱ꞌ ya̱ꞌvi̱ xaꞌa̱ꞌ ñu̱u̱ Roma xiinꞌ kuaꞌa̱ꞌ tu̱ ne̱ käꞌán va̱ꞌa̱ ne̱ yivi̱ꞌ xaꞌa̱ꞌ, te̱ ni̱ xi̱ku̱ndiee̱ ingaꞌ ni̱a̱ nuu̱ꞌ mesa xiinꞌ Jesús, xiinꞌ te̱ nda̱ꞌaꞌ xaꞌa̱ꞌ a̱ xixiꞌ ra̱.
MAT 9:11 Te̱ kii̱ꞌ ni̱ xi̱ni̱ te̱ fariseo ña̱ ja̱a̱nꞌ ndii, ni̱ kaꞌa̱n ra̱ xiinꞌ te̱ nda̱ꞌaꞌ xaꞌa̱ꞌ a̱ ndii: ―Vä̱ꞌa̱ xa̱chiꞌ xaaꞌ te̱ saniaꞌá ndoꞌó kaa̱ꞌ ña̱ xixiꞌ ra̱ xiinꞌ te̱ kendiaa̱ꞌ ya̱ꞌvi̱ kaa̱ꞌ, xiinꞌ i̱nga̱ te̱ xaaꞌ tu̱ kua̱chi̱ kaa̱ꞌ ―ni̱ kachi̱ ra̱.
MAT 9:12 Te̱ ni̱ kaꞌa̱n Jesús xiinꞌ ra̱ kii̱ꞌ ni̱ xi̱ni̱ so̱ꞌo̱ a̱ ña̱ ni̱ kaꞌa̱n ra̱ ja̱a̱nꞌ ndii: ―Ne̱ va̱ꞌa̱ kuni ndii, küní te̱ tatanꞌ nuu̱ꞌ ni̱a̱, süu̱ꞌ ja̱a̱nꞌ ndii ne̱ kuni ku̱vi̱ kui̱ti̱ꞌ kuní ra̱ nuu̱ꞌ.
MAT 9:13 Ndisu̱ kuaꞌan ndo̱ꞌ, te̱ sa̱kuaa̱n ndo̱ꞌ ndee ña̱ kuni kachi̱ tu̱tu̱ Ndiosí miiꞌ kaꞌán a̱ ndii: “Küní i̱ ña̱ na̱soko̱ꞌ ndo̱ꞌ ña̱ꞌa̱ kui̱ti̱ꞌ nuu̱ꞌ i̱, süu̱ꞌ ja̱a̱nꞌ ndii kuní tu̱ i̱ ña̱ ku̱vi̱ta i̱ni̱ ndo̱ꞌ xaꞌa̱ꞌ ne̱ yivi̱ꞌ”, kachi a̱. Sa̱kanꞌ ña̱ kuä̱xi̱ i̱ te̱ ka̱na̱ i̱ ne̱ tuu ña̱ xachuunꞌ nda̱ku ni̱a̱, süu̱ꞌ ja̱a̱nꞌ ndii kua̱xi̱ i̱ te̱ ka̱na̱ i̱ ne̱ xiní ña̱ yoo kua̱chi̱ ni̱a̱ te̱ na̱ma̱ ni̱a̱ nimá ni̱a̱ ―ni̱ kachi̱ a̱ xiinꞌ ra̱.
MAT 9:14 Sa̱kanꞌ te̱ ni̱ ku̱ya̱ti̱n te̱ nda̱ꞌaꞌ xaꞌa̱ꞌ Juan nuu̱ꞌ Jesús, te̱ ni̱ kaꞌa̱n ra̱ xiinꞌ a̱ ndii: ―Tákuiꞌe, nduꞌu̱ xiinꞌ te̱ fariseo ndii, yoo ndi̱ti̱a̱ chito̱ va̱ ndu̱. Te̱, ¿ndichun na yöo ndi̱ti̱a̱ te̱ nda̱ꞌaꞌ xaꞌa̱ꞌ yoꞌó? ―ni̱ kachi̱ ra̱ xiinꞌ a̱.
MAT 9:15 Sa̱kanꞌ te̱ ni̱ kaꞌa̱n a̱ xiinꞌ ra̱ ndii: ―¿Ñáá ku̱vi̱ ku̱suchiꞌ i̱ni̱ ne̱ yivi̱ꞌ, ne̱ ñuꞌuꞌ miiꞌ yoo ña̱ tundaꞌáꞌ, kii̱ꞌ nduꞌu̱ꞌ ka̱ te̱ tundaꞌáꞌ xiinꞌ ni̱a̱? Kuä̱sa̱ꞌ tuu yuꞌu̱, ndisu̱ xaa̱ i̱i̱n kivi̱ꞌ kii̱ꞌ tu̱ꞌu̱n ne̱ yivi̱ꞌ te̱ tundaꞌáꞌ ja̱a̱nꞌ, te̱ kii̱ꞌ sa̱kanꞌ ndii, kuni̱ a̱ ko̱o̱ ndi̱ti̱a̱ ne̱ ja̱a̱nꞌ ―ni̱ kachi̱ a̱.
MAT 9:16 Te̱ ni̱ kaꞌa̱n ka̱ a̱ xiinꞌ ni̱a̱ ndii: ―Nde̱e̱ i̱i̱n ne̱ yivi̱ꞌ näꞌmaꞌ i̱i̱n toto̱ ya̱taꞌ xiinꞌ i̱i̱n tuꞌu̱nꞌ toto̱ xa̱aꞌ. Kua̱chi̱ ndii, kii̱ꞌ ndo̱o̱ toto̱ ja̱a̱nꞌ ndii, na̱ndi̱i̱ toto̱ xa̱aꞌ ja̱a̱nꞌ, te̱ kua̱chi̱ ndi̱ꞌi̱ ka̱ toto̱ ya̱taꞌ ja̱a̱nꞌ.
MAT 9:17 ’Te̱ nde̱e̱ i̱i̱n tu̱ ne̱ yivi̱ꞌ ndii, täa̱nꞌ ni̱a̱ vino xa̱aꞌ ti̱xi̱n i̱i̱nꞌ ya̱taꞌ. Sa̱kanꞌ ña̱ naaꞌ sa̱a̱ ni̱a̱ sa̱kanꞌ ndii, tiaꞌndi̱a̱ i̱i̱nꞌ ja̱a̱nꞌ kii̱ꞌ kuiya̱ꞌ raꞌ. Te̱ kuiti̱a̱ ndo̱o̱ raꞌ, te̱ ndo̱ñuꞌuꞌ saka tu̱ i̱i̱nꞌ ja̱a̱nꞌ. Sa̱kanꞌ na kuiiꞌ kuní a̱ ña̱ ta̱a̱nꞌ e̱ꞌ vino xa̱aꞌ ti̱xi̱n i̱i̱nꞌ xa̱aꞌ, sa̱kanꞌ te̱ ndö̱ñuꞌuꞌ saka nde̱e̱ i̱i̱n ña̱ ja̱a̱nꞌ ―ni̱ kachi̱ a̱.
MAT 9:18 Te̱ kii̱ꞌ kaꞌán ka̱ Jesús ña̱ ja̱a̱nꞌ xiinꞌ te̱ yivi̱ꞌ ja̱a̱nꞌ iinꞌ a̱ ndii, ni̱ ku̱ya̱ti̱n i̱i̱n te̱ xaꞌndia chuunꞌ, te̱ ni̱ xi̱kuii̱n xitiꞌ ra̱ nuu̱ꞌ a̱ kaꞌán ra̱ ndii: ―Ña̱ꞌaꞌ siꞌe̱ i̱ ndii, saka̱nꞌ ni̱ xiꞌi̱ kui̱ti̱ꞌ aꞌ. Ndisu̱ naaꞌ kuꞌu̱n u̱nꞌ te̱ chi̱ka̱nuꞌ u̱nꞌ nda̱ꞌaꞌ u̱nꞌ xata̱ꞌ ñu̱ꞌuꞌ ndeꞌi̱ aꞌ ndii, na̱ti̱a̱ku̱ aꞌ ―ni̱ kachi̱ ra̱ xiinꞌ a̱.
MAT 9:19 Sa̱kanꞌ te̱ ni̱ ndo̱ndi̱chi̱ a̱, te̱ ni̱ xi̱ku̱ndiku̱n ña̱ꞌaꞌ a̱ xiinꞌ te̱ nda̱ꞌaꞌ xaꞌa̱ꞌ a̱.
MAT 9:20 Sa̱kanꞌ te̱ ni̱ ku̱ya̱ti̱n i̱i̱n ña̱ꞌaꞌ xata̱ꞌ Jesús, ñaꞌ ja̱a̱nꞌ ndii, xa̱ kuaꞌa̱n uxi̱ uvi̱ kuiya̱ ña̱ ndoꞌoꞌ aꞌ kuiꞌe̱ níiꞌ, te̱ ni̱ tondi̱a̱ nda̱ꞌaꞌ aꞌ yu̱ꞌuꞌ toto̱ a̱.
MAT 9:21 Sa̱kanꞌ ña̱ ni̱ kaꞌa̱n aꞌ xiinꞌ nimá aꞌ ndii: “Naaꞌ ku̱vi̱ tondi̱a̱ i̱ tee̱ꞌ toto̱ kui̱ti̱ꞌ a̱ ndii, nda̱ꞌa̱ i̱”, ni̱ kachi̱ aꞌ.
MAT 9:22 I̱kanꞌ te̱ ni̱ na̱ndi̱koꞌ kuiín Jesús, te̱ ni̱ xi̱ni̱ a̱ ña̱ꞌaꞌ ja̱a̱nꞌ, te̱ ni̱ kaꞌa̱n a̱ xiinꞌ aꞌ ndii: ―Kü̱ndi̱ꞌni̱ ka̱ u̱nꞌ, pi̱a̱ꞌun, xa̱ ni̱ nda̱ꞌa̱ u̱nꞌ xaꞌa̱ꞌ ña̱ i̱ni̱ u̱nꞌ xini u̱nꞌ yuꞌu̱ ―ni̱ kachi̱ a̱. Te̱ nde̱e̱ kii̱ꞌ sa̱kanꞌ ndii ni̱ nda̱ꞌa̱ aꞌ.
MAT 9:23 Te̱ kii̱ꞌ ni̱ xa̱a̱ Jesús, te̱ ni̱ kiꞌvi̱ a̱ vi̱ꞌe̱ te̱ xaꞌndia chuunꞌ ja̱a̱nꞌ ndii, ni̱ xi̱ni̱ a̱ ndieeꞌ te̱ tivi ya̱a̱ ndi̱i xiinꞌ tunꞌ yoo̱ꞌ. Te̱ ni̱ xi̱ni̱ tu̱ a̱ ndieeꞌ ne̱ kuaaꞌ xakuꞌ tiꞌeꞌ.
MAT 9:24 Sa̱kanꞌ te̱ ni̱ kaꞌa̱n a̱ xiinꞌ ne̱ yivi̱ꞌ ja̱a̱nꞌ ndii: ―Kuaꞌan ki̱e̱e̱ sa̱kuuꞌ ndo̱ꞌ. Kua̱chi̱ ndii kuä̱sa̱ꞌ ni̱ xiꞌi̱ ñaꞌ sie kaa̱ꞌ, süu̱ꞌ ja̱a̱nꞌ ndii kixín kui̱ti̱ꞌ aꞌ ―ni̱ kachi̱ a̱. Te̱ ni̱ xaku̱ ndi̱a̱a̱ ichi̱ ña̱ꞌaꞌ ne̱ yivi̱ꞌ ja̱a̱nꞌ.
MAT 9:25 Ndisu̱ kii̱ꞌ ndi̱ꞌi̱ ni̱ ta̱va̱ꞌ Jesús ne̱ yivi̱ꞌ ja̱a̱nꞌ ndii, ni̱ kiꞌvi̱ a̱ miiꞌ ka̱nduꞌu̱ꞌ ñaꞌ ni̱ xiꞌi̱ ja̱a̱nꞌ, te̱ ni̱ ti̱i̱n a̱ nda̱ꞌaꞌ aꞌ, te̱ ni̱ na̱ti̱a̱ku̱ aꞌ, te̱ ni̱ ndo̱koo̱ aꞌ.
MAT 9:26 Te̱ ni̱ tiaku̱ kuento xaꞌa̱ꞌ ña̱ ni̱ yoo̱ i̱kanꞌ sa̱kuuꞌ ñu̱u̱ ña̱ ñuꞌuꞌ ja̱a̱nꞌ.
MAT 9:27 Te̱ kii̱ꞌ ni̱ ke̱ta̱ Jesús i̱kanꞌ kuaꞌa̱n a̱ ndii, ndikún uvi̱ taꞌan te̱ kuiꞌe nuu̱ꞌ xata̱ꞌ a̱ kuaꞌa̱n ra̱ kuaaꞌ tiꞌeꞌ ra̱ kaꞌán ra̱ ndii: ―Yoꞌó, ña̱ nduuꞌ si̱a̱niꞌ xikaꞌ David, ku̱vi̱ta i̱ni̱ u̱nꞌ xaꞌa̱ꞌ ndu̱ ―ni̱ kachi̱ ra̱.
MAT 9:28 Te̱ kii̱ꞌ ni̱ nda̱ꞌni̱ a̱ ti̱xi̱n vi̱ꞌe̱ a̱ ndii, ni̱ ku̱ya̱ti̱n te̱ kuiꞌe nuu̱ꞌ ja̱a̱nꞌ nuu̱ꞌ a̱. Te̱ ni̱ kaꞌa̱n a̱ xiinꞌ ra̱ ndii: ―¿Ñáá i̱ni̱ ndo̱ꞌ ña̱ ku̱vi̱ sa̱ndaꞌa i̱ ndoꞌó? ―ni̱ kachi̱ a̱. Sa̱kanꞌ te̱ ni̱ na̱kui̱i̱n ra̱ nuu̱ꞌ a̱ ndii: ―U̱u̱n ndo̱ꞌ, tákuiꞌe ―ni̱ kachi̱ ra̱.
MAT 9:29 Sa̱kanꞌ te̱ ni̱ tondi̱a̱ nda̱ꞌaꞌ a̱ ndu̱chiꞌ nuu̱ꞌ uvi̱ sa̱aꞌ ra̱. Te̱ ni̱ kaꞌa̱n a̱ xiinꞌ ra̱ ndii: ―Sa̱a̱ niiꞌ i̱ni̱ ndo̱ꞌ xini ndo̱ꞌ yuꞌu̱ ndii, nda̱ꞌa̱ ndo̱ꞌ ―ni̱ kachi̱ a̱.
MAT 9:30 Sa̱kanꞌ te̱ ni̱ na̱tuvi̱ ndu̱chiꞌ nuu̱ꞌ ra̱. Te̱ ni̱ kaꞌa̱n ndi̱e̱eꞌ a̱ xiinꞌ ra̱ ndii: ―Ko̱to̱ va̱ ndo̱ꞌ te̱ kü̱ni̱ nde̱e̱ i̱i̱n ne̱ yivi̱ꞌ ña̱ ni̱ yoo̱ yoꞌoꞌ ―ni̱ kachi̱ a̱.
MAT 9:31 Sa̱kanꞌ te̱ ni̱ ki̱e̱e̱ ra̱ kuaꞌa̱n ra̱, te̱ ni̱ sa̱kikú ndo̱o̱ ra̱ kuento ka̱niiꞌ nuu̱ꞌ ñu̱ꞌuꞌ ja̱a̱nꞌ xaꞌa̱ꞌ ña̱ ni̱ xa̱a̱ a̱ xiinꞌ ra̱.
MAT 9:32 Te̱ kii̱ꞌ ni̱ ki̱e̱e̱ te̱ ja̱a̱nꞌ kuaꞌa̱n ra̱ ndii, ni̱ ki̱xi̱n ndi̱a̱ka̱ ne̱ yivi̱ꞌ nuu̱ꞌ a̱ i̱i̱n te̱ iꞌinꞌ. Te̱ ja̱a̱nꞌ ndii, ña̱ ndi̱va̱ꞌa̱, ña̱ xaaꞌ iꞌinꞌ ne̱ yivi̱ꞌ, naá nimá ra̱.
MAT 9:33 Te̱ kii̱ꞌ ni̱ xta̱ꞌniꞌ Jesús ña̱ ja̱a̱nꞌ nimá te̱ ja̱a̱nꞌ ndii, numi̱ꞌ te̱ ni̱ na̱kaꞌa̱n ra̱. Te̱ ni̱ na̱nda̱ni̱ va̱ ne̱ yivi̱ꞌ kuaꞌa̱ꞌ yaꞌa̱ ja̱a̱nꞌ, te̱ ni̱ kaꞌa̱n ni̱a̱ ndii: ―Nde̱e̱ i̱i̱n kivi̱ꞌ tïa̱ꞌan ku̱ni̱ e̱ꞌ ña̱ kaa̱ꞌ te̱i̱n ne̱ taꞌanꞌ e̱ꞌ, ne̱ Israel ―ni̱ kachi̱ ni̱a̱.
MAT 9:34 Ndisu̱ ni̱ kaꞌa̱n te̱ fariseo ndii: ―Xiinꞌ ña̱ ndi̱e̱eꞌ ña̱ ndi̱va̱ꞌa̱ kuuꞌ nu̱uꞌ tava̱ꞌ te̱ kaa̱ꞌ nda̱ꞌaꞌ xaꞌa̱ꞌ ña̱ ndi̱va̱ꞌa̱ nimá ne̱ yivi̱ꞌ ―ni̱ kachi̱ ra̱.
MAT 9:35 Te̱ ni̱ xaꞌa̱n xi̱nuꞌni̱ tu̱ Jesús sa̱a̱ ñu̱u̱ xiinꞌ nda̱ꞌaꞌ ñu̱u̱ ja̱a̱nꞌ saniaꞌá a̱ ne̱ yivi̱ꞌ vi̱ꞌe̱ miiꞌ nakayá ni̱a̱, te̱ kaꞌán ndo̱so̱ꞌ a̱ tu̱ꞌu̱n va̱ꞌa̱ xaꞌa̱ꞌ sa̱a̱ kuní Ndiosí ka̱ꞌndi̱a̱ chuunꞌ a̱ nimá e̱ꞌ, te̱ sandaꞌa tu̱ a̱ sa̱kuuꞌ nuu̱ꞌ kuiꞌe̱ xiinꞌ sa̱kuuꞌ ña̱ xini uꞌvi̱ ne̱ yivi̱ꞌ, ne̱ ndieeꞌ ñu̱u̱ ja̱a̱nꞌ.
MAT 9:36 Kii̱ꞌ ni̱ xi̱ni̱ a̱ ne̱ yivi̱ꞌ kuaꞌa̱ꞌ kooꞌ chukuuꞌ ja̱a̱nꞌ ndii, ni̱ ku̱vi̱ta i̱ni̱ a̱ xaꞌa̱ꞌ ni̱a̱. Sa̱kanꞌ ña̱ xa̱vi va̱ nimá ni̱a̱, te̱ kö̱o̱ꞌ yoo ka̱ chi̱ndi̱e̱eꞌ ña̱ꞌaꞌ nde̱e̱ naa ndoꞌoꞌ mbe̱e̱ kii̱ꞌ kö̱o̱ꞌ te̱ pa̱xto xitoꞌ ña̱ꞌaꞌ.
MAT 9:37 Sa̱kanꞌ te̱ ni̱ kaꞌa̱n a̱ xiinꞌ te̱ nda̱ꞌaꞌ xaꞌa̱ꞌ a̱ ndii: ―Ña̱ ndi̱xa̱ nduuꞌ a̱ ndii, yoo kuaꞌa̱ꞌ ña̱ savi̱ꞌ, ndisu̱ kö̱o̱ꞌ kuaꞌa̱ꞌ te̱ tatú xachuunꞌ xaꞌa̱ꞌ a̱.
MAT 9:38 Xaꞌa̱ꞌ a̱ ja̱a̱nꞌ na kaꞌa̱n ndaꞌvi ndo̱ꞌ xiinꞌ te̱ xiinꞌ ña̱ꞌa̱ ña̱ savi̱ꞌ na ti̱ꞌviꞌ kuaꞌa̱ꞌ ka̱ ra̱ te̱ tatú xaꞌa̱ꞌ ña̱ savi̱ꞌ ra̱ ―ni̱ kachi̱ a̱.
MAT 10:1 Sa̱kanꞌ te̱ ni̱ ka̱na̱ Jesús uxi̱ uvi̱ taꞌan te̱ nda̱ꞌaꞌ xaꞌa̱ꞌ a̱. Te̱ ni̱ ta̱xi̱ a̱ ndi̱e̱e̱ꞌ ra̱ te̱ ta̱va̱ꞌ ra̱ ña̱ ndi̱va̱ꞌa̱ ña̱ ñuꞌuꞌ nimá ne̱ yivi̱ꞌ. Te̱ ni̱ ta̱xi̱ tu̱ a̱ ndi̱e̱e̱ꞌ ra̱, te̱ sa̱ndaꞌa ra̱ sa̱kuuꞌ nuu̱ꞌ kuiꞌe̱ ña̱ ndoꞌoꞌ ne̱ yivi̱ꞌ, xiinꞌ sa̱kuuꞌ ña̱ uꞌvi̱ xini ni̱a̱.
MAT 10:2 Ña̱ yo̱ꞌo̱ꞌ nduuꞌ kivi̱ꞌ i̱ꞌi̱n te̱ uxi̱ uvi̱ taꞌan ja̱a̱nꞌ: i̱i̱n te̱ ja̱a̱nꞌ na̱niꞌ Simón, te̱ ni̱ chi̱nduꞌu̱ꞌ Jesús i̱nga̱ kivi̱ꞌ ra̱ Pedro, xiinꞌ ña̱ni̱ ra̱, te̱ na̱niꞌ Andrés, te̱ i̱nga̱ ra̱ na̱niꞌ Jacobo, xiinꞌ ña̱ni̱ ra̱, te̱ na̱niꞌ Juan. Te̱ siꞌe̱ Zebedeo nduuꞌ uvi̱ sa̱aꞌ te̱ ja̱a̱nꞌ.
MAT 10:3 Te̱ i̱nga̱ tu̱ku̱ ra̱ na̱niꞌ Felipe, te̱ i̱nga̱ tu̱ku̱ ra̱ na̱niꞌ Bartolomé, te̱ i̱nga̱ tu̱ku̱ ra̱ naniꞌ Tomás, te̱ i̱nga̱ tu̱ku̱ ra̱ na̱niꞌ Mateo, te̱ kendiaa̱ꞌ yaꞌviꞌ xaꞌa̱ꞌ ñu̱u̱ Roma nduuꞌ te̱ ja̱a̱nꞌ. Te̱ i̱nga̱ tu̱ku̱ ra̱ na̱niꞌ Jacobo, te̱ ja̱a̱nꞌ ndii, siꞌe̱ Alfeo nduuꞌ ra̱, te̱ i̱nga̱ tu̱ku̱ ra̱ na̱niꞌ Lebeo, te̱ naniꞌ tu̱ ra̱ Tadeo,
MAT 10:4 te̱ i̱nga̱ tu̱ku̱ ra̱ na̱niꞌ Simón, te̱ ja̱a̱nꞌ ndii, kuenta i̱i̱n ti̱ꞌvi̱ te̱ naniꞌ cananista nduuꞌ ra̱. Te̱ i̱nga̱ tu̱ku̱ ra̱ na̱niꞌ Judas Iscariote, te̱ ja̱a̱nꞌ nduuꞌ te̱ ni̱ sa̱na̱kuaꞌa Jesús soꞌo̱ꞌ ndiꞌiꞌ nda̱ꞌaꞌ te̱ kuuꞌ kaꞌnuꞌ.
MAT 10:5 Ni̱ ti̱a̱nu̱ꞌ a̱ te̱ uxi̱ uvi̱ taꞌan te̱ nda̱ꞌaꞌ xaꞌa̱ꞌ a̱ ja̱a̱nꞌ, kaꞌán a̱ xiinꞌ ra̱ ndii: ―Küꞌu̱n ndo̱ꞌ ñu̱u̱ miiꞌ ndieeꞌ ne̱ tukuꞌ, ni̱ nde̱e̱ küꞌu̱n tu̱ ndo̱ꞌ ñu̱u̱ miiꞌ ndieeꞌ ne̱ Samaria.
MAT 10:6 Süu̱ꞌ ja̱a̱nꞌ ndii va̱ꞌa̱ ka̱ kuꞌu̱n ndo̱ꞌ ñu̱u̱ miiꞌ ndieeꞌ ne̱ taꞌanꞌ e̱ꞌ, ne̱ Israel, sa̱kanꞌ ña̱ ne̱ ja̱a̱nꞌ nduuꞌ nde̱e̱ naa mbe̱e̱, tiꞌ ni̱ xiti̱a̱ i̱ꞌnu̱.
MAT 10:7 Te̱ kii̱ꞌ kuaꞌa̱n ndo̱ꞌ ndii, kaꞌa̱n ndo̱so̱ꞌ ndo̱ꞌ ña̱ xa̱ kuyatinꞌ kuii ka̱ꞌndi̱a̱ chuunꞌ Ndiosí nimá ni̱a̱.
MAT 10:8 Sa̱ndaꞌa ndo̱ꞌ ne̱ kuni ku̱vi̱, sa̱na̱tiaku ndo̱ꞌ ne̱ ni̱ xiꞌi̱, sa̱ndaꞌa ndo̱ꞌ ne̱ kumiꞌ kuiꞌe̱ teꞌi, te̱ ta̱va̱ꞌ ndo̱ꞌ ña̱ ndi̱va̱ꞌa̱, ña̱ ñuꞌuꞌ nimá ne̱ yivi̱ꞌ. Kï̱ꞌi̱n ndo̱ꞌ xu̱ꞌunꞌ xaꞌa̱ꞌ ña̱ ja̱a̱nꞌ na ni̱ xa̱mani̱ꞌ mi̱iꞌ Ndiosí ña̱ ndi̱e̱eꞌ ja̱a̱nꞌ nda̱ꞌaꞌ ndo̱ꞌ.
MAT 10:9 ’Kö̱ni̱ꞌi̱ ndo̱ꞌ xu̱ꞌunꞌ oro, ni̱ nde̱e̱ xu̱ꞌunꞌ yuu̱ꞌ ya̱a̱, ni̱ nde̱e̱ xu̱ꞌunꞌ yuu̱ꞌ yaꞌa,
MAT 10:10 ni̱ nde̱e̱ kö̱ni̱ꞌi̱ tu̱ ndo̱ꞌ tindaa̱ꞌ ndo̱ꞌ, ni̱ nde̱e̱ i̱nga̱ ndi̱ni̱ ndo̱ꞌ, ni̱ nde̱e̱ i̱nga̱ na̱ꞌa̱ ndixa̱nꞌ ndo̱ꞌ, ni̱ nde̱e̱ i̱tunꞌ katuviꞌ ndo̱ꞌ. Sa̱kanꞌ ña̱ te̱ xachuunꞌ ndii, kuní a̱ ña̱ ta̱xi̱ e̱ꞌ ña̱ ku̱xi̱ ra̱.
MAT 10:11 ’Te̱ ndee ka̱ ñu̱u̱ naꞌnuꞌ uun ñu̱u̱ kualiꞌ xaa̱ꞌ ndo̱ꞌ ndii, nda̱tuꞌu̱nꞌ ndo̱ꞌ ndee te̱ yivi̱ꞌ nduuꞌ te̱ kaꞌán va̱ꞌa̱ ne̱ yivi̱ꞌ xaꞌa̱ꞌ i̱kanꞌ. Te̱ ku̱ndi̱e̱e̱ ndo̱ꞌ vi̱ꞌe̱ te̱ ja̱a̱nꞌ nde̱e̱ ki̱e̱e̱ ndo̱ꞌ ñu̱u̱ ja̱a̱nꞌ.
MAT 10:12 Te̱ kii̱ꞌ nde̱kui̱e̱ ndo̱ꞌ vi̱ꞌe̱ te̱ ja̱a̱nꞌ ndii, kaꞌa̱n ndo̱ꞌ ña̱ Ndiosí na ta̱xi̱ ña̱ mani̱ꞌ ko̱o̱ xiinꞌ ni̱a̱.
MAT 10:13 Naaꞌ xataꞌa̱n ndoo̱ ña̱ mani̱ꞌ ja̱a̱nꞌ xiinꞌ ni̱a̱ ndii, ndoo̱ a̱ xiinꞌ ni̱a̱, ndisu̱ naaꞌ xätaꞌa̱n ña̱ ndoo̱ a̱ xiinꞌ ne̱ ja̱a̱nꞌ ndii, na̱ndi̱koꞌ a̱ xiinꞌ ndoꞌó.
MAT 10:14 Te̱ naaꞌ yo̱o̱ ka̱ nätiinꞌ ndoꞌó, uun tä̱xi̱ so̱ꞌo̱ ni̱a̱ ña̱ kaꞌa̱n ndo̱so̱ꞌ ndo̱ꞌ ndii, kieeꞌ ndo̱ꞌ vi̱ꞌe̱ ne̱ ja̱a̱nꞌ uun ñu̱u̱ ja̱a̱nꞌ, te̱ sa̱koyó ndo̱ꞌ ya̱kaꞌ ndixa̱nꞌ ndo̱ꞌ.
MAT 10:15 Ña̱ nda̱ku kaꞌán i̱ xiinꞌ ndo̱ꞌ ndii, chie̱ ka̱ tu̱ndoꞌo̱ꞌ ku̱ndo̱ꞌo̱ ne̱ ñu̱u̱ ja̱a̱nꞌ kivi̱ꞌ ña̱ sa̱naꞌmá Ndiosí ne̱ yivi̱ꞌ, te̱ sa̱kanꞌ ne̱ ni̱ ndiee̱ ñu̱u̱ Sodoma xiinꞌ ne̱ ni̱ ndiee̱ ñu̱u̱ Gomorra.
MAT 10:16 ’Ko̱to̱ ndo̱ꞌ, tianu̱ꞌ i̱ ndoꞌó te̱ kuꞌu̱n ndo̱ꞌ nde̱e̱ naa mbe̱e̱, tiꞌ kuaꞌa̱n miiꞌ ñuꞌuꞌ kuaꞌa̱ꞌ lobo. Sa̱kanꞌ na kuiiꞌ kuní a̱ ña̱ ka̱ma̱ ko̱o̱ ndo̱ꞌ nde̱e̱ naa koo̱ꞌ, ndisu̱ nda̱su̱n ko̱o̱ i̱ni̱ ndo̱ꞌ nde̱e̱ naa paloma.
MAT 10:17 Te̱ ko̱to̱ xiinꞌ mi̱iꞌ ndo̱ꞌ nuu̱ꞌ te̱ yivi̱ꞌ, kua̱chi̱ ndii sa̱na̱kuaꞌa ra̱ ndoꞌó nda̱ꞌaꞌ te̱ xaꞌndia chuunꞌ nuu̱ꞌ ñu̱u̱, te̱ ku̱tunꞌ tu̱ ra̱ ndoꞌó ti̱xi̱n vi̱ꞌe̱ miiꞌ nakayá ra̱.
MAT 10:18 Te̱ sa̱na̱kuaꞌa tu̱ ra̱ ndoꞌó nde̱e̱ nda̱ꞌaꞌ te̱ xaꞌndia chuunꞌ kaꞌnuꞌ, xiinꞌ nda̱ꞌaꞌ rey xaꞌa̱ꞌ a̱ ña̱ ndikún ndo̱ꞌ i̱chiꞌ yuꞌu̱. Sa̱kanꞌ te̱ ku̱vi̱ ndi̱e̱e̱ꞌ yu̱ꞌuꞌ ndo̱ꞌ xaꞌa̱ꞌ i̱ nuu̱ꞌ te̱ ja̱a̱nꞌ xiinꞌ nuu̱ꞌ ne̱ tukuꞌ.
MAT 10:19 Te̱ kii̱ꞌ sa̱na̱kuaꞌa ra̱ ndoꞌó ndii, kü̱ndi̱ꞌni̱ ndo̱ꞌ ndee ña̱ kaꞌa̱n ndo̱ꞌ, uun sa̱a̱ kaꞌa̱n ndo̱ꞌ, sa̱kanꞌ ña̱ mi̱iꞌ Ndiosí ta̱xi̱ ña̱ kaꞌa̱n ndo̱ꞌ kivi̱ꞌ ja̱a̱nꞌ.
MAT 10:20 Kua̱chi̱ ndii, süu̱ꞌ ndoꞌó nduuꞌ te̱ kaꞌa̱n kii̱ꞌ sa̱kanꞌ, süu̱ꞌ ja̱a̱nꞌ ndii Espíritu yu̱vaꞌ e̱ꞌ nduuꞌ ña̱ ta̱xi̱ ña̱ kaꞌa̱n ndo̱ꞌ.
MAT 10:21 ’Te̱ kii̱ꞌ sa̱kanꞌ ndii, xa̱ taꞌanꞌ mi̱iꞌ ne̱ yivi̱ꞌ ku̱ndu̱u̱ ne̱ sa̱na̱kuaꞌa ña̱ꞌaꞌ te̱ ka̱ꞌni̱ꞌ ña̱ꞌaꞌ te̱ yivi̱ꞌ, te̱ yu̱vaꞌ ku̱ndu̱u̱ te̱ sa̱na̱kuaꞌa siꞌe̱ ra̱ te̱ ka̱ꞌni̱ꞌ ña̱ꞌaꞌ te̱ yivi̱ꞌ, te̱ siꞌe̱ ndii, ndo̱ni̱ꞌi̱ nda̱ꞌaꞌ ni̱a̱ nuu̱ꞌ yu̱vaꞌ si̱ꞌiꞌ ni̱a̱ te̱ ka̱ꞌni̱ꞌ ña̱ꞌaꞌ ni̱a̱.
MAT 10:22 Te̱ sa̱kuuꞌ ne̱ yivi̱ꞌ ku̱nda̱siꞌ ndoꞌó xaꞌa̱ꞌ a̱ ña̱ ndikún ndo̱ꞌ i̱chiꞌ yuꞌu̱, ndisu̱ ne̱ ku̱ndi̱e̱ni nuu̱ꞌ ña̱ ja̱a̱nꞌ nde̱e̱ soꞌo̱ꞌ ndiꞌiꞌ nduuꞌ ne̱ kaku̱ sa̱a̱ Ndiosí.
MAT 10:23 Te̱ kii̱ꞌ sa̱ndoꞌoꞌ ne̱ yivi̱ꞌ ndoꞌó i̱i̱n ñu̱u̱ ndii, ku̱nu̱ ndo̱ꞌ ñu̱u̱ ja̱a̱nꞌ, te̱ kuꞌu̱n ndo̱ꞌ tu̱ku̱ ñu̱u̱. Sa̱kanꞌ ña̱, ña̱ nda̱ku kaꞌa̱n i̱ xiinꞌ ndo̱ꞌ ña̱ ndï̱ꞌi̱ ñu̱u̱ ne̱ taꞌanꞌ e̱ꞌ, ne̱ Israel, kaꞌa̱n ndo̱so̱ꞌ ndo̱ꞌ xaꞌa̱ꞌ i̱, te̱ xaa̱ꞌ kivi̱ꞌ ña̱ na̱ndi̱koꞌ tukuuꞌ yuꞌu̱, ña̱ nduuꞌ tu̱ te̱ yivi̱ꞌ.
MAT 10:24 ’Sa̱kanꞌ ña̱ süu̱ꞌ te̱ kaꞌnuꞌ ka̱ nduuꞌ te̱ nda̱ꞌaꞌ xaꞌa̱ꞌ te̱ sa̱kanꞌ te̱ saniaꞌá ña̱ꞌaꞌ, te̱ ni̱ nde̱e̱ süu̱ꞌ te̱ kaꞌnuꞌ ka̱ tu̱ nduuꞌ te̱ xikaꞌ nuuꞌ te̱ sa̱kanꞌ xto̱ꞌo̱ ra̱.
MAT 10:25 Xa̱ va̱ꞌa̱ ndi̱va̱ꞌa̱ naaꞌ na̱niꞌi̱ꞌ te̱ nda̱ꞌaꞌ xaꞌa̱ꞌ ja̱a̱nꞌ te̱ ni̱ sa̱niaꞌá ña̱ꞌaꞌ, te̱ te̱ xikaꞌ nuuꞌ ja̱a̱nꞌ na̱niꞌi̱ꞌ xto̱ꞌo̱ ra̱. Naaꞌ kaꞌán ne̱ yivi̱ꞌ ña̱ Beelzebú nduuꞌ yuꞌu̱, ña̱ nduuꞌ xto̱ꞌo̱ ndo̱ꞌ ndii, ¿sa̱a̱ ka̱ vi̱ꞌ tuꞌ kaꞌa̱n ni̱a̱ xaꞌa̱ꞌ ndoꞌó, ne̱ nduuꞌ kuenta i̱?
MAT 10:26 ’Sa̱kanꞌ na kuiiꞌ kuän yiꞌvi ña̱ꞌaꞌ ndo̱ꞌ, sa̱kanꞌ ña̱ kö̱o̱ꞌ nde̱e̱ i̱i̱n ña̱ iinꞌ saꞌví ña̱ nä̱tuvi̱, te̱ kö̱o̱ꞌ tu̱ nde̱e̱ i̱i̱n ña̱ ñuꞌuꞌ si̱ꞌe ña̱ nä̱tuvi̱ sa̱a̱ Ndiosí.
MAT 10:27 Ña̱ kaꞌán si̱ꞌe i̱ xiinꞌ ndo̱ꞌ ndii, kaꞌa̱n ndo̱ꞌ ña̱ ja̱a̱nꞌ miiꞌ ku̱vi̱ ku̱ni̱ so̱ꞌo̱ sa̱kuuꞌ ne̱ yivi̱ꞌ a̱. Te̱ sa̱kanꞌ tu̱ ña̱ kaꞌán ya̱aꞌ i̱ xiinꞌ ndo̱ꞌ ndii, kaꞌa̱n ndo̱so̱ꞌ tiꞌeꞌ ndo̱ꞌ a̱ nde̱e̱ xíniꞌ vi̱ꞌe̱.
MAT 10:28 Te̱ kuän yiꞌvi ndo̱ꞌ ne̱ xaꞌni̱ꞌ ne̱ yivi̱ꞌ, sa̱kanꞌ ña̱ kü̱vi̱ sa̱ndo̱ñuꞌuꞌ ni̱a̱ nimá ne̱ yivi̱ꞌ. Va̱ꞌa̱ ka̱ ku̱yi̱ꞌvi ndo̱ꞌ Ndiosí, ña̱ ku̱vi̱ sa̱ndo̱ñuꞌuꞌ ñu̱ꞌuꞌ ndeꞌi̱ ne̱ yivi̱ꞌ xiinꞌ nimá ni̱a̱ vi̱ꞌe̱ ndi̱a̱yaꞌ.
MAT 10:29 ’Ña̱ nda̱ku nduuꞌ a̱ ndii, xiinꞌ xu̱ꞌunꞌ kuachiꞌ kui̱ti̱ꞌ sata̱ꞌ ne̱ yivi̱ꞌ uvi̱ taꞌan sa̱a̱, nde̱e̱ sa̱a̱ ka̱ ni̱ ndii, nde̱e̱ i̱i̱n nda̱a̱ꞌ tiꞌ ja̱a̱nꞌ nä̱ma̱ kueinꞌ ñu̱ꞌuꞌ naaꞌ täxiꞌ yu̱vaꞌ e̱ꞌ.
MAT 10:30 Te̱ ndoꞌó ndii, nde̱e̱ i̱xiꞌ xíniꞌ ndo̱ꞌ xiní Ndiosí sa̱a̱ taꞌan kuuꞌ.
MAT 10:31 Sa̱kanꞌ na kuiiꞌ kuän yiꞌvi ndoꞌó, sa̱kanꞌ ña̱ ndiaa yaꞌviꞌ ka̱ ndo̱ꞌ nuu̱ꞌ Ndiosí te̱ sa̱kanꞌ kuaꞌa̱ꞌ sa̱a̱.
MAT 10:32 ’Yo̱o̱ ka̱ ndieeꞌ yu̱ꞌuꞌ xaꞌa̱ꞌ i̱ nuu̱ꞌ ne̱ yivi̱ꞌ ndii, ndi̱e̱e̱ yu̱ꞌuꞌ tu̱ yuꞌu̱ xaꞌa̱ꞌ ni̱a̱ nuu̱ꞌ yu̱vaꞌ e̱ꞌ Ndiosí, ña̱ nduꞌu̱ꞌ ndi̱viꞌ.
MAT 10:33 Ndisu̱ yo̱o̱ ka̱ kaꞌán nuu̱ꞌ ne̱ yivi̱ꞌ ña̱ xïní ni̱a̱ yu̱ꞌuꞌ ndii, kaꞌa̱n tu̱ yu̱ꞌuꞌ nuu̱ꞌ yu̱vaꞌ e̱ꞌ, ña̱ nduꞌu̱ꞌ ndi̱viꞌ, ña̱ xïní i̱ ne̱ ja̱a̱nꞌ.
MAT 10:34 ’Kä̱ni̱ni̱ ndo̱ꞌ ña̱ ni̱ xa̱a̱ i̱ te̱ na̱ta̱ndi̱e̱e̱ mani̱ꞌ i̱ ne̱ yivi̱ꞌ i̱i̱n yivi̱ꞌ. Süu̱ꞌ ni̱ xa̱a̱ i̱ te̱ na̱ta̱ndi̱e̱e̱ mani̱ꞌ i̱ ne̱ yivi̱ꞌ, süu̱ꞌ ja̱a̱nꞌ ndii ni̱ xa̱a̱ i̱ te̱ sa̱ku̱ntaꞌanꞌ ña̱ꞌaꞌ i̱.
MAT 10:35 Kua̱chi̱ ndii ni̱ xa̱a̱ i̱ te̱ sa̱ku̱ntaꞌanꞌ i̱ i̱i̱n tiaa̱ siꞌe̱ xiinꞌ yu̱vaꞌ ra̱, uun i̱i̱n ñaꞌ siꞌe̱ xiinꞌ si̱ꞌiꞌ aꞌ, uun i̱i̱n ñaꞌ xa̱nu̱ xiinꞌ ñaꞌ ti̱so̱ aꞌ.
MAT 10:36 Sa̱kanꞌ na kuiiꞌ ne̱ ndasiꞌ taꞌanꞌ xiinꞌ i̱ꞌi̱n ne̱ ja̱a̱nꞌ ndii, xa̱ su̱vi̱ ku̱ndu̱u̱ ne̱ xa̱ ndieeꞌ vi̱ꞌe̱ mi̱iꞌ ni̱a̱.
MAT 10:37 ’Yo̱o̱ ka̱ kundani̱ yaꞌa̱ ka̱ yu̱vaꞌ ni̱a̱ uun si̱ꞌiꞌ ni̱a̱ te̱ sa̱kanꞌ ña̱ kundani̱ ni̱a̱ yuꞌu̱ ndii, xätaꞌa̱n ku̱ndu̱u̱ ni̱a̱ ne̱ ndikún i̱chiꞌ i̱. Te̱ yo̱o̱ ka̱ kundani̱ yaꞌa̱ ka̱ tiaa̱ siꞌe̱ ni̱a̱ uun ña̱ꞌaꞌ siꞌe̱ ni̱a̱ te̱ sa̱kanꞌ ña̱ kundani̱ ni̱a̱ yuꞌu̱ ndii, xätaꞌa̱n tu̱ ku̱ndu̱u̱ ne̱ ja̱a̱nꞌ ne̱ ndikún i̱chiꞌ i̱.
MAT 10:38 Te̱ na yo̱o̱ ka̱ yöo tu̱ꞌva̱, te̱ ku̱ndo̱ꞌo̱ ni̱a̱ nde̱e̱ naa ku̱ndo̱ꞌo̱ i̱ nuu̱ꞌ krusín, te̱ ku̱ndiku̱n ni̱a̱ yuꞌu̱ ndii, xätaꞌa̱n ku̱ndu̱u̱ ni̱a̱ kuenta i̱.
MAT 10:39 Kua̱chi̱ ndii, yo̱o̱ ka̱ kuni sa̱kakú xiinꞌ miiꞌ mi̱iꞌ ndii, ku̱vi̱ ni̱a̱. Ndisu̱ yo̱o̱ ka̱ taxiꞌ kivi̱ꞌ ñu̱u̱ ni̱a̱ xaꞌa̱ꞌ i̱chiꞌ yuꞌu̱ ndii, na̱ti̱i̱n ni̱a̱ kivi̱ꞌ ñu̱u̱ ña̱ kö̱o̱ꞌ kivi̱ꞌ ndiꞌiꞌ.
MAT 10:40 ’Yo̱o̱ ka̱ natiinꞌ va̱ꞌa̱ ndoꞌó ndii, nde̱e̱ naa yuꞌu̱ natiinꞌ va̱ꞌa̱ ni̱a̱, te̱ yo̱o̱ ka̱ natiinꞌ va̱ꞌa̱ yuꞌu̱ ndii, natiinꞌ va̱ꞌa̱ tu̱ ni̱a̱ ña̱ ni̱ ti̱a̱nu̱ꞌ yuꞌu̱.
MAT 10:41 Te̱ yo̱o̱ ka̱ natiinꞌ va̱ꞌa̱ i̱i̱n te̱ kaꞌán tiakú tu̱ꞌu̱n Ndiosí xaꞌa̱ꞌ a̱ ña̱ nduuꞌ ra̱ te̱ kaꞌán tiakú tu̱ꞌu̱n a̱ ndii, ña̱ va̱ꞌa̱, ña̱ ta̱xi̱ Ndiosí nda̱ꞌaꞌ te̱ ja̱a̱nꞌ, na̱ti̱i̱n tu̱ ne̱ ja̱a̱nꞌ sa̱a̱ a̱. Te̱ yo̱o̱ ka̱ natiinꞌ va̱ꞌa̱ i̱i̱n te̱ xachuunꞌ nda̱ku xaꞌa̱ꞌ ña̱ nduuꞌ ra̱ te̱ xachuunꞌ nda̱ku ndii, ña̱ va̱ꞌa̱, ña̱ ta̱xi̱ Ndiosí nda̱ꞌaꞌ te̱ ja̱a̱nꞌ, na̱ti̱i̱n tu̱ ne̱ ja̱a̱nꞌ sa̱a̱ a̱.
MAT 10:42 Te̱ yo̱o̱ ka̱ taxiꞌ tee̱ꞌ ti̱kui vi̱xi̱n ti̱o̱ꞌ ko̱ꞌo̱ i̱i̱n te̱ kualiꞌ kusoꞌo̱ yoꞌoꞌ xaꞌa̱ꞌ ña̱ nduuꞌ ra̱ te̱ ndikún i̱chiꞌ i̱ ndii, ña̱ nda̱ku kaꞌán i̱ xiinꞌ ndo̱ꞌ ña̱ na̱ti̱i̱n ni̱a̱ ña̱ va̱ꞌa̱ sa̱a̱ Ndiosí ―ni̱ kachi̱ Jesús.
MAT 11:1 Te̱ kii̱ꞌ ndi̱ꞌi̱ ni̱ kaꞌa̱n Jesús xiinꞌ te̱ nda̱ꞌaꞌ xaꞌa̱ꞌ a̱, te̱ uxi̱ uvi̱ taꞌan, ndee ña̱ kuní a̱ sa̱a̱ ra̱ ndii, ni̱ ke̱ta̱ a̱ kuaꞌa̱n a̱ te̱ sa̱niaꞌá a̱, te̱ kaꞌa̱n ndo̱so̱ꞌ tu̱ a̱ nuu̱ꞌ ne̱ ndieeꞌ ñu̱u̱ ña̱ ñu̱ꞌuꞌ i̱kanꞌ.
MAT 11:2 Kii̱ꞌ naá Juan vi̱ꞌe̱ ka̱a̱, te̱ ni̱ xi̱ni̱ ra̱ kuento xaꞌa̱ꞌ ña̱ xaaꞌ Cristo, ña̱ ni̱ ti̱a̱nu̱ꞌ Ndiosí ndii, ni̱ ti̱ꞌviꞌ ra̱ uvi̱ ta̱ꞌan te̱ nda̱ꞌaꞌ xaꞌa̱ꞌ ra̱ nuu̱ꞌ a̱,
MAT 11:3 te̱ nda̱tuꞌu̱nꞌ ña̱ꞌaꞌ ra̱ ndii: ―¿Ñáá yoꞌó nduuꞌ ña̱ ni̱ kaꞌa̱n Ndiosí ti̱ꞌviꞌ a̱ sa̱kakú nduꞌu̱, uun ñáá kuní a̱ ndiatuꞌ ndu̱ xaa̱ i̱nga̱ ra̱? ―ni̱ kachi̱ ra̱.
MAT 11:4 Sa̱kanꞌ te̱ ni̱ kaꞌa̱n Jesús xiinꞌ te̱ ja̱a̱nꞌ ndii: ―Kuaꞌan te̱ kaꞌa̱n ndo̱ꞌ xiinꞌ Juan ña̱ xini so̱ꞌo̱ ndo̱ꞌ xiinꞌ ña̱ xini ndu̱chiꞌ nuu̱ꞌ ndo̱ꞌ,
MAT 11:5 ña̱ ne̱ kuiꞌe nuu̱ꞌ ndii, nuniáꞌ ndu̱chiꞌ nuu̱ꞌ ni̱a̱, ne̱ kuiꞌe xaꞌa̱ꞌ ndii, nakakaꞌ ni̱a̱, ne̱ kumiꞌ kuiꞌe̱ teꞌi ndii, ndaꞌa ni̱a̱, ne̱ soꞌoꞌ ndii, nuniáꞌ so̱ꞌo̱ ni̱a̱, ne̱ ni̱ xiꞌi̱ ndii, natiaku ni̱a̱, te̱ ne̱ ndaꞌvi kuuꞌ ndii, kaꞌán ndo̱so̱ꞌ i̱ tu̱ꞌu̱n va̱ꞌa̱ nuu̱ꞌ ni̱a̱.
MAT 11:6 Te̱ sañuꞌuꞌ va̱ Ndiosí ne̱ nä̱ko̱o̱ ña̱ i̱ni̱ ni̱a̱ xini ni̱a̱ yuꞌu̱ ―ni̱ kachi̱ a̱.
MAT 11:7 Te̱ kii̱ꞌ kieeꞌ te̱ ja̱a̱nꞌ kuaꞌa̱n ra̱ ndii, ni̱ xa̱ꞌaꞌ Jesús ndatuꞌúnꞌ a̱ ne̱ yivi̱ꞌ xaꞌa̱ꞌ Juan ndii: ―¿Yo̱o̱ ni̱ xaꞌa̱n ko̱to̱ ndo̱ꞌ kii̱ꞌ ni̱ xaꞌa̱n ndo̱ꞌ miiꞌ taxi̱nꞌ kaaꞌ? ¿Ñáá ni̱ xaꞌa̱n ko̱to̱ ndo̱ꞌ i̱i̱n te̱ yivi̱ꞌ, te̱ xikoꞌ nde̱e̱ naa xikoꞌ tunꞌ yoo̱ꞌ xaaꞌ tachi̱ꞌ?
MAT 11:8 Süu̱ꞌ sa̱kanꞌ nduuꞌ a̱. ¿Yo̱o̱ ni̱ xan ko̱to̱ ndo̱ꞌ na sa̱kanꞌ? ¿Ñáá i̱i̱n te̱ yivi̱ꞌ, te̱ niꞌnuꞌ toto̱ nda̱tu̱nꞌ va̱? Süu̱ꞌ sa̱kanꞌ nduuꞌ a̱, sa̱kanꞌ ña̱ te̱ yivi̱ꞌ, te̱ niꞌnuꞌ toto̱ nda̱tu̱nꞌ ja̱a̱nꞌ ndii, vi̱ꞌe̱ rey ndieeꞌ te̱ ja̱a̱nꞌ.
MAT 11:9 Sa̱kanꞌ na kuiiꞌ, ¿yo̱o̱ nduuꞌ ra̱ ni̱ xan ko̱to̱ ndo̱ꞌ? ¿Ñáá i̱i̱n te̱ kaꞌán tiakú tu̱ꞌu̱n Ndiosí? Ña̱ nda̱ku kaꞌán i̱ xiinꞌ ndo̱ꞌ ndii, su̱vi̱ xna̱ꞌa̱ ra̱, ndisu̱ yaꞌa̱ ka̱ te̱ sa̱kanꞌ te̱ kaꞌán tiakú tu̱ꞌu̱n Ndiosí kui̱ti̱ꞌ nduuꞌ te̱ ja̱a̱nꞌ.
MAT 11:10 Sa̱kanꞌ ña̱ xaꞌa̱ꞌ Juan ja̱a̱nꞌ yoso̱ꞌ a̱ nuu̱ꞌ tu̱tu̱ Ndiosí miiꞌ kaꞌán a̱ ndii: Ko̱to̱ u̱nꞌ, ti̱ꞌviꞌ i̱ xi̱ꞌna̱ i̱i̱n te̱ xikaꞌ nuuꞌ nuu̱ꞌ i̱, te̱ te̱ ja̱a̱nꞌ sa̱kooꞌ tu̱ꞌva̱ ne̱ yivi̱ꞌ xaꞌa̱ꞌ u̱nꞌ. Sa̱kanꞌ yoso̱ꞌ a̱.
MAT 11:11 ’Ña̱ nda̱ku kaꞌán i̱ xiinꞌ ndo̱ꞌ ña̱ tïa̱ꞌan tuvi̱ i̱i̱n te̱ kaꞌnuꞌ ka̱ i̱i̱n yivi̱ꞌ te̱ sa̱kanꞌ Juan ja̱a̱nꞌ, ndisu̱ te̱i̱n ne̱ xa̱ xaꞌndia chuunꞌ Ndiosí nimá ndii, ne̱ yivi̱ꞌ, ne̱ ndaꞌvi so̱ꞌo̱ kui̱ti̱ꞌ, nduuꞌ ne̱ kaꞌnuꞌ ka̱ te̱ sa̱kanꞌ Juan ja̱a̱nꞌ.
MAT 11:12 Nde̱e̱ kivi̱ꞌ ña̱ ni̱ xa̱ꞌaꞌ kaꞌán ndo̱so̱ꞌ Juan te̱ sakuchiꞌ ne̱ yivi̱ꞌ kuenta Ndiosí, te̱ nde̱e̱ vi̱ti̱n ndii, ndi̱e̱eꞌ va̱ xikaꞌ ne̱ yivi̱ꞌ kuni ko̱ꞌni̱ ni̱a̱ nda̱ꞌaꞌ Ndiosí te̱ ka̱ꞌndi̱a̱ chuunꞌ a̱ nimá ni̱a̱, te̱ ne̱ xandieni xiinꞌ mi̱iꞌ kui̱ti̱ꞌ nduuꞌ ne̱ koꞌniꞌ i̱kanꞌ.
MAT 11:13 Kua̱chi̱ ndii, nde̱e̱ ña̱ kuní ka̱ tuvi̱ Juan, te̱ ni̱ kaꞌa̱n sa̱kuuꞌ te̱ ni̱ kaꞌa̱n tiakú tu̱ꞌu̱n Ndiosí xiinꞌ ña̱ kaꞌán tu̱ꞌu̱n nde̱iꞌ a̱ xaꞌa̱ꞌ ña̱ xkaꞌndi̱a̱ vi̱ti̱n.
MAT 11:14 Te̱ naaꞌ kuni ka̱ndi̱xaꞌ ndo̱ꞌ ña̱ kaꞌán i̱ xiinꞌ ndo̱ꞌ ndii, Juan ja̱a̱nꞌ nduuꞌ Elías, te̱ ni̱ kaꞌa̱n Ndiosí ti̱ꞌviꞌ a̱.
MAT 11:15 Naaꞌ yoo so̱ꞌo̱ ndo̱ꞌ ndii, chu̱u̱n xaꞌaꞌ va̱ ndo̱ꞌ ña̱ ni̱ kaꞌa̱n i̱ xiinꞌ ndo̱ꞌ.
MAT 11:16 ’¿Ndee ña̱ na̱ka̱ta̱ i̱ xiinꞌ ne̱ ndieeꞌ i̱i̱n yivi̱ꞌ vi̱ti̱n? Nakuitá ni̱a̱ xiinꞌ nde̱e̱ naa ne̱ kuachi̱ꞌ, ne̱ xasiki̱ꞌ xiinꞌ taꞌanꞌ ma̱ꞌinꞌ ya̱ꞌvi̱.
MAT 11:17 Te̱ kaꞌán xiinꞌ taꞌanꞌ ni̱a̱ ndii: “Ni̱ ti̱vi̱ ndu̱ tunꞌ yoo̱ꞌ, te̱ nï̱ taxaꞌaꞌ ndo̱ꞌ. Ni̱ xi̱ta̱ ndu̱ ya̱a̱ ndaꞌvi kuaꞌa̱n, te̱ nï̱ xa̱ku̱ ndo̱ꞌ”, kachi xiinꞌ taꞌanꞌ ni̱a̱.
MAT 11:18 Sa̱kanꞌ kuuꞌ ni̱a̱, kua̱chi̱ ndii ni̱ ki̱xi̱n Juan, te̱ nï̱ xi̱xi̱ va̱ꞌa̱ ra̱, te̱ ni̱ nde̱e̱ nï̱ xi̱ꞌi̱ tu̱ ra̱ vino, te̱ ni̱ kaꞌa̱n ndo̱ꞌ ña̱ ña̱ ndi̱va̱ꞌa̱ naá nimá ra̱.
MAT 11:19 I̱kanꞌ te̱ ni̱ xa̱a̱ yuꞌu̱, ña̱ nduuꞌ tu̱ te̱ yivi̱ꞌ, te̱ xixiꞌ va̱ꞌa̱ i̱, te̱ xiꞌiꞌ i̱, te̱ kaꞌán ndo̱ꞌ ña̱ i̱i̱n te̱ xixiꞌ nda̱si̱ꞌ nuu̱ꞌ nduuꞌ i̱, te̱ nduuꞌ tu̱ i̱ i̱i̱n te̱ xini̱, te̱ kaꞌán tu̱ ndo̱ꞌ ña̱ nduuꞌ i̱ te̱ ndiakaꞌ taꞌanꞌ xiinꞌ te̱ kendiaa̱ꞌ ya̱ꞌvi̱ xaꞌa̱ꞌ ñu̱u̱ Roma, xiinꞌ tu̱ku̱ te̱ xaaꞌ kua̱chi̱, kachi ndo̱ꞌ. Ndisu̱ ne̱ kumiꞌ ña̱ ndichi ndii, niaꞌá ni̱a̱ a̱ xiinꞌ ña̱ xaaꞌ ni̱a̱ ―ni̱ kachi̱ Jesús.
MAT 11:20 Sa̱kanꞌ te̱ ni̱ xa̱ꞌaꞌ kaꞌán kua̱chi̱ Jesús xaꞌa̱ꞌ ne̱ ndieeꞌ ñu̱u̱ miiꞌ ni̱ xa̱a̱ a̱ kuaꞌa̱ꞌ ka̱ chu̱u̱n kaꞌnuꞌ kooꞌ chukuuꞌ, xaꞌa̱ꞌ a̱ ña̱ nï̱ na̱ma̱ ni̱a̱ nimá ni̱a̱ te̱ sa̱a̱ ni̱a̱ ña̱ kuní Ndiosí, kaꞌán a̱ ndii:
MAT 11:21 ―Ndaꞌvi va̱ kuuꞌ ndoꞌó, ne̱ ndieeꞌ ñu̱u̱ Corazín, xiinꞌ ndoꞌó, ne̱ ndieeꞌ ñu̱u̱ Betsaida. Naaꞌ ni̱ xaaꞌ i̱ chu̱u̱n kaꞌnuꞌ, ña̱ ni̱ xa̱a̱ i̱ ñu̱u̱ ndoꞌó ja̱a̱nꞌ ñu̱u̱ Tiro xiinꞌ ñu̱u̱ Sidón ndii, xta̱ꞌanꞌ vi̱ꞌ ni̱ na̱ma̱ ne̱ ja̱a̱nꞌ nimá ni̱a̱ niꞌnuꞌ ni̱a̱ toto̱ nde̱iꞌ te̱ ndieeꞌ ni̱a̱ nuu̱ꞌ yaa̱ꞌ nuꞌu̱.
MAT 11:22 Sa̱kanꞌ na kuiiꞌ kaꞌán i̱ xiinꞌ ndo̱ꞌ ndii, chie̱ ka̱ tu̱ndoꞌo̱ꞌ ku̱ndo̱ꞌo̱ ndoꞌó kivi̱ꞌ ña̱ sa̱naꞌmá Ndiosí ne̱ yivi̱ꞌ te̱ sa̱kanꞌ ne̱ ndieeꞌ ñu̱u̱ Tiro xiinꞌ ñu̱u̱ Sidón ja̱a̱nꞌ.
MAT 11:23 Te̱ ndoꞌó, ne̱ ndieeꞌ ñu̱u̱ Capernaum ndii, tuu ndo̱ꞌ ña̱ ka̱a̱ ndo̱ꞌ nde̱e̱ ndi̱viꞌ, ndisu̱ nde̱e̱ yavi̱ ndi̱i̱ ko̱ꞌni̱ Ndiosí ndoꞌó. Sa̱kanꞌ ña̱ naaꞌ ni̱ xaaꞌ i̱ chu̱u̱n kaꞌnuꞌ ña̱ ni̱ xa̱a̱ i̱ ñu̱u̱ ndoꞌó ja̱a̱nꞌ ñu̱u̱ Sodoma ndii, xa̱ ni̱ na̱ma̱ ne̱ ja̱a̱nꞌ nimá ni̱a̱, te̱ ka̱nduꞌu̱ꞌ ñu̱u̱ ni̱a̱ nde̱e̱ vi̱ti̱n.
MAT 11:24 Sa̱kanꞌ na kuiiꞌ kaꞌán i̱ xiinꞌ ndo̱ꞌ ndii, chie̱ ka̱ tu̱ndoꞌo̱ꞌ ku̱ndo̱ꞌo̱ ndoꞌó kivi̱ꞌ ña̱ sa̱naꞌmá Ndiosí ne̱ yivi̱ꞌ te̱ sa̱kanꞌ ne̱ ni̱ ndiee̱ ñu̱u̱ Sodoma ja̱a̱nꞌ ―ni̱ kachi̱ Jesús.
MAT 11:25 Xa̱ kivi̱ꞌ ja̱a̱nꞌ ni̱ na̱kua̱tiaꞌ yaꞌa̱ nimá Jesús ni̱ xa̱a̱ Espíritu Santo, te̱ ni̱ kaꞌa̱n a̱ xiinꞌ Ndiosí ndii: ―Ta̱taa̱, xakaꞌnuꞌ yuꞌu̱ yoꞌó. Yoꞌó nduuꞌ xto̱ꞌo̱ nuu̱ꞌ ndi̱viꞌ xiinꞌ nuu̱ꞌ ñu̱ꞌuꞌ i̱i̱n yivi̱ꞌ. Ni̱ ti̱si̱ꞌe u̱nꞌ ña̱ ndi̱e̱eꞌ u̱nꞌ nuu̱ꞌ ne̱ xini tuní xiinꞌ nuu̱ꞌ ne̱ ndichi, ndisu̱ ni̱ niaꞌa̱ u̱nꞌ ña̱ ja̱a̱nꞌ nuu̱ꞌ ne̱ ndaꞌvi kuuꞌ nimá.
MAT 11:26 U̱u̱n ndo̱ꞌ, ta̱taa̱, ni̱ xa̱a̱ u̱nꞌ sa̱kanꞌ xaꞌa̱ꞌ a̱ ña̱ ña̱ ja̱a̱nꞌ ni̱ xta̱ni̱ mi̱iꞌ u̱nꞌ ―ni̱ kachi̱ a̱ xiinꞌ Ndiosí.
MAT 11:27 Te̱ ni̱ kaꞌa̱n Jesús xiinꞌ ne̱ yivi̱ꞌ, ne̱ itaꞌ i̱kanꞌ ndii: ―Ni̱ sa̱na̱kuaꞌa yu̱vaꞌ i̱ sa̱kuuꞌ ña̱ yoo nda̱ꞌaꞌ i̱. Te̱ ndee i̱i̱n kö̱o̱ꞌ xiní yo̱o̱ nduuꞌ yuꞌu̱, ña̱ nduuꞌ siꞌe̱ Ndiosí. Süu̱ꞌ ja̱a̱nꞌ ndii, yu̱vaꞌ i̱ ja̱a̱nꞌ kui̱ti̱ꞌ xiní yo̱o̱ nduuꞌ i̱. Te̱ ndee i̱i̱n kö̱o̱ꞌ xiní yo̱o̱ nduuꞌ yu̱vaꞌ i̱ ja̱a̱nꞌ. Süu̱ꞌ ja̱a̱nꞌ ndii yuꞌu̱, ña̱ nduuꞌ siꞌe̱ a̱ kui̱ti̱ꞌ, xiní ña̱ꞌaꞌ xiinꞌ ne̱ kuní yuꞌu̱ niaꞌa̱ ña̱ꞌaꞌ i̱ nuu̱ꞌ.
MAT 11:28 Yo̱o̱ ka̱ nduuꞌ ndoꞌó, ne̱ xa̱ ni̱ xa̱vi va̱ xachuunꞌ, te̱ ni̱ xa̱vi va̱ tu̱ ndo̱ꞌ xiinꞌ ña̱ ndisoꞌ ndo̱ꞌ ndii, ni̱a̱ꞌa̱ ndo̱ꞌ nuu̱ꞌ i̱ te̱ ta̱xi̱ i̱ na̱ndiee̱ꞌ ndo̱ꞌ.
MAT 11:29 Na̱ti̱i̱n ndo̱ꞌ chu̱u̱n ña̱ taxiꞌ yuꞌu̱ sa̱a̱ ndo̱ꞌ te̱ ku̱ndu̱u̱ a̱ nde̱e̱ naa yokoꞌ, tunꞌ kanuꞌ siki̱ꞌ toro nuu̱ꞌ ndo̱ꞌ, te̱ ku̱ni̱ ndo̱ꞌ ku̱u̱ ndo̱ꞌ nde̱e̱ naa yuꞌu̱, ña̱ i̱i̱n te̱ va̱ꞌa̱ nimá nduuꞌ i̱, te̱ maso tu̱ i̱, te̱ ta̱xi̱ i̱ na̱ndiee̱ꞌ nimá ndo̱ꞌ.
MAT 11:30 Ni̱a̱ꞌa̱ ndo̱ꞌ, sa̱kanꞌ ña̱ chu̱u̱n nuu̱ꞌ yuꞌu̱ ndii, süu̱ꞌ chu̱u̱n vie̱ nduuꞌ a̱, te̱ vi̱ta tu̱ ña̱ ndisoꞌ i̱ ―ni̱ kachi̱ Jesús.
MAT 12:1 Kii̱ꞌ sa̱kanꞌ ndii, xkaꞌndíá Jesús kuaꞌa̱n a̱ i̱i̱n xaanꞌ miiꞌ yoo trigo kivi̱ꞌ sábado, ña̱ xina̱ndiee̱ꞌ ne̱ yivi̱ꞌ, te̱ ni̱ xa̱ꞌaꞌ xiꞌí te̱ nda̱ꞌaꞌ xaꞌa̱ꞌ a̱ so̱ko̱, sa̱kanꞌ na tuꞌunꞌ ra̱ yo̱koꞌ trigo ja̱a̱nꞌ, te̱ xaxi̱ꞌ ra̱ a̱ kuaꞌa̱n ra̱.
MAT 12:2 Kii̱ꞌ ni̱ xi̱ni̱ te̱ fariseo ña̱ xaaꞌ ra̱ ña̱ ja̱a̱nꞌ ndii, ni̱ kaꞌa̱n ra̱ xiinꞌ Jesús ndii: ―Ko̱to̱ u̱nꞌ, ¿ndichun na xaaꞌ te̱ nda̱ꞌaꞌ xaꞌa̱ꞌ u̱nꞌ ña̱ xätaꞌa̱n sa̱a̱ e̱ꞌ kivi̱ꞌ sábado, ña̱ xina̱ndiee̱ꞌ e̱ꞌ? ―ni̱ kachi̱ ra̱.
MAT 12:3 Te̱ ni̱ kaꞌa̱n Jesús xiinꞌ te̱ fariseo ja̱a̱nꞌ ndii: ―¿Ñáá tïa̱ꞌan ka̱ꞌvi̱ ndo̱ꞌ tu̱tu̱ Ndiosí miiꞌ kaꞌán a̱ xaꞌa̱ꞌ ña̱ ni̱ xa̱a̱ David xta̱ꞌanꞌ kii̱ꞌ ni̱ xiꞌi̱ ra̱ so̱ko̱ xiinꞌ te̱ ndiakaꞌ taꞌanꞌ xiinꞌ ra̱?
MAT 12:4 Sa̱kanꞌ ña̱ ni̱ xkaꞌndi̱a̱ ra̱ ti̱xi̱n vi̱ꞌe̱ Ndiosí, te̱ ni̱ xi̱xi̱ ra̱ xita̱ꞌ va̱ꞌa̱ su̱ꞌu̱n, tee̱ꞌ ndee xätaꞌa̱n ku̱xi̱ ra̱ ña̱ ja̱a̱nꞌ, ni̱ nde̱e̱ te̱ ndiakaꞌ taꞌanꞌ xiinꞌ ra̱ ja̱a̱nꞌ, sa̱kanꞌ ña̱ sutu̱ kui̱ti̱ꞌ xataꞌa̱n ku̱xi̱ ña̱ ja̱a̱nꞌ.
MAT 12:5 Uun, ¿ñáá tïa̱ꞌan ka̱ꞌvi̱ ndo̱ꞌ tu̱ꞌu̱n nde̱iꞌ Ndiosí ña̱ xaꞌnú tu̱ sutu̱ kivi̱ꞌ sábado, ña̱ xina̱ndiee̱ꞌ e̱ꞌ, xaꞌa̱ꞌ chu̱u̱n ña̱ xaaꞌ ra̱ ti̱xi̱n yu̱kunꞌ kaꞌnuꞌ? Te̱ süu̱ꞌ kua̱chi̱ nduuꞌ a̱ nuu̱ꞌ ra̱.
MAT 12:6 Ndisu̱ kaꞌán i̱ xiinꞌ ndo̱ꞌ ña̱ yuꞌu̱, te̱ iinꞌ nuu̱ꞌ ndo̱ꞌ yoꞌoꞌ, nduuꞌ te̱ kaꞌnuꞌ ka̱ te̱ sa̱kanꞌ yu̱kunꞌ ja̱a̱nꞌ.
MAT 12:7 Kündani̱ ndo̱ꞌ ña̱ kaꞌán tu̱tu̱ Ndiosí miiꞌ kaꞌán a̱ ndii: “Küní i̱ ña̱ na̱soko̱ꞌ ndo̱ꞌ ña̱ꞌa̱ kui̱ti̱ꞌ nuu̱ꞌ i̱, süu̱ꞌ ja̱a̱nꞌ ndii kuní tu̱ i̱ ña̱ ku̱vi̱ta i̱ni̱ ndo̱ꞌ xaꞌa̱ꞌ ne̱ yivi̱ꞌ.” Naaꞌ ni̱ kundani̱ ndo̱ꞌ ña̱ ja̱a̱nꞌ ndii, kä̱tunꞌ ndo̱ꞌ ne̱ kö̱o̱ꞌ kua̱chi̱ kumiꞌ.
MAT 12:8 Sa̱kanꞌ ña̱ yuꞌu̱, ña̱ nduuꞌ tu̱ te̱ yivi̱ꞌ ndii, kumiꞌ i̱ ndi̱e̱e̱ꞌ xaꞌa̱ꞌ kivi̱ꞌ sábado, ña̱ xina̱ndiee̱ꞌ e̱ꞌ ―ni̱ kachi̱ a̱ xiinꞌ ra̱.
MAT 12:9 Kuaꞌa̱n Jesús i̱kanꞌ xiinꞌ te̱ nda̱ꞌaꞌ xaꞌa̱ꞌ a̱, te̱ ni̱ ko̱ꞌni̱ ra̱ vi̱ꞌe̱ miiꞌ nakayá ne̱ ñu̱u̱ ja̱a̱nꞌ.
MAT 12:10 Te̱ kaꞌni̱ i̱i̱n te̱ kuiꞌe nda̱ꞌaꞌ i̱kanꞌ. Te̱ xaꞌa̱ꞌ a̱ ña̱ ni̱ kuni̱ te̱ fariseo ja̱a̱nꞌ ti̱i̱n kua̱chi̱ ra̱ Jesús ndii, ni̱ nda̱tuꞌu̱nꞌ ña̱ꞌaꞌ ra̱ kaꞌán ra̱ ndii: ―Kaꞌa̱n u̱nꞌ xiinꞌ ndu̱, ¿ñáá taxiꞌ tu̱ꞌu̱n nde̱iꞌ Ndiosí ña̱ sa̱ndaꞌa e̱ꞌ ne̱ kuni ku̱vi̱ kivi̱ꞌ sábado, ña̱ xina̱ndiee̱ꞌ e̱ꞌ? ―ni̱ kachi̱ ra̱.
MAT 12:11 Te̱ ni̱ kaꞌa̱n Jesús xiinꞌ ra̱ ndii: ―Naaꞌ i̱i̱n ndoꞌó kumiꞌ i̱i̱n mbe̱e̱, te̱ na̱ma̱ riꞌ yavi̱ i̱i̱n kivi̱ꞌ sábado, ña̱ xina̱ndiee̱ꞌ e̱ꞌ ndii, ¿ñáá tï̱i̱n ndo̱ꞌ riꞌ, te̱ xta̱ꞌniꞌ ndo̱ꞌ riꞌ i̱kanꞌ?
MAT 12:12 Kachi̱ ka̱ e̱ꞌ ne̱ yivi̱ꞌ ndii, ndiaa yaꞌviꞌ ka̱ ne̱ ja̱a̱nꞌ te̱ sa̱kanꞌ i̱i̱n mbe̱e̱. Sa̱kanꞌ na kuiiꞌ taxiꞌ tu̱ꞌu̱n nde̱iꞌ Ndiosí ña̱ sa̱a̱ e̱ꞌ ña̱ va̱ꞌa̱ xaꞌa̱ꞌ ne̱ yivi̱ꞌ kivi̱ꞌ sábado, ña̱ xina̱ndiee̱ꞌ e̱ꞌ ―ni̱ kachi̱ a̱.
MAT 12:13 Sa̱kanꞌ te̱ ni̱ kaꞌa̱n a̱ xiinꞌ te̱ kuiꞌe nda̱ꞌaꞌ ja̱a̱nꞌ ndii: ―Sa̱na̱kaá u̱nꞌ nda̱ꞌaꞌ u̱nꞌ ―ni̱ kachi̱ a̱. Sa̱kanꞌ te̱ ni̱ sa̱na̱kaá ra̱ nda̱ꞌaꞌ ra̱, te̱ ni̱ nda̱ꞌa̱ a̱ nde̱e̱ naa kaaꞌ i̱nga̱ a̱.
MAT 12:14 Ni̱ ki̱e̱e̱ so̱ꞌo̱ te̱ fariseo ja̱a̱nꞌ i̱kanꞌ, te̱ ni̱ xa̱ꞌaꞌ ndatuꞌunꞌ tuní ra̱ sa̱a̱ ku̱vi̱ ka̱ꞌni̱ꞌ ra̱ Jesús.
MAT 12:15 Te̱ kii̱ꞌ ni̱ xi̱ni̱ Jesús ña̱ ja̱a̱nꞌ ndii, ni̱ ke̱ta̱ a̱ i̱kanꞌ, te̱ kuaꞌa̱ꞌ va̱ ne̱ yivi̱ꞌ ni̱ ndiku̱n xata̱ꞌ a̱ kuaꞌa̱n ni̱a̱, te̱ ni̱ sa̱ndaꞌa a̱ sa̱kuuꞌ ne̱ kuni ku̱vi̱.
MAT 12:16 Te̱ ni̱ kaꞌa̱n ndi̱e̱eꞌ a̱ xiinꞌ ne̱ ja̱a̱nꞌ ña̱ käꞌa̱n ni̱a̱ xiinꞌ nde̱e̱ i̱i̱n ne̱ yivi̱ꞌ yo̱o̱ nduuꞌ a̱.
MAT 12:17 Ni̱ kaꞌa̱n a̱ sa̱kanꞌ te̱ xinu̱ tu̱ꞌu̱n Ndiosí ña̱ ni̱ kaꞌa̱n tiakú Isaías xta̱ꞌanꞌ kii̱ꞌ kaꞌa̱n ra̱ ndii:
MAT 12:18 Ko̱to̱ ndo̱ꞌ, yoꞌoꞌ iinꞌ te̱ nda̱ꞌaꞌ xaꞌa̱ꞌ i̱, te̱ ni̱ na̱ka̱xi̱n i̱. Te̱ yo̱ꞌo̱ꞌ nduuꞌ te̱ kundani̱ i̱, te̱ va̱ꞌa̱ va̱ kuni i̱ xini i̱ ña̱ꞌaꞌ i̱. Sko̱ꞌniꞌ i̱ Espíritu i̱ nimá ra̱, te̱ kaꞌa̱n ndo̱so̱ꞌ ra̱ nuu̱ꞌ ne̱ tukuꞌ ña̱ ko̱o̱ ña̱ nda̱ku sa̱a̱ i̱.
MAT 12:19 Kä̱ni̱ taꞌanꞌ kuento ra̱ xiinꞌ ne̱ yivi̱ꞌ, te̱ ndëꞌi̱ loco tiꞌeꞌ tu̱ ra̱, te̱ ni̱ nde̱e̱ kü̱ni̱ so̱ꞌo̱ tu̱ nde̱e̱ i̱i̱n ne̱ yivi̱ꞌ tachi̱ꞌ yu̱ꞌuꞌ ra̱ ya̱ꞌya̱.
MAT 12:20 Te̱ sä̱ndoꞌoꞌ ra̱ ne̱ kuni ku̱vi̱ nimá, ne̱ nduuꞌ nde̱e̱ naa tu̱n yoo̱ꞌ tunꞌ xa̱ kuaꞌa̱n taꞌnú, ni̱ nde̱e̱ tä̱xi̱ tu̱ ra̱ ña̱ ndaꞌva̱ ndi̱ꞌi̱ ndee sie ña̱ ndiatuꞌ i̱ni̱ ne̱ yivi̱ꞌ, süu̱ꞌ ja̱a̱nꞌ ndii ta̱xi̱ ra̱ ndi̱e̱e̱ꞌ ne̱ kö̱o̱ꞌ ndi̱e̱e̱ꞌ nde̱e̱ ke̱ta̱ va̱ꞌa̱ ña̱ nda̱ku sa̱a̱ ra̱,
MAT 12:21 te̱ i̱ni̱ sa̱kuuꞌ ne̱ tukuꞌ ku̱ni̱ ña̱ꞌaꞌ ni̱a̱. Sa̱kanꞌ kachi a̱.
MAT 12:22 Sa̱kanꞌ te̱ ni̱ ki̱xi̱n ndi̱a̱ka̱ ne̱ yivi̱ꞌ i̱i̱n te̱ naá ña̱ ndi̱va̱ꞌa̱ nimá nuu̱ꞌ Jesús. Te̱ ja̱a̱nꞌ ndii, te̱ iꞌinꞌ nduuꞌ ra̱, te̱ kuiꞌe tu̱ ndu̱chiꞌ nuu̱ꞌ ra̱. Te̱ ni̱ sa̱ndaꞌa ña̱ꞌaꞌ a̱, te̱ ni̱ na̱kaꞌa̱n tu̱ku̱u̱ ra̱, te̱ ni̱ na̱tuvi̱ tu̱ ndu̱chiꞌ nuu̱ꞌ ra̱.
MAT 12:23 Te̱ sa̱kuuꞌ ne̱ yivi̱ꞌ kuaꞌa̱ꞌ yaꞌa̱, ne̱ yoo i̱kanꞌ ndii, ni̱ na̱nda̱ni̱ va̱ ni̱a̱ kaꞌán xiinꞌ taꞌanꞌ ni̱a̱ ndii: ―Tee̱ꞌ te̱ kaa̱ꞌ tu̱ nduuꞌ ña̱ tianu̱ꞌ Ndiosí sa̱kakú yooꞌ, ña̱ nduuꞌ si̱a̱niꞌ xikaꞌ David ni̱ ―ni̱ kachi̱ ni̱a̱.
MAT 12:24 Kii̱ꞌ ni̱ xi̱ni̱ so̱ꞌo̱ te̱ fariseo ña̱ kaꞌán ne̱ yivi̱ꞌ ja̱a̱nꞌ ndii, ni̱ kaꞌa̱n ra̱ ndii: ―Xiinꞌ ndi̱e̱e̱ꞌ Beelzebú tava̱ꞌ te̱ kaa̱ꞌ ña̱ ndi̱va̱ꞌa̱ nimá ne̱ yivi̱ꞌ ―ni̱ kachi̱ ra̱.
MAT 12:25 Ndisu̱ Jesús ndii, ni̱ xi̱ni̱ a̱ sa̱a̱ xanini te̱ ja̱a̱nꞌ, te̱ ni̱ kaꞌa̱n a̱ ndii: ―Naaꞌ na̱taꞌvi̱ꞌ ne̱ yivi̱ꞌ, ne̱ ndieeꞌ i̱i̱n ñu̱u̱ kaꞌnuꞌ kuuꞌ nu̱uꞌ, te̱ ku̱ntaꞌanꞌ ni̱a̱ ndii, ndo̱ñuꞌuꞌ ñu̱u̱ ja̱a̱nꞌ. Te̱ naaꞌ na̱taꞌvi̱ꞌ ne̱ ndieeꞌ i̱i̱n ñu̱u̱ uun ne̱ ndieeꞌ ti̱xi̱n i̱i̱n vi̱ꞌe̱, te̱ ku̱ntaꞌanꞌ ni̱a̱ ndii, nduxi̱n tu̱ ña̱ ja̱a̱nꞌ.
MAT 12:26 Te̱ niiꞌ sa̱kanꞌ nduuꞌ tu̱ a̱ naaꞌ ku̱ntaꞌanꞌ ña̱ ndi̱va̱ꞌa̱ kuuꞌ nu̱uꞌ xiinꞌ nda̱ꞌaꞌ xaꞌa̱ꞌ a̱, te̱ na̱ta̱ꞌviꞌ taꞌanꞌ a̱ ndii, sa̱ndo̱ñuꞌuꞌ xiinꞌ miiꞌ mi̱iꞌ a̱.
MAT 12:27 Naaꞌ ndi̱xa̱ xna̱ꞌa̱ ña̱ xiinꞌ ndi̱e̱e̱ꞌ Beelzebú tava̱ꞌ i̱ ña̱ ndi̱va̱ꞌa̱ ña̱ ñuꞌuꞌ nimá ne̱ yivi̱ꞌ ndii, ¿yo̱o̱ taxiꞌ ndi̱e̱e̱ꞌ te̱ nduuꞌ kuenta ndoꞌó te̱ tava̱ꞌ ra̱ ña̱ ndi̱va̱ꞌa̱ ja̱a̱nꞌ nimá ne̱ yivi̱ꞌ? Sa̱kanꞌ na kuiiꞌ te̱ ja̱a̱nꞌ niaꞌá ña̱ süu̱ꞌ ña̱ nda̱ku nduuꞌ ña̱ kaꞌán ndo̱ꞌ xaꞌa̱ꞌ i̱.
MAT 12:28 ’Ndisu̱ naaꞌ tava̱ꞌ i̱ ña̱ ndi̱va̱ꞌa̱ ja̱a̱nꞌ xiinꞌ ña̱ ndi̱e̱e̱ꞌ Espíritu Ndiosí ndii, xiinꞌ ña̱ ja̱a̱nꞌ niaꞌá i̱ ña̱ xa̱ ni̱ xa̱ꞌaꞌ xna̱ꞌa̱ Ndiosí xaꞌndia chuunꞌ a̱ te̱i̱n ndo̱ꞌ.
MAT 12:29 Sa̱kanꞌ ña̱, ¿sa̱a̱ ku̱vi̱ kiꞌvi̱ i̱i̱n ne̱ yivi̱ꞌ te̱ sa̱kuiꞌnaꞌ ni̱a̱ vi̱ꞌe̱ i̱i̱n te̱ ndi̱e̱eꞌ va̱ naaꞌ sä̱tiín ña̱ꞌaꞌ ni̱a̱ ña̱ nu̱uꞌ? Te̱ sa̱kanꞌ vi̱ꞌ ku̱vi̱ kiꞌvi̱ ni̱a̱ vi̱ꞌe̱ ra̱ te̱ sa̱kuiꞌnaꞌ ni̱a̱ ña̱ꞌa̱ ra̱ ja̱a̱nꞌ.
MAT 12:30 Yo̱o̱ ka̱ xächuunꞌ ingaꞌ xiinꞌ yuꞌu̱ ndii, ne̱ ndasiꞌ taꞌanꞌ xiinꞌ i̱ nduuꞌ ni̱a̱, te̱ yo̱o̱ ka̱ chïndieeꞌ taꞌanꞌ xiinꞌ i̱ ndii, ne̱ xikuitaꞌnú nuu̱ꞌ i̱ nduuꞌ ni̱a̱.
MAT 12:31 ’Sa̱kanꞌ na kuiiꞌ kaꞌán i̱ xiinꞌ ndo̱ꞌ ndii, sa̱kuuꞌ nuu̱ꞌ kua̱chi̱ ña̱ xaaꞌ ndee ka̱ ne̱ yivi̱ꞌ xiinꞌ sa̱kuuꞌ nuu̱ꞌ ña̱ kani̱a̱ꞌa ni̱a̱ ndii, ko̱o̱ kaꞌnuꞌ i̱ni̱ Ndiosí xaꞌa̱ꞌ ni̱a̱. Ndisu̱ yo̱o̱ ka̱ kani̱a̱ꞌa xaꞌa̱ꞌ Espíritu Santo ndii, kö̱o̱ꞌ kivi̱ꞌ ko̱o̱ kaꞌnuꞌ i̱ni̱ Ndiosí xaꞌa̱ꞌ ne̱ ja̱a̱nꞌ.
MAT 12:32 Te̱ yo̱o̱ ka̱ kani̱a̱ꞌa xaꞌa̱ꞌ yuꞌu̱, ña̱ nduuꞌ tu̱ te̱ yivi̱ꞌ ndii, ku̱vi̱ ko̱o̱ kaꞌnuꞌ i̱ni̱ Ndiosí xaꞌa̱ꞌ ni̱a̱. Ndisu̱ yo̱o̱ ka̱ kani̱a̱ꞌa xaꞌa̱ꞌ Espíritu Santo ndii, kö̱o̱ꞌ kivi̱ꞌ ko̱o̱ kaꞌnuꞌ i̱ni̱ Ndiosí xaꞌa̱ꞌ ne̱ ja̱a̱nꞌ, ni̱ nde̱e̱ i̱i̱n yivi̱ꞌ yoꞌoꞌ, te̱ ni̱ nde̱e̱ i̱nga̱ i̱i̱n yivi̱ꞌ nuu̱ꞌ kuꞌu̱n e̱ꞌ.
MAT 12:33 ’I̱i̱n tunꞌ ta̱ta̱ va̱ꞌa̱ ndii, nduu̱ꞌ va̱ꞌa̱ kuunꞌ nda̱ꞌaꞌ nu̱ꞌ, te̱ i̱i̱n tunꞌ ta̱ta̱ vä̱ꞌa̱ ndii, nduu̱ꞌ vä̱ꞌa̱ kuunꞌ nda̱ꞌaꞌ nu̱ꞌ. Kua̱chi̱ ndii, xiinꞌ nduu̱ꞌ ña̱ kuunꞌ nda̱ꞌaꞌ nu̱ꞌ xiní e̱ꞌ ndee nuu̱ꞌ tunꞌ ta̱ta̱ nduuꞌ nu̱ꞌ.
MAT 12:34 Ndoꞌó ndii, nde̱e̱ naa siꞌe̱ koo̱ꞌ nduuꞌ ndo̱ꞌ. ¿Sa̱a̱ ku̱vi̱ ki̱e̱e̱ ña̱ va̱ꞌa̱ yu̱ꞌuꞌ ndo̱ꞌ kii̱ꞌ ne̱ ni̱a̱ꞌa nduuꞌ ndo̱ꞌ? Kua̱chi̱ ndii ña̱ ñuꞌuꞌ chituꞌ nimá ne̱ yivi̱ꞌ nduuꞌ ña̱ kaꞌán ni̱a̱.
MAT 12:35 Ne̱ yivi̱ꞌ va̱ꞌa̱ ndii, ña̱ va̱ꞌa̱, ña̱ taxaꞌa ni̱a̱ nimá ni̱a̱, kaꞌán ni̱a̱, te̱ ne̱ ni̱a̱ꞌa ndii, ña̱ ni̱a̱ꞌa, ña̱ taxaꞌa ni̱a̱ nimá ni̱a̱, kaꞌán ni̱a̱.
MAT 12:36 Ndisu̱ kaꞌán i̱ xiinꞌ ndo̱ꞌ ña̱ kivi̱ꞌ ña̱ sa̱naꞌmá Ndiosí ne̱ yivi̱ꞌ ndii, sa̱kuuꞌ ni̱a̱ na̱ta̱xi̱ kuenta nuu̱ꞌ a̱ xaꞌa̱ꞌ i̱ꞌi̱n yu̱ꞌuꞌ ña̱ kuä̱sa̱ꞌ kuní ña̱ ni̱ kaꞌa̱n ni̱a̱.
MAT 12:37 Sa̱kanꞌ ña̱ xaꞌa̱ꞌ tu̱ꞌu̱n yu̱ꞌuꞌ mi̱iꞌ ndo̱ꞌ sa̱nda̱ku Ndiosí nimá ndo̱ꞌ nuu̱ꞌ a̱, te̱ xaꞌa̱ꞌ tu̱ꞌu̱n yu̱ꞌuꞌ mi̱iꞌ tu̱ ndo̱ꞌ ka̱tunꞌ a̱ ndoꞌó ―ni̱ kachi̱ Jesús.
MAT 12:38 Sa̱kanꞌ te̱ ni̱ nde̱kui̱e̱ sa̱va̱ te̱ saniaꞌá tu̱ꞌu̱n nde̱iꞌ Ndiosí xiinꞌ sa̱va̱ te̱ fariseo, te̱ ni̱ kaꞌa̱n ra̱ xiinꞌ Jesús ndii: ―Tákuiꞌe, kuni ku̱ni̱ ndu̱ i̱i̱n chu̱u̱n kaꞌnuꞌ ña̱ xaaꞌ yoꞌó ―ni̱ kachi̱ ra̱.
MAT 12:39 Te̱ ni̱ kaꞌa̱n a̱ xiinꞌ ra̱ ndii: ―Ndoꞌó, ne̱ ni̱a̱ꞌa, ne̱ xaꞌní ndo̱so̱ꞌ Ndiosí nde̱e̱ naa xaaꞌ i̱i̱n ne̱ kumiꞌ musa ndii, kuni ku̱ni̱ ndo̱ꞌ i̱i̱n chu̱u̱n kaꞌnuꞌ ña̱ xaaꞌ Ndiosí. Ndisu̱ tä̱xi̱ ka̱ Ndiosí ku̱ni̱ ndo̱ꞌ i̱nga̱ chu̱u̱n kaꞌnuꞌ, süu̱ꞌ ja̱a̱nꞌ ndii, ña̱ ni̱ xa̱a̱ a̱ xiinꞌ Jonás, te̱ ni̱ kaꞌa̱n tiakú tu̱ꞌu̱n a̱, kui̱ti̱ꞌ niaꞌa̱ i̱ nuu̱ꞌ ndo̱ꞌ.
MAT 12:40 Kua̱chi̱ ndii, naa ni̱ naa̱ Jonás ti̱xi̱n i̱i̱n ti̱a̱kaꞌ chie̱ va̱ uni̱ taꞌan kivi̱ꞌ xiinꞌ uni̱ taꞌan ñu̱u ndii, sa̱kanꞌ ku̱naa̱ tu̱ ñu̱ꞌuꞌ ndeꞌi̱ yuꞌu̱, ña̱ nduuꞌ tu̱ te̱ yivi̱ꞌ, ti̱xi̱n ñu̱ꞌuꞌ uni̱ taꞌan kivi̱ꞌ xiinꞌ uni̱ taꞌan ñu̱u.
MAT 12:41 Ne̱ ni̱ ndiee̱ xta̱ꞌanꞌ ñu̱u̱ Nínive ja̱a̱nꞌ ndii, ti̱i̱n kua̱chi̱ ni̱a̱ ndoꞌó, ne̱ ndieeꞌ i̱i̱n yivi̱ꞌ vi̱ti̱n, kii̱ꞌ sa̱naꞌmá Ndiosí sa̱kuuꞌ ne̱ yivi̱ꞌ, sa̱kanꞌ ña̱ ni̱ na̱ma̱ ne̱ ja̱a̱nꞌ nimá ni̱a̱ kii̱ꞌ ni̱ xi̱ni̱ so̱ꞌo̱ ni̱a̱ tu̱ꞌu̱n va̱ꞌa̱ ña̱ ni̱ kaꞌa̱n ndo̱so̱ꞌ Jonás. Ndisu̱ ña̱ iinꞌ kaꞌán xiinꞌ ndo̱ꞌ vi̱ti̱n ndii, ña̱ kaꞌnuꞌ ka̱ nduuꞌ a̱ te̱ sa̱kanꞌ Jonás ja̱a̱nꞌ.
MAT 12:42 Te̱ sa̱kanꞌ tu̱ ñaꞌ ni̱ nduu̱ reina nuu̱ꞌ ñu̱u̱ Sabá xta̱ꞌanꞌ ndii, ti̱i̱n kua̱chi̱ aꞌ ndoꞌó, ne̱ ndieeꞌ i̱i̱n yivi̱ꞌ vi̱ti̱n, kii̱ꞌ sa̱naꞌmá Ndiosí sa̱kuuꞌ ne̱ yivi̱ꞌ, sa̱kanꞌ ña̱ nde̱e̱ miiꞌ xan ndi̱ꞌi̱ i̱i̱n yivi̱ꞌ ni̱ ki̱e̱e̱ aꞌ, te̱ ni̱ ki̱xi̱n aꞌ, te̱ ni̱ xi̱ni̱ so̱ꞌo̱ aꞌ ña̱ xini tuní te̱ ni̱ nduu̱ rey Salomón. Ndisu̱ ña̱ iinꞌ kaꞌán xiinꞌ ndo̱ꞌ vi̱ti̱n ndii, ña̱ kaꞌnuꞌ ka̱ nduuꞌ a̱ te̱ sa̱kanꞌ Salomón ja̱a̱nꞌ.
MAT 12:43 ’Kii̱ꞌ ketaꞌ i̱i̱n ña̱ ndi̱va̱ꞌa̱ nimá i̱i̱n ne̱ yivi̱ꞌ ndii, kuaꞌa̱n a̱ te̱ xikaꞌ a̱ miiꞌ kaaꞌ i̱chi nandukuꞌ a̱ miiꞌ na̱ndiee̱ꞌ a̱. Te̱ kii̱ꞌ kuä̱sa̱ꞌ niꞌi̱ꞌ ña̱ꞌaꞌ a̱,
MAT 12:44 sa̱kanꞌ te̱ kaꞌán a̱ xiinꞌ miiꞌ mi̱iꞌ a̱ ndii: “Na̱ndi̱koꞌ tukuuꞌ i̱ nimá te̱ yivi̱ꞌ vi̱ꞌe̱ e̱ꞌ miiꞌ ni̱ ke̱ta̱ i̱”, kachi̱ a̱. Te̱ kii̱ꞌ na̱ndi̱koꞌ a̱ i̱kanꞌ ndii, nda̱tu̱nꞌ nimá te̱ ja̱a̱nꞌ nde̱e̱ naa kaaꞌ i̱i̱n vi̱ꞌe̱ ña̱ xa̱ ni̱ na̱tiꞌvi̱ꞌ te̱ ni̱ nda̱sa̱ndo̱o̱ ne̱ yivi̱ꞌ ti̱xi̱n a̱, te̱ ni̱ nda̱sa̱nda̱tu̱nꞌ tu̱ ni̱a̱ a̱.
MAT 12:45 Sa̱kanꞌ te̱ kuaꞌa̱n na̱ka̱ya̱ a̱ i̱nga̱ uxa̱ taꞌan ña̱ ndi̱va̱ꞌa̱, ña̱ ki̱ni̱ ka̱ kuuꞌ te̱ sa̱kanꞌ mi̱iꞌ a̱, te̱ ko̱ꞌni̱ sa̱kuuꞌ a̱ nimá te̱ ja̱a̱nꞌ, te̱ ku̱ndi̱e̱e̱ a̱ i̱kanꞌ. Sa̱kanꞌ na kuiiꞌ te̱ yivi̱ꞌ ja̱a̱nꞌ ndii, ki̱ni̱ ka̱ ku̱u̱ ra̱ soꞌo̱ꞌ ndiꞌiꞌ te̱ sa̱kanꞌ ña̱ nuu̱ꞌ. Te̱ sa̱kanꞌ tu̱ ku̱ndo̱ꞌo̱ ndoꞌó, ne̱ ni̱a̱ꞌa, ne̱ ndieeꞌ i̱i̱n yivi̱ꞌ vi̱ti̱n ―ni̱ kachi̱ a̱.
MAT 12:46 Te̱ kii̱ꞌ iinꞌ ka̱ Jesús kaꞌán a̱ xiinꞌ ne̱ yivi̱ꞌ kuaꞌa̱ꞌ ja̱a̱nꞌ ndii, ni̱ xa̱a̱ si̱ꞌiꞌ a̱ xiinꞌ ña̱ni̱ a̱, te̱ itaꞌ ni̱a̱ ki̱ꞌe̱ kuni kaꞌa̱n ni̱a̱ xiinꞌ a̱.
MAT 12:47 Te̱ ni̱ kaꞌa̱n i̱i̱n ne̱ yivi̱ꞌ xiinꞌ Jesús ndii: ―Tákuiꞌe, si̱ꞌiꞌ u̱nꞌ xiinꞌ ña̱ni̱ u̱nꞌ ndii, ki̱ꞌe̱ itaꞌ ni̱a̱ te̱ kuni kaꞌa̱n ni̱a̱ xiinꞌ u̱nꞌ ―ni̱ kachi̱ ni̱a̱.
MAT 12:48 Sa̱kanꞌ te̱ ni̱ kaꞌa̱n a̱ xiinꞌ ne̱ ni̱ kaꞌa̱n xiinꞌ a̱ ja̱a̱nꞌ ndii: ―¿Ñáá xïní ndo̱ꞌ yo̱o̱ nduuꞌ nde̱e̱ naa si̱ꞌiꞌ i̱ uun ña̱ni̱ i̱? ―ni̱ kachi̱ a̱.
MAT 12:49 Sa̱kanꞌ te̱ ni̱ niaꞌa̱ nda̱ꞌaꞌ a̱ miiꞌ itaꞌ ne̱ ndikún i̱chiꞌ a̱, te̱ ni̱ kaꞌa̱n a̱ ndii: ―Ko̱to̱ ndo̱ꞌ, ne̱ yo̱ꞌo̱ꞌ nduuꞌ nde̱e̱ naa si̱ꞌiꞌ i̱ xiinꞌ ña̱ni̱ i̱.
MAT 12:50 Kua̱chi̱ ndii, yo̱o̱ ka̱ xaaꞌ ña̱ kuní yu̱vaꞌ i̱ Ndiosí, ña̱ nduꞌu̱ꞌ ndi̱viꞌ ndii, ne̱ ja̱a̱nꞌ nduuꞌ si̱ꞌiꞌ i̱ xiinꞌ ku̱ꞌva̱ i̱ xiinꞌ ña̱ni̱ i̱ ―ni̱ kachi̱ a̱.
MAT 13:1 Te̱ xa̱ kivi̱ꞌ ja̱a̱nꞌ ni̱ ke̱ta̱ Jesús vi̱ꞌe̱ miiꞌ nduꞌu̱ꞌ a̱, te̱ ni̱ xa̱a̱ a̱ yu̱ꞌuꞌ mi̱ni̱, te̱ ni̱ xi̱ku̱nduꞌu̱ꞌ a̱ i̱kanꞌ.
MAT 13:2 Te̱ ni̱ na̱kaya̱ kuaꞌa̱ꞌ xa̱va̱ꞌa̱ ne̱ yivi̱ꞌ nuu̱ꞌ a̱ i̱kanꞌ. Sa̱kanꞌ te̱ ni̱ sko̱ꞌnuꞌ a̱ ti̱xi̱n i̱i̱n tundo̱oꞌ, te̱ ni̱ xi̱ku̱nduꞌu̱ꞌ a̱ i̱kanꞌ. Te̱ sa̱kuuꞌ ne̱ yivi̱ꞌ ndii, itaꞌ ni̱a̱ yu̱ꞌuꞌ mi̱ni̱ te̱ ku̱ni̱ so̱ꞌo̱ ni̱a̱ ña̱ kaꞌa̱n a̱.
MAT 13:3 Te̱ ni̱ xa̱ꞌaꞌ a̱ sa̱niaꞌá ña̱ꞌaꞌ a̱ kuaꞌa̱ꞌ ña̱ꞌa̱ xiinꞌ ña̱ kaꞌán ndi̱a̱a̱ kaꞌán a̱ ndii: ―Untaꞌ ndii, ni̱ ke̱ta̱ i̱i̱n te̱ yivi̱ꞌ kuaꞌa̱n ki̱ku̱ꞌ ra̱ ndi̱kinꞌ trigo miiꞌ xikaꞌ ra̱.
MAT 13:4 Te̱ kii̱ꞌ kiku̱ꞌ ra̱ ndi̱kinꞌ ja̱a̱nꞌ ndii, sa̱va̱ a̱ ni̱ koyo̱ nuu̱ꞌ i̱chiꞌ. Te̱ ni̱ nde̱kui̱e̱ sa̱a̱, te̱ ni̱ xa̱xi̱ꞌ riꞌ a̱.
MAT 13:5 Te̱ sa̱va̱ tu̱ku̱ ndi̱kinꞌ ni̱ koyo̱ miiꞌ yaxinꞌ va̱ ndoso̱ꞌ ñu̱ꞌuꞌ xata̱ꞌ yuu̱ꞌ. Te̱ yachi̱ va̱ ni̱ nduti̱a̱ a̱ sa̱kanꞌ ña̱ kö̱o̱ꞌ kuaꞌa̱ꞌ ñu̱ꞌuꞌ ndoso̱ꞌ xata̱ꞌ yuu̱ꞌ ja̱a̱nꞌ.
MAT 13:6 Ndisu̱ kii̱ꞌ ni̱ ke̱ta̱ ñu̱ꞌu̱ ndii, ni̱ sa̱xii ña̱ꞌaꞌ a̱, te̱ xaꞌa̱ꞌ ña̱ kualiꞌ ti̱o̱ꞌo̱ a̱ ndii, ni̱ ichi̱ a̱.
MAT 13:7 Te̱ sa̱va̱ tu̱ku̱ a̱ ni̱ koyo̱ te̱i̱n kuꞌu̱ i̱ñu̱ꞌ. Te̱ kii̱ꞌ ni̱ nduti̱a̱ i̱ñu̱ꞌ ja̱a̱nꞌ ndii, ni̱ tavi̱ a̱ i̱ti̱a̱ trigo ja̱a̱nꞌ, te̱ ni̱ xa̱ꞌni̱ꞌ ndiꞌiꞌ ña̱ꞌaꞌ a̱.
MAT 13:8 Te̱ sa̱va̱ ka̱ tu̱ku̱ a̱ ni̱ koyo̱ nuu̱ꞌ ñu̱ꞌuꞌ ñaꞌma. Te̱ ni̱ ku̱u̱n yaꞌa̱ ndi̱kinꞌ i̱ꞌi̱n a̱. Sa̱va̱ i̱ti̱a̱ trigo ja̱a̱nꞌ ni̱ ta̱xi̱ ciento ndi̱kinꞌ, te̱ sa̱va̱ a̱ ni̱ ta̱xi̱ uni̱ xi̱ko̱ ndi̱kinꞌ, te̱ sa̱va̱ tu̱ku̱ a̱ ni̱ ta̱xi̱ oko̱ uxi̱ ndi̱kinꞌ.
MAT 13:9 Ndoꞌó, ne̱ xini so̱ꞌo̱ ndii, chu̱u̱n xaꞌaꞌ ndo̱ꞌ ña̱ ni̱ kaꞌa̱n i̱ ―ni̱ kachi̱ a̱.
MAT 13:10 Te̱ ni̱ ku̱ya̱ti̱n te̱ nda̱ꞌaꞌ xaꞌa̱ꞌ a̱ nuu̱ꞌ a̱, te̱ ni̱ nda̱tuꞌu̱nꞌ ña̱ꞌaꞌ ra̱ ndii: ―Tákuiꞌe, ¿ndichun na xiinꞌ ña̱ kaꞌán ndi̱a̱a̱ kaꞌán u̱nꞌ nuu̱ꞌ ne̱ yivi̱ꞌ kaa̱ꞌ? ―ni̱ kachi̱ ra̱.
MAT 13:11 Te̱ ni̱ na̱kui̱i̱n a̱ kaꞌán a̱ xiinꞌ ra̱ ndii: ―Sa̱kanꞌ ña̱ ndoꞌó ndii, taxiꞌ Ndiosí ña̱ ku̱nda̱ni̱ ndo̱ꞌ ña̱ xiní mi̱iꞌ kui̱ti̱ꞌ a̱ xaꞌa̱ꞌ sa̱a̱ xaꞌndia chuunꞌ a̱ nimá ne̱ yivi̱ꞌ. Ndisu̱ ne̱ ja̱a̱nꞌ ndii, süu̱ꞌ sa̱kanꞌ nduuꞌ a̱.
MAT 13:12 Sa̱kanꞌ ña̱ ne̱ taxiꞌ Ndiosí ña̱ ku̱nda̱ni̱ ni̱a̱ ña̱ xiní mi̱iꞌ kui̱ti̱ꞌ a̱ xaꞌa̱ꞌ sa̱a̱ xaꞌndia chuunꞌ a̱ ndii, ta̱xi̱ a̱ te̱ ku̱nda̱ni̱ kuaꞌa̱ꞌ ka̱ ni̱a̱ ña̱ ja̱a̱nꞌ. Ndisu̱ ne̱ sie kui̱ti̱ꞌ kundani̱ xaꞌa̱ꞌ sa̱a̱ xaꞌndia chuunꞌ a̱ ndii, nde̱e̱ ña̱ sie ña̱ kundani̱ ni̱a̱ sa̱na̱ndoso̱ꞌ ndi̱ꞌi̱ ña̱ꞌaꞌ a̱.
MAT 13:13 Sa̱kanꞌ na kaꞌán i̱ nuu̱ꞌ ne̱ ja̱a̱nꞌ xiinꞌ ña̱ kaꞌán ndi̱a̱a̱ kui̱ti̱ꞌ. Sa̱kanꞌ te̱ tee̱ꞌ ndee xitoꞌ ni̱a̱ ndii, kö̱o̱ꞌ xa̱chiꞌ a̱ ku̱vi̱ ku̱ni̱ ni̱a̱. Te̱ tee̱ꞌ ndee xini so̱ꞌo̱, te̱ xini so̱ꞌo̱ ni̱a̱ ndii, kü̱nda̱ni̱ ni̱a̱.
MAT 13:14 Sa̱kanꞌ te̱ xinu̱ ña̱ ni̱ kaꞌa̱n tiakú Isaías xaꞌa̱ꞌ ne̱ ja̱a̱nꞌ xta̱ꞌanꞌ ndii: Tee̱ꞌ ndee xini so̱ꞌo̱ te̱ xini so̱ꞌo̱ ni̱a̱ ndii, kü̱nda̱ni̱ ni̱a̱. Tee̱ꞌ ndee xitoꞌ ni̱a̱ ndii, kö̱o̱ꞌ xa̱chiꞌ a̱ ku̱vi̱ ku̱ni̱ ni̱a̱.
MAT 13:15 Sa̱kanꞌ ña̱ ni̱ ku̱xi̱i̱ va̱ nimá ni̱a̱, te̱ ni̱ nda̱si̱ kutu̱ꞌ so̱ꞌo̱ ni̱a̱, te̱ ni̱ nda̱si̱ tu̱ ndu̱chiꞌ nuu̱ꞌ ni̱a̱. Sa̱kanꞌ te̱ kü̱ni̱ xa̱chiꞌ ni̱a̱ xiinꞌ ndu̱chiꞌ nuu̱ꞌ ni̱a̱ ja̱a̱nꞌ, te̱ ni̱ nde̱e̱ kü̱ni̱ so̱ꞌo̱ tu̱ ni̱a̱ xiinꞌ so̱ꞌo̱ ni̱a̱, te̱ ni̱ nde̱e̱ kü̱nda̱ni̱ tu̱ ni̱a̱ xiinꞌ nimá ni̱a̱, te̱ na̱ndi̱koꞌ ni̱a̱ nuu̱ꞌ i̱, te̱ sa̱ndaꞌa ña̱ꞌaꞌ i̱. Sa̱kanꞌ ni̱ kachi̱ ra̱.
MAT 13:16 ’Ndisu̱ ni̱ sa̱ñuꞌuꞌ va̱ Ndiosí ndoꞌó, sa̱kanꞌ ña̱ xini ndu̱chiꞌ nuu̱ꞌ ndo̱ꞌ yuꞌu̱, te̱ xini so̱ꞌo̱ tu̱ ndo̱ꞌ tu̱ꞌu̱n i̱.
MAT 13:17 Ña̱ nda̱ku kaꞌán i̱ xiinꞌ ndo̱ꞌ ña̱ kuaꞌa̱ꞌ te̱ ni̱ kaꞌa̱n tiakú tu̱ꞌu̱n Ndiosí xta̱ꞌanꞌ xiinꞌ kuaꞌa̱ꞌ te̱ ni̱ xa̱chuunꞌ nda̱ku ndii, ni̱ kuni̱ ra̱ ku̱ni̱ ndu̱chiꞌ nuu̱ꞌ ra̱ ña̱ xini ndu̱chiꞌ nuu̱ꞌ ndoꞌó vi̱ti̱n, ndisu̱ nï̱ xi̱ni̱ ra̱ a̱. Te̱ ni̱ kuni̱ tu̱ ra̱ ku̱ni̱ so̱ꞌo̱ ra̱ ña̱ xini so̱ꞌo̱ ndoꞌó vi̱ti̱n, ndisu̱ nï̱ xi̱ni̱ so̱ꞌo̱ ra̱ a̱.
MAT 13:18 ’Ku̱ni̱ so̱ꞌo̱ ndo̱ꞌ ndee ña̱ kuni kachi̱ ña̱ kaꞌán ndi̱a̱a̱ xaꞌa̱ꞌ te̱ kiku̱ꞌ ndi̱kinꞌ ja̱a̱nꞌ.
MAT 13:19 Kii̱ꞌ xini so̱ꞌo̱ yo̱o̱ ka̱ tu̱ꞌu̱n ña̱ kaꞌán xaꞌa̱ꞌ sa̱a̱ xaꞌndia chuunꞌ Ndiosí nimá ne̱ yivi̱ꞌ, te̱ kündani̱ ni̱a̱ ña̱ kaꞌán a̱ ndii, kua̱xi̱ ña̱ ndi̱va̱ꞌa̱, te̱ tuꞌunꞌ a̱ ña̱ ja̱a̱nꞌ nimá ni̱a̱. Te̱ ne̱ ja̱a̱nꞌ nduuꞌ nde̱e̱ naa ndi̱kinꞌ ña̱ ni̱ koyo̱ nuu̱ꞌ i̱chiꞌ.
MAT 13:20 Te̱ sa̱kanꞌ tu̱, ñu̱ꞌuꞌ yaxinꞌ va̱ ña̱ ndoso̱ꞌ xata̱ꞌ yuu̱ꞌ miiꞌ ni̱ koyo̱ sa̱va̱ ndi̱kinꞌ ña̱ ni̱ ki̱ku̱ꞌ te̱ ja̱a̱nꞌ nduuꞌ nde̱e̱ naa nimá sa̱va̱ tu̱ku̱ ne̱ yivi̱ꞌ, ne̱ xini so̱ꞌo̱ tu̱ꞌu̱n Ndiosí, te̱ va̱ꞌa̱ kuni ni̱a̱ natiinꞌ ni̱a̱ a̱ i̱i̱n xaꞌaꞌ.
MAT 13:21 Ndisu̱ kö̱o̱ꞌ ti̱o̱ꞌo̱ a̱ nimá ni̱a̱, xaꞌa̱ꞌ a̱ ja̱a̱nꞌ na i̱i̱n kani̱ꞌ ti̱o̱ꞌ kandixaꞌ ni̱a̱ a̱. Te̱ kii̱ꞌ ndoꞌoꞌ nimá ni̱a̱ uun kii̱ꞌ sandoꞌoꞌ ña̱ꞌaꞌ ne̱ yivi̱ꞌ xaꞌa̱ꞌ ña̱ kandixaꞌ ni̱a̱ tu̱ꞌu̱n ja̱a̱nꞌ ndii, nakooꞌ ni̱a̱ a̱.
MAT 13:22 Te̱ ñu̱ꞌuꞌ miiꞌ yoo kuꞌu̱ i̱ñu̱ꞌ, miiꞌ ni̱ koyo̱ sa̱va̱ ndi̱kinꞌ ja̱a̱nꞌ nduuꞌ nde̱e̱ naa nimá sa̱va̱ ne̱ yivi̱ꞌ, ne̱ xini so̱ꞌo̱ tu̱ꞌu̱n Ndiosí. Ndisu̱ ndiꞌni̱ va̱ nimá ni̱a̱ xaꞌa̱ꞌ ña̱ yoo i̱i̱n yivi̱ꞌ, te̱ xini xaꞌanꞌ ña̱ꞌaꞌ ña̱ vikaꞌ. Te̱ taví sa̱kuuꞌ ña̱ ja̱a̱nꞌ tu̱ꞌu̱n ja̱a̱nꞌ, te̱ nanduuꞌ ni̱a̱ nde̱e̱ naa ña̱ kö̱o̱ꞌ ndi̱kinꞌ kuunꞌ nda̱ꞌaꞌ.
MAT 13:23 Te̱ ñu̱ꞌuꞌ ñaꞌma miiꞌ ni̱ koyo̱ ndi̱kinꞌ, ña̱ ni̱ ki̱ku̱ꞌ te̱ ja̱a̱nꞌ, nduuꞌ nde̱e̱ naa nimá sa̱va̱ ne̱ yivi̱ꞌ, ne̱ xini so̱ꞌo̱ tu̱ꞌu̱n Ndiosí te̱ kundani̱ ni̱a̱ a̱. Te̱ kuaꞌa̱ꞌ va̱ xachuunꞌ ni̱a̱ nuu̱ꞌ Ndiosí. Sa̱kanꞌ ña̱ sa̱va̱ ne̱ ja̱a̱nꞌ nduuꞌ nde̱e̱ naa i̱ti̱a̱ trigo ña̱ ni̱ ta̱xi̱ ciento ndi̱kinꞌ, te̱ sa̱va̱ ni̱a̱ nduuꞌ nde̱e̱ naa i̱ti̱a̱ trigo ña̱ ni̱ ta̱xi̱ uni̱ xi̱ko̱ ndi̱kinꞌ, te̱ sa̱va̱ tu̱ku̱ ni̱a̱ nduuꞌ nde̱e̱ naa i̱ti̱a̱ trigo ña̱ ni̱ ta̱xi̱ oko̱ uxi̱ ndi̱kinꞌ ―ni̱ kachi̱ Jesús.
MAT 13:24 Te̱ ni̱ kaꞌa̱n Jesús i̱nga̱ ña̱ kaꞌán ndi̱a̱a̱ nuu̱ꞌ ne̱ yivi̱ꞌ kuaꞌa̱ꞌ ja̱a̱nꞌ ndii: ―Ña̱ xaꞌndia chuunꞌ Ndiosí nimá ne̱ yivi̱ꞌ ndii, nduuꞌ a̱ nde̱e̱ naa i̱i̱n te̱ yivi̱ꞌ, te̱ ni̱ chi̱ꞌi̱ i̱i̱n nuu̱ꞌ ndi̱kinꞌ va̱ꞌa̱ nuu̱ꞌ ñu̱ꞌuꞌ ra̱.
MAT 13:25 Ndisu̱ kii̱ꞌ kixín sa̱kuuꞌ ne̱ yivi̱ꞌ ñu̱u ndii, ni̱ ki̱xi̱n te̱ ndasiꞌ taꞌanꞌ xiinꞌ ra̱, te̱ ni̱ ki̱ku̱ꞌ ra̱ ndi̱kinꞌ i̱ti̱a̱ ni̱a̱ꞌa miiꞌ xa̱ ni̱ chi̱ꞌi̱ te̱ xiinꞌ ña̱ꞌa̱ ndi̱kinꞌ trigo ja̱a̱nꞌ, te̱ kuaꞌa̱n ra̱.
MAT 13:26 Te̱ kii̱ꞌ ni̱ naku̱n trigo, te̱ ni̱ xa̱ꞌnu̱ a̱, te̱ ni̱ xa̱ꞌaꞌ a̱ kieeꞌ yokoꞌ a̱ ndii, ni̱ xi̱ni̱ te̱ tatú ña̱ ni̱ ki̱e̱e̱ yo̱koꞌ tu̱ i̱ti̱a̱ ni̱a̱ꞌa xiinꞌ a̱.
MAT 13:27 Sa̱kanꞌ te̱ ni̱ nde̱kui̱e̱, te̱ xikaꞌ nuuꞌ nuu̱ꞌ xto̱ꞌo̱ ja̱a̱nꞌ, te̱ ni̱ nda̱tuꞌu̱nꞌ ña̱ꞌaꞌ ra̱ ndii: “Tákuiꞌe, naaꞌ ndi̱kinꞌ va̱ꞌa̱ ni̱ ki̱ku̱ꞌ u̱nꞌ miiꞌ xikaꞌ u̱nꞌ ndii, ¿ndichun na kuiiꞌ ni̱ naku̱n tu̱ i̱ti̱a̱ ni̱a̱ꞌa xiinꞌ a̱ na sa̱kanꞌ?” ni̱ kachi̱ ra̱.
MAT 13:28 Te̱ ni̱ na̱kui̱i̱n te̱ xiinꞌ ña̱ꞌa̱ a̱ ndii: “I̱i̱n te̱ ndasiꞌ taꞌanꞌ xiinꞌ e̱ꞌ ni̱ xa̱a̱ ña̱ ja̱a̱nꞌ”, ni̱ kachi̱ ra̱. Sa̱kanꞌ te̱ ni̱ nda̱tuꞌu̱nꞌ ka̱ te̱ xikaꞌ nuuꞌ ja̱a̱nꞌ kaꞌán ra̱ ndii: “¿Ñáá kuní u̱nꞌ kuꞌu̱n ndu̱, te̱ tu̱ꞌu̱n ndu̱ i̱ti̱a̱ ni̱a̱ꞌa ja̱a̱nꞌ?”, ni̱ kachi̱ ra̱.
MAT 13:29 Te̱ ni̱ na̱kui̱i̱n te̱ xiinꞌ ña̱ꞌa̱ ja̱a̱nꞌ ndii: “Üꞌu̱nꞌ, ko̱to̱ ka̱ naaꞌ sa̱a̱ ndo̱ꞌ sa̱kanꞌ ndii, kuainꞌ tu̱ꞌu̱n tu̱ ndo̱ꞌ sa̱va̱ i̱ti̱a̱ trigo xiinꞌ i̱ti̱a̱ ni̱a̱ꞌa ja̱a̱nꞌ.
MAT 13:30 Ta̱xi̱ ndo̱ꞌ na kua̱ꞌnu̱ ingaꞌ uvi̱ sa̱aꞌ nuu̱ꞌ a̱ nde̱e̱ na̱kui̱xa̱ ña̱ savi̱ꞌ. Sa̱kanꞌ vi̱ꞌ te̱ kaꞌa̱n i̱ xiinꞌ te̱ nakaya ña̱ savi̱ꞌ i̱ ndii: Xi̱ꞌna̱ ka̱ i̱ti̱a̱ ni̱a̱ꞌa ka̱ꞌndi̱a̱ ndo̱ꞌ, te̱ sa̱tiín nu̱ꞌni̱ ndo̱ꞌ a̱, te̱ ka̱ꞌmi̱ ndo̱ꞌ a̱. Sa̱kanꞌ te̱ ka̱ꞌndi̱a̱ ndo̱ꞌ trigo, te̱ ta̱xa̱ꞌa̱ ndo̱ꞌ a̱ ti̱xi̱n yaka̱ i̱, kachi̱ i̱ xiinꞌ ra̱”, kachi̱ te̱ xiinꞌ ña̱ꞌa̱ ja̱a̱nꞌ ―ni̱ kachi̱ Jesús.
MAT 13:31 Te̱ ni̱ kaꞌa̱n tu̱ Jesús i̱nga̱ ña̱ kaꞌán ndi̱a̱a̱ nuu̱ꞌ ne̱ yivi̱ꞌ ja̱a̱nꞌ ndii: ―Sa̱a̱ xaꞌndia chuunꞌ Ndiosí nimá ne̱ yivi̱ꞌ ndii, nduuꞌ a̱ nde̱e̱ naa ndi̱kinꞌ mostaza, ña̱ ni̱ ki̱ꞌi̱n i̱i̱n te̱ yivi̱ꞌ, te̱ ni̱ chi̱ꞌi̱ ra̱ a̱ miiꞌ xikaꞌ ra̱.
MAT 13:32 Ndi̱kinꞌ ja̱a̱nꞌ ndii, ña̱ lulu maꞌá ka̱ nduuꞌ a̱ te̱ sa̱kanꞌ sa̱kuuꞌ nuu̱ꞌ ndi̱kinꞌ ña̱ chiꞌiꞌ e̱ꞌ, ndisu̱ kii̱ꞌ xaꞌnuꞌ a̱ ndii, sukun ka̱ i̱tunꞌ a̱ te̱ sa̱kanꞌ sa̱kuuꞌ nuu̱ꞌ kuꞌu̱ xiti̱nꞌ, te̱ nanduuꞌ a̱ i̱i̱n i̱tunꞌ koꞌó xa̱va̱ꞌa̱ nda̱ꞌaꞌ, te̱ nde̱e̱ sa̱a̱, tiꞌ taꞌnuꞌ ndi̱viꞌ, ku̱vi̱ xaꞌaꞌ choꞌo̱ riꞌ nda̱ꞌaꞌ nu̱ꞌ ―ni̱ kachi̱ Jesús.
MAT 13:33 Te̱ ni̱ kaꞌa̱n ka̱ Jesús i̱nga̱ ña̱ kaꞌán ndi̱a̱a̱ nuu̱ꞌ ne̱ ja̱a̱nꞌ ndii: ―Sa̱a̱ xaꞌndia chuunꞌ Ndiosí nimá ne̱ yivi̱ꞌ ndii, nduuꞌ a̱ nde̱e̱ naa yu̱chiꞌ levadura kii̱ꞌ kiꞌinꞌ i̱i̱n ña̱ꞌaꞌ a̱, te̱ nasaka̱ꞌ a̱ xiinꞌ uni̱ taꞌan ya̱xinꞌ yu̱chiꞌ harina, te̱ sakiꞌví pachi̱ a̱ sa̱kuuꞌ i̱xanꞌ ―ni̱ kachi̱ a̱.
MAT 13:34 Te̱ ni̱ kaꞌa̱n Jesús sa̱kuuꞌ ña̱ ja̱a̱nꞌ xiinꞌ ña̱ kaꞌán ndi̱a̱a̱ nuu̱ꞌ ne̱ yivi̱ꞌ ja̱a̱nꞌ. Te̱ xa̱ xiinꞌ ña̱ ja̱a̱nꞌ kui̱ti̱ꞌ ni̱ kaꞌa̱n a̱ xiinꞌ ni̱a̱.
MAT 13:35 Sa̱kanꞌ ni̱ xa̱a̱ a̱ te̱ xinu̱ ña̱ ni̱ kaꞌa̱n te̱ ni̱ kaꞌa̱n tiakú tu̱ꞌu̱n Ndiosí xta̱ꞌanꞌ kii̱ꞌ ni̱ kaꞌa̱n ra̱ ndii: Xiinꞌ ña̱ kaꞌán ndi̱a̱a̱ ti̱o̱ꞌ kaꞌa̱n i̱, te̱ sa̱tuví i̱ ña̱ yoo si̱ꞌe nda̱ꞌaꞌ Ndiosí nde̱e̱ kii̱ꞌ ni̱ xa̱ꞌa̱ a̱ i̱i̱n yivi̱ꞌ. Sa̱kanꞌ ni̱ kachi̱ ra̱.
MAT 13:36 Sa̱kanꞌ te̱ ni̱ nde̱iꞌ Jesús ne̱ yivi̱ꞌ kuaꞌa̱ꞌ ja̱a̱nꞌ, te̱ kuaꞌa̱n nuꞌu̱ a̱ vi̱ꞌe̱ a̱. Te̱ ni̱ ku̱ya̱ti̱n te̱ nda̱ꞌaꞌ xaꞌa̱ꞌ a̱ nuu̱ꞌ a̱, te̱ ni̱ kaꞌa̱n ra̱ xiinꞌ a̱ ndii: ―Sa̱a̱ u̱nꞌ ña̱ va̱ꞌa̱ te̱ sa̱na̱kuachiꞌ u̱nꞌ ña̱ kaꞌán ndi̱a̱a̱ xaꞌa̱ꞌ i̱ti̱a̱ ni̱a̱ꞌa ja̱a̱nꞌ nuu̱ꞌ ndu̱ ―ni̱ kachi̱ ra̱.
MAT 13:37 Sa̱kanꞌ te̱ ni̱ kaꞌa̱n Jesús xiinꞌ ra̱ ndii: ―Te̱ kiku̱ꞌ ndi̱kinꞌ va̱ꞌa̱ ja̱a̱nꞌ ndii, nde̱e̱ naa yuꞌu̱, ña̱ nduuꞌ tu̱ te̱ yivi̱ꞌ, nduuꞌ ra̱.
MAT 13:38 Te̱ ñu̱ꞌuꞌ miiꞌ kiku̱ꞌ ra̱ ndi̱kinꞌ ja̱a̱nꞌ ndii, nde̱e̱ naa i̱i̱n yivi̱ꞌ nduuꞌ a̱. Te̱ ndi̱kinꞌ va̱ꞌa̱ ndii, nde̱e̱ naa ne̱ yivi̱ꞌ ne̱ xaꞌndia chuunꞌ Ndiosí nimá nduuꞌ a̱. Te̱ ndi̱kinꞌ i̱ti̱a̱ ni̱a̱ꞌa ndii, nde̱e̱ naa ne̱ yivi̱ꞌ ne̱ xaꞌndia chuunꞌ ña̱ ndi̱va̱ꞌa̱ nimá nduuꞌ a̱.
MAT 13:39 Te̱ te̱ ndasiꞌ taꞌanꞌ xiinꞌ e̱ꞌ, te̱ ni̱ ki̱ku̱ꞌ ndi̱kinꞌ ni̱a̱ꞌa ja̱a̱nꞌ ndii, nde̱e̱ naa ña̱ ndi̱va̱ꞌa̱ nduuꞌ a̱. Te̱ kivi̱ꞌ ña̱ na̱chii̱ꞌ ni̱a̱ ña̱ savi̱ꞌ ndii, nde̱e̱ naa kivi̱ꞌ ña̱ kun ndi̱koꞌ i̱i̱n yivi̱ꞌ nduuꞌ a̱. Te̱ te̱ nakaya ña̱ savi̱ꞌ ja̱a̱nꞌ ndii, nde̱e̱ naa ángele, ña̱ xikaꞌ nuuꞌ nuu̱ꞌ Ndiosí, nduuꞌ a̱.
MAT 13:40 I̱i̱n kachi naa ni̱ xa̱a̱ te̱ ja̱a̱nꞌ ni̱ tu̱ꞌu̱n ra̱ i̱ti̱a̱ ni̱a̱ꞌa ja̱a̱nꞌ, te̱ ni̱ xa̱ꞌmi̱ ra̱ a̱ nuu̱ꞌ ñuꞌu̱ ndii, sa̱kanꞌ tu̱ xkaꞌndi̱a̱ a̱ kii̱ꞌ kun ndi̱koꞌ i̱i̱n yivi̱ꞌ.
MAT 13:41 Yuꞌu̱, ña̱ nduuꞌ tu̱ te̱ yivi̱ꞌ ndii, ti̱ꞌviꞌ i̱ kiꞌinꞌ ángele, ña̱ xikaꞌ nuuꞌ nuu̱ꞌ i̱, te̱ ta̱va̱ꞌ ndooꞌ a̱ ne̱ xaaꞌ kua̱chi̱ xiinꞌ ne̱ sakoyó ne̱ yivi̱ꞌ nuu̱ꞌ kua̱chi̱ te̱i̱n ne̱ nduuꞌ kuenta i̱.
MAT 13:42 Te̱ ko̱ꞌni̱ ña̱ꞌaꞌ a̱ yavi̱ miiꞌ xixí ñuꞌu̱, te̱ i̱kanꞌ kua̱ku̱ ni̱a̱ nde̱e̱ ke̱ꞌi̱ vi̱ꞌ na̱ka̱xi̱ꞌ nu̱ꞌu̱ ni̱a̱.
MAT 13:43 Sa̱kanꞌ te̱ ne̱ nda̱ku nimá nuu̱ꞌ Ndiosí ndii, yiꞌe̱ nda̱tu̱nꞌ ni̱a̱ miiꞌ xaꞌndia chuunꞌ yu̱vaꞌ e̱ꞌ Ndiosí nde̱e̱ naa yiꞌé ñu̱ꞌu̱. Ndoꞌó, ne̱ xini so̱ꞌo̱ ndii, chu̱u̱n xaꞌaꞌ ndo̱ꞌ ña̱ ni̱ kaꞌa̱n i̱.
MAT 13:44 ’Ña̱ xaꞌndia chuunꞌ Ndiosí nimá ne̱ yivi̱ꞌ ndii, nduuꞌ a̱ nde̱e̱ naa i̱i̱n ña̱ ndiaa yaꞌviꞌ, ña̱ naá si̱ꞌe nuu̱ꞌ ñu̱ꞌuꞌ miiꞌ xikaꞌ i̱i̱n te̱ yivi̱ꞌ. Te̱ kii̱ꞌ ni̱ xi̱ni̱ i̱nga̱ te̱ yivi̱ꞌ naá a̱ ndii, ni̱ ti̱si̱ꞌe tu̱ku̱u̱ ra̱ a̱, te̱ va̱ꞌa̱ va̱ kuni ra̱ xaꞌa̱ꞌ a̱, sa̱kanꞌ na kuiiꞌ kuaꞌa̱n ra̱ te̱ ni̱ xi̱ko̱ꞌ ra̱ sa̱kuuꞌ ña̱ ni̱ ku̱miꞌ ra̱, te̱ ni̱ sa̱ta̱ꞌ ra̱ ñu̱ꞌuꞌ ja̱a̱nꞌ.
MAT 13:45 ’Sa̱kanꞌ tu̱ nakuitá ña̱ xaꞌndia chuunꞌ Ndiosí nimá ne̱ yivi̱ꞌ xiinꞌ ña̱ ni̱ xa̱a̱ i̱i̱n te̱ yivi̱ꞌ, te̱ sata̱ꞌ ña̱ꞌa̱ te̱ naxiko̱ꞌ ra̱ a̱. Te̱ ja̱a̱nꞌ ndii, xikaꞌ ndukuꞌ ra̱ yuu̱ꞌ nda̱tu̱nꞌ kooꞌ chukuuꞌ.
MAT 13:46 Te̱ kii̱ꞌ ni̱ xi̱ni̱ ra̱ i̱i̱n nda̱a̱ꞌ yuu̱ꞌ, ña̱ i̱i̱n ndiaa yaꞌviꞌ kooꞌ chukuuꞌ ja̱a̱nꞌ ndii, kuaꞌa̱n ra̱ te̱ ni̱ xi̱ko̱ꞌ ra̱ sa̱kuuꞌ ña̱ kumiꞌ ra̱, te̱ ni̱ sa̱ta̱ꞌ ra̱ a̱.
MAT 13:47 ’Te̱ sa̱kanꞌ tu̱ nakuitá ña̱ xaꞌndia chuunꞌ Ndiosí nimá ne̱ yivi̱ꞌ xiinꞌ i̱i̱n ñu̱nu̱ꞌ ña̱ tava̱ꞌ te̱ yivi̱ꞌ ti̱a̱kaꞌ kii̱ꞌ skóꞌniꞌ ra̱ a̱ ti̱xi̱n mi̱ni̱, te̱ tava̱ꞌ a̱ sa̱kuuꞌ nuu̱ꞌ ti̱a̱kaꞌ.
MAT 13:48 Te̱ kii̱ꞌ chituꞌ a̱ ndii, xtáꞌniꞌ ra̱ a̱ nde̱e̱ yu̱ꞌuꞌ mi̱ni̱, te̱ xikundieé ra̱ nakaxin ra̱ tiꞌ va̱ꞌa̱, te̱ taa̱nꞌ ra̱ riꞌ ti̱xi̱n íkaꞌ, te̱ xatia ra̱ tiꞌ vä̱ꞌa̱.
MAT 13:49 Sa̱kanꞌ tu̱ xkaꞌndi̱a̱ a̱ kii̱ꞌ kun ndi̱koꞌ i̱i̱n yivi̱ꞌ ndii, ki̱xi̱n ángele te̱ sa̱xi̱o̱o̱ a̱ ne̱ ni̱a̱ꞌa te̱i̱n ne̱ nda̱ku nimá nuu̱ꞌ Ndiosí,
MAT 13:50 te̱ ko̱ꞌni̱ a̱ ne̱ ni̱a̱ꞌa ja̱a̱nꞌ yavi̱ miiꞌ xixí ñuꞌu̱, te̱ i̱kanꞌ kua̱ku̱ ni̱a̱ nde̱e̱ ke̱ꞌi̱ vi̱ꞌ na̱ka̱xi̱ꞌ nu̱ꞌu̱ ni̱a̱ ―ni̱ kachi̱ a̱.
MAT 13:51 Te̱ ni̱ nda̱tuꞌu̱nꞌ Jesús te̱ nda̱ꞌaꞌ xaꞌa̱ꞌ a̱ ndii: ―¿Ñáá kundani̱ ndo̱ꞌ sa̱kuuꞌ ña̱ ni̱ kaꞌa̱n i̱ kaa̱ꞌ? ―ni̱ kachi̱ a̱. Te̱ ni̱ na̱kui̱i̱n ra̱ ndii: ―Uun ndo̱ꞌ, tákuiꞌe ―ni̱ kachi̱ ra̱.
MAT 13:52 Sa̱kanꞌ te̱ ni̱ kaꞌa̱n ka̱ a̱ xiinꞌ ra̱ ndii: ―I̱ꞌi̱n te̱ saniaꞌá tu̱ꞌu̱n nde̱iꞌ Ndiosí, kii̱ꞌ nanduuꞌ ra̱ i̱i̱n te̱ xaꞌndia chuunꞌ Ndiosí nimá ndii, nduuꞌ ra̱ nde̱e̱ naa i̱i̱n te̱ xiinꞌ vi̱ꞌe̱. Te̱ xiinꞌ vi̱ꞌe̱ ja̱a̱nꞌ ndii, miiꞌ taxaꞌa ra̱ ña̱ ndiaa yaꞌviꞌ ña̱ kumiꞌ ra̱, tava̱ꞌ ra̱ ña̱ xa̱aꞌ xiinꞌ ña̱ ya̱taꞌ ―ni̱ kachi̱ a̱.
MAT 13:53 Kii̱ꞌ ndi̱ꞌi̱ ni̱ kaꞌa̱n Jesús sa̱kuuꞌ ña̱ kaꞌán ndi̱a̱a̱ ja̱a̱nꞌ, te̱ ni̱ ke̱ta̱ a̱ kuaꞌa̱n a̱,
MAT 13:54 te̱ ni̱ na̱xa̱a̱ a̱ ñu̱u̱ miiꞌ ni̱ xa̱ꞌnu̱ a̱. Te̱ ni̱ xa̱ꞌaꞌ a̱ sa̱niaꞌá a̱ ne̱ yivi̱ꞌ ti̱xi̱n vi̱ꞌe̱ miiꞌ nakayá ne̱ ñu̱u̱ ja̱a̱nꞌ, te̱ ni̱ nandani̱ va̱ ni̱a̱ kaꞌán ni̱a̱ ndii: ―¿Miiꞌ ka̱ vi̱ꞌ tuꞌ kua̱xi̱ ña̱ xini tuní te̱ kaa̱ꞌ? Te̱, ¿miiꞌ ka̱ vi̱ꞌ tuꞌ kua̱xi̱ chu̱u̱n kaꞌnuꞌ kooꞌ chukuuꞌ ña̱ xaaꞌ ra̱?
MAT 13:55 Siꞌe̱ te̱ tuxiꞌ i̱tunꞌ vi̱ti̱ꞌ nduuꞌ ra̱. Te̱ xiní e̱ꞌ ña̱ María naniꞌ si̱ꞌiꞌ ra̱. Te̱ ña̱ni̱ ra̱ nduuꞌ Jacobo, xiinꞌ José, xiinꞌ Judas, xiinꞌ Simón.
MAT 13:56 Te̱ ñu̱u̱ yoꞌoꞌ ndi̱e̱e̱ꞌ tu̱ sa̱kuuꞌ ña̱ꞌaꞌ taꞌanꞌ ra̱. Na sa̱kanꞌ ndii, ¿miiꞌ ka̱ vi̱ꞌ tu̱ ni̱ sa̱kuaa̱n te̱ kaa̱ꞌ ña̱ ja̱a̱nꞌ? ―ni̱ kachi̱ ni̱a̱.
MAT 13:57 Xaꞌa̱ꞌ a̱ ja̱a̱nꞌ na ni̱ na̱saa̱ꞌ ni̱a̱, te̱ nï̱ ka̱ndi̱xaꞌ ña̱ꞌaꞌ ni̱a̱. Sa̱kanꞌ te̱ ni̱ kaꞌa̱n Jesús xiinꞌ ni̱a̱ ndii: ―Te̱ kaꞌán tiakú tu̱ꞌu̱n Ndiosí ndii, xitoꞌ kaꞌnuꞌ ña̱ꞌaꞌ sa̱kuuꞌ ne̱ yivi̱ꞌ. Ndisu̱ ne̱ ndieeꞌ ñu̱u̱ mi̱iꞌ ra̱ xiinꞌ ne̱ ndieeꞌ vi̱ꞌe̱ ra̱ ndii, xïtoꞌ kaꞌnuꞌ ña̱ꞌaꞌ ni̱a̱ ―ni̱ kachi̱ a̱.
MAT 13:58 Te̱ nï̱ xa̱a̱ a̱ kuaꞌa̱ꞌ chu̱u̱n kaꞌnuꞌ kooꞌ chukuuꞌ ñu̱u̱ ja̱a̱nꞌ, sa̱kanꞌ ña̱ nï̱ i̱ni̱ ni̱a̱ xini ña̱ꞌaꞌ ni̱a̱.
MAT 14:1 Kii̱ꞌ sa̱kanꞌ ndii, ni̱ xi̱ni̱ so̱ꞌo̱ Herodes, te̱ ni̱ xa̱ꞌndi̱a̱ chuunꞌ kuuꞌ nu̱uꞌ, kuento ña̱ kaꞌán ne̱ yivi̱ꞌ xaꞌa̱ꞌ Jesús.
MAT 14:2 Te̱ ni̱ kaꞌa̱n ra̱ xiinꞌ te̱ xikaꞌ nuuꞌ nuu̱ꞌ ra̱ ndii: ―Te̱ ja̱a̱nꞌ nduuꞌ Juan, te̱ ni̱ sa̱kuchiꞌ ne̱ yivi̱ꞌ, te̱ ni̱ na̱ti̱a̱ku̱ ra̱. Sa̱kanꞌ na kuiiꞌ kumiꞌ ra̱ ndi̱e̱e̱ꞌ ña̱ taxiꞌ xaaꞌ ra̱ kuaꞌa̱ꞌ chu̱u̱n kaꞌnuꞌ ―ni̱ kachi̱ ra̱.
MAT 14:3 Ni̱ kaꞌa̱n Herodes ja̱a̱nꞌ sa̱kanꞌ, kua̱chi̱ ndii su̱vi̱ ra̱ ni̱ kaꞌa̱n chuunꞌ, te̱ ni̱ ti̱i̱n te̱ xíinꞌ ra̱ Juan ja̱a̱nꞌ. Te̱ ni̱ sa̱tiín ña̱ꞌaꞌ ra̱ xiinꞌ ka̱rena, te̱ ni̱ chi̱naá ña̱ꞌaꞌ ra̱ vi̱ꞌe̱ ka̱a̱ xaꞌa̱ꞌ a̱ ña̱ ni̱ kuni̱ ra̱ ndoo̱ va̱ꞌa̱ ra̱ xiinꞌ ñaꞌ Herodías. Kua̱chi̱ ndii ni̱ tu̱ndaꞌa̱ꞌ Herodes xiinꞌ aꞌ tee̱ꞌ ndee ñaꞌ siꞌiꞌ Felipe, ña̱ni̱ ra̱, nduuꞌ aꞌ.
MAT 14:4 Sa̱kanꞌ na kuiiꞌ ni̱ kaꞌa̱n Juan ja̱a̱nꞌ xiinꞌ Herodes ndii: “Vä̱ꞌa̱ yoo a̱ ña̱ ni̱ tu̱ndaꞌa̱ꞌ u̱nꞌ xiinꞌ ñaꞌ siꞌi ña̱ni̱ u̱nꞌ”, ni̱ kachi̱ ra̱.
MAT 14:5 Xaꞌa̱ꞌ a̱ ja̱a̱nꞌ na ni̱ kuni̱ Herodes ka̱ꞌni̱ꞌ ra̱ Juan, ndisu̱ ni̱ yi̱ꞌvi ra̱ ne̱ yivi̱ꞌ kuaꞌa̱ꞌ, sa̱kanꞌ ña̱ kandixaꞌ ne̱ ja̱a̱nꞌ ña̱ te̱ kaꞌán tiakú tu̱ꞌu̱n Ndiosí nduuꞌ Juan ja̱a̱nꞌ.
MAT 14:6 Te̱ kii̱ꞌ ni̱ na̱kuii̱n kivi̱ꞌ ña̱ ni̱ ka̱ku̱ Herodes ndii, ni̱ xa̱ꞌa̱ ra̱ i̱i̱n vi̱koꞌ. Te̱ ñaꞌ si̱ꞌe ñaꞌ Herodías ja̱a̱nꞌ ndii, ni̱ ta̱xaꞌaꞌ sii̱ꞌ aꞌ nuu̱ꞌ ra̱ xiinꞌ nuu̱ꞌ ne̱ ni̱ ta̱tu̱ ra̱. Te̱ ni̱ xta̱ni̱ va̱ ra̱ ña̱ ni̱ xa̱a̱ aꞌ.
MAT 14:7 Xaꞌa̱ꞌ ja̱a̱nꞌ na ni̱ chi̱ka̱ndi̱a̱ ra̱ kuento ra̱ ña̱ ta̱xi̱ ra̱ nda̱ꞌaꞌ aꞌ ndee ka̱ ña̱ kaka̱n aꞌ nuu̱ꞌ ra̱.
MAT 14:8 Te̱ kii̱ꞌ ndi̱ꞌi̱ ni̱ ti̱a̱nu̱ꞌ ña̱ꞌaꞌ si̱ꞌiꞌ aꞌ ndii, i̱kanꞌ te̱ ni̱ kaꞌa̱n aꞌ xiinꞌ Herodes ndii: ―Xíniꞌ Juan, te̱ sakuchiꞌ ne̱ yivi̱ꞌ, ta̱xi̱ u̱nꞌ nda̱ꞌaꞌ i̱ ti̱xi̱n i̱i̱n koꞌo̱ꞌ ―ni̱ kachi̱ aꞌ.
MAT 14:9 Te̱ ni̱ ku̱suchiꞌ va̱ i̱ni̱ te̱ ja̱a̱nꞌ, ndisu̱ xaꞌa̱ꞌ ña̱ xa̱ ni̱ chi̱ka̱ndi̱a̱ ra̱ kuento ra̱, te̱ ni̱ xi̱ni̱ so̱ꞌo̱ tu̱ sa̱kuuꞌ te̱ ndieeꞌ xixiꞌ xiinꞌ ra̱ ja̱a̱nꞌ ndii, ni̱ kaꞌa̱n chuunꞌ ra̱ ña̱ ta̱xi̱ te̱ xíinꞌ ña̱ ja̱a̱nꞌ nda̱ꞌaꞌ aꞌ.
MAT 14:10 Te̱ ni̱ kaꞌa̱n chuunꞌ ra̱, te̱ ni̱ ke̱ndoso̱ꞌ te̱ xíinꞌ ja̱a̱nꞌ suku̱nꞌ Juan ti̱xi̱n vi̱ꞌe̱ ka̱a̱.
MAT 14:11 Te̱ ni̱ sko̱ꞌniꞌ ra̱ a̱ ti̱xi̱n i̱i̱n koꞌo̱ꞌ, sa̱kanꞌ te̱ ni̱ xan ndi̱a̱ka̱ ra̱ a̱ nda̱ꞌaꞌ ñaꞌ sa̱va̱ ja̱a̱nꞌ. Te̱ ni̱ ta̱xi̱ ñaꞌ ja̱a̱nꞌ aꞌ nda̱ꞌaꞌ si̱ꞌiꞌ aꞌ.
MAT 14:12 Te̱ ni̱ nde̱kui̱e̱ te̱ nda̱ꞌaꞌ xaꞌa̱ꞌ Juan, te̱ ni̱ nda̱ni̱ꞌi̱ ra̱ ñu̱ꞌuꞌ ndeꞌi̱ te̱ ja̱a̱nꞌ, te̱ ni̱ na̱taa̱nꞌ ra̱ a̱. Sa̱kanꞌ te̱ ni̱ ki̱e̱e̱ ra̱ kuaꞌa̱n kaꞌa̱n ra̱ xiinꞌ Jesús ña̱ ni̱ xkaꞌndi̱a̱ i̱kanꞌ.
MAT 14:13 Kii̱ꞌ ni̱ xi̱ni̱ Jesús ña̱ ni̱ yoo̱ i̱kanꞌ ndii, ni̱ ke̱ta̱ a̱ i̱kanꞌ xiinꞌ i̱i̱n tundo̱oꞌ te̱ kuaꞌa̱n siinꞌ a̱ i̱i̱n xaanꞌ miiꞌ taxi̱nꞌ kaaꞌ. Kii̱ꞌ ni̱ xi̱ni̱ ne̱ yivi̱ꞌ kuento ña̱ xa̱ kuaꞌa̱n a̱ ndii, ni̱ ki̱e̱e̱ ni̱a̱ kiꞌinꞌ ñu̱u̱ te̱ kuaꞌa̱n xaꞌaꞌ ni̱a̱ miiꞌ kuaꞌa̱n a̱ ja̱a̱nꞌ.
MAT 14:14 Kii̱ꞌ ketaꞌ a̱ ti̱xi̱n tundo̱oꞌ ja̱a̱nꞌ ndii, ni̱ xi̱ni̱ a̱ ne̱ yivi̱ꞌ kuaꞌa̱ꞌ ja̱a̱nꞌ, te̱ ni̱ ku̱vi̱ta i̱ni̱ a̱ xaꞌa̱ꞌ ni̱a̱, te̱ ni̱ sa̱ndaꞌa a̱ ne̱ kuni ku̱vi̱ ndieeꞌ xiinꞌ ni̱a̱.
MAT 14:15 Te̱ kii̱ꞌ ni̱ kua̱a̱ꞌ kuaꞌa̱n ndii, ni̱ ku̱ya̱ti̱n te̱ nda̱ꞌaꞌ xaꞌa̱ꞌ a̱ nuu̱ꞌ a̱, te̱ ni̱ kaꞌa̱n ra̱ xiinꞌ a̱ ndii: ―Tákuiꞌe, miiꞌ kö̱o̱ꞌ yoo ndieeꞌ e̱ꞌ, te̱ xa̱ ni̱ kua̱a̱ꞌ va̱ vi̱ti̱n. Va̱ꞌa̱ ka̱ sa̱ndutíá u̱nꞌ ne̱ yivi̱ꞌ te̱ kiku̱ ni̱a̱ kuꞌu̱n ni̱a̱ ñu̱u̱ kualiꞌ kaa̱ꞌ te̱ sa̱ta̱ꞌ ni̱a̱ ña̱ ku̱xi̱ ni̱a̱ ―ni̱ kachi̱ ra̱ xiinꞌ a̱.
MAT 14:16 Te̱ ni̱ kaꞌa̱n a̱ xiinꞌ ra̱ ndii: ―Küní a̱ nduti̱a̱ ni̱a̱, sa̱kanꞌ ña̱ ndoꞌó ta̱xi̱ ña̱ ku̱xi̱ ni̱a̱ ―ni̱ kachi̱ a̱.
MAT 14:17 Te̱ ni̱ na̱kui̱i̱n ra̱ ndii: ―Uꞌu̱n taꞌan so̱ꞌo̱ xita̱ꞌ va̱ꞌa̱ xiinꞌ uvi̱ taꞌan ti̱a̱kaꞌ kui̱ti̱ꞌ kumiꞌ ndu̱ ―ni̱ kachi̱ ra̱.
MAT 14:18 Te̱ ni̱ kaꞌa̱n a̱ xiinꞌ ra̱ ndii: ―Ta̱xi̱ ndo̱ꞌ a̱ nda̱ꞌaꞌ i̱ ―ni̱ kachi̱ a̱.
MAT 14:19 Sa̱kanꞌ te̱ ni̱ kaꞌa̱n chu̱u̱n a̱ ña̱ ku̱ndi̱e̱e̱ ne̱ yivi̱ꞌ nuu̱ꞌ i̱ti̱a̱. Te̱ ni̱ ki̱ꞌi̱n a̱ uꞌu̱n sa̱aꞌ xita̱ꞌ va̱ꞌa̱ ja̱a̱nꞌ xiinꞌ uvi̱ sa̱aꞌ ti̱a̱kaꞌ ja̱a̱nꞌ. Te̱ ni̱ na̱ko̱to̱ a̱ ndi̱viꞌ, te̱ ni̱ ta̱xi̱ a̱ ña̱ chi̱nda̱ni Ndiosí. Sa̱kanꞌ te̱ ni̱ sa̱kuachiꞌ a̱ xita̱ꞌ va̱ꞌa̱ ja̱a̱nꞌ xiinꞌ uvi̱ sa̱aꞌ ti̱a̱kaꞌ ja̱a̱nꞌ, te̱ ni̱ ta̱xi̱ ña̱ꞌaꞌ a̱ nda̱ꞌaꞌ te̱ nda̱ꞌaꞌ xaꞌa̱ꞌ a̱. Te̱ ni̱ xa̱xa̱ꞌ te̱ ja̱a̱nꞌ a̱ nda̱ꞌaꞌ sa̱kuuꞌ ne̱ yivi̱ꞌ kuaꞌa̱ꞌ ja̱a̱nꞌ.
MAT 14:20 Sa̱kanꞌ te̱ ni̱ xi̱xi̱ sa̱kuuꞌ ni̱a̱ nde̱e̱ ni̱ nda̱ꞌni̱ ni̱a̱. Ndi̱ꞌi̱ ja̱a̱nꞌ, te̱ ni̱ na̱ka̱ya̱ te̱ nda̱ꞌaꞌ xaꞌa̱ꞌ a̱ ja̱a̱nꞌ xita̱ꞌ va̱ꞌa̱ ñaꞌinꞌ xiinꞌ ti̱a̱kaꞌ. Te̱ ni̱ chi̱tuꞌ uxi̱ uvi̱ taꞌan íkaꞌ naꞌnuꞌ xiinꞌ ña̱ ni̱ ndoo̱ ndo̱so̱ꞌ ja̱a̱nꞌ.
MAT 14:21 Te̱ ne̱ ni̱ xi̱xi̱ ja̱a̱nꞌ ña̱ mi̱iꞌ ndiꞌiꞌ te̱ yivi̱ꞌ kui̱ti̱ꞌ ndii, uꞌu̱n mií ni̱ ku̱u̱ ra̱, ña̱ kü̱u̱ kuenta ña̱ꞌaꞌ xiinꞌ ne̱ kuachi̱ꞌ.
MAT 14:22 Xa̱ kaꞌán e̱ꞌ, te̱ ni̱ kaꞌa̱n Jesús xiinꞌ te̱ nda̱ꞌaꞌ xaꞌa̱ꞌ a̱, te̱ ni̱ ko̱ꞌni̱ ra̱ ti̱xi̱n tundo̱oꞌ te̱ ki̱ꞌi̱n i̱chiꞌ ra̱ kuꞌu̱n ra̱ tu̱ku̱ taꞌviꞌ yu̱ꞌuꞌ mi̱ni̱ ja̱a̱nꞌ. Te̱ kii̱ꞌ kuaꞌa̱n ra̱ ndii, ni̱ ndoo̱ a̱ sandutíá a̱ ne̱ yivi̱ꞌ kuaꞌa̱ꞌ ja̱a̱nꞌ.
MAT 14:23 Kii̱ꞌ ndi̱ꞌi̱ ni̱ sa̱ndutíá ña̱ꞌaꞌ a̱ ndii, ni̱ ka̱a̱ a̱ i̱i̱n xiki̱ꞌ kuaꞌa̱n a̱ te̱ nda̱tuꞌunꞌ siinꞌ a̱ xiinꞌ Ndiosí. Te̱ kii̱ꞌ ni̱ ku̱ñu̱u ndii, i̱i̱n nda̱a̱ꞌ a̱ sa̱kanꞌ nduꞌu̱ꞌ xiki̱ꞌ ja̱a̱nꞌ.
MAT 14:24 Te̱ xa̱ ma̱ꞌinꞌ mi̱ni̱ kuaꞌa̱n te̱ nda̱ꞌaꞌ xaꞌa̱ꞌ ja̱a̱nꞌ xiinꞌ tundo̱oꞌ, te̱ ndi̱e̱eꞌ kaniꞌ ti̱kui tunꞌ ja̱a̱nꞌ, sa̱kanꞌ ña̱ kua̱xi̱ sumaꞌ tachi̱ꞌ.
MAT 14:25 Te̱ kii̱ꞌ xa̱ kitúꞌ kuaꞌa̱n ndii, kuaꞌa̱n xaꞌaꞌ Jesús nuu̱ꞌ ti̱kui mi̱ni̱ ja̱a̱nꞌ nde̱e̱ miiꞌ ñuꞌuꞌ te̱ ja̱a̱nꞌ.
MAT 14:26 Te̱ kii̱ꞌ ni̱ xi̱ni̱ ra̱ ña̱ kua̱xi̱ xaꞌaꞌ a̱ nuu̱ꞌ ti̱kui ja̱a̱nꞌ ndii, ni̱ yi̱ꞌvi kooꞌ chukuuꞌ ra̱ kaꞌán ra̱ ndii: ―¡I̱ꞌnaꞌ kua̱xi̱! ―ni̱ kachi̱ ra̱. Kuaaꞌ ra̱ yi̱ꞌvi ra̱.
MAT 14:27 Ndisu̱ numi̱ꞌ te̱ ni̱ kaꞌa̱n Jesús xiinꞌ ra̱ ndii: ―¡Sa̱ndi̱e̱ni xiinꞌ miiꞌ ndo̱ꞌ te̱ kuän yiꞌvi ndo̱ꞌ, sa̱kanꞌ ña̱ yuꞌu̱ nduuꞌ i̱! ―ni̱ kachi̱ a̱.
MAT 14:28 Te̱ ni̱ kaꞌa̱n Pedro xiinꞌ a̱ ndii: ―Tákuiꞌe, naaꞌ yoꞌó xna̱ꞌa̱ nduuꞌ u̱nꞌ ndii, kaꞌa̱n chuunꞌ u̱nꞌ te̱ xaa̱ xaꞌaꞌ i̱ nuu̱ꞌ ti̱kui nde̱e̱ miiꞌ iinꞌ u̱nꞌ ñaa̱ꞌ ―ni̱ kachi̱ ra̱.
MAT 14:29 Te̱ ni̱ kaꞌa̱n a̱ xiinꞌ ra̱ ndii: ―Ni̱a̱ꞌa̱ ―ni̱ kachi̱ a̱. Sa̱kanꞌ te̱ ni̱ ke̱ta̱ Pedro ti̱xi̱n tundo̱oꞌ, te̱ ni̱ xa̱ꞌaꞌ kuaꞌa̱n xaꞌaꞌ ra̱ nuu̱ꞌ ti̱kui miiꞌ iinꞌ Jesús.
MAT 14:30 Ndisu̱ kii̱ꞌ ni̱ xi̱ni̱ ra̱ ña̱ ndi̱e̱eꞌ xikaꞌ tachi̱ꞌ ndii, ni̱ yi̱ꞌvi ra̱, te̱ ni̱ xa̱ꞌaꞌ ndekaꞌnú ra̱, te̱ ni̱ kaꞌa̱n tiꞌeꞌ ra̱ ndii: ―¡Tákuiꞌe, sa̱kakú u̱nꞌ yuꞌu!̱ ―ni̱ kachi̱ ra̱.
MAT 14:31 Numi̱ꞌ te̱ ni̱ sa̱na̱kaá Jesús nda̱ꞌaꞌ a̱, te̱ ni̱ na̱ti̱i̱n ña̱ꞌaꞌ a̱, te̱ ni̱ kaꞌa̱n a̱ xiinꞌ ra̱ ndii: ―I̱i̱n te̱ sie va̱ i̱ni̱ xini yuꞌu̱ nduuꞌ u̱nꞌ. ¿Ndichun na nï̱ i̱ni̱ kuaꞌa̱ꞌ u̱nꞌ xini u̱nꞌ yuꞌu̱? ―ni̱ kachi̱ a̱.
MAT 14:32 Kii̱ꞌ ni̱ sko̱ꞌnuꞌ a̱ xiinꞌ ra̱ ti̱xi̱n tundo̱oꞌ ja̱a̱nꞌ ndii, ni̱ xi̱kuii̱n tachi̱ꞌ.
MAT 14:33 Te̱ ni̱ xi̱kuita̱ xitiꞌ ra̱ nuu̱ꞌ a̱ kaꞌán ra̱ xiinꞌ a̱ ndii: ―Ndi̱xa̱ xna̱ꞌa̱ ndii, siꞌe̱ Ndiosí nduuꞌ u̱nꞌ ―ni̱ kachi̱ ra̱.
MAT 14:34 Te̱ kii̱ꞌ ni̱ xkaꞌndi̱a̱ Jesús xiinꞌ te̱ ja̱a̱nꞌ mi̱ni̱ ja̱a̱nꞌ ndii, ni̱ xa̱a̱ a̱ i̱i̱n ñu̱ꞌuꞌ ña̱ na̱niꞌ Genesaret.
MAT 14:35 Te̱ kii̱ꞌ ni̱ na̱ku̱ni̱ te̱ ndieeꞌ ja̱a̱nꞌ Jesús ndii, ni̱ ti̱ꞌviꞌ ra̱ kuento ka̱niiꞌ nuu̱ꞌ ñu̱ꞌuꞌ ja̱a̱nꞌ, te̱ ni̱ ki̱xi̱n ndi̱a̱ka̱ ne̱ yivi̱ꞌ sa̱kuuꞌ ne̱ kuni ku̱vi̱ nuu̱ꞌ a̱.
MAT 14:36 Te̱ ni̱ kaꞌa̱n ndaꞌvi ni̱a̱ ña̱ ta̱xi̱ a̱ tondi̱a̱ nda̱ꞌaꞌ kui̱ti̱ꞌ ne̱ kuni ku̱vi̱ ja̱a̱nꞌ yu̱ꞌuꞌ toto̱ a̱. Te̱ ni̱ nda̱ꞌa̱ sa̱kuuꞌ ne̱ ni̱ tondi̱a̱ nda̱ꞌaꞌ yu̱ꞌuꞌ toto̱ a̱ ja̱a̱nꞌ.
MAT 15:1 Sa̱kanꞌ te̱ ni̱ ku̱ya̱ti̱n sa̱va̱ te̱ fariseo xiinꞌ sa̱va̱ te̱ saniaꞌá tu̱ꞌu̱n nde̱iꞌ Ndiosí, te̱ ni̱ ki̱e̱e̱ ñu̱u̱ Jerusalén, te̱ ni̱ kaꞌa̱n ra̱ xiinꞌ Jesús ndii:
MAT 15:2 ―Te̱ nda̱ꞌaꞌ xaꞌa̱ꞌ yoꞌó ndii, säxinú ra̱ ña̱ xi xaá e̱ꞌ, ña̱ ni̱ na̱ko̱o̱ te̱ xii̱ꞌ ya̱taꞌ e̱ꞌ. Kua̱chi̱ ndii nätiaꞌ ra̱ nda̱ꞌaꞌ ra̱ kiꞌinꞌ i̱chiꞌ ña̱ kuní ka̱ ku̱xi̱ ra̱ naa ni̱ xa̱a̱ te̱ xi̱xa̱ ja̱a̱nꞌ ―ni̱ kachi̱ ra̱ xiinꞌ a̱.
MAT 15:3 Te̱ ni̱ kaꞌa̱n a̱ xiinꞌ ra̱ ndii: ―Te̱, ¿ndichun na xaꞌnú tu̱ ndoꞌó ña̱ kaꞌán chuunꞌ Ndiosí, te̱ ndikún ndo̱ꞌ ña̱ xi xaá mi̱iꞌ ndo̱ꞌ?
MAT 15:4 Kua̱chi̱ ndii kaꞌán chuunꞌ Ndiosí ndii: “Ko̱to̱ kaꞌnuꞌ ndo̱ꞌ yu̱vaꞌ siꞌiꞌ ndo̱ꞌ.” Te̱ kaꞌán tu̱ a̱ ndii: “Yo̱o̱ ka̱ kani̱a̱ꞌa xiinꞌ yu̱vaꞌ si̱ꞌiꞌ ni̱a̱ ndii, kuní a̱ ña̱ ku̱vi̱ ni̱a̱”, kachi a̱.
MAT 15:5 Ndisu̱ ndoꞌó kaꞌán ndii, ku̱vi̱ kaꞌa̱n i̱i̱n ne̱ yivi̱ꞌ xiinꞌ yu̱vaꞌ siꞌiꞌ ni̱a̱ ndii: “Kü̱vi̱ chi̱ndi̱e̱eꞌ i̱ ndoꞌó, sa̱kanꞌ ña̱ sa̱kuuꞌ ña̱ꞌa̱ i̱ ndii, xa̱ ni̱ ta̱xi̱ kuento i̱ ña̱ ndi̱ti̱a̱ Ndiosí ku̱ndu̱u̱ a̱.”
MAT 15:6 Te̱ ndoꞌó kaꞌán ndii, naaꞌ kaꞌán i̱i̱n ne̱ yivi̱ꞌ sa̱kanꞌ ndii, küní a̱ ña̱ chi̱ndi̱e̱eꞌ ka̱ ni̱a̱ yu̱vaꞌ siꞌiꞌ ni̱a̱ xiinꞌ ña̱ꞌa̱ ni̱a̱. Te̱ xiinꞌ ña̱ ja̱a̱nꞌ xaꞌnú ndo̱ꞌ ña̱ kaꞌán chuunꞌ Ndiosí, te̱ ndikún ndo̱ꞌ ña̱ xi xaá mi̱iꞌ ndo̱ꞌ.
MAT 15:7 Ndoꞌó, te̱ xasuviꞌ xiinꞌ miiꞌ ndii, nda̱ku va̱ ni̱ kaꞌa̱n Isaías xaꞌa̱ꞌ ndo̱ꞌ kii̱ꞌ ni̱ kaꞌa̱n tiakú ra̱ tu̱ꞌu̱n Ndiosí miiꞌ kaꞌán a̱ ndii:
MAT 15:8 Ne̱ yivi̱ꞌ yoꞌoꞌ ndii, xiinꞌ yu̱ꞌuꞌ kui̱ti̱ꞌ ni̱a̱ xitoꞌ kaꞌnuꞌ ni̱a̱ yuꞌu̱. Ndisu̱ nimá ni̱a̱ ndii, xikaꞌ yoo a̱ nuu̱ꞌ i̱.
MAT 15:9 Tiinꞌ kaꞌnuꞌ saka ni̱a̱ yuꞌu̱, kua̱chi̱ ndii kaꞌán chuunꞌ ni̱a̱ ña̱ xini tuní ne̱ yivi̱ꞌ kui̱ti̱ꞌ. Te̱ kaꞌán ni̱a̱ ña̱ tu̱ꞌu̱n nde̱iꞌ yuꞌu̱ nduuꞌ a̱, kachi a̱. ―ni̱ kachi̱ Jesús.
MAT 15:10 Sa̱kanꞌ te̱ ni̱ ka̱na̱ ni̱ tu̱ku̱u̱ a̱ ne̱ yivi̱ꞌ kuaꞌa̱ꞌ ja̱a̱nꞌ, te̱ ni̱ ku̱ya̱ti̱n ni̱a̱ nuu̱ꞌ a̱, te̱ ni̱ kaꞌa̱n a̱ xiinꞌ ni̱a̱ ndii: ―Ku̱ni̱ so̱ꞌo̱ va̱ sa̱kuuꞌ ndo̱ꞌ te̱ ku̱nda̱ni̱ ndo̱ꞌ ña̱ kaꞌa̱n i̱ xiinꞌ ndo̱ꞌ.
MAT 15:11 Nde̱e̱ i̱i̱n ña̱ xaxi̱ꞌ ne̱ yivi̱ꞌ säti̱viꞌ nimá ni̱a̱ nuu̱ꞌ Ndiosí. Süu̱ꞌ ja̱a̱nꞌ ndii kuento ña̱ kieeꞌ yu̱ꞌuꞌ ni̱a̱ nduuꞌ ña̱ sati̱viꞌ nimá ni̱a̱ nuu̱ꞌ a̱ ―ni̱ kachi̱ a̱.
MAT 15:12 Sa̱kanꞌ te̱ ni̱ ku̱ya̱ti̱n te̱ nda̱ꞌaꞌ xaꞌa̱ꞌ a̱ nuu̱ꞌ a̱, te̱ ni̱ kaꞌa̱n ra̱ xiinꞌ a̱ ndii: ―Tákuiꞌe, te̱ fariseo ndii, nï̱ xtä̱ni̱ ra̱ ña̱ ni̱ kaꞌa̱n u̱nꞌ ja̱a̱nꞌ ―ni̱ kachi̱ ra̱.
MAT 15:13 Te̱ ni̱ kaꞌa̱n a̱ xiinꞌ ra̱ ndii: ―Sa̱kuuꞌ ña̱ ta̱ta̱, ña̱ nï̱ chi̱ꞌi̱ yu̱vaꞌ i̱ Ndiosí, ña̱ nduꞌu̱ꞌ ndi̱viꞌ ndii, tu̱ꞌu̱n a̱ nde̱e̱ ti̱o̱ꞌo̱ a̱.
MAT 15:14 Sä̱a̱ ndo̱ꞌ kuenta kuuꞌ ra̱. Sa̱kanꞌ ña̱ nde̱e̱ naa te̱ kuiꞌe nuu̱ꞌ ndiakaꞌ ne̱ kuiꞌe nuu̱ꞌ nduuꞌ te̱ ja̱a̱nꞌ. Te̱ naaꞌ i̱i̱n ne̱ kuiꞌe nuu̱ꞌ ndiakaꞌ i̱nga̱ ne̱ kuiꞌe nuu̱ꞌ ndii, koyo̱ uvi̱ sa̱aꞌ ni̱a̱ ta̱ꞌviꞌ ―ni̱ kachi̱ a̱.
MAT 15:15 Te̱ ni̱ kaꞌa̱n Pedro xiinꞌ a̱ ndii: ―Sa̱a̱ u̱nꞌ ña̱ va̱ꞌa̱ te̱ sa̱na̱kuachiꞌ u̱nꞌ nuu̱ꞌ ndu̱ ndee ña̱ kuni kachi̱ ña̱ ni̱ kaꞌa̱n ndi̱a̱a̱ u̱nꞌ ja̱a̱nꞌ ―ni̱ kachi̱ ra̱.
MAT 15:16 Sa̱kanꞌ te̱ ni̱ kaꞌa̱n a̱ xiinꞌ ra̱ ndii: ―¿Na sa̱kanꞌ ndii, ni̱ nde̱e̱ ndoꞌó nï̱ ku̱nda̱ni̱ ña̱ ni̱ kaꞌa̱n i̱ ja̱a̱nꞌ, un?
MAT 15:17 ¿Ñáá xïní ndo̱ꞌ ña̱ sa̱kuuꞌ ña̱ xaxi̱ꞌ e̱ꞌ ja̱a̱nꞌ ndii, xi̱ti̱ e̱ꞌ koꞌniꞌ a̱, te̱ xitíá a̱ kii̱ꞌ kuaꞌa̱n e̱ꞌ nuu̱ꞌ kuꞌu̱?
MAT 15:18 Ndisu̱ ña̱ kaꞌán ne̱ yivi̱ꞌ ndii, ti̱xi̱n nimá ni̱a̱ kua̱xi̱ a̱, te̱ ña̱ ja̱a̱nꞌ nduuꞌ ña̱ sati̱viꞌ nimá ni̱a̱ nuu̱ꞌ Ndiosí.
MAT 15:19 Sa̱kanꞌ ña̱ nimá ni̱a̱ kua̱xi̱ ña̱ ni̱a̱ꞌa, ña̱ xanini ni̱a̱, naa kuuꞌ ña̱ xaꞌni̱ꞌ ni̱a̱ ne̱ yivi̱ꞌ, xiinꞌ ña̱ kumiꞌ ni̱a̱ musa ni̱a̱, xiinꞌ ña̱ xiín ni̱a̱, xiinꞌ ña̱ xakuiꞌnaꞌ ni̱a̱, xiinꞌ ña̱ ndieeꞌ yu̱ꞌuꞌ sikiꞌ ni̱a̱ xaꞌa̱ꞌ ne̱ yivi̱ꞌ, xiinꞌ ña̱ kani̱a̱ꞌa ni̱a̱ xaꞌa̱ꞌ ne̱ yivi̱ꞌ.
MAT 15:20 Ña̱ ja̱a̱nꞌ sati̱viꞌ ña̱ꞌaꞌ nuu̱ꞌ Ndiosí. Ndisu̱ ña̱ nätiaꞌ ne̱ yivi̱ꞌ nda̱ꞌaꞌ ni̱a̱ kiꞌinꞌ i̱chiꞌ ña̱ kuní ka̱ ku̱xi̱ ni̱a̱ ndii, säti̱viꞌ ña̱ꞌaꞌ ña̱ ja̱a̱nꞌ nuu̱ꞌ Ndiosí ―ni̱ kachi̱ a̱ xiinꞌ ra̱.
MAT 15:21 Te̱ ni̱ ke̱ta̱ Jesús i̱kanꞌ, te̱ kuaꞌa̱n a̱ xiinꞌ te̱ nda̱ꞌaꞌ xaꞌa̱ꞌ a̱ ñu̱ꞌuꞌ ya̱ti̱n ñu̱u̱ Tiro xiinꞌ ñu̱u̱ Sidón.
MAT 15:22 I̱kanꞌ te̱ i̱i̱n ña̱ꞌaꞌ, ñaꞌ nduꞌu̱ꞌ ñu̱ꞌuꞌ ja̱a̱nꞌ, ñaꞌ nduuꞌ kuenta ne̱ Canaán ndii, ni̱ xa̱a̱ aꞌ miiꞌ kuaꞌa̱n Jesús, te̱ ni̱ kaꞌa̱n tiꞌeꞌ aꞌ xiinꞌ a̱ ndii: ―¡Tákuiꞌe, ña̱ nduuꞌ si̱a̱niꞌ xikaꞌ David, ku̱vi̱ta i̱ni̱ u̱nꞌ xaꞌa̱ꞌ i̱! Ñaꞌ siꞌe̱ i̱ ndii, ña̱ ndi̱va̱ꞌa̱ naá nimá aꞌ, te̱ sandoꞌoꞌ va̱ ña̱ꞌaꞌ a̱ ―ni̱ kachi̱ aꞌ.
MAT 15:23 Ndisu̱ nï̱ na̱kui̱i̱n Jesús nde̱e̱ i̱i̱n yu̱ꞌuꞌ. Sa̱kanꞌ te̱ ni̱ ku̱ya̱ti̱n te̱ nda̱ꞌaꞌ xaꞌa̱ꞌ a̱, te̱ ni̱ kaꞌa̱n ndaꞌvi ra̱ xiinꞌ a̱ ndii: ―Tákuiꞌe, sa̱a̱ u̱nꞌ ña̱ va̱ꞌa̱ te̱ na̱ti̱ꞌviꞌ ña̱ꞌaꞌ u̱nꞌ, sa̱kanꞌ ña̱ tiꞌeꞌ va̱ kaꞌán aꞌ ndikún aꞌ xata̱ꞌ e̱ꞌ ―ni̱ kachi̱ ra̱.
MAT 15:24 Te̱ ni̱ na̱kui̱i̱n a̱ ndii: ―Ni̱ ti̱a̱nu̱ꞌ Ndiosí yuꞌu̱ nuu̱ꞌ ne̱ taꞌanꞌ e̱ꞌ, ne̱ Israel kui̱ti̱ꞌ, ne̱ nduuꞌ nde̱e̱ naa mbe̱e̱, tiꞌ ni̱ xiti̱a̱ i̱ꞌnu̱ ―ni̱ kachi̱ a̱.
MAT 15:25 Sa̱kanꞌ te̱ ni̱ ku̱ya̱ti̱n ñaꞌ ja̱a̱nꞌ, te̱ ni̱ xi̱kuii̱n xitiꞌ aꞌ nuu̱ꞌ a̱, te̱ ni̱ kaꞌa̱n aꞌ xiinꞌ a̱ ndii: ―Sa̱a̱ va̱ u̱nꞌ ña̱ va̱ꞌa̱ te̱ chi̱ndi̱e̱eꞌ u̱nꞌ yuꞌu̱, tákuiꞌe ―ni̱ kachi̱ aꞌ.
MAT 15:26 Te̱ ni̱ kaꞌa̱n Jesús xiinꞌ aꞌ ndii: ―Vä̱ꞌa̱ na̱ꞌi̱n e̱ꞌ ña̱ xaxi̱ꞌ nuu̱ꞌ ne̱ kualiꞌ te̱ ko̱ꞌni̱ e̱ꞌ ña̱ ja̱a̱nꞌ nuu̱ꞌ naya̱ꞌ ―ni̱ kachi̱ a̱.
MAT 15:27 Te̱ ni̱ kaꞌa̱n ñaꞌ ja̱a̱nꞌ xiinꞌ a̱ ndii: ―Ña̱ nda̱ku kaꞌán u̱nꞌ, tákuiꞌe, ndisu̱ nde̱e̱ naya̱ꞌ ndii, xaxi̱ꞌ riꞌ xiꞌe̱ ña̱ koyó ti̱xi̱n mesa yu̱ꞌuꞌ xto̱ꞌo̱ riꞌ ―ni̱ kachi̱ aꞌ.
MAT 15:28 Sa̱kanꞌ te̱ ni̱ kaꞌa̱n Jesús xiinꞌ aꞌ ndii: ―Nakuiꞌe kuaꞌa, yoꞌó ndii, i̱ni̱ kuaꞌa̱ꞌ va̱ u̱nꞌ xini u̱nꞌ yuꞌu̱. Na sa̱a̱ Ndiosí ña̱ kuní nimá u̱nꞌ ja̱a̱nꞌ ―ni̱ kachi̱ a̱. Sa̱kanꞌ te̱ numi̱ꞌ te̱ ni̱ nda̱ꞌa̱ ña̱ꞌaꞌ siꞌe̱ aꞌ ja̱a̱nꞌ.
MAT 15:29 Te̱ ni̱ ke̱ta̱ Jesús i̱kanꞌ te̱ kuaꞌa̱n a̱ yu̱ꞌuꞌ mi̱ni̱ Galilea. Ikanꞌ te̱ ni̱ ka̱a̱ a̱ i̱i̱n xiki̱ꞌ, te̱ ni̱ xi̱ku̱nduꞌu̱ꞌ a̱ i̱kanꞌ.
MAT 15:30 Te̱ ni̱ nde̱kui̱e̱ kuaꞌa̱ꞌ kooꞌ chukuuꞌ ne̱ yivi̱ꞌ nuu̱ꞌ a̱ ndiakaꞌ ni̱a̱ ne̱ kuni ku̱vi̱, naa kuuꞌ ne̱ kü̱vi̱ ka̱ka̱, xiinꞌ ne̱ kuiꞌe ndu̱chiꞌ nuu̱ꞌ, xiinꞌ ne̱ iꞌinꞌ, xiinꞌ ne̱ kuiꞌe nda̱ꞌaꞌ uun xaꞌa̱ꞌ, xiinꞌ ne̱ kumiꞌ kuaꞌa̱ꞌ nuu̱ꞌ tu̱ku̱ kuiꞌe̱. Te̱ ni̱ ta̱ndi̱e̱e̱ ni̱a̱ ne̱ ja̱a̱nꞌ nuu̱ꞌ a̱. Te̱ ni̱ sa̱ndaꞌa ña̱ꞌaꞌ a̱.
MAT 15:31 Te̱ kii̱ꞌ ni̱ xi̱ni̱ ne̱ kuaꞌa̱ꞌ ja̱a̱nꞌ ña̱ ni̱ yoo̱ i̱kanꞌ ndii, ni̱ na̱nda̱ni̱ va̱ ni̱a̱, sa̱kanꞌ ña̱ ni̱ na̱kaꞌa̱n ne̱ iꞌinꞌ, te̱ ni̱ nda̱ꞌa̱ ne̱ kuiꞌe nda̱ꞌaꞌ uun xaꞌa̱ꞌ, te̱ ni̱ na̱ka̱ka̱ ne̱ kü̱vi̱ ka̱ka̱, te̱ ni̱ na̱ko̱to̱ꞌni̱ tu̱ ne̱ kuiꞌe ndu̱chiꞌ nuu̱ꞌ. Te̱ ni̱ xa̱kaꞌnuꞌ sa̱kuuꞌ ne̱ ja̱a̱nꞌ Ndiosí, ña̱ xakaꞌnuꞌ yooꞌ, ne̱ Israel, kii̱ꞌ ni̱ xi̱ni̱ ni̱a̱ ña̱ ja̱a̱nꞌ.
MAT 15:32 Sa̱kanꞌ te̱ ni̱ ka̱na̱ a̱ te̱ nda̱ꞌaꞌ xaꞌa̱ꞌ a̱, te̱ ni̱ kaꞌa̱n a̱ xiinꞌ ra̱ ndii: ―Kuvita va̱ i̱ni̱ i̱ xaꞌa̱ꞌ ne̱ yivi̱ꞌ kuaꞌa̱ꞌ kaa̱ꞌ, sa̱kanꞌ ña̱ xa̱ kuaꞌa̱n uni̱ kivi̱ꞌ ndieeꞌ ni̱a̱ xiinꞌ e̱ꞌ, te̱ kö̱o̱ꞌ a̱ kumiꞌ ni̱a̱ ku̱xi̱ ni̱a̱. Küní i̱ na̱ti̱ꞌviꞌ so̱ko ña̱ꞌaꞌ i̱, sa̱kanꞌ ña̱ i̱yo̱ ku̱ni̱a̱a̱ꞌ ni̱a̱ i̱chiꞌ ―ni̱ kachi̱ a̱.
MAT 15:33 Sa̱kanꞌ te̱ ni̱ kaꞌa̱n te̱ nda̱ꞌaꞌ xaꞌa̱ꞌ a̱ xiinꞌ a̱ ndii: ―Ndisu̱ miiꞌ taxi̱nꞌ kaaꞌ ndieeꞌ e̱ꞌ, tákuiꞌe. Sa̱a̱ ku̱vi̱ ta̱xi̱ e̱ꞌ ña̱ ku̱xi̱ ne̱ yivi̱ꞌ kuaꞌa̱ꞌ kaa̱ꞌ te̱ nda̱ꞌni̱ ni̱a̱ ―ni̱ kachi̱ ra̱.
MAT 15:34 Sa̱kanꞌ te̱ ni̱ nda̱tuꞌu̱nꞌ ña̱ꞌaꞌ a̱ ndii: ―¿Sa̱a̱ taꞌan xita̱ꞌ va̱ꞌa̱ kumiꞌ ndo̱ꞌ? ―ni̱ kachi̱ a̱. Te̱ ni̱ na̱kui̱i̱n ra̱ ndii: ―Uxa̱ taꞌan a̱ xiinꞌ ndiaꞌviꞌ ti̱a̱kaꞌ kualiꞌ ―ni̱ kachi̱ ra̱.
MAT 15:35 Sa̱kanꞌ te̱ ni̱ kaꞌa̱n chuunꞌ a̱ nuu̱ꞌ ne̱ yivi̱ꞌ kuaꞌa̱ꞌ ja̱a̱nꞌ, te̱ ku̱ndi̱e̱e̱ ni̱a̱ nuu̱ꞌ ñu̱ꞌuꞌ ja̱a̱nꞌ.
MAT 15:36 Te̱ ni̱ ki̱ꞌi̱n a̱ uxa̱ sa̱aꞌ xita̱ꞌ va̱ꞌa̱ xiinꞌ ti̱a̱kaꞌ ja̱a̱nꞌ, te̱ ni̱ ta̱xi̱ a̱ ña̱ chi̱nda̱ni Ndiosí. Te̱ ni̱ sa̱kuachiꞌ ña̱ꞌaꞌ a̱, te̱ ni̱ ta̱xi̱ ña̱ꞌaꞌ a̱ nda̱ꞌaꞌ te̱ ja̱a̱nꞌ, te̱ ni̱ xa̱xa̱ꞌ ra̱ ña̱ ja̱a̱nꞌ nda̱ꞌaꞌ ne̱ kuaꞌa̱ꞌ ja̱a̱nꞌ.
MAT 15:37 Ni̱ xi̱xi̱ sa̱kuuꞌ ne̱ yivi̱ꞌ ja̱a̱nꞌ nde̱e̱ ni̱ nda̱ꞌni̱ ni̱a̱, te̱ ni̱ sa̱kutuꞌ ra̱ uxa̱ taꞌan íkaꞌ naꞌnuꞌ va̱ xiinꞌ ña̱ xaxi̱ꞌ, ña̱ ni̱ ndoo̱ ndo̱so̱ꞌ.
MAT 15:38 Te̱ ne̱ ni̱ xi̱xi̱ ja̱a̱nꞌ ña̱ mi̱iꞌ ndiꞌiꞌ te̱ yivi̱ꞌ kui̱ti̱ꞌ ndii, ku̱miꞌ mií ni̱ ku̱u̱ ra̱ ña̱ kü̱u̱ kuenta ña̱ꞌaꞌ xiinꞌ ne̱ kuachi̱ꞌ.
MAT 15:39 Ndi̱ꞌi̱ ja̱a̱nꞌ te̱ ni̱ sa̱ndutíá a̱ ne̱ yivi̱ꞌ kuaꞌa̱ꞌ ja̱a̱nꞌ. Te̱ ni̱ sko̱ꞌnuꞌ a̱ ti̱xi̱n i̱i̱n tundo̱oꞌ, te̱ kuaꞌa̱n a̱ xiinꞌ ra̱ nde̱e̱ ñu̱ꞌuꞌ ña̱ kanduꞌu̱ꞌ ya̱ti̱n ñu̱u̱ Magdala.
MAT 16:1 Sa̱kanꞌ te̱ ni̱ nde̱kui̱e̱ te̱ fariseo xiinꞌ te̱ saduceo miiꞌ iinꞌ Jesús te̱ ko̱to̱ kua̱ꞌa̱ ña̱ꞌaꞌ ra̱. Sa̱kanꞌ na kuiiꞌ ni̱ kaꞌa̱n ra̱ xiinꞌ a̱ ña̱ sa̱a̱ a̱ i̱i̱n chu̱u̱n kaꞌnuꞌ ña̱ taxiꞌ Ndiosí.
MAT 16:2 Ndisu̱ ni̱ kaꞌa̱n a̱ xiinꞌ ra̱ ndii: ―Kii̱ꞌ ketá ñu̱ꞌu̱ te̱ kuaꞌa xaꞌa̱ꞌ ndi̱viꞌ ndii, kaꞌán ndoꞌó ndii: “Kivi̱ꞌ va̱ꞌa̱ ku̱ndu̱u̱ a̱ tiaa̱n, sa̱kanꞌ ña̱ kuaꞌa xaꞌa̱ꞌ ndi̱viꞌ”, kachi ndo̱ꞌ.
MAT 16:3 Te̱ kii̱ꞌ kua̱xi̱ kitúꞌ te̱ kaꞌán ndo̱ꞌ ndii: “Ku̱u̱n kuiꞌe̱ savi̱ꞌ nunuꞌ, sa̱kanꞌ ña̱ kuaꞌa xaꞌa̱ꞌ ndi̱viꞌ, te̱ viko̱ꞌ tuu̱nꞌ va̱”, kachi ndo̱ꞌ. Ndoꞌó, te̱ xasuviꞌ xiinꞌ miiꞌ ndii, kundani̱ ndo̱ꞌ sa̱a̱ kuni kachi̱ ña̱ yoo ndi̱viꞌ, ndisu̱ küni ku̱nda̱ni̱ ndo̱ꞌ sa̱a̱ kuni kachi̱ chu̱u̱n kaꞌnuꞌ ña̱ xini ndo̱ꞌ kivi̱ꞌ vi̱ti̱n.
MAT 16:4 Ndoꞌó, ne̱ ni̱a̱ꞌa, ne̱ xaꞌní ndo̱so̱ꞌ Ndiosí nde̱e̱ naa xaaꞌ i̱i̱n ne̱ kumiꞌ musa ndii, kuni ku̱ni̱ ndo̱ꞌ i̱i̱n chu̱u̱n kaꞌnuꞌ ña̱ xaaꞌ Ndiosí. Ndisu̱ tä̱xi̱ ka̱ Ndiosí ku̱ni̱ ndo̱ꞌ i̱nga̱ chu̱u̱n kaꞌnuꞌ, süu̱ꞌ ja̱a̱nꞌ ndii ña̱ ni̱ xa̱a̱ a̱ xiinꞌ Jonás, te̱ ni̱ kaꞌa̱n tiakú tu̱ꞌu̱n a̱, kui̱ti̱ꞌ niaꞌa̱ i̱ nuu̱ꞌ ndo̱ꞌ ―ni̱ kachi̱ a̱. Te̱ kii̱ꞌ ndi̱ꞌi̱ ni̱ kaꞌa̱n a̱ ña̱ ja̱a̱nꞌ, te̱ ni̱ na̱ko̱o̱ ña̱ꞌaꞌ a̱, te̱ ni̱ ke̱ta̱ a̱ kuaꞌa̱n a̱.
MAT 16:5 Te̱ ni̱ xa̱a̱ a̱ xiinꞌ te̱ nda̱ꞌaꞌ xaꞌa̱ꞌ a̱ ja̱a̱nꞌ tu̱ku̱ taꞌviꞌ yu̱ꞌuꞌ mi̱ni̱ ja̱a̱nꞌ, ndisu̱ ni̱ na̱ndoso̱ꞌ ra̱ ko̱ni̱ꞌi̱ ra̱ xita̱ꞌ va̱ꞌa̱.
MAT 16:6 Sa̱kanꞌ te̱ ni̱ kaꞌa̱n Jesús xiinꞌ ra̱ ndii: ―Ko̱to̱ na xitoꞌ xiinꞌ miiꞌ ndo̱ꞌ nuu̱ꞌ yu̱chiꞌ levadura, ña̱ tiinꞌ te̱ fariseo xiinꞌ te̱ saduceo ―ni̱ kachi̱ a̱.
MAT 16:7 Te̱ ni̱ xa̱ꞌaꞌ nda̱tuꞌunꞌ xiinꞌ taꞌanꞌ ra̱ ndii: ―Kaꞌán a̱ sa̱kanꞌ xiinꞌ e̱ꞌ sa̱kanꞌ ña̱ kö̱o̱ꞌ xita̱ꞌ va̱ꞌa̱ ndisoꞌ e̱ꞌ ―kachi ra̱.
MAT 16:8 Te̱ ni̱ xi̱ni̱ Jesús ña̱ ndatuꞌunꞌ xiinꞌ taꞌanꞌ ra̱, te̱ ni̱ kaꞌa̱n a̱ ndii: ―Sie va̱ i̱ni̱ ndo̱ꞌ xini ndo̱ꞌ yuꞌu̱. ¿Ndichun ndatuꞌunꞌ xiinꞌ taꞌanꞌ ndo̱ꞌ xaꞌa̱ꞌ ña̱ kö̱o̱ꞌ xita̱ꞌ va̱ꞌa̱ niꞌiꞌ ndo̱ꞌ?
MAT 16:9 ¿Ñáá kusaaꞌ kü̱vi̱ na̱ku̱ni̱ ndo̱ꞌ ña̱ kaꞌán i̱ te̱ ku̱nda̱ni̱ ndo̱ꞌ a̱? ¿Ñáá näkaꞌanꞌ ndo̱ꞌ ña̱ ni̱ xa̱a̱ i̱ kii̱ꞌ ni̱ sa̱kuachiꞌ i̱ uꞌu̱n taꞌan xita̱ꞌ va̱ꞌa̱, te̱ ni̱ xi̱xi̱ uꞌu̱n mií ne̱ yivi̱ꞌ? ¿Sa̱a̱ taꞌan íkaꞌ naꞌnuꞌ va̱ ni̱ sa̱kutuꞌ ndo̱ꞌ?
MAT 16:10 ¿Ñáá nakaꞌanꞌ tu̱ ndo̱ꞌ sa̱a̱ taꞌan íkaꞌ ni̱ sa̱kutuꞌ ndo̱ꞌ kii̱ꞌ ni̱ sa̱kuxiꞌ i̱ ku̱miꞌ mií te̱ yivi̱ꞌ xiinꞌ uxa̱ taꞌan xita̱ꞌ va̱ꞌa̱?
MAT 16:11 ¿Sa̱a̱ tu̱ na kusaaꞌ kü̱vi̱ ku̱nda̱ni̱ ndo̱ꞌ ña̱ süu̱ꞌ xaꞌa̱ꞌ xita̱ꞌ va̱ꞌa̱ ni̱ kaꞌa̱n i̱? Süu̱ꞌ ja̱a̱nꞌ ndii ña̱ ni̱ kaꞌa̱n i̱ xiinꞌ ndo̱ꞌ ja̱a̱nꞌ kuni kachi̱ a̱ ña̱ kuní a̱ ko̱to̱ xiinꞌ miiꞌ ndo̱ꞌ nuu̱ꞌ yu̱chiꞌ levadura ña̱ tiinꞌ te̱ fariseo xiinꞌ te̱ saduceo ―ni̱ kachi̱ a̱.
MAT 16:12 Sa̱kanꞌ vi̱ꞌ te̱ ni̱ ku̱nda̱ni̱ ra̱ ña̱ nï̱ kaꞌa̱n Jesús xiinꞌ ra̱ ña̱ ko̱to̱ xiinꞌ mi̱iꞌ ra̱ nuu̱ꞌ yu̱chiꞌ levadura, ña̱ sakiꞌví pachi̱ xita̱ꞌ va̱ꞌa̱. Süu̱ꞌ ja̱a̱nꞌ ndii kuní a̱ ña̱ ko̱to̱ xiinꞌ mi̱iꞌ ra̱ nuu̱ꞌ ña̱ saniaꞌá te̱ fariseo xiinꞌ nuu̱ꞌ ña̱ saniaꞌá te̱ saduceo.
MAT 16:13 Kii̱ꞌ ni̱ xaa̱ Jesús xiinꞌ te̱ nda̱ꞌaꞌ xaꞌa̱ꞌ a̱ ja̱a̱nꞌ ñu̱u̱ ña̱ nduuꞌ nda̱ꞌaꞌ ñu̱u̱ Cesarea Filipo, te̱ ni̱ nda̱tuꞌu̱nꞌ ña̱ꞌaꞌ a̱ ndii: ―¿Yo̱o̱ nduuꞌ yuꞌu̱, ña̱ nduuꞌ tu̱ te̱ yivi̱ꞌ, kachi ne̱ yivi̱ꞌ? ―ni̱ kachi̱ a̱.
MAT 16:14 Te̱ ni̱ kaꞌa̱n ra̱ xiinꞌ a̱ ndii: ―Sa̱va̱ ne̱ yivi̱ꞌ kaꞌán ña̱ Juan, te̱ ni̱ sa̱kuchiꞌ ne̱ yivi̱ꞌ kuenta Ndiosí, nduuꞌ u̱nꞌ. Te̱ sa̱va̱ tu̱ku̱ ni̱a̱ kaꞌán ña̱ Elías nduuꞌ u̱nꞌ. Te̱ sa̱va̱ tu̱ku̱ ni̱a̱ kaꞌán ña̱ Jeremías nduuꞌ u̱nꞌ, uun i̱nga̱ te̱ ni̱ kaꞌa̱n tiakú tu̱ꞌu̱n Ndiosí xta̱ꞌanꞌ nduuꞌ u̱nꞌ ―ni̱ kachi̱ ra̱.
MAT 16:15 Sa̱kanꞌ te̱ ni̱ kaꞌa̱n ka̱ a̱ xiinꞌ ra̱ ndii: ―Te̱ ndoꞌó ndii, ¿yo̱o̱ nduuꞌ yuꞌu̱, kachi ndo̱ꞌ? ―ni̱ kachi̱ a̱.
MAT 16:16 Te̱ ni̱ kaꞌa̱n Simón Pedro xiinꞌ a̱ ndii: ―Yoꞌó nduuꞌ Cristo, siꞌe̱ Ndiosí tiaku, ña̱ ni̱ ti̱a̱nu̱ꞌ a̱ sa̱kakú ne̱ yivi̱ꞌ ―ni̱ kachi̱ ra̱.
MAT 16:17 Te̱ ni̱ kaꞌa̱n a̱ xiinꞌ ra̱ ndii: ―Simón, siꞌe̱ Jonás, sañuꞌuꞌ va̱ Ndiosí yoꞌó, sa̱kanꞌ ña̱ süu̱ꞌ ne̱ yivi̱ꞌ ni̱ sa̱tuví ña̱ ja̱a̱nꞌ nuu̱ꞌ u̱nꞌ. Süu̱ꞌ ja̱a̱nꞌ ndii yu̱vaꞌ e̱ꞌ Ndiosí, ña̱ nduꞌu̱ꞌ ndi̱viꞌ, ni̱ sa̱tuví a̱ nuu̱ꞌ u̱nꞌ.
MAT 16:18 Te̱ kaꞌán tu̱ yuꞌu̱ xiinꞌ u̱nꞌ ña̱ yoꞌó nduuꞌ Pedro, te̱ ña̱ ja̱a̱nꞌ kuni kachi̱ a̱ yuu̱ꞌ, te̱ yuu̱ꞌ ja̱a̱nꞌ ku̱ndu̱u̱ kuei̱, ne̱ nduuꞌ kuenta i̱. Te̱ ni̱ nde̱e̱ ndi̱e̱e̱ꞌ yavi̱ ndi̱i̱ kü̱vi̱ sa̱ndo̱ñuꞌuꞌ ña̱ꞌaꞌ.
MAT 16:19 Te̱ nda̱ꞌaꞌ yoꞌó ta̱xi̱ i̱ nda̱ꞌaꞌ, te̱ ka̱ꞌndi̱a̱ chuunꞌ u̱nꞌ nuu̱ꞌ ne̱ xa̱ xaꞌndia chuunꞌ Ndiosí nimá. Te̱ ndee ka̱ ña̱ ka̱tunꞌ u̱nꞌ i̱i̱n yivi̱ꞌ yoꞌoꞌ ndii, xa̱ ni̱ ka̱tunꞌ tu̱ ña̱ꞌaꞌ Ndiosí nde̱e̱ ndi̱viꞌ. Te̱ ndee ka̱ ña̱ nda̱xinꞌ u̱nꞌ i̱i̱n yivi̱ꞌ yoꞌoꞌ ndii, xa̱ ni̱ nda̱xinꞌ tu̱ ña̱ꞌaꞌ Ndiosí nde̱e̱ ndi̱viꞌ ―ni̱ kachi̱ a̱.
MAT 16:20 Sa̱kanꞌ te̱ ndi̱e̱eꞌ ni̱ kaꞌa̱n chuunꞌ a̱ xiinꞌ sa̱kuuꞌ te̱ nda̱ꞌaꞌ xaꞌa̱ꞌ a̱ ja̱a̱nꞌ ña̱ käꞌa̱n ra̱ xiinꞌ nde̱e̱ i̱i̱n ne̱ yivi̱ꞌ ña̱ Cristo, ña̱ ni̱ ti̱a̱nu̱ꞌ Ndiosí sa̱kakú ne̱ yivi̱ꞌ, nduuꞌ a̱.
MAT 16:21 Nde̱e̱ kii̱ꞌ sa̱kanꞌ te̱ ni̱ xa̱ꞌaꞌ Jesús kaꞌán a̱ xiinꞌ te̱ nda̱ꞌaꞌ xaꞌa̱ꞌ a̱ ña̱ kuní a̱ kuꞌu̱n a̱ ñu̱u̱ Jerusalén te̱ ku̱ndo̱ꞌo̱ uꞌvi̱ a̱ sa̱a̱ te̱ xi̱xa̱ nuu̱ꞌ ñu̱u̱, xiinꞌ sutu̱ kuuꞌ nu̱uꞌ, xiinꞌ te̱ saniaꞌá tu̱ꞌu̱n nde̱iꞌ Ndiosí. Te̱ ka̱ꞌni̱ꞌ ña̱ꞌaꞌ ra̱, ndisu̱ na̱ti̱a̱ku̱ a̱ kivi̱ꞌ ña̱ uni̱.
MAT 16:22 Sa̱kanꞌ te̱ ni̱ xta̱ꞌniꞌ siinꞌ ña̱ꞌaꞌ Pedro, te̱ ni̱ xa̱ꞌaꞌ kaniꞌ kuento ña̱ꞌaꞌ ra̱ kaꞌán ra̱ xiinꞌ a̱ ndii: ―Mi̱iꞌ Ndiosí na sa̱kakú na yoꞌó nuu̱ꞌ ña̱ ja̱a̱nꞌ, tákuiꞌe. Te̱ kö̱o̱ꞌ kivi̱ꞌ ku̱ndo̱ꞌo̱ u̱nꞌ sa̱kanꞌ ―ni̱ kachi̱ ra̱.
MAT 16:23 Te̱ ni̱ na̱ndi̱koꞌ kuiín a̱, te̱ ni̱ kaꞌa̱n a̱ xiinꞌ ra̱ ndii: ―Kuaꞌan ndi̱a̱ꞌa̱ ñaa̱ꞌ. Kaꞌán u̱nꞌ nde̱e̱ naa ña̱ ndi̱va̱ꞌa̱, te̱ kuni sa̱namaꞌ u̱nꞌ yuꞌu̱ nuu̱ꞌ kua̱chi̱, sa̱kanꞌ ña̱ xänini u̱nꞌ sa̱a̱ kuní Ndiosí. Süu̱ꞌ ja̱a̱nꞌ ndii xanini u̱nꞌ naa xanini ne̱ yivi̱ꞌ kui̱ti̱ꞌ ―ni̱ kachi̱ a̱.
MAT 16:24 Te̱ ni̱ kaꞌa̱n Jesús xiinꞌ te̱ nda̱ꞌaꞌ xaꞌa̱ꞌ a̱ ndii: ―Naaꞌ yo̱o̱ ka̱ kuni ku̱ndiku̱n i̱chiꞌ yuꞌu̱ ndii, kuní a̱ ña̱ na̱ko̱o̱ ni̱a̱ ña̱ kuní mi̱iꞌ ni̱a̱, te̱ na ko̱o̱ tu̱ꞌva̱ tu̱ ni̱a̱ te̱ ku̱ndo̱ꞌo̱ ni̱a̱ nde̱e̱ naa ku̱ndo̱ꞌo̱ i̱ nuu̱ꞌ krusín, te̱ ku̱ndiku̱n ni̱a̱ yuꞌu̱.
MAT 16:25 Kua̱chi̱ ndii, yo̱o̱ ka̱ kuni sa̱kakú xiinꞌ miiꞌ mi̱iꞌ ndii, ku̱vi̱ ni̱a̱. Ndisu̱ yo̱o̱ ka̱ taxiꞌ kivi̱ꞌ ñu̱u̱ xaꞌa̱ꞌ i̱chiꞌ yuꞌu̱ ndii, na̱ti̱i̱n ni̱a̱ kivi̱ꞌ ñu̱u̱ ña̱ kö̱o̱ꞌ kivi̱ꞌ ndiꞌiꞌ.
MAT 16:26 Te̱ kuä̱sa̱ꞌ kuní tu̱ kivi̱ꞌ ñu̱u̱ i̱i̱n ne̱ yivi̱ꞌ naaꞌ ka̱nando ni̱a̱ sa̱kuuꞌ ña̱ꞌa̱ ña̱ yoo i̱i̱n yivi̱ꞌ, te̱ ku̱vi̱ ni̱a̱ nuu̱ꞌ Ndiosí. Sa̱kanꞌ ña̱ kö̱o̱ꞌ nde̱e̱ i̱i̱n ña̱ꞌa̱ i̱i̱n yivi̱ꞌ ña̱ ku̱vi̱ chi̱ka̱ndi̱a̱ ni̱a̱ xaꞌa̱ꞌ kivi̱ꞌ ñu̱u̱ ña̱ kö̱o̱ꞌ kivi̱ꞌ ndiꞌiꞌ.
MAT 16:27 Kua̱chi̱ ndii ki̱xi̱n tu̱ku̱u̱ yuꞌu̱, ña̱ nduuꞌ tu̱ te̱ yivi̱ꞌ, xiinꞌ ña̱ ndi̱e̱eꞌ yu̱vaꞌ i̱ Ndiosí xiinꞌ ña̱ ndi̱e̱eꞌ sa̱kuuꞌ ángele ña̱ xikaꞌ nuuꞌ nuu̱ꞌ a̱, te̱ cha̱ꞌvi̱ i̱ i̱ꞌi̱n ne̱ yivi̱ꞌ xaꞌa̱ꞌ sa̱a̱ ni̱ xika̱ ni̱a̱ i̱i̱n yivi̱ꞌ.
MAT 16:28 Ña̱ nda̱ku kaꞌán i̱ xiinꞌ ndo̱ꞌ ndii, kaꞌni̱ sa̱va̱ ne̱ yivi̱ꞌ te̱i̱n ndoꞌó yoꞌoꞌ vi̱ti̱n ndii, kü̱vi̱ ni̱a̱ nde̱e̱ ku̱ni̱ ni̱a̱ kua̱xi̱ yuꞌu̱, ña̱ nduuꞌ tu̱ te̱ yivi̱ꞌ, te̱ ka̱ꞌndi̱a̱ chuunꞌ i̱ ―ni̱ kachi̱ a̱.
MAT 17:1 Iñu̱ taꞌan kivi̱ꞌ ni̱ xkaꞌndi̱a̱, te̱ ni̱ na̱ka̱ Jesús Pedro xiinꞌ Jacobo xiinꞌ Juan, ña̱ni̱ ra̱, te̱ kuaꞌa̱n siinꞌ a̱ xiinꞌ ra̱ i̱i̱n tindu̱ꞌ sukun.
MAT 17:2 Te̱ ni̱ xi̱ni̱ te̱ ja̱a̱nꞌ ña̱ ni̱ na̱ndu̱u̱ nda̱tu̱nꞌ va̱ a̱. Te̱ nuu̱ꞌ a̱ ndii ni̱ yiꞌe̱ a̱ nde̱e̱ naa ñu̱ꞌu̱, te̱ toto̱ a̱ ndii, ni̱ na̱ndu̱u̱ ya̱a̱ a̱ nde̱e̱ yiꞌé vi̱ꞌ a̱.
MAT 17:3 I̱kanꞌ te̱ ni̱ xi̱ni̱ ra̱ ña̱ ni̱ tuvi̱ Elías xiinꞌ Moisés, te̱ ndatuꞌunꞌ ra̱ xiinꞌ a̱.
MAT 17:4 I̱kanꞌ te̱ ni̱ kaꞌa̱n Pedro xiinꞌ Jesús ndii: ―Va̱ꞌa̱ ña̱ kua̱xi̱ ndu̱ yoꞌoꞌ, tákuiꞌe. Naaꞌ kuní u̱nꞌ ndii, ka̱sa̱ꞌa̱ ndu̱ uni̱ taꞌan ti̱a̱ꞌvaꞌ yoꞌoꞌ. I̱i̱n a̱ ku̱nduꞌu̱ꞌ yoꞌó, te̱ i̱i̱n a̱ ku̱nduꞌu̱ꞌ Moisés, te̱ i̱i̱n a̱ ku̱nduꞌu̱ꞌ Elías ―ni̱ kachi̱ ra̱.
MAT 17:5 Kaꞌán ka̱ Pedro ña̱ ja̱a̱nꞌ iinꞌ ra̱, te̱ i̱i̱n ni̱ ti̱saꞌví ti̱o̱ꞌ i̱i̱n viko̱ꞌ yiꞌé va̱ sa̱kuuꞌ ra̱. Te̱ te̱i̱n viko̱ꞌ ja̱a̱nꞌ ni̱ kaꞌa̱n i̱i̱n tachi̱ꞌ yu̱ꞌuꞌ ndii: ―Ña̱ ñaa̱ꞌ nduuꞌ siꞌe̱ mani̱ꞌ i̱, te̱ va̱ꞌa̱ va̱ kuni i̱ xini ña̱ꞌaꞌ i̱. Ku̱ni̱ so̱ꞌo̱ ndo̱ꞌ ña̱ kaꞌán a̱ xiinꞌ ndo̱ꞌ ―ni̱ kachi̱ a̱.
MAT 17:6 Kii̱ꞌ ni̱ xi̱ni̱ so̱ꞌo̱ te̱ nda̱ꞌaꞌ xaꞌa̱ꞌ a̱ ja̱a̱nꞌ ña̱ ja̱a̱nꞌ ndii, i̱i̱n ni̱ xi̱ku̱ndiee̱ ndi̱e̱e̱ꞌ ra̱ nde̱e̱ nuu̱ꞌ ñu̱ꞌuꞌ, te̱ ni̱ yi̱ꞌvi xa̱va̱ꞌa̱ ra̱.
MAT 17:7 Te̱ ni̱ ku̱ya̱ti̱n Jesús miiꞌ ndieeꞌ ra̱, te̱ ni̱ tondi̱a̱ nda̱ꞌaꞌ ña̱ꞌaꞌ a̱ kaꞌán a̱ xiinꞌ ra̱ ndii: ―Kuän yiꞌvi ndo̱ꞌ, ndo̱koo̱ ndo̱ꞌ ―ni̱ kachi̱ a̱.
MAT 17:8 Te̱ kii̱ꞌ ni̱ nda̱ni̱ꞌi̱ ra̱ nuu̱ꞌ ra̱ ndii, nï̱ xi̱ni̱ ka̱ ra̱ nde̱e̱ i̱i̱n te̱ yivi̱ꞌ. Ndee i̱i̱n nda̱a̱ꞌ mi̱iꞌ Jesús kui̱ti̱ꞌ ni̱ xi̱ni̱ ra̱.
MAT 17:9 Te̱ kii̱ꞌ ni̱ na̱kaa̱ꞌ a̱ xiinꞌ ra̱ tindu̱ꞌ ja̱a̱nꞌ ndii, ni̱ kaꞌa̱n chuunꞌ a̱ xiinꞌ ra̱ ndii: ―Käꞌa̱n ndo̱ꞌ xiinꞌ nde̱e̱ i̱i̱n ne̱ yivi̱ꞌ xaꞌa̱ꞌ ña̱ ni̱ sa̱tuví Ndiosí nuu̱ꞌ ndo̱ꞌ kaa̱ꞌ. Nde̱e̱ kii̱ꞌ na̱ti̱a̱ku̱ tu̱ku̱u̱ yuꞌu̱, ña̱ nduuꞌ tu̱ te̱ yivi̱ꞌ, te̱ sa̱kanꞌ vi̱ꞌ ku̱vi̱ kaꞌa̱n ndo̱ꞌ xaꞌa̱ꞌ a̱ ―ni̱ kachi̱ a̱.
MAT 17:10 Te̱ ni̱ nda̱tuꞌu̱nꞌ ra̱ Jesús ndii: ―¿Ndichun na kaꞌán te̱ saniaꞌá tu̱ꞌu̱n nde̱iꞌ Ndiosí ña̱ xi̱ꞌna̱ ka̱ Elías ki̱xi̱n, te̱ sa̱kanꞌ vi̱ꞌ ki̱xi̱n ña̱ sa̱kakú ne̱ yivi̱ꞌ? ―ni̱ kachi̱ ra̱ xiinꞌ a̱.
MAT 17:11 Te̱ ni̱ kaꞌa̱n a̱ xiinꞌ ra̱ ndii: ―Ña̱ ndi̱xa̱ nduuꞌ a̱ ndii, xi̱ꞌna̱ ka̱ Elías ki̱xi̱n te̱ sa̱kooꞌ tu̱ꞌva̱ ra̱ sa̱kuuꞌ ña̱ yoo.
MAT 17:12 Ndisu̱ kaꞌán yuꞌu̱ xiinꞌ ndo̱ꞌ ña̱ xa̱ ni̱ ki̱xi̱n Elías ja̱a̱nꞌ, te̱ nï̱ na̱ku̱ni̱ ña̱ꞌaꞌ ni̱a̱, te̱ ni̱ xa̱a̱ ni̱a̱ sa̱a̱ ka̱ ni̱ kuni̱ ni̱a̱ xiinꞌ ra̱. Te̱ niiꞌ sa̱kanꞌ sa̱ndoꞌoꞌ tu̱ ni̱a̱ yuꞌu̱, ña̱ nduuꞌ tu̱ te̱ yivi̱ꞌ ―ni̱ kachi̱ a̱ xiinꞌ ra̱.
MAT 17:13 I̱kanꞌ te̱ ni̱ ku̱nda̱ni̱ te̱ nda̱ꞌaꞌ xaꞌa̱ꞌ a̱ ja̱a̱nꞌ ña̱ xaꞌa̱ꞌ Juan, te̱ ni̱ sa̱kuchiꞌ ne̱ yivi̱ꞌ kuenta Ndiosí, kaꞌán a̱.
MAT 17:14 Te̱ kii̱ꞌ ni̱ xaa̱ Jesús xiinꞌ te̱ ja̱a̱nꞌ miiꞌ ndieeꞌ ne̱ yivi̱ꞌ kuaꞌa̱ꞌ yaꞌa̱ ndii, ni̱ ku̱ya̱ti̱n i̱i̱n te̱ yivi̱ꞌ, te̱ ni̱ xi̱kuii̱n xitiꞌ ra̱ nuu̱ꞌ a̱ kaꞌán ra̱ ndii:
MAT 17:15 ―Tákuiꞌe, sa̱a̱ u̱nꞌ ña̱ va̱ꞌa̱ te̱ ku̱vi̱ta i̱ni̱ u̱nꞌ xaꞌa̱ꞌ tiaa̱ siꞌe̱ i̱, sa̱kanꞌ ña̱ ña̱ ndi̱va̱ꞌa̱ naá nimá ra̱, te̱ xaꞌni̱ꞌ iꞌiꞌ ña̱ꞌaꞌ a̱, te̱ sandoꞌoꞌ xa̱va̱ꞌa̱ ña̱ꞌaꞌ a̱. Te̱ kiꞌinꞌ i̱chiꞌ nduva ra̱ nuu̱ꞌ ñuꞌu̱, te̱ kiꞌinꞌ tu̱ i̱chiꞌ namaꞌ ra̱ nuu̱ꞌ ti̱kui.
MAT 17:16 Te̱ xa̱ ni̱ ki̱xi̱n ndi̱a̱ka̱ ña̱ꞌaꞌ i̱ nuu̱ꞌ te̱ nda̱ꞌaꞌ xaꞌa̱ꞌ u̱nꞌ, ndisu̱ nï̱ ku̱vi̱ sa̱ndaꞌa ña̱ꞌaꞌ ra̱ ―ni̱ kachi̱ ra̱.
MAT 17:17 Sa̱kanꞌ te̱ ni̱ kaꞌa̱n a̱ xiinꞌ ne̱ yivi̱ꞌ ja̱a̱nꞌ ndii: ―¡Ne̱ ï̱ni̱ xini Ndiosí nduuꞌ ndoꞌó, ne̱ ndieeꞌ i̱i̱n yivi̱ꞌ vi̱ti̱n, te̱ ne̱ ni̱a̱ꞌa nduuꞌ tu̱ ndo̱ꞌ! ¿Sa̱a̱ ka̱ vi̱ꞌ taꞌan ka̱ kivi̱ꞌ ko̱o̱ i̱ xiinꞌ ndo̱ꞌ? Te̱, ¿sa̱a̱ ka̱ vi̱ꞌ taꞌan ka̱ kivi̱ꞌ ku̱ndi̱e̱ni i̱ ña̱ xaaꞌ ndo̱ꞌ? Ni̱a̱ꞌa̱ ndo̱ꞌ yoꞌoꞌ xiinꞌ te̱ sa̱va̱ ñaa̱ꞌ ―ni̱ kachi̱ a̱.
MAT 17:18 I̱kanꞌ te̱ ni̱ kaꞌa̱n ndi̱e̱eꞌ Jesús xiinꞌ ña̱ ndi̱va̱ꞌa̱ ja̱a̱nꞌ te̱ ni̱ ke̱ta̱ a̱ nimá te̱ sa̱va̱ ja̱a̱nꞌ. Te̱ nde̱e̱ kii̱ꞌ sa̱kanꞌ ndii, ni̱ nda̱ꞌa̱ xa̱chiꞌ ra̱.
MAT 17:19 Te̱ ni̱ ku̱ya̱ti̱n siinꞌ te̱ nda̱ꞌaꞌ xaꞌa̱ꞌ a̱ nuu̱ꞌ a̱, te̱ ni̱ nda̱tuꞌu̱nꞌ ña̱ꞌaꞌ ra̱ ndii: ―¿Ndichun na nï̱ ku̱vi̱ xta̱ꞌniꞌ ndu̱ ña̱ ndi̱va̱ꞌa̱ ja̱a̱nꞌ? ―ni̱ kachi̱ ra̱.
MAT 17:20 Te̱ ni̱ kaꞌa̱n Jesús xiinꞌ ra̱ ndii: ―Xaꞌa̱ꞌ ka̱ sie va̱ i̱ni̱ ndo̱ꞌ xini ndo̱ꞌ Ndiosí. Sa̱kanꞌ na ña̱ nda̱ku kaꞌán i̱ xiinꞌ ndo̱ꞌ ña̱ naaꞌ sa̱kanꞌ te̱ i̱ni̱ ndo̱ꞌ xini ndo̱ꞌ Ndiosí tee̱ꞌ lulu maꞌá kui̱ti̱ꞌ, nde̱e̱ naa lulu i̱i̱n ndi̱kinꞌ mostaza ndii, ku̱vi̱ kaꞌa̱n ndo̱ꞌ xiinꞌ i̱kuꞌ kaa̱ꞌ ndii: “Kuan ke̱ta̱ miiꞌ iinꞌ u̱nꞌ ñaa̱ꞌ, te̱ kuꞌu̱n u̱nꞌ kui̱i̱n u̱nꞌ kaa̱ꞌ”, te̱ na̱ma̱ a̱ miiꞌ iinꞌ a̱. Te̱ kö̱o̱ꞌ nde̱e̱ i̱i̱n ña̱ kü̱vi̱ sa̱a̱ ndo̱ꞌ.
MAT 17:21 Ndisu̱ ña̱ ndi̱va̱ꞌa̱ naa ña̱ kaa̱ꞌ ndii, kuní a̱ ña̱ kaꞌa̱n va̱ e̱ꞌ xiinꞌ Ndiosí, te̱ kuní tu̱ a̱ ña̱ ko̱o̱ ndi̱ti̱a̱ e̱ꞌ, te̱ ku̱vi̱ xta̱ꞌniꞌ e̱ꞌ ña̱ kaa̱ꞌ ―ni̱ kachi̱ a̱.
MAT 17:22 Te̱ kii̱ꞌ xikaꞌ Jesús xiinꞌ te̱ nda̱ꞌaꞌ xaꞌa̱ꞌ a̱ nuu̱ꞌ ñu̱ꞌuꞌ Galilea ndii, ni̱ kaꞌa̱n a̱ xiinꞌ ra̱ ndii: ―Yuꞌu̱, ña̱ nduuꞌ tu̱ te̱ yivi̱ꞌ ndii, sa̱na̱kuaꞌa ne̱ yivi̱ꞌ yuꞌu̱ nda̱ꞌaꞌ te̱ yivi̱ꞌ,
MAT 17:23 te̱ ka̱ꞌni̱ꞌ ra̱ yuꞌu̱. Ndisu̱ kivi̱ꞌ ña̱ uni̱ te̱ na̱ti̱a̱ku̱ i̱ ―ni̱ kachi̱ a̱. Te̱ ni̱ ku̱suchiꞌ xa̱va̱ꞌa̱ i̱ni̱ sa̱kuuꞌ te̱ ja̱a̱nꞌ.
MAT 17:24 Te̱ kii̱ꞌ ni̱ xa̱a̱ Jesús xiinꞌ te̱ nda̱ꞌaꞌ xaꞌa̱ꞌ a̱ ñu̱u̱ Capernaum ndii, ni̱ ku̱ya̱ti̱n te̱ kendiaa̱ꞌ yaꞌviꞌ xu̱ꞌunꞌ xaniꞌ xaꞌa̱ꞌ yu̱kunꞌ kaꞌnuꞌ nuu̱ꞌ Pedro, te̱ ni̱ nda̱tuꞌu̱nꞌ ña̱ꞌaꞌ ra̱ ndii: ―¿Ñáá chaꞌvi̱ te̱ saniaꞌá ndoꞌó xu̱ꞌunꞌ xaniꞌ xaꞌa̱ꞌ yu̱kunꞌ? ―ni̱ kachi̱ ra̱.
MAT 17:25 Te̱ ni̱ na̱kui̱i̱n Pedro ndii: ―Uun, chaꞌvi̱ ra̱ ―ni̱ kachi̱ ra̱. Te̱ kii̱ꞌ ni̱ nda̱ꞌni̱ Pedro vi̱ꞌe̱ ndii, xi̱ꞌna̱ ka̱ Jesús ni̱ nda̱tuꞌu̱nꞌ ña̱ꞌaꞌ kaꞌán a̱ ndii: ―¿Sa̱a̱ tuu yoꞌó, Simón? Sa̱kuuꞌ rey i̱i̱n yivi̱ꞌ ndii, ¿yo̱o̱ nduuꞌ ne̱ chaꞌvi̱ ña̱ꞌaꞌ xu̱ꞌunꞌ xaniꞌ? ¿Ñáá ne̱ ñu̱u̱ ra̱, uun ne̱ tukuꞌ, ne̱ ndieeꞌ ñu̱u̱ ra̱? ―ni̱ kachi̱ a̱.
MAT 17:26 Te̱ ni̱ na̱kui̱i̱n Pedro ndii: ―Ne̱ tukuꞌ, ne̱ ndieeꞌ ñu̱u̱ ra̱ ―ni̱ kachi̱ ra̱. Te̱ ni̱ kaꞌa̱n ka̱ Jesús xiinꞌ ra̱ ndii: ―Sa̱kanꞌ na kuiiꞌ ne̱ ñu̱u̱ ra̱ ja̱a̱nꞌ ndii, nde̱e̱ sie chäꞌvi̱ ña̱ꞌaꞌ ni̱a̱.
MAT 17:27 Ndisu̱ xaꞌa̱ꞌ ña̱ küní sa̱na̱saáꞌ e̱ꞌ te̱ kendiaa̱ꞌ yaꞌviꞌ ja̱a̱nꞌ ndii, kuaꞌan mi̱ni̱, te̱ sko̱ꞌniꞌ u̱nꞌ tiku u̱nꞌ, te̱ ti̱a̱kaꞌ nu̱uꞌ tiꞌ xta̱ꞌniꞌ u̱nꞌ ndii, ku̱ni̱ u̱nꞌ naá i̱i̱n xu̱ꞌunꞌ yu̱ꞌuꞌ riꞌ kii̱ꞌ nu̱niaꞌ u̱nꞌ u̱n. Na̱ꞌi̱n u̱nꞌ, te̱ cha̱ꞌvi̱ u̱nꞌ te̱ kendiaa̱ꞌ yaꞌviꞌ xu̱ꞌunꞌ xaniꞌ xaꞌa̱ꞌ yu̱kunꞌ ja̱a̱nꞌ xaꞌa̱ꞌ yoꞌó xiinꞌ xaꞌa̱ꞌ yuꞌu̱ ―ni̱ kachi̱ a̱ xiinꞌ ra̱.
MAT 18:1 Kii̱ꞌ sa̱kanꞌ ndii, ni̱ nde̱kui̱e̱ te̱ nda̱ꞌaꞌ xaꞌa̱ꞌ Jesús nuu̱ꞌ a̱, te̱ ni̱ nda̱tuꞌu̱nꞌ ña̱ꞌaꞌ ra̱ kaꞌán ra̱ ndii: ―¿Yo̱o̱ nduuꞌ te̱ kaꞌnuꞌ ka̱ nuu̱ꞌ ne̱ xa̱ xaꞌndia chuunꞌ Ndiosí nimá? ―ni̱ kachi̱ ra̱ xiinꞌ a̱.
MAT 18:2 Sa̱kanꞌ te̱ ni̱ ka̱na̱ a̱ i̱i̱n te̱ lulu, te̱ ni̱ xa̱ni̱ ña̱ꞌaꞌ a̱ ma̱ꞌinꞌ ra̱.
MAT 18:3 Te̱ ni̱ kaꞌa̱n a̱ xiinꞌ te̱ nda̱ꞌaꞌ xaꞌa̱ꞌ a̱ ja̱a̱nꞌ ndii: ―Ña̱ nda̱ku kaꞌán i̱ xiinꞌ ndo̱ꞌ ndii, naaꞌ nä̱ma̱ ndo̱ꞌ nimá ndo̱ꞌ te̱ ku̱ndu̱u̱ ndo̱ꞌ nde̱e̱ naa ne̱ kualiꞌ ndii, kü̱vi̱ ku̱ndu̱u̱ ndo̱ꞌ kuenta ne̱ xa̱ xaꞌndia chuunꞌ Ndiosí nimá.
MAT 18:4 Sa̱kanꞌ ña̱ ne̱ maso nimá nde̱e̱ naa te̱ lulu yoꞌoꞌ nduuꞌ ne̱ kaꞌnuꞌ ka̱ te̱i̱n ne̱ xa̱ xaꞌndia chuunꞌ Ndiosí nimá.
MAT 18:5 Te̱ yo̱o̱ ka̱ natiinꞌ i̱i̱n te̱ lulu nde̱e̱ naa te̱ yoꞌoꞌ xaꞌa̱ꞌ a̱ ña̱ nduuꞌ ni̱a̱ kuenta i̱ ndii, yuꞌu̱ natiinꞌ ni̱a̱.
MAT 18:6 ’Te̱ ne̱ yivi̱ꞌ, ne̱ kavikoꞌ i̱i̱n ne̱ lulu, ne̱ i̱ni̱ xini yuꞌu̱ nde̱e̱ naa te̱ yo̱ꞌo̱ꞌ, te̱ sa̱a̱ ni̱a̱ kua̱chi̱ ndii, nde̱e̱ chaaꞌ ka̱ na ko̱tii̱n i̱i̱n yuu̱ꞌ molino suku̱nꞌ ne̱ kavikoꞌ ña̱ꞌaꞌ ja̱a̱nꞌ, te̱ skoꞌni̱ꞌ ni̱a̱ nde̱e̱ ma̱aꞌ ti̱xi̱n mi̱ni̱.
MAT 18:7 I̱yo̱ va̱ ndoꞌoꞌ ne̱ yivi̱ꞌ i̱i̱n yivi̱ꞌ, sa̱kanꞌ ña̱ yoo va̱ ña̱ kavikoꞌ ña̱ꞌaꞌ te̱ sa̱a̱ ni̱a̱ kua̱chi̱, te̱ kuní a̱ ña̱ xkaꞌndi̱a̱ ña̱ ja̱a̱nꞌ nuu̱ꞌ kivi̱ꞌ ñu̱u̱ ni̱a̱. Ndisu̱ i̱yo̱ ka̱ ku̱ndo̱ꞌo̱ ne̱ kavikoꞌ ne̱ yivi̱ꞌ ja̱a̱nꞌ te̱ sa̱a̱ ni̱a̱ kua̱chi̱ ja̱a̱nꞌ.
MAT 18:8 ’Sa̱kanꞌ na kuiiꞌ, naaꞌ nda̱ꞌaꞌ u̱nꞌ uun xaꞌa̱ꞌ u̱nꞌ xaaꞌ sa̱kanꞌ te̱ xaaꞌ u̱nꞌ kua̱chi̱ ndii, va̱ꞌa̱ ka̱ ke̱ndoso̱ꞌ u̱nꞌ u̱n te̱ ska̱naꞌ u̱nꞌ u̱n. Kua̱chi̱ ndii nde̱e̱ chaaꞌ ka̱ ku̱ndu̱u̱ u̱nꞌ te̱ tikunduꞌ i̱i̱n nda̱a̱ꞌ nda̱ꞌaꞌ uun i̱i̱n xaꞌa̱ꞌ, te̱ na̱ti̱i̱n u̱nꞌ kivi̱ꞌ ñu̱u̱ ña̱ kö̱o̱ꞌ kivi̱ꞌ ndiꞌiꞌ, te̱ sa̱kanꞌ ña̱ kuꞌu̱n u̱nꞌ xiinꞌ uvi̱ sa̱aꞌ nda̱ꞌaꞌ u̱nꞌ uun xiinꞌ uvi̱ sa̱aꞌ xaꞌa̱ꞌ u̱nꞌ vi̱ꞌe̱ ndi̱a̱yaꞌ miiꞌ kö̱o̱ꞌ kivi̱ꞌ ndaꞌva̱ ñuꞌu̱.
MAT 18:9 Te̱ naaꞌ ndu̱chiꞌ nuu̱ꞌ u̱nꞌ xaaꞌ sa̱kanꞌ te̱ xaaꞌ u̱nꞌ kua̱chi̱ ndii, va̱ꞌa̱ ka̱ xta̱ꞌniꞌ u̱nꞌ u̱n te̱ ska̱naꞌ u̱nꞌ u̱n. Kua̱chi̱ ndii nde̱e̱ chaaꞌ ka̱ ku̱ndu̱u̱ u̱nꞌ te̱ kuiꞌe i̱i̱n nda̱a̱ꞌ ndu̱chiꞌ nuu̱ꞌ, te̱ na̱ti̱i̱n u̱nꞌ kivi̱ꞌ ñu̱u̱ ña̱ kö̱o̱ꞌ kivi̱ꞌ ndiꞌiꞌ, te̱ sa̱kanꞌ ña̱ kuꞌu̱n u̱nꞌ xiinꞌ uvi̱ sa̱aꞌ ndu̱chiꞌ nuu̱ꞌ u̱nꞌ vi̱ꞌe̱ ndi̱a̱yaꞌ miiꞌ xixí ñuꞌu̱.
MAT 18:10 ’Ko̱to̱ va̱ ndo̱ꞌ te̱ mï̱iꞌ ku̱u̱ ndo̱ꞌ xiinꞌ nde̱e̱ i̱i̱n ne̱ kualiꞌ naa te̱ yo̱ꞌo̱. Sa̱kanꞌ ña̱ kaꞌán i̱ xiinꞌ ndo̱ꞌ ndii, yoo ángele ña̱ xitoꞌ ña̱ꞌaꞌ nuu̱ꞌ Ndiosí, yu̱vaꞌ e̱ꞌ, ña̱ nduꞌu̱ꞌ ndi̱viꞌ.
MAT 18:11 Kua̱chi̱ ndii yuꞌu̱, ña̱ nduuꞌ tu̱ te̱ yivi̱ꞌ ndii, ni̱ xa̱a̱ i̱ i̱i̱n yivi̱ꞌ te̱ sa̱kakú i̱ ne̱ ni̱ ku̱xi̱o̱o̱ nuu̱ꞌ Ndiosí.
MAT 18:12 ¿Sa̱a̱ tuu ndoꞌó? Naaꞌ sa̱kanꞌ te̱ kumiꞌ i̱i̱n te̱ yivi̱ꞌ ciento mbe̱e̱, te̱ ni̱ xita̱ i̱i̱n riꞌ ndii, ¿ñáá nä̱ko̱o̱ ra̱ tiꞌ ku̱miꞌ xi̱ko̱ xaꞌu̱n ku̱miꞌ ja̱a̱nꞌ xíniꞌ i̱i̱n i̱kuꞌ, te̱ kuꞌu̱n na̱ndu̱kuꞌ ra̱ tiꞌ ni̱ xita̱ ja̱a̱nꞌ nde̱e̱ na̱ꞌi̱n ra̱ riꞌ?
MAT 18:13 Ña̱ nda̱ku kaꞌán i̱ xiinꞌ ndo̱ꞌ ndii, naaꞌ na̱ꞌi̱n ra̱ riꞌ ndii, na̱kua̱tiaꞌ ka̱ nimá ra̱ xaꞌa̱ꞌ tiꞌ ja̱a̱nꞌ te̱ sa̱kanꞌ xaꞌa̱ꞌ tiꞌ ku̱miꞌ xi̱ko̱ xaꞌu̱n ku̱miꞌ tiꞌ nï̱ xiti̱a̱ ja̱a̱nꞌ.
MAT 18:14 Te̱ i̱i̱n kachi tu̱ nduuꞌ a̱ xiinꞌ yu̱vaꞌ e̱ꞌ Ndiosí, ña̱ nduꞌu̱ꞌ ndi̱viꞌ ndii, küní a̱ ña̱ ndo̱ñuꞌuꞌ nde̱e̱ i̱i̱n ne̱ kualiꞌ nde̱e̱ naa te̱ yo̱ꞌo̱ꞌ nuu̱ꞌ a̱.
MAT 18:15 ’Te̱ naaꞌ ni̱ xa̱a̱ i̱i̱n ña̱ni̱ taꞌanꞌ ndo̱ꞌ i̱i̱n kua̱chi̱ xiinꞌ ndo̱ꞌ ndii, kuꞌu̱n ndo̱ꞌ te̱ sa̱kiꞌinꞌ ña̱ꞌaꞌ ndo̱ꞌ kuento ku̱ndi̱e̱e̱ uvi̱ sa̱aꞌ mi̱iꞌ ndo̱ꞌ. Naaꞌ ta̱xi̱ so̱ꞌo̱ ra̱ ña̱ kaꞌa̱n ndo̱ꞌ ndii, xa̱ ni̱ ndu̱i̱i̱n tu̱ku̱u̱ ndo̱ꞌ xiinꞌ te̱ ja̱a̱nꞌ.
MAT 18:16 Te̱ naaꞌ täxiꞌ so̱ꞌo̱ ra̱ ña̱ ni̱ kaꞌa̱n ndo̱ꞌ ndii, kuꞌu̱n na̱ka̱ ndo̱ꞌ i̱i̱n nda̱a̱ꞌ uun uvi̱ taꞌan te̱ ndi̱e̱e̱ yu̱ꞌuꞌ xaꞌa̱ꞌ tu̱ꞌu̱n kuiꞌe̱ ja̱a̱nꞌ, te̱ sa̱kanꞌ ku̱ni̱a̱ni̱ sa̱kuuꞌ tu̱ꞌu̱n kuiꞌe̱ nuu̱ꞌ uvi̱ taꞌan uun uni̱ taꞌan te̱ ndieeꞌ yu̱ꞌuꞌ.
MAT 18:17 Te̱ naaꞌ täxiꞌ so̱ꞌo̱ tu̱ ra̱ ña̱ kaꞌa̱n te̱ uvi̱ taꞌan ja̱a̱nꞌ ndii, kaꞌa̱n ndo̱ꞌ xiinꞌ ne̱ nduuꞌ kuenta i̱ xiinꞌ ndo̱ꞌ. Te̱ naaꞌ ni̱ nde̱e̱ tä̱xi̱ so̱ꞌo̱ tu̱ ra̱ ña̱ kaꞌa̱n ne̱ ja̱a̱nꞌ ndii, na ku̱ndu̱u̱ ra̱ nde̱e̱ naa i̱i̱n te̱ xïní yoo Ndiosí nuu̱ꞌ ndo̱ꞌ uun nde̱e̱ naa i̱i̱n te̱ kendiaa̱ꞌ yaꞌviꞌ xaꞌa̱ꞌ ñu̱u̱ Roma.
MAT 18:18 Ña̱ nda̱ku kaꞌa̱n i̱ xiinꞌ ndo̱ꞌ ndii, ndee ka̱ ña̱ ka̱tunꞌ ndo̱ꞌ i̱i̱n yivi̱ꞌ yoꞌoꞌ ndii, xa̱ ni̱ ka̱tunꞌ tu̱ ña̱ꞌaꞌ Ndiosí nde̱e̱ ndi̱viꞌ. Te̱ ndee ka̱ ña̱ nda̱xinꞌ ndo̱ꞌ i̱i̱n yivi̱ꞌ yoꞌoꞌ ndii, xa̱ ni̱ nda̱xinꞌ tu̱ ña̱ꞌaꞌ Ndiosí nde̱e̱ ndi̱viꞌ.
MAT 18:19 ’Te̱ kaꞌán tu̱ i̱ xiinꞌ ndo̱ꞌ ña̱ naaꞌ na̱ka̱ta̱ uvi̱ taꞌan ndoꞌó kuento ndo̱ꞌ i̱i̱n yivi̱ꞌ yoꞌoꞌ xaꞌa̱ꞌ ndee ka̱ ña̱ꞌa̱, te̱ kaka̱n ndo̱ꞌ a̱ nuu̱ꞌ yu̱vaꞌ e̱ꞌ Ndiosí, ña̱ nduꞌu̱ꞌ ndi̱viꞌ ndii, ta̱xi̱ ña̱ꞌaꞌ a̱ nda̱ꞌaꞌ ndo̱ꞌ.
MAT 18:20 Kua̱chi̱ ndii, miiꞌ ka̱ nakayá uvi̱ taꞌan uun uni̱ taꞌan ne̱ yivi̱ꞌ kuenta yuꞌu̱ ndii, i̱kanꞌ yoo i̱ xiinꞌ ni̱a̱ ―ni̱ kachi̱ Jesús.
MAT 18:21 Sa̱kanꞌ te̱ ni̱ ku̱ya̱ti̱n Pedro nuu̱ꞌ Jesús, te̱ ni̱ nda̱tuꞌu̱nꞌ ña̱ꞌaꞌ ra̱ ndii: ―Tákuiꞌe, ¿sa̱a̱ vi̱ꞌ taꞌan i̱chiꞌ kuní a̱ ko̱o̱ kaꞌnuꞌ i̱ni̱ i̱ xaꞌa̱ꞌ ña̱ni̱ taꞌanꞌ i̱, ne̱ xaaꞌ kua̱chi̱ xiinꞌ i̱? ¿Ñáá nde̱e̱ uxa̱ taꞌan i̱chiꞌ vi̱ꞌ? ―ni̱ kachi̱ ra̱.
MAT 18:22 Sa̱kanꞌ te̱ ni̱ na̱kui̱i̱n a̱ nuu̱ꞌ ra̱ ndii: ―Süu̱ꞌ kaꞌán i̱ xiinꞌ u̱nꞌ ña̱ ko̱o̱ kaꞌnuꞌ i̱ni̱ u̱nꞌ xaꞌa̱ꞌ ni̱a̱ nde̱e̱ uxa̱ taꞌan i̱chiꞌ kui̱ti̱ꞌ, süu̱ꞌ ja̱a̱nꞌ ndii kaꞌán i̱ ña̱ nde̱e̱ uni̱ xi̱ko̱ uxi̱ i̱chiꞌ, te̱ uxa̱ i̱chiꞌ sa̱a̱ u̱nꞌ sa̱kanꞌ.
MAT 18:23 ’Xaꞌa̱ꞌ a̱ ja̱a̱nꞌ na ña̱ xaꞌndia chuunꞌ Ndiosí nimá ne̱ yivi̱ꞌ ndii, nduuꞌ a̱ nde̱e̱ naa i̱i̱n rey, te̱ kuni naka̱n kuenta nuu̱ꞌ te̱ xikaꞌ nuuꞌ nuu̱ꞌ ra̱.
MAT 18:24 Kii̱ꞌ ni̱ xa̱ꞌaꞌ natava̱ꞌ ra̱ kuenta ndii, ni̱ ki̱xi̱n ndi̱a̱ka̱ nda̱ꞌaꞌ xaꞌa̱ꞌ ra̱ i̱i̱n te̱ xikaꞌ nuuꞌ nuu̱ꞌ ra̱, te̱ ndisoꞌ i̱kaꞌ ña̱ꞌaꞌ uxi̱ mií xu̱ꞌunꞌ yuu̱ꞌ oro nuu̱ꞌ ra̱.
MAT 18:25 Te̱ xaꞌa̱ꞌ a̱ ña̱ nï̱ ku̱vi̱ cha̱ꞌvi̱ ra̱ ndii, ni̱ kaꞌa̱n chuunꞌ xto̱ꞌo̱ ra̱ ja̱a̱nꞌ ña̱ keꞌvi̱ ra̱ xiinꞌ ñaꞌ siꞌi ra̱, xiinꞌ sa̱kuuꞌ siꞌe̱ ra̱, xiinꞌ sa̱kuuꞌ ña̱ kumiꞌ ra̱, te̱ na̱chaꞌvi̱ ra̱ ña̱ ndisoꞌ i̱kaꞌ ra̱ ja̱a̱nꞌ.
MAT 18:26 Sa̱kanꞌ na kuiiꞌ ni̱ xi̱kuii̱n xitiꞌ te̱ xikaꞌ nuuꞌ nuu̱ꞌ ra̱ ja̱a̱nꞌ, te̱ ni̱ kaꞌa̱n ndaꞌvi ra̱ xiinꞌ xto̱ꞌo̱ ra̱ ndii: “Tákuiꞌe, sa̱a̱ va̱ u̱nꞌ ña̱ va̱ꞌa̱ te̱ ndiatuꞌ ka̱ u̱nꞌ sie te̱ na̱chaꞌvi̱ yoꞌó sa̱kuuꞌ a̱”, ni̱ kachi̱ ra̱.
MAT 18:27 Te̱ xaꞌa̱ꞌ a̱ ña̱ ni̱ ku̱vi̱ta i̱ni̱ xto̱ꞌo̱ ra̱ ja̱a̱nꞌ xaꞌa̱ꞌ ra̱ ndii, ni̱ sa̱ndoyoꞌ ra̱ ña̱ ndisoꞌ i̱kaꞌ te̱ ja̱a̱nꞌ, te̱ ni̱ sa̱ñaꞌ ra̱ te̱ ja̱a̱nꞌ.
MAT 18:28 ’Ndisu̱ kii̱ꞌ ni̱ ke̱ta̱ te̱ ja̱a̱nꞌ kuaꞌa̱n ra̱ ndii, ni̱ na̱taꞌanꞌ ra̱ xiinꞌ i̱i̱n te̱ xikaꞌ nuuꞌ ingaꞌ xiinꞌ ra̱ nuu̱ꞌ xto̱ꞌo̱ ra̱ ja̱a̱nꞌ. Te̱ ndisoꞌ i̱kaꞌ ña̱ꞌaꞌ te̱ ja̱a̱nꞌ ciento xu̱ꞌunꞌ yuu̱ꞌ plata. Te̱ ni̱ na̱ti̱i̱n ña̱ꞌaꞌ ra̱, te̱ ni̱ xa̱ꞌaꞌ kuꞌniꞌ ra̱ suku̱nꞌ te̱ ja̱a̱nꞌ kaꞌán ra̱ xiinꞌ ra̱ ndii: “Na̱chaꞌvi̱ kiꞌi̱ꞌ u̱nꞌ ña̱ ndisoꞌ i̱kaꞌ u̱nꞌ yuꞌu̱”, ni̱ kachi̱ ra̱.
MAT 18:29 Sa̱kanꞌ te̱ ni̱ xi̱kuii̱n xitiꞌ te̱ xikaꞌ nuuꞌ ingaꞌ xiinꞌ ra̱ ja̱a̱nꞌ nuu̱ꞌ ra̱ kaꞌán ndaꞌvi ra̱ ndii: “Tákuiꞌe, sa̱a̱ va̱ u̱nꞌ ña̱ va̱ꞌa̱ te̱ ndiatuꞌ ka̱ u̱nꞌ sie te̱ na̱chaꞌvi̱ yoꞌó sa̱kuuꞌ a̱”, ni̱ kachi̱ ra̱.
MAT 18:30 Ndisu̱ nï̱ xi̱i̱n te̱ ja̱a̱nꞌ ku̱ndi̱a̱tu̱ ra̱, süu̱ꞌ ja̱a̱nꞌ ndii ni̱ xaꞌa̱n chi̱naá ña̱ꞌaꞌ ra̱ vi̱ꞌe̱ ka̱a̱ nde̱e̱ na̱chaꞌvi̱ ña̱ꞌaꞌ te̱ ja̱a̱nꞌ ña̱ ndisoꞌ i̱kaꞌ ña̱ꞌaꞌ ra̱.
MAT 18:31 Te̱ kii̱ꞌ ni̱ xi̱ni̱ i̱nga̱ ka̱ te̱ xikaꞌ nuuꞌ ingaꞌ xiinꞌ ra̱ ja̱a̱nꞌ ña̱ ni̱ yoo̱ i̱kanꞌ ndii, ni̱ ku̱suchiꞌ va̱ i̱ni̱ ra̱, te̱ ni̱ xan kaꞌa̱n ra̱ xiinꞌ xto̱ꞌo̱ ra̱ sa̱kuuꞌ ña̱ ni̱ yoo̱ i̱kanꞌ.
MAT 18:32 Sa̱kanꞌ te̱ ni̱ ka̱na̱ ña̱ꞌaꞌ xto̱ꞌo̱ ra̱ ja̱a̱nꞌ, te̱ ni̱ kaꞌa̱n ra̱ xiinꞌ ra̱ ndii: “Te̱ xikaꞌ nuuꞌ ni̱a̱ꞌa va̱ nduuꞌ yoꞌó, sa̱kuuꞌ ña̱ ni̱ ndiso̱ i̱kaꞌ u̱nꞌ yuꞌu̱ ja̱a̱nꞌ ni̱ yoo̱ kaꞌnuꞌ i̱ni̱ i̱ xaꞌa̱ꞌ u̱nꞌ xaꞌa̱ꞌ a̱ ña̱ ni̱ kaꞌa̱n ndaꞌvi u̱nꞌ xiinꞌ i̱.
MAT 18:33 Sa̱kanꞌ tu̱ ni̱ kuni̱ a̱ ku̱vi̱ta i̱ni̱ yoꞌó xaꞌa̱ꞌ te̱ xikaꞌ nuuꞌ ingaꞌ xiinꞌ u̱nꞌ ja̱a̱nꞌ naa ni̱ ku̱vi̱ta i̱ni̱ yuꞌu̱ xaꞌa̱ꞌ u̱nꞌ”, ni̱ kachi̱ xto̱ꞌo̱ ja̱a̱nꞌ.
MAT 18:34 Te̱ xaꞌa̱ꞌ a̱ ña̱ ni̱ xiꞌe̱ va̱ xto̱ꞌo̱ ra̱ ja̱a̱nꞌ ndii, ni̱ sa̱na̱kuaꞌa ña̱ꞌaꞌ ra̱ nda̱ꞌaꞌ te̱ xíinꞌ te̱ sa̱ndoꞌoꞌ ña̱ꞌaꞌ ra̱ nde̱e̱ ska̱chiꞌ ndi̱ꞌi̱ cha̱ꞌvi̱ ra̱ sa̱kuuꞌ ña̱ ndisoꞌ i̱kaꞌ ra̱ xto̱ꞌo̱ ra̱ ja̱a̱nꞌ ―ni̱ kachi̱ a̱.
MAT 18:35 Te̱ ni̱ kaꞌa̱n ka̱ a̱ ndii: ―I̱i̱n kachi sa̱a̱ tu̱ yu̱vaꞌ e̱ꞌ Ndiosí, ña̱ nduꞌu̱ꞌ ndi̱viꞌ, xiinꞌ i̱ꞌi̱n ndoꞌó naaꞌ kö̱o̱ꞌ kaꞌnuꞌ i̱ni̱ ndo̱ꞌ xiinꞌ i̱i̱n ka̱niiꞌ nimá ndo̱ꞌ xaꞌa̱ꞌ ña̱ni̱ taꞌanꞌ ndo̱ꞌ ―ni̱ kachi̱ Jesús.
MAT 19:1 Te̱ kii̱ꞌ ndi̱ꞌi̱ ni̱ kaꞌa̱n Jesús ña̱ ja̱a̱nꞌ ndii, ni̱ ke̱ta̱ a̱ xiinꞌ te̱ nda̱ꞌaꞌ xaꞌa̱ꞌ a̱ nuu̱ꞌ ñu̱ꞌuꞌ Galilea, te̱ kuaꞌa̱n a̱ tu̱ku̱ taꞌviꞌ i̱ti̱a̱ Jordán, te̱ ni̱ xa̱a̱ a̱ nuu̱ꞌ ñu̱ꞌuꞌ Judea.
MAT 19:2 Te̱ kuaꞌa̱ꞌ kooꞌ chukuuꞌ ne̱ yivi̱ꞌ ndikún ña̱ꞌaꞌ kuaꞌa̱n ni̱a̱, te̱ ni̱ sa̱ndaꞌa a̱ ne̱ kuni ku̱vi̱ i̱kanꞌ.
MAT 19:3 Sa̱kanꞌ te̱ ni̱ ku̱ya̱ti̱n sa̱va̱ te̱ fariseo nuu̱ꞌ a̱ te̱ ko̱to̱ kua̱ꞌa̱ ña̱ꞌaꞌ ra̱ kaꞌán ra̱ xiinꞌ a̱ ndii: ―Tákuiꞌe, ¿ñáá kande̱iꞌ ña̱ na̱ta̱ꞌviꞌ taꞌanꞌ i̱i̱n te̱ yivi̱ꞌ xiinꞌ ñaꞌ siꞌi ra̱ ndee ka̱ xaꞌa̱ꞌ? ―ni̱ kachi ra̱.
MAT 19:4 Sa̱kanꞌ te̱ ni̱ na̱kui̱i̱n a̱ nuu̱ꞌ ra̱ ndii: ―Xa̱ xiní ndo̱ꞌ ña̱ kaꞌán tu̱ꞌu̱n Ndiosí miiꞌ kaꞌán a̱ ndii, nde̱e̱ ña̱ nu̱uꞌ kii̱ꞌ ni̱ xa̱ꞌa̱ Ndiosí ne̱ yivi̱ꞌ ndii, i̱i̱n tiaa̱ xiinꞌ i̱i̱n ña̱ꞌaꞌ ni̱ xa̱ꞌa̱ a̱.
MAT 19:5 Te̱ ni̱ kaꞌa̱n a̱ ndii: “Sa̱kanꞌ na kuiiꞌ na̱ko̱o̱ tiaa̱ yu̱vaꞌ siꞌiꞌ ra̱ te̱ ndu̱i̱i̱n ra̱ xiinꞌ ñaꞌ siꞌi ra̱, te̱ uvi̱ sa̱aꞌ ni̱a̱ ndii, i̱i̱n nda̱a̱ꞌ na̱ndu̱u̱ ni̱a̱”, kachi a̱.
MAT 19:6 Xaꞌa̱ꞌ a̱ ja̱a̱nꞌ na süu̱ꞌ uvi̱ taꞌan ka̱ kuuꞌ ne̱ ja̱a̱nꞌ, süu̱ꞌ ja̱a̱nꞌ ndii i̱i̱n nda̱a̱ꞌ nduuꞌ ni̱a̱. Sa̱kanꞌ na kuiiꞌ ne̱ ni̱ nda̱sa̱i̱i̱n Ndiosí ndii, vä̱ꞌa̱ na̱ta̱ꞌviꞌ ña̱ꞌaꞌ nde̱e̱ i̱i̱n ne̱ yivi̱ꞌ ―ni̱ kachi̱ Jesús.
MAT 19:7 Sa̱kanꞌ te̱ ni̱ nda̱tuꞌu̱nꞌ ka̱ ña̱ꞌaꞌ ra̱ ndii: ―Naaꞌ sa̱kanꞌ nduuꞌ a̱ ndii, ¿ndichun na ni̱ ta̱xi̱ Moisés ña̱ ke̱ꞌi̱ i̱i̱n te̱ yivi̱ꞌ i̱i̱n tu̱tu̱ miiꞌ kaꞌán a̱ ña̱ nakooꞌ ra̱ ñaꞌ siꞌiꞌ ra̱, te̱ xiinꞌ ña̱ ja̱a̱nꞌ ku̱vi̱ na̱ta̱ꞌviꞌ taꞌanꞌ ni̱a̱? ―ni̱ kachi̱ ra̱ xiinꞌ a̱.
MAT 19:8 Sa̱kanꞌ te̱ ni̱ na̱kui̱i̱n a̱ nuu̱ꞌ ra̱ ndii: ―Xaꞌa̱ꞌ ña̱ xi̱i̱ va̱ nimá ndo̱ꞌ na ni̱ ta̱xi̱ Moisés ña̱ na̱ta̱ꞌviꞌ taꞌanꞌ ndo̱ꞌ xiinꞌ ñaꞌ siꞌiꞌ ndo̱ꞌ, ndisu̱ ña̱ nu̱uꞌ ndii, süu̱ꞌ sa̱kanꞌ ni̱ yoo̱ a̱.
MAT 19:9 Te̱ yuꞌu̱ kaꞌán xiinꞌ ndo̱ꞌ ña̱ naaꞌ nï̱ ka̱nduꞌu̱ꞌ ñaꞌ siꞌiꞌ i̱i̱n te̱ yivi̱ꞌ xiinꞌ i̱nga̱ tiaa̱, te̱ nataꞌviꞌ taꞌanꞌ ra̱ xiinꞌ aꞌ te̱ tu̱ndaꞌa̱ꞌ ra̱ xiinꞌ tu̱ku̱ ña̱ꞌaꞌ ndii, xaaꞌ ra̱ kua̱chi̱ xiinꞌ aꞌ nuu̱ꞌ Ndiosí. Te̱ naaꞌ tu̱ndaꞌa̱ꞌ i̱i̱n te̱ yivi̱ꞌ xiinꞌ ñaꞌ ni̱ na̱ko̱o̱ ra̱ ja̱a̱nꞌ ndii, xaaꞌ tu̱ te̱ ja̱a̱nꞌ kua̱chi̱ xiinꞌ ñaꞌ ja̱a̱nꞌ nuu̱ꞌ Ndiosí ―ni̱ kachi̱ a̱.
MAT 19:10 Sa̱kanꞌ te̱ ni̱ kaꞌa̱n te̱ nda̱ꞌaꞌ xaꞌa̱ꞌ a̱ xiinꞌ a̱ ndii: ―Naaꞌ sa̱kanꞌ nduuꞌ a̱ xiinꞌ te̱ yivi̱ꞌ xiinꞌ ñaꞌ siꞌi ra̱ ndii, nde̱e̱ chaaꞌ ka̱ ka̱ka̱ i̱i̱n nda̱a̱ꞌ e̱ꞌ i̱i̱n yivi̱ꞌ ―ni̱ kachi̱ ra̱ xiinꞌ a̱.
MAT 19:11 Sa̱kanꞌ te̱ ni̱ kaꞌa̱n a̱ xiinꞌ ra̱ ndii: ―Süu̱ꞌ sa̱kuuꞌ ne̱ yivi̱ꞌ ku̱vi̱ na̱ti̱i̱n ña̱ kaa̱ꞌ, süu̱ꞌ ja̱a̱nꞌ ndii ne̱ ni̱ na̱ka̱xi̱n Ndiosí kui̱ti̱ꞌ ku̱vi̱ na̱ti̱i̱n a̱.
MAT 19:12 Sa̱kanꞌ ña̱ sa̱va̱ te̱ yivi̱ꞌ ndii, tü̱ndaꞌa̱ꞌ mi̱iꞌ ra̱, kua̱chi̱ ndii xa̱ sa̱kanꞌ yoo mi̱iꞌ ra̱ nde̱e̱ ni̱ tuvi̱ ra̱, te̱ sa̱va̱ tu̱ku̱ ra̱ ndii, te̱ yivi̱ꞌ ni̱ xa̱ñaꞌma ña̱ꞌaꞌ, te̱ sa̱va̱ tu̱ku̱ ra̱ ndii, xaꞌa̱ꞌ ña̱ kuni sa̱chuunꞌ ra̱ xaꞌa̱ꞌ ña̱ ka̱ꞌndi̱a̱ chuunꞌ Ndiosí nimá kuaꞌa̱ꞌ ka̱ ne̱ yivi̱ꞌ tü̱ndaꞌa̱ꞌ ra̱. Ne̱ ku̱vi̱ na̱ti̱i̱n ña̱ kaa̱ꞌ ndii, na na̱ti̱i̱n ni̱a̱ ―ni̱ kachi̱ a̱.
MAT 19:13 Ni̱ nde̱kui̱e̱ ne̱ yivi̱ꞌ xiinꞌ ne̱ kualiꞌ nuu̱ꞌ Jesús te̱ tondi̱a̱ nda̱ꞌaꞌ a̱ xíniꞌ ni̱a̱, te̱ kaꞌa̱n tu̱ a̱ xiinꞌ Ndiosí xaꞌa̱ꞌ ni̱a̱. Ndisu̱ te̱ nda̱ꞌaꞌ xaꞌa̱ꞌ a̱ ndii, ni̱ xa̱ꞌaꞌ xiꞌé ra̱ nuu̱ꞌ ne̱ kua̱xi̱ xiinꞌ ne̱ kualiꞌ ja̱a̱nꞌ.
MAT 19:14 Ndisu̱ ni̱ kaꞌa̱n Jesús xiinꞌ ra̱ ndii: ―Ta̱xi̱ ndo̱ꞌ na ki̱xi̱n ne̱ kualiꞌ nuu̱ꞌ i̱ te̱ nä̱ka̱si̱ ña̱ꞌaꞌ ndo̱ꞌ. Kua̱chi̱ ndii xaꞌndia chuunꞌ Ndiosí nimá ne̱ i̱ni̱ xini ña̱ꞌaꞌ nde̱e̱ naa i̱ni̱ ne̱ kualiꞌ kaa̱ꞌ xini ni̱a̱ yu̱vaꞌ siꞌiꞌ ni̱a̱ ―ni̱ kachi̱ a̱ xiinꞌ ra̱.
MAT 19:15 Te̱ kii̱ꞌ ndi̱ꞌi̱ ni̱ tondi̱a̱ nda̱ꞌaꞌ a̱ xíniꞌ i̱ꞌi̱n ne̱ kualiꞌ ja̱a̱nꞌ ndii, ni̱ ke̱ta̱ a̱ i̱kanꞌ te̱ kuaꞌa̱n a̱.
MAT 19:16 Te̱ kii̱ꞌ kuaꞌa̱n a̱ ndii, ni̱ ku̱ya̱ti̱n i̱i̱n te̱ sa̱va̱ nuu̱ꞌ a̱, te̱ ni̱ nda̱tuꞌu̱nꞌ ña̱ꞌaꞌ ra̱ ndii: ―Tákuiꞌe, ña̱ va̱ꞌa̱ nimá, ¿ndee ña̱ va̱ꞌa̱ kuní a̱ sa̱a̱ i̱ te̱ na̱ti̱i̱n i̱ kivi̱ꞌ ñu̱u̱ ña̱ kö̱o̱ꞌ kivi̱ꞌ ndiꞌiꞌ? ―ni̱ kachi̱ ra̱ xiinꞌ a̱.
MAT 19:17 Sa̱kanꞌ te̱ ni̱ nda̱tuꞌu̱nꞌ ña̱ꞌaꞌ Jesús ndii: ―Kii̱ꞌ kaꞌán u̱nꞌ ña̱ ña̱ va̱ꞌa̱ nimá nduuꞌ yuꞌu̱ ndii, ¿ndichun kaꞌán u̱nꞌ ña̱ ja̱a̱nꞌ? Kua̱chi̱ ndii i̱i̱n nda̱a̱ꞌ Ndiosí kui̱ti̱ꞌ nduuꞌ ña̱ va̱ꞌa̱ nimá. Ndisu̱ naaꞌ kuni na̱ti̱i̱n u̱nꞌ kivi̱ꞌ ñu̱u̱ ña̱ kö̱o̱ꞌ kivi̱ꞌ ndiꞌiꞌ ndii, sa̱xinu̱ u̱nꞌ ña̱ kaꞌán chuunꞌ Ndiosí ―ni̱ kachi̱ a̱.
MAT 19:18 Te̱ ni̱ nda̱tuꞌu̱nꞌ ña̱ꞌaꞌ ra̱ ndii: ―¿Ndee ña̱ kuní a̱ sa̱xinú i̱? ―ni̱ kachi̱ ra̱. Te̱ ni̱ kaꞌa̱n a̱ xiinꞌ ra̱ ndii: ―Kä̱ꞌni̱ꞌ u̱nꞌ ne̱ yivi̱ꞌ. Kümiꞌ u̱nꞌ musa u̱nꞌ. Sä̱kuiꞌnaꞌ u̱nꞌ. Käꞌa̱n u̱nꞌ tu̱n vixi̱.
MAT 19:19 Ko̱to̱ kaꞌnuꞌ u̱nꞌ yu̱vaꞌ siꞌiꞌ u̱nꞌ. Te̱ ku̱ndani̱ u̱nꞌ sa̱kuuꞌ ne̱ yivi̱ꞌ xiinꞌ u̱nꞌ nde̱e̱ naa kundani̱ xiinꞌ miiꞌ mi̱iꞌ u̱nꞌ ―ni̱ kachi̱ a̱.
MAT 19:20 Sa̱kanꞌ te̱ ni̱ kaꞌa̱n te̱ sa̱va̱ ja̱a̱nꞌ ndii: ―Sa̱kuuꞌ ña̱ kaꞌán tu̱ꞌu̱n nde̱iꞌ ja̱a̱nꞌ xa̱ saxinú i̱ nde̱e̱ kii̱ꞌ lulu vi̱ꞌ i̱. ¿Ndee ña̱ kuní ka̱ sa̱a̱ i̱? ―ni̱ kachi̱ ra̱ xiinꞌ a̱.
MAT 19:21 Te̱ ni̱ kaꞌa̱n a̱ xiinꞌ ra̱ ndii: ―Naaꞌ kuni ku̱ndu̱u̱ u̱nꞌ te̱ ndo̱o̱ ndi̱ꞌi̱ nimá nuu̱ꞌ Ndiosí ndii, kuaꞌan te̱ xi̱ko̱ꞌ u̱nꞌ sa̱kuuꞌ ña̱ kumiꞌ u̱nꞌ, te̱ ta̱xi̱ u̱nꞌ xu̱ꞌunꞌ a̱ nda̱ꞌaꞌ ne̱ ndaꞌvi kuuꞌ. Sa̱kanꞌ te̱ ki̱xi̱n u̱nꞌ, te̱ ku̱ndiku̱n u̱nꞌ yuꞌu̱. Sa̱kanꞌ vi̱ꞌ te̱ ku̱miꞌ u̱nꞌ ña̱ vikaꞌ ndi̱viꞌ ―ni̱ kachi̱ a̱ xiinꞌ ra̱.
MAT 19:22 Te̱ kii̱ꞌ ni̱ xi̱ni̱ so̱ꞌo̱ te̱ sa̱va̱ ja̱a̱nꞌ ña̱ ja̱a̱nꞌ ndii, ni̱ ku̱suchiꞌ va̱ i̱ni̱ ra̱, te̱ ni̱ ke̱ta̱ ra̱ kuaꞌa̱n ra̱, sa̱kanꞌ ña̱ te̱ vika̱ꞌ xa̱va̱ꞌa̱ nduuꞌ ra̱.
MAT 19:23 Sa̱kanꞌ te̱ ni̱ kaꞌa̱n Jesús xiinꞌ te̱ nda̱ꞌaꞌ xaꞌa̱ꞌ a̱ ndii: ―Ña̱ nda̱ku kaꞌán i̱ xiinꞌ ndo̱ꞌ ndii, vixi xa̱va̱ꞌa̱ nuu̱ꞌ ne̱ vika̱ꞌ te̱ ta̱xi̱ ni̱a̱ ka̱ꞌndi̱a̱ chuunꞌ Ndiosí nimá ni̱a̱.
MAT 19:24 Tu̱ku̱ ni̱ kaꞌán i̱ xiinꞌ ndo̱ꞌ ña̱ vixi ka̱ nuu̱ꞌ ne̱ vika̱ꞌ te̱ ta̱xi̱ ni̱a̱ ka̱ꞌndi̱a̱ chuunꞌ Ndiosí nimá ni̱a̱, nde̱e̱ naa ña̱ kü̱vi̱ tu̱ xkaꞌndi̱a̱ nde̱e̱ i̱i̱n camello yavi̱ xaꞌa̱ꞌ i̱i̱n tiku ―ni̱ kachi̱ a̱.
MAT 19:25 Te̱ kii̱ꞌ ni̱ xi̱ni̱ so̱ꞌo̱ te̱ nda̱ꞌaꞌ xaꞌa̱ꞌ a̱ ña̱ ja̱a̱nꞌ ndii, so̱ꞌo̱ ndi̱e̱eꞌ ka̱ ni̱ na̱nda̱ni̱ ra̱ kaꞌán xiinꞌ taꞌanꞌ ra̱ ndii: ―Naaꞌ sa̱kanꞌ ndii, ¿yo̱o̱ tu̱ ku̱vi̱ kaku̱ nuu̱ꞌ kua̱chi̱ ni̱a̱? ―kachi ra̱.
MAT 19:26 Sa̱kanꞌ te̱ ni̱ na̱ko̱to̱ ndi̱a̱a̱ ña̱ꞌaꞌ Jesús, te̱ ni̱ kaꞌa̱n a̱ xiinꞌ ra̱ ndii: ―Ne̱ yivi̱ꞌ ndii, kü̱vi̱ sa̱a̱ ni̱a̱ ña̱ ja̱a̱nꞌ, ndisu̱ Ndiosí ndii, ku̱vi̱ sa̱a̱ ña̱ꞌaꞌ a̱, sa̱kanꞌ ña̱ ña̱ ja̱a̱nꞌ ndii, sa̱kuuꞌ ña̱ꞌa̱ ku̱vi̱ xaaꞌ a̱ ―ni̱ kachi̱ a̱ xiinꞌ ra̱.
MAT 19:27 Sa̱kanꞌ te̱ ni̱ kaꞌa̱n Pedro xiinꞌ a̱ ndii: ―Tákuiꞌe, ko̱to̱ u̱nꞌ, nduꞌu̱ ndii, ni̱ na̱ko̱o̱ ndu̱ sa̱kuuꞌ ña̱ kumiꞌ ndu̱, te̱ ndikún ndu̱ yoꞌó. ¿Yo̱o̱ nduuꞌ a̱ ka̱nando ndu̱ xaꞌa̱ꞌ ña̱ ja̱a̱nꞌ? ―ni̱ kachi̱ ra̱.
MAT 19:28 Te̱ ni̱ kaꞌa̱n Jesús xiinꞌ te̱ nda̱ꞌaꞌ xaꞌa̱ꞌ a̱ ja̱a̱nꞌ ndii: ―Ña̱ nda̱ku kaꞌán i̱ xiinꞌ ndo̱ꞌ ña̱ kii̱ꞌ ndu̱xa̱aꞌ i̱i̱n yivi̱ꞌ kii̱ꞌ ku̱nduꞌu̱ꞌ yuꞌu̱, ña̱ nduuꞌ tu̱ te̱ yivi̱ꞌ, tei̱ kaꞌnuꞌ nda̱tu̱nꞌ kooꞌ chukuuꞌ miiꞌ ka̱ꞌndi̱a̱ chuunꞌ i̱ ndii, ku̱ndi̱e̱e̱ tu̱ ndoꞌó, ne̱ ndikún yuꞌu̱, nuu̱ꞌ uxi̱ uvi̱ tei̱ kaꞌnuꞌ i̱kanꞌ, te̱ ka̱ꞌndi̱a̱ chuunꞌ ndo̱ꞌ nuu̱ꞌ i̱ꞌi̱n ti̱ꞌvi̱ ne̱ taꞌanꞌ e̱ꞌ, ne̱ Israel, ne̱ nduuꞌ ne̱ uxi̱ uvi̱ ti̱ꞌvi̱.
MAT 19:29 Te̱ yo̱o̱ ka̱ nduuꞌ ne̱ ni̱ na̱ko̱o̱ vi̱ꞌe̱ ni̱a̱, uun tiaa̱ taꞌanꞌ ni̱a̱, uun ña̱ꞌaꞌ taꞌanꞌ ni̱a̱, uun yu̱vaꞌ siꞌiꞌ ni̱a̱, uun siꞌe̱ ni̱a̱, uun ñu̱ꞌuꞌ ni̱a̱ xaꞌa̱ꞌ ña̱ ndikún ni̱a̱ yuꞌu̱ ndii, sa̱ñuꞌuꞌ kuaꞌa̱ꞌ va̱ ña̱ꞌaꞌ Ndiosí vi̱ti̱n i̱i̱n yivi̱ꞌ yoꞌoꞌ, te̱ ta̱xi̱ tu̱ a̱ kivi̱ꞌ ñu̱u̱ ni̱a̱ ña̱ kö̱o̱ꞌ kivi̱ꞌ ndiꞌiꞌ.
MAT 19:30 Ndisu̱ kuaꞌa̱ꞌ va̱ ne̱ nduuꞌ ne̱ nu̱uꞌ vi̱ti̱n ndii, ne̱ soꞌo̱ꞌ ndiꞌiꞌ na̱ndu̱u̱ ni̱a̱ nuu̱ꞌ kuꞌu̱n e̱ꞌ. Te̱ kuaꞌa̱ꞌ tu̱ ne̱ nduuꞌ ne̱ soꞌo̱ꞌ ndiꞌiꞌ vi̱ti̱n ndii, ne̱ nu̱uꞌ na̱ndu̱u̱ ni̱a̱ nu̱uꞌ kuꞌu̱n e̱ꞌ ―ni̱ kachi̱ a̱ xiinꞌ ra̱.
MAT 20:1 Te̱ ni̱ kaꞌa̱n ka̱ Jesús xiinꞌ ra̱ ndii: ―Sa̱kanꞌ tu̱ ña̱ xaꞌndia chuunꞌ Ndiosí nimá ne̱ yivi̱ꞌ ndii, nduuꞌ a̱ nde̱e̱ naa i̱i̱n te̱ chiꞌiꞌ yo̱ꞌoꞌ uva, te̱ ni̱ ke̱ta̱ ni̱a̱ꞌa̱ ndukuꞌ ra̱ te̱ tatú, te̱ sa̱chuunꞌ xaꞌa̱ꞌ yo̱ꞌoꞌ uva ja̱a̱nꞌ.
MAT 20:2 Te̱ kii̱ꞌ ni̱ xi̱ni̱ taꞌanꞌ ra̱ xiinꞌ te̱ tatú ndii, ni̱ ndoo̱ ra̱ kuento xiinꞌ te̱ ja̱a̱nꞌ ña̱ cha̱ꞌvi̱ ña̱ꞌaꞌ ra̱ sa̱a̱ xikuꞌún yaꞌviꞌ te̱ yivi̱ꞌ xaꞌa̱ꞌ i̱i̱n kivi̱ꞌ, te̱ ni̱ ti̱ꞌviꞌ ña̱ꞌaꞌ ra̱ xaꞌa̱ꞌ uva ra̱.
MAT 20:3 Te̱ kuyatinꞌ ka̱ íin ni̱a̱ꞌa̱ ni̱ ke̱ta̱ ra̱ kuaꞌa̱n ra̱ ma̱ꞌinꞌ ya̱ꞌvi̱, te̱ ni̱ xi̱ni̱ ra̱ ndieeꞌ so̱ꞌo̱ i̱nga̱ te̱ kuni sa̱chuunꞌ.
MAT 20:4 Te̱ ni̱ kaꞌa̱n ra̱ xiinꞌ te̱ ja̱a̱nꞌ ndii: “Kuaꞌan tu̱ ndoꞌó, te̱ sa̱chuunꞌ ndo̱ꞌ xaꞌa̱ꞌ yo̱ꞌoꞌ uva i̱. Te̱ cha̱ꞌvi̱ i̱ ndoꞌó ña̱ xataꞌa̱n ki̱ꞌi̱n ndo̱ꞌ”, ni̱ kachi̱ ra̱. Sa̱kanꞌ te̱ ni̱ ki̱e̱e̱ te̱ ja̱a̱nꞌ kuaꞌa̱n ra̱.
MAT 20:5 Te̱ i̱i̱n keꞌinꞌ xiinꞌ ka̱ uni̱ ndii, ni̱ xaꞌa̱n ni̱ tu̱ku̱u̱ ra̱, te̱ i̱i̱n kachi ni̱ xa̱a̱ ra̱.
MAT 20:6 Te̱ kii̱ꞌ xa̱ kuyatinꞌ ka̱ uꞌu̱n, te̱ ni̱ ke̱ta̱ ni̱ tu̱ku̱u̱ ra̱, te̱ ni̱ xi̱ni̱ ni̱ tu̱ku̱u̱ ra̱ ndieeꞌ so̱ꞌo̱ i̱nga̱ ka̱ te̱ kuni sa̱chuunꞌ, te̱ ni̱ nda̱tuꞌu̱nꞌ ña̱ꞌaꞌ ra̱ ndii: “¿Ndichun na ndieeꞌ so̱ꞌo̱ ndo̱ꞌ yoꞌoꞌ ndu̱viꞌ te̱ kö̱o̱ꞌ a̱ xaaꞌ ndo̱ꞌ?” ni̱ kachi̱ ra̱.
MAT 20:7 Te̱ ni̱ na̱kui̱i̱n te̱ ja̱a̱nꞌ ndii: “Sa̱kanꞌ ña̱ kö̱o̱ꞌ nde̱e̱ i̱i̱n te̱ yivi̱ꞌ ni̱ kaꞌa̱n xiinꞌ ndu̱ te̱ sa̱chuunꞌ ndu̱ xiinꞌ ra̱”, ni̱ kachi̱ ra̱. Sa̱kanꞌ te̱ ni̱ kaꞌa̱n te̱ xiinꞌ ña̱ꞌa̱ uva ja̱a̱nꞌ xiinꞌ ra̱ ndii: “Kuaꞌan tu̱ ndoꞌó, te̱ sa̱chuunꞌ ndo̱ꞌ xaꞌa̱ꞌ uva i̱”, ni̱ kachi̱ ra̱.
MAT 20:8 Te̱ kii̱ꞌ xa̱ kuuꞌ ñu̱u kuaꞌa̱n ndii, ni̱ kaꞌa̱n te̱ xiinꞌ ña̱ꞌa̱ ja̱a̱nꞌ xiinꞌ te̱ xitoꞌ te̱ tatú ra̱ ja̱a̱nꞌ ndii: “Ka̱na̱ u̱nꞌ te̱ tatú te̱ cha̱ꞌvi̱ u̱nꞌ ra̱. Xi̱ꞌna̱ ka̱ te̱ ni̱ ko̱ꞌni̱ nde̱e̱ soꞌo̱ꞌ ndiꞌiꞌ xa̱ꞌaꞌ u̱nꞌ cha̱ꞌvi̱ u̱nꞌ, te̱ sa̱kanꞌ vi̱ꞌ cha̱ꞌvi̱ u̱nꞌ te̱ ni̱ ko̱ꞌni̱ nu̱uꞌ”, ni̱ kachi̱ ra̱.
MAT 20:9 Sa̱kanꞌ te̱ ni̱ ku̱ya̱ti̱n te̱ ni̱ ko̱ꞌni̱ ka̱ uꞌu̱n ja̱a̱nꞌ, te̱ ni̱ cha̱ꞌvi̱ xinu̱ ña̱ꞌaꞌ ra̱ sa̱a̱ kiꞌinꞌ te̱ yivi̱ꞌ xaꞌa̱ꞌ i̱i̱n kivi̱ꞌ.
MAT 20:10 Te̱ kii̱ꞌ ni̱ ku̱ya̱ti̱n te̱ ni̱ ko̱ꞌni̱ nu̱uꞌ ja̱a̱nꞌ ndii, ni̱ xa̱ni̱ni̱ ra̱ ña̱ kuaꞌa̱ꞌ ka̱ xu̱ꞌunꞌ ki̱ꞌi̱n ra̱, ndisu̱ i̱i̱n kachi ni̱ cha̱ꞌvi̱ ña̱ꞌaꞌ ra̱ sa̱a̱ kiꞌinꞌ te̱ yivi̱ꞌ xaꞌa̱ꞌ i̱i̱n kivi̱ꞌ kui̱ti̱ꞌ.
MAT 20:11 I̱kanꞌ te̱ ni̱ kaꞌa̱n kuiꞌe ra̱ xaꞌa̱ꞌ te̱ xiinꞌ ña̱ꞌa̱ uva ja̱a̱nꞌ ndii:
MAT 20:12 “Te̱ ni̱ ko̱ꞌni̱ nde̱e̱ soꞌo̱ꞌ ndiꞌiꞌ kaa̱ꞌ ndii, i̱i̱n nda̱a̱ꞌ hora so̱ꞌo̱ ni̱ xa̱chuunꞌ ra̱, te̱ i̱i̱n kachi ni̱ cha̱ꞌvi̱ u̱nꞌ ra̱ xiinꞌ nduꞌu̱, nduꞌu̱ te̱ ni̱ xa̱ndi̱e̱ni xiinꞌ miiꞌ nuu̱ꞌ chu̱u̱n ndu̱viꞌ ka̱ꞌniꞌ tiꞌeꞌ”, ni̱ kachi̱ ra̱.
MAT 20:13 Te̱ ni̱ kaꞌa̱n te̱ xiinꞌ ña̱ꞌa̱ ja̱a̱nꞌ xiinꞌ i̱i̱n te̱ tatú ja̱a̱nꞌ ndii: “Chie̱ kuaꞌa, kö̱o̱ꞌ nde̱e̱ i̱i̱n ña̱ vä̱ꞌa̱ ni̱ xa̱a̱ i̱ xiinꞌ yoꞌó. ¿Ñáá näkaꞌanꞌ u̱nꞌ ña̱ ni̱ ndoo̱ e̱ꞌ kuento ña̱ cha̱ꞌvi̱ꞌ i̱ yoꞌó sa̱a̱ kiꞌinꞌ te̱ yivi̱ꞌ xaꞌa̱ꞌ i̱i̱n kivi̱ꞌ?
MAT 20:14 Sa̱kanꞌ na kuiiꞌ, na̱ꞌi̱n u̱nꞌ xu̱ꞌunꞌ, ña̱ ni̱ xi̱kuꞌu̱n yaꞌviꞌ u̱nꞌ te̱ kuꞌu̱n u̱nꞌ. Kö̱o̱ꞌ a̱ ndiꞌni̱ yoꞌó naaꞌ kuní yuꞌu̱ cha̱ꞌvi̱ꞌ i̱ te̱ soꞌo̱ꞌ ndiꞌiꞌ kaa̱ꞌ nde̱e̱ naa ni̱ cha̱ꞌvi̱ꞌ i̱ yoꞌó.
MAT 20:15 ¿Ñáá tuu u̱nꞌ ña̱ kü̱vi̱ sa̱a̱ i̱ xiinꞌ ña̱ꞌa̱ mi̱iꞌ i̱ ndee ka̱ ña̱ kuní i̱? Uun, ¿tee̱ꞌ te̱ nda̱si̱ꞌ nuu̱ꞌ nduuꞌ u̱nꞌ xaꞌa̱ꞌ a̱ ña̱ nduuꞌ i̱ va̱ꞌa̱ te̱ yivi̱ꞌ xiinꞌ i̱nga̱ ne̱ yivi̱ꞌ?”, ni̱ kachi̱ ra̱.
MAT 20:16 Sa̱kanꞌ na kuiiꞌ kuaꞌa̱ꞌ va̱ ne̱ nduuꞌ ne̱ nu̱uꞌ vi̱ti̱n ndii, ne̱ soꞌo̱ꞌ ndiꞌiꞌ na̱ndu̱u̱ ni̱a̱ nuu̱ꞌ kuꞌu̱n e̱ꞌ. Te̱ kuaꞌa̱ꞌ tu̱ ne̱ nduuꞌ ne̱ soꞌo̱ꞌ ndiꞌiꞌ vi̱ti̱n ndii, ne̱ nu̱uꞌ na̱ndu̱u̱ ni̱a̱ nu̱uꞌ kuꞌu̱n e̱ꞌ, sa̱kanꞌ ña̱ kuaꞌa̱ꞌ va̱ ne̱ yivi̱ꞌ kanaꞌ Ndiosí, ndisu̱ xa̱ku̱ꞌ kui̱ti̱ꞌ ni̱a̱ natiinꞌ ña̱ kaku̱ ni̱a̱ sa̱a̱ a̱ ―ni̱ kachi̱ a̱.
MAT 20:17 Te̱ kii̱ꞌ kuaꞌa̱n ka̱a̱ Jesús i̱chiꞌ ñu̱u̱ Jerusalén ndii, ni̱ na̱ka̱ siinꞌ a̱ te̱ uxi̱ uvi̱ taꞌan te̱ nda̱ꞌaꞌ xaꞌa̱ꞌ a̱, te̱ ni̱ kaꞌa̱n a̱ xiinꞌ ra̱ ndii:
MAT 20:18 ―Xiní ndo̱ꞌ ña̱ i̱chiꞌ ñu̱u̱ Jerusalén kaaꞌ e̱ꞌ kuaꞌa̱n e̱ꞌ vi̱ti̱n. Te̱ i̱kanꞌ sa̱na̱kuaꞌa te̱ yivi̱ꞌ yuꞌu̱, ña̱ nduuꞌ tu̱ te̱ yivi̱ꞌ, nda̱ꞌaꞌ kiꞌinꞌ sutu̱ kuuꞌ nu̱uꞌ xiinꞌ nda̱ꞌaꞌ te̱ sa̱niaꞌá tu̱ꞌu̱n nde̱iꞌ Ndiosí. Te̱ ka̱tunꞌ ra̱ yuꞌu̱, te̱ na̱kuita̱ kuento ra̱ ña̱ kuní a̱ ku̱vi̱ i̱,
MAT 20:19 te̱ sa̱na̱kuaꞌa ra̱ yuꞌu̱ nda̱ꞌaꞌ te̱ tukuꞌ, te̱ sa̱ndi̱e̱e̱ kuiꞌe te̱ ja̱a̱nꞌ yuꞌu̱, te̱ su̱ku̱ꞌ yo̱ꞌoꞌ uꞌvi̱ tu̱ ra̱ yuꞌu̱, te̱ ka̱ꞌni̱ꞌ ra̱ yuꞌu̱ nuu̱ꞌ krusín. Ndisu̱ kivi̱ꞌ ña̱ uni̱ te̱ na̱ti̱a̱ku̱ i̱ ―ni̱ kachi̱ Jesús xiinꞌ ra̱.
MAT 20:20 Sa̱kanꞌ te̱ ni̱ ku̱ya̱ti̱n si̱ꞌiꞌ Jacobo xiinꞌ Juan nuu̱ꞌ Jesús ndiakaꞌ aꞌ uvi̱ sa̱aꞌ te̱ ja̱a̱nꞌ. Te̱ ni̱ xi̱kuii̱n xitiꞌ aꞌ nuu̱ꞌ a̱, te̱ ni̱ xika̱n aꞌ i̱i̱n ña̱ va̱ꞌa̱ nuu̱ꞌ a̱.
MAT 20:21 Te̱ ni̱ nda̱tuꞌu̱nꞌ ña̱ꞌaꞌ Jesús ndii: ―¿Yo̱o̱ nduuꞌ a̱ kuní u̱nꞌ? ―ni̱ kachi̱ a̱ xiinꞌ aꞌ. Te̱ ni̱ na̱kui̱i̱n aꞌ ndii: ―Sa̱a̱ u̱nꞌ ña̱ va̱ꞌa̱, tákuiꞌe, te̱ kaꞌa̱n chuunꞌ u̱nꞌ te̱ ku̱ndi̱e̱e̱ uvi̱ sa̱aꞌ tiaa̱ siꞌe̱ i̱ yoꞌoꞌ xiinꞌ u̱nꞌ miiꞌ ka̱ꞌndi̱a̱ chuunꞌ u̱nꞌ. I̱i̱n ra̱ ku̱nduꞌu̱ꞌ nda̱ꞌaꞌ kuaꞌa u̱nꞌ, te̱ i̱nga̱ ra̱ ku̱nduꞌu̱ꞌ nda̱ꞌaꞌ i̱ti̱n u̱nꞌ ―ni̱ kachi̱ aꞌ.
MAT 20:22 Sa̱kanꞌ te̱ ni̱ kaꞌa̱n a̱ xiinꞌ ra̱ ndii: ―Kündani̱ ndoꞌó ndee ña̱ xikán ndo̱ꞌ nuu̱ꞌ i̱. ¿Ñáá ku̱ndi̱e̱ni ndoꞌó ko̱o̱ ndo̱ꞌ tu̱ndoꞌo̱ꞌ chie̱ kooꞌ chukuuꞌ ña̱ ku̱ndo̱ꞌo̱ yuꞌu̱? ¿Ñáá ku̱ndi̱e̱ni ndo̱ꞌ ña̱ sa̱ndoꞌoꞌ ne̱ yivi̱ꞌ ndoꞌó nde̱e̱ naa sa̱a̱ ni̱a̱ xiinꞌ yuꞌu̱? ―ni̱ kachi̱ a̱ xiinꞌ ra̱. Te̱ ni̱ na̱kui̱i̱n te̱ ja̱a̱nꞌ ndii: ―U̱u̱n ndo̱ꞌ, ku̱ndi̱e̱ni ndu̱ ―ni̱ kachi̱ ra̱.
MAT 20:23 Sa̱kanꞌ te̱ ni̱ kaꞌa̱n a̱ xiinꞌ ra̱ ndii: ―Ndi̱xa̱ nduuꞌ a̱ ndii, ku̱ndi̱e̱ni ndoꞌó ko̱o̱ ndo̱ꞌ tu̱ndoꞌo̱ꞌ chie̱ kooꞌ chukuuꞌ ña̱ ku̱ndo̱ꞌo̱ yuꞌu̱, te̱ ku̱ndi̱e̱ni tu̱ ndo̱ꞌ ña̱ sa̱ndoꞌoꞌ ne̱ yivi̱ꞌ ndoꞌó nde̱e̱ naa sa̱a̱ ni̱a̱ xiinꞌ yuꞌu̱. Ndisu̱ ña̱ ku̱ndi̱e̱e̱ ndo̱ꞌ nda̱ꞌaꞌ kua̱ꞌa̱ i̱, uun nda̱ꞌaꞌ i̱ti̱n i̱ ndii, süu̱ꞌ yuꞌu̱ kuní a̱ taxiꞌ ña̱ ja̱a̱nꞌ, süu̱ꞌ ja̱a̱nꞌ ndii ne̱ xa̱ yoo tu̱ꞌva̱ ña̱ ja̱a̱nꞌ xaꞌa̱ꞌ ni̱ xa̱a̱ yu̱vaꞌ i̱ Ndiosí kui̱ti̱ꞌ na̱ti̱i̱n a̱ ―ni̱ kachi̱ a̱ xiinꞌ ra̱.
MAT 20:24 Te̱ kii̱ꞌ ni̱ xi̱ni̱ so̱ꞌo̱ i̱nga̱ te̱ uxi̱ taꞌan ña̱ ja̱a̱nꞌ ndii, ni̱ na̱saa̱ꞌ ra̱ ni̱ xi̱ni̱ ra̱ uvi̱ sa̱aꞌ te̱ ña̱ni̱ ja̱a̱nꞌ.
MAT 20:25 I̱kanꞌ te̱ ni̱ ka̱na̱ Jesús sa̱kuuꞌ ra̱, te̱ ni̱ kaꞌa̱n a̱ xiinꞌ ra̱ ndii: ―Xiní ndo̱ꞌ ña̱ kuaꞌa̱ꞌ te̱ kuuꞌ nu̱uꞌ nuu̱ꞌ ne̱ yivi̱ꞌ i̱i̱n yivi̱ꞌ ndii, sananduuꞌ ña̱ꞌaꞌ ra̱ nde̱e̱ naa ña̱ꞌa̱ ra̱, te̱ te̱ kuuꞌ kaꞌnuꞌ ka̱ te̱i̱n ni̱a̱ ndii, xikoꞌ niꞌiꞌ ña̱ꞌaꞌ ra̱ te̱ ña̱ kaꞌán mi̱iꞌ ra̱ yoo.
MAT 20:26 Ndisu̱ süu̱ꞌ sa̱kanꞌ ku̱ndu̱u̱ a̱ te̱i̱n ndoꞌó, süu̱ꞌ ja̱a̱nꞌ ndii yo̱o̱ ka̱ kuni ku̱ndu̱u̱ te̱ kaꞌnuꞌ ka̱ te̱i̱n ndoꞌó ndii, kuní a̱ ku̱ndu̱u̱ ra̱ te̱ ka̱ka̱ nu̱u̱ nuu̱ꞌ ndo̱ꞌ.
MAT 20:27 Te̱ yo̱o̱ ka̱ kuni ku̱ndu̱u̱ te̱ nu̱uꞌ te̱i̱n ndoꞌó ndii, kuní a̱ ña̱ ku̱ndu̱u̱ ra̱ te̱ ka̱ka̱ nu̱u̱ nuu̱ꞌ ndo̱ꞌ.
MAT 20:28 Sa̱kanꞌ tu̱ yuꞌu̱, ña̱ nduuꞌ tu̱ te̱ yivi̱ꞌ ndii, kuä̱xi̱ i̱ te̱ ka̱ka̱ nu̱u̱ ne̱ yivi̱ꞌ nuu̱ꞌ i̱. Süu̱ꞌ ja̱a̱nꞌ ndii kua̱xi̱ i̱ te̱ ka̱ka̱ nu̱u̱ i̱ nuu̱ꞌ ni̱a̱, te̱ cha̱ꞌvi̱ i̱ xiinꞌ kivi̱ꞌ ñu̱u̱ i̱ xaꞌa̱ꞌ kua̱chi̱ kuaꞌa̱ꞌ ne̱ yivi̱ꞌ ―ni̱ kachi̱ Jesús xiinꞌ ra̱.
MAT 20:29 Kii̱ꞌ ketaꞌ Jesús xiinꞌ te̱ nda̱ꞌaꞌ xaꞌa̱ꞌ a̱ ñu̱u̱ Jericó kuaꞌa̱n a̱ ndii, kuaꞌa̱ꞌ kooꞌ chukuuꞌ ne̱ yivi̱ꞌ ndikún xata̱ꞌ a̱ kuaꞌa̱n ni̱a̱.
MAT 20:30 Te̱ ndieeꞌ uvi̱ ta̱ꞌan te̱ kuiꞌe ndu̱chiꞌ nuu̱ꞌ yu̱ꞌuꞌ i̱chiꞌ miiꞌ xkaꞌndíá a̱ kuaꞌa̱n a̱ ja̱a̱nꞌ. Te̱ kii̱ꞌ ni̱ xi̱ni̱ so̱ꞌo̱ ra̱ ña̱ Jesús nduuꞌ ña̱ xkaꞌndíá kuaꞌa̱n ndii, ni̱ kua̱aꞌ tiꞌeꞌ ra̱ kaꞌán ra̱ ndii: ―¡Tákuiꞌe, yoꞌó ña̱ nduuꞌ si̱a̱niꞌ xikaꞌ David, ku̱vi̱ta i̱ni̱ u̱nꞌ xaꞌa̱ꞌ ndu̱! ―ni̱ kachi̱ ra̱.
MAT 20:31 Te̱ ne̱ yivi̱ꞌ ndii, ni̱ xiꞌe̱ ni̱a̱ nuu̱ꞌ ra̱, te̱ ko̱o̱ taxi̱nꞌ yu̱ꞌuꞌ ra̱, ndisu̱ so̱ꞌo̱ tiꞌeꞌ ka̱ kaꞌán ra̱ ndii: ―¡Tákuiꞌe, yoꞌó ña̱ nduuꞌ si̱a̱niꞌ xikaꞌ David, ku̱vi̱ta i̱ni̱ u̱nꞌ xaꞌa̱ꞌ ndu̱! ―ni̱ kachi̱ ra̱.
MAT 20:32 Sa̱kanꞌ te̱ ni̱ xi̱kuii̱n Jesús, te̱ ni̱ ka̱na̱ ña̱ꞌaꞌ a̱, te̱ ni̱ nda̱tuꞌu̱nꞌ ña̱ꞌaꞌ a̱ ndii: ―¿Ndee ña̱ kuní ndo̱ꞌ sa̱a̱ i̱ xaꞌa̱ꞌ ndo̱ꞌ? ―ni̱ kachi̱ a̱.
MAT 20:33 Te̱ ni̱ na̱kui̱i̱n uvi̱ sa̱aꞌ te̱ kuiꞌe ndu̱chiꞌ nuu̱ꞌ ja̱a̱nꞌ ndii: ―Tákuiꞌe, kuní ndu̱ ndii, na̱ko̱to̱ꞌni̱ ndu̱ sa̱a̱ u̱nꞌ ―ni̱ kachi̱ ra̱ xiinꞌ a̱.
MAT 20:34 Sa̱kanꞌ te̱ ni̱ ku̱vi̱ta i̱ni̱ a̱ xaꞌa̱ꞌ ra̱, te̱ ni̱ tondi̱a̱ nda̱ꞌaꞌ a̱ ndu̱chiꞌ nuu̱ꞌ uvi̱ sa̱aꞌ ra̱. Te̱ i̱i̱n ni̱ nuni̱a̱ꞌ ti̱o̱ꞌ ndu̱chiꞌ nuu̱ꞌ ra̱ ja̱a̱nꞌ. Te̱ ni̱ xi̱ku̱ndiku̱n ña̱ꞌaꞌ ra̱.
MAT 21:1 Kii̱ꞌ xa̱ kuyatinꞌ Jesús xiinꞌ te̱ nda̱ꞌaꞌ xaꞌa̱ꞌ a̱ ñu̱u̱ Jerusalén ndii, ni̱ xa̱a̱ ni̱a̱ ñu̱u̱ Betfagé, ña̱ naá ya̱ti̱n xaꞌa̱ꞌ xiki̱ꞌ ña̱ naniꞌ Olivos. Ikanꞌ te̱ ni̱ ti̱ꞌviꞌ a̱ uvi̱ ta̱ꞌan te̱ nda̱ꞌaꞌ xaꞌa̱ꞌ a̱,
MAT 21:2 kaꞌán a̱ xiinꞌ ra̱ ndii: ―Kuaꞌa̱n ndo̱ꞌ ñu̱u̱ lulu, ña̱ tuviꞌ kanduꞌu̱ꞌ tu̱ku̱ taꞌviꞌ kaa̱ꞌ. Te̱ kii̱ꞌ ko̱ꞌni̱ ndo̱ꞌ kuaꞌa̱n ndo̱ꞌ ñu̱u̱ kaa̱ꞌ ndii, ku̱ni̱ ndo̱ꞌ tiín i̱i̱n mburra xiinꞌ i̱i̱n mburru sie. Nda̱xinꞌ ndo̱ꞌ riꞌ te̱ ki̱xi̱n ndo̱ꞌ xiinꞌ riꞌ yoꞌoꞌ.
MAT 21:3 Te̱ naaꞌ kaꞌán yo̱o̱ ka̱ xiinꞌ ndo̱ꞌ ndee ka̱ ña̱ꞌa̱ ndii, kaꞌa̱n ndo̱ꞌ xiinꞌ ni̱a̱ ndii: “Nuu̱ꞌ xto̱ꞌo̱ e̱ꞌ kuní riꞌ i̱i̱n xaꞌaꞌ, ndi̱ꞌi̱ ja̱a̱nꞌ te̱ ki̱xi̱n ndi̱a̱ka̱ tu̱ku̱u̱ a̱ riꞌ yoꞌoꞌ”, kachi̱ ndo̱ꞌ ―ni̱ kachi̱ a̱ xiinꞌ ra̱.
MAT 21:4 Sa̱kanꞌ ni̱ xkaꞌndi̱a̱ a̱, te̱ xinu̱ ña̱ ni̱ kaꞌa̱n te̱ ni̱ kaꞌa̱n tiakú tu̱ꞌu̱n Ndiosí xta̱ꞌanꞌ kii̱ꞌ ni̱ kaꞌa̱n ra̱ ndii:
MAT 21:5 Kaꞌa̱n ndo̱ꞌ xiinꞌ ne̱ ndieeꞌ ñu̱u̱ Sión ndii: “Ko̱to̱ ndo̱ꞌ kaa̱ꞌ kua̱xi̱ rey ndo̱ꞌ. Ña̱ maso va̱ nduuꞌ a̱, te̱ nduꞌu̱ꞌ a̱ xata̱ꞌ i̱i̱n mburru sie kua̱xi̱ a̱, te̱ siꞌe̱ i̱i̱n ki̱tiꞌ, tiꞌ ndisoꞌ ña̱ꞌa̱, nduuꞌ riꞌ.” Ni̱ kachi̱ ra̱.
MAT 21:6 Sa̱kanꞌ te̱ ni̱ ki̱e̱e̱ te̱ nda̱ꞌaꞌ xaꞌa̱ꞌ ja̱a̱nꞌ kuaꞌa̱n ra̱, te̱ ni̱ xa̱a̱ ra̱ sa̱a̱ niiꞌ ni̱ kaꞌa̱n chuunꞌ a̱ xiinꞌ ra̱.
MAT 21:7 Te̱ ni̱ na̱ka̱ ra̱ riꞌ te̱ kuaꞌa̱n ra̱ xiinꞌ riꞌ miiꞌ iinꞌ Jesús, te̱ ni̱ ta̱ndi̱e̱e̱ ra̱ toto̱ ña̱ tití ra̱ xata̱ꞌ uvi̱ sa̱aꞌ riꞌ, te̱ ni̱ xi̱ku̱nduꞌu̱ꞌ a̱ xata̱ꞌ tiꞌ sie.
MAT 21:8 Te̱ ne̱ yivi̱ꞌ kuaꞌa̱ꞌ yaꞌa̱ ja̱a̱nꞌ ndii, ni̱ xa̱ki̱n ni̱a̱ toto̱ ña̱ ndisoꞌ ni̱a̱ i̱chiꞌ. Te̱ sa̱va̱ tu̱ku̱ ni̱a̱ ni̱ xaꞌnu̱ nda̱ꞌaꞌ nii̱ꞌ i̱tunꞌ, te̱ ni̱ xa̱ki̱n ni̱a̱ i̱chiꞌ miiꞌ xkaꞌndíá Jesús kuaꞌa̱n a̱ ja̱a̱nꞌ.
MAT 21:9 Te̱ ne̱ yivi̱ꞌ, ne̱ niꞌiꞌ i̱chiꞌ kuaꞌa̱n nuu̱ꞌ a̱ xiinꞌ ne̱ ndikún xata̱ꞌ a̱ ndii, tiꞌeꞌ va̱ ni̱ kua̱aꞌ ni̱a̱ kaꞌán ni̱a̱ ndii: ―¡Na na̱ti̱i̱n ña̱ nduuꞌ si̱a̱niꞌ xikaꞌ David ña̱ xakaꞌnuꞌ ña̱ꞌaꞌ e̱ꞌ! ¡Sañuꞌuꞌ va̱ xto̱ꞌo̱ e̱ꞌ ña̱ kua̱xi̱ kuenta a̱ kaa̱ꞌ! ¡Na na̱ti̱i̱n Ndiosí, ña̱ nduꞌu̱ꞌ ndi̱e̱nu̱, ña̱ xakaꞌnuꞌ ña̱ꞌaꞌ e̱ꞌ! ―ni̱ kachi̱ ni̱a̱.
MAT 21:10 Te̱ kii̱ꞌ ndiꞌví a̱ ñu̱u̱ Jerusalén kuaꞌa̱n a̱ ndii, ni̱ ndi̱ꞌni̱ va̱ nimá sa̱kuuꞌ ne̱ ñu̱u̱ ja̱a̱nꞌ ndatuꞌúnꞌ taꞌanꞌ ni̱a̱ ndii: ―¿Yo̱o̱ nduuꞌ tu̱ te̱ kaa̱ꞌ? ―kachi ni̱a̱.
MAT 21:11 Te̱ ne̱ yivi̱ꞌ kuaꞌa̱ꞌ, ne̱ kua̱xi̱ xiinꞌ Jesús ja̱a̱nꞌ, kaꞌán ndii: ―Te̱ kaa̱ꞌ nduuꞌ te̱ kaꞌán tiakú tu̱ꞌu̱n Ndiosí, te̱ na̱niꞌ Jesús, te̱ ñu̱u̱ Nazaret, ña̱ kanduꞌu̱ꞌ nuu̱ꞌ ñu̱ꞌuꞌ Galilea ―kachi ni̱a̱.
MAT 21:12 Te̱ ni̱ nda̱ꞌni̱ Jesús nuu̱ꞌ ki̱ꞌe̱ yu̱kunꞌ kaꞌnuꞌ, te̱ ni̱ ta̱xiꞌ uꞌvi̱ a̱ sa̱kuuꞌ ne̱ xiko̱ꞌ ña̱ꞌa̱ xiinꞌ ne̱ sata̱ꞌ nuu̱ꞌ ki̱ꞌe̱ ja̱a̱nꞌ. Te̱ ni̱ sa̱ndi̱ko̱ kava̱ tu̱ a̱ mesa te̱ namaꞌ xu̱ꞌunꞌ xiinꞌ tei̱ te̱ xiko̱ꞌ paloma,
MAT 21:13 te̱ ni̱ kaꞌa̱n a̱ xiinꞌ ni̱a̱ ndii: ―Yoso̱ꞌ a̱ nuu̱ꞌ tu̱tu̱ Ndiosí miiꞌ kaꞌán a̱ ndii: “Vi̱ꞌe̱ i̱ ndii, i̱i̱n xaanꞌ miiꞌ ndatuꞌunꞌ ne̱ yivi̱ꞌ xi̱i̱nꞌ i̱ nduuꞌ a̱”, kachi a̱. Ndisu̱ ndoꞌó ndii, xa̱ ni̱ nda̱sa̱ndu̱u̱ ndo̱ꞌ a̱ vi̱ꞌe̱ ne̱ kuiꞌna̱ꞌ ―ni̱ kachi̱ Jesús.
MAT 21:14 Te̱ ni̱ nde̱kui̱e̱ ne̱ kuiꞌe ndu̱chiꞌ nuu̱ꞌ xiinꞌ ne̱ kuiꞌe xaꞌa̱ꞌ nuu̱ꞌ a̱ nuu̱ꞌ ki̱ꞌe̱ ja̱a̱nꞌ, te̱ ni̱ sa̱ndaꞌa ña̱ꞌaꞌ a̱.
MAT 21:15 Ndisu̱ ni̱ na̱saa̱ꞌ sutu̱ kuuꞌ nu̱uꞌ xiinꞌ te̱ saniaꞌá tu̱ꞌu̱n nde̱iꞌ Ndiosí kii̱ꞌ ni̱ xi̱ni̱ ra̱ ña̱ kaꞌnuꞌ ña̱ ni̱ xa̱a̱ Jesús i̱kanꞌ. Te̱ ni̱ na̱saa̱ꞌ tu̱ ra̱ kii̱ꞌ ni̱ xi̱ni̱ so̱ꞌo̱ ra̱ ña̱ kuaaꞌ ne̱ sa̱va̱ nuu̱ꞌ ki̱ꞌe̱ ja̱a̱nꞌ xakaꞌnuꞌ ni̱a̱ Ndiosí kaꞌán ni̱a̱ ndii: “Na na̱ti̱i̱n ña̱ nduuꞌ si̱a̱niꞌ xikaꞌ David ña̱ xakaꞌnuꞌ ña̱ꞌaꞌ e̱ꞌ”, kachi ni̱a̱.
MAT 21:16 Te̱ ni̱ kaꞌa̱n ra̱ xiinꞌ Jesús ndii: ―¿Ñáá xïni so̱ꞌo̱ u̱nꞌ ña̱ kaꞌán ne̱ kaa̱ꞌ? ―ni̱ kachi̱ ra̱. Te̱ ni̱ kaꞌa̱n a̱ xiinꞌ ra̱ ndii: ―Uun, xini so̱ꞌo̱ i̱. ¿Ñáá tïa̱ꞌan ka̱ꞌvi̱ ndoꞌó ña̱ yoso̱ꞌ nuu̱ꞌ tu̱tu̱ Ndiosí? Ña̱ ja̱a̱nꞌ kaꞌán ndii: “Ne̱ sa̱va̱ xiinꞌ ne̱ kuañuꞌu̱, ne̱ chichinꞌ ka̱, ka̱ta̱ ya̱a̱ nuu̱ꞌ u̱nꞌ xakaꞌnuꞌ ni̱a̱ yoꞌó”, kachi a̱ ―ni̱ kachi̱ a̱.
MAT 21:17 Sa̱kanꞌ te̱ ni̱ na̱ko̱o̱ ña̱ꞌaꞌ a̱, te̱ ni̱ ke̱ta̱ a̱ nuu̱ꞌ ñu̱u̱ ja̱a̱nꞌ, te̱ kuaꞌa̱n a̱ ñu̱u̱ Betania, te̱ i̱kanꞌ ni̱ kixi̱n a̱.
MAT 21:18 Ni̱a̱ꞌa̱ yaꞌa̱ tu̱ku̱ kivi̱ꞌ kii̱ꞌ kuaꞌa̱n tu̱ku̱u̱ Jesús xiinꞌ te̱ nda̱ꞌaꞌ xaꞌa̱ꞌ a̱ ñu̱u̱ Jerusalén ndii, ni̱ xiꞌi̱ a̱ so̱ko̱.
MAT 21:19 I̱kanꞌ te̱ ni̱ xi̱ni̱ a̱ iinꞌ i̱i̱n i̱tunꞌ ndo̱koꞌ higuera ya̱ti̱n yu̱ꞌuꞌ i̱chiꞌ ja̱a̱nꞌ, te̱ ni̱ xaꞌa̱n a̱ miiꞌ iinꞌ nu̱ꞌ. Ndisu̱ kö̱o̱ꞌ ndo̱koꞌ nu̱ꞌ iinꞌ, süu̱ꞌ ja̱a̱nꞌ ndii yuku̱ kui̱ti̱ꞌ nu̱ꞌ yoo. Sa̱kanꞌ te̱ ni̱ kaꞌa̱n Jesús xiinꞌ nu̱ꞌ ndii: ―Kö̱o̱ꞌ kivi̱ꞌ xa̱chiꞌ ka̱ ku̱u̱n ndo̱koꞌ yoꞌó ―ni̱ kachi̱ a̱. Xa̱ kaꞌán e̱ꞌ te̱ i̱i̱n ni̱ ichi̱ ti̱o̱ꞌ nu̱ꞌ.
MAT 21:20 Te̱ kii̱ꞌ ni̱ xi̱ni̱ te̱ nda̱ꞌaꞌ xaꞌa̱ꞌ a̱ ña̱ ja̱a̱nꞌ ndii, ni̱ na̱nda̱ni̱ va̱ ra̱ kaꞌán ra̱ ndii: ―¿Sa̱a̱ tu̱ na i̱i̱n ni̱ ichi̱ kui̱ti̱ꞌ tunꞌ kaa̱ꞌ? ―ni̱ kachi̱ ra̱.
MAT 21:21 Sa̱kanꞌ te̱ ni̱ kaꞌa̱n a̱ xiinꞌ ra̱ ndii: ―Ña̱ nda̱ku kaꞌán i̱ xiinꞌ ndo̱ꞌ ndii, naaꞌ i̱ni̱ ndo̱ꞌ xini ndo̱ꞌ Ndiosí, te̱ sä̱xi̱i̱ ndo̱ꞌ nimá ndo̱ꞌ nde̱e̱ sie ndii, süu̱ꞌ naa ña̱ kaa̱ꞌ kui̱ti̱ꞌ ku̱vi̱ sa̱a̱ ndo̱ꞌ. Süu̱ꞌ ja̱a̱nꞌ ndii ku̱vi̱ tu̱ kaꞌa̱n ndo̱ꞌ nde̱e̱ xiinꞌ i̱kuꞌ kaa̱ꞌ ndii: “Kuaꞌan ke̱ta̱ miiꞌ iinꞌ u̱nꞌ ñaa̱ꞌ, te̱ kuꞌu̱n sko̱ꞌniꞌ xiinꞌ mi̱iꞌ u̱nꞌ nde̱e̱ mi̱ni̱ kaꞌnuꞌ”, kachi̱ ndo̱ꞌ, te̱ sa̱kanꞌ xna̱ꞌa̱ xkaꞌndi̱a̱ a̱.
MAT 21:22 Te̱ sa̱kuuꞌ ña̱ kaka̱n ndo̱ꞌ nuu̱ꞌ Ndiosí kii̱ꞌ i̱ni̱ ndo̱ꞌ xini ña̱ꞌaꞌ ndo̱ꞌ ndii, ta̱xi̱ ña̱ꞌaꞌ a̱ nda̱ꞌaꞌ ndo̱ꞌ ―ni̱ kachi̱ a̱.
MAT 21:23 Te̱ kii̱ꞌ ni̱ ndiꞌvi̱ a̱ nuu̱ꞌ ki̱ꞌe̱ yu̱kunꞌ kaꞌnuꞌ, te̱ ni̱ sa̱niaꞌá a̱ ne̱ yivi̱ꞌ ndii, ni̱ ku̱ya̱ti̱n kiꞌinꞌ sutu̱ kuuꞌ nu̱uꞌ xiinꞌ kiꞌinꞌ te̱ xi̱xa̱ nuu̱ꞌ ñu̱u̱ ja̱a̱nꞌ nuu̱ꞌ a̱. Te̱ ni̱ nda̱tuꞌu̱nꞌ ña̱ꞌaꞌ ra̱ ndii: ―¿Yo̱o̱ ni̱ ta̱xi̱ ndi̱e̱e̱ꞌ nuu̱ꞌ u̱nꞌ te̱ xaaꞌ u̱nꞌ ña̱ xaaꞌ u̱nꞌ? ¿Yo̱o̱ ni̱ sa̱kuisoꞌ chuunꞌ yoꞌó? ―ni̱ kachi̱ ra̱.
MAT 21:24 Sa̱kanꞌ te̱ ni̱ kaꞌa̱n a̱ xiinꞌ ra̱ ndii: ―Nda̱tuꞌu̱nꞌ tu̱ yuꞌu̱ ndoꞌó i̱i̱n ña̱ꞌa̱. Te̱ naaꞌ na̱kui̱i̱n ndo̱ꞌ a̱ ndii, na̱kui̱i̱n tu̱ yuꞌu̱ yo̱o̱ ni̱ ta̱xi̱ ndi̱e̱e̱ꞌ i̱, te̱ xaaꞌ i̱ ña̱ ja̱a̱nꞌ.
MAT 21:25 ¿Yo̱o̱ ni̱ sa̱kuisoꞌ chuunꞌ Juan, te̱ ni̱ sa̱kuchiꞌ ra̱ ne̱ yivi̱ꞌ kuenta Ndiosí? ¿Ñáá Ndiosí ni̱ sa̱kuisoꞌ chuunꞌ ña̱ꞌaꞌ uun ñáá te̱ yivi̱ꞌ ni̱ sa̱kuisoꞌ chuunꞌ ña̱ꞌaꞌ? ―ni̱ kachi̱ a̱. Sa̱kanꞌ te̱ ni̱ nda̱tuꞌunꞌ xiinꞌ taꞌanꞌ ra̱ ndii: ―¿Ndee ña̱ ku̱vi̱ kaꞌa̱n e̱ꞌ? Naaꞌ kaꞌa̱n e̱ꞌ ña̱ Ndiosí ni̱ sa̱kuisoꞌ chuunꞌ ña̱ꞌaꞌ ndii, kaꞌa̱n ra̱ xiinꞌ e̱ꞌ ndii: “¿Ndichun na nï̱ ka̱ndi̱xaꞌ ña̱ꞌaꞌ ndo̱ꞌ?”
MAT 21:26 Te̱ kü̱vi̱ kaꞌa̱n tu̱ e̱ꞌ ña̱ te̱ yivi̱ꞌ ni̱ sa̱kuisoꞌ chuunꞌ ña̱ꞌaꞌ, sa̱kanꞌ ña̱ yiꞌvi e̱ꞌ ne̱ yivi̱ꞌ kuaꞌa̱ꞌ kaa̱ꞌ. Kua̱chi̱ ndii sa̱kuuꞌ ni̱a̱ kandixaꞌ ña̱ i̱i̱n te̱ ni̱ kaꞌa̱n tiakú tu̱ꞌu̱n Ndiosí ni̱ nduu̱ Juan ja̱a̱nꞌ ―ni̱ kachi̱ xiinꞌ taꞌanꞌ ra̱.
MAT 21:27 Sa̱kanꞌ na kuiiꞌ ni̱ kaꞌa̱n ra̱ xiinꞌ Jesús ndii: ―Xïní ndu̱ yo̱o̱ ―ni̱ kachi̱ ra̱. Te̱ ni̱ kaꞌa̱n ka̱ Jesús xiinꞌ ra̱ ndii: ―Sa̱kanꞌ tu̱ yuꞌu̱ ndii, käꞌa̱n i̱ xiinꞌ ndo̱ꞌ yo̱o̱ ni̱ ta̱xi̱ ndi̱e̱e̱ꞌ i̱ te̱ xaaꞌ i̱ ña̱ kaa̱ꞌ.
MAT 21:28 ’¿Sa̱a̱ tuu ndo̱ꞌ xaꞌa̱ꞌ ña̱ yo̱ꞌo̱? I̱i̱n te̱ yivi̱ꞌ ndii, ni̱ yoo̱ uvi̱ taꞌan siꞌe̱ ra̱, te̱ untaꞌ ni̱ kaꞌa̱n ra̱ xiinꞌ te̱ xkuaꞌa̱ꞌ ndii: “Kuaꞌan, yu̱vaꞌ i̱, te̱ sa̱chuunꞌ u̱nꞌ xaꞌa̱ꞌ yo̱ꞌoꞌ uva i̱ vi̱ti̱n”, ni̱ kachi̱ ra̱.
MAT 21:29 Te̱ ni̱ na̱kui̱i̱n te̱ ja̱a̱nꞌ kaꞌán ra̱ ndii: “Küni kuꞌu̱n i̱”, ni̱ kachi̱ ra̱. Ndisu̱ i̱i̱n kani̱ꞌ te̱ ni̱ na̱ma̱ ra̱ nimá ra̱, te̱ kuaꞌa̱n sa̱chuunꞌ ra̱.
MAT 21:30 Sa̱kanꞌ te̱ i̱i̱n kachi ni̱ kaꞌa̱n tu̱ yu̱vaꞌ ja̱a̱nꞌ xiinꞌ i̱nga̱ siꞌe̱ ra̱. Te̱ ni̱ na̱kui̱i̱n te̱ ja̱a̱nꞌ ndii: “Va̱ꞌa̱, tákuiꞌe kuꞌu̱n i̱”, ni̱ kachi̱ ra̱. Ndisu̱ nï̱ xaꞌa̱n ra̱ nuu̱ꞌ chu̱u̱n ja̱a̱nꞌ.
MAT 21:31 ¿Ndee te̱ uvi̱ taꞌan ja̱a̱nꞌ ni̱ sa̱xinú ña̱ kuní yu̱vaꞌ ra̱, tuu ndo̱ꞌ? ―ni̱ kachi̱ a̱. Te̱ ni̱ na̱kui̱i̱n ra̱ ndii: ―Te̱ nu̱uꞌ ―ni̱ kachi̱ ra̱. Sa̱kanꞌ te̱ ni̱ kaꞌa̱n a̱ xiinꞌ ra̱ ndii: ―Ña̱ nda̱ku kaꞌán i̱ xiinꞌ ndo̱ꞌ ndii, kanu̱uꞌ ka̱ te̱ kendiaa̱ꞌ yaꞌviꞌ xaꞌa̱ꞌ ñu̱u̱ Roma, xiinꞌ ña̱ꞌaꞌ ne̱ xiín ta̱xi̱ ka̱ꞌndi̱a̱ chuunꞌ Ndiosí nimá te̱ sa̱kanꞌ nimá ndoꞌó.
MAT 21:32 Kua̱chi̱ ndii ni̱ ki̱xi̱n Juan te̱ sa̱niaꞌá ra̱ ndoꞌó i̱chiꞌ ña̱ xachuunꞌ nda̱ku. Te̱ ndii nï̱ ka̱ndi̱xaꞌ ña̱ꞌaꞌ ndo̱ꞌ, ndisu̱ te̱ kendiaa̱ꞌ yaꞌviꞌ xiinꞌ ña̱ꞌaꞌ ne̱ xiín ja̱a̱nꞌ ndii, ni̱ ka̱ndi̱xaꞌ ña̱ꞌaꞌ ni̱a̱. Te̱ ndoꞌó ndii, tee̱ꞌ ndee ni̱ xi̱ni̱ ndo̱ꞌ ña̱ ni̱ xa̱a̱ ne̱ ja̱a̱nꞌ ndii, nï̱ na̱ma̱ ndo̱ꞌ nimá ndo̱ꞌ te̱ ka̱ndi̱xaꞌ ndo̱ꞌ ña̱ ni̱ kaꞌa̱n Juan ja̱a̱nꞌ.
MAT 21:33 ’Ku̱ni̱ so̱ꞌo̱ ndo̱ꞌ i̱nga̱ ña̱ kaꞌán ndi̱a̱a̱ yo̱ꞌo̱. Ni̱ yoo̱ i̱i̱n te̱ xiinꞌ ñu̱ꞌuꞌ, te̱ nduuꞌ yu̱vaꞌ siꞌiꞌ, te̱ ni̱ chi̱ꞌi̱ ra̱ kuaꞌa̱ꞌ yo̱ꞌoꞌ uva, te̱ ni̱ nda̱si̱ i̱ꞌnu̱ ra̱ a̱, te̱ ni̱ xa̱ti̱a̱ tu̱ ra̱ miiꞌ kuei̱n ra̱ uva ja̱a̱nꞌ te̱ ka̱sa̱ꞌa̱ ra̱ vino xiinꞌ a̱. Te̱ ni̱ xa̱ꞌa̱ ni̱ tu̱ ra̱ i̱i̱n vi̱ꞌe̱ sukun miiꞌ ku̱vi̱ ko̱to̱ ndo̱so̱ꞌ ra̱ ka̱niiꞌ nuu̱ꞌ ñu̱ꞌuꞌ ja̱a̱nꞌ. Sa̱kanꞌ te̱ ni̱ ndu̱kuꞌ ra̱ te̱ tatú, te̱ ko̱to̱ ña̱ ja̱a̱nꞌ, te̱ ni̱ ke̱ta̱ ra̱ kuaꞌa̱n ra̱ tu̱ku̱ ñu̱ꞌuꞌ.
MAT 21:34 Te̱ kii̱ꞌ xa̱ kuyatinꞌ xaa̱ kivi̱ꞌ ña̱ na̱kui̱xa̱ nduu̱ꞌ uva ja̱a̱nꞌ ndii, ni̱ ti̱ꞌviꞌ ra̱ kiꞌinꞌ te̱ xikaꞌ nuuꞌ nuu̱ꞌ ra̱ te̱ kun na̱so̱ te̱ ja̱a̱nꞌ chaaꞌ uva ña̱ ndoo̱ nda̱ꞌaꞌ te̱ xiinꞌ ñu̱ꞌuꞌ ja̱a̱nꞌ.
MAT 21:35 Ndisu̱ kii̱ꞌ ni̱ nde̱kui̱e̱ te̱ xikaꞌ nuuꞌ ja̱a̱nꞌ ndii, ni̱ ti̱i̱n te̱ tatú, te̱ xitoꞌ uva ja̱a̱nꞌ, sa̱kuuꞌ te̱ xikaꞌ nuuꞌ ja̱a̱nꞌ. Sa̱va̱ te̱ ja̱a̱nꞌ ndii, ni̱ ka̱ni̱ uꞌvi̱ ña̱ꞌaꞌ ra̱, te̱ sa̱va̱ ra̱ ndii, ni̱ xa̱ꞌni̱ꞌ ña̱ꞌaꞌ ra̱, te̱ sa̱va̱ tu̱ku̱ ra̱ ndii, ni̱ ku̱u̱n yuu̱ꞌ xa̱va̱ꞌa̱ ña̱ꞌaꞌ ra̱.
MAT 21:36 Te̱ ni̱ ti̱ꞌviꞌ ka̱ te̱ xiinꞌ ñu̱ꞌuꞌ ja̱a̱nꞌ kuaꞌa̱ꞌ ka̱ te̱ xikaꞌ nuuꞌ nuu̱ꞌ ra̱ te̱ sa̱kanꞌ ña̱ nu̱uꞌ, te̱ niiꞌ sa̱kanꞌ tu̱ ni̱ xa̱a̱ te̱ tatú ja̱a̱nꞌ xiinꞌ te̱ ja̱a̱nꞌ.
MAT 21:37 Te̱ soꞌo̱ꞌ ndiꞌiꞌ ndii, ni̱ ti̱ꞌviꞌ ra̱ tiaa̱ siꞌe̱ ra̱ miiꞌ ñuꞌuꞌ te̱ tatú ja̱a̱nꞌ, kaꞌán ra̱ xiinꞌ nimá ra̱ ndii: “Ko̱to̱ kaꞌnuꞌ ra̱ tiaa̱ siꞌe̱ e̱ꞌ”, kachi ra̱.
MAT 21:38 Ndisu̱ ni̱ kaꞌa̱n xiinꞌ taꞌan te̱ tatú ja̱a̱nꞌ kii̱ꞌ ni̱ xi̱ni̱ ra̱ kua̱xi̱ tiaa̱ siꞌe̱ te̱ xiinꞌ ñu̱ꞌuꞌ ja̱a̱nꞌ ndii: “Te̱ kaa̱ꞌ na̱ndu̱u̱ te̱ xiinꞌ ñu̱ꞌuꞌ yoꞌoꞌ kii̱ꞌ ku̱vi̱ yu̱vaꞌ ra̱. Toꞌo̱ꞌ ndo̱ꞌ te̱ ka̱ꞌni̱ꞌ e̱ꞌ ra̱, te̱ sa̱kanꞌ na̱ndu̱u̱ yooꞌ te̱ xiinꞌ ñu̱ꞌuꞌ yoꞌoꞌ”, ni̱ kachi̱ ra̱.
MAT 21:39 Sa̱kanꞌ te̱ ni̱ ti̱i̱n ña̱ꞌaꞌ ra̱ xta̱ꞌniꞌ ra̱ xaꞌa̱ꞌ uva ja̱a̱nꞌ, te̱ ni̱ xa̱ꞌni̱ꞌ ña̱ꞌaꞌ ra̱.
MAT 21:40 Te̱ kii̱ꞌ na̱ndi̱koꞌ te̱ xiinꞌ ñu̱ꞌuꞌ miiꞌ yoo yo̱ꞌoꞌ uva ja̱a̱nꞌ ndii, ¿ndee ña̱ tuu ndoꞌó sa̱a̱ ra̱ xiinꞌ te̱ tatú ja̱a̱nꞌ? ―ni̱ kachi̱ Jesús.
MAT 21:41 Sa̱kanꞌ te̱ ni̱ na̱kui̱i̱n ra̱ nuu̱ꞌ a̱ ndii: ―Ka̱ꞌni̱ꞌ sa̱a̱ ni̱ ku̱u̱ ra̱ te̱ ni̱a̱ꞌa ja̱a̱nꞌ, te̱ ta̱xi̱ ra̱ yo̱ꞌoꞌ uva ja̱a̱nꞌ nda̱ꞌaꞌ tu̱ku̱ te̱ yivi̱ꞌ, te̱ sa̱na̱kuaꞌa nduu̱ꞌ uva ja̱a̱nꞌ nda̱ꞌaꞌ te̱ xiinꞌ ña̱ꞌa̱ a̱ kii̱ꞌ na̱kui̱xa̱ so̱ꞌo̱ a̱ ―ni̱ kachi̱ ra̱.
MAT 21:42 I̱kanꞌ te̱ ni̱ kaꞌa̱n a̱ xiinꞌ te̱ ja̱a̱nꞌ ndii: ―¿Ñáá tïa̱ꞌan ka̱ꞌvi̱ ndoꞌó ña̱ yoso̱ꞌ nuu̱ꞌ tu̱tu̱ Ndiosí miiꞌ kaꞌán a̱ ndii? Yuu̱ꞌ, ña̱ nï̱ xta̱ni̱ te̱ xaꞌa vi̱ꞌe̱ ndii, ña̱ ja̱a̱nꞌ ni̱ na̱ndu̱u̱ yuu̱ꞌ kuuꞌ nu̱uꞌ xaꞌa̱ꞌ xiki̱ꞌ vi̱ꞌe̱. Ña̱ ja̱a̱nꞌ ni̱ xa̱a̱ xto̱ꞌo̱ e̱ꞌ Ndiosí, te̱ nandani̱ xa̱va̱ꞌa̱ e̱ꞌ. Sa̱kanꞌ yoso̱ꞌ a̱.
MAT 21:43 Sa̱kanꞌ na kuiiꞌ kaꞌán i̱ xiinꞌ ndo̱ꞌ ña̱ tä̱xi̱ ka̱ Ndiosí ña̱ ka̱ꞌndi̱a̱ chuunꞌ a̱ nimá ndo̱ꞌ, süu̱ꞌ ja̱a̱nꞌ ndii ka̱ꞌndi̱a̱ chuunꞌ a̱ nimá ne̱ saxinú ña̱ kaꞌán a̱.
MAT 21:44 Te̱ yo̱o̱ ka̱ na̱ma̱ xata̱ꞌ yuu̱ꞌ ja̱a̱nꞌ ndii, kaꞌnu̱ ña̱ꞌaꞌ a̱. Ndisu̱ yo̱o̱ ka̱ xata̱ꞌ na̱ma̱ yuu̱ꞌ ja̱a̱nꞌ ndii, sa̱kuachiꞌ xiꞌe̱ xa̱chiꞌ ña̱ꞌaꞌ a̱ ―ni̱ kachi̱ Jesús.
MAT 21:45 Te̱ sutu̱ kuuꞌ nu̱uꞌ xiinꞌ te̱ fariseo ndii, ni̱ ku̱nda̱ni̱ ra̱ ña̱ ni̱ ti̱i̱n kua̱chi̱ ña̱ꞌaꞌ Jesús xiinꞌ ña̱ kaꞌán ndi̱a̱a̱ ja̱a̱nꞌ.
MAT 21:46 Te̱ ni̱ xika̱ te̱ kuuꞌ kaꞌnuꞌ ja̱a̱nꞌ ti̱i̱n ra̱ Jesús, ndisu̱ nï̱ ku̱vi̱ sa̱a̱ ra̱ ña̱ ja̱a̱nꞌ xaꞌa̱ꞌ a̱ ña̱ yiꞌvi ra̱ ne̱ yivi̱ꞌ, sa̱kanꞌ ña̱ kandixaꞌ ne̱ ja̱a̱nꞌ ña̱ te̱ kaꞌán tiakú tu̱ꞌu̱n Ndiosí nduuꞌ a̱.
MAT 22:1 Te̱ tu̱ku̱ i̱chiꞌ ni̱ kaꞌa̱n Jesús i̱nga̱ ka̱ ña̱ kaꞌán ndi̱a̱a̱ nuu̱ꞌ te̱ kuuꞌ nu̱uꞌ ja̱a̱nꞌ ndii:
MAT 22:2 ―Ña̱ xaꞌndia chuunꞌ Ndiosí nimá ne̱ yivi̱ꞌ ndii, nakuitá a̱ xiinꞌ nde̱e̱ naa i̱i̱n rey, te̱ ni̱ xa̱ꞌa̱ vi̱koꞌ chie̱ xaꞌa̱ꞌ ña̱ ni̱ tu̱ndaꞌa̱ꞌ tiaa̱ siꞌe̱ ra̱.
MAT 22:3 Te̱ ni̱ ti̱ꞌviꞌ ra̱ te̱ xikaꞌ nuuꞌ nuu̱ꞌ ra̱ te̱ kuꞌu̱n na̱ka̱ te̱ ja̱a̱nꞌ ne̱ ni̱ ta̱tu̱ ra̱ ja̱a̱nꞌ, ndisu̱ nï̱ xi̱i̱n ni̱a̱ ki̱xi̱n ni̱a̱.
MAT 22:4 Te̱ ni̱ ti̱ꞌviꞌ ni̱ tukuuꞌ ra̱ i̱nga̱ te̱ xikaꞌ nuuꞌ nuu̱ꞌ ra̱ kaꞌán ra̱ ndii: “Kaꞌa̱n ndo̱ꞌ xiinꞌ ne̱ ni̱ ta̱tu̱ i̱ ja̱a̱nꞌ ndii, xa̱ yoo tu̱ꞌva̱ ña̱ xaxi̱ꞌ xaꞌa̱ꞌ vi̱koꞌ, sa̱kanꞌ ña̱ xa̱ ni̱ xa̱ꞌni̱ꞌ i̱ toro, te̱ ni̱ xa̱ꞌni̱ꞌ tu̱ i̱ si̱ndiki̱ꞌ kuachiꞌ xa̱ꞌan kooꞌ chukuuꞌ. Te̱ sa̱kuuꞌ a̱ xa̱ yoo tu̱ꞌva̱. Ni̱a̱ꞌa̱ kiꞌi̱ꞌ ndo̱ꞌ vi̱koꞌ, kachi̱ ndo̱ꞌ”, ni̱ kachi̱ rey ja̱a̱nꞌ.
MAT 22:5 Ndisu̱ ne̱ ni̱ ta̱tu̱ ra̱ ja̱a̱nꞌ ndii, nï̱ xa̱a̱ ni̱a̱ kuenta vi̱ꞌ. I̱i̱n ni̱a̱ kuaꞌa̱n miiꞌ xikaꞌ ni̱a̱, te̱ i̱nga̱ tu̱ku̱ ni̱a̱ kuaꞌan miiꞌ xiko̱ꞌ ni̱a̱ ña̱ꞌa̱.
MAT 22:6 Te̱ i̱nga̱ ka̱ ni̱a̱ ndii, ni̱ ti̱i̱n ni̱a̱ te̱ xikaꞌ nuuꞌ ja̱a̱nꞌ, te̱ ni̱ ku̱u̱n ña̱ꞌaꞌ ni̱a̱ nde̱e̱ ni̱ xa̱ꞌni̱ꞌ ña̱ꞌaꞌ ni̱a̱.
MAT 22:7 Sa̱kanꞌ te̱ ni̱ na̱saa̱ꞌ va̱ rey ja̱a̱nꞌ, te̱ ni̱ ti̱a̱nu̱ꞌ ra̱ te̱ xíinꞌ ra̱, te̱ ni̱ xa̱ꞌni̱ꞌ ra̱ ne̱ ni̱ xa̱ꞌni̱ꞌ te̱ xikaꞌ nuuꞌ nuu̱ꞌ ra̱ ja̱a̱nꞌ, te̱ ni̱ xa̱ꞌmi̱ tu̱ ra̱ ñu̱u̱ ni̱a̱.
MAT 22:8 Sa̱kanꞌ te̱ ni̱ kaꞌa̱n rey ja̱a̱nꞌ xiinꞌ te̱ xikaꞌ nuuꞌ nuu̱ꞌ ra̱ ndii: “Xa̱ yoo tu̱ꞌva̱ ña̱ tundaꞌáꞌ, ndisu̱ ne̱ ni̱ ta̱tu̱ i̱ ja̱a̱nꞌ ndii, süu̱ꞌ ne̱ xataꞌa̱n ki̱xi̱n nduuꞌ ni̱a̱.
MAT 22:9 Xaꞌa̱ꞌ a̱ ja̱a̱nꞌ na kuaꞌan ndo̱ꞌ miiꞌ taꞌvíꞌ i̱chiꞌ te̱ na̱ka̱ ndo̱ꞌ sa̱a̱ ka̱ taꞌan ne̱ yivi̱ꞌ ku̱ni̱ ndo̱ꞌ te̱ ki̱xi̱n ni̱a̱ vi̱koꞌ xaꞌa̱ꞌ ña̱ tundaꞌáꞌ”, ni̱ kachi̱ ra̱.
MAT 22:10 Sa̱kanꞌ te̱ ni̱ ki̱e̱e̱ te̱ ja̱a̱nꞌ kuaꞌa̱n ra̱ miiꞌ taꞌvíꞌ i̱chiꞌ, te̱ ni̱ na̱ka̱ ra̱ sa̱kuuꞌ ne̱ ni̱ xi̱ni̱ ra̱, ne̱ ni̱a̱ꞌa xiinꞌ ne̱ yivi̱ꞌ va̱ꞌa̱. Te̱ ni̱ chi̱tuꞌ vi̱ꞌe̱ miiꞌ yoo ña̱ tundaꞌáꞌ ja̱a̱nꞌ.
MAT 22:11 ’Te̱ kii̱ꞌ ni̱ nda̱ꞌni̱ rey ja̱a̱nꞌ te̱i̱n ne̱ ni̱ ta̱tu̱ ra̱ ndii, ni̱ xi̱ni̱ ra̱ nduꞌu̱ꞌ i̱i̱n te̱ kö̱o̱ꞌ toto̱ naa ña̱ niꞌnuꞌ te̱ kuaꞌa̱n miiꞌ yoo ña̱ tundaꞌáꞌ niꞌnuꞌ ra̱.
MAT 22:12 Te̱ ni̱ kaꞌa̱n ra̱ xiinꞌ ra̱ ndii: “Chie̱ kuaꞌa, ¿sa̱a̱ ni̱ xa̱a̱ u̱nꞌ te̱ ni̱ xkaꞌndi̱a̱ u̱nꞌ yoꞌoꞌ, ña̱ kö̱o̱ꞌ toto̱ naa ña̱ niꞌnuꞌ ne̱ kuaꞌa̱n miiꞌ yoo ña̱ tundaꞌáꞌ niꞌnuꞌ u̱nꞌ?”, ni̱ kachi̱ ra̱. Te̱ te̱ yivi̱ꞌ ja̱a̱nꞌ ndii, kö̱o̱ꞌ a̱ ni̱ ku̱vi̱ na̱kui̱i̱n ra̱.
MAT 22:13 Sa̱kanꞌ te̱ ni̱ kaꞌa̱n rey ja̱a̱nꞌ xiinꞌ te̱ xikaꞌ nuuꞌ ja̱a̱nꞌ ndii: “Sa̱tiín ndo̱ꞌ uvi̱ sa̱aꞌ xaꞌa̱ꞌ ra̱ xiinꞌ uvi̱ sa̱aꞌ nda̱ꞌaꞌ ra̱, te̱ ska̱naꞌ ña̱ꞌaꞌ ndo̱ꞌ ki̱ꞌe̱ miiꞌ i̱i̱n yaví, te̱ i̱kanꞌ kua̱ku̱ uꞌvi̱ ra̱ nde̱e̱ ke̱ꞌi̱ vi̱ꞌ na̱ka̱xi̱ꞌ nu̱ꞌu̱ ra̱”, ni̱ kachi̱ ra̱.
MAT 22:14 Sa̱kanꞌ ña̱ kuaꞌa̱ꞌ va̱ ne̱ yivi̱ꞌ kanaꞌ Ndiosí ka̱ka̱ i̱chiꞌ a̱, ndisu̱ chaaꞌ kui̱ti̱ꞌ ni̱a̱ nakaxin a̱ ―ni̱ kachi̱ Jesús.
MAT 22:15 Sa̱kanꞌ te̱ ni̱ ki̱e̱e̱ te̱ fariseo ja̱a̱nꞌ kuaꞌa̱n ra̱, te̱ ni̱ nda̱tuꞌunꞌ tuní ra̱ sa̱a̱ sa̱a̱ ra̱ te̱ ko̱to̱ kua̱ꞌa̱ ra̱ Jesús xiinꞌ tu̱ꞌu̱n yu̱ꞌuꞌ a̱.
MAT 22:16 Te̱ ni̱ ti̱ꞌviꞌ ra̱ sa̱va̱ te̱ ndikún i̱chiꞌ ra̱ xiinꞌ sa̱va̱ te̱ nda̱ꞌaꞌ xaꞌa̱ꞌ Herodes. Te̱ ni̱ kaꞌa̱n te̱ ja̱a̱nꞌ xiinꞌ Jesús ndii: ―Tákuiꞌe, xiní ndu̱ ña̱ ña̱ nda̱ku kui̱ti̱ꞌ kaꞌán u̱nꞌ. Te̱ saniaꞌá u̱nꞌ i̱chiꞌ Ndiosí xiinꞌ ña̱ ndi̱xa̱ kui̱ti̱ꞌ. Te̱ kuän yiꞌvi u̱nꞌ ña̱ kaꞌán ne̱ yivi̱ꞌ xaꞌa̱ꞌ u̱nꞌ, sa̱kanꞌ ña̱ näkaxin u̱nꞌ ne̱ yivi̱ꞌ.
MAT 22:17 Xaꞌa̱ꞌ a̱ ja̱a̱nꞌ na kuiiꞌ kaꞌa̱n u̱nꞌ xiinꞌ ndu̱ sa̱a̱ tuu u̱nꞌ xaꞌa̱ꞌ xu̱ꞌunꞌ yoo̱ꞌ. ¿Ñáá va̱ꞌa̱ yoo a̱ ña̱ cha̱ꞌvi̱ e̱ꞌ César, te̱ xaꞌndia chuunꞌ ñu̱u̱ Roma, xu̱ꞌunꞌ yoo̱ꞌ uun ñáá vä̱ꞌa̱ yoo a̱? ―ni̱ kachi̱ ra̱.
MAT 22:18 Ndisu̱ Jesús ndii, ni̱ xi̱ni̱ a̱ ña̱ ni̱a̱ꞌa, ña̱ chituní te̱ ja̱a̱nꞌ, sa̱kanꞌ na ni̱ kaꞌa̱n a̱ xiinꞌ ra̱ ndii: ―Ndoꞌó, te̱ xasuviꞌ xiinꞌ miiꞌ ndii, kuni ko̱to̱ kua̱ꞌa̱ ndo̱ꞌ yuꞌu̱ xiinꞌ tu̱ꞌu̱n yu̱ꞌuꞌ i̱.
MAT 22:19 Ta̱xi̱ ndo̱ꞌ na ko̱to̱ i̱ i̱i̱n xu̱ꞌunꞌ yoo̱ꞌ ja̱a̱nꞌ ―ni̱ kachi̱ a̱ xiinꞌ ra̱. Te̱ ni̱ ta̱xi̱ ra̱ i̱i̱n xu̱ꞌunꞌ ja̱a̱nꞌ nda̱ꞌaꞌ a̱.
MAT 22:20 Te̱ ni̱ kaꞌa̱n a̱ xiinꞌ ra̱ ndii: ―¿Yo̱o̱ nuu̱ꞌ nduuꞌ ña̱ ni̱ ni̱a̱ni̱a̱ xata̱ꞌ xu̱ꞌunꞌ yoꞌoꞌ, te̱ yo̱o̱ kivi̱ꞌ yoso̱ꞌ xata̱ꞌ a̱? ―ni̱ kachi̱ a̱.
MAT 22:21 Te̱ ni̱ kaꞌa̱n ra̱ ndii: ―Nuu̱ꞌ César, te̱ xaꞌndia chuunꞌ ñu̱u̱ Roma xiinꞌ kivi̱ꞌ ra̱, nduuꞌ a̱ ―ni̱ kachi̱ ra̱. Sa̱kanꞌ te̱ ni̱ kaꞌa̱n a̱ xiinꞌ ra̱ ndii: ―Xaꞌa̱ꞌ a̱ ja̱a̱nꞌ na kuiiꞌ ta̱xi̱ e̱ꞌ nda̱ꞌaꞌ César ña̱ nduuꞌ ña̱ꞌa̱ César, te̱ nda̱ꞌaꞌ Ndiosí na ta̱xi̱ e̱ꞌ ña̱ nduuꞌ ña̱ꞌa̱ Ndiosí ―ni̱ kachi̱ a̱.
MAT 22:22 Te̱ kii̱ꞌ ni̱ xi̱ni̱ so̱ꞌo̱ ra̱ ña̱ ni̱ kaꞌa̱n a̱ ja̱a̱nꞌ ndii, ni̱ na̱nda̱ni̱ ra̱, te̱ ni̱ na̱ko̱o̱ ña̱ꞌaꞌ ra̱ te̱ kuaꞌa̱n ra̱.
MAT 22:23 Te̱ kivi̱ꞌ ja̱a̱nꞌ ni̱ ku̱ya̱ti̱n te̱ saduceo nuu̱ꞌ Jesús, te̱ ja̱a̱nꞌ ndii, kaꞌán ra̱ ña̱ kö̱o̱ꞌ ña̱ natiaku ne̱ yivi̱ꞌ kii̱ꞌ xiꞌí ni̱a̱, sa̱kanꞌ na kuiiꞌ ni̱ nda̱tuꞌu̱nꞌ ña̱ꞌaꞌ ra̱ ndii:
MAT 22:24 ―Tákuiꞌe, yoso̱ꞌ ña̱ ni̱ ke̱ꞌi̱ Moisés miiꞌ kaꞌán ra̱ xiinꞌ e̱ꞌ, ña̱ naaꞌ ni̱ xiꞌi̱ i̱i̱n te̱ yivi̱ꞌ te̱ kö̱o̱ꞌ siꞌe̱ ra̱ ni̱ yoo̱ xiinꞌ ñaꞌ siꞌiꞌ ra̱ ndii, ña̱ni̱ ra̱ kuní a̱ tu̱ndaꞌa̱ꞌ xiinꞌ ñaꞌ ja̱a̱nꞌ, te̱ ko̱o̱ siꞌe̱ ra̱ xiinꞌ aꞌ. Te̱ siꞌe̱ ra̱ ja̱a̱nꞌ na̱ndu̱u̱ nde̱e̱ naa siꞌe̱ ña̱ni̱ ra̱, te̱ ni̱ xiꞌi̱ ja̱a̱nꞌ.
MAT 22:25 Va̱ꞌa̱, untaꞌ ndii ni̱ yoo̱ uxa̱ taꞌan ña̱ni̱ ñu̱u̱ miiꞌ ndieeꞌ ndu̱ yoꞌoꞌ. Te̱ ni̱ tu̱ndaꞌa̱ꞌ te̱ nu̱uꞌ xiinꞌ i̱i̱n ña̱ꞌaꞌ, ndisu̱ ni̱ xiꞌi̱ ra̱ ña̱ kuní ka̱ ko̱o̱ siꞌe̱ ra̱ xiinꞌ ñaꞌ ja̱a̱nꞌ, te̱ ni̱ ndoo̱ aꞌ nda̱ꞌaꞌ ña̱ni̱ ra̱, te̱ uvi̱.
MAT 22:26 Te̱ i̱i̱n kachi ni̱ ndo̱ꞌo̱ tu̱ ña̱ni̱ ra̱ te̱ uvi̱, xiinꞌ te̱ uni̱. Te̱ i̱i̱n sa̱kanꞌ ni̱ ndo̱ꞌo̱ sa̱kuuꞌ te̱ uxa̱ taꞌan ja̱a̱nꞌ xiinꞌ ñaꞌ ja̱a̱nꞌ, kö̱o̱ꞌ siꞌe̱ ra̱ ni̱ yoo̱ xiinꞌ aꞌ nde̱e̱ ndi̱ꞌi̱ ra̱ ni̱ xiꞌi̱.
MAT 22:27 Te̱ soꞌo̱ꞌ ndiꞌiꞌ te̱ ni̱ xiꞌi̱ tu̱ ña̱ꞌaꞌ ja̱a̱nꞌ.
MAT 22:28 Sa̱kanꞌ na kuiiꞌ kii̱ꞌ na̱ti̱a̱ku̱ ni̱a̱ ndii, ¿yo̱o̱ ñaꞌ siꞌi ku̱ndu̱u̱ tu̱ ñaꞌ ja̱a̱nꞌ, kua̱chi̱ ndii uxa̱ sa̱aꞌ te̱ ja̱a̱nꞌ ni̱ tu̱ndaꞌa̱ꞌ xiinꞌ aꞌ? ―ni̱ kachi̱ ra̱ xiinꞌ Jesús.
MAT 22:29 Sa̱kanꞌ te̱ ni̱ na̱kui̱i̱n Jesús nuu̱ꞌ ra̱ ndii: ―Ndoꞌó ndii, kündani̱ ndo̱ꞌ ña̱ yoso̱ꞌ nuu̱ꞌ tu̱tu̱ Ndiosí, te̱ ni̱ nde̱e̱ xïní tu̱ ndo̱ꞌ sa̱a̱ xachuunꞌ ña̱ ndi̱e̱eꞌ a̱.
MAT 22:30 Kua̱chi̱ ndii, kii̱ꞌ na̱ti̱a̱ku̱ ne̱ ni̱ xiꞌi̱ ndii, tü̱ndaꞌa̱ꞌ ka̱ nde̱e̱ i̱i̱n ne̱ yivi̱ꞌ i̱kanꞌ. Süu̱ꞌ ja̱a̱nꞌ ndii ku̱ndu̱u̱ ni̱a̱ nde̱e̱ naa ángele ña̱ ndieeꞌ ndi̱viꞌ, ña̱ xikaꞌ nuuꞌ nuu̱ꞌ Ndiosí.
MAT 22:31 Ndisu̱ xaꞌa̱ꞌ ña̱ naaꞌ natiaku ne̱ xiꞌí ndii, ku̱vi̱ ka̱ꞌvi̱ ndo̱ꞌ tu̱tu̱ miiꞌ yoso̱ꞌ ña̱ ni̱ kaꞌa̱n Ndiosí ndii:
MAT 22:32 “Yuꞌu̱ nduuꞌ Ndiosí Abraham, te̱ yuꞌu̱ nduuꞌ tu̱ Ndiosí Isaac, te̱ yuꞌu̱ tu̱ nduuꞌ Ndiosí Jacob”, ni̱ kachi̱ a̱. Sa̱kanꞌ na kuiiꞌ Ndiosí ndii, süu̱ꞌ Ndiosí ne̱ ni̱ xiꞌi̱ nduuꞌ a̱, süu̱ꞌ ja̱a̱nꞌ ndii, Ndiosí ne̱ tiaku nduuꞌ a̱ ―ni̱ kachi̱ Jesús.
MAT 22:33 Te̱ kii̱ꞌ ni̱ xi̱ni̱ so̱ꞌo̱ ne̱ yivi̱ꞌ kuaꞌa̱ꞌ ja̱a̱nꞌ ña̱ ni̱ kaꞌa̱n a̱ xiinꞌ te̱ ja̱a̱nꞌ ndii, ni̱ na̱nda̱ni̱ va̱ ni̱a̱ xaꞌa̱ꞌ ña̱ saniaꞌá a̱.
MAT 22:34 Te̱ kii̱ꞌ ni̱ xi̱ni̱ so̱ꞌo̱ te̱ fariseo ja̱a̱nꞌ ña̱ kö̱o̱ꞌ a̱ ni̱ ku̱vi̱ kaꞌa̱n te̱ saduceo xiinꞌ Jesús ndii, ni̱ na̱kaya̱ sa̱kuuꞌ ra̱.
MAT 22:35 Te̱ ni̱ nda̱tuꞌu̱nꞌ ña̱ꞌaꞌ i̱i̱n te̱ fariseo ja̱a̱nꞌ, te̱ sanakuachiꞌ tu̱ꞌu̱n nde̱iꞌ Ndiosí, te̱ ko̱to̱ kua̱ꞌa̱ ña̱ꞌaꞌ ra̱ kaꞌán ra̱ ndii:
MAT 22:36 ―Tákuiꞌe, ¿ndee ña̱ nduuꞌ tu̱ꞌu̱n nde̱iꞌ kaꞌnuꞌ ka̱ ña̱ kaꞌán chuunꞌ Ndiosí? ―ni̱ kachi̱ ra̱.
MAT 22:37 Te̱ ni̱ kaꞌa̱n Jesús xiinꞌ ra̱ ndii: ―“Ku̱ndani̱ u̱nꞌ xto̱ꞌo̱ e̱ꞌ Ndiosí xiinꞌ ka̱niiꞌ nimá u̱nꞌ, xiinꞌ ka̱niiꞌ te̱ nduuꞌ u̱nꞌ, xiinꞌ sa̱kuuꞌ ña̱ xanini u̱nꞌ.”
MAT 22:38 Ña̱ kaa̱ꞌ nduuꞌ ña̱ kuuꞌ nu̱uꞌ, te̱ ña̱ kaꞌnuꞌ ka̱ tu̱ ña̱ kaꞌán chuunꞌ a̱.
MAT 22:39 Te̱ ña̱ uvi̱ ndii, yatinꞌ i̱i̱n kachi kaꞌnuꞌ a̱ xiinꞌ ña̱ kaa̱ꞌ kaꞌán a̱ ndii: “Ku̱ndani̱ u̱nꞌ sa̱kuuꞌ ne̱ yivi̱ꞌ xiinꞌ u̱nꞌ nde̱e̱ naa kundani̱ xiinꞌ miiꞌ mi̱iꞌ u̱nꞌ”, kachi a̱.
MAT 22:40 Te̱ ña̱ uvi̱ ta̱ꞌan kaa̱ꞌ nduuꞌ xaꞌndu̱ sa̱kuuꞌ ña̱ kaꞌán tu̱ꞌu̱n nde̱iꞌ Ndiosí xiinꞌ sa̱kuuꞌ ña̱ ni̱ kaꞌa̱n te̱ ni̱ kaꞌa̱n tiakú tu̱ꞌu̱n Ndiosí ―ni̱ kachi̱ Jesús.
MAT 22:41 Te̱ kii̱ꞌ itaꞌ ka̱ te̱ fariseo ja̱a̱nꞌ, te̱ ni̱ nda̱tuꞌu̱nꞌ ña̱ꞌaꞌ Jesús ndii:
MAT 22:42 ―¿Sa̱a̱ tuu ndoꞌó xaꞌa̱ꞌ Cristo, ña̱ ti̱a̱nu̱ꞌ Ndiosí sa̱kakú ne̱ yivi̱ꞌ? ¿Yo̱o̱ si̱a̱niꞌ xikaꞌ nduuꞌ a̱? ―ni̱ kachi̱ a̱ xiinꞌ ra̱. Te̱ ni̱ na̱kui̱i̱n ra̱ ndii: ―Si̱a̱niꞌ xikaꞌ David nduuꞌ a̱ ―ni̱ kachi̱ ra̱.
MAT 22:43 Sa̱kanꞌ te̱ ni̱ kaꞌa̱n ka̱ a̱ xiinꞌ ra̱ ndii: ―¿Ndichun na kaꞌán David ña̱ xto̱ꞌo̱ ra̱ nduuꞌ ña̱ ja̱a̱nꞌ naaꞌ sa̱kanꞌ? Sa̱kanꞌ ña̱ ni̱ sa̱kaꞌán ña̱ꞌaꞌ Espíritu Santo ndii:
MAT 22:44 Ni̱ kaꞌa̱n xto̱ꞌo̱ e̱ꞌ Ndiosí xiinꞌ xto̱ꞌo̱ i̱ ndii: “Ku̱nduꞌu̱ꞌ nda̱ꞌaꞌ kua̱ꞌa̱ i̱ na sa̱ndoó kuiꞌe xa̱chiꞌ i̱ te̱ ndasiꞌ yoꞌó.” Ni̱ kachi̱ a̱, ni̱ kachi̱ ra̱.
MAT 22:45 Sa̱kanꞌ na kuiiꞌ naaꞌ mi̱iꞌ David ja̱a̱nꞌ kaꞌán ña̱ xto̱ꞌo̱ ra̱ nduuꞌ Cristo ja̱a̱nꞌ ndii, ¿sa̱a̱ ku̱vi̱ kaꞌán ni̱a̱ ña̱ nduuꞌ a̱ si̱a̱niꞌ xikaꞌ ra̱? ―ni̱ kachi̱ Jesús.
MAT 22:46 Te̱ nde̱e̱ i̱i̱n te̱ ja̱a̱nꞌ nï̱ ku̱vi̱ na̱kui̱i̱n nde̱e̱ i̱i̱n yu̱ꞌuꞌ sie. Te̱ nde̱e̱ kivi̱ꞌ ja̱a̱nꞌ ndii, nde̱e̱ i̱i̱n ra̱ nï̱ ku̱ndi̱e̱ni nda̱tuꞌu̱nꞌ ka̱ tu̱ ña̱ꞌaꞌ nde̱e̱ i̱i̱n yu̱ꞌuꞌ.
MAT 23:1 Sa̱kanꞌ te̱ ni̱ kaꞌa̱n Jesús xiinꞌ ne̱ yivi̱ꞌ kuaꞌa̱ꞌ ja̱a̱nꞌ xiinꞌ te̱ nda̱ꞌaꞌ xaꞌa̱ꞌ a̱ ndii:
MAT 23:2 ―Te̱ saniaꞌá tu̱ꞌu̱n nde̱iꞌ Ndiosí xiinꞌ te̱ fariseo ndii, ndisoꞌ chuunꞌ ra̱ te̱ sa̱na̱kuachiꞌ ra̱ ña̱ ni̱ ke̱ꞌi̱ Moisés.
MAT 23:3 Sa̱kanꞌ na kuiiꞌ kuní a̱ ka̱ndi̱xaꞌ ña̱ꞌaꞌ ndo̱ꞌ te̱ sa̱a̱ tu̱ ndo̱ꞌ ña̱ kaꞌán ra̱. Ndisu̱ sä̱a̱ ndo̱ꞌ ña̱ xaaꞌ ra̱, kua̱chi̱ ndii saniaꞌá ra̱ i̱i̱n ña̱ꞌa̱, ndisu̱ siinꞌ ndooꞌ ña̱ xaaꞌ mi̱iꞌ ra̱.
MAT 23:4 Sa̱kanꞌ ña̱ chituní ra̱ ña̱ nde̱iꞌ vie̱ xa̱va̱ꞌa̱ nuu̱ꞌ ne̱ yivi̱ꞌ, te̱ kaꞌán chuunꞌ ra̱ xiinꞌ ni̱a̱ ña̱ sa̱xinú ni̱a̱ ña̱ ja̱a̱nꞌ, ndisu̱ mi̱iꞌ ra̱ ndii, ni̱ nde̱e̱ xiinꞌ i̱i̱n nda̱a̱ꞌ nuu̱ꞌ nda̱ꞌaꞌ ra̱ küni chi̱ndi̱e̱eꞌ ña̱ꞌaꞌ ra̱.
MAT 23:5 Te̱ sa̱kuuꞌ ña̱ xaaꞌ ra̱ ndii, xaaꞌ kuuꞌ ti̱o̱ꞌ ra̱, ndiani̱ te̱ ku̱ni̱ ña̱ꞌaꞌ ne̱ yivi̱ꞌ, te̱ na̱nda̱ni̱ ni̱a̱ xaꞌa̱ꞌ ña̱ ja̱a̱nꞌ kui̱ti̱ꞌ. Sa̱kanꞌ ña̱ chindikún ra̱ i̱i̱n xatu̱nꞌ chie̱ ka̱ tiꞌe̱ꞌ ra̱ miiꞌ ñuꞌuꞌ tu̱tu̱, ña̱ yoso̱ꞌ ña̱ kaꞌán Ndiosí, te̱ niꞌnuꞌ ra̱ toto̱ ña̱ taaꞌ yo̱ꞌoꞌ yuꞌva̱ nani̱ꞌ va̱ yu̱ꞌuꞌ.
MAT 23:6 Te̱ xtani̱ va̱ ra̱ ña̱ ku̱ndi̱e̱e̱ ra̱ nuu̱ꞌ tei̱, tunꞌ kuuꞌ nu̱uꞌ, miiꞌ yoo vi̱koꞌ xiinꞌ tei̱ kaꞌnuꞌ, tunꞌ itaꞌ ti̱xi̱n vi̱ꞌe̱ miiꞌ nakayá e̱ꞌ.
MAT 23:7 Te̱ xtani̱ tu̱ ra̱ ña̱ na̱kua̱tu̱ va̱ꞌa̱ ña̱ꞌaꞌ ne̱ yivi̱ꞌ ma̱ꞌinꞌ ya̱ꞌvi̱ miiꞌ chituꞌ kaaꞌ. Te̱ xtani̱ tu̱ ra̱ ña̱ kaꞌa̱n ne̱ yivi̱ꞌ xiinꞌ ra̱ maestro.
MAT 23:8 ’Ndisu̱ ndoꞌó ndii, tä̱xi̱ ndo̱ꞌ kaꞌa̱n ne̱ yivi̱ꞌ xiinꞌ ndo̱ꞌ maestro, sa̱kanꞌ ña̱ Cristo, ña̱ sa̱kakú ne̱ yivi̱ꞌ, kui̱ti̱ꞌ nduuꞌ Maestro nuu̱ꞌ ndo̱ꞌ. Te̱ sa̱kuuꞌ ndoꞌó ndii, ña̱ni̱ ndo̱ꞌ ku̱ni̱ taꞌanꞌ ndo̱ꞌ.
MAT 23:9 Ni̱ nde̱e̱ käꞌa̱n ndo̱ꞌ tata yu̱vaꞌ i̱ xi̱i̱nꞌ nde̱e̱ i̱i̱n te̱ yivi̱ꞌ i̱i̱n yivi̱ꞌ, sa̱kanꞌ ña̱ yoo i̱i̱n nda̱a̱ꞌ kui̱ti̱ꞌ Yu̱vaꞌ e̱ꞌ, ña̱ nduꞌu̱ꞌ ndi̱viꞌ.
MAT 23:10 Te̱ ni̱ nde̱e̱ tä̱xi̱ tu̱ ndo̱ꞌ kaꞌa̱n ne̱ yivi̱ꞌ xiinꞌ ndo̱ꞌ xto̱ꞌo̱ i̱, sa̱kanꞌ ña̱ yoo i̱i̱n nda̱a̱ꞌ kui̱ti̱ꞌ Xto̱ꞌo̱ ndo̱ꞌ, ña̱ ja̱a̱nꞌ nduuꞌ Cristo.
MAT 23:11 Te̱ nduuꞌ te̱ kaꞌnuꞌ ka̱ te̱i̱n ndoꞌó ndii, kuní a̱ ku̱ndu̱u̱ ra̱ te̱ xikaꞌ nu̱u̱ nuu̱ꞌ ndo̱ꞌ.
MAT 23:12 Sa̱kanꞌ ña̱ yo̱o̱ ka̱ xachié xiinꞌ miiꞌ mi̱iꞌ ndii, sa̱kaꞌanꞌ ña̱ꞌaꞌ Ndiosí. Te̱ yo̱o̱ ka̱ sanuuꞌ xiinꞌ miiꞌ mi̱iꞌ ndii, sachié ña̱ꞌaꞌ a̱.
MAT 23:13 ’Ndoꞌó, te̱ fariseo xiinꞌ ndoꞌó, te̱ saniaꞌá tu̱ꞌu̱n nde̱iꞌ Ndiosí ndii, te̱ xasuviꞌ xiinꞌ miiꞌ nduuꞌ ndo̱ꞌ, te̱ chie̱ va̱ tu̱ndoꞌo̱ꞌ ku̱ndo̱ꞌo̱ ndo̱ꞌ sa̱a̱ Ndiosí, sa̱kanꞌ ña̱ xikuitaꞌnú ndo̱ꞌ nuu̱ꞌ ne̱ yivi̱ꞌ te̱ täxiꞌ ni̱a̱ ña̱ ka̱ꞌndi̱a̱ chuunꞌ Ndiosí nimá ni̱a̱. Te̱ nde̱e̱ mi̱iꞌ ndo̱ꞌ täxiꞌ ña̱ ka̱ꞌndi̱a̱ chuunꞌ a̱ nimá ndo̱ꞌ, te̱ ni̱ nde̱e̱ täxiꞌ tu̱ ndo̱ꞌ ña̱ ta̱xi̱ ne̱ ja̱a̱nꞌ ña̱ ka̱ꞌndi̱a̱ chuunꞌ a̱ nimá ni̱a̱.
MAT 23:14 Ndoꞌó, te̱ fariseo xiinꞌ ndoꞌó, te̱ saniaꞌá tu̱ꞌu̱n nde̱iꞌ Ndiosí ndii, chie̱ va̱ tu̱ndoꞌo̱ꞌ ku̱ndo̱ꞌo̱ ndo̱ꞌ sa̱a̱ Ndiosí, sa̱kanꞌ ña̱ xakuiꞌnaꞌ ndo̱ꞌ vi̱ꞌe̱ ne̱ kuaa̱nꞌ. Te̱ na̱ꞌaꞌ va̱ kaꞌán ndo̱ꞌ xiinꞌ Ndiosí, ndiani̱ te̱ na̱nda̱ni̱ ne̱ yivi̱ꞌ.
MAT 23:15 ’Ndoꞌó, te̱ fariseo xiinꞌ ndoꞌó, te̱ saniaꞌá tu̱ꞌu̱n nde̱iꞌ Ndiosí ndii, te̱ xasuviꞌ xiinꞌ mi̱iꞌ nduuꞌ ndo̱ꞌ, te̱ chie̱ va̱ tu̱ndoꞌo̱ꞌ ku̱ndo̱ꞌo̱ ndo̱ꞌ sa̱a̱ Ndiosí, sa̱kanꞌ ña̱ sa̱a̱ ka̱niiꞌ i̱i̱n yivi̱ꞌ xikaꞌ ndukuꞌ ndo̱ꞌ i̱i̱n ne̱ ku̱ndiku̱n ña̱ kandixaꞌ ndo̱ꞌ, te̱ kii̱ꞌ xikundikún ne̱ ja̱a̱nꞌ ña̱ ja̱a̱nꞌ ndii, uvi̱ i̱chiꞌ ka̱ xataꞌa̱n kuꞌu̱n ni̱a̱ vi̱ꞌe̱ ndi̱a̱yaꞌ te̱ sa̱kanꞌ mi̱iꞌ ndo̱ꞌ.
MAT 23:16 ’Chie̱ va̱ tu̱ndoꞌo̱ꞌ ku̱ndo̱ꞌo̱ ndo̱ꞌ sa̱a̱ Ndiosí, sa̱kanꞌ ña̱ nduuꞌ ndo̱ꞌ nde̱e̱ naa te̱ saniaꞌá nianí. Sa̱kanꞌ ña̱ kaꞌán ndo̱ꞌ ndii: “Naaꞌ ti̱i̱n ndi̱a̱a̱ i̱i̱n ne̱ yivi̱ꞌ yu̱kunꞌ kaꞌnuꞌ e̱ꞌ kii̱ꞌ taxiꞌ ni̱a̱ kuento ni̱a̱ ndii, kö̱o̱ꞌ a̱ xaaꞌ a̱ tee̱ꞌ ndee sä̱xinú ni̱a̱ ña̱ ja̱a̱nꞌ”, kachi ndo̱ꞌ. Ndisu̱ kaꞌán tu̱ ndo̱ꞌ ña̱ naaꞌ yo̱o̱ ka̱ tiinꞌ ndiaa oro, ña̱ yoo ti̱xi̱n yu̱kunꞌ ja̱a̱nꞌ kii̱ꞌ taxiꞌ ni̱a̱ kuento ni̱a̱ ndii, kuní a̱ sa̱xinú ni̱a̱ ña̱ ja̱a̱nꞌ, kachi ndo̱ꞌ.
MAT 23:17 Ndoꞌó ndii, te̱ küuꞌ kaxiꞌ nduuꞌ ndo̱ꞌ, te̱ te̱ yoo nianí nduuꞌ tu̱ ndo̱ꞌ nuu̱ꞌ i̱chiꞌ Ndiosí. ¿Ñáá xïní ndo̱ꞌ ña̱ ña̱ kaꞌnuꞌ ka̱ nduuꞌ yu̱kunꞌ ja̱a̱nꞌ te̱ sa̱kanꞌ oro ja̱a̱nꞌ? Kua̱chi̱ ndii su̱vi̱ a̱ sañuꞌuꞌ oro ja̱a̱nꞌ.
MAT 23:18 Te̱ kaꞌán tu̱ ndo̱ꞌ ndii: “Naaꞌ ti̱i̱n ndi̱a̱a̱ i̱i̱n ne̱ yivi̱ꞌ miiꞌ nasoko̱ꞌ ne̱ yivi̱ꞌ ña̱ꞌa̱ nuu̱ꞌ Ndiosí kii̱ꞌ taxiꞌ ni̱a̱ kuento ni̱a̱ ndii, kö̱o̱ꞌ a̱ xaaꞌ a̱ tee̱ꞌ ndee sä̱xinú ni̱a̱ ña̱ ja̱a̱nꞌ”, kachi ndo̱ꞌ. Te̱ kaꞌán tu̱ ndo̱ꞌ ña̱ naaꞌ yo̱o̱ ka̱ tiinꞌ ndiaa tu̱mani̱ꞌ, ña̱ ndieeꞌ i̱kanꞌ ndii, kuní a̱ sa̱xinú ni̱a̱ kuento ja̱a̱nꞌ, kachi ndo̱ꞌ.
MAT 23:19 Xaꞌa̱ꞌ a̱ ja̱a̱nꞌ na kuiiꞌ ndoꞌó ndii, te̱ küuꞌ kaxiꞌ nduuꞌ ndo̱ꞌ, te̱ te̱ yoo nianí nduuꞌ tu̱ ndo̱ꞌ nuu̱ꞌ i̱chiꞌ Ndiosí. ¿Ñáá xïní ndo̱ꞌ ña̱ ña̱ kaꞌnuꞌ ka̱ nduuꞌ miiꞌ nasoko̱ꞌ ne̱ yivi̱ꞌ ja̱a̱nꞌ te̱ sa̱kanꞌ tu̱mani̱ꞌ, ña̱ ndieeꞌ i̱kanꞌ? Kua̱chi̱ ndii su̱vi̱ a̱ sañuꞌuꞌ tu̱mani̱ꞌ ja̱a̱nꞌ.
MAT 23:20 Kua̱chi̱ ndii, yo̱o̱ ka̱ tiinꞌ ndiaa miiꞌ nasoko̱ꞌ ja̱a̱nꞌ, te̱ taxiꞌ ni̱a̱ kuento ni̱a̱ ndii, tiinꞌ ndiaa ni̱a̱ ña̱ ja̱a̱nꞌ xiinꞌ sa̱kuuꞌ ña̱ ndieeꞌ nuu̱ꞌ a̱.
MAT 23:21 Te̱ yo̱o̱ ka̱ tiinꞌ ndiaa yu̱kunꞌ kaꞌnuꞌ e̱ꞌ ndii, tiinꞌ ndiaa ni̱a̱ ña̱ ja̱a̱nꞌ xiinꞌ sa̱kuuꞌ ña̱ su̱ꞌu̱n, ña̱ yoo ti̱xi̱n a̱.
MAT 23:22 Te̱ yo̱o̱ ka̱ tiinꞌ ndiaa ndi̱viꞌ ndii, tiinꞌ ndiaa ni̱a̱ tei̱ kaꞌnuꞌ miiꞌ nduꞌu̱ꞌ Ndiosí, te̱ tiinꞌ ndiaa tu̱ ni̱a̱ nde̱e̱ mi̱iꞌ Ndiosí, ña̱ nduꞌu̱ꞌ nuu̱ꞌ tunꞌ ja̱a̱nꞌ.
MAT 23:23 ’Ndoꞌó, te̱ fariseo xiinꞌ ndoꞌó, te̱ saniaꞌá tu̱ꞌu̱n nde̱iꞌ Ndiosí ndii, te̱ xasuviꞌ xiinꞌ mi̱iꞌ nduuꞌ ndo̱ꞌ, te̱ chie̱ va̱ tu̱ndoꞌo̱ꞌ ku̱ndo̱ꞌo̱ ndo̱ꞌ sa̱a̱ Ndiosí, sa̱kanꞌ ña̱ chaꞌvi̱ ndo̱ꞌ uxi̱ taꞌan nu̱ꞌni̱ xata̱ꞌ i̱i̱n ciento nu̱ꞌni̱ ña̱ nduuꞌ mi̱nu̱ menta, xiinꞌ mi̱nu̱ anís, xiinꞌ comino. Ndisu̱ nakooꞌ ndo̱ꞌ ña̱ kaꞌnuꞌ ka̱, ña̱ kaꞌán tu̱ꞌu̱n nde̱iꞌ Ndiosí, naa kuuꞌ ña̱ xachuunꞌ nda̱ku, xiinꞌ ña̱ kuvita i̱ni̱, xiinꞌ ña̱ i̱ni̱ ndo̱ꞌ xini ndo̱ꞌ Ndiosí. Ña̱ kaa̱ꞌ ni̱ kuni̱ a̱ saxinú ndo̱ꞌ, te̱ sa̱a̱ na xaaꞌ tu̱ ndo̱ꞌ ña̱ ja̱a̱nꞌ.
MAT 23:24 Ndoꞌó ndii, nduuꞌ ndo̱ꞌ nde̱e̱ naa te̱ saniaꞌá nianí, sa̱kanꞌ ña̱ saxinú ndo̱ꞌ ña̱ kualiꞌ kuuꞌ so̱ꞌo̱ ña̱ kaꞌán ña̱ ja̱a̱nꞌ, ndisu̱ säxinú ndo̱ꞌ ña̱ kaꞌnuꞌ ka̱, te̱ xaaꞌ ndo̱ꞌ nde̱e̱ naa ne̱ saxixi̱n ti̱kunꞌ te̱ kokoꞌ ni̱a̱ i̱i̱n camello kii̱ꞌ xiꞌiꞌ ni̱a̱ ti̱kui.
MAT 23:25 ’Ndoꞌó, te̱ fariseo xiinꞌ ndoꞌó, te̱ saniaꞌá tu̱ꞌu̱n nde̱iꞌ Ndiosí ndii, te̱ xasuviꞌ xiinꞌ mi̱iꞌ nduuꞌ ndo̱ꞌ, te̱ chie̱ va̱ tu̱ndoꞌo̱ꞌ ku̱ndo̱ꞌo̱ ndo̱ꞌ sa̱a̱ Ndiosí, sa̱kanꞌ ña̱ natiaꞌ ndo̱ꞌ xata̱ꞌ ya̱xinꞌ xiinꞌ xata̱ꞌ koꞌo̱ꞌ kui̱ti̱ꞌ. Ndisu̱ ti̱xi̱n a̱ ndii, ni̱ sa̱kutuꞌ ndo̱ꞌ a̱ xiinꞌ mi̱iꞌ ndiꞌiꞌ ña̱ ni̱ xa̱kuiꞌnaꞌ ndo̱ꞌ xiinꞌ ña̱ xächuunꞌ nda̱ku ndo̱ꞌ.
MAT 23:26 Ndoꞌó, te̱ fariseo ndii, nde̱e̱ naa te̱ yoo nianí nduuꞌ ndo̱ꞌ. Kuní a̱ ña̱ na̱ti̱a̱ ndo̱ꞌ xi̱ꞌna̱ ka̱ ti̱xi̱n ya̱xinꞌ ja̱a̱nꞌ xiinꞌ koꞌo̱ꞌ ja̱a̱nꞌ, te̱ sa̱kanꞌ ndu̱ndo̱o̱ tu̱ xata̱ꞌ a̱.
MAT 23:27 ’Ndoꞌó, te̱ fariseo xiinꞌ ndoꞌó, te̱ saniaꞌá tu̱ꞌu̱n nde̱iꞌ Ndiosí ndii, te̱ xasuviꞌ xiinꞌ mi̱iꞌ nduuꞌ ndo̱ꞌ, te̱ chie̱ va̱ tu̱ndoꞌo̱ꞌ ku̱ndo̱ꞌo̱ ndo̱ꞌ sa̱a̱ Ndiosí, sa̱kanꞌ ña̱ nduuꞌ ndo̱ꞌ nde̱e̱ naa ñañaꞌ, ña̱ ni̱ na̱ke̱ꞌi̱ ya̱a̱ ra̱. Ña̱ ja̱a̱nꞌ ndii, nda̱tu̱nꞌ xata̱ꞌ a̱, ndisu̱ ti̱xi̱n a̱ ndii, chituꞌ vi̱ꞌ ñuꞌuꞌ i̱kiꞌ ne̱ ndi̱i̱ xiinꞌ sa̱kuuꞌ nuu̱ꞌ ña̱ ki̱ni̱.
MAT 23:28 Sa̱kanꞌ tu̱ ndoꞌó ndii, nde̱e̱ naa te̱ xachuunꞌ nda̱ku nduuꞌ ndo̱ꞌ nuu̱ꞌ ne̱ yivi̱ꞌ. Ndisu̱ chituꞌ vi̱ꞌ nimá ndo̱ꞌ ñuꞌuꞌ ña̱ xasuviꞌ xiinꞌ mi̱iꞌ ndo̱ꞌ xiinꞌ ña̱ ki̱ni̱.
MAT 23:29 ’Ndoꞌó, te̱ fariseo xiinꞌ ndoꞌó, te̱ saniaꞌá tu̱ꞌu̱n nde̱iꞌ Ndiosí ndii, te̱ xasuviꞌ xiinꞌ mi̱iꞌ nduuꞌ ndo̱ꞌ, te̱ chie̱ va̱ tu̱ndoꞌo̱ꞌ ku̱ndo̱ꞌo̱ ndo̱ꞌ sa̱a̱ Ndiosí, sa̱kanꞌ ña̱ xaꞌa ndo̱ꞌ ñañaꞌ te̱ ni̱ kaꞌa̱n tiakú tu̱ꞌu̱n Ndiosí xta̱ꞌanꞌ i̱i̱n yivi̱ꞌ, te̱ ndasanda̱tu̱nꞌ tu̱ ndo̱ꞌ miiꞌ itaꞌ ñañaꞌ te̱ ni̱ xa̱chuunꞌ nda̱ku nuu̱ꞌ Ndiosí.
MAT 23:30 Te̱ kaꞌán tu̱ ndo̱ꞌ ndii: “Naaꞌ ni̱ xika̱ e̱ꞌ i̱i̱n yivi̱ꞌ kii̱ꞌ ni̱ tiaku̱ te̱ i̱chiꞌ ya̱taꞌ e̱ꞌ ndii, chïndieeꞌ ña̱ꞌaꞌ e̱ꞌ te̱ ka̱ꞌni̱ꞌ ra̱ te̱ ni̱ kaꞌa̱n tiakú tu̱ꞌu̱n Ndiosí”, kachi ndo̱ꞌ.
MAT 23:31 Sa̱kanꞌ na kuiiꞌ xa̱ mi̱iꞌ ndo̱ꞌ nduuꞌ ndo̱ꞌ te̱ kaꞌán ndo̱ꞌ ña̱ xii̱ꞌ ya̱taꞌ ndo̱ꞌ nduuꞌ te̱ ni̱ xa̱ꞌni̱ꞌ te̱ ni̱ kaꞌa̱n tiakú tu̱ꞌu̱n Ndiosí ja̱a̱nꞌ.
MAT 23:32 Sa̱kanꞌ na kuiiꞌ saxinú ndi̱ꞌi̱ ndo̱ꞌ ña̱ ni̱ ta̱xi̱ xaꞌaꞌ te̱ ja̱a̱nꞌ.
MAT 23:33 ’Ndoꞌó ndii, koo̱ꞌ nduuꞌ ndo̱ꞌ, sa̱kanꞌ ña̱ siꞌe̱ koo̱ꞌ nduuꞌ ndo̱ꞌ. ¿Sa̱a̱ tu̱ xanini ndo̱ꞌ ña̱ ku̱vi̱ kaku̱ ndo̱ꞌ nuu̱ꞌ ña̱ ku̱ndo̱ꞌo̱ꞌ ndo̱ꞌ vi̱ꞌe̱ ndi̱a̱yaꞌ?
MAT 23:34 ’Sa̱kanꞌ na kuiiꞌ ti̱ꞌviꞌ i̱ nuu̱ꞌ ndo̱ꞌ te̱ kaꞌán tiakú tu̱ꞌu̱n Ndiosí, xiinꞌ te̱ xini tuní xaꞌa̱ꞌ i̱chiꞌ a̱, xiinꞌ te̱ saniaꞌá tu̱ꞌu̱n nde̱iꞌ a̱. Te̱ sa̱va̱ te̱ ja̱a̱nꞌ ndii, ka̱ꞌni̱ꞌ ña̱ꞌaꞌ ndo̱ꞌ nuu̱ꞌ krusín. Te̱ sa̱va̱ ra̱ ndii, su̱ku̱ꞌ yo̱ꞌoꞌ ña̱ꞌaꞌ ndo̱ꞌ ti̱xi̱n vi̱ꞌe̱ miiꞌ nakayá e̱ꞌ, te̱ ku̱ndiku̱n uꞌvi̱ ndo̱ꞌ ta̱xiꞌ ña̱ꞌaꞌ ndo̱ꞌ sa̱a̱ ñu̱u̱.
MAT 23:35 Xaꞌa̱ꞌ a̱ ja̱a̱nꞌ na kuiiꞌ ndoꞌó nduuꞌ ne̱ na̱chaꞌvi̱ xaꞌa̱ꞌ níiꞌ ne̱ nda̱ku nimá nuu̱ꞌ Ndiosí, ne̱ ni̱ xa̱ꞌni̱ꞌ ne̱ xii̱ꞌ ya̱taꞌ ndo̱ꞌ. Xa̱ꞌaꞌ nde̱e̱ níiꞌ Abel, te̱ nda̱ku nimá nuu̱ꞌ Ndiosí, te̱ nde̱e̱ níiꞌ Zacarías, te̱ ni̱ nduu̱ siꞌe̱ Berequías. Zacarías ja̱a̱nꞌ ndii, ni̱ xa̱ꞌni̱ꞌ ña̱ꞌaꞌ te̱ xii̱ꞌ ya̱taꞌ ndo̱ꞌ yiꞌeꞌ yu̱kunꞌ kaꞌnuꞌ e̱ꞌ ya̱ti̱n miiꞌ na̱soko̱ꞌ ne̱ yivi̱ꞌ ña̱ꞌa̱ nuu̱ꞌ Ndiosí.
MAT 23:36 Ña̱ nda̱ku kaꞌa̱n i̱ xiinꞌ ndo̱ꞌ ndii, ndoꞌó, ne̱ ndieeꞌ i̱i̱n yivi̱ꞌ vi̱ti̱n, na̱chaꞌvi̱ xaꞌa̱ꞌ sa̱kuuꞌ ña̱ ja̱a̱nꞌ.
MAT 23:37 ’¡Ndoꞌó kuaꞌa, ndoꞌó kuaꞌa, ne̱ ndieeꞌ ñu̱u̱ Jerusalén, ne̱ xaꞌni̱ꞌ te̱ kaꞌán tiakú tu̱ꞌu̱n Ndiosí, te̱ kuunꞌ yuu̱ꞌ ndo̱ꞌ te̱ tianu̱ꞌ a̱ nuu̱ꞌ ndo̱ꞌ nde̱e̱ ku̱vi̱ ra̱! ¡Kiꞌinꞌ va̱ i̱chiꞌ ni̱ kuni̱ i̱ nda̱sa̱i̱i̱n i̱ ndoꞌó nde̱e̱ naa xaaꞌ i̱i̱n ndu̱xiꞌ ña̱ ndasaiinꞌ riꞌ ndu̱xiꞌ kualiꞌ siꞌe̱ riꞌ ti̱xi̱n ndi̱xi̱n riꞌ, ndisu̱ nï̱ xi̱i̱n ndo̱ꞌ!
MAT 23:38 Ña̱ nda̱ku kaꞌán i̱ xiinꞌ ndo̱ꞌ ndii, nduxi̱n ñu̱u̱ ndo̱ꞌ.
MAT 23:39 Te̱ kaꞌán tu̱ i̱ xiinꞌ ndo̱ꞌ ña̱ kü̱ni̱ ka̱ ndo̱ꞌ yuꞌu̱ nde̱e̱ xaa̱ kivi̱ꞌ ña̱ kaꞌa̱n ndo̱ꞌ xaꞌa̱ꞌ i̱ ndii: “Sañuꞌuꞌ va̱ xto̱ꞌo̱ e̱ꞌ Ndiosí ña̱ kua̱xi̱ kuenta a̱”, kachi̱ ndo̱ꞌ ―ni̱ kachi̱ Jesús.
MAT 24:1 Kii̱ꞌ ketaꞌ Jesús nuu̱ꞌ ki̱ꞌe̱ yu̱kunꞌ kaꞌnuꞌ kuaꞌa̱n a̱ ndii, ni̱ ku̱ya̱ti̱n te̱ nda̱ꞌaꞌ xaꞌa̱ꞌ a̱ nuu̱ꞌ a̱, te̱ ni̱ xa̱ꞌaꞌ niaꞌá ña̱ꞌaꞌ ra̱ sa̱a̱ kaaꞌ yu̱kunꞌ ja̱a̱nꞌ.
MAT 24:2 Te̱ ni̱ na̱kui̱i̱n Jesús nuu̱ꞌ ra̱ kaꞌán a̱ ndii: ―¿Xaꞌa̱ꞌ vi̱ꞌe̱ naꞌnuꞌ nia kaa̱ꞌ kaꞌán ndo̱ꞌ nu̱ꞌ? Su̱u̱ ña̱ nda̱ku kaꞌán i̱ xiinꞌ ndo̱ꞌ ña̱ sa̱kuuꞌ ña̱ kaa̱ꞌ nduxi̱n xa̱chiꞌ, te̱ nde̱e̱ i̱i̱n yuu̱ꞌ kü̱to̱to̱ taꞌanꞌ ka̱ ―ni̱ kachi̱ a̱.
MAT 24:3 Ndi̱ꞌi̱ ja̱a̱nꞌ te̱ kuaꞌa̱n Jesús xiki̱ꞌ ña̱ na̱niꞌ Olivos xiinꞌ te̱ nda̱ꞌaꞌ xaꞌa̱ꞌ a̱, te̱ ni̱ xi̱ku̱nduꞌu̱ꞌ a̱ xiki̱ꞌ ja̱a̱nꞌ. I̱kanꞌ te̱ ni̱ ku̱ya̱ti̱n siinꞌ te̱ nda̱ꞌaꞌ xaꞌa̱ꞌ a̱ ja̱a̱nꞌ nuu̱ꞌ a̱, te̱ ni̱ nda̱tuꞌu̱nꞌ ña̱ꞌaꞌ ra̱ ndii: ―¿A̱ma̱ ko̱o̱ ña̱ ni̱ kaꞌa̱n u̱nꞌ xaꞌa̱ꞌ ja̱a̱nꞌ? ¿Te̱ ndee ña̱ kaꞌnuꞌ nduuꞌ ña̱ xkaꞌndi̱a̱ te̱ ku̱nda̱ni̱ ndu̱ ña̱ xa̱ kuyatinꞌ na̱ndi̱koꞌ u̱nꞌ, te̱ xa̱kuyatinꞌ tu̱ kuꞌu̱n ndi̱koꞌ i̱i̱n yivi̱ꞌ? ―ni̱ kachi̱ ra̱ xiinꞌ a̱.
MAT 24:4 Te̱ ni̱ na̱kui̱i̱n a̱ nuu̱ꞌ ra̱ ndii: ―Ko̱to̱ xiinꞌ mi̱iꞌ va̱ ndo̱ꞌ, tä̱xi̱ ndo̱ꞌ ku̱ni̱ xaꞌanꞌ nde̱e̱ i̱i̱n ne̱ yivi̱ꞌ ndoꞌó.
MAT 24:5 Sa̱kanꞌ ña̱ ki̱xi̱n kuaꞌa̱ꞌ te̱ yivi̱ꞌ, te̱ ti̱i̱n ndi̱a̱a̱ kivi̱ꞌ i̱, te̱ kaꞌa̱n ra̱ ña̱ mi̱iꞌ ra̱ nduuꞌ Cristo, ña̱ ni̱ ti̱a̱nu̱ꞌ Ndiosí sa̱kakú ne̱ yivi̱ꞌ, te̱ ku̱ni̱ xaꞌanꞌ ra̱ kuaꞌa̱ꞌ ne̱ yivi̱ꞌ.
MAT 24:6 Te̱ kii̱ꞌ ku̱ni̱ ndo̱ꞌ kuento ña̱ yoo ñuꞌu̱ miiꞌ ka̱ i̱i̱n yivi̱ꞌ, te̱ ku̱ni̱ tu̱ ndo̱ꞌ ña̱ yoo a̱ xikaꞌ i̱i̱n yivi̱ꞌ ndii, ko̱to̱ xiinꞌ miiꞌ ndo̱ꞌ te̱ kü̱ndi̱ꞌni̱ ndo̱ꞌ. Kua̱chi̱ ndii, kuní a̱ ña̱ ko̱o̱ ña̱ ja̱a̱nꞌ, ndisu̱ tïa̱ꞌan kundi̱ꞌi̱ i̱i̱n yivi̱ꞌ kii̱ꞌ sa̱kanꞌ.
MAT 24:7 ’Kua̱chi̱ ndii ku̱ntaꞌanꞌ ne̱ ndieeꞌ i̱i̱n ñu̱u̱ xiinꞌ ne̱ ndieeꞌ tu̱ku̱ ñu̱u̱, te̱ ku̱ntaꞌanꞌ tu̱ i̱i̱n te̱ xaꞌndia chuunꞌ nuu̱ꞌ i̱i̱n ñu̱u̱ xiinꞌ i̱nga̱ te̱ xaꞌndia chuunꞌ nuu̱ꞌ i̱nga̱ ñu̱u̱. Te̱ ka̱niiꞌ xaanꞌ ta̱a̱n i̱i̱n yivi̱ꞌ, te̱ ko̱o̱ tu̱ kuiꞌe̱, te̱ ko̱o̱ va̱ tu̱ so̱ko̱.
MAT 24:8 Te̱ sa̱kuuꞌ ña̱ ja̱a̱nꞌ ndii, sa̱kanꞌ xaꞌndu̱ ña̱ xitoꞌ ko̱o̱ kui̱ti̱ꞌ nduuꞌ a̱.
MAT 24:9 ’Sa̱kanꞌ te̱ sa̱na̱kuaꞌa ne̱ yivi̱ꞌ ndoꞌó nda̱ꞌaꞌ te̱ yivi̱ꞌ, te̱ sa̱ndoꞌoꞌ uꞌvi̱ ra̱ ndoꞌó, te̱ ka̱ꞌni̱ꞌ ra̱ ndoꞌó. Te̱ ku̱nda̱siꞌ sa̱kuuꞌ ne̱ yivi̱ꞌ i̱i̱n yivi̱ꞌ ndoꞌó xaꞌa̱ꞌ a̱ ña̱ ndikún ndo̱ꞌ yuꞌu̱.
MAT 24:10 Kii̱ꞌ sa̱kanꞌ ndii, kuaꞌa̱ꞌ ne̱ yivi̱ꞌ na̱ko̱o̱ i̱chiꞌ Ndiosí, te̱ sa̱na̱kuaꞌa taꞌanꞌ ni̱a̱, te̱ ku̱nda̱siꞌ taꞌanꞌ tu̱ ni̱a̱.
MAT 24:11 Te̱ kuaꞌa̱ꞌ va̱ tu̱ te̱ kaꞌa̱n tiakú tu̱n vixi̱ na̱koo̱ kivi̱ꞌ ja̱a̱nꞌ. Te̱ ku̱ni̱ xaꞌanꞌ ra̱ kuaꞌa̱ꞌ ne̱ yivi̱ꞌ.
MAT 24:12 Te̱ xaꞌa̱ꞌ a̱ ña̱ xa̱ mi̱iꞌ ndiꞌiꞌ ña̱ ni̱a̱ꞌa yoo i̱i̱n yivi̱ꞌ ndii, kuaꞌa̱ꞌ va̱ ne̱ yivi̱ꞌ na̱ko̱o̱ ña̱ kundani̱ taꞌanꞌ ni̱a̱.
MAT 24:13 Ndisu̱ yo̱o̱ ka̱ ku̱ndi̱e̱ni naa kundieni nuu̱ꞌ tu̱ndoꞌo̱ꞌ ja̱a̱nꞌ nde̱e̱ soꞌo̱ꞌ ndiꞌiꞌ ndii, na̱ti̱i̱n ni̱a̱ kivi̱ꞌ ñu̱u̱ ña̱ kö̱o̱ꞌ kivi̱ꞌ ndiꞌiꞌ.
MAT 24:14 Te̱ ña̱ nu̱uꞌ ndii, kuní a̱ ña̱ kaꞌa̱n ndo̱so̱ꞌ ne̱ yivi̱ꞌ ka̱niiꞌ i̱i̱n yivi̱ꞌ tu̱ꞌu̱n va̱ꞌa̱ xaꞌa̱ꞌ sa̱a̱ xaꞌndia chuunꞌ Ndiosí nimá ne̱ yivi̱ꞌ, te̱ ku̱vi̱ ku̱ni̱ so̱ꞌo̱ sa̱kuuꞌ ne̱ yivi̱ꞌ i̱i̱n yivi̱ꞌ xaꞌa̱ꞌ i̱, sa̱kanꞌ vi̱ꞌ te̱ kundi̱ꞌi̱ i̱i̱n yivi̱ꞌ.
MAT 24:15 ’Sa̱kanꞌ na kuiiꞌ kii̱ꞌ ku̱ni̱ ndo̱ꞌ iinꞌ ña̱ ki̱ni̱ kaaꞌ miiꞌ su̱ꞌu̱n naa ni̱ kaꞌa̱n te̱ ni̱ kaꞌa̱n tiakú tu̱ꞌu̱n Ndiosí xta̱ꞌanꞌ, te̱ ni̱ na̱niꞌ Daniel ndii, ndoꞌó, ne̱ kaꞌviꞌ ña̱ yo̱ꞌo̱ꞌ ndii, kuní a̱ ku̱nda̱ni̱ ndo̱ꞌ a̱.
MAT 24:16 Ne̱ ndieeꞌ ñu̱ꞌuꞌ Judea kii̱ꞌ sa̱kanꞌ ndii, na ku̱nu̱ ni̱a̱ kuꞌu̱n ni̱a̱ te̱i̱n i̱kuꞌ.
MAT 24:17 Te̱ yo̱o̱ ka̱ ndieeꞌ xíniꞌ vi̱ꞌe̱ ni̱a̱ kii̱ꞌ sa̱kanꞌ ndii, na ndä̱ꞌni̱ ni̱a̱ vi̱ꞌe̱ ni̱a̱ na̱chii̱ꞌ ni̱a̱ ña̱ꞌa̱ ni̱a̱.
MAT 24:18 Te̱ yo̱o̱ ka̱ xachuunꞌ nuu̱ꞌ ñu̱ꞌuꞌ ni̱a̱ kii̱ꞌ sa̱kanꞌ ndii, na nä̱ndi̱koꞌ ni̱a̱ vi̱ꞌe̱ ni̱a̱ xaꞌa̱ꞌ toto̱ ni̱a̱.
MAT 24:19 Kivi̱ꞌ ja̱a̱nꞌ ndii, ku̱ndo̱ꞌo̱ va̱ ne̱ ñuꞌuꞌ siꞌe̱, te̱ ku̱ndo̱ꞌo̱ va̱ tu̱ ne̱ sachichinꞌ siꞌe̱ kuañuꞌu̱.
MAT 24:20 Kaꞌa̱n va̱ ndo̱ꞌ xiinꞌ Ndiosí te̱ na tä̱xi̱ a̱ ña̱ xaa̱ kivi̱ꞌ ja̱a̱nꞌ yoo̱ꞌ vi̱xi̱n uun kivi̱ꞌ sábado, ña̱ xina̱ndiee̱ꞌ e̱ꞌ.
MAT 24:21 ’Kua̱chi̱ ndii, kivi̱ꞌ ja̱a̱nꞌ ndii, ko̱o̱ tu̱ndoꞌo̱ꞌ ña̱ nde̱e̱ i̱i̱n kivi̱ꞌ tïa̱ꞌan ko̱o̱ nde̱e̱ kii̱ꞌ ni̱ xa̱ꞌa̱ Ndiosí i̱i̱n yivi̱ꞌ te̱ nde̱e̱ vi̱ti̱n, te̱ ni̱ nde̱e̱ kö̱o̱ꞌ ka̱ tu̱ a̱ ko̱o̱.
MAT 24:22 Te̱ naaꞌ nï̱ xa̱kuiti xto̱ꞌo̱ e̱ꞌ Ndiosí kivi̱ꞌ ja̱a̱nꞌ ndii, nde̱e̱ i̱i̱n ne̱ yivi̱ꞌ käku̱. Ndisu̱ sa̱kuiti ña̱ꞌaꞌ a̱ xaꞌa̱ꞌ ña̱ kundani̱ a̱ ne̱ ni̱ na̱ka̱xi̱n a̱ ndikún i̱chiꞌ a̱.
MAT 24:23 ’Sa̱kanꞌ na kuiiꞌ naaꞌ yo̱o̱ ka̱ kaꞌa̱n xiinꞌ ndo̱ꞌ kivi̱ꞌ ja̱a̱nꞌ ndii: “A̱anꞌ, ko̱to̱ ndo̱ꞌ, yoꞌoꞌ yoo ña̱ nduuꞌ Cristo, ña̱ sakakú yooꞌ”, uun kaꞌa̱n ni̱a̱ ndii: “A̱anꞌ, ko̱to̱ ndo̱ꞌ, kaa̱ꞌ yoo ña̱ nduuꞌ Cristo”, kachi̱ ni̱a̱ ndii, kä̱ndi̱xaꞌ ña̱ꞌaꞌ ndo̱ꞌ.
MAT 24:24 Kua̱chi̱ ndii ki̱xi̱n te̱ ku̱ni̱ xaꞌanꞌ, te̱ kaꞌa̱n ña̱ Cristo nduuꞌ ra̱. Te̱ sa̱kanꞌ tu̱ ki̱xi̱n te̱ kaꞌa̱n tiakú tu̱n vixi̱. Te̱ yivi̱ꞌ ja̱a̱nꞌ ndii, sa̱a̱ ra̱ chuunꞌ kaꞌnuꞌ xini xaꞌanꞌ xiinꞌ chu̱u̱n kaꞌnuꞌ ña̱ nandani̱ ne̱ yivi̱ꞌ. Te̱ naaꞌ ni̱ ku̱vi̱ ndii, nde̱e̱ ne̱ ni̱ na̱ka̱xi̱n Ndiosí ndikún i̱chiꞌ a̱ ku̱ni̱ xaꞌanꞌ ra̱.
MAT 24:25 Te̱ na̱ka̱ꞌanꞌ ndo̱ꞌ ña̱ ni̱ kaꞌa̱n i̱ ña̱ kaa̱ꞌ xiinꞌ ndo̱ꞌ ña̱ kuní ka̱ ko̱o̱ a̱.
MAT 24:26 Sa̱kanꞌ na kuiiꞌ, kii̱ꞌ kaꞌa̱n ni̱a̱ xiinꞌ ndo̱ꞌ ndii: “A̱anꞌ, ko̱to̱ ndo̱ꞌ, miiꞌ taxi̱nꞌ kaaꞌ xikaꞌ Cristo” ndii, küꞌu̱n ndo̱ꞌ. Uun kii̱ꞌ kaꞌa̱n ni̱a̱ xiinꞌ ndo̱ꞌ ndii: “A̱anꞌ, ko̱to̱ ndo̱ꞌ, ti̱xi̱n vi̱ꞌe̱ ja̱a̱nꞌ yoo si̱ꞌe a̱” ndii, kä̱ndi̱xaꞌ ña̱ꞌaꞌ ndo̱ꞌ.
MAT 24:27 Kua̱chi̱ ndii, kii̱ꞌ na̱ndi̱koꞌ tukuuꞌ yuꞌu̱, ña̱ nduuꞌ tu̱ te̱ yivi̱ꞌ ndii, ku̱ni̱ sa̱kuuꞌ ne̱ yivi̱ꞌ yuꞌu̱ nde̱e̱ naa xaaꞌ a̱ kii̱ꞌ xini ni̱a̱ yiꞌé ñuꞌu̱ savi̱ꞌ ka̱niiꞌ ndi̱viꞌ.
MAT 24:28 Sa̱kanꞌ tu̱ sa̱kuuꞌ e̱ꞌ xiní ña̱ miiꞌ kanduꞌu̱ꞌ ña̱ teꞌi ndii, i̱kanꞌ kaku̱ kuaꞌa̱ꞌ ti̱ko̱xií.
MAT 24:29 ’Te̱ xa̱ numi̱ꞌ ti̱o̱ꞌ kii̱ꞌ ndi̱ꞌi̱ xkaꞌndi̱a̱ tu̱ndoꞌo̱ꞌ kivi̱ꞌ ja̱a̱nꞌ ndii, ndaꞌva̱ ñu̱ꞌu̱, te̱ sa̱kanꞌ tu̱ yoo̱ꞌ ndii, nä̱tuu̱n ka̱ a̱, te̱ koyo̱ tu̱ tiuu̱nꞌ, te̱ ta̱a̱n ndi̱e̱eꞌ sa̱kuuꞌ ña̱ ndi̱e̱eꞌ, ña̱ yoo ndi̱viꞌ.
MAT 24:30 Sa̱kanꞌ te̱ tuvi̱ i̱i̱n ña̱ niaꞌá ndi̱viꞌ ña̱ xa̱ kua̱xi̱ yuꞌu̱, ña̱ nduuꞌ tu̱ te̱ yivi̱ꞌ. I̱kanꞌ te̱ kua̱ku̱ suchiꞌ i̱ni̱ sa̱kuuꞌ nuu̱ꞌ ti̱ꞌvi̱ ne̱ yivi̱ꞌ i̱i̱n yivi̱ꞌ. Te̱ ku̱ni̱ ni̱a̱ kua̱xi̱ yuꞌu̱, ña̱ nduuꞌ tu̱ te̱ yivi̱ꞌ ja̱a̱nꞌ, nuu̱ꞌ viko̱ꞌ xiinꞌ kuaꞌa̱ꞌ yaꞌa̱ ña̱ ndi̱e̱eꞌ xiinꞌ ña̱ yiꞌé nda̱tu̱nꞌ kooꞌ chukuuꞌ.
MAT 24:31 Te̱ kii̱ꞌ ndeꞌi̱ tiꞌeꞌ i̱i̱n nda̱chuunꞌ tunꞌ nichiꞌ, te̱ ti̱ꞌviꞌ i̱ kuaꞌa̱ꞌ ángele, te̱ na̱ka̱ya̱ a̱ ne̱ ni̱ na̱ka̱xi̱n Ndiosí. Te̱ nda̱sa̱i̱i̱n a̱ sa̱kuuꞌ ne̱ ja̱a̱nꞌ, ne̱ ndieeꞌ ku̱miꞌ sa̱aꞌ xaanꞌ i̱i̱n yivi̱ꞌ miiꞌ kua̱xi̱ tachi̱ꞌ, nde̱e̱ miiꞌ xaꞌaꞌ i̱i̱n yivi̱ꞌ, te̱ nde̱e̱ miiꞌ xaꞌaꞌ ndi̱viꞌ.
MAT 24:32 ’Ku̱nda̱ni̱ ndo̱ꞌ ña̱ kaꞌán ndi̱a̱a̱ yoꞌoꞌ xaꞌa̱ꞌ sa̱a̱ xaaꞌ tunꞌ higuera kii̱ꞌ nduiti̱a̱ꞌ nda̱ꞌaꞌ nu̱ꞌ, te̱ nakaꞌndi yuku̱ nu̱ꞌ ndii, xiní ndo̱ꞌ ña̱ xa̱ kuyatinꞌ kuii ku̱u̱n savi̱ꞌ.
MAT 24:33 Te̱ i̱i̱n kachi tu̱ sa̱a̱ a̱ xiinꞌ ndoꞌó kii̱ꞌ ku̱ni̱ ndo̱ꞌ ko̱o̱ ña̱ ni̱ kaꞌa̱n i̱ xiinꞌ ndo̱ꞌ ja̱a̱nꞌ ndii, ku̱nda̱ni̱ ndo̱ꞌ ña̱ xa̱ kuyatinꞌ kuii ki̱xi̱n tu̱ku̱u̱ yuꞌu̱, ña̱ nduuꞌ tu̱ te̱ yivi̱ꞌ.
MAT 24:34 ’Ña̱ nda̱ku kaꞌán i̱ xiinꞌ ndo̱ꞌ ndii, ña̱ kuní ka̱ ku̱vi̱ sa̱kuuꞌ ne̱ ndieeꞌ i̱i̱n yivi̱ꞌ vi̱ti̱n te̱ xkaꞌndi̱a̱ sa̱kuuꞌ ña̱ ja̱a̱nꞌ.
MAT 24:35 Ndi̱viꞌ xiinꞌ ñu̱ꞌuꞌ i̱i̱n yivi̱ꞌ ndii, ndo̱ñuꞌuꞌ a̱, ndisu̱ tu̱ꞌu̱n yu̱ꞌuꞌ yuꞌu̱ ndii, kö̱o̱ꞌ kivi̱ꞌ ndo̱ñuꞌuꞌ a̱.
MAT 24:36 ’Ndisu̱ ndee kivi̱ꞌ xiinꞌ ndee hora xkaꞌndi̱a̱ ña̱ ja̱a̱nꞌ ndii, nde̱e̱ i̱i̱n ne̱ yivi̱ꞌ xïní a̱, ni̱ nde̱e̱ ángele ña̱ ndieeꞌ ndi̱viꞌ. Süu̱ꞌ ja̱a̱nꞌ ndii mi̱iꞌ yu̱vaꞌ i̱ kui̱ti̱ꞌ xiní a̱ma̱a̱ xaa̱ꞌ kivi̱ꞌ ja̱a̱nꞌ.
MAT 24:37 ’Kua̱chi̱ ndii, sa̱a̱ niiꞌ ni̱ ku̱u̱ ne̱ yivi̱ꞌ kii̱ꞌ ni̱ xika̱ Noé xta̱ꞌanꞌ i̱i̱n yivi̱ꞌ ndii, niiꞌ sa̱kanꞌ ku̱u̱ tu̱ ne̱ ndieeꞌ i̱i̱n yivi̱ꞌ kii̱ꞌ ki̱xi̱n tu̱ku̱u̱ yuꞌu̱, ña̱ nduuꞌ tu̱ te̱ yivi̱ꞌ.
MAT 24:38 Kua̱chi̱ ndii sa̱a̱ ni̱a̱ naa ni̱ xa̱a̱ ne̱ ja̱a̱nꞌ kii̱ꞌ tïa̱ꞌan ndo̱ñuꞌuꞌ i̱i̱n yivi̱ꞌ xiinꞌ savi̱ꞌ. Kivi̱ꞌ ja̱a̱nꞌ ndii, xaxi̱ꞌ ne̱ yivi̱ꞌ ña̱ꞌa̱, te̱ xiꞌiꞌ ni̱a̱, te̱ tundaꞌáꞌ ni̱a̱ nde̱e̱ ni̱ xa̱a̱ kivi̱ꞌ ña̱ ni̱ ndiꞌvi̱ Noé ti̱xi̱n tundo̱oꞌ chie̱.
MAT 24:39 Te̱ kö̱o̱ꞌ a̱ naá nimá ni̱a̱ nde̱e̱ kii̱ꞌ ni̱ xa̱a̱ ña̱ ni̱ ka̱ñu̱u̱ ña̱ꞌaꞌ ti̱kui saviꞌ, te̱ ni̱ ndo̱ñuꞌuꞌ i̱i̱n yivi̱ꞌ. Sa̱kanꞌ tu̱ sa̱a̱ ne̱ yivi̱ꞌ kii̱ꞌ ki̱xi̱n tu̱ku̱u̱ yuꞌu̱, ña̱ nduuꞌ tu̱ te̱ yivi̱ꞌ.
MAT 24:40 ’Kivi̱ꞌ ja̱a̱nꞌ ndii, naaꞌ xachuunꞌ ingaꞌ uvi̱ taꞌan te̱ yivi̱ꞌ ndii, i̱i̱n nda̱a̱ꞌ ra̱ na̱ꞌi̱n i̱ te̱ i̱nga̱ ra̱ ndii, ndoo̱ ra̱.
MAT 24:41 Te̱ naaꞌ ndikoꞌ ingaꞌ uvi̱ taꞌan ña̱ꞌaꞌ ndii, i̱i̱n nda̱a̱ꞌ aꞌ na̱ꞌi̱n i̱, te̱ i̱nga̱ aꞌ ndoo̱.
MAT 24:42 Xaꞌa̱ꞌ a̱ ja̱a̱nꞌ na ko̱o̱ tu̱ꞌva̱ naa yoo tu̱ꞌva̱ ndo̱ꞌ, sa̱kanꞌ ña̱ xïní ndo̱ꞌ ndee kivi̱ꞌ ki̱xi̱n tu̱ku̱u̱ yuꞌu̱, ña̱ nduuꞌ xto̱ꞌo̱ ndo̱ꞌ.
MAT 24:43 ’Ndisu̱ ku̱nda̱ni̱ ndo̱ꞌ ña̱ kaꞌán i̱ xiinꞌ ndo̱ꞌ, kua̱chi̱ ndii, naaꞌ xiní te̱ xiinꞌ vi̱ꞌe̱ ndee hora ñu̱u ki̱xi̱n te̱ kuiꞌna̱ꞌ vi̱ꞌe̱ ra̱ ndii, ko̱o̱ tu̱ꞌva̱ ra̱ te̱ tä̱xi̱ ra̱ kiꞌvi̱ te̱ ja̱a̱nꞌ vi̱ꞌe̱ ra̱.
MAT 24:44 Sa̱kanꞌ na kuiiꞌ kuní a̱ ko̱o̱ tu̱ꞌva̱ tu̱ ndoꞌó, kua̱chi̱ ndii xïní ndo̱ꞌ ndee kivi̱ꞌ kui̱ti̱ꞌ ki̱xi̱n tu̱ku̱u̱ yuꞌu̱, ña̱ nduuꞌ tu̱ te̱ yivi̱ꞌ.
MAT 24:45 ’Naaꞌ yoo i̱i̱n te̱ xikaꞌ nuuꞌ, te̱ nduuꞌ te̱ xachuunꞌ nda̱ku, te̱ kuuꞌ kaxiꞌ tu̱ ra̱ ndii, te̱ ja̱a̱nꞌ sa̱kuisoꞌ chuunꞌ xto̱ꞌo̱ ra̱ te̱ ka̱ꞌndi̱a̱ chuunꞌ ra̱ nuu̱ꞌ i̱nga̱ te̱ xachuunꞌ nuu̱ꞌ xto̱ꞌo̱ ra̱ ja̱a̱nꞌ, te̱ ta̱xi̱ ra̱ ña̱ ku̱xi̱ te̱ ja̱a̱nꞌ sa̱va̱ ni̱ hora ña̱ kuní a̱.
MAT 24:46 Va̱ꞌa̱ va̱ ke̱ta̱ te̱ xikaꞌ nuuꞌ ja̱a̱nꞌ naaꞌ kii̱ꞌ na̱ndi̱koꞌ xto̱ꞌo̱ ja̱a̱nꞌ te̱ ku̱ni̱ ra̱ ña̱ xaaꞌ te̱ ja̱a̱nꞌ chu̱u̱n ja̱a̱nꞌ.
MAT 24:47 Ña̱ nda̱ku kaꞌán i̱ xiinꞌ ndo̱ꞌ ndii, ta̱xi̱ xto̱ꞌo̱ ja̱a̱nꞌ ña̱ ka̱ꞌndi̱a̱ chuunꞌ te̱ ja̱a̱nꞌ nuu̱ꞌ sa̱kuuꞌ ña̱ kumiꞌ ra̱.
MAT 24:48 Ndisu̱ naaꞌ kaꞌa̱n te̱ xikaꞌ nuuꞌ ja̱a̱nꞌ xiinꞌ nimá ra̱ ndii: “Ku̱u̱ kuachí va̱ xto̱ꞌo̱ e̱ꞌ te̱ na̱ndi̱koꞌ a̱”, kachi ra̱.
MAT 24:49 Te̱ xa̱ꞌaꞌ ra̱ ku̱tunꞌ ra̱ i̱nga̱ ne̱ xikaꞌ nuuꞌ nuu̱ꞌ xto̱ꞌo̱ ja̱a̱nꞌ, te̱ xa̱ꞌaꞌ ra̱ ku̱xi̱ saka ra̱, te̱ ko̱ꞌo̱ ra̱ xiinꞌ te̱ xini̱.
MAT 24:50 Te̱ na̱ndi̱koꞌ xto̱ꞌo̱ ja̱a̱nꞌ kivi̱ꞌ ña̱ kö̱o̱ꞌ a̱ naá nimá ra̱ xiinꞌ hora ña̱ xïní ra̱,
MAT 24:51 te̱ sa̱ndoꞌoꞌ uꞌvi̱ xa̱va̱ꞌa̱ ña̱ꞌaꞌ xto̱ꞌo̱ ja̱a̱nꞌ, te̱ sko̱ꞌniꞌ ña̱ꞌaꞌ a̱ miiꞌ ñuꞌuꞌ ne̱ xasuviꞌ xiinꞌ mi̱iꞌ, te̱ i̱kanꞌ kua̱ku̱ uꞌvi̱ ra̱ nde̱e̱ ke̱ꞌi̱ vi̱ꞌ na̱ka̱xi̱ꞌ nu̱ꞌu̱ ra̱.
MAT 25:1 ’Kii̱ꞌ sa̱kanꞌ ndii, ku̱ndu̱u̱ ña̱ xaꞌndia chuunꞌ Ndiosí nimá ne̱ yivi̱ꞌ nde̱e̱ naa ni̱ ndo̱ꞌo̱ uxi̱ taꞌan ña̱ꞌaꞌ sa̱va̱, ne̱ ni̱ ki̱ꞌi̱n ka̱a̱ tuún te̱ ni̱ ki̱e̱e̱ ni̱a̱ kuaꞌa̱n na̱taꞌanꞌ ni̱a̱ xiinꞌ te̱ tundaꞌáꞌ.
MAT 25:2 Uꞌu̱n taꞌan ni̱a̱ ndii, ne̱ na̱a̱ꞌ kuuꞌ nduuꞌ ni̱a̱, te̱ i̱nga̱ uꞌu̱n taꞌan ni̱a̱ ndii, ne̱ kuuꞌ kaxiꞌ nduuꞌ ni̱a̱.
MAT 25:3 Ne̱ na̱a̱ꞌ kuuꞌ ja̱a̱nꞌ ndii, ni̱ ki̱ꞌi̱n ni̱a̱ ka̱a̱ tuún ni̱a̱, ndisu̱ nï̱ niꞌiꞌ ka̱ ni̱a̱ xa̱ꞌa̱n oliva ña̱ ta̱a̱n ni̱a̱ ti̱xi̱n a̱.
MAT 25:4 Ndisu̱ ne̱ kuuꞌ kaxiꞌ ja̱a̱nꞌ ndii, niꞌiꞌ siinꞌ ka̱ ni̱a̱ xa̱ꞌa̱n oliva xiinꞌ ka̱a̱ tuún ni̱a̱.
MAT 25:5 Te̱ xaꞌa̱ꞌ a̱ ña̱ kuachí xikaꞌ te̱ tundaꞌáꞌ ja̱a̱nꞌ ndii, ni̱ ko̱ꞌni̱ ma̱ꞌna nuu̱ꞌ sa̱kuuꞌ ni̱a̱, te̱ ni̱ kixi̱n ndi̱ꞌi̱ ni̱a̱.
MAT 25:6 Te̱ na ñu̱u ja̱a̱nꞌ ni̱ tiaku̱ kaꞌán tiꞌeꞌ ne̱ yivi̱ꞌ ndii: “Xa̱ kua̱xi̱ te̱ tundaꞌáꞌ, kuan ki̱e̱e̱ ndo̱ꞌ te̱ na̱ti̱i̱n ña̱ꞌaꞌ ndo̱ꞌ”, ni̱ kachi̱ ni̱a̱.
MAT 25:7 Sa̱kanꞌ te̱ sa̱kuuꞌ ne̱ sa̱va̱ ja̱a̱nꞌ ndii, ni̱ ndo̱koo̱ ni̱a̱, te̱ ni̱ nda̱sa̱va̱ꞌa̱ ni̱a̱ ka̱a̱ tuún ni̱a̱.
MAT 25:8 I̱kanꞌ te̱ ni̱ kaꞌa̱n ne̱ na̱a̱ꞌ kuuꞌ ja̱a̱nꞌ xiinꞌ ne̱ kuuꞌ kaxiꞌ ndii: “Sa̱a̱ ndo̱ꞌ ña̱ va̱ꞌa̱ te̱ ta̱xi̱ ndo̱ꞌ sie xa̱ꞌa̱n ndo̱ꞌ nda̱ꞌaꞌ ndu̱, sa̱kanꞌ ña̱ xa̱ kuni ndaꞌva̱ ka̱a̱ tuún nuu̱ꞌ ndu̱”, ni̱ kachi̱ ni̱a̱.
MAT 25:9 Ndisu̱ ni̱ kaꞌa̱n ne̱ kuuꞌ kaxiꞌ ja̱a̱nꞌ xiinꞌ ni̱a̱ ndii: “Kü̱vi̱ ta̱xi̱ ndu̱ a̱, kua̱chi̱ ndii nï̱a̱ni̱ a̱ ko̱o̱ tuún nuu̱ꞌ sa̱kuuꞌ e̱ꞌ. Va̱ꞌa̱ ka̱ kuꞌu̱n ki̱ꞌi̱n ndo̱ꞌ a̱ miiꞌ ndieeꞌ ne̱ xiko̱ꞌ a̱, te̱ sa̱ta̱ꞌ ndo̱ꞌ a̱ xaꞌa̱ꞌ mi̱iꞌ ndo̱ꞌ”, ni̱ kachi̱ ni̱a̱.
MAT 25:10 Te̱ kii̱ꞌ kuan sa̱ta̱ꞌ ni̱a̱ xa̱ꞌa̱n ja̱a̱nꞌ ndii, ni̱ xa̱a̱ te̱ tundaꞌáꞌ ja̱a̱nꞌ. Te̱ ni̱ ko̱ꞌni̱ ne̱ kuuꞌ kaxiꞌ ja̱a̱nꞌ xiinꞌ ra̱ vi̱ꞌe̱ miiꞌ yoo vi̱koꞌ ja̱a̱nꞌ, te̱ ni̱ nda̱si̱ ra̱ vitu̱ꞌ yiꞌeꞌ vi̱ꞌe̱.
MAT 25:11 Te̱ ni̱ ku̱na̱ꞌaꞌ te̱ ni̱ nde̱kui̱e̱ ne̱ na̱a̱ꞌ kuuꞌ ja̱a̱nꞌ, te̱ ni̱ kaꞌa̱n ni̱a̱ ndii: “Tákuiꞌe, sa̱a̱ u̱nꞌ ña̱ va̱ꞌa̱, te̱ nu̱niaꞌ u̱nꞌ yiꞌeꞌ nuu̱ꞌ ndu̱. Tákuiꞌe, sa̱a̱ va̱ u̱nꞌ ña̱ va̱ꞌa̱ te̱ nu̱niaꞌ u̱nꞌ yiꞌeꞌ nuu̱ꞌ ndu̱”, ni̱ kachi ni̱a̱.
MAT 25:12 Ndisu̱ ni̱ kaꞌa̱n te̱ ja̱a̱nꞌ xiinꞌ ni̱a̱ ndii: “Ña̱ nda̱ku kaꞌán i̱ xiinꞌ ndo̱ꞌ ndii, xïní i̱ ndoꞌó”, ni̱ kachi̱ ra̱.
MAT 25:13 Xaꞌa̱ꞌ a̱ ja̱a̱nꞌ na kuiiꞌ ko̱o̱ tu̱ꞌva̱ va̱ ndo̱ꞌ, sa̱kanꞌ ña̱ xïní ndo̱ꞌ ndee kivi̱ꞌ uun a̱ma̱a̱ kui̱ti̱ꞌ ki̱xi̱n tu̱ku̱u̱ yuꞌu̱, ña̱ nduuꞌ tu̱ te̱ yivi̱ꞌ.
MAT 25:14 ’Sa̱kanꞌ ña̱, ña̱ xaꞌndia chuunꞌ Ndiosí nimá ne̱ yivi̱ꞌ ndii, nduuꞌ a̱ nde̱e̱ naa i̱i̱n te̱ yivi̱ꞌ, te̱ ni̱ ke̱ta̱ kuaꞌa̱n xikaꞌ. Kii̱ꞌ kuní ka̱ kuꞌu̱n ra̱ ndii, ni̱ ka̱na̱ ra̱ te̱ xikaꞌ nuuꞌ nuu̱ꞌ ra̱, te̱ ni̱ sa̱kuisoꞌ chuunꞌ ña̱ꞌaꞌ ra̱ nuu̱ꞌ ña̱ꞌa̱ ra̱.
MAT 25:15 Te̱ yivi̱ꞌ ja̱a̱nꞌ ndii, xiní ra̱ sa̱a̱ xitoꞌ ku̱vi̱ sa̱chuunꞌ i̱ꞌi̱n te̱ xikaꞌ nuuꞌ nuu̱ꞌ ra̱ ja̱a̱nꞌ, sa̱kanꞌ na kuiiꞌ ni̱ ta̱xi̱ ra̱ uꞌu̱n mií xu̱ꞌunꞌ oro nda̱ꞌaꞌ i̱i̱n ra̱, te̱ nda̱ꞌaꞌ i̱nga̱ ra̱ ni̱ ta̱xi̱ ra̱ uvi̱ mií xu̱ꞌunꞌ oro, te̱ nda̱ꞌaꞌ i̱nga̱ ka̱ ra̱ ni̱ ta̱xi̱ ra̱ i̱i̱n mií xu̱ꞌunꞌ oro. Sa̱kanꞌ te̱ ni̱ ke̱ta̱ xto̱ꞌo̱ ja̱a̱nꞌ kuaꞌa̱n ra̱.
MAT 25:16 Te̱ te̱ ni̱ ki̱ꞌi̱n uꞌu̱n mií xu̱ꞌunꞌ oro ja̱a̱nꞌ ndii, numi̱ꞌ te̱ ni̱ xa̱ꞌaꞌ xachuunꞌ ra̱ xiinꞌ a̱, te̱ ni̱ ka̱nando ra̱ i̱nga̱ uꞌu̱n mií xu̱ꞌunꞌ oro xiinꞌ a̱.
MAT 25:17 Te̱ sa̱kanꞌ tu̱, te̱ ni̱ ki̱ꞌi̱n uvi̱ mií xu̱ꞌunꞌ oro ja̱a̱nꞌ ndii, i̱i̱n kachi ni̱ xa̱a̱ ra̱, te̱ ni̱ ka̱nando ra̱ i̱nga̱ uvi̱ mií xu̱ꞌunꞌ oro xiinꞌ a̱.
MAT 25:18 Ndisu̱ te̱ ni̱ ki̱ꞌi̱n i̱i̱n mií kui̱ti̱ꞌ ndii, ni̱ ke̱ta̱ ra̱ kuaꞌa̱n ra̱, te̱ ni̱ xa̱ti̱a̱ ra̱ ñu̱ꞌuꞌ, te̱ ni̱ ti̱si̱ꞌe ra̱ xu̱ꞌunꞌ xto̱ꞌo̱ ra̱ ja̱a̱nꞌ.
MAT 25:19 ’Te̱ kii̱ꞌ ni̱ xkaꞌndi̱a̱ kuaꞌa̱ꞌ kuiya̱ ndii, ni̱ na̱ndi̱koꞌ xto̱ꞌo̱ ja̱a̱nꞌ, te̱ ni̱ xa̱ꞌa nakán ra̱ kuenta nuu̱ꞌ sa̱kuuꞌ te̱ xikaꞌ nuuꞌ ja̱a̱nꞌ xaꞌa̱ꞌ xu̱ꞌunꞌ ja̱a̱nꞌ.
MAT 25:20 Te̱ ni̱ xa̱a̱ xi̱ꞌna̱ te̱ ni̱ ki̱ꞌi̱n uꞌu̱n mií xu̱ꞌunꞌ oro ja̱a̱nꞌ niꞌiꞌ ra̱ i̱nga̱ uꞌu̱n mií ka̱ a̱ kaꞌán ra̱ xiinꞌ xto̱ꞌo̱ ra̱ ja̱a̱nꞌ ndii: “Tákuiꞌe, ni̱ ta̱xi̱ u̱nꞌ uꞌu̱n mií xu̱ꞌunꞌ oro nda̱ꞌaꞌ i̱, i̱kan a̱ niꞌiꞌ i̱ yoꞌoꞌ, te̱ ni̱ ka̱nando a̱ i̱nga̱ uꞌu̱n mií ka̱”, ni̱ kachi̱ ra̱.
MAT 25:21 Sa̱kanꞌ te̱ ni̱ kaꞌa̱n xto̱ꞌo̱ ra̱ xiinꞌ ra̱ ndii: “Va̱ꞌa̱ va̱ ni̱ xa̱a̱ u̱nꞌ. Yoꞌó ndii, i̱i̱n te̱ xikaꞌ nuuꞌ va̱ꞌa̱ nduuꞌ u̱nꞌ. Xaꞌa̱ꞌ a̱ ña̱ ni̱ xa̱chuunꞌ nda̱ku u̱nꞌ xiinꞌ ña̱ sie ndii, sa̱kuisoꞌ chuunꞌ i̱ yoꞌó nuu̱ꞌ kuaꞌa̱ꞌ ka̱ ña̱ꞌa̱. Ni̱a̱ꞌa̱, te̱ ndu̱i̱i̱n u̱nꞌ xiinꞌ ña̱ kuatiaꞌ nimá yuꞌu̱, ña̱ nduuꞌ xto̱ꞌo̱ u̱nꞌ”, ni̱ kachi̱ ra̱.
MAT 25:22 Te̱ ni̱ xa̱a̱ tu̱ te̱ ni̱ ki̱ꞌi̱n uvi̱ mií xu̱ꞌunꞌ oro ja̱a̱nꞌ, te̱ ni̱ kaꞌa̱n ra̱ ndii: “Tákuiꞌe, ni̱ ta̱xi̱ u̱nꞌ uvi̱ mií xu̱ꞌunꞌ oro nda̱ꞌaꞌ i̱, te̱ yoꞌoꞌ niꞌiꞌ i̱ i̱nga̱ uvi̱ mií ka̱ ña̱ ni̱ ka̱nando a̱”, ni̱ kachi̱ ra̱.
MAT 25:23 Sa̱kanꞌ te̱ ni̱ kaꞌa̱n xto̱ꞌo̱ ra̱ xiinꞌ ra̱ ndii: “Va̱ꞌa̱ va̱ ni̱ xa̱a̱ u̱nꞌ. Yoꞌó ndii, i̱i̱n te̱ xikaꞌ nuuꞌ va̱ꞌa̱ nduuꞌ u̱nꞌ. Xaꞌa̱ꞌ a̱ ña̱ ni̱ xa̱chuunꞌ nda̱ku u̱nꞌ xiinꞌ ña̱ sie ndii, sa̱kuisoꞌ chuunꞌ i̱ yoꞌó nuu̱ꞌ kuaꞌa̱ꞌ ka̱ ña̱ꞌa̱. Ni̱a̱ꞌa̱, te̱ ndu̱i̱i̱n u̱nꞌ xiinꞌ ña̱ kuatiaꞌ nimá yuꞌu̱, ña̱ nduuꞌ xto̱ꞌo̱ u̱nꞌ”, ni̱ kachi̱ ra̱.
MAT 25:24 Te̱ ni̱ xa̱a̱ tu̱ te̱ ni̱ ki̱ꞌi̱n i̱i̱n mií xu̱ꞌunꞌ oro ja̱a̱nꞌ, te̱ ni̱ kaꞌa̱n ra̱ ndii: “Tákuiꞌe, xiní yuꞌu̱ ña̱ i̱i̱n te̱ kuiꞌe̱ va̱ nduuꞌ yoꞌó, te̱ kendiaa̱ꞌ u̱nꞌ ña̱ꞌa̱ miiꞌ kö̱o̱ꞌ a̱ ni̱ chi̱ꞌi̱ u̱nꞌ, te̱ nakaya tu̱ u̱nꞌ ña̱ꞌa̱ miiꞌ nï̱ ki̱ku̱ꞌ u̱nꞌ ndi̱kinꞌ.
MAT 25:25 Xaꞌa̱ꞌ a̱ ja̱a̱nꞌ na ni̱ yi̱ꞌvi i̱, te̱ ni̱ xaꞌa̱n i̱, te̱ ni̱ ti̱si̱ꞌe i̱ xu̱ꞌunꞌ yoꞌoꞌ ti̱xi̱n ñu̱ꞌuꞌ. Sa̱kanꞌ na kuiiꞌ yoꞌoꞌ niꞌiꞌ i̱ xu̱ꞌunꞌ ña̱ nduuꞌ ña̱ꞌa̱ u̱nꞌ”, ni̱ kachi̱ ra̱ xiinꞌ xto̱ꞌo̱ ja̱a̱nꞌ.
MAT 25:26 Ndisu̱ ni̱ kaꞌa̱n xto̱ꞌo̱ ra̱ ja̱a̱nꞌ xiinꞌ ra̱ ndii: “Yoꞌó ndii, te̱ xikaꞌ nuuꞌ ni̱a̱ꞌa nduuꞌ u̱nꞌ, te̱ suxanꞌ tu̱ u̱nꞌ. Sa̱kanꞌ ña̱ naaꞌ xiní u̱nꞌ ña̱ kendiaa̱ꞌ i̱ ña̱ꞌa̱ miiꞌ nï̱ chi̱ꞌi̱ i̱, te̱ nakaya tu̱ i̱ ña̱ꞌa̱ miiꞌ nï̱ ki̱ku̱ꞌ i̱ ndi̱kinꞌ ndii,
MAT 25:27 va̱ꞌa̱ ka̱ naaꞌ ni̱ chi̱naá u̱nꞌ xu̱ꞌunꞌ i̱ ja̱a̱nꞌ miiꞌ ka̱nando a̱ xata̱ꞌ a̱, te̱ na̱ꞌi̱n i̱ a̱ kii̱ꞌ na̱ndi̱koꞌ i̱”, ni̱ kachi̱ ra̱ xiinꞌ te̱ xikaꞌ nuuꞌ ni̱a̱ꞌa ja̱a̱nꞌ.
MAT 25:28 Sa̱kanꞌ te̱ ni̱ kaꞌa̱n xto̱ꞌo̱ ja̱a̱nꞌ xiinꞌ i̱nga̱ te̱ itaꞌ ja̱a̱nꞌ ndii: “Tu̱ꞌu̱n ndo̱ꞌ xu̱ꞌunꞌ oro ja̱a̱nꞌ nda̱ꞌaꞌ te̱ kaa̱ꞌ, te̱ na̱ta̱xi̱ ndo̱ꞌ a̱ nda̱ꞌaꞌ te̱ xa̱ kumiꞌ uxi̱ taꞌan xu̱ꞌunꞌ oro.
MAT 25:29 Kua̱chi̱ ndii, yo̱o̱ ka̱ kumiꞌ ña̱ꞌa̱ ndii, na̱ti̱i̱n ka̱ ni̱a̱ a̱, te̱ yo̱o̱ ka̱ kö̱o̱ꞌ a̱ kumiꞌ ndii, nde̱e̱ ña̱ sie ña̱ kumiꞌ ni̱a̱ ki̱e̱e̱ nda̱ꞌaꞌ ni̱a̱.
MAT 25:30 Te̱ te̱ xikaꞌ nuuꞌ te̱ kuä̱sa̱ꞌ kuní kaa̱ꞌ ndii, xi̱ta̱ꞌ ndo̱ꞌ nda̱ꞌaꞌ ra̱ ska̱naꞌ ndo̱ꞌ nde̱e̱ ki̱ꞌe̱ miiꞌ i̱i̱n yaví, te̱ i̱kanꞌ kua̱ku̱ ra̱ nde̱e̱ ke̱ꞌi̱ vi̱ꞌ na̱ka̱xi̱ꞌ nu̱ꞌu̱ ra̱”, kachi̱ xto̱ꞌo̱ ja̱a̱nꞌ.
MAT 25:31 ’Kii̱ꞌ ki̱xi̱n yuꞌu̱, ña̱ nduuꞌ tu̱ te̱ yivi̱ꞌ ndii, ki̱xi̱n i̱ xiinꞌ ndi̱e̱e̱ꞌ nda̱tu̱nꞌ kooꞌ chukuuꞌ, te̱ sa̱a̱ xinundu̱u̱ xi̱i̱nꞌ i̱ ki̱xi̱n sa̱kuuꞌ ángele, ña̱ xikaꞌ nuuꞌ nuu̱ꞌ i̱. Te̱ ku̱nduꞌu̱ꞌ i̱ nuu̱ꞌ tei̱ kaꞌnuꞌ nda̱tu̱nꞌ kooꞌ chukuuꞌ miiꞌ ka̱ꞌndi̱a̱ chuunꞌ i̱.
MAT 25:32 Te̱ sa̱kuuꞌ nuu̱ꞌ ne̱ yivi̱ꞌ i̱i̱n yivi̱ꞌ na̱kaya̱ nuu̱ꞌ i̱. Te̱ na̱ka̱xi̱n siinꞌ ña̱ꞌaꞌ i̱ nde̱e̱ naa xaaꞌ te̱ pa̱xto kii̱ꞌ natava̱ꞌ siinꞌ ra̱ mbe̱e̱ te̱i̱n ti̱xuꞌu̱ꞌ.
MAT 25:33 Te̱ ta̱ndi̱e̱e̱ i̱ ne̱ nduuꞌ nde̱e̱ naa mbe̱e̱ ja̱a̱nꞌ nda̱ꞌaꞌ kua̱ꞌa̱ i̱, te̱ ne̱ nduuꞌ nde̱e̱ naa ti̱xuꞌu̱ꞌ ja̱a̱nꞌ nda̱ꞌaꞌ i̱ti̱n i̱.
MAT 25:34 Sa̱kanꞌ te̱ kaꞌa̱n yuꞌu̱, te̱ nduuꞌ rey, xiinꞌ ne̱ ndieeꞌ nda̱ꞌaꞌ kua̱ꞌa̱ i̱ ndii: “Ndoꞌó, ne̱ ni̱ sa̱ñuꞌuꞌ yu̱vaꞌ i̱ ndii, ni̱a̱ꞌa̱ ndo̱ꞌ te̱ ndiꞌvi̱ ndo̱ꞌ miiꞌ xaꞌndia chuunꞌ a̱, miiꞌ ni̱ sa̱kooꞌ tu̱ꞌva̱ a̱ xaꞌa̱ꞌ ndo̱ꞌ nde̱e̱ kii̱ꞌ kuní ka̱ kua̱ꞌa̱ i̱i̱n yivi̱ꞌ.
MAT 25:35 Kua̱chi̱ ndii ni̱ ta̱xi̱ ndo̱ꞌ ña̱ ni̱ xi̱xi̱ i̱ kii̱ꞌ ni̱ xiꞌi̱ i̱ so̱ko̱, te̱ ni̱ ta̱xi̱ tu̱ ndo̱ꞌ ti̱kui ni̱ xi̱ꞌi̱ i̱ kii̱ꞌ ni̱ ichi̱ i̱ni̱ i̱, te̱ ni̱ na̱ti̱i̱n ndo̱ꞌ yuꞌu̱ vi̱ꞌe̱ ndo̱ꞌ kii̱ꞌ ni̱ nduu̱ i̱ te̱ kuaꞌa̱n i̱chiꞌ,
MAT 25:36 te̱ ni̱ ta̱xi̱ ndo̱ꞌ toto̱ kui̱ꞌnu̱ i̱ kii̱ꞌ ni̱ xika̱ i̱i̱nꞌ vichiꞌ i̱, te̱ ni̱ xaꞌa̱n ko̱to̱ ndo̱ꞌ yuꞌu̱ kii̱ꞌ ni̱ ku̱ni̱ ku̱vi̱ i̱, te̱ ni̱ xaꞌa̱n ko̱to̱ tu̱ ndo̱ꞌ yuꞌu̱ kii̱ꞌ ni̱ naa̱ i̱ vi̱ꞌe̱ ka̱a̱”, kachi̱ i̱ xiinꞌ ni̱a̱.
MAT 25:37 Sa̱kanꞌ te̱ kaꞌa̱n ne̱ nda̱ku nimá nuu̱ꞌ Ndiosí ndii: “Tákuiꞌe, ¿a̱ma̱ ni̱ xi̱ni̱ ndu̱ ni̱ xiꞌi̱ u̱nꞌ so̱ko̱, te̱ ni̱ ta̱xi̱ ndu̱ ña̱ ni̱ xi̱xi̱ u̱nꞌ? Uun, ¿a̱ma̱ ni̱ ichi̱ u̱nꞌ ti̱kui, te̱ ni̱ ta̱xi̱ ndu̱ raꞌ ni̱ xi̱ꞌi̱ u̱nꞌ?
MAT 25:38 Te̱, ¿a̱ma̱ ni̱ xi̱ni̱ ndu̱ kuaꞌa̱n u̱nꞌ i̱chiꞌ, te̱ ni̱ na̱ti̱i̱n ndu̱ yoꞌó vi̱ꞌe̱ ndu̱? Uun, ¿a̱ma̱ ni̱ xi̱ni̱ ndu̱ xikaꞌ i̱i̱nꞌ vichiꞌ u̱nꞌ te̱ ni̱ ta̱xi̱ ndu̱ toto̱ kui̱ꞌnu̱ u̱nꞌ?
MAT 25:39 Uun, ¿a̱ma̱ ni̱ xi̱ni̱ ndu̱ kuni ku̱vi̱ u̱nꞌ, te̱ ni̱ xaꞌa̱n ko̱to̱ ndu̱ yoꞌó? Uun, ¿a̱ma̱ ni̱ xi̱ni̱ ndu̱ naá u̱nꞌ vi̱ꞌe̱ ka̱a̱, te̱ ni̱ xan ko̱to̱ tu̱ ndu̱ yoꞌó?”, kachi̱ ni̱a̱.
MAT 25:40 Te̱ kaꞌa̱n yuꞌu̱, te̱ nduuꞌ rey, xiinꞌ ne̱ ja̱a̱nꞌ ndii: “Ña̱ nda̱ku kaꞌán i̱ xiinꞌ ndo̱ꞌ ndii, sa̱kuuꞌ ña̱ va̱ꞌa̱ ña̱ ni̱ xa̱a̱ ndo̱ꞌ xaꞌa̱ꞌ ne̱ taꞌanꞌ i̱, ne̱ kualiꞌ kuuꞌ so̱ꞌo̱ yoꞌoꞌ ndii, nde̱e̱ naa xiinꞌ mi̱iꞌ i̱ ni̱ xa̱a̱ ndo̱ꞌ a̱”, kachi̱ i̱ xiinꞌ ni̱a̱.
MAT 25:41 ’Sa̱kanꞌ te̱ kaꞌa̱n tu̱ yuꞌu̱, te̱ nduuꞌ rey, xiinꞌ ne̱ ndieeꞌ nda̱ꞌaꞌ i̱ti̱n i̱ ndii: “Ndoꞌó, ne̱ ni̱ na̱cha̱ꞌa̱n ni̱ xa̱a̱ Ndiosí ndii, kuan ndi̱a̱ꞌa̱ ndo̱ꞌ nuu̱ꞌ i̱ te̱ kuꞌu̱n ndo̱ꞌ miiꞌ kö̱o̱ꞌ kivi̱ꞌ ndaꞌvá ñuꞌu̱, ña̱ ni̱ xa̱ꞌa̱ Ndiosí xaꞌa̱ꞌ ña̱ ndi̱va̱ꞌa̱ xiinꞌ xaꞌa̱ꞌ sa̱kuuꞌ ángele, ña̱ xikaꞌ nuuꞌ nuu̱ꞌ ña̱ ja̱a̱nꞌ.
MAT 25:42 Kua̱chi̱ ndii nï̱ ta̱xi̱ ndo̱ꞌ ña̱ ku̱xi̱ i̱ kii̱ꞌ ni̱ xiꞌi̱ i̱ so̱ko̱, te̱ nï̱ ta̱xi̱ tu̱ ndo̱ꞌ ti̱kui ko̱ꞌo̱ i̱ kii̱ꞌ ni̱ ichi̱ i̱ni̱ i̱,
MAT 25:43 te̱ nï̱ na̱ti̱i̱n tu̱ ndo̱ꞌ yuꞌu̱ vi̱ꞌe̱ ndo̱ꞌ kii̱ꞌ ni̱ nduu̱ i̱ te̱ kuaꞌa̱n i̱chiꞌ, te̱ nï̱ ta̱xi̱ tu̱ ndo̱ꞌ toto̱ kui̱ꞌnu̱ i̱ kii̱ꞌ ni̱ xika̱ i̱i̱nꞌ vichiꞌ i̱, te̱ nï̱ xa̱ꞌa̱n ko̱to̱ tu̱ ndo̱ꞌ yuꞌu̱ kii̱ꞌ ni̱ ku̱ni̱ ku̱vi̱ i̱, ni̱ nde̱e̱ kii̱ꞌ ni̱ naa̱ i̱ vi̱ꞌe̱ ka̱a̱”, kachi̱ i̱ xiinꞌ ni̱a̱.
MAT 25:44 Sa̱kanꞌ te̱ nda̱tuꞌu̱nꞌ tu̱ ne̱ ja̱a̱nꞌ yuꞌu̱ ndii: “Tákuiꞌe, ¿a̱ma̱ ni̱ xi̱ni̱ ndu̱ ni̱ xiꞌi̱ u̱nꞌ so̱ko̱, uun ni̱ ichi̱ u̱nꞌ ti̱kui, uun a̱ma̱a̱ ni̱ xi̱ni̱ ndu̱ kuaꞌa̱n u̱nꞌ i̱chiꞌ, uun ni̱ xi̱ni̱ ndu̱ xikaꞌ i̱i̱nꞌ vichiꞌ u̱nꞌ, uun a̱ma̱a̱ ni̱ xi̱ni̱ ndu̱ kuni ku̱vi̱ u̱nꞌ, uun ni̱ naa̱ u̱nꞌ vi̱ꞌe̱ ka̱a̱, te̱ nï̱ xaꞌa̱n ko̱to̱ tu̱ ndu̱ yoꞌó?”, kachi̱ ni̱a̱.
MAT 25:45 Te̱ kaꞌa̱n yuꞌu̱, te̱ nduuꞌ rey, xiinꞌ ne̱ ja̱a̱nꞌ ndii: “Ña̱ nda̱ku kaꞌán i̱ xiinꞌ ndo̱ꞌ ndii, sa̱kuuꞌ ña̱ va̱ꞌa̱, ña̱ nï̱ xa̱a̱ ndo̱ꞌ xaꞌa̱ꞌ ne̱ taꞌanꞌ i̱, ne̱ kualiꞌ kuuꞌ so̱ꞌo̱ yoꞌoꞌ ndii, nde̱e̱ naa xiinꞌ mi̱iꞌ i̱ nï̱ xa̱a̱ ndo̱ꞌ a̱”, kachi̱ i̱ xiinꞌ ni̱a̱.
MAT 25:46 Te̱ sa̱kuuꞌ ne̱ ja̱a̱nꞌ kuꞌu̱n miiꞌ ko̱o̱ ni̱a̱ tu̱ndoꞌo̱ꞌ nde̱e̱ ndiꞌiꞌ ni̱ kivi̱ꞌ. Te̱ ne̱ nda̱ku nimá nuu̱ꞌ Ndiosí ja̱a̱nꞌ na̱ti̱i̱n kivi̱ꞌ ñu̱u̱ ña̱ kö̱o̱ꞌ kivi̱ꞌ ndiꞌiꞌ ―ni̱ kachi̱ Jesús.
MAT 26:1 Kii̱ꞌ ndi̱ꞌi̱ ni̱ kaꞌa̱n Jesús sa̱kuuꞌ ña̱ ja̱a̱nꞌ, te̱ ni̱ kaꞌa̱n a̱ xiinꞌ te̱ nda̱ꞌaꞌ xaꞌa̱ꞌ a̱ ndii:
MAT 26:2 ―Xiní ndo̱ꞌ ndii, ndee uvi̱ ta̱ꞌan kivi̱ꞌ kuní te̱ ko̱o̱ vi̱koꞌ pascua, te̱ yuꞌu̱, ña̱ nduuꞌ tu̱ te̱ yivi̱ꞌ ndii, sa̱na̱kuaꞌa te̱ yivi̱ꞌ yuꞌu̱ nda̱ꞌaꞌ te̱ kuuꞌ nu̱uꞌ te̱ ka̱ꞌni̱ꞌ ra̱ yuꞌu̱ nuu̱ꞌ krusín ―ni̱ kachi̱ a̱.
MAT 26:3 Te̱ kivi̱ꞌ ja̱a̱nꞌ ni̱ na̱kaya̱ kiꞌinꞌ sutu̱ kuuꞌ nu̱uꞌ xiinꞌ, te̱ saniaꞌá tu̱ꞌu̱n nde̱iꞌ Ndiosí, xiinꞌ te̱ xi̱xa̱ nuu̱ꞌ ñu̱u̱ vi̱ꞌe̱ sutu̱ kaꞌnuꞌ, te̱ ni̱ na̱niꞌ Caifás.
MAT 26:4 Te̱ ni̱ nda̱tuꞌunꞌ tuní ra̱ sa̱a̱ sa̱a̱ ra̱ te̱ ti̱i̱n ra̱ Jesús xiinꞌ ña̱ maña te̱ ka̱ꞌni̱ꞌ ña̱ꞌaꞌ ra̱.
MAT 26:5 Te̱ kaꞌán xiinꞌ taꞌanꞌ ra̱ ndii: ―Sä̱a̱ e̱ꞌ ña̱ ja̱a̱nꞌ kii̱ꞌ yoo vi̱koꞌ ko̱to̱ ka̱ na̱ku̱chi ne̱ ndieeꞌ ñu̱u̱ yoꞌoꞌ ―ni̱ kachi̱ ra̱.
MAT 26:6 Te̱ kii̱ꞌ nduꞌu̱ꞌ Jesús ñu̱u̱ Betania vi̱ꞌe̱ Simón, te̱ ni̱ ku̱ni̱ ku̱vi̱ kuiꞌe̱ teꞌi ndii,
MAT 26:7 ni̱ ku̱ya̱ti̱n i̱i̱n ña̱ꞌaꞌ nuu̱ꞌ a̱ xiinꞌ i̱i̱n li̱mita yuu̱ꞌ ña̱ ni̱ kua̱ꞌa̱ xiinꞌ alabastro. Te̱ chituꞌ vi̱ꞌ ña̱ ja̱a̱nꞌ ñuꞌuꞌ xa̱ꞌa̱n xavixínꞌ kooꞌ chukuuꞌ ña̱ ndiaa yaꞌviꞌ xa̱va̱ꞌa̱. Te̱ ni̱ ta̱ꞌviꞌ aꞌ li̱mita ja̱a̱nꞌ, te̱ ni̱ sa̱kaaꞌ aꞌ xa̱ꞌa̱n ja̱a̱nꞌ xíniꞌ Jesús kii̱ꞌ nduꞌu̱ꞌ a̱ xixiꞌ a̱ nuu̱ꞌ mesa.
MAT 26:8 Te̱ kii̱ꞌ ni̱ xi̱ni̱ te̱ nda̱ꞌaꞌ xaꞌa̱ꞌ Jesús ña̱ ja̱a̱nꞌ ndii, ni̱ na̱saa̱ꞌ ra̱ te̱ kaꞌán xiinꞌ taꞌanꞌ ra̱ ndii: ―Vä̱ꞌa̱ xa̱chiꞌ xitíá saka xa̱ꞌa̱n xavixínꞌ kaa̱ꞌ.
MAT 26:9 Sa̱kanꞌ ña̱, va̱ꞌa̱ ka̱ naaꞌ ni̱ keꞌvi̱ a̱ te̱ ko̱ndi̱a̱ yaꞌviꞌ a̱ kuaꞌa̱ꞌ xu̱ꞌunꞌ, te̱ xiinꞌ ña̱ ja̱a̱nꞌ ku̱vi̱ chi̱ndi̱e̱eꞌ e̱ꞌ ne̱ ndaꞌvi kuuꞌ ―ni̱ kachi̱ ra̱.
MAT 26:10 Te̱ kii̱ꞌ ni̱ xi̱ni̱ so̱ꞌo̱ Jesús ña̱ ni̱ kaꞌa̱n ra̱ ja̱a̱nꞌ, te̱ ni̱ kaꞌa̱n a̱ xiinꞌ ra̱ ndii: ―Na ko̱o̱ aꞌ sa̱kanꞌ, kua̱chi̱ ndii i̱i̱n chu̱u̱n va̱ꞌa̱ ni̱ xa̱a̱ aꞌ xaꞌa̱ꞌ i̱. ¿Ndichun na satañaꞌa̱ꞌ ña̱ꞌaꞌ ndo̱ꞌ?
MAT 26:11 Sa̱kanꞌ ña̱ ne̱ ndaꞌvi kuuꞌ ndii, nde̱e̱ ndiꞌiꞌ ni̱ kivi̱ꞌ ko̱o̱ ni̱a̱ xiinꞌ ndo̱ꞌ te̱ ku̱vi̱ chi̱ndi̱e̱eꞌ ña̱ꞌaꞌ ndo̱ꞌ a̱ma̱a̱ ka̱ kuní ndo̱ꞌ, ndisu̱ yuꞌu̱ ndii, süu̱ꞌ nde̱e̱ ndiꞌiꞌ ni̱ kivi̱ꞌ ka̱ka̱ i̱ te̱i̱n ndo̱ꞌ.
MAT 26:12 Sa̱kanꞌ ña̱ ni̱ sa̱kaaꞌ aꞌ xa̱ꞌa̱n xavixínꞌ ñu̱ꞌuꞌ ndeꞌi̱ i̱ te̱ ko̱o̱ tu̱ꞌva̱ i̱ te̱ ndiee̱ i̱ kii̱ꞌ ku̱vi̱ i̱.
MAT 26:13 Ña̱ nda̱ku kaꞌán i̱ xiinꞌ ndo̱ꞌ ña̱ miiꞌ ka̱ i̱i̱n yivi̱ꞌ miiꞌ kaꞌa̱n ndo̱so̱ꞌ ne̱ yivi̱ꞌ tu̱ꞌu̱n va̱ꞌa̱ xaꞌa̱ꞌ i̱ ndii, kaꞌa̱n tu̱ ni̱a̱ xaꞌa̱ꞌ ña̱ ni̱ xa̱a̱ ña̱ꞌaꞌ yoꞌoꞌ xiinꞌ i̱, te̱ na̱ka̱ꞌanꞌ ña̱ꞌaꞌ ne̱ yivi̱ꞌ ―ni̱ kachi̱ Jesús.
MAT 26:14 Sa̱kanꞌ te̱, i̱i̱n te̱ uxi̱ uvi̱, te̱ ni̱ naniꞌ Judas Iscariote ndii, ni̱ xaꞌa̱n ra̱ nuu̱ꞌ sutu̱ kuuꞌ nu̱uꞌ,
MAT 26:15 te̱ ni̱ kaꞌa̱n ra̱ xiinꞌ te̱ ja̱a̱nꞌ ndii: ―¿Sa̱a̱ cha̱ꞌvi̱ ndo̱ꞌ yuꞌu̱ te̱ sa̱na̱kuaꞌa i̱ Jesús nda̱ꞌaꞌ ndo̱ꞌ? ―ni̱ kachi̱ ra̱. Te̱ ni̱ ta̱xi̱ te̱ ja̱a̱nꞌ oko̱ uxi̱ taꞌan xu̱ꞌunꞌ plata nda̱ꞌaꞌ ra̱.
MAT 26:16 Te̱ nde̱e̱ kii̱ꞌ sa̱kanꞌ, te̱ ni̱ xa̱ꞌaꞌ ra̱ nandukuꞌ ra̱ sa̱a̱ sa̱a̱ ra̱ te̱ sa̱na̱kuaꞌa ra̱ Jesús nda̱ꞌaꞌ te̱ ja̱a̱nꞌ.
MAT 26:17 Te̱ kivi̱ꞌ nu̱uꞌ ña̱ yooꞌ vi̱koꞌ, ña̱ xixiꞌ ni̱a̱ xita̱ꞌ va̱ꞌa̱ ña̱ kö̱o̱ꞌ yu̱chiꞌ levadura saká xiinꞌ ndii, ni̱ ku̱ya̱ti̱n te̱ nda̱ꞌaꞌ xaꞌa̱ꞌ Jesús nuu̱ꞌ a̱. Te̱ ni̱ nda̱tuꞌu̱nꞌ ña̱ꞌaꞌ ra̱ ndii: ―¿Miiꞌ kuní u̱nꞌ kuꞌu̱n sa̱va̱ꞌa̱ ndu̱ ña̱ ku̱xi̱ e̱ꞌ xaꞌa̱ꞌ vi̱koꞌ pascua? ―ni̱ kachi̱ ra̱.
MAT 26:18 Te̱ ni̱ kaꞌa̱n a̱ xiinꞌ ra̱ ndii: ―Kuaꞌan ndo̱ꞌ ñu̱u̱ miiꞌ nduꞌu̱ꞌ i̱i̱n te̱ yivi̱ꞌ te̱ kaꞌa̱n ndo̱ꞌ xiinꞌ ra̱ ndii: “Kaꞌán xto̱ꞌo̱ e̱ꞌ ndii: Nä̱ꞌaꞌ ka̱ te̱ ku̱vi̱ i̱, te̱ kuni ku̱xi̱ i̱ ña̱ xaxi̱ꞌ xaꞌa̱ꞌ vi̱koꞌ pascua xiinꞌ te̱ nda̱ꞌaꞌ xaꞌa̱ꞌ i̱ vi̱ꞌe̱ u̱nꞌ”, kachi̱ ndo̱ꞌ ―ni̱ kachi a̱.
MAT 26:19 Te̱ ni̱ sa̱xinu̱ te̱ nda̱ꞌaꞌ xaꞌa̱ꞌ a̱ ja̱a̱nꞌ sa̱a̱ niiꞌ ni̱ kaꞌa̱n chuunꞌ a̱ xiinꞌ ra̱, te̱ ni̱ xa̱va̱ꞌa̱ ra̱ ña̱ xaxi̱ꞌ xaꞌa̱ꞌ vi̱koꞌ pascua ja̱a̱nꞌ.
MAT 26:20 Te̱ kii̱ꞌ ni̱ ku̱ñu̱u nuuꞌ ndii, ni̱ xa̱a̱ Jesús i̱kanꞌ, te̱ ni̱ xi̱ku̱nduꞌu̱ꞌ a̱ xiinꞌ te̱ uxi̱ uvi̱ taꞌan ja̱a̱nꞌ nuu̱ꞌ mesa.
MAT 26:21 Te̱ kii̱ꞌ nduꞌu̱ꞌ a̱ xixiꞌ a̱, te̱ ni̱ kaꞌa̱n a̱ xiinꞌ ra̱ ndii: ―Ña̱ nda̱ku kaꞌán i̱ xiinꞌ ndo̱ꞌ ña̱ i̱i̱n ndoꞌó sa̱na̱kuaꞌa yuꞌu̱ nda̱ꞌaꞌ te̱ kuuꞌ nu̱uꞌ ―ni̱ kachi̱ a̱.
MAT 26:22 Sa̱kanꞌ te̱ ni̱ xa̱ꞌaꞌ kusuchiꞌ i̱ni̱ sa̱kuuꞌ te̱ ja̱a̱nꞌ, te̱ ni̱ xa̱ꞌaꞌ ndatuꞌúnꞌ ña̱ꞌaꞌ i̱ꞌi̱n ra̱ ndii: ―¿Tee̱ꞌ yuꞌu̱ kachi u̱nꞌ ni̱, tákuiꞌe? ―ni̱ kachi̱ i̱ꞌi̱n ra̱ xiinꞌ a̱.
MAT 26:23 Sa̱kanꞌ te̱ ni̱ na̱kui̱i̱n a̱ kaꞌán a̱ ndii: ―I̱i̱n ndoꞌó, te̱ séꞌvi ingaꞌ xita̱ꞌ va̱ꞌa̱ xiinꞌ i̱ ti̱xi̱n koꞌo̱ꞌ i̱ vi̱ti̱n, nduuꞌ te̱ sa̱na̱kuaꞌa yuꞌu̱ nda̱ꞌaꞌ te̱ ja̱a̱nꞌ.
MAT 26:24 Nde̱e̱ sa̱a̱ ka̱ni̱ ndii, yuꞌu̱, ña̱ nduuꞌ tu̱ te̱ yivi̱ꞌ ndii, xa̱ i̱kanꞌ yoo i̱ kuaꞌa̱n i̱ naa yoso̱ꞌ a̱ nuu̱ꞌ tu̱tu̱ Ndiosí miiꞌ kaꞌán xaꞌa̱ꞌ i̱. Ndisu̱ chie̱ va̱ tu̱ndoꞌo̱ꞌ ku̱ndo̱ꞌo̱ te̱ sa̱na̱kuaꞌa yuꞌu̱. Nde̱e̱ va̱ꞌa̱ ka̱ nduuꞌ a̱ nuu̱ꞌ te̱ ja̱a̱nꞌ naaꞌ nï̱ tuvi̱ ra̱ ―ni̱ kachi̱ a̱.
MAT 26:25 Sa̱kanꞌ te̱ ni̱ nda̱tuꞌu̱nꞌ ña̱ꞌaꞌ Judas, te̱ xitoꞌ sa̱na̱kuaꞌa ña̱ꞌaꞌ ja̱a̱nꞌ nda̱ꞌaꞌ te̱ kuuꞌ nu̱uꞌ ndii: ―¿Tee̱ꞌ yuꞌu̱ kachi u̱nꞌ ni̱, maestro? ―ni̱ kachi̱ ra̱ xiinꞌ a̱. Te̱ ni̱ na̱kui̱i̱n a̱ nuu̱ꞌ ra̱ ndii: ―Uun, su̱vi̱ u̱nꞌ ―ni̱ kachi̱ a̱.
MAT 26:26 Te̱ kii̱ꞌ nduꞌu̱ꞌ Jesús xixiꞌ a̱ xiinꞌ ra̱ ndii, ni̱ ki̱ꞌi̱n a̱ xita̱ꞌ va̱ꞌa̱, te̱ ni̱ ta̱xi̱ a̱ ña̱ chi̱nda̱ni Ndiosí xaꞌa̱ꞌ a̱, te̱ ni̱ sa̱kuachiꞌ ña̱ꞌaꞌ a̱, te̱ ni̱ ta̱xi̱ ña̱ꞌaꞌ a̱ nda̱ꞌaꞌ te̱ nda̱ꞌaꞌ xaꞌa̱ꞌ a̱ kaꞌán a̱ ndii: ―Ki̱ꞌi̱n ndo̱ꞌ a̱ te̱ ku̱xi̱ ndo̱ꞌ, ña̱ yoꞌoꞌ nduuꞌ ñu̱ꞌuꞌ ndeꞌi̱ i̱ ―ni̱ kachi̱ a̱.
MAT 26:27 Sa̱kanꞌ te̱ ni̱ ki̱ꞌi̱n a̱ i̱i̱n copa, te̱ ni̱ ta̱xi̱ a̱ ña̱ chi̱nda̱ni Ndiosí, te̱ ni̱ ta̱xi̱ ña̱ꞌaꞌ a̱ nda̱ꞌaꞌ te̱ ja̱a̱nꞌ kaꞌán a̱ ndii: ―Ko̱ꞌo̱ sa̱kuuꞌ ndo̱ꞌ teꞌ yoꞌoꞌ.
MAT 26:28 Kua̱chi̱ ndii teꞌ naá ti̱xi̱n ña̱ yo̱ꞌo̱ꞌ nduuꞌ níiꞌ i̱ ña̱ kuiti̱a̱ xaꞌa̱ꞌ kua̱chi̱ kuaꞌa̱ꞌ ne̱ yivi̱ꞌ, te̱ xiinꞌ ña̱ kaa̱ꞌ taxiꞌ xaꞌaꞌ Ndiosí ña̱ chikanduꞌu̱ꞌ a̱ i̱i̱n kuento xa̱aꞌ xaꞌa̱ꞌ ni̱a̱ te̱ sa̱ndoyoꞌ a̱ kua̱chi̱ ni̱a̱.
MAT 26:29 Ña̱ nda̱ku kaꞌán i̱ xiinꞌ ndo̱ꞌ ña̱ nde̱e̱ vi̱ti̱n ndii, kö̱ꞌo̱ ka̱ i̱ vino, teꞌ kuva̱ꞌa̱ xiinꞌ uva, nde̱e̱ kii̱ꞌ xaa̱ꞌ kivi̱ꞌ ña̱ ko̱ꞌo̱ tu̱ku̱u̱ i̱ vino xa̱aꞌ xiinꞌ ndo̱ꞌ miiꞌ xaꞌndia chuunꞌ Ndiosí ―ni̱ kachi̱ Jesús.
MAT 26:30 Te̱ kii̱ꞌ ndi̱ꞌi̱ ni̱ xi̱ta̱ ra̱ ya̱a̱, nuu̱ꞌ Ndiosí, te̱ ni̱ ki̱e̱e̱ ra̱ kuaꞌa̱n ra̱ xiki̱ꞌ ña̱ naniꞌ Olivos.
MAT 26:31 Sa̱kanꞌ te̱ ni̱ kaꞌa̱n Jesús xiinꞌ te̱ ja̱a̱nꞌ ndii: ―Sa̱kuuꞌ ndoꞌó na̱ko̱o̱ i̱i̱n nda̱a̱ꞌ yuꞌu̱ ñu̱u nunuꞌ naa yoso̱ꞌ a̱ nuu̱ꞌ tu̱tu̱ Ndiosí miiꞌ kaꞌán a̱ ndii: “Ta̱xi̱ i̱ ka̱ꞌni̱ꞌ te̱ yivi̱ꞌ te̱ pa̱xto, te̱ kiku̱ mbe̱e̱ sana̱ ra̱”, kachi a̱.
MAT 26:32 Ndisu̱ kii̱ꞌ na̱ti̱a̱ku̱ i̱ ndii, xi̱ꞌna̱ yuꞌu̱ kuꞌu̱n ñu̱ꞌuꞌ Galilea te̱ sa̱kanꞌ ndoꞌó ―ni̱ kachi̱ a̱.
MAT 26:33 Sa̱kanꞌ te̱ ni̱ kaꞌa̱n Pedro xiinꞌ a̱ ndii: ―Tee̱ꞌ ndee na̱ko̱o̱ sa̱kuuꞌ te̱ kaa̱ꞌ yoꞌó ndii, kö̱o̱ꞌ kivi̱ꞌ sa̱a̱ yuꞌu̱ sa̱kanꞌ ―ni̱ kachi̱ ra̱.
MAT 26:34 Te̱ ni̱ kaꞌa̱n Jesús xiinꞌ ra̱ ndii: ―Ña̱ nda̱ku kaꞌán i̱ xiinꞌ u̱nꞌ ña̱ ñu̱u vi̱ti̱n, kii̱ꞌ kuní ka̱ ka̱na̱ ndu̱chié ndii, xa̱ uni̱ i̱chiꞌ ni̱ kaꞌa̱n u̱nꞌ ña̱ xïní u̱nꞌ yuꞌu̱ ―ni̱ kachi̱ a̱.
MAT 26:35 Te̱ ni̱ kaꞌa̱n Pedro xiinꞌ a̱ ndii: ―Tee̱ꞌ ndee xa̱ta̱ꞌa̱n ku̱vi̱ i̱ xiinꞌ u̱nꞌ ndii, käꞌa̱n i̱ ña̱ xïní i̱ yoꞌó ―ni̱ kachi̱ ra̱. Te̱ i̱i̱n ni̱ nda̱ꞌaꞌ ni̱ kaꞌa̱n sa̱kuuꞌ ra̱ xiinꞌ a̱.
MAT 26:36 Sa̱kanꞌ te̱ ni̱ xa̱a̱ Jesús xiinꞌ te̱ nda̱ꞌaꞌ xaꞌa̱ꞌ a̱ i̱i̱n xaanꞌ miiꞌ na̱niꞌ Getsemaní, te̱ ni̱ kaꞌa̱n a̱ xiinꞌ ra̱ ndii: ―Ku̱ndi̱e̱e̱ ndo̱ꞌ yoꞌoꞌ. Na kuꞌu̱n i̱ kaa̱ꞌ te̱ kaꞌa̱n i̱ xiinꞌ Ndiosí ―ni̱ kachi̱ a̱.
MAT 26:37 Te̱ ni̱ na̱ka̱ a̱ Pedro xiinꞌ uvi̱ sa̱aꞌ tiaa̱ siꞌe̱ Zebedeo. Te̱ ni̱ xa̱ꞌaꞌ ndiꞌni̱ nimá a̱, te̱ suchiꞌ yaꞌa̱ tu̱ i̱ni̱ a̱.
MAT 26:38 Te̱ ni̱ kaꞌa̱n a̱ xiinꞌ ra̱ ndii: ―Suchiꞌ xa̱va̱ꞌa̱ i̱ni̱ i̱ nde̱e̱ xa̱ yooꞌ i̱ ku̱vi̱ i̱. Ndoo̱ ndo̱ꞌ yoꞌoꞌ, te̱ ku̱ndi̱to̱ ndo̱ꞌ xiinꞌ i̱ ―ni̱ kachi̱ a̱.
MAT 26:39 Sa̱kanꞌ te̱ ni̱ xaꞌa̱n a̱ ndo̱so̱ꞌ ja̱a̱nꞌ, te̱ ni̱ xi̱kuii̱n xitiꞌ a̱, te̱ ni̱ kaꞌa̱n a̱ xiinꞌ Ndiosí ndii: ―Tata yu̱vaꞌ i̱, naaꞌ kuní u̱nꞌ ndii, tä̱xi̱ u̱nꞌ ku̱ndo̱ꞌo̱ i̱ tu̱ndoꞌo̱ꞌ chie̱ yoꞌoꞌ ña̱ nduuꞌ nde̱e̱ naa ti̱kui uva̱. Ndisu̱ sä̱a̱ u̱nꞌ ña̱ kuní yuꞌu̱, süu̱ꞌ ja̱a̱nꞌ ndii ña̱ kuní mi̱iꞌ u̱nꞌ ―ni̱ kachi̱ a̱.
MAT 26:40 I̱kanꞌ te̱ ni̱ na̱ndi̱koꞌ a̱ miiꞌ ndieeꞌ te̱ nda̱ꞌaꞌ xaꞌa̱ꞌ a̱, te̱ ni̱ xi̱ni̱ a̱ ndieeꞌ ra̱ kixín ra̱. Te̱ ni̱ kaꞌa̱n a̱ xiinꞌ Pedro ndii: ―Sa̱a̱ ka̱ vi̱ꞌ tu̱ nï̱ ku̱vi̱ ku̱ndi̱to̱ ndo̱ꞌ nde̱e̱ i̱i̱n nda̱a̱ꞌ hora xiinꞌ i̱.
MAT 26:41 Ko̱o̱ ñuꞌuꞌ i̱ni̱ va̱ ndo̱ꞌ te̱ kaꞌa̱n ndo̱ꞌ xiinꞌ Ndiosí, sa̱kanꞌ te̱ köyo̱ ndo̱ꞌ nuu̱ꞌ ña̱ xitoꞌ kuaꞌa ña̱ ki̱ni̱ ndoꞌó. Kuní nimá ndo̱ꞌ sa̱a̱ ndo̱ꞌ ña̱ kuní Ndiosí, ndisu̱ ñu̱ꞌuꞌ ndeꞌi̱ ndo̱ꞌ ndii, kündieni a̱ ―ni̱ kachi̱ a̱ xiinꞌ ra̱.
MAT 26:42 Te̱ ni̱ xaꞌa̱n ni̱ tu̱ku̱u̱ a̱, te̱ ni̱ kaꞌa̱n a̱ xiinꞌ Ndiosí i̱chiꞌ ña̱ uvi̱ ndii: ―Tata yu̱vaꞌ i̱, naaꞌ kü̱vi̱ ka̱ta̱ni̱ nda̱ꞌaꞌ u̱nꞌ te̱ kü̱ndo̱ꞌo̱ i̱ tu̱ndoꞌo̱ꞌ chie̱ yoꞌoꞌ ndii, na xinu̱ ña̱ kuní mi̱iꞌ u̱nꞌ ―ni̱ kachi̱ a̱.
MAT 26:43 Te̱ kii̱ꞌ ni̱ na̱ndi̱koꞌ tu̱ku̱u̱ a̱ miiꞌ ndieeꞌ ra̱ ja̱a̱nꞌ ndii, ni̱ xi̱ni̱ a̱ ndieeꞌ ra̱ kixín tu̱ku̱u̱ ra̱. Sa̱kanꞌ ña̱ chituꞌ vi̱ꞌ ndu̱chiꞌ nuu̱ꞌ te̱ ja̱a̱nꞌ ñuꞌuꞌ ma̱ꞌna.
MAT 26:44 Te̱ ni̱ na̱ko̱o̱ ña̱ꞌaꞌ a̱, te̱ kuaꞌa̱n ni̱ tu̱ku̱u̱ a̱ te̱ kaꞌa̱n a̱ xiinꞌ Ndiosí naa ña̱ xa̱ ni̱ kaꞌa̱n a̱ ña̱ nu̱uꞌ.
MAT 26:45 Sa̱kanꞌ te̱ ni̱ na̱ndi̱koꞌ ni̱ tu̱ku̱u̱ a̱ miiꞌ ndieeꞌ te̱ nda̱ꞌaꞌ xaꞌa̱ꞌ a̱ ja̱a̱nꞌ, te̱ ni̱ kaꞌa̱n a̱ xiinꞌ ra̱ ndii: ―Xa̱ ku̱vi̱ kusu̱n ndo̱ꞌ vi̱ti̱n te̱ na̱ndiee̱ꞌ ndo̱ꞌ. Ko̱to̱ ndo̱ꞌ, xa̱ ni̱ xa̱a̱ hora ña̱ sa̱na̱kuaꞌa ra̱ yuꞌu̱, ña̱ nduuꞌ tu̱ te̱ yivi̱ꞌ, nda̱ꞌaꞌ te̱ ndisoꞌ kua̱chi̱.
MAT 26:46 Ndo̱ndi̱chi̱ ndo̱ꞌ te̱ kuꞌu̱n e̱ꞌ, xa̱ kuyatinꞌ te̱ sa̱na̱kuaꞌa yuꞌu̱ nda̱ꞌaꞌ te̱ ja̱a̱nꞌ ―ni̱ kachi̱ a̱.
MAT 26:47 Te̱ kii̱ꞌ iinꞌ ka̱ Jesús kaꞌán a̱, te̱ ni̱ xa̱a̱ Judas, te̱ ni̱ nduu̱ꞌ i̱i̱n te̱ uxi̱ uvi̱ taꞌan te̱ nda̱ꞌaꞌ xaꞌa̱ꞌ a̱, xiinꞌ kuaꞌa̱ꞌ va̱ ne̱ yivi̱ꞌ ndisoꞌ ni̱a̱ ichi̱ xiinꞌ ka̱roti. Te̱ ne̱ ja̱a̱nꞌ ndii, sutu̱ kuuꞌ nu̱uꞌ xiinꞌ te̱ xi̱xa̱ nuu̱ꞌ ñu̱u̱ ni̱ ti̱a̱nu̱ꞌ ña̱ꞌaꞌ.
MAT 26:48 Te̱ te̱ sa̱na̱kuaꞌa ña̱ꞌaꞌ ndii, xa̱ ni̱ kaꞌa̱n ra̱ sa̱a̱ niaꞌa̱ ra̱ yo̱o̱ nduuꞌ Jesús kaꞌán ra̱ ndii: ―Te̱ chi̱to i̱ nuu̱ꞌ kii̱ꞌ na̱kua̱tu̱ ña̱ꞌaꞌ i̱ nduuꞌ te̱ ja̱a̱nꞌ, te̱ ja̱a̱nꞌ ti̱i̱n ndo̱ꞌ ―ni̱ kachi̱ ra̱.
MAT 26:49 Sa̱kanꞌ te̱ ni̱ ku̱ya̱ti̱n ra̱ miiꞌ iinꞌ a̱, te̱ ni̱ kaꞌa̱n ra̱ xiinꞌ a̱ ndii: ―Nde̱e̱ kaa̱ꞌ tukuꞌ uun, maestro ―ni̱ kachi̱ ra̱. Te̱ ni̱ chi̱to ra̱ nuu̱ꞌ a̱.
MAT 26:50 Te̱ ni̱ kaꞌa̱n Jesús xiinꞌ ra̱ ndii: ―Chie̱ kuaꞌa, ¿ndichun kua̱xi̱ u̱nꞌ? ―ni̱ kachi̱ a̱. Sa̱kanꞌ te̱ ni̱ ku̱ya̱ti̱n te̱ yivi̱ꞌ kuaꞌa̱ꞌ ja̱a̱nꞌ, te̱ ni̱ ti̱i̱n ra̱ Jesús.
MAT 26:51 Ndisu̱ i̱i̱n te̱ iinꞌ xiinꞌ a̱ i̱kanꞌ ndii, ni̱ xta̱ꞌniꞌ ra̱ ichi̱ ra̱, te̱ ni̱ xa̱ꞌndi̱a̱ ra̱ so̱ꞌo̱ te̱ xikaꞌ nuuꞌ nuu̱ꞌ sutu̱ kaꞌnuꞌ.
MAT 26:52 Sa̱kanꞌ te̱ ni̱ kaꞌa̱n Jesús xiinꞌ ra̱ ndii: ―Ta̱xa̱ꞌa̱ u̱nꞌ ichi̱ u̱nꞌ miiꞌ naá a̱. Sa̱kanꞌ ña̱ yo̱o̱ ka̱ xaꞌni̱ꞌ xiinꞌ ichi̱ ndii, xiinꞌ ña̱ ja̱a̱nꞌ tu̱ ku̱vi̱ mi̱iꞌ ra̱.
MAT 26:53 ¿Ñáá xïní u̱nꞌ ña̱ ku̱vi̱ kaꞌa̱n ndaꞌvi i̱ xiinꞌ yu̱vaꞌ i̱ vi̱ti̱n, te̱ ti̱ꞌviꞌ a̱ yaꞌa̱ uxi̱ uvi̱ ti̱ꞌvi̱ ángele te̱ chi̱ndi̱e̱eꞌ a̱ yuꞌu̱?
MAT 26:54 Ndisu̱ naaꞌ sa̱a̱ a̱ sa̱kanꞌ ndii, kü̱vi̱ xinu̱ ña̱ yoso̱ꞌ nuu̱ꞌ tu̱tu̱ Ndiosí xaꞌa̱ꞌ i̱ miiꞌ kaꞌán a̱ ña̱ kuní a̱ ku̱ndo̱ꞌo̱ i̱ ―ni̱ kachi̱ a̱.
MAT 26:55 Xa̱kaꞌán e̱ꞌ te̱ ni̱ nda̱tuꞌu̱nꞌ Jesús ne̱ ja̱a̱nꞌ ndii: ―¿Ndichun na kua̱xi̱ ndo̱ꞌ te̱ ti̱i̱n ndo̱ꞌ yuꞌu̱ xiinꞌ ichi̱ xiinꞌ i̱tunꞌ nde̱e̱ naa i̱i̱n te̱ kuiꞌna̱ꞌ vi̱ꞌ? Kuaꞌa̱ꞌ kivi̱ꞌ ni̱ ii̱n i̱ te̱i̱n ndo̱ꞌ saniaꞌá i̱ nuu̱ꞌ ki̱ꞌe̱ yu̱kunꞌ, te̱ nï̱ tiinꞌ ndo̱ꞌ yuꞌu̱.
MAT 26:56 Ndisu̱ kuní a̱ xkaꞌndi̱a̱ ña̱ yo̱ꞌo̱ꞌ te̱ xinu̱ ña̱ yoso̱ꞌ nuu̱ꞌ tu̱tu̱ Ndiosí miiꞌ kaꞌán ña̱ ni̱ ke̱ꞌi̱ te̱ ni̱ kaꞌa̱n tiakú tu̱ꞌu̱n a̱ xta̱ꞌanꞌ ―ni̱ kachi̱ Jesús. Sa̱kanꞌ te̱ ni̱ na̱ko̱o̱ ña̱ꞌaꞌ sa̱kuuꞌ te̱ nda̱ꞌaꞌ xaꞌa̱ꞌ a̱, te̱ ni̱ xi̱nu̱ ra̱.
MAT 26:57 Te̱ yivi̱ꞌ, te̱ ni̱ ti̱i̱n Jesús ndii, ni̱ xan ndi̱a̱ka̱ ña̱ꞌaꞌ ra̱ vi̱ꞌe̱ sutu̱ kaꞌnuꞌ, te̱ naniꞌ Caifás. Te̱ i̱kanꞌ ni̱ na̱kaya̱ te̱ saniaꞌá tu̱ꞌu̱n nde̱iꞌ Ndiosí xiinꞌ te̱ xi̱xa̱ nuu̱ꞌ ñu̱u̱ ja̱a̱nꞌ.
MAT 26:58 Ndisu̱ Pedro ndii, xikaꞌ xikaꞌ ndikún ra̱ kuaꞌa̱n ra̱ xata̱ꞌ te̱ yivi̱ꞌ ja̱a̱nꞌ nde̱e̱ ni̱ nda̱ꞌni̱ ra̱ nuu̱ꞌ ki̱ꞌe̱ sutu̱ kaꞌnuꞌ ja̱a̱nꞌ. Te̱ ni̱ xi̱ku̱nduꞌu̱ꞌ ra̱ xiinꞌ te̱ xíinꞌ, te̱ xitoꞌ yu̱kunꞌ, te̱ ku̱ni̱ ra̱ sa̱a̱ kun ndi̱koꞌ sa̱kuuꞌ ña̱ ja̱a̱nꞌ.
MAT 26:59 Te̱ sutu̱ kuuꞌ nu̱uꞌ xiinꞌ te̱ xi̱xa̱ nuu̱ꞌ ñu̱u̱ xiinꞌ sa̱kuuꞌ te̱ kuuꞌ kaꞌnuꞌ, te̱ ni̱ na̱kaya̱ i̱kanꞌ ndii, nandukuꞌ ra̱ te̱ kaꞌa̱n tu̱n vixi̱ xaꞌa̱ꞌ Jesús te̱ ku̱vi̱ kaꞌa̱n ra̱ ña̱ xataꞌa̱n ku̱vi̱ a̱ xaꞌa̱ꞌ ña̱ ja̱a̱nꞌ.
MAT 26:60 Ndisu̱ kö̱o̱ꞌ nde̱e̱ i̱i̱n a̱ ni̱ na̱ꞌi̱n ra̱, tee̱ꞌ ndee kuaꞌa̱ꞌ ne̱ yivi̱ꞌ ni̱ ti̱i̱n kua̱chi̱ ndii̱ꞌ ña̱ꞌaꞌ. Te̱ ndii, nde̱e̱ ndiꞌiꞌ ndo̱so̱ꞌ te̱ ni̱ nde̱kui̱e̱ uvi̱ taꞌan te̱ yivi̱ꞌ, te̱ ni̱ tiinꞌ kua̱chi̱ ndii̱ꞌ ña̱ꞌaꞌ ra̱
MAT 26:61 kaꞌán ra̱ ndii: ―Ni̱ kaꞌa̱n Jesús yoꞌoꞌ ndii: “Ku̱vi̱ ta̱ni̱ i̱ yu̱kunꞌ Ndiosí, te̱ uni̱ kivi̱ꞌ kui̱ti̱ꞌ, te̱ xa̱ ni̱ na̱ka̱ni̱ i̱ i̱nga̱ a̱”, ni̱ kachi̱ ra̱ ―ni̱ kachi̱ te̱ ja̱a̱nꞌ.
MAT 26:62 Sa̱kanꞌ te̱ ni̱ ndo̱ndi̱chi̱ sutu̱ kaꞌnuꞌ ja̱a̱nꞌ, te̱ ni̱ nda̱tuꞌu̱nꞌ ra̱ Jesús ndii: ―¿Ndichun na kö̱o̱ꞌ a̱ ku̱vi̱ kaꞌa̱n xa̱chiꞌ u̱nꞌ? ¿Ndee xaꞌa̱ꞌ na tiinꞌ kua̱chi̱ ne̱ yivi̱ꞌ kaa̱ꞌ yoꞌó? ―ni̱ kachi̱ ra̱.
MAT 26:63 Ndisu̱ Jesús ndii, nï̱ na̱kui̱i̱n xa̱chiꞌ a̱. Sa̱kanꞌ te̱ ni̱ kaꞌa̱n sutu̱ ja̱a̱nꞌ xiinꞌ a̱ ndii: ―Xiinꞌ ndi̱e̱e̱ꞌ Ndiosí tiaku kaꞌán chuunꞌ i̱ xiinꞌ u̱nꞌ ña̱ kaꞌa̱n u̱nꞌ xiinꞌ ndu̱ naaꞌ yoꞌó nduuꞌ Cristo, siꞌe̱ Ndiosí ―ni̱ kachi̱ ra̱.
MAT 26:64 Te̱ ni̱ kaꞌa̱n Jesús xiinꞌ ra̱ ndii: ―Mi̱iꞌ yoꞌó kaꞌán ña̱ su̱vi̱ i̱. Te̱ kaꞌán ka̱ i̱ xiinꞌ ndo̱ꞌ ña̱ nde̱e̱ vi̱ti̱n ku̱ni̱ ndo̱ꞌ ña̱ yuꞌu̱, ña̱ nduuꞌ tu̱ te̱ yivi̱ꞌ, kii̱ꞌ ku̱nduꞌu̱ꞌ i̱ nda̱ꞌaꞌ kua̱ꞌa̱ Ndiosí kaꞌnuꞌ kooꞌ chukuuꞌ, te̱ ku̱ni̱ tu̱ ndo̱ꞌ kii̱ꞌ ki̱xi̱n i̱ nuu̱ꞌ viko̱ꞌ ndi̱viꞌ ―ni̱ kachi̱ a̱ xiinꞌ ra̱.
MAT 26:65 Sa̱kanꞌ te̱ ni̱ nda̱taꞌ sutu̱ ja̱a̱nꞌ toto̱ ra̱ xaꞌa̱ꞌ a̱ ña̱ ni̱ na̱saa̱ꞌ ra̱, te̱ ni̱ kaꞌa̱n ra̱ ndii: ―Ni̱ ka̱ni̱a̱ꞌa ra̱ xaꞌa̱ꞌ Ndiosí, sa̱kanꞌ na kuiiꞌ küní ka̱ ne̱ yivi̱ꞌ ndi̱e̱e̱ yu̱ꞌuꞌ nuu̱ꞌ e̱ꞌ xaꞌa̱ꞌ ra̱. Sa̱kuuꞌ ndo̱ꞌ ni̱ xi̱ni̱ so̱ꞌo̱ ña̱ kani̱a̱ꞌa ra̱ xaꞌa̱ꞌ Ndiosí.
MAT 26:66 ¿Sa̱a̱ tuu ndo̱ꞌ? ―ni̱ kachi̱ sutu̱ ja̱a̱nꞌ. Te̱ ni̱ na̱kui̱i̱n ne̱ ja̱a̱nꞌ kaꞌán ni̱a̱ ndii: ―Xataꞌa̱n ku̱vi̱ ra̱ ―ni̱ kachi̱ ni̱a̱.
MAT 26:67 Sa̱kanꞌ te̱ ni̱ ko̱ndi̱a̱ tiasi̱ꞌi te̱ yivi̱ꞌ nuu̱ꞌ a̱, te̱ ni̱ ku̱u̱n i̱kiꞌ tu̱ ña̱ꞌaꞌ ra̱. Te̱ sa̱va̱ tu̱ku̱ ra̱ ni̱ sa̱ꞌndiaꞌ nuu̱ꞌ a̱
MAT 26:68 te̱ kaꞌán ra̱ xiinꞌ a̱ ndii: ―Yoꞌó, te̱ kaꞌán ña̱ nduuꞌ u̱nꞌ Cristo, na̱ku̱ni̱ u̱nꞌ yo̱o̱ ni̱ ka̱ni̱ yoꞌó ―kachi ra̱.
MAT 26:69 Te̱ kii̱ꞌ nduꞌu̱ꞌ Pedro nuu̱ꞌ ki̱ꞌe̱ ndii, ni̱ ku̱ya̱ti̱n i̱i̱n ñaꞌ xikaꞌ nuuꞌ, te̱ ni̱ kaꞌa̱n aꞌ xiinꞌ ra̱ ndii: ―Ni̱ xika̱ tu̱ yoꞌó xiinꞌ Jesús, te̱ ni̱ ki̱e̱e̱ ñu̱ꞌuꞌ Galilea, kaa̱ꞌ ―ni̱ kachi̱ aꞌ.
MAT 26:70 Ndisu̱ nï̱ ki̱e̱e̱ yu̱ꞌuꞌ ra̱ kaꞌán ra̱ xiinꞌ aꞌ nuu̱ꞌ sa̱kuuꞌ ne̱ ndieeꞌ ja̱a̱nꞌ ndii: ―Xïní i̱ ndee xaꞌa̱ꞌ kaꞌán u̱nꞌ ―ni̱ kachi̱ ra̱.
MAT 26:71 Te̱ kii̱ꞌ kuaꞌa̱n ke̱ta̱ ra̱ yiꞌeꞌ ja̱a̱nꞌ ndii, ni̱ xi̱ni̱ ña̱ꞌaꞌ i̱nga̱ ka̱ ñaꞌ xikaꞌ nuuꞌ. Te̱ ni̱ kaꞌa̱n aꞌ xiinꞌ ne̱ itaꞌ ya̱ti̱n ja̱a̱nꞌ ndii: ―Ni̱ xika̱ tu̱ te̱ yo̱ꞌo̱ꞌ xiinꞌ Jesús, te̱ ni̱ ki̱e̱e̱ ñu̱u̱ Nazaret, kaa̱ꞌ ―ni̱ kachi̱ aꞌ.
MAT 26:72 Ndisu̱ tu̱ku̱ ni̱ ni̱ kaꞌa̱n ra̱ ña̱ xïní ña̱ꞌaꞌ ra̱ nakaꞌanꞌ ra̱ nde̱e̱ kivi̱ꞌ Ndiosí kaꞌán ra̱ ndii: ―Xïní yuꞌu̱ te̱ yivi̱ꞌ kaa̱ꞌ ―ni̱ kachi̱ ra̱.
MAT 26:73 Te̱ nuuꞌ va̱ ni̱ xkaꞌndi̱a̱, te̱ ni̱ ku̱ya̱ti̱n ne̱ itaꞌ ja̱a̱nꞌ, te̱ ni̱ kaꞌa̱n ni̱a̱ xiinꞌ ra̱ ndii: ―Ña̱ nda̱ku xna̱ꞌa̱ nduuꞌ a̱ ndii, ni̱ xika̱ tu̱ yoꞌó xiinꞌ te̱ kaa̱ꞌ, sa̱kanꞌ ña̱ i̱i̱n kachi ndatuꞌunꞌ u̱nꞌ naa ndatuꞌunꞌ ne̱ Galilea ―ni̱ kachi̱ ni̱a̱.
MAT 26:74 Sa̱kanꞌ te̱ ni̱ xa̱ꞌaꞌ ra̱ kani̱a̱ꞌa xiinꞌ miiꞌ mi̱iꞌ ra̱, te̱ kaꞌán tu̱ ra̱ kivi̱ꞌ Ndiosí ndii: ―Xïní yuꞌu̱ te̱ yivi̱ꞌ kaa̱ꞌ ―ni̱ kachi̱ ra̱. Te̱ na ni̱ ña̱ ja̱a̱nꞌ kaꞌán ra̱, te̱ ni̱ ka̱na̱ ndu̱chié.
MAT 26:75 Sa̱kanꞌ te̱ ni̱ na̱ka̱ꞌanꞌ Pedro ña̱ xa̱ ni̱ kaꞌa̱n Jesús xiinꞌ ra̱ ndii: “Ña̱ kuní ka̱ ka̱na̱ ndu̱chié ndii, xa̱ uni̱ taꞌan i̱chiꞌ ni̱ kaꞌa̱n u̱nꞌ ña̱ xïní u̱nꞌ yuꞌu̱”, ni̱ kachi̱ a̱ xiinꞌ ra̱. Te̱ kii̱ꞌ ni̱ ke̱ta̱ ra̱ i̱kanꞌ ndii, ni̱ xa̱ku̱ suchiꞌ i̱ni̱ va̱ ra̱.
MAT 27:1 Ni̱ kitu̱ꞌ so̱ꞌo̱, te̱ ni̱ na̱kaya̱ sa̱kuuꞌ sutu̱ kuuꞌ nu̱uꞌ xiinꞌ te̱ xi̱xa̱ nuu̱ꞌ ñu̱u̱, te̱ ni̱ na̱ka̱ta̱ ra̱ kuento ra̱ te̱ sa̱na̱kuaꞌa ra̱ Jesús nda̱ꞌaꞌ te̱ romano te̱ ka̱ꞌni̱ꞌ ña̱ꞌaꞌ ra̱.
MAT 27:2 Ndi̱ꞌi̱ ja̱a̱nꞌ, te̱ ni̱ sa̱tiín ña̱ꞌaꞌ ra̱, te̱ ni̱ na̱ka̱ ña̱ꞌaꞌ ra̱, te̱ ni̱ xaꞌa̱n sa̱na̱kuaꞌa ña̱ꞌaꞌ ra̱ nda̱ꞌaꞌ Poncio Pilato, te̱ xaꞌndia chuunꞌ nuu̱ꞌ ñu̱ꞌuꞌ ja̱a̱nꞌ.
MAT 27:3 Kii̱ꞌ ni̱ xi̱ni̱ Judas, te̱ ni̱ sa̱na̱kuaꞌa ña̱ꞌaꞌ nda̱ꞌaꞌ te̱ kuuꞌ kaꞌnuꞌ, ña̱ xa̱ ni̱ ka̱tunꞌ te̱ ja̱a̱nꞌ Jesús te̱ ku̱vi̱ a̱ ndii, ni̱ na̱tuvi̱ꞌ i̱ni̱ va̱ ra̱. Te̱ ni̱ sa̱na̱ndikoꞌ ra̱ oko̱ uxi̱ taꞌan xu̱ꞌunꞌ plata ja̱a̱nꞌ nda̱ꞌaꞌ sutu̱ kuuꞌ nu̱uꞌ xiinꞌ te̱ xi̱xa̱ nuu̱ꞌ ñu̱u̱ ja̱a̱nꞌ.
MAT 27:4 Te̱ ni̱ kaꞌa̱n ra̱ ndii: ―Ni̱ xa̱a̱ i̱ kua̱chi̱, sa̱kanꞌ ña̱ ni̱ sa̱na̱kuaꞌa i̱ i̱i̱n te̱ kö̱o̱ꞌ kua̱chi̱ ―ni̱ kachi̱ ra̱. Te̱ ni̱ kaꞌa̱n te̱ ja̱a̱nꞌ xiinꞌ ra̱ ndii: ―Kö̱o̱ꞌ kuenta kumiꞌ ndu̱ xaꞌa̱ꞌ ña̱ ja̱a̱nꞌ, kua̱chi̱ mi̱iꞌ u̱nꞌ nduuꞌ a̱ ―ni̱ kachi̱ ra̱.
MAT 27:5 Sa̱kanꞌ te̱ ni̱ xa̱ti̱a̱ ra̱ xu̱ꞌunꞌ ja̱a̱nꞌ ti̱xi̱n yu̱kunꞌ kaꞌnuꞌ, te̱ kuaꞌa̱n ra̱, te̱ ni̱ chu̱ꞌu̱n ra̱ yo̱ꞌoꞌ suku̱nꞌ ra̱, ni̱ ka̱ta̱xkoꞌ xiinꞌ mi̱iꞌ ra̱, te̱ ni̱ xiꞌi̱ ra̱.
MAT 27:6 Te̱ sutu̱ ja̱a̱nꞌ ndii, ni̱ na̱ka̱ya̱ ra̱ xu̱ꞌunꞌ ja̱a̱nꞌ, te̱ ni̱ kaꞌa̱n ra̱ ndii: ―Vä̱ꞌa̱ yoo a̱ ña̱ ta̱a̱nꞌ e̱ꞌ xu̱ꞌunꞌ yoꞌoꞌ ti̱xi̱n xatu̱nꞌ xu̱ꞌunꞌ yu̱kunꞌ, sa̱kanꞌ ña̱ xu̱ꞌunꞌ ña̱ ni̱ cha̱ꞌvi̱ e̱ꞌ te̱ ka̱ꞌni̱ꞌ e̱ꞌ i̱i̱n te̱ yivi̱ꞌ nduuꞌ a̱ ―ni̱ kachi̱ ra̱.
MAT 27:7 Te̱ ni̱ na̱ka̱ta̱ ra̱ kuento ra̱, te̱ xiinꞌ xu̱ꞌunꞌ ja̱a̱nꞌ ni̱ sa̱ta̱ꞌ ra̱ ñu̱ꞌuꞌ miiꞌ ni̱ ta̱va̱ꞌ te̱ yivi̱ꞌ ñu̱ꞌuꞌ kixinꞌ, te̱ ku̱ndu̱u̱ a̱ miiꞌ ndiee̱ ne̱ kua̱xi̱ tu̱ku̱ xaanꞌ.
MAT 27:8 Sa̱kanꞌ na kuiiꞌ nde̱e̱ vi̱ti̱n na̱niꞌ a̱ ñu̱ꞌuꞌ níiꞌ.
MAT 27:9 Sa̱kanꞌ, te̱ ni̱ xinu̱ ña̱ ni̱ kaꞌa̱n Jeremías, te̱ ni̱ kaꞌa̱n tiakú tu̱ꞌu̱n Ndiosí xta̱ꞌanꞌ, kii̱ꞌ ni̱ kaꞌa̱n ra̱ ndii: Te̱ ni̱ na̱chii̱ꞌ ra̱ oko̱ uxi̱ taꞌan xu̱ꞌunꞌ plata, ña̱ nduuꞌ ya̱ꞌvi̱ kivi̱ꞌ ñu̱u̱ a̱, ña̱ ni̱ chi̱nduꞌu̱ꞌ ne̱ Israel,
MAT 27:10 te̱ xiinꞌ ña̱ ja̱a̱nꞌ ni̱ sa̱ta̱ꞌ ra̱ ñu̱ꞌuꞌ te̱ tava̱ꞌ ñu̱ꞌuꞌ kixinꞌ, sa̱a̱ niiꞌ ni̱ kaꞌa̱n chuunꞌ xto̱ꞌo̱ e̱ꞌ xiinꞌ i̱. Ni̱ kachi̱ ra̱.
MAT 27:11 Te̱ kii̱ꞌ iinꞌ Jesús nuu̱ꞌ te̱ xaꞌndia chuunꞌ ja̱a̱nꞌ, te̱ ni̱ nda̱tuꞌu̱nꞌ ña̱ꞌaꞌ ra̱ ndii: ―¿Ñáá yoꞌó nduuꞌ rey nuu̱ꞌ ne̱ judío? ―ni̱ kachi̱ ra̱. Te̱ ni̱ na̱kui̱i̱n a̱ ndii: ―Uun, mi̱iꞌ u̱nꞌ ni̱ kaꞌa̱n sa̱kanꞌ ―ni̱ kachi̱ a̱.
MAT 27:12 Te̱ kii̱ꞌ tiinꞌ kua̱chi̱ ña̱ꞌaꞌ sutu̱ kuuꞌ nu̱uꞌ ja̱a̱nꞌ xiinꞌ te̱ xi̱xa̱ nuu̱ꞌ ñu̱u̱ ja̱a̱nꞌ ndii, nï̱ na̱kui̱i̱n xa̱chiꞌ a̱.
MAT 27:13 Sa̱kanꞌ te̱ ni̱ kaꞌa̱n Pilato xiinꞌ a̱ ndii: ―¿Ñáá xïni so̱ꞌo̱ u̱nꞌ sa̱kuuꞌ ña̱ tiinꞌ kua̱chi̱ te̱ kaa̱ꞌ yoꞌó? ―ni̱ kachi̱ ra̱.
MAT 27:14 Ndisu̱ nde̱e̱ i̱i̱n yu̱ꞌuꞌ nï̱ na̱kui̱i̱n xa̱chiꞌ Jesús xaꞌa̱ꞌ ña̱ ja̱a̱nꞌ, te̱ ni̱ na̱nda̱ni̱ va̱ Pilato.
MAT 27:15 Va̱ꞌa̱, sa̱kuuꞌ i̱chiꞌ kii̱ꞌ nasukú vi̱koꞌ ja̱a̱nꞌ ndii, xi sañaꞌ te̱ xaꞌndia chuunꞌ ja̱a̱nꞌ i̱i̱n te̱ ñuꞌuꞌ vi̱ꞌe̱ ka̱a̱ naa xi xaá ra̱, te̱ sañaꞌ ra̱ ndee ka̱ te̱ kuní ne̱ yivi̱ꞌ.
MAT 27:16 Te̱ naá i̱i̱n te̱ xiní sa̱kuuꞌ ne̱ yivi̱ꞌ vi̱ꞌe̱ ka̱a̱ kii̱ꞌ sa̱kanꞌ, te̱ na̱niꞌ Barrabás.
MAT 27:17 Te̱ kii̱ꞌ ni̱ na̱kaya̱ kuaꞌa̱ꞌ ne̱ yivi̱ꞌ i̱kanꞌ, te̱ ni̱ nda̱tuꞌu̱nꞌ ña̱ꞌaꞌ Pilato ndii: ―¿Yo̱o̱ kuní ndo̱ꞌ sa̱ñaꞌ i̱? ¿Ñáá Barrabás, uun ñáá Jesús, te̱ kaꞌán ndo̱ꞌ nduuꞌ Cristo? ―ni̱ kachi̱ ra̱.
MAT 27:18 Ni̱ kaꞌa̱n ra̱ sa̱kanꞌ, kua̱chi̱ ndii ni̱ ku̱nda̱ni̱ ra̱ ña̱ ni̱ sa̱na̱kuaꞌa ña̱ꞌaꞌ te̱ ja̱a̱nꞌ xaꞌa̱ꞌ a̱ ña̱ nda̱si̱ꞌ nuu̱ꞌ ra̱ xini ña̱ꞌaꞌ ra̱ kui̱ti̱ꞌ.
MAT 27:19 Te̱ kii̱ꞌ nduꞌu̱ꞌ Pilato miiꞌ xaꞌnú ra̱ kua̱chi̱ ndii, ni̱ ti̱ꞌviꞌ ñaꞌ siꞌi ra̱ kuento nda̱ꞌaꞌ ra̱, kaꞌán aꞌ ndii: “Chï̱ꞌni̱ xiinꞌ mi̱iꞌ u̱nꞌ nuu̱ꞌ ña̱ kuni sa̱a̱ ra̱ xiinꞌ te̱ xachuunꞌ nda̱ku ñaa̱ꞌ. Sa̱kanꞌ ña̱ ni̱ sa̱ndoꞌoꞌ va̱ xa̱ni̱ yuꞌu̱ ñu̱u ndiꞌe̱ꞌ ni̱ xa̱a̱ ra̱”, ni̱ kachi̱ aꞌ.
MAT 27:20 Ndisu̱ sutu̱ kuuꞌ nu̱uꞌ ja̱a̱nꞌ xiinꞌ te̱ xi̱xa̱ nuu̱ꞌ ñu̱u̱ ndii, ni̱ chu̱ꞌu̱ꞌ ra̱ ne̱ yivi̱ꞌ kuaꞌa̱ꞌ ja̱a̱nꞌ te̱ kaꞌa̱n ni̱a̱ ña̱ va̱ꞌa̱ ka̱ na sa̱ñaꞌ ra̱ Barrabás, te̱ na ka̱ꞌni̱ꞌ ra̱ Jesús.
MAT 27:21 Te̱ ni̱ kaꞌa̱n ni̱ tu̱ku̱u̱ Pilato xiinꞌ ni̱a̱ ndii: ―¿Ndee te̱ uvi̱ ta̱ꞌan yoꞌoꞌ kuní ndo̱ꞌ sa̱ñaꞌ i̱? ―ni̱ kachi̱ ra̱. Te̱ ni̱ kaꞌa̱n ni̱a̱ ndii: ―Va̱ꞌa̱ ka̱ Barrabás sa̱ñaꞌ u̱nꞌ ―ni̱ kachi̱ ni̱a̱.
MAT 27:22 Te̱ ni̱ kaꞌa̱n Pilato xiinꞌ ni̱a̱ ndii: ―¿Te̱ ndee ña̱ kuní ndo̱ꞌ sa̱a̱ i̱ xiinꞌ Jesús, te̱ kaꞌán ndo̱ꞌ nduuꞌ Cristo? ―ni̱ kachi̱ ra̱. Te̱ i̱i̱n ni̱ nda̱ꞌaꞌ ni̱ kaꞌa̱n sa̱kuuꞌ ni̱a̱ ndii: ―Nuu̱ꞌ krusín ku̱xi̱ u̱nꞌ ra̱ ―ni̱ kachi̱ ni̱a̱.
MAT 27:23 Te̱ ni̱ kaꞌa̱n ni̱ tu̱ku̱u̱ Pilato xiinꞌ ni̱a̱ ndii: ―¿Ndichun? ¿Ndee ña̱ ni̱a̱ꞌa ni̱ xa̱a̱ ra̱? ―ni̱ kachi̱ ra̱. Ndisu̱ ni̱ kua̱aꞌ tiꞌeꞌ ka̱ ne̱ ja̱a̱nꞌ kaꞌán ni̱a̱ ndii: ―Nuu̱ꞌ krusín ku̱xi̱ u̱nꞌ ra̱ ―ni̱ kachi̱ ni̱a̱.
MAT 27:24 Te̱ ni̱ xi̱ni̱ Pilato ña̱ kü̱vi̱ na̱ma̱ ra̱ ña̱ kuní ne̱ yivi̱ꞌ kuaꞌa̱ꞌ ja̱a̱nꞌ, süu̱ꞌ ja̱a̱nꞌ ndii so̱ꞌo̱ ndi̱e̱eꞌ ka̱ nasaáꞌ ni̱a̱, sa̱kanꞌ na kuiiꞌ ni̱ xika̱n ra̱ ti̱kui, te̱ ni̱ na̱ti̱a̱ ra̱ nda̱ꞌaꞌ ra̱ nuu̱ꞌ ne̱ ja̱a̱nꞌ kaꞌán ra̱ ndii: ―Kö̱o̱ꞌ kua̱chi̱ kumiꞌ yuꞌu̱ xaꞌa̱ꞌ ña̱ ku̱vi̱ te̱ xachuunꞌ nda̱ku yoꞌoꞌ, ndoꞌó kui̱ti̱ꞌ nduuꞌ ne̱ kumiꞌ kua̱chi̱ ―ni̱ kachi̱ ra̱.
MAT 27:25 Te̱ i̱i̱n ni̱ nda̱ꞌaꞌ ni̱ kaꞌa̱n sa̱kuuꞌ ni̱a̱ ndii: ―Nduꞌu̱ na kui̱so̱ kua̱chi̱ xaꞌa̱ꞌ ña̱ ku̱vi̱ ra̱, te̱ na kui̱so̱ tu̱ ña̱ꞌaꞌ siꞌe̱ ndu̱ ―ni̱ kachi̱ ni̱a̱.
MAT 27:26 Sa̱kanꞌ te̱ ni̱ sa̱ñaꞌ ra̱ Barrabás, te̱ ni̱ kaꞌa̱n chuunꞌ ra̱ ña̱ su̱ku̱ꞌ yo̱ꞌoꞌ te̱ xíinꞌ Jesús. Ndi̱ꞌi̱ ja̱a̱nꞌ te̱ ni̱ sa̱na̱kuaꞌa ña̱ꞌaꞌ ra̱ te̱ ku̱xi̱ ña̱ꞌaꞌ ra̱ nuu̱ꞌ krusín.
MAT 27:27 Sa̱kanꞌ te̱ ni̱ xan ndi̱a̱ka̱ te̱ xíinꞌ nda̱ꞌaꞌ xaꞌa̱ꞌ Pilato Jesús ti̱xi̱n vi̱ꞌe̱ kaꞌnuꞌ, te̱ ni̱ na̱kaya̱ sa̱kuuꞌ te̱ xíinꞌ ra̱ sa̱a̱ xinundu̱u̱ xi̱i̱nꞌ Jesús miiꞌ iinꞌ a̱ ja̱a̱nꞌ.
MAT 27:28 Sa̱kanꞌ te̱ ni̱ ta̱va̱ꞌ ra̱ toto̱ a̱, te̱ ni̱ sa̱kuiꞌnú ña̱ꞌaꞌ ra̱ i̱i̱n toto̱ kuaꞌa ndu̱kunꞌ.
MAT 27:29 Te̱ ni̱ xa̱ꞌa̱ ra̱ i̱i̱n corona yo̱ꞌoꞌ i̱ñu̱ꞌ, te̱ ni̱ chi̱nduꞌu̱ꞌ ra̱ a̱ xíniꞌ a̱. Te̱ ni̱ chi̱ꞌni̱ ra̱ i̱i̱n tunꞌ yoo̱ꞌ nda̱ꞌaꞌ kua̱ꞌa̱ a̱. Te̱ ni̱ xi̱kuita̱ xitiꞌ ra̱ nuu̱ꞌ a̱ xandiꞌiꞌ ra̱ xiinꞌ a̱ kaꞌán ra̱ ndii: ―Yoo va̱ꞌa̱ yoꞌó, te̱ nduuꞌ rey ne̱ judío ―ni̱ kachi̱ ra̱.
MAT 27:30 Te̱ kondia tiasi̱ꞌi ña̱ꞌaꞌ ra̱, te̱ tuꞌunꞌ ra̱ tunꞌ yoo̱ꞌ ja̱a̱nꞌ nda̱ꞌaꞌ a̱, te̱ kutunꞌ ra̱ xíniꞌ a̱ xiinꞌ tunꞌ ja̱a̱nꞌ.
MAT 27:31 Te̱ kii̱ꞌ ndi̱ꞌi̱ ni̱ ku̱ndi̱ꞌi̱ ra̱ xiinꞌ a̱ ndii, ni̱ xta̱ꞌniꞌ ra̱ toto̱ kuaꞌa ja̱a̱nꞌ, te̱ ni̱ sa̱na̱kuiꞌnú ña̱ꞌaꞌ ra̱ toto̱ mi̱iꞌ a̱. Sa̱kanꞌ te̱ kuaꞌa̱n ra̱ xiinꞌ a̱ te̱ ku̱xi̱ ña̱ꞌaꞌ ra̱ nuu̱ꞌ krusín.
MAT 27:32 Kii̱ꞌ ni̱ ki̱e̱e̱ te̱ xíinꞌ kuaꞌa̱n ra̱ xiinꞌ Jesús ndii, ni̱ na̱taꞌanꞌ ra̱ xiinꞌ i̱i̱n te̱ ni̱ ki̱ee̱ ñu̱u̱ Cirene, te̱ naniꞌ Simón, te̱ ni̱ ti̱i̱n uꞌvi̱ ra̱ te̱ ja̱a̱nꞌ ña̱ ko̱ni̱ꞌi̱ ra̱ krusín Jesús kuꞌu̱n ra̱.
MAT 27:33 Te̱ ni̱ xa̱a̱ ra̱ i̱i̱n xaanꞌ miiꞌ na̱niꞌ a̱ Gólgota, te̱ kivi̱ꞌ ja̱a̱nꞌ kuni kachi̱ a̱ i̱kiꞌ xíniꞌ te̱ ni̱ xiꞌi̱.
MAT 27:34 Te̱ i̱kanꞌ ni̱ xika̱ ra̱ sa̱koꞌoꞌ ña̱ꞌaꞌ ra̱ vino, te̱ saká xiinꞌ i̱i̱n nuu̱ꞌ su̱xa̱ uva̱. Ndisu̱ kii̱ꞌ ni̱ xi̱to̱ yu̱ꞌuꞌ a̱ raꞌ ndii, nï̱ xi̱i̱n a̱ ko̱ꞌo̱ a̱ raꞌ.
MAT 27:35 Te̱ kii̱ꞌ ndi̱ꞌi̱ ni̱ ku̱xi̱ ña̱ꞌaꞌ ra̱ nuu̱ꞌ krusín ja̱a̱nꞌ ndii, ni̱ ka̱ti̱n ra̱ toto̱ a̱ te̱ ku̱ni̱ ra̱ yo̱o̱ nda̱ꞌaꞌ ndoo̱ i̱ꞌi̱n a̱. Sa̱kanꞌ te̱ xinu̱ ña̱ ni̱ kaꞌa̱n te̱ ni̱ kaꞌa̱n tiakú tu̱ꞌu̱n Ndiosí kii̱ꞌ ni̱ kaꞌa̱n ra̱ ndii: “Ni̱ ka̱ti̱n te̱ yivi̱ꞌ toto̱ i̱, te̱ ni̱ na̱ta̱ꞌviꞌ ra̱ a̱”, ni̱ kachi̱ ra̱.
MAT 27:36 Sa̱kanꞌ te̱ ni̱ xi̱ku̱ndiee̱ te̱ xíinꞌ i̱kanꞌ xitoꞌ ña̱ꞌaꞌ ra̱.
MAT 27:37 Te̱ ni̱ ke̱ꞌi̱ ra̱ i̱i̱n tuꞌu̱nꞌ yu̱ꞌuꞌ nuu̱ꞌ i̱i̱n vitu̱ꞌ, te̱ ni̱ chi̱nduꞌu̱ꞌ ra̱ a̱ xíniꞌ krusín ja̱a̱nꞌ xaꞌa̱ꞌ ña̱ ni̱ ti̱i̱n kua̱chi̱ ña̱ꞌaꞌ ra̱ kaꞌán a̱ ndii: “Te̱ yo̱ꞌo̱ꞌ nduuꞌ Jesús, te̱ nduuꞌ rey ne̱ judío”, kachi a̱.
MAT 27:38 Te̱ kii̱ꞌ sa̱kanꞌ ndii, ni̱ ku̱xi̱ tu̱ ra̱ ta̱taꞌviꞌ xi̱i̱nꞌ a̱ i̱i̱n te̱ kuiꞌna̱ꞌ nuu̱ꞌ i̱i̱n krusín. I̱i̱n ra̱ nda̱ꞌaꞌ kua̱ꞌa̱ a̱, te̱ i̱nga̱ ra̱ nda̱ꞌaꞌ i̱ti̱n a̱.
MAT 27:39 Te̱ ne̱ xkaꞌndíá i̱kanꞌ ndii, ni̱ xa̱ndi̱ꞌi̱ ni̱a̱ xiinꞌ a̱ sekoꞌ ni̱a̱ xíniꞌ ni̱a̱
MAT 27:40 kaꞌán ni̱a̱ ndii: ―Ja̱nꞌ, yoꞌó, te̱ kaꞌán ña̱ ta̱ni̱ u̱nꞌ yu̱kunꞌ kaꞌnuꞌ e̱ꞌ, te̱ na̱ka̱ni̱ u̱nꞌ tu̱ku̱ a̱ kivi̱ꞌ ña̱ uni̱ ndii, sa̱kakú xiinꞌ miiꞌ u̱nꞌ. Te̱ naaꞌ siꞌe̱ Ndiosí xna̱ꞌa̱ nduuꞌ u̱nꞌ ndii, kuan nu̱u̱ u̱nꞌ nuu̱ꞌ krusín ñaa̱ꞌ ―ni̱ kachi̱ ni̱a̱.
MAT 27:41 Te̱ niiꞌ sa̱kanꞌ ni̱ xa̱ndi̱ꞌi̱ tu̱ sutu̱ kuuꞌ nu̱uꞌ, xiinꞌ te̱ saniaꞌá tu̱ꞌu̱n nde̱iꞌ Ndiosí, xiinꞌ te̱ fariseo, xiinꞌ te̱ xi̱xa̱ nuu̱ꞌ ñu̱u̱ xiinꞌ a̱ kaꞌán ra̱ ndii:
MAT 27:42 ―I̱nga̱ ne̱ yivi̱ꞌ ni̱ sa̱kakú ra̱, te̱ kü̱vi̱ sa̱kakú xiinꞌ miiꞌ mi̱iꞌ ra̱. Naaꞌ rey yooꞌ e̱ꞌ, ne̱ Israel, xna̱ꞌa̱ nduuꞌ ra̱ ndii, na nu̱u̱ kiꞌi̱ꞌ ra̱ nuu̱ꞌ krusín vi̱ti̱n, te̱ ka̱ndi̱xaꞌ ña̱ꞌaꞌ e̱ꞌ.
MAT 27:43 I̱ni̱ ra̱ xini ra̱ Ndiosí. Na sa̱kakú ña̱ꞌaꞌ a̱ vi̱ti̱n naaꞌ ndi̱xa̱ kundani̱ ña̱ꞌaꞌ a̱, sa̱kanꞌ ña̱ ni̱ kaꞌa̱n ra̱ ndii: “Siꞌe̱ Ndiosí nduuꞌ i̱”, ni̱ kachi̱ ra̱ ―ni̱ kachi̱ sa̱kuuꞌ te̱ ja̱a̱nꞌ.
MAT 27:44 Te̱ ni̱ xa̱ndi̱ꞌi̱ tu̱ uvi̱ sa̱aꞌ te̱ kuiꞌna̱ꞌ, te̱ ndondia nuu̱ꞌ krusín ja̱a̱nꞌ, xiinꞌ a̱.
MAT 27:45 Te̱ kii̱ꞌ ni̱ xa̱a̱ i̱i̱n keꞌinꞌ ndii, ni̱ ku̱u̱ i̱i̱n yaví ka̱niiꞌ i̱i̱n yivi̱ꞌ nde̱e̱ ni̱ xaꞌa̱nꞌ ndi̱koꞌ a̱ ka̱a̱ uni̱ xa̱kuaa̱ꞌ.
MAT 27:46 Te̱ kuyatinꞌ ka̱a̱ uni̱ ja̱a̱nꞌ ni̱ kaꞌa̱n tiꞌeꞌ Jesús ndii: ―Elí, Elí, ¿lama sabactani? ―ni̱ kachi̱ a̱. Ña̱ ja̱a̱nꞌ kuni kachi̱ a̱ ndii: Ndiosí mi̱iꞌ i̱, Ndiosí mi̱iꞌ i̱, ¿ndichun na ni̱ na̱ko̱o̱ u̱nꞌ yuꞌu̱?
MAT 27:47 Te̱ ni̱ kaꞌa̱n xiinꞌ taꞌanꞌ sa̱va̱ ne̱ itaꞌ i̱kanꞌ kii̱ꞌ ni̱ xi̱ni̱ so̱ꞌo̱ ni̱a̱ ni̱ kaꞌa̱n a̱ ña̱ ja̱a̱nꞌ ndii: ―Elías kanaꞌ te̱ kaa̱ꞌ ―ni̱ kachi̱ ni̱a̱.
MAT 27:48 Xa̱ kaꞌán e̱ꞌ, te̱ ni̱ nda̱va̱ i̱i̱n te̱ iinꞌ i̱kanꞌ, te̱ ni̱ ki̱ꞌi̱n ra̱ i̱i̱n pachi̱, te̱ ni̱ se̱ꞌvi ra̱ a̱ vino i̱yaꞌ. Te̱ ni̱ sa̱tiín ra̱ a̱ nuu̱ꞌ i̱i̱n tunꞌ yoo̱ꞌ, te̱ ni̱ ka̱ta̱ni̱ ra̱ a̱ nuu̱ꞌ Jesús te̱ ko̱ꞌo̱ a̱ raꞌ.
MAT 27:49 Ndisu̱ sa̱va̱ ne̱ yivi̱ꞌ ja̱a̱nꞌ ni̱ kaꞌa̱n xiinꞌ ra̱ ndii: ―Ndiatuꞌ u̱nꞌ, te̱ ku̱ni̱ e̱ꞌ naaꞌ ki̱xi̱n Elías te̱ sa̱kakú ña̱ꞌaꞌ ra̱ ―ni̱ kachi̱ ni̱a̱.
MAT 27:50 Te̱ Jesús ndii, tu̱ku̱ ni̱ ni̱ ndeꞌi̱ tiꞌeꞌ a̱, te̱ ni̱ ke̱ta̱ nimá a̱.
MAT 27:51 Sa̱kanꞌ te̱, toto̱ ña̱ taꞌnuꞌ i̱ꞌnu̱ ti̱xi̱n yu̱kunꞌ kaꞌnuꞌ ndii, ni̱ ndata̱ꞌ a̱. Ni̱ xa̱ꞌaꞌ a̱ nde̱e̱ ndi̱e̱nu̱, te̱ ni̱ ki̱e̱e̱ nuu̱ a̱ ninu̱. Te̱ ni̱ ta̱a̱n i̱i̱n yivi̱ꞌ, te̱ ni̱ ndata̱ꞌ tu̱ ka̱va̱ꞌ.
MAT 27:52 Te̱ ni̱ nuni̱a̱ꞌ tu̱ yavi̱ ndi̱i̱, te̱ kuaꞌa̱ꞌ va̱ ñu̱ꞌuꞌ ndeꞌi̱, ne̱ nduuꞌ kuenta Ndiosí, ne̱ ni̱ xiꞌi̱ ndii, ni̱ na̱ti̱a̱ku̱ ni̱a̱.
MAT 27:53 Te̱ ne̱ ni̱ na̱ti̱a̱ku̱ ja̱a̱nꞌ ndii, ni̱ ki̱ee̱̱ ni̱a̱ yavi̱ ja̱a̱nꞌ nde̱e̱ kii̱ꞌ ni̱ na̱ti̱a̱ku̱ Jesús, te̱ ni̱ ko̱ꞌni̱ ni̱a̱ ñu̱u̱ Jerusalén, ña̱ su̱ꞌu̱n, te̱ ni̱ xi̱ni̱ ña̱ꞌaꞌ kuaꞌa̱ꞌ ne̱ yivi̱ꞌ.
MAT 27:54 Te̱ kii̱ꞌ ni̱ xi̱ni̱ te̱ xíinꞌ kuuꞌ nu̱uꞌ xiinꞌ te̱ itaꞌ xiinꞌ ra̱ xitoꞌ ra̱ Jesús ña̱ ni̱ ta̱a̱nꞌ xiinꞌ sa̱kuuꞌ ña̱ ni̱ xkaꞌndi̱a̱ i̱kanꞌ ndii, ni̱ yi̱ꞌvi xa̱va̱ꞌa̱ ra̱ kaꞌán ra̱ ndii: ―Ndi̱xa̱ xna̱ꞌa̱ nduuꞌ a̱ ndii, siꞌe̱ Ndiosí ni̱ nduu̱ꞌ te̱ kaa̱ꞌ ―ni̱ kachi̱ ra̱.
MAT 27:55 Te̱ ni̱ ita̱ kuaꞌa̱ꞌ ña̱ꞌaꞌ nde̱e̱ ndo̱so̱ꞌ ja̱a̱nꞌ xitoꞌ ni̱a̱ ña̱ yoo ja̱a̱nꞌ. Ne̱ ja̱a̱nꞌ ndii, ni̱ ndiku̱n ni̱a̱ Jesús, ni̱ ki̱xi̱n ni̱a̱ nde̱e̱ ñu̱ꞌuꞌ Galilea xikaꞌ nu̱u̱ ni̱a̱ nuu̱ꞌ a̱.
MAT 27:56 Te̱ te̱i̱n ne̱ ja̱a̱nꞌ ni̱ ka̱ꞌni̱ María Magdalena, xiinꞌ María si̱ꞌiꞌ Jacobo xiinꞌ ña̱ni̱ ra̱ José, xiinꞌ si̱ꞌiꞌ siꞌe̱ i̱i̱n te̱ naniꞌ Zebedeo.
MAT 27:57 Te̱ xa̱kuaa̱ꞌ nuuꞌ kii̱ꞌ sa̱kanꞌ ndii, ni̱ xa̱a̱ i̱i̱n te̱ vika̱ꞌ, te̱ ni̱ ki̱e̱e̱ ñu̱u̱ Arimatea, te̱ naniꞌ José. Te̱ ni̱ nduu̱ tu̱ te̱ ja̱a̱nꞌ te̱ ndikún i̱chiꞌ Jesús.
MAT 27:58 Sa̱kanꞌ na ni̱ xaꞌa̱n ra̱ nuu̱ꞌ Pilato, te̱ ni̱ xika̱n ra̱ ñu̱ꞌuꞌ ndeꞌi̱ Jesús. Sa̱kanꞌ te̱ ni̱ kaꞌa̱n chuunꞌ Pilato ña̱ ta̱xi̱ te̱ xíinꞌ ñu̱ꞌuꞌ ndeꞌi̱ a̱ ja̱a̱nꞌ nda̱ꞌaꞌ José.
MAT 27:59 Te̱ kii̱ꞌ ndi̱ꞌi̱ ni̱ sa̱nuuꞌ ra̱ a̱ ndii, ni̱ ti̱suku̱ꞌ ra̱ a̱ i̱i̱n toto̱ ya̱a̱ ndiká.
MAT 27:60 Te̱ ni̱ xaꞌa̱n chi̱naá ra̱ a̱ ti̱xi̱n yavi̱ ndi̱i̱, ña̱ ni̱ xa̱ti̱a̱ ra̱ to̱koꞌ ka̱va̱ꞌ. Ña̱ ja̱a̱nꞌ ndii, yavi̱ xa̱aꞌ ña̱ sa̱kanꞌ ni̱ xa̱ꞌa̱ ra̱ nduuꞌ a̱. Te̱ ni̱ sa̱tuvi̱ꞌ ra̱ i̱i̱n yuu̱ꞌ chie̱, te̱ ni̱ nda̱si̱ ra̱ yu̱ꞌuꞌ yavi̱ ja̱a̱nꞌ. Sa̱kanꞌ te̱ ni̱ ke̱ta̱ ra̱ kuaꞌa̱n ra̱.
MAT 27:61 Te̱ ya̱ti̱n ja̱a̱nꞌ nduꞌu̱ꞌ María Magdalena xiinꞌ i̱nga̱ ka̱ María xtoꞌniꞌ ni̱a̱ yavi̱ ja̱a̱nꞌ.
MAT 27:62 Te̱ i̱nga̱ kivi̱ꞌ, kii̱ꞌ ni̱ xkaꞌndi̱a̱ kivi̱ꞌ ña̱ sakooꞌ tu̱ꞌva̱ xiinꞌ miiꞌ ni̱a̱ xaꞌa̱ꞌ kivi̱ꞌ sábado, ña̱ xina̱ndiee̱ꞌ ni̱a̱ ja̱a̱nꞌ ndii, ni̱ na̱kaya̱ sa̱kuuꞌ sutu̱ kuuꞌ nu̱uꞌ xiinꞌ te̱ fariseo nuu̱ꞌ Pilato.
MAT 27:63 Te̱ ni̱ kaꞌa̱n ra̱ ndii: ―Tákuiꞌe, nakaꞌanꞌ ndu̱ ña̱ ni̱ kaꞌa̱n te̱ ja̱a̱nꞌ, te̱ ni̱ xi̱ni̱ xaꞌanꞌ ne̱ yivi̱ꞌ, kii̱ꞌ ni̱ tiaku̱ ra̱ ndii: “Kivi̱ꞌ ña̱ uni̱, te̱ na̱ti̱a̱ku̱ tu̱ku̱u̱ i̱”, ni̱ kachi̱ ra̱.
MAT 27:64 Xaꞌa̱ꞌ a̱ ja̱a̱nꞌ na kuiiꞌ ti̱a̱nu̱ꞌ u̱nꞌ te̱ xíinꞌ te̱ na ko̱to̱ va̱ꞌa̱ ra̱ yavi̱ ndi̱i̱ ja̱a̱nꞌ nde̱e̱ kivi̱ꞌ ña̱ uni̱. Saa̱ꞌ i̱i̱n kii̱ꞌ kuꞌu̱n te̱ ndikún i̱chiꞌ ra̱ ñu̱u te̱ sa̱kuiꞌnaꞌ ra̱ ñu̱ꞌuꞌ ndeꞌi̱ ja̱a̱nꞌ, te̱ kaꞌa̱n ra̱ xiinꞌ ne̱ yivi̱ꞌ ndii: “Ni̱ na̱ti̱a̱ku̱ ra̱ te̱i̱n ne̱ ni̱ xiꞌi̱.” Naaꞌ sa̱a̱ ra̱ sa̱kanꞌ ndii, i̱i̱n tu̱n vixi̱ ndiaaꞌ ka̱ ku̱ndu̱u̱ a̱ te̱ sa̱kanꞌ ña̱ nu̱uꞌ ―ni̱ kachi̱ ra̱ xiinꞌ Pilato.
MAT 27:65 Te̱ ni̱ kaꞌa̱n Pilato xiinꞌ ra̱ ndii: ―Ñaa̱ꞌ na̱ka̱ ndo̱ꞌ i̱i̱n ti̱ꞌvi̱ te̱ xíinꞌ te̱ kuꞌu̱n ko̱to̱ ndo̱ꞌ yavi̱ ja̱a̱nꞌ sa̱a̱ va̱ꞌa̱ ka̱ tuu mi̱iꞌ ndo̱ꞌ ―ni̱ kachi̱ ra̱.
MAT 27:66 Te̱ ni̱ ki̱e̱e̱ ra̱ kuaꞌa̱n ra̱, te̱ ni̱ xaa̱ ra̱ i̱kanꞌ, te̱ ni̱ chi̱nduꞌu̱ꞌ ra̱ i̱i̱n tuni̱ xata̱ꞌ yuu̱ꞌ ña̱ ndasi yu̱ꞌuꞌ yavi̱ ja̱a̱nꞌ. Sa̱kanꞌ te̱ ni̱ na̱ko̱o̱ ra̱ te̱ xíinꞌ ja̱a̱nꞌ te̱ ko̱to̱ ra̱ a̱.
MAT 28:1 Kii̱ꞌ ni̱ xkaꞌndi̱a̱ kivi̱ꞌ sábado, ña̱ xina̱ndiee̱ꞌ ne̱ yivi̱ꞌ ndii, ni̱a̱ꞌa̱ va̱ kivi̱ꞌ nu̱uꞌ xaꞌa̱ꞌ xi̱mana, te̱ ni̱ xaꞌa̱n María Magdalena xiinꞌ i̱nga̱ ka̱ María yavi̱ ndi̱i̱ miiꞌ naá ñu̱ꞌuꞌ ndeꞌi̱ Jesús.
MAT 28:2 Te̱ ndi̱e̱eꞌ va̱ ni̱ ka̱nda̱, sa̱kanꞌ ña̱ ni̱ nu̱u̱ i̱i̱n ángele, ña̱ xikaꞌ nuuꞌ nuu̱ꞌ xto̱ꞌo̱ e̱ꞌ Ndiosí, ndi̱viꞌ, te̱ ni̱ xaa̱ a̱ yavi̱ ndi̱i̱ ja̱a̱nꞌ, te̱ ni̱ sa̱tuvi̱ꞌ a̱ yuu̱ꞌ ña̱ ndasi yiꞌeꞌ ja̱a̱nꞌ, te̱ ni̱ xi̱ku̱nduꞌu̱ꞌ a̱ xata̱ꞌ yuu̱ꞌ ja̱a̱nꞌ.
MAT 28:3 Yiꞌé a̱ nde̱e̱ naa ñuꞌu̱ savi̱ꞌ, te̱ toto̱ a̱ ndii, ya̱a̱ kachi̱ꞌ vi̱ꞌ a̱.
MAT 28:4 Te̱ xaꞌa̱ꞌ a̱ ña̱ ni̱ yi̱ꞌvi va̱ te̱ xíinꞌ ni̱ xa̱a̱ ángele ja̱a̱nꞌ ndii, kisiꞌ vi̱ꞌ ña̱ꞌaꞌ a̱ nde̱e̱ ni̱ ku̱ni̱a̱a̱ꞌ xa̱chiꞌ ra̱.
MAT 28:5 I̱kanꞌ te̱ ni̱ kaꞌa̱n ángele xiinꞌ ña̱ꞌaꞌ ja̱a̱nꞌ ndii: ―Kuän yiꞌvi ndo̱ꞌ, xiní i̱ ña̱ Jesús, ña̱ ni̱ xiꞌi̱ nuu̱ꞌ krusín, nandukuꞌ ndo̱ꞌ.
MAT 28:6 Kö̱o̱ꞌ ka̱ ñu̱ꞌuꞌ ndeꞌi̱ a̱ naá yoꞌoꞌ, sa̱kanꞌ ña̱ xa̱ ni̱ na̱ti̱a̱ku̱ a̱ sa̱a̱ niiꞌ ni̱ kaꞌa̱n a̱. Ni̱a̱ꞌa̱ ndo̱ꞌ te̱ ku̱ni̱ ndo̱ꞌ miiꞌ ni̱ naa̱ a̱.
MAT 28:7 Te̱ vi̱ti̱n ndii, kuaꞌan kiꞌi̱ꞌ ndo̱ꞌ te̱ kaꞌa̱n ndo̱ꞌ xiinꞌ te̱ nda̱ꞌaꞌ xaꞌa̱ꞌ a̱ ña̱ xa̱ ni̱ na̱ti̱a̱ku̱ a̱. Te̱ xi̱ꞌna̱ mi̱iꞌ a̱ niꞌiꞌ i̱chiꞌ nuu̱ꞌ ndo̱ꞌ kuaꞌa̱n a̱ ñu̱ꞌuꞌ Galilea, i̱kanꞌ ku̱ni̱ ña̱ꞌaꞌ ndo̱ꞌ. Ña̱ kaa̱ꞌ nduuꞌ ña̱ kaꞌán i̱ xiinꞌ ndo̱ꞌ ―ni̱ kachi̱ ángele xiinꞌ ni̱a̱.
MAT 28:8 Sa̱kanꞌ te̱ yachi̱ va̱ ni̱ ki̱e̱e̱ ne̱ ja̱a̱nꞌ yavi̱ ja̱a̱nꞌ kuaꞌa̱n ni̱a̱. Yiꞌvi ni̱a̱, te̱ va̱ꞌa̱ tu̱ kuni ni̱a̱. Taxtaꞌanꞌ ni̱a̱ te̱ kaꞌa̱n ni̱a̱ ña̱ ja̱a̱nꞌ xiinꞌ te̱ nda̱ꞌaꞌ xaꞌa̱ꞌ a̱.
MAT 28:9 Xa̱ sa̱kanꞌ ni̱, te̱ ni̱ na̱taꞌanꞌ Jesús xiinꞌ ni̱a̱, te̱ ni̱ kaꞌa̱n a̱ ndii: ―Na ko̱o̱ na ña̱ mani̱ꞌ xiinꞌ ndo̱ꞌ ―ni̱ kachi̱ a̱. Te̱ ni̱ ku̱ya̱ti̱n ni̱a̱ miiꞌ iinꞌ a̱, te̱ ni̱ xi̱kuita̱ xitiꞌ ni̱a̱ nuu̱ꞌ a̱, te̱ ni̱ nu̱mi̱ ni̱a̱ xaꞌa̱ꞌ a̱ tiinꞌ kaꞌnuꞌ ña̱ꞌaꞌ ni̱a̱.
MAT 28:10 Sa̱kanꞌ te̱ ni̱ kaꞌa̱n a̱ xiinꞌ ni̱a̱ ndii: ―Kuän yi̱ꞌvi ndo̱ꞌ. Kuaꞌa̱n ndo̱ꞌ te̱ kaꞌa̱n ndo̱ꞌ xiinꞌ ña̱ni̱ i̱ na kuꞌu̱n ra̱ ñu̱ꞌuꞌ Galilea, te̱ i̱kanꞌ ku̱ni̱ ra̱ yuꞌu̱ ―ni̱ kachi̱ a̱.
MAT 28:11 Te̱ kii̱ꞌ kuaꞌa̱n ña̱ꞌaꞌ ja̱a̱nꞌ ndii, kuaꞌa̱n tu̱ sa̱va̱ te̱ xíinꞌ ja̱a̱nꞌ ñu̱u̱, te̱ ni̱ kaꞌa̱n ra̱ xiinꞌ sutu̱ kuuꞌ nu̱uꞌ sa̱kuuꞌ ña̱ ni̱ yoo̱ ja̱a̱nꞌ.
MAT 28:12 Te̱ ni̱ na̱kaya̱ sutu̱ ja̱a̱nꞌ xiinꞌ te̱ xi̱xa̱ nuu̱ꞌ ñu̱u̱ ja̱a̱nꞌ, te̱ ni̱ na̱ka̱ta̱ ra̱ kuento ra̱. Ndi̱ꞌi̱ ja̱a̱nꞌ te̱ ni̱ ta̱xi̱ ra̱ kuaꞌa̱ꞌ xu̱ꞌunꞌ nda̱ꞌaꞌ te̱ xíinꞌ ja̱a̱nꞌ,
MAT 28:13 te̱ kaꞌán ra̱ ndii: ―Kaꞌa̱n ndo̱ꞌ ndii: “Kii̱ꞌ kixín ndu̱ ndieeꞌ ndu̱ ñu̱u, te̱ ni̱ ki̱xi̱n te̱ ndikún i̱chiꞌ ra̱, te̱ ni̱ xa̱kuiꞌnaꞌ ra̱ ñu̱ꞌuꞌ ndeꞌi̱ ja̱a̱nꞌ”, kachi̱ ndo̱ꞌ.
MAT 28:14 Te̱ naaꞌ ku̱ni̱ Pilato kuento xaꞌa̱ꞌ ña̱ kaa̱ꞌ ndii, nduꞌu̱ sa̱ka̱ndixaꞌ ña̱ꞌaꞌ te̱ kö̱o̱ꞌ a̱ sa̱a̱ ra̱ xiinꞌ ndo̱ꞌ ―ni̱ kachi̱ ra̱ xiinꞌ te̱ xíinꞌ ja̱a̱nꞌ.
MAT 28:15 Te̱ ni̱ ki̱ꞌi̱n te̱ xíinꞌ ja̱a̱nꞌ xu̱ꞌunꞌ, te̱ ni̱ xa̱a̱ ra̱ sa̱a̱ ni̱ kaꞌa̱n sutu̱ ja̱a̱nꞌ xiinꞌ ra̱, te̱ ni̱ kiku̱ kuento ja̱a̱nꞌ te̱i̱n ne̱ taꞌanꞌ e̱ꞌ, ne̱ judío, nde̱e̱ kivi̱ꞌ vi̱ti̱n.
MAT 28:16 Te̱ uxi̱ i̱i̱n te̱ nda̱ꞌaꞌ xaꞌa̱ꞌ a̱ ja̱a̱nꞌ ndii, ni̱ ki̱e̱e̱ ra̱ kuaꞌa̱n ra̱ xiki̱ꞌ ña̱ kanduꞌu̱ꞌ ñu̱ꞌuꞌ Galilea miiꞌ ni̱ kaꞌa̱n chuunꞌ Jesús xiinꞌ ra̱.
MAT 28:17 Te̱ kii̱ꞌ ni̱ xi̱ni̱ ña̱ꞌaꞌ ra̱ ndii, ni̱ xa̱kaꞌnuꞌ ña̱ꞌaꞌ ra̱. Ndisu̱ sa̱va̱ ra̱ nï̱ ka̱ndi̱xaꞌ va̱ꞌa̱.
MAT 28:18 Te̱ ni̱ ku̱ya̱ti̱n Jesús nuu̱ꞌ ra̱ kaꞌán a̱ xiinꞌ ra̱ ndii: ―Nda̱ꞌaꞌ yuꞌu̱ ni̱ ta̱xi̱ Ndiosí sa̱kuuꞌ ña̱ ndi̱e̱eꞌ, te̱ ka̱ꞌndi̱a̱ chuunꞌ i̱ ndi̱viꞌ xiinꞌ i̱i̱n yivi̱ꞌ.
MAT 28:19 Xaꞌa̱ꞌ a̱ ja̱a̱nꞌ na kuiiꞌ kuaꞌan ndo̱ꞌ, te̱ sa̱niaꞌá ndo̱ꞌ sa̱kuuꞌ ne̱ yivi̱ꞌ i̱i̱n yivi̱ te̱ ku̱ndiku̱n ni̱a̱ i̱chiꞌ i̱. Te̱ sa̱kuchiꞌ ña̱ꞌaꞌ ndo̱ꞌ xiinꞌ ña̱ ndi̱e̱eꞌ yu̱vaꞌ e̱ꞌ Ndiosí, xiinꞌ ña̱ ndi̱e̱eꞌ siꞌe̱ a̱, xiinꞌ ña̱ ndi̱e̱eꞌ Espíritu Santo.
MAT 28:20 Te̱ sa̱niaꞌá tu̱ ña̱ꞌaꞌ ndo̱ꞌ ña̱ na sa̱xinú ni̱a̱ sa̱kuuꞌ ña̱ ni̱ kaꞌa̱n chuunꞌ i̱ xiinꞌ ndo̱ꞌ kaa̱ꞌ. Te̱ yuꞌu̱ ndii, ko̱o̱ i̱ xiinꞌ ndo̱ꞌ nde̱e̱ ndiꞌiꞌ ni̱ kivi̱ꞌ nde̱e̱ kuꞌu̱n ndi̱koꞌ i̱i̱n yivi̱ꞌ ―ni̱ kachi̱ a̱. Sa̱kanꞌ na ku̱ndu̱u̱ a̱.
MAR 1:1 So̱ꞌo̱ ni̱ xa̱ꞌaꞌ tu̱ꞌu̱n va̱ꞌa̱ ña̱ kaꞌán xaꞌa̱ꞌ Jesucristo, siꞌe̱ Ndiosí.
MAR 1:2 Naa yoso̱ꞌ a̱ miiꞌ ni̱ kaꞌa̱n Isaías te̱ ni̱ kaꞌa̱n tiakú tu̱ꞌu̱n Ndiosí, kii̱ꞌ ni̱ ke̱ꞌi̱ ra̱ ña̱ ni̱ kaꞌa̱n Ndiosí ndii: Yuꞌu̱ ndii, tianu̱ꞌ i̱ nda̱ꞌaꞌ xaꞌa̱ꞌ i̱, te̱ xi̱ꞌna̱ ra̱ kuꞌu̱n, te̱ nda̱sa̱va̱ꞌa̱ ra̱ i̱chiꞌ nuu̱ꞌ u̱nꞌ.
MAR 1:3 Te̱ te̱ ja̱a̱nꞌ nduuꞌ te̱ tiakú tachi̱ꞌ yu̱ꞌuꞌ kaꞌán tiꞌeꞌ ra̱ miiꞌ taxi̱nꞌ kaaꞌ ndii: “Nda̱sa̱va̱ꞌa̱ ndoꞌó i̱chiꞌ miiꞌ ki̱xi̱n xto̱ꞌo̱ e̱ꞌ, te̱ nda̱sa̱nda̱ku tu̱ ndo̱ꞌ a̱.” Kachi a̱.
MAR 1:4 Sa̱kanꞌ na kuiiꞌ ni̱ xa̱ꞌaꞌ i̱i̱n te̱ naniꞌ Juan sakuchiꞌ ra̱ ne̱ yivi̱ꞌ kuenta Ndiosí miiꞌ taxi̱nꞌ kaaꞌ. Te̱ kaꞌán ndo̱so̱ꞌ ra̱ nuu̱ꞌ ni̱a̱ kuenta ña̱ na̱ma̱ ni̱a̱ nimá ni̱a̱ xaꞌa̱ꞌ kua̱chi̱ ña̱ xaaꞌ ni̱a̱. Sa̱kanꞌ te̱ ko̱o̱ kaꞌnuꞌ i̱ni̱ Ndiosí xaꞌa̱ꞌ ni̱a̱, te̱ ku̱chi̱ ni̱a̱ kuenta a̱.
MAR 1:5 Te̱ sa̱kuuꞌ ne̱ ndieeꞌ ñu̱u̱ Jerusalén xiinꞌ nda̱ꞌaꞌ a̱, ña̱ ñuꞌuꞌ nuu̱ꞌ ñu̱ꞌuꞌ Judea ndii, ni̱ xaꞌa̱n ni̱a̱ miiꞌ iinꞌ Juan ja̱a̱nꞌ, te̱ ku̱ni̱ so̱ꞌo̱ ña̱ꞌaꞌ ni̱a̱, te̱ naꞌmá ni̱a̱ kua̱chi̱ ni̱a̱, te̱ ni̱ sa̱kuchiꞌ ña̱ꞌaꞌ ra̱ kuenta Ndiosí i̱ti̱a̱ Jordán ja̱a̱nꞌ.
MAR 1:6 Toto̱ Juan ndii, xiinꞌ i̱xiꞌ camello ni̱ kua̱ꞌa̱ a̱. Te̱ kiꞌiꞌ i̱i̱nꞌ to̱koꞌ ra̱. Te̱ ti̱ka̱ xiinꞌ ñuñu̱ꞌ i̱tunꞌ ni̱ xa̱xi̱ꞌ ra̱.
MAR 1:7 Ni̱ kaꞌa̱n ndo̱so̱ꞌ ra̱ nuu̱ꞌ ni̱a̱ ndii: ―Ña̱ kua̱xi̱ xata̱ꞌ i̱ ndii, ña̱ kooꞌ chukuuꞌ ka̱ nduuꞌ a̱ te̱ sa̱kanꞌ yuꞌu̱. Te̱ yuꞌu̱ ndii, ni̱ nde̱e̱ vä̱ꞌa̱ i̱ ku̱ndu̱u̱ te̱ nda̱xinꞌ i̱i̱nꞌ ndixa̱nꞌ kiꞌiꞌ a̱.
MAR 1:8 Yuꞌu̱ ndii, sakuchiꞌ i̱ ndoꞌó xiinꞌ ti̱kui kui̱ti̱ꞌ, ndisu̱ ña̱ ja̱a̱nꞌ ndii, sa̱kuchiꞌ a̱ ndoꞌó kuenta a̱ xiinꞌ ña̱ ndi̱e̱eꞌ Espíritu Santo ―ni̱ kachi̱ ra̱ xiinꞌ ni̱a̱.
MAR 1:9 Te̱ kii̱ꞌ sa̱kanꞌ ndii, ni̱ ke̱ta̱ Jesús nde̱e̱ ñu̱u̱ Nazaret, ña̱ naá nuu̱ꞌ ñu̱ꞌuꞌ Galilea, te̱ ni̱ xa̱a̱ a̱ miiꞌ iinꞌ Juan ja̱a̱nꞌ, te̱ ni̱ sa̱kuchiꞌ ña̱ꞌaꞌ ra̱ i̱ti̱a̱ Jordán.
MAR 1:10 Te̱ ndi̱ꞌi̱ so̱ꞌo̱ ni̱ chi̱chi̱ Jesús, te̱ ni̱ ke̱ta̱ a̱ ti̱kui. I̱kanꞌ te̱ ni̱ xi̱ni̱ a̱ ni̱ nuni̱a̱ꞌ ndi̱viꞌ, te̱ nuuꞌ Espíritu Ndiosí, naa kaaꞌ paloma kaaꞌ a̱, te̱ ni̱ ndoo̱ a̱ xiinꞌ a̱.
MAR 1:11 Sa̱kanꞌ te̱ ni̱ kaꞌa̱n i̱i̱n tachi̱ꞌ yu̱ꞌuꞌ nde̱e̱ ndi̱viꞌ ndii: ―Yoꞌó nduuꞌ siꞌe̱ mani̱ꞌ i̱, te̱ va̱ꞌa̱ va̱ kuni i̱ xini i̱ yoꞌó ―ni̱ kachi̱ a̱ xiinꞌ a̱.
MAR 1:12 Ndi̱ꞌi̱ so̱ꞌo̱ ña̱ ja̱a̱nꞌ, te̱ ni̱ sa̱kaꞌán Espíritu Santo nimá Jesús te̱ kuꞌu̱n a̱ miiꞌ taxi̱nꞌ kaaꞌ.
MAR 1:13 Te̱ i̱kanꞌ ni̱ xika̱ a̱ niiꞌ uvi̱ xi̱ko̱ kivi̱ꞌ, te̱ ni̱ xi̱to̱ kua̱ꞌa̱ ña̱ꞌaꞌ ña̱ ndi̱va̱ꞌa̱. Te̱ ni̱ xika̱ a̱ te̱i̱n tiꞌ i̱kuꞌ, te̱ ni̱ nde̱kui̱e̱ ángele i̱kanꞌ, te̱ ni̱ xika̱ nu̱u̱ a̱ nuu̱ꞌ Jesús.
MAR 1:14 Te̱ kii̱ꞌ ni̱ xi̱kuꞌu̱n Juan naá ra̱ vi̱ꞌe̱ ka̱a̱ ndii, ni̱ xaꞌa̱n Jesús nuu̱ꞌ ñu̱ꞌuꞌ Galilea kaꞌán ndo̱so̱ꞌ a̱ tu̱ꞌu̱n va̱ꞌa̱ xaꞌa̱ꞌ sa̱a̱ kuní Ndiosí ka̱ꞌndi̱a̱ chuunꞌ a̱ nimá e̱ꞌ.
MAR 1:15 Te̱ kaꞌán a̱ ndii: ―Xa̱ ni̱ xinu̱ kivi̱ꞌ ña̱ ni̱ chi̱tuní Ndiosí, te̱ xa̱ ni̱ ku̱ya̱ti̱n ka̱ꞌndi̱a̱ chuunꞌ a̱ nimá ne̱ yivi̱ꞌ. Ña̱ ja̱a̱nꞌ na kuiiꞌ na̱ma̱ ndo̱ꞌ nimá ndo̱ꞌ xaꞌa̱ꞌ kua̱chi̱ ña̱ xaaꞌ ndo̱ꞌ, te̱ ka̱ndi̱xaꞌ ndo̱ꞌ tu̱ꞌu̱n va̱ꞌa̱ xaꞌa̱ꞌ i̱chiꞌ a̱ ―ni̱ kachi̱ a̱.
MAR 1:16 Te̱ kii̱ꞌ xikaꞌ Jesús yu̱ꞌuꞌ mi̱ni̱ Galilea ndii, ni̱ xi̱ni̱ a̱ uvi̱ ta̱ꞌan te̱ yivi̱ꞌ. I̱i̱n ra̱ na̱niꞌ Simón, te̱ i̱nga̱ ra̱ na̱niꞌ Andrés. Te̱ ja̱a̱nꞌ ndii, ña̱ni̱ ra̱ ku̱ni̱ taꞌanꞌ ra̱. Te̱ skóꞌniꞌ ra̱ ñu̱nu̱ꞌ ra̱ ti̱xi̱n ti̱kui mi̱ni̱ ja̱a̱nꞌ, sa̱kanꞌ ña̱ te̱ tava̱ꞌ ti̱a̱kaꞌ nduuꞌ ra̱.
MAR 1:17 Te̱ ni̱ kaꞌa̱n a̱ xiinꞌ ra̱ ndii: ―Ni̱a̱ꞌa̱ ndo̱ꞌ, te̱ ku̱ndiku̱n ndo̱ꞌ i̱chiꞌ i̱, te̱ sa̱niaꞌá i̱ ndoꞌó ta̱va̱ꞌ ndo̱ꞌ ne̱ yivi̱ꞌ nuu̱ꞌ kua̱chi̱ ni̱a̱ te̱ ku̱ndiku̱n ni̱a̱ yuꞌu̱ ―ni̱ kachi̱ a̱.
MAR 1:18 Xa̱kaꞌán e̱ꞌ te̱ ni̱ na̱ko̱o̱ ra̱ ñu̱nu̱ꞌ ra̱, te̱ ni̱ xi̱ku̱ndiku̱n ra̱ Jesús.
MAR 1:19 Te̱ kii̱ꞌ ni̱ yaꞌa̱ a̱ ndo̱so̱ꞌ ka̱ ndii, ni̱ xi̱ni̱ a̱ Jacobo xiinꞌ ña̱ni̱ ra̱ Juan, te̱ uvi̱ sa̱aꞌ te̱ ja̱a̱nꞌ nduuꞌ siꞌe̱ Zebedeo. Te̱ ja̱a̱nꞌ ndii, ndieeꞌ ra̱ xiinꞌ yu̱vaꞌ ra̱ ti̱xi̱n tundo̱oꞌ ra̱ naꞌmaꞌ ra̱ ñu̱nu̱ꞌ ra̱.
MAR 1:20 Sa̱kanꞌ te̱ ni̱ ka̱na̱ Jesús Jacobo xiinꞌ Juan, te̱ ni̱ na̱ko̱o̱ te̱ ja̱a̱nꞌ yu̱vaꞌ ra̱ ti̱xi̱n tundo̱oꞌ xiinꞌ te̱ tatú ra̱, te̱ ni̱ xi̱ku̱ndiku̱n ra̱ Jesús.
MAR 1:21 Te̱ ni̱ xa̱a̱ Jesús ñu̱u̱ Capernaum xiinꞌ te̱ nda̱ꞌaꞌ xaꞌa̱ꞌ a̱. Te̱ kii̱ꞌ ni̱ xa̱a̱ kivi̱ꞌ sábado, ña̱ xina̱ndiee̱ꞌ ne̱ yivi̱ꞌ ndii, ni̱ sko̱ꞌnuꞌ a̱ xiinꞌ te̱ ja̱a̱nꞌ ti̱xi̱n vi̱ꞌe̱ miiꞌ nakayá ne̱ ñu̱u̱ ja̱a̱nꞌ, te̱ ni̱ sa̱niaꞌá a̱ ne̱ yivi̱ꞌ.
MAR 1:22 Te̱ ni̱ na̱nda̱ni̱ ni̱a̱ sa̱a̱ saniaꞌá ña̱ꞌaꞌ a̱, sa̱kanꞌ ña̱ ni̱ kaꞌa̱n a̱ nde̱e̱ naa kaꞌán i̱i̱n te̱ kumiꞌ ña̱ ndi̱e̱eꞌ, te̱ süu̱ꞌ naa saniaꞌá te̱ saniaꞌá tu̱ꞌu̱n nde̱iꞌ Ndiosí.
MAR 1:23 Te̱ ni̱ yoo̱ i̱i̱n te̱ naá ña̱ ndi̱va̱ꞌa̱ nimá ti̱xi̱n vi̱ꞌe̱ ja̱a̱nꞌ, te̱ ni̱ ndeꞌi̱ tiꞌeꞌ ña̱ ja̱a̱nꞌ kaꞌán a̱ ndii:
MAR 1:24 ―Kuaꞌan Jesús, te̱ Nazaret. ¿Ndichun kua̱xi̱ sa̱ta̱ñaꞌa̱ꞌ u̱nꞌ ndu̱? ¿Ñáá kua̱xi̱ u̱nꞌ te̱ sa̱ndo̱ñuꞌuꞌ u̱nꞌ ndu̱? Xiní yuꞌu̱ yo̱o̱ nduuꞌ yoꞌó. Ña̱ su̱ꞌu̱n kuenta Ndiosí nduuꞌ u̱nꞌ ―ni̱ kachi̱ a̱.
MAR 1:25 I̱kanꞌ te̱ ni̱ kaꞌa̱n ndi̱e̱eꞌ Jesús xiinꞌ ña̱ ja̱a̱nꞌ ndii: ―Taxi̱nꞌ ko̱o̱ yu̱ꞌuꞌ u̱nꞌ te̱ kuaꞌan ke̱ta̱ nimá te̱ ñaa̱ꞌ ―ni̱ kachi̱ a̱.
MAR 1:26 Te̱ ni̱ ki̱si̱ ndi̱e̱eꞌ ña̱ ndi̱va̱ꞌa̱ ja̱a̱nꞌ te̱ ja̱a̱nꞌ, te̱ ni̱ ndeꞌi̱ tiꞌeꞌ a̱, te̱ ni̱ ke̱ta̱ a̱ nimá ra̱ kuaꞌa̱n a̱.
MAR 1:27 Te̱ sa̱kuuꞌ ne̱ ja̱a̱nꞌ ndii, ni̱ na̱nda̱ni̱ xa̱va̱ꞌa̱ ni̱a̱, te̱ ni̱ kaꞌa̱n xiinꞌ taꞌanꞌ ni̱a̱ ndii: ―¿Miiꞌ tu̱ kua̱xi̱ ña̱ kaꞌán te̱ yivi̱ꞌ kaa̱ꞌ? ¿Tee̱ꞌ i̱i̱n i̱chiꞌ xa̱aꞌ nduuꞌ ña̱ saniaꞌá ra̱, cho̱ꞌ? Sa̱kanꞌ ña̱ xiinꞌ ña̱ ndi̱e̱eꞌ kaꞌán chuunꞌ ra̱ nuu̱ꞌ ña̱ ndi̱va̱ꞌa̱, te̱ xi̱ni̱ so̱ꞌo̱ a̱ ―kachi xiinꞌ taꞌanꞌ ni̱a̱.
MAR 1:28 Te̱ yachi̱ va̱ ni̱ kiku̱ kuento xaꞌa̱ꞌ Jesús ka̱niiꞌ nuu̱ꞌ ñu̱ꞌuꞌ Galilea ja̱a̱nꞌ.
MAR 1:29 Sa̱kanꞌ te̱ ni̱ ke̱ta̱ Jesús xiinꞌ te̱ nda̱ꞌaꞌ xaꞌa̱ꞌ a̱ ja̱a̱nꞌ vi̱ꞌe̱ ja̱a̱nꞌ te̱ kuaꞌa̱n a̱ xiinꞌ Simón xiinꞌ Andrés vi̱ꞌe̱ uvi̱ sa̱aꞌ te̱ ja̱a̱nꞌ. Te̱ kuaꞌa̱n tu̱ Jacobo xiinꞌ Juan xiinꞌ a̱.
MAR 1:30 Te̱ ñaꞌ ti̱so̱ Simón ja̱a̱nꞌ ndii, ka̱ꞌniꞌ ndi̱e̱eꞌ tiinꞌ ña̱ꞌaꞌ kanduꞌu̱ꞌ aꞌ vi̱ꞌe̱ ja̱a̱nꞌ. Te̱ kii̱ꞌ ni̱ xa̱a̱ Jesús xiinꞌ ra̱ i̱kanꞌ ndii, ni̱ kaꞌa̱n ne̱ yivi̱ꞌ xiinꞌ a̱ xaꞌa̱ꞌ ñaꞌ ja̱a̱nꞌ.
MAR 1:31 Sa̱kanꞌ te̱ ni̱ ku̱ya̱ti̱n a̱ miiꞌ kanduꞌu̱ꞌ aꞌ, te̱ ni̱ ti̱i̱n a̱ nda̱ꞌaꞌ aꞌ, te̱ ni̱ nda̱ni̱ꞌi̱ ña̱ꞌaꞌ a̱. Xa̱kaꞌán e̱ꞌ te̱ ni̱ ki̱e̱e̱ ña̱ꞌaꞌ ka̱ꞌniꞌ, te̱ ni̱ xa̱ꞌaꞌ aꞌ ndukuꞌ aꞌ ña̱ ku̱xi̱ a̱ xiinꞌ te̱ ja̱a̱nꞌ.
MAR 1:32 Te̱ xa̱kuaa̱ꞌ nuuꞌ kii̱ꞌ xa̱ ni̱ keta̱ ñu̱ꞌu̱ kivi̱ꞌ ja̱a̱nꞌ ndii, ni̱ xan ndi̱a̱ka̱ te̱ ni̱ xan ndi̱a̱ka̱ ne̱ ndi̱e̱e̱ꞌ ñu̱u̱ ja̱a̱nꞌ sa̱kuuꞌ ne̱ kuni ku̱vi̱ nuu̱ꞌ Jesús. Te̱ ni̱ xan ndi̱a̱ka̱ tu̱ ni̱a̱ ne̱ ñuꞌuꞌ ña̱ ndi̱va̱ꞌa̱ nimá.
MAR 1:33 Te̱ ni̱ nde̱kui̱e̱ kuaꞌa̱ꞌ xa̱va̱ꞌa̱ ne̱ ndieeꞌ ñu̱u̱ ja̱a̱nꞌ yiꞌeꞌ vi̱ꞌe̱ ja̱a̱nꞌ.
MAR 1:34 Te̱ ni̱ sa̱ndaꞌa a̱ kuaꞌa̱ꞌ va̱ ne̱ kuni ku̱vi̱ nuu̱ꞌ ndee ka̱ nuu̱ꞌ kuiꞌe̱. Te̱ sa̱kanꞌ tu̱ ni̱ ta̱va̱ꞌ a̱ kuaꞌa̱ꞌ ña̱ ndi̱va̱ꞌa̱ ña̱ ñuꞌuꞌ nimá ne̱ ja̱a̱nꞌ. Te̱ nï̱ ta̱xi̱ Jesús kaꞌa̱n ña̱ ndi̱va̱ꞌa̱ sa̱kanꞌ ña̱ xiní ña̱ ja̱a̱nꞌ yo̱o̱ nduuꞌ Jesús.
MAR 1:35 Te̱ ni̱a̱ꞌa̱ va̱ kua̱xi̱ kitúꞌ, te̱ ni̱ ndo̱koo̱ Jesús, te̱ ni̱ ke̱ta̱ a̱ vi̱ꞌe̱ ja̱a̱nꞌ te̱ kuaꞌa̱n a̱ i̱i̱n xaanꞌ miiꞌ taxi̱nꞌ kaaꞌ xaꞌa̱ꞌ kuꞌu̱, te̱ i̱kanꞌ ni̱ nda̱tuꞌunꞌ a̱ xiinꞌ Ndiosí.
MAR 1:36 Te̱ ni̱ xaꞌa̱n na̱ndu̱kuꞌ ña̱ꞌaꞌ Simón xiinꞌ i̱nga̱ te̱ nda̱ꞌaꞌ xaꞌa̱ꞌ a̱.
MAR 1:37 Te̱ ni̱ kaꞌa̱n ra̱ xiinꞌ a̱ kii̱ꞌ ni̱ xaꞌa̱n kuni̱ ña̱ꞌaꞌ ra̱ ndii: ―Sa̱kuuꞌ ne̱ yivi̱ꞌ nandukuꞌ yoꞌó, tákuiꞌe ―ni̱ kachi̱ ra̱.
MAR 1:38 Sa̱kanꞌ te̱ ni̱ kaꞌa̱n a̱ xiinꞌ ra̱ ndii: ―Toꞌo̱ꞌ ndo̱ꞌ tu̱ku̱ ñu̱u̱, ña̱ ñuꞌuꞌ ya̱ti̱n, te̱ kaꞌa̱n ndo̱so̱ꞌ tu̱ i̱ tu̱ꞌu̱n va̱ꞌa̱ nuu̱ꞌ ne̱ yivi̱ꞌ ja̱a̱nꞌ. Kua̱chi̱ ndii xa̱ chu̱u̱n ja̱a̱nꞌ ni̱ ke̱ta̱ i̱ nuu̱ꞌ Ndiosí kua̱xi̱ i̱ ―ni̱ kachi̱ a̱.
MAR 1:39 Sa̱kanꞌ na kuii ni̱ ke̱ta̱ a̱ xiinꞌ te̱ nda̱ꞌaꞌ xaꞌa̱ꞌ a̱ ja̱a̱nꞌ, te̱ ni̱ xaꞌa̱n kaꞌa̱n ndo̱so̱ꞌ a̱ tu̱ꞌu̱n va̱ꞌa̱ nuu̱ꞌ ne̱ ndieeꞌ ka̱niiꞌ nuu̱ꞌ ñu̱ꞌuꞌ Galilea. Sa̱kanꞌ ni̱ xa̱a̱ a̱ ti̱xi̱n i̱ꞌi̱n vi̱ꞌe̱ miiꞌ nakayá ne̱ ndieeꞌ ñu̱u̱ ja̱a̱nꞌ. Te̱ sa̱kanꞌ tu̱ ni̱ ta̱va̱ꞌ a̱ ña̱ ndi̱va̱ꞌa̱ ña̱ ñuꞌuꞌ nimá ne̱ ndieeꞌ i̱kanꞌ.
MAR 1:40 Te̱ ni̱ ku̱ya̱ti̱n i̱i̱n te̱ kumiꞌ kuiꞌe̱ teꞌi nuu̱ꞌ Jesús, te̱ ni̱ xi̱kuii̱n xitiꞌ ra̱ nuu̱ꞌ a̱, te̱ ni̱ kaꞌa̱n ndaꞌvi ra̱ xiinꞌ a̱ ndii: ―Tákuiꞌe, naaꞌ kuní u̱nꞌ ndii, ku̱vi̱ sa̱ndaꞌa u̱nꞌ yuꞌu̱ nuu̱ꞌ kuiꞌe̱ ña̱ ndoꞌoꞌ i̱ ―ni̱ kachi̱ ra̱.
MAR 1:41 Te̱ ni̱ ku̱vi̱ta i̱ni̱ a̱ xaꞌa̱ꞌ te̱ ja̱a̱nꞌ, te̱ ni̱ sa̱na̱kaá a̱ nda̱ꞌaꞌ a̱, te̱ ni̱ tondi̱a̱ nda̱ꞌaꞌ ña̱ꞌaꞌ a̱ kaꞌán a̱ xiinꞌ ra̱ ndii: ―Kuni sa̱ndaꞌa i̱ yoꞌó nda̱ꞌa̱ kii̱ꞌ u̱nꞌ ―ni̱ kachi̱ a̱.
MAR 1:42 Sa̱kanꞌ na, kii̱ꞌ kaꞌán a̱ ña̱ ja̱a̱nꞌ ndii, xa̱kaꞌán e̱ꞌ, te̱ ni̱ ki̱e̱e̱ ña̱ꞌaꞌ kuiꞌe̱ ja̱a̱nꞌ, te̱ ni̱ nda̱ꞌa̱ ra̱.
MAR 1:43 Ndi̱ꞌi̱ ja̱a̱nꞌ te̱ ni̱ kaꞌa̱n chuunꞌ ndi̱e̱eꞌ a̱ xiinꞌ ra̱, te̱ ni̱ nde̱iꞌ ña̱ꞌaꞌ a̱ kaꞌán a̱ xiinꞌ ra̱ ndii:
MAR 1:44 ―Kuaꞌan, ndisu̱ käꞌa̱n u̱nꞌ xiinꞌ nde̱e̱ i̱i̱n ne̱ yivi̱ꞌ ña̱ ni̱ xa̱a̱ i̱ xaꞌa̱ꞌ u̱nꞌ yoꞌoꞌ. Süu̱ꞌ ja̱a̱nꞌ ndii kuaꞌan te̱ niaꞌa̱ xiinꞌ mi̱iꞌ u̱nꞌ nuu̱ꞌ sutu̱ ña̱ xa̱ ni̱ nda̱ꞌa̱ u̱nꞌ. Te̱ na̱soko̱ꞌ u̱nꞌ ña̱ꞌa̱ nuu̱ꞌ Ndiosí xaꞌa̱ꞌ ña̱ xa̱ ni̱ nda̱ꞌa̱ u̱nꞌ naa ni̱ kaꞌa̱n chuunꞌ Moisés, te̱ ku̱ni̱ ne̱ yivi̱ꞌ ña̱ ni̱ nda̱ꞌa̱ xna̱ꞌa̱ u̱nꞌ ―ni̱ kachi̱ a̱.
MAR 1:45 Ndisu̱ ni̱ ke̱ta̱ so̱ꞌo̱ te̱ ja̱a̱nꞌ kuaꞌa̱n ra̱, te̱ ni̱ xa̱ꞌaꞌ kiku̱ ra̱ kuento nuu̱ꞌ sa̱kuuꞌ ne̱ yivi̱ꞌ xaꞌa̱ꞌ ña̱ ni̱ xkaꞌndi̱a̱ ja̱a̱nꞌ. Xaꞌa̱ꞌ a̱ ja̱a̱nꞌ na nï̱ ku̱vi̱ ka̱ kuꞌu̱n tuviꞌ Jesús nde̱e̱ i̱i̱n ñu̱u̱ ja̱a̱nꞌ, süu̱ꞌ ja̱a̱nꞌ ndii ni̱ ndoo̱ a̱ miiꞌ kataxi̱nꞌ, nde̱e̱ sa̱a̱ ka̱ ni̱ ndii, ni̱ xaꞌa̱n ne̱ ndieeꞌ sa̱kuuꞌ ñu̱u̱ ja̱a̱nꞌ miiꞌ ni̱ yoo̱ a̱.
MAR 2:1 Te̱ kii̱ꞌ ni̱ xkaꞌndi̱a̱ ndiaꞌviꞌ kivi̱ꞌ ndii, ni̱ na̱ndi̱koꞌ tukuuꞌ Jesús ñu̱u̱ Capernaum. Te̱ ni̱ xa̱ꞌaꞌ xikaꞌ kuento ña̱ nduꞌu̱ꞌ a̱ i̱i̱n vi̱ꞌe̱.
MAR 2:2 Numi̱ꞌ te̱ ni̱ na̱kaya̱ kuaꞌa̱ꞌ yaꞌa̱ ne̱ yivi̱ꞌ miiꞌ nduꞌu̱ꞌ a̱. Te̱ chituꞌ ni̱ꞌi̱ vi̱ꞌ nde̱e̱ yiꞌeꞌ vi̱ꞌe̱ a̱ ja̱a̱nꞌ. Te̱ kaꞌán Jesús tu̱ꞌu̱n Ndiosí nuu̱ꞌ ni̱a̱.
MAR 2:3 I̱kanꞌ te̱ ni̱ nde̱kui̱e̱ ku̱miꞌ taꞌan te̱ yivi̱ꞌ ndisoꞌ ra̱ i̱i̱n te̱ kuiꞌe xaꞌa̱ꞌ kanduꞌu̱ꞌ ra̱ nuu̱ꞌ i̱i̱n tunꞌ xto̱.
MAR 2:4 Te̱ kii̱ꞌ ni̱ nde̱kui̱e̱ ra̱ xiinꞌ te̱ ja̱a̱nꞌ vi̱ꞌe̱ miiꞌ iinꞌ Jesús ndii, nï̱ ku̱vi̱ ku̱ya̱ti̱n ra̱ nuu̱ꞌ a̱, kua̱chi̱ ndii kuaꞌa̱ꞌ va̱ ne̱ yivi̱ꞌ itaꞌ. Sa̱kanꞌ na ni̱ ka̱a̱ ra̱ xíniꞌ vi̱ꞌe̱ xiinꞌ te̱ kuni ku̱vi̱ ja̱a̱nꞌ, te̱ ni̱ xa̱ꞌa̱ ra̱ i̱i̱n yavi̱ i̱kanꞌ sa̱va̱ ni̱ miiꞌ iinꞌ Jesús. Sa̱kanꞌ te̱ ni̱ sa̱nuuꞌ ra̱ tunꞌ xto̱ miiꞌ kanduꞌu̱ꞌ te̱ kuni ku̱vi̱ ja̱a̱nꞌ nuu̱ꞌ a̱.
MAR 2:5 Te̱ kii̱ꞌ ni̱ xi̱ni̱ Jesús ña̱ i̱ni̱ te̱ yivi̱ꞌ ja̱a̱nꞌ xini ña̱ꞌaꞌ ra̱ ndii, ni̱ kaꞌa̱n a̱ xiinꞌ te̱ kuni ku̱vi̱ ja̱a̱nꞌ ndii: ―Xa̱ ni̱ ndo̱yo̱ kua̱chi̱ u̱nꞌ, pi̱a̱ꞌun ―ni̱ kachi̱ a̱.
MAR 2:6 Sa̱va̱ te̱ saniaꞌá tu̱ꞌu̱n nde̱iꞌ Ndiosí, te̱ yoo i̱kanꞌ ndii, ni̱ kaꞌa̱n ra̱ xiinꞌ nimá ra̱ ndii:
MAR 2:7 “Te̱ yivi̱ꞌ kaa̱ꞌ ndii, kani̱a̱ꞌa ra̱ xaꞌa̱ꞌ Ndiosí, sa̱kanꞌ ña̱ Ndiosí kui̱ti̱ꞌ yoo ndi̱e̱e̱ꞌ te̱ sa̱ndoyoꞌ a̱ kua̱chi̱ ne̱ yivi̱ꞌ”, ni̱ kachi̱ ra̱ xiinꞌ nimá ra̱.
MAR 2:8 Ndisu̱ numi̱ꞌ te̱ ni̱ xi̱ni̱ Jesús xiinꞌ nimá a̱ ña̱ kaꞌán te̱ ja̱a̱nꞌ xiinꞌ nimá ra̱. Te̱ ni̱ kaꞌa̱n a̱ xiinꞌ ra̱ ndii: ―Vä̱ꞌa̱ kaꞌán ndo̱ꞌ xiinꞌ nimá ndo̱ꞌ xaꞌa̱ꞌ i̱, ta̱a̱.
MAR 2:9 ¿Ndee ña̱ nduuꞌ ña̱ xa̱ku̱ꞌ ka̱ vixi kaꞌa̱n i̱ xiinꞌ te̱ kaa̱ꞌ, tuu ndoꞌó? ¿Ñáá ña̱ xa̱ ni̱ ndo̱yo̱ kua̱chi̱ ra̱, uun ñáá ña̱ ndo̱koo̱ ra̱ te̱ na̱ꞌi̱n ra̱ tunꞌ xto̱ ra̱, te̱ kuꞌu̱n ra̱?
MAR 2:10 Sa̱kanꞌ na kuiiꞌ niaꞌa̱ yuꞌu̱, ña̱ nduuꞌ tu̱ te̱ yivi̱ꞌ, ndoꞌó ña̱ kumiꞌ i̱ ndi̱e̱e̱ꞌ i̱i̱n yivi̱ꞌ te̱ sa̱ndoyoꞌ i̱ kua̱chi̱ ne̱ yivi̱ꞌ ―ni̱ kachi̱ a̱.
MAR 2:11 Sa̱kanꞌ te̱ ni̱ kaꞌa̱n a̱ xiinꞌ te̱ kuiꞌe xaꞌa̱ꞌ ja̱a̱nꞌ ndii: ―Xiinꞌ yoꞌó kaꞌán i̱. Ndo̱koo̱ u̱nꞌ, te̱ na̱ꞌi̱n u̱nꞌ tunꞌ xto̱ u̱nꞌ, te̱ nuꞌu̱ u̱nꞌ vi̱ꞌe̱ u̱nꞌ ―ni̱ kachi̱ a̱.
MAR 2:12 Xa̱kaꞌán e̱ꞌ te̱ ni̱ ndo̱ndi̱chi̱ ra̱, te̱ ni̱ na̱ꞌi̱n ra̱ tunꞌ xto̱ ra̱, te̱ nuu̱ꞌ niꞌnuꞌ sa̱kuuꞌ ne̱ yivi̱ꞌ ja̱a̱nꞌ te̱ ni̱ ke̱ta̱ ra̱ kuaꞌa̱n ra̱. Te̱ ni̱ na̱nda̱ni̱ va̱ ni̱a̱ xakaꞌnuꞌ ni̱a̱ Ndiosí kaꞌán ni̱a̱ ndii: ―Nde̱e̱ i̱i̱n kivi̱ꞌ tïa̱ꞌan ku̱ni̱ e̱ꞌ naa ña̱ kaaꞌ ―ni̱ kachi ni̱a̱.
MAR 2:13 Ndi̱ꞌi̱ ña̱ ja̱a̱nꞌ te̱ ni̱ ke̱ta̱ Jesús vi̱ꞌe̱ ja̱a̱nꞌ te̱ kuaꞌa̱n ni̱ tu̱ku̱u̱ a̱ yu̱ꞌuꞌ mi̱ni̱ Galilea. Te̱ kuaꞌa̱ꞌ va̱ ne̱ yivi̱ꞌ kuaꞌa̱n miiꞌ iinꞌ a̱, te̱ saniaꞌá ña̱ꞌaꞌ a̱ tu̱ꞌu̱n Ndiosí.
MAR 2:14 Te̱ kii̱ꞌ xkaꞌndíá a̱ kuaꞌa̱n a̱ ndii, ni̱ xi̱ni̱ a̱ nduꞌu̱ꞌ Leví, siꞌe̱ Alfeo, miiꞌ kendiaa̱ꞌ yaꞌviꞌ ra̱ xaꞌa̱ꞌ ñu̱u̱ Roma. Te̱ ni̱ kaꞌa̱n a̱ xiinꞌ ra̱ ndii: ―Ni̱a̱ꞌa̱, te̱ ku̱ndiku̱n u̱nꞌ yuꞌu̱ ―ni̱ kachi̱ a̱. Sa̱kanꞌ te̱ ni̱ ndo̱ndi̱chi̱ ra̱, te̱ ni̱ xi̱ku̱ndiku̱n ña̱ꞌaꞌ ra̱.
MAR 2:15 Te̱ kii̱ꞌ nduꞌu̱ꞌ Jesús nuu̱ꞌ mesa xixiꞌ a̱ vi̱ꞌe̱ Leví ja̱a̱nꞌ ndii, kuaꞌa̱ꞌ tu̱ te̱ kendiaa̱ꞌ ya̱ꞌvi̱ xaꞌa̱ꞌ ñu̱u̱ Roma xiinꞌ kuaꞌa̱ꞌ tu̱ ne̱ käꞌán va̱ꞌa̱ ne̱ yivi̱ꞌ xaꞌa̱ꞌ ndieeꞌ ingaꞌ ni̱a̱ nuu̱ꞌ mesa xiinꞌ Jesús, xiinꞌ te̱ nda̱ꞌaꞌ xaꞌa̱ꞌ a̱ xixiꞌ ni̱a̱, sa̱kanꞌ ña̱ xa̱ yoo kuaꞌa̱ꞌ te̱ ndikún xata̱ꞌ a̱.
MAR 2:16 Te̱ kii̱ꞌ ni̱ xi̱ni̱ te̱ saniaꞌá tu̱ꞌu̱n nde̱iꞌ Ndiosí, te̱ nduuꞌ kuenta te̱ fariseo, ña̱ xixiꞌ Jesús xiinꞌ te̱ kendiaa̱ꞌ yaꞌviꞌ ja̱a̱nꞌ xiinꞌ i̱nga̱ ka̱ ne̱ käꞌán va̱ꞌa̱ ra̱ xaꞌa̱ꞌ ja̱a̱nꞌ ndii, ni̱ kaꞌa̱n ra̱ xiinꞌ te̱ nda̱ꞌaꞌ xaꞌa̱ꞌ a̱ ndii: ―Ko̱to̱ ndo̱ꞌ sa̱a̱ vi̱ꞌ kuuꞌ te̱ saniaꞌá ndoꞌó kaa̱ꞌ. Vä̱ꞌa̱ xa̱chiꞌ xaaꞌ ra̱ xixiꞌ ra̱ xiinꞌ te̱ kendiaa̱ꞌ yaꞌviꞌ, xiinꞌ i̱nga̱ te̱ xaaꞌ tu̱ kua̱chi̱ kaa̱ꞌ ―ni̱ kachi̱ ra̱.
MAR 2:17 Te̱ ni̱ kaꞌa̱n Jesús xiinꞌ ra̱ kii̱ꞌ ni̱ xi̱ni̱ so̱ꞌo̱ a̱ ña̱ ni̱ kaꞌa̱n ra̱ ja̱a̱nꞌ ndii: ―Ne̱ va̱ꞌa̱ kuni ndii, küní ni̱a̱ te̱ tatanꞌ, süu̱ꞌ ja̱a̱nꞌ ndii ne̱ kuni ku̱vi̱ kui̱ti̱ꞌ kuní ra̱. Te̱ yuꞌu̱ ndii, kuä̱xi̱ i̱ te̱ ka̱na̱ i̱ ne̱ tuu ña̱ xachuunꞌ nda̱ku ni̱a̱. Süu̱ꞌ ja̱a̱nꞌ ndii kua̱xi̱ i̱, te̱ ka̱na̱ i̱ ne̱ xiní ña̱ yoo kua̱chi̱ ni̱a̱ ―ni̱ kachi̱ a̱.
MAR 2:18 Kii̱ꞌ ni̱ xi̱ni̱ sa̱va̱ ne̱ yivi̱ꞌ ña̱ yoo ndi̱ti̱a̱ te̱ nda̱ꞌaꞌ xaꞌa̱ꞌ Juan xiinꞌ te̱ nda̱ꞌaꞌ xaꞌa̱ꞌ te̱ fariseo ndii, ni̱ xaꞌa̱n nda̱tuꞌu̱nꞌ ni̱a̱ Jesús ndii: ―Te̱ nda̱ꞌaꞌ xaꞌa̱ꞌ Juan ndii, yoo ndi̱ti̱a̱ chito̱ va̱ ra̱. Te̱ sa̱kanꞌ tu̱ xaaꞌ te̱ nda̱ꞌaꞌ xaꞌa̱ꞌ te̱ fariseo. Te̱, ¿ndichun na yöo ndi̱ti̱a̱ te̱ nda̱ꞌaꞌ xaꞌa̱ꞌ yoꞌó? ―ni̱ kachi̱ ni̱a̱ xiinꞌ a̱.
MAR 2:19 Te̱ ni̱ kaꞌa̱n Jesús xiinꞌ ni̱a̱ ndii: ―¿Ñáá ku̱vi̱ ko̱o̱ ndi̱ti̱a̱ ne̱ yivi̱ꞌ, ne̱ ñuꞌuꞌ miiꞌ yoo ña̱ tundaꞌáꞌ, kii̱ꞌ nduꞌu̱ꞌ ka̱ te̱ tundaꞌáꞌ xiinꞌ ni̱a̱? Kü̱vi̱ sa̱a̱ ni̱a̱ ña̱ ja̱a̱nꞌ, sa̱kanꞌ ña̱ nduꞌu̱ꞌ ka̱ te̱ tundaꞌáꞌ ja̱a̱nꞌ xiinꞌ ni̱a̱.
MAR 2:20 Ndisu̱ xaa̱ i̱i̱n kivi̱ꞌ kii̱ꞌ tu̱ꞌu̱n ne̱ yivi̱ꞌ te̱ tundaꞌáꞌ ja̱a̱nꞌ, te̱ kii̱ꞌ sa̱kanꞌ ndii, kuni̱ a̱ ka̱ka̱ ndi̱ti̱a̱ ne̱ ja̱a̱nꞌ ―ni̱ kachi̱ a̱ xiinꞌ ni̱a̱.
MAR 2:21 Te̱ ni̱ kaꞌa̱n ka̱ a̱ xiinꞌ ni̱a̱ ndii: ―Nde̱e̱ i̱i̱n ne̱ yivi̱ꞌ näꞌmaꞌ i̱i̱n toto̱ ya̱taꞌ xiinꞌ i̱i̱n tuꞌu̱nꞌ toto̱ xa̱aꞌ. Kua̱chi̱ ndii, kii̱ꞌ ndo̱o̱ toto̱ ja̱a̱nꞌ ndii, na̱ndi̱i̱ toto̱ xa̱aꞌ ja̱a̱nꞌ te̱ kua̱chi̱ ndi̱ꞌi̱ ka̱ toto̱ ya̱taꞌ ja̱a̱nꞌ.
MAR 2:22 Te̱ nde̱e̱ i̱i̱n tu̱ ne̱ yivi̱ꞌ ndii, täa̱nꞌ ni̱a̱ vino xa̱aꞌ ti̱xi̱n i̱i̱nꞌ ya̱taꞌ. Sa̱kanꞌ ña̱ naaꞌ sa̱a̱ ni̱a̱ sa̱kanꞌ ndii, kii̱ꞌ kuiya̱ꞌ raꞌ ndii, tiaꞌndi̱a̱ i̱i̱nꞌ ja̱a̱nꞌ, te̱ kuiti̱a̱ ndo̱o̱ raꞌ, te̱ ndo̱ñuꞌuꞌ saka tu̱ i̱i̱nꞌ ja̱a̱nꞌ. Sa̱kanꞌ na kuiiꞌ kuní a̱ ña̱ ta̱a̱nꞌ e̱ꞌ vino xa̱aꞌ ti̱xi̱n i̱i̱nꞌ xa̱aꞌ ―ni̱ kachi̱ a̱ xiinꞌ ne̱ ja̱a̱nꞌ.
MAR 2:23 I̱i̱n kivi̱ꞌ sábado, ña̱ xina̱ndiee̱ꞌ ne̱ yivi̱ꞌ, kii̱ꞌ xkaꞌndíá Jesús kuaꞌa̱n a̱ xiinꞌ te̱ nda̱ꞌaꞌ xaꞌa̱ꞌ a̱ miiꞌ yoo trigo ndii, ni̱ xa̱ꞌaꞌ te̱ ja̱a̱nꞌ tuꞌunꞌ ra̱ yo̱koꞌ trigo ja̱a̱nꞌ.
MAR 2:24 Te̱ ni̱ kaꞌa̱n sa̱va̱ te̱ fariseo ndii: ―Ko̱to̱ u̱nꞌ, ¿ndichun na xaaꞌ ndo̱ꞌ ña̱ xätaꞌa̱n sa̱a̱ e̱ꞌ kivi̱ꞌ sábado, ña̱ xina̱ndiee̱ꞌ e̱ꞌ? ―ni̱ kachi̱ ra̱.
MAR 2:25 Te̱ ni̱ kaꞌa̱n Jesús xiinꞌ ra̱ ndii: ―¿Ñáá tïa̱ꞌan ka̱ꞌvi̱ ndo̱ꞌ tu̱tu̱ Ndiosí miiꞌ kaꞌán a̱ xaꞌa̱ꞌ ña̱ ni̱ xa̱a̱ David xta̱ꞌanꞌ kii̱ꞌ ni̱ na̱tii̱n ra̱, te̱ ni̱ xiꞌi̱ ra̱ so̱ko̱ xiinꞌ te̱ ndiakaꞌ taꞌanꞌ xiinꞌ ra̱?
MAR 2:26 Sa̱kanꞌ te̱ ni̱ xkaꞌndi̱a̱ ra̱ ti̱xi̱n vi̱ꞌe̱ Ndiosí kii̱ꞌ ni̱ nduu̱ꞌ Abiatar sutu̱ kaꞌnuꞌ, te̱ ni̱ xi̱xi̱ ra̱ xita̱ꞌ va̱ꞌa̱ su̱ꞌu̱n, tee̱ꞌ ndee sutu̱ kui̱ti̱ꞌ xataꞌa̱n ku̱xi̱ ña̱ ja̱a̱nꞌ, te̱ ni̱ ta̱xi̱ tu̱ ra̱ a̱ ni̱ xi̱xi̱ nde̱e̱ te̱ ndiakaꞌ taꞌanꞌ xiinꞌ ra̱ ―ni̱ kachi̱ a̱.
MAR 2:27 Te̱ ni̱ kaꞌa̱n tu̱ a̱ xiinꞌ te̱ ja̱a̱nꞌ ndii: ―Kivi̱ꞌ sábado, ña̱ xina̱ndiee̱ꞌ e̱ꞌ ndii, ni̱ xa̱ꞌa̱ ña̱ꞌaꞌ Ndiosí xaꞌa̱ꞌ ña̱ va̱ꞌa̱ ne̱ yivi̱ꞌ. Te̱ süu̱ꞌ ne̱ yivi̱ꞌ ni̱ xa̱ꞌa̱ a̱ xaꞌa̱ꞌ kivi̱ꞌ ja̱a̱nꞌ.
MAR 2:28 Xaꞌa̱ꞌ a̱ ja̱a̱nꞌ na yuꞌu̱, ña̱ nduuꞌ tu̱ te̱ yivi̱ꞌ ndii, kumiꞌ i̱ ndi̱e̱e̱ꞌ nde̱e̱ xaꞌa̱ꞌ kivi̱ꞌ sábado, ña̱ xina̱ndiee̱ꞌ e̱ꞌ ―ni̱ kachi̱ a̱.
MAR 3:1 Tu̱ku̱ ni̱ ni̱ nda̱ꞌni̱ Jesús vi̱ꞌe̱ miiꞌ nakayá ne̱ ñu̱u̱ ja̱a̱nꞌ, te̱ ni̱ ka̱ꞌni̱ i̱i̱n te̱ kuiꞌe nda̱ꞌaꞌ i̱kanꞌ.
MAR 3:2 Te̱ ni̱ chu̱u̱n xaꞌaꞌ va̱ te̱ fariseo te̱ ku̱ni̱ ra̱ naaꞌ sa̱ndaꞌa a̱ te̱ kuiꞌe nda̱ꞌaꞌ ja̱a̱nꞌ kivi̱ꞌ sábado, ña̱ xina̱ndiee̱ꞌ ne̱ yivi̱ꞌ, sa̱kanꞌ te̱ ku̱vi̱ ti̱i̱n kua̱chi̱ ra̱ Jesús.
MAR 3:3 Te̱ ni̱ kaꞌa̱n a̱ xiinꞌ te̱ kuiꞌe nda̱ꞌaꞌ ja̱a̱nꞌ ndii: ―Ndo̱ndi̱chi̱, te̱ kui̱i̱n u̱nꞌ ma̱ꞌinꞌ kaa̱ꞌ ―ni̱ kachi̱ a̱.
MAR 3:4 Sa̱kanꞌ te̱ ni̱ kaꞌa̱n Jesús xiinꞌ te̱ kuni ti̱i̱n kua̱chi̱ ña̱ꞌaꞌ ja̱a̱nꞌ ndii: ―¿Ndee ña̱ taxiꞌ tu̱ꞌu̱n nde̱iꞌ Ndiosí sa̱a̱ e̱ꞌ kivi̱ꞌ sábado, ña̱ xina̱ndiee̱ꞌ e̱ꞌ? ¿Ñáá ña̱ va̱ꞌa̱ taxiꞌ a̱ sa̱a̱ e̱ꞌ uun ñáá ña̱ ni̱a̱ꞌa taxiꞌ a̱ sa̱a̱ e̱ꞌ? ¿Ñáá sa̱kakú e̱ꞌ ne̱ yivi̱ꞌ, uun ka̱ꞌni̱ꞌ ndiꞌiꞌ e̱ꞌ ni̱a̱, kachi a̱? Na̱kui̱i̱n ndo̱ꞌ ―ni̱ kachi̱ a̱. Ndisu̱ te̱ ja̱a̱nꞌ ndii, kö̱o̱ꞌ a̱ ni̱ kaꞌa̱n xa̱chiꞌ ra̱.
MAR 3:5 Sa̱kanꞌ te̱ ni̱ na̱ko̱to̱ꞌni̱ xiꞌé a̱ nuu̱ꞌ te̱ ja̱a̱nꞌ, te̱ ndaꞌvi tu̱ kuni a̱ xaꞌa̱ꞌ ña̱ xi̱i̱ va̱ nimá ra̱. Sa̱kanꞌ te̱ ni̱ kaꞌa̱n a̱ xiinꞌ te̱ kuiꞌe nda̱ꞌaꞌ ja̱a̱nꞌ ndii: ―Sa̱na̱kaá u̱nꞌ nda̱ꞌaꞌ u̱nꞌ ―ni̱ kachi̱ a̱. Sa̱kanꞌ te̱ ni̱ sa̱na̱kaá ra̱ nda̱ꞌaꞌ ra̱, te̱ ni̱ nda̱ꞌa̱ a̱.
MAR 3:6 Ni̱ ki̱e̱e̱ so̱ꞌo̱ te̱ fariseo ja̱a̱nꞌ i̱kanꞌ, te̱ ni̱ xa̱ꞌaꞌ ndatuꞌunꞌ tuní ra̱ xiinꞌ te̱ nda̱ꞌaꞌ xaꞌa̱ꞌ Herodes sa̱a̱ ku̱vi̱ ka̱ꞌni̱ꞌ ra̱ Jesús.
MAR 3:7 Sa̱kanꞌ te̱ ni̱ ke̱ta̱ Jesús te̱ kuaꞌa̱n a̱ xiinꞌ te̱ nda̱ꞌaꞌ xaꞌa̱ꞌ a̱ yu̱ꞌuꞌ mi̱ni̱ Galilea, te̱ kuaꞌa̱ꞌ yaꞌa̱ ne̱ yivi̱ꞌ ndikún ña̱ꞌaꞌ kuaꞌa̱n ni̱a̱. Sa̱va̱ ne̱ yivi̱ꞌ ja̱a̱nꞌ ni̱ ki̱e̱e̱ ñu̱u̱ ña̱ ñuꞌuꞌ nuu̱ꞌ ñu̱ꞌuꞌ Galilea, te̱ sa̱va̱ ni̱a̱ ni̱ ki̱e̱e̱ ñu̱u̱ ña̱ ñuꞌuꞌ nuu̱ꞌ ñu̱ꞌuꞌ Judea,
MAR 3:8 te̱ sa̱va̱ tu̱ku̱ ne̱ ja̱a̱nꞌ ni̱ ki̱e̱e̱ ñu̱u̱ Jerusalén. Te̱ sa̱va̱ tu̱ku̱ ni̱a̱ ni̱ ki̱e̱e̱ ñu̱u̱ ña̱ ñuꞌuꞌ nuu̱ꞌ ñu̱ꞌuꞌ Idumea. Te̱ sa̱va̱ tu̱ku̱ ni̱a̱ ni̱ ki̱e̱e̱ ñu̱u̱ ña̱ ñuꞌuꞌ tu̱ku̱ taꞌviꞌ i̱ti̱a̱ Jordán. Te̱ ni̱ ki̱e̱e̱ tu̱ sa̱va̱ ne̱ yivi̱ꞌ ja̱a̱nꞌ ya̱ti̱n ñu̱u̱ Tiro xiinꞌ ñu̱u̱ Sidón. Kuaꞌa̱ꞌ yaꞌa̱ nanduuꞌ ne̱ yivi̱ꞌ ja̱a̱nꞌ, te̱ kuaꞌa̱n ni̱a̱ miiꞌ kuaꞌa̱n Jesús. Sa̱kanꞌ xaaꞌ ni̱a̱ xaꞌa̱ꞌ ña̱ ni̱ xi̱ni̱ ni̱a̱ kuento xaꞌa̱ꞌ kuaꞌa̱ꞌ yaꞌa̱ chu̱u̱n kaꞌnuꞌ ña̱ xaaꞌ a̱.
MAR 3:9 Sa̱kanꞌ te̱ ni̱ kaꞌa̱n chuunꞌ a̱ xiinꞌ te̱ nda̱ꞌaꞌ xaꞌa̱ꞌ a̱ ña̱ na ko̱o̱ tu̱ꞌva̱ ra̱ xiinꞌ i̱i̱n tundo̱oꞌ miiꞌ ku̱naa̱ a̱ kaꞌa̱n ndo̱so̱ꞌ a̱, ko̱to̱ ka̱ tavi̱ ña̱ꞌaꞌ ne̱ kuaꞌa̱ꞌ yaꞌa̱ ja̱a̱nꞌ.
MAR 3:10 Kua̱chi̱ ndii xa̱ ni̱ sa̱ndaꞌa a̱ kuaꞌa̱ꞌ ne̱ yivi̱ꞌ, xaꞌa̱ꞌ a̱ ja̱a̱nꞌ na ndekuieꞌ te̱ ndekuieꞌ kuaꞌa̱ꞌ va̱ ne̱ kuni ku̱vi̱ nuu̱ꞌ a̱ te̱ tondi̱a̱ ña̱ꞌaꞌ ni̱a̱ te̱ nda̱ꞌa̱ ni̱a̱.
MAR 3:11 Te̱ kii̱ꞌ xini ña̱ꞌaꞌ ne̱ ñuꞌuꞌ ña̱ ndi̱va̱ꞌa̱ nimá ndii, xikuitá xitiꞌ ni̱a̱ nuu̱ꞌ a̱, te̱ kaꞌán tiꞌeꞌ ña̱ ndi̱va̱ꞌa̱ ja̱a̱nꞌ xiinꞌ Jesús ndii: ―Yoꞌó nduuꞌ siꞌe̱ Ndiosí ―kachi a̱.
MAR 3:12 Ndisu̱ ni̱ kaꞌa̱n chuunꞌ ndi̱e̱eꞌ Jesús nuu̱ꞌ ña̱ ndi̱va̱ꞌa̱ ja̱a̱nꞌ te̱ ko̱o̱ taxi̱nꞌ yu̱ꞌuꞌ a̱, sa̱kanꞌ te̱ käꞌa̱n a̱ nuu̱ꞌ ne̱ yivi̱ꞌ yo̱o̱ nduuꞌ Jesús.
MAR 3:13 Ni̱ yaꞌa̱ te̱ ni̱ ka̱a̱ Jesús xíniꞌ i̱i̱n i̱kuꞌ, te̱ ni̱ xa̱ka̱ a̱ te̱ kuni na̱ka̱xi̱n a̱. Te̱ kii̱ꞌ xa̱ itaꞌ ti̱ꞌvi̱ sa̱kuuꞌ ra̱ nuu̱ꞌ a̱ ndii,
MAR 3:14 ni̱ na̱ka̱xi̱n a̱ uxi̱ uvi̱ taꞌan te̱ ja̱a̱nꞌ te̱ ka̱ka̱ ra̱ xiinꞌ a̱ te̱ ti̱a̱nu̱ꞌ ña̱ꞌaꞌ a̱ saniaꞌá ra̱ i̱chiꞌ a̱.
MAR 3:15 Te̱ ku̱miꞌ ra̱ ndi̱e̱e̱ꞌ te̱ sa̱ndaꞌa ra̱ ne̱ kuni ku̱vi̱, te̱ ku̱miꞌ tu̱ ra̱ ndi̱e̱e̱ꞌ te̱ ta̱va̱ꞌ ra̱ ña̱ ndi̱va̱ꞌa̱ ña̱ ñuꞌuꞌ nimá ne̱ yivi̱ꞌ.
MAR 3:16 I̱i̱n te̱ ja̱a̱nꞌ na̱niꞌ Simón, te̱ ni̱ chi̱nduꞌu̱ꞌ Jesús i̱nga̱ kivi̱ꞌ ra̱ Pedro.
MAR 3:17 Te̱ i̱nga̱ ra̱ naniꞌ Jacobo, xiinꞌ ña̱ni̱ ra̱, te̱ na̱niꞌ Juan. Te̱ siꞌe̱ Zebedeo nduuꞌ uvi̱ sa̱aꞌ te̱ ja̱a̱nꞌ. Te̱ ni̱ chi̱nduꞌu̱ꞌ Jesús kivi̱ꞌ uvi̱ sa̱aꞌ te̱ ja̱a̱nꞌ Boanerges. Te̱ ña̱ ja̱a̱nꞌ kuni kachi a̱ ndii: Te̱ kuiꞌe̱ va̱ nde̱e̱ naa ndeꞌí savi̱ꞌ.
MAR 3:18 Te̱ i̱nga̱ tu̱ku̱ ra̱ na̱niꞌ Andrés, te̱ i̱nga̱ ra̱ naniꞌ Felipe, te̱ i̱nga̱ ra̱ naniꞌ Bartolomé, te̱ i̱nga̱ ra̱ naniꞌ Mateo, te̱ i̱nga̱ ra̱ naniꞌ Tomás, te̱ i̱nga̱ ra̱ naniꞌ Jacobo, te̱ ja̱a̱nꞌ ndii, siꞌe̱ Alfeo nduuꞌ ra̱. Te̱ i̱nga̱ ra̱ naniꞌ Tadeo, te̱ i̱nga̱ ra̱ naniꞌ Simón, te̱ ja̱a̱nꞌ ndii, kuenta i̱i̱n ti̱ꞌvi̱, te̱ naniꞌ cananista nduuꞌ ra̱.
MAR 3:19 Te̱ i̱nga̱ ra̱ naniꞌ Judas Iscariote, te̱ ni̱ sa̱na̱kuaꞌa Jesús soꞌo̱ꞌ ndiꞌiꞌ nda̱ꞌaꞌ te̱ kuuꞌ kaꞌnuꞌ. Ndi̱ꞌi̱ ña̱ ja̱a̱nꞌ te̱ ni̱ na̱ndi̱koꞌ sa̱kuuꞌ ni̱a̱ vi̱ꞌe̱.
MAR 3:20 Te̱ tu̱ku̱ ni̱ ni̱ na̱kaya̱ kuaꞌa̱ꞌ xa̱va̱ꞌa̱ ne̱ yivi̱ꞌ nuu̱ꞌ a̱. Xaꞌa̱ꞌ a̱ ja̱a̱nꞌ na nde̱e̱ nï̱ ku̱ni̱a̱ꞌa̱ a̱ ku̱xi̱ a̱ ni̱ nde̱e̱ te̱ nda̱ꞌaꞌ xaꞌa̱ꞌ a̱.
MAR 3:21 Kii̱ꞌ ni̱ xi̱ni̱ tu̱ꞌu̱n ne̱ i̱i̱n kuuꞌ xiinꞌ Jesús xaꞌa̱ꞌ ña̱ ja̱a̱nꞌ ndii, ni̱ ki̱e̱e̱ ni̱a̱ vi̱ꞌe̱ ni̱a̱ kuaꞌa̱n ni̱a̱ kuni na̱ka̱ ña̱ꞌaꞌ ni̱a̱, sa̱kanꞌ ña̱ kaꞌán ne̱ ja̱a̱nꞌ ndii: ―Te̱ loco nduuꞌ ra̱ ―kachi ni̱a̱.
MAR 3:22 Te̱ ni̱ kaꞌa̱n tu̱ sa̱va̱ te̱ saniaꞌá tu̱ꞌu̱n nde̱iꞌ Ndiosí, te̱ ni̱ ki̱e̱e̱ ñu̱u̱ Jerusalén ndii: ―Ña̱ ndi̱va̱ꞌa̱ kuuꞌ nu̱uꞌ ña̱ naniꞌ Beelzebú naá nimá Jesús kaa̱ꞌ, sa̱kanꞌ na chindieeꞌ ña̱ꞌaꞌ a̱ te̱ ku̱vi̱ tava̱ꞌ ra̱ ña̱ ndi̱va̱ꞌa̱ ña̱ ñuꞌuꞌ nimá ne̱ yivi̱ꞌ ―kachi te̱ ja̱a̱nꞌ.
MAR 3:23 Sa̱kanꞌ te̱ ni̱ ka̱na̱ Jesús te̱ ja̱a̱nꞌ nuu̱ꞌ a̱, te̱ ni̱ kaꞌa̱n a̱ xiinꞌ ra̱ i̱i̱n ña̱ kaꞌán ndi̱a̱a̱ a̱ ndii: ―¿Ñáá kaꞌanꞌ ndoꞌó ndii, kuní ña̱ ndi̱va̱ꞌa̱ kuuꞌ nu̱uꞌ ta̱va̱ꞌ taꞌanꞌ a̱ nimá ne̱ yivi̱ꞌ?
MAR 3:24 Naaꞌ na̱taꞌvi̱ꞌ ne̱ yivi̱ꞌ, ne̱ ndieeꞌ i̱i̱n ñu̱u̱ kaꞌnuꞌ kuuꞌ nu̱uꞌ, te̱ ku̱ntaꞌanꞌ ni̱a̱ ndii, ndo̱ñuꞌuꞌ ñu̱u̱ ja̱a̱nꞌ,
MAR 3:25 uun naaꞌ na̱taꞌvi̱ꞌ ne̱ ndieeꞌ ti̱xi̱n i̱i̱n vi̱ꞌe̱ te̱ ku̱ntaꞌanꞌ ni̱a̱ ndii, nduxi̱n tu̱ vi̱ꞌe̱ ne̱ ja̱a̱nꞌ.
MAR 3:26 Te̱ niiꞌ sa̱kanꞌ nduuꞌ tu̱ a̱ naaꞌ ku̱ntaꞌanꞌ ña̱ ndi̱va̱ꞌa̱ kuuꞌ nu̱uꞌ ja̱a̱nꞌ xiinꞌ nda̱ꞌaꞌ xaꞌa̱ꞌ a̱, te̱ na̱ta̱ꞌviꞌ taꞌanꞌ a̱ ndii, sa̱ndo̱ñuꞌuꞌ xiinꞌ mi̱iꞌ a̱, te̱ xa̱ i̱kanꞌ nduxi̱n ndi̱ꞌi̱ ña̱ xaꞌndia chuunꞌ a̱.
MAR 3:27 Te̱ nde̱e̱ i̱i̱n ne̱ yivi̱ꞌ kü̱vi̱ kiꞌvi̱ vi̱ꞌe̱ i̱i̱n te̱ ndi̱e̱eꞌ va̱ te̱ na̱ꞌi̱n ni̱a̱ ña̱ꞌa̱ ra̱, naaꞌ sä̱tiín ña̱ꞌaꞌ ni̱a̱ ña̱ nu̱uꞌ. Sa̱kanꞌ kui̱ti̱ꞌ te̱ ku̱vi̱ sa̱kuiꞌnaꞌ ni̱a̱ ña̱ kumiꞌ ra̱.
MAR 3:28 ’Ña̱ nda̱ku kaꞌán i̱ xiinꞌ ndo̱ꞌ ndii, sa̱kuuꞌ nuu̱ꞌ kua̱chi̱ ña̱ xaaꞌ ndee ka̱ ne̱ yivi̱ꞌ xiinꞌ sa̱kuuꞌ nuu̱ꞌ ña̱ kani̱a̱ꞌa ni̱a̱ ndii, ko̱o̱ kaꞌnuꞌ i̱ni̱ Ndiosí xaꞌa̱ꞌ ni̱a̱.
MAR 3:29 Ndisu̱ yo̱o̱ ka̱ kani̱a̱ꞌa xaꞌa̱ꞌ Espíritu Santo ndii, kö̱o̱ꞌ kivi̱ꞌ ko̱o̱ kaꞌnuꞌ i̱ni̱ Ndiosí xaꞌa̱ꞌ ne̱ ja̱a̱nꞌ. Süu̱ꞌ ja̱a̱nꞌ ndii kui̱so̱ kua̱chi̱ ni̱a̱ nde̱e̱ ndiꞌiꞌ ni̱ kivi̱ꞌ ―ni̱ kachi̱ a̱ xiinꞌ te̱ ja̱a̱nꞌ.
MAR 3:30 Ni̱ kaꞌa̱n Jesús ña̱ ja̱a̱nꞌ, kua̱chi̱ ndii kaꞌán te̱ ja̱a̱nꞌ ña̱ ña̱ ndi̱va̱ꞌa̱ naá nimá a̱.
MAR 3:31 Sa̱kanꞌ te̱ ni̱ xa̱a̱ siꞌiꞌ Jesús xiinꞌ ña̱ni̱ a̱ vi̱ꞌe̱ miiꞌ iinꞌ a̱. Te̱ ni̱ ndoo̱ ni̱a̱ itaꞌ ni̱a̱ ki̱ꞌe̱, te̱ ni̱ sa̱yaꞌá ni̱a̱ kuento te̱ ka̱na̱ ña̱ꞌaꞌ ne̱ yivi̱ꞌ.
MAR 3:32 Te̱ ne̱ yivi̱ꞌ kuaꞌa̱ꞌ, ne̱ ndieeꞌ sa̱a̱ xinundu̱u̱ miiꞌ iinꞌ a̱ ja̱a̱nꞌ, ni̱ kaꞌa̱n xiinꞌ a̱ ndii: ―Tákuiꞌe, siꞌiꞌ u̱nꞌ xiinꞌ ña̱ni̱ u̱nꞌ ndii, ki̱ꞌe̱ itaꞌ ni̱a̱ nandukuꞌ ni̱a̱ yoꞌó ―ni̱ kachi̱ ni̱a̱.
MAR 3:33 Sa̱kanꞌ te̱ ni̱ kaꞌa̱n a̱ xiinꞌ ne̱ ja̱a̱nꞌ ndii: ―Kuní i̱ ña̱ ku̱nda̱ni̱ ndo̱ꞌ yo̱o̱ nduuꞌ nde̱e̱ naa si̱ꞌiꞌ i̱ xiinꞌ ña̱ni̱ i̱ ―ni̱ kachi̱ a̱.
MAR 3:34 Sa̱kanꞌ te̱ ni̱ na̱ko̱to̱ a̱ nuu̱ꞌ ne̱ ndieeꞌ sa̱a̱ xinundu̱u̱ ja̱a̱nꞌ kaꞌán a̱ ndii: ―Ko̱to̱ ndo̱ꞌ, ne̱ yo̱ꞌo̱ꞌ nduuꞌ nde̱e̱ naa si̱ꞌiꞌ i̱ xiinꞌ ña̱ni̱ i̱.
MAR 3:35 Kua̱chi̱ ndii, yo̱o̱ ka̱ xaaꞌ ña̱ kuní Ndiosí ndii, ne̱ ja̱a̱nꞌ nduuꞌ nde̱e̱ naa ña̱ni̱ i̱, xiinꞌ ñaꞌ ku̱ꞌva̱ i̱, xiinꞌ si̱ꞌiꞌ i̱ ―ni̱ kachi̱ Jesús xiinꞌ ne̱ yivi̱ꞌ ja̱a̱nꞌ.
MAR 4:1 Untaꞌ kii̱ꞌ kuaꞌa̱n tu̱ku̱u̱ Jesús yu̱ꞌuꞌ mi̱ni̱ ja̱a̱nꞌ ndii, ni̱ na̱kaya̱ kuaꞌa̱ꞌ xa̱va̱ꞌa̱ ne̱ yivi̱ꞌ nuu̱ꞌ a̱ i̱kanꞌ. Sa̱kanꞌ te̱ ni̱ sko̱ꞌnuꞌ a̱ ti̱xi̱n i̱i̱n tundo̱oꞌ nuu̱ꞌ ti̱kui ja̱a̱nꞌ. Te̱ ne̱ yivi̱ꞌ ja̱a̱nꞌ ndii, yu̱ꞌuꞌ mi̱ni̱ itaꞌ ni̱a̱ te̱ ku̱ni̱ so̱ꞌo̱ ña̱ꞌaꞌ ni̱a̱.
MAR 4:2 Te̱ ni̱ xa̱ꞌaꞌ saniaꞌá ña̱ꞌaꞌ a̱ kuaꞌa̱ꞌ ña̱ꞌa̱ xiinꞌ ña̱ kaꞌán ndi̱a̱a̱ kaꞌán a̱ ndii:
MAR 4:3 ―Chu̱u̱n xaꞌaꞌ va̱ ndo̱ꞌ ña̱ kaꞌa̱n i̱ xiinꞌ ndo̱ꞌ. Untaꞌ ndii, ni̱ ke̱ta̱ i̱i̱n te̱ yivi̱ꞌ kuaꞌa̱n ki̱ku̱ꞌ ra̱ ndi̱kinꞌ trigo miiꞌ xikaꞌ ra̱.
MAR 4:4 Te̱ kii̱ꞌ kiku̱ꞌ ra̱ ndi̱kinꞌ ja̱a̱nꞌ ndii, sa̱va̱ a̱ ni̱ koyo̱ nuu̱ꞌ i̱chiꞌ. Te̱ ni̱ nde̱kui̱e̱ sa̱a̱, te̱ ni̱ xa̱xi̱ꞌ riꞌ a̱.
MAR 4:5 Te̱ sa̱va̱ tu̱ku̱ ndi̱kinꞌ ni̱ koyo̱ miiꞌ yaxinꞌ va̱ ndoso̱ꞌ ñu̱ꞌuꞌ xata̱ꞌ yuu̱ꞌ. Te̱ yachi̱ va̱ ni̱ nduti̱a̱ a̱ sa̱kanꞌ ña̱ kö̱o̱ꞌ kuaꞌa̱ꞌ ñu̱ꞌuꞌ ndoso̱ꞌ xata̱ꞌ yuu̱ꞌ ja̱a̱nꞌ.
MAR 4:6 Ndisu̱ kii̱ꞌ ni̱ ke̱ta̱ ñu̱ꞌu̱ ndii ni̱ sa̱xii ña̱ꞌaꞌ a̱, te̱ xaꞌa̱ꞌ ña̱ kualiꞌ ti̱o̱ꞌo̱ a̱ ndii, ni̱ ichi̱ a̱.
MAR 4:7 Te̱ sa̱va̱ tu̱ku̱ a̱ ni̱ koyo̱ te̱i̱n kuꞌu̱ i̱ñu̱ꞌ. Te̱ kii̱ꞌ ni̱ xa̱ꞌnu̱ i̱ñu̱ꞌ ja̱a̱nꞌ ndii, ni̱ tavi̱ a̱ i̱ti̱a̱ trigo ja̱a̱nꞌ, te̱ ni̱ xa̱ꞌni̱ꞌ ndiꞌiꞌ ña̱ꞌaꞌ a̱, sa̱kanꞌ na kuiiꞌ kö̱o̱ꞌ ndi̱kinꞌ a̱ ni̱ ku̱u̱n.
MAR 4:8 Te̱ sa̱va̱ ka̱ tu̱ku̱ a̱ ni̱ koyo̱ nuu̱ꞌ ñu̱ꞌuꞌ ñaꞌma. Te̱ ni̱ nduti̱a̱ a̱, te̱ ni̱ xa̱ꞌnu̱ a̱, te̱ ni̱ ku̱u̱n yaꞌa̱ ndi̱kinꞌ i̱ꞌi̱n a̱. Sa̱va̱ i̱ti̱a̱ trigo ja̱a̱nꞌ ni̱ ta̱xi̱ oko̱ uxi̱ ndi̱kinꞌ, te̱ sa̱va̱ a̱ ni̱ ta̱xi̱ uni̱ xi̱ko̱ ndi̱kinꞌ, te̱ sa̱va̱ tu̱ku̱ a̱ ni̱ ta̱xi̱ ciento ndi̱kinꞌ ―ni̱ kachi̱ Jesús.
MAR 4:9 Te̱ ni̱ kaꞌa̱n ka̱ a̱ ndii: ―Ndoꞌó ne̱ xini so̱ꞌo̱ ndii, chu̱u̱n xaꞌaꞌ va̱ ndo̱ꞌ ña̱ ni̱ kaꞌa̱n i̱ ―ni̱ kachi̱ a̱.
MAR 4:10 Kii̱ꞌ ni̱ ndoo̱ i̱i̱n nda̱a̱ꞌ Jesús ndii, ni̱ nda̱tuꞌu̱nꞌ ña̱ꞌaꞌ ne̱ itaꞌ ya̱ti̱n xiinꞌ te̱ uxi̱ uvi̱ ja̱a̱nꞌ xaꞌa̱ꞌ ndee ña̱ kuni kachi̱ ña̱ ni̱ kaꞌa̱n ndi̱a̱a̱ a̱ ja̱a̱nꞌ.
MAR 4:11 Te̱ ni̱ kaꞌa̱n a̱ xiinꞌ ni̱a̱ ndii: ―Ndoꞌó ndii, taxiꞌ Ndiosí ña̱ ku̱nda̱ni̱ ndo̱ꞌ ña̱ xiní mi̱iꞌ kui̱ti̱ꞌ a̱ xaꞌa̱ꞌ sa̱a̱ xaꞌndia chuunꞌ a̱ nimá ne̱ yivi̱ꞌ. Ndisu̱ nuu̱ꞌ ne̱ xikaꞌ ndiká ndii, xiinꞌ ña̱ kaꞌán ndi̱a̱a̱ kui̱ti̱ꞌ kaꞌán i̱.
MAR 4:12 Sa̱kanꞌ te̱ tee̱ꞌ ndee xitoꞌ ni̱a̱ ndii, kö̱o̱ꞌ xa̱chiꞌ a̱ ku̱vi̱ ku̱ni̱ ni̱a̱. Te̱ tee̱ꞌ ndee xini so̱ꞌo̱ te̱ xini so̱ꞌo̱ ni̱a̱ ndii, kü̱nda̱ni̱ ni̱a̱ a̱ te̱ na̱ndi̱koꞌ ni̱a̱ nuu̱ꞌ i̱ te̱ ko̱o̱ kaꞌnuꞌ i̱ni̱ i̱ xa̱ꞌaꞌ kua̱chi̱ ni̱a̱ ―ni̱ kachi̱ a̱.
MAR 4:13 Te̱ ni̱ kaꞌa̱n tu̱ Jesús xiinꞌ ne̱ ni̱ ndoo̱ itaꞌ ja̱a̱nꞌ ndii: ―Naaꞌ kündani̱ ndo̱ꞌ ña̱ kaꞌán ndi̱a̱a̱ ja̱a̱nꞌ ndii, ¿sa̱a̱ ku̱vi̱ ku̱nda̱ni̱ ndo̱ꞌ i̱nga̱ ña̱ kaꞌán ndi̱a̱a̱ ña̱ kaꞌa̱n ka̱ i̱ xiinꞌ ndo̱ꞌ?
MAR 4:14 Te̱ kiku̱ꞌ ndi̱kinꞌ ja̱a̱nꞌ nduuꞌ te̱ kaꞌán ndo̱so̱ꞌ tu̱ꞌu̱n Ndiosí.
MAR 4:15 Te̱ i̱chiꞌ miiꞌ ni̱ koyo̱ sa̱va̱ ndi̱kinꞌ, ña̱ ni̱ ki̱ku̱ꞌ te̱ ja̱a̱nꞌ, nduuꞌ nde̱e̱ naa nimá sa̱va̱ ne̱ yivi̱ꞌ, ne̱ xini so̱ꞌo̱ tu̱ꞌu̱n Ndiosí. Te̱ kii̱ꞌ ndiꞌiꞌ xini so̱ꞌo̱ ni̱a̱ a̱ ndii, numi̱ꞌ te̱ tuꞌunꞌ ña̱ ndi̱va̱ꞌa̱ ña̱ ja̱a̱nꞌ nimá ni̱a̱.
MAR 4:16 Te̱ sa̱kanꞌ tu̱ ñu̱ꞌuꞌ yaxinꞌ va̱ ña̱ ndoso̱ꞌ xata̱ꞌ yuu̱ꞌ miiꞌ ni̱ koyo̱ sa̱va̱ ndi̱kinꞌ ña̱ ni̱ kiku̱ꞌ te̱ ja̱a̱nꞌ ndii, nduuꞌ a̱ nde̱e̱ naa nimá sa̱va̱ tu̱ku̱ ne̱ yivi̱ꞌ, ne̱ xini so̱ꞌo̱ tu̱ꞌu̱n Ndiosí. Te̱ kii̱ꞌ ndiꞌiꞌ xini so̱ꞌo̱ ni̱a̱ a̱ ndii, numi̱ꞌ te̱ taxiꞌ so̱ꞌo̱ ni̱a̱, te̱ va̱ꞌa̱ va̱ kuni ni̱a̱.
MAR 4:17 Ndisu̱ kö̱o̱ꞌ ti̱o̱ꞌo̱ a̱ nimá ni̱a̱, xaꞌa̱ꞌ a̱ ja̱a̱nꞌ na kü̱vi̱ kui̱ta̱ ni̱ꞌi̱ ni̱a̱ xiinꞌ tu̱ꞌu̱n ja̱a̱nꞌ. Sa̱kanꞌ na kii̱ꞌ ndoꞌoꞌ nimá ni̱a̱ uun kii̱ꞌ sandoꞌoꞌ ña̱ꞌaꞌ ne̱ yivi̱ꞌ xaꞌa̱ꞌ ña̱ kandixaꞌ ni̱a̱ tu̱ꞌu̱n ja̱a̱nꞌ ndii, nakooꞌ ni̱a̱ a̱.
MAR 4:18 Te̱ ñu̱ꞌuꞌ miiꞌ yoo kuꞌu̱ i̱ñu̱ꞌ miiꞌ ni̱ koyo̱ sa̱va̱ ndi̱kinꞌ ña̱ ni̱ ki̱ku̱ꞌ te̱ ja̱a̱nꞌ nduuꞌ nde̱e̱ naa nimá sa̱va̱ ne̱ yivi̱ꞌ, ne̱ xini so̱ꞌo̱ tu̱ꞌu̱n Ndiosí.
MAR 4:19 Ndisu̱ ndiꞌni̱ va̱ nimá ni̱a̱ xaꞌa̱ꞌ ña̱ yoo i̱i̱n yivi̱ꞌ, te̱ xini xaꞌanꞌ ña̱ꞌaꞌ ña̱ vikaꞌ, te̱ ndioo̱ꞌ i̱ni̱ ni̱a̱ xaꞌa̱ꞌ i̱nga̱ ka̱ ña̱ꞌa̱. Sa̱kanꞌ na kuiiꞌ taví sa̱kuuꞌ ña̱ ja̱a̱nꞌ tu̱ꞌu̱n ja̱a̱nꞌ, te̱ nanduuꞌ ni̱a̱ nde̱e̱ naa ña̱ kö̱o̱ꞌ ndi̱kinꞌ kuunꞌ nda̱ꞌaꞌ.
MAR 4:20 Te̱ ñu̱ꞌuꞌ ñaꞌma miiꞌ ni̱ koyo̱ ndi̱kinꞌ ña̱ ni̱ ki̱ku̱ꞌ te̱ ja̱a̱nꞌ nduuꞌ nde̱e̱ naa nimá sa̱va̱ tu̱ku̱ ne̱ yivi̱ꞌ, ne̱ xini so̱ꞌo̱ tu̱ꞌu̱n Ndiosí, te̱ natiinꞌ va̱ꞌa̱ ni̱a̱ a̱. Sa̱va̱ ne̱ ja̱a̱nꞌ nduuꞌ nde̱e̱ naa i̱ti̱a̱ trigo, ña̱ ni̱ ta̱xi̱ oko̱ uxi̱ ndi̱kinꞌ, te̱ sa̱va̱ ne̱ ja̱a̱nꞌ nduuꞌ nde̱e̱ naa i̱ti̱a̱ trigo, ña̱ ni̱ ta̱xi̱ uni̱ xi̱ko̱ ndi̱kinꞌ, te̱ sa̱va̱ tu̱ku̱ ne̱ ja̱a̱nꞌ nduuꞌ nde̱e̱ naa i̱ti̱a̱ trigo, ña̱ ni̱ ta̱xi̱ ciento ndi̱kinꞌ ―ni̱ kachi̱ Jesús.
MAR 4:21 Ni̱ kaꞌa̱n tu̱ Jesús xiinꞌ ne̱ yivi̱ꞌ kuaꞌa̱ꞌ ja̱a̱nꞌ ndii: ―Nde̱e̱ i̱i̱n ne̱ yivi̱ꞌ ndii, näku̱nꞌ ni̱a̱ ka̱a̱ tuún, te̱ ka̱ni̱ ni̱a̱ a̱ ti̱xi̱n i̱i̱n xatu̱nꞌ, ni̱ nde̱e̱ kä̱ni̱ tu̱ ni̱a̱ a̱ ti̱xi̱n i̱i̱n tunꞌ xto̱. Süu̱ꞌ ja̱a̱nꞌ ndii naku̱nꞌ ni̱a̱ a̱, te̱ xaniꞌ ni̱a̱ a̱ miiꞌ sukun te̱ tuviꞌ tuún a̱.
MAR 4:22 Kua̱chi̱ ndii kö̱o̱ꞌ nde̱e̱ i̱i̱n ña̱ yoo si̱ꞌe ña̱ nä̱tuvi̱, te̱ kö̱o̱ꞌ nde̱e̱ i̱i̱n tu̱ ña̱ xaaꞌ si̱ꞌe ne̱ yivi̱ꞌ ña̱ nä̱tuvi̱ sa̱a̱ Ndiosí.
MAR 4:23 Ndoꞌó, ne̱ xini so̱ꞌo̱ ndii, chu̱u̱n xaꞌaꞌ va̱ ndo̱ꞌ ña̱ kaꞌán i̱ ―ni̱ kachi a̱.
MAR 4:24 Te̱ ni̱ kaꞌa̱n tu̱ a̱ xiinꞌ ni̱a̱ ndii: ―Chu̱u̱n xaꞌaꞌ va̱ ndo̱ꞌ sa̱a̱ xini so̱ꞌo̱ ndo̱ꞌ ña̱ kaꞌán i̱ xiinꞌ ndo̱ꞌ. Kua̱chi̱ ndii, sa̱a̱ niiꞌ xini so̱ꞌo̱ ndo̱ꞌ ña̱ kaꞌán i̱ ja̱a̱nꞌ ndii, niiꞌ sa̱kanꞌ ta̱xi̱ i̱ ña̱ chu̱u̱n va̱ ndo̱ꞌ, te̱ ku̱nda̱ni̱ ndo̱ꞌ a̱. Te̱ ta̱xi̱ i̱ ña̱ nde̱e̱ ku̱nda̱ni̱ kuaꞌa̱ꞌ ka̱ ndo̱ꞌ a̱.
MAR 4:25 Kua̱chi̱ ndii, yo̱o̱ ka̱ kundani̱ sa̱va̱ ña̱ kaꞌán i̱ ja̱a̱nꞌ ndii, ta̱xi̱ i̱ ña̱ ku̱nda̱ni̱ kuaꞌa̱ꞌ ka̱ ni̱a̱ a̱. Ndisu̱ yo̱o̱ ka̱ täxiꞌ so̱ꞌo̱ xaꞌa̱ꞌ a̱ ja̱a̱nꞌ ndii, sa̱na̱ndoso̱ꞌ ña̱ꞌaꞌ i̱ ña̱ sie ña̱ kundani̱ ni̱a̱ ―ni̱ kachi̱ a̱.
MAR 4:26 Te̱ ni̱ kaꞌa̱n tu̱ Jesús ndii: ―Ña̱ xaꞌndia chuunꞌ Ndiosí nimá ne̱ yivi̱ꞌ ndii, nduuꞌ a̱ nde̱e̱ naa xkaꞌndíá xiinꞌ ndi̱kinꞌ ña̱ ni̱ ki̱ku̱ꞌ i̱i̱n te̱ yivi̱ꞌ nuu̱ꞌ ñu̱ꞌuꞌ.
MAR 4:27 Te̱ yivi̱ꞌ ja̱a̱nꞌ ndii, kixín ra̱, te̱ ndokoó ra̱. Te̱ ndi̱kinꞌ ja̱a̱nꞌ ndii, ndutíá a̱, te̱ xaꞌnuꞌ a̱ ñu̱u nduuꞌ a̱, uun i̱i̱n keꞌinꞌ nduuꞌ a̱. Te̱ nde̱e̱ xïní te̱ ja̱a̱nꞌ sa̱a̱ ndutíá ndi̱kinꞌ ja̱a̱nꞌ.
MAR 4:28 Sa̱kanꞌ ña̱ mi̱iꞌ ñu̱ꞌuꞌ ja̱a̱nꞌ nduuꞌ ña̱ sakuaꞌnuꞌ ña̱ꞌaꞌ. Xi̱ꞌna̱ ka̱ i̱tunꞌ a̱ xikoó, i̱kanꞌ te̱ kieeꞌ yo̱koꞌ a̱, yaꞌá sie te̱ xikoó tu̱ ndi̱kinꞌ a̱.
MAR 4:29 Te̱ kii̱ꞌ nakuixaꞌ ndi̱kinꞌ ja̱a̱nꞌ ndii, kuaꞌa̱n ra̱ te̱ xaꞌndia ra̱ a̱ xiinꞌ ichi̱ ki̱ꞌiꞌ, kua̱chi̱ ndii xa̱ ni̱ ki̱e̱e̱ savi̱ꞌ ―ni̱ kachi̱ a̱.
MAR 4:30 Te̱ ni̱ kaꞌa̱n tu̱ Jesús ndii: ―¿Ndee ña̱ nakuitá xiinꞌ ña̱ xaꞌndia chuunꞌ Ndiosí nimá ne̱ yivi̱ꞌ, uun ndee ña̱ kaꞌán ndi̱a̱a̱ va̱ꞌa̱ ka̱ na̱ka̱ta̱ e̱ꞌ xiinꞌ a̱ te̱ ku̱vi̱ ku̱nda̱ni̱ ndo̱ꞌ a̱?
MAR 4:31 Ña̱ xaꞌndia chuunꞌ a̱ ja̱a̱nꞌ ndii, nduuꞌ a̱ nde̱e̱ naa ndi̱kinꞌ mostaza. Ndi̱kinꞌ ja̱a̱nꞌ ndii, ña̱ lulu maꞌá ka̱ nduuꞌ a̱ te̱ sa̱kanꞌ sa̱kuuꞌ nuu̱ꞌ ndi̱kinꞌ ña̱ chiꞌiꞌ e̱ꞌ.
MAR 4:32 Ndisu̱ kii̱ꞌ xaꞌnuꞌ a̱ ndii, sukun ka̱ i̱tunꞌ a̱ te̱ sa̱kanꞌ sa̱kuuꞌ nuu̱ꞌ kuꞌu̱ xiti̱nꞌ, te̱ naꞌnuꞌ va̱ nda̱ꞌaꞌ nu̱ꞌ nataꞌvíꞌ. Sa̱kanꞌ na kuiiꞌ nde̱e̱ sa̱a̱ tiꞌ taꞌnuꞌ ndi̱viꞌ ku̱vi̱ ku̱ndi̱e̱e̱ ka̱tiꞌ nda̱ꞌaꞌ nu̱ꞌ ―ni̱ kachi̱ Jesús.
MAR 4:33 Te̱ xiinꞌ kuaꞌa̱ꞌ ña̱ kaꞌán ndi̱a̱a̱ nde̱e̱ naa ña̱ ja̱a̱nꞌ ni̱ kaꞌa̱n Jesús xiinꞌ ne̱ ja̱a̱nꞌ sa̱a̱ ku̱vi̱ ku̱nda̱ni̱ kui̱ti̱ꞌ ni̱a̱.
MAR 4:34 Te̱ xa̱ nuu̱ꞌ ña̱ kaꞌán ndi̱a̱a̱ ja̱a̱nꞌ kui̱ti̱ꞌ ni̱ kaꞌa̱n a̱ xiinꞌ ne̱ yivi̱ꞌ ja̱a̱nꞌ. Ndisu̱ nuu̱ꞌ te̱ nda̱ꞌaꞌ xaꞌa̱ꞌ a̱ ndii, ni̱ sa̱na̱kuachiꞌ ndiꞌi̱ ña̱ꞌaꞌ a̱ tu̱ku̱ xaanꞌ.
MAR 4:35 Kii̱ꞌ ni̱ xa̱a̱ ñu̱u kivi̱ꞌ ja̱a̱nꞌ ndii, ni̱ kaꞌa̱n Jesús xiinꞌ te̱ nda̱ꞌaꞌ xaꞌa̱ꞌ a̱ ndii: ―Toꞌo̱ꞌ ndo̱ꞌ tu̱ku̱ taꞌviꞌ xi̱o̱o̱ mi̱ni̱ ―ni̱ kachi̱ a̱.
MAR 4:36 Sa̱kanꞌ te̱ ni̱ na̱ko̱o̱ ra̱ ne̱ yivi̱ꞌ kuaꞌa̱ꞌ ja̱a̱nꞌ, te̱ kuaꞌa̱n ra̱ xiinꞌ a̱ ti̱xi̱n tundo̱oꞌ miiꞌ xa̱ naá a̱ ja̱a̱nꞌ. Te̱ kuaꞌa̱n tu̱ kiꞌinꞌ ne̱ yivi̱ꞌ xiinꞌ sa̱va̱ ka̱ tundo̱oꞌ.
MAR 4:37 Sa̱kanꞌ te̱ ni̱ xa̱ꞌaꞌ xikaꞌ ndi̱e̱eꞌ tachi̱ꞌ nuu̱ꞌ ti̱kui ja̱a̱nꞌ. Te̱ ni̱ xa̱ꞌaꞌ a̱ satuvi̱ꞌ a̱ ti̱kui nuu̱ꞌ mi̱ni̱ ja̱a̱nꞌ, te̱ koꞌniꞌ raꞌ ti̱xi̱n tundo̱oꞌ ja̱a̱nꞌ, te̱ xa̱ kuaꞌa̱n chituꞌ nu̱ꞌ.
MAR 4:38 Ndisu̱ Jesús ndii, suꞌma̱ꞌ tundo̱oꞌ ja̱a̱nꞌ kanduꞌu̱ꞌ a̱ kixín a̱ nuu̱ꞌ ña̱ kiꞌiꞌ xíniꞌ a̱. I̱kanꞌ te̱ ni̱ sa̱ndotoꞌ ña̱ꞌaꞌ ra̱ kaꞌán ra̱ ndii: ―¡Tákuiꞌe, ndo̱to̱ nuu̱ꞌ u̱nꞌ! ¿Ñáá ndïꞌni̱ yoꞌó naaꞌ ndo̱ñuꞌuꞌ e̱ꞌ? ―ni̱ kachi̱ ra̱ xiinꞌ a̱.
MAR 4:39 Sa̱kanꞌ te̱ ni̱ ndo̱koo̱ a̱, te̱ ni̱ kaꞌa̱n chuunꞌ a̱ xiinꞌ tachi̱ꞌ ndi̱e̱eꞌ ja̱a̱nꞌ xiinꞌ ti̱kui mi̱ni̱ ja̱a̱nꞌ ndii: ―Taxi̱nꞌ ko̱o̱ u̱nꞌ, na̱ku̱naa̱ taxi̱nꞌ u̱nꞌ ―ni̱ kachi̱ a̱. Xa̱kaꞌán e̱, te̱ ni̱ xi̱kuii̱n ndo̱o̱ tachi̱ꞌ ja̱a̱nꞌ, te̱ ni̱ na̱ku̱naa̱ taxi̱nꞌ tu̱ ti̱kui mi̱ni̱ ja̱a̱nꞌ.
MAR 4:40 Sa̱kanꞌ te̱ ni̱ kaꞌa̱n a̱ xiinꞌ te̱ ja̱a̱nꞌ ndii: ―¿Ndichun na yiꞌvi nia ndo̱ꞌ? ¿Ñáá tïa̱ꞌan tu̱ i̱ni̱ ndo̱ꞌ xini ndo̱ꞌ yuꞌu̱? ―ni̱ kachi̱ a̱.
MAR 4:41 Te̱ ni̱ yi̱ꞌvi xa̱va̱ꞌa̱ ra̱ kaꞌán xiinꞌ taꞌanꞌ ra̱ ndii: ―¿Yo̱o̱ nduuꞌ tu̱ te̱ yivi̱ꞌ kaa̱ꞌ, na kuiiꞌ nde̱e̱ tachi̱ꞌ xiinꞌ ti̱kui mi̱ni̱ kaꞌán chuunꞌ ra̱ xiinꞌ, te̱ kandixaꞌ ña̱ꞌaꞌ a̱? ―ni̱ kachi̱ ra̱.
MAR 5:1 Sa̱kanꞌ te̱ ni̱ xa̱a̱ Jesús xiinꞌ te̱ nda̱ꞌaꞌ xaꞌa̱ꞌ a̱ nde̱e̱ tu̱ku̱ taꞌviꞌ yu̱ꞌuꞌ mi̱ni̱ ja̱a̱nꞌ nuu̱ꞌ ñu̱ꞌuꞌ ne̱ Gadara.
MAR 5:2 Te̱ kii̱ꞌ ni̱ nu̱u̱ a̱ tundo̱oꞌ ja̱a̱nꞌ ndii, xa̱kaꞌán e̱ꞌ, te̱ ni̱ ke̱ta̱ i̱i̱n te̱ yivi̱ꞌ i̱i̱n yavi̱ ndi̱i̱, te̱ ni̱ na̱taꞌanꞌ ra̱ xiinꞌ a̱. Te̱ ja̱a̱nꞌ ndii, ña̱ ndi̱va̱ꞌa̱ naá nimá ra̱.
MAR 5:3 Te̱ xa̱ yavi̱ ja̱a̱nꞌ ni̱ nduꞌu̱ꞌ ra̱, te̱ nde̱e̱ i̱i̱n ne̱ yivi̱ꞌ nï̱ ku̱vi̱ sa̱tiín ña̱ꞌaꞌ ni̱ nde̱e̱ xiinꞌ ka̱rena.
MAR 5:4 Te̱ kuaꞌa̱ꞌ va̱ i̱chiꞌ ndii, ni̱ xi̱ko̱tii̱n ra̱ xiinꞌ ka̱rena ndu̱ꞌuꞌ, uun xiinꞌ ka̱a̱ ña̱ yoo tivi̱. Ndisu̱ xaꞌndia ra̱ ña̱ ja̱a̱nꞌ, te̱ sakuachiꞌ ra̱ a̱. Te̱ nde̱e̱ i̱i̱n te̱ yivi̱ꞌ kü̱vi̱ sa̱tiín ña̱ꞌaꞌ.
MAR 5:5 Ni̱ xika̱ ra̱ i̱i̱n keꞌinꞌ xiinꞌ ñu̱u te̱i̱n kuꞌu̱ xiinꞌ miiꞌ itaꞌ yavi̱ ndi̱i̱ ja̱a̱nꞌ ndeꞌí ra̱, te̱ satuxuꞌví xiinꞌ miiꞌ ra̱ xiinꞌ yuu̱ꞌ kuaꞌa̱n ra̱.
MAR 5:6 Kii̱ꞌ ni̱ xi̱ni̱ ra̱ Jesús nde̱e̱ xikaꞌ ndii, ni̱ nda̱va̱ ra̱ kuaꞌa̱n ra̱ miiꞌ iinꞌ a̱, te̱ ni̱ xa̱a̱ ra̱, te̱ ni̱ xi̱kuii̱n xitiꞌ ra̱ nuu̱ꞌ a̱.
MAR 5:7 Te̱ ni̱ kaꞌa̱n tiꞌeꞌ ra̱ xiinꞌ a̱ ndii: ―¿Ndichun kua̱xi̱ u̱nꞌ sa̱ta̱ñaꞌa̱ꞌ u̱nꞌ yuꞌu̱, Jesús, siꞌe̱ Ndiosí nduꞌu̱ꞌ ndi̱viꞌ? Kaꞌán ndaꞌvi i̱ xiinꞌ u̱nꞌ ña̱ sä̱ndoꞌoꞌ uꞌvi̱ u̱nꞌ yuꞌu̱ ―ni̱ kachi̱ ra̱.
MAR 5:8 Ni̱ kaꞌa̱n ra̱ sa̱kanꞌ xiinꞌ a̱ sa̱kanꞌ ña̱ xa̱ ni̱ kaꞌa̱n chuunꞌ a̱ xiinꞌ ña̱ ndi̱va̱ꞌa̱ ja̱a̱nꞌ ndii: ―Ña̱ ndi̱va̱ꞌa̱, kuan ke̱ta̱ nimá te̱ yivi̱ꞌ ñaa̱ꞌ ―ni̱ kachi̱ a̱.
MAR 5:9 Te̱ ni̱ nda̱tuꞌu̱nꞌ ña̱ꞌaꞌ Jesús ndii: ―¿Sa̱a̱ na̱niꞌ yoꞌó? ―ni̱ kachi̱ a̱. Sa̱kanꞌ te̱ ni̱ kaꞌa̱n ra̱ xiinꞌ a̱ ndii: ―Legión na̱niꞌ i̱, sa̱kanꞌ ña̱ kuaꞌa̱ꞌ va̱ ndu̱ ―ni̱ kachi̱ ra̱.
MAR 5:10 Sa̱kanꞌ te̱ ni̱ kaꞌa̱n ndaꞌvi va̱ ña̱ ndi̱va̱ꞌa̱ ja̱a̱nꞌ nuu̱ꞌ Jesús ña̱ tï̱ꞌviꞌ ña̱ꞌaꞌ a̱ tu̱ku̱ xaanꞌ.
MAR 5:11 Ya̱ti̱n i̱kanꞌ ni̱ yoo̱ i̱i̱n i̱tu̱n, te̱ ndoso̱ꞌ i̱i̱n ti̱ꞌvi̱ chie̱ kini̱ xaxi̱ꞌ riꞌ kuꞌu̱.
MAR 5:12 Te̱ ni̱ kaꞌa̱n ndaꞌvi tu̱ku̱u̱ a̱ xiinꞌ Jesús ndii: ―Sa̱a̱ u̱nꞌ ña̱ va̱ꞌa̱, te̱ ti̱ꞌviꞌ u̱nꞌ nduꞌu̱, te̱ kun ko̱ꞌni̱ ndu̱ ti̱xi̱n kini̱ kaa̱ꞌ ―ni̱ kachi̱ a̱.
MAR 5:13 Sa̱kanꞌ te̱ ni̱ ta̱xi̱ Jesús ña̱ ja̱a̱nꞌ. Te̱ ni̱ ki̱e̱e̱ ña̱ ndi̱va̱ꞌa̱ ja̱a̱nꞌ nimá te̱ yivi̱ꞌ ja̱a̱nꞌ, te̱ ni̱ ko̱ꞌni̱ a̱ ti̱xi̱n kini̱ ja̱a̱nꞌ. Te̱ ni̱ ta̱xtaꞌanꞌ riꞌ ni̱ na̱kaa̱ꞌ riꞌ miiꞌ nakoꞌ i̱tu̱n ja̱a̱nꞌ nde̱e̱ ni̱ koyo̱ riꞌ mi̱ni̱ ja̱a̱nꞌ, te̱ ni̱ xiꞌi̱ riꞌ. Yatinꞌ uvi̱ mií ni̱ kuu̱ riꞌ.
MAR 5:14 Te̱ yivi̱ꞌ, te̱ ndieeꞌ xitoꞌ kini̱ ja̱a̱nꞌ ndii, ni̱ xi̱nu̱ ra̱ kuan nuꞌu̱ ra̱. Te̱ ni̱ kaꞌa̱n ra̱ xiinꞌ ne̱ ndieeꞌ ñu̱u̱ ra̱ nde̱e̱ ña̱ ni̱ xkaꞌndi̱a̱. Te̱ ni̱ kaꞌa̱n tu̱ ra̱ xiinꞌ ne̱ ndieeꞌ ya̱ti̱n ñu̱u̱ ja̱a̱nꞌ. Te̱ ni̱ ki̱e̱e̱ ne̱ yivi̱ꞌ kuan ku̱ni̱ ndu̱chiꞌ nuu̱ꞌ ni̱a̱ ndee ña̱ ni̱ xkaꞌndi̱a̱ i̱kanꞌ.
MAR 5:15 Te̱ ni̱ nde̱kui̱e̱ ni̱a̱ miiꞌ iinꞌ Jesús, te̱ ni̱ xi̱ni̱ ni̱a̱ te̱ ni̱ ñuꞌu̱ ña̱ ndi̱va̱ꞌa̱ nimá nduꞌu̱ꞌ ra̱ ya̱ti̱n nuu̱ꞌ Jesús niꞌnuꞌ ra̱ toto̱, te̱ xa̱ ku̱vi̱ tu̱ xanini va̱ꞌa̱ ra̱. Kii̱ꞌ ni̱ xi̱ni̱ ne̱ yivi̱ꞌ ña̱ ja̱a̱nꞌ ndii, ni̱ yi̱ꞌvi va̱ ni̱a̱.
MAR 5:16 Te̱ ne̱ yivi̱ꞌ, ne̱ ni̱ xi̱ni̱ ndu̱chiꞌ nuu̱ꞌ ña̱ ni̱ xkaꞌndi̱a̱ ja̱a̱nꞌ ndii, ni̱ kaꞌa̱n ni̱a̱ xiinꞌ i̱nga̱ ne̱ yivi̱ꞌ ndee ña̱ ni̱ xa̱a̱ Jesús xiinꞌ te̱ ni̱ ñuꞌu̱ ña̱ ndi̱va̱ꞌa̱ nimá ja̱a̱nꞌ, xiinꞌ ña̱ ni̱ ndo̱ꞌo̱ kini̱ ja̱a̱nꞌ.
MAR 5:17 Sa̱kanꞌ te̱ ni̱ xa̱ꞌaꞌ kaꞌán ndaꞌvi ni̱a̱ xiinꞌ Jesús ña̱ ke̱ta̱ a̱ nuu̱ꞌ ñu̱ꞌuꞌ ni̱a̱ ja̱a̱nꞌ.
MAR 5:18 Te̱ kii̱ꞌ skóꞌnuꞌ a̱ ti̱xi̱n tundo̱oꞌ kuaꞌa̱n a̱ ndii, ni̱ xika̱n te̱ ni̱ ñuꞌu̱ ña̱ ndi̱va̱ꞌa̱ nimá ja̱a̱nꞌ ña̱ sa̱a̱ Jesús ña̱ va̱ꞌa̱ te̱ ta̱xi̱ a̱ ña̱ kuꞌu̱n ra̱ xiinꞌ a̱.
MAR 5:19 Ndisu̱ nï̱ ta̱xi̱ a̱ kuꞌu̱n ra̱ xiinꞌ a̱. Süu̱ꞌ ja̱a̱nꞌ ndii ni̱ kaꞌa̱n a̱ xiinꞌ ra̱ ndii: ―Kuan nuꞌu̱ vi̱ꞌe̱ u̱nꞌ miiꞌ ndieeꞌ ne̱ i̱i̱n kuuꞌ xiinꞌ u̱nꞌ, te̱ kaꞌa̱n u̱nꞌ xiinꞌ ni̱a̱ sa̱kuuꞌ ña̱ kaꞌnuꞌ ña̱ ni̱ xa̱a̱ xto̱ꞌo̱ e̱ꞌ Ndiosí xaꞌa̱ꞌ u̱nꞌ. Te̱ kaꞌa̱n tu̱ u̱nꞌ xiinꞌ ni̱a̱ xaꞌa̱ꞌ sa̱a̱ ni̱ ku̱vi̱ta i̱ni̱ a̱ xaꞌa̱ꞌ u̱nꞌ ―ni̱ kachi a̱.
MAR 5:20 Sa̱kanꞌ te̱ ni̱ ke̱ta̱ te̱ ja̱a̱nꞌ kuaꞌa̱n ra̱, te̱ xa̱ꞌaꞌ kaꞌán ra̱ xiinꞌ sa̱kuuꞌ ne̱ ndieeꞌ nuu̱ꞌ ñu̱ꞌuꞌ Decápolis xaꞌa̱ꞌ ña̱ kaꞌnuꞌ ña̱ ni̱ xa̱a̱ Jesús xaꞌa̱ꞌ ra̱. Te̱ ni̱ na̱nda̱ni̱ sa̱kuuꞌ ni̱a̱ kii̱ꞌ ni̱ xi̱ni̱ so̱ꞌo̱ ni̱a̱ ña̱ ni̱ kaꞌa̱n ra̱ ja̱a̱nꞌ.
MAR 5:21 Kii̱ꞌ ni̱ na̱ndi̱koꞌ Jesús xiinꞌ tundo̱oꞌ ja̱a̱nꞌ tu̱ku̱ taꞌviꞌ yu̱ꞌuꞌ mi̱ni̱ ja̱a̱nꞌ ndii, kuaꞌa̱ꞌ yaꞌa̱ ne̱ yivi̱ꞌ ni̱ na̱kaya̱ sa̱a̱ xinundu̱u̱ xi̱i̱nꞌ a̱ i̱kanꞌ, sa̱kanꞌ na ni̱ nu̱u̱ a̱ te̱ ni̱ ndoo̱ a̱ iinꞌ a̱ i̱kanꞌ.
MAR 5:22 Sa̱kanꞌ te̱ ni̱ xa̱a̱ i̱i̱n te̱ na̱niꞌ Jairo. Te̱ ja̱a̱nꞌ ndii, te̱ xaꞌndia chuunꞌ xaꞌa̱ꞌ vi̱ꞌe̱ miiꞌ nakayá ne̱ ñu̱u̱ ja̱a̱nꞌ nduuꞌ ra̱. Te̱ kii̱ꞌ ni̱ xi̱ni̱ ra̱ Jesús ndii, ni̱ ku̱ya̱ti̱n ra̱, te̱ ni̱ xi̱kuii̱n xitiꞌ ra̱ nuu̱ꞌ a̱,
MAR 5:23 te̱ ni̱ kaꞌa̱n ndaꞌvi va̱ ra̱ xiinꞌ a̱ ndii: ―Ña̱ꞌaꞌ siꞌe̱ i̱ ndii, xa̱ kuni ku̱vi̱ kuii aꞌ. Ndisu̱ sa̱a̱ u̱nꞌ ña̱ va̱ꞌa̱ te̱ kuꞌu̱n u̱nꞌ, te̱ chi̱ka̱nuꞌ u̱nꞌ nda̱ꞌaꞌ u̱nꞌ xíniꞌ aꞌ te̱ nda̱ꞌa̱ aꞌ te̱ ku̱ti̱a̱ku̱ aꞌ ―ni̱ kachi̱ ra̱.
MAR 5:24 Sa̱kanꞌ te̱ kuaꞌa̱n Jesús xiinꞌ te̱ ja̱a̱nꞌ. Te̱ kuaꞌa̱n tu̱ ne̱ yivi̱ꞌ kuaꞌa̱ꞌ ja̱a̱nꞌ xiinꞌ a̱. Nde̱e̱ kuꞌniꞌ vi̱ꞌ ña̱ꞌaꞌ ne̱ yivi̱ꞌ ja̱a̱nꞌ kuaꞌa̱n ni̱a̱.
MAR 5:25 Te̱ te̱i̱n ne̱ yivi̱ꞌ ja̱a̱nꞌ kaꞌni̱ i̱i̱n ñaꞌ ndoꞌoꞌ kuiꞌe̱ níiꞌ, te̱ xa̱ uxi̱ uvi̱ kuiya̱ kuaꞌa̱n ña̱ ndoꞌoꞌ aꞌ kuiꞌe̱ ja̱a̱nꞌ.
MAR 5:26 Te̱ xa̱ kuaꞌa̱ꞌ va̱ ni̱ ndo̱ꞌo̱ aꞌ nda̱ꞌaꞌ kuaꞌa̱ꞌ te̱ tatanꞌ. Te̱ ni̱ ndi̱ꞌi̱ ndo̱o̱ xu̱ꞌunꞌ aꞌ ni̱ xa̱ꞌni̱ꞌ aꞌ xaꞌa̱ꞌ kuiꞌe̱ ja̱a̱nꞌ. Ndisu̱ süu̱ꞌ so̱ꞌo̱ ndaꞌa aꞌ, süu̱ꞌ ja̱a̱nꞌ ndii so̱ꞌo̱ kundieeꞌ ka̱ kuiꞌe̱ ja̱a̱nꞌ xiinꞌ aꞌ.
MAR 5:27 Te̱ kii̱ꞌ ni̱ xi̱ni̱ aꞌ kuento ña̱ kaꞌán ne̱ yivi̱ꞌ xaꞌa̱ꞌ Jesús ndii, ni̱ ki̱xi̱n aꞌ xata̱ꞌ a̱ te̱i̱n ne̱ yivi̱ꞌ kuaꞌa̱ꞌ ja̱a̱nꞌ, te̱ ni̱ tondi̱a̱ nda̱ꞌaꞌ aꞌ toto̱ a̱.
MAR 5:28 Sa̱kanꞌ ña̱ ni̱ kaꞌa̱n aꞌ xiinꞌ nimá aꞌ ndii: “Naaꞌ ku̱vi̱ tondi̱a̱ i̱ tee̱ꞌ toto̱ kui̱ti̱ꞌ a̱ ndii, nda̱ꞌa̱ i̱”, ni̱ kachi̱ aꞌ xiinꞌ nimá aꞌ.
MAR 5:29 Te̱ kii̱ꞌ ni̱ tondi̱a̱ nda̱ꞌaꞌ aꞌ toto̱ a̱ ndii, xa̱ numi̱ꞌ sa̱kanꞌ, te̱ ni̱ xi̱kuii̱n ña̱ꞌaꞌ níiꞌ ja̱a̱nꞌ. Te̱ ni̱ xi̱ni̱ aꞌ ndii, ni̱ ki̱e̱e̱ ña̱ꞌaꞌ kuiꞌe̱ ja̱a̱nꞌ.
MAR 5:30 Xa̱ numi̱ꞌ sa̱kanꞌ, te̱ ni̱ xi̱ni̱ tu̱ Jesús ña̱ xiinꞌ ña̱ ndi̱e̱eꞌ a̱ ni̱ nda̱ꞌa̱ i̱i̱n ne̱ yivi̱ꞌ. I̱kanꞌ te̱ ni̱ na̱ko̱to̱ a̱ xata̱ꞌ a̱ te̱i̱n ne̱ yivi̱ꞌ ja̱a̱nꞌ, te̱ ni̱ kaꞌa̱n a̱ ndii: ―¿Yo̱o̱ ni̱ tondi̱a̱ nda̱ꞌaꞌ toto̱ i̱? ―ni̱ kachi̱ a̱.
MAR 5:31 Sa̱kanꞌ te̱ ni̱ na̱kui̱i̱n te̱ nda̱ꞌaꞌ xaꞌa̱ꞌ a̱ ndii: ―Ko̱to̱ u̱nꞌ, sa̱a̱ vi̱ꞌ kuaꞌa̱ꞌ ne̱ yivi̱ꞌ kuꞌniꞌ yoꞌó, te̱ kusaaꞌ ndatuꞌúnꞌ u̱nꞌ ndii: “¿Yo̱o̱ ni̱ tondi̱a̱ nda̱ꞌaꞌ toto̱ i̱ kachi u̱nꞌ?” ―ni̱ kachi̱ ra̱.
MAR 5:32 Ndisu̱ Jesús ndii, xitoꞌ a̱ sa̱a̱ xinundu̱u̱ xiinꞌ a̱ te̱ ku̱ni̱ a̱ yo̱o̱ ni̱ tondi̱a̱ nda̱ꞌaꞌ toto̱ a̱.
MAR 5:33 Te̱ ña̱ꞌaꞌ ja̱a̱nꞌ ndii, xa̱ xiní aꞌ ña̱ xa̱ ni̱ nda̱ꞌa̱ aꞌ ña̱ ni̱ tondi̱a̱ nda̱ꞌaꞌ aꞌ toto̱ a̱, sa̱kanꞌ na kuiiꞌ tee̱ꞌ ndee kisiꞌ vi̱ꞌ ña̱ꞌaꞌ ña̱ yiꞌvi aꞌ ndii, ni̱ ku̱ya̱ti̱n aꞌ, te̱ ni̱ xi̱kuii̱n xitiꞌ aꞌ nuu̱ꞌ Jesús, te̱ ni̱ kaꞌa̱n aꞌ nda̱ku aꞌ xiinꞌ a̱ sa̱kuuꞌ ña̱ ni̱ xa̱a̱ aꞌ te̱ ni̱ nda̱ꞌa̱ aꞌ.
MAR 5:34 Sa̱kanꞌ te̱ ni̱ kaꞌa̱n Jesús xiinꞌ aꞌ ndii: ―Xa̱ ni̱ nda̱ꞌa̱ u̱nꞌ, pi̱a̱ꞌun, xaꞌa̱ꞌ ña̱ i̱ni̱ u̱nꞌ xini u̱nꞌ yuꞌu̱. Kuaꞌan te̱ Ndiosí na ta̱xi̱ ña̱ mani̱ꞌ ko̱o̱ xiinꞌ u̱nꞌ, sa̱kanꞌ ña̱ xa̱ ni̱ nda̱ꞌa̱ u̱nꞌ nuu̱ꞌ kuiꞌe̱ ña̱ ni̱ ndo̱ꞌo̱ u̱nꞌ ―ni̱ kachi̱ a̱.
MAR 5:35 Kii̱ꞌ kusaaꞌ kaꞌán ka̱ Jesús xiinꞌ ñaꞌ ja̱a̱nꞌ ndii, ni̱ nde̱kui̱e̱ i̱i̱n uvi̱ te̱ ni̱ ki̱e̱e̱ vi̱ꞌe̱ Jairo, te̱ xaꞌndia chuunꞌ ja̱a̱nꞌ, te̱ ni̱ kaꞌa̱n ra̱ xiinꞌ Jairo ja̱a̱nꞌ ndii: ―Tákuiꞌe, xa̱ ni̱ ndo̱ñuꞌuꞌ ndi̱ꞌi̱ ñaꞌ siꞌe̱ u̱nꞌ. Sä̱ta̱ñaꞌa̱ꞌ ka̱ u̱nꞌ nuu̱ꞌ maestro ñaa̱ꞌ ―ni̱ kachi̱ ra̱.
MAR 5:36 Te̱ Jesús ndii, ni̱ xi̱ni̱ so̱ꞌo̱ a̱ ña̱ ni̱ kaꞌa̱n te̱ ja̱a̱nꞌ, ndisu̱ ni̱ kaꞌa̱n a̱ xiinꞌ Jairo ndii: ―Kä̱ka̱ nimá u̱nꞌ, i̱ni̱ kui̱ti̱ꞌ u̱nꞌ ku̱ni̱ u̱nꞌ yuꞌu̱ ―ni̱ kachi̱ a̱.
MAR 5:37 Te̱ nï̱ ta̱xi̱ a̱ kuꞌu̱n nde̱e̱ i̱i̱n ne̱ yivi̱ꞌ ja̱a̱nꞌ xiinꞌ a̱. Süu̱ꞌ ja̱a̱nꞌ ndii, Pedro xiinꞌ Jacobo xiinꞌ Juan, ña̱ni̱ Jacobo ja̱a̱nꞌ, kui̱ti̱ꞌ ni̱ ta̱xi̱ a̱ kuꞌu̱n xiinꞌ a̱.
MAR 5:38 Te̱ kii̱ꞌ ni̱ xa̱a̱ a̱ vi̱ꞌe̱ te̱ xaꞌndia chuunꞌ ja̱a̱nꞌ xiinꞌ te̱ nda̱ꞌaꞌ xaꞌa̱ꞌ a̱ ja̱a̱nꞌ ndii, ni̱ xi̱ni̱ a̱ ña̱ kuaaꞌ ne̱ yivi̱ꞌ xakuꞌ ni̱a̱, te̱ kuaaꞌ xiꞌí xa̱chiꞌ tu̱ ni̱a̱ xaꞌa̱ꞌ ñaꞌ sie, ñaꞌ ni̱ xiꞌi̱ ja̱a̱nꞌ.
MAR 5:39 Sa̱kanꞌ te̱ ni̱ nda̱ꞌni̱ a̱ vi̱ꞌe̱, te̱ ni̱ kaꞌa̱n a̱ xiinꞌ ne̱ ñuꞌuꞌ ja̱a̱nꞌ ndii: ―¿Ndichun na kuaaꞌ ndo̱ꞌ te̱ xakuꞌ ndo̱ꞌ sa̱kanꞌ vi̱ꞌ? Kua̱chi̱ ndii kuä̱sa̱ꞌ ni̱ xiꞌi̱ aꞌ, süu̱ꞌ ja̱a̱nꞌ ndii kixín kui̱ti̱ꞌ aꞌ ―ni̱ kachi̱ a̱.
MAR 5:40 Te̱ ni̱ xaku̱ ndi̱a̱a̱ ichi̱ ña̱ꞌaꞌ ne̱ yivi̱ꞌ ja̱a̱nꞌ. Sa̱kanꞌ te̱ ni̱ ta̱va̱ꞌ Jesús sa̱kuuꞌ ni̱a̱ ki̱ꞌe̱, te̱ ni̱ na̱ka̱ a̱ yu̱vaꞌ siꞌiꞌ ñaꞌ sie ja̱a̱nꞌ, xiinꞌ te̱ kuaꞌa̱n xiinꞌ a̱ ja̱a̱nꞌ. Te̱ ni̱ ko̱ꞌni̱ ni̱a̱ xiinꞌ a̱ miiꞌ kanduꞌu̱ꞌ ñaꞌ ni̱ xiꞌi̱ ja̱a̱nꞌ.
MAR 5:41 Sa̱kanꞌ te̱ ni̱ ti̱i̱n a̱ nda̱ꞌaꞌ ñaꞌ sie ja̱a̱nꞌ, te̱ ni̱ kaꞌa̱n a̱ xiinꞌ aꞌ ndii: ―Talita, cumi ―ni̱ kachi̱ a̱. Tu̱ꞌu̱n ja̱a̱nꞌ kuni kachi ndii: Ñaꞌ sie, xiinꞌ yoꞌó kaꞌán i̱, ndo̱koo̱ u̱nꞌ.
MAR 5:42 Xa̱kaꞌán e̱ꞌ, te̱ ni̱ ndo̱koo̱ ñaꞌ sie, ñaꞌ kumiꞌ uxi̱ uvi̱ kuiya̱ ja̱a̱nꞌ, te̱ ni̱ xa̱ꞌaꞌ aꞌ xikaꞌ aꞌ. Te̱ kii̱ꞌ ni̱ xi̱ni̱ ne̱ itaꞌ xiinꞌ Jesús ña̱ ni̱ xa̱a̱ a̱ ja̱a̱nꞌ ndii, ni̱ na̱nda̱ni̱ yaꞌa̱ ni̱a̱.
MAR 5:43 Te̱ ni̱ kaꞌa̱n ndi̱e̱eꞌ va̱ Jesús xiinꞌ ni̱a̱ ña̱ käꞌa̱n ni̱a̱ xiinꞌ nde̱e̱ i̱i̱n ne̱ yivi̱ꞌ ña̱ ni̱ xa̱a̱ a̱ i̱kanꞌ. Sa̱kanꞌ te̱ ni̱ kaꞌa̱n tu̱ a̱ xiinꞌ yu̱vaꞌ siꞌiꞌ ñaꞌ ja̱a̱nꞌ ña̱ ta̱xi̱ ni̱a̱ ña̱ ku̱xi̱ aꞌ.
MAR 6:1 Sa̱kanꞌ te̱ ni̱ ke̱ta̱ Jesús i̱kanꞌ xiinꞌ te̱ nda̱ꞌaꞌ xaꞌa̱ꞌ a̱, te̱ ni̱ na̱ndi̱koꞌ a̱ ñu̱u̱ miiꞌ ni̱ xa̱ꞌnu̱ a̱.
MAR 6:2 Te̱ kii̱ꞌ ni̱ xa̱a̱ kivi̱ꞌ sábado, ña̱ xina̱ndiee̱ꞌ ne̱ yivi̱ꞌ ndii, ni̱ xa̱ꞌaꞌ a̱ saniaꞌá a̱ ne̱ yivi̱ꞌ ti̱xi̱n vi̱ꞌe̱ miiꞌ nakayá ne̱ ñu̱u̱ ja̱a̱nꞌ. Te̱ kuaꞌa̱ꞌ ne̱ ni̱ na̱kaya̱ i̱kanꞌ kii̱ꞌ ni̱ xi̱ni̱ so̱ꞌo̱ ni̱a̱ ña̱ kaꞌán a̱ ndii, ni̱ na̱nda̱ni̱ ni̱a̱, kaꞌán ni̱a̱ ndii: ―¿Miiꞌ ka̱ vi̱ꞌ tu̱ ni̱ sa̱kuaa̱n te̱ kaa̱ꞌ? Te̱, ¿miiꞌ tu̱ kua̱xi̱ ña̱ xini tuní ra̱? Te̱, ¿miiꞌ ka̱ vi̱ꞌ tu̱ kua̱xi̱ ña̱ ndi̱e̱eꞌ ra̱ te̱ ku̱vi̱ xaaꞌ ra̱ chu̱u̱n kaꞌnuꞌ kooꞌ chukuuꞌ ja̱a̱nꞌ?
MAR 6:3 Te̱ tuxiꞌ i̱tunꞌ kui̱ti̱ꞌ nduuꞌ ra̱. Te̱ xiní e̱ꞌ ña̱ siꞌe̱ María nduuꞌ ra̱. Te̱ xiní tu̱ e̱ꞌ ña̱ni̱ ra̱ Jacobo, xiinꞌ José, xiinꞌ Judas, xiinꞌ Simón. Te̱ ñu̱u̱ yoꞌoꞌ ndi̱e̱e̱ꞌ tu̱ ña̱ꞌaꞌ taꞌanꞌ ra̱ ―ni̱ kachi̱ xiinꞌ taꞌanꞌ ni̱a̱. Xaꞌa̱ꞌ a̱ ja̱a̱nꞌ na ni̱ na̱saa̱ꞌ ni̱a̱, te̱ nï̱ ka̱ndi̱xaꞌ ña̱ꞌaꞌ ni̱a̱.
MAR 6:4 Sa̱kanꞌ te̱ ni̱ kaꞌa̱n Jesús xiinꞌ ni̱a̱ ndii: ―Te̱ kaꞌán tiakú tu̱ꞌu̱n Ndiosí ndii, xitoꞌ kaꞌnuꞌ ña̱ꞌaꞌ sa̱kuuꞌ ne̱ yivi̱ꞌ. Ndisu̱ ne̱ ndieeꞌ ñu̱u̱ mi̱iꞌ ra̱ xiinꞌ ne̱ i̱i̱n kuuꞌ xiinꞌ ra̱, xiinꞌ ne̱ ndieeꞌ vi̱ꞌe̱ ra̱ ndii, xïtoꞌ kaꞌnuꞌ ña̱ꞌaꞌ ni̱a̱ ―ni̱ kachi̱ a̱ xiinꞌ ne̱ ja̱a̱nꞌ.
MAR 6:5 Te̱ nï̱ ku̱vi̱ sa̱a̱ a̱ nde̱e̱ i̱i̱n chu̱u̱n kaꞌnuꞌ kooꞌ chukuuꞌ i̱kanꞌ. Ndiaꞌviꞌ kui̱ti̱ꞌ ne̱ yivi̱ꞌ ni̱ sa̱ndaꞌa a̱ kii̱ꞌ chinduꞌu̱ꞌ a̱ nda̱ꞌaꞌ a̱ xíniꞌ ni̱a̱.
MAR 6:6 Te̱ ni̱ na̱nda̱ni̱ va̱ Jesús xaꞌa̱ꞌ ña̱ ï̱ni̱ ne̱ ja̱a̱nꞌ xini ña̱ꞌaꞌ ni̱a̱. Te̱ ni̱ xi̱nuꞌni̱ a̱ sa̱kuuꞌ ñu̱u̱ ña̱ ñuꞌuꞌ ya̱ti̱n i̱kanꞌ saniaꞌá tu̱ꞌu̱n Ndiosí.
MAR 6:7 Sa̱kanꞌ te̱ ni̱ ka̱na̱ siinꞌ Jesús te̱ uxi̱ uvi̱ taꞌan te̱ nda̱ꞌaꞌ xaꞌa̱ꞌ a̱, te̱ ni̱ ti̱a̱nu̱ꞌ a̱ uvi̱ taꞌan uvi̱ taꞌan ra̱ te̱ kun kaꞌa̱n ndo̱so̱ꞌ ra̱ tu̱ꞌu̱n a̱. Te̱ ni̱ ta̱xi̱ tu̱ a̱ ndi̱e̱e̱ꞌ ra̱ te̱ ta̱va̱ꞌ ra̱ ña̱ ndi̱va̱ꞌa̱ ña̱ ñuꞌuꞌ nimá ne̱ yivi̱ꞌ.
MAR 6:8 Te̱ ni̱ kaꞌa̱n chuunꞌ a̱ xiinꞌ ra̱ ña̱ kö̱ni̱ꞌi̱ ra̱ nde̱e̱ i̱i̱n ña̱ꞌa̱ kuꞌu̱n ra̱ i̱chiꞌ, süu̱ꞌ ja̱a̱nꞌ ndii tunꞌ katuviꞌ kui̱ti̱ꞌ ra̱ ko̱ni̱ꞌi̱ ra̱. Te̱ kö̱ni̱ꞌi̱ ra̱ tindaa̱ꞌ, ni̱ nde̱e̱ ña̱ xaxi̱ꞌ, ni̱ nde̱e̱ xu̱ꞌunꞌ.
MAR 6:9 Te̱ ni̱ kaꞌa̱n a̱ xiinꞌ ra̱ ña̱ kuꞌu̱n ra̱ xiinꞌ ndixa̱nꞌ ña̱ xa̱ kiꞌiꞌ kui̱ti̱ꞌ ra̱, te̱ sa̱kanꞌ tu̱ toto̱ ña̱ xa̱ niꞌnuꞌ kui̱ti̱ꞌ ra̱ kuꞌu̱n ra̱ xiinꞌ.
MAR 6:10 Te̱ ni̱ kaꞌa̱n ka̱ a̱ xiinꞌ ra̱ ndii: ―Ndee ka̱ vi̱ꞌe̱ ne̱ yivi̱ꞌ miiꞌ xaa̱ ndo̱ꞌ ndii, i̱kanꞌ kui̱ti̱ꞌ ku̱ndi̱e̱e̱ ndo̱ꞌ nde̱e̱ ki̱e̱e̱ ndo̱ꞌ ñu̱u̱ ja̱a̱nꞌ.
MAR 6:11 Te̱ naaꞌ xaa̱ꞌ ndo̱ꞌ i̱i̱n xaanꞌ te̱ nätiinꞌ va̱ꞌa̱ ne̱ yivi̱ꞌ ndoꞌó, te̱ ni̱ nde̱e̱ täxiꞌ so̱ꞌo̱ tu̱ ni̱a̱ ña̱ kaꞌán ndo̱so̱ꞌ ndo̱ꞌ ndii, ki̱e̱e̱ ndo̱ꞌ ñu̱u̱ ja̱a̱nꞌ, te̱ sa̱koyó ndo̱ꞌ ya̱kaꞌ ndixa̱nꞌ kiꞌiꞌ ndo̱ꞌ. Te̱ xiinꞌ ña̱ ja̱a̱nꞌ sa̱kuniꞌ ña̱ꞌaꞌ ndo̱ꞌ ña̱ ko̱o̱ ni̱a̱ tu̱ndoꞌo̱ꞌ. Ña̱ nda̱ku kaꞌán i̱ xiinꞌ ndo̱ꞌ ndii, chie̱ ka̱ tu̱ndoꞌo̱ꞌ ku̱ndo̱ꞌo̱ ne̱ ñu̱u̱ ja̱a̱nꞌ kii̱ꞌ sa̱naꞌmá Ndiosí ne̱ yivi̱ꞌ, te̱ sa̱kanꞌ ne̱ ni̱ ndiee̱ ñu̱u̱ Sodoma xiinꞌ ñu̱u̱ Gomorra ―ni̱ kachi̱ Jesús.
MAR 6:12 Te̱ ni̱ kiku̱ ra̱ kuaꞌa̱n ra̱ kaꞌán ndo̱so̱ꞌ ra̱ ña̱ na̱ma̱ ne̱ yivi̱ꞌ nimá ni̱a̱ xaꞌa̱ꞌ kua̱chi̱ ña̱ xaaꞌ ni̱a̱.
MAR 6:13 Te̱ ni̱ ta̱va̱ꞌ tu̱ ra̱ kuaꞌa̱ꞌ ña̱ ndi̱va̱ꞌa̱ nimá ne̱ yivi̱ꞌ. Te̱ ni̱ xa̱ki̱n ra̱ xa̱ꞌa̱n oliva xíniꞌ kuaꞌa̱ꞌ ne̱ kuni ku̱vi̱, te̱ ni̱ nda̱ꞌa̱ ni̱a̱.
MAR 6:14 Ka̱niiꞌ i̱kanꞌ ni̱ kiku̱ kuento xaꞌa̱ꞌ Jesús. Te̱ ni̱ xi̱ni̱ so̱ꞌo̱ tu̱ Herodes, te̱ xaꞌndia chuunꞌ kuuꞌ nu̱uꞌ, kuento ña̱ kaꞌán ne̱ yivi̱ꞌ xaꞌa̱ꞌ Jesús. Sa̱kanꞌ ña̱ sa̱va̱ ni̱a̱ kaꞌán ndii: “Juan, te̱ ni̱ sa̱kuchiꞌ ne̱ yivi̱ꞌ kuenta Ndiosí ndii, ni̱ na̱ti̱a̱ku̱ ra̱, te̱ su̱vi̱ nduuꞌ Jesús. Ña̱ ja̱a̱nꞌ na kuiiꞌ kumiꞌ ra̱ ña̱ ndi̱e̱eꞌ te̱ xaaꞌ ra̱ kuaꞌa̱ꞌ chu̱u̱n kaꞌnuꞌ kooꞌ chukuuꞌ”, kachi ni̱a̱.
MAR 6:15 Te̱ sa̱va̱ tu̱ku̱ ni̱a̱ kaꞌán ndii: “Elías te̱ ni̱ kaꞌa̱n tiakú tu̱ꞌu̱n Ndiosí xta̱ꞌanꞌ nduuꞌ Jesús”, kachi ni̱a̱. Te̱ sa̱va̱ ni̱ tu̱ku̱ ni̱a̱ kaꞌán ndii: “I̱i̱n te̱ kaꞌán tiakú tu̱ꞌu̱n Ndiosí kui̱ti̱ꞌ nduuꞌ a̱ nde̱e̱ naa te̱ ni̱ xika̱ xta̱ꞌanꞌ”, kachi ni̱a̱.
MAR 6:16 Te̱ ni̱ kaꞌa̱n Herodes kii̱ꞌ ni̱ xi̱ni̱ ra̱ kuento ja̱a̱nꞌ ndii: ―Te̱ ja̱a̱nꞌ nduuꞌ Juan, te̱ ni̱ kaꞌa̱n chuunꞌ yuꞌu̱ te̱ ni̱ ke̱ndoso̱ꞌ te̱ xíinꞌ suku̱nꞌ, te̱ ni̱ na̱ti̱a̱ku̱ ra̱ ―ni̱ kachi̱ ra̱.
MAR 6:17 Ni̱ kaꞌa̱n Herodes ja̱a̱nꞌ sa̱kanꞌ, kua̱chi̱ ndii su̱vi̱ ra̱ ni̱ kaꞌa̱n chuunꞌ, te̱ ni̱ ti̱i̱n te̱ xíinꞌ ra̱ Juan ja̱a̱nꞌ, te̱ ni̱ sa̱tiín ña̱ꞌaꞌ ra̱, te̱ ni̱ chi̱naá ña̱ꞌaꞌ ra̱ vi̱ꞌe̱ ka̱a̱, ña̱ kuuꞌ ñaꞌ Herodías. Kua̱chi̱ ndii ni̱ tu̱ndaꞌa̱ꞌ Herodes xiinꞌ aꞌ tee̱ꞌ ndee ñaꞌ siꞌiꞌ Felipe, ña̱ni̱ ra̱, nduuꞌ aꞌ.
MAR 6:18 Sa̱kanꞌ na kuiiꞌ ni̱ kaꞌa̱n Juan ja̱a̱nꞌ xiinꞌ ra̱ ndii: “Vä̱ꞌa̱ yoo a̱ ña̱ ni̱ tu̱ndaꞌa̱ꞌ u̱nꞌ xiinꞌ ñaꞌ siꞌi ña̱ni̱ u̱nꞌ”, ni̱ kachi̱ ra̱.
MAR 6:19 Xaꞌa̱ꞌ a̱ ja̱a̱nꞌ na ñaꞌ Herodías ja̱a̱nꞌ ndii, ndasiꞌ va̱ aꞌ Juan. Te̱ kuni ka̱ꞌni̱ꞌ aꞌ ra̱, ndisu̱ kü̱vi̱ sa̱a̱ aꞌ ña̱ ja̱a̱nꞌ,
MAR 6:20 kua̱chi̱ ndii xitoꞌ kaꞌnuꞌ va̱ Herodes Juan ja̱a̱nꞌ, sa̱kanꞌ ña̱ xiní ra̱ ndii, te̱ xachuunꞌ nda̱ku nduuꞌ te̱ ja̱a̱nꞌ, te̱ ndo̱o̱ tu̱ nimá ra̱. Ña̱ ja̱a̱nꞌ na nï̱ ta̱xi̱ ra̱ ka̱ꞌni̱ꞌ ña̱ꞌaꞌ ñaꞌ ja̱a̱nꞌ. Te̱ kiꞌinꞌ i̱chiꞌ ni̱ xi̱ni̱ so̱ꞌo̱ Herodes ña̱ kaꞌán Juan ja̱a̱nꞌ, tee̱ꞌ ndee ni̱ ndi̱ꞌni̱ nimá ra̱ xaꞌa̱ꞌ ña̱ ja̱a̱nꞌ ndii, ni̱ xta̱ni̱ va̱ ra̱ ku̱ni̱ so̱ꞌo̱ ra̱ ña̱ kaꞌán te̱ ja̱a̱nꞌ.
MAR 6:21 Te̱ kii̱ꞌ ni̱ na̱kuii̱n kivi̱ꞌ ña̱ ni̱ ka̱ku̱ Herodes ja̱a̱nꞌ ndii, ni̱ xi̱ni̱ ñaꞌ Herodías ña̱ kivi̱ꞌ ja̱a̱nꞌ ku̱vi̱ ka̱ꞌni̱ꞌ aꞌ Juan ja̱a̱nꞌ. Kua̱chi̱ ndii ni̱ xa̱ꞌa̱ ra̱ i̱i̱n vi̱koꞌ sii̱ꞌ, te̱ ni̱ xa̱ꞌa̱ tu̱ ra̱ ña̱ xaxi̱ꞌ xa̱kuaa̱ꞌ. Te̱ kiꞌinꞌ te̱ kuuꞌ kaꞌnuꞌ ni̱ ta̱tu̱ ra̱ ndieeꞌ i̱kanꞌ, te̱ ndieeꞌ tu̱ kiꞌinꞌ te̱ xaꞌndia chuunꞌ nuu̱ꞌ te̱ xíinꞌ, te̱ ndieeꞌ tu̱ te̱ kuuꞌ kaꞌnuꞌ nuu̱ꞌ ñu̱ꞌuꞌ Galilea.
MAR 6:22 I̱kanꞌ te̱ ni̱ nda̱ꞌni̱ i̱i̱n ñaꞌ sa̱va̱, ñaꞌ siꞌe̱ Herodías ja̱a̱nꞌ, miiꞌ nduꞌu̱ꞌ Herodes ja̱a̱nꞌ xixiꞌ ra̱ xiinꞌ sa̱kuuꞌ te̱ ni̱ ta̱tu̱ ra̱, te̱ ni̱ ta̱xaꞌaꞌ sii̱ꞌ aꞌ nuu̱ꞌ ra̱. Sa̱kanꞌ te̱ ni̱ kaꞌa̱n Herodes xiinꞌ aꞌ ndii: ―Kaka̱n u̱nꞌ nuu̱ꞌ i̱ ndee ka̱ ña̱ kuní u̱nꞌ, pi̱a̱ꞌun, te̱ ta̱xi̱ i̱ e̱ nda̱ꞌaꞌ u̱nꞌ ―ni̱ kachi̱ ra̱.
MAR 6:23 Te̱ ni̱ chi̱ka̱ndi̱a̱ ra̱ kuento ra̱ kaꞌán ra̱ ndii: ―Ta̱xi̱ i̱ nda̱ꞌaꞌ u̱nꞌ ndee ka̱ ña̱ kaka̱n u̱nꞌ nuu̱ꞌ i̱, pi̱a̱ꞌun. Kö̱o̱ꞌ a̱ xaaꞌ a̱ naaꞌ kaka̱n u̱nꞌ nde̱e̱ taꞌvi̱ꞌ sa̱va̱ ñu̱ꞌuꞌ miiꞌ xaꞌndia chuunꞌ i̱ ―ni̱ kachi̱ ra̱ xiinꞌ aꞌ.
MAR 6:24 Sa̱kanꞌ te̱ ni̱ ke̱ta̱ ñaꞌ sa̱va̱ ja̱a̱nꞌ miiꞌ ndieeꞌ te̱ ja̱a̱nꞌ, te̱ ni̱ nda̱tuꞌu̱nꞌ aꞌ ñaꞌ Herodías, si̱ꞌiꞌ aꞌ ja̱a̱nꞌ ndii: ―¿Ndee ña̱ kaka̱n i̱, naa̱ꞌ? ―ni̱ kachi̱ aꞌ. Sa̱kanꞌ te̱ ni̱ kaꞌa̱n si̱ꞌiꞌ aꞌ ja̱a̱nꞌ xiinꞌ aꞌ ndii: ―Xíniꞌ Juan, te̱ sakuchiꞌ ne̱ yivi̱ꞌ, kaka̱n u̱nꞌ ―ni̱ kachi̱ aꞌ.
MAR 6:25 Sa̱kanꞌ te̱ achi̱ va̱ ni̱ na̱ndi̱koꞌ ñaꞌ sa̱va̱ ja̱a̱nꞌ nuu̱ꞌ Herodes ja̱a̱nꞌ te̱ ni̱ kaꞌa̱n aꞌ xiinꞌ ra̱ ndii: ―Va̱ꞌa̱, kuní i̱ ña̱ nakaꞌán e̱ꞌ kui̱ti̱ꞌ te̱ ta̱xi̱ u̱nꞌ nda̱ꞌaꞌ i̱ ti̱xi̱n i̱i̱n koꞌo̱ꞌ xíniꞌ Juan, te̱ sakuchiꞌ ne̱ yivi̱ꞌ ―ni̱ kachi̱ aꞌ.
MAR 6:26 Sa̱kanꞌ te̱ ni̱ ku̱suchiꞌ va̱ i̱ni̱ te̱ ja̱a̱nꞌ. Ndisu̱ nï̱ kuni̱ ra̱ na̱ndi̱koꞌ xataꞌ ra̱ xiinꞌ kuento ra̱ ña̱ ni̱ ta̱xi̱ ra̱ nuu̱ꞌ aꞌ nuu̱ꞌ sa̱kuuꞌ te̱ ndieeꞌ xixiꞌ xiinꞌ ra̱ ja̱a̱nꞌ.
MAR 6:27 Sa̱kanꞌ na xa̱kaꞌán e̱ꞌ, te̱ ni̱ kaꞌa̱n chuunꞌ ra̱ xiinꞌ i̱i̱n te̱ xíinꞌ ra̱ ña̱ kuꞌu̱n na̱ꞌi̱n ra̱ xíniꞌ Juan ja̱a̱nꞌ. Sa̱kanꞌ te̱ ni̱ xaꞌa̱n te̱ xíinꞌ vi̱ꞌe̱ ka̱a̱, te̱ ni̱ ke̱ndoso̱ꞌ ra̱ suku̱nꞌ te̱ ja̱a̱nꞌ.
MAR 6:28 Te̱ ni̱ na̱ꞌi̱n ra̱ a̱, te̱ ni̱ chi̱naá ra̱ a̱ ti̱xi̱n i̱i̱n koꞌo̱ꞌ, te̱ ni̱ ta̱xi̱ ra̱ a̱ nda̱ꞌaꞌ ñaꞌ sa̱va̱ ja̱a̱nꞌ. Te̱ ñaꞌ ja̱a̱nꞌ ni̱ ta̱xi̱ aꞌ a̱ nda̱ꞌaꞌ siꞌiꞌ aꞌ.
MAR 6:29 Kii̱ꞌ ni̱ xi̱ni̱ te̱ nda̱ꞌaꞌ xaꞌa̱ꞌ Juan ja̱a̱nꞌ kuento ña̱ ni̱ ndo̱ꞌo̱ ra̱ ndii, ni̱ nde̱kui̱e̱ te̱ ja̱a̱nꞌ, te̱ ni̱ na̱ꞌi̱n ra̱ ñu̱ꞌuꞌ ndeꞌi̱ ja̱a̱nꞌ, te̱ ni̱ na̱taa̱nꞌ ra̱ a̱.
MAR 6:30 Ni̱ yaꞌa̱ ndiaꞌviꞌ kivi̱ꞌ, te̱ ni̱ na̱kaya̱ te̱ ni̱ ti̱a̱nu̱ꞌ Jesús kaꞌa̱n ndo̱so̱ꞌ tu̱ꞌu̱n a̱ ja̱a̱nꞌ. Te̱ ni̱ kaꞌa̱n ra̱ xiinꞌ a̱ sa̱kuuꞌ ña̱ ni̱ xa̱a̱ ra̱ xiinꞌ ña̱ ni̱ sa̱niaꞌá ra̱.
MAR 6:31 Sa̱kanꞌ te̱ ni̱ kaꞌa̱n a̱ xiinꞌ te̱ ja̱a̱nꞌ ndii: ―Toꞌo̱ꞌ mi̱iꞌ e̱ꞌ sa̱kanꞌ miiꞌ taxi̱nꞌ kaaꞌ, te̱ ku̱vi̱ na̱ndiee̱ꞌ e̱ꞌ i̱i̱n xaꞌaꞌ ―ni̱ kachi̱ a̱. Sa̱kanꞌ ña̱ kuaꞌa̱ꞌ xa̱va̱ꞌa̱ ne̱ yivi̱ꞌ yoo nuu̱ꞌ a̱, ne̱ kuaꞌa̱n ni̱ ne̱ xaá ni̱. Te̱ ni̱ nde̱e̱ kü̱ni̱a̱ꞌa̱ a̱ ku̱xi̱ a̱ te̱ sa̱kanꞌ tu̱ te̱ ja̱a̱nꞌ.
MAR 6:32 Sa̱kanꞌ te̱ ni̱ ko̱ꞌni̱ ra̱ i̱i̱n tundo̱oꞌ te̱ kuaꞌa̱n ra̱ xiinꞌ Jesús i̱i̱n xaanꞌ miiꞌ taxi̱nꞌ kaaꞌ.
MAR 6:33 Ndisu̱ kuaꞌa̱ꞌ ne̱ yivi̱ꞌ ndii, ni̱ xi̱ni̱ ni̱a̱ kuaꞌa̱n tundo̱oꞌ ja̱a̱nꞌ, te̱ ni̱ na̱ku̱ni̱ ni̱a̱ yo̱o̱ ñuꞌuꞌ ti̱xi̱n nu̱ꞌ. Sa̱kanꞌ na ni̱ ta̱xtaꞌanꞌ ni̱a̱ kuaꞌa̱n xaꞌaꞌ ni̱a̱ yu̱ꞌuꞌ mi̱ni̱ miiꞌ kuaꞌa̱n tundo̱oꞌ ja̱a̱nꞌ. Te̱ ni̱ ki̱e̱e̱ ne̱ yivi̱ꞌ ja̱a̱nꞌ sa̱kuuꞌ ñu̱u̱ te̱ kuaꞌa̱n ni̱a̱ miiꞌ kuaꞌa̱n Jesús. Te̱ xi̱ꞌna̱ ka̱ ni̱a̱ ni̱ nde̱kui̱e̱ i̱kanꞌ, te̱ sa̱kanꞌ te̱ ni̱ xaa̱ Jesús xiinꞌ te̱ kuaꞌa̱n xiinꞌ a̱.
MAR 6:34 Te̱ kii̱ꞌ ketaꞌ a̱ ti̱xi̱n tundo̱oꞌ ja̱a̱nꞌ ndii, ni̱ xi̱ni̱ a̱ ndieeꞌ ne̱ yivi̱ꞌ kuaꞌa̱ꞌ yaꞌa̱ ja̱a̱nꞌ. Te̱ ni̱ ku̱vi̱ta i̱ni̱ a̱ xaꞌa̱ꞌ ni̱a̱, sa̱kanꞌ ña̱ nde̱e̱ naa mbe̱e̱, tiꞌ kö̱o̱ꞌ te̱ pa̱xto, nduuꞌ ni̱a̱. Te̱ ni̱ xa̱ꞌaꞌ saniaꞌá ña̱ꞌaꞌ a̱ kuaꞌa̱ꞌ nuu̱ꞌ ña̱ꞌa̱.
MAR 6:35 Te̱ kii̱ꞌ ni̱ kua̱a̱ꞌ kuaꞌa̱n ndii, ni̱ ku̱ya̱ti̱n te̱ nda̱ꞌaꞌ xaꞌa̱ꞌ a̱ nuu̱ꞌ a̱, te̱ ni̱ kaꞌa̱n ra̱ xiinꞌ a̱ ndii: ―Tákuiꞌe, xa̱ ni̱ kua̱a̱ꞌ va̱ vi̱ti̱n, te̱ miiꞌ kö̱o̱ꞌ yoo ndieeꞌ e̱ꞌ.
MAR 6:36 Va̱ꞌa̱ ka̱ sa̱ndutíá u̱nꞌ ne̱ yivi̱ꞌ, te̱ kiku̱ ni̱a̱ kuꞌu̱n ni̱a̱ xaꞌa̱ꞌ kuꞌu̱, uun ñu̱u̱ kualiꞌ ña̱ ñuꞌuꞌ ya̱ti̱n te̱ sa̱ta̱ꞌ ni̱a̱ ña̱ ku̱xi̱ ni̱a̱, sa̱kanꞌ ña̱ yoꞌoꞌ ndii, kö̱o̱ꞌ a̱ yoo ku̱xi̱ ni̱a̱ sa̱a̱ e̱ꞌ ―ni̱ kachi̱ ra̱.
MAR 6:37 Ndisu̱ ni̱ kaꞌa̱n a̱ xiinꞌ ra̱ ndii: ―Ndoꞌó ta̱xi̱ ña̱ ku̱xi̱ ni̱a̱ ―ni̱ kachi̱ a̱. Te̱ ni̱ na̱kui̱i̱n ra̱ ndii: ―¿Ñáá kuní u̱nꞌ ña̱ kuꞌu̱n sa̱ta̱ꞌ ndu̱ ña̱ ku̱xi̱ ne̱ kaa̱ꞌ xiinꞌ xu̱ꞌunꞌ ña̱ kiꞌinꞌ i̱i̱n te̱ yivi̱ꞌ naaꞌ sa̱chuunꞌ ra̱ uvi̱ ciento kivi̱ꞌ, te̱ ku̱vi̱ ta̱xi̱ e̱ꞌ ña̱ ku̱xi̱ ni̱a̱? ―ni̱ kachi̱ ra̱.
MAR 6:38 Sa̱kanꞌ te̱ ni̱ kaꞌa̱n ka̱ Jesús xiinꞌ ra̱ ndii: ―¿Sa̱a̱ taꞌan xita̱ꞌ va̱ꞌa̱ kumiꞌ ndo̱ꞌ? Kuaꞌa̱n ko̱to̱ ndo̱ꞌ ―ni̱ kachi̱ a̱. Te̱ ni̱ kaꞌa̱n ra̱ xiinꞌ a̱ kii̱ꞌ ni̱ ku̱nda̱ni̱ ra̱ sa̱a̱ taꞌan kuuꞌ a̱ ndii: ―Uꞌu̱n taꞌan xita̱ꞌ va̱ꞌa̱ te̱ uvi̱ taꞌan ti̱a̱kaꞌ kui̱ti̱ꞌ ―ni̱ kachi̱ ra̱.
MAR 6:39 Sa̱kanꞌ te̱ ni̱ kaꞌa̱n chuunꞌ Jesús xiinꞌ ra̱ ña̱ kaꞌa̱n ra̱ xiinꞌ ne̱ yivi̱ꞌ te̱ ku̱ndi̱e̱e̱ ti̱ꞌvi̱ ni̱a̱ nuu̱ꞌ i̱ti̱a̱ kuii̱ꞌ.
MAR 6:40 Te̱ ni̱ xi̱ku̱ndiee̱ ti̱ꞌvi̱ ne̱ yivi̱ꞌ ja̱a̱nꞌ. Sa̱va̱ ti̱ꞌvi̱ ni̱ ndiee̱ ciento ni̱a̱, te̱ sa̱va̱ ti̱ꞌvi̱ ni̱ ndiee̱ uvi̱ xi̱ko̱ uxi̱ ni̱a̱.
MAR 6:41 Sa̱kanꞌ te̱ ni̱ ki̱ꞌi̱n Jesús uꞌu̱n sa̱aꞌ xita̱ꞌ va̱ꞌa̱ ja̱a̱nꞌ xiinꞌ uvi̱ sa̱aꞌ ti̱a̱kaꞌ ja̱a̱nꞌ. Te̱ ni̱ na̱ko̱to̱ a̱ ndi̱viꞌ, te̱ ni̱ ta̱xi̱ a̱ ña̱ chi̱nda̱ni Ndiosí. Sa̱kanꞌ te̱ ni̱ sa̱kuachiꞌ a̱ xita̱ꞌ va̱ꞌa̱ ja̱a̱nꞌ xiinꞌ uvi̱ sa̱aꞌ ti̱a̱kaꞌ ja̱a̱nꞌ, te̱ ni̱ ta̱xi̱ ña̱ꞌaꞌ a̱ nda̱ꞌaꞌ te̱ nda̱ꞌaꞌ xaꞌa̱ꞌ a̱. Te̱ ni̱ xa̱xa̱ꞌ te̱ ja̱a̱nꞌ a̱ nda̱ꞌaꞌ sa̱kuuꞌ ne̱ yivi̱ꞌ kuaꞌa̱ꞌ ja̱a̱nꞌ.
MAR 6:42 Sa̱kanꞌ te̱ ni̱ xi̱xi̱ sa̱kuuꞌ ni̱a̱ nde̱e̱ ni̱ nda̱ꞌni̱ ni̱a̱.
MAR 6:43 Ndi̱ꞌi̱ ja̱a̱nꞌ te̱ ni̱ na̱ka̱ya̱ te̱ nda̱ꞌaꞌ xaꞌa̱ꞌ a̱ ja̱a̱nꞌ xita̱ꞌ va̱ꞌa̱ ñaꞌinꞌ xiinꞌ ti̱a̱kaꞌ. Te̱ ni̱ sa̱kutuꞌ ni̱a̱ uxi̱ uvi̱ taꞌan íkaꞌ naꞌnuꞌ xiinꞌ ña̱ ni̱ ndoo̱ ndo̱so̱ꞌ ja̱a̱nꞌ.
MAR 6:44 Te̱ ne̱ ni̱ xi̱xi̱ ja̱a̱nꞌ ña̱ mi̱iꞌ ndiꞌiꞌ te̱ yivi̱ꞌ kui̱ti̱ꞌ ndii, uꞌu̱n mií ni̱ ku̱u̱ ra̱.
MAR 6:45 Xa̱kaꞌán e̱ꞌ, te̱ ni̱ kaꞌa̱n Jesús xiinꞌ te̱ nda̱ꞌaꞌ xaꞌa̱ꞌ a̱, te̱ ni̱ ko̱ꞌni̱ ra̱ ti̱xi̱n tundo̱oꞌ te̱ ki̱ꞌi̱n i̱chiꞌ ra̱ kuꞌu̱n ra̱ tu̱ku̱ taꞌviꞌ yu̱ꞌuꞌ mi̱ni̱ ja̱a̱nꞌ te̱ xaa̱ ra̱ ñu̱u̱ ña̱ na̱niꞌ Betsaida. Te̱ kii̱ꞌ kuaꞌa̱n ra̱ ndii, ni̱ ndoo̱ a̱ sandutíá a̱ ne̱ yivi̱ꞌ kuaꞌa̱ꞌ ja̱a̱nꞌ.
MAR 6:46 Te̱ kii̱ꞌ ndi̱ꞌi̱ ni̱ sa̱ndutíá ña̱ꞌaꞌ a̱ ndii, ni̱ ka̱a̱ a̱ i̱i̱n xiki̱ꞌ kuaꞌa̱n a̱, te̱ nda̱tuꞌunꞌ a̱ xiinꞌ Ndiosí.
MAR 6:47 Te̱ kii̱ꞌ ni̱ ku̱u̱ ñu̱u ndii, xa̱ ni̱ ku̱xikaꞌ te̱ nda̱ꞌaꞌ xaꞌa̱ꞌ a̱ ja̱a̱nꞌ kuaꞌa̱n ra̱ xiinꞌ tundo̱oꞌ nuu̱ꞌ mi̱ni̱, te̱ ni̱ ndoo̱ i̱i̱n nda̱a̱ꞌ Jesús ñu̱ꞌuꞌ ja̱a̱nꞌ.
MAR 6:48 Te̱ kii̱ꞌ xa̱ kitúꞌ kuaꞌa̱n ndii, ni̱ xi̱ni̱ Jesús ña̱ ndoꞌoꞌ te̱ ja̱a̱nꞌ te̱ satuvi̱ꞌ ra̱ tundo̱oꞌ ja̱a̱nꞌ te̱ kuaꞌa̱n nu̱ꞌ, sa̱kanꞌ ña̱ kua̱xi̱ sumaꞌ tachi̱ꞌ. I̱kanꞌ te̱ xa̱ꞌaꞌ Jesús kuaꞌa̱n xaꞌaꞌ a̱ nuu̱ꞌ mi̱ni̱ miiꞌ ñuꞌuꞌ ra̱. Te̱ kii̱ꞌ ni̱ na̱niꞌi̱ꞌ ña̱ꞌaꞌ a̱ ndii, ni̱ xa̱a̱ a̱ nde̱e̱ naa ña̱ kuni xkaꞌndi̱a̱ kuaꞌa̱n a̱.
MAR 6:49 Te̱ kii̱ꞌ ni̱ xi̱ni̱ te̱ ja̱a̱nꞌ kua̱xi̱ xaꞌaꞌ a̱ nuu̱ꞌ ti̱kui mi̱ni̱ ja̱a̱nꞌ ndii, ni̱ ka̱ꞌanꞌ ra̱ ndii, i̱ꞌnaꞌ nduuꞌ a̱, te̱ ni̱ kua̱aꞌ niꞌvi va̱ ra̱.
MAR 6:50 Kua̱chi̱ ndii sa̱kuuꞌ ra̱ ni̱ xi̱ni̱ ña̱ꞌaꞌ, te̱ ni̱ yi̱ꞌvi va̱ ra̱. Ndisu̱ numi̱ꞌ te̱ ni̱ kaꞌa̱n a̱ xiinꞌ ra̱ ndii: ―Sa̱ndi̱e̱ni xiinꞌ miiꞌ ndo̱ꞌ te̱ kuän yiꞌvi ndo̱ꞌ, sa̱kanꞌ ña̱ yuꞌu̱ nduuꞌ i̱ ―ni̱ kachi̱ a̱.
MAR 6:51 Sa̱kanꞌ te̱ ni̱ sko̱ꞌnuꞌ a̱ ti̱xi̱n tundo̱oꞌ miiꞌ ñuꞌuꞌ te̱ ja̱a̱nꞌ, te̱ ni̱ xi̱kuii̱n tachi̱ꞌ ja̱a̱nꞌ. Ña̱ ja̱a̱nꞌ na ni̱ na̱nda̱ni̱ kooꞌ chukuuꞌ ra̱.
MAR 6:52 Sa̱kanꞌ ña̱ tïa̱ꞌan ku̱nda̱ni̱ ra̱ ndee ña̱ kuni kachi̱ a̱ ña̱ ni̱ nda̱sa̱kuaꞌa̱ꞌ Jesús xita̱ꞌ va̱ꞌa̱ kii̱ꞌ ni̱ sa̱kuxiꞌ a̱ ne̱ yivi̱ꞌ kuaꞌa̱ꞌ ja̱a̱nꞌ, sa̱kanꞌ ña̱ xi̱i̱ ka̱ nimá ra̱.
MAR 6:53 Te̱ kii̱ꞌ ni̱ xkaꞌndi̱a̱ Jesús xiinꞌ te̱ ja̱a̱nꞌ mi̱ni̱ ja̱a̱nꞌ ndii, ni̱ xa̱a̱ a̱ i̱i̱n ñu̱ꞌuꞌ ña̱ na̱niꞌ Genesaret. Te̱ ni̱ sa̱tiín ra̱ tundo̱oꞌ ja̱a̱nꞌ yu̱ꞌuꞌ mi̱ni̱ ja̱a̱nꞌ.
MAR 6:54 Te̱ kii̱ꞌ ni̱ ki̱ee̱̱ ra̱ xiinꞌ a̱ ti̱xi̱n tunꞌ ja̱a̱nꞌ ndii, xa̱kaꞌán e̱ꞌ, te̱ ni̱ na̱ku̱ni̱ ne̱ yivi̱ꞌ Jesús,
MAR 6:55 te̱ ni̱ xa̱ꞌaꞌ xaxa̱ꞌ ni̱a̱ kuento xaꞌa̱ꞌ a̱ ka̱niiꞌ nuu̱ꞌ ñu̱ꞌuꞌ ja̱a̱nꞌ xiinꞌ nda̱ꞌaꞌ a̱. Sa̱kanꞌ te̱ ni̱ xa̱ꞌaꞌ ne̱ ndieeꞌ sa̱a̱ kuaꞌa̱n i̱kanꞌ, kuan ndi̱a̱ka̱ ni̱a̱ ne̱ kuni ku̱vi̱ nuu̱ꞌ Jesús, miiꞌ xiniꞌ ni̱a̱ kuento yoo a̱, ndisoꞌ ña̱ꞌaꞌ ni̱a̱ nuu̱ꞌ tunꞌ xto̱.
MAR 6:56 Te̱ ndee ka̱ xaanꞌ xkaꞌndíá a̱ kuaꞌa̱n a̱ ñu̱u̱ kualiꞌ nduuꞌ a̱, uun ñu̱u̱ naꞌnuꞌ nduuꞌ a̱, uun xaꞌa̱ꞌ kuꞌu̱ nduuꞌ a̱ ndii, ni̱ ta̱ndi̱e̱e̱ ne̱ yivi̱ꞌ ne̱ kuni ku̱vi̱ ja̱a̱nꞌ i̱chiꞌ miiꞌ xitoꞌ xkaꞌndi̱a̱ a̱. Te̱ ni̱ kaꞌa̱n ndaꞌvi ni̱a̱ xiinꞌ a̱ ña̱ ta̱xi̱ a̱ tondi̱a̱ nda̱ꞌaꞌ ne̱ kuni ku̱vi̱ ja̱a̱nꞌ tee̱ꞌ yu̱ꞌuꞌ toto̱ kui̱ti̱ꞌ a̱. Te̱ sa̱kuuꞌ ne̱ ni̱ tondi̱a̱ nda̱ꞌaꞌ yu̱ꞌuꞌ toto̱ a̱ ja̱a̱nꞌ ndii, ni̱ nda̱ꞌa̱ ni̱a̱.
MAR 7:1 Untaꞌ ndii, ni̱ na̱kaya̱ te̱ fariseo nuu̱ꞌ Jesús xiinꞌ sa̱va̱ te̱ saniaꞌá tu̱ꞌu̱n nde̱iꞌ Ndiosí. Te̱ ja̱a̱nꞌ ndii, ñu̱u̱ Jerusalén ni̱ ki̱e̱e̱ ra̱.
MAR 7:2 Kii̱ꞌ ni̱ xi̱ni̱ te̱ ja̱a̱nꞌ ña̱ sa̱va̱ te̱ nda̱ꞌaꞌ xaꞌa̱ꞌ a̱ ndii, ndïkún ra̱ xata̱ꞌ ña̱ kaꞌán tu̱ꞌu̱n nde̱iꞌ te̱ ya̱taꞌ, sa̱kanꞌ ña̱ nï̱ na̱ti̱a̱ ra̱ nda̱ꞌaꞌ ra̱ kiꞌinꞌ i̱chiꞌ te̱ ku̱xi̱ ra̱, sa̱kanꞌ na ni̱ xi̱xi̱ ra̱ xiinꞌ nda̱ꞌaꞌ ki̱ni̱ xtuu te̱ ja̱a̱nꞌ. Te̱ xaꞌa̱ꞌ a̱ ja̱a̱nꞌ na ni̱ kaꞌa̱n ki̱ni̱ ra̱ xaꞌa̱ꞌ te̱ nda̱ꞌaꞌ xaꞌa̱ꞌ a̱ ja̱a̱nꞌ.
MAR 7:3 Sa̱kanꞌ ña̱ te̱ fariseo xiinꞌ sa̱kuuꞌ ne̱ taꞌanꞌ ndu̱, ne̱ judío ndii, xïxiꞌ ni̱a̱ naaꞌ tïa̱ꞌan na̱ti̱a̱ ni̱a̱ nda̱ꞌaꞌ ni̱a̱ kiꞌinꞌ i̱chiꞌ. Sa̱kanꞌ xaaꞌ ni̱a̱ xaꞌa̱ꞌ ña̱ ndikún ni̱ꞌi̱ ni̱a̱ xata̱ꞌ ña̱ xi xaá te̱ xii̱ꞌ ya̱taꞌ ndu̱.
MAR 7:4 Te̱ kii̱ꞌ kuaꞌa̱n ni̱a̱ ya̱ꞌvi̱, te̱ nandikoꞌ ni̱a̱ vi̱ꞌe̱ ni̱a̱ ndii, xïxiꞌ ni̱a̱ naaꞌ tïa̱ꞌan na̱ti̱a̱ ni̱a̱ nda̱ꞌaꞌ ni̱a̱ kiꞌinꞌ i̱chiꞌ. Ndisu̱ yoo kuaꞌa̱ꞌ ka̱ ña̱ ni̱ xa̱a̱ ne̱ xii̱ꞌ ya̱taꞌ ndu̱ xaaꞌ ni̱a̱ naa kuuꞌ ña̱ natiaꞌ ni̱a̱ ya̱xinꞌ, xiinꞌ ki̱si̱, xiinꞌ sa̱kuuꞌ nda̱chuunꞌ, ña̱ ni̱ kua̱ꞌa̱ xiinꞌ ka̱a̱, xiinꞌ tunꞌ xto̱ ni̱a̱.
MAR 7:5 Sa̱kanꞌ na ni̱ nda̱tuꞌu̱nꞌ ña̱ꞌaꞌ te̱ fariseo xiinꞌ te̱ saniaꞌá tu̱ꞌu̱n nde̱iꞌ Ndiosí ndii: ―¿Ndichun na sä̱xinú te̱ nda̱ꞌaꞌ xaꞌa̱ꞌ yoꞌó ña̱ xi xaá e̱ꞌ, ña̱ ni̱ na̱ko̱o̱ te̱ xii̱ꞌ ya̱taꞌ e̱ꞌ? Sa̱kanꞌ ña̱ xixiꞌ ra̱ xiinꞌ nda̱ꞌaꞌ ki̱ni̱ nuu̱ꞌ Ndiosí ―ni̱ kachi̱ ra̱.
MAR 7:6 Sa̱kanꞌ te̱ ni̱ kaꞌa̱n Jesús xiinꞌ ra̱ ndii: ―Ndoꞌó, te̱ xasuviꞌ xiinꞌ miiꞌ ndii, nda̱ku va̱ ni̱ kaꞌa̱n Isaías xaꞌa̱ꞌ ndo̱ꞌ kii̱ꞌ ni̱ kaꞌa̱n tiakú ra̱ tu̱ꞌu̱n Ndiosí miiꞌ kaꞌán a̱ ndii: Ne̱ yivi̱ꞌ yoꞌoꞌ ndii, xiinꞌ yu̱ꞌuꞌ kui̱ti̱ꞌ ni̱a̱ xitoꞌ kaꞌnuꞌ ni̱a̱ yuꞌu̱. Ndisu̱ nimá ni̱a̱ ndii, xikaꞌ yoo a̱ nuu̱ꞌ i̱.
MAR 7:7 Tiinꞌ kaꞌnuꞌ saka ni̱a̱ yuꞌu̱, kua̱chi̱ ndii kaꞌán chuunꞌ ni̱a̱ ña̱ xini tuní ne̱ yivi̱ꞌ kui̱ti̱ꞌ. Te̱ kaꞌán ni̱a̱ ña̱ tu̱ꞌu̱n nde̱iꞌ yuꞌu̱ nduuꞌ a̱. Ni̱ kachi̱ a̱.
MAR 7:8 Sa̱kanꞌ ña̱ xata̱ꞌ ndo̱ꞌ nakooꞌ ndo̱ꞌ ña̱ kaꞌán chuunꞌ Ndiosí, te̱ ndikún kixinꞌ ndo̱ꞌ xata̱ꞌ ña̱ xi xaá e̱ꞌ, ña̱ ni̱ na̱ko̱o̱ ne̱ xii̱ꞌ ya̱taꞌ e̱ꞌ, naa kuuꞌ ña̱ natiaꞌ ndo̱ꞌ yo̱o̱, xiinꞌ ña̱ natiaꞌ ndo̱ꞌ ya̱xinꞌ kiꞌinꞌ va̱ i̱chiꞌ, xiinꞌ kuaꞌa̱ꞌ ka̱ i̱nga̱ nuu̱ꞌ ña̱ xaaꞌ ndo̱ꞌ ―ni̱ kachi̱ a̱.
MAR 7:9 Te̱ ni̱ kaꞌa̱n tu̱ Jesús xiinꞌ te̱ ja̱a̱nꞌ ndii: ―Chu̱u̱n va̱ ndo̱ꞌ xiinꞌ ña̱ xaꞌnú ndo̱ꞌ ña̱ kaꞌán chuunꞌ Ndiosí, te̱ ndikún ndo̱ꞌ ña̱ xi xaá mi̱iꞌ ndo̱ꞌ.
MAR 7:10 Kua̱chi̱ ndii ni̱ ke̱ꞌi̱ Moisés tu̱ꞌu̱n Ndiosí nuu̱ꞌ tu̱tu̱ miiꞌ kaꞌán a̱ ndii: “Ko̱to̱ kaꞌnuꞌ ndo̱ꞌ yu̱vaꞌ siꞌiꞌ ndo̱ꞌ”, kachi a̱. Te̱ kaꞌán tu̱ a̱ ndii: “Yo̱o̱ ka̱ kani̱a̱ꞌa xiinꞌ yu̱vaꞌ si̱ꞌiꞌ ni̱a̱ ndii, kuní a̱ ña̱ ku̱vi̱ ni̱a̱”, kachi a̱.
MAR 7:11 Ndisu̱ ndoꞌó kaꞌán ndii, ku̱vi̱ kaꞌa̱n i̱i̱n ne̱ yivi̱ꞌ xiinꞌ yu̱vaꞌ siꞌiꞌ ni̱a̱ ndii: “Ña̱ꞌa̱ i̱ ndii, Corbán nduuꞌ a̱. Xaꞌa̱ꞌ a̱ ja̱a̱nꞌ na kü̱vi̱ chi̱ndi̱e̱eꞌ i̱ ndoꞌó, sa̱kanꞌ ña̱ sa̱kuuꞌ ña̱ꞌa̱ i̱ ndii, xa̱ ni̱ ta̱xi̱ kuento i̱ ña̱ ndi̱ti̱a̱ Ndiosí ku̱ndu̱u̱ a̱.”
MAR 7:12 Te̱ ndoꞌó kaꞌán ndii, naaꞌ kaꞌán i̱i̱n ne̱ yivi̱ꞌ sa̱kanꞌ ndii, küní a̱ ña̱ chi̱ndi̱e̱eꞌ ka̱ ni̱a̱ yu̱vaꞌ siꞌiꞌ ni̱a̱ xiinꞌ ña̱ꞌa̱ ni̱a̱.
MAR 7:13 Te̱ xiinꞌ ña̱ ja̱a̱nꞌ xaꞌnú ndo̱ꞌ ña̱ kaꞌán chuunꞌ Ndiosí, te̱ ndikún ndo̱ꞌ ña̱ xi xaá mi̱iꞌ ndo̱ꞌ, ña̱ sayaꞌá nuu̱ꞌ taꞌanꞌ ndo̱ꞌ, xiinꞌ kuaꞌa̱ꞌ ka̱ i̱nga̱ nuu̱ꞌ ña̱ xaaꞌ ndo̱ꞌ ―ni̱ kachi̱ a̱ xiinꞌ te̱ ja̱a̱nꞌ.
MAR 7:14 Sa̱kanꞌ te̱ ni̱ ka̱na̱ ni̱ tu̱ku̱u̱ a̱ ne̱ yivi̱ꞌ kuaꞌa̱ꞌ ja̱a̱nꞌ, te̱ ni̱ ku̱ya̱ti̱n ni̱a̱ nuu̱ꞌ a̱, te̱ ni̱ kaꞌa̱n a̱ xiinꞌ ni̱a̱ ndii: ―Ku̱ni̱ so̱ꞌo̱ va̱ sa̱kuuꞌ ndo̱ꞌ te̱ ku̱nda̱ni̱ ndo̱ꞌ ña̱ kaꞌa̱n i̱ xiinꞌ ndo̱ꞌ.
MAR 7:15 Nde̱e̱ i̱i̱n ña̱ xaxi̱ꞌ ne̱ yivi̱ꞌ säti̱viꞌ nimá ni̱a̱ nuu̱ꞌ Ndiosí. Süu̱ꞌ ja̱a̱nꞌ ndii tu̱ꞌu̱n ña̱ kieeꞌ yu̱ꞌuꞌ ni̱a̱ nduuꞌ ña̱ sati̱viꞌ nimá ni̱a̱ nuu̱ꞌ a̱.
MAR 7:16 Ndoꞌó, ne̱ xini so̱ꞌo̱ ndii, chu̱u̱n xaꞌaꞌ va̱ ndo̱ꞌ ña̱ ni̱ kaꞌa̱n i̱ ―ni̱ kachi̱ Jesús.
MAR 7:17 Sa̱kanꞌ te̱ ni̱ na̱ko̱o̱ Jesús ne̱ yivi̱ꞌ ja̱a̱nꞌ, te̱ ni̱ nda̱ꞌni̱ a̱ i̱i̱n vi̱ꞌe̱, te̱ ni̱ nda̱tuꞌu̱nꞌ ña̱ꞌaꞌ te̱ nda̱ꞌaꞌ xaꞌa̱ꞌ a̱ ndee ña̱ kuni kachi̱ ña̱ ni̱ kaꞌa̱n ndi̱a̱a̱ a̱ ja̱a̱nꞌ.
MAR 7:18 Sa̱kanꞌ te̱ ni̱ kaꞌa̱n a̱ xiinꞌ ra̱ ndii: ―¿Na sa̱kanꞌ ndii, ni̱ nde̱e̱ ndoꞌó nï̱ ku̱nda̱ni̱ ña̱ ni̱ kaꞌa̱n i̱ ja̱a̱nꞌ? Nde̱e̱ i̱i̱n ña̱ xaxi̱ꞌ e̱ꞌ kü̱vi̱ sa̱tíviꞌ nimá e̱ꞌ nuu̱ꞌ Ndiosí.
MAR 7:19 Sa̱kanꞌ ña̱, ña̱ xaxi̱ꞌ e̱ꞌ ja̱a̱nꞌ ndii, süu̱ꞌ nimá e̱ꞌ koꞌniꞌ a̱, süu̱ꞌ ja̱a̱nꞌ ndii xi̱ti̱ e̱ꞌ koꞌniꞌ a̱, te̱ xitíá a̱ kii̱ꞌ kuaꞌa̱n e̱ꞌ nuu̱ꞌ kuꞌu̱ ―ni̱ kachi̱ a̱ xiinꞌ ra̱. Te̱ xiinꞌ ña̱ ja̱a̱nꞌ ni̱ kaꞌa̱n Jesús ña̱ nde̱e̱ i̱i̱n ña̱ xaxi̱ꞌ e̱ꞌ säti̱viꞌ nimá e̱ꞌ nuu̱ꞌ Ndiosí.
MAR 7:20 Te̱ ni̱ kaꞌa̱n ka̱ Jesús ndii: ―Ndisu̱ ña̱ kaꞌán ne̱ yivi̱ꞌ ndii, ti̱xi̱n nimá ni̱a̱ kua̱xi̱ a̱, te̱ ña̱ ja̱a̱nꞌ nduuꞌ ña̱ sati̱viꞌ nimá ni̱a̱ nuu̱ꞌ Ndiosí.
MAR 7:21 Sa̱kanꞌ ña̱ nimá ni̱a̱ kua̱xi̱ ña̱ ni̱a̱ꞌa ña̱ xanini ni̱a̱. Naa kuuꞌ ña̱ kumiꞌ ni̱a̱ musa ni̱a̱, xiinꞌ ña̱ xiín ni̱a̱, xiinꞌ ña̱ xaꞌni̱ꞌ ni̱a̱ ne̱ yivi̱ꞌ,
MAR 7:22 xiinꞌ ña̱ xakuiꞌnaꞌ ni̱a̱, xiinꞌ ña̱ ndioo̱ꞌ i̱ni̱ va̱ ni̱a̱ xaꞌa̱ꞌ ña̱ꞌa̱ i̱nga̱ ne̱ yivi̱ꞌ, xiinꞌ ña̱ xaaꞌ va̱ ni̱a̱ ndee ka̱ ña̱ ni̱a̱ꞌa, xiinꞌ ña̱ xini xaꞌanꞌ ni̱a̱ ne̱ yivi̱ꞌ, xiinꞌ ña̱ ki̱ni̱ va̱ kuuꞌ ni̱a̱ xiinꞌ i̱i̱n ni̱a̱, xiinꞌ ña̱ nda̱si̱ꞌ nuu̱ꞌ ni̱a̱ xini ni̱a̱ ne̱ yivi̱ꞌ, xiinꞌ ña̱ kani̱a̱ꞌa ni̱a̱ xaꞌa̱ꞌ ne̱ yivi̱ꞌ, xiinꞌ ña̱ ñuñuꞌ ni̱a̱, xiinꞌ ña̱ küuꞌ kaxiꞌ ni̱a̱.
MAR 7:23 Te̱ sa̱kuuꞌ ña̱ ni̱a̱ꞌa ja̱a̱nꞌ kieeꞌ nimá ni̱a̱, te̱ sati̱viꞌ ña̱ꞌaꞌ a̱ nuu̱ꞌ Ndiosí ―ni̱ kachi̱ Jesús.
MAR 7:24 Te̱ ni̱ ke̱ta̱ Jesús i̱kanꞌ, te̱ kuaꞌa̱n a̱ xiinꞌ te̱ nda̱ꞌaꞌ xaꞌa̱ꞌ a̱ ñu̱ꞌuꞌ ya̱ti̱n ñu̱u̱ Tiro xiinꞌ ñu̱u̱ Sidón. Te̱ ni̱ nda̱ꞌni̱ a̱ i̱i̱n vi̱ꞌe̱, te̱ nï̱ kuni̱ a̱ ña̱ ku̱ni̱ ne̱ yivi̱ꞌ ña̱ i̱kanꞌ yoo a̱. Ndisu̱ nï̱ ku̱vi̱ ti̱si̱ꞌe a̱,
MAR 7:25 sa̱kanꞌ ña̱ ni̱ xi̱ni̱ i̱i̱n ña̱ꞌaꞌ kuento xaꞌa̱ꞌ a̱. Xa̱kaꞌán e̱ꞌ, te̱ ni̱ xa̱a̱ aꞌ, te̱ ni̱ xi̱kuii̱n xitiꞌ aꞌ nuu̱ꞌ a̱, sa̱kanꞌ ña̱ yoo i̱i̱n ñaꞌ siꞌe̱ aꞌ ñaꞌ naá ña̱ ndi̱va̱ꞌa̱ nimá.
MAR 7:26 Te̱ ñaꞌ griega, ñaꞌ ni̱ ki̱e̱e̱ nuu̱ꞌ ñu̱ꞌuꞌ Sirofenicia nduuꞌ aꞌ. Te̱ ni̱ kaꞌa̱n ndaꞌvi aꞌ xiinꞌ Jesús ña̱ xta̱ꞌniꞌ a̱ ña̱ ndi̱va̱ꞌa̱ ja̱a̱nꞌ nimá ñaꞌ siꞌe̱ aꞌ ja̱a̱nꞌ.
MAR 7:27 Sa̱kanꞌ te̱ ni̱ kaꞌa̱n a̱ xiinꞌ aꞌ ndii: ―Va̱ꞌa̱ ka̱ xi̱ꞌna̱ ta̱xi̱ e̱ꞌ ku̱xi̱ siꞌe̱ e̱ꞌ nde̱e̱ nda̱ꞌni̱ ni̱a̱, sa̱kanꞌ ña̱ vä̱ꞌa̱ na̱ꞌi̱n e̱ꞌ ña̱ xaxi̱ꞌ nuu̱ꞌ ni̱a̱, te̱ ko̱ꞌni̱ e̱ꞌ ña̱ ja̱a̱nꞌ nuu̱ꞌ naya̱ꞌ ―ni̱ kachi̱ a̱.
MAR 7:28 Te̱ ni̱ na̱kui̱i̱n ñaꞌ ja̱a̱nꞌ ndii: ―Ña̱ nda̱ku kaꞌán u̱nꞌ, tákuiꞌe. Ndisu̱ nde̱e̱ naya̱ꞌ ndii, xaxi̱ꞌ riꞌ xiꞌe̱ ña̱ koyó ti̱xi̱n mesa yu̱ꞌuꞌ ne̱ kuachi̱ꞌ kii̱ꞌ xixiꞌ ni̱a̱ ―ni̱ kachi̱ aꞌ xiinꞌ a̱.
MAR 7:29 Sa̱kanꞌ te̱ ni̱ kaꞌa̱n Jesús xiinꞌ aꞌ ndii: ―Va̱ꞌa̱, na̱a̱, na̱ndi̱koꞌ u̱nꞌ vi̱ꞌe̱ u̱nꞌ vi̱ti̱n. Xaꞌa̱ꞌ a̱ ña̱ ni̱ kaꞌa̱n u̱nꞌ kaa̱ꞌ ndii, xa̱ ni̱ ke̱ta̱ ña̱ ndi̱va̱ꞌa̱ ja̱a̱nꞌ nimá ñaꞌ siꞌe̱ u̱nꞌ ―ni̱ kachi Jesús xiinꞌ aꞌ.
MAR 7:30 Te̱ kii̱ꞌ ni̱ na̱xa̱a̱ ña̱ꞌaꞌ ja̱a̱nꞌ vi̱ꞌe̱ aꞌ ndii, ni̱ xi̱ni̱ aꞌ kanduꞌu̱ꞌ ñaꞌ lulu siꞌe̱ aꞌ ja̱a̱nꞌ nuu̱ꞌ tunꞌ xto̱, te̱ xa̱ ni̱ ke̱ta̱ tu̱ ña̱ ndi̱va̱ꞌa̱ ja̱a̱nꞌ nimá aꞌ.
MAR 7:31 Tu̱ku̱ ni̱ ni̱ ke̱ta̱ Jesús xiinꞌ te̱ nda̱ꞌaꞌ xaꞌa̱ꞌ a̱, te̱ ni̱ xkaꞌndi̱a̱ a̱ ya̱ti̱n ñu̱u̱ Tiro ja̱a̱nꞌ kuaꞌa̱n a̱ xiinꞌ ra̱. Te̱ ni̱ xkaꞌndi̱a̱ tu̱ a̱ ñu̱u̱ Sidón xi̱i̱nꞌ ñu̱ꞌuꞌ Decápolis, te̱ ni̱ xa̱a̱ a̱ yu̱ꞌuꞌ mi̱ni̱ Galilea.
MAR 7:32 Te̱ i̱kanꞌ ni̱ nde̱kui̱e̱ ne̱ yivi̱ꞌ nuu̱ꞌ a̱ xiinꞌ i̱i̱n te̱ soꞌoꞌ iꞌinꞌ. Te̱ ni̱ kaꞌa̱n ndaꞌvi ni̱a̱ xiinꞌ a̱ te̱ tondi̱a̱ nda̱ꞌaꞌ ña̱ꞌaꞌ a̱ te̱ nda̱ꞌa̱ ra̱.
MAR 7:33 Sa̱kanꞌ te̱ ni̱ na̱ka̱ siinꞌ a̱ te̱ ja̱a̱nꞌ nde̱e̱ ndo̱so̱ꞌ. Te̱ ni̱ se̱ꞌvi a̱ nuu̱ꞌ nda̱ꞌaꞌ a̱ uvi̱ sa̱aꞌ so̱ꞌo̱ ra̱. Te̱ ni̱ ko̱ndi̱a̱ tiasi̱ꞌi a̱ nuu̱ꞌ nuu̱ꞌ nda̱ꞌaꞌ a̱ ja̱a̱nꞌ, te̱ ni̱ tondi̱a̱ a̱ yaa̱ꞌ ra̱ xiinꞌ tiasi̱ꞌi a̱ ja̱a̱nꞌ.
MAR 7:34 Te̱ ni̱ na̱ko̱to̱ a̱ ndi̱viꞌ, te̱ ni̱ xaka̱ i̱ni̱ a̱, kaꞌán a̱ ndii: ―Efata ―ni̱ kachi̱ a̱. Te̱ ña̱ ja̱a̱nꞌ kuni kachi̱ a̱ ndii: Nuni̱a̱ꞌ vi̱ti̱n.
MAR 7:35 Xa̱kaꞌán e̱ꞌ sa̱kanꞌ te̱ ni̱ nuni̱a̱ꞌ so̱ꞌo̱ ra̱, te̱ ni̱ na̱ndu̱u̱ va̱ꞌa̱ tu̱ yaa̱ꞌ ra̱, te̱ ni̱ xa̱ꞌaꞌ kaꞌán kaxiꞌ ra̱.
MAR 7:36 Te̱ ni̱ kaꞌa̱n chuunꞌ a̱ xiinꞌ ne̱ yivi̱ꞌ ja̱a̱nꞌ ña̱ käꞌa̱n ni̱a̱ xiinꞌ nde̱e̱ i̱i̱n ne̱ yivi̱ꞌ xaꞌa̱ꞌ ña̱ ja̱a̱nꞌ. Ndisu̱ so̱ꞌo̱ kiku̱ꞌ ka̱ ni̱a̱ kuento xaꞌa̱ꞌ a̱ tee̱ꞌ ndee täxiꞌ xa̱chiꞌ a̱ sa̱a̱ ni̱a̱ ña̱ ja̱a̱nꞌ.
MAR 7:37 Te̱ ni̱ na̱nda̱ni̱ yaꞌa̱ ne̱ yivi̱ꞌ ja̱a̱nꞌ kaꞌán ni̱a̱ ndii: ―Sa̱kuuꞌ ña̱ xaaꞌ ra̱ ndii, ña̱ va̱ꞌa̱ nduuꞌ a̱. Te̱ nde̱e̱ ne̱ soꞌoꞌ nuniáꞌ so̱ꞌo̱ xaaꞌ ra̱, te̱ sanakaꞌán tu̱ ra̱ ne̱ iꞌinꞌ ―ni̱ kachi̱ ni̱a̱.
MAR 8:1 Kivi̱ꞌ ja̱a̱nꞌ ndii, kuaꞌa̱ꞌ yaꞌa̱ tu̱ku̱u̱ ne̱ yivi̱ꞌ ni̱ na̱kaya̱ nuu̱ꞌ Jesús, te̱ kö̱o̱ꞌ a̱ kumiꞌ ni̱a̱ ku̱xi̱ ni̱a̱. Sa̱kanꞌ te̱ ni̱ ka̱na̱ a̱ te̱ nda̱ꞌaꞌ xaꞌa̱ꞌ a̱, te̱ ni̱ kaꞌa̱n a̱ xiinꞌ ra̱ ndii:
MAR 8:2 ―Kuvita va̱ i̱ni̱ i̱ xaꞌa̱ꞌ ne̱ yivi̱ꞌ kuaꞌa̱ꞌ kaa̱ꞌ, sa̱kanꞌ ña̱ xa̱ kuaꞌa̱n uni̱ kivi̱ꞌ ndieeꞌ ni̱a̱ xiinꞌ e̱ꞌ, te̱ kö̱o̱ꞌ a̱ kumiꞌ ni̱a̱ ku̱xi̱ ni̱a̱.
MAR 8:3 Te̱ naaꞌ na̱ti̱ꞌviꞌ so̱ko ña̱ꞌaꞌ i̱ vi̱ꞌe̱ ni̱a̱ ndii, i̱yo̱ ku̱ni̱a̱a̱ꞌ ni̱a̱ i̱chiꞌ, sa̱kanꞌ ña̱ xikaꞌ ni̱ ki̱e̱e̱ sa̱va̱ ni̱a̱ ―ni̱ kachi̱ a̱.
MAR 8:4 Sa̱kanꞌ te̱ ni̱ kaꞌa̱n te̱ nda̱ꞌaꞌ xaꞌa̱ꞌ a̱ xiinꞌ a̱ ndii: ―Ndisu̱ miiꞌ taxi̱nꞌ kaaꞌ ndieeꞌ e̱ꞌ, tákuiꞌe. ¿Sa̱a̱ ku̱vi̱ ta̱xi̱ e̱ꞌ ña̱ ku̱xi̱ ne̱ yivi̱ꞌ kuaꞌa̱ꞌ kaa̱ꞌ te̱ nda̱ꞌni̱ ni̱a̱? ―ni̱ kachi̱ ra̱.
MAR 8:5 Sa̱kanꞌ te̱ ni̱ nda̱tuꞌu̱nꞌ ña̱ꞌaꞌ a̱ ndii: ―¿Sa̱a̱ taꞌan xita̱ꞌ va̱ꞌa̱ kumiꞌ ndo̱ꞌ? ―ni̱ kachi̱ a̱. Te̱ ni̱ na̱kui̱i̱n ra̱ ndii: ―Uxa̱ taꞌan a̱ ―ni̱ kachi̱ ra̱.
MAR 8:6 Sa̱kanꞌ te̱ ni̱ kaꞌa̱n chuunꞌ a̱ nuu̱ꞌ ne̱ yivi̱ꞌ te̱ ku̱ndi̱e̱e̱ ni̱a̱ nuu̱ꞌ ñu̱ꞌuꞌ ja̱a̱nꞌ. Te̱ ni̱ ki̱ꞌi̱n a̱ uxa̱ sa̱aꞌ xita̱ꞌ va̱ꞌa̱ ja̱a̱nꞌ, te̱ ni̱ ta̱xi̱ a̱ ña̱ chi̱nda̱ni Ndiosí. Te̱ ni̱ sa̱kuachiꞌ ña̱ꞌaꞌ a̱, te̱ ni̱ ta̱xi̱ ña̱ꞌaꞌ a̱ nda̱ꞌaꞌ te̱ nda̱ꞌaꞌ xaꞌa̱ꞌ a̱ ja̱a̱nꞌ. Te̱ ni̱ xa̱xa̱ꞌ ra̱ ña̱ ja̱a̱nꞌ nda̱ꞌaꞌ ne̱ kuaꞌa̱ꞌ ja̱a̱nꞌ.
MAR 8:7 Te̱ ni̱ ku̱miꞌ tu̱ te̱ nda̱ꞌaꞌ xaꞌa̱ꞌ a̱ ja̱a̱nꞌ ndiaꞌviꞌ ti̱a̱kaꞌ kualiꞌ, te̱ ni̱ ki̱ꞌi̱n a̱ riꞌ, te̱ ni̱ ta̱xi̱ tu̱ a̱ ña̱ chi̱nda̱ni Ndiosí. Te̱ ni̱ kaꞌa̱n chuunꞌ a̱ xiinꞌ ra̱ ña̱ xa̱xa̱ꞌ tu̱ ra̱ tiꞌ ja̱a̱nꞌ nda̱ꞌaꞌ ne̱ yivi̱ꞌ ja̱a̱nꞌ.
MAR 8:8 Ni̱ xi̱xi̱ ne̱ yivi̱ꞌ ja̱a̱nꞌ nde̱e̱ ni̱ nda̱ꞌni̱ ni̱a̱, te̱ ni̱ na̱ka̱ya̱ ra̱ uxa̱ taꞌan íkaꞌ naꞌnuꞌ va̱, ña̱ xaxi̱ꞌ ña̱ ni̱ ndoo̱ ndo̱so̱ꞌ.
MAR 8:9 Te̱ ne̱ ni̱ xi̱xi̱ ja̱a̱nꞌ ndii, ni̱ ku̱u̱ ni̱a̱ yatinꞌ ku̱miꞌ mií. Sa̱kanꞌ te̱ ni̱ sa̱ndutíá ña̱ꞌaꞌ Jesús.
MAR 8:10 Ndi̱ꞌi̱ ja̱a̱nꞌ te̱ ni̱ sko̱ꞌnuꞌ a̱ ti̱xi̱n i̱i̱n tundo̱oꞌ xiinꞌ te̱ nda̱ꞌaꞌ xaꞌa̱ꞌ a̱, te̱ kuaꞌa̱n a̱ nuu̱ꞌ ñu̱ꞌuꞌ Dalmanuta.
MAR 8:11 Sa̱kanꞌ te̱ ni̱ nde̱kui̱e̱ te̱ fariseo nuu̱ꞌ Jesús, te̱ ni̱ xa̱ꞌaꞌ iinꞌ ta̱an ra̱ xiinꞌ a̱ ndee ni̱ te̱ ko̱to̱ kua̱ꞌa̱ ña̱ꞌaꞌ ra̱. Sa̱kanꞌ na kuiiꞌ ni̱ kaꞌa̱n ra̱ xiinꞌ a̱ ña̱ sa̱a̱ a̱ i̱i̱n chu̱u̱n kaꞌnuꞌ ña̱ taxiꞌ Ndiosí.
MAR 8:12 Ni̱ xaka̱ i̱ni̱ a̱ kaꞌán a̱ ndii: ―Ndoꞌó, ne̱ ndieeꞌ i̱i̱n yivi̱ꞌ vi̱ti̱n ndii, xikán ndo̱ꞌ chu̱u̱n kaꞌnuꞌ nuu̱ꞌ i̱, ndisu̱ kaꞌán nda̱ku i̱ xiinꞌ ndo̱ꞌ ndii, nde̱e̱ i̱i̱n chu̱u̱n kaꞌnuꞌ sä̱a̱ i̱ nuu̱ꞌ ndo̱ꞌ ―ni̱ kachi̱ a̱.
MAR 8:13 Te̱ ni̱ ndoo̱ ra̱ itaꞌ ra̱ i̱kanꞌ, te̱ ni̱ sko̱ꞌnuꞌ a̱ tundo̱oꞌ ja̱a̱nꞌ, te̱ kuaꞌa̱n a̱ tu̱ku̱ taꞌviꞌ mi̱ni̱ Galilea ja̱a̱nꞌ.
MAR 8:14 Te̱ nda̱ꞌaꞌ xaꞌa̱ꞌ Jesús ndii, ni̱ na̱ndoso̱ꞌ ra̱ ko̱ni̱ꞌi̱ ra̱ xita̱ꞌ va̱ꞌa̱, te̱ i̱i̱n nda̱a̱ꞌ kui̱ti̱ꞌ a̱ niꞌiꞌ ra̱ ñuꞌuꞌ ra̱ ti̱xi̱n tundo̱oꞌ ja̱a̱nꞌ kuaꞌa̱n ra̱.
MAR 8:15 Te̱ ni̱ kaꞌa̱n chuunꞌ Jesús xiinꞌ ra̱ ndii: ―Ko̱to̱ na xitoꞌ xiinꞌ miiꞌ ndo̱ꞌ nuu̱ꞌ yu̱chiꞌ levadura, ña̱ tiinꞌ te̱ fariseo xiinꞌ te̱ nduuꞌ kuenta Herodes ―ni̱ kachi̱ a̱.
MAR 8:16 Te̱ ni̱ xa̱ꞌaꞌ kaꞌán xiinꞌ taꞌanꞌ ra̱ ndii: ―Kaꞌán a̱ sa̱kanꞌ xiinꞌ e̱ꞌ, sa̱kanꞌ ña̱ kö̱o̱ꞌ xita̱ꞌ va̱ꞌa̱ ndisoꞌ e̱ꞌ ―kachi ra̱.
MAR 8:17 Te̱ ni̱ xi̱ni̱ Jesús ña̱ ndatuꞌunꞌ xiinꞌ taꞌanꞌ ra̱, te̱ ni̱ kaꞌa̱n a̱ xiinꞌ ra̱ ndii: ―¿Ndichun ndatuꞌunꞌ xiinꞌ taꞌanꞌ ndo̱ꞌ xaꞌa̱ꞌ xita̱ꞌ va̱ꞌa̱? ¿Ñáá kusaaꞌ kü̱vi̱ na̱ku̱ni̱ ndo̱ꞌ ña̱ kaꞌán i̱ te̱ ku̱nda̱ni̱ ndo̱ꞌ a̱? ¿Ñáá xi̱i̱ ka̱ nimá ndo̱ꞌ nde̱e̱ vi̱ti̱n?
MAR 8:18 Yoo ndu̱chiꞌ nuu̱ꞌ ndo̱ꞌ, ndisu̱ xïtoꞌ ndo̱ꞌ xiinꞌ a̱, te̱ yoo tu̱ so̱ꞌo̱ ndo̱ꞌ, ndisu̱ xïni so̱ꞌo̱ ndo̱ꞌ. ¿Ñáá näkaꞌanꞌ ndo̱ꞌ ña̱ ni̱ xa̱a̱ i̱?
MAR 8:19 Kii̱ꞌ ni̱ sa̱kuachiꞌ i̱ uꞌu̱n taꞌan xita̱ꞌ va̱ꞌa̱, te̱ ni̱ xi̱xi̱ uꞌu̱n mií ne̱ yivi̱ꞌ ndii, ¿sa̱a̱ taꞌan íkaꞌ naꞌnuꞌ va̱ chituꞌ ña̱ xaxi̱ꞌ ni̱ ndoo̱ ndo̱so̱ꞌ ni̱ na̱chii̱ꞌ ndo̱ꞌ? ―ni̱ kachi̱ a̱ xiinꞌ ra̱. Te̱ ni̱ kaꞌa̱n ra̱ ndii: ―Uxi̱ uvi̱ taꞌan nu̱ꞌ ―ni̱ kachi̱ ra̱.
MAR 8:20 Sa̱kanꞌ te̱ ni̱ kaꞌa̱n tu̱ku̱u̱ a̱ xiinꞌ ra̱ ndii: ―Te̱ kii̱ꞌ ni̱ sa̱kuachiꞌ i̱ uxa̱ taꞌan xita̱ꞌ va̱ꞌa̱, te̱ ni̱ xi̱xi̱ ku̱miꞌ mií ne̱ yivi̱ꞌ ndii, ¿sa̱a̱ taꞌan íkaꞌ naꞌnuꞌ va̱ chituꞌ ña̱ xaxi̱ꞌ ña̱ ni̱ ndoo̱ ndo̱so̱ꞌ ni̱ na̱chii̱ꞌ ndo̱ꞌ? ―ni̱ kachi̱ a̱ xiinꞌ ra̱. Te̱ ni̱ kaꞌa̱n ra̱ ndii: ―Uxa̱ taꞌan nu̱ꞌ ―ni̱ kachi̱ ra̱.
MAR 8:21 Sa̱kanꞌ te̱ ni̱ kaꞌa̱n ka̱ a̱ xiinꞌ ra̱ ndii: ―¿Ñáá ni̱ nde̱e̱ sa̱kanꞌ kü̱nda̱ni̱ ndo̱ꞌ? ―ni̱ kachi̱ a̱.
MAR 8:22 Sa̱kanꞌ te̱ ni̱ xa̱a̱ Jesús xiinꞌ te̱ nda̱ꞌaꞌ xaꞌa̱ꞌ a̱ ñu̱u̱ Betsaida, te̱ ni̱ nde̱kui̱e̱ ne̱ yivi̱ꞌ nuu̱ꞌ a̱ xiinꞌ i̱i̱n te̱ kuiꞌe nuu̱ꞌ. Te̱ ni̱ kaꞌa̱n ndaꞌvi ni̱a̱ xiinꞌ a̱ ña̱ tondi̱a̱ nda̱ꞌaꞌ ña̱ꞌaꞌ a̱ te̱ nda̱ꞌa̱ ra̱.
MAR 8:23 I̱kanꞌ te̱ ni̱ ti̱i̱n a̱ nda̱ꞌaꞌ te̱ kuiꞌe nuu̱ꞌ ja̱a̱nꞌ. Te̱ ni̱ na̱ka̱ ña̱ꞌaꞌ a̱, te̱ kuaꞌa̱n a̱ nuu̱ꞌ ñu̱u̱ ja̱a̱nꞌ xiinꞌ ra̱. Te̱ ni̱ ko̱ndi̱a̱ tiasi̱ꞌi a̱ ndu̱chiꞌ nuu̱ꞌ ra̱, te̱ ni̱ tondi̱a̱ nda̱ꞌaꞌ ña̱ꞌaꞌ a̱, te̱ ni̱ nda̱tuꞌu̱nꞌ ña̱ꞌaꞌ a̱ naaꞌ xa̱ ku̱vi̱ xitoꞌ ra̱ sie.
MAR 8:24 Sa̱kanꞌ te̱ ni̱ xi̱to̱ te̱ ja̱a̱nꞌ, te̱ ni̱ kaꞌa̱n ra̱ ndii: ―Ku̱vi̱ xini i̱ ne̱ yivi̱ꞌ, ndisu̱ naa iinꞌ i̱tunꞌ kui̱ti̱ꞌ iinꞌ ni̱a̱ nuu̱ꞌ i̱, te̱ kuan kua̱xi̱ ni̱a̱ xikaꞌ ni̱a̱ ―ni̱ kachi̱ ra̱.
MAR 8:25 Sa̱kanꞌ te̱ ni̱ tondi̱a̱ nda̱ꞌaꞌ ni̱ tu̱ku̱u̱ a̱ ndu̱chiꞌ nuu̱ꞌ ra̱ ja̱a̱nꞌ, te̱ ni̱ xa̱ꞌaꞌ ra̱ xitoꞌ tukuuꞌ ra̱. Te̱ xa̱ ni̱ nda̱ꞌa̱ ra̱, te̱ ku̱vi̱ xitoꞌ kaxiꞌ ra̱ sa̱kuuꞌ ña̱ yoo.
MAR 8:26 Ndi̱ꞌi̱ ja̱a̱nꞌ, te̱ ni̱ ti̱ꞌviꞌ ña̱ꞌaꞌ a̱ vi̱ꞌe̱ ra̱, te̱ ni̱ kaꞌa̱n a̱ xiinꞌ ra̱ ndii: ―Ndä̱ꞌni̱ ka̱ u̱nꞌ ñu̱u̱ yoꞌoꞌ, ni̱ nde̱e̱ käꞌa̱n tu̱ u̱nꞌ xiinꞌ ne̱ ndieeꞌ ñu̱u̱ yoꞌoꞌ ña̱ ni̱ nda̱ꞌa̱ u̱nꞌ ―ni̱ kachi̱ a̱.
MAR 8:27 Te̱ ni̱ ke̱ta̱ Jesús i̱kanꞌ, te̱ kuaꞌa̱n a̱ xiinꞌ te̱ nda̱ꞌaꞌ xaꞌa̱ꞌ a̱ ñu̱u̱ ña̱ nduuꞌ nda̱ꞌaꞌ ñu̱u̱ Cesarea Filipo, te̱ ni̱ nda̱tuꞌu̱nꞌ a̱ te̱ ja̱a̱nꞌ kii̱ꞌ kuaꞌa̱n ra̱ i̱chiꞌ ja̱a̱nꞌ ndii: ―¿Yo̱o̱ nduuꞌ yuꞌu̱, kachi ne̱ yivi̱ꞌ? ―ni̱ kachi̱ a̱.
MAR 8:28 Te̱ ni̱ kaꞌa̱n ra̱ xiinꞌ a̱ ndii: ―Sa̱va̱ ne̱ yivi̱ꞌ kaꞌán ña̱ Juan, te̱ ni̱ sa̱kuchiꞌ ne̱ yivi̱ꞌ kuenta Ndiosí, nduuꞌ u̱nꞌ, te̱ sa̱va̱ tu̱ku̱ ni̱a̱ kaꞌán ña̱ Elías nduuꞌ u̱nꞌ, te̱ sa̱va̱ tu̱ku̱ ni̱a̱ kaꞌán ña̱ i̱nga̱ te̱ ni̱ kaꞌa̱n tiakú tu̱ꞌu̱n Ndiosí xta̱ꞌanꞌ nduuꞌ u̱nꞌ ―ni̱ kachi̱ ra̱.
MAR 8:29 Sa̱kanꞌ te̱ ni̱ kaꞌa̱n a̱ xiinꞌ ra̱ ndii: ―Te̱ ndoꞌó ndii, ¿yo̱o̱ nduuꞌ yuꞌu̱, kachi ndo̱ꞌ? ―ni̱ kachi̱ a̱. Te̱ ni̱ na̱kui̱i̱n Pedro kaꞌán ra̱ xiinꞌ a̱ ndii: ―Yoꞌó nduuꞌ Cristo, ña̱ ni̱ ti̱a̱nu̱ꞌ Ndiosí sa̱kakú ne̱ yivi̱ꞌ ―ni̱ kachi̱ ra̱.
MAR 8:30 Ndisu̱ ni̱ kaꞌa̱n chuunꞌ ndi̱e̱eꞌ a̱ xiinꞌ ra̱ ña̱ käꞌa̱n ra̱ xiinꞌ nde̱e̱ i̱i̱n ne̱ yivi̱ꞌ yo̱o̱ nduuꞌ a̱.
MAR 8:31 Sa̱kanꞌ te̱ ni̱ xa̱ꞌaꞌ Jesús saniaꞌá ña̱ꞌaꞌ a̱ ña̱ kuní a̱ ña̱ ku̱ndo̱ꞌo̱ uꞌvi̱ va̱ ña̱ nduuꞌ tu̱ te̱ yivi̱ꞌ, te̱ sa̱ndi̱e̱e̱ kuiꞌe ña̱ꞌaꞌ te̱ xi̱xa̱ nuu̱ꞌ ñu̱u̱, xiinꞌ sutu̱ kuuꞌ nu̱uꞌ, xiinꞌ te̱ saniaꞌá tu̱ꞌu̱n nde̱iꞌ Ndiosí, te̱ ka̱ꞌni̱ꞌ ña̱ꞌaꞌ ra̱, ndisu̱ na̱ti̱a̱ku̱ a̱ kivi̱ꞌ ña̱ uni̱.
MAR 8:32 Te̱ ni̱ kaꞌa̱n kaxiꞌ a̱ ña̱ ja̱a̱nꞌ xiinꞌ ra̱. Sa̱kanꞌ te̱ ni̱ xta̱ꞌniꞌ siinꞌ ña̱ꞌaꞌ Pedro, te̱ ni̱ xa̱ꞌaꞌ kaniꞌ kuento ña̱ꞌaꞌ ra̱.
MAR 8:33 I̱kanꞌ te̱ ni̱ ndi̱ko̱ kuiín Jesús, te̱ ni̱ na̱ko̱to̱ a̱ nuu̱ꞌ i̱nga̱ ka̱ te̱ nda̱ꞌaꞌ xaꞌa̱ꞌ a̱ ja̱a̱nꞌ, te̱ ni̱ ka̱ni̱ kuento a̱ Pedro kaꞌán a̱ ndii: ―Kuaꞌan ndi̱a̱ꞌa̱ ñaa̱ꞌ. Kaꞌán u̱nꞌ nde̱e̱ naa ña̱ ndi̱va̱ꞌa̱. Te̱ xänini u̱nꞌ sa̱a̱ kuní Ndiosí, süu̱ꞌ ja̱a̱nꞌ ndii xanini u̱nꞌ naa xanini ne̱ yivi̱ꞌ kui̱ti̱ꞌ ―ni̱ kachi̱ a̱.
MAR 8:34 Sa̱kanꞌ te̱ ni̱ ka̱na̱ Jesús te̱ nda̱ꞌaꞌ xaꞌa̱ꞌ a̱ xiinꞌ ne̱ yivi̱ꞌ kuaꞌa̱ꞌ, te̱ ni̱ kaꞌa̱n a̱ ndii: ―Naaꞌ yo̱o̱ ka̱ kuni ku̱ndiku̱n i̱chiꞌ yuꞌu̱ ndii, kuní a̱ ña̱ na̱ko̱o̱ ni̱a̱ ña̱ kuní mi̱iꞌ ni̱a̱, te̱ na ko̱o̱ tu̱ꞌva̱ tu̱ ni̱a̱ te̱ ku̱ndo̱ꞌo̱ ni̱a̱ nde̱e̱ naa ku̱ndo̱ꞌo̱ i̱ nuu̱ꞌ krusín, te̱ ku̱ndiku̱n ni̱a̱ yuꞌu̱.
MAR 8:35 Kua̱chi̱ ndii, yo̱o̱ ka̱ kuni sa̱kakú xiinꞌ miiꞌ mi̱iꞌ ndii, ku̱vi̱ ni̱a̱. Ndisu̱ yo̱o̱ ka̱ taxiꞌ kivi̱ꞌ ñu̱u̱ ni̱a̱ xaꞌa̱ꞌ i̱chiꞌ yuꞌu̱ xiinꞌ xaꞌa̱ꞌ tu̱ꞌu̱n va̱ꞌa̱ ndii, na̱ti̱i̱n ni̱a̱ kivi̱ꞌ ñu̱u̱ ña̱ kö̱o̱ꞌ kivi̱ꞌ ndiꞌiꞌ.
MAR 8:36 Te̱ kuä̱sa̱ꞌ kuní tu̱ kivi̱ꞌ ñu̱u̱ i̱i̱n ne̱ yivi̱ꞌ naaꞌ ka̱nando ni̱a̱ sa̱kuuꞌ ña̱ꞌa̱ ña̱ yoo i̱i̱n yivi̱ꞌ, te̱ ku̱vi̱ ni̱a̱ nuu̱ꞌ Ndiosí.
MAR 8:37 Sa̱kanꞌ ña̱ kö̱o̱ꞌ nde̱e̱ i̱i̱n ña̱ꞌa̱ i̱i̱n yivi̱ꞌ ña̱ ku̱vi̱ chi̱ka̱ndi̱a̱ ni̱a̱ xaꞌa̱ꞌ kivi̱ꞌ ñu̱u̱, ña̱ kö̱o̱ꞌ kivi̱ꞌ ndiꞌiꞌ.
MAR 8:38 Te̱ yo̱o̱ ka̱ kuchani xaꞌa̱ꞌ yuꞌu̱ xiinꞌ xaꞌa̱ꞌ tu̱ꞌu̱n i̱ nuu̱ꞌ ne̱ ndisoꞌ kua̱chi̱ ndieeꞌ vi̱ti̱n, ne̱ xaꞌní ndo̱so̱ꞌ Ndiosí nde̱e̱ naa xaaꞌ i̱i̱n ne̱ kumiꞌ musa ndii, i̱i̱n kachi ku̱chani tu̱ yuꞌu̱, ña̱ nduuꞌ tu̱ te̱ yivi̱ꞌ, xaꞌa̱ꞌ ne̱ ja̱a̱nꞌ nuu̱ꞌ Ndiosí kii̱ꞌ ki̱xi̱n tu̱ku̱u̱ i̱ i̱i̱n yivi̱ꞌ xiinꞌ ña̱ ndi̱e̱eꞌ yu̱vaꞌ i̱ Ndiosí, xiinꞌ ña̱ ndi̱e̱eꞌ sa̱kuuꞌ ángele, ña̱ xikaꞌ nuuꞌ nuu̱ꞌ a̱.
MAR 9:1 Te̱ ni̱ kaꞌa̱n ka̱ tu̱ a̱ xiinꞌ ni̱a̱ ndii: ―Ña̱ nda̱ku kaꞌán i̱ xiinꞌ ndo̱ꞌ ndii, kaꞌni̱ sa̱va̱ ne̱ yivi̱ꞌ te̱i̱n ndoꞌó yoꞌoꞌ vi̱ti̱n ndii, kü̱vi̱ ni̱a̱ nde̱e̱ ku̱ni̱ ni̱a̱ ña̱ xaa̱ ña̱ xaꞌndia chuunꞌ Ndiosí xiinꞌ ña̱ ndi̱e̱e̱ꞌ a̱ ―ni̱ kachi̱ a̱.
MAR 9:2 Iñu̱ taꞌan kivi̱ꞌ ni̱ xkaꞌndi̱a̱, te̱ ni̱ na̱ka̱ Jesús Pedro xiinꞌ Jacobo xiinꞌ Juan, te̱ kuaꞌa̱n siinꞌ a̱ xiinꞌ ra̱ i̱i̱n tindu̱ꞌ sukun. Te̱ ni̱ xi̱ni̱ te̱ ja̱a̱nꞌ ña̱ ni̱ na̱ndu̱u̱ nda̱tu̱nꞌ va̱ a̱.
MAR 9:3 Te̱ toto̱ a̱ ndii, ni̱ na̱ndu̱u̱ yiꞌé kooꞌ chukuuꞌ a̱, te̱ ya̱a̱ kachi̱ꞌ vi̱ꞌ a̱. Nde̱e̱ i̱i̱n ne̱ yivi̱ꞌ i̱i̱n yivi̱ꞌ nde̱e̱ miiꞌ ka̱ kii̱ꞌ natiaꞌ ni̱a̱ ndii, kü̱vi̱ nda̱sa̱ya̱a̱ ni̱a̱ toto̱ naa toto̱ a̱ ja̱a̱nꞌ.
MAR 9:4 I̱kanꞌ te̱ ni̱ xi̱ni̱ ra̱ ña̱ ni̱ tuvi̱ Elías xiinꞌ Moisés, te̱ ndatuꞌunꞌ ra̱ xiinꞌ Jesús.
MAR 9:5 I̱kanꞌ te̱ ni̱ kaꞌa̱n Pedro xiinꞌ a̱ ndii: ―Va̱ꞌa̱ ña̱ kua̱xi̱ ndu̱ yoꞌoꞌ, tákuiꞌe. Na ka̱sa̱ꞌa̱ ndu̱ uni̱ taꞌan ti̱a̱ꞌvaꞌ. I̱i̱n a̱ ku̱nduꞌu̱ꞌ yoꞌó, te̱ i̱i̱n a̱ ku̱nduꞌu̱ꞌ Moisés, te̱ i̱i̱n a̱ ku̱nduꞌu̱ꞌ Elías ―ni̱ kachi̱ ra̱.
MAR 9:6 Ni̱ kaꞌa̱n ra̱ sa̱kanꞌ xiinꞌ Jesús sa̱kanꞌ ña̱ xïní ka̱ ra̱ ndee ña̱ kaꞌa̱n ra̱, sa̱kanꞌ ña̱ ni̱ yi̱ꞌvi va̱ uni̱ sa̱aꞌ te̱ ja̱a̱nꞌ.
MAR 9:7 Sa̱kanꞌ te̱ ni̱ nu̱u̱ i̱i̱n viko̱ꞌ, te̱ ni̱ ti̱saꞌví a̱ sa̱kuuꞌ te̱ itaꞌ i̱kanꞌ. Te̱ te̱i̱n viko̱ꞌ ja̱a̱nꞌ ni̱ kaꞌa̱n i̱i̱n tachi̱ꞌ yu̱ꞌuꞌ ndii: ―Ña̱ ñaa̱ꞌ nduuꞌ siꞌe̱ mani̱ꞌ i̱. Ku̱ni̱ so̱ꞌo̱ ndo̱ꞌ ña̱ kaꞌán a̱ xiinꞌ ndo̱ꞌ ―ni̱ kachi̱ a̱.
MAR 9:8 Te̱ xa̱kaꞌán e̱ꞌ, te̱ ni̱ na̱ko̱to̱ te̱ ja̱a̱nꞌ sa̱a̱ xinundu̱u̱ miiꞌ itaꞌ ra̱ ja̱a̱nꞌ, ndisu̱ nde̱e̱ i̱i̱n kö̱o̱ꞌ ni̱ xini ka̱ ra̱. Ndee i̱i̱n nda̱a̱ꞌ Jesús kui̱ti̱ꞌ ni̱ xi̱ni̱ ra̱ i̱kanꞌ.
MAR 9:9 Te̱ kii̱ꞌ nakaa̱ꞌ a̱ xiinꞌ ra̱ tindu̱ꞌ ja̱a̱nꞌ ndii, ni̱ kaꞌa̱n chuunꞌ a̱ xiinꞌ ra̱ ña̱ käꞌa̱n ra̱ xiinꞌ nde̱e̱ i̱i̱n ne̱ yivi̱ꞌ ña̱ ni̱ xi̱ni̱ ra̱ i̱kanꞌ. Süu̱ꞌ ja̱a̱nꞌ ndii nde̱e̱ kii̱ꞌ na̱ti̱a̱ku̱ ña̱ nduuꞌ tu̱ te̱ yivi̱ꞌ, te̱ ku̱vi̱ kaꞌa̱n ra̱ xaꞌa̱ꞌ ña̱ ja̱a̱nꞌ.
MAR 9:10 Te̱ ni̱ sa̱xinu̱ ra̱ ña̱ ni̱ kaꞌa̱n chuunꞌ a̱ xiinꞌ ra̱ ja̱a̱nꞌ. Ndisu̱ ni̱ xa̱ꞌaꞌ ndatuꞌúnꞌ taꞌanꞌ ra̱ ndee ña̱ kuni kachi̱ a̱ ña̱ na̱ti̱a̱ku̱ tu̱ku̱u̱ a̱ ja̱a̱nꞌ.
MAR 9:11 Te̱ ni̱ nda̱tuꞌu̱nꞌ ra̱ Jesús ndii: ―Naaꞌ sa̱kanꞌ ndii, ¿ndichun na kaꞌán te̱ saniaꞌá tu̱ꞌu̱n nde̱iꞌ Ndiosí ña̱ xi̱ꞌna̱ ka̱ Elías na̱ndi̱koꞌ, sa̱kanꞌ vi̱ꞌ te̱ ki̱xi̱n ña̱ sa̱kakú ne̱ yivi̱ꞌ? ―ni̱ kachi̱ ra̱.
MAR 9:12 Te̱ ni̱ kaꞌa̱n a̱ xiinꞌ ra̱ ndii: ―Ña̱ ndi̱xa̱ nduuꞌ a̱ ndii, xi̱ꞌna̱ ka̱ Elías ki̱xi̱n, te̱ sa̱kooꞌ tu̱ꞌva̱ ra̱ sa̱kuuꞌ ña̱ yoo. Te̱ ndii yoso̱ꞌ a̱ nuu̱ꞌ tu̱tu̱ Ndiosí miiꞌ kaꞌán a̱ xaꞌa̱ꞌ yuꞌu̱, ña̱ nduuꞌ tu̱ te̱ yivi̱ꞌ, ña̱ sa̱ndoꞌoꞌ kuaꞌa̱ꞌ te̱ yivi̱ꞌ yuꞌu̱, te̱ sa̱ndi̱e̱e̱ kuiꞌe tu̱ ra̱ yuꞌu̱.
MAR 9:13 Ndisu̱ kaꞌán yuꞌu̱ xiinꞌ ndo̱ꞌ ña̱ xa̱ ni̱ ki̱xi̱n Elías ja̱a̱nꞌ, te̱ ni̱ xa̱a̱ ne̱ yivi̱ꞌ sa̱a̱ ka̱ ni̱ kuni̱ ni̱a̱ xiinꞌ ra̱ naa kaꞌán tu̱tu̱ Ndiosí xaꞌa̱ꞌ ra̱ ―ni̱ kachi̱ a̱.
MAR 9:14 Kii̱ꞌ ni̱ xa̱a̱ Jesús xiinꞌ te̱ uni̱ taꞌan ja̱a̱nꞌ ndienu̱ miiꞌ ndieeꞌ i̱nga̱ te̱ nda̱ꞌaꞌ xaꞌa̱ꞌ a̱ ndii, ni̱ xi̱ni̱ a̱ kuaꞌa̱ꞌ yaꞌa̱ ne̱ yivi̱ꞌ sa̱a̱ xinundu̱u̱ xi̱i̱nꞌ ra̱. Te̱ itaꞌ tu̱ sa̱va̱ te̱ saniaꞌá tu̱ꞌu̱n nde̱iꞌ Ndiosí kaniꞌ taꞌanꞌ kuento ra̱ xiinꞌ te̱ ja̱a̱nꞌ.
MAR 9:15 Kii̱ꞌ ni̱ xi̱ni̱ sa̱kuuꞌ ne̱ yivi̱ꞌ kuaꞌa̱ꞌ ja̱a̱nꞌ kua̱xi̱ Jesús ndii, ni̱ na̱nda̱ni̱ ni̱a̱, te̱ ni̱ ta̱xtaꞌanꞌ ni̱a̱ kuaꞌa̱n na̱kua̱tu̱ ña̱ꞌaꞌ ni̱a̱.
MAR 9:16 Te̱ ni̱ kaꞌa̱n a̱ xiinꞌ te̱ ja̱a̱nꞌ ndii: ―¿Ndee xaꞌa̱ꞌ kaniꞌ taꞌanꞌ ndo̱ꞌ kuento xiinꞌ te̱ kaa̱ꞌ? ―ni̱ kachi̱ a̱ xiinꞌ ra̱.
MAR 9:17 Sa̱kanꞌ te̱ ni̱ kaꞌa̱n i̱i̱n te̱ kaꞌni̱ te̱i̱n ne̱ yivi̱ꞌ ja̱a̱nꞌ xiinꞌ a̱ ndii: ―Tákuiꞌe, siꞌe̱ i̱ kua̱xi̱ ndi̱a̱ka̱ i̱ nuu̱ꞌ u̱nꞌ, sa̱kanꞌ ña̱ ña̱ ndi̱va̱ꞌa̱ naá nimá ra̱, te̱ xaaꞌ iꞌinꞌ ña̱ꞌaꞌ a̱.
MAR 9:18 Miiꞌ ka̱ xikaꞌ ra̱ te̱ kaniꞌ ña̱ꞌaꞌ a̱, te̱ suku̱ꞌ ña̱ꞌaꞌ a̱ ñu̱ꞌuꞌ, te̱ tava̱ꞌ a̱ pele̱ yu̱ꞌuꞌ ra̱, te̱ sakeꞌi̱ꞌ a̱ nu̱ꞌu̱ ra̱, te̱ xai̱tunꞌ ña̱ꞌaꞌ a̱. Xa̱ ni̱ kaꞌa̱n i̱ xiinꞌ te̱ nda̱ꞌaꞌ xaꞌa̱ꞌ u̱nꞌ te̱ xta̱ꞌniꞌ ra̱ a̱ nimá siꞌe̱ i̱ kaa̱ꞌ, ndisu̱ nï̱ ku̱vi̱ xta̱ꞌniꞌ ra̱ a̱ ―ni̱ kachi̱ ra̱ xiinꞌ Jesús.
MAR 9:19 Sa̱kanꞌ te̱ ni̱ kaꞌa̱n a̱ xiinꞌ ne̱ yivi̱ꞌ ja̱a̱nꞌ ndii: ―Ne̱ ï̱ni̱ xini Ndiosí nduuꞌ ndoꞌó, ne̱ ndieeꞌ i̱i̱n yivi̱ꞌ vi̱ti̱n. ¿Sa̱a̱ ka̱ vi̱ꞌ taꞌan ka̱ kivi̱ꞌ ko̱o̱ i̱ xiinꞌ ndo̱ꞌ? Te̱, ¿sa̱a̱ ka̱ vi̱ꞌ taꞌan ka̱ kivi̱ꞌ ku̱ndi̱e̱ni i̱ ña̱ xaaꞌ ndo̱ꞌ? Ni̱a̱ꞌa̱ ndo̱ꞌ yoꞌoꞌ xiinꞌ te̱ sa̱va̱ ñaa̱ꞌ ―ni̱ kachi̱ a̱.
MAR 9:20 Sa̱kanꞌ te̱ ni̱ ki̱xi̱n ndi̱a̱ka̱ ña̱ꞌaꞌ ni̱a̱ nuu̱ꞌ a̱. Te̱ kii̱ꞌ ni̱ xi̱ni̱ ña̱ ndi̱va̱ꞌa̱ ja̱a̱nꞌ Jesús ndii, ni̱ ki̱si̱ ndi̱e̱eꞌ va̱ a̱ te̱ sa̱va̱ ja̱a̱nꞌ, te̱ ni̱ ndu̱va̱ ra̱ ñu̱ꞌuꞌ xikoꞌ kava̱ ra̱ xikaꞌ ra̱ i̱kanꞌ. Te̱ ni̱ ki̱e̱e̱ pele̱ yu̱ꞌuꞌ ra̱.
MAR 9:21 Sa̱kanꞌ te̱ ni̱ nda̱tuꞌu̱nꞌ Jesús yu̱vaꞌ te̱ ja̱a̱nꞌ ndii: ―¿A̱ma̱ vi̱ꞌ ndoꞌoꞌ ra̱ sa̱kanꞌ? ―ni̱ kachi̱ a̱. Te̱ ni̱ kaꞌa̱n te̱ ja̱a̱nꞌ xiinꞌ a̱ ndii: ―Nde̱e̱ kii̱ꞌ lulu vi̱ꞌ ra̱.
MAR 9:22 Kuaꞌa̱ꞌ va̱ i̱chiꞌ skóꞌniꞌ ña̱ꞌaꞌ ña̱ ndi̱va̱ꞌa̱ ja̱a̱nꞌ nuu̱ꞌ ñuꞌu̱ xiinꞌ nuu̱ꞌ ti̱kui te̱ ka̱ꞌni̱ꞌ ña̱ꞌaꞌ a̱. Sa̱kanꞌ na kuiiꞌ naaꞌ yoo ña̱ ku̱vi̱ sa̱a̱ u̱nꞌ xaꞌa̱ꞌ ra̱ ndii, ku̱vi̱ta i̱ni̱ u̱nꞌ xaꞌa̱ꞌ ra̱, te̱ chi̱ndi̱e̱eꞌ u̱nꞌ nduꞌu̱ ―ni̱ kachi̱ ra̱.
MAR 9:23 I̱kanꞌ te̱ ni̱ kaꞌa̱n ni̱ tu̱ku̱u̱ Jesús xiinꞌ ra̱ ndii: ―Käꞌa̱n u̱nꞌ “naaꞌ ku̱vi̱”, kua̱chi̱ ndii sa̱kuuꞌ a̱ ku̱vi̱ sa̱a̱ i̱ xaꞌa̱ꞌ ne̱ i̱ni̱ xini yuꞌu̱ ―ni̱ kachi̱ a̱.
MAR 9:24 Xa̱kaꞌán e̱ꞌ, te̱ ni̱ kaꞌa̱n tiꞌeꞌ yu̱vaꞌ te̱ sa̱va̱ ja̱a̱nꞌ ndii: ―I̱ni̱ i̱ xini i̱ yoꞌó, tákuiꞌe. Ndisu̱ ta̱xi̱ u̱nꞌ ña̱ kui̱ni̱ va̱ꞌa̱ ka̱ i̱ ku̱ni̱ i̱ yoꞌó ―ni̱ kachi̱ ra̱.
MAR 9:25 Te̱ kii̱ꞌ ni̱ xi̱ni̱ Jesús ña̱ ni̱ xa̱ꞌaꞌ nakutuꞌ ne̱ yivi̱ꞌ kuaꞌa̱ꞌ yaꞌa̱ ja̱a̱nꞌ miiꞌ iinꞌ a̱ ndii, ni̱ kaꞌa̱n ndi̱e̱eꞌ a̱ xiinꞌ ña̱ ndi̱va̱ꞌa̱ ja̱a̱nꞌ ndii: ―Yoꞌó, espíritu ña̱ ndi̱va̱ꞌa̱, ña̱ xasoꞌoꞌ te̱ xaaꞌ iꞌinꞌ tu̱ u̱nꞌ ndii. Kaꞌán chuunꞌ i̱ xiinꞌ u̱nꞌ, kuaꞌan ke̱ta̱ nimá te̱ sa̱va̱ ñaa̱ꞌ, te̱ kö̱o̱ꞌ kivi̱ꞌ ka̱ na̱ndi̱koꞌ u̱nꞌ ―ni̱ kachi̱ a̱.
MAR 9:26 Sa̱kanꞌ te̱ ni̱ ndeꞌi̱ ra̱, te̱ ni̱ ki̱si̱ ndi̱e̱eꞌ va̱ ña̱ꞌaꞌ a̱. Te̱ ni̱ ke̱ta̱ ña̱ ndi̱va̱ꞌa̱ ja̱a̱nꞌ nimá ra̱, te̱ kuaꞌa̱n a̱. Te̱ ni̱ ndoo̱ ra̱ ka̱nduꞌu̱ꞌ ra̱ ñu̱ꞌuꞌ ndee naa te̱ xa̱ ni̱ xiꞌi̱. Te̱ kuaꞌa̱ꞌ ne̱ yivi̱ꞌ ja̱a̱nꞌ ni̱ kaꞌa̱n ña̱ xa̱ ni̱ xiꞌi̱ ra̱.
MAR 9:27 Ndisu̱ ni̱ ti̱i̱n Jesús nda̱ꞌaꞌ ra̱, te̱ ni̱ nda̱ni̱ꞌi̱ ña̱ꞌaꞌ a̱. Te̱ ni̱ xi̱kuii̱n ndi̱chi̱ ra̱.
MAR 9:28 Te̱ kii̱ꞌ ni̱ nda̱ꞌni̱ a̱ i̱i̱n vi̱ꞌe̱ ndii, ni̱ nda̱tuꞌu̱nꞌ siinꞌ ña̱ꞌaꞌ te̱ nda̱ꞌaꞌ xaꞌa̱ꞌ a̱ kaꞌán ra̱ ndii: ―¿Ndichun na nï̱ kü̱vi̱ xta̱ꞌniꞌ ndu̱ ña̱ ndi̱va̱ꞌa̱ ja̱a̱nꞌ? ―ni̱ kachi̱ ra̱.
MAR 9:29 Te̱ ni̱ kaꞌa̱n a̱ xiinꞌ ra̱ ndii: ―Ña̱ ndi̱va̱ꞌa̱ naa ña̱ ja̱a̱nꞌ ndii, kuní a̱ ña̱ kaꞌa̱n va̱ e̱ꞌ xiinꞌ Ndiosí, te̱ kuní tu̱ a̱ ña̱ ko̱o̱ ndi̱ti̱a̱ e̱ꞌ, te̱ ku̱vi̱ xta̱ꞌniꞌ e̱ꞌ ña̱ ja̱a̱nꞌ ―ni̱ kachi̱ a̱.
MAR 9:30 Kii̱ꞌ ni̱ ke̱ta̱ a̱ i̱kanꞌ kuaꞌa̱n a̱ xiinꞌ te̱ nda̱ꞌaꞌ xaꞌa̱ꞌ a̱ ndii, ni̱ xkaꞌndi̱a̱ a̱ ñu̱ꞌuꞌ Galilea, ndisu̱ nï̱ kuní a̱ ña̱ ku̱ni̱ ña̱ꞌaꞌ nde̱e̱ i̱i̱n ne̱ yivi̱ꞌ,
MAR 9:31 kua̱chi̱ ndii te̱ nda̱ꞌaꞌ xaꞌa̱ꞌ a̱ saniaꞌá a̱ kuaꞌa̱n a̱, te̱ ni̱ kaꞌa̱n a̱ xiinꞌ ra̱ ndii: ―Ña̱ nduuꞌ tu̱ te̱ yivi̱ꞌ ndii, sa̱na̱kuaꞌa ña̱ꞌaꞌ ne̱ yivi̱ꞌ nda̱ꞌaꞌ te̱ kaꞌnuꞌ, te̱ ka̱ꞌni̱ꞌ ña̱ꞌaꞌ ra̱. Ndisu̱ kivi̱ꞌ ña̱ uni̱ te̱ na̱ti̱a̱ku̱ a̱ ―ni̱ kachi̱ a̱ xiinꞌ ra̱.
MAR 9:32 Ndisu̱ nï̱ ku̱nda̱ni̱ te̱ ja̱a̱nꞌ ña̱ kaꞌán a̱ xiinꞌ ra̱, te̱ ni̱ yi̱ꞌvi ra̱ nda̱tuꞌu̱nꞌ ña̱ꞌaꞌ ra̱ xa̱ꞌaꞌ ña̱ ja̱a̱nꞌ.
MAR 9:33 Te̱ kii̱ꞌ ni̱ xa̱a̱ a̱ ñu̱u̱ Capernaum ndii, ni̱ nda̱ꞌni̱ a̱ i̱i̱n vi̱ꞌe̱ xiinꞌ te̱ nda̱ꞌaꞌ xaꞌa̱ꞌ a̱, te̱ ni̱ nda̱tuꞌu̱nꞌ ña̱ꞌaꞌ a̱ ndii: ―¿Ndee xaꞌa̱ꞌ kaniꞌ taꞌanꞌ ndo̱ꞌ kuento kii̱ꞌ kua̱xi̱ e̱ꞌ i̱chiꞌ? ―ni̱ kachi̱ a̱.
MAR 9:34 Ndisu̱ nï̱ na̱kui̱i̱n ra̱, sa̱kanꞌ ña̱ ni̱ ka̱ni̱ taꞌanꞌ kuento ra̱ i̱chiꞌ xaꞌa̱ꞌ yo̱o̱ nduuꞌ te̱ ja̱a̱nꞌ ku̱ndu̱u̱ te̱ kaꞌnuꞌ ka̱ nuu̱ꞌ ra̱.
MAR 9:35 Sa̱kanꞌ te̱ ni̱ xi̱ku̱nduꞌu̱ꞌ a̱, te̱ ni̱ ka̱na̱ a̱ te̱ uxi̱ uvi̱ ja̱a̱nꞌ, te̱ ni̱ kaꞌa̱n a̱ xiinꞌ ra̱ ndii: ―Yo̱o̱ ka̱ kuni ku̱ndu̱u̱ ne̱ kaꞌnuꞌ ka̱ ndii, kuní a̱ ku̱ndu̱u̱ ni̱a̱ ne̱ soꞌo̱ꞌ ndiꞌiꞌ nuu̱ꞌ sa̱kuuꞌ ndo̱ꞌ, te̱ ku̱ndu̱u̱ tu̱ ni̱a̱ ne̱ ka̱ka̱ nu̱u̱ nuu̱ꞌ sa̱kuuꞌ ndo̱ꞌ ―ni̱ kachi̱ a̱ xiinꞌ ra̱.
MAR 9:36 Sa̱kanꞌ te̱ ni̱ ki̱ꞌi̱n a̱ i̱i̱n te̱ lulu xa̱ni̱ a̱ ma̱ꞌinꞌ te̱ ja̱a̱nꞌ. Ndi̱ꞌi̱ ja̱a̱nꞌ, te̱ ni̱ na̱ꞌi̱n ña̱ꞌaꞌ a̱ naá nda̱ꞌaꞌ a̱, te̱ ni̱ kaꞌa̱n a̱ xiinꞌ te̱ nda̱ꞌaꞌ xaꞌa̱ꞌ a̱ ja̱a̱nꞌ ndii:
MAR 9:37 ―Yo̱o̱ ka̱ natiinꞌ i̱i̱n te̱ lulu nde̱e̱ naa te̱ yoꞌoꞌ xaꞌa̱ꞌ a̱ ña̱ nduuꞌ ni̱a̱ kuenta i̱ ndii, yuꞌu̱ natiinꞌ ni̱a̱. Te̱ yo̱o̱ ka̱ natiinꞌ yuꞌu̱ ndii, süu̱ꞌ yuꞌu̱ kui̱ti̱ꞌ natiinꞌ ni̱a̱. Süu̱ꞌ ja̱a̱nꞌ ndii natiinꞌ tu̱ ni̱a̱ ña̱ ni̱ ti̱a̱nu̱ꞌ yuꞌu̱ ―ni̱ kachi̱ a̱.
MAR 9:38 Sa̱kanꞌ te̱ ni̱ kaꞌa̱n Juan xiinꞌ Jesús ndii: ―Tákuiꞌe, ni̱ xi̱ni̱ ndu̱ i̱i̱n te̱ tava̱ꞌ ña̱ ndi̱va̱ꞌa̱ nimá ne̱ yivi̱ꞌ xiinꞌ ña̱ ndi̱e̱eꞌ u̱nꞌ. Te̱ ni̱ xika̱ ndu̱ sa̱i̱n kuiín ña̱ꞌaꞌ ndu̱, kua̱chi̱ ndii süu̱ꞌ te̱ xikaꞌ xiinꞌ e̱ꞌ nduuꞌ ra̱ ―ni̱ kachi̱ ra̱.
MAR 9:39 Ndisu̱ ni̱ kaꞌa̱n Jesús xiinꞌ ra̱ ndii: ―Sä̱i̱n kuiín ña̱ꞌaꞌ ndo̱ꞌ, sa̱kanꞌ ña̱ nde̱e̱ i̱i̱n ne̱ yivi̱ꞌ kü̱vi̱ ka̱ni̱a̱ꞌa xaꞌa̱ꞌ i̱ kii̱ꞌ ndi̱ꞌi̱ xaaꞌ ni̱a̱ chu̱u̱n kaꞌnuꞌ kooꞌ chukuuꞌ ja̱a̱nꞌ xiinꞌ ña̱ ndi̱e̱eꞌ i̱.
MAR 9:40 Kua̱chi̱ ndii, yo̱o̱ ka̱ näkasi yoo ndii, ne̱ chindieeꞌ yoo nduuꞌ ni̱a̱.
MAR 9:41 Ña̱ nda̱ku kaꞌán i̱ xiinꞌ ndo̱ꞌ ña̱ yo̱o̱ ka̱ taxiꞌ tee̱ꞌ ti̱kui ndaꞌvi so̱ꞌo̱ ko̱ꞌo̱ ndoꞌó xaꞌa̱ꞌ a̱ ña̱ nduuꞌ ndo̱ꞌ kuenta ña̱ ni̱ ti̱a̱nu̱ꞌ Ndiosí sa̱kakú ne̱ yivi̱ꞌ ndii, sa̱ñuꞌuꞌ ña̱ꞌaꞌ Ndiosí ―ni̱ kachi̱ Jesús xiinꞌ ra̱.
MAR 9:42 Sa̱kanꞌ te̱ ni̱ kaꞌa̱n ka̱ Jesús xiinꞌ ra̱ ndii: ―Te̱ ne̱ yivi̱ꞌ ne̱ kavikoꞌ i̱i̱n ne̱ lulu, ne̱ i̱ni̱ xini yuꞌu̱ nde̱e̱ naa te̱ yo̱ꞌo̱ꞌ, te̱ sa̱a̱ ni̱a̱ kua̱chi̱ ndii, nde̱e̱ chaaꞌ ka̱ na ko̱tii̱n i̱i̱n yuu̱ꞌ molino suku̱nꞌ ne̱ kavikoꞌ ña̱ꞌaꞌ ja̱a̱nꞌ, te̱ skoꞌni̱ꞌ ni̱a̱ nde̱e̱ ma̱aꞌ ti̱xi̱n mi̱ni̱.
MAR 9:43 Naaꞌ nda̱ꞌaꞌ u̱nꞌ xaaꞌ sa̱kanꞌ te̱ xaaꞌ u̱nꞌ kua̱chi̱ ndii, va̱ꞌa̱ ka̱ ke̱ndoso̱ꞌ u̱nꞌ u̱n. Kua̱chi̱ ndii nde̱e̱ chaaꞌ ka̱ ku̱ndu̱u̱ u̱nꞌ te̱ tikunduꞌ i̱i̱n nda̱a̱ꞌ nda̱ꞌaꞌ, te̱ na̱ti̱i̱n u̱nꞌ kivi̱ꞌ ñu̱u̱ ña̱ kö̱o̱ꞌ kivi̱ꞌ ndiꞌiꞌ, te̱ sa̱kanꞌ ña̱ kuꞌu̱n u̱nꞌ xiinꞌ uvi̱ sa̱aꞌ nda̱ꞌaꞌ u̱nꞌ vi̱ꞌe̱ ndi̱a̱yaꞌ miiꞌ kö̱o̱ꞌ kivi̱ꞌ ndaꞌvá ñuꞌu̱.
MAR 9:44 Te̱ i̱kanꞌ ndii, kö̱o̱ꞌ kivi̱ꞌ xiꞌí ti̱ku̱xiꞌ, te̱ ni̱ nde̱e̱ kö̱o̱ꞌ kivi̱ꞌ ndaꞌva̱ tu̱ ñuꞌu̱.
MAR 9:45 Te̱ naaꞌ xaꞌa̱ꞌ u̱nꞌ xaaꞌ sa̱kanꞌ te̱ xaaꞌ u̱nꞌ kua̱chi̱ ndii, va̱ꞌa̱ ka̱ ke̱ndoso̱ꞌ u̱nꞌ u̱n. Kua̱chi̱ ndii nde̱e̱ chaaꞌ ka̱ ku̱ndu̱u̱ u̱nꞌ te̱ tikunduꞌ i̱i̱n nda̱a̱ꞌ xaꞌa̱ꞌ, te̱ na̱ti̱i̱n u̱nꞌ kivi̱ꞌ ñu̱u̱ ña̱ kö̱o̱ꞌ kivi̱ꞌ ndiꞌiꞌ, te̱ sa̱kanꞌ ña̱ kuꞌu̱n u̱nꞌ xiinꞌ uvi̱ sa̱aꞌ xaꞌa̱ꞌ u̱nꞌ vi̱ꞌe̱ ndi̱a̱yaꞌ miiꞌ kö̱o̱ꞌ kivi̱ꞌ ndaꞌvá ñuꞌu̱.
MAR 9:46 Te̱ i̱kanꞌ ndii, kö̱o̱ꞌ kivi̱ꞌ xiꞌí ti̱ku̱xiꞌ, te̱ ni̱ nde̱e̱ kö̱o̱ꞌ kivi̱ꞌ ndaꞌva̱ tu̱ ñuꞌu̱.
MAR 9:47 Te̱ naaꞌ ndu̱chiꞌ nuu̱ꞌ u̱nꞌ xaaꞌ sa̱kanꞌ te̱ xaaꞌ u̱nꞌ kua̱chi̱ ndii, va̱ꞌa̱ ka̱ xta̱ꞌniꞌ u̱nꞌ u̱n. Kua̱chi̱ ndii nde̱e̱ chaaꞌ ka̱ ku̱ndu̱u̱ u̱nꞌ te̱ kuiꞌe i̱i̱n nda̱a̱ꞌ ndu̱chiꞌ nuu̱ꞌ, te̱ kiꞌvi̱ u̱nꞌ miiꞌ xaꞌndia chuunꞌ Ndiosí, te̱ sa̱kanꞌ ña̱ kuꞌu̱n u̱nꞌ xiinꞌ uvi̱ sa̱aꞌ ndu̱chiꞌ nuu̱ꞌ u̱nꞌ vi̱ꞌe̱ ndi̱a̱yaꞌ miiꞌ kö̱o̱ꞌ kivi̱ꞌ ndaꞌva̱ ñuꞌu̱.
MAR 9:48 Te̱ i̱kanꞌ ndii, kö̱o̱ꞌ kivi̱ꞌ xiꞌí ti̱ku̱xiꞌ, te̱ ni̱ nde̱e̱ kö̱o̱ꞌ kivi̱ꞌ ndaꞌvá tu̱ ñuꞌu̱.
MAR 9:49 ’Ñuꞌu̱ nduuꞌ nde̱e̱ naa ii̱nꞌ ña̱ xaaꞌ uꞌva̱ sa̱kuuꞌ ndoꞌó, nde̱e̱ naa xaaꞌ uꞌva̱ ne̱ yivi̱ꞌ ña̱ nasoko̱ꞌ ni̱a̱ nuu̱ꞌ Ndiosí.
MAR 9:50 Ii̱nꞌ ndii, ña̱ va̱ꞌa̱ nduuꞌ a̱, ndisu̱ naaꞌ ti̱viꞌ a̱ ndii, kü̱vi̱ ka̱ nda̱sa̱va̱ꞌa̱ e̱ꞌ. Sa̱kanꞌ na kuiiꞌ ku̱ndi̱e̱e̱ mani̱ꞌ xiinꞌ taꞌanꞌ i̱ꞌi̱n ndoꞌó, te̱ ku̱ndu̱u̱ ndo̱ꞌ nde̱e̱ naa ii̱nꞌ va̱ꞌa̱ ―ni̱ kachi̱ Jesús.
MAR 10:1 Ndi̱ꞌi̱ ja̱a̱nꞌ, te̱ ni̱ ke̱ta̱ Jesús i̱kanꞌ te̱ kuaꞌa̱n a̱ xiinꞌ te̱ nda̱ꞌaꞌ xaꞌa̱ꞌ a̱ tu̱ku̱ taꞌviꞌ i̱ti̱a̱ Jordán, te̱ ni̱ xa̱a̱ a̱ nuu̱ꞌ ñu̱ꞌuꞌ Judea. Te̱ tu̱ku̱ sa̱kanꞌ ni̱ na̱kaya̱ kuaꞌa̱ꞌ yaꞌa̱ ne̱ yivi̱ꞌ nuu̱ꞌ a̱ miiꞌ iinꞌ a̱, te̱ ni̱ sa̱niaꞌá ña̱ꞌaꞌ a̱ naa xi xaá a̱.
MAR 10:2 Sa̱kanꞌ te̱ ni̱ ku̱ya̱ti̱n sa̱va̱ te̱ fariseo nuu̱ꞌ a̱ te̱ ko̱to̱ kua̱ꞌa̱ ña̱ꞌaꞌ ra̱ kaꞌán ra̱ ndii: ―Tákuiꞌe, ¿ñáá kande̱iꞌ ña̱ nataꞌviꞌ taꞌanꞌ i̱i̱n te̱ yivi̱ꞌ xiinꞌ ñaꞌ siꞌi ra̱? ―kachi ra̱.
MAR 10:3 Sa̱kanꞌ te̱ ni̱ na̱kui̱i̱n a̱ nuu̱ꞌ ra̱ ndii: ―¿Ndee ña̱ ni̱ ke̱ꞌi̱ Moisés xta̱ꞌanꞌ xaꞌa̱ꞌ ña̱ ja̱a̱nꞌ? ―ni̱ kachi̱ a̱.
MAR 10:4 Te̱ ni̱ na̱kui̱i̱n te̱ ja̱a̱nꞌ ndii: ―Moisés ndii, ni̱ ta̱xi̱ ra̱ ña̱ ke̱ꞌi̱ i̱i̱n te̱ yivi̱ꞌ i̱i̱n tu̱tu̱ miiꞌ kaꞌán a̱ ña̱ nakooꞌ ra̱ ñaꞌ siꞌiꞌ ra̱, te̱ xiinꞌ ña̱ ja̱a̱nꞌ ku̱vi̱ na̱ta̱ꞌviꞌ taꞌanꞌ ni̱a̱ ―ni̱ kachi̱ ra̱.
MAR 10:5 Sa̱kanꞌ te̱ ni̱ kaꞌa̱n Jesús xiinꞌ ra̱ ndii: ―Tu̱ꞌu̱n nde̱iꞌ ja̱a̱nꞌ ndii, ni̱ na̱ko̱o̱ ña̱ꞌaꞌ Moisés xaꞌa̱ꞌ ña̱ xi̱i̱ va̱ nimá ndo̱ꞌ.
MAR 10:6 Ndisu̱ nde̱e̱ ña̱ nu̱uꞌ kii̱ꞌ ni̱ xa̱ꞌa̱ Ndiosí i̱i̱n yivi̱ꞌ ndii, ni̱ xa̱ꞌa̱ a̱ tiaa̱, te̱ ni̱ xa̱ꞌa̱ tu̱ a̱ ña̱ꞌaꞌ.
MAR 10:7 Sa̱kanꞌ na kuiiꞌ na̱ko̱o̱ tiaa̱ yu̱vaꞌ siꞌiꞌ ra̱ te̱ ndu̱i̱i̱n ra̱ xiinꞌ ñaꞌ siꞌi ra̱,
MAR 10:8 te̱ uvi̱ sa̱aꞌ ni̱a̱ ndii, i̱i̱n nda̱a̱ꞌ na̱ndu̱u̱ ni̱a̱. Xaꞌa̱ꞌ a̱ ja̱a̱nꞌ na süu̱ꞌ uvi̱ taꞌan ka̱ kuuꞌ ne̱ ja̱a̱nꞌ, süu̱ꞌ ja̱a̱nꞌ ndii i̱i̱n nda̱a̱ꞌ nduuꞌ ni̱a̱.
MAR 10:9 Sa̱kanꞌ na kuiiꞌ ne̱ ni̱ nda̱sa̱i̱i̱n Ndiosí ndii, vä̱ꞌa̱ na̱ta̱ꞌviꞌ ña̱ꞌaꞌ nde̱e̱ i̱i̱n ne̱ yivi̱ꞌ ―ni̱ kachi̱ Jesús.
MAR 10:10 Te̱ kii̱ꞌ ni̱ xa̱a̱ Jesús xiinꞌ te̱ nda̱ꞌaꞌ xaꞌa̱ꞌ a̱ vi̱ꞌe̱ ndii, ni̱ nda̱tuꞌu̱nꞌ ni̱ tukuuꞌ ña̱ꞌaꞌ ra̱ xaꞌa̱ꞌ ña̱ nataꞌviꞌ taꞌanꞌ ne̱ yivi̱ꞌ ja̱a̱nꞌ.
MAR 10:11 Ni̱ kaꞌa̱n ka̱ Jesús xiinꞌ ra̱ ndii: ―Yo̱o̱ ka̱ nataꞌviꞌ taꞌanꞌ xiinꞌ ñaꞌ siꞌi ra̱ te̱ tundaꞌáꞌ ra̱ xiinꞌ tu̱ku̱ ña̱ꞌaꞌ ndii, xaaꞌ ra̱ kua̱chi̱ xiinꞌ tu̱ku̱ ña̱ꞌaꞌ ja̱a̱nꞌ nuu̱ꞌ ñaꞌ siꞌiꞌ nu̱uꞌ ra̱.
MAR 10:12 Te̱ naaꞌ ña̱ꞌaꞌ nataꞌviꞌ taꞌanꞌ xiinꞌ i̱i̱ꞌ aꞌ, te̱ tu̱ndaꞌa̱ꞌ aꞌ xiinꞌ tu̱ku̱ te̱ yivi̱ꞌ ndii, xaaꞌ tu̱ ñaꞌ ja̱a̱nꞌ kua̱chi̱ xiinꞌ i̱nga̱ te̱ yivi̱ꞌ ja̱a̱nꞌ ―ni̱ kachi̱ a̱.
MAR 10:13 Untaꞌ ndii, ni̱ nde̱kui̱e̱ ne̱ yivi̱ꞌ xiinꞌ ne̱ kualiꞌ nuu̱ꞌ Jesús te̱ tondi̱a̱ nda̱ꞌaꞌ ña̱ꞌaꞌ a̱, te̱ sa̱ñuꞌuꞌ ña̱ꞌaꞌ a̱. Ndisu̱ te̱ nda̱ꞌaꞌ xaꞌa̱ꞌ a̱ ndii, ni̱ xa̱ꞌaꞌ xiꞌé ra̱ nuu̱ꞌ ne̱ kua̱xi̱ xiinꞌ ne̱ kualiꞌ ja̱a̱nꞌ.
MAR 10:14 Te̱ kii̱ꞌ ni̱ xi̱ni̱ Jesús ña̱ xaaꞌ te̱ ja̱a̱nꞌ ndii, ni̱ xiꞌe̱ a̱ nuu̱ꞌ ra̱ kaꞌán a̱ xiinꞌ ra̱ ndii: ―Ta̱xi̱ ndo̱ꞌ na ki̱xi̱n ne̱ kualiꞌ nuu̱ꞌ i̱, te̱ nä̱ka̱si̱ ña̱ꞌaꞌ ndo̱ꞌ, kua̱chi̱ ndii xaꞌndia chuunꞌ Ndiosí nimá ne̱ i̱ni̱ xini ña̱ꞌaꞌ nde̱e̱ naa i̱ni̱ ne̱ kualiꞌ kaa̱ꞌ xini ni̱a̱ yu̱vaꞌ siꞌiꞌ ni̱a̱.
MAR 10:15 Ña̱ nda̱ku kaꞌán i̱ xiinꞌ ndo̱ꞌ ndii, yo̱o̱ ka̱ täxiꞌ ka̱ꞌndi̱a̱ chuunꞌ Ndiosí nimá ni̱a̱ nde̱e̱ naa taxiꞌ ne̱ kualiꞌ kaa̱ꞌ xaꞌndia chuunꞌ yu̱vaꞌ siꞌiꞌ ni̱a̱ nuu̱ꞌ ni̱a̱ ndii, kü̱vi̱ ku̱ndu̱u̱ ne̱ ja̱a̱nꞌ kuenta a̱ ne̱ xa̱ xaꞌndia chuunꞌ a̱ nimá ―ni̱ kachi̱ a̱.
MAR 10:16 Sa̱kanꞌ te̱ ni̱ nu̱mi̱ a̱ ne̱ kualiꞌ ja̱a̱nꞌ, te̱ ni̱ chi̱ndi̱e̱e̱ a̱ nda̱ꞌaꞌ a̱ xíniꞌ ni̱a̱, te̱ ni̱ xa̱ñuꞌuꞌ ña̱ꞌaꞌ a̱.
MAR 10:17 Te̱ kii̱ꞌ kiꞌinꞌ Jesús i̱chiꞌ kuaꞌa̱n a̱ xiinꞌ te̱ nda̱ꞌaꞌ xaꞌa̱ꞌ a̱ ndii, ndavaꞌ i̱i̱n te̱ yivi̱ꞌ ni̱ xa̱a̱ ra̱, te̱ ni̱ xi̱kuii̱n xitiꞌ ra̱ nuu̱ꞌ a̱ ndatuꞌúnꞌ ña̱ꞌaꞌ ra̱ ndii: ―Tákuiꞌe, ña̱ va̱ꞌa̱ nimá, ¿ndee ña̱ kuní a̱ sa̱a̱ i̱, te̱ na̱ti̱i̱n i̱ kivi̱ꞌ ñu̱u̱ ña̱ kö̱o̱ꞌ kivi̱ꞌ ndiꞌiꞌ? ―ni̱ kachi̱ ra̱.
MAR 10:18 Sa̱kanꞌ te̱ ni̱ nda̱tuꞌu̱nꞌ ña̱ꞌaꞌ Jesús ndii: ―Kii̱ꞌ kaꞌán u̱nꞌ ña̱ ña̱ va̱ꞌa̱ nimá nduuꞌ yuꞌu̱ ndii, ¿ndichun kaꞌán u̱nꞌ ña̱ ja̱a̱nꞌ? Kua̱chi̱ ndii i̱i̱n nda̱a̱ꞌ Ndiosí kui̱ti̱ꞌ nduuꞌ ña̱ va̱ꞌa̱ nimá.
MAR 10:19 Xa̱ xiní u̱nꞌ tu̱ꞌu̱n nde̱iꞌ Ndiosí, ña̱ kaꞌán ndii: “Kümiꞌ u̱nꞌ musa u̱nꞌ. Kä̱ꞌni̱ꞌ u̱nꞌ ne̱ yivi̱ꞌ. Sä̱kuiꞌnaꞌ u̱nꞌ. Käꞌa̱n u̱nꞌ tu̱n vixi̱. Kü̱ndu̱u̱ u̱nꞌ te̱ uvi̱ nimá. Ko̱to̱ kaꞌnuꞌ u̱nꞌ yu̱vaꞌ siꞌiꞌ u̱nꞌ” ―ni̱ kachi̱ a̱ xiinꞌ ra̱.
MAR 10:20 Sa̱kanꞌ te̱ ni̱ kaꞌa̱n te̱ ja̱a̱nꞌ xiinꞌ Jesús ndii: ―Tákuiꞌe, xa̱ saxinú i̱ sa̱kuuꞌ ña̱ ja̱a̱nꞌ nde̱e̱ kii̱ꞌ nduuꞌ i̱ te̱ sa̱va̱ ―ni̱ kachi̱ ra̱.
MAR 10:21 Sa̱kanꞌ te̱ ni̱ na̱ko̱to̱ꞌni̱ Jesús nuu̱ꞌ ra̱, te̱ ni̱ ku̱ndani̱ ña̱ꞌaꞌ a̱, te̱ ni̱ kaꞌa̱n a̱ xiinꞌ ra̱ ndii: ―Ndee i̱i̱n nda̱a̱ꞌ ti̱o̱ꞌ ña̱ꞌa̱ kuní ka̱ sa̱a̱ u̱nꞌ. Kuaꞌan te̱ xi̱ko̱ꞌ u̱nꞌ sa̱kuuꞌ ña̱ kumiꞌ u̱nꞌ, te̱ ta̱xi̱ u̱nꞌ xu̱ꞌunꞌ a̱ nda̱ꞌaꞌ ne̱ ndaꞌvi kuuꞌ, sa̱kanꞌ te̱ ku̱miꞌ u̱nꞌ ña̱ vikaꞌ ndi̱viꞌ. Te̱ ki̱xi̱n u̱nꞌ, te̱ ku̱ndiku̱n u̱nꞌ yuꞌu̱ ―ni̱ kachi̱ a̱.
MAR 10:22 Te̱ kii̱ꞌ ni̱ xi̱ni̱ so̱ꞌo̱ ra̱ ña̱ ja̱a̱nꞌ ndii, ni̱ ku̱ndaꞌvi va̱ kuni ra̱, te̱ ni̱ ku̱suchiꞌ i̱ni̱ ra̱ ni̱ ke̱ta̱ ra̱ kuaꞌa̱n ra̱, sa̱kanꞌ ña̱ te̱ vika̱ꞌ va̱ nduuꞌ ra̱.
MAR 10:23 Sa̱kanꞌ te̱ ni̱ na̱ko̱to̱ Jesús nuu̱ꞌ te̱ nda̱ꞌaꞌ xaꞌa̱ꞌ a̱ sa̱a̱ xinundu̱u̱ xiinꞌ a̱, te̱ ni̱ kaꞌa̱n a̱ xiinꞌ ra̱ ndii: ―Vixi xa̱va̱ꞌa̱ nuu̱ꞌ ne̱ vika̱ꞌ, te̱ ta̱xi̱ ni̱a̱ ka̱ꞌndi̱a̱ chuunꞌ Ndiosí nimá ni̱a̱ ―ni̱ kachi̱ a̱.
MAR 10:24 Te̱ kii̱ꞌ ni̱ xi̱ni̱ so̱ꞌo̱ te̱ nda̱ꞌaꞌ xaꞌa̱ꞌ a̱ ña̱ ja̱a̱nꞌ ndii, ni̱ na̱nda̱ni̱ va̱ ra̱. Te̱ ni̱ kaꞌa̱n ni̱ tu̱ku̱u̱ Jesús xiinꞌ ra̱ ndii: ―Pi̱a̱ꞌun, xa̱ vixi nduuꞌ a̱ nuu̱ꞌ i̱i̱n ne̱ ndani̱ ña̱ vikaꞌ, te̱ ta̱xi̱ ni̱a̱ ka̱ꞌndi̱a̱ chuunꞌ Ndiosí nimá ni̱a̱.
MAR 10:25 Vixi ka̱ nuu̱ꞌ ne̱ vika̱ꞌ te̱ ta̱xi̱ ni̱a̱ ka̱ꞌndi̱a̱ chuunꞌ Ndiosí nimá ni̱a̱, nde̱e̱ naa ña̱ kü̱vi̱ tu̱ xkaꞌndi̱a̱ nde̱e̱ i̱i̱n camello yavi̱ xaꞌa̱ꞌ i̱i̱n tiku ―ni̱ kachi̱ a̱.
MAR 10:26 Te̱ nda̱ꞌaꞌ xaꞌa̱ꞌ a̱ ja̱a̱nꞌ ndii, so̱ꞌo̱ ndi̱e̱eꞌ ka̱ ni̱ na̱nda̱ni̱ ra̱ kaꞌán xiinꞌ taꞌanꞌ ra̱ ndii: ―Naaꞌ sa̱kanꞌ ndii, ¿yo̱o̱ tu̱ ku̱vi̱ kaku̱ nuu̱ꞌ kua̱chi̱ ni̱a̱? ―kachi xiinꞌ taꞌanꞌ ra̱.
MAR 10:27 Sa̱kanꞌ te̱ ni̱ na̱ko̱to̱ ndi̱a̱a̱ ña̱ꞌaꞌ Jesús, te̱ ni̱ kaꞌa̱n a̱ ndii: ―Ne̱ yivi̱ꞌ ndii, kü̱vi̱ sa̱a̱ ni̱a̱ ña̱ ja̱a̱nꞌ, ndisu̱ Ndiosí ndii, ku̱vi̱ sa̱a̱ ña̱ꞌaꞌ a̱, sa̱kanꞌ ña̱ sa̱kuuꞌ ña̱ꞌa̱ ku̱vi̱ xaaꞌ ña̱ ja̱a̱nꞌ ―ni̱ kachi̱ a̱ xiinꞌ ra̱.
MAR 10:28 Sa̱kanꞌ te̱ ni̱ kaꞌa̱n Pedro xiinꞌ a̱ ndii: ―Tákuiꞌe, ko̱to̱ u̱nꞌ, nduꞌu̱ ndii, ni̱ na̱ko̱o̱ ndu̱ sa̱kuuꞌ ña̱ kumiꞌ ndu̱, te̱ ndikún ndu̱ yoꞌó ―ni̱ kachi̱ ra̱.
MAR 10:29 Te̱ ni̱ kaꞌa̱n Jesús xiinꞌ te̱ nda̱ꞌaꞌ xaꞌa̱ꞌ a̱ ja̱a̱nꞌ ndii: ―Ña̱ nda̱ku kaꞌán i̱ xiinꞌ ndo̱ꞌ ndii, sa̱kuuꞌ ne̱ yivi̱ꞌ, ne̱ ni̱ na̱ko̱o̱ vi̱ꞌe̱ ni̱a̱, uun tiaa̱ taꞌanꞌ ni̱a̱, uun ña̱ꞌaꞌ taꞌanꞌ ni̱a̱, uun yu̱vaꞌ siꞌiꞌ ni̱a̱, uun siꞌe̱ ni̱a̱, uun ñu̱ꞌuꞌ ni̱a̱ xaꞌa̱ꞌ ña̱ ndikún ni̱a̱ yuꞌu̱ xiinꞌ xaꞌa̱ꞌ tu̱ꞌu̱n va̱ꞌa̱ ndii,
MAR 10:30 sa̱ñuꞌuꞌ kuaꞌa̱ꞌ va̱ ña̱ꞌaꞌ Ndiosí vi̱ti̱n i̱i̱n yivi̱ꞌ yoꞌoꞌ. Ta̱xi̱ a̱ nda̱ꞌaꞌ ni̱a̱ kuaꞌa̱ꞌ va̱ vi̱ꞌe̱ ni̱a̱, te̱ ta̱xi̱ tu̱ a̱ kuaꞌa̱ꞌ va̱ ne̱ ku̱ndu̱u̱ taꞌanꞌ ni̱a̱, xiinꞌ kuaꞌa̱ꞌ va̱ ne̱ ku̱ndu̱u̱ si̱ꞌiꞌ ni̱a̱, xi̱i̱nꞌ kuaꞌa̱ꞌ va̱ ne̱ ku̱ndu̱u̱ siꞌe̱ ni̱a̱. Te̱ ta̱xi̱ a̱ kuaꞌa̱ꞌ va̱ ñu̱ꞌuꞌ nda̱ꞌaꞌ ni̱a̱. Tee̱ꞌ ndee sa̱ndoꞌoꞌ ña̱ꞌaꞌ ne̱ yivi̱ꞌ, ndisu̱ nuu̱ꞌ kuꞌu̱n e̱ꞌ ndii, ta̱xi̱ a̱ kivi̱ꞌ ñu̱u̱ ni̱a̱ ña̱ kö̱o̱ꞌ kivi̱ꞌ ndiꞌiꞌ tu̱ku̱ i̱i̱n yivi̱ꞌ.
MAR 10:31 Ndisu̱ kuaꞌa̱ꞌ va̱ ne̱ nduuꞌ ne̱ nu̱uꞌ vi̱ti̱n ndii, ne̱ soꞌo̱ꞌ ndiꞌiꞌ na̱ndu̱u̱ ni̱a̱ nuu̱ꞌ kuꞌu̱n e̱ꞌ. Te̱ kuaꞌa̱ꞌ tu̱ ne̱ nduuꞌ ne̱ soꞌo̱ꞌ ndiꞌiꞌ vi̱ti̱n ndii, ne̱ nu̱uꞌ na̱ndu̱u̱ ni̱a̱ nu̱uꞌ kuꞌu̱n e̱ꞌ ―ni̱ kachi̱ a̱.
MAR 10:32 Te̱ kii̱ꞌ kuaꞌa̱n kaaꞌ Jesús i̱chiꞌ ñu̱u̱ Jerusalén ndii, niꞌiꞌ i̱chiꞌ a̱ nuu̱ꞌ te̱ nda̱ꞌaꞌ xaꞌa̱ꞌ a̱ ja̱a̱nꞌ kuaꞌa̱n a̱. Te̱ nandani̱ te̱ ja̱a̱nꞌ, te̱ yiꞌvi tu̱ ra̱ ndikún ña̱ꞌaꞌ ra̱ kuaꞌa̱n ra̱. Sa̱kanꞌ te̱ tu̱ku̱ ni̱ ni̱ na̱ka̱ siinꞌ a̱ te̱ uxi̱ uvi̱ ja̱a̱nꞌ, te̱ ni̱ xa̱ꞌaꞌ a̱ kaꞌán a̱ xiinꞌ ra̱ ña̱ ku̱ndo̱ꞌo̱ a̱ ndii:
MAR 10:33 ―Xiní ndo̱ꞌ ña̱ i̱chiꞌ ñu̱u̱ Jerusalén kaaꞌ e̱ꞌ kuaꞌa̱n e̱ꞌ vi̱ti̱n. Te̱ i̱kanꞌ sa̱na̱kuaꞌa te̱ yivi̱ꞌ yuꞌu̱, ña̱ nduuꞌ tu̱ te̱ yivi̱ꞌ, nda̱ꞌaꞌ kiꞌinꞌ sutu̱ kuuꞌ nu̱uꞌ xiinꞌ nda̱ꞌaꞌ te̱ sa̱niaꞌá tu̱ꞌu̱n nde̱iꞌ Ndiosí, te̱ ka̱tunꞌ te̱ ja̱a̱nꞌ yuꞌu̱, te̱ na̱kuita̱ kuento ra̱ ña̱ kuní a̱ ku̱vi̱ i̱, te̱ sa̱na̱kuaꞌa tu̱ ra̱ yuꞌu̱ nda̱ꞌaꞌ te̱ tukuꞌ.
MAR 10:34 Te̱ te̱ ja̱a̱nꞌ ndii, sa̱ndi̱e̱e̱ kuiꞌe ra̱ yuꞌu̱, te̱ ko̱ndi̱a̱ tiasi̱ꞌi tu̱ ra̱ yuꞌu̱, te̱ su̱ku̱ꞌ yo̱ꞌoꞌ uꞌvi̱ tu̱ ra̱ yuꞌu̱, te̱ ka̱ꞌni̱ꞌ ra̱ yuꞌu̱. Ndisu̱ kivi̱ꞌ ña̱ uni̱ te̱ na̱ti̱a̱ku̱ i̱ ―ni̱ kachi̱ Jesús.
MAR 10:35 Sa̱kanꞌ te̱ ni̱ ku̱ya̱ti̱n Jacobo xiinꞌ Juan nuu̱ꞌ Jesús. Te̱ ja̱a̱nꞌ ndii, siꞌe̱ Zebedeo nduuꞌ uvi̱ sa̱aꞌ ra̱. Te̱ ni̱ kaꞌa̱n ra̱ xiinꞌ a̱ ndii: ―Tákuiꞌe, kuní ndu̱ ña̱ sa̱a̱ u̱nꞌ i̱i̱n ña̱ va̱ꞌa̱ ña̱ kaka̱n ndu̱ nuu̱ꞌ u̱nꞌ vi̱ti̱n ―ni̱ kachi̱ ra̱.
MAR 10:36 Te̱ ni̱ kaꞌa̱n a̱ xiinꞌ ra̱ ndii: ―¿Ndee ña̱ kuní ndo̱ꞌ sa̱a̱ i̱ xaꞌa̱ꞌ ndo̱ꞌ? ―ni̱ kachi̱ a̱.
MAR 10:37 Te̱ ni̱ kaꞌa̱n ra̱ ndii: ―Sa̱a̱ u̱nꞌ ña̱ va̱ꞌa̱ te̱ ta̱xi̱ u̱nꞌ ku̱ndi̱e̱e̱ ndu̱ xi̱i̱nꞌ u̱nꞌ miiꞌ ka̱ꞌndi̱a̱ chuunꞌ u̱nꞌ miiꞌ nda̱tu̱nꞌ kooꞌ chukuuꞌ kaaꞌ. I̱i̱n ndu̱ ku̱nduꞌu̱ꞌ nda̱ꞌaꞌ kua̱ꞌa̱ u̱nꞌ, te̱ i̱i̱n tu̱ku̱ ndu̱ ku̱nduꞌu̱ꞌ nda̱ꞌaꞌ i̱ti̱n u̱nꞌ ―ni̱ kachi̱ ra̱.
MAR 10:38 Sa̱kanꞌ te̱ ni̱ kaꞌa̱n Jesús xiinꞌ ra̱ ndii: ―Kündani̱ ndoꞌó ndee ña̱ xikán ndo̱ꞌ nuu̱ꞌ i̱. ¿Ñáá ku̱ndi̱e̱ni ndoꞌó ko̱o̱ ndo̱ꞌ tu̱ndoꞌo̱ꞌ chie̱ kooꞌ chukuuꞌ ña̱ ku̱ndo̱ꞌo̱ yuꞌu̱? ¿Ñáá ku̱ndi̱e̱ni ndo̱ꞌ ña̱ sa̱ndoꞌoꞌ ne̱ yivi̱ꞌ ndoꞌó nde̱e̱ naa sa̱a̱ ni̱a̱ xiinꞌ yuꞌu̱? ―ni̱ kachi̱ a̱.
MAR 10:39 Te̱ ni̱ na̱kui̱i̱n te̱ ja̱a̱nꞌ ndii: ―U̱u̱n ndo̱ꞌ, ku̱ndi̱e̱ni ndu̱ ―ni̱ kachi̱ ra̱. Sa̱kanꞌ te̱ ni̱ kaꞌa̱n a̱ xiinꞌ ra̱ ndii: ―Ndi̱xa̱ nduuꞌ a̱ ndii, ku̱ndi̱e̱ni ndoꞌó ko̱o̱ ndo̱ꞌ tu̱ndoꞌo̱ꞌ chie̱ kooꞌ chukuuꞌ ña̱ ku̱ndo̱ꞌo̱ yuꞌu̱, te̱ ku̱ndi̱e̱ni tu̱ ndo̱ꞌ ña̱ sa̱ndoꞌoꞌ ne̱ yivi̱ꞌ ndoꞌó nde̱e̱ naa sa̱a̱ ni̱a̱ xiinꞌ yuꞌu̱.
MAR 10:40 Ndisu̱ ña̱ ku̱ndi̱e̱e̱ ndo̱ꞌ nda̱ꞌaꞌ kua̱ꞌa̱ i̱, uun nda̱ꞌaꞌ i̱ti̱n i̱ ndii, süu̱ꞌ yuꞌu̱ kuní a̱ taxiꞌ ña̱ ja̱a̱nꞌ. Süu̱ꞌ ja̱a̱nꞌ ndii ne̱ xa̱ yoo tu̱ꞌva̱ ña̱ ja̱a̱nꞌ xaꞌa̱ꞌ kui̱ti̱ꞌ na̱ti̱i̱n a̱ ―ni̱ kachi̱ a̱.
MAR 10:41 Te̱ kii̱ꞌ ni̱ xi̱ni̱ so̱ꞌo̱ i̱nga̱ te̱ uxi̱ taꞌan ña̱ ja̱a̱nꞌ ndii, ni̱ na̱saa̱ꞌ ra̱ ni̱ xi̱ni̱ ra̱ Jacobo xiinꞌ Juan ja̱a̱nꞌ.
MAR 10:42 I̱kanꞌ te̱ ni̱ ka̱na̱ Jesús sa̱kuuꞌ ra̱, te̱ ni̱ kaꞌa̱n a̱ xiinꞌ ra̱ ndii: ―Xiní ndo̱ꞌ ña̱ kuaꞌa̱ꞌ te̱ kuuꞌ nu̱uꞌ nuu̱ꞌ ne̱ tukuꞌ ndii, sananduuꞌ ña̱ꞌaꞌ ra̱ nde̱e̱ naa ña̱ꞌa̱ ra̱, te̱ te̱ kuuꞌ kaꞌnuꞌ ka̱ te̱i̱n ni̱a̱ ndii, xikoꞌ niꞌiꞌ ña̱ꞌaꞌ ra̱ te̱ ña̱ kaꞌán mi̱iꞌ ra̱ yoo.
MAR 10:43 Ndisu̱ süu̱ꞌ sa̱kanꞌ ku̱ndu̱u̱ a̱ te̱i̱n ndoꞌó. Süu̱ꞌ ja̱a̱nꞌ ndii yo̱o̱ ka̱ kuni ku̱ndu̱u̱ te̱ kaꞌnuꞌ ka̱ te̱i̱n ndoꞌó ndii, kuní a̱ ku̱ndu̱u̱ ra̱ te̱ ka̱ka̱ nu̱u̱ nuu̱ꞌ ndo̱ꞌ.
MAR 10:44 Te̱ yo̱o̱ ka̱ kuni ku̱ndu̱u̱ te̱ nu̱uꞌ te̱i̱n ndoꞌó ndii, kuní a̱ ña̱ ku̱ndu̱u̱ ra̱ te̱ ka̱ka̱ nu̱u̱ nuu̱ꞌ sa̱kuuꞌ ndo̱ꞌ.
MAR 10:45 Kua̱chi̱ ndii, ni̱ nde̱e̱ yuꞌu̱, ña̱ nduuꞌ tu̱ te̱ yivi̱ꞌ ndii, kuä̱xi̱ i̱ te̱ ka̱ka̱ nu̱u̱ ne̱ yivi̱ꞌ nuu̱ꞌ i̱. Süu̱ꞌ ja̱a̱nꞌ ndii kua̱xi̱ i̱ te̱ ka̱ka̱ nu̱u̱ i̱ nuu̱ꞌ ni̱a̱, te̱ cha̱ꞌvi̱ i̱ xiinꞌ kivi̱ꞌ ñu̱u̱ i̱ xaꞌa̱ꞌ kua̱chi̱ kuaꞌa̱ꞌ ne̱ yivi̱ꞌ ―ni̱ kachi̱ Jesús.
MAR 10:46 Sa̱kanꞌ te̱ ni̱ xaa̱ Jesús xiinꞌ te̱ nda̱ꞌaꞌ xaꞌa̱ꞌ a̱ ñu̱u̱ Jericó. Te̱ kii̱ꞌ ketaꞌ a̱ ñu̱u̱ ja̱a̱nꞌ kuaꞌa̱n a̱ xiinꞌ te̱ ja̱a̱nꞌ xiinꞌ kuaꞌa̱ꞌ yaꞌa̱ ka̱ ne̱ yivi̱ꞌ ndii, nduꞌu̱ꞌ i̱i̱n te̱ kuiꞌe ndu̱chiꞌ nuu̱ꞌ, te̱ naniꞌ Bartimeo, yu̱ꞌuꞌ i̱chiꞌ miiꞌ xkaꞌndíá a̱ kuaꞌa̱n a̱ ja̱a̱nꞌ xikán ra̱ li̱muxtan. Te̱ ja̱a̱nꞌ ndii, siꞌe̱ Timeo nduuꞌ ra̱.
MAR 10:47 Kii̱ꞌ ni̱ xi̱ni̱ so̱ꞌo̱ ra̱ ña̱ Jesús, ña̱ ni̱ ki̱e̱e̱ ñu̱u̱ Nazaret, nduuꞌ ña̱ xkaꞌndíá kuaꞌa̱n i̱kanꞌ ndii, ni̱ xa̱ꞌaꞌ ndeꞌí tiꞌeꞌ ra̱ kaꞌán ra̱ ndii: ―Jesús, yoꞌó ña̱ nduuꞌ si̱a̱niꞌ xikaꞌ David, ku̱vi̱ta i̱ni̱ u̱nꞌ xaꞌa̱ꞌ i̱ ―ni̱ kachi̱ ra̱.
MAR 10:48 Te̱ kuaꞌa̱ꞌ ne̱ yivi̱ꞌ ni̱ xiꞌe̱ nuu̱ꞌ ra̱, te̱ ko̱o̱ taxi̱nꞌ yu̱ꞌuꞌ ra̱, ndisu̱ so̱ꞌo̱ tiꞌeꞌ ka̱ kaꞌán ra̱ ndii: ―Yoꞌó ña̱ nduuꞌ si̱a̱niꞌ xikaꞌ David, ku̱vi̱ta i̱ni̱ u̱nꞌ xaꞌa̱ꞌ i̱ ―ni̱ kachi̱ ra̱.
MAR 10:49 Sa̱kanꞌ te̱ ni̱ xi̱kuii̱n Jesús, te̱ ni̱ kaꞌa̱n chuunꞌ a̱ ña̱ ka̱na̱ ña̱ꞌaꞌ ra̱, te̱ ki̱xi̱n ra̱ miiꞌ iinꞌ a̱. Sa̱kanꞌ te̱ ni̱ ka̱na̱ ña̱ꞌaꞌ ni̱a̱ kaꞌán ni̱a̱ xiinꞌ ra̱ ndii: ―Kä̱ka̱ nimá u̱nꞌ, ndo̱ndi̱chi̱ u̱nꞌ. Kanaꞌ ra̱ yoꞌó ―ni̱ kachi̱ ni̱a̱.
MAR 10:50 Sa̱kanꞌ te̱ ni̱ xta̱ꞌniꞌ ra̱ toto̱ tití ra̱ ska̱naꞌ ra̱ a̱ i̱kanꞌ, te̱ yachi̱ va̱ ni̱ ndo̱ndi̱chi̱ ra̱, te̱ ni̱ xa̱a̱ ra̱ nde̱e̱ miiꞌ iinꞌ Jesús.
MAR 10:51 Te̱ ni̱ nda̱tuꞌu̱nꞌ ña̱ꞌaꞌ a̱ ndii: ―¿Ndee ña̱ kuní u̱nꞌ sa̱a̱ i̱ xaꞌa̱ꞌ u̱nꞌ? ―ni̱ kachi̱ a̱. Te̱ ni̱ na̱kui̱i̱n te̱ kuiꞌe ndu̱chiꞌ nuu̱ꞌ ja̱a̱nꞌ ndii: ―Tákuiꞌe, kuní i̱ ndii, na̱ko̱to̱ꞌni̱ i̱ sa̱a̱ u̱nꞌ ―ni̱ kachi̱ ra̱.
MAR 10:52 Sa̱kanꞌ te̱ ni̱ kaꞌa̱n a̱ xiinꞌ ra̱ ndii: ―Kuaꞌan nuꞌu̱, xa̱ ni̱ nda̱ꞌa̱ u̱nꞌ xaꞌa̱ꞌ a̱ ña̱ i̱ni̱ u̱nꞌ xini u̱nꞌ yuꞌu̱ ―ni̱ kachi̱ a̱. Ni̱ kaꞌa̱n so̱ꞌo̱ a̱ ña̱ ja̱a̱nꞌ xiinꞌ ra̱, te̱ xa̱kaꞌán e̱ꞌ, te̱ ni̱ nuni̱a̱ꞌ ndu̱chiꞌ nuu̱ꞌ ra̱, te̱ ni̱ xi̱ku̱ndiku̱n ña̱ꞌaꞌ ra̱ kuaꞌa̱n ra̱ i̱chiꞌ.
MAR 11:1 Kii̱ꞌ xa̱ kuyatinꞌ Jesús xiinꞌ te̱ nda̱ꞌaꞌ xaꞌa̱ꞌ a̱ ñu̱u̱ Jerusalén ndii, ni̱ xa̱a̱ ni̱a̱ ñu̱u̱ Betfagé xiinꞌ ñu̱u̱ Betania, ña̱ ñuꞌuꞌ ya̱ti̱n xaꞌa̱ꞌ xiki̱ꞌ ña̱ naniꞌ Olivos, i̱kanꞌ te̱ ni̱ ti̱ꞌviꞌ a̱ uvi̱ ta̱ꞌan te̱ nda̱ꞌaꞌ xaꞌa̱ꞌ a̱
MAR 11:2 kaꞌán a̱ xiinꞌ ra̱ ndii: ―Kuaꞌa̱n ndo̱ꞌ ñu̱u̱ lulu, ña̱ tuviꞌ kanduꞌu̱ꞌ tu̱ku̱ taꞌviꞌ kaa̱ꞌ. Te̱ kii̱ꞌ ko̱ꞌni̱ ndo̱ꞌ kuaꞌa̱n ndo̱ꞌ ñu̱u̱ kaa̱ꞌ ndii, ku̱ni̱ ndo̱ꞌ tiín i̱i̱n mburru, tiꞌ sa̱kanꞌ xinú. Tiꞌ ja̱a̱nꞌ ndii, nde̱e̱ i̱i̱n ne̱ yivi̱ꞌ tïa̱ꞌan ku̱nduꞌu̱ꞌ xata̱ꞌ riꞌ. Nda̱xinꞌ ndo̱ꞌ riꞌ, te̱ ki̱xi̱n ndo̱ꞌ xiinꞌ riꞌ yoꞌoꞌ.
MAR 11:3 Te̱ naaꞌ nda̱tuꞌu̱nꞌ yo̱o̱ ka̱ ndoꞌó ndii: “¿Ndichun na ndaxinꞌ ndo̱ꞌ mburru ñaa̱ꞌ?”, kaꞌa̱n ndo̱ꞌ xiinꞌ ni̱a̱ ndii: “Nuu̱ꞌ xto̱ꞌo̱ e̱ꞌ kuní riꞌ i̱i̱n xaꞌaꞌ, ndi̱ꞌi̱ ja̱a̱nꞌ te̱ ki̱xi̱n ndi̱a̱ka̱ tu̱ku̱u̱ a̱ riꞌ yoꞌoꞌ”, kachi̱ ndo̱ꞌ ―ni̱ kachi̱ a̱.
MAR 11:4 Sa̱kanꞌ te̱ ni̱ ki̱e̱e̱ te̱ ja̱a̱nꞌ kuaꞌa̱n ra̱ te̱ ndu̱kuꞌ ra̱ riꞌ. Te̱ kii̱ꞌ ni̱ xaa̱ ra̱ ñu̱u̱ ja̱a̱nꞌ ndii, ni̱ xi̱ni̱ ra̱ tiín mburru ja̱a̱nꞌ yiꞌeꞌ vi̱ꞌe̱ ne̱ yivi̱ꞌ ya̱ti̱n yu̱ꞌuꞌ i̱chiꞌ, te̱ ni̱ nda̱xinꞌ ra̱ riꞌ.
MAR 11:5 Te̱ ni̱ kaꞌa̱n sa̱va̱ ne̱ yivi̱ꞌ, ne̱ itaꞌ ya̱ti̱n ja̱a̱nꞌ, xiinꞌ ra̱ ndii: ―¿Ndichun na ndaxinꞌ ndo̱ꞌ mburru ñaa̱ꞌ? ―ni̱ kachi̱ ni̱a̱.
MAR 11:6 Sa̱kanꞌ te̱ ni̱ kaꞌa̱n ra̱ xiinꞌ ne̱ ja̱a̱nꞌ sa̱a̱ niiꞌ ni̱ kaꞌa̱n Jesús xiinꞌ ra̱. Sa̱kanꞌ te̱ ni̱ ta̱xi̱ ni̱a̱ nda̱xinꞌ ra̱ riꞌ.
MAR 11:7 Te̱ ni̱ na̱ka̱ ra̱ riꞌ te̱ kuaꞌa̱n ra̱ xiinꞌ riꞌ miiꞌ iinꞌ Jesús. Te̱ ni̱ ta̱ndi̱e̱e̱ ra̱ toto̱, ña̱ tití ra̱ xata̱ꞌ riꞌ, te̱ ni̱ xi̱ku̱nduꞌu̱ꞌ a̱ xata̱ꞌ riꞌ.
MAR 11:8 Te̱ kuaꞌa̱ꞌ yaꞌa̱ tu̱ ne̱ yivi̱ꞌ ndii, ni̱ xa̱ki̱n ni̱a̱ toto̱ ña̱ ndisoꞌ ni̱a̱ i̱chiꞌ. Te̱ sa̱va̱ tu̱ku̱ ni̱a̱ ni̱ xaꞌnu̱ nda̱ꞌaꞌ nii̱ꞌ i̱tunꞌ, te̱ ni̱ xa̱ki̱n ni̱a̱ i̱chiꞌ miiꞌ xkaꞌndíá Jesús kuaꞌa̱n a̱ ja̱a̱nꞌ.
MAR 11:9 Te̱ ne̱ yivi̱ꞌ, ne̱ niꞌiꞌ i̱chiꞌ kuaꞌa̱n nuu̱ꞌ a̱, xiinꞌ ne̱ ndikún xata̱ꞌ a̱ ndii, tiꞌeꞌ va̱ ni̱ kua̱aꞌ ni̱a̱ kaꞌán ni̱a̱ ndii: ―¡Na na̱ti̱i̱n xto̱ꞌo̱ e̱ꞌ Ndiosí ña̱ xakaꞌnuꞌ ña̱ꞌaꞌ e̱ꞌ! ¡Sañuꞌuꞌ va̱ a̱ ña̱ kua̱xi̱ kuenta a̱ kaa̱ꞌ!
MAR 11:10 ¡Sañuꞌuꞌ va̱ tu̱ a̱ ña̱ kua̱xi̱ ka̱ꞌndi̱a̱ chuunꞌ kaa̱ꞌ nde̱e̱ naa ni̱ xa̱a̱ te̱ xii̱ꞌ ya̱taꞌ e̱ꞌ David! ¡Na na̱ti̱i̱n Ndiosí, ña̱ nduꞌu̱ꞌ ndi̱e̱nu̱, ña̱ xakaꞌnuꞌ ña̱ꞌaꞌ e̱ꞌ! ―ni̱ kachi̱ ni̱a̱.
MAR 11:11 Te̱ kii̱ꞌ ni̱ xa̱a̱ a̱ ñu̱u̱ Jerusalén ndii, ni̱ nda̱ꞌni̱ a̱ nuu̱ꞌ ki̱ꞌe̱ yu̱kunꞌ kaꞌnuꞌ. Te̱ ni̱ xi̱to̱ a̱ sa̱a̱ xinundu̱u̱ i̱kanꞌ. Sa̱kanꞌ te̱ ni̱ ke̱ta̱ a̱ kuaꞌa̱n a̱ ñu̱u̱ Betania xiinꞌ te̱ uxi̱ uvi̱ taꞌan te̱ nda̱ꞌaꞌ xaꞌa̱ꞌ a̱, sa̱kanꞌ ña̱ xa̱kuaa̱ꞌ nduuꞌ a̱.
MAR 11:12 Te̱ tu̱ku̱ kivi̱ꞌ kii̱ꞌ ketaꞌ Jesús ñu̱u̱ Betania kuaꞌa̱n a̱ xiinꞌ te̱ nda̱ꞌaꞌ xaꞌa̱ꞌ a̱ ndii, ni̱ xiꞌi̱ a̱ so̱ko̱.
MAR 11:13 I̱kanꞌ te̱ ni̱ xi̱ni̱ a̱ iinꞌ i̱i̱n tunꞌ ndo̱koꞌ higuera nde̱e̱ xikaꞌ, te̱ yoo yuku̱ nu̱ꞌ. Sa̱kanꞌ na ni̱ xaꞌa̱n ko̱to̱ a̱ naaꞌ yoo ndo̱koꞌ nu̱ꞌ. Te̱ kii̱ꞌ ni̱ ku̱ya̱ti̱n a̱ miiꞌ iinꞌ nu̱ꞌ ndii, ni̱ xi̱ni̱ a̱ ña̱ kö̱o̱ꞌ ndo̱koꞌ nu̱ꞌ, süu̱ꞌ ja̱a̱nꞌ ndii yuku̱ kui̱ti̱ꞌ nu̱ꞌ yoo. Sa̱kanꞌ ña̱ süu̱ꞌ kivi̱ꞌ ña̱ yoo ndo̱koꞌ nu̱ꞌ nduuꞌ a̱ ja̱a̱nꞌ.
MAR 11:14 Sa̱kanꞌ te̱ ni̱ kaꞌa̱n Jesús xiinꞌ nu̱ꞌ ndii: ―Kö̱o̱ꞌ kivi̱ꞌ ka̱xi̱ꞌ ka̱ nde̱e̱ i̱i̱n ne̱ yivi̱ꞌ ndo̱koꞌ yoꞌó ―ni̱ kachi̱ a̱. Te̱ ni̱ xi̱ni̱ so̱ꞌo̱ te̱ nda̱ꞌaꞌ xaꞌa̱ꞌ a̱ ña̱ ni̱ kaꞌa̱n a̱ xiinꞌ tunꞌ ja̱a̱nꞌ.
MAR 11:15 Ni̱ xa̱a̱ Jesús ñu̱u̱ Jerusalén xiinꞌ te̱ nda̱ꞌaꞌ xaꞌa̱ꞌ a̱, te̱ ni̱ nda̱ꞌni̱ a̱ nuu̱ꞌ ki̱ꞌe̱ yu̱kunꞌ. Te̱ ni̱ xa̱ꞌaꞌ a̱ taxiꞌ uꞌvi̱ a̱ ne̱ xiko̱ꞌ ña̱ꞌa̱ xiinꞌ ne̱ sata̱ꞌ nuu̱ꞌ ki̱ꞌe̱ ja̱a̱nꞌ. Te̱ ni̱ sa̱ndi̱ko̱ kava̱ tu̱ a̱ mesa te̱ namaꞌ xu̱ꞌunꞌ xiinꞌ tei̱ te̱ xiko̱ꞌ paloma,
MAR 11:16 te̱ nï̱ ta̱xi̱ a̱ xkaꞌndi̱a̱ nde̱e̱ i̱i̱n ne̱ yivi̱ꞌ nuu̱ꞌ ki̱ꞌe̱ yu̱kunꞌ ja̱a̱nꞌ xiinꞌ ña̱ꞌa̱ ni̱a̱.
MAR 11:17 Te̱ ni̱ xa̱ꞌaꞌ Jesús sa̱niaꞌá a̱ ne̱ yivi̱ꞌ ja̱a̱nꞌ tu̱ꞌu̱n Ndiosí kaꞌán a̱ xiinꞌ ni̱a̱ ndii: ―Yoso̱ꞌ a̱ nuu̱ꞌ tu̱tu̱ Ndiosí miiꞌ kaꞌán a̱ ndii: “Vi̱ꞌe̱ i̱ ndii, i̱i̱n xaanꞌ miiꞌ ndatuꞌunꞌ sa̱kuuꞌ nuu̱ꞌ ne̱ yivi̱ꞌ i̱i̱n yivi̱ꞌ xi̱i̱nꞌ i̱ nduuꞌ a̱”, kachi a̱. Ndisu̱ ndoꞌó ndii, xa̱ ni̱ nda̱sa̱ndu̱u̱ ndo̱ꞌ a̱ vi̱ꞌe̱ ne̱ kuiꞌna̱ꞌ ―ni̱ kachi̱ a̱.
MAR 11:18 Te̱ kii̱ꞌ ni̱ xi̱ni̱ sutu̱ kuuꞌ nu̱uꞌ xiinꞌ te̱ saniaꞌá tu̱ꞌu̱n nde̱iꞌ Ndiosí ña̱ ni̱ xa̱a̱ Jesús i̱kanꞌ ndii, ni̱ xa̱ꞌaꞌ ndukuꞌ ra̱ sa̱a̱ ku̱vi̱ ka̱ꞌni̱ꞌ ña̱ꞌaꞌ ra̱. Sa̱kanꞌ ña̱ yiꞌvi ña̱ꞌaꞌ ra̱, kua̱chi̱ ndii sa̱kuuꞌ ne̱ yivi̱ꞌ nandani̱ va̱ xaꞌa̱ꞌ ña̱ saniaꞌá a̱.
MAR 11:19 Ndisu̱ kii̱ꞌ ni̱ xa̱ꞌaꞌ kuuꞌ ñu̱u ndii, ni̱ ke̱ta̱ Jesús ñu̱u̱ Jerusalén ja̱a̱nꞌ te̱ kuaꞌa̱n a̱ xiinꞌ te̱ nda̱ꞌaꞌ xaꞌa̱ꞌ a̱.
MAR 11:20 Te̱ ni̱a̱ꞌa̱ tu̱ku̱ kivi̱ꞌ kii̱ꞌ xkaꞌndíá Jesús xiinꞌ te̱ nda̱ꞌaꞌ xaꞌa̱ꞌ a̱ kuaꞌa̱n a̱ miiꞌ iinꞌ tunꞌ higuera ja̱a̱nꞌ ndii, ni̱ xi̱ni̱ ra̱ ña̱ xa̱ ni̱ ichi̱ nde̱e̱ ti̱o̱ꞌo̱ nu̱ꞌ.
MAR 11:21 I̱kanꞌ te̱ ni̱ na̱ka̱ꞌanꞌ Pedro, te̱ ni̱ kaꞌa̱n ra̱ xiinꞌ a̱ ndii: ―Maestro, ko̱to̱ u̱nꞌ, tunꞌ ndo̱koꞌ higuera, tunꞌ ni̱ sa̱na̱chaꞌanꞌ u̱nꞌ kaa̱ꞌ ndii, ni̱ ichi̱ nu̱ꞌ ―ni̱ kachi̱ ra̱.
MAR 11:22 Sa̱kanꞌ te̱ ni̱ kaꞌa̱n a̱ xiinꞌ sa̱kuuꞌ ra̱ ndii: ―I̱ni̱ va̱ ndo̱ꞌ ku̱ni̱ ndo̱ꞌ Ndiosí.
MAR 11:23 Sa̱kanꞌ ña̱ ña̱ nda̱ku kaꞌa̱n i̱ xiinꞌ ndo̱ꞌ ndii, yo̱o̱ ka̱ kaꞌa̱n xiinꞌ i̱kuꞌ kaa̱ꞌ ndii: “Kuaꞌan ke̱ta̱ miiꞌ iinꞌ u̱nꞌ ñaa̱ꞌ te̱ kuꞌu̱n sko̱ꞌniꞌ xiinꞌ mi̱iꞌ u̱nꞌ nde̱e̱ mi̱ni̱ kaꞌnuꞌ”, kachi̱ ni̱a̱, te̱ sä̱xi̱i̱ ni̱a̱ nimá ni̱a̱ nde̱e̱ sie, te̱ i̱ni̱ xna̱ꞌa̱ ni̱a̱ xini ni̱a̱ Ndiosí ña̱ xinu̱ ña̱ kaꞌán ni̱a̱ ja̱a̱nꞌ ndii, xinu̱ xna̱ꞌa̱ a̱.
MAR 11:24 Ña̱ ja̱a̱nꞌ na kaꞌán i̱ xiinꞌ ndo̱ꞌ ña̱ sa̱kuuꞌ ña̱ kaka̱n ndo̱ꞌ nuu̱ꞌ Ndiosí kii̱ꞌ i̱ni̱ ndo̱ꞌ xini ña̱ꞌaꞌ ndo̱ꞌ ndii, ta̱xi̱ ña̱ꞌaꞌ a̱ nda̱ꞌaꞌ ndo̱ꞌ.
MAR 11:25 Te̱ kii̱ꞌ kaꞌán ndo̱ꞌ xiinꞌ Ndiosí ndii, ko̱o̱ kaꞌnuꞌ i̱ni̱ ndo̱ꞌ xaꞌa̱ꞌ yo̱o̱ ka̱ nduuꞌ ne̱ yivi̱ꞌ naaꞌ ni̱ xa̱a̱ ni̱a̱ ña̱ ni̱a̱ꞌa xiinꞌ ndo̱ꞌ. Sa̱kanꞌ te̱ ko̱o̱ kaꞌnuꞌ tu̱ i̱ni̱ yu̱vaꞌ e̱ꞌ, ña̱ nduꞌu̱ꞌ ndi̱viꞌ, xaꞌa̱ꞌ kua̱chi̱ ndo̱ꞌ.
MAR 11:26 Kua̱chi̱ ndii, naaꞌ kö̱o̱ꞌ kaꞌnuꞌ i̱ni̱ ndo̱ꞌ xaꞌa̱ꞌ ne̱ ja̱a̱nꞌ ndii, kö̱o̱ꞌ kaꞌnuꞌ tu̱ i̱ni̱ yu̱vaꞌ e̱ꞌ, ña̱ nduꞌu̱ꞌ ndi̱viꞌ, xaꞌa̱ꞌ kua̱chi̱ ndo̱ꞌ ―ni̱ kachi̱ a̱.
MAR 11:27 Te̱ ni̱ xa̱a̱ tu̱ku̱u̱ Jesús xiinꞌ te̱ nda̱ꞌaꞌ xaꞌa̱ꞌ a̱ ñu̱u̱ Jerusalén. Te̱ kii̱ꞌ xikaꞌ a̱ nuu̱ꞌ ki̱ꞌe̱ yu̱kunꞌ kaꞌnuꞌ ndii, ni̱ nde̱kui̱e̱ sutu̱ kuuꞌ nu̱uꞌ nuu̱ꞌ a̱ xiinꞌ te̱ saniaꞌá tu̱ꞌu̱n nde̱iꞌ Ndiosí xiinꞌ te̱ xi̱xa̱ nuu̱ꞌ ñu̱u̱ ja̱a̱nꞌ.
MAR 11:28 Te̱ ni̱ nda̱tuꞌu̱nꞌ ña̱ꞌaꞌ ra̱ ndii: ―¿Yo̱o̱ ni̱ ta̱xi̱ ndi̱e̱e̱ꞌ nuu̱ꞌ u̱nꞌ te̱ xaaꞌ u̱nꞌ ña̱ xaaꞌ u̱nꞌ? ¿Yo̱o̱ ni̱ sa̱kuisoꞌ chuunꞌ yoꞌó? ―ni̱ kachi̱ ra̱.
MAR 11:29 Sa̱kanꞌ te̱ ni̱ kaꞌa̱n a̱ xiinꞌ ra̱ ndii: ―Nda̱tuꞌu̱nꞌ tu̱ yuꞌu̱ ndoꞌó i̱i̱n ña̱ꞌa̱. Te̱ naaꞌ na̱kui̱i̱n ndo̱ꞌ a̱ ndii, na̱kui̱i̱n tu̱ yuꞌu̱ yo̱o̱ ni̱ ta̱xi̱ ndi̱e̱e̱ꞌ i̱, te̱ xaaꞌ i̱ ña̱ kaa̱ꞌ.
MAR 11:30 ¿Yo̱o̱ ni̱ sa̱kuisoꞌ chuunꞌ Juan, te̱ ni̱ sa̱kuchiꞌ ra̱ ne̱ yivi̱ꞌ kuenta Ndiosí? ¿Ñáá Ndiosí ni̱ sa̱kuisoꞌ chuunꞌ ña̱ꞌaꞌ, uun ñáá te̱ yivi̱ꞌ ni̱ sa̱kuisoꞌ chuunꞌ ña̱ꞌaꞌ? ―ni̱ kachi̱ a̱.
MAR 11:31 Te̱ ni̱ nda̱tuꞌunꞌ xiinꞌ taꞌanꞌ ra̱ ndii: ―¿Ndee ña̱ ku̱vi̱ kaꞌa̱n e̱ꞌ? Naaꞌ kaꞌa̱n e̱ꞌ ña̱ Ndiosí ni̱ sa̱kuisoꞌ chuunꞌ ña̱ꞌaꞌ ndii, kaꞌa̱n ra̱ xiinꞌ e̱ꞌ ndii: “¿Ndichun na nï̱ ka̱ndi̱xaꞌ ña̱ꞌaꞌ ndo̱ꞌ?”
MAR 11:32 Te̱ kü̱vi̱ kaꞌa̱n e̱ꞌ ña̱ te̱ yivi̱ꞌ ni̱ sa̱kuisoꞌ chuunꞌ ña̱ꞌaꞌ ―ni̱ kachi̱ ra̱. Sa̱kanꞌ ña̱ yiꞌvi ra̱ ne̱ yivi̱ꞌ kuaꞌa̱ꞌ ja̱a̱nꞌ, kua̱chi̱ ndii sa̱kuuꞌ ni̱a̱ kandixaꞌ ña̱ i̱i̱n te̱ ni̱ kaꞌa̱n tiakú tu̱ꞌu̱n Ndiosí ni̱ nduu̱ Juan ja̱a̱nꞌ.
MAR 11:33 Sa̱kanꞌ na kuiiꞌ ni̱ kaꞌa̱n ra̱ xiinꞌ Jesús ndii: ―Xïní ndu̱ yo̱o̱ ―ni̱ kachi̱ ra̱. Te̱ ni̱ kaꞌa̱n ka̱ Jesús xiinꞌ ra̱ ndii: ―Sa̱kanꞌ tu̱ yuꞌu̱ ndii, käꞌa̱n i̱ xiinꞌ ndo̱ꞌ yo̱o̱ ni̱ ta̱xi̱ ndi̱e̱e̱ꞌ i̱ te̱ xaaꞌ i̱ ña̱ kaa̱ꞌ ―ni̱ kachi̱ a̱.
MAR 12:1 Sa̱kanꞌ te̱ ni̱ xa̱ꞌaꞌ kaꞌa̱n Jesús i̱i̱n ña̱ kaꞌán ndi̱a̱a̱ nuu̱ꞌ te̱ kaꞌnuꞌ ja̱a̱nꞌ ndii: ―I̱i̱n te̱ xiinꞌ ñu̱ꞌuꞌ ndii, ni̱ chi̱ꞌi̱ ra̱ kuaꞌa̱ꞌ yo̱ꞌoꞌ uva, te̱ ni̱ nda̱si̱ i̱ꞌnu̱ ra̱ a̱, te̱ ni̱ xa̱ti̱a̱ tu̱ ra̱ miiꞌ kuei̱n ra̱ uva ja̱a̱nꞌ, te̱ ka̱sa̱ꞌa̱ ra̱ vino xiinꞌ a̱. Te̱ ni̱ xa̱ꞌa̱ ni̱ tu̱ ra̱ i̱i̱n vi̱ꞌe̱ sukun miiꞌ ku̱vi̱ ko̱to̱ ndo̱so̱ꞌ ra̱ ka̱niiꞌ nuu̱ꞌ ñu̱ꞌuꞌ ja̱a̱nꞌ. Sa̱kanꞌ te̱ ni̱ ndu̱kuꞌ ra̱ te̱ tatú te̱ ko̱to̱ ña̱ ja̱a̱nꞌ, te̱ ni̱ ke̱ta̱ ra̱ kuaꞌa̱n ra̱ tu̱ku̱ ñu̱ꞌuꞌ.
MAR 12:2 Te̱ kii̱ꞌ ni̱ xa̱a̱ kivi̱ꞌ ña̱ ni̱ na̱kui̱xa̱ nduu̱ꞌ uva ja̱a̱nꞌ ndii, ni̱ ti̱ꞌviꞌ ra̱ i̱i̱n te̱ xikaꞌ nuuꞌ nuu̱ꞌ ra̱, te̱ kun na̱so̱ te̱ ja̱a̱nꞌ chaaꞌ uva ña̱ ndoo̱ nda̱ꞌaꞌ te̱ xiinꞌ ñu̱ꞌuꞌ ja̱a̱nꞌ.
MAR 12:3 Ndisu̱ kii̱ꞌ ni̱ nde̱kui̱e̱ te̱ xikaꞌ nuuꞌ ja̱a̱nꞌ ndii, ni̱ ti̱i̱n ña̱ꞌaꞌ te̱ tatú ja̱a̱nꞌ, te̱ ni̱ ka̱ni̱ uꞌvi̱ ña̱ꞌaꞌ ra̱, te̱ ni̱ sa̱na̱ndikoꞌ nda̱ꞌaꞌ xikoꞌ ña̱ꞌaꞌ ra̱.
MAR 12:4 Te̱ ni̱ ti̱ꞌviꞌ tukuuꞌ ra̱ i̱nga̱ te̱ xikaꞌ nuuꞌ nuu̱ꞌ ra̱ miiꞌ ñuꞌuꞌ te̱ tatú ja̱a̱nꞌ, ndisu̱ te̱ tatú ja̱a̱nꞌ ndii, ni̱ ku̱u̱n yuu̱ꞌ ña̱ꞌaꞌ ra̱, te̱ ni̱ sa̱tu̱xuꞌví ra̱ xíniꞌ te̱ ja̱a̱nꞌ. Te̱ mi̱iꞌ va̱ ni̱ ku̱u̱ ra̱ xiinꞌ te̱ ja̱a̱nꞌ sanandikoꞌ ña̱ꞌaꞌ ra̱.
MAR 12:5 Te̱ ni̱ ti̱ꞌviꞌ tukuuꞌ ra̱ i̱nga̱ te̱ xikaꞌ nuuꞌ nuu̱ꞌ ra̱, miiꞌ ñuꞌuꞌ te̱ tatú ja̱a̱nꞌ, ndisu̱ te̱ tatú ja̱a̱nꞌ ndii, ni̱ xa̱ꞌni̱ꞌ ra̱ te̱ ja̱a̱nꞌ. Te̱ i̱i̱n sa̱kanꞌ ni̱ ti̱ꞌviꞌ xiinꞌ ñu̱ꞌuꞌ ja̱a̱nꞌ kuaꞌa̱ꞌ va̱ te̱ xikaꞌ nuuꞌ nuu̱ꞌ ra̱, te̱ sa̱va̱ te̱ ja̱a̱nꞌ ni̱ sa̱tu̱xuꞌví ra̱, te̱ sa̱va̱ tu̱ku̱ ra̱ ndii, ni̱ xa̱ꞌni̱ꞌ ña̱ꞌaꞌ ra̱.
MAR 12:6 ’Te̱ ndee i̱i̱n nda̱a̱ꞌ kui̱ti̱ꞌ siꞌe̱ mi̱iꞌ ra̱ ndoó. Te̱ kundani̱ yaꞌa̱ ra̱ te̱ ja̱a̱nꞌ. Sa̱kanꞌ te̱ soꞌo̱ꞌ ndiꞌiꞌ ndii, ni̱ ti̱ꞌviꞌ tu̱ ra̱ te̱ ja̱a̱nꞌ kaꞌán ra̱ xiinꞌ nimá ra̱ ndii: “Ko̱to̱ kaꞌnuꞌ ra̱ tiaa̱ siꞌe̱ e̱ꞌ”, ni̱ kachi̱ ra̱.
MAR 12:7 Ndisu̱ ni̱ kaꞌa̱n xiinꞌ taꞌanꞌ te̱ tatú ja̱a̱nꞌ kii̱ꞌ ni̱ xa̱a̱ siꞌe̱, te̱ xiinꞌ ñu̱ꞌuꞌ ja̱a̱nꞌ ndii: “Te̱ kaa̱ꞌ na̱ndu̱u̱ te̱ xiinꞌ ñu̱ꞌuꞌ yoꞌoꞌ kii̱ꞌ ku̱vi̱ yu̱vaꞌ ra̱. Toꞌo̱ꞌ ndo̱ꞌ te̱ ka̱ꞌni̱ꞌ e̱ꞌ ra̱, sa̱kanꞌ te̱ yooꞌ na̱ndu̱u̱ te̱ xiinꞌ ñu̱ꞌuꞌ yoꞌoꞌ”, ni̱ kachi̱ ra̱.
MAR 12:8 Sa̱kanꞌ te̱ ni̱ ti̱i̱n ña̱ꞌaꞌ ra̱ xa̱ꞌni̱ꞌ ra̱, te̱ ni̱ xta̱ꞌniꞌ ra̱ ñu̱ꞌuꞌ ndeꞌi̱ te̱ ja̱a̱nꞌ i̱kanꞌ, te̱ ni̱ ska̱naꞌ ra̱ a̱ tu̱ku̱ xaanꞌ.
MAR 12:9 ’¿Ndee ña̱ tuu ndoꞌó sa̱a̱ te̱ xiinꞌ ña̱ꞌa̱ yo̱ꞌo̱ꞌ uva ja̱a̱nꞌ xiinꞌ te̱ tatú ja̱a̱nꞌ? Ki̱xi̱n ra̱ te̱ ka̱ꞌni̱ꞌ ra̱ sa̱kuuꞌ te̱ tatú ja̱a̱nꞌ, te̱ ta̱xi̱ ra̱ yo̱ꞌoꞌ uva ja̱a̱nꞌ nda̱ꞌaꞌ tu̱ku̱ te̱ yivi̱ꞌ ―ni̱ kachi̱ a̱.
MAR 12:10 I̱kanꞌ te̱ ni̱ kaꞌa̱n a̱ xiinꞌ te̱ ja̱a̱nꞌ ndii: ―¿Ñáá tïa̱ꞌan ka̱ꞌvi̱ ndoꞌó ña̱ yoso̱ꞌ nuu̱ꞌ tu̱tu̱ Ndiosí miiꞌ kaꞌán a̱ ndii? Yuu̱ꞌ, ña̱ nï̱ xta̱ni̱ te̱ xaꞌa vi̱ꞌe̱ ndii, ña̱ ja̱a̱nꞌ ni̱ na̱ndu̱u̱ yuu̱ꞌ kuuꞌ nu̱uꞌ xaꞌa̱ꞌ xiki̱ꞌ vi̱ꞌe̱?
MAR 12:11 Ña̱ ja̱a̱nꞌ ni̱ xa̱a̱ xto̱ꞌo̱ e̱ꞌ Ndiosí, te̱ nandani̱ xa̱va̱ꞌa̱ e̱ꞌ. Sa̱kanꞌ yoso̱ꞌ a̱ ―ni̱ kachi̱ Jesús.
MAR 12:12 Te̱ ni̱ xika̱ te̱ kuuꞌ kaꞌnuꞌ ja̱a̱nꞌ ti̱i̱n ra̱ Jesús, sa̱kanꞌ ña̱ ni̱ ku̱nda̱ni̱ ra̱ ña̱ ni̱ ti̱i̱n kua̱chi̱ ña̱ꞌaꞌ a̱ xiinꞌ ña̱ kaꞌán ndi̱a̱a̱ ja̱a̱nꞌ. Ndisu̱ nï̱ ku̱vi̱ sa̱a̱ ra̱ ña̱ ja̱a̱nꞌ xaꞌa̱ꞌ a̱ ña̱ yiꞌvi ra̱ ne̱ yivi̱ꞌ. Sa̱kanꞌ na ni̱ na̱ko̱o̱ ña̱ꞌaꞌ ra̱, te̱ ni̱ ki̱e̱e̱ ra̱ kuaꞌa̱n ra̱.
MAR 12:13 I̱kanꞌ te̱ ni̱ ti̱ꞌviꞌ te̱ kuuꞌ kaꞌnuꞌ ja̱a̱nꞌ sa̱va̱ te̱ fariseo xiinꞌ sa̱va̱ te̱ nda̱ꞌaꞌ xaꞌa̱ꞌ Herodes te̱ ko̱to̱ kua̱ꞌa̱ ra̱ Jesús xiinꞌ tu̱ꞌu̱n yu̱ꞌuꞌ a̱.
MAR 12:14 Kii̱ꞌ ni̱ nde̱kui̱e̱ ra̱ miiꞌ iinꞌ a̱, te̱ ni̱ kaꞌa̱n ra̱ xiinꞌ a̱ ndii: ―Tákuiꞌe, xiní ndu̱ ña̱ ña̱ nda̱ku kui̱ti̱ꞌ kaꞌán u̱nꞌ. Te̱ kuän yiꞌvi u̱nꞌ ña̱ kaꞌán ne̱ yivi̱ꞌ xaꞌa̱ꞌ u̱nꞌ, sa̱kanꞌ ña̱ näkaxin u̱nꞌ ne̱ yivi̱ꞌ. Süu̱ꞌ ja̱a̱nꞌ ndii saniaꞌá u̱nꞌ i̱chiꞌ Ndiosí xiinꞌ ña̱ ndi̱xa̱ kui̱ti̱ꞌ. Xaꞌa̱ꞌ a̱ ja̱a̱nꞌ na kuiiꞌ kaꞌa̱n xiinꞌ ndu̱, ¿ñáá va̱ꞌa̱ yoo a̱ ña̱ cha̱ꞌvi̱ e̱ꞌ César, te̱ xaꞌndia chuunꞌ ñu̱u̱ Roma, xu̱ꞌunꞌ yoo̱ꞌ, uun ñáá vä̱ꞌa̱ yoo a̱? ―ni̱ kachi̱ ra̱.
MAR 12:15 Ndisu̱ Jesús ndii, ni̱ xi̱ni̱ a̱ ña̱ te̱ xasuviꞌ xiinꞌ miiꞌ kui̱ti̱ꞌ nduuꞌ te̱ ja̱a̱nꞌ, sa̱kanꞌ na ni̱ kaꞌa̱n a̱ xiinꞌ ra̱ ndii: ―Ndoꞌó ndii, kuni ko̱to̱ kua̱ꞌa̱ ndo̱ꞌ yuꞌu̱ xiinꞌ tu̱ꞌu̱n yu̱ꞌuꞌ i̱. Ta̱xi̱ ndo̱ꞌ na ko̱to̱ i̱ i̱i̱n xu̱ꞌunꞌ ―ni̱ kachi̱ a̱.
MAR 12:16 Sa̱kanꞌ te̱ ni̱ ta̱xi̱ ra̱ i̱i̱n xu̱ꞌunꞌ nda̱ꞌaꞌ a̱. Te̱ ni̱ kaꞌa̱n a̱ xiinꞌ ra̱ ndii: ―¿Yo̱o̱ nuu̱ꞌ nduuꞌ ña̱ ni̱ ni̱a̱ni̱a̱ xata̱ꞌ xu̱ꞌunꞌ yoꞌoꞌ, te̱ yo̱o̱ kivi̱ꞌ yoso̱ꞌ xata̱ꞌ a̱? ―ni̱ kachi̱ a̱. Te̱ ni̱ kaꞌa̱n ra̱ ndii: ―Nuu̱ꞌ César, te̱ xaꞌndia chuunꞌ ñu̱u̱ Roma, xiinꞌ kivi̱ꞌ ra̱ nduuꞌ a̱ ―ni̱ kachi̱ ra̱.
MAR 12:17 Sa̱kanꞌ te̱ ni̱ kaꞌa̱n a̱ xiinꞌ ra̱ ndii: ―Xaꞌa̱ꞌ a̱ ja̱a̱nꞌ na kuiiꞌ ta̱xi̱ e̱ꞌ nda̱ꞌaꞌ César ña̱ nduuꞌ ña̱ꞌa̱ César, te̱ nda̱ꞌaꞌ Ndiosí na ta̱xi̱ e̱ꞌ ña̱ nduuꞌ ña̱ꞌa̱ Ndiosí ―ni̱ kachi̱ a̱. Te̱ ni̱ na̱nda̱ni̱ va̱ ra̱ xaꞌa̱ꞌ ña̱ ni̱ kaꞌa̱n a̱ ña̱ ja̱a̱nꞌ.
MAR 12:18 Sa̱kanꞌ te̱ ni̱ ki̱xi̱n te̱ saduceo nuu̱ꞌ Jesús. Te̱ ja̱a̱nꞌ ndii, kaꞌán ra̱ ña̱ kö̱o̱ꞌ ña̱ natiaku ne̱ yivi̱ꞌ kii̱ꞌ xiꞌí ni̱a̱, sa̱kanꞌ na kuiiꞌ ni̱ nda̱tuꞌu̱nꞌ ña̱ꞌaꞌ ra̱ ndii:
MAR 12:19 ―Tákuiꞌe, yoso̱ꞌ ña̱ ni̱ ke̱ꞌi̱ Moisés miiꞌ kaꞌán ra̱ xiinꞌ e̱ꞌ ña̱ naaꞌ ni̱ xiꞌi̱ ña̱ni̱ i̱i̱n te̱ yivi̱ꞌ, te̱ kö̱o̱ꞌ siꞌe̱ ra̱ ni̱ yoo̱ xiinꞌ ñaꞌ siꞌiꞌ ra̱ ndii, ña̱ni̱ ra̱ ja̱a̱nꞌ kuní a̱ tu̱ndaꞌa̱ꞌ xiinꞌ ñaꞌ ja̱a̱nꞌ, te̱ ko̱o̱ siꞌe̱ ra̱ xiinꞌ aꞌ. Te̱ siꞌe̱ te̱ ja̱a̱nꞌ na̱ndu̱u̱ nde̱e̱ naa siꞌe̱ ña̱ni̱ ra̱, te̱ ni̱ xiꞌi̱ ja̱a̱nꞌ.
MAR 12:20 Va̱ꞌa̱, untaꞌ ndii ni̱ yoo̱ uxa̱ taꞌan ña̱ni̱. Te̱ ni̱ tu̱ndaꞌa̱ꞌ te̱ nu̱uꞌ, ndisu̱ ni̱ xiꞌi̱ ra̱ ña̱ kuní ka̱ ko̱o̱ siꞌe̱ ra̱ xiinꞌ ñaꞌ siꞌi ra̱.
MAR 12:21 Sa̱kanꞌ te̱ ni̱ tu̱ndaꞌa̱ꞌ ña̱ni̱ ra̱, te̱ uvi̱, xiinꞌ ñaꞌ ja̱a̱nꞌ. Ndisu̱ ni̱ xiꞌi̱ tu̱ te̱ ja̱a̱nꞌ ña̱ kuní ka̱ ko̱o̱ siꞌe̱ ra̱ xiinꞌ aꞌ. Te̱ i̱i̱n kachi ni̱ ndo̱ꞌo̱ tu̱ ña̱ni̱ ra̱, te̱ uni̱.
MAR 12:22 Te̱ i̱i̱n kachi ni̱ ndo̱ꞌo̱ sa̱kuuꞌ te̱ uxa̱ taꞌan ja̱a̱nꞌ xiinꞌ ñaꞌ ja̱a̱nꞌ, kö̱o̱ꞌ siꞌe̱ ra̱ ni̱ yoo̱ xiinꞌ aꞌ nde̱e̱ ndi̱ꞌi̱ ra̱ ni̱ xiꞌi̱. Te̱ soꞌo̱ꞌ ndiꞌiꞌ, te̱ ni̱ xiꞌi̱ tu̱ ña̱ꞌaꞌ ja̱a̱nꞌ.
MAR 12:23 Sa̱kanꞌ na kuiiꞌ kii̱ꞌ na̱ti̱a̱ku̱ ni̱a̱ ndii, ¿yo̱o̱ ñaꞌ siꞌi ku̱ndu̱u̱ tu̱ ñaꞌ ja̱a̱nꞌ, kua̱chi̱ ndii uxa̱ sa̱aꞌ te̱ ja̱a̱nꞌ ni̱ tu̱ndaꞌa̱ꞌ xiinꞌ aꞌ? ―ni̱ kachi̱ ra̱ xiinꞌ Jesús.
MAR 12:24 Sa̱kanꞌ te̱ ni̱ na̱kui̱i̱n Jesús nuu̱ꞌ ra̱ ndii: ―Ndoꞌó ndii, vä̱ꞌa̱ kaꞌán ndo̱ꞌ, sa̱kanꞌ ña̱ kündani̱ ndo̱ꞌ ña̱ yoso̱ꞌ nuu̱ꞌ tu̱tu̱ Ndiosí, te̱ ni̱ nde̱e̱ xïní tu̱ ndo̱ꞌ sa̱a̱ xachuunꞌ ña̱ ndi̱e̱eꞌ a̱.
MAR 12:25 Kua̱chi̱ ndii, kii̱ꞌ na̱ti̱a̱ku̱ ne̱ ni̱ xiꞌi̱ ndii, tü̱ndaꞌa̱ꞌ ka̱ nde̱e̱ i̱i̱n ne̱ yivi̱ꞌ i̱kanꞌ. Süu̱ꞌ ja̱a̱nꞌ ndii ku̱ndu̱u̱ ni̱a̱ nde̱e̱ naa ángele ña̱ ndieeꞌ ndi̱viꞌ.
MAR 12:26 Ndisu̱ xaꞌa̱ꞌ ña̱ naaꞌ natiaku ne̱ xiꞌí ndii, ku̱vi̱ ka̱ꞌvi̱ ndo̱ꞌ tu̱tu̱ ña̱ ni̱ ke̱ꞌi̱ Moisés, sa̱a̱ ni̱ kaꞌa̱n Ndiosí xiinꞌ ra̱ te̱i̱n i̱ñu̱ꞌ ña̱ xixí, kii̱ꞌ ni̱ kaꞌa̱n a̱ ndii: “Yuꞌu̱ nduuꞌ Ndiosí Abraham, te̱ yuꞌu̱ nduuꞌ tu̱ Ndiosí Isaac, te̱ yuꞌu̱ tu̱ nduuꞌ Ndiosí Jacob”, ni̱ kachi̱ a̱.
MAR 12:27 Sa̱kanꞌ na kuiiꞌ Ndiosí ndii, süu̱ꞌ Ndiosí ne̱ ni̱ xiꞌi̱ nduuꞌ a̱, süu̱ꞌ ja̱a̱nꞌ ndii Ndiosí ne̱ tiaku nduuꞌ a̱, sa̱kanꞌ ña̱ tiaku sa̱kuuꞌ ne̱ yivi̱ꞌ nuu̱ꞌ Ndiosí. Sa̱kanꞌ na kuiiꞌ ndoꞌó ndii, kündani̱ xa̱chiꞌ ndo̱ꞌ ña̱ kaꞌán tu̱ꞌu̱n Ndiosí ―ni̱ kachi̱ Jesús.
MAR 12:28 Te̱ kii̱ꞌ ni̱ xi̱ni̱ so̱ꞌo̱ i̱i̱n te̱ saniaꞌá tu̱ꞌu̱n nde̱iꞌ Ndiosí, ña̱ ni̱ ku̱u̱ kuento te̱ saduceo ja̱a̱nꞌ xiinꞌ Jesús, te̱ va̱ꞌa̱ ni̱ na̱kui̱i̱n a̱ ndii, ni̱ ku̱ya̱ti̱n ra̱ nuu̱ꞌ a̱, te̱ ni̱ nda̱tuꞌu̱nꞌ ña̱ꞌaꞌ ra̱ ndii: ―¿Ndee ña̱ nduuꞌ tu̱ꞌu̱n nde̱iꞌ kaꞌnuꞌ ka̱ ña̱ kaꞌán chuunꞌ Ndiosí? ―ni̱ kachi̱ ra̱.
MAR 12:29 Te̱ ni̱ kaꞌa̱n Jesús xiinꞌ ra̱ ndii: ―Tu̱ꞌu̱n nde̱iꞌ kaꞌnuꞌ ka̱ ndii, ña̱ yo̱ꞌo̱ꞌ nduuꞌ a̱: “Ne̱ vi̱ꞌe̱ Israel, ku̱ni̱ so̱ꞌo̱ ndo̱ꞌ, xa̱ i̱i̱n nda̱a̱ꞌ xto̱ꞌo̱ e̱ꞌ Ndiosí kui̱ti̱ꞌ nduuꞌ xto̱ꞌo̱ e̱ꞌ.
MAR 12:30 Sa̱kanꞌ na kuiiꞌ ku̱ndani̱ ndo̱ꞌ xto̱ꞌo̱ e̱ꞌ Ndiosí xiinꞌ ka̱niiꞌ nimá ndo̱ꞌ, xiinꞌ ka̱niiꞌ ña̱ nduuꞌ ndo̱ꞌ, xiinꞌ sa̱kuuꞌ ña̱ xanini ndo̱ꞌ, xiinꞌ sa̱kuuꞌ ña̱ ndi̱e̱eꞌ ndo̱ꞌ”, ña̱ kaa̱ꞌ nduuꞌ ña̱ kaꞌnuꞌ ka̱.
MAR 12:31 Te̱ ña̱ uvi̱ ndii, yatinꞌ i̱i̱n kachi kaꞌnuꞌ a̱ xiinꞌ ña̱ kaa̱ꞌ, kaꞌán a̱ ndii: “Ku̱ndani̱ ndo̱ꞌ sa̱kuuꞌ ne̱ yivi̱ꞌ xiinꞌ ndo̱ꞌ nde̱e̱ naa kundani̱ xiinꞌ miiꞌ mi̱iꞌ ndo̱ꞌ”, sa̱kanꞌ kachi a̱. Te̱ kö̱o̱ꞌ ka̱ i̱nga̱ tu̱ꞌu̱n nde̱iꞌ ña̱ kaꞌnuꞌ ka̱ te̱ sa̱kanꞌ ña̱ uvi̱ ta̱ꞌan ja̱a̱nꞌ ―ni̱ kachi̱ Jesús.
MAR 12:32 Sa̱kanꞌ te̱ ni̱ kaꞌa̱n te̱ ja̱a̱nꞌ xiinꞌ a̱ ndii: ―Va̱ꞌa̱ va̱ ni̱ kaꞌa̱n u̱nꞌ, tákuiꞌe. Kumiꞌ u̱nꞌ ña̱ nda̱ku kii̱ꞌ kaꞌán u̱nꞌ ña̱ i̱i̱n nda̱a̱ꞌ ña̱ ja̱a̱nꞌ kui̱ti̱ꞌ nduuꞌ Ndiosí, xto̱ꞌo̱ e̱ꞌ, te̱ kö̱o̱ꞌ ka̱ i̱nga̱ a̱, süu̱ꞌ ja̱a̱nꞌ ndii xa̱ ña̱ ja̱a̱nꞌ kui̱ti̱ꞌ.
MAR 12:33 Te̱ ña̱ ku̱ndani̱ e̱ꞌ Ndiosí xiinꞌ ka̱niiꞌ nimá e̱ꞌ, xiinꞌ sa̱kuuꞌ ña̱ xanini e̱ꞌ, xiinꞌ sa̱kuuꞌ ña̱ ndi̱e̱eꞌ e̱ꞌ, te̱ ku̱ndani̱ e̱ꞌ sa̱kuuꞌ ne̱ yivi̱ꞌ xiinꞌ e̱ꞌ nde̱e̱ naa kundani̱ xiinꞌ miiꞌ mi̱iꞌ e̱ꞌ ndii, ña̱ kaꞌnuꞌ ka̱ nduuꞌ a̱ te̱ sa̱kanꞌ sa̱kuuꞌ ña̱ nasoko̱ꞌ e̱ꞌ nuu̱ꞌ Ndiosí xiinꞌ ña̱ xaꞌmiꞌ e̱ꞌ ki̱tiꞌ nuu̱ꞌ a̱ ―ni̱ kachi̱ ra̱.
MAR 12:34 Kii̱ꞌ ni̱ xi̱ni̱ so̱ꞌo̱ Jesús ña̱ va̱ꞌa̱ ni̱ kaꞌa̱n te̱ ja̱a̱nꞌ te̱ ni̱ kaꞌa̱n a̱ xiinꞌ ra̱ ndii: ―Xa̱ kuyatinꞌ ka̱ꞌndi̱a̱ chuunꞌ Ndiosí nimá u̱nꞌ ―ni̱ kachi̱ a̱. Te̱ nde̱e̱ i̱i̱n ne̱ yivi̱ꞌ nï̱ ku̱ndi̱e̱ni ka̱ nda̱tuꞌu̱nꞌ ña̱ꞌaꞌ.
MAR 12:35 Kii̱ꞌ saniaꞌá Jesús nuu̱ꞌ ki̱ꞌe̱ yu̱kunꞌ kaꞌnuꞌ te̱ ni̱ nda̱tuꞌu̱nꞌ a̱ ndii: ―¿Ndichun na kaꞌán te̱ saniaꞌá tu̱ꞌu̱n nde̱iꞌ Ndiosí ña̱ si̱a̱niꞌ xikaꞌ David nduuꞌ Cristo, ña̱ ti̱a̱nu̱ꞌ Ndiosí sa̱kakú ne̱ yivi̱ꞌ?
MAR 12:36 Kua̱chi̱ ndii nde̱e̱ mi̱iꞌ David ni̱ kaꞌa̱n kii̱ꞌ ni̱ sa̱kaꞌán ña̱ꞌaꞌ Espíritu Santo ndii: Ni̱ kaꞌa̱n xto̱ꞌo̱ e̱ꞌ Ndiosí xiinꞌ xto̱ꞌo̱ i̱ ndii: “Ku̱nduꞌu̱ꞌ nda̱ꞌaꞌ kua̱ꞌa̱ i̱ na sa̱ndoó kuiꞌe xa̱chiꞌ i̱ te̱ ndasiꞌ yoꞌó.” Ni̱ kachi̱ a̱, ni̱ kachi̱ ra̱.
MAR 12:37 Sa̱kanꞌ na kuiiꞌ naaꞌ mi̱iꞌ David ja̱a̱nꞌ kaꞌán ña̱ xto̱ꞌo̱ ra̱ nduuꞌ Cristo ja̱a̱nꞌ ndii, ¿sa̱a̱ ku̱vi̱ kaꞌán te̱ saniaꞌá tu̱ꞌu̱n nde̱iꞌ ja̱a̱nꞌ ña̱ nduuꞌ a̱ si̱a̱niꞌ xikaꞌ David ja̱a̱nꞌ? ―ni̱ kachi̱ Jesús. Te̱ ne̱ yivi̱ꞌ kuaꞌa̱ꞌ ja̱a̱nꞌ ndii, va̱ꞌa̱ va̱ kuni ni̱a̱ xini so̱ꞌo̱ ña̱ꞌaꞌ ni̱a̱.
MAR 12:38 Te̱ ni̱ kaꞌa̱n tu̱ Jesús kii̱ꞌ saniaꞌá a̱ ndii: ―Ko̱to̱ xiinꞌ mi̱iꞌ va̱ ndo̱ꞌ nuu̱ꞌ ña̱ kuuꞌ te̱ saniaꞌá tu̱ꞌu̱n nde̱iꞌ Ndiosí, sa̱kanꞌ ña̱ te̱ xasuviꞌ xiinꞌ miiꞌ kui̱ti̱ꞌ nduuꞌ te̱ ja̱a̱nꞌ. Xtani̱ va̱ ra̱ kui̱ꞌnu̱ ra̱ toto̱ nani̱ꞌ, ña̱ ndiaa yaꞌviꞌ ka̱, te̱ xtani̱ tu̱ ra̱ ña̱ na̱kua̱tu̱ va̱ꞌa̱ ña̱ꞌaꞌ ne̱ yivi̱ꞌ ma̱ꞌinꞌ ya̱ꞌvi̱ miiꞌ chituꞌ kaaꞌ.
MAR 12:39 Te̱ xtani̱ va̱ tu̱ ra̱ ña̱ ku̱ndi̱e̱e̱ ra̱ nuu̱ꞌ tei̱ kaꞌnuꞌ, tunꞌ itaꞌ ti̱xi̱n vi̱ꞌe̱ miiꞌ nakayá ne̱ yivi̱ꞌ xakaꞌnuꞌ ni̱a̱ Ndiosí, te̱ xtani̱ tu̱ ra̱ ku̱ndi̱e̱e̱ ra̱ nuu̱ꞌ tei̱, tunꞌ kuuꞌ nu̱uꞌ, miiꞌ yoo vi̱koꞌ.
MAR 12:40 Te̱ tuꞌunꞌ uꞌvi̱ tu̱ ra̱ ña̱ vikaꞌ nda̱ꞌaꞌ ne̱ kuaa̱nꞌ vi̱ꞌe̱ ni̱a̱. Te̱ xini xaꞌanꞌ ra̱ ña̱ na̱ꞌaꞌ va̱ kaꞌán ra̱ xiinꞌ Ndiosí, ndiani̱ te̱ na̱nda̱ni̱ ne̱ yivi̱ꞌ. Te̱ ja̱a̱nꞌ ndii, chie̱ ka̱ tu̱ndoꞌo̱ꞌ ko̱o̱ ra̱ ―ni̱ kachi̱ Jesús.
MAR 12:41 Untaꞌ kii̱ꞌ nduꞌu̱ꞌ Jesús ya̱ti̱n nuu̱ꞌ a̱ miiꞌ iinꞌ xatu̱nꞌ miiꞌ kayá xu̱ꞌunꞌ li̱muxtan ndii, ni̱ xi̱ni̱ a̱ taa̱nꞌ ne̱ yivi̱ꞌ li̱muxtan ti̱xi̱n nu̱ꞌ. Te̱ kuaꞌa̱ꞌ ne̱ vika̱ꞌ ndii, kuaꞌa̱ꞌ va̱ xu̱ꞌunꞌ taa̱nꞌ ni̱a̱ ti̱xi̱n nu̱ꞌ.
MAR 12:42 I̱kanꞌ te̱ ni̱ xa̱a̱ tu̱ i̱i̱n ñaꞌ kuaa̱nꞌ ndaꞌvi kuuꞌ, te̱ ni̱ ta̱a̱nꞌ aꞌ uvi̱ taꞌan xu̱ꞌunꞌ yaꞌa kualiꞌ ti̱xi̱n xatu̱nꞌ ja̱a̱nꞌ. Te̱ xu̱ꞌunꞌ ja̱a̱nꞌ ndii, sie va̱ ndiaa yaꞌviꞌ a̱.
MAR 12:43 Sa̱kanꞌ te̱ ni̱ ka̱na̱ a̱ te̱ nda̱ꞌaꞌ xaꞌa̱ꞌ a̱, te̱ ni̱ kaꞌa̱n a̱ xiinꞌ ra̱ ndii: ―Ña̱ nda̱ku kaꞌán i̱ xiinꞌ ndo̱ꞌ ndii, ñaꞌ kuaa̱nꞌ ndaꞌvi kuuꞌ kaa̱ꞌ ni̱ ta̱a̱n kuaꞌa̱ꞌ ka̱ xu̱ꞌunꞌ ti̱xi̱n xatu̱nꞌ kaa̱ꞌ te̱ sa̱kanꞌ sa̱kuuꞌ i̱nga̱ ne̱ ni̱ ta̱a̱nꞌ tu̱ xu̱ꞌunꞌ ti̱xi̱n nu̱ꞌ.
MAR 12:44 Sa̱kanꞌ ña̱ sa̱kuuꞌ tu̱ku̱ ni̱a̱ ndii, ni̱ ta̱a̱nꞌ ni̱a̱ xu̱ꞌunꞌ ña̱ ni̱ ndoo̱ ndo̱so̱ꞌ nda̱ꞌaꞌ ni̱a̱. Ndisu̱ ñaꞌ kaa̱ꞌ ndii, tee̱ꞌ ndee ndaꞌvi kuuꞌ aꞌ ndii, ni̱ ta̱a̱nꞌ ndi̱ꞌi̱ aꞌ xu̱ꞌunꞌ ña̱ xitoꞌ ku̱ti̱a̱ku̱ aꞌ xiinꞌ ―ni̱ kachi̱ a̱.
MAR 13:1 Kii̱ꞌ ketaꞌ Jesús nuu̱ꞌ ki̱ꞌe̱ yu̱kunꞌ kaꞌnuꞌ te̱ kuaꞌa̱n a̱ ndii, ni̱ kaꞌa̱n i̱i̱n te̱ nda̱ꞌaꞌ xaꞌa̱ꞌ a̱ xiinꞌ a̱ ndii: ―Tákuiꞌe, ko̱to̱ u̱nꞌ, xa̱ naꞌnuꞌ yuu̱ꞌ ni̱ ti̱i̱n ra̱ ni̱ xa̱ꞌa̱ ra̱ yu̱kunꞌ kaa̱ꞌ, te̱ nda̱tu̱nꞌ va̱ ni̱ xa̱ꞌa̱ ra̱ a̱ ―ni̱ kachi̱ ra̱.
MAR 13:2 Te̱ ni̱ na̱kui̱i̱n Jesús nuu̱ꞌ ra̱ ndii: ―¿Xaꞌa̱ꞌ vi̱ꞌe̱ naꞌnuꞌ nia kaa̱ꞌ kaꞌán u̱nꞌ nu̱ꞌ? Ña̱ kaa̱ꞌ ndii, sa̱kuuꞌ a̱ nduxi̱n ndo̱o̱, te̱ kü̱to̱to̱ taꞌanꞌ ka̱ nde̱e̱ i̱i̱n yuu̱ꞌ ―ni̱ kachi̱ a̱.
MAR 13:3 I̱kanꞌ te̱ kuaꞌa̱n Jesús xiinꞌ te̱ nda̱ꞌaꞌ xaꞌa̱ꞌ a̱ xiki̱ꞌ ña̱ na̱niꞌ Olivos, ña̱ kanduꞌu̱ꞌ xtoꞌniꞌ miiꞌ iinꞌ yu̱kunꞌ ja̱a̱nꞌ. Te̱ ni̱ xi̱ku̱nduꞌu̱ꞌ a̱ xíniꞌ i̱kuꞌ ja̱a̱nꞌ, i̱kanꞌ te̱ ni̱ nda̱tuꞌu̱nꞌ siinꞌ ña̱ꞌaꞌ Pedro, xiinꞌ Jacobo, xiinꞌ Juan, xiinꞌ Andrés, kaꞌán ra̱ ndii:
MAR 13:4 ―Kaꞌa̱n xiinꞌ ndu̱, ¿a̱ma̱ ko̱o̱ ña̱ ni̱ kaꞌa̱n u̱nꞌ xaꞌa̱ꞌ ja̱a̱nꞌ? ¿Te̱ ndee ña̱ kaꞌnuꞌ nduuꞌ ña̱ xkaꞌndi̱a̱, te̱ ku̱nda̱ni̱ ndu̱ ña̱ xa̱ kuyatinꞌ ko̱o̱ a̱? ―ni̱ kachi̱ ra̱.
MAR 13:5 Sa̱kanꞌ te̱ ni̱ xa̱ꞌaꞌ Jesús kaꞌán a̱ xiinꞌ ra̱ ndii: ―Ko̱to̱ xiinꞌ mi̱iꞌ va̱ ndo̱ꞌ, tä̱xi̱ ndo̱ꞌ ku̱ni̱ xaꞌanꞌ nde̱e̱ i̱i̱n ne̱ yivi̱ꞌ ndoꞌó.
MAR 13:6 Sa̱kanꞌ ña̱ ki̱xi̱n kuaꞌa̱ꞌ te̱ yivi̱ꞌ, te̱ ti̱i̱n ndi̱a̱a̱ kivi̱ꞌ i̱, te̱ kaꞌa̱n ra̱ ña̱ mi̱iꞌ ra̱ nduuꞌ Cristo, ña̱ ni̱ ti̱a̱nu̱ꞌ Ndiosí sa̱kakú ne̱ yivi̱ꞌ, te̱ ku̱ni̱ xaꞌanꞌ ra̱ kuaꞌa̱ꞌ ne̱ yivi̱ꞌ.
MAR 13:7 Te̱ kii̱ꞌ ku̱ni̱ ndo̱ꞌ kuento ña̱ yoo ñuꞌu̱ miiꞌ ka̱ i̱i̱n yivi̱ꞌ, te̱ ku̱ni̱ tu̱ ndo̱ꞌ ña̱ yoo a̱ xikaꞌ i̱i̱n yivi̱ꞌ ndii, kü̱ndi̱ꞌni̱ ndo̱ꞌ, kua̱chi̱ ndii kuní a̱ ña̱ ko̱o̱ ña̱ ja̱a̱nꞌ. Ndisu̱ tïa̱ꞌan kundi̱ꞌi̱ i̱i̱n yivi̱ꞌ kii̱ꞌ sa̱kanꞌ.
MAR 13:8 Kua̱chi̱ ndii ku̱ntaꞌanꞌ i̱i̱n ti̱ꞌvi̱ ne̱ ñu̱ꞌuꞌ i̱i̱n yivi̱ꞌ xiinꞌ tu̱ku̱ ti̱ꞌvi̱ ne̱ yivi̱ꞌ. Te̱ ku̱ntaꞌanꞌ tu̱ ne̱ ndieeꞌ i̱i̱n ñu̱u̱ xiinꞌ ne̱ ndieeꞌ tu̱ku̱ ñu̱u̱. Te̱ ka̱niiꞌ xaanꞌ ta̱a̱n ndi̱e̱eꞌ i̱i̱n yivi̱ꞌ, te̱ ko̱o̱ tu̱ so̱ko̱, te̱ sa̱na̱saáꞌ taꞌanꞌ ne̱ yivi̱ꞌ miiꞌ ka̱ i̱i̱n yivi̱ꞌ. Te̱ sa̱kuuꞌ ña̱ ja̱a̱nꞌ ndii, sa̱kanꞌ xaꞌndu̱ ña̱ xitoꞌ ko̱o̱ kui̱ti̱ꞌ nduuꞌ a̱.
MAR 13:9 ’Ndisu̱ ndoꞌó ndii, ko̱to̱ xiinꞌ mi̱iꞌ ndo̱ꞌ. Sa̱kanꞌ ña̱ sa̱na̱kuaꞌa te̱ yivi̱ꞌ ndoꞌó nda̱ꞌaꞌ te̱ xi̱xa̱, te̱ ku̱tunꞌ ra̱ ndoꞌó ti̱xi̱n vi̱ꞌe̱ miiꞌ nakayá ne̱ taꞌanꞌ e̱ꞌ. Te̱ sa̱na̱kuaꞌa ra̱ ndoꞌó nda̱ꞌaꞌ te̱ ndisoꞌ chuunꞌ. Te̱ i̱i̱n kachi sa̱a̱ tu̱ ra̱ xiinꞌ ndo̱ꞌ nuu̱ꞌ te̱ xaꞌndia chuunꞌ kuuꞌ nu̱uꞌ xaꞌa̱ꞌ ña̱ ndikún ndo̱ꞌ yuꞌu̱, te̱ ndi̱e̱e̱ yu̱ꞌuꞌ ndo̱ꞌ nuu̱ꞌ te̱ ja̱a̱nꞌ xaꞌa̱ꞌ i̱.
MAR 13:10 Ndisu̱ ña̱ nu̱uꞌ ndii, kuní a̱ ña̱ kaꞌa̱n ndo̱so̱ꞌ ne̱ yivi̱ꞌ ka̱niiꞌ i̱i̱n yivi̱ꞌ tu̱ꞌu̱n va̱ꞌa̱ xaꞌa̱ꞌ i̱, sa̱kanꞌ vi̱ꞌ te̱ kundi̱ꞌi̱ i̱i̱n yivi̱ꞌ.
MAR 13:11 Kii̱ꞌ na̱ka̱ ra̱ ndoꞌó, te̱ sa̱na̱kuaꞌa ra̱ ndoꞌó nda̱ꞌaꞌ te̱ ja̱a̱nꞌ ndii, kü̱ndi̱ꞌni̱ ndo̱ꞌ ndee ña̱ kaꞌa̱n ndo̱ꞌ. Kua̱chi̱ ndii, süu̱ꞌ ndoꞌó nduuꞌ ne̱ kaꞌa̱n kivi̱ꞌ ja̱a̱nꞌ, süu̱ꞌ ja̱a̱nꞌ ndii Espíritu Santo nduuꞌ ña̱ sa̱kaꞌán ndoꞌó.
MAR 13:12 ’Te̱ te̱ nduuꞌ ña̱ni̱ ndii, sa̱na̱kuaꞌa ra̱ i̱nga̱ ña̱ni̱ ra̱, te̱ ka̱ꞌni̱ꞌ ña̱ꞌaꞌ te̱ yivi̱ꞌ. Te̱ sa̱kanꞌ tu̱ sa̱a̱ yu̱vaꞌ xiinꞌ siꞌe̱ ra̱. Te̱ ne̱ nduuꞌ siꞌe̱ ndii, ku̱ntaꞌanꞌ ni̱a̱ xiinꞌ yu̱vaꞌ siꞌiꞌ ni̱a̱ te̱ ka̱ꞌni̱ꞌ ña̱ꞌaꞌ ni̱a̱.
MAR 13:13 Te̱ sa̱kuuꞌ ne̱ yivi̱ꞌ ku̱nda̱siꞌ ndoꞌó xaꞌa̱ꞌ ña̱ ndikún ndo̱ꞌ i̱chiꞌ yuꞌu̱. Ndisu̱ yo̱o̱ ka̱ ku̱ndi̱e̱ni naa kundieni nuu̱ꞌ tu̱ndoꞌo̱ꞌ ja̱a̱nꞌ nde̱e̱ soꞌo̱ꞌ ndiꞌiꞌ ndii, na̱ti̱i̱n ni̱a̱ kivi̱ꞌ ñu̱u̱ ña̱ kö̱o̱ꞌ kivi̱ꞌ ndiꞌiꞌ.
MAR 13:14 ’Ndisu̱ kii̱ꞌ ku̱ni̱ ndo̱ꞌ ña̱ ki̱ni̱ kaaꞌ iinꞌ a̱ miiꞌ xätaꞌa̱n kui̱i̱n a̱ naa ni̱ kaꞌa̱n te̱ ni̱ kaꞌa̱n tiakú tu̱ꞌu̱n Ndiosí xta̱ꞌanꞌ, te̱ ni̱ na̱niꞌ Daniel ndii, ne̱ ndieeꞌ ñu̱u̱ Judea kii̱ꞌ sa̱kanꞌ ndii, na ku̱nu̱ ni̱a̱ kuꞌu̱n ni̱a̱ te̱i̱n i̱kuꞌ. (Ndoꞌó ne̱ kaꞌviꞌ ña̱ yo̱ꞌo̱ꞌ ndii, kuní a̱ sa̱a̱ ndo̱ꞌ ña̱ nduxa̱ꞌ te̱ ku̱nda̱ni̱ ndo̱ꞌ a̱.)
MAR 13:15 Te̱ yo̱o̱ ka̱ ndieeꞌ xíniꞌ vi̱ꞌe̱ ni̱a̱ kii̱ꞌ sa̱kanꞌ ndii, na ndä̱ꞌni̱ ni̱a̱ vi̱ꞌe̱ ni̱a̱ na̱chii̱ꞌ ni̱a̱ ña̱ꞌa̱ ni̱a̱.
MAR 13:16 Te̱ yo̱o̱ ka̱ naá xaꞌa̱ꞌ kuꞌu̱ kii̱ꞌ sa̱kanꞌ ndii, na nä̱ndi̱koꞌ ni̱a̱ vi̱ꞌe̱ ni̱a̱ xaꞌa̱ꞌ toto̱ ni̱a̱.
MAR 13:17 Uꞌvi̱ va̱ ku̱ndo̱ꞌo̱ ñaꞌ ñuꞌuꞌ siꞌe̱ xiinꞌ ñaꞌ sachichinꞌ siꞌe̱ kivi̱ꞌ ja̱a̱nꞌ.
MAR 13:18 Kaꞌa̱n va̱ ndo̱ꞌ xiinꞌ Ndiosí, te̱ na tä̱xi̱ a̱ ña̱ xaa̱ kivi̱ꞌ ja̱a̱nꞌ yoo̱ vi̱xi̱n.
MAR 13:19 Kua̱chi̱ ndii, kivi̱ꞌ ja̱a̱nꞌ ndii, ko̱o̱ tu̱ndoꞌo̱ꞌ ña̱ nde̱e̱ i̱i̱n kivi̱ꞌ tïa̱ꞌan ko̱o̱ nde̱e̱ kii̱ꞌ ni̱ xa̱ꞌa̱ Ndiosí i̱i̱n yivi̱ꞌ te̱ nde̱e̱ vi̱ti̱n, te̱ ni̱ nde̱e̱ kö̱o̱ꞌ ka̱ tu̱ a̱ ko̱o̱.
MAR 13:20 Te̱ naaꞌ sä̱kuiti xto̱ꞌo̱ e̱ꞌ Ndiosí kivi̱ꞌ ja̱a̱nꞌ ndii, nde̱e̱ i̱i̱n ne̱ yivi̱ꞌ käku̱. Ndisu̱ sa̱kuiti ña̱ꞌaꞌ a̱ xaꞌa̱ꞌ ña̱ kundani̱ a̱ ne̱ ni̱ na̱ka̱xi̱n a̱ ndikún i̱chiꞌ a̱.
MAR 13:21 ’Te̱ naaꞌ kaꞌa̱n yo̱o̱ ka̱ xiinꞌ ndo̱ꞌ kivi̱ꞌ ja̱a̱nꞌ ndii: “A̱anꞌ, ko̱to̱ ndo̱ꞌ, yoꞌoꞌ yoo Cristo, ña̱ sa̱kakú yooꞌ”, uun kaꞌa̱n ni̱a̱ ndii: “A̱anꞌ, ko̱to̱ ndo̱ꞌ kaa̱ꞌ yoo Cristo, ña̱ sa̱kakú yooꞌ”, kachi̱ ni̱a̱ ndii, kä̱ndi̱xaꞌ ña̱ꞌaꞌ ndo̱ꞌ.
MAR 13:22 Kua̱chi̱ ndii ki̱xi̱n te̱ xini xaꞌanꞌ, te̱ kaꞌa̱n ña̱ Cristo nduuꞌ ra̱. Te̱ sa̱kanꞌ tu̱ ki̱xi̱n te̱ kaꞌa̱n tiakú tu̱n vixi̱. Te̱ yivi̱ꞌ ja̱a̱nꞌ ndii, sa̱a̱ ra̱ chuunꞌ kaꞌnuꞌ xini xaꞌanꞌ xiinꞌ chu̱u̱n kaꞌnuꞌ ña̱ nandani̱ ne̱ yivi̱ꞌ. Te̱ naaꞌ ni̱ ku̱vi̱ ndii, nde̱e̱ ne̱ ni̱ na̱ka̱xi̱n Ndiosí ndikún i̱chiꞌ a̱ ku̱ni̱ xaꞌanꞌ ra̱.
MAR 13:23 Ndisu̱ ndoꞌó ndii, ko̱o̱ tu̱ꞌva̱ ndo̱ꞌ. Te̱ na̱ka̱ꞌanꞌ ndo̱ꞌ ña̱ ni̱ kaꞌa̱n i̱ ña̱ kaa̱ꞌ xiinꞌ ndo̱ꞌ ña̱ kuní ka̱ ko̱o̱ a̱.
MAR 13:24 ’Ndisu̱ kii̱ꞌ ndi̱ꞌi̱ xkaꞌndi̱a̱ tu̱ndoꞌo̱ꞌ kivi̱ꞌ ja̱a̱nꞌ ndii, ndaꞌva̱ ñu̱ꞌu̱, te̱ sa̱kanꞌ tu̱ yoo̱ꞌ ndii, nä̱tuu̱n ka̱ a̱.
MAR 13:25 Te̱ koyo̱ tu̱ tiuu̱nꞌ, te̱ ta̱a̱n ndi̱e̱eꞌ sa̱kuuꞌ ña̱ ndi̱e̱eꞌ, ña̱ yoo ndi̱viꞌ.
MAR 13:26 Sa̱kanꞌ te̱ ki̱xi̱n yuꞌu̱, ña̱ nduuꞌ tu̱ te̱ yivi̱ꞌ, nuu̱ꞌ viko̱ꞌ xiinꞌ kuaꞌa̱ꞌ yaꞌa̱ ña̱ ndi̱e̱eꞌ xiinꞌ ña̱ yiꞌé nda̱tu̱nꞌ kooꞌ chukuuꞌ.
MAR 13:27 Sa̱kanꞌ te̱ ti̱ꞌviꞌ i̱ kuaꞌa̱ꞌ ángele, te̱ na̱ka̱ya̱ a̱ ne̱ ni̱ na̱ka̱xi̱n Ndiosí, ne̱ ndieeꞌ ku̱miꞌ sa̱aꞌ xaanꞌ i̱i̱n yivi̱ꞌ miiꞌ kua̱xi̱ tachi̱ꞌ, nde̱e̱ miiꞌ xaꞌaꞌ i̱i̱n yivi̱ꞌ te̱ nde̱e̱ miiꞌ xaꞌaꞌ ndi̱viꞌ.
MAR 13:28 ’Ku̱nda̱ni̱ ndo̱ꞌ ña̱ kaꞌán ndi̱a̱a̱ yoꞌoꞌ xaꞌa̱ꞌ sa̱a̱ xaaꞌ tunꞌ higuera, kii̱ꞌ nduuꞌ iti̱a̱ꞌ nda̱ꞌaꞌ nu̱ꞌ, te̱ nakaꞌndi yuku̱ nu̱ꞌ ndii, xiní ndo̱ꞌ ña̱ xa̱ kuyatinꞌ kuii ku̱u̱n savi̱ꞌ.
MAR 13:29 Te̱ sa̱kanꞌ tu̱ kii̱ꞌ ku̱ni̱ ndo̱ꞌ ko̱o̱ ña̱ ni̱ kaꞌa̱n i̱ xiinꞌ ndo̱ꞌ ja̱a̱nꞌ ndii, ku̱nda̱ni̱ ndo̱ꞌ ña̱ xa̱ kuyatinꞌ kuii ki̱xi̱n tu̱ku̱u̱ yuꞌu̱, ña̱ nduuꞌ tu̱ te̱ yivi̱ꞌ.
MAR 13:30 Ña̱ nda̱ku kaꞌán i̱ xiinꞌ ndo̱ꞌ ndii, ña̱ kuní ka̱ ku̱vi̱ sa̱kuuꞌ ne̱ ndieeꞌ i̱i̱n yivi̱ꞌ vi̱ti̱n te̱ xkaꞌndi̱a̱ sa̱kuuꞌ ña̱ ja̱a̱nꞌ.
MAR 13:31 Ndi̱viꞌ xiinꞌ ñu̱ꞌuꞌ i̱i̱n yivi̱ꞌ ndii, ndo̱ñuꞌuꞌ a̱, ndisu̱ tu̱ꞌu̱n yu̱ꞌuꞌ yuꞌu̱ ndii, kö̱o̱ꞌ kivi̱ꞌ ndo̱ñuꞌuꞌ a̱.
MAR 13:32 ’Ndisu̱ ndee kivi̱ꞌ xiinꞌ ndee hora xkaꞌndi̱a̱ ña̱ ja̱a̱nꞌ ndii, nde̱e̱ i̱i̱n ne̱ yivi̱ꞌ xïní a̱, ni̱ nde̱e̱ ángele, ña̱ ndieeꞌ ndi̱viꞌ ni̱ nde̱e̱ yuꞌu̱, ña̱ nduuꞌ siꞌe̱ Ndiosí, xïní ña̱ ja̱a̱nꞌ. Süu̱ꞌ ja̱a̱nꞌ ndii mi̱iꞌ yu̱vaꞌ e̱ꞌ Ndiosí kui̱ti̱ꞌ xiní a̱ma̱a̱ xaa̱ kivi̱ꞌ ja̱a̱nꞌ.
MAR 13:33 Xaꞌa̱ꞌ a̱ ja̱a̱nꞌ na ko̱o̱ tu̱ꞌva̱ va̱ ndo̱ꞌ, te̱ kaꞌa̱n va̱ ndo̱ꞌ xiinꞌ Ndiosí, kua̱chi̱ ndii xïní ndo̱ꞌ a̱ma̱a̱ kui̱ti̱ꞌ xaa̱ kivi̱ꞌ ja̱a̱nꞌ.
MAR 13:34 ’Naaꞌ xaaꞌ i̱i̱n te̱ yivi̱ꞌ kii̱ꞌ kuaꞌa̱n xikaꞌ ra̱ ndii, nakooꞌ ra̱ vi̱ꞌe̱ ra̱ nda̱ꞌaꞌ te̱ xikaꞌ nuuꞌ nuu̱ꞌ ra̱. Te̱ nakooꞌ tu̱ ra̱ chu̱u̱n nuu̱ꞌ i̱ꞌi̱n te̱ ja̱a̱nꞌ. Te̱ ni̱ kaꞌa̱n chuunꞌ tu̱ ra̱ xiinꞌ te̱ xitoꞌ yiꞌeꞌ ra̱ ña̱ na ko̱to̱ va̱ꞌa̱ va̱ ra̱ a̱.
MAR 13:35 Ña̱ ja̱a̱nꞌ na kuiiꞌ ko̱to̱ naa xitoꞌ xiinꞌ miiꞌ ndo̱ꞌ, kua̱chi̱ ndii xïní ndo̱ꞌ a̱ma̱a̱ na̱ndi̱koꞌ te̱ xiinꞌ vi̱ꞌe̱. Kuainꞌ na̱ndi̱koꞌ ra̱ ñu̱u nuuꞌ, uun na ñu̱u, uun kii̱ꞌ kanaꞌ ndu̱chié, uun kii̱ꞌ xa̱ kitúꞌ.
MAR 13:36 Saa̱ꞌ i̱i̱n kii̱ꞌ i̱i̱n ki̱xi̱n kui̱ti̱ꞌ ra̱, te̱ ku̱ni̱ ra̱ ndieeꞌ ndo̱ꞌ kixín ndo̱ꞌ.
MAR 13:37 Te̱ ña̱ kaꞌán i̱ xiinꞌ ndo̱ꞌ kaa̱ꞌ kaꞌán i̱ xiinꞌ sa̱kuuꞌ ne̱ yivi̱ꞌ ña̱ ko̱o̱ tu̱ꞌva̱ ni̱a̱ ―ni̱ kachi̱ Jesús.
MAR 14:1 Te̱ kii̱ꞌ kuní ka̱ uvi̱ taꞌan kivi̱ꞌ te̱ ko̱o̱ vi̱koꞌ pascua, ña̱ xi xixiꞌ ni̱a̱ xita̱ꞌ va̱ꞌa̱, ña̱ kö̱o̱ꞌ yu̱chiꞌ levadura saká xiinꞌ, te̱ sutu̱ kuuꞌ nu̱uꞌ xiinꞌ te̱ saniaꞌá tu̱ꞌu̱n nde̱iꞌ Ndiosí ndii, ni̱ na̱ndu̱kuꞌ ra̱ sa̱a̱ sa̱a̱ ra̱ te̱ ti̱i̱n ra̱ Jesús xiinꞌ ña̱ maña, te̱ ka̱ꞌni̱ꞌ ña̱ꞌaꞌ ra̱.
MAR 14:2 Te̱ kaꞌán xiinꞌ taꞌanꞌ ra̱ ndii: ―Sä̱a̱ e̱ꞌ ña̱ ja̱a̱nꞌ kii̱ꞌ yoo vi̱koꞌ ko̱to̱ ka̱ na̱ku̱chi ne̱ ndieeꞌ ñu̱u̱ yoꞌoꞌ ―ni̱ kachi̱ ra̱.
MAR 14:3 Kii̱ꞌ nduꞌu̱ꞌ Jesús ñu̱u̱ Betania vi̱ꞌe̱ Simón, te̱ ni̱ ku̱ni̱ ku̱vi̱ kuiꞌe̱ teꞌi ndii, nduꞌu̱ꞌ a̱ xixiꞌ a̱ nuu̱ꞌ mesa. Te̱ ni̱ xa̱a̱ i̱i̱n ña̱ꞌaꞌ xiinꞌ i̱i̱n li̱mita yuu̱ꞌ, ña̱ ni̱ kua̱ꞌa̱ xiinꞌ alabastro. Te̱ chituꞌ vi̱ꞌ ña̱ ja̱a̱nꞌ ñuꞌuꞌ xa̱ꞌa̱n xavixínꞌ kooꞌ chukuuꞌ, ña̱ nduuꞌ mi̱iꞌ ndiꞌiꞌ nardo, ña̱ ndiaa yaꞌviꞌ xa̱va̱ꞌa̱. Te̱ ni̱ ta̱ꞌviꞌ aꞌ li̱mita ja̱a̱nꞌ, te̱ ni̱ sa̱kaaꞌ aꞌ xa̱ꞌa̱n ja̱a̱nꞌ xíniꞌ Jesús.
MAR 14:4 Te̱ sa̱va̱ te̱ ndieeꞌ i̱kanꞌ, kii̱ꞌ ni̱ xi̱ni̱ ra̱ ña̱ ni̱ xa̱a̱ ña̱ꞌaꞌ ja̱a̱nꞌ ndii, ni̱ na̱saa̱ꞌ ra̱ kaꞌán xiinꞌ taꞌanꞌ ra̱ ndii: ―Vä̱ꞌa̱ xa̱chiꞌ xitíá saka xa̱ꞌa̱n xavixínꞌ kaa̱ꞌ.
MAR 14:5 Sa̱kanꞌ ña̱ va̱ꞌa̱ ka̱ naaꞌ ni̱ keꞌvi̱ a̱ te̱ ko̱ndi̱a̱ yaꞌviꞌ a̱ xu̱ꞌunꞌ ña̱ ki̱ꞌi̱n i̱i̱n te̱ yivi̱ꞌ naaꞌ sa̱chuunꞌ ra̱ uni̱ ciento kivi̱ꞌ, te̱ xiinꞌ xu̱ꞌunꞌ ja̱a̱nꞌ ku̱vi̱ chi̱ndi̱e̱eꞌ e̱ꞌ ne̱ ndaꞌvi kuuꞌ ―ni̱ kachi̱ ra̱. Te̱ ni̱ ku̱chi̱tu̱n ndi̱e̱eꞌ ra̱ ña̱ꞌaꞌ ja̱a̱nꞌ.
MAR 14:6 Ndisu̱ ni̱ kaꞌa̱n Jesús xiinꞌ ra̱ ndii: ―Na ko̱o̱ aꞌ sa̱kanꞌ, kua̱chi̱ ndii i̱i̱n chu̱u̱n va̱ꞌa̱ ni̱ xa̱a̱ aꞌ xaꞌa̱ꞌ i̱. ¿Ndichun na satañaꞌa̱ꞌ ña̱ꞌaꞌ ndo̱ꞌ?
MAR 14:7 Sa̱kanꞌ ña̱ ne̱ ndaꞌvi kuuꞌ ndii, nde̱e̱ ndiꞌiꞌ ni̱ kivi̱ꞌ ko̱o̱ ni̱a̱ xiinꞌ ndo̱ꞌ, te̱ ku̱vi̱ chi̱ndi̱e̱eꞌ ña̱ꞌaꞌ ndo̱ꞌ a̱ma̱a̱ ka̱ kuní ndo̱ꞌ. Ndisu̱ yuꞌu̱ ndii, süu̱ꞌ nde̱e̱ ndiꞌiꞌ ni̱ kivi̱ꞌ ka̱ka̱ i̱ te̱i̱n ndo̱ꞌ.
MAR 14:8 Ña̱ꞌaꞌ yoꞌoꞌ ndii, ni̱ xa̱a̱ aꞌ ña̱ ni̱ ku̱vi̱ sa̱a̱ aꞌ xaꞌa̱ꞌ i̱ vi̱ti̱n, ni̱ sa̱kaaꞌ aꞌ xa̱ꞌa̱n xavixínꞌ ñu̱ꞌuꞌ ndeꞌi̱ i̱ te̱ kooꞌ tu̱ꞌva̱ a̱, te̱ ndiee̱ a̱ kii̱ꞌ ku̱vi̱ i̱.
MAR 14:9 Ña̱ nda̱ku kaꞌán i̱ xiinꞌ ndo̱ꞌ ña̱ miiꞌ ka̱ i̱i̱n yivi̱ꞌ miiꞌ kaꞌa̱n ndo̱so̱ꞌ ne̱ yivi̱ꞌ tu̱ꞌu̱n va̱ꞌa̱ xaꞌa̱ꞌ i̱ ndii, kaꞌa̱n tu̱ ni̱a̱ xaꞌa̱ꞌ ña̱ ni̱ xa̱a̱ ña̱ꞌaꞌ yoꞌoꞌ xiinꞌ i̱, te̱ na̱ka̱ꞌanꞌ ña̱ꞌaꞌ ne̱ yivi̱ꞌ ―ni̱ kachi̱ Jesús.
MAR 14:10 Sa̱kanꞌ te̱, Judas Iscariote, i̱i̱n te̱ uxi̱ uvi̱ ndii, ni̱ xaꞌa̱n nda̱tuꞌunꞌ ra̱ xiinꞌ sutu̱ kuuꞌ nu̱uꞌ te̱ sa̱na̱kuaꞌa ra̱ Jesús nda̱ꞌaꞌ te̱ ja̱a̱nꞌ.
MAR 14:11 Kii̱ꞌ ni̱ xi̱ni̱ so̱ꞌo̱ sutu̱ ja̱a̱nꞌ ña̱ ni̱ kaꞌa̱n te̱ ja̱a̱nꞌ ndii, va̱ꞌa̱ ni̱ ku̱ni̱ ra̱, te̱ ni̱ ta̱xi̱ ra̱ kuento ra̱ ña̱ ta̱xi̱ ra̱ xu̱ꞌunꞌ nda̱ꞌaꞌ Judas xaꞌa̱ꞌ ña̱ ja̱a̱nꞌ. Sa̱kanꞌ te̱ ni̱ xa̱ꞌaꞌ Judas nandukuꞌ ra̱ sa̱a̱ sa̱a̱ ra̱ te̱ sa̱na̱kuaꞌa ra̱ Jesús nda̱ꞌaꞌ te̱ ja̱a̱nꞌ.
MAR 14:12 Kivi̱ꞌ nu̱uꞌ ña̱ xixiꞌ ni̱a̱ xita̱ꞌ va̱ꞌa̱, ña̱ kö̱o̱ꞌ yu̱chiꞌ levadura saká xiinꞌ, kii̱ꞌ xaꞌni̱ꞌ ni̱a̱ mbe̱e̱ kualiꞌ xaꞌa̱ꞌ vi̱koꞌ pascua ndii, ni̱ kaꞌa̱n te̱ nda̱ꞌaꞌ xaꞌa̱ꞌ Jesús xiinꞌ a̱ ndii: ―¿Miiꞌ kuní u̱nꞌ kuꞌu̱n sa̱va̱ꞌa̱ ndu̱ ña̱ ku̱xi̱ e̱ꞌ xa̱kuaa̱ꞌ xaꞌa̱ꞌ vi̱koꞌ pascua? ―ni̱ kachi̱ ra̱.
MAR 14:13 Sa̱kanꞌ te̱ ni̱ ti̱ꞌviꞌ a̱ uvi̱ taꞌan te̱ nda̱ꞌaꞌ xaꞌa̱ꞌ a̱ kaꞌán a̱ xiinꞌ ra̱ ndii: ―Kuaꞌan ndo̱ꞌ ñu̱u̱ kaꞌnuꞌ kaa̱ꞌ, te̱ i̱kanꞌ ku̱ni̱ ndo̱ꞌ i̱i̱n te̱ yivi̱ꞌ, te̱ niꞌiꞌ i̱i̱n yo̱o̱ ti̱kui kuaꞌa̱n ra̱. Ku̱ndiku̱n ña̱ꞌaꞌ ndo̱ꞌ.
MAR 14:14 Te̱ kaꞌa̱n ndo̱ꞌ xiinꞌ te̱ xiinꞌ vi̱ꞌe̱ miiꞌ nda̱ꞌni̱ te̱ ja̱a̱nꞌ ndii: “Kaꞌán xto̱ꞌo̱ e̱ꞌ ndii: ¿Miiꞌ yoo cuarto miiꞌ ku̱xi̱ i̱ ña̱ xaxi̱ꞌ xa̱kuaa̱ꞌ xaꞌa̱ꞌ vi̱koꞌ pascua xiinꞌ te̱ nda̱ꞌaꞌ xaꞌa̱ꞌ i̱?, kachi a̱”, kachi̱ ndo̱ꞌ.
MAR 14:15 Te̱ sa̱niaꞌá te̱ ja̱a̱nꞌ ndoꞌó i̱i̱n cuarto chie̱ ña̱ iinꞌ xata̱ꞌ vi̱ꞌe̱ ni̱nu̱, te̱ xa̱ yoo tu̱ꞌva̱ cuarto ja̱a̱nꞌ. Te̱ i̱kanꞌ sa̱va̱ꞌa̱ ndo̱ꞌ ña̱ kuní a̱ ku̱xi̱ e̱ꞌ ―ni̱ kachi̱ Jesús.
MAR 14:16 Ni̱ ki̱e̱e̱ te̱ nda̱ꞌaꞌ xaꞌa̱ꞌ a̱ ja̱a̱nꞌ kuaꞌa̱n ra̱ ñu̱u̱ ja̱a̱nꞌ te̱ ni̱ xkaꞌndi̱a̱ xna̱ꞌa̱ a̱ sa̱a̱ niiꞌ ni̱ kaꞌa̱n Jesús xiinꞌ ra̱ ja̱a̱nꞌ. Te̱ ni̱ xa̱va̱ꞌa̱ ra̱ ña̱ xaxi̱ꞌ xaꞌa̱ꞌ vi̱koꞌ pascua i̱kanꞌ.
MAR 14:17 Te̱ kii̱ꞌ ni̱ ku̱ñu̱u nuuꞌ ndii, ni̱ xa̱a̱ Jesús i̱kanꞌ xiinꞌ uxi̱ uvi̱ taꞌan te̱ nda̱ꞌaꞌ xaꞌa̱ꞌ a̱ ja̱a̱nꞌ.
MAR 14:18 Te̱ ni̱ xi̱ku̱ndiee̱ ra̱ xixiꞌ ra̱ nuu̱ꞌ mesa xiinꞌ Jesús, i̱kanꞌ te̱ ni̱ kaꞌa̱n a̱ xiinꞌ ra̱ ndii: ―Ña̱ nda̱ku kaꞌán i̱ xiinꞌ ndo̱ꞌ ña̱ i̱i̱n ndoꞌó, te̱ xixiꞌ xiinꞌ i̱, sa̱na̱kuaꞌa yuꞌu̱ nda̱ꞌaꞌ te̱ kuuꞌ kaꞌnuꞌ ―ni̱ kachi̱ a̱.
MAR 14:19 Sa̱kanꞌ te̱ ni̱ xa̱ꞌaꞌ kusuchiꞌ i̱ni̱ sa̱kuuꞌ te̱ ja̱a̱nꞌ, te̱ ni̱ xa̱ꞌaꞌ ndatuꞌúnꞌ ña̱ꞌaꞌ i̱ꞌi̱n ra̱ ndii: ―¿Tee̱ꞌ yuꞌu̱ kachi u̱nꞌ ni̱? ―ni̱ kachi̱ i̱ꞌi̱n ra̱.
MAR 14:20 Te̱ ni̱ kaꞌa̱n a̱ xiinꞌ ra̱ ndii: ―I̱i̱n ndoꞌó te̱ uxi̱ uvi̱, te̱ séꞌvi ingaꞌ xita̱ꞌ va̱ꞌa̱ xiinꞌ i̱ ti̱xi̱n koꞌo̱ꞌ i̱ vi̱ti̱n, nduuꞌ te̱ sa̱na̱kuaꞌa yuꞌu̱ nda̱ꞌaꞌ te̱ ja̱a̱nꞌ.
MAR 14:21 Nde̱e̱ sa̱a̱ ka̱ni̱ ndii yuꞌu̱, ña̱ nduuꞌ tu̱ te̱ yivi̱ꞌ ndii, xa̱ i̱kanꞌ yoo i̱ kuaꞌa̱n i̱ naa yoso̱ꞌ a̱ nuu̱ꞌ tu̱tu̱ Ndiosí miiꞌ kaꞌán a̱ xaꞌa̱ꞌ i̱. Ndisu̱ chie̱ va̱ tu̱ndoꞌo̱ꞌ ku̱ndo̱ꞌo̱ te̱ sa̱na̱kuaꞌa yuꞌu̱, nde̱e̱ va̱ꞌa̱ ka̱ nduuꞌ a̱ nuu̱ꞌ te̱ ja̱a̱nꞌ naaꞌ nï̱ tuvi̱ ra̱ ―ni̱ kachi̱ a̱.
MAR 14:22 Te̱ kii̱ꞌ nduꞌu̱ꞌ Jesús xixiꞌ a̱ xiinꞌ ra̱ ndii, ni̱ ki̱ꞌi̱n a̱ xita̱ꞌ va̱ꞌa̱, te̱ ni̱ ta̱xi̱ a̱ ña̱ chi̱nda̱ni Ndiosí xaꞌa̱ꞌ a̱, te̱ ni̱ sa̱kuachiꞌ ña̱ꞌaꞌ a̱, te̱ ni̱ ta̱xi̱ ña̱ꞌaꞌ a̱ nda̱ꞌaꞌ te̱ nda̱ꞌaꞌ xaꞌa̱ꞌ a̱ kaꞌán a̱ ndii: ―Ki̱ꞌi̱n ndo̱ꞌ a̱ te̱ ku̱xi̱ ndo̱ꞌ, ña̱ yoꞌoꞌ nduuꞌ ñu̱ꞌuꞌ ndeꞌi̱ i̱ ―ni̱ kachi̱ a̱.
MAR 14:23 Sa̱kanꞌ te̱ ni̱ ki̱ꞌi̱n a̱ i̱i̱n copa, te̱ ni̱ ta̱xi̱ a̱ ña̱ chi̱nda̱ni Ndiosí. Te̱ ni̱ ta̱xi̱ ña̱ꞌaꞌ a̱ nda̱ꞌaꞌ te̱ ja̱a̱nꞌ. Te̱ ni̱ xi̱ꞌi̱ sa̱kuuꞌ ra̱ sie sie.
MAR 14:24 Te̱ ni̱ kaꞌa̱n a̱ xiinꞌ ra̱ ndii: ―Teꞌ naá ti̱xi̱n ña̱ yo̱ꞌo̱ꞌ nduuꞌ níiꞌ i̱, ña̱ kuiti̱a̱ xaꞌa̱ꞌ kua̱chi̱ kuaꞌa̱ꞌ ne̱ yivi̱ꞌ, te̱ xiinꞌ ña̱ kaa̱ꞌ taxiꞌ xaꞌaꞌ Ndiosí ña̱ chikanduꞌu̱ꞌ a̱ i̱i̱n kuento xa̱aꞌ xaꞌa̱ꞌ ni̱a̱.
MAR 14:25 Ña̱ nda̱ku kaꞌán i̱ xiinꞌ ndo̱ꞌ ndii, kö̱ꞌo̱ ka̱ i̱ vino teꞌ kuva̱ꞌa̱ xiinꞌ uva nde̱e̱ kii̱ꞌ xaa̱ꞌ kivi̱ꞌ ña̱ ko̱ꞌo̱ tu̱ku̱u̱ i̱ vino xa̱aꞌ miiꞌ xaꞌndia chuunꞌ Ndiosí ―ni̱ kachi̱ a̱.
MAR 14:26 Te̱ kii̱ꞌ ndi̱ꞌi̱ ni̱ xi̱ta̱ ra̱ ya̱a̱ nuu̱ꞌ Ndiosí ndii, ni̱ ki̱e̱e̱ ra̱ kuaꞌa̱n ra̱ xiki̱ꞌ ña̱ naniꞌ Olivos.
MAR 14:27 Sa̱kanꞌ te̱ ni̱ kaꞌa̱n Jesús xiinꞌ te̱ ja̱a̱nꞌ ndii: ―Sa̱kuuꞌ ndoꞌó na̱ko̱o̱ i̱i̱n nda̱a̱ꞌ yuꞌu̱ ñu̱u nunuꞌ naa yoso̱ꞌ a̱ nuu̱ꞌ tu̱tu̱ Ndiosí miiꞌ kaꞌán a̱ ndii: “Ta̱xi̱ i̱ ka̱ꞌni̱ꞌ te̱ yivi̱ꞌ te̱ pa̱xto, te̱ kiku̱ mbe̱e̱ sana̱ ra̱”, kachi a̱.
MAR 14:28 Ndisu̱ kii̱ꞌ na̱ti̱a̱ku̱ i̱ ndii, xi̱ꞌna̱ yuꞌu̱ kuꞌu̱n ñu̱ꞌuꞌ Galilea, te̱ sa̱kanꞌ ndoꞌó ―ni̱ kachi̱ a̱.
MAR 14:29 Sa̱kanꞌ te̱ ni̱ kaꞌa̱n Pedro xiinꞌ a̱ ndii: ―Tee̱ꞌ ndee na̱ko̱o̱ sa̱kuuꞌ te̱ kaa̱ꞌ yoꞌó ndii, kuä̱sa̱ꞌ yuꞌu̱ ―ni̱ kachi̱ ra̱.
MAR 14:30 Te̱ ni̱ kaꞌa̱n Jesús xiinꞌ ra̱ ndii: ―Ña̱ nda̱ku kaꞌán i̱ xiinꞌ u̱nꞌ ña̱ ñu̱u vi̱ti̱n, kii̱ꞌ kuní ka̱ ka̱na̱ ndu̱chié i̱chiꞌ ña̱ uvi̱ ndii, xa̱ uni̱ i̱chiꞌ ni̱ kaꞌa̱n u̱nꞌ ña̱ xïní u̱nꞌ yuꞌu̱ ―ni̱ kachi̱ a̱.
MAR 14:31 Ndisu̱ Pedro ndii, ni̱ xa̱ ndi̱e̱eꞌ ka̱ ra̱ kaꞌán ra̱ ndii: ―Tee̱ꞌ ndee xa̱ta̱ꞌa̱n ku̱vi̱ i̱ xiinꞌ u̱nꞌ ndii, käꞌa̱n i̱ ña̱ xïní i̱ yoꞌó ―ni̱ kachi̱ ra̱. Te̱ i̱i̱n ni̱ nda̱ꞌaꞌ ni̱ kaꞌa̱n sa̱kuuꞌ ra̱ xiinꞌ a̱.
MAR 14:32 Te̱ kii̱ꞌ ni̱ xa̱a̱ Jesús xiinꞌ te̱ nda̱ꞌaꞌ xaꞌa̱ꞌ a̱ i̱i̱n xaanꞌ miiꞌ na̱niꞌ Getsemaní, te̱ ni̱ kaꞌa̱n a̱ xiinꞌ ra̱ ndii: ―Ku̱ndi̱e̱e̱ ndo̱ꞌ yoꞌoꞌ, na kuꞌu̱n kaꞌa̱n i̱ xiinꞌ Ndiosí ―ni̱ kachi̱ a̱.
MAR 14:33 Te̱ ni̱ na̱ka̱ a̱ Pedro xiinꞌ Jacobo xiinꞌ Juan ndo̱so̱ꞌ i̱kanꞌ, te̱ ni̱ xa̱ꞌaꞌ ndiꞌni̱ nimá a̱, te̱ suchiꞌ tu̱ i̱ni̱ a̱.
MAR 14:34 Te̱ ni̱ kaꞌa̱n a̱ xiinꞌ ra̱ ndii: ―Suchiꞌ xa̱va̱ꞌa̱ i̱ni̱ nimá i̱ nde̱e̱ xa̱ yooꞌ i̱ ku̱vi̱ i̱. Ndoo̱ ndo̱ꞌ yoꞌoꞌ, te̱ ku̱ndi̱to̱ ndo̱ꞌ ―ni̱ kachi̱ a̱.
MAR 14:35 Sa̱kanꞌ te̱ ni̱ xaꞌa̱n a̱ ndo̱so̱ꞌ ja̱a̱nꞌ, te̱ ni̱ xi̱kuii̱n xitiꞌ a̱ nuu̱ꞌ ñu̱ꞌuꞌ, te̱ ni̱ kaꞌa̱n a̱ xiinꞌ Ndiosí ña̱ naaꞌ ku̱vi̱ te̱ kö̱o̱ꞌ a̱ tu̱ndoꞌo̱ꞌ ja̱a̱nꞌ
MAR 14:36 kaꞌán a̱ ndii: ―Tata yu̱vaꞌ i̱, sa̱kuuꞌ a̱ ku̱vi̱ nuu̱ꞌ yoꞌó. Tä̱xi̱ u̱nꞌ ku̱ndo̱ꞌo̱ i̱ tu̱ndoꞌo̱ꞌ chie̱ yoꞌoꞌ, ña̱ nduuꞌ nde̱e̱ naa ti̱kui uva̱. Ndisu̱ sä̱a̱ u̱nꞌ ña̱ kuní yuꞌu̱, süu̱ꞌ ja̱a̱nꞌ ndii ña̱ kuní mi̱iꞌ u̱nꞌ ―ni̱ kachi̱ a̱.
MAR 14:37 I̱kanꞌ te̱ ni̱ na̱ndi̱koꞌ a̱ miiꞌ ndieeꞌ te̱ ja̱a̱nꞌ, te̱ ndieeꞌ ra̱ kixín ra̱. Te̱ ni̱ kaꞌa̱n a̱ xiinꞌ Pedro ndii: ―Simón, ¿ndichun na kixín u̱nꞌ? Sa̱a̱ ka̱ vi̱ꞌ tu̱ nï̱ ku̱vi̱ ku̱ndi̱to̱ u̱nꞌ nde̱e̱ i̱i̱n nda̱a̱ꞌ hora.
MAR 14:38 Ko̱o̱ ñuꞌuꞌ i̱ni̱ va̱ ndo̱ꞌ te̱ kaꞌa̱n ndo̱ꞌ xiinꞌ Ndiosí, sa̱kanꞌ te̱ köyo̱ ndo̱ꞌ nuu̱ꞌ ña̱ xitoꞌ kuaꞌa ña̱ ki̱ni̱ ndoꞌó. Kuní nimá ndo̱ꞌ sa̱a̱ ndo̱ꞌ ña̱ kuní Ndiosí, ndisu̱ ñu̱ꞌuꞌ ndeꞌi̱ ndo̱ꞌ ndii, kündieni a̱ ―ni̱ kachi̱ a̱ xiinꞌ ra̱.
MAR 14:39 Te̱ ni̱ xaꞌa̱n ni̱ tu̱ku̱u̱ a̱, te̱ ni̱ kaꞌa̱n a̱ xiinꞌ Ndiosí naa ña̱ xa̱ ni̱ kaꞌa̱n a̱ ña̱ nu̱uꞌ.
MAR 14:40 Te̱ kii̱ꞌ ni̱ na̱ndi̱koꞌ tu̱ku̱u̱ a̱ miiꞌ ndieeꞌ ra̱ ja̱a̱nꞌ ndii, ni̱ xi̱ni̱ a̱ ndieeꞌ ra̱ kixín ra̱, sa̱kanꞌ ña̱ chituꞌ vi̱ꞌ ndu̱chiꞌ nuu̱ꞌ te̱ ja̱a̱nꞌ ñuꞌuꞌ ma̱ꞌna. Te̱ xïní ra̱ ndee ña̱ na̱kui̱i̱n ra̱ nuu̱ꞌ a̱.
MAR 14:41 Te̱ kii̱ꞌ ni̱ na̱ndi̱koꞌ ni̱ tu̱ku̱u̱ a̱ i̱chiꞌ ña̱ uni̱, te̱ ni̱ kaꞌa̱n a̱ xiinꞌ ra̱ ndii: ―¿Kixín ka̱ ndoꞌó, te̱ nandiee̱ꞌ ndo̱ꞌ nde̱e̱ vi̱ti̱n uun? Xa̱va̱ꞌa̱ ndo̱koo̱ ndo̱ꞌ vi̱ti̱n. Xa̱ ni̱ xa̱a̱ hora ña̱ sa̱na̱kuaꞌa ra̱ yuꞌu̱, ña̱ nduuꞌ tu̱ te̱ yivi̱ꞌ, nda̱ꞌaꞌ te̱ ndisoꞌ kua̱chi̱.
MAR 14:42 Ndo̱ndi̱chi̱ ndo̱ꞌ te̱ kuꞌu̱n e̱ꞌ. Ko̱to̱ ndo̱ꞌ, xa̱ kuyatinꞌ te̱ sa̱na̱kuaꞌa yuꞌu̱ nda̱ꞌaꞌ te̱ ja̱a̱nꞌ ―ni̱ kachi̱ a̱.
MAR 14:43 Te̱ kii̱ꞌ kusaaꞌ iinꞌ ka̱ Jesús kaꞌán a̱, te̱ ni̱ xa̱a̱ Judas, te̱ ni̱ nduu̱ꞌ i̱i̱n te̱ uxi̱ uvi̱ taꞌan te̱ nda̱ꞌaꞌ xaꞌa̱ꞌ a̱, xiinꞌ kuaꞌa̱ꞌ va̱ te̱ yivi̱ꞌ ndisoꞌ ra̱ ichi̱ xiinꞌ i̱tunꞌ. Te̱ te̱ ja̱a̱nꞌ ndii, sutu̱ kuuꞌ nu̱uꞌ xiinꞌ te̱ saniaꞌá tu̱ꞌu̱n nde̱iꞌ Ndiosí xiinꞌ te̱ xi̱xa̱ nuu̱ꞌ ñu̱u̱ ni̱ ti̱a̱nu̱ꞌ ña̱ꞌaꞌ.
MAR 14:44 Te̱ te̱ sa̱na̱kuaꞌa ña̱ꞌaꞌ ndii, xa̱ ni̱ kaꞌa̱n ra̱ sa̱a̱ niaꞌa̱ ra̱ yo̱o̱ nduuꞌ Jesús kaꞌán ra̱ ndii: ―Te̱ chi̱to i̱ nuu̱ꞌ kii̱ꞌ na̱kua̱tu̱ ña̱ꞌaꞌ i̱ nduuꞌ te̱ ja̱a̱nꞌ, te̱ ja̱a̱nꞌ ti̱i̱n ndo̱ꞌ, te̱ sa̱tiín kutu̱ꞌ va̱ ña̱ꞌaꞌ ndo̱ꞌ, te̱ ku̱ndi̱a̱ka̱ ña̱ꞌaꞌ ndo̱ꞌ kuꞌu̱n ndo̱ꞌ ―ni̱ kachi̱ ra̱.
MAR 14:45 Sa̱kanꞌ na ni̱ ku̱ya̱ti̱n Judas miiꞌ iinꞌ a̱, te̱ ni̱ kaꞌa̱n ra̱ xiinꞌ a̱ ndii: ―Maestro ―ni̱ kachi̱ ra̱. Te̱ ni̱ chi̱to ra̱ nuu̱ꞌ a̱.
MAR 14:46 Sa̱kanꞌ te̱ ni̱ ti̱i̱n te̱ yivi̱ꞌ ja̱a̱nꞌ Jesús.
MAR 14:47 Ndisu̱ i̱i̱n te̱ iinꞌ xiinꞌ a̱ i̱kanꞌ ndii, ni̱ xta̱ꞌniꞌ ra̱ ichi̱ ra̱, te̱ ni̱ xa̱ꞌndi̱a̱ ra̱ so̱ꞌo̱ te̱ xikaꞌ nuuꞌ nuu̱ꞌ sutu̱ kaꞌnuꞌ.
MAR 14:48 Sa̱kanꞌ te̱ ni̱ nda̱tuꞌu̱nꞌ Jesús te̱ kua̱xi̱ ti̱i̱n ña̱ꞌaꞌ ja̱a̱nꞌ ndii: ―¿Ndichun na kua̱xi̱ ndo̱ꞌ, te̱ ti̱i̱n ndo̱ꞌ yuꞌu̱ xiinꞌ ichi̱ xiinꞌ i̱tunꞌ nde̱e̱ naa i̱i̱n te̱ kuiꞌna̱ꞌ vi̱ꞌ?
MAR 14:49 Kuaꞌa̱ꞌ kivi̱ꞌ ni̱ ii̱n i̱ te̱i̱n ndo̱ꞌ saniaꞌá i̱ nuu̱ꞌ ki̱ꞌe̱ yu̱kunꞌ kaꞌnuꞌ, te̱ nï̱ tiinꞌ ndo̱ꞌ yuꞌu̱. Ndisu̱ kuní a̱ xkaꞌndi̱a̱ ña̱ yo̱ꞌo̱ꞌ te̱ xinu̱ ña̱ yoso̱ꞌ nuu̱ꞌ tu̱tu̱ Ndiosí ―ni̱ kachi̱ Jesús.
MAR 14:50 Sa̱kanꞌ te̱ ni̱ na̱ko̱o̱ ña̱ꞌaꞌ sa̱kuuꞌ te̱ nda̱ꞌaꞌ xaꞌa̱ꞌ a̱, te̱ ni̱ xi̱nu̱ ra̱.
MAR 14:51 Ndisu̱ i̱i̱n te̱ sa̱va̱ ndikún xata̱ꞌ Jesús kuaꞌa̱n a̱ ndisuku̱ꞌ ra̱ i̱i̱n toto̱ kui̱ti̱ꞌ, te̱ ni̱ ti̱i̱n ña̱ꞌaꞌ te̱ xíinꞌ.
MAR 14:52 Te̱ ndii te̱ sa̱va̱ ja̱a̱nꞌ ndii, ni̱ na̱ko̱o̱ ra̱ toto̱ ja̱a̱nꞌ, te̱ ni̱ xi̱nu̱ i̱i̱nꞌ vichiꞌ ra̱.
MAR 14:53 Sa̱kanꞌ te̱ ni̱ xan ndi̱a̱ka̱ te̱ yivi̱ꞌ ja̱a̱nꞌ Jesús nuu̱ꞌ sutu̱ kaꞌnuꞌ. Te̱ ni̱ na̱kaya̱ sa̱kuuꞌ sutu̱ kuuꞌ nu̱uꞌ xiinꞌ te̱ xi̱xa̱ nuu̱ꞌ ñu̱u̱ xiinꞌ te̱ saniaꞌá tu̱ꞌu̱n nde̱iꞌ Ndiosí i̱kanꞌ.
MAR 14:54 Te̱ Pedro ndii, ni̱ xi̱ku̱ndiku̱n na ra̱ xikaꞌ xikaꞌ kuaꞌa̱n ra̱ xiinꞌ te̱ yivi̱ꞌ ja̱a̱nꞌ nde̱e̱ ni̱ nda̱ꞌni̱ ra̱ nuu̱ꞌ ki̱ꞌe̱ sutu̱ kaꞌnuꞌ ja̱a̱nꞌ. Te̱ ni̱ xi̱ku̱nduꞌu̱ꞌ ra̱ i̱kanꞌ xituni̱ꞌ ra̱ nuu̱ꞌ ñuꞌu̱ xiinꞌ te̱ xíinꞌ, te̱ xitoꞌ yu̱kunꞌ.
MAR 14:55 Te̱ sutu̱ kuuꞌ nu̱uꞌ ja̱a̱nꞌ xiinꞌ sa̱kuuꞌ te̱ kuuꞌ kaꞌnuꞌ, te̱ ni̱ na̱kaya̱ i̱kanꞌ ndii, nandukuꞌ ra̱ kua̱chi̱ Jesús te̱ ku̱vi̱ kaꞌa̱n ra̱ ña̱ xataꞌa̱n ku̱vi̱ a̱ xaꞌa̱ꞌ ña̱ ja̱a̱nꞌ. Ndisu̱ kö̱o̱ꞌ nde̱e̱ i̱i̱n a̱ ni̱ na̱ꞌi̱n ra̱.
MAR 14:56 Sa̱kanꞌ ña̱, tee̱ꞌ ndee kuaꞌa̱ꞌ ne̱ yivi̱ꞌ ni̱ ti̱i̱n kua̱chi̱ ndii̱ꞌ ña̱ꞌaꞌ, ndisu̱ nï̱ na̱kuita̱ ña̱ kaꞌán i̱ꞌi̱n ni̱a̱.
MAR 14:57 Sa̱kanꞌ te̱ ni̱ ndo̱ndi̱chi̱ sa̱va̱ ra̱, te̱ ni̱ xa̱ꞌaꞌ tiinꞌ kua̱chi̱ ndii̱ꞌ ña̱ꞌaꞌ ra̱ kaꞌán ra̱ ndii:
MAR 14:58 ―Ni̱ xi̱ni̱ so̱ꞌo̱ nduꞌu̱ kaꞌán ra̱ ndii: “Ta̱ni̱ i̱ yu̱kunꞌ kaꞌnuꞌ yoꞌoꞌ, ña̱ ni̱ kua̱ꞌa̱ xiinꞌ nda̱ꞌaꞌ te̱ yivi̱ꞌ, te̱ kivi̱ꞌ ña̱ uni̱ na̱ka̱ni̱ i̱ i̱nga̱ a̱. Te̱ ña̱ ja̱a̱nꞌ ndii, süu̱ꞌ xiinꞌ nda̱ꞌaꞌ te̱ yivi̱ꞌ kua̱ꞌa̱ a̱”, ni̱ kachi̱ ra̱ ―ni̱ kachi̱ te̱ ja̱a̱nꞌ.
MAR 14:59 Ndisu̱ ni̱ nde̱e̱ sa̱kanꞌ ndii, nï̱ nakuitá ña̱ ndieeꞌ yu̱ꞌuꞌ ne̱ yivi̱ꞌ ja̱a̱nꞌ xaꞌa̱ꞌ a̱.
MAR 14:60 Sa̱kanꞌ te̱ ni̱ ndo̱ndi̱chi̱ sutu̱ kaꞌnuꞌ ja̱a̱nꞌ, te̱ ni̱ xi̱kuii̱n ndi̱chi̱ ra̱ ma̱ꞌinꞌ ne̱ yivi̱ꞌ ja̱a̱nꞌ, te̱ ni̱ nda̱tuꞌu̱nꞌ ra̱ Jesús ndii: ―¿Ndichun na kö̱o̱ꞌ a̱ ku̱vi̱ kaꞌa̱n xa̱chiꞌ u̱nꞌ xaꞌa̱ꞌ u̱nꞌ? ¿Ñáá ña̱ ndi̱xa̱ nduuꞌ ña̱ tiinꞌ kua̱chi̱ te̱ yivi̱ꞌ kaa̱ꞌ yoꞌó? ―ni̱ kachi̱ ra̱.
MAR 14:61 Ndisu̱ Jesús ndii, ni̱ yoo̱ taxi̱nꞌ yu̱ꞌuꞌ a̱, te̱ nï̱ na̱kui̱i̱n xa̱chiꞌ a̱. Sa̱kanꞌ te̱ ni̱ nda̱tuꞌu̱nꞌ tukuuꞌ ña̱ꞌaꞌ sutu̱ ja̱a̱nꞌ kaꞌán ra̱ ndii: ―¿Ñáá yoꞌó nduuꞌ Cristo, siꞌe̱ ña̱ nduuꞌ Ndiosí, ña̱ xataꞌa̱n tiinꞌ kaꞌnuꞌ e̱ꞌ? ―ni̱ kachi̱ ra̱.
MAR 14:62 Te̱ ni̱ kaꞌa̱n Jesús ndii: ―Uun, su̱vi̱ nduuꞌ i̱. Te̱ ku̱ni̱ ndo̱ꞌ yuꞌu̱, ña̱ nduuꞌ tu̱ te̱ yivi̱ꞌ, kii̱ꞌ ku̱nduꞌu̱ꞌ i̱ xi̱i̱nꞌ kua̱ꞌa̱ Ndiosí kaꞌnuꞌ kooꞌ chukuuꞌ, te̱ ku̱ni̱ tu̱ ndo̱ꞌ kii̱ꞌ ki̱xi̱n i̱ nuu̱ꞌ viko̱ꞌ ndi̱viꞌ ―ni̱ kachi̱ a̱.
MAR 14:63 Sa̱kanꞌ te̱ ni̱ nda̱taꞌ sutu̱ ja̱a̱nꞌ toto̱ ra̱ xaꞌa̱ꞌ a̱ ña̱ ni̱ na̱saa̱ꞌ ra̱, te̱ ni̱ kaꞌa̱n ra̱ ndii: ―Küní ka̱ ne̱ yivi̱ꞌ ndi̱e̱e̱ yu̱ꞌuꞌ nuu̱ꞌ e̱ꞌ,
MAR 14:64 sa̱kanꞌ ña̱ sa̱kuuꞌ ndo̱ꞌ ni̱ xi̱ni̱ so̱ꞌo̱ ña̱ kani̱a̱ꞌa ra̱ xaꞌa̱ꞌ Ndiosí. ¿Sa̱a̱ tuu ndo̱ꞌ? ―ni̱ kachi̱ ra̱. Te̱ sa̱kuuꞌ te̱ yivi̱ꞌ ja̱a̱nꞌ ni̱ kaꞌa̱n ña̱ xataꞌa̱n ku̱vi̱ a̱.
MAR 14:65 Te̱ ni̱ xa̱ꞌaꞌ sa̱va̱ ra̱ kondia tiasi̱ꞌi ña̱ꞌaꞌ ra̱, te̱ ndasi tu̱ ra̱ nuu̱ꞌ a̱, te̱ saꞌndiaꞌ ra̱ nuu̱ꞌ a̱, te̱ ndatuꞌúnꞌ ña̱ꞌaꞌ ra̱ ndii: ―Na̱ku̱ni̱ u̱nꞌ yo̱o̱ ni̱ ka̱ni̱ yoꞌó ―kachi ra̱. Te̱ ni̱ sa̱ꞌndiaꞌ tu̱ te̱ xíinꞌ, te̱ xitoꞌ yu̱kunꞌ, nuu̱ꞌ a̱.
MAR 14:66 Te̱ kii̱ꞌ nduꞌu̱ꞌ Pedro nuu̱ꞌ ki̱ꞌe̱ ninu̱ ndii, ni̱ ku̱ya̱ti̱n i̱i̱n ñaꞌ xikaꞌ nuuꞌ nuu̱ꞌ sutu̱ kaꞌnuꞌ ja̱a̱nꞌ.
MAR 14:67 Te̱ kii̱ꞌ ni̱ xi̱ni̱ aꞌ nduꞌu̱ꞌ ra̱ i̱kanꞌ xituni̱ꞌ ra̱, te̱ ni̱ na̱ko̱to̱ ndiꞌe̱ꞌ ña̱ꞌaꞌ aꞌ, te̱ ni̱ kaꞌa̱n aꞌ xiinꞌ ra̱ ndii: ―Ni̱ xika̱ tu̱ yoꞌó xiinꞌ Jesús, te̱ ni̱ ki̱e̱e̱ ñu̱u̱ Nazaret, kaa̱ꞌ ―ni̱ kachi̱ aꞌ.
MAR 14:68 Ndisu̱ nï̱ ki̱e̱e̱ yu̱ꞌuꞌ ra̱ kaꞌa̱n ra̱ xiinꞌ aꞌ ndii: ―Xïní ña̱ꞌaꞌ i̱, ni̱ nde̱e̱ xïní tu̱ i̱ ndee xaꞌa̱ꞌ kaꞌán u̱nꞌ ―ni̱ kachi̱ ra̱. Sa̱kanꞌ te̱ ni̱ ke̱ta̱ ra̱ yiꞌeꞌ miiꞌ xaá u̱u̱n ne̱ yivi̱ꞌ, te̱ ni̱ ka̱na̱ i̱i̱n ndu̱chié.
MAR 14:69 Sa̱kanꞌ te̱ ni̱ xi̱ni̱ ni̱ tu̱ku̱u̱ ña̱ꞌaꞌ ñaꞌ xikaꞌ nuuꞌ ja̱a̱nꞌ, te̱ ni̱ xa̱ꞌaꞌ aꞌ kaꞌa̱n aꞌ xiinꞌ ne̱ itaꞌ ya̱ti̱n ja̱a̱nꞌ ndii: ―Te̱ kaa̱ꞌ ndii, i̱i̱n te̱ ndiakaꞌ taꞌanꞌ xiinꞌ Jesús kaa̱ꞌ nduuꞌ ra̱ ―ni̱ kachi̱ aꞌ.
MAR 14:70 Ndisu̱ tu̱ku̱ ni̱ ni̱ kaꞌa̱n ra̱ ña̱ xïní ña̱ꞌaꞌ ra̱. Te̱ i̱i̱n kani̱ꞌ ni̱ xkaꞌndi̱a̱ te̱ tu̱ku̱ ni̱ ni̱ kaꞌa̱n ne̱ ndi̱e̱e̱ꞌ ya̱ti̱n ja̱a̱nꞌ xiinꞌ ra̱ ndii: ―Ña̱ nda̱ku xna̱ꞌa̱ nduuꞌ a̱ ndii, i̱i̱n te̱ ndiakaꞌ taꞌanꞌ xiinꞌ te̱ kaa̱ꞌ nduuꞌ yoꞌó. Kua̱chi̱ ndii te̱ Galilea nduuꞌ u̱nꞌ, te̱ nakuitá tu̱ ndatuꞌunꞌ ndo̱ꞌ ―ni̱ kachi̱ ni̱a̱.
MAR 14:71 Sa̱kanꞌ te̱ ni̱ xa̱ꞌaꞌ ra̱ kani̱a̱ꞌa xiinꞌ miiꞌ mi̱iꞌ ra̱, te̱ kaꞌán tu̱ ra̱ kivi̱ꞌ Ndiosí ndii: ―Xiní Ndiosí ña̱ xïní yuꞌu̱ te̱ yivi̱ꞌ, te̱ kaꞌán ndo̱ꞌ xaꞌa̱ꞌ kaa̱ꞌ. Na ka̱ni̱ a̱ yuꞌu̱ naaꞌ xini xaꞌanꞌ i̱ ―ni̱ kachi̱ ra̱.
MAR 14:72 Te̱ ni̱ ka̱na̱ ndu̱chié i̱chiꞌ ña̱ uvi̱. Sa̱kanꞌ te̱ ni̱ na̱ka̱ꞌanꞌ Pedro ña̱ xa̱ ni̱ kaꞌa̱n Jesús xiinꞌ ra̱ ndii: “Kii̱ꞌ kuní ka̱ ka̱na̱ ndu̱chié uvi̱ i̱chiꞌ ndii, xa̱ uni̱ i̱chiꞌ ni̱ kaꞌa̱n u̱nꞌ ña̱ xïní u̱nꞌ yuꞌu̱”, ni̱ kachi̱ a̱. Te̱ kii̱ꞌ ni̱ na̱ka̱ꞌanꞌ ra̱ ña̱ ja̱a̱nꞌ te̱ ni̱ xa̱ꞌaꞌ xakuꞌ ra̱.
MAR 15:1 Ni̱ kitu̱ꞌ so̱ꞌo̱, te̱ ni̱ na̱kaya̱ sa̱kuuꞌ sutu̱ kuuꞌ nu̱uꞌ, xiinꞌ te̱ xi̱xa̱ nuu̱ꞌ ñu̱u̱, xiinꞌ te̱ saniaꞌá tu̱ꞌu̱n nde̱iꞌ Ndiosí, xiinꞌ sa̱kuuꞌ te̱ kaꞌnuꞌ. Ndi̱ꞌi̱ ja̱a̱nꞌ, te̱ ni̱ sa̱tiín ra̱ Jesús, te̱ ni̱ xan ndi̱a̱ka̱ ña̱ꞌaꞌ ra̱ nda̱ꞌaꞌ Pilato.
MAR 15:2 Sa̱kanꞌ te̱ ni̱ nda̱tuꞌu̱nꞌ Pilato Jesús ndii: ―¿Ñáá yoꞌó nduuꞌ rey nuu̱ꞌ ne̱ judío? ―ni̱ kachi̱ ra̱. Te̱ ni̱ na̱kui̱i̱n a̱ ndii: ―Xa̱ mi̱iꞌ u̱nꞌ ni̱ kaꞌa̱n sa̱kanꞌ ―ni̱ kachi̱ a̱.
MAR 15:3 Te̱ xaꞌa̱ꞌ a̱ ña̱ kuaꞌa̱ꞌ va̱ nuu̱ꞌ ña̱ꞌa̱ tiinꞌ kua̱chi̱ ña̱ꞌaꞌ sutu̱ kuuꞌ nu̱uꞌ ja̱a̱nꞌ,
MAR 15:4 sa̱kanꞌ na tu̱ku̱ ni̱ ni̱ nda̱tuꞌu̱nꞌ ña̱ꞌaꞌ Pilato ndii: ―¿Ndichun na kö̱o̱ꞌ a̱ ku̱vi̱ kaꞌa̱n xa̱chiꞌ u̱nꞌ? Ko̱to̱ u̱nꞌ sa̱a̱ vi̱ꞌ kuaꞌa̱ꞌ ña̱ꞌa̱ tiinꞌ kua̱chi̱ ra̱ yoꞌó ―ni̱ kachi̱ ra̱.
MAR 15:5 Ndisu̱ ni̱ nde̱e̱ sa̱kanꞌ ndii, nï̱ na̱kui̱i̱n xa̱chiꞌ Jesús, te̱ ni̱ na̱nda̱ni̱ va̱ Pilato.
MAR 15:6 Va̱ꞌa̱, sa̱kuuꞌ i̱chiꞌ kii̱ꞌ nasukú vi̱koꞌ ja̱a̱nꞌ ndii, xi sañaꞌ ra̱ i̱i̱n te̱ ñuꞌuꞌ vi̱ꞌe̱ ka̱a̱, te̱ sañaꞌ ra̱ ndee ka̱ te̱ kuní mi̱iꞌ ne̱ yivi̱ꞌ.
MAR 15:7 Te̱ naá i̱i̱n te̱ na̱niꞌ Barrabás vi̱ꞌe̱ ka̱a̱ xiinꞌ i̱nga̱ te̱ ni̱a̱ꞌa xaꞌa̱ꞌ ña̱ ni̱ xa̱ꞌni̱ꞌ ra̱ te̱ yivi̱ꞌ kii̱ꞌ ni̱ ku̱ntaꞌanꞌ ra̱ xiinꞌ te̱ xíinꞌ romano.
MAR 15:8 Sa̱kanꞌ te̱ ni̱ ku̱ya̱ti̱n ne̱ kuaꞌa̱ꞌ ja̱a̱nꞌ nuu̱ꞌ Pilato, te̱ ni̱ kaꞌa̱n ni̱a̱ xiinꞌ ra̱ ña̱ sa̱xinu̱ ra̱ ña̱ sa̱ñaꞌ ra̱ i̱i̱n te̱ naá vi̱ꞌe̱ ka̱a̱ naa xi xaá ra̱ sa̱a̱ kuiya̱.
MAR 15:9 Sa̱kanꞌ te̱ ni̱ kaꞌa̱n Pilato xiinꞌ ni̱a̱ ndii: ―¿Ñáá kuní ndo̱ꞌ ña̱ sa̱ñaꞌ i̱ te̱ yo̱ꞌo̱ꞌ, te̱ nduuꞌ rey ndoꞌó, ne̱ judío? ―ni̱ kachi̱ ra̱.
MAR 15:10 Ni̱ kaꞌa̱n ra̱ sa̱kanꞌ, kua̱chi̱ ndii ni̱ ku̱nda̱ni̱ ra̱ ña̱ ni̱ sa̱na̱kuaꞌa sutu̱ kuuꞌ nu̱uꞌ ja̱a̱nꞌ Jesús xaꞌa̱ꞌ a̱ ña̱ nda̱si̱ꞌ nuu̱ꞌ ra̱ xini ña̱ꞌaꞌ ra̱ kui̱ti̱ꞌ.
MAR 15:11 Ndisu̱ sutu̱ kuuꞌ nu̱uꞌ ja̱a̱nꞌ ndii, ni̱ chu̱ꞌu̱ꞌ ra̱ ne̱ yivi̱ꞌ kuaꞌa̱ꞌ ja̱a̱nꞌ te̱ kaꞌa̱n ni̱a̱ ña̱ va̱ꞌa̱ ka̱ na sa̱ñaꞌ ra̱ Barrabás.
MAR 15:12 Te̱ ni̱ kaꞌa̱n ni̱ tu̱ku̱u̱ Pilato xiinꞌ ni̱a̱ ndii: ―¿Te̱ ndee ña̱ kuní ndo̱ꞌ sa̱a̱ i̱ xiinꞌ te̱ yo̱ꞌo̱ꞌ, te̱ kaꞌán ndo̱ꞌ nduuꞌ rey ndoꞌó, ne̱ judío? ―ni̱ kachi̱ ra̱.
MAR 15:13 Te̱ tu̱ku̱ ni̱ ni̱ kaꞌa̱n tiꞌeꞌ ne̱ ja̱a̱nꞌ ndii: ―Nuu̱ꞌ krusín ku̱xi̱ u̱nꞌ te̱ ñaa̱ꞌ ―ni̱ kachi̱ ni̱a̱.
MAR 15:14 Te̱ ni̱ kaꞌa̱n ni̱ tu̱ku̱u̱ Pilato xiinꞌ ni̱a̱ ndii: ―¿Ndichun? ¿Ndee ña̱ ni̱a̱ꞌa ni̱ xa̱a̱ ra̱? ―ni̱ kachi̱ ra̱. Ndisu̱ ni̱ kua̱aꞌ tiꞌeꞌ ka̱ ne̱ ja̱a̱nꞌ kaꞌán ni̱a̱ ndii: ―Nuu̱ꞌ krusín ku̱xi̱ u̱nꞌ te̱ ñaa̱ꞌ ―ni̱ kachi̱ ni̱a̱.
MAR 15:15 Te̱ xaꞌa̱ꞌ a̱ ña̱ ni̱ kuni̱ Pilato ndoo̱ va̱ꞌa̱ ra̱ xiinꞌ ne̱ yivi̱ꞌ ja̱a̱nꞌ ndii, ni̱ sa̱ñaꞌ ra̱ Barrabás. Sa̱kanꞌ te̱ ni̱ kaꞌa̱n chuunꞌ ra̱, te̱ su̱ku̱ꞌ yo̱ꞌoꞌ te̱ xíinꞌ ra̱ Jesús. Ndi̱ꞌi̱ ja̱a̱nꞌ, te̱ ni̱ sa̱na̱kuaꞌa ña̱ꞌaꞌ ra̱ te̱ kuxi̱ ña̱ꞌaꞌ te̱ ja̱a̱nꞌ nuu̱ꞌ krusín.
MAR 15:16 Sa̱kanꞌ te̱ ni̱ xan ndi̱a̱ka̱ te̱ xíinꞌ Jesús ti̱xi̱n vi̱ꞌe̱ kaꞌnuꞌ. Te̱ i̱kanꞌ ni̱ na̱kaya̱ sa̱kuuꞌ te̱ xíinꞌ, te̱ xachuunꞌ i̱kanꞌ.
MAR 15:17 Sa̱kanꞌ te̱ ni̱ sa̱kuiꞌnú ra̱ Jesús toto̱ ndixinꞌ kuaꞌa ndu̱kunꞌ. Te̱ ni̱ xa̱ꞌa̱ ra̱ i̱i̱n corona yo̱ꞌoꞌ i̱ñu̱ꞌ, te̱ ni̱ chi̱nduꞌu̱ꞌ ra̱ a̱ xíniꞌ a̱.
MAR 15:18 Sa̱kanꞌ te̱ ni̱ xa̱ꞌaꞌ xandiꞌiꞌ ra̱ xiinꞌ a̱ nakuatuꞌ ña̱ꞌaꞌ ra̱ xtun kaꞌán ra̱ ndii: ―Yoo va̱ꞌa̱ yoꞌó, te̱ nduuꞌ rey ne̱ judío ―ni̱ kachi̱ ra̱.
MAR 15:19 I̱kanꞌ te̱ ni̱ ku̱tunꞌ ra̱ xíniꞌ a̱ xiinꞌ i̱i̱n tunꞌ yoo̱ꞌ, te̱ ni̱ ko̱ndi̱a̱ tiasi̱ꞌi tu̱ ña̱ꞌaꞌ ra̱, te̱ ni̱ ku̱ndi̱ꞌi̱ ra̱ xiinꞌ a̱ xikuitá xitiꞌ ra̱ nuu̱ꞌ a̱ kiꞌinꞌ kaꞌnuꞌ ña̱ꞌaꞌ ra̱ xtun.
MAR 15:20 Te̱ kii̱ꞌ ndi̱ꞌi̱ ni̱ ku̱ndi̱ꞌi̱ ra̱ xiinꞌ a̱ ndii, ni̱ xta̱ꞌniꞌ ra̱ toto̱ ndixinꞌ kuaꞌa ndu̱kunꞌ ja̱a̱nꞌ, te̱ ni̱ sa̱na̱kuiꞌnú ña̱ꞌaꞌ ra̱ toto̱ mi̱iꞌ a̱. Sa̱kanꞌ te̱ kuaꞌa̱n ra̱ xiinꞌ a̱ te̱ ku̱xi̱ ña̱ꞌaꞌ ra̱ nuu̱ꞌ krusín.
MAR 15:21 Kii̱ꞌ ni̱ ki̱e̱e̱ te̱ xíinꞌ kuaꞌa̱n ra̱ xiinꞌ Jesús ndii, ni̱ na̱taꞌanꞌ ra̱ xiinꞌ i̱i̱n te̱ ni̱ ki̱ee̱̱ ñu̱u̱ Cirene, te̱ naniꞌ Simón, te̱ nduuꞌ yu̱vaꞌ Alejandro xiinꞌ Rufo. Te̱ ja̱a̱nꞌ ndii, xaꞌa̱ꞌ kuꞌu̱ ni̱ xaꞌa̱n ra̱, te̱ ni̱ na̱ndi̱koꞌ ra̱. Te̱ ni̱ ti̱i̱n uꞌvi̱ ña̱ꞌaꞌ te̱ xíinꞌ ja̱a̱nꞌ ña̱ ko̱ni̱ꞌi̱ ra̱ krusín Jesús kuꞌu̱n ra̱.
MAR 15:22 Te̱ ni̱ xan ndi̱a̱ka̱ ra̱ Jesús i̱i̱n xaanꞌ miiꞌ na̱niꞌ a̱ Gólgota. Te̱ kivi̱ꞌ ja̱a̱nꞌ kuni kachi̱ a̱ i̱kiꞌ xíniꞌ ndi̱i̱.
MAR 15:23 Te̱ ni̱ xika̱ ra̱ sa̱koꞌoꞌ ña̱ꞌaꞌ ra̱ vino te̱ saká xiinꞌ su̱xa̱ ña̱ naniꞌ mirra, ndisu̱ nï̱ xi̱i̱n a̱ ko̱ꞌo̱ a̱ raꞌ.
MAR 15:24 Sa̱kanꞌ te̱ ni̱ ku̱xi̱ ña̱ꞌaꞌ te̱ xíinꞌ nuu̱ꞌ krusín. Ndi̱ꞌi̱ ja̱a̱nꞌ, te̱ ni̱ ka̱ti̱n ra̱ toto̱ a̱, te̱ ku̱ni̱ ra̱ yo̱o̱ nda̱ꞌaꞌ ndoo̱ i̱ꞌi̱n a̱.
MAR 15:25 Ka̱ íin ni̱a̱ꞌa̱ ni̱ ku̱xi̱ ra̱ Jesús nuu̱ꞌ krusín ja̱a̱nꞌ.
MAR 15:26 Te̱ ni̱ ke̱ꞌi̱ ra̱ i̱i̱n tuꞌu̱nꞌ yu̱ꞌuꞌ nuu̱ꞌ i̱i̱n vitu̱ꞌ, te̱ ni̱ chi̱nduꞌu̱ꞌ ra̱ a̱ xíniꞌ krusín ja̱a̱nꞌ xaꞌa̱ꞌ ña̱ ni̱ ti̱i̱n kua̱chi̱ ña̱ꞌaꞌ ra̱ kaꞌán a̱ ndii: “Te̱ yoꞌoꞌ nduuꞌ rey ne̱ judío”, kachi ña̱ ni̱ ke̱ꞌi̱ ra̱ ja̱a̱nꞌ.
MAR 15:27 Te̱ ta̱taꞌviꞌ xi̱i̱nꞌ a̱ ni̱ ku̱xi̱ ra̱ i̱i̱n te̱ kuiꞌna̱ꞌ nuu̱ꞌ i̱nga̱ krusín, i̱i̱n ra̱ nda̱ꞌaꞌ kua̱ꞌa̱ a̱, te̱ i̱nga̱ ra̱ nda̱ꞌaꞌ i̱ti̱n a̱.
MAR 15:28 Sa̱kanꞌ te̱ ni̱ xinu̱ tu̱ꞌu̱n Ndiosí, ña̱ yoso̱ꞌ nuu̱ꞌ tu̱tu̱ a̱, miiꞌ kaꞌán a̱ ndii: “Ni̱ chi̱ka̱ꞌni̱ ña̱ꞌaꞌ te̱ yivi̱ꞌ te̱i̱n te̱ ni̱a̱ꞌa”, kachi a̱.
MAR 15:29 Te̱ ne̱ xkaꞌndíá i̱kanꞌ ndii, ni̱ xa̱ndi̱ꞌi̱ ni̱a̱ xiinꞌ a̱ sekoꞌ ni̱a̱ xíniꞌ ni̱a̱ te̱ kaꞌán ni̱a̱ ndii: ―Ja̱nꞌ, yoꞌó, te̱ kaꞌán ña̱ ta̱ni̱ u̱nꞌ yu̱kunꞌ kaꞌnuꞌ e̱ꞌ, te̱ na̱ka̱ni̱ u̱nꞌ tu̱ku̱ a̱ kivi̱ꞌ ña̱ uni̱ ndii,
MAR 15:30 sa̱kakú xiinꞌ miiꞌ kiꞌi̱ꞌ, kuan nu̱u̱ u̱nꞌ nuu̱ꞌ krusín ñaa̱ꞌ ―ni̱ kachi̱ ni̱a̱.
MAR 15:31 Sutu̱ kuuꞌ nu̱uꞌ xiinꞌ te̱ saniaꞌá tu̱ꞌu̱n nde̱iꞌ Ndiosí ndii, niiꞌ sa̱kanꞌ ni̱ xa̱ndi̱ꞌi̱ tu̱ te̱ ja̱a̱nꞌ xiinꞌ a̱ kaꞌán xiinꞌ taꞌanꞌ ra̱ ndii: ―I̱nga̱ ne̱ yivi̱ꞌ ni̱ sa̱kakú ra̱, ndisu̱ kü̱vi̱ sa̱kakú xiinꞌ miiꞌ mi̱iꞌ ra̱.
MAR 15:32 Sa̱a̱ ni̱ Cristo, te̱ ni̱ ti̱a̱nu̱ꞌ Ndiosí sa̱kakú yooꞌ nduuꞌ te̱ kaa̱ꞌ, te̱ nduuꞌ tu̱ ra̱ rey nuu̱ꞌ yooꞌ, ne̱ Israel chi̱, na nu̱u̱ kiꞌi̱ꞌ ra̱ nuu̱ꞌ krusín vi̱ti̱n naaꞌ ndi̱xa̱, te̱ ka̱ndi̱xaꞌ ña̱ꞌaꞌ e̱ꞌ ―ni̱ kachi̱ ra̱. Te̱ ni̱ xa̱ndi̱ꞌi̱ tu̱ uvi̱ sa̱aꞌ te̱ ndondia nuu̱ꞌ i̱nga̱ krusín ja̱a̱nꞌ xiinꞌ a̱.
MAR 15:33 Te̱ kii̱ꞌ ni̱ xa̱a̱ i̱i̱n keꞌinꞌ ndii, ni̱ ku̱u̱ i̱i̱n yaví ka̱niiꞌ i̱i̱n yivi̱ꞌ nde̱e̱ ni̱ xaꞌa̱nꞌ ndi̱koꞌ a̱ ka̱a̱ uni̱ xa̱kuaa̱ꞌ.
MAR 15:34 Te̱ ka̱a̱ uni̱ ja̱a̱nꞌ ni̱ ndeꞌi̱ tiꞌeꞌ Jesús kaꞌán a̱ ndii: ―Eloi, Eloi, ¿lama sabactani? ―ni̱ kachi̱ a̱. Ña̱ ja̱a̱nꞌ kuni kachi̱ a̱ kii̱ꞌ ndiko kuiín a̱ ndii: Ndiosí mi̱iꞌ i̱, Ndiosí mi̱iꞌ i̱, ¿ndiochun na ni̱ na̱ko̱o̱ u̱nꞌ yuꞌu̱?
MAR 15:35 Te̱ ni̱ kaꞌa̱n xiinꞌ taꞌanꞌ sa̱va̱ ne̱ itaꞌ i̱kanꞌ kii̱ꞌ ni̱ xi̱ni̱ so̱ꞌo̱ ni̱a̱ ni̱ kaꞌa̱n ña̱ ja̱a̱nꞌ ndii: ―Ku̱ni̱ so̱ꞌo̱ ndo̱ꞌ, Elías kanaꞌ ra̱ ―ni̱ kachi̱ ni̱a̱.
MAR 15:36 I̱kanꞌ te̱ ni̱ nda̱va̱ i̱i̱n te̱ iinꞌ i̱kanꞌ, te̱ ni̱ ki̱ꞌi̱n ra̱ i̱i̱n pachi̱, te̱ ni̱ se̱ꞌvi ra̱ a̱ vino i̱yaꞌ. Te̱ ni̱ sa̱tiín ra̱ a̱ nuu̱ꞌ i̱i̱n tunꞌ yoo̱ꞌ, te̱ ni̱ ka̱ta̱ni̱ ra̱ a̱ nuu̱ꞌ Jesús te̱ ko̱ꞌo̱ a̱ raꞌ kaꞌán ra̱ xiinꞌ ne̱ yivi̱ꞌ ja̱a̱nꞌ ndii: ―Ndiatuꞌ e̱ꞌ te̱ ku̱ni̱ e̱ꞌ naaꞌ ki̱xi̱n Elías te̱ sa̱nuuꞌ ña̱ꞌaꞌ ra̱ nuu̱ꞌ krusín kaa̱ꞌ ―ni̱ kachi̱ ra̱.
MAR 15:37 Sa̱kanꞌ te̱ ni̱ ndeꞌi̱ tiꞌeꞌ ka̱ Jesús, te̱ ni̱ xiꞌi̱ a̱.
MAR 15:38 Sa̱kanꞌ te̱ toto̱, ña̱ taꞌnuꞌ i̱ꞌnu̱ ti̱xi̱n yu̱kunꞌ kaꞌnuꞌ ndii, ni̱ ndata̱ꞌ a̱. Ni̱ xa̱ꞌaꞌ a̱ nde̱e̱ ndi̱e̱nu̱, te̱ ni̱ ki̱e̱e̱ nuu̱ a̱ ndienu̱.
MAR 15:39 Te̱ ni̱ kaꞌa̱n te̱ xíinꞌ kuuꞌ nu̱uꞌ, te̱ iinꞌ ya̱ti̱n nuu̱ꞌ Jesús, kii̱ꞌ ni̱ xi̱ni̱ ra̱ sa̱a̱ ni̱ xa̱a̱ te̱ ni̱ xiꞌi̱ a̱ ndii: ―Ndi̱xa̱ xna̱ꞌa̱ nduuꞌ a̱ ndii, siꞌe̱ Ndiosí ni̱ nduu̱ꞌ te̱ kaa̱ꞌ ―ni̱ kachi̱ ra̱.
MAR 15:40 Te̱ ni̱ ita̱ tu̱ ndiaꞌviꞌ ña̱ꞌaꞌ nde̱e̱ ndo̱so̱ꞌ ja̱a̱nꞌ xitoꞌ ndiꞌe̱ꞌ ni̱a̱ ña̱ ni̱ yoo̱ i̱kanꞌ. Te̱ te̱i̱n ne̱ ja̱a̱nꞌ ni̱ ka̱ꞌni̱ María Magdalena, xiinꞌ Salomé, xiinꞌ María, si̱ꞌiꞌ José xiinꞌ ña̱ni̱ ra̱ Jacobo, te̱ sa̱va̱.
MAR 15:41 Ña̱ꞌaꞌ ja̱a̱nꞌ ndii, ni̱ ndiku̱n ni̱a̱ Jesús, te̱ ni̱ xika̱ nu̱u̱ tu̱ ni̱a̱ nuu̱ꞌ a̱ kii̱ꞌ ni̱ xika̱ a̱ ñu̱ꞌuꞌ Galilea. Te̱ ni̱ i̱ta̱ tu̱ kuaꞌa̱ꞌ ka̱ i̱nga̱ ña̱ꞌaꞌ, ne̱ ni̱ ki̱e̱e̱ ñu̱ꞌuꞌ ja̱a̱nꞌ, te̱ ni̱ ka̱a̱ tu̱ ni̱a̱ ñu̱u̱ Jerusalén xiinꞌ a̱.
MAR 15:42 Te̱ xa̱kuaa̱ꞌ kii̱ꞌ sakooꞌ tu̱ꞌva̱ xiinꞌ mi̱iꞌ ne̱ yivi̱ꞌ xaꞌa̱ꞌ kivi̱ꞌ sábado, ña̱ xina̱ndiee̱ꞌ ni̱a̱ ndii,
MAR 15:43 ni̱ xa̱a̱ José, te̱ ñu̱u̱ Arimatea. Te̱ ja̱a̱nꞌ ndii, i̱i̱n te̱ kaꞌnuꞌ te̱i̱n te̱ xaꞌndia chuunꞌ nduuꞌ ra̱. Te̱ ni̱ ndiatu̱ i̱ni̱ tu̱ te̱ ja̱a̱nꞌ ña̱ xa̱ꞌaꞌ ka̱ꞌndi̱a̱ chuunꞌ Ndiosí i̱i̱n yivi̱ꞌ yoꞌoꞌ. Te̱ ni̱ xa̱ndi̱e̱ni xiinꞌ mi̱iꞌ ra̱, te̱ ni̱ nda̱ꞌni̱ ra̱ miiꞌ nduꞌu̱ꞌ Pilato, te̱ ni̱ xika̱n ra̱ ñu̱ꞌuꞌ ndeꞌi̱ Jesús nuu̱ꞌ te̱ ja̱a̱nꞌ.
MAR 15:44 Te̱ ni̱ na̱nda̱ni̱ va̱ Pilato ja̱a̱nꞌ kii̱ꞌ ni̱ xi̱ni̱ ra̱ kuento ña̱ xa̱ ni̱ xiꞌi̱ Jesús. Sa̱kanꞌ na ni̱ ka̱na̱ ra̱ te̱ xíinꞌ kuuꞌ nu̱uꞌ ja̱a̱nꞌ, te̱ ni̱ nda̱tuꞌu̱nꞌ ña̱ꞌaꞌ ra̱ naaꞌ xa̱ ni̱ xiꞌi̱ xna̱ꞌa̱ a̱.
MAR 15:45 Te̱ kii̱ꞌ ni̱ ta̱xi̱ te̱ xíinꞌ kuuꞌ nu̱uꞌ ja̱a̱nꞌ ña̱ nda̱ku nu̱uꞌ ra̱ ndii, ni̱ ta̱xi̱ ra̱ ñu̱ꞌuꞌ ndeꞌi̱ Jesús nda̱ꞌaꞌ José.
MAR 15:46 Sa̱kanꞌ te̱ ni̱ sa̱ta̱ꞌ José ja̱a̱nꞌ i̱i̱n toto̱ ya̱a̱ ndiká, te̱ ni̱ sa̱nuuꞌ ra̱ ñu̱ꞌuꞌ ndeꞌi̱ Jesús. I̱kanꞌ te̱ ni̱ ti̱suku̱ꞌ ra̱ a̱ toto̱ ja̱a̱nꞌ. Te̱ ni̱ xaꞌa̱n chi̱naá ra̱ a̱ ti̱xi̱n yavi̱ ndi̱i̱, ña̱ ni̱ xa̱ti̱a̱ ra̱ to̱koꞌ ka̱va̱ꞌ. Te̱ ni̱ sa̱tuvi̱ꞌ ra̱ i̱i̱n yuu̱ꞌ ña̱ nda̱si̱ ra̱ yu̱ꞌuꞌ yavi̱ ja̱a̱nꞌ.
MAR 15:47 Te̱ María Magdalena xiinꞌ María si̱ꞌiꞌ José ndii, ni̱ xi̱ni̱ ni̱a̱ miiꞌ ni̱ chi̱naá ra̱ ñu̱ꞌuꞌ ndeꞌi̱ a̱ ja̱a̱nꞌ.
MAR 16:1 Kii̱ꞌ ni̱ xkaꞌndi̱a̱ kivi̱ꞌ sábado, ña̱ xina̱ndiee̱ꞌ ni̱a̱ ndii, María Magdalena, xiinꞌ Salomé, xiinꞌ María si̱ꞌiꞌ Jacobo ndii, ni̱ sa̱ta̱ꞌ ni̱a̱ xa̱ꞌa̱n xavixínꞌ te̱ kuꞌu̱n ka̱ki̱n ni̱a̱ a̱ ñu̱ꞌuꞌ ndeꞌi̱ Jesús.
MAR 16:2 Te̱ ni̱a̱ꞌa̱ va̱, kii̱ꞌ sa̱kanꞌ kua̱xi̱ ke̱ta̱ kui̱ti̱ꞌ ñu̱ꞌu̱ kivi̱ꞌ nu̱uꞌ xaꞌa̱ꞌ xi̱mana ndii, ni̱ xaꞌa̱n tu̱ku̱u̱ ni̱a̱ yavi̱ ndi̱i̱ miiꞌ naá ñu̱ꞌuꞌ ndeꞌi̱ Jesús.
MAR 16:3 Te̱ ni̱ kaꞌa̱n xiinꞌ taꞌanꞌ ni̱a̱ ndii: ―¿Yo̱o̱ tu̱ sa̱tuvi̱ꞌ yuu̱ꞌ ña̱ ndasiꞌ yu̱ꞌuꞌ yavi̱ ndi̱i̱ ja̱a̱nꞌ? ―ni̱ kachi̱ ni̱a̱.
MAR 16:4 Ndisu̱ kii̱ꞌ ni̱ na̱ko̱to̱ ni̱a̱ i̱kanꞌ ndii, ni̱ xi̱ni̱ ni̱a̱ ña̱ xa̱ ni̱ nu̱ndiaꞌa̱ yuu̱ꞌ ja̱a̱nꞌ, sa̱a̱ ni̱ i̱i̱n yuu̱ꞌ chie̱ va̱ nduuꞌ a̱.
MAR 16:5 Te̱ kii̱ꞌ ni̱ ko̱ꞌni̱ ni̱a̱ yavi̱ ndi̱i̱ miiꞌ ni̱ ka̱nduꞌu̱ꞌ ñu̱ꞌuꞌ ndeꞌi̱ Jesús ja̱a̱nꞌ ndii, ni̱ xi̱ni̱ ni̱a̱ nduꞌu̱ꞌ i̱i̱n te̱ sa̱va̱ nda̱ꞌaꞌ kua̱ꞌa̱ niꞌnuꞌ ra̱ toto̱ ya̱a̱ nani̱ꞌ, te̱ ni̱ yi̱ꞌvi xa̱va̱ꞌa̱ ni̱a̱.
MAR 16:6 Ndisu̱ ni̱ kaꞌa̱n te̱ ja̱a̱nꞌ xiinꞌ ni̱a̱ ndii: ―Kuän yiꞌvi ndo̱ꞌ. Ndoꞌó ndii, Jesús, ña̱ ni̱ ki̱e̱e̱ ñu̱u̱ Nazaret, ña̱ ni̱ xiꞌi̱ nuu̱ꞌ krusín, nandukuꞌ ndo̱ꞌ. Kö̱o̱ꞌ ka̱ ñu̱ꞌuꞌ ndeꞌi̱ a̱ kanduꞌu̱ꞌ yoꞌoꞌ, xa̱ ni̱ na̱ti̱a̱ku̱ a̱. Ko̱to̱ ndo̱ꞌ miiꞌ ni̱ chi̱naá ña̱ꞌaꞌ ra̱.
MAR 16:7 Ndisu̱ kuaꞌa̱n ndo̱ꞌ te̱ kaꞌa̱n ndo̱ꞌ xiinꞌ Pedro xiinꞌ i̱nga̱ te̱ nda̱ꞌaꞌ xaꞌa̱ꞌ a̱ ña̱ xi̱ꞌna̱ mi̱iꞌ a̱ niꞌiꞌ i̱chiꞌ nuu̱ꞌ ra̱ kuaꞌa̱n a̱ ñu̱ꞌuꞌ Galilea, te̱ i̱kanꞌ ku̱ni̱ ña̱ꞌaꞌ ra̱ sa̱a̱ niiꞌ ni̱ kaꞌa̱n a̱ xiinꞌ ra̱ sa̱aꞌ ―ni̱ kachi̱ ángele ja̱a̱nꞌ.
MAR 16:8 Sa̱kanꞌ te̱ ni̱ ki̱e̱e̱ ne̱ ja̱a̱nꞌ yavi̱ ja̱a̱nꞌ taxtaꞌanꞌ ni̱a̱ kuaꞌa̱n ni̱a̱, sa̱kanꞌ ña̱ kisiꞌ vi̱ꞌ ña̱ꞌaꞌ ña̱ yiꞌvi ni̱a̱. Te̱ nde̱e̱ i̱i̱n ña̱ꞌa̱ nï̱ kaꞌa̱n ni̱a̱ xiinꞌ nde̱e̱ i̱i̱n ne̱ yivi̱ꞌ i̱chiꞌ xaꞌa̱ꞌ ña̱ ja̱a̱nꞌ xaꞌa̱ꞌ ña̱ yiꞌvi ni̱a̱.
MAR 16:9 [Te̱ kii̱ꞌ ni̱ na̱ti̱a̱ku̱ Jesús ni̱a̱ꞌa̱ kivi̱ꞌ nu̱uꞌ xaꞌa̱ꞌ xi̱mana ja̱a̱nꞌ ndii, xi̱ꞌna̱ ka̱ nuu̱ꞌ María Magdalena, ñaꞌ ni̱ ta̱va̱ꞌ a̱ uxa̱ taꞌan ña̱ ndi̱va̱ꞌa̱ nimá, ni̱ sa̱tuví xiinꞌ miiꞌ a̱.
MAR 16:10 Sa̱kanꞌ te̱ ni̱ xaꞌa̱n sa̱kuniꞌ tu̱ꞌu̱n aꞌ te̱ nda̱ꞌaꞌ xaꞌa̱ꞌ a̱. Te̱ xa̱ ndieeꞌ suchiꞌ i̱ni̱ va̱, te̱ xakuꞌ tu̱ ra̱.
MAR 16:11 Te̱ kii̱ꞌ ni̱ xi̱ni̱ te̱ ja̱a̱nꞌ kuento ña̱ xa̱ ni̱ na̱ti̱a̱ku̱ Jesús, te̱ ni̱ xi̱ni̱ ña̱ꞌaꞌ ñaꞌ ja̱a̱nꞌ ndii, nï̱ ka̱ndi̱xaꞌ ra̱.
MAR 16:12 Ni̱ yaꞌa̱, te̱ siinꞌ kaaꞌ Jesús ni̱ tuvi̱ a̱ nuu̱ꞌ uvi̱ ta̱ꞌan te̱ nda̱ꞌaꞌ xaꞌa̱ꞌ a̱ kii̱ꞌ ñuꞌuꞌ ra̱ i̱chiꞌ kuaꞌa̱n ra̱ xaꞌa̱ꞌ kuꞌu̱.
MAR 16:13 Sa̱kanꞌ te̱ ni̱ na̱ndi̱koꞌ te̱ ja̱a̱nꞌ, te̱ ni̱ kaꞌa̱n ra̱ xiinꞌ i̱nga̱ te̱ nda̱ꞌaꞌ xaꞌa̱ꞌ a̱ ña̱ ni̱ xi̱ni̱ ña̱ꞌaꞌ ra̱. Ndisu̱ tu̱ku̱ ni̱ nï̱ ka̱ndi̱xaꞌ te̱ ja̱a̱nꞌ.
MAR 16:14 Ndiꞌiꞌ ndo̱so̱ꞌ, te̱ ni̱ tuvi̱ a̱ nuu̱ꞌ te̱ uxi̱ i̱i̱n taꞌan ja̱a̱nꞌ kii̱ꞌ ndieeꞌ ra̱ nuu̱ꞌ mesa. Te̱ ni̱ ka̱ni̱ kuento ña̱ꞌaꞌ a̱ xaꞌa̱ꞌ a̱ ña̱ nï̱ ka̱ndi̱xaꞌ ña̱ꞌaꞌ ra̱ xiinꞌ xaꞌa̱ꞌ ña̱ xi̱i̱ nimá ra̱. Kua̱chi̱ ndii nï̱ ka̱ndi̱xaꞌ ra̱ ña̱ ni̱ kaꞌa̱n ne̱ yivi̱ꞌ xiinꞌ ra̱ ña̱ ni̱ na̱ti̱a̱ku̱ a̱.
MAR 16:15 Te̱ ni̱ kaꞌa̱n a̱ xiinꞌ ra̱ ndii: ―Kuaꞌan ndo̱ꞌ ka̱niiꞌ i̱i̱n yivi̱ꞌ te̱ kaꞌa̱n ndo̱so̱ꞌ ndo̱ꞌ tu̱ꞌu̱n va̱ꞌa̱ nuu̱ꞌ sa̱kuuꞌ nuu̱ꞌ ne̱ yivi̱ꞌ.
MAR 16:16 Ne̱ kui̱ni̱ ku̱ni̱ ña̱ ja̱a̱nꞌ te̱ ku̱chi̱ ni̱a̱ kuenta i̱ ndii, kaku̱ ni̱a̱ nuu̱ꞌ kua̱chi̱ ni̱a̱. Ndisu̱ ne̱ kuï̱ni̱ ku̱ni̱ ña̱ ja̱a̱nꞌ ndii, ne̱ katu̱nꞌ ku̱ndu̱u̱ ni̱a̱ nuu̱ꞌ Ndiosí xaꞌa̱ꞌ kua̱chi̱ ni̱a̱.
MAR 16:17 Te̱ ña̱ yoꞌoꞌ nduuꞌ chu̱u̱n kaꞌnuꞌ ña̱ sa̱a̱ ne̱ i̱ni̱ xini yuꞌu̱ kii̱ꞌ kaꞌa̱n ndo̱so̱ꞌ ni̱a̱: Xiinꞌ ndi̱e̱e̱ꞌ i̱ ta̱va̱ꞌ ni̱a̱ ña̱ ndi̱va̱ꞌa̱ nimá ne̱ yivi̱ꞌ, te̱ kaꞌa̱n tu̱ ni̱ tu̱ku̱ tu̱ꞌu̱n,
MAR 16:18 te̱ naaꞌ ti̱i̱n nda̱ꞌaꞌ kueinꞌ ni̱a̱ koo̱ꞌ, te̱ ka̱xi̱ꞌ ña̱ꞌaꞌ riꞌ ndii, kö̱o̱ꞌ a̱ ku̱ndo̱ꞌo̱ ni̱a̱. Te̱ naaꞌ ko̱ꞌo̱ kueinꞌ ni̱a̱ tata̱nꞌ xatu̱ ndii, kö̱o̱ꞌ a̱ ku̱ndo̱ꞌo̱ ni̱a̱. Te̱ naaꞌ chi̱ndi̱e̱e̱ ni̱a̱ nda̱ꞌaꞌ ni̱a̱ xíniꞌ ne̱ kuni ku̱vi̱ ndii, nda̱ꞌa̱ ne̱ ja̱a̱nꞌ ―ni̱ kachi̱ Jesús.
MAR 16:19 Sa̱kanꞌ te̱ kii̱ꞌ ndi̱ꞌi̱ ni̱ kaꞌa̱n xto̱ꞌo̱ e̱ꞌ Jesús xiinꞌ ra̱ ndii, ni̱ nda̱a̱ a̱ ndi̱viꞌ, te̱ ni̱ xi̱ku̱nduꞌu̱ꞌ a̱ nda̱ꞌaꞌ kua̱ꞌa̱ Ndiosí.
MAR 16:20 Te̱ nda̱ꞌaꞌ xaꞌa̱ꞌ a̱ ja̱a̱nꞌ ndii, ni̱ ki̱e̱e̱ ra̱, te̱ ni̱ xa̱ꞌaꞌ kaꞌán ndo̱so̱ꞌ ra̱ tu̱ꞌu̱n va̱ꞌa̱ ka̱niiꞌ miiꞌ kuaꞌa̱n ra̱. Te̱ chindieeꞌ ña̱ꞌaꞌ xto̱ꞌo̱ e̱ꞌ, te̱ niaꞌá a̱ ña̱ ña̱ nda̱ku nduuꞌ ña̱ kaꞌán ra̱ ja̱a̱nꞌ xiinꞌ chu̱u̱n kaꞌnuꞌ ña̱ xaaꞌ ra̱. Sa̱kanꞌ na ku̱ndu̱u̱ a̱.]
LUK 1:1 Kuaꞌa̱ꞌ va̱ te̱ yivi̱ꞌ ndii, ni̱ xika̱ ra̱ ke̱ꞌi̱ yuku̱n ra̱ sa̱kuuꞌ ña̱ ni̱ xkaꞌndi̱a̱ te̱i̱n e̱ꞌ.
LUK 1:2 Te̱ ni̱ ke̱ꞌi̱ ra̱ sa̱a̱ niiꞌ ni̱ sa̱niaꞌá ña̱ꞌaꞌ ne̱ ni̱ xi̱ni̱ ndu̱chiꞌ nuu̱ꞌ ña̱ ja̱a̱nꞌ nde̱e̱ ña̱ nu̱uꞌ, te̱ ne̱ ja̱a̱nꞌ nduuꞌ ne̱ ni̱ na̱ꞌi̱n chuunꞌ te̱ kaꞌa̱n ndo̱so̱ꞌ tu̱ ni̱a̱ tu̱ꞌu̱n ja̱a̱nꞌ.
LUK 1:3 Xaꞌa̱ꞌ a̱ ja̱a̱nꞌ na sa̱kanꞌ tu̱ yuꞌu̱ ndii, ni̱ sa̱kuaa̱n kuie i̱ nde̱e̱ miiꞌ ni̱ xa̱ꞌaꞌ ña̱ ja̱a̱nꞌ, te̱ ni̱ tu̱u̱ i̱ ña̱ va̱ꞌa̱ ña̱ ke̱ꞌi̱ yuku̱n i̱ sa̱kuuꞌ a̱ nuu̱ꞌ yoꞌó, tákuiꞌe, Teófilo,
LUK 1:4 te̱ ku̱nda̱ni̱ va̱ꞌa̱ u̱nꞌ ña̱ ndi̱xa̱, ña̱ ni̱ sa̱niaꞌá ne̱ yivi̱ꞌ yoꞌó.
LUK 1:5 Kii̱ꞌ ni̱ nduu̱ Herodes, te̱ xaꞌndia chuunꞌ kuuꞌ nu̱uꞌ nuu̱ꞌ ñu̱ꞌuꞌ Judea ndii, ni̱ yoo̱ i̱i̱n sutu̱, te̱ ni̱ na̱niꞌ Zacarías. Te̱ ni̱ nduu̱ ra̱ i̱i̱n te̱ ni̱ taꞌanꞌ xiinꞌ i̱i̱n ti̱ꞌvi̱ sutu̱, te̱ nduuꞌ kuenta Abías. Te̱ ña̱ siꞌi Zacarías ja̱a̱nꞌ ndii, kuenta ne̱ vi̱ꞌe̱ Aarón ni̱ nduu̱ aꞌ, te̱ ni̱ na̱niꞌ aꞌ Elisabet.
LUK 1:6 Te̱ uvi̱ sa̱aꞌ ne̱ ja̱a̱nꞌ ndii, ni̱ xa̱chuunꞌ nda̱ku ni̱a̱ nuu̱ꞌ xto̱ꞌo̱ e̱ꞌ Ndiosí, sa̱kanꞌ ña̱ ni̱ sa̱xinu̱ ni̱a̱ sa̱kuuꞌ ña̱ kaꞌán chuunꞌ tu̱ꞌu̱n nde̱iꞌ a̱.
LUK 1:7 Ndisu̱ nï̱ yoo̱ siꞌe̱ ni̱a̱, sa̱kanꞌ ña̱ Elisabet ndii, ñaꞌ nï̱ ku̱vi̱ ko̱o̱ siꞌe̱ nduuꞌ aꞌ. Te̱ uvi̱ sa̱aꞌ ni̱a̱ ndii, ne̱ xi̱xa̱ va̱ ni̱ nduu̱ ni̱a̱.
LUK 1:8 Untaꞌ ndii, ni̱ xa̱a̱ Zacarías te̱ sa̱xinú ra̱ chu̱u̱n sutu̱, sa̱kanꞌ ña̱ ni̱ tondi̱a̱ kivi̱ꞌ ña̱ sa̱a̱ sutu̱, te̱ ni̱ taꞌanꞌ xiinꞌ ra̱, chu̱u̱n nuu̱ꞌ Ndiosí.
LUK 1:9 Te̱ naa xi xaá sutu̱ ndii, ni̱ ka̱ti̱n ra̱ te̱ ku̱ni̱ ra̱ yo̱o̱ kuní a̱ ndiꞌvi̱ yu̱kunꞌ kaꞌnuꞌ xto̱ꞌo̱ e̱ꞌ, te̱ chu̱ꞌma ra̱ ti̱xi̱n a̱. Te̱ nda̱ꞌaꞌ Zacarías ni̱ na̱ma̱ a̱ te̱ ndiꞌvi̱ ra̱ ja̱a̱nꞌ.
LUK 1:10 Kii̱ꞌ chu̱ꞌma ra̱ ndii, kuaꞌa̱ꞌ va̱ ne̱ yivi̱ꞌ ndieeꞌ ki̱ꞌe̱ kaꞌán xiinꞌ Ndiosí.
LUK 1:11 Te̱ i̱i̱n ni̱ tuvi̱ ti̱o̱ꞌ i̱i̱n ángele, ña̱ xikaꞌ nuuꞌ nuu̱ꞌ xto̱ꞌo̱ e̱ꞌ Ndiosí, nuu̱ꞌ ra̱ iinꞌ a̱ xi̱i̱nꞌ kua̱ꞌa̱ miiꞌ xixí su̱xa̱ chu̱ꞌma ja̱a̱nꞌ.
LUK 1:12 Te̱ kii̱ꞌ ni̱ xi̱ni̱ ra̱ ángele ja̱a̱nꞌ ndii, ni̱ na̱nda̱ni̱ va̱ ra̱, te̱ ni̱ yi̱ꞌvi xa̱va̱ꞌa̱ ra̱.
LUK 1:13 Ndisu̱ ni̱ kaꞌa̱n a̱ xiinꞌ ra̱ ndii: ―Zacarías, kuän yiꞌvi u̱nꞌ, xa̱ ni̱ xi̱ni̱ so̱ꞌo̱ Ndiosí ña̱ ni̱ xika̱n u̱nꞌ nuu̱ꞌ a̱. Te̱ Elisabet, ñaꞌ siꞌi u̱nꞌ ndii, ko̱o̱ i̱i̱n tiaa̱ siꞌe̱ aꞌ, te̱ chi̱nduꞌu̱ꞌ u̱nꞌ kivi̱ꞌ ra̱ Juan.
LUK 1:14 Te̱ na̱kua̱tiaꞌ va̱ nimá u̱nꞌ xaꞌa̱ꞌ ña̱ tuvi̱ ra̱, te̱ na̱kua̱tiaꞌ tu̱ kuaꞌa̱ꞌ ne̱ yivi̱ꞌ xaꞌa̱ꞌ ña̱ ja̱a̱nꞌ,
LUK 1:15 sa̱kanꞌ ña̱ te̱ kaꞌnuꞌ ku̱ndu̱u̱ ra̱ nuu̱ꞌ xto̱ꞌo̱ e̱ꞌ Ndiosí. Te̱ kö̱ꞌo̱ ra̱ vino, teꞌ kuva̱ꞌa̱ xiinꞌ uva, ni̱ nde̱e̱ kö̱ꞌo̱ tu̱ ra̱ ndi̱xi̱. Te̱ ku̱tuꞌ nimá ra̱ xiinꞌ Espíritu Santo nde̱e̱ ña̱ kuní ka̱ tuvi̱ ra̱.
LUK 1:16 Te̱ kuaꞌa̱ꞌ ne̱ vi̱ꞌe̱ u̱nꞌ Israel sa̱na̱ndikoꞌ tu̱ku̱u̱ ra̱ nuu̱ꞌ i̱chiꞌ xto̱ꞌo̱ e̱ꞌ Ndiosí.
LUK 1:17 Te̱ xi̱ꞌna̱ Juan ja̱a̱nꞌ ki̱ꞌi̱n i̱chiꞌ nuu̱ꞌ xto̱ꞌo̱ e̱ꞌ, te̱ ki̱xi̱n ra̱ xiinꞌ ña̱ ndi̱e̱eꞌ Ndiosí naa ña̱ ni̱ ta̱xi̱ a̱ nda̱ꞌaꞌ Elías, te̱ sa̱na̱ndikoꞌ ra̱ nimá yu̱vaꞌ siꞌiꞌ nuu̱ꞌ siꞌe̱ ni̱a̱, te̱ ku̱ni̱ tu̱ ne̱ so̱ꞌo̱ sa̱a̱ kuuꞌ ne̱ xachuunꞌ nda̱ku. Te̱ xiinꞌ ña̱ ja̱a̱nꞌ sa̱kooꞌ tu̱ꞌva̱ ña̱ꞌaꞌ ra̱ te̱ na̱ti̱i̱n ni̱a̱ xto̱ꞌo̱ e̱ꞌ ―ni̱ kachi a̱.
LUK 1:18 Sa̱kanꞌ te̱ ni̱ kaꞌa̱n ra̱ ndii: ―¿Sa̱a̱ ku̱vi̱ tu̱ xkaꞌndi̱a̱ ña̱ kaꞌán u̱nꞌ ja̱a̱nꞌ? Sa̱kanꞌ ña̱ yuꞌu̱ ndii, i̱i̱n te̱ xi̱xa̱ nduuꞌ i̱, te̱ xi̱xa̱ va̱ tu̱ ñaꞌ siꞌiꞌ i̱ ―ni̱ kachi̱ ra̱.
LUK 1:19 Sa̱kanꞌ te̱ ni̱ kaꞌa̱n ángele ja̱a̱nꞌ xiinꞌ ra̱ ndii: ―Yuꞌu̱ nduuꞌ Gabriel, te̱ xikaꞌ nuuꞌ nuu̱ꞌ Ndiosí. Ña̱ ja̱a̱nꞌ ni̱ ti̱ꞌviꞌ yuꞌu̱ te̱ ta̱xi̱ i̱ tu̱ꞌu̱n va̱ꞌa̱ yoꞌoꞌ nuu̱ꞌ u̱nꞌ.
LUK 1:20 Ndisu̱ vi̱ti̱n ndii, xaꞌa̱ꞌ a̱ ña̱ nï̱ ka̱ndi̱xaꞌ u̱nꞌ ña̱ ni̱ kaꞌa̱n i̱ xiinꞌ u̱nꞌ kaa̱ꞌ ndii, ku̱u̱ iꞌinꞌ u̱nꞌ, te̱ kü̱vi̱ kaꞌa̱n ka̱ u̱nꞌ nde̱e̱ tondi̱a̱ kivi̱ꞌ ña̱ xinu̱, ña̱ ni̱ kaꞌa̱n i̱ xiinꞌ u̱nꞌ kaa̱ꞌ ―ni̱ kachi̱ a̱.
LUK 1:21 Te̱ ndieeꞌ sa̱kuuꞌ ne̱ yivi̱ꞌ kuaꞌa̱ꞌ ja̱a̱nꞌ nuu̱ꞌ ki̱ꞌe̱ yu̱kunꞌ kaꞌnuꞌ ja̱a̱nꞌ ndiatuꞌ ni̱a̱ Zacarías, te̱ xa̱ ni̱ xa̱ꞌaꞌ ndiꞌni̱ ni̱a̱ xaꞌa̱ꞌ a̱ ña̱ ni̱ ku̱u̱ kuachí va̱ ra̱ ti̱xi̱n yu̱kunꞌ ja̱a̱nꞌ.
LUK 1:22 Te̱ soꞌo̱ꞌ ndiꞌiꞌ, kii̱ꞌ ni̱ ke̱ta̱ ra̱ ti̱xi̱n yu̱kunꞌ ndii, kü̱vi̱ kaꞌa̱n ka̱ ra̱ xiinꞌ ni̱a̱. Sa̱kanꞌ te̱ ni̱ ku̱nda̱ni̱ ni̱a̱ ña̱ ni̱ tuvi̱ i̱i̱n ña̱ꞌa̱ nuu̱ꞌ ra̱ ti̱xi̱n yu̱kunꞌ ja̱a̱nꞌ. Te̱ ndee xiinꞌ nda̱ꞌaꞌ ra̱ ni̱ sa̱kuniꞌ ra̱ ne̱ yivi̱ꞌ ja̱a̱nꞌ, sa̱kanꞌ ña̱ ni̱ ku̱u̱ iꞌinꞌ ra̱.
LUK 1:23 Te̱ kii̱ꞌ ni̱ xinu̱ kivi̱ꞌ ña̱ ni̱ xa̱a̱ ra̱ chu̱u̱n sutu̱ ndii, kuan nuꞌu̱ ra̱ vi̱ꞌe̱ ra̱.
LUK 1:24 Te̱ kii̱ꞌ ni̱ xkaꞌndi̱a̱ ña̱ ja̱a̱nꞌ ndii, ni̱ na̱kui̱so̱ ñaꞌ siꞌi ra̱ Elisabet. Te̱ ni̱ ndoo̱ aꞌ vi̱ꞌe̱ aꞌ uꞌu̱n yoo̱ꞌ kaꞌán aꞌ xiinꞌ nimá aꞌ ndii:
LUK 1:25 “Xto̱ꞌo̱ e̱ꞌ Ndiosí ni̱ sa̱ñuꞌuꞌ yooꞌ te̱ ko̱o̱ i̱i̱n siꞌe̱ e̱ꞌ vi̱ti̱n, sa̱kanꞌ te̱ käꞌán kuiꞌe ka̱ ne̱ yivi̱ꞌ xiinꞌ e̱ꞌ”, kachi aꞌ xiinꞌ nimá aꞌ.
LUK 1:26 Te̱ kii̱ꞌ ni̱ tondi̱a̱ iñu̱ yoo̱ꞌ ña̱ ndisoꞌ Elisabet ndii, ni̱ ti̱ꞌviꞌ Ndiosí ángele Gabriel ja̱a̱nꞌ te̱ kuaꞌa̱n a̱ i̱i̱n ñu̱u̱ ña̱ na̱niꞌ Nazaret, ña̱ naá teinꞌ i̱kuꞌ nuu̱ꞌ ñu̱ꞌuꞌ Galilea,
LUK 1:27 te̱ ko̱to̱ a̱ i̱i̱n ñaꞌ nduꞌu̱ꞌ sie, ñaꞌ na̱niꞌ María. Te̱ xa̱ ni̱ ta̱xi̱ ñaꞌ ja̱a̱nꞌ kuento aꞌ ña̱ tu̱ndaꞌa̱ꞌ aꞌ xiinꞌ i̱i̱n te̱ naniꞌ José. Te̱ ja̱a̱nꞌ ndii, si̱a̱niꞌ xikaꞌ tákuiꞌe David ni̱ nduu̱ ra̱.
LUK 1:28 Te̱ kii̱ꞌ ni̱ xa̱a̱ ángele ja̱a̱nꞌ miiꞌ nduꞌu̱ꞌ María, te̱ ni̱ kaꞌa̱n a̱ xiinꞌ aꞌ ndii: ―Nakuatuꞌ i̱ yoꞌó, te̱ va̱ꞌa̱ va̱ kuni xto̱ꞌo̱ e̱ꞌ Ndiosí xini a̱ yoꞌó, te̱ yoo a̱ xiinꞌ u̱nꞌ. Te̱ sañuꞌuꞌ ka̱ yoꞌó te̱ sa̱kanꞌ sa̱kuuꞌ i̱nga̱ ña̱ꞌaꞌ ―ni̱ kachi̱ a̱.
LUK 1:29 Ndisu̱ kii̱ꞌ ni̱ xi̱ni̱ aꞌ ángele ja̱a̱nꞌ ndii, ni̱ na̱nda̱ni̱ xa̱va̱ꞌa̱ aꞌ xaꞌa̱ꞌ ña̱ ni̱ kaꞌa̱n a̱ xiinꞌ aꞌ, te̱ ni̱ nda̱tuꞌu̱nꞌ xiinꞌ miiꞌ mi̱iꞌ aꞌ ndee ña̱ kuni kachi̱ tu̱ ña̱ ni̱ kaꞌa̱n ángele ja̱a̱nꞌ.
LUK 1:30 Te̱ ni̱ kaꞌa̱n ka̱ ángele xiinꞌ aꞌ ndii: ―Kuän yiꞌvi u̱nꞌ, María, sa̱kanꞌ ña̱ va̱ꞌa̱ va̱ kuni Ndiosí xini a̱ yoꞌó.
LUK 1:31 Kua̱chi̱ ndii na̱kui̱so̱ u̱nꞌ, te̱ sa̱kakuꞌ u̱nꞌ i̱i̱n te̱ kuañuꞌu̱, te̱ chi̱nduꞌu̱ꞌ u̱nꞌ kivi̱ꞌ ra̱ Jesús.
LUK 1:32 Te̱ ja̱a̱nꞌ ndii, te̱ kaꞌnuꞌ ku̱ndu̱u̱ ra̱, te̱ ku̱na̱niꞌ ra̱ siꞌe̱ Ndiosí, ña̱ kaꞌnuꞌ kooꞌ chukuuꞌ. Te̱ ta̱xi̱ xto̱ꞌo̱ e̱ꞌ Ndiosí ka̱ꞌndi̱a̱ chuunꞌ ra̱ nde̱e̱ naa ni̱ xa̱a̱ David, te̱ xii̱ꞌ ya̱taꞌ ra̱, xta̱ꞌanꞌ.
LUK 1:33 Te̱ ka̱ꞌndi̱a̱ chuunꞌ ra̱ nuu̱ꞌ ne̱ taꞌanꞌ u̱nꞌ, ne̱ si̱a̱niꞌ xikaꞌ Jacob, nde̱e̱ ndiꞌiꞌ ni̱ kivi̱ꞌ, te̱ kö̱o̱ꞌ kivi̱ꞌ kun ndi̱koꞌ ña̱ ka̱ꞌndi̱a̱ chuunꞌ ra̱ ―ni̱ kachi̱ a̱.
LUK 1:34 Sa̱kanꞌ te̱ ni̱ kaꞌa̱n María xiinꞌ a̱ ndii: ―¿Sa̱a̱ ku̱vi̱ ko̱o̱ siꞌe̱ yuꞌu̱? Sa̱kanꞌ ña̱ ñaꞌ nduꞌu̱ꞌ sie nduuꞌ i̱ ―ni̱ kachi̱ aꞌ.
LUK 1:35 Sa̱kanꞌ te̱ ni̱ kaꞌa̱n ángele ja̱a̱nꞌ xiinꞌ aꞌ ndii: ―Espíritu Santo ki̱xi̱n ko̱to̱ yoꞌó, sa̱kanꞌ ña̱ ña̱ ndi̱e̱eꞌ Ndiosí kaꞌnuꞌ kooꞌ chukuuꞌ ti̱saꞌví yoꞌó xiinꞌ ka̱tiꞌ a̱. Sa̱kanꞌ na kuiiꞌ siꞌe̱ u̱nꞌ, ña̱ su̱ꞌu̱n, ña̱ tuvi̱ ja̱a̱nꞌ ndii, siꞌe̱ Ndiosí ku̱na̱niꞌ a̱.
LUK 1:36 Te̱ sa̱kanꞌ tu̱ Elisabet, ñaꞌ iinꞌ kuuꞌ xiinꞌ u̱nꞌ, ñaꞌ kaꞌán ne̱ yivi̱ꞌ kü̱vi̱ ko̱o̱ siꞌe̱ ndii, xa̱ kuaꞌa̱n kuyatinꞌ iñu̱ yoo̱ꞌ ndisoꞌ aꞌ tee̱ꞌ ndee i̱i̱n ñaꞌ xi̱xa̱ va̱ nduuꞌ aꞌ,
LUK 1:37 sa̱kanꞌ ña̱ nuu̱ꞌ Ndiosí ndii, sa̱kuuꞌ a̱ ku̱vi̱ ―ni̱ kachi̱ a̱.
LUK 1:38 Sa̱kanꞌ te̱ ni̱ kaꞌa̱n María xiinꞌ ángele ja̱a̱nꞌ ndii: ―Yuꞌu̱ ndii, ñaꞌ xikaꞌ nuuꞌ nuu̱ꞌ xto̱ꞌo̱ e̱ꞌ Ndiosí nduuꞌ i̱. Na sa̱a̱ a̱ xiinꞌ i̱ sa̱a̱ niiꞌ ni̱ kaꞌa̱n u̱nꞌ ja̱a̱nꞌ ―ni̱ kachi̱ aꞌ. Sa̱kanꞌ te̱ ni̱ ke̱ta̱ ángele ja̱a̱nꞌ kuaꞌa̱n a̱.
LUK 1:39 Ndiaꞌviꞌ kivi̱ꞌ te̱ ni̱ xaꞌa̱n kiꞌi̱ꞌ va̱ María i̱i̱n ñu̱u̱ ña̱ naá teinꞌ i̱kuꞌ nuu̱ꞌ ñu̱ꞌuꞌ Judea,
LUK 1:40 te̱ ni̱ xa̱a̱ aꞌ vi̱ꞌe̱ Zacarías, te̱ ni̱ na̱kua̱tu̱ aꞌ Elisabet.
LUK 1:41 Te̱ kii̱ꞌ ni̱ xi̱ni̱ so̱ꞌo̱ ña̱ ja̱a̱nꞌ ña̱ nakuatuꞌ ña̱ꞌaꞌ María ndii, ni̱ ka̱nde̱ta̱ siꞌe̱ aꞌ ti̱xi̱n aꞌ. Sa̱kanꞌ te̱ ni̱ chi̱tuꞌ nimá aꞌ xiinꞌ Espíritu Santo,
LUK 1:42 te̱ ni̱ kaꞌa̱n tiꞌeꞌ aꞌ ndii: ―Sañuꞌuꞌ ka̱ Ndiosí yoꞌó te̱ sa̱kanꞌ sa̱kuuꞌ ña̱ꞌaꞌ i̱i̱n yivi̱ꞌ, te̱ sañuꞌuꞌ tu̱ a̱ siꞌe̱ u̱nꞌ, ña̱ sa̱kakuꞌ u̱nꞌ.
LUK 1:43 ¿Yo̱o̱ vi̱ꞌ nduuꞌ yuꞌu̱ naa kua̱xi̱ ko̱to̱ si̱ꞌiꞌ xto̱ꞌo̱ i̱ yuꞌu̱?
LUK 1:44 Sa̱kanꞌ ña̱ sa̱a̱ ni̱ xi̱ni̱ so̱ꞌo̱ i̱ ña̱ ni̱ na̱kua̱tu̱ u̱nꞌ yuꞌu̱, te̱ ni̱ ka̱nde̱ta̱ siꞌe̱ i̱ ti̱xi̱n i̱ ña̱ va̱ꞌa̱ kuni ra̱.
LUK 1:45 Te̱ sañuꞌuꞌ va̱ xto̱ꞌo̱ e̱ꞌ Ndiosí yoꞌó xaꞌa̱ꞌ a̱ ña̱ ni̱ ka̱ndi̱xaꞌ u̱nꞌ ña̱ sa̱xinú a̱ ña̱ ni̱ kaꞌa̱n ángele xiinꞌ u̱nꞌ ―ni̱ kachi̱ aꞌ.
LUK 1:46 Sa̱kanꞌ te̱ ni̱ kaꞌa̱n María ndii: Xakaꞌnuꞌ nimá i̱ xto̱ꞌo̱ e̱ꞌ Ndiosí.
LUK 1:47 Te̱ nakuatiaꞌ nimá i̱ nuu̱ꞌ Ndiosí, ña̱ sakakú yuꞌu̱.
LUK 1:48 Sa̱kanꞌ ña̱ ni̱ na̱ka̱ꞌanꞌ a̱ xaꞌa̱ꞌ yuꞌu̱, ñaꞌ ndaꞌvi so̱ꞌo̱ xikaꞌ nuuꞌ nuu̱ꞌ a̱. Nde̱e̱ vi̱ti̱n, te̱ nde̱e̱ nuu̱ꞌ kuꞌu̱n e̱ꞌ ndii, kaꞌa̱n ne̱ yivi̱ꞌ ña̱ ni̱ sañuꞌuꞌ va̱ Ndiosí yuꞌu̱.
LUK 1:49 Kua̱chi̱ ndii Ndiosí kaꞌnuꞌ kooꞌ chukuuꞌ ni̱ xa̱a̱ kuaꞌa̱ꞌ chu̱u̱n kaꞌnuꞌ xiinꞌ i̱. Te̱ ña̱ su̱ꞌu̱n ndi̱ꞌi̱ nduuꞌ a̱.
LUK 1:50 Te̱ kö̱o̱ꞌ kivi̱ꞌ ndiꞌiꞌ ña̱ kuvita i̱ni̱ a̱ xaꞌa̱ꞌ ne̱ xakaꞌnuꞌ ña̱ꞌaꞌ.
LUK 1:51 Ni̱ xa̱a̱ a̱ chu̱u̱n kaꞌnuꞌ xiinꞌ nda̱ꞌaꞌ a̱, te̱ ni̱ sa̱nduxín tu̱ a̱ ña̱ chituní te̱ ñuñuꞌ xiinꞌ nimá ra̱.
LUK 1:52 Ni̱ ta̱va̱ꞌ a̱ ndi̱e̱e̱ꞌ te̱ kuuꞌ kaꞌnuꞌ, te̱ ni̱ xa̱kaꞌnuꞌ a̱ ne̱ ndaꞌvi so̱ꞌo̱.
LUK 1:53 Ni̱ sa̱ndaꞌni a̱ ne̱ xiꞌí so̱ko̱ xiinꞌ ña̱ꞌa̱, te̱ ne̱ vika̱ꞌ ndii, ni̱ na̱ti̱ꞌviꞌ nda̱ꞌaꞌ xikoꞌ ña̱ꞌaꞌ a̱.
LUK 1:54 Ni̱ chi̱ndi̱e̱eꞌ a̱ yooꞌ, ne̱ Israel, ne̱ xikaꞌ nuuꞌ nuu̱ꞌ a̱, sa̱kanꞌ ña̱ ni̱ na̱ka̱ꞌanꞌ a̱ ña̱ ku̱vi̱ta i̱ni̱ a̱ xaꞌa̱ꞌ e̱ꞌ.
LUK 1:55 Sa̱kanꞌ ña̱ xa̱ sa̱kanꞌ ni̱ ta̱xi̱ a̱ kuento a̱ nuu̱ꞌ te̱ xii̱ꞌ ya̱taꞌ e̱ꞌ naa kuuꞌ Abraham, xiinꞌ sa̱kuuꞌ tu̱ ne̱ si̱a̱niꞌ xikaꞌ ra̱ nde̱e̱ ndiꞌiꞌ ni̱ kivi̱ꞌ. Ni̱ kachi̱ María.
LUK 1:56 Te̱ ni̱ ndoo̱ aꞌ xiinꞌ Elisabet yatinꞌ uni̱ yoo̱ꞌ. Ndi̱ꞌi̱ ja̱a̱nꞌ, te̱ ni̱ na̱ndi̱koꞌ aꞌ vi̱ꞌe̱ aꞌ.
LUK 1:57 Te̱ kii̱ꞌ ni̱ xa̱a̱ kivi̱ꞌ ña̱ tuvi̱ siꞌe̱ Elisabet ndii, ni̱ tuvi̱ i̱i̱n tiaa̱.
LUK 1:58 Te̱ kii̱ꞌ ni̱ xi̱ni̱ ne̱ ndieeꞌ ya̱ti̱n xiinꞌ ne̱ i̱i̱n kuuꞌ xiinꞌ aꞌ kuento ña̱ ni̱ ku̱vi̱ta i̱ni̱ xto̱ꞌo̱ e̱ꞌ Ndiosí xaꞌa̱ꞌ aꞌ ndii, va̱ꞌa̱ va̱ ni̱ ku̱ni̱ ni̱a̱ xi̱ni̱ ña̱ꞌaꞌ ni̱a̱.
LUK 1:59 Va̱ꞌa̱, kii̱ꞌ ni̱ xinu̱ uni̱a̱ kivi̱ꞌ ña̱ ni̱ tuvi̱ te̱ kuañuꞌu̱ ja̱a̱nꞌ ndii, ni̱ xaꞌa̱n ni̱a̱ xiinꞌ ra̱ te̱ kua̱ꞌa̱ tuni̱ i̱i̱nꞌ ra̱. Te̱ ni̱ kuni̱ ne̱ yivi̱ꞌ ña̱ ku̱na̱niꞌ ra̱ Zacarías naa naniꞌ yu̱vaꞌ ra̱.
LUK 1:60 I̱kanꞌ te̱ ni̱ kaꞌa̱n si̱ꞌiꞌ te̱ kuañuꞌu̱ ja̱a̱nꞌ xiinꞌ ni̱a̱ ndii: ―Üꞌu̱nꞌ, Juan ku̱na̱niꞌ ra̱ ―ni̱ kachi̱ aꞌ.
LUK 1:61 Sa̱kanꞌ te̱ ni̱ kaꞌa̱n ni̱a̱ xiinꞌ aꞌ ndii: ―¿Ndichun kuní u̱nꞌ ku̱na̱niꞌ ra̱ sa̱kanꞌ? Kö̱o̱ꞌ nde̱e̱ i̱i̱n ne̱ i̱i̱n kuuꞌ xiinꞌ ndo̱ꞌ na̱niꞌ sa̱kanꞌ ―ni̱ kachi̱ ni̱a̱.
LUK 1:62 Te̱ ni̱ xa̱ꞌaꞌ ni̱a̱ sekoꞌ ni̱a̱ nda̱ꞌaꞌ ni̱a̱ nuu̱ꞌ yu̱vaꞌ ra̱ nda̱tuꞌu̱nꞌ ña̱ꞌaꞌ ni̱a̱ sa̱a̱ kuní ra̱ ku̱na̱niꞌ siꞌe̱ ra̱.
LUK 1:63 Sa̱kanꞌ te̱ ni̱ xika̱n ra̱ i̱i̱n vitu̱ꞌ sie, te̱ ni̱ ke̱ꞌi̱ ra̱ nuu̱ꞌ nu̱ꞌ ndii: “Juan nduuꞌ kivi̱ꞌ ra̱”, kachi a̱. Te̱ ni̱ na̱nda̱ni̱ va̱ sa̱kuuꞌ ne̱ yivi̱ꞌ ja̱a̱nꞌ.
LUK 1:64 Xa̱ kaꞌán e̱ꞌ, te̱ ni̱ ndi̱xa̱a̱ tu̱ꞌu̱n ra̱, te̱ ni̱ xa̱ꞌaꞌ xakaꞌnuꞌ ra̱ Ndiosí.
LUK 1:65 Te̱ sa̱kuuꞌ ne̱ ndieeꞌ ya̱ti̱n ja̱a̱nꞌ ndii, ni̱ yi̱ꞌvi xa̱va̱ꞌa̱ ni̱a̱, te̱ i̱i̱n ka̱niiꞌ te̱i̱n i̱kuꞌ nuu̱ꞌ ñu̱ꞌuꞌ Judea ni̱ kiku̱ kuento xaꞌa̱ꞌ ña̱ ja̱a̱nꞌ.
LUK 1:66 Te̱ sa̱kuuꞌ ne̱ ni̱ xi̱ni̱ so̱ꞌo̱ ña̱ ja̱a̱nꞌ ndii, ni̱ ta̱xa̱ꞌa̱ ni̱a̱ a̱ nimá ni̱a̱ kaꞌán xiinꞌ taꞌanꞌ ni̱a̱ ndii: ―¿Ndee nuu̱ꞌ te̱ yivi̱ꞌ ku̱ndu̱u̱ tu̱ te̱ kuañuꞌu̱ ja̱a̱nꞌ kii̱ꞌ kua̱ꞌnu̱ ra̱? ―ni̱ kachi̱ ni̱a̱. Sa̱kanꞌ ña̱ xto̱ꞌo̱ e̱ꞌ Ndiosí yoo xiinꞌ ra̱.
LUK 1:67 Te̱ ni̱ chi̱tuꞌ nimá Zacarías, yu̱vaꞌ te̱ kuañuꞌu̱ ja̱a̱nꞌ, xiinꞌ Espíritu Santo, te̱ ni̱ kaꞌa̱n tiakú ra̱ tu̱ꞌu̱n Ndiosí ndii:
LUK 1:68 Kaꞌnuꞌ va̱ Ndiosí, ña̱ nduuꞌ xto̱ꞌo̱ yooꞌ, ne̱ Israel, sa̱kanꞌ ña̱ xa̱ ni̱ ki̱xi̱n a̱, te̱ ni̱ sa̱ndoó ndiká a̱ yooꞌ.
LUK 1:69 Te̱ ni̱ ti̱ꞌviꞌ a̱ i̱i̱n ña̱ ndi̱e̱eꞌ kooꞌ chukuuꞌ sa̱kakú yooꞌ. Te̱ ña̱ ja̱a̱nꞌ ndii, si̱a̱niꞌ xikaꞌ David, te̱ ni̱ xika̱ nu̱u̱ nuu̱ꞌ Ndiosí, nduuꞌ a̱
LUK 1:70 sa̱a̱ niiꞌ ni̱ ta̱xi̱ Ndiosí kuento a̱ xaꞌa̱ꞌ ña̱ ja̱a̱nꞌ nde̱e̱ ña̱ nu̱uꞌ kii̱ꞌ ni̱ kaꞌa̱n a̱ xiinꞌ yu̱ꞌuꞌ te̱ ni̱ kaꞌa̱n tiakú tu̱ꞌu̱n a̱, te̱ nduuꞌ ndi̱ti̱a̱ a̱,
LUK 1:71 ña̱ sa̱kakú a̱ yooꞌ nuu̱ꞌ ne̱ ndasiꞌ taꞌanꞌ xiinꞌ e̱ꞌ xiinꞌ sa̱kuuꞌ ne̱ xiꞌé xini yooꞌ.
LUK 1:72 Te̱ sa̱kanꞌ tu̱ ku̱vi̱ta i̱ni̱ a̱ xaꞌa̱ꞌ ne̱ xii̱ꞌ ya̱taꞌ e̱ꞌ. Te̱ sa̱kanꞌ tu̱ na̱ka̱ꞌanꞌ a̱ xaꞌa̱ꞌ kuento su̱ꞌu̱n, ña̱ ni̱ ndoo̱ a̱ xiinꞌ ni̱a̱.
LUK 1:73 Te̱ kuento ja̱a̱nꞌ nduuꞌ ña̱ ni̱ ta̱xi̱ a̱ nuu̱ꞌ Abraham, te̱ ni̱ nduu̱ xii̱ꞌ ya̱taꞌ e̱ꞌ, ña̱ ta̱xi̱ a̱
LUK 1:74 ka̱ka̱ ndi̱tu̱ni̱ e̱ꞌ i̱i̱n yivi̱ꞌ. Te̱ sa̱kakú tu̱ a̱ yooꞌ nuu̱ꞌ ne̱ ndasiꞌ taꞌanꞌ xiinꞌ e̱ꞌ, te̱ ku̱vi̱ ka̱ka̱ nu̱u̱ e̱ꞌ nuu̱ꞌ a̱,
LUK 1:75 te̱ ka̱ka̱ ndo̱o̱ e̱ꞌ nuu̱ꞌ a̱, te̱ sa̱chuunꞌ nda̱ku tu̱ e̱ꞌ nde̱e̱ ndiꞌiꞌ ni̱ kivi̱ꞌ.
LUK 1:76 Te̱ yoꞌó, siꞌe̱ mi̱iꞌ i̱, te̱ kaꞌán tiakú tu̱ꞌu̱n Ndiosí kaꞌnuꞌ kooꞌ chukuuꞌ ku̱ndu̱u̱ u̱nꞌ, sa̱kanꞌ ña̱ xi̱ꞌna̱ u̱nꞌ kuꞌu̱n nuu̱ꞌ xto̱ꞌo̱ e̱ꞌ, te̱ sa̱kooꞌ tu̱ꞌva̱ u̱nꞌ ne̱ yivi̱ꞌ te̱ na̱ti̱i̱n ña̱ꞌaꞌ ni̱a̱.
LUK 1:77 Te̱ sa̱kuniꞌ u̱nꞌ ne̱ yivi̱ꞌ ña̱ sa̱kakú ña̱ꞌaꞌ a̱ xaꞌa̱ꞌ a̱ ña̱ ko̱o̱ kaꞌnuꞌ i̱ni̱ a̱ xaꞌa̱ꞌ kua̱chi̱ ni̱a̱.
LUK 1:78 Te̱ xaꞌa̱ꞌ a̱ ña̱ kuvita i̱ni̱ Ndiosí xaꞌa̱ꞌ e̱ꞌ ndii, ni̱ ti̱ꞌviꞌ a̱ nde̱e̱ ndi̱viꞌ i̱i̱n ña̱ nduuꞌ nde̱e̱ naa i̱i̱n ñuꞌu̱, ña̱ nayiꞌé i̱i̱n kivi̱ꞌ xa̱aꞌ.
LUK 1:79 Te̱ ta̱xi̱ a̱ ñuꞌu̱ nuu̱ꞌ yooꞌ, ne̱ xikaꞌ i̱chiꞌ i̱i̱n yaví, ne̱ ñuꞌuꞌ nda̱ꞌaꞌ te̱ kuiꞌe̱, te̱ sa̱kakaꞌ a̱ yooꞌ nuu̱ꞌ i̱chiꞌ miiꞌ ko̱o̱ ña̱ mani̱ꞌ nimá e̱ꞌ. Ni̱ kachi̱ ra̱.
LUK 1:80 Te̱ te̱ kuañuꞌu̱ ja̱a̱nꞌ ndii, so̱ꞌo̱ kua̱xi̱ kua̱ꞌnu̱ ka̱ ra̱ i̱ꞌi̱n kivi̱ꞌ kuaꞌa̱n, te̱ so̱ꞌo̱ nakunaá ka̱ tu̱ ndi̱e̱e̱ꞌ ra̱ xaaꞌ Espíritu Ndiosí. Te̱ ni̱ xika̱ ra̱ miiꞌ taxi̱nꞌ kaaꞌ nde̱e̱ ni̱ xa̱a̱ kivi̱ꞌ ña̱ sa̱tuví xiinꞌ miiꞌ ra̱ nuu̱ꞌ ne̱ Israel.
LUK 2:1 Kivi̱ꞌ ja̱a̱nꞌ ni̱ kaꞌa̱n chuunꞌ tu̱ Augusto, te̱ ni̱ xa̱ꞌndi̱a̱ chuunꞌ kuuꞌ nu̱uꞌ, ña̱ na̱ko̱so̱ꞌ sa̱kuuꞌ ne̱ ndieeꞌ nuu̱ꞌ ñu̱ꞌuꞌ miiꞌ xaꞌndia chuunꞌ ra̱.
LUK 2:2 Ña̱ yo̱ꞌo̱ꞌ ni̱ nduu̱ i̱chiꞌ nu̱uꞌ ña̱ ni̱ na̱ko̱so̱ꞌ ne̱ yivi̱ꞌ kii̱ꞌ nduuꞌ Cirenio, te̱ xaꞌndia chuunꞌ nuu̱ꞌ ñu̱ꞌuꞌ Siria.
LUK 2:3 Sa̱kanꞌ na kuiiꞌ i̱ꞌi̱n ne̱ yivi̱ꞌ ni̱ xaꞌa̱n na̱ko̱so̱ꞌ ñu̱u̱ mi̱iꞌ ni̱a̱.
LUK 2:4 Sa̱kanꞌ na ni̱ ke̱ta̱ José ñu̱u̱ Nazaret, ña̱ kanduꞌu̱ꞌ nuu̱ꞌ ñu̱ꞌuꞌ Galilea, te̱ kuaꞌa̱n ra̱ ñu̱u̱ Belén, ña̱ kanduꞌu̱ꞌ nuu̱ꞌ ñu̱ꞌuꞌ Judea. Sa̱kanꞌ ña̱ ñu̱u̱ Belén ja̱a̱nꞌ ni̱ ka̱ku̱ David, te̱ kuenta ne̱ vi̱ꞌe̱ David ja̱a̱nꞌ nduuꞌ ra̱.
LUK 2:5 Te̱ na̱ko̱so̱ꞌ ra̱ xiinꞌ María, ñaꞌ xa̱ ni̱ ta̱xi̱ kuento ña̱ tu̱ndaꞌa̱ꞌ aꞌ xiinꞌ ra̱, te̱ xa̱ ñuꞌuꞌ siꞌe̱ aꞌ.
LUK 2:6 Te̱ kii̱ꞌ ndieeꞌ ni̱a̱ ñu̱u̱ Belén ja̱a̱nꞌ ndii, ni̱ xa̱a̱ kivi̱ꞌ ña̱ tuvi̱ siꞌe̱ aꞌ.
LUK 2:7 Te̱ ni̱ tuvi̱ tiaa̱ siꞌe̱ aꞌ, te̱ nu̱uꞌ. Te̱ ni̱ ti̱suku̱ꞌ aꞌ i̱i̱n ti̱a̱ꞌndia, te̱ ni̱ chi̱ka̱nduꞌu̱ꞌ ña̱ꞌaꞌ aꞌ ti̱xi̱n tundo̱oꞌ miiꞌ xaxi̱ꞌ ki̱tiꞌ ña̱ꞌa̱, sa̱kanꞌ ña̱ nï̱ niꞌi̱ꞌ ni̱a̱ i̱i̱n vi̱ꞌe̱ miiꞌ ku̱ndi̱e̱e̱ nuuꞌ ni̱a̱.
LUK 2:8 Te̱ ya̱ti̱n ñu̱u̱ Belén ja̱a̱nꞌ ndieeꞌ te̱ pa̱xto xaꞌa̱ꞌ kuꞌu̱ ñu̱u xitoꞌ ra̱ mbe̱e̱ sana̱ ra̱.
LUK 2:9 Te̱ i̱i̱n ni̱ tuvi̱ ti̱o̱ꞌ i̱i̱n ángele, ña̱ xikaꞌ nuuꞌ nuu̱ꞌ xto̱ꞌo̱ e̱ꞌ, nuu̱ꞌ ra̱, te̱ ni̱ yiꞌe̱ ñuꞌu̱ xto̱ꞌo̱ e̱ꞌ ja̱a̱nꞌ sa̱a̱ xinundu̱u̱ xi̱i̱nꞌ ra̱ nda̱tu̱nꞌ kooꞌ chukuuꞌ yiꞌé a̱, te̱ ni̱ yi̱ꞌvi xa̱va̱ꞌa̱ ra̱.
LUK 2:10 Ndisu̱ ni̱ kaꞌa̱n ángele ja̱a̱nꞌ xiinꞌ ra̱ ndii: ―Kuän yiꞌvi ndo̱ꞌ, sa̱kanꞌ ña̱ niꞌiꞌ i̱ i̱i̱n tu̱ꞌu̱n va̱ꞌa̱ ña̱ sa̱kuatiaꞌ nimá sa̱kuuꞌ ne̱ yivi̱ꞌ kua̱xi̱ i̱.
LUK 2:11 Kua̱chi̱ ndii vi̱ti̱n ni̱ ka̱ku̱ i̱i̱n ña̱ sa̱kakú ne̱ yivi̱ꞌ, te̱ ni̱ ka̱ku̱ a̱ ñu̱u̱ Belén, miiꞌ ni̱ ka̱ku̱ David, te̱ ña̱ ja̱a̱nꞌ nduuꞌ Cristo xto̱ꞌo̱ e̱ꞌ, ña̱ ni̱ ti̱a̱nu̱ꞌ Ndiosí.
LUK 2:12 Te̱ ku̱vi̱ na̱ku̱ni̱ ña̱ꞌaꞌ ndo̱ꞌ, sa̱kanꞌ ña̱ ku̱ni̱ ndo̱ꞌ i̱i̱n ña̱ kuañuꞌu̱ ndisuku̱ꞌ a̱ ti̱a̱ꞌndia, te̱ kanduꞌu̱ꞌ a̱ ti̱xi̱n i̱i̱n tundo̱oꞌ miiꞌ xaxi̱ꞌ ki̱tiꞌ ña̱ꞌa̱ ―ni̱ kachi̱ a̱.
LUK 2:13 Te̱ i̱i̱n ni̱ tuvi̱ ti̱o̱ꞌ i̱i̱n ti̱ꞌvi̱ chie̱ yaꞌa̱ ángele, ña̱ ndieeꞌ ndi̱viꞌ, xiinꞌ ángele ja̱a̱nꞌ xakaꞌnuꞌ a̱ Ndiosí kaꞌán a̱ ndii:
LUK 2:14 Na na̱ti̱i̱n Ndiosí ña̱ xakaꞌnuꞌ ña̱ꞌaꞌ e̱ꞌ nde̱e̱ miiꞌ nduꞌu̱ꞌ a̱ ndi̱e̱nu̱, te̱ i̱i̱n yivi̱ꞌ yoꞌoꞌ taxiꞌ a̱ ña̱ mani̱ꞌ ko̱o̱ xiinꞌ ne̱ va̱ꞌa̱ kuni a̱ xini a̱. Ni̱ kachi̱ a̱.
LUK 2:15 Te̱ kii̱ꞌ kuan nuꞌu̱ sa̱kuuꞌ ángele ja̱a̱nꞌ ndi̱viꞌ, te̱ ni̱ kaꞌa̱n xiinꞌ taꞌanꞌ te̱ pa̱xto ja̱a̱nꞌ ndii: ―Toꞌo̱ꞌ kiꞌi̱ꞌ ndo̱ꞌ ñu̱u̱ Belén te̱ ku̱ni̱ e̱ꞌ ña̱ ni̱ xkaꞌndi̱a̱ i̱kanꞌ, ña̱ ni̱ sa̱kuniꞌ xto̱ꞌo̱ e̱ꞌ Ndiosí nuu̱ꞌ e̱ꞌ ―ni̱ kachi̱ xiinꞌ taꞌanꞌ ra̱.
LUK 2:16 Te̱ numi̱ꞌ va̱ ni̱ ki̱e̱e̱ ra̱ kuaꞌa̱n ra̱, te̱ kii̱ꞌ ni̱ xaa̱ ra̱ i̱kanꞌ ndii, ni̱ xi̱ni̱ ra̱ María xiinꞌ José xiinꞌ ña̱ kuañuꞌu̱ ja̱a̱nꞌ kanduꞌu̱ꞌ a̱ ti̱xi̱n i̱i̱n tundo̱oꞌ miiꞌ xaxi̱ꞌ ki̱tiꞌ ña̱ꞌa̱.
LUK 2:17 Te̱ kii̱ꞌ ni̱ xi̱ni̱ ña̱ꞌaꞌ ra̱ ndii, ni̱ ki̱ku̱ꞌ ra̱ kuento ña̱ ni̱ kaꞌa̱n ángele ja̱a̱nꞌ xaꞌa̱ꞌ ña̱ kuañuꞌu̱ ja̱a̱nꞌ xiinꞌ ra̱.
LUK 2:18 Te̱ sa̱kuuꞌ ne̱ ni̱ xi̱ni̱ so̱ꞌo̱ kuento ja̱a̱nꞌ ndii, ni̱ na̱nda̱ni̱ va̱ ni̱a̱ xaꞌa̱ꞌ ña̱ ni̱ kaꞌa̱n ra̱ ja̱a̱nꞌ.
LUK 2:19 Te̱ María ndii, ni̱ ta̱xa̱ꞌa̱ aꞌ kuento ja̱a̱nꞌ nimá aꞌ xanini aꞌ xaꞌa̱ꞌ a̱.
LUK 2:20 Te̱ ni̱ na̱ndi̱koꞌ te̱ pa̱xto ja̱a̱nꞌ kuaꞌa̱n ra̱ xakaꞌnuꞌ ra̱ Ndiosí, te̱ taxiꞌ tu̱ ra̱ ña̱ chi̱nda̱ni a̱ xaꞌa̱ꞌ sa̱kuuꞌ ña̱ ni̱ xi̱ni̱ so̱ꞌo̱ ra̱, xiinꞌ ña̱ ni̱ xi̱ni̱ ndu̱chiꞌ nuu̱ꞌ ra̱. Kua̱chi̱ ndii ni̱ xkaꞌndi̱a̱ ña̱ ja̱a̱nꞌ sa̱a̱ niiꞌ ni̱ kaꞌa̱n ángele ja̱a̱nꞌ xiinꞌ ra̱.
LUK 2:21 Te̱ kii̱ꞌ ni̱ xinu̱ uni̱a̱ kivi̱ꞌ ña̱ ni̱ tuvi̱ a̱ ndii, ni̱ xa̱ꞌa̱ te̱ yivi̱ꞌ tuni̱ i̱i̱nꞌ a̱, te̱ ni̱ chi̱nduꞌu̱ꞌ yu̱vaꞌ siꞌiꞌ a̱ kivi̱ꞌ a̱ Jesús, naa ni̱ kaꞌa̱n ángele, ña̱ xikaꞌ nuuꞌ nuu̱ꞌ Ndiosí, ja̱a̱nꞌ xiinꞌ ni̱a̱ kii̱ꞌ tïa̱ꞌan na̱kui̱so̱ ña̱ꞌaꞌ si̱ꞌiꞌ a̱.
LUK 2:22 Te̱ kii̱ꞌ ni̱ xinu̱ kivi̱ꞌ ña̱ kuní a̱ sa̱ndo̱o̱ xiinꞌ miiꞌ ni̱a̱, naa kaꞌán tu̱ꞌu̱n nde̱iꞌ Ndiosí ña̱ ni̱ ke̱ꞌi̱ Moisés ndii, ni̱ xaꞌa̱n ni̱a̱ xiinꞌ Jesús ñu̱u̱ Jerusalén te̱ sa̱na̱kuaꞌa ña̱ꞌaꞌ ni̱a̱ nuu̱ꞌ xto̱ꞌo̱ e̱ꞌ Ndiosí,
LUK 2:23 naa yoso̱ꞌ tu̱ꞌu̱n nde̱iꞌ a̱ ja̱a̱nꞌ ndii: “Sa̱kuuꞌ tiaa̱ siꞌe̱ ne̱ yivi̱ꞌ, te̱ tuví nu̱uꞌ ndii, ndi̱ti̱a̱ xto̱ꞌo̱ e̱ꞌ ku̱ndu̱u̱ ra̱”, kachi a̱.
LUK 2:24 Sa̱kanꞌ na ni̱ xaꞌa̱n ni̱a̱, te̱ ni̱ na̱soko̱ꞌ ni̱a̱ nuu̱ꞌ xto̱ꞌo̱ e̱ꞌ, naa kaꞌán tu̱ꞌu̱n nde̱iꞌ a̱ ja̱a̱nꞌ: “ii̱n na̱ꞌa̱ paloma uun i̱i̱n na̱ꞌa̱ ndi̱kukú”, sa̱kanꞌ kachi a̱.
LUK 2:25 Te̱ ni̱ nduꞌu̱ꞌ i̱i̱n te̱ ni̱ na̱niꞌ Simeón ñu̱u̱ Jerusalén. Te̱ ja̱a̱nꞌ ndii, ni̱ yoo̱ nda̱ku nimá ra̱ nuu̱ꞌ Ndiosí, te̱ ni̱ xa̱a̱ ra̱ sa̱kuuꞌ ña̱ kuní a̱. Te̱ ni̱ ndiatu̱ va̱ ra̱ ña̱ ki̱xi̱n ña̱ ti̱ꞌviꞌ Ndiosí te̱ sa̱kiꞌví a̱ nimá ne̱ ñu̱u̱ ra̱ Israel. Te̱ ni̱ yoo̱ Espíritu Santo xiinꞌ te̱ ja̱a̱nꞌ.
LUK 2:26 Te̱ ni̱ sa̱kuniꞌ ña̱ꞌaꞌ Espíritu Santo ña̱ kü̱vi̱ ra̱ nde̱e̱ ku̱ni̱ ndu̱chiꞌ nuu̱ꞌ ra̱ Cristo, ña̱ ti̱a̱nu̱ꞌ xto̱ꞌo̱ e̱ꞌ Ndiosí sa̱kakú ne̱ ñu̱u̱ ra̱.
LUK 2:27 Te̱ ni̱ sa̱kaꞌán Espíritu Santo nimá ra̱, te̱ ni̱ xaꞌa̱n ra̱ nuu̱ꞌ ki̱ꞌe̱ yu̱kunꞌ kaꞌnuꞌ ja̱a̱nꞌ. Te̱ i̱kanꞌ nduꞌu̱ꞌ ra̱ kii̱ꞌ ni̱ xa̱a̱ María xiinꞌ José xiinꞌ te̱ kuañuꞌu̱ siꞌe̱ ni̱a̱, te̱ sa̱xinú ni̱a̱ ña̱ kaꞌán chuunꞌ tu̱ꞌu̱n nde̱iꞌ Ndiosí.
LUK 2:28 Te̱ ni̱ na̱ꞌi̱n ra̱ te̱ kuañuꞌu̱ ja̱a̱nꞌ niꞌiꞌ ra̱, te̱ ni̱ ta̱xi̱ ra̱ ña̱ chi̱nda̱ni Ndiosí kaꞌán ra̱ ndii:
LUK 2:29 ―Tákuiꞌe, xa̱ ni̱ xinu̱ kuento ña̱ ni̱ ta̱xi̱ u̱nꞌ nuu̱ꞌ i̱, vi̱ti̱n ndii xa̱ ku̱vi̱ ta̱xi̱ u̱nꞌ ña̱ ku̱vi̱ mani̱ꞌ yuꞌu̱, te̱ xikaꞌ nuuꞌ nuu̱ꞌ u̱nꞌ.
LUK 2:30 Sa̱kanꞌ ña̱ xa̱ ni̱ xi̱ni̱ ndu̱chiꞌ nuu̱ꞌ i̱ ña̱ ni̱ ti̱a̱nu̱ꞌ u̱nꞌ te̱ sa̱kakú a̱ nduꞌu̱,
LUK 2:31 te̱ xa̱ ni̱ xa̱ꞌaꞌ u̱nꞌ niaꞌa̱ ña̱ꞌaꞌ u̱nꞌ nuu̱ꞌ sa̱kuuꞌ ne̱ yivi̱ꞌ.
LUK 2:32 Te̱ yo̱ꞌo̱ꞌ ku̱ndu̱u̱ nde̱e̱ naa ñuꞌu̱ nuu̱ꞌ ne̱ tukuꞌ, te̱ na̱ti̱i̱n ndu̱, ne̱ Israel, ña̱ xitoꞌ kaꞌnuꞌ ne̱ yivi̱ꞌ xaꞌa̱ꞌ a̱. Ni̱ kachi̱ ra̱ xiinꞌ Ndiosí.
LUK 2:33 Te̱ yu̱vaꞌ siꞌiꞌ a̱ ndii, ni̱ na̱nda̱ni̱ va̱ ni̱a̱ xaꞌa̱ꞌ ña̱ ni̱ kaꞌa̱n Simeón ja̱a̱nꞌ xaꞌa̱ꞌ a̱.
LUK 2:34 Sa̱kanꞌ te̱ ni̱ sa̱ñuꞌuꞌ Simeón uni̱ sa̱aꞌ ni̱a̱. Te̱ ni̱ kaꞌa̱n ra̱ xiinꞌ si̱ꞌiꞌ a̱ María ndii: ―Ko̱to̱ u̱nꞌ, pi̱a̱ꞌun, te̱ kuañuꞌu̱ yoꞌoꞌ ku̱ndu̱u̱ te̱ sa̱a̱ sa̱kanꞌ te̱ kuaꞌa̱ꞌ ne̱ taꞌanꞌ e̱ꞌ, ne̱ Israel, ku̱xi̱o̱o̱ nuu̱ꞌ Ndiosí, te̱ kuaꞌa̱ꞌ tu̱ ni̱a̱ ku̱ya̱ti̱n nuu̱ꞌ a̱, te̱ ña̱ ja̱a̱nꞌ ku̱ndu̱u̱ tu̱ ña̱ niaꞌa̱ Ndiosí, te̱ kuaꞌa̱ꞌ ne̱ yivi̱ꞌ sa̱xi̱o̱o̱ ña̱ꞌaꞌ.
LUK 2:35 Sa̱kanꞌ te̱ na̱tuvi̱ ña̱ xanini si̱ꞌe nimá kuaꞌa̱ꞌ ne̱ yivi̱ꞌ. Ndisu̱ yoꞌó ndii, kuaꞌa̱ꞌ va̱ tu̱xuꞌví nimá u̱nꞌ nde̱e̱ naa ña̱ ni̱ tu̱xuꞌví xiinꞌ i̱i̱n ichi̱ ―ni̱ kachi̱ ra̱.
LUK 2:36 Te̱ i̱kanꞌ tu̱ ni̱ yoo̱ i̱i̱n ña̱ꞌaꞌ ñaꞌ ni̱ na̱niꞌ Ana, te̱ ñaꞌ kaꞌán tiakú tu̱ꞌu̱n Ndiosí nduuꞌ aꞌ. Te̱ siꞌe̱ i̱i̱n te̱ ni̱ na̱niꞌ Fanuel nduuꞌ aꞌ, te̱ ja̱a̱nꞌ ndii, kuenta ne̱ vi̱ꞌe̱ Aser ni̱ nduu̱ꞌ ra̱. Ñaꞌ ja̱a̱nꞌ ndii, i̱i̱n ñaꞌ xi̱xa̱ va̱ ni̱ nduu̱ꞌ aꞌ, te̱ uxa̱ kuiya̱ kui̱ti̱ꞌ ni̱ nduꞌu̱ꞌ aꞌ xiinꞌ i̱i̱ꞌ aꞌ, te̱ ni̱ xiꞌi̱ ra̱.
LUK 2:37 Te̱ xa̱ kuaꞌa̱n ku̱miꞌ xi̱ko̱ ku̱miꞌ kuiya̱ ña̱ ni̱ ku̱u̱ kuaa̱nꞌ aꞌ. Te̱ kö̱o̱ꞌ kivi̱ꞌ ni̱ ke̱ta̱ aꞌ nuu̱ꞌ ki̱ꞌe̱ yu̱kunꞌ kaꞌnuꞌ ja̱a̱nꞌ. Süu̱ꞌ ja̱a̱nꞌ ndii i̱i̱n keꞌinꞌ nduuꞌ a̱ uun ñu̱u nduuꞌ a̱ ndii, i̱kanꞌ nduꞌu̱ꞌ aꞌ xikaꞌ nuuꞌ aꞌ nuu̱ꞌ Ndiosí kaꞌán xiinꞌ a̱, te̱ yoo ndi̱ti̱a̱ aꞌ.
LUK 2:38 Te̱ kii̱ꞌ ndi̱ꞌi̱ ni̱ kaꞌa̱n Simeón xiinꞌ Ndiosí ndii, ni̱ xa̱a̱ tu̱ Ana ja̱a̱nꞌ, te̱ ni̱ ta̱xi̱ aꞌ ña̱ chi̱nda̱ni Ndiosí. Te̱ ni̱ kaꞌa̱n aꞌ xaꞌa̱ꞌ te̱ kuañuꞌu̱ ja̱a̱nꞌ xiinꞌ sa̱kuuꞌ ne̱ ndiatuꞌ i̱i̱n ña̱ sa̱ndoó ndiká ne̱ ndieeꞌ ñu̱u̱ Jerusalén nuu̱ꞌ ña̱ ndoꞌoꞌ ni̱a̱.
LUK 2:39 Kii̱ꞌ ndi̱ꞌi̱ ni̱ sa̱xinú ni̱a̱ sa̱kuuꞌ ña̱ kaꞌán chuunꞌ tu̱ꞌu̱n nde̱iꞌ xto̱ꞌo̱ e̱ꞌ ndii, ni̱ na̱ndi̱koꞌ ni̱a̱ ñu̱u̱ ni̱a̱ Nazaret, ña̱ naá nuu̱ꞌ ñu̱ꞌuꞌ Galilea.
LUK 2:40 Te̱ i̱ꞌi̱n kivi̱ꞌ kuaꞌa̱n kua̱xi̱ kua̱ꞌnu̱ ka̱ Jesús, te̱ nakunaá ka̱ tu̱ ndi̱e̱e̱ꞌ a̱, te̱ so̱ꞌo̱ kundichi ka̱ a̱ xiinꞌ ña̱ xini tuní, te̱ chindieeꞌ va̱ ña̱ꞌaꞌ Ndiosí.
LUK 2:41 Te̱ sa̱a̱ kuiya̱ kuaꞌa̱n yu̱vaꞌ siꞌiꞌ Jesús ñu̱u̱ Jerusalén vi̱koꞌ pascua.
LUK 2:42 Te̱ kii̱ꞌ ni̱ ku̱miꞌ Jesús uxi̱ uvi̱ kuiya̱ ndii, ni̱ ka̱a̱ ni̱a̱ xiinꞌ a̱ ñu̱u̱ Jerusalén xaꞌa̱ꞌ vi̱koꞌ ja̱a̱nꞌ naa xi xaá ne̱ yivi̱ꞌ kii̱ꞌ yoo vi̱koꞌ ja̱a̱nꞌ.
LUK 2:43 Te̱ kii̱ꞌ ni̱ xkaꞌndi̱a̱ vi̱koꞌ ja̱a̱nꞌ, te̱ ni̱ na̱ndi̱koꞌ ni̱a̱ kuaꞌa̱n nuꞌu̱ ni̱a̱ ndii, ni̱ ndoo̱ Jesús ñu̱u̱ Jerusalén ja̱a̱nꞌ. Ndisu̱ nï̱ xi̱ni̱ yu̱vaꞌ siꞌiꞌ a̱ naaꞌ ni̱ ndoo̱ a̱ i̱kanꞌ.
LUK 2:44 Te̱ ni̱ xa̱ni̱ni̱ ni̱a̱ ña̱ kuaꞌa̱n a̱ xiinꞌ ne̱ yivi̱ꞌ, ne̱ kuaꞌa̱n xiinꞌ ni̱a̱. Te̱ nde̱e̱ xa̱kuaa̱ꞌ vi̱ꞌ ni̱ xa̱ꞌaꞌ nandukuꞌ ña̱ꞌaꞌ ni̱a̱ te̱i̱n ne̱ i̱i̱n kuuꞌ xiinꞌ ni̱a̱ xiinꞌ te̱i̱n sa̱kuuꞌ ne̱ kuaꞌa̱n xiinꞌ ni̱a̱ ja̱a̱nꞌ.
LUK 2:45 Te̱ xaꞌa̱ꞌ a̱ ña̱ nï̱ na̱ꞌi̱n ña̱ꞌaꞌ ni̱a̱ ndii, ni̱ na̱ndi̱koꞌ tu̱ku̱u̱ ni̱a̱ ñu̱u̱ Jerusalén ja̱a̱nꞌ, te̱ na̱ndu̱kuꞌ ña̱ꞌaꞌ ni̱a̱.
LUK 2:46 Ni̱ yaꞌa̱ uni̱ kivi̱ꞌ, te̱ ni̱ xan kuni̱ ni̱a̱ nduꞌu̱ꞌ a̱ nuu̱ꞌ ki̱ꞌe̱ yu̱kunꞌ kaꞌnuꞌ te̱i̱n te̱ saniaꞌá tu̱ꞌu̱n nde̱iꞌ Ndiosí xini so̱ꞌo̱ a̱ ña̱ kaꞌán te̱ ja̱a̱nꞌ, te̱ ndatuꞌúnꞌ ña̱ꞌaꞌ a̱.
LUK 2:47 Te̱ sa̱kuuꞌ ne̱ ni̱ xi̱ni̱ so̱ꞌo̱ ña̱ kaꞌán a̱ ndii, ni̱ na̱nda̱ni̱ va̱ ni̱a̱ xaꞌa̱ꞌ a̱ ña̱ va̱ꞌa̱ kundani̱ a̱ xiinꞌ ña̱ va̱ꞌa̱ nakuiinꞌ a̱ nuu̱ꞌ te̱ saniaꞌá tu̱ꞌu̱n nde̱iꞌ Ndiosí ja̱a̱nꞌ.
LUK 2:48 Te̱ kii̱ꞌ ni̱ xi̱ni̱ ña̱ꞌaꞌ yu̱vaꞌ siꞌiꞌ a̱ ndii, ni̱ na̱nda̱ni̱ ni̱a̱. Sa̱kanꞌ te̱ ni̱ kaꞌa̱n si̱ꞌiꞌ a̱ xiinꞌ a̱ ndii: ―Yu̱vaꞌ i̱, ¿ndiochun naa ni̱ xa̱a̱ u̱nꞌ sa̱kanꞌ xiinꞌ ndu̱? Yu̱vaꞌ u̱nꞌ xiinꞌ yuꞌu̱ ndii, ni̱ ndi̱ꞌni̱ va̱ ndu̱ ni̱ xa̱a̱ u̱nꞌ xikaꞌ ndu̱ na̱ndu̱kuꞌ ndu̱ yoꞌó ―ni̱ kachi̱ aꞌ.
LUK 2:49 Te̱ ni̱ kaꞌa̱n a̱ xiinꞌ ni̱a̱ ndii: ―¿Ndichun nandukuꞌ ndo̱ꞌ yuꞌu̱? ¿Ñáá xïní ndo̱ꞌ ña̱ chu̱u̱n nuu̱ꞌ yu̱vaꞌ i̱ kuní a̱ sa̱a̱ i̱? ―ni̱ kachi̱ a̱.
LUK 2:50 Ndisu̱ nï̱ ku̱nda̱ni̱ ne̱ ja̱a̱nꞌ ndee xaꞌa̱ꞌ ni̱ kaꞌa̱n a̱ ña̱ ja̱a̱nꞌ xiinꞌ ni̱a̱.
LUK 2:51 Sa̱kanꞌ te̱ ni̱ na̱kaa̱ꞌ Jesús xiinꞌ ne̱ ja̱a̱nꞌ, te̱ ni̱ na̱ndi̱koꞌ ni̱a̱ ñu̱u̱ Nazaret. Te̱ ni̱ sa̱xinú a̱ sa̱kuuꞌ ña̱ kaꞌán yu̱vaꞌ siꞌiꞌ a̱. Te̱ si̱ꞌiꞌ a̱ ndii, ni̱ ta̱xa̱ꞌa̱ aꞌ sa̱kuuꞌ ña̱ ja̱a̱nꞌ nimá aꞌ.
LUK 2:52 Te̱ i̱ꞌi̱n kivi̱ꞌ kuaꞌa̱n kua̱xi̱ kua̱ꞌnu̱ ka̱ Jesús xiinꞌ ña̱ xini tuní, te̱ so̱ꞌo̱ kuxatiꞌéꞌ ka̱ a̱, te̱ va̱ꞌa̱ va̱ kuni Ndiosí xini ña̱ꞌaꞌ a̱, te̱ sa̱kanꞌ tu̱ ne̱ yivi̱ꞌ.
LUK 3:1 Xa̱ xaꞌu̱n kuiya̱ kuaꞌa̱n ña̱ xaꞌndia chuunꞌ rey Tiberio ñu̱u̱ Roma xiinꞌ nda̱ꞌaꞌ a̱, te̱ kii̱ꞌ sa̱kanꞌ ni̱ nduu̱ Poncio Pilato, te̱ xaꞌndia chuunꞌ nuu̱ꞌ ñu̱ꞌuꞌ Judea, ña̱ nduuꞌ nda̱ꞌaꞌ ñu̱u̱ Roma ja̱a̱nꞌ, te̱ rey Herodes xaꞌndia chuunꞌ nuu̱ꞌ ñu̱ꞌuꞌ Galilea, te̱ rey Felipe ña̱ni̱ Herodes ja̱a̱nꞌ ndii, xaꞌndia chuunꞌ ra̱ nuu̱ꞌ ñu̱ꞌuꞌ ña̱ na̱niꞌ Iturea xiinꞌ Traconite, te̱ rey Lisanias xaꞌndia chuunꞌ nuu̱ꞌ ñu̱ꞌuꞌ Abilinia.
LUK 3:2 Te̱ kii̱ꞌ sa̱kanꞌ ndii, Anás xiinꞌ Caifás nduuꞌ sutu̱ kaꞌnuꞌ. Te̱ ni̱ kaꞌa̱n Ndiosí xiinꞌ Juan, siꞌe̱ Zacarías, miiꞌ taxi̱nꞌ kaaꞌ.
LUK 3:3 Te̱ ni̱ xaꞌa̱n ndo̱o̱ Juan yo̱soꞌ miiꞌ kanduꞌu̱ꞌ i̱ti̱a̱ Jordán kaꞌán ndo̱so̱ꞌ ra̱ nuu̱ꞌ ne̱ yivi̱ꞌ kuenta ña̱ na̱ma̱ ni̱a̱ nimá ni̱a̱ xaꞌa̱ꞌ kua̱chi̱ ña̱ xaaꞌ ni̱a̱, te̱ ko̱o̱ kaꞌnuꞌ i̱ni̱ Ndiosí xaꞌa̱ꞌ ni̱a̱, te̱ ku̱chi̱ ni̱a̱ kuenta a̱.
LUK 3:4 Te̱ xaꞌa̱ꞌ Juan ja̱a̱nꞌ ni̱ ke̱ꞌi̱ Isaías, i̱i̱n te̱ ni̱ kaꞌa̱n tiakú tu̱ꞌu̱n Ndiosí xta̱ꞌanꞌ, nuu̱ꞌ tu̱tu̱ miiꞌ ni̱ kaꞌa̱n ra̱ ndii: Tiakú kaꞌán tiꞌeꞌ i̱i̱n tachi̱ꞌ yu̱ꞌuꞌ miiꞌ taxi̱nꞌ kaaꞌ ndii: “Nda̱sa̱va̱ꞌa̱ ndo̱ꞌ i̱chiꞌ miiꞌ ki̱xi̱n xto̱ꞌo̱ e̱ꞌ, te̱ nda̱sa̱nda̱ku tu̱ ndo̱ꞌ a̱.
LUK 3:5 Ka̱niiꞌ yo̱soꞌ ndii, ndu̱ndaa̱ a̱, te̱ ndu̱ndaa̱ tu̱ miiꞌ tetuviꞌ, te̱ ndu̱nda̱ku tu̱ i̱chiꞌ miiꞌ ya̱kuaꞌ a̱, te̱ miiꞌ ki̱ni̱ kaaꞌ a̱ ndii, ndu̱va̱ꞌa̱ a̱,
LUK 3:6 te̱ ku̱ni̱ sa̱kuuꞌ ne̱ yivi̱ꞌ i̱i̱n yivi̱ꞌ ña̱ ti̱a̱nu̱ꞌ Ndiosí sa̱kakú yooꞌ.” Kachi a̱.
LUK 3:7 Te̱ ni̱ kaꞌa̱n Juan ja̱a̱nꞌ xiinꞌ ne̱ kuaꞌa̱ꞌ, ne̱ ni̱ nde̱kui̱e̱ i̱kanꞌ te̱ ku̱chi̱ ni̱a̱ kuenta Ndiosí ndii: ―Ndoꞌó ndii, nde̱e̱ naa siꞌe̱ koo̱ꞌ nduuꞌ ndo̱ꞌ. ¿Yo̱o̱ ni̱ kaꞌa̱n xiinꞌ ndo̱ꞌ ña̱ ku̱vi̱ kaku̱ ndo̱ꞌ nuu̱ꞌ ña̱ sa̱ndoꞌoꞌ Ndiosí ndoꞌó nuu̱ꞌ kuꞌu̱n e̱ꞌ, sa̱kanꞌ kui̱ti̱ꞌ?
LUK 3:8 Niaꞌa̱ ndo̱ꞌ xiinꞌ ña̱ va̱ꞌa̱ ña̱ xaaꞌ ndo̱ꞌ ña̱ xa̱ ni̱ na̱ma̱ xna̱ꞌa̱ ndo̱ꞌ nimá ndo̱ꞌ xaꞌa̱ꞌ kua̱chi̱, ña̱ ni̱ xa̱a̱ ndo̱ꞌ. Te̱ käꞌán ñuñuꞌ ndo̱ꞌ ña̱ si̱a̱niꞌ xikaꞌ Abraham nduuꞌ ndo̱ꞌ, te̱ xiinꞌ ña̱ ja̱a̱nꞌ ku̱vi̱ kaku̱ ndo̱ꞌ. Sa̱kanꞌ ña̱ kaꞌán kaxiꞌ i̱ xiinꞌ ndo̱ꞌ ña̱ ku̱vi̱ sa̱na̱nduuꞌ Ndiosí yuu̱ꞌ kaa̱ꞌ si̱a̱niꞌ xikaꞌ Abraham ja̱a̱nꞌ.
LUK 3:9 Ndiosí ndii, xa̱ yoo tu̱ꞌva̱ a̱, te̱ sa̱ndoꞌoꞌ a̱ ne̱ xaaꞌ kua̱chi̱ nde̱e̱ naa yoo tu̱ꞌva̱ i̱i̱n te̱ yivi̱ꞌ xiinꞌ yacha te̱ ka̱ꞌndi̱a̱ ra̱ i̱tunꞌ ta̱ta̱. Te̱ ja̱a̱nꞌ ndii, ka̱ꞌndi̱a̱ ra̱ nde̱e̱ ti̱o̱ꞌo̱ sa̱kuuꞌ tunꞌ ta̱ta̱ ja̱a̱nꞌ, tunꞌ täxiꞌ nduu̱ꞌ va̱ꞌa̱, te̱ ka̱ꞌmi̱ ra̱ nu̱ꞌ. Sa̱kanꞌ tu̱ sa̱a̱ Ndiosí ―ni̱ kachi̱ ra̱.
LUK 3:10 Sa̱kanꞌ te̱ kuaꞌa̱ꞌ ne̱ yivi̱ꞌ ni̱ nda̱tuꞌu̱nꞌ ña̱ꞌaꞌ ndii: ―¿Ndee ña̱ kuní a̱ sa̱a̱ ndu̱, tákuiꞌe? ―ni̱ kachi̱ ni̱a̱.
LUK 3:11 Te̱ ni̱ kaꞌa̱n ra̱ xiinꞌ ni̱a̱ ndii: ―Ne̱ kumiꞌ uvi̱ taꞌan ndi̱ni̱ ndii, na sa̱mani̱ꞌ ni̱a̱ i̱i̱n nda̱a̱ꞌ a̱ ne̱ kö̱o̱ꞌ a̱ kumiꞌ. Te̱ ne̱ kumiꞌ ña̱ xaxi̱ꞌ ndii, na sa̱mani̱ꞌ ni̱a̱ a̱ ne̱ kö̱o̱ꞌ a̱ kumiꞌ ―ni̱ kachi̱ ra̱.
LUK 3:12 Te̱ ni̱ nde̱kui̱e̱ tu̱ te̱ kendiaa̱ꞌ yaꞌviꞌ xaꞌa̱ꞌ ñu̱u̱ Roma te̱ ku̱chi̱ ra̱ kuenta Ndiosí. Te̱ ni̱ kaꞌa̱n tu̱ ra̱ xiinꞌ Juan ndii: ―¿Ndee ña̱ kuní a̱ sa̱a̱ ndu̱, tákuiꞌe? ―ni̱ kachi̱ ra̱.
LUK 3:13 Te̱ ni̱ kaꞌa̱n ra̱ xiinꞌ te̱ ja̱a̱nꞌ ndii: ―Sä̱kaaꞌ ka̱ ndo̱ꞌ xu̱ꞌunꞌ ña̱ kendiaa̱ꞌ yaꞌviꞌ ndo̱ꞌ. Süu̱ꞌ ja̱a̱nꞌ ndii, ke̱ndiaa̱ꞌ yaꞌviꞌ kui̱ti̱ꞌ ndo̱ꞌ sa̱a̱ kuní a̱ ―ni̱ kachi̱ Juan.
LUK 3:14 Te̱ ni̱ nde̱kui̱e̱ tu̱ te̱ xíinꞌ, te̱ ni̱ kaꞌa̱n ra̱ xiinꞌ Juan ndii: ―Te̱ nduꞌu̱ tu̱ku̱, ¿ndee ña̱ kuní a̱ sa̱a̱ ndu̱? ―ni̱ kachi̱ ra̱. Sa̱kanꞌ te̱ ni̱ kaꞌa̱n ra̱ xiinꞌ te̱ ja̱a̱nꞌ ndii: ―Tü̱ꞌu̱n uꞌvi̱ ndo̱ꞌ ña̱ꞌa̱ nda̱ꞌaꞌ nde̱e̱ i̱i̱n ne̱ yivi̱ꞌ, te̱ tï̱i̱n kua̱chi̱ nianí tu̱ ndo̱ꞌ ne̱ yivi̱ꞌ. Te̱ na ndoo̱ va̱ꞌa̱ nimá ndo̱ꞌ xiinꞌ xu̱ꞌunꞌ ña̱ xikuꞌún yaꞌviꞌ ndo̱ꞌ ―ni̱ kachi̱ ra̱.
LUK 3:15 Te̱ ne̱ yivi̱ꞌ ndii, sa̱kuuꞌ ni̱a̱ ni̱ ndiatu̱ i̱ni̱, te̱ kaꞌán ni̱a̱ xiinꞌ nimá ni̱a̱ ña̱ tee̱ꞌ kuainꞌ Juan ja̱a̱nꞌ nduuꞌ Cristo, ña̱ ni̱ ti̱a̱nu̱ꞌ Ndiosí sa̱kakú yoo.
LUK 3:16 Ndisu̱ Juan ndii, ni̱ kaꞌa̱n ra̱ nuu̱ꞌ sa̱kuuꞌ ni̱a̱ ndii: ―Yuꞌu̱ ndii, xiinꞌ ti̱kui kui̱ti̱ꞌ sakuchiꞌ i̱ ndoꞌó, ndisu̱ ña̱ kua̱xi̱ xata̱ꞌ i̱ ndii, ña̱ kooꞌ chukuuꞌ ka̱ nduuꞌ a̱ te̱ sa̱kanꞌ yuꞌu̱. Te̱ yuꞌu̱ ndii, ni̱ nde̱e̱ vä̱ꞌa̱ i̱ ku̱ndu̱u̱ te̱ nda̱xinꞌ i̱i̱nꞌ ndixa̱nꞌ kiꞌiꞌ a̱. Ña̱ ja̱a̱nꞌ ndii, sa̱kuchiꞌ a̱ ndoꞌó kuenta a̱ xiinꞌ ña̱ ndi̱e̱eꞌ Espíritu Santo, te̱ sa̱kuchiꞌ tu̱ a̱ ndoꞌó xiinꞌ ñuꞌu̱.
LUK 3:17 Ña̱ ja̱a̱nꞌ ndii, xa̱ yoo tu̱ꞌva̱ a̱ te̱ na̱ta̱ꞌviꞌ a̱ ne̱ yivi̱ꞌ naa xaaꞌ te̱ yivi̱ꞌ kii̱ꞌ nativi ra̱ trigo, te̱ tava̱ꞌ ra̱ mi̱ꞌinꞌ a̱ xiinꞌ ña̱ tiinꞌ ra̱ te̱ kisiꞌ ra̱ a̱. Trigo va̱ꞌa̱ ndii, taxaꞌaꞌ ra̱ yaka̱, te̱ mi̱ꞌinꞌ a̱ ndii, ka̱ꞌmi̱ ra̱ a̱ nuu̱ꞌ ñuꞌu̱ ña̱ kö̱o̱ꞌ kivi̱ꞌ ndaꞌvá ―ni̱ kachi̱ ra̱.
LUK 3:18 Xiinꞌ ña̱ kaa̱ꞌ ni̱, te̱ xiinꞌ kuaꞌa̱ꞌ ka̱ nuu̱ꞌ ña̱ꞌa̱ ni̱ ndiaa̱ yu̱ꞌuꞌ Juan ne̱ ja̱a̱nꞌ kaꞌán ndo̱so̱ꞌ ra̱ tu̱ꞌu̱n va̱ꞌa̱ nuu̱ꞌ ni̱a̱.
LUK 3:19 Te̱ sakiꞌinꞌ kuento Juan ja̱a̱nꞌ rey Herodes, te̱ xaꞌndia chuunꞌ nuu̱ꞌ ñu̱ꞌuꞌ Galilea, kua̱chi̱ ndii ni̱ nduꞌu̱ꞌ ra̱ xiinꞌ Herodías, ñaꞌ siꞌi ña̱ni̱ ra̱, Felipe. Te̱ ni̱ sa̱kiꞌinꞌ kuento tu̱ ra̱ te̱ ja̱a̱nꞌ xaꞌa̱ꞌ kuaꞌa̱ꞌ i̱nga̱ ña̱ ni̱a̱ꞌa ña̱ ni̱ xa̱a̱ ra̱.
LUK 3:20 Ndisu̱ nuu̱ꞌ sa̱kuuꞌ ña̱ ni̱a̱ꞌa, ña̱ ni̱ xa̱a̱ Herodes ja̱a̱nꞌ ndii, ni̱ xa̱a̱ ka̱ ra̱ i̱nga̱ a̱, nde̱e̱ ni̱ kaꞌa̱n chuunꞌ ra̱ xiinꞌ nda̱ꞌaꞌ xaꞌa̱ꞌ ra̱, te̱ ni̱ sko̱ꞌniꞌ ra̱ Juan vi̱ꞌe̱ ka̱a̱.
LUK 3:21 Te̱ kii̱ꞌ sakuchiꞌ Juan ne̱ yivi̱ꞌ kuenta Ndiosí ndii, ni̱ xa̱a̱ tu̱ Jesús, te̱ ni̱ sa̱kuchiꞌ ña̱ꞌaꞌ ra̱. Te̱ kii̱ꞌ kaꞌán a̱ xiinꞌ Ndiosí ndii, ni̱ nuni̱a̱ꞌ ndi̱viꞌ.
LUK 3:22 Te̱ ni̱ nu̱u̱ Espíritu Santo ndi̱viꞌ, naa kaaꞌ paloma kaaꞌ a̱, te̱ ni̱ ndoo̱ a̱ xiinꞌ Jesús. Sa̱kanꞌ te̱ ni̱ kaꞌa̱n i̱i̱n tachi̱ꞌ yu̱ꞌuꞌ nde̱e̱ ndi̱viꞌ ndii: ―Yoꞌó nduuꞌ siꞌe̱ mani̱ꞌ i̱, te̱ va̱ꞌa̱ va̱ kuni i̱ xini i̱ yoꞌó ―ni̱ kachi̱ a̱.
LUK 3:23 Jesús, kii̱ꞌ ni̱ xa̱ꞌaꞌ a̱ kaꞌán ndo̱so̱ꞌ a̱ i̱chiꞌ Ndiosí ndii, ni̱ ku̱miꞌ a̱ yatinꞌ oko̱ uxi̱ kuiya̱. Te̱ ni̱ tu̱u̱ ne̱ yivi̱ꞌ ña̱ siꞌe̱ José ni̱ nduu̱ a̱, te̱ José ja̱a̱nꞌ ni̱ nduu̱ siꞌe̱ Elí,
LUK 3:24 te̱ Elí ja̱a̱nꞌ ni̱ nduu̱ siꞌe̱ Matat, te̱ Matat ja̱a̱nꞌ ni̱ nduu̱ siꞌe̱ Leví, te̱ Leví ja̱a̱nꞌ ni̱ nduu̱ siꞌe̱ Melqui, te̱ Melqui ja̱a̱nꞌ ni̱ nduu̱ siꞌe̱ Jana, te̱ Jana ja̱a̱nꞌ ni̱ nduu̱ siꞌe̱ José,
LUK 3:25 te̱ José ja̱a̱nꞌ ni̱ nduu̱ siꞌe̱ Matatías, te̱ Matatías ja̱a̱nꞌ ni̱ nduu̱ siꞌe̱ Amós, te̱ Amós ja̱a̱nꞌ ni̱ nduu̱ siꞌe̱ Nahúm, te̱ Nahúm ja̱a̱nꞌ ni̱ nduu̱ siꞌe̱ Esli, te̱ Esli ja̱a̱nꞌ ni̱ nduu̱ siꞌe̱ Nagai,
LUK 3:26 te̱ Nagai ja̱a̱nꞌ ni̱ nduu̱ siꞌe̱ Maat, te̱ Maat ja̱a̱nꞌ ni̱ nduu̱ siꞌe̱ Matatías, te̱ Matatías ja̱a̱nꞌ ni̱ nduu̱ siꞌe̱ Semei, te̱ Semei ja̱a̱nꞌ ni̱ nduu̱ siꞌe̱ José, te̱ José ja̱a̱nꞌ ni̱ nduu̱ siꞌe̱ Judá,
LUK 3:27 te̱ Judá ja̱a̱nꞌ ni̱ nduu̱ siꞌe̱ Joana, te̱ Joana ja̱a̱nꞌ ni̱ nduu̱ siꞌe̱ Resa, te̱ Resa ja̱a̱nꞌ ni̱ nduu̱ siꞌe̱ Zorobabel, te̱ Zorobabel ja̱a̱nꞌ ni̱ nduu̱ siꞌe̱ Salatiel, te̱ Salatiel ja̱a̱nꞌ ni̱ nduu̱ siꞌe̱ Neri,
LUK 3:28 te̱ Neri ja̱a̱nꞌ ni̱ nduu̱ siꞌe̱ Melqui, te̱ Melqui ja̱a̱nꞌ ni̱ nduu̱ siꞌe̱ Adi, te̱ Adi ja̱a̱nꞌ ni̱ nduu̱ siꞌe̱ Cosam, te̱ Cosam ja̱a̱nꞌ ni̱ nduu̱ siꞌe̱ Elmodam, te̱ Elmodam ja̱a̱nꞌ ni̱ nduu̱ siꞌe̱ Er,
LUK 3:29 te̱ Er ja̱a̱nꞌ ni̱ nduu̱ siꞌe̱ Josué, te̱ Josué ja̱a̱nꞌ ni̱ nduu̱ siꞌe̱ Eliezer, te̱ Eliezer ja̱a̱nꞌ ni̱ nduu̱ siꞌe̱ Jorím, te̱ Jorím ja̱a̱nꞌ ni̱ nduu̱ siꞌe̱ Matat,
LUK 3:30 te̱ Matat ja̱a̱nꞌ ni̱ nduu̱ siꞌe̱ Leví, te̱ Leví ja̱a̱nꞌ ni̱ nduu̱ siꞌe̱ Simeón, te̱ Simeón ja̱a̱nꞌ ni̱ nduu̱ siꞌe̱ Judá, te̱ Judá ja̱a̱nꞌ ni̱ nduu̱ siꞌe̱ José, te̱ José ja̱a̱nꞌ ni̱ nduu̱ siꞌe̱ Jonán, te̱ Jonán ja̱a̱nꞌ ni̱ nduu̱ siꞌe̱ Eliaquím,
LUK 3:31 te̱ Eliaquím ja̱a̱nꞌ ni̱ nduu̱ siꞌe̱ Melea, te̱ Melea ja̱a̱nꞌ ni̱ nduu̱ siꞌe̱ Mainán, te̱ Mainán ja̱a̱nꞌ ni̱ nduu̱ siꞌe̱ Matata, te̱ Matata ja̱a̱nꞌ ni̱ nduu̱ siꞌe̱ Natán,
LUK 3:32 te̱ Natán ja̱a̱nꞌ ni̱ nduu̱ siꞌe̱ David, te̱ David ja̱a̱nꞌ ni̱ nduu̱ siꞌe̱ Isaí, te̱ Isaí ja̱a̱nꞌ ni̱ nduu̱ siꞌe̱ Obed, te̱ Obed ja̱a̱nꞌ ni̱ nduu̱ siꞌe̱ Booz, te̱ Booz ja̱a̱nꞌ ni̱ nduu̱ siꞌe̱ Salmón, te̱ Salmón ja̱a̱nꞌ ni̱ nduu̱ siꞌe̱ Naasón,
LUK 3:33 te̱ Naasón ja̱a̱nꞌ ni̱ nduu̱ siꞌe̱ Aminadab, te̱ Aminadab ja̱a̱nꞌ ni̱ nduu̱ siꞌe̱ Aram, te̱ Aram ja̱a̱nꞌ ni̱ nduu̱ siꞌe̱ Esrom, te̱ Esrom ja̱a̱nꞌ ni̱ nduu̱ siꞌe̱ Fares, te̱ Fares ja̱a̱nꞌ ni̱ nduu̱ siꞌe̱ Judá,
LUK 3:34 te̱ Judá ja̱a̱nꞌ ni̱ nduu̱ siꞌe̱ Jacob, te̱ Jacob ja̱a̱nꞌ ni̱ nduu̱ siꞌe̱ Isaac, te̱ Isaac ja̱a̱nꞌ ni̱ nduu̱ siꞌe̱ Abraham, te̱ Abraham ja̱a̱nꞌ ni̱ nduu̱ siꞌe̱ Taré, te̱ Taré ja̱a̱nꞌ ni̱ nduu̱ siꞌe̱ Nacor,
LUK 3:35 te̱ Nacor ja̱a̱nꞌ ni̱ nduu̱ siꞌe̱ Serug, te̱ Serug ja̱a̱nꞌ ni̱ nduu̱ siꞌe̱ Ragau, te̱ Ragau ja̱a̱nꞌ ni̱ nduu̱ siꞌe̱ Peleg, te̱ Peleg ja̱a̱nꞌ ni̱ nduu̱ siꞌe̱ Heber, te̱ Heber ja̱a̱nꞌ ni̱ nduu̱ siꞌe̱ Sala,
LUK 3:36 te̱ Sala ja̱a̱nꞌ ni̱ nduu̱ siꞌe̱ Cainán, te̱ Cainán ja̱a̱nꞌ ni̱ nduu̱ siꞌe̱ Arfaxad, te̱ Arfaxad ja̱a̱nꞌ ni̱ nduu̱ siꞌe̱ Sem, te̱ Sem ja̱a̱nꞌ ni̱ nduu̱ siꞌe̱ Noé, te̱ Noé ja̱a̱nꞌ ni̱ nduu̱ siꞌe̱ Lamec,
LUK 3:37 te̱ Lamec ja̱a̱nꞌ ni̱ nduu̱ siꞌe̱ Matusalén, te̱ Matusalén ja̱a̱nꞌ ni̱ nduu̱ siꞌe̱ Enoc, te̱ Enoc ja̱a̱nꞌ ni̱ nduu̱ siꞌe̱ Jared, te̱ Jared ja̱a̱nꞌ ni̱ nduu̱ siꞌe̱ Mahalaleel, te̱ Mahalaleel ja̱a̱nꞌ ni̱ nduu̱ siꞌe̱ Cainán,
LUK 3:38 te̱ Cainán ja̱a̱nꞌ ni̱ nduu̱ siꞌe̱ Enós, te̱ Enós ja̱a̱nꞌ ni̱ nduu̱ siꞌe̱ Set, te̱ Set ja̱a̱nꞌ ni̱ nduu̱ siꞌe̱ Adán, te̱ Adán ja̱a̱nꞌ ni̱ nduu̱ siꞌe̱ Ndiosí.
LUK 4:1 Te̱ chituꞌ vi̱ꞌ nimá Jesús xiinꞌ Espíritu Santo, te̱ ni̱ ke̱ta̱ a̱ i̱ti̱a̱ Jordán, te̱ ni̱ na̱ka̱ ña̱ꞌaꞌ Espíritu ja̱a̱nꞌ te̱ kuaꞌa̱n a̱ miiꞌ taxi̱nꞌ kaaꞌ,
LUK 4:2 te̱ i̱kanꞌ ni̱ xika̱ a̱ niiꞌ uvi̱ xi̱ko̱ kivi̱ꞌ, te̱ ni̱ xi̱to̱ kua̱ꞌa̱ ña̱ꞌaꞌ ña̱ ndi̱va̱ꞌa̱. Te̱ nï̱ xi̱xi̱ a̱ sa̱kuuꞌ kivi̱ꞌ ja̱a̱nꞌ, sa̱kanꞌ na nde̱e̱ ndiꞌiꞌ ndo̱so̱ꞌ ndii, ni̱ xiꞌi̱ va̱ a̱ so̱ko̱.
LUK 4:3 Te̱ ni̱ kaꞌa̱n ña̱ ndi̱va̱ꞌa̱ ja̱a̱nꞌ xiinꞌ a̱ ndii: ―Naaꞌ ndi̱xa̱ xna̱ꞌa̱ siꞌe̱ Ndiosí nduuꞌ u̱nꞌ ndii, kaꞌa̱n chuunꞌ u̱nꞌ xiinꞌ yuu̱ꞌ ñaa̱ꞌ te̱ na̱ndu̱u̱ a̱ xita̱ꞌ va̱ꞌa̱, te̱ ku̱xi̱ u̱nꞌ ―ni̱ kachi̱ a̱.
LUK 4:4 Te̱ ni̱ na̱kui̱i̱n Jesús nuu̱ꞌ ña̱ ja̱a̱nꞌ ndii: ―Yoso̱ꞌ a̱ nuu̱ꞌ tu̱tu̱ Ndiosí miiꞌ kaꞌán a̱ ndii: “Süu̱ꞌ xita̱ꞌ va̱ꞌa̱ kui̱ti̱ꞌ kuní nuu̱ꞌ ne̱ yivi̱ꞌ te̱ ku̱ti̱a̱ku̱ ni̱a̱. Süu̱ꞌ ja̱a̱nꞌ ndii, kuní tu̱ sa̱kuuꞌ tu̱ꞌu̱n ña̱ kieeꞌ yu̱ꞌuꞌ Ndiosí te̱ ku̱ti̱a̱ku̱ ni̱a̱”, kachi a̱ ―ni̱ kachi̱ Jesús.
LUK 4:5 Te̱ ni̱ na̱ka̱ ña̱ ndi̱va̱ꞌa̱ Jesús te̱ kuaꞌa̱n a̱ xiinꞌ a̱ xíniꞌ i̱i̱n i̱kuꞌ sukun va̱, te̱ i̱i̱n ni̱ niaꞌa̱ kui̱ti̱ꞌ ña̱ꞌaꞌ a̱ sa̱kuuꞌ ñu̱u̱ kuuꞌ nu̱uꞌ i̱i̱n yivi̱ꞌ.
LUK 4:6 Te̱ ni̱ kaꞌa̱n ña̱ ndi̱va̱ꞌa̱ ja̱a̱nꞌ xiinꞌ a̱ ndii: ―Nda̱ꞌaꞌ yoꞌó ta̱xi̱ i̱ sa̱kuuꞌ a̱ kaa̱ꞌ xiinꞌ ña̱ vikaꞌ a̱ te̱ ka̱ꞌndi̱a̱ chuunꞌ u̱nꞌ nuu̱ꞌ a̱, sa̱kanꞌ ña̱ xa̱ ni̱ na̱ti̱i̱n i̱ sa̱kuuꞌ ñu̱u̱ kaa̱ꞌ, te̱ ku̱vi̱ ta̱xi̱ e̱ nda̱ꞌaꞌ yo̱o̱ ka̱ kuní mi̱iꞌ i̱.
LUK 4:7 Sa̱kanꞌ na kuiiꞌ naaꞌ kui̱i̱n xitiꞌ u̱nꞌ te̱ ko̱to̱ kaꞌnuꞌ u̱nꞌ yuꞌu̱ ndii, sa̱kuuꞌ ña̱ kaa̱ꞌ ku̱ndu̱u̱ ña̱ꞌa̱ u̱nꞌ ―ni̱ kachi̱ a̱ xiinꞌ Jesús.
LUK 4:8 Te̱ ni̱ kaꞌa̱n Jesús xiinꞌ ña̱ ndi̱va̱ꞌa̱ ja̱a̱nꞌ ndii: ―Kuaꞌan ke̱ta̱ nuu̱ꞌ i̱ yoꞌoꞌ, ña̱ ndi̱va̱ꞌa̱, sa̱kanꞌ ña̱ yoso̱ꞌ a̱ nuu̱ꞌ tu̱tu̱ Ndiosí miiꞌ kaꞌán a̱ ndii: “Xto̱ꞌo̱ ndo̱ꞌ Ndiosí kui̱ti̱ꞌ sa̱kaꞌnuꞌ ndo̱ꞌ, te̱ nuu̱ꞌ ña̱ ja̱a̱nꞌ kui̱ti̱ꞌ ka̱ka̱ nu̱u̱ ndo̱ꞌ”, kachi a̱ ―ni̱ kachi̱ Jesús xiinꞌ ña̱ ndi̱va̱ꞌa̱.
LUK 4:9 Sa̱kanꞌ te̱ ni̱ na̱ka̱ ña̱ ndi̱va̱ꞌa̱ Jesús, te̱ kuaꞌa̱n a̱ xiinꞌ a̱ ñu̱u̱ Jerusalén. Te̱ ni̱ sa̱kaaꞌ a̱ Jesús xíniꞌ yu̱kunꞌ kaꞌnuꞌ miiꞌ sukun ka̱. Te̱ ni̱ kaꞌa̱n a̱ xiinꞌ Jesús ndii: ―Naaꞌ ndi̱xa̱ xna̱ꞌa̱ siꞌe̱ Ndiosí nduuꞌ u̱nꞌ ndii, sa̱namaꞌ xiinꞌ mi̱iꞌ u̱nꞌ nde̱e̱ ndienu̱,
LUK 4:10 kua̱chi̱ ndii yoso̱ꞌ a̱ nuu̱ꞌ tu̱tu̱ Ndiosí miiꞌ kaꞌán a̱ ndii: Kaꞌa̱n chuunꞌ Ndiosí xiinꞌ ángele, ña̱ xikaꞌ nuuꞌ nuu̱ꞌ a̱ te̱ ko̱to̱ a̱ yoꞌó.
LUK 4:11 Te̱ ti̱i̱n ña̱ ja̱a̱nꞌ nda̱ꞌaꞌ u̱nꞌ te̱ nä̱ma̱ xa̱chiꞌ u̱nꞌ nde̱e̱ ñu̱ꞌuꞌ te̱ tü̱xuꞌví xaꞌa̱ꞌ u̱nꞌ sa̱a̱ yuu̱ꞌ. Sa̱kanꞌ kachi a̱ ―ni̱ kachi̱ ña̱ ndi̱va̱ꞌa̱ ja̱a̱nꞌ xiinꞌ Jesús.
LUK 4:12 Te̱ ni̱ na̱kui̱i̱n Jesús nuu̱ꞌ a̱ ndii: ―Yoso̱ꞌ a̱ nuu̱ꞌ tu̱tu̱ Ndiosí miiꞌ kaꞌán a̱ ndii: “Kö̱to̱ kua̱ꞌa̱ ndo̱ꞌ xto̱ꞌo̱ ndo̱ꞌ Ndiosí”, kachi a̱ ―ni̱ kachi̱ Jesús xiinꞌ ña̱ ja̱a̱nꞌ.
LUK 4:13 Te̱ kii̱ꞌ ndi̱ꞌi̱ ni̱ xi̱to̱ kua̱ꞌa̱ ña̱ ndi̱va̱ꞌa̱ ja̱a̱nꞌ Jesús xiinꞌ sa̱kuuꞌ ña̱ ja̱a̱nꞌ ndii, ni̱ na̱ko̱o̱ ña̱ꞌaꞌ a̱ i̱i̱n xaꞌaꞌ.
LUK 4:14 Te̱ ni̱ na̱ndi̱koꞌ Jesús ñu̱ꞌuꞌ Galilea chituꞌ vi̱ꞌ nimá a̱ xiinꞌ ña̱ ndi̱e̱eꞌ ña̱ taxiꞌ Espíritu Santo. Te̱ ni̱ kiku̱ kuento xaꞌa̱ꞌ a̱ sa̱kuuꞌ ñu̱u̱ ña̱ ñuꞌuꞌ nuu̱ꞌ ñu̱ꞌuꞌ ja̱a̱nꞌ xiinꞌ ñu̱u̱ ña̱ ñuꞌuꞌ ya̱ti̱n.
LUK 4:15 Te̱ kuaꞌa̱n a̱ ti̱xi̱n i̱ꞌi̱n vi̱ꞌe̱ miiꞌ nakayá ne̱ ñu̱u̱ ja̱a̱nꞌ te̱ saniaꞌá ña̱ꞌaꞌ a̱ xaꞌa̱ꞌ tu̱ꞌu̱n Ndiosí. Te̱ sa̱kuuꞌ ne̱ yivi̱ꞌ ja̱a̱nꞌ kaꞌán va̱ꞌa̱ xaꞌa̱ꞌ a̱.
LUK 4:16 Ni̱ na̱ndi̱koꞌ Jesús ñu̱u̱ Nazaret miiꞌ ni̱ xa̱ꞌnu̱ a̱. Te̱ ni̱ xkaꞌndi̱a̱ a̱ ti̱xi̱n vi̱ꞌe̱ miiꞌ nakayá ne̱ ñu̱u̱ ja̱a̱nꞌ naa xi xaá a̱ sa̱a̱ kivi̱ꞌ sábado, ña̱ xina̱ndiee̱ꞌ ne̱ yivi̱ꞌ. Te̱ ni̱ xi̱kuii̱n ndi̱chi̱ a̱ te̱ ka̱ꞌvi̱ a̱ ña̱ yoso̱ꞌ nuu̱ꞌ tu̱tu̱ Ndiosí.
LUK 4:17 I̱kanꞌ te̱ ni̱ ta̱xi̱ te̱ xitoꞌ vi̱ꞌe̱ ja̱a̱nꞌ tu̱tu̱ ña̱ ni̱ ke̱ꞌi̱ Isaías, te̱ ni̱ kaꞌa̱n tiakú tu̱ꞌu̱n Ndiosí xta̱ꞌanꞌ. Ni̱ nu̱niaꞌ Jesús tu̱tu̱ ja̱a̱nꞌ, te̱ ni̱ xi̱ni̱ a̱ miiꞌ yoso̱ꞌ ña̱ kaꞌán ndii:
LUK 4:18 Espíritu xto̱ꞌo̱ e̱ꞌ Ndiosí yoo xiinꞌ i̱, sa̱kanꞌ ña̱ ña̱ ja̱a̱nꞌ ni̱ ta̱xi̱ ndi̱e̱e̱ꞌ i̱ te̱ kaꞌa̱n ndo̱so̱ꞌ i̱ tu̱ꞌu̱n va̱ꞌa̱ nuu̱ꞌ ne̱ ndaꞌvi kuuꞌ. Te̱ ni̱ ti̱a̱nu̱ꞌ a̱ yuꞌu̱ te̱ na̱chi̱naá va̱ꞌa̱ i̱ nimá ne̱ suchiꞌ va̱ i̱ni̱. Te̱ ni̱ ti̱a̱nu̱ꞌ tu̱ a̱ yuꞌu̱ te̱ kaꞌa̱n ndo̱so̱ꞌ i̱ ña̱ xa̱ ku̱vi̱ ndoo̱ ndiká ne̱ ni̱ xi̱kuꞌu̱n nda̱ꞌaꞌ ña̱ ndi̱va̱ꞌa̱. Te̱ ni̱ ti̱a̱nu̱ꞌ tu̱ a̱ yuꞌu̱ te̱ nu̱niaꞌ i̱ ndu̱chiꞌ nuu̱ꞌ ne̱ kuiꞌe nuu̱ꞌ. Te̱ ni̱ ti̱a̱nu̱ꞌ tu̱ a̱ yuꞌu̱ te̱ sa̱ndoó ndiká i̱ ne̱ ndoꞌoꞌ nuu̱ꞌ ne̱ kataví ndo̱so̱ꞌ ña̱ꞌaꞌ.
LUK 4:19 Te̱ ni̱ ti̱a̱nu̱ꞌ tu̱ a̱ yuꞌu̱ te̱ kaꞌa̱n ndo̱so̱ꞌ i̱ ña̱ xa̱ ni̱ tondi̱a̱ kivi̱ꞌ ña̱ chi̱ndi̱e̱eꞌ xto̱ꞌo̱ e̱ꞌ Ndiosí yooꞌ. Ña̱ ja̱a̱nꞌ ni̱ ka̱ꞌvi̱ Jesús.
LUK 4:20 Sa̱kanꞌ te̱ ni̱ na̱tu̱viꞌ Jesús tu̱tu̱ ja̱a̱nꞌ, te̱ ni̱ na̱ta̱xi̱ ña̱ꞌaꞌ a̱ nda̱ꞌaꞌ te̱ xitoꞌ vi̱ꞌe̱ ja̱a̱nꞌ. Te̱ ni̱ xi̱ku̱nduꞌu̱ꞌ a̱. Te̱ sa̱kuuꞌ ne̱ ndieeꞌ vi̱ꞌe̱ ja̱a̱nꞌ ndii, ni̱ xto̱ꞌni̱ ni̱a̱ nuu̱ꞌ a̱.
LUK 4:21 Te̱ ni̱ xa̱ꞌaꞌ kaꞌán Jesús xiinꞌ ni̱a̱ ndii: ―Kivi̱ꞌ vi̱ti̱n ni̱ xinu̱ ña̱ yoso̱ꞌ nuu̱ꞌ tu̱tu̱ yoꞌoꞌ nuu̱ꞌ sa̱kuuꞌ ndoꞌó ―ni̱ kachi̱ a̱.
LUK 4:22 Te̱ sa̱kuuꞌ ne̱ yivi̱ꞌ ja̱a̱nꞌ kaꞌán va̱ꞌa̱ xaꞌa̱ꞌ Jesús, te̱ nandani̱ va̱ ni̱a̱ xaꞌa̱ꞌ ña̱ nda̱tu̱nꞌ va̱ kaꞌán a̱. Te̱ ni̱ kaꞌa̱n xiinꞌ taꞌanꞌ ni̱a̱ ndii: ―¿Sa̱a̱ tu̱ ku̱vi̱ nda̱tu̱nꞌ niatu̱ kaꞌán te̱ kaa̱ꞌ, sa̱kanꞌ ña̱ siꞌe̱ José kui̱ti̱ꞌ nduuꞌ ra̱? ―ni̱ kachi̱ ni̱a̱.
LUK 4:23 Te̱ ni̱ kaꞌa̱n Jesús xiinꞌ ni̱a̱ ndii: ―Xiní yuꞌu̱ ña̱ kuni kaꞌa̱n ndo̱ꞌ xiinꞌ i̱ naa kaꞌán ne̱ yivi̱ꞌ ndii: “Yoꞌó, te̱ tatanꞌ ndii, sa̱tatanꞌ xiinꞌ miiꞌ mi̱iꞌ u̱nꞌ te̱ ku̱vi̱ ku̱ni̱ ndu̱ a̱. Ñu̱u̱ Capernaum ndii, kuaꞌa̱ꞌ chu̱u̱n kaꞌnuꞌ ni̱ xa̱a̱ u̱nꞌ xaꞌa̱ꞌ ne̱ yivi̱ꞌ ja̱a̱nꞌ, sa̱kanꞌ na kuiiꞌ sa̱kanꞌ tu̱ sa̱a̱ u̱nꞌ ña̱ ja̱a̱nꞌ ñu̱u̱ mi̱iꞌ u̱nꞌ yoꞌoꞌ”, ña̱ ja̱a̱nꞌ kuni kaꞌa̱n ndo̱ꞌ xiinꞌ i̱ ―ni̱ kachi̱ a̱.
LUK 4:24 Te̱ ni̱ kaꞌa̱n ka̱ a̱ ndii: ―Ña̱ nda̱ku kaꞌán i̱ xiinꞌ ndo̱ꞌ ña̱ nde̱e̱ i̱i̱n te̱ kaꞌán tiakú tu̱ꞌu̱n Ndiosí ndii, nätiinꞌ va̱ꞌa̱ ña̱ꞌaꞌ ne̱ ñu̱u̱ mi̱iꞌ ra̱.
LUK 4:25 Ña̱ nda̱ku kaꞌán i̱ xiinꞌ ndo̱ꞌ ndii, ni̱ yoo̱ va̱ ne̱ kuaa̱nꞌ ka̱niiꞌ nuu̱ꞌ ñu̱ꞌuꞌ Israel yoꞌoꞌ kii̱ꞌ ni̱ xika̱ Elías xta̱ꞌanꞌ. Kivi̱ꞌ ja̱a̱nꞌ ndii, uni̱ kuiya̱ yoso̱ꞌ sa̱va̱ nï̱ ku̱u̱n savi̱ꞌ, te̱ ni̱ yoo̱ va̱ so̱ko̱ ka̱niiꞌ nuu̱ꞌ ñu̱ꞌuꞌ yoꞌoꞌ.
LUK 4:26 Ndisu̱ nï̱ ti̱ꞌviꞌ Ndiosí Elías ja̱a̱nꞌ te̱ chi̱ndi̱e̱eꞌ ra̱ ndee i̱i̱n ne̱ kuaa̱nꞌ ja̱a̱nꞌ. Süu̱ꞌ ja̱a̱nꞌ ndii ni̱ ti̱ꞌviꞌ ña̱ꞌaꞌ a̱ te̱ chi̱ndi̱e̱eꞌ ra̱ i̱i̱n ñaꞌ kuaa̱nꞌ, ñaꞌ ni̱ nduꞌu̱ꞌ ñu̱u̱ Sarepta, ña̱ nduuꞌ nda̱ꞌaꞌ ñu̱u̱ Sidón.
LUK 4:27 Te̱ ni̱ yoo̱ va̱ tu̱ ne̱ kumiꞌ kuiꞌe̱ teꞌi ka̱niiꞌ nuu̱ꞌ ñu̱ꞌuꞌ Israel yoꞌoꞌ kii̱ꞌ ni̱ xika̱ Eliseo, te̱ ni̱ kaꞌa̱n tiakú tu̱ꞌu̱n Ndiosí xta̱ꞌanꞌ. Ndisu̱ nï̱ sa̱ndaꞌa ra̱ nde̱e̱ i̱i̱n ne̱ ja̱a̱nꞌ. Süu̱ꞌ ja̱a̱nꞌ ndii te̱ ni̱ na̱niꞌ Naamán, te̱ Siria, kui̱ti̱ꞌ ni̱ sa̱ndaꞌa ra̱ ―ni̱ kachi̱ a̱.
LUK 4:28 Te̱ kii̱ꞌ ni̱ xi̱ni̱ so̱ꞌo̱ ne̱ ndieeꞌ ti̱xi̱n vi̱ꞌe̱ ja̱a̱nꞌ ña̱ ni̱ kaꞌa̱n a̱ ndii, ni̱ na̱saa̱ꞌ xa̱va̱ꞌa̱ sa̱kuuꞌ ni̱a̱.
LUK 4:29 Sa̱kanꞌ na ni̱ ndo̱ndi̱chi̱ ni̱a̱, te̱ ni̱ xta̱ꞌniꞌ xa̱ꞌa̱ ni̱a̱ Jesús vi̱ꞌe̱ ja̱a̱nꞌ chindaꞌaꞌ ña̱ꞌaꞌ ni̱a̱, te̱ kuaꞌa̱n ni̱a̱ xiinꞌ a̱ nde̱e̱ nuu̱ꞌ ñu̱u̱ Nazaret ja̱a̱nꞌ. Te̱ ni̱ nde̱kui̱e̱ ni̱a̱ nde̱e̱ yu̱ꞌuꞌ ta̱ꞌviꞌ ya̱ti̱n miiꞌ nduuꞌ xaꞌa̱ꞌ ñu̱u̱ ja̱a̱nꞌ te̱ sa̱namaꞌ ña̱ꞌaꞌ ni̱a̱ nde̱e̱ ndienu̱.
LUK 4:30 Ndisu̱ Jesús ndii, ni̱ xkaꞌndi̱a̱ a̱ te̱i̱n ne̱ ja̱a̱nꞌ, te̱ ni̱ ke̱ta̱ a̱ kuaꞌa̱n a̱.
LUK 4:31 Te̱ ni̱ na̱kaa̱ꞌ Jesús nde̱e̱ ñu̱u̱ Capernaum, ña̱ kanduꞌu̱ꞌ nuu̱ꞌ ñu̱ꞌuꞌ Galilea. I̱kanꞌ te̱ ni̱ sa̱niaꞌá a̱ ne̱ yivi̱ꞌ ti̱xi̱n vi̱ꞌe̱ miiꞌ nakayá ne̱ ñu̱u̱ ja̱a̱nꞌ kivi̱ꞌ sábado, ña̱ xina̱ndiee̱ꞌ ni̱a̱.
LUK 4:32 Te̱ ni̱ na̱nda̱ni̱ ni̱a̱ sa̱a̱ saniaꞌá ña̱ꞌaꞌ a̱, sa̱kanꞌ ña̱ ni̱ kaꞌa̱n a̱ xiinꞌ ña̱ ndi̱e̱eꞌ.
LUK 4:33 Te̱ ni̱ yoo̱ i̱i̱n te̱ naá ña̱ ndi̱va̱ꞌa̱ nimá ti̱xi̱n vi̱ꞌe̱ ja̱a̱nꞌ, te̱ ni̱ ndeꞌi̱ tiꞌeꞌ ña̱ ndi̱va̱ꞌa̱ ja̱a̱nꞌ kaꞌán a̱ ndii:
LUK 4:34 ―Kuaꞌan Jesús, te̱ Nazaret, na̱ko̱o̱ u̱nꞌ ndu̱. ¿Ndichun kua̱xi̱ sa̱ta̱ñaꞌa̱ꞌ u̱nꞌ ndu̱? ¿Ñáá kua̱xi̱ u̱nꞌ te̱ sa̱ndo̱ñuꞌuꞌ u̱nꞌ ndu̱? Xiní yuꞌu̱ yo̱o̱ nduuꞌ yoꞌó. Ña̱ su̱ꞌu̱n kuenta Ndiosí nduuꞌ u̱nꞌ ―ni̱ kachi̱ a̱.
LUK 4:35 I̱kanꞌ te̱ ni̱ kaꞌa̱n ndi̱e̱eꞌ Jesús xiinꞌ ña̱ ja̱a̱nꞌ ndii: ―Taxi̱nꞌ ko̱o̱ yu̱ꞌuꞌ u̱nꞌ, te̱ kuaꞌan ke̱ta̱ nimá te̱ ñaa̱ꞌ ―ni̱ kachi̱ a̱. Te̱ ni̱ sa̱nduva ña̱ ndi̱va̱ꞌa̱ ja̱a̱nꞌ te̱ yivi̱ꞌ ja̱a̱nꞌ te̱i̱n ne̱ yivi̱ꞌ ja̱a̱nꞌ, te̱ ni̱ ke̱ta̱ a̱ kuaꞌa̱n a̱. Ndisu̱ nï̱ sa̱tu̱xuꞌví ña̱ꞌaꞌ a̱.
LUK 4:36 Te̱ sa̱kuuꞌ ne̱ ja̱a̱nꞌ ndii, ni̱ na̱nda̱ni̱ xa̱va̱ꞌa̱ ni̱a̱, te̱ ni̱ kaꞌa̱n xiinꞌ taꞌanꞌ ni̱a̱ ndii: ―¿Miiꞌ tu̱ kua̱xi̱ tu̱ꞌu̱n ña̱ kumiꞌ ña̱ ndi̱e̱eꞌ ña̱ kaꞌán te̱ yivi̱ꞌ kaa̱ꞌ? Sa̱kanꞌ ña̱ xiinꞌ ña̱ ndi̱e̱eꞌ, te̱ xiinꞌ tu̱ꞌu̱n ndi̱e̱eꞌ kaꞌán chuunꞌ ra̱ nuu̱ꞌ ña̱ ndi̱va̱ꞌa̱, te̱ xini so̱ꞌo̱ a̱, te̱ ki̱e̱e̱ a̱ nimá ne̱ yivi̱ꞌ ―ni̱ kachi̱ xiinꞌ taꞌanꞌ ni̱a̱.
LUK 4:37 Te̱ ni̱ kiku̱ kuento xaꞌa̱ꞌ Jesús ka̱niiꞌ nuu̱ꞌ ñu̱ꞌuꞌ ja̱a̱nꞌ.
LUK 4:38 Te̱ ni̱ ke̱ta̱ Jesús vi̱ꞌe̱ ja̱a̱nꞌ, te̱ kuaꞌa̱n a̱ vi̱ꞌe̱ Simón. Te̱ ñaꞌ ti̱so̱ Simón ja̱a̱nꞌ ndii, ka̱ꞌniꞌ ndi̱e̱eꞌ tiinꞌ ña̱ꞌaꞌ kanduꞌu̱ꞌ aꞌ vi̱ꞌe̱ ja̱a̱nꞌ. Te̱ kii̱ꞌ ni̱ xa̱a̱ Jesús i̱kanꞌ ndii, ni̱ kaꞌa̱n ndaꞌvi ne̱ yivi̱ꞌ xiinꞌ a̱ xaꞌa̱ꞌ ñaꞌ ja̱a̱nꞌ.
LUK 4:39 Sa̱kanꞌ te̱ ni̱ xi̱to̱ ndo̱so̱ꞌ Jesús ñaꞌ ja̱a̱nꞌ, te̱ ni̱ kaꞌa̱n ndi̱e̱eꞌ a̱ xiinꞌ ka̱ꞌniꞌ ja̱a̱nꞌ, te̱ ni̱ ki̱e̱e̱ ña̱ꞌaꞌ a̱. Xa̱ kaꞌán e̱ꞌ, te̱ ni̱ ndo̱koo̱ aꞌ, te̱ ni̱ xa̱ꞌaꞌ aꞌ ndukuꞌ aꞌ ña̱ ku̱xi̱ a̱ xiinꞌ te̱ ja̱a̱nꞌ.
LUK 4:40 Te̱ xa̱kuaa̱ꞌ ña̱ xa̱ ketá ñu̱ꞌu̱ ndii, sa̱kuuꞌ ne̱ kumiꞌ ne̱ kuni ku̱vi̱ xiinꞌ kiꞌinꞌ nuu̱ꞌ kuiꞌe̱ ndii, ni̱ xan ndi̱a̱ka̱ ña̱ꞌaꞌ ni̱a̱ nuu̱ꞌ Jesús. Te̱ ni̱ tondi̱a̱ nda̱ꞌaꞌ a̱ i̱ꞌi̱n ne̱ ja̱a̱nꞌ, te̱ ni̱ sa̱ndaꞌa ña̱ꞌaꞌ a̱.
LUK 4:41 Te̱ ni̱ ki̱e̱e̱ tu̱ kuaꞌa̱ꞌ ña̱ ndi̱va̱ꞌa̱ ña̱ ñuꞌuꞌ nimá ne̱ yivi̱ꞌ ja̱a̱nꞌ, te̱ kaꞌán tiꞌeꞌ a̱ xiinꞌ Jesús ndii: ―Yoꞌó nduuꞌ siꞌe̱ Ndiosí ―kachi a̱. Ndisu̱ Jesús ndii, ni̱ kaꞌa̱n ndi̱e̱eꞌ a̱ xiinꞌ ña̱ ndi̱va̱ꞌa̱ ja̱a̱nꞌ, te̱ nï̱ ta̱xi̱ a̱ kaꞌa̱n ña̱ ja̱a̱nꞌ, sa̱kanꞌ ña̱ xiní ña̱ ja̱a̱nꞌ ña̱ Cristo, ña̱ ni̱ ti̱a̱nu̱ꞌ Ndiosí sa̱kakú yooꞌ, nduuꞌ Jesús ja̱a̱nꞌ.
LUK 4:42 Te̱ ni̱a̱ꞌa̱ va̱ kua̱xi̱ kitúꞌ, te̱ ni̱ ndo̱koo̱ Jesús, te̱ ni̱ ke̱ta̱ a̱ vi̱ꞌe̱ ja̱a̱nꞌ, te̱ kuaꞌa̱n a̱ i̱i̱n xaanꞌ miiꞌ taxi̱nꞌ kaaꞌ xaꞌa̱ꞌ kuꞌu̱. Te̱ ni̱ xaꞌa̱n na̱ndu̱kuꞌ ña̱ꞌaꞌ ne̱ yivi̱ꞌ kuaꞌa̱ꞌ ja̱a̱nꞌ, te̱ ni̱ nde̱kui̱e̱ ni̱a̱ miiꞌ iinꞌ a̱ ja̱a̱nꞌ, te̱ ni̱ xika̱ ni̱a̱ na̱ka̱si̱ ña̱ꞌaꞌ ni̱a̱, te̱ ndoo̱ a̱ ñu̱u̱ ni̱a̱.
LUK 4:43 Ndisu̱ ni̱ kaꞌa̱n Jesús xiinꞌ ni̱a̱ ndii: ―Kuní a̱ kuꞌu̱n i̱ i̱nga̱ ñu̱u̱ te̱ kaꞌa̱n ndo̱so̱ꞌ tu̱ i̱ tu̱ꞌu̱n va̱ꞌa̱ xaꞌa̱ꞌ sa̱a̱ kuní Ndiosí ka̱ꞌndi̱a̱ chuunꞌ a̱ nimá ne̱ yivi̱ꞌ, kua̱chi̱ ndii xa̱ chu̱u̱n ja̱a̱nꞌ ni̱ ke̱ta̱ i̱ nuu̱ꞌ Ndiosí kua̱xi̱ i̱ ―ni̱ kachi̱ a̱.
LUK 4:44 Sa̱kanꞌ te̱ ni̱ xaꞌa̱n a̱ kaꞌa̱n ndo̱so̱ꞌ a̱ tu̱ꞌu̱n va̱ꞌa̱ ja̱a̱nꞌ ti̱xi̱n i̱ꞌi̱n vi̱ꞌe̱ miiꞌ nakayá ne̱ ndieeꞌ ñu̱u̱ ña̱ ñuꞌuꞌ nuu̱ꞌ ñu̱ꞌuꞌ Galilea ja̱a̱nꞌ.
LUK 5:1 Untaꞌ kii̱ꞌ iinꞌ Jesús yu̱ꞌuꞌ mi̱ni̱ ña̱ na̱niꞌ Genesaret ndii, kuaꞌa̱ꞌ xa̱va̱ꞌa̱ ne̱ yivi̱ꞌ ni̱ yoo̱ i̱kanꞌ nde̱e̱ ni̱ ku̱ꞌniꞌ ña̱ꞌaꞌ ni̱a̱ xaꞌa̱ꞌ a̱ ña̱ kuni ku̱ni̱ so̱ꞌo̱ ni̱a̱ tu̱ꞌu̱n Ndiosí.
LUK 5:2 Te̱ ni̱ xi̱ni̱ Jesús itaꞌ uvi̱ taꞌan tundo̱oꞌ ya̱ti̱n yu̱ꞌuꞌ mi̱ni̱ ja̱a̱nꞌ. Te̱ itaꞌ so̱ꞌo̱ nu̱ꞌ, sa̱kanꞌ ña̱ xa̱ ni̱ ki̱e̱e̱ te̱ tava̱ꞌ ti̱a̱kaꞌ te̱ na̱ti̱a̱ ra̱ ñu̱nu̱ꞌ ra̱.
LUK 5:3 Sa̱kanꞌ te̱ ni̱ sko̱ꞌnuꞌ a̱ ti̱xi̱n tundo̱oꞌ Simón, te̱ ni̱ xika̱n a̱ ña̱ ku̱xikaꞌ ra̱ sie xiinꞌ nu̱ꞌ yu̱ꞌuꞌ mi̱ni̱ ja̱a̱nꞌ. Sa̱kanꞌ te̱ ni̱ xi̱ku̱nduꞌu̱ꞌ a̱, te̱ nde̱e̱ ti̱xi̱n tunꞌ ja̱a̱nꞌ ni̱ xa̱ꞌaꞌ a̱ sa̱niaꞌá a̱ ne̱ yivi̱ꞌ kuaꞌa̱ꞌ ja̱a̱nꞌ.
LUK 5:4 Te̱ kii̱ꞌ ndi̱ꞌi̱ ni̱ kaꞌa̱n a̱ xiinꞌ ne̱ ja̱a̱nꞌ, te̱ ni̱ kaꞌa̱n a̱ xiinꞌ Simón ja̱a̱nꞌ ndii: ―Toꞌo̱ꞌ ndo̱ꞌ xiinꞌ tundo̱oꞌ yoꞌoꞌ nde̱e̱ miiꞌ kunu kaa̱ꞌ, te̱ sko̱ꞌniꞌ ndo̱ꞌ ñu̱nu̱ꞌ te̱ ti̱i̱n ndo̱ꞌ ti̱a̱kaꞌ ―ni̱ kachi̱ a̱.
LUK 5:5 Te̱ ni̱ na̱kui̱i̱n Simón nuu̱ꞌ a̱ ndii: ―Maestro, niiꞌ ñu̱u ndiꞌe̱ꞌ ni̱ xika̱ ndi̱e̱eꞌ va̱ ndu̱ ta̱va̱ꞌ ndu̱ ti̱a̱kaꞌ, te̱ kö̱o̱ꞌ xa̱chiꞌ riꞌ ni̱ ti̱i̱n ndu̱. Ndisu̱ xaꞌa̱ꞌ a̱ ña̱ yoꞌó kaꞌán ndii, va̱ꞌa̱ kuꞌu̱n e̱ꞌ te̱ sko̱ꞌniꞌ ndu̱ ñu̱nu̱ꞌ ti̱xi̱n ti̱kui ―ni̱ kachi̱ ra̱.
LUK 5:6 Te̱ kii̱ꞌ ni̱ sko̱ꞌniꞌ ra̱ ñu̱nu̱ꞌ ja̱a̱nꞌ ndii, kuaꞌa̱ꞌ xa̱va̱ꞌa̱ ti̱a̱kaꞌ ni̱ ti̱i̱n ra̱, te̱ ñu̱nu̱ꞌ ra̱ ndii, xa̱ yoo a̱ tiaꞌndi̱a̱ a̱.
LUK 5:7 Sa̱kanꞌ te̱ ni̱ ka̱na̱ nda̱ꞌaꞌ ra̱ te̱ ndiakaꞌ taꞌanꞌ xiinꞌ ra̱, te̱ ñuꞌuꞌ i̱nga̱ tundo̱oꞌ, te̱ chi̱ndi̱e̱eꞌ ña̱ꞌaꞌ ra̱. Te̱ ni̱ xa̱a̱ te̱ ja̱a̱nꞌ, te̱ ni̱ sa̱kutuꞌ xa̱va̱ꞌa̱ ra̱ uvi̱ sa̱aꞌ tundo̱oꞌ ja̱a̱nꞌ ndee xa̱ku̱ꞌ va̱, te̱ nde̱kaꞌnu̱ nu̱ꞌ.
LUK 5:8 Te̱ kii̱ꞌ ni̱ xi̱ni̱ Simón Pedro ña̱ ni̱ yoo̱ i̱kanꞌ ndii, ni̱ xi̱kuii̱n xitiꞌ ra̱ nuu̱ꞌ Jesús, te̱ ni̱ kaꞌa̱n ra̱ ndii: ―Tákuiꞌe, ku̱xi̱o̱o̱ u̱nꞌ nuu̱ꞌ i̱, sa̱kanꞌ ña̱ te̱ ndisoꞌ kua̱chi̱ nduuꞌ i̱ ―ni̱ kachi̱ ra̱.
LUK 5:9 Ni̱ kaꞌa̱n Simón ja̱a̱nꞌ sa̱kanꞌ xaꞌa̱ꞌ ña̱ ni̱ na̱nda̱ni̱ yiꞌvi va̱ ra̱ xiinꞌ te̱ ndiakaꞌ taꞌanꞌ xiinꞌ ra̱ xaꞌa̱ꞌ a̱ ka̱ ni̱ ti̱i̱n ra̱ kuaꞌa̱ꞌ yaꞌa̱ ti̱a̱kaꞌ.
LUK 5:10 Te̱ sa̱kanꞌ tu̱ i̱nga̱ te̱ ndiakaꞌ taꞌanꞌ xiinꞌ ra̱, te̱ nduuꞌ Jacobo, xiinꞌ Juan, te̱ nduuꞌ siꞌe̱ Zebedeo ndii, ni̱ na̱nda̱ni̱ yiꞌvi ra̱. Te̱ ni̱ kaꞌa̱n Jesús xiinꞌ Simón ndii: ―Kuän yiꞌvi u̱nꞌ, ta̱a̱. Sa̱kanꞌ ña̱ nde̱e̱ vi̱ti̱n te̱ nde̱e̱ nuu̱ꞌ kuꞌu̱n e̱ꞌ ndii, ta̱va̱ꞌ ndo̱ꞌ ne̱ yivi̱ꞌ nuu̱ꞌ kua̱chi̱ ni̱a̱ te̱ ku̱ndiku̱n ni̱a̱ yuꞌu̱ ―ni̱ kachi̱ a̱.
LUK 5:11 Te̱ kii̱ꞌ ndi̱ꞌi̱ ni̱ xta̱ꞌniꞌ Simón tundo̱oꞌ xiinꞌ te̱ ndiakaꞌ taꞌanꞌ xiinꞌ ra̱ ja̱a̱nꞌ nde̱e̱ yu̱ꞌuꞌ mi̱ni̱ ndii, ni̱ na̱ko̱o̱ ra̱ nu̱ꞌ xiinꞌ sa̱kuuꞌ a̱, te̱ kuaꞌa̱n ra̱ xiinꞌ Jesús.
LUK 5:12 I̱i̱n kivi̱ꞌ kii̱ꞌ xikaꞌ Jesús i̱i̱n ñu̱u̱ ndii, ni̱ xa̱a̱ i̱i̱n te̱ kumiꞌ kuiꞌe̱ teꞌi ka̱niiꞌ ñu̱ꞌuꞌ ndeꞌi̱ ra̱. Te̱ kii̱ꞌ ni̱ xi̱ni̱ ña̱ꞌaꞌ ra̱ ndii, ni̱ xi̱kuii̱n xitiꞌ ra̱, te̱ ni̱ ka̱ta̱ndi̱e̱e̱ ra̱ nuu̱ꞌ ra̱ nde̱e̱ nuu̱ꞌ ñu̱ꞌuꞌ nuu̱ꞌ Jesús, te̱ ni̱ kaꞌa̱n ndaꞌvi ra̱ xiinꞌ a̱ ndii: ―Tákuiꞌe, naaꞌ kuní u̱nꞌ ndii, ku̱vi̱ sa̱ndaꞌa u̱nꞌ yuꞌu̱ nuu̱ꞌ kuiꞌe̱ ña̱ ndoꞌoꞌ i̱ ―ni̱ kachi̱ ra̱.
LUK 5:13 Te̱ ni̱ sa̱na̱kaá a̱ nda̱ꞌaꞌ a̱, te̱ ni̱ tondi̱a̱ nda̱ꞌaꞌ ña̱ꞌaꞌ a̱ kaꞌán a̱ xiinꞌ ra̱ ndii: ―Kuni sa̱ndaꞌa i̱ yoꞌó. Nda̱ꞌa̱ kii̱ꞌ u̱nꞌ ―ni̱ kachi̱ a̱. Te̱ xa̱ numi̱ꞌ sa̱kanꞌ, te̱ ni̱ ki̱e̱e̱ ña̱ꞌaꞌ kuiꞌe̱ ja̱a̱nꞌ.
LUK 5:14 Sa̱kanꞌ te̱ ni̱ kaꞌa̱n chuunꞌ a̱ xiinꞌ ra̱ ña̱ käꞌa̱n ra̱ xiinꞌ nde̱e̱ i̱i̱n ne̱ yivi̱ꞌ sa̱a̱ ni̱ xa̱a̱ a̱, te̱ ni̱ nda̱ꞌa̱ ra̱. Te̱ ni̱ kaꞌa̱n ka̱ a̱ xiinꞌ ra̱ ndii: ―Kuaꞌan, te̱ niaꞌa̱ xiinꞌ mi̱iꞌ u̱nꞌ nuu̱ꞌ sutu̱ ña̱ xa̱ ni̱ nda̱ꞌa̱ u̱nꞌ. Te̱ na̱soko̱ꞌ u̱nꞌ ña̱ꞌa̱ nuu̱ꞌ Ndiosí xaꞌa̱ꞌ ña̱ xa̱ ni̱ nda̱ꞌa̱ u̱nꞌ, naa ni̱ kaꞌa̱n chuunꞌ Moisés, te̱ ku̱ni̱ ne̱ yivi̱ꞌ ña̱ ni̱ nda̱ꞌa̱ xna̱ꞌa̱ u̱nꞌ ―ni̱ kachi̱ a̱.
LUK 5:15 Te̱ ndii, so̱ꞌo̱ kikú te̱ kikú ka̱ kuento xaꞌa̱ꞌ Jesús. Te̱ kuaꞌa̱ꞌ xa̱va̱ꞌa̱ ne̱ yivi̱ꞌ nakayá nuu̱ꞌ a̱ te̱ ku̱ni̱ so̱ꞌo̱ ni̱a̱ ña̱ kaꞌán a̱, te̱ sa̱ndaꞌa tu̱ ña̱ꞌaꞌ a̱ nuu̱ꞌ kuiꞌe̱ ña̱ ndoꞌoꞌ ni̱a̱.
LUK 5:16 Ndisu̱ Jesús ndii, kuaꞌa̱n chito̱ a̱ miiꞌ kataxi̱nꞌ te̱ nda̱tuꞌunꞌ a̱ xiinꞌ Ndiosí.
LUK 5:17 Te̱ untaꞌ tu̱, kii̱ꞌ saniaꞌá Jesús ne̱ yivi̱ꞌ ndii, ni̱ xi̱ku̱ndiee̱ kuaꞌa̱ꞌ te̱ fariseo xiinꞌ kuaꞌa̱ꞌ te̱ saniaꞌá tu̱ꞌu̱n nde̱iꞌ Ndiosí. Ni̱ ki̱e̱e̱ te̱ ja̱a̱nꞌ sa̱kuuꞌ ñu̱u̱ ña̱ ñuꞌuꞌ nuu̱ꞌ ñu̱ꞌuꞌ Galilea, xiinꞌ ñu̱u̱ Jerusalén, xiinꞌ sa̱kuuꞌ i̱nga̱ nda̱ꞌaꞌ a̱ ña̱ ñuꞌuꞌ nuu̱ꞌ ñu̱ꞌuꞌ Judea. Te̱ yoo ña̱ ndi̱e̱eꞌ xto̱ꞌo̱ e̱ꞌ Ndiosí xiinꞌ Jesús te̱ sa̱ndaꞌa a̱ ne̱ yivi̱ꞌ.
LUK 5:18 I̱kanꞌ te̱ ni̱ nde̱kui̱e̱ ku̱miꞌ taꞌan te̱ yivi̱ꞌ ndisoꞌ ra̱ i̱i̱n te̱ kuiꞌe xaꞌa̱ꞌ, kanuꞌ ra̱ nuu̱ꞌ i̱i̱n tunꞌ xto̱. Te̱ ja̱a̱nꞌ ndii, ni̱ xika̱ ra̱ ko̱ꞌni̱ ra̱ vi̱ꞌe̱ xiinꞌ te̱ kuiꞌe xaꞌa̱ꞌ ja̱a̱nꞌ te̱ chi̱ka̱nduꞌu̱ꞌ ña̱ꞌaꞌ ra̱ nuu̱ꞌ Jesús.
LUK 5:19 Ndisu̱ nï̱ ku̱vi̱ ku̱ya̱ti̱n ra̱ nuu̱ꞌ a̱ xaꞌa̱ꞌ ña̱ kuaꞌa̱ꞌ va̱ ne̱ yivi̱ꞌ ñuꞌuꞌ vi̱ꞌe̱ a̱ ja̱a̱nꞌ, sa̱kanꞌ na ni̱ ka̱a̱ ra̱ xíniꞌ vi̱ꞌe̱ xiinꞌ te̱ kuni ku̱vi̱ ja̱a̱nꞌ, te̱ ni̱ sa̱nu̱ndiaꞌá ra̱ ndiaꞌviꞌ chi̱o̱. Sa̱kanꞌ te̱ ni̱ sa̱nuuꞌ ra̱ tunꞌ xto̱ miiꞌ kanduꞌu̱ꞌ te̱ kuni ku̱vi̱ ja̱a̱nꞌ ma̱ꞌinꞌ vi̱ꞌe̱ ja̱a̱nꞌ nuu̱ꞌ a̱.
LUK 5:20 Te̱ kii̱ꞌ ni̱ xi̱ni̱ Jesús ña̱ i̱ni̱ te̱ yivi̱ꞌ ja̱a̱nꞌ xini ña̱ꞌaꞌ ra̱ ndii, ni̱ kaꞌa̱n a̱ xiinꞌ te̱ kuni ku̱vi̱ ja̱a̱nꞌ ndii: ―Te̱ yivi̱ꞌ kuaꞌa, kaꞌán i̱ xiinꞌ u̱nꞌ ña̱ xa̱ ni̱ ndo̱yo̱ kua̱chi̱ u̱nꞌ ―ni̱ kachi̱ a̱.
LUK 5:21 Sa̱kanꞌ te̱, te̱ saniaꞌá tu̱ꞌu̱n nde̱iꞌ Ndiosí xiinꞌ te̱ fariseo ndii, ni̱ xa̱ꞌaꞌ kaꞌán ra̱ xiinꞌ nimá ra̱ ndii: “¿Yoo nduuꞌ te̱ yivi̱ꞌ kaa̱ꞌ, tuu ra̱, na kani̱a̱ꞌa ra̱ xaꞌa̱ꞌ Ndiosí? Sa̱kanꞌ ña̱ Ndiosí kui̱ti̱ꞌ yoo ndi̱e̱e̱ꞌ te̱ sa̱ndoyoꞌ a̱ kua̱chi̱ ne̱ yivi̱ꞌ.”
LUK 5:22 Ndisu̱ Jesús ndii, ni̱ xi̱ni̱ a̱ ña̱ kaꞌán te̱ ja̱a̱nꞌ xiinꞌ nimá ra̱, te̱ ni̱ kaꞌa̱n a̱ xiinꞌ ra̱ ndii: ―Vä̱ꞌa̱ kaꞌán ndo̱ꞌ xiinꞌ nimá ndo̱ꞌ xaꞌa̱ꞌ i̱.
LUK 5:23 ¿Ndee ña̱ nduuꞌ ña̱ xa̱ku̱ꞌ ka̱ vixi kaꞌa̱n i̱ xiinꞌ te̱ kaa̱ꞌ, tuu ndoꞌó? ¿Ñáá ña̱ xa̱ ni̱ ndo̱yo̱ kua̱chi̱ ra̱ uun ñáá ña̱ ndo̱koo̱ ra̱ te̱ kuꞌu̱n ra̱?
LUK 5:24 Sa̱kanꞌ na kuiiꞌ niaꞌa̱ yuꞌu̱, ña̱ nduuꞌ tu̱ te̱ yivi̱ꞌ, ndoꞌó ña̱ kumiꞌ i̱ ndi̱e̱e̱ꞌ i̱i̱n yivi̱ꞌ te̱ sa̱ndoyoꞌ i̱ kua̱chi̱ ne̱ yivi̱ꞌ ―ni̱ kachi̱ a̱. Sa̱kanꞌ te̱ ni̱ kaꞌa̱n a̱ xiinꞌ te̱ kuiꞌe xaꞌa̱ꞌ ja̱a̱nꞌ ndii: ―Xiinꞌ yoꞌó kaꞌán i̱. Ndo̱koo̱ u̱nꞌ, te̱ na̱ꞌi̱n u̱nꞌ tunꞌ xto̱ u̱nꞌ, te̱ nuꞌu̱ u̱nꞌ vi̱ꞌe̱ u̱nꞌ ―ni̱ kachi̱ a̱.
LUK 5:25 Xa̱kaꞌán e̱ꞌ, te̱ ni̱ ndo̱ndi̱chi̱ ra̱, te̱ ni̱ na̱ꞌi̱n ra̱ tunꞌ xto̱ ra̱ miiꞌ ni̱ ka̱nduꞌu̱ꞌ ra̱, te̱ nuu̱ꞌ niꞌnuꞌ sa̱kuuꞌ ne̱ yivi̱ꞌ ja̱a̱nꞌ, te̱ ni̱ ke̱ta̱ ra̱ xakaꞌnuꞌ ra̱ Ndiosí kuaꞌa̱n ra̱.
LUK 5:26 Te̱ ni̱ na̱nda̱ni̱ va̱ sa̱kuuꞌ ne̱ yivi̱ꞌ ja̱a̱nꞌ, te̱ ni̱ xa̱kaꞌnuꞌ ni̱a̱ Ndiosí, te̱ yiꞌvi xa̱va̱ꞌa̱ ni̱a̱ kaꞌán ni̱a̱ ndii: ―Vi̱ti̱n ndii, ni̱ xi̱ni̱ e̱ꞌ i̱i̱n chu̱u̱n kaꞌnuꞌ kooꞌ chukuuꞌ ―kachi ni̱a̱.
LUK 5:27 Ndi̱ꞌi̱ ja̱a̱nꞌ te̱ ni̱ ke̱ta̱ Jesús kuaꞌa̱n a̱, te̱ ni̱ xi̱ni̱ a̱ i̱i̱n te̱ kendiaa̱ꞌ yaꞌviꞌ xaꞌa̱ꞌ ñu̱u̱ Roma, te̱ na̱niꞌ Leví. Te̱ ja̱a̱nꞌ ndii, nduꞌu̱ꞌ ra̱ miiꞌ kendiaa̱ꞌ yaꞌviꞌ ra̱. Te̱ ni̱ kaꞌa̱n a̱ xiinꞌ ra̱ ndii: ―Ni̱a̱ꞌa̱, te̱ ku̱ndiku̱n u̱nꞌ yuꞌu̱ ―ni̱ kachi̱ a̱.
LUK 5:28 Sa̱kanꞌ te̱ ni̱ ndo̱ndi̱chi̱ ra̱, te̱ ni̱ na̱ko̱o̱ ra̱ sa̱kuuꞌ chu̱u̱n nuu̱ꞌ ra̱, te̱ ni̱ xi̱ku̱ndiku̱n ña̱ꞌaꞌ ra̱.
LUK 5:29 Te̱ ni̱ xa̱ꞌa̱ Leví ja̱a̱nꞌ i̱i̱n vi̱koꞌ chie̱ vi̱ꞌe̱ ra̱ xaꞌa̱ꞌ Jesús. Te̱ kuaꞌa̱ꞌ te̱ kendiaa̱ꞌ yaꞌviꞌ xaꞌa̱ꞌ ñu̱u̱ Roma ni̱ ki̱xi̱n xiinꞌ tu̱ku̱ ne̱ yivi̱ꞌ, te̱ ni̱ xi̱xi̱ ni̱a̱ xiinꞌ ra̱ xiinꞌ Jesús nuu̱ꞌ mesa.
LUK 5:30 Te̱ te̱ fariseo xiinꞌ te̱ saniaꞌá tu̱ꞌu̱n nde̱iꞌ Ndiosí ndii, ni̱ kaꞌa̱n kuiꞌe ra̱ xiinꞌ te̱ nda̱ꞌaꞌ xaꞌa̱ꞌ a̱ ndii: ―Vä̱ꞌa̱ xa̱chiꞌ xixiꞌ ndo̱ꞌ, te̱ xiꞌiꞌ ndo̱ꞌ xiinꞌ te̱ kendiaa̱ꞌ yaꞌviꞌ ñaa̱ꞌ xiinꞌ i̱nga̱ ka̱ te̱ xaaꞌ tu̱ kua̱chi̱ ―ni̱ kachi̱ ra̱.
LUK 5:31 Sa̱kanꞌ te̱ ni̱ kaꞌa̱n Jesús ndii: ―Ne̱ va̱ꞌa̱ kuni ndii, küní ni̱a̱ te̱ tatanꞌ, süu̱ꞌ ja̱a̱nꞌ ndii ne̱ kuni ku̱vi̱ kui̱ti̱ꞌ kuní ra̱.
LUK 5:32 Te̱ yuꞌu̱ ndii, kuä̱xi̱ i̱ te̱ ka̱na̱ i̱ ne̱ tuu ña̱ xachuunꞌ nda̱ku ni̱a̱. Süu̱ꞌ ja̱a̱nꞌ ndii kua̱xi̱ i̱, te̱ ka̱na̱ i̱ ne̱ xiní ña̱ yoo kua̱chi̱ ni̱a̱ te̱ na̱ma̱ ni̱a̱ nimá ni̱a̱ ―ni̱ kachi̱ a̱.
LUK 5:33 Sa̱kanꞌ te̱ ni̱ kaꞌa̱n ka̱ te̱ ja̱a̱nꞌ xiinꞌ a̱ ndii: ―Te̱ nda̱ꞌaꞌ xaꞌa̱ꞌ Juan ndii, yoo ndi̱ti̱a̱ chito̱ va̱ ra̱. Te̱ kaꞌán chito̱ va̱ tu̱ ra̱ xiinꞌ Ndiosí. Te̱ sa̱kanꞌ tu̱ xaaꞌ te̱ nda̱ꞌaꞌ xaꞌa̱ꞌ te̱ fariseo. Ndisu̱ te̱ nda̱ꞌaꞌ xaꞌa̱ꞌ yoꞌó ndii, xixiꞌ ra̱, te̱ xiꞌiꞌ ra̱ tiaa̱n tiaa̱n ―ni̱ kachi̱ ra̱.
LUK 5:34 Te̱ ni̱ kaꞌa̱n Jesús xiinꞌ ra̱ ndii: ―¿Ñáá ku̱vi̱ ti̱i̱n ndi̱e̱eꞌ e̱ꞌ ne̱ yivi̱ꞌ, ne̱ ñuꞌuꞌ miiꞌ yoo ña̱ tundaꞌáꞌ, te̱ ko̱o̱ ndi̱ti̱a̱ ni̱a̱ kii̱ꞌ nduꞌu̱ꞌ ka̱ te̱ tundaꞌáꞌ xiinꞌ ni̱a̱?
LUK 5:35 Ndisu̱ xaa̱ i̱i̱n kivi̱ꞌ kii̱ꞌ tu̱ꞌu̱n ne̱ yivi̱ꞌ te̱ tundaꞌáꞌ ja̱a̱nꞌ, te̱ kii̱ꞌ sa̱kanꞌ ndii, kuni̱ a̱ ka̱ka̱ ndi̱ti̱a̱ ne̱ ja̱a̱nꞌ ―ni̱ kachi̱ a̱.
LUK 5:36 Te̱ ni̱ kaꞌa̱n tu̱ a̱ i̱i̱n ña̱ kaꞌán ndi̱a̱a̱ xiinꞌ te̱ fariseo xiinꞌ te̱ saniaꞌá tu̱ꞌu̱n nde̱iꞌ Ndiosí ndii: ―Nde̱e̱ i̱i̱n ne̱ yivi̱ꞌ xäꞌndia i̱i̱n tuꞌu̱nꞌ toto̱ xa̱aꞌ, te̱ naꞌmaꞌ ndi̱a̱a̱ ni̱a̱ toto̱ ya̱taꞌ. Naaꞌ sa̱a̱ ni̱a̱ sa̱kanꞌ ndii, ka̱ꞌndi̱a̱ saka ni̱a̱ ña̱ xa̱aꞌ ja̱a̱nꞌ, te̱ näkuitá a̱ xiinꞌ toto̱ ya̱taꞌ ja̱a̱nꞌ.
LUK 5:37 Te̱ nde̱e̱ i̱i̱n tu̱ ne̱ yivi̱ꞌ ndii, täa̱nꞌ ni̱a̱ vino xa̱aꞌ ti̱xi̱n i̱i̱nꞌ ya̱taꞌ. Sa̱kanꞌ ña̱ naaꞌ sa̱a̱ ni̱a̱ sa̱kanꞌ ndii, kii̱ꞌ kuiya̱ꞌ raꞌ ndii, tiaꞌndi̱a̱ i̱i̱nꞌ ja̱a̱nꞌ, te̱ kuiti̱a̱ ndo̱o̱ raꞌ, te̱ ndo̱ñuꞌuꞌ saka tu̱ i̱i̱nꞌ ja̱a̱nꞌ.
LUK 5:38 Sa̱kanꞌ na kuiiꞌ kuní a̱ ña̱ ta̱a̱nꞌ e̱ꞌ vino xa̱aꞌ ti̱xi̱n i̱i̱nꞌ xa̱aꞌ.
LUK 5:39 Te̱ nde̱e̱ i̱i̱n ne̱ yivi̱ꞌ kii̱ꞌ xiꞌiꞌ ni̱a̱ vino ya̱taꞌ va̱ ndii, küni ko̱ꞌo̱ ka̱ ni̱a̱ teꞌ xa̱aꞌ, sa̱kanꞌ ña̱ kaꞌán ni̱a̱ ndii, xavixínꞌ ka̱ teꞌ ya̱taꞌ ja̱a̱nꞌ ―ni̱ kachi̱ Jesús.
LUK 6:1 I̱i̱n kivi̱ꞌ sábado, ña̱ xina̱ndiee̱ꞌ ne̱ yivi̱ꞌ, kii̱ꞌ xkaꞌndíá Jesús kuaꞌa̱n a̱ xiinꞌ te̱ nda̱ꞌaꞌ xaꞌa̱ꞌ a̱ miiꞌ yoo trigo ndii, ni̱ xa̱ꞌaꞌ te̱ ja̱a̱nꞌ tuꞌunꞌ ra̱ yo̱koꞌ trigo ja̱a̱nꞌ, te̱ kuu̱nꞌ nda̱ꞌaꞌ ra̱ a̱, te̱ xaxi̱ꞌ ra̱ ndi̱kinꞌ a̱ kuaꞌa̱n ra̱.
LUK 6:2 Te̱ ni̱ kaꞌa̱n sa̱va̱ te̱ fariseo ndii: ―¿Ndichun na xaaꞌ ndo̱ꞌ ña̱ xätaꞌa̱n sa̱a̱ e̱ꞌ kivi̱ꞌ sábado, ña̱ xina̱ndiee̱ꞌ e̱ꞌ? ―ni̱ kachi̱ ra̱.
LUK 6:3 Te̱ ni̱ kaꞌa̱n Jesús xiinꞌ ra̱ ndii: ―¿Ñáá tïa̱ꞌan ka̱ꞌvi̱ ndo̱ꞌ tu̱tu̱ Ndiosí miiꞌ kaꞌán a̱ xaꞌa̱ꞌ ña̱ ni̱ xa̱a̱ David xta̱ꞌanꞌ kii̱ꞌ ni̱ xiꞌi̱ ra̱ so̱ko̱ xiinꞌ te̱ ndiakaꞌ taꞌanꞌ xiinꞌ ra̱?
LUK 6:4 Te̱ ja̱a̱nꞌ ndii, ni̱ xkaꞌndi̱a̱ ra̱ ti̱xi̱n vi̱ꞌe̱ Ndiosí, te̱ ni̱ na̱chii̱ꞌ ra̱ xita̱ꞌ va̱ꞌa̱ su̱ꞌu̱n, te̱ ni̱ xi̱xi̱ ra̱ a̱, te̱ ni̱ ta̱xi̱ tu̱ ra̱ a̱ xi̱xi̱ te̱ ndiakaꞌ taꞌanꞌ xiinꞌ ra̱ ja̱a̱nꞌ, tee̱ꞌ ndee sutu̱ kui̱ti̱ꞌ xataꞌa̱n ku̱xi̱ ña̱ ja̱a̱nꞌ ―ni̱ kachi̱ a̱ xiinꞌ ra̱.
LUK 6:5 Te̱ ni̱ kaꞌa̱n tu̱ a̱ ndii: ―Yuꞌu̱, ña̱ nduuꞌ tu̱ te̱ yivi̱ꞌ ndii, kumiꞌ i̱ ndi̱e̱e̱ꞌ nde̱e̱ xaꞌa̱ꞌ kivi̱ꞌ sábado, ña̱ xina̱ndiee̱ꞌ e̱ꞌ ―ni̱ kachi̱ a̱.
LUK 6:6 Te̱ i̱nga̱ kivi̱ꞌ sábado, ña̱ xina̱ndiee̱ꞌ ne̱ yivi̱ꞌ ndii, ni̱ xkaꞌndi̱a̱ Jesús ti̱xi̱n vi̱ꞌe̱ miiꞌ nakayá ne̱ ñu̱u̱ ja̱a̱nꞌ, te̱ saniaꞌá ña̱ꞌaꞌ a̱. Te̱ ni̱ ka̱ꞌni̱ i̱i̱n te̱ kuiꞌe nda̱ꞌaꞌ kua̱ꞌa̱ i̱kanꞌ.
LUK 6:7 Te̱ saniaꞌá tu̱ꞌu̱n nde̱iꞌ Ndiosí xiinꞌ te̱ fariseo ndii, ni̱ chu̱u̱n xaꞌaꞌ va̱ ra̱ te̱ ku̱ni̱ ra̱ naaꞌ sa̱ndaꞌa a̱ te̱ kuiꞌe nda̱ꞌaꞌ ja̱a̱nꞌ kivi̱ꞌ ja̱a̱nꞌ, sa̱kanꞌ te̱ ku̱vi̱ ko̱o̱ i̱i̱n xaꞌa̱ꞌ ña̱ ti̱i̱n kua̱chi̱ ra̱ Jesús.
LUK 6:8 Ndisu̱ Jesús ndii, xa̱ xiní a̱ sa̱a̱ xanini nimá te̱ yivi̱ꞌ ja̱a̱nꞌ. Te̱ ni̱ kaꞌa̱n a̱ xiinꞌ te̱ kuiꞌe nda̱ꞌaꞌ ja̱a̱nꞌ ndii: ―Ndo̱ndi̱chi̱, te̱ kui̱i̱n u̱nꞌ ma̱ꞌinꞌ kaa̱ꞌ ―ni̱ kachi̱ a̱. Te̱ ni̱ ndo̱ndi̱chi̱ te̱ ja̱a̱nꞌ, te̱ ni̱ xi̱kuii̱n ndi̱chi̱ ra̱ i̱kanꞌ.
LUK 6:9 Sa̱kanꞌ te̱ ni̱ kaꞌa̱n Jesús xiinꞌ te̱ kuni ti̱i̱n kua̱chi̱ ña̱ꞌaꞌ ja̱a̱nꞌ ndii: ―¿Ndee ña̱ taxiꞌ tu̱ꞌu̱n nde̱iꞌ Ndiosí sa̱a̱ e̱ꞌ kivi̱ꞌ sábado, ña̱ xina̱ndiee̱ꞌ e̱ꞌ? ¿Ñáá ña̱ va̱ꞌa̱ taxiꞌ a̱ sa̱a̱ e̱ꞌ, uun ña̱ ña̱ ni̱a̱ꞌa taxiꞌ a̱ sa̱a̱ e̱ꞌ? ¿Ñáá sa̱kakú e̱ꞌ ne̱ yivi̱ꞌ, uun ka̱ꞌni̱ꞌ ndiꞌiꞌ e̱ꞌ ni̱a̱, kachi a̱? Na̱kui̱i̱n ndo̱ꞌ ―ni̱ kachi̱ Jesús.
LUK 6:10 Te̱ kii̱ꞌ ndi̱ꞌi̱ ni̱ xi̱to̱ ndi̱a̱a̱ a̱ nuu̱ꞌ i̱ꞌi̱n te̱ itaꞌ sa̱a̱ xinundu̱u̱ i̱kanꞌ ndii, ni̱ kaꞌa̱n a̱ xiinꞌ te̱ kuiꞌe nda̱ꞌaꞌ ja̱a̱nꞌ ndii: ―Sa̱na̱kaá u̱nꞌ nda̱ꞌaꞌ u̱nꞌ ―ni̱ kachi̱ a̱. Sa̱kanꞌ te̱ ni̱ sa̱na̱kaá ra̱ nda̱ꞌaꞌ ra̱, te̱ ni̱ nda̱ꞌa̱ a̱.
LUK 6:11 Te̱ ni̱ na̱ka̱ꞌmi̱ va̱ xíniꞌ te̱ saniaꞌá tu̱ꞌu̱n nde̱iꞌ Ndiosí xiinꞌ te̱ fariseo, te̱ ni̱ nda̱tuꞌunꞌ xiinꞌ taꞌanꞌ ra̱ sa̱a̱ ku̱vi̱ na̱ka̱si̱ ra̱ Jesús.
LUK 6:12 Kii̱ꞌ sa̱kanꞌ ndii, ni̱ ka̱a̱ Jesús i̱i̱n i̱kuꞌ, te̱ nda̱tuꞌunꞌ a̱ xiinꞌ Ndiosí. Te̱ ni̱ ndoo̱ a̱ i̱kanꞌ niiꞌ ñu̱u ndatuꞌunꞌ a̱ xiinꞌ a̱.
LUK 6:13 Te̱ kii̱ꞌ ni̱ kitu̱ꞌ ndii, ni̱ ka̱na̱ a̱ sa̱kuuꞌ te̱ ndikún i̱chiꞌ a̱, te̱ ni̱ na̱ka̱xi̱n a̱ uxi̱ uvi̱ taꞌan te̱ ja̱a̱nꞌ. Te̱ ni̱ chi̱nduꞌu̱ꞌ a̱ kivi̱ꞌ ra̱ apóstoles, te̱ ti̱a̱nu̱ a̱ sa̱niaꞌá i̱chiꞌ a̱.
LUK 6:14 I̱i̱n te̱ ja̱a̱nꞌ na̱niꞌ Simón, te̱ ni̱ chi̱nduꞌu̱ꞌ Jesús i̱nga̱ kivi̱ꞌ ra̱ Pedro, xiinꞌ ña̱ni̱ ra̱, te̱ na̱niꞌ Andrés, te̱ i̱nga̱ ra̱ na̱niꞌ Jacobo, xiinꞌ Juan, ña̱ni̱ ra̱, te̱ i̱nga̱ tu̱ku̱ ra̱ na̱niꞌ Felipe, te̱ i̱nga̱ tu̱ku̱ ra̱ na̱niꞌ Bartolomé,
LUK 6:15 te̱ i̱nga̱ tu̱ku̱ ra̱ naniꞌ Mateo, te̱ i̱nga̱ tu̱ku̱ ra̱ na̱niꞌ Tomás, te̱ i̱nga̱ tu̱ku̱ ra̱ na̱niꞌ Jacobo, te̱ ja̱a̱nꞌ ndii, siꞌe̱ Alfeo nduuꞌ ra̱, te̱ i̱nga̱ tu̱ku̱ ra̱ na̱niꞌ Simón, te̱ ja̱a̱nꞌ ndii, kuenta i̱i̱n ti̱ꞌvi̱ te̱ naniꞌ Zelote nduuꞌ ra̱.
LUK 6:16 Te̱ i̱nga̱ tu̱ku̱ ra̱ na̱niꞌ Judas, te̱ nduuꞌ ña̱ni̱ Jacobo, te̱ i̱nga̱ tu̱ku̱ ra̱ na̱niꞌ Judas Iscariote, te̱ ja̱a̱nꞌ nduuꞌ te̱ ni̱ sa̱na̱kuaꞌa Jesús soꞌo̱ꞌ ndiꞌiꞌ nda̱ꞌaꞌ te̱ kuuꞌ kaꞌnuꞌ.
LUK 6:17 Ndi̱ꞌi̱ ja̱a̱nꞌ, te̱ ni̱ na̱kaa̱ꞌ Jesús i̱kuꞌ ja̱a̱nꞌ xiinꞌ te̱ nda̱ꞌaꞌ xaꞌa̱ꞌ a̱ ja̱a̱nꞌ, te̱ ni̱ xi̱kuii̱n a̱ i̱i̱n xaanꞌ miiꞌ kandaá. Te̱ i̱kanꞌ ni̱ na̱kaya̱ kuaꞌa̱ꞌ xa̱va̱ꞌa̱ ne̱ ndikún i̱chiꞌ a̱ xiinꞌ kuaꞌa̱ꞌ xa̱va̱ꞌa̱ ne̱ yivi̱ꞌ, ne̱ ni̱ ki̱e̱e̱ ñu̱u̱ Jerusalén, xiinꞌ i̱nga̱ ñu̱u̱ ña̱ ñuꞌuꞌ nuu̱ꞌ ñu̱ꞌuꞌ Judea, xiinꞌ ne̱ ni̱ ki̱e̱e̱ yo̱soꞌ ñu̱u̱ Tiro xiinꞌ ñu̱u̱ Sidón. Ni̱ xa̱a̱ ne̱ ja̱a̱nꞌ te̱ ku̱ni̱ so̱ꞌo̱ ni̱a̱ ña̱ kaꞌa̱n a̱. Te̱ ni̱ xa̱a̱ tu̱ ni̱a̱ te̱ sa̱ndaꞌa ña̱ꞌaꞌ a̱ nuu̱ꞌ kuiꞌe̱ ña̱ ndoꞌoꞌ ni̱a̱.
LUK 6:18 Te̱ ni̱ sa̱ndaꞌa tu̱ a̱ ne̱ ndoꞌoꞌ xaaꞌ ña̱ ndi̱va̱ꞌa̱ ña̱ ñuꞌuꞌ nimá ni̱a̱.
LUK 6:19 Te̱ sa̱kuuꞌ ne̱ yivi̱ꞌ ni̱ xika̱ tondi̱a̱ ña̱ꞌaꞌ, sa̱kanꞌ ña̱ xiinꞌ ndi̱e̱e̱ꞌ ña̱ kumiꞌ a̱ ni̱ sa̱ndaꞌa a̱ sa̱kuuꞌ ne̱ kuni ku̱vi̱ ja̱a̱nꞌ.
LUK 6:20 Sa̱kanꞌ te̱ ni̱ ndo̱ni̱ꞌi̱ Jesús nuu̱ꞌ a̱ miiꞌ itaꞌ te̱ nda̱ꞌaꞌ xaꞌa̱ꞌ a̱, te̱ ni̱ kaꞌa̱n a̱ ndii: ―Sañuꞌuꞌ va̱ Ndiosí ndoꞌó, ne̱ ndaꞌvi kuuꞌ, sa̱kanꞌ ña̱ xaꞌndia chuunꞌ a̱ nimá ndo̱ꞌ.
LUK 6:21 ’Sañuꞌuꞌ va̱ Ndiosí ndoꞌó, ne̱ xiꞌí so̱ko̱ vi̱ti̱n, sa̱kanꞌ ña̱ sa̱ndaꞌni a̱ ndoꞌó. ’Sañuꞌuꞌ va̱ Ndiosí ndoꞌó, ne̱ xakuꞌ vi̱ti̱n, sa̱kanꞌ ña̱ kuaku̱ ndo̱ꞌ.
LUK 6:22 ’Sañuꞌuꞌ va̱ Ndiosí ndoꞌó kii̱ꞌ ku̱nda̱siꞌ ne̱ yivi̱ꞌ ndoꞌó, te̱ saxioꞌ ni̱a̱ ndoꞌó, te̱ kaꞌán ki̱ni̱ ni̱a̱ xiinꞌ ndo̱ꞌ, te̱ kani̱a̱ꞌa ni̱a̱ xiinꞌ ndo̱ꞌ xaꞌa̱ꞌ a̱ ña̱ ndikún ndo̱ꞌ yuꞌu̱, ña̱ nduuꞌ tu̱ te̱ yivi̱ꞌ.
LUK 6:23 Kii̱ꞌ sa̱kanꞌ ndii, va̱ꞌa̱ va̱ ku̱ni̱ i̱ꞌi̱n ndoꞌó, te̱ sii̱ꞌ tu̱ ku̱ni̱ ndo̱ꞌ, sa̱kanꞌ ña̱ i̱i̱n ña̱ va̱ꞌa̱ kooꞌ chukuuꞌ niꞌi̱ꞌ ndo̱ꞌ ndi̱viꞌ. Kua̱chi̱ ndii sa̱kanꞌ tu̱ ni̱ sa̱ndoꞌoꞌ ne̱ xii̱ꞌ ya̱taꞌ e̱ꞌ, te̱ ni̱ kaꞌa̱n tiakú tu̱ꞌu̱n Ndiosí xta̱ꞌanꞌ.
LUK 6:24 ’Ndisu̱ ndoꞌó, ne̱ vika̱ꞌ ndii, ndaꞌvi va̱ kuuꞌ ndo̱ꞌ, sa̱kanꞌ ña̱ xa̱ kumiꞌ ndo̱ꞌ ña̱ xakuatiaꞌ nimá ndo̱ꞌ i̱i̱n yivi̱ꞌ yoꞌoꞌ kui̱ti̱ꞌ.
LUK 6:25 ’Ndoꞌó, ne̱ xikaꞌ chituꞌ vi̱ti̱n ndii, ndaꞌvi va̱ kuuꞌ ndo̱ꞌ, sa̱kanꞌ ña̱ ku̱xiꞌi̱ va̱ ndo̱ꞌ so̱ko̱. ’Ndoꞌó, ne̱ xakú vi̱ti̱n ndii, ndaꞌvi va̱ kuuꞌ ndo̱ꞌ, sa̱kanꞌ ña̱ kua̱ku̱ suchiꞌ i̱ni̱ va̱ ndo̱ꞌ.
LUK 6:26 ’Ndoꞌó, ne̱ kaꞌán va̱ꞌa̱ sa̱kuuꞌ ne̱ yivi̱ꞌ xaꞌa̱ꞌ vi̱ti̱n ndii, ndaꞌvi va̱ kuuꞌ ndo̱ꞌ, sa̱kanꞌ ña̱ i̱i̱n kachi ni̱ xa̱a̱ tu̱ ne̱ xii̱ꞌ ya̱taꞌ e̱ꞌ xta̱ꞌanꞌ xaꞌa̱ꞌ te̱ ni̱ kaꞌa̱n tiakú tu̱n vixi̱.
LUK 6:27 ’Ndisu̱ kaꞌán i̱ xiinꞌ ndoꞌó, ne̱ xini so̱ꞌo̱ ña̱ kaꞌán i̱ vi̱ti̱n ndii: Ku̱ndani̱ ndo̱ꞌ ne̱ ndasiꞌ ndoꞌó. Te̱ sa̱a̱ ndo̱ꞌ ña̱ va̱ꞌa̱ xaꞌa̱ꞌ ne̱ xiꞌé xini ndoꞌó.
LUK 6:28 Te̱ kaꞌa̱n va̱ꞌa̱ ndo̱ꞌ xiinꞌ ne̱ sanachaꞌanꞌ ndoꞌó. Te̱ kaꞌa̱n ndo̱ꞌ xiinꞌ Ndiosí xaꞌa̱ꞌ ne̱ kani̱a̱ꞌa xiinꞌ ndo̱ꞌ.
LUK 6:29 Te̱ naaꞌ ni̱ sa̱ꞌndiaꞌ yo̱o̱ ka̱ i̱i̱n taꞌviꞌ nuu̱ꞌ ndo̱ꞌ ndii, ta̱xi̱ tu̱ ndo̱ꞌ tu̱ku̱ taꞌviꞌ nuu̱ꞌ ndo̱ꞌ sa̱ꞌndiaꞌ ni̱a̱. Te̱ naaꞌ yo̱o̱ ka̱ tu̱ꞌu̱n toto̱ tití ndo̱ꞌ ndii, ta̱xi̱ tu̱ ndo̱ꞌ ndi̱ni̱ ndo̱ꞌ nda̱ꞌaꞌ ni̱a̱.
LUK 6:30 Te̱ yo̱o̱ ka̱ xikán ña̱ꞌa̱ ndo̱ꞌ ndii, ta̱xi̱ tu̱ ndo̱ꞌ a̱. Te̱ yo̱o̱ ka̱ xakuiꞌnaꞌ ña̱ꞌa̱ ndo̱ꞌ ndii, näka̱n ka̱ ndo̱ꞌ a̱ nuu̱ꞌ ni̱a̱.
LUK 6:31 Te̱ sa̱a̱ kuní ndo̱ꞌ sa̱a̱ ne̱ yivi̱ꞌ xiinꞌ ndo̱ꞌ ndii, sa̱kanꞌ tu̱ sa̱a̱ ndoꞌó xiinꞌ ni̱a̱.
LUK 6:32 ’Te̱ naaꞌ ku̱ndani̱ ndo̱ꞌ ne̱ ndani̱ ndoꞌó kui̱ti̱ꞌ ndii, kö̱o̱ꞌ nde̱e̱ i̱i̱n ña̱ va̱ꞌa̱ xaaꞌ ndo̱ꞌ na sa̱kanꞌ, kua̱chi̱ ndii nde̱e̱ ne̱ kö̱o̱ꞌ Ndiosí nuu̱ꞌ xaaꞌ ña̱ ja̱a̱nꞌ.
LUK 6:33 Te̱ naaꞌ sa̱a̱ ndo̱ꞌ ña̱ va̱ꞌa̱ xaꞌa̱ꞌ ne̱ xaaꞌ ña̱ va̱ꞌa̱ xaꞌa̱ꞌ ndo̱ꞌ kui̱ti̱ꞌ ndii, kö̱o̱ꞌ nde̱e̱ i̱i̱n ña̱ va̱ꞌa̱ xaaꞌ ndo̱ꞌ na sa̱kanꞌ, kua̱chi̱ ndii nde̱e̱ ne̱ kö̱o̱ꞌ Ndiosí nuu̱ꞌ xaaꞌ ña̱ ja̱a̱nꞌ.
LUK 6:34 Te̱ naaꞌ satatu ndo̱ꞌ ña̱ꞌa̱ ndo̱ꞌ nuu̱ꞌ ne̱ ndiatuꞌ i̱ni̱ ndo̱ꞌ na̱ta̱xi̱ a̱ te̱ ko̱o̱ yaꞌviꞌ a̱ ndii, kö̱o̱ꞌ nde̱e̱ i̱i̱n ña̱ va̱ꞌa̱ xaaꞌ ndo̱ꞌ na sa̱kanꞌ, kua̱chi̱ ndii nde̱e̱ ne̱ kö̱o̱ꞌ Ndiosí nuu̱ꞌ satatu taꞌanꞌ ña̱ꞌa̱ ni̱a̱, te̱ natiinꞌ kuaꞌa̱ꞌ ka̱ ni̱a̱ xata̱ꞌ a̱.
LUK 6:35 Ndisu̱ ndoꞌó ndii, ku̱ndani̱ ndo̱ꞌ ne̱ ndasiꞌ ndoꞌó, te̱ sa̱a̱ ndo̱ꞌ ña̱ va̱ꞌa̱ xaꞌa̱ꞌ ne̱ ja̱a̱nꞌ, te̱ sa̱tatu ndo̱ꞌ ña̱ꞌa̱ ndo̱ꞌ te̱ kü̱ndi̱a̱tu̱ i̱ni̱ ndo̱ꞌ na̱ta̱xi̱ ni̱a̱ a̱, te̱ na̱ti̱i̱n ndo̱ꞌ i̱i̱n ña̱ va̱ꞌa̱ va̱, ku̱ndu̱u̱ ndo̱ꞌ siꞌe̱ Ndiosí ña̱ kaꞌnuꞌ kooꞌ chukuuꞌ. Sa̱kanꞌ ña̱ ña̱ ja̱a̱nꞌ ndii, va̱ꞌa̱ i̱ni̱ a̱ xini a̱ ne̱ täxiꞌ ña̱ chi̱nda̱ni a̱, te̱ va̱ꞌa̱ tu̱ i̱ni̱ a̱ xini a̱ ne̱ ni̱a̱ꞌa.
LUK 6:36 Na ku̱ndu̱u̱ ndo̱ꞌ ne̱ kuvita i̱ni̱ xaꞌa̱ꞌ ne̱ yivi̱ꞌ nde̱e̱ naa xaaꞌ yu̱vaꞌ e̱ꞌ Ndiosí kuvita i̱ni̱ a̱ xaꞌa̱ꞌ ni̱a̱.
LUK 6:37 ’Nä̱tava̱ꞌ ndo̱ꞌ kuenta kuuꞌ ne̱ yivi̱ꞌ, te̱ nä̱tava̱ꞌ tu̱ Ndiosí kuenta kuuꞌ ndoꞌó. Kä̱tunꞌ ndo̱ꞌ ne̱ yivi̱ꞌ, te̱ kä̱tunꞌ Ndiosí ndoꞌó. Ko̱o̱ kaꞌnuꞌ i̱ni̱ ndoꞌó xaꞌa̱ꞌ ne̱ yivi̱ꞌ, te̱ ko̱o̱ kaꞌnuꞌ tu̱ i̱ni̱ a̱ xaꞌa̱ꞌ ndo̱ꞌ.
LUK 6:38 Ta̱xi̱ ndoꞌó ña̱ꞌa̱ ndo̱ꞌ nda̱ꞌaꞌ ne̱ yivi̱ꞌ, te̱ ta̱xi̱ tu̱ Ndiosí ña̱ ja̱a̱nꞌ nda̱ꞌaꞌ ndo̱ꞌ. Ña̱ ja̱a̱nꞌ, kii̱ꞌ ta̱xi̱ ña̱ꞌaꞌ a̱ ndii, chu̱nku̱ꞌva̱ va̱ꞌa̱ ña̱ꞌaꞌ a̱, te̱ chu̱nkutu̱ꞌ ña̱ꞌaꞌ a̱, te̱ ki̱si̱ a̱ ku̱ꞌva̱ ja̱a̱nꞌ te̱ na̱kuꞌu̱n va̱ꞌa̱ ka̱ a̱, te̱ sa̱kutuꞌ katiꞌi̱ꞌ a̱ nuu̱ꞌ toto̱ ndo̱ꞌ nde̱e̱ kuiti̱a̱ vi̱ꞌ ña̱ꞌa̱ ja̱a̱nꞌ. Kua̱chi̱ ndii, xiinꞌ ku̱ꞌva̱ ña̱ chuꞌunꞌ ndo̱ꞌ ña̱ ja̱a̱nꞌ, chu̱ꞌu̱n tu̱ Ndiosí ña̱ ta̱xi̱ a̱ nda̱ꞌaꞌ ndo̱ꞌ ―ni̱ kachi̱ Jesús.
LUK 6:39 Te̱ ni̱ kaꞌa̱n Jesús xiinꞌ ni̱a̱ i̱i̱n ña̱ kaꞌán ndi̱a̱a̱ ndii: ―Xiní e̱ꞌ ña̱ kü̱vi̱ ku̱ndi̱a̱ka̱ i̱i̱n te̱ kuiꞌe nuu̱ꞌ tu̱ku̱ te̱ kuiꞌe nuu̱ꞌ kuꞌu̱n ra̱ i̱chiꞌ, kua̱chi̱ ndii koyo̱ uvi̱ sa̱aꞌ ra̱ ta̱ꞌviꞌ.
LUK 6:40 I̱i̱n te̱ sakuaa̱n ndii, süu̱ꞌ te̱ xiní ka̱ nduuꞌ te̱ ja̱a̱nꞌ te̱ sa̱kanꞌ te̱ saniaꞌá ña̱ꞌaꞌ. Ndisu̱ kii̱ꞌ ndi̱ꞌi̱ sa̱kuaa̱n ra̱ ña̱ xini tuní ja̱a̱nꞌ ndii, ku̱ndu̱u̱ ra̱ nde̱e̱ naa te̱ saniaꞌá ña̱ꞌaꞌ ja̱a̱nꞌ.
LUK 6:41 Vä̱ꞌa̱ xaaꞌ u̱nꞌ xitoꞌ u̱nꞌ naá xiꞌe̱ i̱tunꞌ ndu̱chiꞌ nuu̱ꞌ taꞌanꞌ u̱nꞌ, te̱ xäaꞌ u̱nꞌ kuenta kuuꞌ ti̱kundu̱ tunꞌ naá ndu̱chiꞌ nuu̱ꞌ mi̱iꞌ u̱nꞌ.
LUK 6:42 Vä̱ꞌa̱ xaaꞌ u̱nꞌ ña̱ kaꞌán u̱nꞌ xiinꞌ taꞌanꞌ u̱nꞌ ndii: “Ta̱xi̱ na xta̱ꞌniꞌ i̱ xiꞌe̱ i̱tunꞌ ña̱ naá ndu̱chiꞌ nuu̱ꞌ u̱nꞌ, ña̱ni̱ i̱”, kii̱ꞌ xäaꞌ u̱nꞌ kuenta kuuꞌ ti̱kundu̱ tunꞌ naá ndu̱chiꞌ nuu̱ꞌ mi̱iꞌ u̱nꞌ. Te̱ xasuviꞌ xiinꞌ mi̱iꞌ, va̱ꞌa̱ ka̱ xi̱ꞌna̱ xta̱ꞌniꞌ u̱nꞌ ti̱kundu̱ tunꞌ naá ndu̱chiꞌ nuu̱ꞌ mi̱iꞌ u̱nꞌ. Te̱ sa̱kanꞌ ku̱vi̱ ko̱to̱ꞌni̱ kaxiꞌ u̱nꞌ te̱ xta̱ꞌniꞌ u̱nꞌ xiꞌe̱ i̱tunꞌ ña̱ naá ndu̱chiꞌ nuu̱ꞌ taꞌanꞌ u̱nꞌ ja̱a̱nꞌ.
LUK 6:43 ’Nde̱e̱ i̱i̱n i̱tunꞌ va̱ꞌa̱ kü̱vi̱ ku̱u̱n nduu̱ꞌ ni̱a̱ꞌa nda̱ꞌaꞌ, te̱ nde̱e̱ i̱i̱n tunꞌ ni̱a̱ꞌa kü̱vi̱ ku̱u̱n nduu̱ꞌ va̱ꞌa̱ nda̱ꞌaꞌ.
LUK 6:44 Kua̱chi̱ ndii, i̱ꞌi̱n i̱tunꞌ ta̱ta̱ ndii, ku̱vi̱ na̱ku̱ni̱ e̱ꞌ nu̱ꞌ xiinꞌ nduu̱ꞌ ña̱ kuunꞌ nda̱ꞌaꞌ nu̱ꞌ. Sa̱kanꞌ ña̱ kü̱vi̱ ka̱ꞌndi̱a̱ e̱ꞌ higo nda̱ꞌaꞌ tunꞌ i̱ñu̱ꞌ, ni̱ nde̱e̱ kü̱vi̱ tu̱ ka̱ꞌndi̱a̱ e̱ꞌ uva nda̱ꞌaꞌ i̱ñu̱ꞌ kuii̱ꞌ.
LUK 6:45 Te̱ sa̱kanꞌ tu̱ i̱i̱n ne̱ yivi̱ꞌ va̱ꞌa̱ ndii, xaaꞌ ni̱a̱ ña̱ va̱ꞌa̱ ña̱ ñuꞌuꞌ nimá ni̱a̱, te̱ ne̱ ni̱a̱ꞌa ndii, xaaꞌ ni̱a̱ ña̱ ni̱a̱ꞌa ña̱ ñuꞌuꞌ nimá ni̱a̱. Sa̱kanꞌ ña̱ ña̱ taxaꞌa chituꞌ ni̱a̱ nimá ni̱a̱ ja̱a̱nꞌ nduuꞌ ña̱ kaꞌán ni̱a̱.
LUK 6:46 ’¿Ndichun na kaꞌán ndo̱ꞌ xiinꞌ i̱ ndii: “Yoꞌó nduuꞌ xto̱ꞌo̱ i̱, yoꞌó nduuꞌ xto̱ꞌo̱ i̱”, te̱ xäaꞌ ndo̱ꞌ ña̱ kaꞌán i̱?
LUK 6:47 Yo̱o̱ ka̱ kua̱xi̱ nuu̱ꞌ i̱, te̱ xini so̱ꞌo̱ ni̱a̱ ña̱ kaꞌán i̱, te̱ xaaꞌ ni̱a̱ a̱ ndii, sa̱niaꞌá i̱ ndoꞌó yoo xiinꞌ nakuitá ni̱a̱.
LUK 6:48 Nakuitá ne̱ ja̱a̱nꞌ xiinꞌ i̱i̱n te̱ ni̱ xa̱va̱ꞌa̱ vi̱ꞌe̱ ra̱. Te̱ ja̱a̱nꞌ ndii, kunu va̱ ni̱ xa̱ti̱a̱ ra̱ chi̱chi̱ xaꞌa̱ꞌ vi̱ꞌe̱ nde̱e̱ ni̱ tondi̱a̱ ra̱ yuu̱ꞌ chie̱ miiꞌ ni̱ sa̱kaniaꞌ ra̱ xaꞌa̱ꞌ vi̱ꞌe̱ ja̱a̱nꞌ. Te̱ kii̱ꞌ ni̱ ki̱e̱e̱ kuaꞌa̱ꞌ te̱ñuꞌu̱ꞌ i̱ti̱a̱ nde̱e̱ ni̱ nda̱a̱ raꞌ, te̱ ni̱ ko̱ndi̱a̱ ndi̱e̱eꞌ raꞌ xaꞌa̱ꞌ vi̱ꞌe̱ ja̱a̱nꞌ ndii, nï̱ ndu̱va̱ a̱, sa̱kanꞌ ña̱ ni̱ xa̱ꞌa̱ ra̱ a̱ xata̱ꞌ yuu̱ꞌ.
LUK 6:49 Ndisu̱ yo̱o̱ ka̱ xini so̱ꞌo̱ ña̱ kaꞌán i̱, te̱ xäaꞌ ni̱a̱ a̱ ndii, nakuitá ni̱a̱ xiinꞌ i̱i̱n te̱ nï̱ xa̱va̱ꞌa̱ vi̱ꞌe̱ ra̱. Te̱ ja̱a̱nꞌ ndii, ni̱ xa̱ꞌa̱ ra̱ vi̱ꞌe̱ ja̱a̱nꞌ nuu̱ꞌ ñu̱ꞌuꞌ kui̱ti̱ꞌ, te̱ nï̱ sa̱kaniaꞌ ra̱ xaꞌa̱ꞌ a̱. Te̱ kii̱ꞌ ni̱ ki̱e̱e̱ kuaꞌa̱ꞌ te̱ñuꞌu̱ꞌ i̱ti̱a̱, te̱ ni̱ nda̱a̱ raꞌ, te̱ ni̱ ko̱ndi̱a̱ ndi̱e̱eꞌ raꞌ xaꞌa̱ꞌ vi̱ꞌe̱ ja̱a̱nꞌ ndii, ni̱ ndu̱va̱ a̱, te̱ ni̱ nduxi̱n xa̱chiꞌ a̱ ―ni̱ kachi̱ Jesús.
LUK 7:1 Te̱ kii̱ꞌ ndi̱ꞌi̱ ni̱ kaꞌa̱n Jesús sa̱kuuꞌ ña̱ ja̱a̱nꞌ nuu̱ꞌ ne̱ ja̱a̱nꞌ ndii, ni̱ ke̱ta̱ a̱ kuaꞌa̱n, te̱ ni̱ xa̱a̱ a̱ ñu̱u̱ Capernaum.
LUK 7:2 Te̱ i̱kanꞌ ni̱ nduꞌu̱ꞌ i̱i̱n te̱ xaꞌndia chuunꞌ nuu̱ꞌ ciento te̱ xíinꞌ. Te̱ xa̱ kuni ku̱vi̱ kuii i̱i̱n te̱ xikaꞌ nuuꞌ nuu̱ꞌ ra̱, te̱ kundani̱ yaꞌa̱ ra̱.
LUK 7:3 Te̱ kii̱ꞌ ni̱ xi̱ni̱ te̱ ja̱a̱nꞌ kuento xaꞌa̱ꞌ Jesús ndii, ni̱ ti̱ꞌviꞌ ra̱ i̱i̱n uvi̱ te̱ xi̱xa̱ nuu̱ꞌ ne̱ judío te̱ kaꞌa̱n ndaꞌvi ra̱ xiinꞌ Jesús, te̱ ki̱xi̱n sa̱ndaꞌa a̱ te̱ xikaꞌ nuuꞌ nuu̱ꞌ ra̱ ja̱a̱nꞌ.
LUK 7:4 Te̱ ni̱ nde̱kui̱e̱ te̱ ja̱a̱nꞌ miiꞌ iinꞌ Jesús, te̱ ni̱ kaꞌa̱n ndaꞌvi ra̱ xiinꞌ a̱ ndii: ―I̱i̱n te̱ xataꞌa̱n ña̱ chi̱ndi̱e̱eꞌ ña̱ꞌaꞌ u̱nꞌ nduuꞌ ra̱,
LUK 7:5 sa̱kanꞌ ña̱ ndani̱ ra̱ ne̱ ñu̱u̱ e̱ꞌ, te̱ ni̱ xa̱ꞌa̱ mi̱iꞌ tu̱ ra̱ i̱i̱n vi̱ꞌe̱ miiꞌ nakayá ndu̱ ―ni̱ kachi̱ ra̱.
LUK 7:6 Te̱ ni̱ ke̱ta̱ Jesús kuaꞌa̱n a̱ xiinꞌ ra̱. Te̱ kii̱ꞌ xa̱ kuyatinꞌ a̱ vi̱ꞌe̱ te̱ xaꞌndia chuunꞌ ja̱a̱nꞌ ndii, ni̱ ti̱ꞌviꞌ ra̱ i̱i̱n uvi̱ te̱ xiní taꞌanꞌ xiinꞌ ra̱, te̱ kuaꞌa̱n kaꞌa̱n te̱ ja̱a̱nꞌ xiinꞌ Jesús. Te̱ ni̱ kaꞌa̱n ra̱ xiinꞌ a̱ ndii: ―Kaꞌán te̱ xaꞌndia chuunꞌ ndii: “Tákuiꞌe, sä̱ndiꞌni̱ xiinꞌ mi̱iꞌ u̱nꞌ kö̱o̱ꞌ nduuꞌ xa̱chiꞌ yuꞌu̱ na ndiꞌvi̱ u̱nꞌ vi̱ꞌe̱ i̱,
LUK 7:7 xaꞌa̱ꞌ a̱ ja̱a̱nꞌ na ni̱ nde̱e̱ nï̱ ku̱ndi̱e̱ni i̱ ña̱ kuꞌu̱n na̱taꞌanꞌ i̱ xiinꞌ u̱nꞌ. Sa̱kanꞌ na kuiiꞌ kaꞌa̱n chuunꞌ kui̱ti̱ꞌ u̱nꞌ, te̱ nda̱ꞌa̱ te̱ xikaꞌ nuuꞌ nuu̱ꞌ i̱.
LUK 7:8 Kua̱chi̱ ndii yoo tu̱ te̱ xaꞌndia chuunꞌ nuu̱ꞌ yuꞌu̱, te̱ yooꞌ tu̱ te̱ xíinꞌ te̱ xaꞌndia chuunꞌ yuꞌu̱ nuu̱ꞌ. Te̱ kii̱ꞌ kaꞌán i̱ xiinꞌ i̱i̱n ra̱: Kuaꞌanꞌ ndii, kuaꞌa̱n ra̱. Te̱ kii̱ꞌ kaꞌán i̱ xiinꞌ i̱nga̱ ra̱: Ni̱a̱ꞌa̱ ndii, kua̱xi̱ ra̱. Te̱ kii̱ꞌ kaꞌán i̱ xiinꞌ te̱ xikaꞌ nuuꞌ nuu̱ꞌ i̱: Sa̱a̱ u̱nꞌ ña̱ yo̱ꞌo̱ꞌ ndii, xaaꞌ ra̱ ña̱ ja̱a̱nꞌ”, kachi ra̱ ―ni̱ kachi̱ te̱ xiní taꞌanꞌ xiinꞌ ra̱ ja̱a̱nꞌ xiinꞌ a̱.
LUK 7:9 Te̱ kii̱ꞌ ni̱ xi̱ni̱ so̱ꞌo̱ Jesús ña̱ ja̱a̱nꞌ ndii, ni̱ na̱nda̱ni̱ a̱ ni̱ xi̱ni̱ a̱ te̱ xaꞌndia chuunꞌ ja̱a̱nꞌ. Te̱ ni̱ ndi̱ko̱ kuiín a̱, te̱ ni̱ kaꞌa̱n a̱ xiinꞌ ne̱ ndikún ña̱ꞌaꞌ ja̱a̱nꞌ ndii: ―Ña̱ nda̱ku kaꞌán i̱ xiinꞌ ndo̱ꞌ ndii, tïa̱ꞌan ku̱ni̱ i̱ nde̱e̱ i̱i̱n ne̱ taꞌanꞌ e̱ꞌ, ne̱ Israel, ne̱ i̱ni̱ xini yuꞌu̱ nde̱e̱ naa i̱ni̱ te̱ ja̱a̱nꞌ ―ni̱ kachi̱ a̱.
LUK 7:10 Te̱ kii̱ꞌ ni̱ na̱ndi̱koꞌ te̱ ni̱ ti̱ꞌviꞌ te̱ xíinꞌ ja̱a̱nꞌ vi̱ꞌe̱ ndii, xa̱ ni̱ nda̱ꞌa̱ te̱ xikaꞌ nuuꞌ ja̱a̱nꞌ.
LUK 7:11 Te̱ kii̱ꞌ ni̱ xkaꞌndi̱a̱ ndiaꞌviꞌ kivi̱ꞌ ndii, ni̱ ke̱ta̱ Jesús, te̱ kuaꞌa̱n a̱ ñu̱u̱ ña̱ na̱niꞌ Naín. Te̱ kuaꞌa̱n tu̱ kuaꞌa̱ꞌ ne̱ ndikún i̱chiꞌ a̱ xiinꞌ kuaꞌa̱ꞌ xa̱va̱ꞌa̱ ka̱ ne̱ yivi̱ꞌ xiinꞌ a̱.
LUK 7:12 Te̱ kii̱ꞌ ni̱ ku̱ya̱ti̱n a̱ yiꞌeꞌ ñu̱u̱ ja̱a̱nꞌ ndii, ni̱ xi̱ni̱ a̱ ña̱ kuaꞌa̱n na̱taa̱nꞌ ne̱ yivi̱ꞌ i̱i̱n te̱ ni̱ xiꞌi̱. Te̱ ni̱ xiꞌi̱ ja̱a̱nꞌ ndii, i̱i̱n nda̱a̱ꞌ ra̱ sa̱kanꞌ nduuꞌ siꞌe̱ i̱i̱n ñaꞌ kuaa̱nꞌ, te̱ kuaꞌa̱ꞌ va̱ ne̱ ñu̱u̱ ja̱a̱nꞌ kuaꞌa̱n xiinꞌ aꞌ.
LUK 7:13 Te̱ kii̱ꞌ ni̱ xi̱ni̱ xto̱ꞌo̱ e̱ꞌ ñaꞌ ja̱a̱nꞌ ndii, ni̱ ku̱vi̱ta i̱ni̱ a̱ xaꞌa̱ꞌ aꞌ, te̱ ni̱ kaꞌa̱n a̱ xiinꞌ aꞌ ndii: ―Kuä̱ku̱ u̱nꞌ ―ni̱ kachi̱ a̱.
LUK 7:14 Te̱ ni̱ ku̱ya̱ti̱n a̱ miiꞌ kanuꞌ te̱ ni̱ xiꞌi̱ ja̱a̱nꞌ, te̱ ni̱ tondi̱a̱ nda̱ꞌaꞌ a̱ ña̱ꞌaꞌ a̱, te̱ ni̱ xi̱kuita̱ te̱ ndisoꞌ ña̱ꞌaꞌ, te̱ ni̱ kaꞌa̱n Jesús ndii: ―Te̱ lu̱i̱, xiinꞌ yoꞌó kaꞌán i̱, ndo̱koo̱ u̱nꞌ ―ni̱ kachi̱ a̱.
LUK 7:15 Sa̱kanꞌ te̱ ni̱ ndo̱koo̱ te̱ ni̱ xiꞌi̱ ja̱a̱nꞌ, te̱ ni̱ xa̱ꞌaꞌ kaꞌán ra̱. Te̱ ni̱ sa̱na̱kuaꞌa ña̱ꞌaꞌ Jesús nda̱ꞌaꞌ si̱ꞌiꞌ ra̱.
LUK 7:16 Te̱ ni̱ yiꞌvi xa̱va̱ꞌa̱ sa̱kuuꞌ ne̱ yivi̱ꞌ ja̱a̱nꞌ kii̱ꞌ ni̱ xi̱ni̱ ni̱a̱ ña̱ ja̱a̱nꞌ, te̱ ni̱ xa̱kaꞌnuꞌ ni̱a̱ Ndiosí kaꞌán ni̱a̱ ndii: ―I̱i̱n te̱ kaꞌnuꞌ kaꞌán tiakú tu̱ꞌu̱n Ndiosí ni̱ tuvi̱ te̱i̱n e̱ꞌ ―ni̱ kachi̱ ni̱a̱. Te̱ ni̱ kaꞌa̱n tu̱ ni̱a̱ ndii: ―Ndiosí ndii, kua̱xi̱ chi̱ndi̱e̱eꞌ a̱ yooꞌ, ne̱ nduuꞌ kuenta a̱ ―ni̱ kachi̱ ni̱a̱.
LUK 7:17 Te̱ ni̱ kiku̱ kuento xaꞌa̱ꞌ Jesús ka̱niiꞌ nuu̱ꞌ ñu̱ꞌuꞌ Judea xiinꞌ sa̱kuuꞌ ñu̱u̱ ña̱ ñuꞌuꞌ ya̱ti̱n ja̱a̱nꞌ.
LUK 7:18 Te̱ nda̱ꞌaꞌ xaꞌa̱ꞌ Juan ndii, ni̱ nda̱tuꞌunꞌ ndiꞌi̱ ra̱ nuu̱ꞌ te̱ ja̱a̱nꞌ xaꞌa̱ꞌ sa̱kuuꞌ ña̱ xaaꞌ Jesús. Te̱ ni̱ ka̱na̱ Juan ja̱a̱nꞌ uvi̱ taꞌan ra̱,
LUK 7:19 te̱ ni̱ ti̱ꞌviꞌ ña̱ꞌaꞌ ra̱ nuu̱ꞌ Jesús, te̱ nda̱tuꞌu̱nꞌ ña̱ꞌaꞌ ra̱ ndii: “¿Ñáá yoꞌó nduuꞌ ña̱ ni̱ ti̱a̱nu̱ꞌ Ndiosí sa̱kakú nduꞌu̱, uun va̱ꞌa̱ ka̱ ndiatuꞌ ndu̱ xaa̱ i̱nga̱ ra̱?, kachi̱ ndo̱ꞌ”, ni̱ kachi̱ Juan xiinꞌ te̱ ja̱a̱nꞌ.
LUK 7:20 Sa̱kanꞌ na kii̱ꞌ ni̱ nde̱kui̱e̱ te̱ ja̱a̱nꞌ miiꞌ iinꞌ Jesús, te̱ ni̱ kaꞌa̱n ra̱ xiinꞌ a̱ ndii: ―Juan, te̱ sakuchiꞌ ne̱ yivi̱ꞌ kuenta Ndiosí, ni̱ ti̱ꞌviꞌ nduꞌu̱ te̱ nda̱tuꞌu̱nꞌ ndu̱ yoꞌó ndii: ¿Ñáá yoꞌó nduuꞌ ña̱ ni̱ kaꞌa̱n Ndiosí ti̱ꞌviꞌ a̱ sa̱kakú nduꞌu̱, uun ñáá kuní a̱ ndiatuꞌ ndu̱ xaa̱ i̱nga̱ ra̱? ―ni̱ kachi̱ ra̱.
LUK 7:21 Xa̱ sa̱va̱ ni̱ hora ja̱a̱nꞌ ni̱ sa̱ndaꞌa Jesús kuaꞌa̱ꞌ ne̱ kuni ku̱vi̱ xiinꞌ kiꞌinꞌ nuu̱ꞌ kuiꞌe̱ xiinꞌ kuiꞌe̱ xi̱i̱, te̱ ni̱ tava̱ꞌ tu̱ a̱ kuaꞌa̱ꞌ ña̱ ndi̱va̱ꞌa̱ nimá ne̱ yivi̱ꞌ, te̱ ni̱ sa̱ndaꞌa tu̱ a̱ kuaꞌa̱ꞌ ne̱ kuiꞌe ndu̱chiꞌ nuu̱ꞌ.
LUK 7:22 Te̱ ni̱ kaꞌa̱n Jesús xiinꞌ te̱ ja̱a̱nꞌ ndii: ―Kuaꞌan ndo̱ꞌ te̱ kaꞌa̱n ndo̱ꞌ xiinꞌ Juan ña̱ ni̱ xi̱ni̱ ndu̱chiꞌ nuu̱ꞌ ndo̱ꞌ xiinꞌ ña̱ ni̱ xi̱ni̱ so̱ꞌo̱ ndo̱ꞌ. Ne̱ kuiꞌe ndu̱chiꞌ nuu̱ꞌ ndii, nuniáꞌ ndu̱chiꞌ nuu̱ꞌ ni̱a̱, ne̱ kuiꞌe xaꞌa̱ꞌ ndii, nakakaꞌ ni̱a̱, ne̱ kumiꞌ kuiꞌe̱ teꞌi ndii, ndaꞌa ni̱a̱, ne̱ soꞌoꞌ ndii, nuniáꞌ so̱ꞌo̱ ni̱a̱, ne̱ ni̱ xiꞌi̱ ndii, natiaku ni̱a̱, te̱ ne̱ ndaꞌvi kuuꞌ ndii, kaꞌán ndo̱so̱ꞌ i̱ tu̱ꞌu̱n va̱ꞌa̱ nuu̱ꞌ ni̱a̱.
LUK 7:23 Te̱ sañuꞌuꞌ va̱ Ndiosí ne̱ nä̱ko̱o̱ ña̱ i̱ni̱ ni̱a̱ xini ni̱a̱ yuꞌu̱ ―ni̱ kachi̱ a̱.
LUK 7:24 Te̱ kii̱ꞌ ni̱ ki̱e̱e̱ te̱ ja̱a̱nꞌ kuaꞌa̱n ra̱ ndii, ni̱ xa̱ꞌaꞌ Jesús ndatuꞌúnꞌ a̱ ne̱ yivi̱ꞌ xaꞌa̱ꞌ Juan ndii: ―¿Yo̱o̱ ni̱ xaꞌa̱n ko̱to̱ ndo̱ꞌ kii̱ꞌ ni̱ xaꞌa̱n ndo̱ꞌ miiꞌ taxi̱nꞌ kaaꞌ? ¿Ñáá ni̱ xan ko̱to̱ ndo̱ꞌ i̱i̱n te̱ yivi̱ꞌ, te̱ xikoꞌ nde̱e̱ naa xikoꞌ tunꞌ yoo̱ꞌ xaaꞌ tachi̱ꞌ?
LUK 7:25 Süu̱ꞌ sa̱kanꞌ nduuꞌ a̱. ¿Yo̱o̱ ni̱ xan ko̱to̱ ndo̱ꞌ na sa̱kanꞌ? ¿Ñáá i̱i̱n te̱ yivi̱ꞌ te̱ niꞌnuꞌ toto̱ nda̱tu̱nꞌ va̱? Süu̱ꞌ sa̱kanꞌ nduuꞌ a̱, sa̱kanꞌ ña̱ te̱ yivi̱ꞌ, te̱ niꞌnuꞌ toto̱ nda̱tu̱nꞌ ja̱a̱nꞌ te̱ ndieeꞌ sii̱ꞌ ra̱ ndii, vi̱ꞌe̱ rey ndieeꞌ te̱ ja̱a̱nꞌ.
LUK 7:26 Sa̱kanꞌ na kuiiꞌ, ¿yo̱o̱ nduuꞌ ra̱ ni̱ xaꞌa̱n ko̱to̱ ndo̱ꞌ? ¿Ñáá i̱i̱n te̱ kaꞌán tiakú tu̱ꞌu̱n Ndiosí? Ña̱ nda̱ku kaꞌán i̱ xiinꞌ ndo̱ꞌ ndii, su̱vi̱ xna̱ꞌa̱ ra̱, ndisu̱ yaꞌa̱ ka̱ te̱ sa̱kanꞌ te̱ kaꞌán tiakú tu̱ꞌu̱n Ndiosí kui̱ti̱ꞌ nduuꞌ te̱ ja̱a̱nꞌ.
LUK 7:27 Sa̱kanꞌ ña̱ xaꞌa̱ꞌ Juan ja̱a̱nꞌ yoso̱ꞌ a̱ nuu̱ꞌ tu̱tu̱ Ndiosí miiꞌ kaꞌán a̱ ndii: Ko̱to̱ u̱nꞌ, ti̱ꞌviꞌ i̱ xi̱ꞌna̱ i̱i̱n te̱ xikaꞌ nuuꞌ nuu̱ꞌ i̱, te̱ te̱ ja̱a̱nꞌ sa̱kooꞌ tu̱ꞌva̱ ne̱ yivi̱ꞌ xaꞌa̱ꞌ u̱nꞌ. Sa̱kanꞌ kachi a̱.
LUK 7:28 ’Te̱ kaꞌán i̱ xiinꞌ ndo̱ꞌ ña̱ tïa̱ꞌan tuvi̱ i̱i̱n te̱ kaꞌnuꞌ ka̱ i̱i̱n yivi̱ꞌ te̱ sa̱kanꞌ Juan ja̱a̱nꞌ, ndisu̱ te̱i̱n ne̱ xa̱ xaꞌndia chuunꞌ Ndiosí nimá ndii, ne̱ yivi̱ꞌ ne̱ ndaꞌvi so̱ꞌo̱ kui̱ti̱ꞌ nduuꞌ ne̱ kaꞌnuꞌ ka̱ i̱kanꞌ te̱ sa̱kanꞌ Juan ja̱a̱nꞌ.
LUK 7:29 Te̱ sa̱kuuꞌ ne̱ ni̱ xi̱ni̱ so̱ꞌo̱ ña̱ ni̱ kaꞌa̱n te̱ ja̱a̱nꞌ, nde̱e̱ te̱ kendiaa̱ꞌ ya̱ꞌvi̱ xaꞌa̱ꞌ ñu̱u̱ Roma ndii, ni̱ niaꞌa̱ ni̱a̱ ña̱ ña̱ nda̱ku xaaꞌ Ndiosí, sa̱kanꞌ na ni̱ chi̱chi̱ ni̱a̱ kuenta a̱ ni̱ xa̱a̱ Juan ja̱a̱nꞌ.
LUK 7:30 Ndisu̱ te̱ fariseo xiinꞌ te̱ sanakuachiꞌ tu̱ꞌu̱n nde̱iꞌ Ndiosí ndii, ni̱ xa̱siinꞌ ra̱ ña̱ kuní Ndiosí xaꞌa̱ꞌ ra̱, sa̱kanꞌ ña̱ nï̱ na̱ma̱ ra̱ nimá ra̱, ña̱ ja̱a̱nꞌ na nï̱ sa̱kuchiꞌ ña̱ꞌaꞌ Juan kuenta a̱.
LUK 7:31 ’¿Ndee ña̱ na̱ka̱ta̱ i̱ xiinꞌ ne̱ ndieeꞌ i̱i̱n yivi̱ꞌ vi̱ti̱n? Te̱, ¿yo̱o̱ xiinꞌ nakuitá ni̱a̱?
LUK 7:32 Nakuitá ni̱a̱ xiinꞌ nde̱e̱ naa ne̱ kuachi̱ꞌ, ne̱ xasiki̱ꞌ xiinꞌ taꞌanꞌ ma̱ꞌinꞌ ya̱ꞌvi̱, te̱ kaꞌán xiinꞌ taꞌanꞌ ni̱a̱ ndii: “Ni̱ ti̱vi̱ ndu̱ tunꞌ yoo̱ꞌ, te̱ nï̱ taxaꞌaꞌ ndo̱ꞌ. Ni̱ xi̱ta̱ ndu̱ ya̱a̱ ndaꞌvi kuaꞌa̱n, te̱ nï̱ xa̱ku̱ ndo̱ꞌ”, kachi xiinꞌ taꞌanꞌ ni̱a̱.
LUK 7:33 Sa̱kanꞌ kuuꞌ ni̱a̱, kua̱chi̱ ndii ni̱ ki̱xi̱n Juan te̱ sakuchiꞌ ne̱ yivi̱ꞌ kuenta Ndiosí, te̱ nï̱ xi̱xi̱ va̱ꞌa̱ ra̱, te̱ ni̱ nde̱e̱ nï̱ xi̱ꞌi̱ tu̱ ra̱ vino. Te̱ ni̱ kaꞌa̱n ndo̱ꞌ ña̱ ña̱ ndi̱va̱ꞌa̱ naá nimá ra̱.
LUK 7:34 I̱kanꞌ te̱ ni̱ xaa̱ yuꞌu̱, ña̱ nduuꞌ tu̱ te̱ yivi̱ꞌ, te̱ xixiꞌ va̱ꞌa̱ i̱, te̱ xiꞌiꞌ i̱, te̱ kaꞌán ndo̱ꞌ ña̱ i̱i̱n te̱ xixiꞌ nda̱si̱ꞌ nuu̱ꞌ nduuꞌ i̱, te̱ nduuꞌ tu̱ i̱ i̱i̱n te̱ xini̱. Te̱ kaꞌán tu̱ ndo̱ꞌ ña̱ nduuꞌ i̱ te̱ ndiakaꞌ taꞌanꞌ xiinꞌ te̱ kendiaa̱ꞌ ya̱ꞌvi̱ xaꞌa̱ꞌ ñu̱u̱ Roma xiinꞌ tu̱ku̱ te̱ xaaꞌ kua̱chi̱, kachi ndo̱ꞌ.
LUK 7:35 Ndisu̱ ne̱ kumiꞌ ña̱ ndichi ndii, niaꞌá ni̱a̱ a̱ xiinꞌ ña̱ xaaꞌ ni̱a̱ ―ni̱ kachi̱ Jesús.
LUK 7:36 I̱i̱n te̱ fariseo ni̱ kaꞌa̱n ndaꞌvi xiinꞌ Jesús te̱ kun ku̱xi̱ a̱ vi̱ꞌe̱ ra̱. Te̱ ni̱ ndiꞌvi̱ a̱, te̱ ni̱ xi̱ku̱nduꞌu̱ꞌ a̱ te̱ ku̱xi̱ a̱ nuu̱ꞌ mesa.
LUK 7:37 I̱kanꞌ te̱ ni̱ xa̱a̱ i̱i̱n ña̱ꞌaꞌ, ñaꞌ xaaꞌ kua̱chi̱, sa̱kanꞌ ña̱ ni̱ xi̱ni̱ aꞌ kuento ña̱ nduꞌu̱ꞌ Jesús vi̱ꞌe̱ te̱ fariseo ja̱a̱nꞌ xixiꞌ a̱, te̱ niꞌiꞌ aꞌ i̱i̱n li̱mita yuu̱ꞌ ña̱ ni̱ kua̱ꞌa̱ xiinꞌ alabastro miiꞌ naá xa̱ꞌa̱n xavixínꞌ xa̱va̱ꞌa̱.
LUK 7:38 Te̱ ni̱ ku̱ya̱ti̱n aꞌ xata̱ꞌ Jesús xakuꞌ aꞌ iinꞌ xitiꞌ aꞌ xaꞌa̱ꞌ a̱, te̱ ni̱ xa̱ꞌaꞌ xitíá ti̱kui ndu̱chiꞌ nuu̱ꞌ aꞌ, te̱ ni̱ chi̱i̱ xaꞌa̱ꞌ Jesús, sa̱kanꞌ te̱ ni̱ sa̱na̱yaaꞌ a̱ aꞌ xiinꞌ i̱xiꞌ xíniꞌ aꞌ, te̱ ni̱ chi̱to tu̱ a̱ aꞌ, te̱ ni̱ sa̱kaaꞌ aꞌ xa̱ꞌa̱n xavixínꞌ ja̱a̱nꞌ xaꞌa̱ꞌ a̱.
LUK 7:39 Kii̱ꞌ ni̱ xi̱ni̱ te̱ fariseo, te̱ ni̱ ka̱na̱ Jesús, te̱ ku̱xi̱ a̱ vi̱ꞌe̱ ra̱ ja̱a̱nꞌ, ña̱ xaaꞌ ña̱ꞌaꞌ ja̱a̱nꞌ xiinꞌ a̱ ndii, ni̱ kaꞌa̱n ra̱ xiinꞌ nimá ra̱ ndii: “Te̱ yivi̱ꞌ kaa̱ꞌ ndii, naaꞌ te̱ kaꞌán tiakú tu̱ꞌu̱n Ndiosí xna̱ꞌa̱ nduuꞌ ra̱ ndii, na̱ku̱ni̱ ra̱ ndee nuu̱ꞌ ña̱ꞌaꞌ nduuꞌ ñaꞌ tondíá ña̱ꞌaꞌ kaa̱ꞌ, sa̱kanꞌ ña̱ ñaꞌ xaaꞌ kua̱chi̱ nduuꞌ aꞌ”, ni̱ xa̱ni̱ni̱ ra̱ xiinꞌ nimá ra̱.
LUK 7:40 I̱kanꞌ te̱ ni̱ kaꞌa̱n Jesús xiinꞌ ra̱ ndii: ―Simón, yoo i̱i̱n ña̱ kuni kaꞌa̱n i̱ xiinꞌ u̱nꞌ ―ni̱ kachi̱ a̱. Sa̱kanꞌ te̱ ni̱ kaꞌa̱n te̱ ja̱a̱nꞌ ndii: ―Maestro, kaꞌa̱n xiinꞌ i̱ ―ni̱ kachi̱ ra̱.
LUK 7:41 Sa̱kanꞌ te̱ ni̱ kaꞌa̱n a̱ xiinꞌ ra̱ ndii: ―Yoo uvi̱ taꞌan te̱ yivi̱ꞌ, te̱ ni̱ ta̱tu̱ xu̱ꞌunꞌ nuu̱ꞌ i̱i̱n te̱ satatu xu̱ꞌunꞌ. I̱i̱n ra̱ ndii uꞌu̱n ciento ndisoꞌ i̱kaꞌ ña̱ꞌaꞌ ra̱. Te̱ i̱nga̱ ra̱ ndii, uvi̱ xi̱ko̱ uxi̱ ndisoꞌ i̱kaꞌ ña̱ꞌaꞌ ra̱.
LUK 7:42 Te̱ kii̱ꞌ nï̱ ku̱vi̱ sa̱na̱ndikoꞌ uvi̱ sa̱aꞌ ra̱ xu̱ꞌunꞌ ña̱ ni̱ ta̱tu̱ ra̱ ja̱a̱nꞌ ndii, ni̱ yoo̱ kaꞌnuꞌ i̱ni̱ te̱ satatu xu̱ꞌunꞌ ja̱a̱nꞌ xaꞌa̱ꞌ uvi̱ sa̱aꞌ ra̱. Te̱ kaꞌa̱n xiinꞌ i̱ vi̱ti̱n, ¿ndee te̱ yivi̱ꞌ ja̱a̱nꞌ nduuꞌ te̱ niaꞌa̱ ña̱ kundani̱ ka̱ ra̱ te̱ satatu xu̱ꞌunꞌ ja̱a̱nꞌ? ―ni̱ kachi̱ Jesús.
LUK 7:43 Te̱ ni̱ na̱kui̱i̱n Simón ndii: ―Tuu i̱ ndii, te̱ ni̱ ndiso̱ i̱kaꞌ kuaꞌa̱ꞌ ka̱ ña̱ꞌaꞌ ja̱a̱nꞌ nduuꞌ te̱ ku̱ndani̱ ka̱ ña̱ꞌaꞌ ―ni̱ kachi̱ ra̱. Te̱ ni̱ kaꞌa̱n a̱ xiinꞌ ra̱ ndii: ―Ña̱ nda̱ku kaꞌán u̱nꞌ ―ni̱ kachi̱ a̱.
LUK 7:44 Sa̱kanꞌ te̱ ni̱ na̱ko̱to̱ a̱ nuu̱ꞌ ña̱ꞌaꞌ ja̱a̱nꞌ, te̱ ni̱ kaꞌa̱n a̱ xiinꞌ Simón ndii: ―¿Xa̱ ni̱ xi̱ni̱ u̱nꞌ ña̱ xaaꞌ ña̱ꞌaꞌ kaa̱ꞌ xiinꞌ i̱? Kii̱ꞌ ni̱ xa̱a̱ i̱ vi̱ꞌe̱ u̱nꞌ ndii, nï̱ ta̱xi̱ u̱nꞌ ti̱kui na̱ti̱a̱ i̱ xaꞌa̱ꞌ i̱. Ndisu̱ ña̱ꞌaꞌ yo̱ꞌo̱ꞌ ndii, xiinꞌ ti̱kui nuu̱ꞌ aꞌ ni̱ sa̱chiiꞌ aꞌ xaꞌa̱ꞌ i̱, te̱ xiinꞌ i̱xiꞌ xíniꞌ aꞌ ni̱ sa̱na̱yaaꞌ aꞌ a̱.
LUK 7:45 Te̱ ni̱ nde̱e̱ nuu̱ꞌ i̱ nï̱ chi̱to u̱nꞌ. Ndisu̱ ña̱ꞌaꞌ yo̱ꞌo̱ꞌ ndii, tïa̱ꞌan vi̱kuii̱n aꞌ chito̱ aꞌ xaꞌa̱ꞌ i̱ nde̱e̱ kii̱ꞌ ni̱ xa̱a̱ i̱ vi̱ꞌe̱ u̱nꞌ.
LUK 7:46 Te̱ ni̱ nde̱e̱ xa̱ꞌa̱n oliva nï̱ sa̱kaaꞌ u̱nꞌ xíniꞌ i̱. Ndisu̱ ña̱ꞌaꞌ yo̱ꞌo̱ꞌ ndii, ni̱ sa̱kaaꞌ aꞌ xa̱ꞌa̱n xavixínꞌ xa̱va̱ꞌa̱ xaꞌa̱ꞌ i̱.
LUK 7:47 Xaꞌa̱ꞌ a̱ ja̱a̱nꞌ na kaꞌán i̱ xiinꞌ u̱nꞌ ndii, tee̱ꞌ ndee kuaꞌa̱ꞌ yaꞌa̱ kua̱chi̱ ndisoꞌ ñaꞌ kaa̱ꞌ ndii, xa̱ ni̱ ndo̱yo̱ a̱, sa̱kanꞌ ña̱ kuaꞌa̱ꞌ va̱ kundani̱ aꞌ yuꞌu̱. Ndisu̱ yo̱o̱ ka̱ tuu ña̱ sie kui̱ti̱ꞌ kua̱chi̱ ni̱a̱ ni̱ ndo̱yo̱ ndii, sie kui̱ti̱ꞌ kundani̱ ni̱a̱ yuꞌu̱ ―ni̱ kachi̱ a̱.
LUK 7:48 Te̱ ni̱ kaꞌa̱n a̱ xiinꞌ ñaꞌ ja̱a̱nꞌ ndii: ―Xa̱ ni̱ ndo̱yo̱ kua̱chi̱ u̱nꞌ ―ni̱ kachi̱ a̱.
LUK 7:49 Te̱, te̱ yivi̱ꞌ te̱ ndieeꞌ xixiꞌ xiinꞌ Jesús ndii, ni̱ xa̱ꞌaꞌ kaꞌán xiinꞌ taꞌanꞌ ra̱ ndii: ―¿Yo̱o̱ nduuꞌ te̱ kaa̱ꞌ, tuu ra̱, na kaꞌa̱n ra̱ ña̱ xa̱ ni̱ ndo̱yo̱ kua̱chi̱ ñaꞌ kaa̱ꞌ? ―ni̱ kachi̱ ra̱.
LUK 7:50 Te̱ ni̱ kaꞌa̱n ka̱ Jesús xiinꞌ ñaꞌ ja̱a̱nꞌ ndii: ―Xaꞌa̱ꞌ a̱ ña̱ i̱ni̱ u̱nꞌ xini u̱nꞌ yuꞌu̱ ndii, xa̱ ni̱ kaku̱ u̱nꞌ nuu̱ꞌ kua̱chi̱ u̱nꞌ. Kuaꞌan te̱ Ndiosí na ta̱xi̱ ña̱ mani̱ꞌ ko̱o̱ xiinꞌ u̱nꞌ ―ni̱ kachi̱ a̱.
LUK 8:1 Te̱ kii̱ꞌ ni̱ xkaꞌndi̱a̱ ña̱ ja̱a̱nꞌ ndii, ni̱ xaꞌa̱n Jesús xiinꞌ te̱ uxi̱ uvi̱ nda̱ꞌaꞌ xaꞌa̱ꞌ a̱ ja̱a̱nꞌ sa̱a̱ ñu̱u̱ xiinꞌ nda̱ꞌaꞌ a̱ kaꞌán ndo̱so̱ꞌ a̱ tu̱ꞌu̱n va̱ꞌa̱ xaꞌa̱ꞌ sa̱a̱ xaꞌndia chuunꞌ Ndiosí nimá ne̱ yivi̱ꞌ.
LUK 8:2 Te̱ kuaꞌa̱n tu̱ ndiaꞌviꞌ ña̱ꞌaꞌ, ne̱ ni̱ ndiaka̱ taꞌanꞌ xiinꞌ a̱. Sa̱va̱ ne̱ ja̱a̱nꞌ ni̱ sa̱ndaꞌa a̱ nuu̱ꞌ kuiꞌe̱, te̱ sa̱va̱ tu̱ku̱ ni̱a̱ ni̱ ta̱va̱ꞌ a̱ ña̱ ndi̱va̱ꞌa̱ nimá. I̱i̱n ña̱ꞌaꞌ ja̱a̱nꞌ na̱niꞌ María Magdalena, ñaꞌ ni̱ ta̱va̱ꞌ Jesús uxa̱ taꞌan ña̱ ndi̱va̱ꞌa̱ nimá.
LUK 8:3 Te̱ i̱nga̱ ña̱ꞌaꞌ ja̱a̱nꞌ na̱niꞌ Juana, ñaꞌ siꞌi Chuza, te̱ ndisoꞌ chuunꞌ xaꞌa̱ꞌ ña̱ꞌa̱ Herodes. Te̱ i̱nga̱ ka̱ ña̱ꞌaꞌ ja̱a̱nꞌ na̱niꞌ Susana, xiinꞌ kiꞌinꞌ tu̱ku̱ ña̱ꞌaꞌ, ne̱ ni̱ chi̱ndi̱e̱eꞌ ña̱ꞌaꞌ xiinꞌ ña̱ꞌa̱ ni̱a̱.
LUK 8:4 Te̱ kii̱ꞌ ni̱ na̱kaya̱ kuaꞌa̱ꞌ kooꞌ chukuuꞌ ne̱ yivi̱ꞌ, ne̱ ni̱ ki̱e̱e̱ kiꞌinꞌ ñu̱u̱, te̱ ku̱ni̱ ni̱a̱ Jesús ndii, ni̱ kaꞌa̱n a̱ i̱i̱n ña̱ kaꞌán ndi̱a̱a̱ nuu̱ꞌ ni̱a̱:
LUK 8:5 ―Untaꞌ ndii, ni̱ ke̱ta̱ i̱i̱n te̱ yivi̱ꞌ kuaꞌa̱n ki̱ku̱ꞌ ra̱ ndi̱kinꞌ trigo miiꞌ xikaꞌ ra̱. Te̱ kii̱ꞌ kiku̱ꞌ ra̱ ndi̱kinꞌ ja̱a̱nꞌ ndii, sa̱va̱ a̱ ni̱ koyo̱ nuu̱ꞌ i̱chiꞌ, te̱ ni̱ xai̱n ne̱ yivi̱ꞌ a̱. Te̱ ni̱ nde̱kui̱e̱ tu̱ sa̱a̱, tiꞌ taꞌnuꞌ ndi̱viꞌ, te̱ ni̱ xa̱xi̱ꞌ riꞌ a̱.
LUK 8:6 Te̱ sa̱va̱ tu̱ku̱ ndi̱kinꞌ ni̱ koyo̱ miiꞌ yaxinꞌ va̱ ndoso̱ꞌ ñu̱ꞌuꞌ xata̱ꞌ yuu̱ꞌ. Te̱ kii̱ꞌ ni̱ nduti̱a̱ a̱ ndii, ni̱ ichi̱ xa̱chiꞌ a̱, sa̱kanꞌ ña̱ ni̱ na̱ya̱a̱ ñu̱ꞌuꞌ miiꞌ itaꞌ a̱.
LUK 8:7 Te̱ sa̱va̱ tu̱ tu̱ku̱ a̱ ni̱ koyo̱ te̱i̱n kuꞌu̱ i̱ñu̱ꞌ. Te̱ kii̱ꞌ ni̱ xa̱ꞌnu̱ i̱ñu̱ꞌ ja̱a̱nꞌ ndii, ni̱ tavi̱ a̱ i̱ti̱a̱ trigo ja̱a̱nꞌ, te̱ ni̱ xa̱ꞌni̱ꞌ ndiꞌiꞌ ña̱ꞌaꞌ a̱.
LUK 8:8 Te̱ sa̱va̱ ka̱ tu̱ku̱ a̱ ni̱ koyo̱ nuu̱ꞌ ñu̱ꞌuꞌ ñaꞌma. Te̱ ni̱ nduti̱a̱ a̱, te̱ ni̱ xa̱ꞌnu̱ a̱, te̱ ni̱ ku̱u̱n yaꞌa̱ ndi̱kinꞌ a̱. Te̱ i̱ꞌi̱n i̱ti̱a̱ trigo ja̱a̱nꞌ ni̱ ta̱xi̱ nde̱e̱ ciento vi̱ꞌ ndi̱kinꞌ ―ni̱ kachi̱ a̱. Kii̱ꞌ ndi̱ꞌi̱ ni̱ kaꞌa̱n Jesús ña̱ ja̱a̱nꞌ, i̱kanꞌ te̱ ni̱ kaꞌa̱n tiꞌeꞌ ka̱ a̱ ndii: ―Ndoꞌó, ne̱ xini so̱ꞌo̱ ndii, chu̱u̱n xaꞌaꞌ va̱ ndo̱ꞌ ña̱ ni̱ kaꞌa̱n i̱ ―ni̱ kachi̱ a̱.
LUK 8:9 Te̱ nda̱ꞌaꞌ xaꞌa̱ꞌ Jesús ndii, ni̱ nda̱tuꞌu̱nꞌ ña̱ꞌaꞌ ra̱ sa̱a̱ kuni kachi̱ ña̱ ni̱ kaꞌa̱n ndi̱a̱a̱ a̱ ja̱a̱nꞌ.
LUK 8:10 Te̱ ni̱ kaꞌa̱n a̱ xiinꞌ ra̱ ndii: ―Ndoꞌó ndii, taxiꞌ Ndiosí ña̱ ku̱nda̱ni̱ ndo̱ꞌ ña̱ xiní mi̱iꞌ kui̱ti̱ꞌ a̱ xaꞌa̱ꞌ sa̱a̱ xaꞌndia chuunꞌ a̱ nimá ne̱ yivi̱ꞌ. Ndisu̱ nuu̱ꞌ i̱nga̱ ne̱ yivi̱ꞌ ndii, xiinꞌ ña̱ kaꞌán ndi̱a̱a̱ kui̱ti̱ꞌ kaꞌán i̱. Sa̱kanꞌ te̱ tee̱ꞌ ndee xitoꞌ ni̱a̱ ndii, kö̱o̱ꞌ xa̱chiꞌ a̱ ku̱vi̱ ku̱ni̱ ni̱a̱. Te̱ tee̱ꞌ ndee xini so̱ꞌo̱ te̱ xini so̱ꞌo̱ ni̱a̱ ndii, kü̱nda̱ni̱ ni̱a̱ a̱.
LUK 8:11 ’Ña̱ yo̱ꞌo̱ꞌ kuni kachi̱ ña̱ kaꞌán ndi̱a̱a̱ i̱ ja̱a̱nꞌ. Ndi̱kinꞌ ja̱a̱nꞌ nduuꞌ nde̱e̱ naa tu̱ꞌu̱n Ndiosí.
LUK 8:12 Te̱ i̱chiꞌ miiꞌ ni̱ koyo̱ sa̱va̱ ndi̱kinꞌ ja̱a̱nꞌ nduuꞌ nde̱e̱ naa nimá sa̱va̱ ne̱ yivi̱ꞌ, ne̱ xini so̱ꞌo̱ tu̱ꞌu̱n Ndiosí. Te̱ kii̱ꞌ ndiꞌiꞌ xini so̱ꞌo̱ ni̱a̱ a̱ ndii, kua̱xi̱ ña̱ ndi̱va̱ꞌa̱, te̱ tuꞌunꞌ a̱ ña̱ ja̱a̱nꞌ nimá ni̱a̱ te̱ kuï̱ni̱ ni̱a̱ ku̱ni̱ ni̱a̱ Ndiosí te̱ kaku̱ ni̱a̱ nuu̱ꞌ kua̱chi̱ ni̱a̱.
LUK 8:13 Te̱ ñu̱ꞌuꞌ yaxinꞌ va̱ ña̱ ndoso̱ꞌ xata̱ꞌ yuu̱ꞌ miiꞌ ni̱ koyo̱ sa̱va̱ ndi̱kinꞌ ja̱a̱nꞌ nduuꞌ nde̱e̱ naa nimá sa̱va̱ tu̱ku̱ ne̱ yivi̱ꞌ, ne̱ xini so̱ꞌo̱ tu̱ꞌu̱n Ndiosí, te̱ va̱ꞌa̱ kuni ni̱a̱ natiinꞌ ni̱a̱ a̱. Ndisu̱ kö̱o̱ꞌ ti̱o̱ꞌo̱ a̱ nimá ni̱a̱, xaꞌa̱ꞌ a̱ ja̱a̱nꞌ na i̱i̱n kani̱ꞌ ti̱o̱ꞌ kandixaꞌ ni̱a̱, te̱ kii̱ꞌ ndoꞌoꞌ nimá ni̱a̱ ndii, nakooꞌ ni̱a̱ tu̱ꞌu̱n ja̱a̱nꞌ.
LUK 8:14 Te̱ ñu̱ꞌuꞌ miiꞌ yoo kuꞌu̱ i̱ñu̱ꞌ, miiꞌ ni̱ koyo̱ sa̱va̱ ndi̱kinꞌ ja̱a̱nꞌ nduuꞌ nde̱e̱ naa nimá sa̱va̱ ne̱ yivi̱ꞌ, ne̱ xini so̱ꞌo̱ tu̱ꞌu̱n Ndiosí. Ndisu̱ kieeꞌ so̱ꞌo̱ ni̱a̱ kuaꞌa̱n ni̱a̱, te̱ xa̱ꞌaꞌ ndiꞌni̱ va̱ nimá ni̱a̱ xaꞌa̱ꞌ ña̱ yoo i̱i̱n yivi̱ꞌ, xiinꞌ xaꞌa̱ꞌ ña̱ vikaꞌ, xiinꞌ ña̱ sii̱ꞌ ña̱ yoo i̱i̱n yivi̱ꞌ. Te̱ taví sa̱kuuꞌ ña̱ ja̱a̱nꞌ tu̱ꞌu̱n ja̱a̱nꞌ, te̱ nanduuꞌ a̱ nde̱e̱ naa ña̱ kö̱o̱ꞌ ndi̱kinꞌ kuunꞌ nda̱ꞌaꞌ.
LUK 8:15 Te̱ ñu̱ꞌuꞌ ñaꞌma miiꞌ ni̱ koyo̱ sa̱va̱ ndi̱kinꞌ ja̱a̱nꞌ nduuꞌ nde̱e̱ naa ne̱ xini so̱ꞌo̱ tu̱ꞌu̱n ja̱a̱nꞌ, te̱ xikaꞌ nda̱ku ni̱a̱ xiinꞌ a̱, te̱ i̱ni̱ ni̱a̱ xini ni̱a̱ a̱ xiinꞌ nimá va̱ꞌa̱. Te̱ kundieni ni̱a̱ xaaꞌ ni̱a̱ ña̱ kaꞌán tu̱ꞌu̱n ja̱a̱nꞌ.
LUK 8:16 ’Nde̱e̱ i̱i̱n ne̱ yivi̱ꞌ näku̱nꞌ ka̱a̱ tuún, te̱ ka̱ni̱ ni̱a̱ ti̱xi̱n i̱i̱n ki̱si̱, ni̱ nde̱e̱ kä̱ni̱ tu̱ ni̱a̱ a̱ ti̱xi̱n i̱i̱n tunꞌ xto̱. Süu̱ꞌ ja̱a̱nꞌ ndii naku̱nꞌ ni̱a̱ a̱, te̱ xaniꞌ ni̱a̱ a̱ miiꞌ sukun te̱ ku̱vi̱ tuviꞌ nuu̱ꞌ ne̱ xkaꞌndíá ti̱xi̱n vi̱ꞌe̱.
LUK 8:17 Kua̱chi̱ ndii kö̱o̱ꞌ nde̱e̱ i̱i̱n ña̱ iinꞌ saꞌví ña̱ nä̱tuvi̱, te̱ kö̱o̱ꞌ tu̱ nde̱e̱ i̱i̱n ña̱ ñuꞌuꞌ si̱ꞌe ña̱ nä̱tuvi̱ sa̱a̱ Ndiosí, te̱ ku̱ni̱ ne̱ yivi̱ꞌ a̱ naá kivi̱ꞌ.
LUK 8:18 Chu̱u̱n xaꞌaꞌ va̱ ndo̱ꞌ sa̱a̱ xini so̱ꞌo̱ ndo̱ꞌ ña̱ kaꞌán i̱ xiinꞌ ndo̱ꞌ. Kua̱chi̱ ndii, yo̱o̱ ka̱ kundani̱ sa̱va̱ ña̱ kaꞌán i̱ ja̱a̱nꞌ ndii, ta̱xi̱ i̱ ña̱ ku̱nda̱ni̱ kuaꞌa̱ꞌ ka̱ ni̱a̱ a̱. Ndisu̱ yo̱o̱ ka̱ täxiꞌ so̱ꞌo̱ xaꞌa̱ꞌ a̱ ja̱a̱nꞌ ndii, nde̱e̱ ña̱ sie, ña̱ tuu ni̱a̱ kundani̱ ni̱a̱, na̱ndoso̱ꞌ ni̱a̱ sa̱a̱ i̱ ―ni̱ kachi̱ a̱.
LUK 8:19 Sa̱kanꞌ te̱ ni̱ xa̱a̱ siꞌiꞌ Jesús xiinꞌ ña̱ni̱ a̱ vi̱ꞌe̱ miiꞌ iinꞌ a̱. Ndisu̱ nï̱ ku̱vi̱ ku̱ya̱ti̱n ni̱a̱ nuu̱ꞌ a̱ sa̱kanꞌ ña̱ chituꞌ ni̱ꞌi̱ va̱ ne̱ yivi̱ꞌ.
LUK 8:20 Ni̱ kaꞌa̱n i̱i̱n ne̱ yivi̱ꞌ xiinꞌ a̱ ndii: ―Tákuiꞌe, si̱ꞌiꞌ u̱nꞌ xiinꞌ ña̱ni̱ u̱nꞌ ndii, ki̱ꞌe̱ itaꞌ ni̱a̱, te̱ kuni ku̱ni̱ ni̱a̱ yoꞌó ―ni̱ kachi̱ ni̱a̱.
LUK 8:21 Sa̱kanꞌ te̱ ni̱ kaꞌa̱n Jesús xiinꞌ ne̱ ja̱a̱nꞌ ndii: ―Nde̱e̱ naa si̱ꞌiꞌ xiinꞌ ña̱ni̱ i̱ nduuꞌ sa̱kuuꞌ ne̱ xini so̱ꞌo̱ tu̱ꞌu̱n Ndiosí, te̱ xaaꞌ ni̱a̱ ña̱ kaꞌán a̱ ―ni̱ kachi̱ a̱.
LUK 8:22 Untaꞌ ndii, ni̱ sko̱ꞌnuꞌ Jesús ti̱xi̱n i̱i̱n tundo̱oꞌ xiinꞌ te̱ nda̱ꞌaꞌ xaꞌa̱ꞌ a̱, te̱ ni̱ kaꞌa̱n a̱ xiinꞌ ra̱ ndii: ―Toꞌo̱ꞌ ndo̱ꞌ, te̱ xkaꞌndi̱a̱ e̱ꞌ tu̱ku̱ taꞌviꞌ xi̱o̱o̱ mi̱ni̱ ―ni̱ kachi̱ a̱. Sa̱kanꞌ te̱ ni̱ ke̱ta̱ a̱ kuaꞌa̱n a̱ xiinꞌ ra̱.
LUK 8:23 Te̱ kii̱ꞌ kuaꞌa̱n ra̱ nuu̱ꞌ mi̱ni̱ ja̱a̱nꞌ ndii, ni̱ kixi̱n Jesús. Te̱ ni̱ xa̱ꞌaꞌ xikaꞌ ndi̱e̱eꞌ tachi̱ꞌ, te̱ ni̱ xa̱ꞌaꞌ koꞌniꞌ ti̱kui ti̱xi̱n tundo̱oꞌ ja̱a̱nꞌ, te̱ xa̱ nde̱kaꞌnu̱ xa̱ ndë̱kaꞌnu̱ nu̱ꞌ.
LUK 8:24 Te̱ ni̱ sa̱ndotoꞌ ra̱ Jesús kaꞌán ra̱ xiinꞌ a̱ ndii: ―¡Tákuiꞌe, tákuiꞌe, xa̱ kuni ndo̱ñuꞌuꞌ e̱ꞌ! ―ni̱ kachi̱ ra̱. Te̱ ni̱ ndo̱koo̱ a̱, te̱ ni̱ kaꞌa̱n chuunꞌ a̱ xiinꞌ tachi̱ꞌ xiinꞌ ti̱kui mi̱ni̱, te̱ ni̱ xi̱kuii̱n ndo̱o̱ tachi̱ꞌ ja̱a̱nꞌ, te̱ ni̱ na̱ku̱naa̱ taxi̱nꞌ tu̱ ti̱kui mi̱ni̱ ja̱a̱nꞌ.
LUK 8:25 Te̱ ni̱ kaꞌa̱n Jesús xiinꞌ ra̱ ndii: ―¿Ñáá tïa̱ꞌan tu̱ i̱ni̱ ndo̱ꞌ xini ndo̱ꞌ yuꞌu̱? ―ni̱ kachi̱ a̱. Te̱ ni̱ na̱nda̱ni̱ yiꞌvi ra̱ kaꞌán xiinꞌ taꞌanꞌ ra̱ ndii: ―¿Yo̱o̱ nduuꞌ tu̱ te̱ yivi̱ꞌ kaa̱ꞌ, na kuiiꞌ nde̱e̱ tachi̱ꞌ xiinꞌ ti̱kui mi̱ni̱ kaꞌán chuunꞌ ra̱ xiinꞌ, te̱ kandixaꞌ ña̱ꞌaꞌ a̱? ―ni̱ kachi̱ ra̱.
LUK 8:26 Sa̱kanꞌ te̱ ni̱ xa̱a̱ Jesús xiinꞌ te̱ nda̱ꞌaꞌ xaꞌa̱ꞌ a̱ nde̱e̱ tu̱ku̱ taꞌviꞌ yu̱ꞌuꞌ mi̱ni̱ Galilea ja̱a̱nꞌ, nuu̱ꞌ ñu̱ꞌuꞌ ne̱ Gadara.
LUK 8:27 Te̱ kii̱ꞌ ni̱ nu̱u̱ Jesús tundo̱oꞌ ja̱a̱nꞌ ndii, ni̱ ki̱xi̱n na̱taꞌanꞌ i̱i̱n te̱ Gadara xi̱i̱nꞌ a̱, te̱ ja̱a̱nꞌ ndii, ña̱ ndi̱va̱ꞌa̱ naá nimá ra̱. Te̱ xa̱ na̱ꞌaꞌ va̱ sandoꞌoꞌ ña̱ꞌaꞌ a̱ te̱ kö̱o̱ꞌ toto̱ niꞌnuꞌ ra̱, te̱ ni̱ nde̱e̱ ndüꞌu̱ꞌ tu̱ ra̱ vi̱ꞌe̱. Süu̱ꞌ ja̱a̱nꞌ ndii yavi̱ ndi̱i̱ nduꞌu̱ꞌ ra̱.
LUK 8:28 Te̱ kii̱ꞌ ni̱ xi̱ni̱ ra̱ Jesús ndii, tiꞌeꞌ va̱ ni̱ ndeꞌi̱ ra̱ te̱ ni̱ xi̱kuii̱n xitiꞌ ra̱ nuu̱ꞌ a̱ kaꞌán ra̱ ndii: ―¿Ndichun kua̱xi̱ u̱nꞌ sa̱ta̱ñaꞌa̱ꞌ u̱nꞌ yuꞌu̱, Jesús siꞌe̱ Ndiosí nduꞌu̱ꞌ ndi̱viꞌ? Kaꞌán ndaꞌvi i̱ xiinꞌ u̱nꞌ ña̱ sä̱ndoꞌoꞌ uꞌvi̱ u̱nꞌ yuꞌu̱ ―ni̱ kachi̱ ra̱.
LUK 8:29 Ni̱ kaꞌa̱n ra̱ sa̱kanꞌ xiinꞌ a̱ sa̱kanꞌ ña̱ xa̱ ni̱ kaꞌa̱n chuunꞌ a̱ xiinꞌ ña̱ ndi̱va̱ꞌa̱ ja̱a̱nꞌ ña̱ ke̱ta̱ a̱ nimá ra̱. Kua̱chi̱ ndii xa̱ na̱ꞌaꞌ va̱ xikoꞌ niꞌiꞌ ña̱ꞌaꞌ ña̱ ndi̱va̱ꞌa̱ ja̱a̱nꞌ. Tee̱ꞌ ndee satiín ña̱ꞌaꞌ ne̱ yivi̱ꞌ xiinꞌ ka̱rena ndu̱ꞌuꞌ, uun xiinꞌ ka̱a̱ ña̱ yoo tivi̱, ndii xaꞌndia ra̱ ña̱ ja̱a̱nꞌ, te̱ taxiꞌ ña̱ꞌaꞌ ña̱ ndi̱va̱ꞌa̱ ja̱a̱nꞌ te̱ kuaꞌa̱n ra̱ miiꞌ taxi̱nꞌ kaaꞌ.
LUK 8:30 Te̱ ni̱ nda̱tuꞌu̱nꞌ ña̱ꞌaꞌ Jesús ndii: ―¿Sa̱a̱ na̱niꞌ yoꞌó? ―ni̱ kachi̱ a̱. Te̱ ni̱ kaꞌa̱n ra̱ ndii: ―Legión naniꞌ i̱ ―ni̱ kachi̱ ra̱. Ni̱ kaꞌa̱n ra̱ ña̱ ja̱a̱nꞌ, kua̱chi̱ ndii kuaꞌa̱ꞌ va̱ ña̱ ndi̱va̱ꞌa̱ ni̱ ko̱ꞌni̱ nimá ra̱.
LUK 8:31 Sa̱kanꞌ te̱ ni̱ kaꞌa̱n ndaꞌvi va̱ ña̱ ndi̱va̱ꞌa̱ ja̱a̱nꞌ nuu̱ꞌ Jesús, ña̱ tï̱ꞌviꞌ ña̱ꞌaꞌ a̱ yavi̱ kunu va̱.
LUK 8:32 Ya̱ti̱n i̱kanꞌ ni̱ yoo̱ i̱i̱n i̱tu̱n te̱ ndoso̱ꞌ i̱i̱n ti̱ꞌvi̱ chie̱ kini̱ xaxi̱ꞌ riꞌ kuꞌu̱. Te̱ ni̱ kaꞌa̱n ndaꞌvi tu̱ku̱u̱ a̱ xiinꞌ Jesús ña̱ ta̱xi̱ a̱ ña̱ kun ko̱ꞌni̱ a̱ ti̱xi̱n kini̱ ja̱a̱nꞌ. Sa̱kanꞌ te̱ ni̱ ta̱xi̱ Jesús ña̱ ko̱ꞌni̱ a̱ ti̱xi̱n riꞌ.
LUK 8:33 Te̱ ni̱ ki̱e̱e̱ ña̱ ndi̱va̱ꞌa̱ ja̱a̱nꞌ nimá te̱ yivi̱ꞌ ja̱a̱nꞌ, te̱ ni̱ ko̱ꞌni̱ a̱ ti̱xi̱n kini̱ ja̱a̱nꞌ. Te̱ ni̱ ta̱xtaꞌanꞌ riꞌ ni̱ na̱kaa̱ꞌ riꞌ miiꞌ nakoꞌ i̱tu̱n ja̱a̱nꞌ nde̱e̱ ni̱ koyo̱ riꞌ mi̱ni̱ te̱ ni̱ kaꞌa̱ ndo̱o̱ riꞌ te̱ ni̱ xiꞌi̱ riꞌ.
LUK 8:34 Te̱ yivi̱ꞌ te̱ ndieeꞌ xitoꞌ kini̱ ja̱a̱nꞌ ndii, ni̱ xi̱nu̱ ra̱ kuan nuꞌu̱ ra̱ kii̱ꞌ ni̱ xi̱ni̱ ra̱ ña̱ ni̱ ndo̱ꞌo̱ tiꞌ ja̱a̱nꞌ. Te̱ ni̱ kaꞌa̱n ra̱ xiinꞌ ne̱ ndieeꞌ ñu̱u̱ ra̱ ndee ña̱ ni̱ xkaꞌndi̱a̱. Te̱ ni̱ kaꞌa̱n tu̱ ra̱ xiinꞌ ne̱ ndieeꞌ ya̱ti̱n ñu̱u̱ ja̱a̱nꞌ.
LUK 8:35 Te̱ ni̱ ki̱e̱e̱ ne̱ yivi̱ꞌ kuan ku̱ni̱ ndu̱chiꞌ nuu̱ꞌ ni̱a̱ ndee ña̱ ni̱ xkaꞌndi̱a̱ i̱kanꞌ. Te̱ ni̱ nde̱kui̱e̱ ni̱a̱ miiꞌ iinꞌ Jesús, te̱ ni̱ xi̱ni̱ ni̱a̱, te̱ ni̱ ñuꞌu̱ ña̱ ndi̱va̱ꞌa̱ nimá nduꞌu̱ꞌ ra̱ nuu̱ꞌ Jesús, niꞌnuꞌ ra̱ toto̱, te̱ xa̱ ku̱vi̱ tu̱ xanini va̱ꞌa̱ ra̱. Kii̱ꞌ ni̱ xi̱ni̱ ne̱ yivi̱ꞌ ña̱ ja̱a̱nꞌ ndii, ni̱ yi̱ꞌvi va̱ ni̱a̱.
LUK 8:36 Te̱ ne̱ yivi̱ꞌ ne̱ ni̱ xi̱ni̱ ndu̱chiꞌ nuu̱ꞌ ña̱ ni̱ xkaꞌndi̱a̱ ja̱a̱nꞌ ndii, ni̱ kaꞌa̱n ni̱a̱ xiinꞌ i̱nga̱ ne̱ yivi̱ꞌ ña̱ ni̱ sa̱ndaꞌa Jesús te̱ ni̱ ñuꞌu̱ ña̱ ndi̱va̱ꞌa̱ nimá ja̱a̱nꞌ.
LUK 8:37 Te̱ sa̱kuuꞌ ne̱ ndieeꞌ nuu̱ꞌ ñu̱ꞌuꞌ Gadara ja̱a̱nꞌ xiinꞌ nda̱ꞌaꞌ a̱ ndii, ni̱ kaꞌa̱n ndaꞌvi ni̱a̱ nuu̱ꞌ Jesús, ña̱ na kuꞌu̱n a̱, sa̱kanꞌ ña̱ ni̱ yi̱ꞌvi xa̱va̱ꞌa̱ ni̱a̱. Te̱ kii̱ꞌ skóꞌnuꞌ a̱ ti̱xi̱n tundo̱oꞌ kuaꞌa̱n a̱ ndii,
LUK 8:38 ni̱ xika̱n te̱ ni̱ ñuꞌu̱ ña̱ ndi̱va̱ꞌa̱ nimá ja̱a̱nꞌ ña̱ sa̱a̱ Jesús ña̱ va̱ꞌa̱ te̱ ta̱xi̱ a̱ ña̱ kuꞌu̱n na ra̱ xiinꞌ a̱. Ndisu̱ ni̱ nde̱iꞌ ña̱ꞌaꞌ Jesús kaꞌán a̱ xiinꞌ ra̱ ndii:
LUK 8:39 ―Kuan nuꞌu̱ vi̱ꞌe̱ u̱nꞌ, te̱ kaꞌa̱n u̱nꞌ xiinꞌ ne̱ yivi̱ꞌ sa̱kuuꞌ ña̱ kaꞌnuꞌ ña̱ ni̱ xa̱a̱ Ndiosí xaꞌa̱ꞌ u̱nꞌ ―ni̱ kachi a̱. Sa̱kanꞌ te̱ ni̱ na̱ndi̱koꞌ ra̱ ñu̱u̱ ra̱, te̱ ni̱ kaꞌa̱n ra̱ xiinꞌ sa̱kuuꞌ ne̱ yivi̱ꞌ ja̱a̱nꞌ sa̱kuuꞌ ña̱ kaꞌnuꞌ ña̱ ni̱ xa̱a̱ Jesús xiinꞌ ra̱.
LUK 8:40 Te̱ kii̱ꞌ ni̱ na̱ndi̱koꞌ Jesús ndii, ni̱ na̱ti̱i̱n mani̱ꞌ va̱ ña̱ꞌaꞌ ne̱ yivi̱ꞌ kuaꞌa̱ꞌ ja̱a̱nꞌ, sa̱kanꞌ ña̱ xa̱ ndieeꞌ ni̱a̱ ndiatuꞌ ña̱ꞌaꞌ ni̱a̱.
LUK 8:41 Sa̱kanꞌ te̱ ni̱ ku̱ya̱ti̱n i̱i̱n te̱ na̱niꞌ Jairo nuu̱ꞌ Jesús. Te̱ ja̱a̱nꞌ ndii, te̱ xaꞌndia chuunꞌ xaꞌa̱ꞌ vi̱ꞌe̱ miiꞌ nakayá ne̱ ñu̱u̱ ja̱a̱nꞌ nduuꞌ ra̱. Te̱ ni̱ xi̱kuii̱n xitiꞌ ra̱ nuu̱ꞌ a̱, te̱ ni̱ kaꞌa̱n ndaꞌvi va̱ ra̱ xiinꞌ a̱ ña̱ kuꞌu̱n a̱ vi̱ꞌe̱ ra̱.
LUK 8:42 Sa̱kanꞌ ña̱ yoo i̱i̱n nda̱a̱ꞌ kulu̱ꞌ ñaꞌ sie siꞌe̱ ra̱ ñaꞌ kumiꞌ uxi̱ uvi̱ kuiya̱ ti̱o̱ꞌ, te̱ xa̱ yoo aꞌ ku̱vi̱ aꞌ. Te̱ kii̱ꞌ kuaꞌa̱n Jesús xiinꞌ ra̱ ndii, nde̱e̱ kuꞌniꞌ vi̱ꞌ ña̱ꞌaꞌ ne̱ yivi̱ꞌ ja̱a̱nꞌ kuaꞌa̱n ni̱a̱.
LUK 8:43 Te̱ te̱i̱n ne̱ yivi̱ꞌ ja̱a̱nꞌ kaꞌni̱ i̱i̱n ñaꞌ ndoꞌoꞌ kuiꞌe̱ níiꞌ, te̱ xa̱ uxi̱ uvi̱ kuiya̱ kuaꞌa̱n ña̱ ndoꞌoꞌ aꞌ kuiꞌe̱ ja̱a̱nꞌ. Te̱ xa̱ ni̱ ndi̱ꞌi̱ ndo̱o̱ xu̱ꞌunꞌ aꞌ ni̱ xa̱ꞌni̱ꞌ aꞌ nda̱ꞌaꞌ kiꞌinꞌ te̱ tatanꞌ, ndisu̱ nde̱e̱ i̱i̱n ra̱ nï̱ ku̱vi̱ sa̱ndaꞌa ña̱ꞌaꞌ.
LUK 8:44 Te̱ ni̱ ku̱ya̱ti̱n aꞌ xata̱ꞌ Jesús, te̱ ni̱ tondi̱a̱ nda̱ꞌaꞌ aꞌ yu̱ꞌuꞌ toto̱ a̱. Te̱ xa̱kaꞌán e̱ꞌ te̱ ni̱ xi̱kuii̱n níiꞌ aꞌ ja̱a̱nꞌ.
LUK 8:45 I̱kanꞌ te̱ ni̱ kaꞌa̱n Jesús ndii: ―¿Yo̱o̱ ni̱ tondi̱a̱ nda̱ꞌaꞌ yuꞌu̱? ―ni̱ kachi̱ a̱. Te̱ xaꞌa̱ꞌ a̱ ña̱ sa̱kuuꞌ ni̱a̱ ni̱ kaꞌa̱n ña̱ nï̱ tondi̱a̱ nda̱ꞌaꞌ ña̱ꞌaꞌ ni̱a̱ ndii, ni̱ kaꞌa̱n Pedro xiinꞌ a̱ ndii: ―Ko̱to̱ u̱nꞌ, tákuiꞌe, sa̱a̱ vi̱ꞌ kuaꞌa̱ꞌ ne̱ yivi̱ꞌ kuꞌniꞌ yoꞌó, te̱ chindaꞌaꞌ ni̱a̱ yoꞌó, te̱ kusaaꞌ ndatuꞌúnꞌ u̱nꞌ ndii, yo̱o̱ ni̱ tondi̱a̱ nda̱ꞌaꞌ toto̱ i̱, kachi u̱nꞌ ―ni̱ kachi̱ ra̱.
LUK 8:46 Ndisu̱ ni̱ kaꞌa̱n Jesús ndii: ―Xiní i̱ ña̱ ni̱ tondi̱a̱ i̱i̱n ne̱ yivi̱ꞌ yuꞌu̱, sa̱kanꞌ ña̱ ni̱ xi̱ni̱ i̱ ña̱ ni̱ ki̱e̱e̱ ña̱ ndi̱e̱eꞌ i̱, te̱ ni̱ nda̱ꞌa̱ i̱i̱n ne̱ yivi̱ꞌ ―ni̱ kachi̱ a̱.
LUK 8:47 Te̱ kii̱ꞌ ni̱ xi̱ni̱ ña̱ꞌaꞌ ja̱a̱nꞌ ña̱ kü̱vi̱ ti̱si̱ꞌe xiinꞌ mi̱iꞌ aꞌ ndii, kisiꞌ yiꞌvi ña̱ꞌaꞌ a̱. Te̱ ni̱ ku̱ya̱ti̱n aꞌ, te̱ ni̱ xi̱kuii̱n xitiꞌ aꞌ nuu̱ꞌ Jesús. Te̱ ni̱ kaꞌa̱n aꞌ xiinꞌ a̱ nuu̱ꞌ sa̱kuuꞌ ne̱ yivi̱ꞌ ja̱a̱nꞌ ndee xaꞌa̱ꞌ ni̱ tondi̱a̱ aꞌ yu̱ꞌuꞌ toto̱ a̱, xiinꞌ sa̱a̱ vi̱ꞌ numi̱ꞌ ni̱ nda̱ꞌa̱ aꞌ.
LUK 8:48 Sa̱kanꞌ te̱ ni̱ kaꞌa̱n Jesús xiinꞌ aꞌ ndii: ―Xa̱ ni̱ nda̱ꞌa̱ u̱nꞌ, pi̱a̱ꞌun, xaꞌa̱ꞌ a̱ ña̱ i̱ni̱ u̱nꞌ xini u̱nꞌ yuꞌu̱. Kuaꞌan te̱ Ndiosí na ta̱xi̱ ña̱ mani̱ꞌ ko̱o̱ xiinꞌ u̱nꞌ ―ni̱ kachi̱ a̱.
LUK 8:49 Kii̱ꞌ kusaaꞌ kaꞌán ka̱ Jesús xiinꞌ ñaꞌ ja̱a̱nꞌ ndii, ni̱ xa̱a̱ i̱i̱n te̱ ni̱ ki̱e̱e̱ vi̱ꞌe̱ Jairo, te̱ xaꞌndia chuunꞌ ja̱a̱nꞌ, te̱ ni̱ kaꞌa̱n ra̱ xiinꞌ Jairo ja̱a̱nꞌ ndii: ―Tákuiꞌe, xa̱ ni̱ ndo̱ñuꞌuꞌ ndi̱ꞌi̱ ñaꞌ siꞌe̱ u̱nꞌ. Sä̱ta̱ñaꞌa̱ꞌ ka̱ u̱nꞌ nuu̱ꞌ maestro ñaa̱ꞌ ―ni̱ kachi̱ ra̱.
LUK 8:50 Te̱ Jesús ndii, ni̱ xi̱ni̱ so̱ꞌo̱ a̱ ña̱ ni̱ kaꞌa̱n te̱ ja̱a̱nꞌ, te̱ ni̱ kaꞌa̱n a̱ xiinꞌ Jairo ndii: ―Kä̱ka̱ nimá u̱nꞌ, i̱ni̱ kui̱ti̱ꞌ u̱nꞌ ku̱ni̱ u̱nꞌ yuꞌu̱, te̱ ñaꞌ siꞌe̱ u̱nꞌ ndii, na̱ti̱a̱ku̱ aꞌ ―ni̱ kachi̱ a̱.
LUK 8:51 Te̱ kii̱ꞌ xkaꞌndíá Jesús vi̱ꞌe̱ Jairo ja̱a̱nꞌ ndii, nï̱ ta̱xi̱ a̱ xkaꞌndi̱a̱ ndee ka̱ ne̱ yivi̱ꞌ miiꞌ kanduꞌu̱ꞌ ñaꞌ ni̱ ndo̱ñuꞌuꞌ ja̱a̱nꞌ, süu̱ꞌ ja̱a̱nꞌ ndii Pedro xiinꞌ Jacobo xiinꞌ Juan, xiinꞌ yu̱vaꞌ siꞌiꞌ ñaꞌ sie ja̱a̱nꞌ kui̱ti̱ꞌ ni̱ ta̱xi̱ a̱ xkaꞌndi̱a̱ xiinꞌ a̱.
LUK 8:52 Te̱ kii̱ꞌ sa̱kanꞌ ndii, kuaaꞌ sa̱kuuꞌ ne̱ yivi̱ꞌ xakuꞌ suchiꞌ i̱ni̱ ni̱a̱ xaꞌa̱ꞌ ñaꞌ ni̱ xiꞌi̱ ja̱a̱nꞌ. Te̱ ni̱ kaꞌa̱n Jesús xiinꞌ ne̱ ja̱a̱nꞌ ndii: ―Kuä̱ku̱ ka̱ ndo̱ꞌ xaꞌa̱ꞌ ñaꞌ sie kaa̱ꞌ. Kua̱chi̱ ndii kuä̱sa̱ꞌ ni̱ xiꞌi̱ aꞌ, süu̱ꞌ ja̱a̱nꞌ ndii kixín kui̱ti̱ꞌ aꞌ ―ni̱ kachi̱ a̱ xiinꞌ ni̱a̱.
LUK 8:53 Te̱ ni̱ xaku̱ ndi̱a̱a̱ ichi̱ ña̱ꞌaꞌ ne̱ yivi̱ꞌ ja̱a̱nꞌ, sa̱kanꞌ ña̱ xiní ni̱a̱ ña̱ xa̱ ni̱ xiꞌi̱ aꞌ.
LUK 8:54 Te̱ ni̱ ti̱i̱n a̱ nda̱ꞌaꞌ ñaꞌ sie ja̱a̱nꞌ, te̱ tiꞌeꞌ ni̱ kaꞌa̱n a̱ ndii: ―Ñaꞌ sie, ndo̱koo̱ u̱nꞌ ―ni̱ kachi̱ a̱.
LUK 8:55 Sa̱kanꞌ te̱ ni̱ na̱ti̱a̱ku̱ aꞌ. Te̱ i̱i̱n ni̱ ndo̱koo̱ ti̱o̱ꞌ aꞌ. Te̱ ni̱ kaꞌa̱n chuunꞌ Jesús xiinꞌ yu̱vaꞌ siꞌiꞌ ñaꞌ ja̱a̱nꞌ, ña̱ ta̱xi̱ ni̱a̱ ña̱ ku̱xi̱ aꞌ.
LUK 8:56 Te̱ ni̱ na̱nda̱ni̱ va̱ yu̱vaꞌ siꞌiꞌ ñaꞌ sie ja̱a̱nꞌ. Te̱ ni̱ kaꞌa̱n ndi̱e̱eꞌ va̱ Jesús xiinꞌ ni̱a̱ ña̱ käꞌa̱n ni̱a̱ xiinꞌ nde̱e̱ i̱i̱n ne̱ yivi̱ꞌ ña̱ ni̱ xa̱a̱ a̱ sa̱kanꞌ.
LUK 9:1 Te̱ ni̱ na̱ka̱ya̱ Jesús te̱ uxi̱ uvi̱ taꞌan te̱ nda̱ꞌaꞌ xaꞌa̱ꞌ a̱, te̱ ni̱ ta̱xi̱ a̱ ndi̱e̱e̱ꞌ ra̱ te̱ ku̱vi̱ ta̱va̱ꞌ ra̱ sa̱kuuꞌ nuu̱ꞌ ña̱ ndi̱va̱ꞌa̱ ña̱ ñuꞌuꞌ nimá ne̱ yivi̱ꞌ. Te̱ ni̱ ta̱xi̱ tu̱ a̱ ndi̱e̱e̱ꞌ ra̱ te̱ ku̱vi̱ sa̱ndaꞌa ra̱ ne̱ kuni ku̱vi̱.
LUK 9:2 Te̱ sa̱kanꞌ tu̱ ni̱ ti̱a̱nu̱ꞌ ña̱ꞌaꞌ a̱ te̱ kaꞌa̱n ndo̱so̱ꞌ ra̱ xaꞌa̱ꞌ sa̱a̱ xaꞌndia chuunꞌ Ndiosí nimá ne̱ yivi̱ꞌ te̱ sa̱ndaꞌa tu̱ ra̱ ne̱ yivi̱ꞌ.
LUK 9:3 Te̱ ni̱ kaꞌa̱n a̱ xiinꞌ ra̱ ndii: ―Kö̱ni̱ꞌi̱ ndo̱ꞌ nde̱e̱ i̱i̱n ña̱ꞌa̱ kuꞌu̱n ndo̱ꞌ i̱chiꞌ. Kö̱ni̱ꞌi̱ ndo̱ꞌ tunꞌ katuviꞌ ndo̱ꞌ, ni̱ nde̱e̱ tindaa̱ꞌ ndo̱ꞌ, ni̱ nde̱e̱ ña̱ xaxi̱ꞌ, ni̱ nde̱e̱ xu̱ꞌunꞌ, ni̱ nde̱e̱ i̱nga̱ ndi̱ni̱.
LUK 9:4 Ndee ka̱ vi̱ꞌe̱ ne̱ yivi̱ꞌ miiꞌ xaa̱ ndo̱ꞌ ndii, i̱kanꞌ kui̱ti̱ꞌ ku̱ndi̱e̱e̱ ndo̱ꞌ nde̱e̱ ki̱e̱e̱ ndo̱ꞌ ñu̱u̱ ja̱a̱nꞌ.
LUK 9:5 Te̱ naaꞌ xaa̱ꞌ ndo̱ꞌ i̱i̱n xaanꞌ, te̱ nätiinꞌ va̱ꞌa̱ ne̱ yivi̱ꞌ ndoꞌó ndii, ki̱e̱e̱ ndo̱ꞌ ñu̱u̱ ja̱a̱nꞌ, te̱ sa̱koyó ndo̱ꞌ ya̱kaꞌ ndixa̱nꞌ kiꞌiꞌ ndo̱ꞌ. Te̱ xiinꞌ ña̱ ja̱a̱nꞌ sa̱kuniꞌ ña̱ꞌaꞌ ndo̱ꞌ ña̱ ko̱o̱ ni̱a̱ tu̱ndoꞌo̱ꞌ ―ni̱ kachi̱ Jesús.
LUK 9:6 Sa̱kanꞌ te̱ ni̱ ki̱e̱e̱ ra̱ kuaꞌa̱n ra̱ sa̱a̱ ñu̱u̱ kaꞌán ndo̱so̱ꞌ ra̱ tu̱ꞌu̱n va̱ꞌa̱, te̱ sandaꞌa ra̱ ne̱ kuni ku̱vi̱ miiꞌ ka̱ kuaꞌa̱n ra̱.
LUK 9:7 Kii̱ꞌ ni̱ xi̱ni̱ so̱ꞌo̱ Herodes, te̱ ni̱ xa̱ꞌndi̱a̱ chuunꞌ kuuꞌ nu̱uꞌ, sa̱kuuꞌ ña̱ ni̱ xa̱a̱ Jesús ndii, ni̱ ndi̱ꞌni̱ va̱ ra̱ xaꞌa̱ꞌ a̱. Sa̱kanꞌ ña̱ sa̱va̱ ne̱ yivi̱ꞌ kaꞌán ndii: “Ni̱ na̱ti̱a̱ku̱ Juan, te̱ te̱ ja̱a̱nꞌ nduuꞌ Jesús”, kachi ni̱a̱.
LUK 9:8 Te̱ sa̱va̱ tu̱ku̱ ni̱a̱ kaꞌán ndii: “Elías, te̱ ni̱ kaꞌa̱n tiakú tu̱ꞌu̱n Ndiosí xta̱ꞌanꞌ nduuꞌ ra̱”, kachi ni̱a̱. Te̱ sa̱va̱ tu̱ku̱ ni̱a̱ kaꞌán ndii: “I̱i̱n te̱ ni̱ kaꞌa̱n tiakú tu̱ꞌu̱n Ndiosí xta̱ꞌanꞌ nduuꞌ ra̱, te̱ ni̱ na̱ti̱a̱ku̱ ra̱”, kachi ni̱a̱.
LUK 9:9 Ndisu̱ ni̱ kaꞌa̱n Herodes xiinꞌ nimá ra̱ ndii: “Yooꞌ ni̱ kaꞌa̱n chuunꞌ, te̱ ni̱ ke̱ndoso̱ꞌ ra̱ suku̱nꞌ Juan ja̱a̱nꞌ. Sa̱kanꞌ na kuiiꞌ, ¿yo̱o̱ nduuꞌ tuꞌ Jesús, te̱ xini so̱ꞌo̱ e̱ꞌ ndatuꞌunꞌ ne̱ yivi̱ꞌ xaꞌa̱ꞌ ja̱a̱nꞌ?”, ni̱ kachi̱ ra̱ xiinꞌ nimá ra̱. Te̱ ni̱ kuni̱ ra̱ na̱taꞌanꞌ ra̱ xiinꞌ Jesús.
LUK 9:10 Kii̱ꞌ ni̱ na̱ndi̱koꞌ te̱ ni̱ ti̱a̱nu̱ꞌ Jesús kaꞌa̱n ndo̱so̱ꞌ ja̱a̱nꞌ ndii, ni̱ kaꞌa̱n ra̱ xiinꞌ a̱ sa̱kuuꞌ ña̱ ni̱ xa̱a̱ ra̱ miiꞌ ni̱ xaꞌa̱n ra̱. Sa̱kanꞌ te̱ ni̱ na̱ka̱ siinꞌ ña̱ꞌaꞌ a̱, te̱ kuaꞌa̱n a̱ i̱i̱n xaanꞌ miiꞌ taxi̱nꞌ kaaꞌ xiinꞌ ra̱ ya̱ti̱n i̱i̱n ñu̱u̱ ña̱ na̱niꞌ Betsaida.
LUK 9:11 Ndisu̱ kii̱ꞌ ni̱ xi̱ni̱ ne̱ yivi̱ꞌ kuaꞌa̱ꞌ xa̱va̱ꞌa̱ ja̱a̱nꞌ miiꞌ kuaꞌa̱n Jesús ndii, ni̱ xi̱ku̱ndiku̱n ña̱ꞌaꞌ ni̱a̱. Te̱ kii̱ꞌ ni̱ nde̱kui̱e̱ ni̱a̱ nuu̱ꞌ a̱ ndii, ni̱ na̱ti̱i̱n mani̱ꞌ ña̱ꞌaꞌ a̱, te̱ ni̱ sa̱niaꞌá ña̱ꞌaꞌ a̱ xaꞌa̱ꞌ sa̱a̱ xaꞌndia chuunꞌ Ndiosí nimá ne̱ yivi̱ꞌ, te̱ ni̱ sa̱ndaꞌa tu̱ ña̱ꞌaꞌ a̱.
LUK 9:12 Te̱ kii̱ꞌ ni̱ kua̱a̱ꞌ kuaꞌa̱n ndii, ni̱ ku̱ya̱ti̱n te̱ nda̱ꞌaꞌ xaꞌa̱ꞌ a̱ nuu̱ꞌ a̱, te̱ ni̱ kaꞌa̱n ra̱ xiinꞌ a̱ ndii: ―Tákuiꞌe, sa̱ndutíá u̱nꞌ ne̱ yivi̱ꞌ kuaꞌa̱ꞌ kaa̱ꞌ te̱ kiku̱ ni̱a̱ kuꞌu̱n ni̱a̱ xaꞌa̱ꞌ kuꞌu̱, uun ñu̱u̱ kualiꞌ ña̱ ñuꞌuꞌ ya̱ti̱n, te̱ niꞌi̱ꞌ ni̱a̱ miiꞌ kusu̱n ni̱a̱, te̱ sa̱ta̱ꞌ tu̱ ni̱a̱ ña̱ ku̱xi̱ ni̱a̱, sa̱kanꞌ ña̱ yoꞌoꞌ ndii, kö̱o̱ꞌ a̱ yoo ku̱xi̱ ni̱a̱ sa̱a̱ e̱ꞌ ―ni̱ kachi̱ ra̱.
LUK 9:13 Ndisu̱ ni̱ kaꞌa̱n Jesús xiinꞌ ra̱ ndii: ―Ndoꞌó ta̱xi̱ ña̱ ku̱xi̱ ni̱a̱ ―ni̱ kachi̱ a̱. Sa̱kanꞌ te̱ ni̱ kaꞌa̱n ra̱ xiinꞌ a̱ ndii: ―Uꞌu̱n taꞌan so̱ꞌo̱ xita̱ꞌ va̱ꞌa̱ xiinꞌ uvi̱ taꞌan ti̱a̱kaꞌ kui̱ti̱ꞌ kumiꞌ ndu̱. Kü̱vi̱ sa̱ta̱ꞌ ndu̱ ña̱ xaxi̱ꞌ xaꞌa̱ꞌ sa̱kuuꞌ ne̱ yivi̱ꞌ kaa̱ꞌ, ra̱nꞌ ―ni̱ kachi̱ ra̱.
LUK 9:14 Sa̱kanꞌ ña̱ kuyatinꞌ uꞌu̱n mií kuuꞌ mi̱iꞌ ndiꞌiꞌ te̱ yivi̱ꞌ kui̱ti̱ꞌ. Te̱ ni̱ kaꞌa̱n a̱ xiinꞌ te̱ nda̱ꞌaꞌ xaꞌa̱ꞌ a̱ ja̱a̱nꞌ ndii: ―Na̱ta̱ndi̱e̱e̱ ti̱ꞌvi̱ ndo̱ꞌ ne̱ yivi̱ꞌ kaa̱ꞌ, uvi̱ xi̱ko̱ uxi̱ ni̱a̱ ku̱ndi̱e̱e̱ i̱ꞌi̱n ti̱ꞌvi̱ sa̱a̱ ndo̱ꞌ ―ni̱ kachi̱ a̱.
LUK 9:15 Te̱ sa̱kanꞌ ni̱ xa̱a̱ ra̱, te̱ ni̱ xi̱ku̱ndiee̱ sa̱kuuꞌ ne̱ yivi̱ꞌ ja̱a̱nꞌ.
LUK 9:16 Sa̱kanꞌ te̱ ni̱ ki̱ꞌi̱n Jesús uꞌu̱n sa̱aꞌ xita̱ꞌ va̱ꞌa̱ ja̱a̱nꞌ xiinꞌ uvi̱ sa̱aꞌ ti̱a̱kaꞌ ja̱a̱nꞌ. Te̱ ni̱ na̱ko̱to̱ a̱ ndi̱viꞌ, te̱ ni̱ ta̱xi̱ a̱ ña̱ chi̱nda̱ni Ndiosí. Sa̱kanꞌ te̱ ni̱ sa̱kuachiꞌ a̱ xita̱ꞌ va̱ꞌa̱ ja̱a̱nꞌ xiinꞌ uvi̱ sa̱aꞌ ti̱a̱kaꞌ ja̱a̱nꞌ, te̱ ni̱ ta̱xi̱ ña̱ꞌaꞌ a̱ nda̱ꞌaꞌ te̱ nda̱ꞌaꞌ xaꞌa̱ꞌ a̱. Te̱ ni̱ xa̱xa̱ꞌ te̱ ja̱a̱nꞌ a̱ nda̱ꞌaꞌ sa̱kuuꞌ ne̱ yivi̱ꞌ kuaꞌa̱ꞌ ja̱a̱nꞌ.
LUK 9:17 Sa̱kanꞌ te̱ ni̱ xi̱xi̱ sa̱kuuꞌ ni̱a̱ nde̱e̱ ni̱ nda̱ꞌni̱ ni̱a̱. Ndi̱ꞌi̱ ja̱a̱nꞌ, te̱ ni̱ na̱ka̱ya̱ te̱ nda̱ꞌaꞌ xaꞌa̱ꞌ a̱ ja̱a̱nꞌ xita̱ꞌ va̱ꞌa̱ ñaꞌinꞌ xiinꞌ ti̱a̱kaꞌ. Te̱ ni̱ sa̱kutuꞌ ra̱ uxi̱ uvi̱ taꞌan íkaꞌ naꞌnuꞌ xiinꞌ ña̱ ni̱ ndoo̱ ndo̱so̱ꞌ ja̱a̱nꞌ.
LUK 9:18 Untaꞌ kii̱ꞌ ni̱ ku̱xi̱o̱o̱ Jesús te̱ kaꞌa̱n a̱ xiinꞌ Ndiosí ndii, ni̱ yoo̱ ya̱ti̱n te̱ nda̱ꞌaꞌ xaꞌa̱ꞌ a̱, te̱ ni̱ nda̱tuꞌu̱nꞌ ña̱ꞌaꞌ a̱ ndii: ―¿Yo̱o̱ nduuꞌ yuꞌu̱, kachi ne̱ yivi̱ꞌ? ―ni̱ kachi̱ a̱.
LUK 9:19 Sa̱kanꞌ te̱ ni̱ kaꞌa̱n ra̱ xiinꞌ a̱ ndii: ―Sa̱va̱ ne̱ yivi̱ꞌ kaꞌán ña̱ Juan, te̱ ni̱ sa̱kuchiꞌ ne̱ yivi̱ꞌ kuenta Ndiosí, nduuꞌ u̱nꞌ, te̱ sa̱va̱ tu̱ku̱ ni̱a̱ kaꞌán ña̱ Elías nduuꞌ u̱nꞌ, te̱ sa̱va̱ tu̱ku̱ ni̱a̱ kaꞌán ña̱ i̱nga̱ te̱ ni̱ kaꞌa̱n tiakú tu̱ꞌu̱n Ndiosí xta̱ꞌanꞌ, te̱ ni̱ na̱ti̱a̱ku̱ ra̱, nduuꞌ u̱nꞌ, kachi ni̱a̱ ―ni̱ kachi̱ ra̱.
LUK 9:20 Sa̱kanꞌ te̱ ni̱ kaꞌa̱n a̱ xiinꞌ ra̱ ndii: ―Te̱ ndoꞌó tu̱ku̱, ¿yo̱o̱ nduuꞌ yuꞌu̱, kachi ndo̱ꞌ? ―ni̱ kachi̱ a̱. Te̱ ni̱ na̱kui̱i̱n Pedro kaꞌán ra̱ xiinꞌ a̱ ndii: ―Yoꞌó nduuꞌ Cristo, ña̱ ni̱ ti̱a̱nu̱ꞌ Ndiosí sa̱kakú ne̱ yivi̱ꞌ ―ni̱ kachi̱ ra̱.
LUK 9:21 Ndisu̱ ni̱ kaꞌa̱n chuunꞌ ndi̱e̱eꞌ a̱ xiinꞌ ra̱ ña̱ käꞌa̱n ra̱ xiinꞌ nde̱e̱ i̱i̱n ne̱ yivi̱ꞌ yo̱o̱ nduuꞌ a̱.
LUK 9:22 Te̱ ni̱ kaꞌa̱n tu̱ Jesús xiinꞌ ra̱ ndii: ―Kuní a̱ ña̱ ku̱ndo̱ꞌo̱ uꞌvi̱ va̱ yuꞌu̱, ña̱ nduuꞌ tu̱ te̱ yivi̱ꞌ. Te̱ sa̱ndi̱e̱e̱ kuiꞌe te̱ xi̱xa̱ nuu̱ꞌ ñu̱u̱ yuꞌu̱, xiinꞌ sutu̱ kuuꞌ nu̱uꞌ, xiinꞌ te̱ saniaꞌá tu̱ꞌu̱n nde̱iꞌ Ndiosí. Te̱ ka̱ꞌni̱ꞌ ra̱ yuꞌu̱, ndisu̱ na̱ti̱a̱ku̱ i̱ kivi̱ꞌ ña̱ uni̱ ―ni̱ kachi̱ a̱.
LUK 9:23 Te̱ ni̱ kaꞌa̱n tu̱ Jesús xiinꞌ sa̱kuuꞌ ne̱ ndieeꞌ ja̱a̱nꞌ ndii: ―Naaꞌ yo̱o̱ ka̱ kuni ku̱ndiku̱n i̱chiꞌ yuꞌu̱ ndii, kuní a̱ ña̱ na̱ko̱o̱ ni̱a̱ ña̱ kuní mi̱iꞌ ni̱a̱, te̱ na ko̱o̱ tu̱ꞌva̱ tu̱ ni̱a̱ te̱ ku̱ndo̱ꞌo̱ ni̱a̱ i̱ꞌi̱n kivi̱ꞌ kuaꞌa̱n nde̱e̱ naa ku̱ndo̱ꞌo̱ i̱ nuu̱ꞌ krusín, te̱ ku̱ndiku̱n ni̱a̱ yuꞌu̱.
LUK 9:24 Kua̱chi̱ ndii, yo̱o̱ ka̱ kuni sa̱kakú xiinꞌ miiꞌ mi̱iꞌ ndii, ku̱vi̱ ni̱a̱. Ndisu̱ yo̱o̱ ka̱ taxiꞌ kivi̱ꞌ ñu̱u̱ ni̱a̱ xaꞌa̱ꞌ i̱chiꞌ yuꞌu̱ ndii, na̱ti̱i̱n ni̱a̱ kivi̱ꞌ ñu̱u̱ ña̱ kö̱o̱ꞌ kivi̱ꞌ ndiꞌiꞌ.
LUK 9:25 Te̱ kuä̱sa̱ꞌ kuní tu̱ kivi̱ꞌ ñu̱u̱ i̱i̱n ne̱ yivi̱ꞌ naaꞌ ka̱nando ni̱a̱ sa̱kuuꞌ ña̱ꞌa̱ ña̱ yoo i̱i̱n yivi̱ꞌ, te̱ ku̱vi̱ ni̱a̱ nuu̱ꞌ Ndiosí.
LUK 9:26 Te̱ yo̱o̱ ka̱ kuchani xaꞌa̱ꞌ yuꞌu̱ xiinꞌ xaꞌa̱ꞌ tu̱ꞌu̱n i̱ ndii, i̱i̱n kachi ku̱chani tu̱ yuꞌu̱, ña̱ nduuꞌ tu̱ te̱ yivi̱ꞌ, xaꞌa̱ꞌ ne̱ ja̱a̱nꞌ nuu̱ꞌ Ndiosí kii̱ꞌ ki̱xi̱n tu̱ku̱u̱ i̱ i̱i̱n yivi̱ꞌ xiinꞌ ña̱ ndi̱e̱eꞌ yu̱vaꞌ i̱ Ndiosí, xiinꞌ ña̱ ndi̱e̱eꞌ sa̱kuuꞌ ángele ña̱ xikaꞌ nuuꞌ nuu̱ꞌ a̱.
LUK 9:27 Ña̱ nda̱ku kaꞌán i̱ xiinꞌ ndo̱ꞌ ndii, kaꞌni̱ sa̱va̱ ne̱ yivi̱ꞌ te̱i̱n ndoꞌó yoꞌoꞌ vi̱ti̱n ndii, kü̱vi̱ ni̱a̱ nde̱e̱ ku̱ni̱ ni̱a̱ sa̱a̱ xaꞌndia chuunꞌ Ndiosí ―ni̱ kachi̱ a̱.
LUK 9:28 Kii̱ꞌ ndi̱ꞌi̱ ni̱ kaꞌa̱n Jesús ña̱ ja̱a̱nꞌ ndii, ni̱ xkaꞌndi̱a̱ yatinꞌ uni̱a̱ kivi̱ꞌ, te̱ ni̱ na̱ka̱ a̱ Pedro xiinꞌ Jacobo xiinꞌ Juan, te̱ kuaꞌa̱n siinꞌ a̱ xiinꞌ ra̱ i̱i̱n tindu̱ꞌ sukun te̱ kaꞌa̱n a̱ xiinꞌ Ndiosí.
LUK 9:29 Te̱ kii̱ꞌ kaꞌán Jesús xiinꞌ a̱ ndii, ni̱ na̱ndu̱u̱ nda̱tu̱nꞌ va̱ nuu̱ꞌ a̱, te̱ toto̱ a̱ ndii, ni̱ na̱ndu̱u̱ ya̱a̱ nde̱e̱ yiꞌé vi̱ꞌ a̱.
LUK 9:30 I̱kanꞌ te̱ ni̱ tuvi̱ uvi̱ taꞌan te̱ yivi̱ꞌ, te̱ ndatuꞌunꞌ ra̱ xiinꞌ a̱, te̱ ja̱a̱nꞌ nduuꞌ Moisés xiinꞌ Elías.
LUK 9:31 Te̱ ni̱ tuvi̱ ra̱ xiinꞌ ña̱ yiꞌé nda̱tu̱nꞌ kooꞌ chukuuꞌ. Te̱ ndatuꞌunꞌ ra̱ xiinꞌ Jesús xaꞌa̱ꞌ ña̱ ku̱ndo̱ꞌo̱ a̱ te̱ ku̱vi̱ a̱ te̱ sa̱xinú a̱ ña̱ sa̱a̱ a̱ ñu̱u̱ Jerusalén.
LUK 9:32 Te̱ Pedro xiinꞌ te̱ ndieeꞌ xiinꞌ ra̱ ja̱a̱nꞌ ndii, kuni kusu̱n xa̱va̱ꞌa̱ ra̱, ndisu̱ ni̱ yoo̱ ñuꞌuꞌ i̱ni̱ ra̱ ni̱ xa̱a̱ ña̱ ni̱ xi̱ni̱ ra̱, ña̱ yiꞌé nda̱tu̱nꞌ kooꞌ chukuuꞌ Jesús xiinꞌ uvi̱ sa̱aꞌ te̱ itaꞌ xiinꞌ a̱ ja̱a̱nꞌ.
LUK 9:33 Kii̱ꞌ kuaꞌa̱n Moisés xiinꞌ Elías, te̱ ni̱ kaꞌa̱n Pedro xiinꞌ Jesús ndii: ―Va̱ꞌa̱ ña̱ kua̱xi̱ ndu̱ yoꞌoꞌ, tákuiꞌe. Na ka̱sa̱ꞌa̱ ndu̱ uni̱ taꞌan ti̱a̱ꞌvaꞌ. I̱i̱n a̱ ku̱nduꞌu̱ꞌ yoꞌó, te̱ i̱i̱n a̱ ku̱nduꞌu̱ꞌ Moisés, te̱ i̱i̱n a̱ ku̱nduꞌu̱ꞌ Elías ―ni̱ kachi̱ ra̱ xiinꞌ a̱. Ndisu̱ xïní ra̱ ndee ña̱ nduuꞌ ña̱ kaꞌán ra̱.
LUK 9:34 Kii̱ꞌ kaꞌán ka̱ Pedro ña̱ ja̱a̱nꞌ iinꞌ ra̱, te̱ ni̱ nu̱u̱ i̱i̱n viko̱ꞌ, te̱ ni̱ ti̱saꞌví ña̱ꞌaꞌ a̱, te̱ kii̱ꞌ tisaꞌví ña̱ꞌaꞌ a̱ ndii, ni̱ yi̱ꞌvi va̱ uni̱ sa̱aꞌ ra̱.
LUK 9:35 Te̱ te̱i̱n viko̱ꞌ ja̱a̱nꞌ ni̱ kaꞌa̱n i̱i̱n tachi̱ꞌ yu̱ꞌuꞌ ndii: ―Ña̱ ñaa̱ꞌ nduuꞌ siꞌe̱ mani̱ꞌ i̱. Ku̱ni̱ so̱ꞌo̱ ndo̱ꞌ ña̱ kaꞌán a̱ xiinꞌ ndo̱ꞌ ―ni̱ kachi̱ a̱.
LUK 9:36 Te̱ kii̱ꞌ ndi̱ꞌi̱ ni̱ kaꞌa̱n tachi̱ꞌ yu̱ꞌuꞌ ja̱a̱nꞌ ndii, ni̱ xi̱ni̱ ra̱ ña̱ i̱i̱n nda̱a̱ꞌ kui̱ti̱ꞌ Jesús iinꞌ i̱kanꞌ. Te̱ nï̱ kaꞌa̱n ra̱ xiinꞌ nde̱e̱ i̱i̱n ne̱ yivi̱ꞌ xaꞌa̱ꞌ ña̱ ni̱ xi̱ni̱ ra̱ ja̱a̱nꞌ nde̱e̱ ni̱ yaꞌa̱ kuaꞌa̱ꞌ kivi̱ꞌ.
LUK 9:37 Te̱ tu̱ku̱ kivi̱ꞌ kii̱ꞌ ni̱ na̱kaa̱ꞌ Jesús xiinꞌ te̱ ja̱a̱nꞌ xíniꞌ i̱kuꞌ ja̱a̱nꞌ ndii, kuaꞌa̱ꞌ kooꞌ chukuuꞌ ne̱ yivi̱ꞌ ni̱ xaꞌa̱n na̱taꞌanꞌ xiinꞌ a̱.
LUK 9:38 Sa̱kanꞌ te̱ ni̱ kaꞌa̱n tiꞌeꞌ i̱i̱n te̱ kaꞌni̱ te̱i̱n ne̱ yivi̱ꞌ ja̱a̱nꞌ xiinꞌ a̱ ndii: ―Tákuiꞌe, kaꞌán ndaꞌvi i̱ xiinꞌ u̱nꞌ ña̱ sa̱a̱ va̱ u̱nꞌ ña̱ va̱ꞌa̱, te̱ chi̱ndi̱e̱eꞌ u̱nꞌ siꞌe̱ i̱. Sa̱kanꞌ ña̱ i̱i̱n nda̱a̱ꞌ kulu̱ꞌ ra̱ sa̱kanꞌ kumiꞌ i̱.
LUK 9:39 Te̱ i̱i̱n ña̱ ndi̱va̱ꞌa̱ tiinꞌ ña̱ꞌaꞌ, te̱ i̱i̱n sandeꞌí ti̱o̱ꞌ ña̱ꞌaꞌ a̱, te̱ xaꞌni̱ꞌ iꞌiꞌ ña̱ꞌaꞌ a̱, te̱ tava̱ꞌ a̱ pele̱ yu̱ꞌuꞌ ra̱, te̱ satuxuꞌví ña̱ꞌaꞌ a̱. Te̱ kii̱ꞌ ndiꞌiꞌ mi̱iꞌ kuuꞌ a̱ xiinꞌ ra̱ ndii, xi̱i̱ va̱ sandieꞌniꞌ ña̱ꞌaꞌ a̱.
LUK 9:40 Te̱ xa̱ ni̱ kaꞌa̱n ndaꞌvi i̱ xiinꞌ te̱ nda̱ꞌaꞌ xaꞌa̱ꞌ u̱nꞌ te̱ xta̱ꞌniꞌ ra̱ a̱ ña̱ ndi̱va̱ꞌa̱ ja̱a̱nꞌ nimá siꞌe̱ i̱ kaa̱ꞌ, ndisu̱ nï̱ ku̱vi̱ xta̱ꞌniꞌ ra̱ a̱ ―ni̱ kachi̱ ra̱.
LUK 9:41 Sa̱kanꞌ te̱ ni̱ kaꞌa̱n a̱ xiinꞌ ne̱ yivi̱ꞌ ja̱a̱nꞌ ndii: ―Ne̱ ï̱ni̱ xini Ndiosí nduuꞌ ndoꞌó, ne̱ ndieeꞌ i̱i̱n yivi̱ꞌ vi̱ti̱n, te̱ ne̱ ni̱a̱ꞌa nduuꞌ tu̱ ndo̱ꞌ. ¿Sa̱a̱ ka̱ vi̱ꞌ taꞌanꞌ kivi̱ꞌ ka̱ ko̱o̱ i̱ xiinꞌ ndo̱ꞌ te̱ ku̱ndi̱e̱ni i̱ ña̱ xaaꞌ ndo̱ꞌ? Ni̱a̱ꞌa̱ yoꞌoꞌ xiinꞌ te̱ lu̱i̱ siꞌe̱ u̱nꞌ ñaa̱ꞌ ―ni̱ kachi̱ a̱.
LUK 9:42 Kii̱ꞌ kuyatinꞌ te̱ lu̱i̱ ja̱a̱nꞌ kuaꞌa̱n ra̱ miiꞌ iinꞌ Jesús ndii, ni̱ sa̱nduva ña̱ꞌaꞌ ña̱ ndi̱va̱ꞌa̱ ja̱a̱nꞌ nde̱e̱ ñu̱ꞌuꞌ, te̱ ni̱ xa̱ꞌni̱ꞌ iꞌiꞌ ña̱ꞌaꞌ a̱. I̱kanꞌ te̱ ni̱ kaꞌa̱n ndi̱e̱eꞌ Jesús xiinꞌ ña̱ ndi̱va̱ꞌa̱ ja̱a̱nꞌ, te̱ ni̱ ke̱ta̱ a̱ nimá ra̱. Te̱ ni̱ sa̱ndaꞌa ña̱ꞌaꞌ Jesús, te̱ ni̱ sa̱na̱kuaꞌa ña̱ꞌaꞌ a̱ nda̱ꞌaꞌ yu̱vaꞌ ra̱.
LUK 9:43 Te̱ sa̱kuuꞌ ne̱ yivi̱ꞌ ja̱a̱nꞌ ndii, ni̱ na̱nda̱ni̱ ni̱a̱ xaꞌa̱ꞌ ña̱ kaꞌnuꞌ ña̱ ni̱ xa̱a̱ Ndiosí i̱kanꞌ. Te̱ kii̱ꞌ itaꞌ ka̱ ne̱ yivi̱ꞌ nandani̱ ni̱a̱ xaꞌa̱ꞌ sa̱kuuꞌ ña̱ xaaꞌ Jesús ndii, ni̱ kaꞌa̱n a̱ xiinꞌ te̱ nda̱ꞌaꞌ xaꞌa̱ꞌ a̱ ndii:
LUK 9:44 ―Ta̱xi̱ so̱ꞌo̱ va̱ ndo̱ꞌ, te̱ nä̱ndoso̱ꞌ ndo̱ꞌ ña̱ kaꞌán i̱ xiinꞌ ndo̱ꞌ vi̱ti̱n. Yuꞌu̱, ña̱ nduuꞌ tu̱ te̱ yivi̱ꞌ ndii, sa̱na̱kuaꞌa te̱ yivi̱ꞌ yuꞌu̱ nda̱ꞌaꞌ te̱ kuuꞌ kaꞌnuꞌ ―ni̱ kachi̱ a̱.
LUK 9:45 Ndisu̱ nï̱ ku̱nda̱ni̱ te̱ ja̱a̱nꞌ ña̱ kaꞌán a̱ xiinꞌ ra̱. Sa̱kanꞌ ña̱ tïa̱ꞌan nuni̱a̱ꞌ xíniꞌ ra̱ te̱ ku̱nda̱ni̱ ra̱ tu̱ꞌu̱n ja̱a̱nꞌ. Te̱ ni̱ yi̱ꞌvi ra̱ nda̱tuꞌu̱nꞌ ña̱ꞌaꞌ ra̱ xa̱ꞌaꞌ ña̱ ja̱a̱nꞌ.
LUK 9:46 Sa̱kanꞌ te̱ nde̱e̱ ndi̱e̱eꞌ ni̱ xa̱ꞌaꞌ kaniꞌ taꞌanꞌ kuento te̱ nda̱ꞌaꞌ xaꞌa̱ꞌ a̱ ja̱a̱nꞌ xaꞌa̱ꞌ ndee te̱ ja̱a̱nꞌ nduuꞌ te̱ kaꞌnuꞌ ka̱ te̱i̱n ra̱.
LUK 9:47 Ndisu̱ kii̱ꞌ ni̱ xi̱ni̱ Jesús sa̱a̱ xanini nimá ra̱ ndii, ni̱ ki̱ꞌi̱n a̱ i̱i̱n te̱ lulu, te̱ ni̱ xa̱ni̱ ña̱ꞌaꞌ a̱ xi̱i̱nꞌ a̱.
LUK 9:48 Te̱ ni̱ kaꞌa̱n a̱ xiinꞌ te̱ nda̱ꞌaꞌ xaꞌa̱ꞌ a̱ ja̱a̱nꞌ ndii: ―Yo̱o̱ ka̱ natiinꞌ i̱i̱n te̱ lulu yoꞌoꞌ xaꞌa̱ꞌ a̱ ña̱ nduuꞌ ra̱ kuenta i̱ ndii, yuꞌu̱ natiinꞌ ni̱a̱. Te̱ yo̱o̱ ka̱ natiinꞌ yuꞌu̱ ndii, natiinꞌ tu̱ ni̱a̱ ña̱ ni̱ ti̱a̱nu̱ꞌ yuꞌu̱. Sa̱kanꞌ ña̱ ne̱ kö̱o̱ꞌ nduuꞌ xa̱chiꞌ te̱i̱n ndo̱ꞌ ndii, ne̱ ja̱a̱nꞌ nduuꞌ ne̱ kaꞌnuꞌ ka̱ ―ni̱ kachi̱ a̱.
LUK 9:49 Sa̱kanꞌ te̱ ni̱ kaꞌa̱n Juan xiinꞌ Jesús ndii: ―Tákuiꞌe, ni̱ xi̱ni̱ ndu̱ i̱i̱n te̱ tava̱ꞌ ña̱ ndi̱va̱ꞌa̱ nimá ne̱ yivi̱ꞌ xiinꞌ ña̱ ndi̱e̱eꞌ u̱nꞌ. Te̱ ni̱ xika̱ ndu̱ sa̱i̱n kuiín ña̱ꞌaꞌ ndu̱, kua̱chi̱ ndii süu̱ꞌ te̱ xikaꞌ xiinꞌ e̱ꞌ nduuꞌ ra̱ ―ni̱ kachi̱ ra̱.
LUK 9:50 Ndisu̱ ni̱ kaꞌa̱n Jesús xiinꞌ ra̱ ndii: ―Sä̱i̱n kuiín ña̱ꞌaꞌ ndo̱ꞌ, kua̱chi̱ ndii, yo̱o̱ ka̱ näkasi yoo ndii, ne̱ chindieeꞌ yoo nduuꞌ ni̱a̱ ―ni̱ kachi̱ a̱.
LUK 9:51 Te̱ kii̱ꞌ xa̱ kuyatinꞌ na̱ndi̱koꞌ Jesús ndi̱viꞌ ndii, i̱i̱n nda̱a̱ꞌ ni̱ ta̱xi̱ i̱ni̱ a̱ ña̱ kuꞌu̱n a̱ ñu̱u̱ Jerusalén.
LUK 9:52 Te̱ ni̱ ti̱ꞌviꞌ a̱ i̱i̱n uvi̱ te̱ nda̱ꞌaꞌ xaꞌa̱ꞌ a̱ i̱i̱n ñu̱u̱ ne̱ Samaria, te̱ kuꞌu̱n kuie ra̱ na̱ndu̱kuꞌ ra̱ miiꞌ ku̱vi̱ na̱ndiee̱ꞌ ni̱a̱ i̱i̱n xaꞌaꞌ.
LUK 9:53 Ndisu̱ ne̱ ndieeꞌ ñu̱u̱ ja̱a̱nꞌ ndii, nï̱ xi̱i̱n ni̱a̱ na̱ti̱i̱n ña̱ꞌaꞌ ni̱a̱, sa̱kanꞌ ña̱ ni̱ xi̱ni̱ ni̱a̱ ña̱ ñu̱u̱ Jerusalén kuaꞌa̱n a̱.
LUK 9:54 Kii̱ꞌ ni̱ xi̱ni̱ te̱ nda̱ꞌaꞌ xaꞌa̱ꞌ a̱, Juan xiinꞌ Jacobo, ña̱ ni̱ xkaꞌndi̱a̱ i̱kanꞌ, te̱ ni̱ kaꞌa̱n ra̱ xiinꞌ a̱ ndii: ―Tákuiꞌe, ¿ñáá kuní u̱nꞌ ña̱ kaꞌa̱n chuunꞌ e̱ꞌ naa ni̱ xa̱a̱ Elías, te̱ koyo̱ ñuꞌu̱ ndi̱viꞌ, te̱ ko̱ko̱ xa̱chiꞌ ni̱a̱? ―ni̱ kachi̱ ra̱.
LUK 9:55 Sa̱kanꞌ te̱ ni̱ ndi̱ko̱ kuiín Jesús, te̱ ni̱ sa̱kiꞌinꞌ ña̱ꞌaꞌ a̱ kuento kaꞌán a̱ xiinꞌ ra̱ ndii: ―Ndoꞌó ndii, ni̱ nde̱e̱ xïní ndo̱ꞌ ndee espíritu tiín ndi̱a̱a̱ ndo̱ꞌ.
LUK 9:56 Kua̱chi̱ ndii, yuꞌu̱, ña̱ nduuꞌ tu̱ te̱ yivi̱ꞌ ndii, nï̱ xa̱a̱ i̱ i̱i̱n yivi̱ꞌ te̱ sa̱ndo̱ñuꞌuꞌ i̱ ne̱ yivi̱ꞌ. Süu̱ꞌ ja̱a̱nꞌ ndii ni̱ xa̱a̱ i̱ te̱ sa̱kakú ña̱ꞌaꞌ i̱ ―ni̱ kachi̱ a̱. Sa̱kanꞌ te̱ kuaꞌa̱n ra̱ xiinꞌ a̱ i̱nga̱ ñu̱u̱.
LUK 9:57 Kii̱ꞌ naá Jesús i̱chiꞌ xiinꞌ te̱ nda̱ꞌaꞌ xaꞌa̱ꞌ a̱ kuaꞌa̱n a̱, te̱ ni̱ kaꞌa̱n i̱i̱n te̱ yivi̱ꞌ xiinꞌ a̱ ndii: ―Tákuiꞌe, kuꞌu̱n i̱ xiinꞌ u̱nꞌ miiꞌ ka̱ kuaꞌa̱n u̱nꞌ ―ni̱ kachi̱ ra̱.
LUK 9:58 Te̱ ni̱ kaꞌa̱n a̱ xiinꞌ ra̱ ndii: ―I̱ngu̱i̱ ndii, yavi̱ riꞌ yoo, te̱ sa̱a̱, tiꞌ taꞌnuꞌ ndi̱viꞌ ndii, choꞌo̱ riꞌ yoo. Ndisu̱ yuꞌu̱, ña̱ nduuꞌ tu̱ te̱ yivi̱ꞌ ndii, nde̱e̱ miiꞌ na̱ndiee̱ꞌ i̱ kö̱o̱ꞌ vi̱ꞌ ―ni̱ kachi̱ a̱.
LUK 9:59 Sa̱kanꞌ te̱ ni̱ kaꞌa̱n Jesús xiinꞌ i̱nga̱ ra̱ ndii: ―Ku̱ndiku̱n u̱nꞌ yuꞌu̱ ―ni̱ kachi̱ a̱. I̱kanꞌ te̱ ni̱ kaꞌa̱n ra̱ xiinꞌ a̱ ndii: ―Tákuiꞌe, xi̱ꞌna̱ ta̱xi̱ u̱nꞌ na kuꞌu̱n na̱taa̱nꞌ i̱ yu̱vaꞌ i̱ ―ni̱ kachi̱ ra̱.
LUK 9:60 I̱kanꞌ te̱ ni̱ kaꞌa̱n a̱ xiinꞌ ra̱ ndii: ―Na̱ko̱o̱ u̱nꞌ na na̱taa̱nꞌ ne̱ xa̱ ni̱ xiꞌi̱ nuu̱ꞌ Ndiosí ne̱ yivi̱ꞌ xiinꞌ ni̱a̱. Ndisu̱ yoꞌó ndii, kuaꞌan te̱ kaꞌa̱n ndo̱so̱ꞌ u̱nꞌ tu̱ꞌu̱n va̱ꞌa̱ xaꞌa̱ꞌ sa̱a̱ xaꞌndia chuunꞌ Ndiosí nimá ne̱ yivi̱ꞌ ―ni̱ kachi̱ a̱.
LUK 9:61 Te̱ ni̱ kaꞌa̱n i̱nga̱ ra̱ xiinꞌ a̱ ndii: ―Tákuiꞌe, ku̱ndiku̱n yuꞌu̱ yoꞌó, ndisu̱ xi̱ꞌna̱ ta̱xi̱ u̱nꞌ na kuꞌu̱n nde̱iꞌ i̱ ne̱ ndieeꞌ vi̱ꞌe̱ i̱ ―ni̱ kachi̱ ra̱.
LUK 9:62 Sa̱kanꞌ te̱ ni̱ kaꞌa̱n a̱ xiinꞌ te̱ ja̱a̱nꞌ ndii: ―Nde̱e̱ i̱i̱n te̱ natiinꞌ xaꞌa̱ꞌ tunꞌ yata̱ꞌ taꞌviꞌ ñu̱ꞌuꞌ, naaꞌ xitoꞌ xata̱ꞌ ra̱ kuaꞌa̱n ra̱ ndii, vä̱ꞌa̱ ra̱ ta̱ꞌviꞌ ñu̱ꞌuꞌ. Sa̱kanꞌ tu̱ nduuꞌ a̱ xiinꞌ ne̱ xikundikún i̱chiꞌ yuꞌu̱ naaꞌ xitoꞌ xata̱ꞌ ni̱a̱ nuu̱ꞌ ña̱ yooꞌ i̱i̱n yivi̱ꞌ ndii, vä̱ꞌa̱ ni̱a̱ ko̱ꞌni̱ ne̱ yivi̱ꞌ, te̱ ka̱ꞌndi̱a̱ chuunꞌ Ndiosí nimá ni̱a̱ ―ni̱ kachi̱ a̱.
LUK 10:1 Kii̱ꞌ ndi̱ꞌi̱ ña̱ ja̱a̱nꞌ ndii, ni̱ na̱ka̱xi̱n xto̱ꞌo̱ e̱ꞌ i̱nga̱ uni̱ xi̱ko̱ uxi̱ taꞌan te̱ ndikún i̱chiꞌ a̱, te̱ ni̱ ti̱ꞌviꞌ a̱ uvi̱ taꞌan uvi̱ taꞌan ra̱, te̱ kuꞌu̱n ra̱ sa̱kuuꞌ ñu̱u̱ xiinꞌ nda̱ꞌaꞌ a̱ miiꞌ kuní a̱ kuꞌu̱n a̱.
LUK 10:2 Sa̱kanꞌ te̱ ni̱ kaꞌa̱n a̱ xiinꞌ te̱ ja̱a̱nꞌ ndii: ―Ña̱ nda̱ku ndii, yoo kuaꞌa̱ꞌ ne̱ yivi̱ꞌ, te̱ nduuꞌ ni̱a̱ nde̱e̱ naa ña̱ savi̱ꞌ, ndisu̱ kö̱o̱ꞌ kuaꞌa̱ꞌ te̱ yivi̱ꞌ xachuunꞌ xaꞌa̱ꞌ ni̱a̱ te̱ sa̱niaꞌá ña̱ꞌaꞌ ra̱. Sa̱kanꞌ na kuiiꞌ kaꞌa̱n ndaꞌvi ndo̱ꞌ xiinꞌ Ndiosí, ña̱ nduuꞌ xto̱ꞌo̱ ña̱ savi̱ꞌ kaa̱ꞌ, te̱ ti̱ꞌviꞌ a̱ te̱ sa̱chuunꞌ xaꞌa̱ꞌ a̱.
LUK 10:3 Kuaꞌan ndo̱ꞌ te̱ sa̱a̱ ndo̱ꞌ chu̱u̱n ja̱a̱nꞌ. Ndisu̱ kuní a̱ ku̱nda̱ni̱ ndo̱ꞌ ña̱ tiꞌviꞌ i̱ ndoꞌó nde̱e̱ naa mbe̱e̱ te̱i̱n kuaꞌa̱ꞌ lobo.
LUK 10:4 Kii̱ꞌ kuꞌu̱n ndo̱ꞌ ndii, kö̱ni̱ꞌi̱ ndo̱ꞌ xu̱ꞌunꞌ, te̱ kö̱ni̱ꞌi̱ tu̱ ndo̱ꞌ tindaa̱ꞌ ndo̱ꞌ, te̱ ni̱ nde̱e̱ kö̱ni̱ꞌi̱ tu̱ ndo̱ꞌ i̱nga̱ na̱ꞌa̱ ndixa̱nꞌ ndo̱ꞌ, te̱ nä̱kua̱tu̱ taꞌanꞌ ndiꞌi̱ tu̱ ndo̱ꞌ xiinꞌ ne̱ yivi̱ꞌ i̱chiꞌ.
LUK 10:5 Te̱ ndee ka̱ vi̱ꞌe̱ miiꞌ xaa̱ nu̱uꞌ ndo̱ꞌ ndii, xi̱ꞌna̱ ka̱ ña̱ yo̱ꞌo̱ꞌ kaꞌa̱n ndo̱ꞌ: “Na ko̱o̱ na ña̱ mani̱ꞌ nimá ne̱ ndieeꞌ vi̱ꞌe̱ yo̱ꞌo̱”, kachi̱ ndo̱ꞌ.
LUK 10:6 Te̱ naaꞌ yooꞌ sa̱va̱ ne̱ xataꞌa̱n na̱ti̱i̱n ña̱ mani̱ꞌ ja̱a̱nꞌ ndii, ndoo̱ a̱ xiinꞌ ni̱a̱, te̱ naaꞌ kö̱o̱ꞌ ni̱a̱ ndii, na̱ndi̱koꞌ tukuuꞌ a̱ xiinꞌ ndo̱ꞌ.
LUK 10:7 Te̱ xa̱ i̱i̱n nda̱a̱ꞌ vi̱ꞌe̱ ja̱a̱nꞌ ndoo̱ ndo̱ꞌ, te̱ ku̱xi̱ ndo̱ꞌ, te̱ ko̱ꞌo̱ tu̱ ndo̱ꞌ ndee ka̱ ña̱ ta̱xi̱ ne̱ xiinꞌ vi̱ꞌe̱ ja̱a̱nꞌ. Kua̱chi̱ ndii, te̱ xachuunꞌ ndii, xataꞌa̱n ña̱ ki̱ꞌi̱n ra̱ ña̱ tiaku ra̱. Te̱ ndü̱kuꞌ ka̱ ndo̱ꞌ i̱nga̱ xaanꞌ miiꞌ ku̱ndi̱e̱e̱ ndo̱ꞌ.
LUK 10:8 Kii̱ꞌ ko̱ꞌni̱ ndo̱ꞌ ndee ka̱ ñu̱u̱, te̱ na̱ti̱i̱n mani̱ꞌ ni̱a̱ ndoꞌó ndii, ku̱xi̱ ndo̱ꞌ ndee ka̱ ña̱ ta̱xi̱ ni̱a̱ nda̱ꞌaꞌ ndo̱ꞌ,
LUK 10:9 te̱ sa̱ndaꞌa ndo̱ꞌ ne̱ kuni ku̱vi̱ ñu̱u̱ ja̱a̱nꞌ, te̱ kaꞌa̱n ndo̱ꞌ xiinꞌ ni̱a̱ ndii: “Xa̱ kuyatinꞌ kuii ka̱ꞌndi̱a̱ chuunꞌ Ndiosí nimá ne̱ yivi̱ꞌ.”
LUK 10:10 Ndisu̱ kii̱ꞌ ko̱ꞌni̱ ndo̱ꞌ ndee ka̱ ñu̱u̱, te̱ nä̱ti̱i̱n mani̱ꞌ ni̱a̱ ndoꞌó ndii, ki̱e̱e̱ ndo̱ꞌ ya̱ꞌya̱ ñu̱u̱ ni̱a̱ ja̱a̱nꞌ kaꞌán ndo̱ꞌ ndii:
LUK 10:11 “Nde̱e̱ ya̱kaꞌ ñu̱u̱ ndo̱ꞌ, ña̱ ni̱ ti̱so̱ ndixa̱nꞌ ndu̱ ndii, sa̱koyó ndu̱ a̱ te̱ ku̱nda̱ni̱ ndo̱ꞌ ña̱ vä̱ꞌa̱ kuni Ndiosí xini a̱ ndoꞌó. Ndisu̱ kuní a̱ ña̱ ku̱nda̱ni̱ ndo̱ꞌ ña̱ xa̱ kuyatinꞌ kuii ka̱ꞌndi̱a̱ chuunꞌ Ndiosí nimá ne̱ yivi̱ꞌ”, kachi̱ ndo̱ꞌ.
LUK 10:12 Kaꞌán i̱ xiinꞌ ndo̱ꞌ ña̱ kivi̱ꞌ, ña̱ sa̱naꞌmá Ndiosí ne̱ yivi̱ꞌ ndii, sa̱ndoꞌoꞌ kuaꞌa̱ꞌ ka̱ a̱ ne̱ ja̱a̱nꞌ te̱ sa̱kanꞌ ne̱ ni̱a̱ꞌa ne̱ ni̱ ndiee̱ ñu̱u̱ Sodoma.
LUK 10:13 ’Ndaꞌvi va̱ kuuꞌ ndoꞌó, ne̱ ndieeꞌ ñu̱u̱ Corazín, xiinꞌ ndoꞌó, ne̱ ndieeꞌ ñu̱u̱ Betsaida. Naaꞌ ni̱ xaaꞌ i̱ chu̱u̱n kaꞌnuꞌ, ña̱ ni̱ xa̱a̱ i̱ ñu̱u̱ ndoꞌó ja̱a̱nꞌ, ñu̱u̱ Tiro xiinꞌ ñu̱u̱ Sidón ndii, xta̱ꞌanꞌ vi̱ꞌ ni̱ na̱ma̱ ne̱ ja̱a̱nꞌ nimá ni̱a̱ niꞌnuꞌ ni̱a̱ toto̱ nde̱iꞌ, te̱ ndieeꞌ ni̱a̱ nuu̱ꞌ yaa̱ꞌ nuꞌu̱.
LUK 10:14 Sa̱kanꞌ na kuiiꞌ chie̱ ka̱ tu̱ndoꞌo̱ꞌ ku̱ndo̱ꞌo̱ ndoꞌó kivi̱ꞌ ña̱ sa̱naꞌmá Ndiosí ne̱ yivi̱ꞌ te̱ sa̱kanꞌ ne̱ ndieeꞌ ñu̱u̱ Tiro xiinꞌ ñu̱u̱ Sidón ja̱a̱nꞌ.
LUK 10:15 Te̱ ndoꞌó, ne̱ ndieeꞌ ñu̱u̱ Capernaum ndii, tuu ndo̱ꞌ ña̱ ka̱a̱ ndo̱ꞌ nde̱e̱ ndi̱viꞌ, ndisu̱ nde̱e̱ yavi̱ ndi̱i̱ ko̱ꞌni̱ Ndiosí ndoꞌó ―ni̱ kachi̱ a̱.
LUK 10:16 Te̱ ni̱ kaꞌa̱n Jesús xiinꞌ te̱ uni̱ xi̱ko̱ uxi̱ ja̱a̱nꞌ ndii: ―Ne̱ xini so̱ꞌo̱ ña̱ kaꞌán ndoꞌó ndii, ña̱ kaꞌán yuꞌu̱ xini so̱ꞌo̱ tu̱ ni̱a̱, te̱ ne̱ saxioꞌ ndoꞌó ndii, yuꞌu̱ saxioꞌ tu̱ ni̱a̱, te̱ yo̱o̱ ka̱ saxioꞌ yuꞌu̱ ndii, saxioꞌ tu̱ ni̱a̱ Ndiosí ña̱ ni̱ ti̱ꞌviꞌ yuꞌu̱ i̱i̱n yivi̱ꞌ yoꞌoꞌ ―ni̱ kachi̱ a̱.
LUK 10:17 Kii̱ꞌ ni̱ na̱ndi̱koꞌ te̱ uni̱ xi̱ko̱ uxi̱ ja̱a̱nꞌ miiꞌ ni̱ xaꞌa̱n ra̱ ndii, va̱ꞌa̱ va̱ kuni ra̱, te̱ kaꞌán ra̱ xiinꞌ Jesús ndii: ―Tákuiꞌe, nde̱e̱ ña̱ ndi̱va̱ꞌa̱ kandixaꞌ ña̱ kaꞌán chuunꞌ ndu̱ xiinꞌ a̱ xiinꞌ ña̱ ndi̱e̱e̱ꞌ u̱nꞌ ―ni̱ kachi̱ ra̱.
LUK 10:18 I̱kanꞌ te̱ ni̱ kaꞌa̱n Jesús xiinꞌ ra̱ ndii: ―Ni̱ xi̱ni̱ yuꞌu̱ ni̱ na̱ma̱ ña̱ ndi̱va̱ꞌa̱ kuuꞌ nu̱uꞌ ndi̱viꞌ nde̱e̱ naa ñuꞌu̱ savi̱ꞌ.
LUK 10:19 Ko̱to̱ ndo̱ꞌ, xa̱ ni̱ ta̱xi̱ i̱ ndi̱e̱e̱ꞌ ndo̱ꞌ, te̱ ka̱nando ndo̱ꞌ koo̱ꞌ xiinꞌ ti̱suꞌma̱. Te̱ ni̱ ta̱xi̱ tu̱ i̱ ndi̱e̱e̱ꞌ ndo̱ꞌ nuu̱ꞌ ña̱ ndi̱va̱ꞌa̱, ña̱ ndasiꞌ taꞌanꞌ xiinꞌ e̱ꞌ, te̱ nde̱e̱ i̱i̱n ña̱ ja̱a̱nꞌ sä̱tu̱xuꞌví ndoꞌó.
LUK 10:20 Ndisu̱ nä̱kua̱tiaꞌ nimá ndo̱ꞌ xaꞌa̱ꞌ a̱ ña̱ kumiꞌ ndo̱ꞌ ndi̱e̱e̱ꞌ nuu̱ꞌ ña̱ ndi̱va̱ꞌa̱ ja̱a̱nꞌ. Süu̱ꞌ ja̱a̱nꞌ ndii na̱kua̱tiaꞌ nimá ndo̱ꞌ xaꞌa̱ꞌ a̱ ña̱ xa̱ yoso̱ꞌ kivi̱ꞌ ndo̱ꞌ nuu̱ꞌ tu̱tu̱ Ndiosí ndi̱viꞌ ―ni̱ kachi̱ a̱.
LUK 10:21 Xa̱ hora sa̱kanꞌ te̱ ni̱ na̱kua̱tiaꞌ yaꞌa̱ nimá Jesús ni̱ xa̱a̱ Espíritu Santo, te̱ ni̱ kaꞌa̱n a̱ xiinꞌ Ndiosí ndii: ―Ta̱taa̱, xakaꞌnuꞌ yuꞌu̱ yoꞌó, yu̱vaꞌ i̱. Yoꞌó nduuꞌ xto̱ꞌo̱ nuu̱ꞌ ndi̱viꞌ xiinꞌ nuu̱ꞌ i̱i̱n yivi̱ꞌ. Ni̱ ti̱si̱ꞌe u̱nꞌ ña̱ ndi̱e̱eꞌ u̱nꞌ nuu̱ꞌ ne̱ xini tuní xiinꞌ nuu̱ꞌ ne̱ ndichi, ndisu̱ ni̱ niaꞌa̱ u̱nꞌ ña̱ ja̱a̱nꞌ nuu̱ꞌ ne̱ ndaꞌvi kuuꞌ nimá. U̱u̱n ndo̱ꞌ, ta̱taa̱, ni̱ xa̱a̱ u̱nꞌ sa̱kanꞌ xaꞌa̱ꞌ ña̱ ña̱ ja̱a̱nꞌ ni̱ xta̱ni̱ mi̱iꞌ u̱nꞌ ―ni̱ kachi̱ a̱.
LUK 10:22 Te̱ ni̱ kaꞌa̱n Jesús xiinꞌ ne̱ yivi̱ꞌ ne̱ itaꞌ i̱kanꞌ ndii: ―Ni̱ sa̱na̱kuaꞌa yu̱vaꞌ i̱ sa̱kuuꞌ ña̱ yoo nda̱ꞌaꞌ i̱. Te̱ nde̱e̱ i̱i̱n kö̱o̱ꞌ xiní yo̱o̱ nduuꞌ yuꞌu̱, ña̱ nduuꞌ siꞌe̱ Ndiosí. Süu̱ꞌ ja̱a̱nꞌ ndii yu̱vaꞌ i̱ ja̱a̱nꞌ kui̱ti̱ꞌ xiní yo̱o̱ nduuꞌ i̱. Te̱ nde̱e̱ i̱i̱n kö̱o̱ꞌ xiní yo̱o̱ nduuꞌ yu̱vaꞌ i̱ ja̱a̱nꞌ. Süu̱ꞌ ja̱a̱nꞌ ndii yuꞌu̱, ña̱ nduuꞌ siꞌe̱ a̱, kui̱ti̱ꞌ xiní ña̱ꞌaꞌ xiinꞌ ne̱ kuní yuꞌu̱ niaꞌa̱ ña̱ꞌaꞌ i̱ nuu̱ꞌ ―ni̱ kachi̱ a̱.
LUK 10:23 Sa̱kanꞌ te̱ ni̱ ndi̱ko̱ kuiín Jesús nuu̱ꞌ te̱ nda̱ꞌaꞌ xaꞌa̱ꞌ a̱, te̱ ni̱ kaꞌa̱n siinꞌ a̱ xiinꞌ ra̱ ndii: ―Sañuꞌuꞌ va̱ Ndiosí ndoꞌó, ña̱ xini ndu̱chiꞌ nuu̱ꞌ ndo̱ꞌ ña̱ yoo vi̱ti̱n.
LUK 10:24 Kua̱chi̱ ndii kaꞌán i̱ xiinꞌ ndo̱ꞌ ña̱ kuaꞌa̱ꞌ te̱ ni̱ kaꞌa̱n tiakú tu̱ꞌu̱n Ndiosí xiinꞌ te̱ ni̱ xa̱ꞌndi̱a̱ chuunꞌ kuuꞌ nu̱uꞌ ndii, ni̱ kuni̱ ra̱ ku̱ni̱ ndu̱chiꞌ nuu̱ꞌ ra̱ ña̱ xini ndu̱chiꞌ nuu̱ꞌ ndo̱ꞌ, ndisu̱ nï̱ xi̱ni̱ ra̱ a̱. Te̱ ni̱ kuni̱ tu̱ ra̱ ku̱ni̱ so̱ꞌo̱ ra̱ ña̱ xini so̱ꞌo̱ ndo̱ꞌ, ndisu̱ nï̱ xi̱ni̱ so̱ꞌo̱ ra̱ a̱ ―ni̱ kachi̱ a̱ xiinꞌ ra̱.
LUK 10:25 Sa̱kanꞌ te̱ ni̱ nu̱ta̱ i̱i̱n te̱ sanakuachiꞌ tu̱ꞌu̱n nde̱iꞌ Ndiosí, te̱ xaꞌa̱ꞌ a̱ ña̱ ni̱ kuni̱ ra̱ ko̱to̱ kua̱ꞌa̱ ra̱ Jesús na ni̱ nda̱tuꞌu̱nꞌ ña̱ꞌaꞌ ra̱ ndii: ―Maestro, ¿ndee ña̱ kuní a̱ sa̱a̱ i̱ te̱ niꞌi̱ꞌ i̱ kivi̱ꞌ ñu̱u̱ ña̱ kö̱o̱ꞌ kivi̱ꞌ ndiꞌiꞌ? ―ni̱ kachi̱ ra̱.
LUK 10:26 Sa̱kanꞌ te̱ ni̱ kaꞌa̱n Jesús xiinꞌ ra̱ ndii: ―¿Ndee ña̱ kaꞌán tu̱ꞌu̱n nde̱iꞌ Ndiosí? ¿Sa̱a̱ kundani̱ u̱nꞌ ña̱ kaꞌán a̱? ―ni̱ kachi̱ a̱.
LUK 10:27 Sa̱kanꞌ te̱ ni̱ kaꞌa̱n ra̱ ndii: ―Kaꞌán a̱ ndii: “Ku̱ndani̱ ndo̱ꞌ xto̱ꞌo̱ e̱ꞌ Ndiosí xiinꞌ ka̱niiꞌ nimá ndo̱ꞌ, xiinꞌ ka̱niiꞌ ña̱ nduuꞌ ndo̱ꞌ, xiinꞌ sa̱kuuꞌ ña̱ ndi̱e̱eꞌ ndo̱ꞌ, xiinꞌ sa̱kuuꞌ ña̱ xini tuní ndo̱ꞌ. Te̱ ku̱ndani̱ tu̱ ndo̱ꞌ sa̱kuuꞌ ne̱ yivi̱ꞌ xiinꞌ ndo̱ꞌ nde̱e̱ naa kundani̱ xiinꞌ miiꞌ mi̱iꞌ ndo̱ꞌ” ―ni̱ kachi̱ ra̱.
LUK 10:28 Sa̱kanꞌ te̱ ni̱ kaꞌa̱n Jesús xiinꞌ ra̱ ndii: ―Va̱ꞌa̱ ni̱ na̱kui̱i̱n u̱nꞌ, ña̱ ja̱a̱nꞌ sa̱a̱ u̱nꞌ te̱ na̱ti̱i̱n u̱nꞌ kivi̱ꞌ ñu̱u̱ ña̱ kö̱o̱ꞌ kivi̱ꞌ ndiꞌiꞌ ―ni̱ kachi̱ a̱.
LUK 10:29 Ndisu̱ xaꞌa̱ꞌ a̱ ña̱ ni̱ kuni̱ te̱ yivi̱ꞌ ja̱a̱nꞌ na̱ti̱a̱a̱ ra̱, na ni̱ nda̱tuꞌu̱nꞌ ka̱ ra̱ Jesús ndii: ―Te̱, ¿yo̱o̱ nduuꞌ ne̱ yivi̱ꞌ xiinꞌ i̱? ―ni̱ kachi̱ ra̱.
LUK 10:30 Sa̱kanꞌ te̱ ni̱ kaꞌa̱n Jesús xiinꞌ ra̱ ndii: ―Untaꞌ ndii, ni̱ ke̱ta̱ i̱i̱n te̱ yivi̱ꞌ ñu̱u̱ Jerusalén, te̱ kuaꞌa̱n na̱kaa̱ꞌ ra̱ ñu̱u̱ Jericó. Te̱ kii̱ꞌ kuaꞌa̱n ra̱ i̱chiꞌ ndii, ni̱ ka̱nde̱ku̱i̱e̱ te̱ kuiꞌna̱ꞌ, te̱ ni̱ na̱ꞌi̱n ndo̱o̱ ra̱ ña̱ꞌa̱ te̱ ja̱a̱nꞌ nde̱e̱ toto̱ ra̱, te̱ ni̱ sa̱tu̱xuꞌví va̱ ña̱ꞌaꞌ ra̱, ndee chaaꞌ va̱ te̱ ka̱ꞌni̱ꞌ ña̱ꞌaꞌ ra̱. Te̱ ni̱ na̱ko̱o̱ ña̱ꞌaꞌ ra̱ te̱ kuaꞌa̱n ra̱.
LUK 10:31 Te̱ va̱ꞌa̱ ña̱ i̱chiꞌ ja̱a̱nꞌ tu̱ ni̱ na̱kaa̱ꞌ i̱i̱n sutu̱ kuaꞌa̱n ra̱. Ndisu̱ kii̱ꞌ ni̱ xi̱ni̱ ra̱ kanduꞌu̱ꞌ te̱ ja̱a̱nꞌ i̱chiꞌ ndii, ni̱ xkaꞌndi̱a̱ xi̱o̱o̱ ra̱ xi̱i̱nꞌ i̱chiꞌ ja̱a̱nꞌ kuaꞌa̱n ra̱.
LUK 10:32 Te̱ sa̱kanꞌ tu̱ ni̱ xa̱a̱ i̱i̱n te̱ levita, te̱ xachuunꞌ ti̱xi̱n yu̱kunꞌ kaꞌnuꞌ. Kii̱ꞌ ni̱ xi̱ni̱ ra̱ kanduꞌu̱ꞌ te̱ ja̱a̱nꞌ i̱chiꞌ ndii, ni̱ xkaꞌndi̱a̱ xi̱o̱o̱ ra̱ xi̱i̱nꞌ i̱chiꞌ ja̱a̱nꞌ kuaꞌa̱n ra̱.
LUK 10:33 Ndisu̱ kuaꞌa̱n tu̱ i̱i̱n te̱ Samaria i̱chiꞌ ja̱a̱nꞌ, te̱ kii̱ꞌ ni̱ xi̱ni̱ ra̱ kanduꞌu̱ꞌ te̱ ja̱a̱nꞌ ndii, ni̱ ku̱vi̱ta va̱ i̱ni̱ ra̱ xaꞌa̱ꞌ te̱ ja̱a̱nꞌ.
LUK 10:34 Sa̱kanꞌ te̱ ni̱ xa̱a̱ ra̱ miiꞌ kanduꞌu̱ꞌ te̱ ja̱a̱nꞌ, te̱ ni̱ na̱ti̱a̱ ra̱ xiinꞌ vino, te̱ ni̱ sa̱ka̱ꞌ tu̱ ra̱ xa̱ꞌa̱n oliva miiꞌ ni̱ tu̱xuꞌví te̱ ja̱a̱nꞌ, te̱ ni̱ ti̱suku̱ꞌ ra̱ a̱ toto̱. Ndi̱ꞌi̱ ja̱a̱nꞌ, te̱ ni̱ sa̱kaaꞌ ña̱ꞌaꞌ ra̱ xata̱ꞌ mburru sana̱ ra̱, te̱ ni̱ xan ndi̱a̱ka̱ ña̱ꞌaꞌ ra̱ i̱i̱n vi̱ꞌe̱ tatú, te̱ ni̱ xi̱to̱ ña̱ꞌaꞌ ra̱.
LUK 10:35 Te̱ tu̱ku̱ kivi̱ꞌ, kii̱ꞌ ni̱ ke̱ta̱ ra̱ kuaꞌa̱n ra̱ ndii, ni̱ ta̱va̱ꞌ ra̱ uvi̱ taꞌan xu̱ꞌunꞌ yuu̱ꞌ plata, te̱ ni̱ ta̱xi̱ ra̱ a̱ nda̱ꞌaꞌ te̱ xiinꞌ vi̱ꞌe̱ ja̱a̱nꞌ kaꞌán ra̱ xiinꞌ ra̱ ndii: “Sa̱a̱ u̱nꞌ ña̱ va̱ꞌa̱, te̱ ko̱to̱ va̱ꞌa̱ u̱nꞌ te̱ kaa̱ꞌ, te̱ naaꞌ ka̱ꞌni̱ꞌ u̱nꞌ kuaꞌa̱ꞌ ka̱ xu̱ꞌunꞌ te̱ sa̱kanꞌ ña̱ ni̱ ta̱xi̱ i̱ nda̱ꞌaꞌ u̱nꞌ ñaa̱ꞌ ndii, kii̱ꞌ na̱ndi̱koꞌ i̱ te̱ na̱chaꞌvi̱ i̱ yoꞌó”, ni̱ kachi̱ ra̱ ―ni̱ kachi̱ Jesús xiinꞌ te̱ ja̱a̱nꞌ.
LUK 10:36 Sa̱kanꞌ te̱ ni̱ kaꞌa̱n ka̱ a̱ xiinꞌ te̱ ja̱a̱nꞌ ndii: ―Te̱ uni̱ sa̱aꞌ, te̱ ni̱ xi̱ni̱ te̱ ni̱ tu̱xuꞌví ni̱ xa̱a̱ te̱ kuiꞌna̱ꞌ ja̱a̱nꞌ ndii, ¿ndee te̱ ja̱a̱nꞌ, tuu yoꞌó ndii, ni̱ niaꞌa̱ xna̱ꞌa̱ ra̱ ña̱ nduuꞌ ra̱ te̱ yivi̱ꞌ xiinꞌ te̱ ni̱ tu̱xuꞌví ja̱a̱nꞌ? ―ni̱ kachi̱ Jesús.
LUK 10:37 Sa̱kanꞌ te̱ ni̱ kaꞌa̱n ra̱ xiinꞌ a̱ ndii: ―Te̱ ni̱ ku̱vi̱ta i̱ni̱ xaꞌa̱ꞌ te̱ ja̱a̱nꞌ ―ni̱ kachi̱ ra̱. Te̱ ni̱ kaꞌa̱n Jesús xiinꞌ ra̱ ndii: ―Va̱ꞌa̱, kuaꞌan, te̱ i̱i̱n kachi sa̱a̱ u̱nꞌ xiinꞌ ne̱ yivi̱ꞌ ―ni̱ kachi̱ a̱.
LUK 10:38 Kii̱ꞌ naá Jesús i̱chiꞌ kuaꞌa̱n a̱ xiinꞌ te̱ nda̱ꞌaꞌ xaꞌa̱ꞌ a̱ ndii, ni̱ xaa̱ a̱ i̱i̱n ñu̱u̱ lulu, te̱ ñu̱u̱ ja̱a̱nꞌ nduꞌu̱ꞌ i̱i̱n ñaꞌ naniꞌ Marta, te̱ ni̱ na̱ti̱i̱n ña̱ꞌaꞌ ñaꞌ ja̱a̱nꞌ vi̱ꞌe̱ aꞌ.
LUK 10:39 Te̱ ni̱ yoo̱ i̱i̱n ña̱ꞌaꞌ taꞌanꞌ aꞌ na̱niꞌ María, ñaꞌ ni̱ xi̱ku̱nduꞌu̱ꞌ ya̱ti̱n xaꞌa̱ꞌ Jesús xini so̱ꞌo̱ aꞌ ña̱ saniaꞌá a̱.
LUK 10:40 Ndisu̱ Marta ja̱a̱nꞌ ndii, ndiꞌni̱ ka̱ aꞌ xaꞌa̱ꞌ kuaꞌa̱ꞌ chu̱u̱n ña̱ yoo nuu̱ꞌ aꞌ, sa̱kanꞌ na ni̱ ku̱ya̱ti̱n aꞌ nuu̱ꞌ Jesús, te̱ ni̱ kaꞌa̱n aꞌ xiinꞌ a̱ ndii: ―Tákuiꞌe, ¿ñáá tüviꞌ nuu̱ꞌ u̱nꞌ ña̱ ñaa̱ꞌ taxi̱nꞌ nduꞌu̱ꞌ ñaꞌ taꞌanꞌ i̱, te̱ yuꞌu̱ ndii, yoo kuaꞌa̱ꞌ chu̱u̱n nuu̱ꞌ i̱? Kaꞌa̱n kii̱ꞌ xiinꞌ aꞌ na ndo̱ndi̱chi̱ aꞌ te̱ chi̱ndi̱e̱eꞌ aꞌ yuꞌu̱ ―ni̱ kachi̱ aꞌ.
LUK 10:41 I̱kanꞌ te̱ ni̱ kaꞌa̱n Jesús xiinꞌ aꞌ ndii: ―Marta kuaꞌa, xa̱ ndiꞌni̱ yoꞌó, nde̱e̱ ximi̱ꞌ ko̱o̱ nimá u̱nꞌ xaꞌa̱ꞌ kuaꞌa̱ꞌ chu̱u̱n.
LUK 10:42 Ndisu̱ i̱i̱n nda̱a̱ꞌ kui̱ti̱ꞌ ña̱ꞌa̱ nduuꞌ ña̱ kuní a̱, te̱ ña̱ ni̱ na̱ka̱xi̱n María nduuꞌ ña̱ va̱ꞌa̱ ka̱. Te̱ kö̱o̱ꞌ ku̱vi̱ tu̱ꞌu̱n a̱ nda̱ꞌaꞌ aꞌ ―ni̱ kachi̱ a̱.
LUK 11:1 So̱ꞌo̱ ni̱ xkaꞌndi̱a̱ a̱ untaꞌ kii̱ꞌ ndi̱ꞌi̱ ni̱ kaꞌa̱n Jesús xiinꞌ Ndiosí, ni̱ kaꞌa̱n i̱i̱n te̱ nda̱ꞌaꞌ xaꞌa̱ꞌ a̱ xiinꞌ a̱ ndii: ―Tákuiꞌe, sa̱a̱ u̱nꞌ ña̱ va̱ꞌa̱, te̱ sa̱niaꞌá u̱nꞌ nduꞌu̱ sa̱a̱ kaꞌa̱n ndu̱ xiinꞌ Ndiosí naa ni̱ xa̱a̱ Juan ni̱ sa̱niaꞌá ra̱ te̱ nda̱ꞌaꞌ xaꞌa̱ꞌ ra̱ sa̱a̱ kaꞌa̱n te̱ ja̱a̱nꞌ xiinꞌ Ndiosí ―ni̱ kachi̱ ra̱.
LUK 11:2 Sa̱kanꞌ te̱ ni̱ kaꞌa̱n a̱ xiinꞌ sa̱kuuꞌ ra̱ ndii: ―Kii̱ꞌ kaꞌán ndo̱ꞌ xiinꞌ Ndiosí ndii, so̱ꞌo̱ kachi̱ ndo̱ꞌ: Yu̱vaꞌ ndu̱, ña̱ nduꞌu̱ꞌ ndi̱viꞌ, na ti̱i̱n kaꞌnuꞌ sa̱kuuꞌ ne̱ yivi̱ꞌ kivi̱ꞌ u̱nꞌ. Te̱ na ki̱xi̱n u̱nꞌ te̱ ka̱ꞌndi̱a̱ chuunꞌ u̱nꞌ nimá ndu̱, te̱ na sa̱a̱ u̱nꞌ ña̱ kaꞌán nimá u̱nꞌ i̱i̱n yivi̱ꞌ yoꞌoꞌ, sa̱a̱ niiꞌ xaaꞌ u̱nꞌ ña̱ ja̱a̱nꞌ ndi̱viꞌ.
LUK 11:3 Te̱ i̱ꞌi̱n kivi̱ꞌ kuaꞌa̱n ta̱xi̱ u̱nꞌ ña̱ xaxi̱ꞌ, ña̱ kuní nuu̱ꞌ ndu̱.
LUK 11:4 Te̱ na ko̱o̱ kaꞌnuꞌ i̱ni̱ u̱nꞌ xaꞌa̱ꞌ kua̱chi̱ ndu̱ nde̱e̱ naa xaaꞌ nduꞌu̱ yoo kaꞌnuꞌ i̱ni̱ ndu̱ xaꞌa̱ꞌ sa̱kuuꞌ ne̱ xaaꞌ ña̱ vä̱ꞌa̱ xiinꞌ ndu̱. Te̱ tä̱xi̱ u̱nꞌ ko̱to̱ kua̱ꞌa̱ tu̱ndoꞌo̱ꞌ ndu̱ te̱ koyo̱ ndu̱ nuu̱ꞌ kua̱chi̱, süu̱ꞌ ja̱a̱nꞌ ndii sa̱kakú u̱nꞌ ndu̱ nuu̱ꞌ ña̱ ndi̱va̱ꞌa̱. Kachi̱ ndo̱ꞌ xiinꞌ a̱ ―ni̱ kachi̱ a̱ xiinꞌ ra̱.
LUK 11:5 Te̱ ni̱ kaꞌa̱n tu̱ a̱ ndii: ―Sa̱a̱ e̱ꞌ kuenta ndii, yoo i̱i̱n te̱ xiní taꞌanꞌ xiinꞌ i̱i̱n ndoꞌó, te̱ kuꞌu̱n ndo̱ꞌ vi̱ꞌe̱ ra̱ na ñu̱u, te̱ kaꞌa̱n ndo̱ꞌ xiinꞌ ra̱ ndii: “Ña̱ni̱ roi̱, ña̱ni̱ roi̱, sa̱a̱ va̱ u̱nꞌ ña̱ va̱ꞌa̱, te̱ sa̱tatu u̱nꞌ yuꞌu̱ uni̱ taꞌan xita̱ꞌ va̱ꞌa̱,
LUK 11:6 sa̱kanꞌ ña̱ ni̱ xa̱a̱ i̱i̱n te̱ xiní taꞌanꞌ xiinꞌ i̱, te̱ kua̱xi̱ xikaꞌ va̱, te̱ kö̱o̱ꞌ a̱ ta̱xi̱ i̱ ku̱xi̱ ra̱”, kachi̱ ndo̱ꞌ.
LUK 11:7 Te̱ na̱kui̱i̱n te̱ ja̱a̱nꞌ nde̱e̱ ti̱xi̱n vi̱ꞌe̱ ra̱ kaꞌán ra̱ ndii: “Sä̱ta̱ñaꞌa̱ꞌ u̱nꞌ yuꞌu̱, xa̱ ni̱ nda̱si̱ i̱ yiꞌeꞌ, te̱ ne̱ kuachi̱ꞌ siꞌe̱ i̱ ndii, xa̱ kixín ni̱a̱ ndieeꞌ ni̱a̱ xiinꞌ i̱ nuu̱ꞌ tunꞌ xto̱, sa̱kanꞌ na kuiiꞌ kü̱vi̱ ndo̱koo̱ i̱ te̱ ta̱xi̱ e̱ꞌ nda̱ꞌaꞌ u̱nꞌ”, kachi̱ ra̱ xiinꞌ ndo̱ꞌ.
LUK 11:8 Kaꞌán i̱ xiinꞌ ndo̱ꞌ ña̱ tee̱ꞌ ndee küni ndo̱koo̱ ra̱, te̱ ta̱xi̱ ra̱ xita̱ꞌ va̱ꞌa̱ nda̱ꞌaꞌ ndo̱ꞌ xaꞌa̱ꞌ a̱ ña̱ i̱i̱n te̱ xiní taꞌanꞌ xiinꞌ ndo̱ꞌ nduuꞌ ra̱ ndii, ndo̱koo̱ ra̱, te̱ ta̱xi̱ ra̱ ndee ka̱ ña̱ kuní nuu̱ꞌ ndo̱ꞌ xaꞌa̱ꞌ ña̱ kayuꞌuꞌ te̱ kayuꞌuꞌ ndo̱ꞌ nuu̱ꞌ ra̱.
LUK 11:9 Te̱ kaꞌán i̱ xiinꞌ ndo̱ꞌ ña̱ kaka̱n ndo̱ꞌ ña̱ꞌa̱ nuu̱ꞌ Ndiosí, te̱ ta̱xi̱ ña̱ꞌaꞌ a̱ nda̱ꞌaꞌ ndo̱ꞌ. Ndu̱kuꞌ ndo̱ꞌ ña̱ ja̱a̱nꞌ nuu̱ꞌ a̱, te̱ na̱ti̱i̱n ndo̱ꞌ a̱. Sa̱kaxanꞌ ndo̱ꞌ yiꞌeꞌ, te̱ nu̱niaꞌ ña̱ꞌaꞌ a̱ nuu̱ꞌ ndo̱ꞌ.
LUK 11:10 Kua̱chi̱ ndii, sa̱kuuꞌ ne̱ xikán ña̱ꞌa̱ nuu̱ꞌ Ndiosí ndii, ta̱xi̱ a̱ ña̱ ja̱a̱nꞌ nda̱ꞌaꞌ ni̱a̱, te̱ sa̱kuuꞌ ne̱ ndukuꞌ ña̱ ja̱a̱nꞌ nuu̱ꞌ a̱ ndii, na̱ti̱i̱n ni̱a̱ a̱, te̱ sa̱kuuꞌ ne̱ sakaxanꞌ yiꞌeꞌ ndii, nuniaꞌ ña̱ꞌaꞌ a̱ nuu̱ꞌ ni̱a̱.
LUK 11:11 ’Kua̱chi̱ ndii kö̱o̱ꞌ nde̱e̱ i̱i̱n ndoꞌó, te̱ nduuꞌ yu̱vaꞌ, ta̱xi̱ i̱i̱n yuu̱ꞌ nda̱ꞌaꞌ tiaa̱ siꞌe̱ ndo̱ꞌ kii̱ꞌ xikán ra̱ i̱i̱n xita̱ꞌ va̱ꞌa̱ ku̱xi̱ ra̱. Ni̱ nde̱e̱ tä̱xi̱ tu̱ ndo̱ꞌ i̱i̱n koo̱ꞌ nda̱ꞌaꞌ siꞌe̱ ndo̱ꞌ ja̱a̱nꞌ kii̱ꞌ xikán ra̱ i̱i̱n ti̱a̱kaꞌ nuu̱ꞌ ndo̱ꞌ ku̱xi̱ ra̱.
LUK 11:12 Te̱ kö̱o̱ꞌ tu̱ nde̱e̱ i̱i̱n ndoꞌó ta̱xi̱ i̱i̱n ti̱suꞌma̱ nda̱ꞌaꞌ tiaa̱ siꞌe̱ ndo̱ꞌ kii̱ꞌ xikán ra̱ i̱i̱n ndivi̱ꞌ ku̱xi̱ ra̱.
LUK 11:13 Naaꞌ xiní ndoꞌó, ne̱ yoo kua̱chi̱, ta̱xi̱ ndo̱ꞌ ña̱ va̱ꞌa̱ nda̱ꞌaꞌ siꞌe̱ ndo̱ꞌ ndii, sa̱a̱ ka̱ vi̱ꞌ tu̱ yu̱vaꞌ e̱ꞌ Ndiosí, ña̱ nduꞌu̱ꞌ ndi̱viꞌ ndii, ta̱xi̱ a̱ Espíritu Santo ku̱naa̱ nimá ne̱ xikán ña̱ꞌaꞌ nuu̱ꞌ a̱ ―ni̱ kachi̱ a̱.
LUK 11:14 Untaꞌ ndii, iinꞌ Jesús xtáꞌniꞌ a̱ i̱i̱n ña̱ ndi̱va̱ꞌa̱ ña̱ ni̱ xa̱a̱ iꞌinꞌ i̱i̱n te̱ yivi̱ꞌ. Te̱ kii̱ꞌ ni̱ ke̱ta̱ ña̱ ja̱a̱nꞌ nimá te̱ ja̱a̱nꞌ ndii, ni̱ na̱kaꞌa̱n tu̱ku̱u̱ ra̱, te̱ ni̱ na̱nda̱ni̱ va̱ ne̱ yivi̱ꞌ.
LUK 11:15 Ndisu̱ sa̱va̱ ni̱a̱ ni̱ kaꞌa̱n xiinꞌ taꞌanꞌ ndii: ―Ña̱ ndi̱va̱ꞌa̱ kuuꞌ nu̱uꞌ, ña̱ naniꞌ Beelzebú, taxiꞌ ndi̱e̱e̱ꞌ te̱ kaa̱ꞌ, te̱ ku̱vi̱ tava̱ꞌ ra̱ ña̱ ndi̱va̱ꞌa̱ nimá ne̱ yivi̱ꞌ ―ni̱ kachi̱ ne̱ ja̱a̱nꞌ.
LUK 11:16 Te̱ sa̱va̱ tu̱ku̱ ni̱a̱ ni̱ xi̱to̱ kuaꞌa ña̱ꞌaꞌ, sa̱kanꞌ na ni̱ xika̱n ni̱a̱ nuu̱ꞌ Jesús ña̱ sa̱a̱ a̱ i̱i̱n chu̱u̱n kaꞌnuꞌ, ña̱ taxiꞌ Ndiosí, te̱ ku̱ni̱ ni̱a̱ a̱.
LUK 11:17 Ndisu̱ Jesús ndii, ni̱ xi̱ni̱ a̱ sa̱a̱ xanini ni̱a̱, te̱ ni̱ kaꞌa̱n a̱ ndii: ―Naaꞌ na̱taꞌvi̱ꞌ ne̱ yivi̱ꞌ, ne̱ ndieeꞌ i̱i̱n ñu̱u̱ kaꞌnuꞌ kuuꞌ nu̱uꞌ, te̱ ku̱ntaꞌanꞌ ni̱a̱ ndii, ndo̱ñuꞌuꞌ ñu̱u̱ ja̱a̱nꞌ, uun naaꞌ na̱taꞌvi̱ꞌ ne̱ ndieeꞌ ti̱xi̱n i̱i̱n vi̱ꞌe̱ te̱ ku̱ntaꞌanꞌ ni̱a̱ ndii, nduxi̱n tu̱ ña̱ ja̱a̱nꞌ.
LUK 11:18 Te̱ niiꞌ sa̱kanꞌ nduuꞌ tu̱ a̱ naaꞌ ku̱ntaꞌanꞌ ña̱ ndi̱va̱ꞌa̱ kuuꞌ nu̱uꞌ xiinꞌ nda̱ꞌaꞌ xaꞌa̱ꞌ a̱ ndii, sa̱ndo̱ñuꞌuꞌ xiinꞌ miiꞌ mi̱iꞌ a̱. Kaꞌán i̱ ña̱ ja̱a̱nꞌ xiinꞌ ndo̱ꞌ, sa̱kanꞌ ña̱ kaꞌán ndo̱ꞌ ña̱ xiinꞌ ndi̱e̱e̱ꞌ Beelzebú tava̱ꞌ i̱ ña̱ ndi̱va̱ꞌa̱, ña̱ ñuꞌuꞌ nimá ne̱ yivi̱ꞌ.
LUK 11:19 Naaꞌ ndi̱xa̱ xna̱ꞌa̱ ña̱ xiinꞌ ndi̱e̱e̱ꞌ Beelzebú tava̱ꞌ i̱ ña̱ ndi̱va̱ꞌa̱, ña̱ ñuꞌuꞌ nimá ne̱ yivi̱ꞌ ndii, ¿yo̱o̱ taxiꞌ ndi̱e̱e̱ꞌ te̱ nduuꞌ kuenta ndoꞌó, te̱ tava̱ꞌ ra̱ ña̱ ndi̱va̱ꞌa̱ ja̱a̱nꞌ nimá ne̱ yivi̱ꞌ? Sa̱kanꞌ na kuiiꞌ te̱ ja̱a̱nꞌ niaꞌá ña̱ süu̱ꞌ ña̱ nda̱ku nduuꞌ ña̱ kaꞌán ndo̱ꞌ xaꞌa̱ꞌ i̱.
LUK 11:20 Ndisu̱ naaꞌ tava̱ꞌ i̱ ña̱ ndi̱va̱ꞌa̱ ja̱a̱nꞌ xiinꞌ ña̱ ndi̱e̱e̱ꞌ Ndiosí ndii, xiinꞌ ña̱ ja̱a̱nꞌ niaꞌá i̱ ña̱ xa̱ ni̱ xa̱ꞌaꞌ Ndiosí xaꞌndia chuunꞌ a̱ te̱i̱n ndo̱ꞌ.
LUK 11:21 ’Naaꞌ yoo i̱i̱n te̱ ndi̱e̱eꞌ, te̱ kumiꞌ kuaꞌa̱ꞌ ña̱ xíinꞌ ndii, yoo tu̱ꞌva̱ ra̱ te̱ ko̱to̱ ra̱ vi̱ꞌe̱ ra̱. Sa̱kanꞌ na kuiiꞌ kö̱o̱ꞌ a̱ ndoꞌoꞌ ña̱ yoo ti̱xi̱n vi̱ꞌe̱ ra̱.
LUK 11:22 Ndisu̱ kii̱ꞌ xaa̱ i̱i̱n te̱ ndi̱e̱eꞌ ka̱ te̱ sa̱kanꞌ te̱ ja̱a̱nꞌ ndii, ka̱nando ña̱ꞌaꞌ ra̱, te̱ tu̱ꞌu̱n ra̱ sa̱kuuꞌ ña̱ xíinꞌ, ña̱ i̱ni̱ te̱ ja̱a̱nꞌ xini ra̱, te̱ xa̱xa̱ꞌ ra̱ sa̱kuuꞌ ña̱ va̱ꞌa̱ ña̱ ni̱ ku̱miꞌ te̱ ja̱a̱nꞌ.
LUK 11:23 Yo̱o̱ ka̱ xächuunꞌ ingaꞌ xiinꞌ yuꞌu̱ ndii, ne̱ ndasiꞌ taꞌanꞌ xiinꞌ i̱ nduuꞌ ni̱a̱, te̱ yo̱o̱ ka̱ chïndieeꞌ taꞌanꞌ xiinꞌ i̱ ndii, ne̱ xikuitaꞌnú nuu̱ꞌ i̱ nduuꞌ ni̱a̱.
LUK 11:24 ’Kii̱ꞌ ketaꞌ i̱i̱n ña̱ ndi̱va̱ꞌa̱ nimá i̱i̱n ne̱ yivi̱ꞌ ndii, kuaꞌa̱n a̱ te̱ xikaꞌ a̱ miiꞌ kaaꞌ i̱chi nandukuꞌ a̱ miiꞌ na̱ndiee̱ꞌ a̱. Te̱ kii̱ꞌ kuä̱sa̱ꞌ niꞌi̱ꞌ ña̱ꞌaꞌ a̱, te̱ kaꞌán xiinꞌ miiꞌ mi̱iꞌ a̱ ndii: “Na̱ndi̱koꞌ tu̱ku̱u̱ e̱ꞌ nimá te̱ yivi̱ꞌ vi̱ꞌe̱ e̱ꞌ miiꞌ ni̱ ke̱ta̱ e̱ꞌ”, kachi̱ a̱.
LUK 11:25 Te̱ kii̱ꞌ na̱ndi̱koꞌ a̱ i̱kanꞌ ndii, nda̱tu̱nꞌ nimá te̱ ja̱a̱nꞌ, nde̱e̱ naa kaaꞌ i̱i̱n vi̱ꞌe̱ ña̱ xa̱ ni̱ na̱tiꞌvi̱ꞌ, te̱ ni̱ nda̱sa̱ndo̱o̱ ne̱ yivi̱ꞌ ti̱xi̱n a̱.
LUK 11:26 Sa̱kanꞌ te̱ kuaꞌa̱n na̱ka̱ya̱ a̱ i̱nga̱ uxa̱ taꞌan ña̱ ndi̱va̱ꞌa̱, ña̱ ki̱ni̱ ka̱ kuuꞌ te̱ sa̱kanꞌ mi̱iꞌ a̱, te̱ ko̱ꞌni̱ sa̱kuuꞌ a̱ nimá te̱ ja̱a̱nꞌ, te̱ ku̱ndi̱e̱e̱ a̱ i̱kanꞌ. Sa̱kanꞌ na kuiiꞌ te̱ yivi̱ꞌ ja̱a̱nꞌ ndii, ki̱ni̱ ka̱ ku̱u̱ ra̱ soꞌo̱ꞌ ndiꞌiꞌ te̱ sa̱kanꞌ ña̱ nuu̱ꞌ ―ni̱ kachi̱ a̱.
LUK 11:27 Kii̱ꞌ iinꞌ Jesús kaꞌán a̱ ña̱ ja̱a̱nꞌ ndii, i̱i̱n ña̱ꞌaꞌ, ñaꞌ kaꞌni̱ te̱i̱n ne̱ yivi̱ꞌ kuaꞌa̱ꞌ ja̱a̱nꞌ, ni̱ kaꞌa̱n tiꞌeꞌ xiinꞌ a̱ ndii: ―Sañuꞌuꞌ va̱ Ndiosí ña̱ꞌaꞌ, ñaꞌ ni̱ sa̱kakuꞌ yoꞌó, te̱ ni̱ sa̱chichinꞌ aꞌ yoꞌó ―ni̱ kachi̱ aꞌ.
LUK 11:28 Te̱ ni̱ kaꞌa̱n Jesús ndii: ―Sañuꞌuꞌ ka̱ a̱ ne̱ xini so̱ꞌo̱ tu̱ꞌu̱n a̱, te̱ saxinú ni̱a̱ ña̱ kaꞌán a̱ ―ni̱ kachi̱ a̱.
LUK 11:29 Te̱ kii̱ꞌ so̱ꞌo̱ nakayá kuaꞌa̱ꞌ ka̱ ne̱ yivi̱ꞌ miiꞌ iinꞌ Jesús ndii, ni̱ xa̱ꞌaꞌ kaꞌán a̱ xiinꞌ ni̱a̱ ndii: ―Ndoꞌó, ne̱ ni̱a̱ꞌa ndieeꞌ i̱i̱n yivi̱ꞌ vi̱ti̱n ndii, kuni ku̱ni̱ ndo̱ꞌ i̱i̱n chu̱u̱n kaꞌnuꞌ ña̱ xaaꞌ Ndiosí. Ndisu̱ tä̱xi̱ ka̱ Ndiosí ku̱ni̱ ndo̱ꞌ i̱nga̱ chu̱u̱n kaꞌnuꞌ, süu̱ꞌ ja̱a̱nꞌ ndii ña̱ ni̱ xa̱a̱ a̱ xiinꞌ Jonás kui̱ti̱ꞌ niaꞌa̱ i̱ nuu̱ꞌ ndo̱ꞌ.
LUK 11:30 Kua̱chi̱ ndii, naa ni̱ xa̱a̱ Ndiosí i̱i̱n chu̱u̱n kaꞌnuꞌ xiinꞌ Jonás xta̱ꞌanꞌ nuu̱ꞌ ne̱ ni̱ ndiee̱ ñu̱u̱ ña̱ ni̱ na̱niꞌ Nínive ndii, i̱i̱n kachi tu̱ sa̱a̱ a̱ xiinꞌ yuꞌu̱, ña̱ nduuꞌ tu̱ te̱ yivi̱ꞌ, nuu̱ꞌ ndoꞌó, ne̱ ndieeꞌ i̱i̱n yivi̱ꞌ vi̱ti̱n.
LUK 11:31 Ñaꞌ ni̱ nduu̱ reina nuu̱ꞌ ñu̱u̱ Sabá xta̱ꞌanꞌ ndii, ti̱i̱n kua̱chi̱ aꞌ ndoꞌó, ne̱ ndieeꞌ i̱i̱n yivi̱ꞌ vi̱ti̱n, kii̱ꞌ sa̱naꞌmá Ndiosí sa̱kuuꞌ ne̱ yivi̱ꞌ, sa̱kanꞌ ña̱ nde̱e̱ miiꞌ xan ndi̱ꞌi̱ i̱i̱n yivi̱ꞌ ni̱ ki̱e̱e̱ aꞌ, te̱ ni̱ ki̱xi̱n aꞌ, te̱ ni̱ xi̱ni̱ so̱ꞌo̱ aꞌ ña̱ xini tuní te̱ ni̱ nduu̱ rey Salomón. Ndisu̱ te̱ iinꞌ kaꞌán xiinꞌ ndo̱ꞌ vi̱ti̱n ndii, te̱ kaꞌnuꞌ ka̱ nduuꞌ ra̱ te̱ sa̱kanꞌ Salomón ja̱a̱nꞌ.
LUK 11:32 Sa̱kanꞌ tu̱ ne̱ ni̱ ndiee̱ xta̱ꞌanꞌ ñu̱u̱ Nínive ja̱a̱nꞌ ndii, ti̱i̱n kua̱chi̱ ni̱a̱ ndoꞌó, ne̱ ndieeꞌ i̱i̱n yivi̱ꞌ vi̱ti̱n kii̱ꞌ sa̱naꞌmá Ndiosí sa̱kuuꞌ ne̱ yivi̱ꞌ, sa̱kanꞌ ña̱ ni̱ na̱ma̱ ni̱a̱ nimá ni̱a̱ kii̱ꞌ ni̱ xi̱ni̱ so̱ꞌo̱ ni̱a̱ tu̱ꞌu̱n va̱ꞌa̱ ña̱ ni̱ kaꞌa̱n ndo̱so̱ꞌ Jonás. Ndisu̱ ña̱ iinꞌ kaꞌán xiinꞌ ndo̱ꞌ vi̱ti̱n ndii, ña̱ kaꞌnuꞌ ka̱ nduuꞌ a̱ te̱ sa̱kanꞌ Jonás ja̱a̱nꞌ.
LUK 11:33 ’Nde̱e̱ i̱i̱n ne̱ yivi̱ꞌ näku̱nꞌ ka̱a̱ tuún, te̱ ka̱ni̱ ni̱a̱ a̱ miiꞌ kasi̱ꞌe, te̱ ni̱ nde̱e̱ näku̱nꞌ tu̱ ni̱a̱ a̱, te̱ ka̱ni̱ ni̱a̱ a̱ ti̱xi̱n i̱i̱n xatu̱nꞌ. Süu̱ꞌ ja̱a̱nꞌ ndii naku̱nꞌ ni̱a̱ a̱, te̱ ka̱ta̱xkoꞌ ni̱a̱ a̱, te̱ ku̱vi̱ tuviꞌ nuu̱ꞌ ne̱ xkaꞌndíá ti̱xi̱n vi̱ꞌe̱.
LUK 11:34 Ndu̱chiꞌ nuu̱ꞌ e̱ꞌ ndii, nde̱e̱ naa ka̱a̱ tuún xaꞌa̱ꞌ nimá e̱ꞌ nduuꞌ a̱. Sa̱kanꞌ na kuiiꞌ naaꞌ yoo va̱ꞌa̱ ndu̱chiꞌ nuu̱ꞌ e̱ꞌ ndii, chituꞌ nimá e̱ꞌ xiinꞌ ñuꞌu̱ ña̱ taxiꞌ Ndiosí. Ndisu̱ naaꞌ yöo va̱ꞌa̱ a̱ ndii, ka̱niiꞌ nimá e̱ꞌ yoo iinꞌ yaví.
LUK 11:35 Sa̱kanꞌ na kuiiꞌ ko̱to̱ va̱ ndo̱ꞌ saa̱ꞌ i̱i̱n kii̱ꞌ ndaꞌva̱ ñuꞌu̱ ña̱ yoo nimá ndo̱ꞌ, te̱ ku̱u̱ iinꞌ yaví a̱.
LUK 11:36 Te̱ naaꞌ chituꞌ nimá ndo̱ꞌ xiinꞌ ñuꞌu̱ ña̱ taxiꞌ Ndiosí, te̱ nde̱e̱ i̱i̱n sie kö̱o̱ꞌ iinꞌ yaví a̱ ndii, nda̱tu̱nꞌ xa̱va̱ꞌa̱ yiꞌé nimá ndo̱ꞌ nde̱e̱ naa nda̱tu̱nꞌ yiꞌé i̱i̱n ka̱a̱ tuún ―ni̱ kachi̱ Jesús.
LUK 11:37 Te̱ kii̱ꞌ ndi̱ꞌi̱ ni̱ kaꞌa̱n Jesús nuu̱ꞌ ne̱ yivi̱ꞌ ndii, ni̱ xa̱ka̱ ña̱ꞌaꞌ i̱i̱n te̱ fariseo ña̱ kuꞌu̱n ku̱xi̱ a̱ vi̱ꞌe̱ ra̱. Sa̱kanꞌ te̱ kuaꞌa̱n a̱, te̱ ni̱ xkaꞌndi̱a̱ a̱ ti̱xi̱n vi̱ꞌe̱ ra̱, te̱ ni̱ xi̱ku̱nduꞌu̱ꞌ a̱, te̱ ku̱xi̱ a̱ nuu̱ꞌ mesa xiinꞌ ra̱.
LUK 11:38 Te̱ fariseo ja̱a̱nꞌ ndii, ni̱ na̱nda̱ni̱ ra̱ kii̱ꞌ ni̱ xi̱ni̱ ra̱ ña̱ nï̱ sa̱xinú a̱ sa̱a̱ kuní a̱ na̱ti̱a̱ a̱ nda̱ꞌaꞌ a̱ kiꞌinꞌ i̱chiꞌ ña̱ kuní ka̱ ku̱xi̱ a̱.
LUK 11:39 Ndisu̱ ni̱ kaꞌa̱n xto̱ꞌo̱ e̱ꞌ xiinꞌ te̱ ja̱a̱nꞌ ndii: ―Ndoꞌó, te̱ fariseo ndii, natiaꞌ ndo̱ꞌ xata̱ꞌ ya̱xinꞌ xiinꞌ xata̱ꞌ koꞌo̱ꞌ kui̱ti̱ꞌ. Nde̱e̱ naa yoo mi̱iꞌ ndo̱ꞌ, sa̱kanꞌ ña̱ ti̱xi̱n nimá ndo̱ꞌ ndii, chituꞌ vi̱ꞌ a̱ xiinꞌ mi̱iꞌ ndiꞌiꞌ ña̱ ni̱ xa̱kuiꞌnaꞌ ndo̱ꞌ xiinꞌ ña̱ ni̱a̱ꞌa ña̱ xaaꞌ ndo̱ꞌ.
LUK 11:40 Ndoꞌó ndii, te̱ küuꞌ kaxiꞌ nduuꞌ ndo̱ꞌ. ¿Ñáá xïní ndo̱ꞌ ña̱ Ndiosí ni̱ xa̱ꞌa̱ ñu̱ꞌuꞌ ndeꞌi̱ ndo̱ꞌ, te̱ su̱vi̱ tu̱ a̱ ni̱ xa̱ꞌa̱ nimá ndo̱ꞌ?
LUK 11:41 Va̱ꞌa̱ ka̱ chi̱ndi̱e̱eꞌ ndo̱ꞌ ne̱ ndaꞌvi kuuꞌ xiinꞌ i̱i̱n ka̱niiꞌ nimá ndo̱ꞌ, te̱ kii̱ꞌ sa̱a̱ ndo̱ꞌ sa̱kanꞌ ndii, ndu̱ndo̱o̱ ka̱niiꞌ ndo̱ꞌ.
LUK 11:42 ’Ndisu̱ ndoꞌó, te̱ fariseo ndii, chie̱ va̱ tu̱ndoꞌo̱ꞌ ku̱ndo̱ꞌo̱ ndo̱ꞌ nda̱ꞌaꞌ Ndiosí, sa̱kanꞌ ña̱ chaꞌvi̱ ndo̱ꞌ uxi̱ nu̱ꞌni̱ xata̱ꞌ i̱ꞌi̱n ciento nu̱ꞌni̱ ña̱ nduuꞌ mi̱nu̱ menta, xiinꞌ mi̱nu̱ ruda. Te̱ sa̱kanꞌ tu̱ xaaꞌ ndo̱ꞌ xiinꞌ ndee ka̱ yu̱va̱ ña̱ chiꞌiꞌ ndo̱ꞌ. Ndisu̱ nakooꞌ ndo̱ꞌ ña̱ kaꞌnuꞌ ka̱, ña̱ xachuunꞌ nda̱ku xiinꞌ ña̱ ndani̱ ndo̱ꞌ Ndiosí. Ña̱ kaa̱ꞌ ni̱ kuni̱ a̱ saxinú ndo̱ꞌ, te̱ sa̱a̱ na xaaꞌ tu̱ ndo̱ꞌ ña̱ ja̱a̱nꞌ.
LUK 11:43 ’Ndoꞌó, te̱ fariseo ndii, chie̱ va̱ tu̱ndoꞌo̱ꞌ ku̱ndo̱ꞌo̱ ndo̱ꞌ nda̱ꞌaꞌ Ndiosí, sa̱kanꞌ ña̱ xtani̱ va̱ ndo̱ꞌ ku̱ndi̱e̱e̱ ndo̱ꞌ nuu̱ꞌ tei̱, tunꞌ kuuꞌ nu̱uꞌ, tunꞌ itaꞌ ti̱xi̱n vi̱ꞌe̱ miiꞌ nakayá ne̱ yivi̱ꞌ, te̱ xtani̱ tu̱ ndo̱ꞌ ña̱ na̱kua̱tu̱ va̱ꞌa̱ ne̱ yivi̱ꞌ ndoꞌó ma̱ꞌinꞌ ya̱ꞌvi̱ miiꞌ chituꞌ kaaꞌ.
LUK 11:44 ’Ndoꞌó, te̱ fariseo, xiinꞌ ndoꞌó, te̱ saniaꞌá tu̱ꞌu̱n nde̱iꞌ Ndiosí ndii, te̱ xasuviꞌ xiinꞌ mi̱iꞌ nduuꞌ ndo̱ꞌ, te̱ chie̱ va̱ tu̱ndoꞌo̱ꞌ ku̱ndo̱ꞌo̱ ndo̱ꞌ nda̱ꞌaꞌ Ndiosí, sa̱kanꞌ ña̱ nduuꞌ ndo̱ꞌ nde̱e̱ naa ñañaꞌ, ña̱ kü̱vi̱ ku̱ni̱ ne̱ yivi̱ꞌ tee̱ꞌ ndee xikaꞌ ni̱a̱ xata̱ꞌ a̱ ―ni̱ kachi̱ a̱.
LUK 11:45 I̱kanꞌ te̱ ni̱ kaꞌa̱n i̱i̱n te̱ sanakuachiꞌ tu̱ꞌu̱n nde̱iꞌ Ndiosí xiinꞌ a̱ ndii: ―Tákuiꞌe, kii̱ꞌ kaꞌán u̱nꞌ sa̱kanꞌ xiinꞌ te̱ kaa̱ꞌ ndii, kaꞌán ki̱ni̱ tu̱ u̱nꞌ xiinꞌ ndu̱ ―ni̱ kachi̱ ra̱.
LUK 11:46 I̱kanꞌ te̱ ni̱ kaꞌa̱n ka̱ Jesús xiinꞌ ra̱ ndii: ―Ndoꞌó, te̱ sanakuachiꞌ tu̱ꞌu̱n nde̱iꞌ Ndiosí ndii, chie̱ va̱ tu̱ndoꞌo̱ꞌ ku̱ndo̱ꞌo̱ ndo̱ꞌ nda̱ꞌaꞌ Ndiosí, sa̱kanꞌ ña̱ chituní ndo̱ꞌ ña̱ nde̱iꞌ vie̱ xa̱va̱ꞌa̱ nuu̱ꞌ ne̱ yivi̱ꞌ, te̱ kaꞌán chuunꞌ ndo̱ꞌ xiinꞌ ni̱a̱ ña̱ sa̱xinú ni̱a̱ ña̱ ja̱a̱nꞌ, ndisu̱ mi̱iꞌ ndo̱ꞌ ndii, ni̱ nde̱e̱ xiinꞌ i̱i̱n nda̱a̱ꞌ nuu̱ꞌ nda̱ꞌaꞌ ndo̱ꞌ küni tondi̱a̱ ndo̱ꞌ ña̱ ja̱a̱nꞌ.
LUK 11:47 ’Ndoꞌó, te̱ fariseo ndii, chie̱ va̱ tu̱ndoꞌo̱ꞌ ku̱ndo̱ꞌo̱ ndo̱ꞌ nda̱ꞌaꞌ Ndiosí. Sa̱kanꞌ ña̱ xaꞌa ndo̱ꞌ ñañaꞌ miiꞌ ñuꞌuꞌ ñu̱ꞌuꞌ ndeꞌi̱ te̱ ni̱ kaꞌa̱n tiakú tu̱ꞌu̱n Ndiosí, te̱ ni̱ xa̱ꞌni̱ꞌ te̱ xii̱ꞌ ya̱taꞌ ndo̱ꞌ.
LUK 11:48 Sa̱kanꞌ na kuiiꞌ xiinꞌ ña̱ ja̱a̱nꞌ niaꞌá ndo̱ꞌ ña̱ xiní ndo̱ꞌ xaꞌa̱ꞌ ña̱ ja̱a̱nꞌ, te̱ nakuitá ndo̱ꞌ kuento xiinꞌ ña̱ ni̱ xa̱a̱ te̱ xii̱ꞌ ya̱taꞌ ndo̱ꞌ ja̱a̱nꞌ. Sa̱kanꞌ ña̱ te̱ ja̱a̱nꞌ ni̱ xa̱ꞌni̱ꞌ ña̱ꞌaꞌ, te̱ ndoꞌó xaꞌa ñañaꞌ ra̱.
LUK 11:49 ’Sa̱kanꞌ na kuiiꞌ ni̱ kaꞌa̱n Ndiosí xiinꞌ ña̱ xiní tuní mi̱iꞌ a̱ ndii: “Ti̱ꞌviꞌ i̱ nuu̱ꞌ ndo̱ꞌ te̱ kaꞌán tiakú tu̱ꞌu̱n i̱ xiinꞌ te̱ nda̱ꞌaꞌ xaꞌa̱ꞌ i̱. Te̱ sa̱va̱ te̱ ja̱a̱nꞌ ndii, ka̱ꞌni̱ꞌ ña̱ꞌaꞌ ndo̱ꞌ, te̱ sa̱va̱ tu̱ku̱ ra̱ ku̱ndiku̱n uꞌvi̱ ndo̱ꞌ ta̱xiꞌ ña̱ꞌaꞌ ndo̱ꞌ”, ni̱ kachi̱ a̱.
LUK 11:50 Sa̱kanꞌ na kuiiꞌ ndoꞌó nduuꞌ ne̱ na̱chaꞌvi̱ nuu̱ꞌ Ndiosí xaꞌa̱ꞌ níiꞌ sa̱kuuꞌ te̱ ni̱ kaꞌa̱n tiakú tu̱ꞌu̱n a̱, nde̱e̱ te̱ ni̱ xiꞌi̱ nde̱e̱ kii̱ꞌ ni̱ xi̱ka̱nduꞌu̱ꞌ i̱i̱n yivi̱ꞌ.
LUK 11:51 Na̱chaꞌvi̱ ndo̱ꞌ nde̱e̱ xaꞌa̱ꞌ níiꞌ Abel, te̱ nde̱e̱ níiꞌ Zacarías, te̱ ni̱ xiꞌi̱ ti̱xi̱n yu̱kunꞌ miiꞌ nasoko̱ꞌ ne̱ yivi̱ꞌ ña̱ꞌa̱ nuu̱ꞌ Ndiosí. Ña̱ nda̱ku kaꞌa̱n i̱ xiinꞌ ndo̱ꞌ ndii, ndoꞌó ne̱ ndieeꞌ i̱i̱n yivi̱ꞌ vi̱ti̱n, na̱chaꞌvi̱ xaꞌa̱ꞌ sa̱kuuꞌ ña̱ ja̱a̱nꞌ sa̱a̱ Ndiosí.
LUK 11:52 ’Ndoꞌó, te̱ sanakuachiꞌ tu̱ꞌu̱n nde̱iꞌ Ndiosí ndii, chie̱ va̱ tu̱ndoꞌo̱ꞌ ku̱ndo̱ꞌo̱ ndo̱ꞌ nda̱ꞌaꞌ Ndiosí, sa̱kanꞌ ña̱ xikuitaꞌnú ndo̱ꞌ nuu̱ꞌ ne̱ yivi̱ꞌ te̱ kü̱nda̱ni̱ ni̱a̱ xaꞌa̱ꞌ Ndiosí, sa̱kanꞌ ña̱ ni̱ nde̱e̱ mi̱iꞌ ndo̱ꞌ kündani̱ xaꞌa̱ꞌ Ndiosí, te̱ ni̱ nde̱e̱ täxiꞌ tu̱ ndo̱ꞌ ña̱ ku̱nda̱ni̱ i̱nga̱ ne̱ yivi̱ꞌ xaꞌa̱ꞌ a̱ ―ni̱ kachi̱ a̱.
LUK 11:53 Kii̱ꞌ ndi̱ꞌi̱ ni̱ kaꞌa̱n Jesús ña̱ ja̱a̱nꞌ ndii, ni̱ xa̱ꞌaꞌ nasaáꞌ xa̱va̱ꞌa̱ te̱ saniaꞌá tu̱ꞌu̱n nde̱iꞌ Ndiosí xiinꞌ te̱ fariseo, te̱ ni̱ xa̱ꞌaꞌ ndatuꞌúnꞌ ña̱ꞌaꞌ ra̱ xaꞌa̱ꞌ kiꞌinꞌ ña̱ꞌa̱ vixi.
LUK 11:54 Ni̱ xa̱a̱ ra̱ sa̱kanꞌ ndee ni̱ te̱ kaꞌa̱n a̱ i̱i̱n ña̱ ku̱vi̱ ti̱i̱n kua̱chi̱ ña̱ꞌaꞌ ra̱.
LUK 12:1 I̱kanꞌ te̱ ni̱ na̱kaya̱ kiꞌinꞌ mií ne̱ yivi̱ꞌ miiꞌ iinꞌ Jesús nde̱e̱ xeꞌní xaꞌa̱ꞌ taꞌanꞌ ni̱a̱. Sa̱kanꞌ te̱ ni̱ xa̱ꞌaꞌ a̱ kaꞌán a̱ xiinꞌ te̱ nda̱ꞌaꞌ xaꞌa̱ꞌ a̱ ndii: ―Ko̱to̱ xiinꞌ mi̱iꞌ ndo̱ꞌ nuu̱ꞌ ña̱ xasuviꞌ xiinꞌ mi̱iꞌ te̱ fariseo, ña̱ nduuꞌ nde̱e̱ naa yu̱chiꞌ levadura.
LUK 12:2 Kua̱chi̱ ndii, sa̱kuuꞌ ña̱ xaaꞌ si̱ꞌe yo̱o̱ ka̱ ndii, na̱koo̱ tuviꞌ a̱, te̱ sa̱kuuꞌ ña̱ yoo si̱ꞌe ndii, sa̱kuuꞌ ne̱ yivi̱ꞌ ku̱ni̱ a̱.
LUK 12:3 Te̱ ndee ka̱ ña̱ ni̱ kaꞌa̱n ndo̱ꞌ ñu̱u ndii, i̱i̱n keꞌinꞌ xa̱chiꞌ na̱tuvi̱ a̱ nuu̱ꞌ ne̱ yivi̱ꞌ, te̱ sa̱kuuꞌ ña̱ ni̱ kaꞌa̱n ya̱aꞌ ndo̱ꞌ ti̱xi̱n i̱i̱n vi̱ꞌe̱ ndasi ndii, kaꞌa̱n ndo̱so̱ꞌ tiꞌeꞌ ne̱ yivi̱ꞌ a̱ nde̱e̱ xíniꞌ vi̱ꞌe̱ ―ni̱ kachi̱ a̱.
LUK 12:4 Te̱ ni̱ kaꞌa̱n ka̱ Jesús ndii: ―Ndoꞌó, te̱ xiní taꞌanꞌ xiinꞌ i̱ ndii, kaꞌán i̱ xiinꞌ ndo̱ꞌ ña̱ kü̱yi̱ꞌvi ndo̱ꞌ te̱ ku̱vi̱ ka̱ꞌni̱ꞌ ñu̱ꞌuꞌ ndeꞌi̱ ndo̱ꞌ, sa̱kanꞌ ña̱ kö̱o̱ꞌ a̱ ku̱vi̱ sa̱a̱ ka̱ ra̱ xiinꞌ ndo̱ꞌ soꞌo̱ꞌ ndiꞌiꞌ.
LUK 12:5 Ndisu̱ kaꞌa̱n i̱ xiinꞌ ndo̱ꞌ yo̱o̱ kuní a̱ ku̱yi̱ꞌvi ndo̱ꞌ. Kuní a̱ ku̱yi̱ꞌvi ndo̱ꞌ ña̱ kumiꞌ ndi̱e̱e̱ꞌ te̱ ti̱ꞌviꞌ a̱ ndoꞌó vi̱ꞌe̱ ndi̱a̱yaꞌ kii̱ꞌ xa̱ ni̱ xiꞌi̱ ndo̱ꞌ. Uun ndo̱ꞌ, ña̱ ja̱a̱nꞌ kuní a̱ ku̱yi̱ꞌvi ndo̱ꞌ.
LUK 12:6 Xiní sa̱kuuꞌ e̱ꞌ ña̱ ku̱vi̱ sa̱ta̱ꞌ e̱ꞌ uꞌu̱n taꞌan sa̱a̱ xiinꞌ sie kui̱ti̱ꞌ xu̱ꞌunꞌ kuachiꞌ, ndisu̱ Ndiosí ndii, xiní a̱ xaꞌa̱ꞌ i̱ꞌi̱n tiꞌ ja̱a̱nꞌ.
LUK 12:7 Te̱ sa̱a̱ ka̱ vi̱ꞌ tu̱ ndoꞌó ndii, nde̱e̱ i̱xiꞌ xíniꞌ ndo̱ꞌ xiní a̱ sa̱a̱ taꞌan kuuꞌ. Sa̱kanꞌ na kuiiꞌ kü̱yi̱ꞌvi ndo̱ꞌ, sa̱kanꞌ ña̱ ndiaa yaꞌviꞌ yaꞌa̱ ka̱ ndoꞌó nuu̱ꞌ Ndiosí te̱ sa̱kanꞌ kuaꞌa̱ꞌ sa̱a̱.
LUK 12:8 ’Te̱ kaꞌán tu̱ i̱ xiinꞌ ndo̱ꞌ ña̱ yo̱o̱ ka̱ ndieeꞌ yu̱ꞌuꞌ xaꞌa̱ꞌ i̱ nuu̱ꞌ ne̱ yivi̱ꞌ ndii, ndi̱e̱e̱ yu̱ꞌuꞌ tu̱ yuꞌu̱, ña̱ nduuꞌ tu̱ te̱ yivi̱ꞌ, nuu̱ꞌ ángele, ña̱ xikaꞌ nuuꞌ nuu̱ꞌ Ndiosí, xaꞌa̱ꞌ ne̱ ja̱a̱nꞌ.
LUK 12:9 Ndisu̱ yo̱o̱ ka̱ kaꞌán ña̱ xïní ni̱a̱ yu̱ꞌuꞌ ndii, kaꞌa̱n tu̱ yuꞌu̱ nuu̱ꞌ ángele, ña̱ xikaꞌ nuuꞌ nuu̱ꞌ Ndiosí, ña̱ xïní i̱ ne̱ ja̱a̱nꞌ.
LUK 12:10 Te̱ yo̱o̱ ka̱ kani̱a̱ꞌa xaꞌa̱ꞌ yuꞌu̱, ña̱ nduuꞌ tu̱ te̱ yivi̱ꞌ ndii, ko̱o̱ kaꞌnuꞌ i̱ni̱ Ndiosí xaꞌa̱ꞌ ni̱a̱. Ndisu̱ yo̱o̱ ka̱ kani̱a̱ꞌa xaꞌa̱ꞌ Espíritu Santo ndii, kö̱o̱ꞌ kaꞌnuꞌ i̱ni̱ a̱ xaꞌa̱ꞌ ni̱a̱.
LUK 12:11 Te̱ kii̱ꞌ kundi̱a̱ka̱ ra̱ ndoꞌó vi̱ꞌe̱ miiꞌ nakayá e̱ꞌ, uun kii̱ꞌ kundi̱a̱ka̱ ra̱ ndoꞌó vi̱ꞌe̱ miiꞌ xaꞌnú te̱ yivi̱ꞌ kua̱chi̱, uun kii̱ꞌ kundi̱a̱ka̱ ra̱ ndoꞌó nuu̱ꞌ te̱ xaꞌndia chuunꞌ nuu̱ꞌ ñu̱u̱ ndii, kü̱ndi̱ꞌni̱ ndo̱ꞌ ndee ña̱ na̱kui̱i̱n ndo̱ꞌ nuu̱ꞌ te̱ ja̱a̱nꞌ. Ni̱ nde̱e̱ kü̱ndi̱ꞌni̱ tu̱ ndo̱ꞌ sa̱a̱ kaꞌa̱n ndo̱ꞌ nuu̱ꞌ ra̱,
LUK 12:12 sa̱kanꞌ ña̱ kii̱ꞌ xaa̱ hora ña̱ na̱kui̱i̱n ndo̱ꞌ ndii, mi̱iꞌ Espíritu Santo sa̱niaꞌá ndoꞌó ndee ña̱ kuní a̱ kaꞌa̱n ndo̱ꞌ ―ni̱ kachi̱ a̱.
LUK 12:13 I̱kanꞌ te̱ ni̱ kaꞌa̱n i̱i̱n te̱ iinꞌ te̱i̱n ne̱ kuaꞌa̱ꞌ xa̱va̱ꞌa̱ ja̱a̱nꞌ ndii: ―Tákuiꞌe, kaꞌa̱n u̱nꞌ xiinꞌ ña̱ni̱ i̱ na na̱ta̱ꞌviꞌ ra̱ ña̱ꞌa̱ ndu̱ ña̱ ni̱ ndoo̱ nda̱ꞌaꞌ i̱ ni̱ xa̱a̱ yu̱vaꞌ ndu̱ ―ni̱ kachi̱ ra̱.
LUK 12:14 Ndisu̱ ni̱ kaꞌa̱n Jesús xiinꞌ ra̱ ndii: ―Te̱ yivi̱ꞌ, süu̱ꞌ te̱ xaꞌnú kua̱chi̱ nduuꞌ yuꞌu̱ nuu̱ꞌ ndo̱ꞌ, ni̱ nde̱e̱ süu̱ꞌ te̱ nataꞌviꞌ ña̱ꞌa̱ tu̱ nduuꞌ i̱ nuu̱ꞌ ndo̱ꞌ ―ni̱ kachi̱ a̱.
LUK 12:15 Sa̱kanꞌ te̱ ni̱ kaꞌa̱n ka̱ a̱ xiinꞌ ne̱ yivi̱ꞌ kuaꞌa̱ꞌ ja̱a̱nꞌ ndii: ―Ko̱to̱ xiinꞌ mi̱iꞌ va̱ ndo̱ꞌ nuu̱ꞌ sa̱kuuꞌ ña̱ ndioo̱ꞌ i̱ni̱ va̱ ne̱ yivi̱ꞌ xaꞌa̱ꞌ, te̱ ku̱xi̱o̱o̱ ndo̱ꞌ nuu̱ꞌ a̱, sa̱kanꞌ ña̱ süu̱ꞌ xaꞌa̱ꞌ ña̱ kumiꞌ ne̱ yivi̱ꞌ kuaꞌa̱ꞌ ña̱ꞌa̱ te̱ ndiaa yaꞌviꞌ kivi̱ꞌ ñu̱u̱ ni̱a̱ ―ni̱ kachi̱ a̱.
LUK 12:16 Sa̱kanꞌ te̱ ni̱ kaꞌa̱n Jesús i̱i̱n ña̱ kaꞌán ndi̱a̱a̱ xiinꞌ ne̱ yivi̱ꞌ kuaꞌa̱ꞌ ja̱a̱nꞌ ndii: ―Ni̱ yoo̱ i̱i̱n te̱ vika̱ꞌ ndii, kuaꞌa̱ꞌ va̱ ña̱ savi̱ꞌ ni̱ na̱ka̱ya̱ ra̱ nuu̱ꞌ ñu̱ꞌuꞌ ra̱.
LUK 12:17 Te̱ ni̱ xa̱ꞌaꞌ kaꞌán ra̱ xiinꞌ nimá ra̱ ndii: “¿Ndee ña̱ sa̱a̱ tu̱ e̱ꞌ xiinꞌ sa̱kuuꞌ ña̱ savi̱ꞌ kaa̱ꞌ, sa̱kanꞌ ña̱ nï̱a̱ni̱ miiꞌ ta̱xa̱ꞌa̱ e̱ꞌ e̱?”, ni̱ kachi̱ ra̱.
LUK 12:18 Sa̱kanꞌ te̱ ni̱ kaꞌa̱n ka̱ ra̱ xiinꞌ nimá ra̱ ndii: “Xa̱ xiní i̱ ndee ña̱ sa̱a̱ e̱ꞌ. Sa̱nduva e̱ꞌ yaka̱ e̱ꞌ, te̱ ka̱sa̱ꞌa̱ e̱ꞌ ña̱ naꞌnuꞌ ka̱, te̱ i̱kanꞌ ta̱xa̱ꞌa̱ e̱ꞌ sa̱kuuꞌ ña̱ savi̱ꞌ kaa̱ꞌ xiinꞌ sa̱kuuꞌ ña̱ꞌa̱ ña̱ kumiꞌ e̱ꞌ.
LUK 12:19 Sa̱kanꞌ te̱ kaꞌa̱n i̱ xiinꞌ nimá i̱ ndii: Nimá mi̱iꞌ i̱, kuaꞌa̱ꞌ va̱ ña̱ꞌa̱ ni̱ ta̱xa̱ꞌa̱ e̱ꞌ xaꞌa̱ꞌ kuaꞌa̱ꞌ va̱ kuiya̱. Ña̱ ja̱a̱nꞌ na kuiiꞌ na̱ndiee̱ꞌ e̱ꞌ, te̱ ku̱xi̱ e̱ꞌ, te̱ ko̱ꞌo̱ e̱ꞌ, te̱ sa̱sana̱ꞌ xiinꞌ mi̱iꞌ e̱ꞌ”, ni̱ kachi̱ ra̱.
LUK 12:20 Ndisu̱ ni̱ kaꞌa̱n Ndiosí xiinꞌ te̱ ja̱a̱nꞌ ndii: “Yoꞌó, te̱ küuꞌ kaxiꞌ, ñu̱u vi̱ti̱n ku̱vi̱ u̱nꞌ, te̱ sa̱kuuꞌ ña̱ꞌa̱ ña̱ ni̱ ta̱xa̱ꞌa̱ u̱nꞌ ndii, ¿yo̱o̱ ña̱ꞌa̱ ku̱ndu̱u̱ a̱?”, ni̱ kachi̱ Ndiosí xiinꞌ ra̱.
LUK 12:21 Sa̱kanꞌ ku̱ndo̱ꞌo̱ tu̱ ne̱ taxaꞌa ña̱ vikaꞌ xaꞌa̱ꞌ mi̱iꞌ ni̱a̱, ndisu̱ ndaꞌvi kuuꞌ nimá ni̱a̱ nuu̱ꞌ Ndiosí ―ni̱ kachi̱ a̱.
LUK 12:22 Sa̱kanꞌ te̱ ni̱ kaꞌa̱n ka̱ Jesús xiinꞌ te̱ nda̱ꞌaꞌ xaꞌa̱ꞌ a̱ ja̱a̱nꞌ ndii: ―Sa̱kanꞌ na kuiiꞌ kaꞌán i̱ xiinꞌ ndo̱ꞌ ndii, kü̱ndi̱ꞌni̱ ndo̱ꞌ xaꞌa̱ꞌ ña̱ ka̱xi̱ꞌ ndo̱ꞌ te̱ ku̱ti̱a̱ku̱ ndo̱ꞌ, ni̱ nde̱e̱ xaꞌa̱ꞌ toto̱ ña̱ kui̱ꞌnu̱ ndo̱ꞌ.
LUK 12:23 Kua̱chi̱ ndii yoo ña̱ kaꞌnuꞌ ka̱ xaꞌa̱ꞌ kivi̱ꞌ ñu̱u̱ e̱ꞌ te̱ sa̱kanꞌ ña̱ xaxi̱ꞌ e̱ꞌ, te̱ yoo ña̱ kaꞌnuꞌ ka̱ xaꞌa̱ꞌ ñu̱ꞌuꞌ ndeꞌi̱ e̱ꞌ te̱ sa̱kanꞌ toto̱ ña̱ niꞌnuꞌ e̱ꞌ.
LUK 12:24 Chu̱u̱n xaꞌaꞌ va̱ ndo̱ꞌ sa̱a̱ xaaꞌ ti̱ka̱kaꞌ. Tiꞌ ja̱a̱nꞌ ndii, chïꞌiꞌ riꞌ, te̱ näkaya tu̱ riꞌ ña̱ saviꞌ, te̱ täxaꞌaꞌ tu̱ riꞌ a̱ yaka̱, ndisu̱ Ndiosí xamaníꞌ ña̱ꞌaꞌ. Te̱ ndiaa yaꞌviꞌ yaꞌa̱ ka̱ ndoꞌó nuu̱ꞌ Ndiosí te̱ sa̱kanꞌ ti̱ka̱kaꞌ ja̱a̱nꞌ.
LUK 12:25 Ndoꞌó, ne̱ ndiꞌni̱ xa̱va̱ꞌa̱ ndii, kü̱vi̱ nda̱sa̱sukun xiinꞌ mi̱iꞌ ka̱ ndo̱ꞌ ni̱ nde̱e̱ i̱i̱n kondo̱ nda̱ꞌaꞌ.
LUK 12:26 Te̱ naaꞌ kü̱vi̱ sa̱a̱ ndo̱ꞌ ña̱ kualiꞌ kusoꞌo̱ ja̱a̱nꞌ ndii, ¿ndichun ndiꞌni̱ ndo̱ꞌ xaꞌa̱ꞌ i̱nga̱ ña̱ꞌa̱?
LUK 12:27 ’Chu̱u̱n xaꞌaꞌ ndo̱ꞌ sa̱a̱ xaꞌnuꞌ i̱ta̱ lirio. I̱ta̱ ja̱a̱nꞌ ndii, xächuunꞌ a̱, te̱ künuꞌ a̱ toto̱. Ndisu̱ kaꞌán i̱ xiinꞌ ndo̱ꞌ ña̱ ni̱ nde̱e̱ rey Salomón nï̱ niꞌnu̱ toto̱ nda̱tu̱nꞌ va̱ nde̱e̱ naa nda̱tu̱nꞌ i̱ta̱ ja̱a̱nꞌ, tee̱ꞌ ndee te̱ vika̱ꞌ xa̱va̱ꞌa̱ ni̱ nduu̱ ra̱.
LUK 12:28 Naaꞌ sa̱kanꞌ xanda̱tu̱nꞌ Ndiosí i̱ta̱, ña̱ yoo xaꞌa̱ꞌ kuꞌu̱, ña̱ itaꞌ vi̱ti̱n, te̱ tiaa̱n xixí a̱ nuu̱ꞌ ñuꞌu̱ ndii, sa̱a̱ ka̱ vi̱ꞌ tu̱ ndoꞌó ta̱xi̱ a̱ ña̱ va̱ꞌa̱ ka̱ nda̱ꞌaꞌ ndo̱ꞌ, tee̱ꞌ ndee sie va̱ i̱ni̱ ndo̱ꞌ xini ña̱ꞌaꞌ ndo̱ꞌ.
LUK 12:29 Xaꞌa̱ꞌ a̱ ja̱a̱nꞌ na kü̱ndi̱ꞌni̱ ndo̱ꞌ xaꞌa̱ꞌ ña̱ ku̱xi̱ ndo̱ꞌ ni̱ nde̱e̱ xaꞌa̱ꞌ ña̱ ko̱ꞌo̱ ndo̱ꞌ, sä̱ndiꞌni̱ xiinꞌ miiꞌ ndo̱ꞌ xaꞌa̱ꞌ ña̱ ja̱a̱nꞌ.
LUK 12:30 Kua̱chi̱ ndii sa̱kuuꞌ ña̱ ja̱a̱nꞌ xikaꞌ ndukuꞌ ne̱ nduuꞌ kuenta i̱i̱n yivi̱ꞌ, ndisu̱ ndoꞌó ndii, xa̱ xiní yu̱vaꞌ e̱ꞌ Ndiosí ña̱ kuní ña̱ ja̱a̱nꞌ nuu̱ꞌ ndo̱ꞌ.
LUK 12:31 Nde̱e̱ chaaꞌ ka̱ ndu̱kuꞌ ndo̱ꞌ ña̱ ka̱ꞌndi̱a̱ chuunꞌ Ndiosí nimá ndo̱ꞌ, te̱ ta̱xi̱ tu̱ a̱ sa̱kuuꞌ ña̱ ja̱a̱nꞌ nda̱ꞌaꞌ ndo̱ꞌ.
LUK 12:32 ’Kuän yiꞌvi ndo̱ꞌ tee̱ꞌ ndee kö̱o̱ꞌ kuaꞌa̱ꞌ ndo̱ꞌ, mbe̱e̱ mi̱iꞌ i̱, sa̱kanꞌ ña̱ yu̱vaꞌ e̱ꞌ Ndiosí ndii, va̱ꞌa̱ kuni a̱, te̱ ta̱xi̱ a̱ ña̱ ka̱ꞌndi̱a̱ chuunꞌ ndo̱ꞌ xiinꞌ a̱.
LUK 12:33 Xi̱ko̱ꞌ ndo̱ꞌ ña̱ kumiꞌ ndo̱ꞌ, te̱ ta̱xi̱ ndo̱ꞌ xu̱ꞌunꞌ a̱ nda̱ꞌaꞌ ne̱ kuní a̱ nuu̱ꞌ, ta̱xa̱ꞌa̱ ndo̱ꞌ ña̱ vikaꞌ ndo̱ꞌ ndi̱viꞌ miiꞌ kö̱o̱ꞌ kivi̱ꞌ ku̱ya̱taꞌ a̱, ni̱ nde̱e̱ kö̱o̱ꞌ kivi̱ꞌ tu̱ ndi̱ꞌi̱ a̱, ni̱ nde̱e̱ kü̱vi̱ kiꞌvi̱ tu̱ te̱ kuiꞌna̱ꞌ te̱ na̱ꞌi̱n ra̱ a̱, ni̱ nde̱e̱ ku̱xi̱ kü̱vi̱ sa̱tíviꞌ ña̱ꞌaꞌ.
LUK 12:34 Kua̱chi̱ ndii miiꞌ yoo ña̱ vikaꞌ ndo̱ꞌ ja̱a̱nꞌ yoo tu̱ nimá ndo̱ꞌ ―ni̱ kachi̱ a̱.
LUK 12:35 Te̱ ni̱ kaꞌa̱n tu̱ Jesús ndii: ―Ko̱o̱ tu̱ꞌva̱ va̱ ndo̱ꞌ sa̱kuuꞌ i̱chiꞌ, ko̱tii̱n kutu̱ꞌ to̱koꞌ ndo̱ꞌ, ko̱tuu̱n na tuún tu̱ ka̱a̱ tuún nuu̱ꞌ ndo̱ꞌ.
LUK 12:36 Ku̱ndu̱u̱ ndo̱ꞌ nde̱e̱ naa ne̱ xikaꞌ nuuꞌ, ne̱ ndiatuꞌ xto̱ꞌo̱ ni̱a̱ kii̱ꞌ na̱ndi̱koꞌ ra̱ kii̱ꞌ ndi̱ꞌi̱ ña̱ tu̱ndaꞌa̱ꞌ, sa̱kanꞌ te̱ kii̱ꞌ xaa̱ te̱ ja̱a̱nꞌ, te̱ sa̱kaxanꞌ ra̱ yiꞌeꞌ ndii, achi̱ va̱ nu̱niaꞌ ni̱a̱ yiꞌeꞌ ja̱a̱nꞌ nuu̱ꞌ ra̱.
LUK 12:37 Va̱ꞌa̱ va̱ ki̱e̱e̱ ne̱ xikaꞌ nuuꞌ ja̱a̱nꞌ kii̱ꞌ ku̱ni̱ xto̱ꞌo̱ ni̱a̱ ña̱ ndiatuꞌ tu̱ꞌva̱ ña̱ꞌaꞌ ni̱a̱ kii̱ꞌ na̱ndi̱koꞌ ra̱. Ña̱ nda̱ku kaꞌán i̱ xiinꞌ ndo̱ꞌ ndii, sa̱tiín kutu̱ꞌ ra̱ to̱koꞌ ra̱, te̱ ta̱ndi̱e̱e̱ ra̱ ne̱ ja̱a̱nꞌ nuu̱ꞌ mesa, te̱ ta̱xi̱ ra̱ ña̱ ku̱xi̱ ni̱a̱.
LUK 12:38 Tee̱ꞌ ndee na̱ndi̱koꞌ ra̱ xa̱kuyatinꞌ tondi̱a̱ na ñu̱u, uun kua̱xi̱ kitúꞌ, te̱ ku̱ni̱ ra̱ ndieeꞌ tu̱ꞌva̱ ne̱ xikaꞌ nuuꞌ ja̱a̱nꞌ ndiatuꞌ ña̱ꞌaꞌ ni̱a̱ ndii, va̱ꞌa̱ va̱ ki̱e̱e̱ ni̱a̱.
LUK 12:39 Ndisu̱ kuní a̱ ku̱nda̱ni̱ ndo̱ꞌ ña̱ yo̱ꞌo̱ꞌ, naaꞌ xiní i̱i̱n te̱ xiinꞌ vi̱ꞌe̱ ndee hora kiꞌvi̱ i̱i̱n te̱ kuiꞌna̱ꞌ vi̱ꞌe̱ ra̱ ndii, ko̱o̱ tu̱ꞌva̱ ra̱ te̱ tä̱xi̱ ra̱ sa̱kuiꞌnaꞌ te̱ ja̱a̱nꞌ ña̱ kumiꞌ ra̱.
LUK 12:40 Sa̱kanꞌ tu̱ ndoꞌó ndii, ko̱o̱ tu̱ꞌva̱ ndo̱ꞌ, sa̱kanꞌ ña̱ xïní ndo̱ꞌ a̱ma̱a̱ na̱ndi̱koꞌ yuꞌu̱, ña̱ nduuꞌ tu̱ te̱ yivi̱ꞌ ―ni̱ kachi̱ a̱.
LUK 12:41 Sa̱kanꞌ te̱ ni̱ kaꞌa̱n Pedro xiinꞌ Jesús ndii: ―Tákuiꞌe, ¿ñáá kaꞌán u̱nꞌ ña̱ kaꞌán ndi̱a̱a̱ ja̱a̱nꞌ nuu̱ꞌ nduꞌu̱ kui̱ti̱ꞌ, uun ñáá kaꞌán tu̱ u̱nꞌ ña̱ ja̱a̱nꞌ nuu̱ꞌ sa̱kuuꞌ ne̱ yivi̱ꞌ? ―ni̱ kachi̱ ra̱.
LUK 12:42 Sa̱kanꞌ te̱ ni̱ kaꞌa̱n xto̱ꞌo̱ e̱ꞌ xiinꞌ ra̱ ndii: ―Naaꞌ yoo i̱i̱n te̱ xikaꞌ nuu̱ꞌ, te̱ xachuunꞌ nda̱ku, te̱ kuuꞌ kaxiꞌ tu̱ ra̱ ndii, te̱ ja̱a̱nꞌ sa̱kuisoꞌ chuunꞌ xto̱ꞌo̱ ra̱, te̱ ka̱ꞌndi̱a̱ chuunꞌ ra̱ nuu̱ꞌ i̱nga̱ te̱ xachuunꞌ nuu̱ꞌ xto̱ꞌo̱ ra̱ ja̱a̱nꞌ, te̱ ta̱xi̱ ra̱ ña̱ ku̱xi̱ te̱ ja̱a̱nꞌ sa̱va̱ ni̱ hora ña̱ kuní a̱.
LUK 12:43 Va̱ꞌa̱ va̱ ke̱ta̱ te̱ ndisoꞌ chuunꞌ ja̱a̱nꞌ naaꞌ kii̱ꞌ na̱ndi̱koꞌ xto̱ꞌo̱ ra̱ ja̱a̱nꞌ, te̱ ku̱ni̱ ra̱ ña̱ xaaꞌ te̱ ja̱a̱nꞌ chu̱u̱n ja̱a̱nꞌ.
LUK 12:44 Ña̱ nda̱ku kaꞌán i̱ xiinꞌ ndo̱ꞌ ndii, ta̱xi̱ xto̱ꞌo̱ ja̱a̱nꞌ ña̱ ka̱ꞌndi̱a̱ chuunꞌ te̱ ja̱a̱nꞌ nuu̱ꞌ sa̱kuuꞌ ña̱ kumiꞌ ra̱.
LUK 12:45 Ndisu̱ naaꞌ kaꞌa̱n te̱ ndisoꞌ chuunꞌ ja̱a̱nꞌ xiinꞌ nimá ra̱ ndii: “Ku̱u̱ kuachí va̱ xto̱ꞌo̱ e̱ꞌ te̱ na̱ndi̱koꞌ a̱”, kachi ra̱, sa̱kanꞌ te̱ xa̱ꞌaꞌ ra̱ ku̱tunꞌ ra̱ i̱nga̱ ne̱ xikaꞌ nuuꞌ nuu̱ꞌ xto̱ꞌo̱ ja̱a̱nꞌ, ña̱ꞌaꞌ xiinꞌ tiaa̱, te̱ xa̱ꞌaꞌ ra̱ ku̱xi̱ saka ra̱, te̱ ko̱ꞌo̱ ndii̱ꞌ ra̱ nde̱e̱ xi̱ni̱ ra̱,
LUK 12:46 te̱ na̱ndi̱koꞌ xto̱ꞌo̱ ja̱a̱nꞌ kivi̱ꞌ ña̱ kö̱o̱ꞌ a̱ naá nimá ra̱ xiinꞌ hora ña̱ xïní ra̱, te̱ sa̱ndoꞌoꞌ uꞌvi̱ xa̱va̱ꞌa̱ ña̱ꞌaꞌ xto̱ꞌo̱ ja̱a̱nꞌ, te̱ sko̱ꞌniꞌ ña̱ꞌaꞌ a̱ miiꞌ ñuꞌuꞌ i̱nga̱ ne̱ xächuunꞌ nda̱ku.
LUK 12:47 Te̱ ne̱ xikaꞌ nuuꞌ, ne̱ xiní ndee ña̱ kuní xto̱ꞌo̱ ni̱a̱, ndisu̱ sä̱tu̱ꞌva̱ xiinꞌ mi̱iꞌ ni̱a̱, te̱ xäaꞌ tu̱ ni̱a̱ ña̱ kuní xto̱ꞌo̱ ni̱a̱ ndii, ka̱xi̱ꞌ kuaꞌa̱ꞌ xa̱va̱ꞌa̱ ni̱a̱.
LUK 12:48 Ndisu̱ ne̱ xikaꞌ nuuꞌ, ne̱ xïní ndee ña̱ kuní xto̱ꞌo̱ ni̱a̱, te̱ ni̱ xa̱a̱ ni̱a̱ ña̱ vä̱ꞌa̱ ndii, sie ka̱xi̱ꞌ ni̱a̱. Kua̱chi̱ ndii, yo̱o̱ ka̱ ni̱ na̱ti̱i̱n kuaꞌa̱ꞌ chu̱u̱n kaꞌnuꞌ nda̱ꞌaꞌ Ndiosí ndii, xaꞌa̱ꞌ kuaꞌa̱ꞌ ña̱ꞌa̱ naka̱n a̱ kuenta nuu̱ꞌ ni̱a̱. Te̱ yo̱o̱ ka̱ ni̱ kui̱ni̱ kuaꞌa̱ꞌ a̱ ni̱ xi̱ni̱ a̱ ndii, xaꞌa̱ꞌ kuaꞌa̱ꞌ ka̱ ña̱ꞌa̱ naka̱n a̱ kuenta nuu̱ꞌ ni̱a̱.
LUK 12:49 ’Ni̱ xa̱a̱ i̱ te̱ sa̱ndatin i̱ ñuꞌu̱ i̱i̱n yivi̱ꞌ, te̱ sa̱a̱ ka̱ vi̱ꞌ kuní nimá i̱ ña̱ xa̱ xixí a̱.
LUK 12:50 Ndisu̱ kuní a̱ ña̱ ku̱ndo̱ꞌo̱ i̱ i̱i̱n tu̱ndoꞌo̱ꞌ chie̱ va̱, te̱ ku̱vi̱ i̱, te̱ ndoꞌoꞌ va̱ nimá i̱ nde̱e̱ xinu̱ tu̱ndoꞌo̱ꞌ ja̱a̱nꞌ.
LUK 12:51 ¿Ñáá xanini ndoꞌó ña̱ ni̱ xa̱a̱ i̱ te̱ na̱ta̱ndi̱e̱e̱ mani̱ꞌ i̱ ne̱ yivi̱ꞌ i̱i̱n yivi̱ꞌ? Kaꞌán i̱ xiinꞌ ndo̱ꞌ ña̱ süu̱ꞌ sa̱kanꞌ nduuꞌ a̱. Süu̱ꞌ ja̱a̱nꞌ ndii ni̱ xa̱a̱ i̱ te̱ na̱ta̱ꞌviꞌ taꞌanꞌ ne̱ yivi̱ꞌ xaꞌa̱ꞌ i̱.
LUK 12:52 Kua̱chi̱ ndii, nde̱e̱ vi̱ti̱n, te̱ nde̱e̱ nuu̱ꞌ kuꞌu̱n e̱ꞌ ndii, i̱i̱n xaanꞌ miiꞌ ndieeꞌ uꞌu̱n taꞌan ne̱ yivi̱ꞌ ndii, na̱ta̱ꞌviꞌ taꞌanꞌ ni̱a̱, sa̱kanꞌ ña̱ uni̱ taꞌan ni̱a̱ ku̱ndu̱u̱ kuenta i̱, te̱ uvi̱ taꞌan ni̱a̱ ka̱siꞌe̱ ku̱ni̱ ne̱ ja̱a̱nꞌ. Uun ku̱ndu̱u̱ uvi̱ taꞌan ni̱a̱ kuenta i̱, te̱ uni̱ taꞌan ni̱a̱ ka̱siꞌe̱ ku̱ni̱ ne̱ ja̱a̱nꞌ.
LUK 12:53 Sa̱kanꞌ ña̱ yu̱vaꞌ ndii, na̱ta̱ꞌviꞌ taꞌanꞌ ra̱ xiinꞌ tiaa̱ siꞌe̱ ra̱, te̱ tiaa̱ siꞌe̱ ndii, na̱ta̱ꞌviꞌ taꞌanꞌ ra̱ xiinꞌ yu̱vaꞌ ra̱. Te̱ ñaꞌ nduuꞌ si̱ꞌiꞌ ndii, na̱ta̱ꞌviꞌ taꞌanꞌ aꞌ xiinꞌ ña̱ꞌaꞌ siꞌe̱ aꞌ, te̱ ña̱ꞌaꞌ siꞌe̱ ndii, na̱ta̱ꞌviꞌ taꞌanꞌ aꞌ xiinꞌ si̱ꞌiꞌ aꞌ. Te̱ ñaꞌ ti̱so̱ ndii, na̱ta̱ꞌviꞌ taꞌanꞌ aꞌ xiinꞌ xa̱nu̱ aꞌ, te̱ ña̱ xa̱nu̱ ndii, na̱ta̱ꞌviꞌ taꞌanꞌ aꞌ xiinꞌ ti̱so̱ aꞌ ―ni̱ kachi̱ a̱.
LUK 12:54 Te̱ ni̱ kaꞌa̱n ka̱ Jesús xiinꞌ ne̱ yivi̱ꞌ kuaꞌa̱ꞌ va̱ ja̱a̱nꞌ ndii: ―Kii̱ꞌ xitoꞌ ndo̱ꞌ nutaꞌ viko̱ꞌ miiꞌ ketá ñu̱ꞌu̱ ndii, kaꞌán ndo̱ꞌ ña̱ ku̱u̱n savi̱ꞌ, te̱ kuunꞌ xna̱ꞌa̱ raꞌ.
LUK 12:55 Te̱ kii̱ꞌ xikaꞌ tachi̱ꞌ ña̱ kua̱xi̱ suꞌma̱ꞌ i̱i̱n yivi̱ꞌ ndii, kaꞌán ndo̱ꞌ ña̱ ku̱u̱ i̱ꞌniꞌ va̱, te̱ kuuꞌ iꞌniꞌ xna̱ꞌa̱.
LUK 12:56 Ndoꞌó, ne̱ xasuviꞌ xiinꞌ mi̱iꞌ ndii, kundani̱ ndo̱ꞌ sa̱a̱ xachuunꞌ ndi̱viꞌ xiinꞌ ña̱ xkaꞌndíá nuu̱ꞌ ñu̱ꞌuꞌ i̱i̱n yivi̱ꞌ. Ndisu̱ ndichun na chüun xaꞌa̱ꞌ ndo̱ꞌ ndee ña̱ xkaꞌndíá yoꞌoꞌ kivi̱ꞌ vi̱ti̱n xaaꞌ yuꞌu̱.
LUK 12:57 ’¿Sa̱a̱ tu̱ kü̱vi̱ sa̱a̱ kuenta mi̱iꞌ ndo̱ꞌ, te̱ na̱ku̱ni̱ ndo̱ꞌ ndee ña̱ nduuꞌ ña̱ nda̱ku?
LUK 12:58 Kii̱ꞌ chinduꞌu̱ꞌ i̱i̱n ne̱ yivi̱ꞌ kua̱chi̱ xaꞌa̱ꞌ ndo̱ꞌ, te̱ kuaꞌa̱n ndo̱ꞌ xiinꞌ ni̱a̱ vi̱ꞌe̱ kua̱chi̱ ndii, sa̱a̱ ndo̱ꞌ ña̱ nduxa̱ꞌ te̱ na̱koo̱ ndo̱ꞌ ña̱ mani̱ꞌ xiinꞌ ne̱ ja̱a̱nꞌ kii̱ꞌ kuaꞌa̱n ndo̱ꞌ i̱chiꞌ, saa̱ꞌ i̱i̱n kii̱ꞌ ka̱ñu̱u̱ ni̱a̱ ndoꞌó, te̱ kuꞌu̱n ndi̱a̱ka̱ ni̱a̱ ndoꞌó nde̱e̱ nuu̱ꞌ te̱ xaꞌnú kua̱chi̱, te̱ te̱ ja̱a̱nꞌ kuꞌu̱n ndi̱a̱ka̱ ndoꞌó nda̱ꞌaꞌ te̱ xíinꞌ, te̱ te̱ xíinꞌ ja̱a̱nꞌ ta̱a̱nꞌ ndoꞌó nde̱e̱ vi̱ꞌe̱ ka̱a̱.
LUK 12:59 Te̱ kaꞌán i̱ xiinꞌ ndo̱ꞌ ña̱ kö̱o̱ꞌ kivi̱ꞌ ke̱ta̱ ndo̱ꞌ i̱kanꞌ nde̱e̱ na̱chaꞌvi̱ ndo̱ꞌ sa̱kuuꞌ ña̱ kuní a̱ cha̱ꞌvi̱ ndo̱ꞌ ―ni̱ kachi̱ a̱.
LUK 13:1 Te̱ kii̱ꞌ sa̱kanꞌ ndii, ni̱ xa̱a̱ ndiaꞌviꞌ ne̱ yivi̱ꞌ ndatuꞌunꞌ ni̱a̱ nuu̱ꞌ Jesús xaꞌa̱ꞌ ña̱ ni̱ na̱saka̱ꞌ Pilato níiꞌ ndiaꞌviꞌ te̱ Galilea, xiinꞌ níiꞌ ki̱tiꞌ ña̱ ni̱ na̱soko̱ꞌ ra̱ nuu̱ꞌ Ndiosí.
LUK 13:2 Sa̱kanꞌ te̱ ni̱ kaꞌa̱n a̱ xiinꞌ ni̱a̱ ndii: ―¿Ñáá xanini ndoꞌó ña̱ kuaꞌa̱ꞌ ka̱ kua̱chi̱ ndisoꞌ te̱ Galilea ja̱a̱nꞌ te̱ sa̱kanꞌ i̱nga̱ te̱ ñu̱u̱ ra̱ na ni̱ ndo̱ꞌo̱ ra̱ sa̱kanꞌ?
LUK 13:3 Kaꞌán i̱ xiinꞌ ndo̱ꞌ ña̱ süu̱ꞌ sa̱kanꞌ nduuꞌ a̱. Niiꞌ sa̱kanꞌ ku̱ndo̱ꞌo̱ tu̱ ndoꞌó naaꞌ nä̱ma̱ ndo̱ꞌ nimá ndo̱ꞌ xaꞌa̱ꞌ kua̱chi̱ ña̱ xaaꞌ ndo̱ꞌ.
LUK 13:4 Nakaꞌanꞌ ndo̱ꞌ xaꞌa̱ꞌ ne̱ xaꞌu̱n uni̱ taꞌan, ne̱ ni̱ xiꞌi̱ kii̱ꞌ ni̱ ndu̱va̱ vi̱ꞌe̱ sukun ña̱ naniꞌ Siloé. ¿Ñáá xanini ndoꞌó ña̱ kuaꞌa̱ꞌ ka̱ kua̱chi̱ ndisoꞌ ne̱ ja̱a̱nꞌ te̱ sa̱kanꞌ i̱nga̱ ne̱ ñu̱u̱ Jerusalén?
LUK 13:5 Kaꞌán i̱ xiinꞌ ndo̱ꞌ ña̱ süu̱ꞌ sa̱kanꞌ nduuꞌ a̱. Niiꞌ sa̱kanꞌ ku̱ndo̱ꞌo̱ tu̱ ndoꞌó naaꞌ nä̱ma̱ ndo̱ꞌ nimá ndo̱ꞌ xaꞌa̱ꞌ kua̱chi̱ ña̱ xaaꞌ ndo̱ꞌ ―ni̱ kachi̱ a̱.
LUK 13:6 Sa̱kanꞌ te̱ ni̱ kaꞌa̱n Jesús i̱i̱n ña̱ kaꞌán ndi̱a̱a̱ ndii: ―I̱i̱n te̱ yivi̱ꞌ ndii, kumiꞌ ra̱ i̱i̱n tunꞌ higuera i̱i̱n xaanꞌ miiꞌ ni̱ na̱chi̱ꞌi̱ ra̱ yo̱ꞌoꞌ uva. Te̱ ni̱ xaꞌa̱n ra̱ xitoꞌ ra̱ naaꞌ yoo nduu̱ꞌ nda̱ꞌaꞌ nu̱ꞌ. Ndisu̱ kö̱o̱ꞌ a̱ iinꞌ.
LUK 13:7 Sa̱kanꞌ te̱ ni̱ kaꞌa̱n ra̱ xiinꞌ te̱ xitoꞌ yo̱ꞌoꞌ uva ja̱a̱nꞌ ndii: “Ko̱to̱ u̱nꞌ, xa̱ uni̱ kuiya̱ kua̱xi̱ i̱ ko̱to̱ i̱ naaꞌ iinꞌ ndo̱koꞌ nda̱ꞌaꞌ tunꞌ higuera yoꞌoꞌ, ndisu̱ kö̱o̱ꞌ a̱ iinꞌ nda̱ꞌaꞌ nu̱ꞌ. Nde̱e̱ chaaꞌ ka̱ ka̱ꞌndi̱a̱ u̱nꞌ nu̱ꞌ, te̱ kä̱si̱ saka nu̱ꞌ nuu̱ꞌ ñu̱ꞌuꞌ i̱”, ni̱ kachi̱ ra̱.
LUK 13:8 Sa̱kanꞌ te̱ ni̱ kaꞌa̱n te̱ xitoꞌ yo̱ꞌoꞌ uva ja̱a̱nꞌ ndii: “Tákuiꞌe, ta̱xi̱ u̱nꞌ na ndoo̱ ka̱ nu̱ꞌ ndee kuiya̱ vi̱ti̱n, te̱ ka̱ti̱a̱ i̱ sa̱a̱ xinundu̱u̱ xaꞌa̱ꞌ nu̱ꞌ, te̱ ta̱a̱nꞌ i̱ mi̱ꞌinꞌ teꞌi.
LUK 13:9 Te̱ naaꞌ ku̱u̱n ndo̱koꞌ nda̱ꞌaꞌ nu̱ꞌ kuiya̱ ki̱ꞌi̱n ndii, va̱ꞌa̱. Ndisu̱ naaꞌ kö̱o̱ꞌ a̱ ku̱u̱n ndii, ka̱ꞌndi̱a̱ i̱ nu̱ꞌ”, ni̱ kachi̱ te̱ ja̱a̱nꞌ ―ni̱ kachi̱ Jesús.
LUK 13:10 Untaꞌ i̱i̱n kivi̱ꞌ sábado, ña̱ xina̱ndiee̱ꞌ ne̱ yivi̱ꞌ ndii, saniaꞌá Jesús ne̱ yivi̱ꞌ ti̱xi̱n i̱i̱n vi̱ꞌe̱ miiꞌ nakayá ni̱a̱.
LUK 13:11 Te̱ i̱kanꞌ kaꞌni̱ i̱i̱n ña̱ꞌaꞌ, ñaꞌ xa̱ kuaꞌa̱n xaꞌu̱n uni̱ taꞌan kuiya̱ ña̱ kuni ku̱vi̱ aꞌ xaaꞌ i̱i̱n ña̱ ndi̱va̱ꞌa̱. Ñaꞌ ja̱a̱nꞌ ndii, ni̱ ku̱to̱so̱ va̱ aꞌ, te̱ nde̱e̱ sie kü̱vi̱ ndu̱nda̱ku aꞌ.
LUK 13:12 Kii̱ꞌ ni̱ xi̱ni̱ ña̱ꞌaꞌ Jesús ndii, ni̱ ka̱na̱ ña̱ꞌaꞌ a̱, te̱ ni̱ kaꞌa̱n a̱ xiinꞌ aꞌ ndii: ―Nakuiꞌe, xa̱ ni̱ sei̱nꞌ u̱nꞌ nuu̱ꞌ kuiꞌe̱ ña̱ ndoꞌoꞌ u̱nꞌ ―ni̱ kachi̱ a̱.
LUK 13:13 Sa̱kanꞌ te̱ ni̱ ta̱ndi̱e̱e̱ a̱ nda̱ꞌaꞌ a̱ xata̱ꞌ aꞌ, te̱ xa̱kaꞌán e̱ꞌ, te̱ ni̱ ndu̱nda̱ku aꞌ, te̱ ni̱ xa̱kaꞌnuꞌ aꞌ Ndiosí.
LUK 13:14 Ndisu̱ te̱ xaꞌndia chuunꞌ xaꞌa̱ꞌ vi̱ꞌe̱ ja̱a̱nꞌ ndii, xiꞌé va̱ ra̱ xaꞌa̱ꞌ a̱ ña̱ ni̱ sa̱ndaꞌa Jesús ña̱ꞌaꞌ ja̱a̱nꞌ kivi̱ꞌ sábado, ña̱ xina̱ndiee̱ꞌ ne̱ yivi̱ꞌ ja̱a̱nꞌ. Te̱ ni̱ kaꞌa̱n ra̱ xiinꞌ ne̱ yivi̱ꞌ ndii: ―Yoo iñu̱ taꞌan kivi̱ꞌ ña̱ xachuunꞌ e̱ꞌ. Kivi̱ꞌ ja̱a̱nꞌ ki̱xi̱n ndo̱ꞌ te̱ sa̱ndaꞌa te̱ kaa̱ꞌ ndoꞌó, te̱ kï̱xi̱n ndo̱ꞌ kivi̱ꞌ sábado, ña̱ xina̱ndiee̱ꞌ e̱ꞌ ―ni̱ kachi̱ ra̱.
LUK 13:15 Sa̱kanꞌ te̱ ni̱ kaꞌa̱n xto̱ꞌo̱ e̱ꞌ xiinꞌ ra̱ ndii: ―Ndoꞌó, te̱ xasuviꞌ xiinꞌ mi̱iꞌ, i̱ꞌi̱n ndo̱ꞌ ndaxinꞌ si̱ndiki̱ꞌ sana̱ ndo̱ꞌ uun mburru sana̱ ndo̱ꞌ kivi̱ꞌ sábado, ña̱ xina̱ndiee̱ꞌ e̱ꞌ, miiꞌ itaꞌ riꞌ xaxi̱ꞌ riꞌ ña̱ꞌa̱, te̱ kuaꞌa̱n ndo̱ꞌ xiinꞌ riꞌ te̱ ko̱ꞌo̱ riꞌ ti̱kui.
LUK 13:16 Te̱ ña̱ꞌaꞌ yoꞌoꞌ ndii, si̱a̱niꞌ xikaꞌ Abraham nduuꞌ aꞌ, te̱ xa̱ kuaꞌa̱n xaꞌu̱n uni̱ kuiya̱ tiinꞌ ña̱ꞌaꞌ kuiꞌe̱ yoꞌoꞌ xaaꞌ ña̱ ndi̱va̱ꞌa̱. Sa̱kanꞌ na kuiiꞌ va̱ꞌa̱ nduuꞌ a̱ ña̱ ndaxi̱nꞌ aꞌ nuu̱ꞌ kuiꞌe̱ ña̱ ndoꞌoꞌ aꞌ kivi̱ꞌ sábado, ña̱ xina̱ndiee̱ꞌ e̱ꞌ, te̱ nda̱ꞌa̱ aꞌ ―ni̱ kachi̱ a̱.
LUK 13:17 Kii̱ꞌ ni̱ kaꞌa̱n Jesús ña̱ ja̱a̱nꞌ ndii, ni̱ sa̱kaꞌanꞌ a̱ sa̱kuuꞌ ne̱ xtäni̱ ña̱ xaaꞌ a̱. Te̱ sa̱kuuꞌ ne̱ yivi̱ꞌ kuaꞌa̱ꞌ yaꞌa̱ ja̱a̱nꞌ ndii, va̱ꞌa̱ yaꞌa̱ kuni nimá ni̱a̱ xaꞌa̱ꞌ sa̱kuuꞌ chu̱u̱n kaꞌnuꞌ nda̱tu̱nꞌ kooꞌ chukuuꞌ ña̱ ni̱ xa̱a̱ a̱.
LUK 13:18 Te̱ ni̱ kaꞌa̱n tu̱ Jesús ndii: ―¿Ndee ña̱ nakuitá xiinꞌ ña̱ xaꞌndia chuunꞌ Ndiosí nimá ne̱ yivi̱ꞌ, uun ndee ña̱ xiinꞌ va̱ꞌa̱ ka̱ na̱ka̱ta̱ e̱ꞌ, te̱ ku̱vi̱ ku̱nda̱ni̱ ndo̱ꞌ a̱?
LUK 13:19 Ña̱ xaꞌndia chuunꞌ a̱ ja̱a̱nꞌ ndii, nduuꞌ a̱ nde̱e̱ naa ndi̱kinꞌ mostaza, ña̱ ni̱ ki̱ꞌi̱n i̱i̱n te̱ yivi̱ꞌ, te̱ ni̱ chi̱ꞌi̱ ra̱ a̱ miiꞌ xikaꞌ ra̱. Te̱ kii̱ꞌ ni̱ xa̱ꞌnu̱ a̱ ja̱a̱nꞌ ndii, ni̱ ku̱u̱ chie̱ ka̱ i̱tunꞌ a̱. Te̱ nde̱e̱ sa̱a̱, tiꞌ taꞌnuꞌ ndi̱viꞌ, ku̱vi̱ ku̱ndi̱e̱e̱ ka̱tiꞌ nda̱ꞌaꞌ nu̱ꞌ ―ni̱ kachi̱ a̱.
LUK 13:20 Ni̱ kaꞌa̱n tu̱ a̱ ndii: ―¿Ndee ña̱ na̱ka̱ta̱ i̱ xiinꞌ ña̱ xaꞌndia chuunꞌ Ndiosí nimá ne̱ yivi̱ꞌ te̱ ku̱nda̱ni̱ ndo̱ꞌ a̱?
LUK 13:21 Nduuꞌ a̱ nde̱e̱ naa yu̱chiꞌ levadura kii̱ꞌ kiꞌinꞌ i̱i̱n ña̱ꞌaꞌ a̱, te̱ nasaka̱ꞌ a̱ xiinꞌ uni̱ taꞌan ya̱xinꞌ yu̱chiꞌ harina, te̱ sakiꞌví pachi̱ a̱ sa̱kuuꞌ i̱xanꞌ ―ni̱ kachi̱ a̱.
LUK 13:22 Kii̱ꞌ kuaꞌa̱n Jesús i̱chiꞌ ñu̱u̱ Jerusalén ndii, saniaꞌá a̱ tu̱ꞌu̱n Ndiosí i̱ꞌi̱n ñu̱u̱ xiinꞌ nda̱ꞌaꞌ a̱ ña̱ ñuꞌuꞌ yu̱ꞌuꞌ i̱chiꞌ ja̱a̱nꞌ miiꞌ xkaꞌndíá a̱ kuaꞌa̱n a̱.
LUK 13:23 Te̱ i̱i̱n ne̱ yivi̱ꞌ ni̱ nda̱tuꞌu̱nꞌ ña̱ꞌaꞌ ndii: ―Tákuiꞌe, ¿ñáá ndiaꞌviꞌ kui̱ti̱ꞌ ne̱ yivi̱ꞌ kakú nuu̱ꞌ kua̱chi̱ ni̱a̱? ―ni̱ kachi̱ ni̱a̱ xiinꞌ Jesús. Sa̱kanꞌ te̱ ni̱ kaꞌa̱n a̱ xiinꞌ ne̱ yivi̱ꞌ ndii:
LUK 13:24 ―Sa̱ndi̱e̱eꞌ va̱ ndoꞌó, te̱ ko̱ꞌni̱ ndo̱ꞌ yiꞌeꞌ teinꞌ, sa̱kanꞌ ña̱ kaꞌán i̱ xiinꞌ ndo̱ꞌ ña̱ kuaꞌa̱ꞌ va̱ ne̱ yivi̱ꞌ nandukuꞌ sa̱a̱ sa̱a̱ ni̱a̱, te̱ ndiꞌvi̱ ni̱a̱ yiꞌeꞌ teinꞌ ja̱a̱nꞌ, ndisu̱ kü̱vi̱ xkaꞌndi̱a̱ ni̱a̱.
LUK 13:25 Kii̱ꞌ sa̱kanꞌ ndii, ndo̱ndi̱chi̱ te̱ xiinꞌ vi̱ꞌe̱, te̱ nda̱si̱ kutu̱ꞌ ra̱ yiꞌeꞌ ja̱a̱nꞌ nuu̱ꞌ ndo̱ꞌ. Sa̱kanꞌ te̱ ndoꞌó, ne̱ itaꞌ ki̱ꞌe̱ ndii, sa̱kaxanꞌ ndo̱ꞌ vitu̱ꞌ yiꞌeꞌ te̱ kaꞌa̱n ndo̱ꞌ xiinꞌ ra̱ ndii: “Tákuiꞌe, tákuiꞌe, sa̱a̱ va̱ u̱nꞌ ña̱ va̱ꞌa̱ te̱ nu̱niaꞌ u̱nꞌ yiꞌeꞌ nuu̱ꞌ ndu̱”, kachi̱ ndo̱ꞌ. Te̱ kaꞌa̱n te̱ ja̱a̱nꞌ xiinꞌ ndo̱ꞌ ndii: “Xïní i̱ yo̱o̱ nduuꞌ ndo̱ꞌ”, kachi̱ ra̱.
LUK 13:26 Sa̱kanꞌ te̱ xa̱ꞌaꞌ kaꞌa̱n ndo̱ꞌ ndii: “Ni̱ xi̱xi̱ ndu̱, te̱ ni̱ xi̱ꞌi̱ ndu̱ xiinꞌ u̱nꞌ, te̱ ni̱ sa̱niaꞌá u̱nꞌ nduꞌu̱ ya̱ꞌya̱ miiꞌ ndieeꞌ ndu̱”, kachi̱ ndo̱ꞌ.
LUK 13:27 Ndisu̱ kaꞌa̱n ni̱ tu̱ku̱u̱ te̱ xiinꞌ vi̱ꞌe̱ ja̱a̱nꞌ xiinꞌ ndo̱ꞌ ndii: “Xa̱ kaꞌán i̱ xiinꞌ ndo̱ꞌ ña̱ xïní i̱ yo̱o̱ nduuꞌ ndo̱ꞌ. Kuan sa̱kuuꞌ ndoꞌó, ne̱ xaaꞌ ña̱ ni̱a̱ꞌa”, kachi̱ ra̱.
LUK 13:28 Te̱ i̱kanꞌ kua̱ku̱ uꞌvi̱ ndo̱ꞌ, te̱ ke̱ꞌi̱ vi̱ꞌ na̱ka̱xi̱ꞌ nu̱ꞌu̱ ndo̱ꞌ kii̱ꞌ ku̱ni̱ ndo̱ꞌ Abraham xiinꞌ Isaac xiinꞌ Jacob xiinꞌ sa̱kuuꞌ te̱ ni̱ kaꞌa̱n tiakú tu̱ꞌu̱n Ndiosí ndieeꞌ ra̱ miiꞌ xaꞌndia chuunꞌ a̱, te̱ kii̱ꞌ ku̱ni̱ tu̱ ndo̱ꞌ ña̱ ndoꞌó ndii, ki̱ꞌe̱ ni̱ ndoo̱ ndo̱ꞌ.
LUK 13:29 Sa̱kanꞌ ña̱ ki̱xi̱n kuaꞌa̱ꞌ ne̱ ki̱e̱e̱ miiꞌ ketaꞌ ñu̱ꞌu̱, xiinꞌ miiꞌ ketá ñu̱ꞌu̱, xiinꞌ suꞌma̱ꞌ i̱i̱n yivi̱ꞌ, xiinꞌ xíniꞌ i̱i̱n yivi̱ꞌ, te̱ ku̱ndi̱e̱e̱ ni̱a̱ nuu̱ꞌ mesa, te̱ ku̱xi̱ ni̱a̱ miiꞌ xaꞌndia chuunꞌ Ndiosí.
LUK 13:30 Sa̱va̱ ne̱ nduuꞌ ne̱ nuu̱ꞌ vi̱ti̱n ndii, ne̱ soꞌo̱ꞌ ndiꞌiꞌ ku̱ndu̱u̱ ni̱a̱ kii̱ꞌ sa̱kanꞌ. Te̱ sa̱va̱ ne̱ nduuꞌ ne̱ soꞌo̱ꞌ ndiꞌiꞌ vi̱ti̱n ndii, ne̱ nu̱uꞌ ku̱ndu̱u̱ ni̱a̱ kii̱ꞌ sa̱kanꞌ ―ni̱ kachi̱ a̱.
LUK 13:31 Xa̱ kivi̱ꞌ sa̱kanꞌ ni̱ nde̱kui̱e̱ ndiaꞌviꞌ te̱ fariseo, te̱ ni̱ kaꞌa̱n ra̱ xiinꞌ Jesús ndii: ―Kuaꞌan ke̱ta̱ yoꞌoꞌ te̱ kuꞌu̱n u̱nꞌ, sa̱kanꞌ ña̱ kuni ka̱ꞌni̱ꞌ Herodes yoꞌó ―ni̱ kachi̱ ra̱.
LUK 13:32 Sa̱kanꞌ te̱ ni̱ kaꞌa̱n Jesús xiinꞌ ra̱ ndii: ―Kuaꞌan ndo̱ꞌ te̱ kaꞌa̱n ndo̱ꞌ xiinꞌ i̱ngu̱i̱ ja̱a̱nꞌ ña̱ vi̱ti̱n xiinꞌ tiaa̱n ndii, tava̱ꞌ i̱ ña̱ ndi̱va̱ꞌa̱ nimá ne̱ yivi̱ꞌ, te̱ sandaꞌa i̱ ne̱ kuni ku̱vi̱, te̱ kivi̱ꞌ ña̱ uni̱ sa̱xinu̱ i̱ chu̱u̱n nuu̱ꞌ i̱.
LUK 13:33 Ndisu̱ vi̱ti̱n, tiaa̱n, xiinꞌ i̱sa ndii, kuní a̱ ña̱ kuaꞌa̱n na kuaꞌa̱n i̱ i̱chiꞌ ña̱ kuaꞌa̱n ñu̱u̱ Jerusalén, sa̱kanꞌ ña̱ xätaꞌa̱n ña̱ ku̱vi̱ i̱i̱n te̱ kaꞌán tiakú tu̱ꞌu̱n Ndiosí i̱nga̱ ñu̱u̱, ña̱ ndüuꞌ ñu̱u̱ Jerusalén.
LUK 13:34 Ndoꞌó kuaꞌa, ndoꞌó kuaꞌa, ne̱ ndieeꞌ ñu̱u̱ Jerusalén, ne̱ xaꞌni̱ꞌ te̱ kaꞌán tiakú tu̱ꞌu̱n Ndiosí, te̱ kuunꞌ yuu̱ꞌ ndo̱ꞌ te̱ tianu̱ꞌ a̱ nuu̱ꞌ ndo̱ꞌ nde̱e̱ ku̱vi̱ ra̱. Kiꞌinꞌ va̱ i̱chiꞌ ni̱ kuni̱ i̱ nda̱sa̱i̱i̱n i̱ ndoꞌó nde̱e̱ naa xaaꞌ i̱i̱n ndu̱xiꞌ ña̱ ndasaiinꞌ riꞌ ndu̱xiꞌ kualiꞌ siꞌe̱ riꞌ ti̱xi̱n ndi̱xi̱n riꞌ, ndisu̱ nï̱ xi̱i̱n ndo̱ꞌ.
LUK 13:35 Ña̱ nda̱ku kaꞌán i̱ xiinꞌ ndo̱ꞌ ndii, nduxi̱n ñu̱u̱ ndo̱ꞌ, te̱ kaꞌán tu̱ i̱ xiinꞌ ndo̱ꞌ ña̱ kü̱ni̱ ka̱ ndo̱ꞌ yuꞌu̱ nde̱e̱ xaa̱ kivi̱ꞌ ña̱ kaꞌa̱n ndo̱ꞌ xaꞌa̱ꞌ i̱ ndii: “Sañuꞌuꞌ va̱ xto̱ꞌo̱ e̱ꞌ Ndiosí ña̱ kua̱xi̱ kuenta a̱”, kachi̱ ndo̱ꞌ ―ni̱ kachi̱ Jesús.
LUK 14:1 Untaꞌ i̱i̱n kivi̱ꞌ sábado, ña̱ xina̱ndiee̱ꞌ ne̱ yivi̱ꞌ ndii, i̱i̱n te̱ fariseo, te̱ xaꞌndia chuunꞌ ndii, ni̱ xa̱ka̱ ra̱ Jesús te̱ kun ku̱xi̱ a̱ vi̱ꞌe̱ ra̱. Te̱ sa̱va̱ tu̱ku̱ ra̱ ndieeꞌ i̱kanꞌ xitoꞌ maña ra̱ Jesús.
LUK 14:2 Te̱ nuu̱ꞌ a̱ ja̱a̱nꞌ ni̱ yoo̱ i̱i̱n te̱ yivi̱ꞌ, te̱ kumiꞌ kui̱ñu̱ kuiꞌe.
LUK 14:3 Sa̱kanꞌ te̱ ni̱ kaꞌa̱n Jesús xiinꞌ te̱ sanakuachiꞌ tu̱ꞌu̱n nde̱iꞌ Ndiosí xiinꞌ te̱ fariseo ndii: ―¿Ñáá va̱ꞌa̱ nduuꞌ a̱ nuu̱ꞌ tu̱ꞌu̱n nde̱iꞌ Ndiosí ña̱ sandaꞌa e̱ꞌ ne̱ kuni ku̱vi̱ kivi̱ꞌ sábado, ña̱ xina̱ndiee̱ꞌ e̱ꞌ? ―ni̱ kachi̱ a̱.
LUK 14:4 Ndisu̱ nï̱ na̱kui̱i̱n ra̱, sa̱kanꞌ te̱ ni̱ tondi̱a̱ nda̱ꞌaꞌ a̱ te̱ kuni ku̱vi̱ ja̱a̱nꞌ, te̱ ni̱ sa̱ndaꞌa ña̱ꞌaꞌ a̱, te̱ ni̱ nde̱iꞌ ña̱ꞌaꞌ a̱.
LUK 14:5 Te̱ ni̱ kaꞌa̱n a̱ xiinꞌ te̱ yivi̱ꞌ ja̱a̱nꞌ ndii: ―Naaꞌ sa̱kanꞌ te̱ i̱i̱n ndoꞌó ni̱ na̱ma̱ i̱i̱n mburru uun i̱i̱n si̱ndiki̱ꞌ sana̱ ndo̱ꞌ i̱i̱n pozo kivi̱ꞌ sábado, ña̱ xina̱ndiee̱ꞌ e̱ꞌ ndii, ¿ñáá xtä̱ꞌniꞌ kiꞌi̱ꞌ ndo̱ꞌ riꞌ? ―ni̱ kachi̱ a̱.
LUK 14:6 Te̱ kö̱o̱ꞌ a̱ ni̱ ku̱vi̱ na̱kui̱i̱n ra̱ nuu̱ꞌ a̱.
LUK 14:7 Te̱ kii̱ꞌ xitoꞌ Jesús sa̱a̱ nakaxin ne̱ yivi̱ꞌ, ne̱ ni̱ xa̱a̱ vi̱koꞌ ja̱a̱nꞌ, tei̱ tunꞌ kuuꞌ nu̱uꞌ miiꞌ ku̱ndi̱e̱e̱ ni̱a̱, te̱ ni̱ kaꞌa̱n xiinꞌ ni̱a̱ i̱i̱n ña̱ kaꞌán ndi̱a̱a̱ ndii:
LUK 14:8 ―Kii̱ꞌ tatu i̱i̱n ne̱ yivi̱ꞌ ndoꞌó i̱i̱n vi̱koꞌ ña̱ tundaꞌáꞌ ndii, kü̱ndi̱e̱e̱ ndo̱ꞌ nuu̱ꞌ tei̱ tunꞌ kuuꞌ nu̱uꞌ, saa̱ꞌ i̱i̱n kii̱ꞌ ni̱ ta̱tu̱ ni̱a̱ i̱i̱n te̱ kaꞌnuꞌ ka̱ te̱ sa̱kanꞌ ndoꞌó,
LUK 14:9 te̱ kii̱ꞌ xaa̱ꞌ te̱ ja̱a̱nꞌ ndii, ki̱xi̱n te̱ ni̱ ta̱tu̱ ndoꞌó ja̱a̱nꞌ, te̱ kaꞌa̱n ra̱ xiinꞌ ndo̱ꞌ ndii: “Ta̱xi̱ tei̱ ñaa̱ꞌ ku̱nduꞌu̱ꞌ te̱ yo̱ꞌo̱”, kachi̱ ra̱. Te̱ sa̱kanꞌ ku̱chani ndo̱ꞌ, te̱ kun ku̱nduꞌu̱ꞌ ndo̱ꞌ nuu̱ꞌ tei̱ ndaꞌvi so̱ꞌo̱.
LUK 14:10 Ndisu̱ kii̱ꞌ ta̱tu̱ ne̱ yivi̱ꞌ ndoꞌó vi̱koꞌ ja̱a̱nꞌ ndii, va̱ꞌa̱ ka̱ ku̱nduꞌu̱ꞌ ndo̱ꞌ nuu̱ꞌ i̱i̱n tei̱ ndaꞌvi so̱ꞌo̱, sa̱kanꞌ te̱ kii̱ꞌ ki̱xi̱n te̱ ni̱ ta̱tu̱ ndoꞌó ndii, kaꞌa̱n ra̱ xiinꞌ ndo̱ꞌ ndii: “Chee̱ kuaꞌa, xkaꞌndi̱a̱ u̱nꞌ, te̱ ku̱nduꞌu̱ꞌ u̱nꞌ tei̱ kuuꞌ nu̱uꞌ kaa̱ꞌ”, kachi̱ ra̱. Te̱ sa̱kanꞌ na̱ti̱i̱n ndo̱ꞌ ña̱ tiinꞌ kaꞌnuꞌ nuu̱ꞌ sa̱kuuꞌ ne̱ yivi̱ꞌ, ne̱ ndieeꞌ ja̱a̱nꞌ.
LUK 14:11 Sa̱kanꞌ ña̱ yo̱o̱ ka̱ xachié xiinꞌ mi̱iꞌ ndii, sa̱nuuꞌ ña̱ꞌaꞌ Ndiosí. Te̱ yo̱o̱ ka̱ sa̱nuuꞌ xiinꞌ mi̱iꞌ ndii, sa̱chié ña̱ꞌaꞌ a̱ ―ni̱ kachi̱ a̱.
LUK 14:12 Sa̱kanꞌ te̱ ni̱ kaꞌa̱n tu̱ Jesús xiinꞌ te̱ fariseo, te̱ ni̱ ta̱tu̱ ña̱ꞌaꞌ ja̱a̱nꞌ ndii: ―Kii̱ꞌ ka̱sa̱ꞌa̱ u̱nꞌ vi̱koꞌ, te̱ ta̱xi̱ u̱nꞌ ña̱ xaxi̱ꞌ i̱i̱n keꞌinꞌ uun xa̱kuaa̱ꞌ ndii, tä̱tu̱ u̱nꞌ ne̱ xiní taꞌanꞌ xiinꞌ u̱nꞌ, ni̱ nde̱e̱ ña̱ni̱ u̱nꞌ, ni̱ nde̱e̱ ne̱ i̱i̱n kuuꞌ xiinꞌ u̱nꞌ, ni̱ nde̱e̱ ne̱ vika̱ꞌ, ne̱ ndieeꞌ ya̱ti̱n vi̱ꞌe̱ u̱nꞌ, saa̱ꞌ i̱i̱n kii̱ꞌ ta̱tu̱ tu̱ ne̱ ja̱a̱nꞌ yoꞌó te̱ ku̱xi̱ u̱nꞌ, te̱ xa̱ ña̱ ja̱a̱nꞌ kui̱ti̱ꞌ ku̱ndu̱u̱ ya̱ꞌvi̱ u̱nꞌ.
LUK 14:13 Ndisu̱ kii̱ꞌ ka̱sa̱ꞌa̱ u̱nꞌ i̱i̱n vi̱koꞌ vi̱ꞌe̱ u̱nꞌ ndii, ka̱na̱ u̱nꞌ ne̱ ndaꞌvi kuuꞌ, xiinꞌ ne̱ kuiꞌe nda̱ꞌaꞌ uun xaꞌa̱ꞌ, xiinꞌ ne̱ kü̱vi̱ ka̱ka̱, xiinꞌ ne̱ kuiꞌe ndu̱chiꞌ nuu̱ꞌ kui̱ti̱ꞌ,
LUK 14:14 te̱ xiinꞌ ña̱ ja̱a̱nꞌ sa̱ñuꞌuꞌ Ndiosí yoꞌó, sa̱kanꞌ ña̱ ne̱ ja̱a̱nꞌ ndii, kü̱vi̱ ta̱tu̱ ni̱a̱ yoꞌó te̱ ku̱xi̱ u̱nꞌ vi̱ꞌe̱ ni̱a̱, ndisu̱ yoꞌó ndii, na̱ti̱i̱n u̱nꞌ i̱i̱n ña̱ va̱ꞌa̱ nda̱ꞌaꞌ Ndiosí kii̱ꞌ na̱ti̱a̱ku̱ ne̱ yoo nda̱ku nimá nuu̱ꞌ a̱ ―ni̱ kachi̱ a̱.
LUK 14:15 Kii̱ꞌ ni̱ xi̱ni̱ so̱ꞌo̱ i̱i̱n te̱ nduꞌu̱ꞌ i̱kanꞌ ña̱ ja̱a̱nꞌ te̱ ni̱ kaꞌa̱n ra̱ ndii: ―Sa̱ñuꞌuꞌ va̱ Ndiosí yo̱o̱ ka̱ ku̱xi̱ vi̱koꞌ ndi̱viꞌ miiꞌ xaꞌndia chuunꞌ a̱ ―ni̱ kachi̱ ra̱.
LUK 14:16 Sa̱kanꞌ te̱ ni̱ kaꞌa̱n Jesús xiinꞌ ra̱ ndii: ―I̱i̱n te̱ yivi̱ꞌ ndii, ni̱ kaꞌa̱n tuní ra̱ ña̱ sa̱va̱ꞌa̱ ra̱ kuaꞌa̱ꞌ va̱ ña̱ xaxi̱ꞌ xaꞌa̱ꞌ xa̱kuaa̱ꞌ, te̱ kuaꞌa̱ꞌ va̱ ne̱ yivi̱ꞌ ni̱ ta̱tu̱ ra̱.
LUK 14:17 Te̱ kii̱ꞌ xa̱ yooꞌ tu̱ꞌva̱ ña̱ xaxi̱ꞌ xa̱kuaa̱ꞌ ndii, ni̱ ti̱ꞌviꞌ ra̱ te̱ xikaꞌ nuuꞌ nuu̱ꞌ ra̱, te̱ kaꞌa̱n ra̱ xiinꞌ ne̱ ja̱a̱nꞌ ndii: “Toꞌo̱ꞌ ndo̱ꞌ, sa̱kanꞌ ña̱ xa̱ yoo tu̱ꞌva̱ sa̱kuuꞌ a̱”, ni̱ kachi̱ ra̱.
LUK 14:18 Ndisu̱ sa̱kuuꞌ ni̱a̱ ni̱ xa̱ꞌaꞌ xikán ña̱ kaꞌnuꞌ i̱ni̱ nuu̱ꞌ te̱ ja̱a̱nꞌ. Ne̱ nu̱uꞌ ni̱ kaꞌa̱n ndii: “Sa̱kanꞌ ni̱ sa̱ta̱ꞌ i̱ i̱i̱n ñu̱ꞌuꞌ, te̱ ña̱ ja̱a̱nꞌ kuni kun ko̱to̱ i̱. Sa̱a̱ u̱nꞌ ña̱ va̱ꞌa̱, te̱ ko̱o̱ kaꞌnuꞌ i̱ni̱ u̱nꞌ xaꞌa̱ꞌ i̱”, ni̱ kachi̱ ni̱a̱.
LUK 14:19 Te̱ i̱nga̱ ni̱a̱ ni̱ kaꞌa̱n ndii: “Ni̱ sa̱ta̱ꞌ i̱ uꞌu̱n na̱ꞌa̱ toro, te̱ tiꞌ ja̱a̱nꞌ kun ko̱to̱ i̱ sa̱a̱ xachuunꞌ riꞌ. Sa̱a̱ u̱nꞌ ña̱ va̱ꞌa̱, te̱ ko̱o̱ kaꞌnuꞌ i̱ni̱ u̱nꞌ xaꞌa̱ꞌ i̱”, ni̱ kachi̱ ni̱a̱.
LUK 14:20 Te̱ i̱nga̱ ni̱a̱ ni̱ kaꞌa̱n ndii: “Sa̱kanꞌ ni̱ tu̱ndaꞌa̱ꞌ i̱, sa̱kanꞌ na kü̱vi̱ kuꞌu̱n i̱”, ni̱ kachi̱ ni̱a̱.
LUK 14:21 Ni̱ na̱ndi̱koꞌ te̱ xikaꞌ nuuꞌ ja̱a̱nꞌ, te̱ ni̱ kaꞌa̱n ra̱ sa̱kuuꞌ ña̱ ja̱a̱nꞌ xiinꞌ xto̱ꞌo̱ ra̱. Te̱ ni̱ na̱saa̱ꞌ te̱ xiinꞌ vi̱ꞌe̱ ja̱a̱nꞌ, te̱ ni̱ kaꞌa̱n ra̱ xi̱i̱nꞌ te̱ xikaꞌ nuuꞌ nuu̱ꞌ ra̱ ja̱a̱nꞌ ndii: “Kuaꞌan kii̱ꞌ sa̱kuuꞌ ya̱ꞌya̱ kaꞌnuꞌ xiinꞌ ya̱ꞌya̱ teinꞌ, te̱ na̱ka̱ u̱nꞌ ne̱ ndaꞌvi kuuꞌ, xiinꞌ ne̱ kuiꞌe nda̱ꞌaꞌ, xiinꞌ ne̱ kuiꞌe xaꞌa̱ꞌ, xiinꞌ ne̱ kuiꞌe ndu̱chiꞌ nuu̱ꞌ.”
LUK 14:22 Kii̱ꞌ ndi̱ꞌi̱ ni̱ sa̱xinu̱ ra̱ ña̱ ni̱ kaꞌa̱n xto̱ꞌo̱ ra̱ ja̱a̱nꞌ, te̱ ni̱ kaꞌa̱n ra̱ ndii: “Tákuiꞌe, xa̱ ni̱ sa̱xinu̱ i̱ sa̱a̱ ni̱ kaꞌa̱n u̱nꞌ xiinꞌ i̱, ndisu̱ ndoó ndo̱so̱ꞌ ka̱ miiꞌ ku̱ndi̱e̱e̱ ne̱ yivi̱ꞌ”, ni̱ kachi̱ ra̱.
LUK 14:23 Sa̱kanꞌ te̱ ni̱ kaꞌa̱n xto̱ꞌo̱ ja̱a̱nꞌ xiinꞌ ra̱ ndii: “Kuaꞌan i̱chiꞌ kaꞌnuꞌ xiinꞌ i̱chiꞌ kuꞌu̱, te̱ kaꞌa̱n ndi̱e̱eꞌ u̱nꞌ xiinꞌ ne̱ yivi̱ꞌ na ki̱xi̱n ni̱a̱, te̱ ku̱tuꞌ vi̱ꞌe̱ i̱.
LUK 14:24 Kua̱chi̱ ndii kaꞌán i̱ xiinꞌ ndo̱ꞌ ña̱ nde̱e̱ i̱i̱n ne̱ yivi̱ꞌ, ne̱ ni̱ ta̱tu̱ nu̱uꞌ i̱ ja̱a̱nꞌ ndii, tä̱xi̱ i̱ ku̱xi̱ ni̱a̱ vi̱koꞌ vi̱ꞌe̱ i̱, ndo̱ꞌ”, ni̱ kachi̱ xto̱ꞌo̱ ja̱a̱nꞌ ―ni̱ kachi̱ Jesús.
LUK 14:25 Kuaꞌa̱ꞌ va̱ ne̱ yivi̱ꞌ kuaꞌa̱n xiinꞌ Jesús, te̱ ni̱ na̱ndi̱koꞌ kuiín a̱, te̱ ni̱ kaꞌa̱n a̱ xiinꞌ ni̱a̱ ndii:
LUK 14:26 ―Naaꞌ kuni ku̱ndiku̱n yo̱o̱ ka̱ i̱chiꞌ yuꞌu̱, te̱ ku̱ndani̱ yaꞌa̱ ka̱ ni̱a̱ yu̱vaꞌ ni̱a̱, xiinꞌ si̱ꞌiꞌ ni̱a̱, xiinꞌ ñaꞌ siꞌiꞌ ra̱, xiinꞌ siꞌe̱ ni̱a̱, xiinꞌ ña̱ni̱ ra̱, xiinꞌ tiaa̱ taꞌanꞌ ni̱a̱, xiinꞌ ña̱ꞌaꞌ taꞌanꞌ ni̱a̱, xiinꞌ nde̱e̱ kivi̱ꞌ ñu̱u̱ mi̱iꞌ ni̱a̱ te̱ sa̱kanꞌ yuꞌu̱ ndii, kü̱vi̱ ku̱ndu̱u̱ ni̱a̱ ne̱ ndikún i̱chiꞌ i̱.
LUK 14:27 Yo̱o̱ ka̱ küni ku̱ndo̱ꞌo̱ nde̱e̱ naa ku̱ndo̱ꞌo̱ yuꞌu̱ nuu̱ꞌ krusín, te̱ ku̱ndiku̱n ni̱a̱ yuꞌu̱ ndii, kü̱vi̱ ku̱ndu̱u̱ ni̱a̱ ne̱ ndikún i̱chiꞌ i̱.
LUK 14:28 Sa̱a̱ e̱ꞌ kuenta ña̱ kuni ka̱sa̱ꞌa̱ i̱i̱n ndoꞌó i̱i̱n vi̱ꞌe̱ sukun. ¿Ñáá süu̱ꞌ xi̱ꞌna̱ ku̱nduꞌu̱ꞌ ndo̱ꞌ, te̱ na̱tava̱ꞌ ndo̱ꞌ kuenta sa̱a̱ kuuꞌ xu̱ꞌunꞌ kuní a̱ ka̱ꞌni̱ꞌ ndo̱ꞌ te̱ xinu̱ vi̱ꞌe̱ ja̱a̱nꞌ?
LUK 14:29 Naaꞌ sä̱a̱ ndo̱ꞌ sa̱kanꞌ, te̱ xa̱ꞌaꞌ ndo̱ꞌ sa̱kaniaꞌ ndo̱ꞌ xaꞌa̱ꞌ vi̱ꞌe̱ ja̱a̱nꞌ, te̱ kü̱vi̱ sa̱xinú ndo̱ꞌ a̱ ndii, xa̱ꞌaꞌ ne̱ yivi̱ꞌ sa̱ndi̱ꞌi̱ ni̱a̱ xiinꞌ ndo̱ꞌ
LUK 14:30 kaꞌa̱n ni̱a̱ ndii: “¡Ja̱nꞌ! Te̱ kaa̱ꞌ ndii, sie ni̱ xa̱ni̱ni̱ ra̱, sa̱kanꞌ ña̱ ni̱ xa̱ꞌaꞌ ra̱ xaꞌa ra̱ vi̱ꞌe̱, te̱ nï̱ ku̱vi̱ sa̱xinu̱ ra̱ a̱”, kachi̱ ni̱a̱.
LUK 14:31 ’Uun sa̱a̱ e̱ꞌ kuenta ndii, yoo i̱i̱n rey, te̱ kumiꞌ ra̱ uxi̱ mií kui̱ti̱ꞌ te̱ xíinꞌ. Te̱ kuní a̱ ña̱ ku̱ntaꞌanꞌ ra̱ xiinꞌ tu̱ku̱ rey. Ndisu̱ i̱nga̱ rey ndii, kumiꞌ ra̱ oko̱ mií te̱ xíinꞌ. Naaꞌ sa̱kanꞌ nduuꞌ a̱ ndii, ña̱ nu̱uꞌ ndii, kuní a̱ ku̱nduꞌu̱ꞌ te̱ kumiꞌ uxi̱ mií te̱ xíinꞌ ja̱a̱nꞌ, te̱ na̱tava̱ꞌ ra̱ kuenta naaꞌ ku̱vi̱ ka̱nando ra̱ te̱ kumiꞌ oko̱ mií te̱ xíinꞌ ja̱a̱nꞌ.
LUK 14:32 Te̱ naaꞌ na̱tava̱ꞌ ra̱ kuenta ña̱ kü̱vi̱ ka̱nando ña̱ꞌaꞌ ra̱ ndii, sa̱kanꞌ te̱ ti̱a̱nu̱ꞌ ra̱ i̱i̱n ti̱ꞌvi̱ te̱ yivi̱ꞌ te̱ naka̱n ra̱ ña̱ mani̱ꞌ nuu̱ꞌ tu̱ku̱ rey ja̱a̱nꞌ kii̱ꞌ nde̱e̱ xikaꞌ kua̱xi̱ te̱ ja̱a̱nꞌ.
LUK 14:33 Sa̱kanꞌ na kuiiꞌ yo̱o̱ ka̱ küni na̱ko̱o̱ sa̱kuuꞌ ña̱ kumiꞌ ni̱a̱ ndii, kü̱vi̱ ku̱ndu̱u̱ ni̱a̱ ne̱ ndikún i̱chiꞌ i̱.
LUK 14:34 ’Ii̱nꞌ ndii, ña̱ va̱ꞌa̱ nduuꞌ a̱, ndisu̱ naaꞌ ndiꞌiꞌ ña̱ uꞌva̱ a̱ ndii, kö̱o̱ꞌ a̱ ku̱vi̱ sa̱a̱ e̱ꞌ te̱ na̱ndu̱u̱ uꞌva̱ a̱.
LUK 14:35 Ni̱ nde̱e̱ vä̱ꞌa̱ ka̱ a̱ ku̱ndu̱u̱ tata̱nꞌ ña̱ na̱saka̱ xiinꞌ ñu̱ꞌuꞌ, ni̱ nde̱e̱ vä̱ꞌa̱ tu̱ a̱ ko̱ꞌni̱ e̱ꞌ nuu̱ꞌ si̱ꞌviꞌ te̱ ka̱ꞌni̱ꞌ a̱ xiko̱ xaꞌán, ndee ña̱ kuiti̱a̱ kui̱ti̱ꞌ nduuꞌ a̱. Ndoꞌó, ne̱ xini so̱ꞌo̱ ndii, chu̱u̱n xaꞌaꞌ va̱ ndo̱ꞌ ña̱ ni̱ kaꞌa̱n i̱ ―ni̱ kachi̱ Jesús.
LUK 15:1 Kii̱ꞌ saniaꞌá Jesús iinꞌ a̱ ndii, kuaꞌa̱ꞌ va̱ te̱ kendiaa̱ꞌ ya̱ꞌvi̱ xaꞌa̱ꞌ ñu̱u̱ Roma xiinꞌ kuaꞌa̱ꞌ tu̱ ne̱ käꞌán va̱ꞌa̱ ne̱ yivi̱ꞌ xaꞌa̱ꞌ ni̱ nde̱kui̱e̱ nuu̱ꞌ a̱ te̱ ku̱ni̱ so̱ꞌo̱ tu̱ ña̱ꞌaꞌ ni̱a̱.
LUK 15:2 Sa̱kanꞌ te̱ ni̱ xa̱ꞌaꞌ kaꞌán kuiꞌe te̱ fariseo xiinꞌ te̱ saniaꞌá tu̱ꞌu̱n nde̱iꞌ Ndiosí xaꞌa̱ꞌ Jesús ndii: ―Te̱ xiní taꞌanꞌ xiinꞌ ne̱ xaaꞌ kua̱chi̱ nduuꞌ te̱ kaa̱ꞌ, te̱ nde̱e̱ xixiꞌ ra̱ xiinꞌ ni̱a̱ ―ni̱ kachi̱ ra̱.
LUK 15:3 Sa̱kanꞌ te̱ ni̱ kaꞌa̱n Jesús ña̱ kaꞌán ndi̱a̱a̱ yoꞌoꞌ nuu̱ꞌ ra̱ ndii:
LUK 15:4 ―Naaꞌ sa̱kanꞌ te̱ kumiꞌ i̱i̱n ndoꞌó ciento mbe̱e̱, te̱ ni̱ xita̱ i̱i̱n riꞌ ndii, ¿ñáá nä̱ko̱o̱ ndo̱ꞌ tiꞌ ku̱miꞌ xi̱ko̱ xaꞌu̱n ku̱miꞌ ja̱a̱nꞌ, te̱ kuꞌu̱n na̱ndu̱kuꞌ ndo̱ꞌ tiꞌ ni̱ xita̱ ja̱a̱nꞌ nde̱e̱ na̱ꞌi̱n ndo̱ꞌ riꞌ?
LUK 15:5 Te̱ kii̱ꞌ na̱ꞌi̱n ndo̱ꞌ riꞌ ndii, na̱kua̱tiaꞌ va̱ nimá ndo̱ꞌ, te̱ chi̱nduꞌu̱ꞌ ndo̱ꞌ riꞌ soko̱ ndo̱ꞌ.
LUK 15:6 Te̱ kii̱ꞌ xaa̱ ndo̱ꞌ vi̱ꞌe̱ ndo̱ꞌ ndii, na̱ka̱ya̱ ndo̱ꞌ ne̱ xiní taꞌanꞌ xiinꞌ ndo̱ꞌ, xiinꞌ ne̱ ndieeꞌ ya̱ti̱n, te̱ kaꞌa̱n ndo̱ꞌ xiinꞌ ni̱a̱ ndii: “Ni̱a̱ꞌa̱ ndo̱ꞌ vi̱ꞌe̱ i̱ te̱ ku̱ndi̱e̱e̱ sii̱ꞌ sa̱kuuꞌ e̱ꞌ, sa̱kanꞌ ña̱ xa̱ ni̱ na̱ꞌi̱n i̱ mbe̱e̱ sana̱ i̱, tiꞌ ni̱ xita̱”, kachi̱ ndo̱ꞌ.
LUK 15:7 Kaꞌán i̱ xiinꞌ ndo̱ꞌ ña̱ niiꞌ sa̱kanꞌ tu̱ va̱ꞌa̱ ka̱ kuni sa̱kuuꞌ ña̱ ndieeꞌ ndi̱viꞌ xaꞌa̱ꞌ i̱i̱n ne̱ xaaꞌ kua̱chi̱ kii̱ꞌ namaꞌ ni̱a̱ nimá ni̱a̱ xaꞌa̱ꞌ kua̱chi̱ ña̱ xaaꞌ ni̱a̱, te̱ sa̱kanꞌ xaꞌa̱ꞌ ku̱miꞌ xi̱ko̱ xaꞌu̱n ku̱miꞌ ne̱ tuu ña̱ ne̱ nda̱ku nimá nduuꞌ ni̱a̱ nuu̱ꞌ Ndiosí, te̱ küní a̱ na̱ma̱ ni̱a̱ nimá ni̱a̱.
LUK 15:8 ’Uun sa̱a̱ e̱ꞌ kuenta ndii, i̱i̱n ña̱ꞌaꞌ kumiꞌ uxi̱ taꞌan xu̱ꞌunꞌ yuu̱ꞌ plata, te̱ ni̱ xita̱ i̱i̱n nda̱a̱ꞌ a̱ ndii, ¿ñáá nä̱ku̱nꞌ aꞌ i̱i̱n ka̱a̱ tuún, te̱ na̱ti̱ꞌviꞌ aꞌ te̱ ka̱ka̱ ndiꞌi̱ aꞌ na̱ndu̱kuꞌ aꞌ a̱ ka̱niiꞌ ti̱xi̱n vi̱ꞌe̱ nde̱e̱ na̱ꞌi̱n aꞌ a̱?
LUK 15:9 Te̱ kii̱ꞌ na̱ꞌi̱n aꞌ xu̱ꞌunꞌ ja̱a̱nꞌ ndii, na̱ka̱ya̱ aꞌ ne̱ xiní taꞌanꞌ xiinꞌ aꞌ, xiinꞌ ne̱ ndieeꞌ ya̱ti̱n vi̱ꞌe̱ aꞌ, te̱ kaꞌa̱n aꞌ xiinꞌ ni̱a̱ ndii: “Ni̱a̱ꞌa̱ ndo̱ꞌ vi̱ꞌe̱ i̱, te̱ ku̱ndi̱e̱e̱ sii̱ꞌ sa̱kuuꞌ e̱ꞌ, sa̱kanꞌ ña̱ xa̱ ni̱ na̱ꞌi̱n i̱ xu̱ꞌunꞌ i̱ ña̱ ni̱ xita̱”, kachi̱ aꞌ.
LUK 15:10 Kaꞌán i̱ xiinꞌ ndo̱ꞌ ña̱ i̱i̱n sa̱kanꞌ tu̱ va̱ꞌa̱ kuni ángele, ña̱ xikaꞌ nuuꞌ nuu̱ꞌ Ndiosí, xaꞌa̱ꞌ i̱i̱n ne̱ xaaꞌ kua̱chi̱ kii̱ꞌ namaꞌ ni̱a̱ nimá ni̱a̱ ―ni̱ kachi̱ a̱.
LUK 15:11 Te̱ ni̱ kaꞌa̱n tu̱ a̱ ndii: ―I̱i̱n te̱ yivi̱ꞌ ndii, ni̱ yoo̱ uvi̱ taꞌan tiaa̱ siꞌe̱ ra̱.
LUK 15:12 Te̱ ni̱ kaꞌa̱n te̱ xanuuꞌ xiinꞌ yu̱vaꞌ ra̱ ndii: “Ta̱taa̱, ta̱xi̱ u̱nꞌ nda̱ꞌaꞌ i̱ ña̱ xataꞌa̱n ndoo̱ nda̱ꞌaꞌ i̱ xaꞌa̱ꞌ a̱ ña̱ nduuꞌ i̱ siꞌe̱ u̱nꞌ”, ni̱ kachi̱ ra̱. Sa̱kanꞌ te̱ ni̱ ta̱xi̱ yu̱vaꞌ ra̱ ña̱ xataꞌa̱n na̱ti̱i̱n ra̱.
LUK 15:13 ’Ndiaꞌviꞌ kivi̱ꞌ ni̱ xkaꞌndi̱a̱, te̱ ni̱ xi̱ko̱ꞌ ra̱ sa̱kuuꞌ ña̱ꞌa̱ ña̱ ni̱ ta̱xi̱ yu̱vaꞌ ra̱ nda̱ꞌaꞌ ra̱, te̱ ni̱ ke̱ta̱ ra̱ kuaꞌa̱n ra̱ i̱i̱n ñu̱u̱ xikaꞌ va̱. Te̱ i̱kanꞌ ni̱ xa̱ꞌni̱ꞌ saka ndo̱o̱ ra̱ xu̱ꞌunꞌ ra̱ xikaꞌ sii̱ꞌ ra̱.
LUK 15:14 Te̱ kii̱ꞌ ni̱ sa̱ndiꞌiꞌ ndo̱o̱ ra̱ xu̱ꞌunꞌ ja̱a̱nꞌ ndii, sa̱kanꞌ te̱ ni̱ xa̱a̱ i̱i̱n so̱ko̱ chie̱ va̱ ñu̱u̱ ja̱a̱nꞌ, te̱ ni̱ xa̱ꞌaꞌ kuní ña̱ ku̱ti̱a̱ku̱ ra̱.
LUK 15:15 Sa̱kanꞌ te̱ ni̱ xan ndu̱kuꞌ ra̱ chu̱u̱n nuu̱ꞌ i̱i̱n te̱ ñu̱u̱ ja̱a̱nꞌ. Te̱ ni̱ ti̱ꞌviꞌ ña̱ꞌaꞌ te̱ ja̱a̱nꞌ ña̱ ko̱to̱ ra̱ kini̱ sana̱ ra̱ miiꞌ ñuꞌuꞌ riꞌ xaꞌa̱ꞌ kuꞌu̱.
LUK 15:16 Te̱ yo̱o̱ vi̱ꞌ kaaꞌ nimá ra̱ kuni ka̱xi̱ꞌ ra̱ soo̱ꞌ naꞌnuꞌ ña̱ xaxi̱ꞌ kini̱ ja̱a̱nꞌ, ndisu̱ nde̱e̱ i̱i̱n ne̱ yivi̱ꞌ nï̱ ta̱xi̱ ña̱ ka̱xi̱ꞌ ra̱ a̱.
LUK 15:17 ’Ndisu̱ kii̱ꞌ ni̱ na̱ku̱naa̱ kaxiꞌ nimá ra̱, te̱ ni̱ kaꞌa̱n ra̱ xiinꞌ nimá ra̱ ndii: “Xa̱ kuaꞌa̱ꞌ te̱ tatú xachuunꞌ miiꞌ xikaꞌ yu̱vaꞌ e̱ꞌ, te̱ sa̱kuuꞌ te̱ ja̱a̱nꞌ ndii, yoo kuaꞌa̱ꞌ ña̱ xaxi̱ꞌ ra̱ nde̱e̱ ndoó ndo̱so̱ꞌ vi̱ꞌ a̱, te̱ yooꞌ vi̱ti̱n ndii, xa̱ yoo e̱ꞌ ku̱vi̱ e̱ꞌ so̱ko̱.
LUK 15:18 Na̱ndi̱koꞌ e̱ꞌ nuu̱ꞌ yu̱vaꞌ e̱ꞌ, te̱ kaꞌa̱n e̱ꞌ xiinꞌ a̱ ndii: Ta̱taa̱, ni̱ xa̱a̱ i̱ kua̱chi̱ nuu̱ꞌ Ndiosí xiinꞌ nuu̱ꞌ yoꞌó.
LUK 15:19 Sa̱kanꞌ na kuiiꞌ xätaꞌa̱n ka̱ kaꞌa̱n u̱nꞌ ña̱ siꞌe̱ u̱nꞌ nduuꞌ i̱. Sa̱a̱ u̱nꞌ xiinꞌ i̱ nde̱e̱ naa i̱i̱n te̱ tatú kui̱ti̱ꞌ u̱nꞌ. Ña̱ ja̱a̱nꞌ kaꞌa̱n e̱ꞌ xiinꞌ yu̱vaꞌ e̱ꞌ kii̱ꞌ na̱ndi̱koꞌ e̱ꞌ nuu̱ꞌ a̱”, ni̱ kachi̱ ra̱ xiinꞌ nimá ra̱.
LUK 15:20 ’Sa̱kanꞌ te̱ ni̱ ki̱ꞌi̱n ra̱ i̱chiꞌ, te̱ kuan nuꞌu̱ ra̱ nuu̱ꞌ yu̱vaꞌ ra̱. Te̱ kii̱ꞌ xikaꞌ ka̱ kua̱xi̱ ra̱, te̱ ni̱ xi̱ni̱ ña̱ꞌaꞌ yu̱vaꞌ ra̱, i̱kanꞌ te̱ ni̱ ku̱vi̱ta i̱ni̱ yu̱vaꞌ ra̱ ja̱a̱nꞌ ni̱ xi̱ni̱ ña̱ꞌaꞌ ra̱. Te̱ ni̱ nda̱va̱ ra̱ xan na̱niꞌi̱ꞌ ña̱ꞌaꞌ ra̱, te̱ ni̱ nu̱mi̱ ña̱ꞌaꞌ ra̱ te̱ ni̱ chi̱to ña̱ꞌaꞌ ra̱.
LUK 15:21 I̱kanꞌ te̱ ni̱ kaꞌa̱n tiaa̱ siꞌe̱ ra̱ ja̱a̱nꞌ xiinꞌ ra̱ ndii: “Ta̱taa̱, ni̱ xa̱a̱ i̱ kua̱chi̱ nuu̱ꞌ Ndiosí xiinꞌ nuu̱ꞌ yoꞌó. Sa̱kanꞌ na kuiiꞌ xätaꞌa̱n ka̱ kaꞌa̱n u̱nꞌ ña̱ siꞌe̱ u̱nꞌ nduuꞌ i̱”, ni̱ kachi̱ ra̱.
LUK 15:22 ’Ndisu̱ ni̱ kaꞌa̱n yu̱vaꞌ ra̱ ja̱a̱nꞌ xiinꞌ te̱ xikaꞌ nuuꞌ nuu̱ꞌ ra̱ ndii: “Xta̱ꞌniꞌ kiꞌi̱ꞌ ndo̱ꞌ i̱i̱n toto̱ ña̱ va̱ꞌa̱ ka̱, te̱ ta̱xi̱ ndo̱ꞌ a̱ kui̱ꞌnu̱ siꞌe̱ i̱ yoꞌoꞌ, ta̱xi̱ tu̱ ndo̱ꞌ i̱i̱n ka̱a̱ xu̱ꞌunꞌ nda̱ꞌaꞌ ku̱ꞌu̱n nda̱ꞌaꞌ ra̱, te̱ ta̱xi̱ tu̱ ndo̱ꞌ ndixa̱nꞌ ki̱ꞌi̱ ra̱.
LUK 15:23 Te̱ kuaꞌa̱n na̱ka̱ ndo̱ꞌ i̱i̱n si̱ndiki̱ꞌ xa̱ꞌan ka̱, te̱ ka̱ꞌni̱ꞌ ndo̱ꞌ riꞌ ku̱xi̱ e̱ꞌ, te̱ sa̱kaꞌnuꞌ e̱ꞌ.
LUK 15:24 Sa̱kanꞌ ña̱ nde̱e̱ naa ni̱ xiꞌi̱ tiaa̱ siꞌe̱ i̱ kaa̱ꞌ nuu̱ꞌ i̱, ndisu̱ ni̱ na̱ti̱a̱ku̱ ra̱, ni̱ ndo̱ñuꞌuꞌ ra̱ nuu̱ꞌ i̱, ndisu̱ xa̱ ni̱ na̱ꞌi̱n tu̱ku̱u̱ ña̱ꞌaꞌ i̱ vi̱ti̱n”, ni̱ kachi̱ ra̱. Sa̱kanꞌ te̱ ni̱ xa̱ꞌaꞌ sa̱kuuꞌ ni̱a̱ xakaꞌnuꞌ ni̱a̱.
LUK 15:25 ’Ndisu̱ siꞌe̱ ra̱, te̱ xkuaꞌa̱ꞌ ndii, xaꞌa̱ꞌ kuꞌu̱ naá ra̱ xachuunꞌ ra̱. Te̱ kii̱ꞌ ni̱ na̱ndi̱koꞌ ra̱, te̱ ni̱ ku̱ya̱ti̱n ra̱ vi̱ꞌe̱ miiꞌ nduꞌu̱ꞌ ra̱ ndii, ni̱ xi̱ni̱ so̱ꞌo̱ ra̱ ya̱a̱, te̱ ni̱ xi̱ni̱ so̱ꞌo̱ tu̱ ra̱ ña̱ taxaꞌaꞌ ne̱ yivi̱ꞌ.
LUK 15:26 Te̱ ni̱ ka̱na̱ ra̱ i̱i̱n te̱ xikaꞌ nuuꞌ, te̱ ni̱ nda̱tuꞌu̱nꞌ ña̱ꞌaꞌ ra̱ ndee ña̱ yoo i̱kanꞌ.
LUK 15:27 Te̱ ni̱ kaꞌa̱n te̱ ja̱a̱nꞌ xiinꞌ ra̱ ndii: “Ña̱ni̱ u̱nꞌ ni̱ na̱ndi̱koꞌ, te̱ ni̱ kaꞌa̱n chuunꞌ yu̱vaꞌ u̱nꞌ te̱ ko̱o̱ i̱i̱n vi̱koꞌ sii̱ꞌ, te̱ ni̱ xa̱ꞌni̱ꞌ ndu̱ si̱ndiki̱ꞌ xa̱ꞌan ka̱. Sa̱kanꞌ ña̱ ni̱ na̱ndi̱koꞌ va̱ꞌa̱ ña̱ni̱ u̱nꞌ ja̱a̱nꞌ nuu̱ꞌ yu̱vaꞌ u̱nꞌ”, ni̱ kachi̱ te̱ ja̱a̱nꞌ.
LUK 15:28 ’Ndisu̱ te̱ xkuaꞌa̱ꞌ ja̱a̱nꞌ ndii, ni̱ na̱saa̱ꞌ va̱ ra̱, sa̱kanꞌ na nï̱ xi̱i̱n ra̱ xkaꞌndi̱a̱ ra̱ vi̱ꞌe̱. Sa̱kanꞌ te̱ ni̱ ke̱ta̱ yu̱vaꞌ ra̱, te̱ ni̱ kaꞌa̱n ndaꞌvi ra̱ xiinꞌ ra̱ ña̱ xkaꞌndi̱a̱ ra̱ vi̱ꞌe̱.
LUK 15:29 Ndisu̱ ni̱ kaꞌa̱n ra̱ xiinꞌ yu̱vaꞌ ra̱ ndii: “Xiní kaxiꞌ u̱nꞌ sa̱a̱ taꞌanꞌ kuiya̱ kuaꞌa̱n ña̱ xikaꞌ nuuꞌ i̱ nuu̱ꞌ u̱nꞌ, te̱ kö̱o̱ꞌ kivi̱ꞌ kaꞌán yu̱ꞌuꞌ i̱ te̱ sa̱xinú i̱ ña̱ kaꞌán u̱nꞌ. Te̱ nde̱e̱ i̱i̱n ti̱xuꞌu̱ꞌ lulu tïa̱ꞌan ta̱xi̱ u̱nꞌ te̱ ka̱sa̱ꞌa̱ i̱ vi̱koꞌ sii̱ꞌ xiinꞌ te̱ xiní taꞌanꞌ xiinꞌ i̱.
LUK 15:30 Ndisu̱ vi̱ti̱n ña̱ ni̱ xa̱a̱ siꞌe̱ u̱nꞌ, te̱ ni̱ xa̱ꞌni̱ꞌ saka xu̱ꞌunꞌ u̱nꞌ xiinꞌ ña̱ꞌaꞌ ñaꞌ xiko̱ꞌ xiinꞌ mi̱iꞌ ndii, ni̱ xa̱ꞌni̱ꞌ u̱nꞌ si̱ndiki̱ꞌ xa̱ꞌan ka̱ xaꞌa̱ꞌ te̱ kaa̱ꞌ”, ni̱ kachi̱ ra̱.
LUK 15:31 ’I̱kanꞌ te̱ ni̱ kaꞌa̱n yu̱vaꞌ ra̱ xiinꞌ ra̱ ndii: “Yu̱vaꞌ i̱, sa̱kuuꞌ kivi̱ꞌ nduꞌu̱ꞌ yoꞌó xiinꞌ i̱, te̱ sa̱kuuꞌ ña̱ kumiꞌ i̱ ndii, ña̱ꞌa̱ yoꞌó nduuꞌ a̱.
LUK 15:32 Ndisu̱ ni̱ kuni̱ a̱ ña̱ sa̱kaꞌnuꞌ e̱ꞌ vi̱ti̱n xiinꞌ vi̱koꞌ kaa̱ꞌ, te̱ va̱ꞌa̱ kuni e̱ꞌ. Sa̱kanꞌ ña̱ nde̱e̱ naa ni̱ xiꞌi̱ tiaa̱ ña̱ni̱ u̱nꞌ kaa̱ꞌ nuu̱ꞌ i̱, ndisu̱ ni̱ na̱ti̱a̱ku̱ ra̱, ni̱ ndo̱ñuꞌuꞌ ra̱ nuu̱ꞌ i̱, ndisu̱ xa̱ ni̱ na̱ꞌi̱n tu̱ku̱u̱ ña̱ꞌaꞌ i̱ vi̱ti̱n”, ni̱ kachi̱ ra̱ ―ni̱ kachi̱ Jesús.
LUK 16:1 Te̱ ni̱ kaꞌa̱n tu̱ Jesús xiinꞌ te̱ nda̱ꞌaꞌ xaꞌa̱ꞌ a̱ ndii: ―Ni̱ yoo̱ i̱i̱n te̱ vika̱ꞌ. Te̱ ja̱a̱nꞌ ndii, ni̱ ku̱miꞌ ra̱ i̱i̱n te̱ ndisoꞌ chuunꞌ nuu̱ꞌ ña̱ vikaꞌ ra̱. Untaꞌ ndii, ni̱ nde̱kui̱e̱ ne̱ yivi̱ꞌ nuu̱ꞌ te̱ vika̱ꞌ ja̱a̱nꞌ, te̱ ni̱ ti̱i̱n kua̱chi̱ ni̱a̱ te̱ ja̱a̱nꞌ ña̱ ni̱ xa̱ꞌni̱ꞌ saka ndo̱o̱ ra̱ xu̱ꞌunꞌ te̱ vika̱ꞌ ja̱a̱nꞌ.
LUK 16:2 Sa̱kanꞌ te̱ ni̱ ka̱na̱ ña̱ꞌaꞌ te̱ vika̱ꞌ ja̱a̱nꞌ, te̱ ni̱ kaꞌa̱n ra̱ xiinꞌ ra̱ ndii: “¿Ndichun kaꞌán ki̱ni̱ ne̱ yivi̱ꞌ xaꞌa̱ꞌ u̱nꞌ xiinꞌ i̱? Vi̱ti̱n ndii, kuní i̱ ña̱ na̱ta̱xi̱ u̱nꞌ kuenta xaꞌa̱ꞌ sa̱kuuꞌ xu̱ꞌunꞌ i̱ xiinꞌ ña̱ꞌa̱ i̱, sa̱kanꞌ ña̱ kü̱ndu̱u̱ ka̱ u̱nꞌ te̱ kui̱so̱ chuunꞌ nuu̱ꞌ ña̱ꞌa̱ i̱”, ni̱ kachi̱ ra̱.
LUK 16:3 Sa̱kanꞌ te̱ ni̱ kaꞌa̱n te̱ ja̱a̱nꞌ xiinꞌ nimá ra̱ ndii: “Xto̱ꞌo̱ e̱ꞌ ndii, xta̱ꞌniꞌ ra̱ yooꞌ nuu̱ꞌ chu̱u̱n yoꞌoꞌ. ¿Ndee ña̱ sa̱a̱ e̱ꞌ vi̱ti̱n? Kö̱o̱ꞌ ndi̱e̱e̱ꞌ e̱ꞌ, te̱ sa̱a̱ e̱ꞌ chu̱u̱n vie̱, te̱ kuchani e̱ꞌ kaka̱n e̱ꞌ li̱muxtan.
LUK 16:4 Aan, xa̱ xiní e̱ꞌ ndee ña̱ sa̱a̱ e̱ꞌ, te̱ ko̱o̱ ne̱ na̱ti̱i̱n yooꞌ vi̱ꞌe̱ ni̱a̱ kii̱ꞌ xta̱ꞌniꞌ xto̱ꞌo̱ e̱ꞌ yooꞌ nuu̱ꞌ chu̱u̱n yoꞌoꞌ”, ni̱ kachi̱ ra̱ xiinꞌ nimá ra̱.
LUK 16:5 ’Sa̱kanꞌ te̱ ni̱ ka̱na̱ ra̱ i̱i̱n nda̱a̱ꞌ i̱i̱n nda̱a̱ꞌ te̱ ndisoꞌ i̱kaꞌ nuu̱ꞌ xto̱ꞌo̱ ra̱. Te̱ ni̱ kaꞌa̱n ra̱ xiinꞌ te̱ nu̱uꞌ ndii: “¿Sa̱a̱ ndisoꞌ i̱kaꞌ u̱nꞌ xto̱ꞌo̱ i̱?”, ni̱ kachi̱ ra̱.
LUK 16:6 Sa̱kanꞌ te̱ ni̱ kaꞌa̱n te̱ ja̱a̱nꞌ ndii: “Ciento taꞌan yo̱o̱ naꞌnuꞌ xa̱ꞌa̱n oliva ndisoꞌ i̱kaꞌ i̱”, ni̱ kachi̱ ra̱. Sa̱kanꞌ te̱ ni̱ kaꞌa̱n te̱ ndisoꞌ chuunꞌ ja̱a̱nꞌ xiinꞌ ra̱ ndii: “Ña̱ yo̱ꞌo̱ꞌ nduuꞌ tu̱tu̱ miiꞌ yoso̱ꞌ ña̱ ndisoꞌ i̱kaꞌ u̱nꞌ, ku̱nduꞌu̱ꞌ kii̱ꞌ, te̱ na̱ma̱ u̱nꞌ u̱n te̱ kaꞌa̱n a̱ ña̱ ndisoꞌ i̱kaꞌ u̱nꞌ uvi̱ xi̱ko̱ uxi̱ kui̱ti̱ꞌ a̱”, ni̱ kachi̱ ra̱.
LUK 16:7 Sa̱kanꞌ te̱ ni̱ kaꞌa̱n ra̱ xiinꞌ i̱nga̱ te̱ ndisoꞌ i̱kaꞌ ndii: “¿Sa̱a̱ ndisoꞌ i̱kaꞌ u̱nꞌ xto̱ꞌo̱ i̱?”, ni̱ kachi̱ ra̱. Sa̱kanꞌ te̱ ni̱ kaꞌa̱n te̱ ja̱a̱nꞌ ndii: “Ciento ko̱tensio ndi̱kinꞌ trigo ndisoꞌ i̱kaꞌ i̱”, ni̱ kachi̱ ra̱. Sa̱kanꞌ te̱ ni̱ kaꞌa̱n ra̱ xiinꞌ te̱ ja̱a̱nꞌ ndii: “Ña̱ yo̱ꞌo̱ꞌ nduuꞌ tu̱tu̱ miiꞌ yoso̱ꞌ ña̱ ndisoꞌ i̱kaꞌ u̱nꞌ, na̱ꞌi̱n a̱, te̱ ke̱ꞌi̱ u̱nꞌ nuu̱ꞌ a̱ ku̱miꞌ xi̱ko̱ ko̱tensio kui̱ti̱ꞌ”, ni̱ kachi̱ ra̱.
LUK 16:8 Te̱ ni̱ ti̱i̱n kaꞌnuꞌ xto̱ꞌo̱ ja̱a̱nꞌ te̱ ndisoꞌ chuunꞌ, te̱ xächuunꞌ nda̱ku ja̱a̱nꞌ, xaꞌa̱ꞌ a̱ ña̱ kiꞌi̱ꞌ va̱ kuuꞌ ra̱ xiinꞌ ña̱ ni̱ xa̱a̱ ra̱ ja̱a̱nꞌ. Kua̱chi̱ ndii kiꞌi̱ꞌ ka̱ kuuꞌ ne̱ nduuꞌ kuenta i̱i̱n yivi̱ꞌ vi̱ti̱n xiinꞌ taꞌanꞌ mi̱iꞌ ni̱a̱ te̱ sa̱kanꞌ ne̱ nduuꞌ kuenta Ndiosí.
LUK 16:9 Te̱ kaꞌán i̱ xiinꞌ ndo̱ꞌ ña̱ xiinꞌ ña̱ vikaꞌ kuenta i̱i̱n yivi̱ꞌ yoꞌoꞌ ndii, ka̱ya̱ ndo̱ꞌ ne̱ ku̱ni̱ taꞌanꞌ xiinꞌ ndo̱ꞌ, sa̱kanꞌ te̱ kii̱ꞌ kö̱o̱ꞌ ka̱ ña̱ ja̱a̱nꞌ kumiꞌ ndo̱ꞌ ndii, na̱ti̱i̱n Ndiosí ndoꞌó, te̱ ku̱ndi̱e̱e̱ ndo̱ꞌ vi̱ꞌe̱ a̱ nde̱e̱ ndiꞌiꞌ ni̱ kivi̱ꞌ.
LUK 16:10 ’Yo̱o̱ ka̱ xachuunꞌ nda̱ku nuu̱ꞌ chaaꞌ kui̱ti̱ꞌ ña̱ꞌa̱ ndii, sa̱chuunꞌ nda̱ku tu̱ ni̱a̱ nuu̱ꞌ kuaꞌa̱ꞌ ña̱ꞌa̱. Te̱ yo̱o̱ ka̱ xächuunꞌ nda̱ku nuu̱ꞌ chaaꞌ kui̱ti̱ꞌ ña̱ꞌa̱ ndii, sä̱chuunꞌ nda̱ku tu̱ ni̱a̱ nuu̱ꞌ kuaꞌa̱ꞌ ña̱ꞌa̱.
LUK 16:11 Sa̱kanꞌ ña̱ naaꞌ nï̱ xa̱chuunꞌ nda̱ku ndo̱ꞌ nuu̱ꞌ ña̱ vikaꞌ, ña̱ nduuꞌ kuenta i̱i̱n yivi̱ꞌ ndii, ï̱ni̱ tu̱ Ndiosí ku̱ni̱ a̱ ndoꞌó xiinꞌ ña̱ vikaꞌ xna̱ꞌa̱ ña̱ nduuꞌ kuenta mi̱iꞌ a̱.
LUK 16:12 Naaꞌ nï̱ xa̱chuunꞌ nda̱ku ndo̱ꞌ nuu̱ꞌ ña̱ vikaꞌ ña̱ nduuꞌ kuenta i̱nga̱ ne̱ yivi̱ꞌ ndii, tä̱xi̱ a̱ na̱ti̱i̱n tu̱ ndo̱ꞌ ña̱ xataꞌa̱n na̱ti̱i̱n ndo̱ꞌ.
LUK 16:13 Te̱ nde̱e̱ i̱i̱n ne̱ xikaꞌ nuuꞌ ndii, kü̱vi̱ ka̱ka̱ nu̱u̱ ni̱a̱ nuu̱ꞌ uvi̱ taꞌan xto̱ꞌo̱. Kua̱chi̱ ndii ku̱nda̱siꞌ ni̱a̱ i̱i̱n te̱ ja̱a̱nꞌ, te̱ ku̱ndani̱ ni̱a̱ i̱nga̱ ra̱, uun ko̱to̱ꞌni̱ ni̱a̱ yu̱ꞌuꞌ i̱i̱n te̱ ja̱a̱nꞌ, te̱ kö̱to̱ꞌni̱ ni̱a̱ yu̱ꞌuꞌ i̱nga̱ ra̱. Ña̱ ja̱a̱nꞌ na i̱i̱n kachi kü̱vi̱ ka̱ka̱ nu̱u̱ ndo̱ꞌ nuu̱ꞌ Ndiosí, te̱ ka̱ka̱ nu̱u̱ tu̱ ndo̱ꞌ nuu̱ꞌ ña̱ vikaꞌ ―ni̱ kachi̱ a̱.
LUK 16:14 Te̱ fariseo ndii, ni̱ xa̱ꞌaꞌ kundiꞌiꞌ ra̱ xiinꞌ Jesús kii̱ꞌ ni̱ xi̱ni̱ so̱ꞌo̱ ra̱ sa̱kuuꞌ ña̱ ni̱ kaꞌa̱n a̱ ja̱a̱nꞌ, sa̱kanꞌ ña̱ ndioo̱ꞌ i̱ni̱ va̱ ra̱ xu̱ꞌunꞌ.
LUK 16:15 Sa̱kanꞌ te̱ ni̱ kaꞌa̱n a̱ xiinꞌ ra̱ ndii: ―Mi̱iꞌ ndoꞌó xakuuꞌ nuu̱ꞌ ne̱ yivi̱ꞌ ña̱ nduuꞌ ndo̱ꞌ te̱ xachuunꞌ nda̱ku, ndisu̱ Ndiosí ndii, xiní a̱ sa̱a̱ iinꞌ nimá ndo̱ꞌ. Sa̱kanꞌ ña̱ ña̱ chindiaa yaꞌviꞌ yaꞌa̱ ne̱ yivi̱ꞌ ndii, ña̱ ki̱ni̱ iinꞌ nduuꞌ a̱ nuu̱ꞌ Ndiosí.
LUK 16:16 ’Tu̱ꞌu̱n nde̱iꞌ Ndiosí xiinꞌ ña̱ ni̱ kaꞌa̱n te̱ ni̱ kaꞌa̱n tiakú tu̱ꞌu̱n a̱ ja̱a̱nꞌ ndii, ni̱ xa̱ꞌndi̱a̱ chuunꞌ a̱ nuu̱ꞌ ne̱ yivi̱ꞌ nde̱e̱ kii̱ꞌ ni̱ tuvi̱ Juan, te̱ sakuchiꞌ ne̱ yivi̱ꞌ kuenta Ndiosí. Te̱ nde̱e̱ kii̱ꞌ sa̱kanꞌ ni̱ xa̱ꞌaꞌ kaꞌán ndo̱so̱ꞌ i̱ xaꞌa̱ꞌ ña̱ kuní a̱ ko̱ꞌni̱ ne̱ yivi̱ꞌ nda̱ꞌaꞌ Ndiosí te̱ ka̱ꞌndi̱a̱ chuunꞌ a̱ nimá ni̱a̱. Te̱ sa̱kuuꞌ ni̱a̱ xanduxa̱ꞌ ndi̱e̱eꞌ te̱ ko̱ꞌni̱ ni̱a̱ i̱kanꞌ.
LUK 16:17 Ndisu̱ vixi ka̱ nduuꞌ a̱ ña̱ ndo̱ñuꞌuꞌ i̱i̱n chii̱nꞌ tu̱ꞌu̱n nde̱iꞌ Ndiosí te̱ sa̱kanꞌ ña̱ ndo̱ñuꞌuꞌ ndi̱viꞌ xiinꞌ ñu̱ꞌuꞌ i̱i̱n yivi̱ꞌ.
LUK 16:18 ’Yo̱o̱ ka̱ nataꞌviꞌ taꞌanꞌ xiinꞌ ñaꞌ siꞌi ra̱, te̱ tundaꞌáꞌ ra̱ xiinꞌ tu̱ku̱ ña̱ꞌaꞌ ndii, xaaꞌ ra̱ kua̱chi̱ xiinꞌ ñaꞌ ja̱a̱nꞌ nuu̱ꞌ Ndiosí, te̱ yo̱o̱ ka̱ nduuꞌ te̱ tundaꞌáꞌ xiinꞌ ña̱ꞌaꞌ ja̱a̱nꞌ ndii, xaaꞌ tu̱ ra̱ kua̱chi̱ xiinꞌ ñaꞌ ja̱a̱nꞌ nuu̱ꞌ Ndiosí.
LUK 16:19 ’Ni̱ yoo̱ i̱i̱n te̱ vika̱ꞌ, te̱ ni̱ niꞌnu̱ ra̱ mi̱iꞌ ndiꞌiꞌ toto̱ kuaꞌa ndu̱kunꞌ va̱ꞌa̱ kooꞌ chukuuꞌ, xiinꞌ toto̱ ya̱ꞌvi̱ va̱, te̱ sa̱a̱ kivi̱ꞌ xakaꞌnuꞌ ra̱ xaxi̱ꞌ ra̱ mi̱iꞌ ndiꞌiꞌ ña̱ xaxi̱ꞌ ña̱ ya̱ꞌvi̱ kooꞌ chukuuꞌ.
LUK 16:20 Te̱ ni̱ yoo̱ tu̱ i̱i̱n te̱ ndaꞌvi kuuꞌ na̱niꞌ Lázaro. Te̱ ja̱a̱nꞌ ndii, ka̱niiꞌ i̱i̱nꞌ ra̱ teꞌí, te̱ nduꞌu̱ꞌ ndi̱a̱a̱ ra̱ yiꞌeꞌ te̱ vika̱ꞌ ja̱a̱nꞌ.
LUK 16:21 Te̱ ni̱ xika̱n va̱ nimá ra̱ ka̱xi̱ꞌ ra̱ xiꞌe̱ ña̱ koyó ti̱xi̱n mesa te̱ vika̱ꞌ ja̱a̱nꞌ. Te̱ nde̱e̱ naya̱ꞌ kua̱xi̱, te̱ ñundiaa̱ꞌ riꞌ i̱i̱n ra̱ miiꞌ teꞌí.
LUK 16:22 ’Ni̱ xa̱a̱ i̱i̱n kivi̱ꞌ ña̱ ni̱ xiꞌi̱ te̱ ndaꞌvi kuuꞌ ja̱a̱nꞌ, te̱ ni̱ ki̱xi̱n ángele, te̱ ni̱ na̱ꞌi̱n ña̱ꞌaꞌ a̱, te̱ ni̱ chi̱nduꞌu̱ꞌ ña̱ꞌaꞌ a̱ xi̱i̱nꞌ Abraham. Te̱ ni̱ xiꞌi̱ tu̱ te̱ vika̱ꞌ ja̱a̱nꞌ, te̱ ni̱ na̱taa̱nꞌ ña̱ꞌaꞌ ne̱ yivi̱ꞌ.
LUK 16:23 Te̱ nde̱e̱ ñu̱u̱ ndi̱i miiꞌ naá ra̱ tu̱ndoꞌo̱ꞌ ni̱ ndo̱ni̱ꞌi̱ ra̱ nuu̱ꞌ ra̱, te̱ ni̱ xi̱ni̱ ra̱ nde̱e̱ xikaꞌ nduꞌu̱ꞌ Abraham, te̱ nduꞌu̱ꞌ tu̱ Lázaro xi̱i̱nꞌ ra̱.
LUK 16:24 Sa̱kanꞌ te̱ ni̱ kaꞌa̱n tiꞌeꞌ te̱ vika̱ꞌ ja̱a̱nꞌ ndii: “Tákuiꞌe Abraham, ku̱vi̱ta i̱ni̱ u̱nꞌ xaꞌa̱ꞌ i̱, te̱ kaꞌa̱n chuunꞌ u̱nꞌ xiinꞌ Lázaro, te̱ sa̱chiiꞌ ra̱ tee̱ꞌ nuu̱ꞌ nda̱ꞌaꞌ ra̱ xiinꞌ ti̱kui, te̱ ki̱xi̱n sa̱toó ra̱ raꞌ nuu̱ꞌ yaa̱ꞌ i̱, sa̱kanꞌ ña̱ ndoꞌoꞌ uꞌvi̱ xa̱va̱ꞌa̱ i̱ nuu̱ꞌ ñuꞌu̱ yoꞌoꞌ”, ni̱ kachi̱ ra̱.
LUK 16:25 Ndisu̱ ni̱ kaꞌa̱n Abraham xiinꞌ ra̱ ndii: “Yu̱vaꞌ i̱, na̱ka̱ꞌanꞌ u̱nꞌ ña̱ kii̱ꞌ ni̱ xika̱ u̱nꞌ i̱i̱n yivi̱ꞌ ndii, ni̱ na̱ꞌi̱n u̱nꞌ ña̱ va̱ꞌa̱, te̱ Lázaro yoꞌoꞌ ndii, vä̱ꞌa̱ ni̱ ndo̱ꞌo̱ ra̱. Ndisu̱ vi̱ti̱n ndii, nduꞌu̱ꞌ va̱ꞌa̱ ra̱ yoꞌoꞌ, te̱ yoꞌó yoo tu̱ndoꞌo̱ꞌ ñaa̱ꞌ.
LUK 16:26 Te̱ siinꞌ tu̱ku̱ ndii, yoo i̱i̱n ta̱ꞌviꞌ kunu kooꞌ chukuuꞌ te̱i̱n e̱ꞌ, sa̱kanꞌ na kuiiꞌ tee̱ꞌ ndee kuni xkaꞌndi̱a̱ yo̱o̱ ka̱ ndieeꞌ yoꞌoꞌ ñaa̱ꞌ ndii, kü̱vi̱ xkaꞌndi̱a̱ ni̱a̱, te̱ ni̱ nde̱e̱ kü̱vi̱ xkaꞌndi̱a̱ tu̱ ndoꞌó miiꞌ ndieeꞌ nduꞌu̱ yoꞌoꞌ”, ni̱ kachi̱ Abraham.
LUK 16:27 Sa̱kanꞌ te̱ ni̱ kaꞌa̱n te̱ vika̱ꞌ ndii: “Tákuiꞌe, naaꞌ sa̱kanꞌ ndii, kaꞌán ndaꞌvi i̱ xiinꞌ u̱nꞌ ña̱ ti̱ꞌviꞌ u̱nꞌ Lázaro te̱ kuꞌu̱n ra̱ vi̱ꞌe̱ yu̱vaꞌ i̱.
LUK 16:28 Sa̱kanꞌ ña̱ yoo uꞌu̱n taꞌan ka̱ ña̱ni̱ i̱, te̱ sa̱kuniꞌ tu̱ꞌu̱n ra̱ te̱ ja̱a̱nꞌ, te̱ kï̱xi̱n ra̱ miiꞌ yoo tu̱ndoꞌo̱ꞌ yoꞌoꞌ”, ni̱ kachi̱ ra̱.
LUK 16:29 Ndisu̱ ni̱ kaꞌa̱n Abraham ndii: “Te̱ ja̱a̱nꞌ ndii, kumiꞌ ra̱ tu̱ꞌu̱n nde̱iꞌ Ndiosí, ña̱ ni̱ ke̱ꞌi̱ Moisés, xiinꞌ ña̱ ni̱ ke̱ꞌi̱ te̱ ni̱ kaꞌa̱n tiakú tu̱ꞌu̱n a̱. Na chu̱u̱n xaꞌaꞌ ra̱ ña̱ kaꞌán ña̱ ja̱a̱nꞌ”, ni̱ kachi̱ ra̱.
LUK 16:30 I̱kanꞌ te̱ ni̱ kaꞌa̱n te̱ vika̱ꞌ ja̱a̱nꞌ ndii: “Tákuiꞌe Abraham, kä̱ndi̱xaꞌ ra̱ xiinꞌ ña̱ ja̱a̱nꞌ kui̱ti̱ꞌ, ndisu̱ naaꞌ na̱ti̱a̱ku̱ i̱i̱n ne̱ xa̱ ni̱ xiꞌi̱, te̱ kuꞌu̱n ni̱a̱ nuu̱ꞌ ra̱ ndii, na̱ma̱ ra̱ nimá ra̱ xaꞌa̱ꞌ kua̱chi̱ ra̱”, ni̱ kachi̱ ra̱.
LUK 16:31 Sa̱kanꞌ te̱ ni̱ kaꞌa̱n Abraham xiinꞌ ra̱ ndii: “Naaꞌ küni ku̱ni̱ so̱ꞌo̱ ra̱ tu̱ꞌu̱n nde̱iꞌ Ndiosí, ña̱ ni̱ ke̱ꞌi̱ Moisés, xiinꞌ ña̱ ni̱ ke̱ꞌi̱ te̱ ni̱ kaꞌa̱n tiakú tu̱ꞌu̱n a̱ ndii, kä̱ndi̱xaꞌ tu̱ ra̱ tee̱ꞌ ndee na̱ti̱a̱ku̱ i̱i̱n ne̱ xa̱ ni̱ xiꞌi̱, te̱ kuꞌu̱n ni̱a̱ nuu̱ꞌ ra̱”, ni̱ kachi̱ ra̱ ―ni̱ kachi̱ Jesús.
LUK 17:1 I̱kanꞌ te̱ ni̱ kaꞌa̱n Jesús xiinꞌ te̱ nda̱ꞌaꞌ xaꞌa̱ꞌ a̱ ndii: ―Yooꞌ kuaꞌa̱ꞌ ña̱ kavikoꞌ yooꞌ te̱ sa̱a̱ e̱ꞌ kua̱chi̱, ndisu̱ i̱yo̱ va̱ ku̱ndo̱ꞌo̱ ne̱ kavikoꞌ ne̱ yivi̱ꞌ te̱ sa̱a̱ ni̱a̱ kua̱chi̱ ja̱a̱nꞌ.
LUK 17:2 Nde̱e̱ chaaꞌ ka̱ na sa̱tiín ne̱ yivi̱ꞌ i̱i̱n yuu̱ꞌ molino suku̱nꞌ ne̱ ja̱a̱nꞌ, te̱ sko̱ꞌniꞌ ña̱ꞌaꞌ ni̱a̱ ti̱xi̱n mi̱ni̱ te̱ sa̱kanꞌ ña̱ ku̱ndu̱u̱ ni̱a̱ ne̱ kavikoꞌ ne̱ kualiꞌ, ne̱ i̱ni̱ xini yuꞌu̱ yoꞌoꞌ, te̱ sa̱a̱ ni̱a̱ kua̱chi̱.
LUK 17:3 Sa̱kanꞌ na kuiiꞌ ko̱to̱ xiinꞌ mi̱iꞌ va̱ ndo̱ꞌ. ’Naaꞌ xaaꞌ i̱i̱n ña̱ni̱ taꞌanꞌ ndo̱ꞌ kua̱chi̱ xiinꞌ ndo̱ꞌ ndii, kuꞌu̱n ndo̱ꞌ, te̱ sa̱kiꞌinꞌ ña̱ꞌaꞌ ndo̱ꞌ kuento. Te̱ naaꞌ ni̱ na̱ma̱ ra̱ nimá ra̱ ndii, ko̱o̱ kaꞌnuꞌ i̱ni̱ ndo̱ꞌ xaꞌa̱ꞌ ra̱.
LUK 17:4 Te̱ naaꞌ uxa̱ taꞌan i̱chiꞌ i̱i̱n nda̱a̱ꞌ kivi̱ꞌ sa̱a̱ te̱ ja̱a̱nꞌ kua̱chi̱ xiinꞌ ndoꞌó, te̱ nandikoꞌ ra̱ uxa̱ taꞌan i̱chiꞌ nuu̱ꞌ ndo̱ꞌ xikán ra̱ ña̱ mani̱ꞌ nuu̱ꞌ ndo̱ꞌ kaꞌán ra̱ ndii: “Ko̱o̱ kaꞌnuꞌ i̱ni̱ u̱nꞌ xaꞌa̱ꞌ i̱” ndii, ko̱o̱ kaꞌnuꞌ i̱ni̱ ndo̱ꞌ xaꞌa̱ꞌ ra̱ ―ni̱ kachi̱ a̱.
LUK 17:5 Ni̱ kaꞌa̱n ra̱ xiinꞌ xto̱ꞌo̱ e̱ꞌ ndii: ―Tákuiꞌe, chi̱ndi̱e̱eꞌ u̱nꞌ nduꞌu̱ te̱ i̱ni̱ kuaꞌa̱ꞌ ka̱ ndu̱ ku̱ni̱ ndu̱ yoꞌó ―ni̱ kachi̱ ra̱.
LUK 17:6 Sa̱kanꞌ te̱ ni̱ kaꞌa̱n xto̱ꞌo̱ e̱ꞌ xiinꞌ ra̱ ndii: ―Naaꞌ i̱ni̱ ndo̱ꞌ xini ndo̱ꞌ yuꞌu̱, tee̱ꞌ sie nde̱e̱ naa lulu maꞌá ndi̱kinꞌ mostaza kui̱ti̱ꞌ ndii, ku̱vi̱ kaꞌa̱n chuunꞌ ndo̱ꞌ xiinꞌ tunꞌ ti̱u̱ꞌun yo̱ꞌo̱ꞌ ndii: “Kuaꞌa̱n ke̱ta̱ u̱nꞌ xiinꞌ sa̱kuuꞌ ti̱o̱ꞌo̱ u̱nꞌ, te̱ na̱chi̱ꞌi̱ xiinꞌ mi̱iꞌ u̱nꞌ ti̱xi̱n ti̱kui mi̱ni̱ kaꞌnuꞌ”, kachi̱ ndo̱ꞌ, te̱ ka̱ndi̱xaꞌ nu̱ꞌ ña̱ kaꞌa̱n ndo̱ꞌ.
LUK 17:7 ’Naaꞌ i̱i̱n ndoꞌó yoo i̱i̱n te̱ xikaꞌ nuuꞌ nuu̱ꞌ, te̱ ni̱ na̱ndi̱koꞌ ra̱ ni̱ xaꞌa̱n ta̱ꞌviꞌ ra̱ ñu̱ꞌuꞌ, uun ni̱ xi̱to̱ ra̱ mbe̱e̱ ndii, ¿ñáá kaꞌán ndo̱ꞌ xiinꞌ ra̱ ndii: “Xkaꞌndi̱a̱ te̱ ku̱xi̱ u̱nꞌ nuu̱ꞌ mesa”?
LUK 17:8 Süu̱ꞌ ña̱ ja̱a̱nꞌ kaꞌán ndo̱ꞌ, süu̱ꞌ ja̱a̱nꞌ ndii kaꞌa̱n ndo̱ꞌ ndii: “Sa̱va̱ꞌa̱ u̱nꞌ ña̱ ku̱xi̱ i̱, te̱ ko̱o̱ tu̱ꞌva̱ u̱nꞌ te̱ ka̱ka̱ nu̱u̱ u̱nꞌ nuu̱ꞌ i̱ nde̱e̱ ndi̱ꞌi̱ ku̱xi̱ i̱ te̱ ko̱ꞌo̱ i̱, sa̱kanꞌ vi̱ꞌ te̱ ku̱vi̱ ku̱xi̱ yoꞌó, te̱ ko̱ꞌo̱ u̱nꞌ”, kachi̱ ndo̱ꞌ.
LUK 17:9 Te̱ tä̱xi̱ tu̱ ndo̱ꞌ ña̱ chi̱nda̱ni te̱ xikaꞌ nuuꞌ nuu̱ꞌ ndo̱ꞌ ja̱a̱nꞌ xaꞌa̱ꞌ ña̱ ni̱ sa̱xinú ra̱ ña̱ ni̱ kaꞌa̱n chuunꞌ ndo̱ꞌ xiinꞌ ra̱ sa̱a̱ ra̱.
LUK 17:10 Te̱ sa̱kanꞌ tu̱ ndoꞌó, kii̱ꞌ ndi̱ꞌi̱ sa̱xinu̱ ndo̱ꞌ ña̱ kaꞌán chuunꞌ Ndiosí xiinꞌ ndo̱ꞌ sa̱a̱ ndo̱ꞌ ndii, kaꞌa̱n ndo̱ꞌ xiinꞌ a̱ ndii: “Tákuiꞌe, te̱ xikaꞌ nuuꞌ nuu̱ꞌ kui̱ti̱ꞌ u̱nꞌ nduuꞌ ndu̱, sa̱kanꞌ ña̱ ña̱ ni̱ kaꞌa̱n chuunꞌ xiinꞌ kui̱ti̱ꞌ ndu̱ ni̱ xa̱a̱ ndu̱”, kachi̱ ndo̱ꞌ ―ni̱ kachi̱ a̱.
LUK 17:11 Kii̱ꞌ naá ka̱ Jesús i̱chiꞌ kuaꞌa̱n a̱ ñu̱u̱ Jerusalén, te̱ xkaꞌndíá a̱ nuu̱ꞌ ñu̱ꞌuꞌ Samaria ya̱ti̱n xaꞌinꞌ ñu̱ꞌuꞌ Galilea ndii,
LUK 17:12 ni̱ xa̱a̱ a̱ nuu̱ꞌ i̱i̱n ñu̱u̱ lulu, te̱ ni̱ ka̱nde̱ku̱i̱e̱ uxi̱ taꞌan te̱ kumiꞌ kuiꞌe̱ teꞌi, te̱ ni̱ xi̱kuita̱ ra̱ nde̱e̱ ndo̱so̱ꞌ nuu̱ꞌ a̱.
LUK 17:13 Te̱ tiꞌeꞌ ni̱ kua̱aꞌ te̱ kuni ku̱vi̱ ja̱a̱nꞌ kaꞌán ra̱ ndii: ―Tákuiꞌe Jesús, ku̱vi̱ta i̱ni̱ u̱nꞌ xa̱ꞌaꞌ ndu̱ ―ni̱ kachi̱ ra̱.
LUK 17:14 Te̱ kii̱ꞌ ni̱ xi̱ni̱ ña̱ꞌaꞌ Jesús ndii, ni̱ kaꞌa̱n a̱ xiinꞌ ra̱ ndii: ―Kuaꞌan ndo̱ꞌ nuu̱ꞌ sutu̱, te̱ ko̱to̱ ndi̱a̱a̱ ra̱ ndoꞌó ―ni̱ kachi̱ a̱. Te̱ kii̱ꞌ kuaꞌan ra̱ ndii, ni̱ nda̱ꞌa̱ ra̱.
LUK 17:15 Sa̱kanꞌ te̱ i̱i̱n te̱ ja̱a̱nꞌ, kii̱ꞌ ni̱ xi̱ni̱ ra̱ ña̱ ni̱ nda̱ꞌa̱ ra̱ ndii, ni̱ na̱ndi̱koꞌ ra̱ i̱chiꞌ, te̱ xakaꞌnuꞌ tiꞌeꞌ ra̱ Ndiosí.
LUK 17:16 Te̱ ni̱ xa̱a̱ ra̱, te̱ ni̱ xi̱kuii̱n xitiꞌ ra̱ nde̱e̱ ni̱ ka̱ta̱ndi̱e̱e̱ ra̱ nuu̱ꞌ ra̱ nde̱e̱ nuu̱ꞌ ñu̱ꞌuꞌ nuu̱ꞌ Jesús taxiꞌ ra̱ ña̱ chi̱nda̱ni a̱. Te̱ ja̱a̱nꞌ ndii, te̱ Samaria nduuꞌ ra̱.
LUK 17:17 Sa̱kanꞌ te̱ ni̱ kaꞌa̱n Jesús ndii: ―¿Ñáá süu̱ꞌ uxi̱ taꞌan kuuꞌ te̱ ni̱ sa̱ndaꞌa i̱? ¿Miiꞌ kuaꞌa̱n íin taꞌan ka̱ ra̱?
LUK 17:18 ¿Ñáá i̱i̱n nda̱a̱ꞌ te̱ tukuꞌ yoꞌoꞌ kui̱ti̱ꞌ ni̱ na̱ndi̱koꞌ te̱ sa̱kaꞌnuꞌ ra̱ Ndiosí? ―ni̱ kachi̱ a̱.
LUK 17:19 Sa̱kanꞌ te̱ ni̱ kaꞌa̱n a̱ xiinꞌ te̱ ja̱a̱nꞌ ndii: ―Ndo̱ndi̱chi̱ u̱nꞌ, te̱ kuꞌu̱n u̱nꞌ, xa̱ ni̱ nda̱ꞌa̱ u̱nꞌ xaꞌa̱ꞌ a̱ ña̱ i̱ni̱ u̱nꞌ xini u̱nꞌ yuꞌu̱ ―ni̱ kachi̱ a̱.
LUK 17:20 Untaꞌ ndii, ni̱ nda̱tuꞌu̱nꞌ te̱ fariseo Jesús a̱ma̱a̱ xa̱ꞌaꞌ ka̱ꞌndi̱a̱ chuunꞌ Ndiosí. Te̱ ni̱ kaꞌa̱n a̱ xiinꞌ ra̱ ndii: ―Kii̱ꞌ ki̱xi̱n ña̱ xaꞌndia chuunꞌ Ndiosí ndii, kü̱vi̱ ku̱ni̱ ña̱ꞌaꞌ e̱ꞌ xiinꞌ ndu̱chiꞌ nuu̱ꞌ e̱ꞌ.
LUK 17:21 Te̱ nde̱e̱ i̱i̱n ne̱ yivi̱ꞌ käꞌa̱n ndii: “Ko̱to̱ ndo̱ꞌ, yoꞌoꞌ yoo ña̱ xaꞌndia chuunꞌ Ndiosí”, uun “Kaa̱ꞌ yoo a̱.” Kua̱chi̱ ndii xa̱ yoo ña̱ xaꞌndia chuunꞌ a̱ te̱i̱n ndo̱ꞌ ―ni̱ kachi̱ a̱.
LUK 17:22 Sa̱kanꞌ te̱ ni̱ kaꞌa̱n a̱ xiinꞌ te̱ nda̱ꞌaꞌ xaꞌa̱ꞌ a̱ ndii: ―Naá kivi̱ꞌ ndii, kuni̱ nimá ndo̱ꞌ ku̱ni̱ nuu̱ꞌ ndo̱ꞌ i̱i̱n kivi̱ꞌ kii̱ꞌ na̱ndi̱koꞌ yuꞌu̱, ña̱ nduuꞌ tu̱ te̱ yivi̱ꞌ, ndisu̱ kü̱ni̱ xa̱chiꞌ ndo̱ꞌ xaa̱ kivi̱ꞌ ja̱a̱nꞌ.
LUK 17:23 Te̱ kaꞌa̱n ne̱ yivi̱ꞌ xiinꞌ ndo̱ꞌ ndii: “Ko̱to̱ ndo̱ꞌ, kaa̱ꞌ ni̱ xa̱a̱ a̱”, uun “Yoꞌoꞌ naá a̱”, kachi̱ ni̱a̱ xiinꞌ ndo̱ꞌ. Ndisu̱ küꞌu̱n ndo̱ꞌ, te̱ ni̱ nde̱e̱ kü̱ndiku̱n tu̱ ndo̱ꞌ xata̱ꞌ ni̱a̱.
LUK 17:24 Kua̱chi̱ ndii, kii̱ꞌ na̱ndi̱koꞌ yuꞌu̱, ña̱ nduuꞌ tu̱ te̱ yivi̱ꞌ ndii, ku̱ni̱ sa̱kuuꞌ ne̱ yivi̱ꞌ yuꞌu̱ nde̱e̱ naa yiꞌé ñuꞌu̱ savi̱ꞌ ka̱niiꞌ ndi̱viꞌ.
LUK 17:25 Ndisu̱ ña̱ nu̱uꞌ ndii, kuní a̱ ña̱ ku̱ndo̱ꞌo̱ kuaꞌa̱ꞌ i̱, te̱ nä̱ti̱i̱n ne̱ ndieeꞌ i̱i̱n yivi̱ꞌ yoꞌoꞌ yuꞌu̱.
LUK 17:26 ’Nde̱e̱ naa ni̱ xa̱a̱ ne̱ yivi̱ꞌ xta̱ꞌanꞌ kii̱ꞌ ni̱ tiaku̱ Noé ndii, sa̱kanꞌ tu̱ sa̱a̱ ne̱ ndieeꞌ i̱i̱n yivi̱ꞌ kii̱ꞌ na̱ndi̱koꞌ yuꞌu̱, ña̱ nduuꞌ tu̱ te̱ yivi̱ꞌ.
LUK 17:27 Ne̱ yivi̱ꞌ ja̱a̱nꞌ ndii, ni̱ xi̱xi̱ ni̱a̱, ni̱ xi̱ꞌi̱ ni̱a̱, te̱ ni̱ tu̱ndaꞌa̱ꞌ ni̱a̱ nde̱e̱ kivi̱ꞌ ni̱ ndiꞌvi̱ Noé ti̱xi̱n tundo̱oꞌ chie̱, te̱ ni̱ ndo̱ñuꞌuꞌ sa̱kuuꞌ ne̱ yivi̱ꞌ ja̱a̱nꞌ xiinꞌ ti̱kui kuaꞌa̱ꞌ.
LUK 17:28 Te̱ i̱i̱n kachi ni̱ xa̱a̱ tu̱ ne̱ ni̱ ndiee̱ ñu̱u̱ Sodoma kii̱ꞌ ni̱ xika̱ Lot ndii, ni̱ xi̱xi̱ ni̱a̱, te̱ ni̱ xi̱ꞌi̱ ni̱a̱, te̱ ni̱ sa̱ta̱ꞌ ni̱a̱, te̱ ni̱ xi̱ko̱ꞌ ni̱a̱, te̱ ni̱ chi̱ꞌi̱ ni̱a̱ ña̱ꞌa̱, te̱ ni̱ xa̱ꞌa̱ ni̱a̱ vi̱ꞌe̱ ni̱a̱.
LUK 17:29 Te̱ kii̱ꞌ ni̱ ke̱ta̱ Lot ñu̱u̱ ja̱a̱nꞌ ndii, ni̱ ki̱e̱e̱ ñuꞌu̱ xiinꞌ yuu̱ꞌ ndatin ndi̱viꞌ, te̱ ni̱ koyo̱ a̱ nuu̱ꞌ ñu̱u̱ Sodoma ja̱a̱nꞌ, te̱ ni̱ ndo̱ñuꞌuꞌ sa̱kuuꞌ ne̱ yivi̱ꞌ ja̱a̱nꞌ.
LUK 17:30 Te̱ i̱i̱n kachi tu̱ sa̱a̱ ne̱ yivi̱ꞌ kii̱ꞌ na̱ndi̱koꞌ yuꞌu̱, ña̱ nduuꞌ tu̱ te̱ yivi̱ꞌ.
LUK 17:31 ’Kivi̱ꞌ ja̱a̱nꞌ ndii, naa yo̱o̱ ndieeꞌ xíniꞌ vi̱ꞌe̱ ni̱a̱ ndii, na xkäꞌndi̱a̱ ka̱ ni̱a̱ ti̱xi̱n vi̱ꞌe̱ ni̱a̱ te̱ na̱ꞌi̱n ni̱a̱ ña̱ꞌa̱ ni̱a̱. Te̱ yo̱o̱ ka̱ naá xachuunꞌ nuu̱ꞌ ñu̱ꞌuꞌ ni̱a̱ ndii, na nä̱ndi̱koꞌ ka̱ ni̱a̱ vi̱ꞌe̱ ni̱a̱ te̱ na̱ꞌi̱n ni̱a̱ ña̱ꞌa̱ ni̱a̱.
LUK 17:32 Na̱ka̱ꞌanꞌ ndo̱ꞌ sa̱a̱ ni̱ ndo̱ꞌo̱ ñaꞌ siꞌi Lot, te̱ ni̱ xiꞌi̱ aꞌ.
LUK 17:33 Te̱ yo̱o̱ ka̱ kuni sa̱kakú xiinꞌ miiꞌ mi̱iꞌ ndii, ku̱vi̱ ni̱a̱, ndisu̱ yo̱o̱ ka̱ taxiꞌ kivi̱ꞌ ñu̱u̱ xaꞌa̱ꞌ i̱chiꞌ yuꞌu̱ ndii, na̱ti̱i̱n ni̱a̱ kivi̱ꞌ ñu̱u̱ ña̱ kö̱o̱ꞌ kivi̱ꞌ ndiꞌiꞌ.
LUK 17:34 Kaꞌán i̱ xiinꞌ ndo̱ꞌ ña̱ ñu̱u kivi̱ꞌ ja̱a̱nꞌ ndii, naaꞌ ndieeꞌ uvi̱ ta̱ꞌan ne̱ yivi̱ꞌ kixín ingaꞌ ni̱a̱ nuu̱ꞌ tunꞌ xto̱ ndii, i̱i̱n ni̱a̱ kuꞌu̱n nda̱ꞌaꞌ Ndiosí, te̱ i̱i̱n ni̱a̱ ndoo̱.
LUK 17:35 Te̱ naaꞌ ndikoꞌ ingaꞌ uvi̱ taꞌan ña̱ꞌaꞌ ndii, i̱i̱n aꞌ kuꞌu̱n nda̱ꞌaꞌ Ndiosí, te̱ i̱i̱n aꞌ ndoo̱.
LUK 17:36 Te̱ naaꞌ ñuꞌuꞌ ingaꞌ uvi̱ taꞌan te̱ yivi̱ꞌ xaꞌa̱ꞌ kuꞌu̱ ndii, i̱i̱n ra̱ kuꞌu̱n nda̱ꞌaꞌ Ndiosí, te̱ i̱i̱n ra̱ ndoo̱ ―ni̱ kachi̱ a̱.
LUK 17:37 Sa̱kanꞌ te̱ ni̱ kaꞌa̱n ra̱ xiinꞌ Jesús ndii: ―¿Tákuiꞌe, miiꞌ ko̱o̱ ña̱ kaꞌán u̱nꞌ ja̱a̱nꞌ? ―ni̱ kachi̱ ra̱. Te̱ ni̱ kaꞌa̱n a̱ xiinꞌ ra̱ ndii: ―Sa̱kuuꞌ e̱ꞌ xiní ndii, miiꞌ kanduꞌu̱ꞌ ña̱ teꞌi nakayá ti̱ko̱xií ―ni̱ kachi̱ a̱.
LUK 18:1 Te̱ ni̱ kaꞌa̱n tu̱ Jesús xiinꞌ te̱ nda̱ꞌaꞌ xaꞌa̱ꞌ a̱ i̱i̱n ña̱ kaꞌán ndi̱a̱a̱ te̱ sa̱niaꞌá ña̱ꞌaꞌ a̱ ña̱ kaꞌa̱n te̱ kaꞌa̱n ra̱ xiinꞌ Ndiosí, te̱ ï̱i̱n kuii̱n ra̱
LUK 18:2 kaꞌán a̱ ndii: ―Ni̱ yoo̱ i̱i̱n te̱ xaꞌnú kua̱chi̱ i̱i̱n ñu̱u̱, te̱ ja̱a̱nꞌ ndii, nï̱ xi̱to̱ kaꞌnuꞌ ra̱ Ndiosí, te̱ nï̱ tiinꞌ kaꞌnuꞌ tu̱ ra̱ ne̱ yivi̱ꞌ.
LUK 18:3 Te̱ ñu̱u̱ ja̱a̱nꞌ ni̱ nduꞌu̱ꞌ tu̱ i̱i̱n ñaꞌ kuaa̱nꞌ. Te̱ ñaꞌ ja̱a̱nꞌ ndii, kuaꞌa̱n te̱ kuaꞌa̱n aꞌ miiꞌ nduꞌu̱ꞌ te̱ ja̱a̱nꞌ, te̱ kaꞌán aꞌ xiinꞌ ra̱ ndii: “Tákuiꞌe, sa̱a̱ u̱nꞌ ña̱ va̱ꞌa̱, te̱ kaꞌnu̱ nda̱ku u̱nꞌ kua̱chi̱ xaꞌa̱ꞌ i̱ nuu̱ꞌ te̱ ndasiꞌ yuꞌu̱”, ni̱ kachi̱ aꞌ.
LUK 18:4 Kuaꞌa̱ꞌ va̱ i̱chiꞌ ndii, nï̱ xiinꞌ ra̱ sa̱a̱ ra̱ ña̱ nda̱ku xiinꞌ ñaꞌ ja̱a̱nꞌ, ndisu̱ ni̱ yaꞌa̱ kivi̱ꞌ, te̱ ni̱ xa̱ni̱ni̱ ra̱ xiinꞌ nimá ra̱ ndii: “Tee̱ꞌ ndee xïtoꞌ kaꞌnuꞌ e̱ꞌ Ndiosí, te̱ ni̱ nde̱e̱ tïinꞌ kaꞌnuꞌ tu̱ e̱ ne̱ yivi̱ꞌ,
LUK 18:5 ndisu̱ xaꞌa̱ꞌ a̱ ña̱ kayuꞌuꞌ aꞌ nuu̱ꞌ e̱ꞌ ndii, kaꞌnu̱ nda̱ku e̱ꞌ kua̱chi̱ xaꞌa̱ꞌ aꞌ, ko̱to̱ ka̱ ka̱yu̱ꞌuꞌ te̱ ka̱yu̱ꞌuꞌ ka̱ aꞌ nuu̱ꞌ e̱ꞌ, te̱ sa̱ku̱su̱xanꞌ aꞌ xíniꞌ e̱ꞌ”, ni̱ kachi̱ ra̱ xiinꞌ nimá ra̱ ―ni̱ kachi̱ a̱.
LUK 18:6 Te̱ ni̱ kaꞌa̱n tu̱ xto̱ꞌo̱ e̱ꞌ Jesús ndii: ―Sa̱a̱ kuenta ndo̱ꞌ ña̱ ni̱ kaꞌa̱n te̱ xaꞌnú kua̱chi̱, te̱ xächuunꞌ nda̱ku ja̱a̱nꞌ.
LUK 18:7 Naaꞌ nde̱e̱ te̱ ja̱a̱nꞌ ni̱ xa̱a̱ ña̱ nda̱ku xiinꞌ ñaꞌ kuaa̱nꞌ ja̱a̱nꞌ ndii, sa̱a̱ ka̱ vi̱ꞌ tu̱ yoo tu̱ꞌva̱ yaꞌa̱ ka̱ Ndiosí, te̱ sa̱a̱ a̱ ña̱ nda̱ku xiinꞌ ne̱ ni̱ na̱ka̱xi̱n a̱ xikaꞌ i̱chiꞌ a̱, ne̱ kaꞌán te̱ kaꞌán xiinꞌ a̱ ndu̱viꞌ xiinꞌ ñu̱u. ¿Ñáá tuu ndo̱ꞌ ña̱ chï̱ndi̱e̱eꞌ yachi̱ a̱ ne̱ nduuꞌ kuenta a̱ ja̱a̱nꞌ?
LUK 18:8 Kaꞌán i̱ xiinꞌ ndo̱ꞌ ña̱ yachi̱ va̱ sa̱a̱ Ndiosí ña̱ nda̱ku xiinꞌ ne̱ nduuꞌ kuenta a̱ ja̱a̱nꞌ, ndisu̱ kii̱ꞌ na̱ndi̱koꞌ yuꞌu̱, ña̱ nduuꞌ tu̱ te̱ yivi̱ꞌ ndii, ¿ñáá tuu ndo̱ꞌ ndii, ko̱o̱ kuaꞌa̱ꞌ ka̱ ne̱ i̱ni̱ ku̱ni̱ yuꞌu̱ nuu̱ꞌ ñuꞌuꞌ i̱i̱n yivi̱ꞌ yoꞌoꞌ? ―ni̱ kachi̱ a̱.
LUK 18:9 Te̱ ni̱ kaꞌa̱n Jesús i̱i̱n ña̱ kaꞌán ndi̱a̱a̱ xiinꞌ sa̱va̱ te̱ yivi̱ꞌ, te̱ tuu ña̱ mi̱iꞌ kui̱ti̱ꞌ ra̱ nduuꞌ te̱ xachuunꞌ nda̱ku nuu̱ꞌ Ndiosí, te̱ sandieeꞌ kuiꞌe ra̱ sa̱kuuꞌ tu̱ku̱ ne̱ yivi̱ꞌ, kaꞌán a̱ ndii:
LUK 18:10 ―Untaꞌ ndii, ni̱ xa̱a̱ uvi̱ ta̱ꞌan te̱ yivi̱ꞌ nuu̱ꞌ ki̱ꞌe̱ yu̱kunꞌ kaꞌnuꞌ te̱ kaꞌa̱n ra̱ xiinꞌ Ndiosí. I̱i̱n ra̱ ndii, te̱ fariseo nduuꞌ ra̱. Te̱ i̱nga̱ ra̱ nduuꞌ te̱ kendiaa̱ꞌ ya̱ꞌvi̱ xaꞌa̱ꞌ ñu̱u̱ Roma.
LUK 18:11 Te̱ fariseo ja̱a̱nꞌ ndii, ni̱ xi̱kuii̱n ndi̱chi̱ ra̱, te̱ so̱ꞌo̱ ni̱ kaꞌa̱n ra̱ xiinꞌ Ndiosí xaꞌa̱ꞌ mi̱iꞌ ra̱: “Ndiosí, yuꞌu̱ ndii, taxiꞌ i̱ ña̱ chi̱nda̱ni u̱nꞌ, sa̱kanꞌ ña̱ xïkaꞌ i̱ naa xikaꞌ tu̱ku̱ te̱ yivi̱ꞌ naa kuuꞌ te̱ xakuiꞌnaꞌ, xiinꞌ te̱ xächuunꞌ nda̱ku, xiinꞌ te̱ kumiꞌ musa, xiinꞌ naa kuuꞌ te̱ kaa̱ꞌ, ña̱ nduuꞌ ra̱ te̱ kendiaa̱ꞌ ya̱ꞌvi̱ xaꞌa̱ꞌ ñu̱u̱ Roma.
LUK 18:12 Yuꞌu̱ ndii, xikaꞌ ndi̱ti̱a̱ i̱ uvi̱ i̱chiꞌ i̱ꞌi̱n xi̱mana kuaꞌa̱n, te̱ taxiꞌ i̱ i̱i̱n ña̱ꞌa̱ xaꞌa̱ꞌ i̱ꞌi̱n uxi̱ ña̱ꞌa̱ sa̱kuuꞌ ña̱ kanando i̱ kii̱ꞌ xachuunꞌ i̱”, ni̱ kachi̱ ra̱.
LUK 18:13 Ndisu̱ te̱ kendiaa̱ꞌ ya̱ꞌvi̱ ja̱a̱nꞌ ndii, iinꞌ mi̱iꞌ ra̱ nde̱e̱ ndo̱so̱ꞌ kaꞌán ra̱ xiinꞌ Ndiosí, te̱ ni̱ nde̱e̱ nï̱ nda̱ni̱ꞌi̱ ra̱ nuu̱ꞌ ra̱ ndi̱viꞌ. Süu̱ꞌ ja̱a̱nꞌ ndii kuunꞌ i̱kiꞌ ra̱ ti̱a̱ꞌni̱ ra̱ kaꞌán ra̱ ndii: “Ndiosí, ko̱o̱ kaꞌnuꞌ i̱ni̱ u̱nꞌ xaꞌa̱ꞌ yuꞌu̱, sa̱kanꞌ ña̱ te̱ ndisoꞌ kua̱chi̱ nduuꞌ i̱”, ni̱ kachi̱ ra̱.
LUK 18:14 Te̱ kaꞌán i̱ xiinꞌ ndo̱ꞌ ña̱ kii̱ꞌ kuan nuꞌu̱ te̱ kendiaa̱ꞌ ya̱ꞌvi̱ ja̱a̱nꞌ ndii, xa̱ ni̱ sa̱ndoyoꞌ Ndiosí kua̱chi̱ ra̱ nuu̱ꞌ a̱. Ndisu̱ te̱ fariseo ja̱a̱nꞌ ndii, nï̱ sa̱ndoyoꞌ a̱ kua̱chi̱ ra̱, sa̱kanꞌ ña̱ yo̱o̱ ka̱ xachié xiinꞌ mi̱iꞌ ndii, sa̱nuuꞌ ña̱ꞌaꞌ Ndiosí. Te̱ yo̱o̱ ka̱ sa̱nuuꞌ xiinꞌ mi̱iꞌ ndii, sa̱chié ña̱ꞌaꞌ a̱ ―ni̱ kachi̱ a̱.
LUK 18:15 Ni̱ nde̱kui̱e̱ tu̱ ne̱ yivi̱ꞌ xiinꞌ ne̱ kualiꞌ, te̱ tondi̱a̱ nda̱ꞌaꞌ ña̱ꞌaꞌ Jesús, te̱ sa̱ñuꞌuꞌ ña̱ꞌaꞌ a̱. Te̱ kii̱ꞌ ni̱ xi̱ni̱ te̱ nda̱ꞌaꞌ xaꞌa̱ꞌ a̱ ña̱ ja̱a̱nꞌ ndii, ni̱ xiꞌe̱ ra̱ nuu̱ꞌ ne̱ kua̱xi̱ xiinꞌ ne̱ kualiꞌ ja̱a̱nꞌ.
LUK 18:16 Ndisu̱ ni̱ ka̱na̱ Jesús ne̱ kualiꞌ ja̱a̱nꞌ nuu̱ꞌ a̱. Te̱ ni̱ kaꞌa̱n a̱ xiinꞌ te̱ nda̱ꞌaꞌ xaꞌa̱ꞌ a̱ ndii: ―Ta̱xi̱ ndo̱ꞌ na ki̱xi̱n ne̱ kualiꞌ nuu̱ꞌ i̱, te̱ nä̱ka̱si̱ ña̱ꞌaꞌ ndo̱ꞌ. Kua̱chi̱ ndii xaꞌndia chuunꞌ Ndiosí nimá ne̱ i̱ni̱ xini ña̱ꞌaꞌ nde̱e̱ naa i̱ni̱ ne̱ kualiꞌ kaa̱ꞌ xini ni̱a̱ yu̱vaꞌ siꞌiꞌ ni̱a̱.
LUK 18:17 Ña̱ nda̱ku kaꞌán i̱ xiinꞌ ndo̱ꞌ ndii, yo̱o̱ ka̱ täxiꞌ ka̱ꞌndi̱a̱ chuunꞌ Ndiosí nimá ni̱a̱ nde̱e̱ naa taxiꞌ ne̱ kualiꞌ kaa̱ꞌ xaꞌndia chuunꞌ yu̱vaꞌ siꞌiꞌ ni̱a̱ nuu̱ꞌ ni̱a̱ ndii, kü̱vi̱ ku̱ndu̱u̱ ne̱ ja̱a̱nꞌ kuenta a̱ ne̱ xa̱ xaꞌndia chuunꞌ a̱ nimá ―ni̱ kachi̱ a̱.
LUK 18:18 Te̱ ni̱ nda̱tuꞌu̱nꞌ i̱i̱n te̱ kuuꞌ kaꞌnuꞌ Jesús ndii: ―Tákuiꞌe, ña̱ va̱ꞌa̱ nimá, ¿ndee ña̱ kuní a̱ sa̱a̱ i̱ te̱ na̱ti̱i̱n i̱ kivi̱ꞌ ñu̱u̱ ña̱ kö̱o̱ꞌ kivi̱ꞌ ndiꞌiꞌ? ―ni̱ kachi̱ ra̱.
LUK 18:19 Sa̱kanꞌ te̱ ni̱ nda̱tuꞌu̱nꞌ ña̱ꞌaꞌ Jesús ndii: ―Kii̱ꞌ kaꞌán u̱nꞌ ña̱ ña̱ va̱ꞌa̱ nimá nduuꞌ yuꞌu̱ ndii, ¿ndichun kaꞌán u̱nꞌ ña̱ ja̱a̱nꞌ? Kua̱chi̱ ndii i̱i̱n nda̱a̱ꞌ Ndiosí kui̱ti̱ꞌ nduuꞌ ña̱ va̱ꞌa̱ nimá.
LUK 18:20 Xa̱ xiní u̱nꞌ tu̱ꞌu̱n nde̱iꞌ Ndiosí, ña̱ kaꞌán ndii: “Kümiꞌ u̱nꞌ musa u̱nꞌ. Kä̱ꞌni̱ꞌ u̱nꞌ ne̱ yivi̱ꞌ. Sä̱kuiꞌnaꞌ u̱nꞌ. Käꞌa̱n u̱nꞌ tu̱n vixi̱. Ko̱to̱ kaꞌnuꞌ u̱nꞌ yu̱vaꞌ siꞌiꞌ u̱nꞌ” ―ni̱ kachi̱ Jesús.
LUK 18:21 Sa̱kanꞌ te̱ ni̱ kaꞌa̱n te̱ ja̱a̱nꞌ xiinꞌ Jesús ndii: ―Xa̱ saxinú i̱ sa̱kuuꞌ ña̱ ja̱a̱nꞌ nde̱e̱ kii̱ꞌ nduuꞌ i̱ te̱ sa̱va̱ ―ni̱ kachi̱ ra̱.
LUK 18:22 Te̱ kii̱ꞌ ni̱ xi̱ni̱ so̱ꞌo̱ Jesús ña̱ ni̱ kaꞌa̱n ra̱ ja̱a̱nꞌ, te̱ ni̱ kaꞌa̱n a̱ xiinꞌ ra̱ ndii: ―Ndee i̱i̱n nda̱a̱ꞌ ti̱o̱ꞌ ña̱ꞌa̱ kuní ka̱ sa̱a̱ u̱nꞌ. Xi̱ko̱ꞌ u̱nꞌ sa̱kuuꞌ ña̱ kumiꞌ u̱nꞌ, te̱ ta̱xi̱ u̱nꞌ xu̱ꞌunꞌ a̱ nda̱ꞌaꞌ ne̱ ndaꞌvi kuuꞌ, sa̱kanꞌ te̱ ku̱miꞌ u̱nꞌ ña̱ vikaꞌ ndi̱viꞌ, te̱ ki̱xi̱n u̱nꞌ, te̱ ku̱ndiku̱n u̱nꞌ yuꞌu̱ ―ni̱ kachi̱ a̱.
LUK 18:23 Ndisu̱ kii̱ꞌ ni̱ xi̱ni̱ so̱ꞌo̱ ra̱ ña̱ ja̱a̱nꞌ ndii, ni̱ ku̱suchiꞌ va̱ i̱ni̱ ra̱, sa̱kanꞌ ña̱ te̱ vika̱ꞌ va̱ nduuꞌ ra̱.
LUK 18:24 Te̱ kii̱ꞌ ni̱ xi̱ni̱ Jesús ña̱ ni̱ ku̱ndaꞌvi va̱ kuni te̱ ja̱a̱nꞌ, sa̱kanꞌ te̱ ni̱ kaꞌa̱n a̱ ndii: ―Vixi xa̱va̱ꞌa̱ nuu̱ꞌ ne̱ vika̱ꞌ, te̱ ta̱xi̱ ni̱a̱ ka̱ꞌndi̱a̱ chuunꞌ Ndiosí nimá ni̱a̱.
LUK 18:25 Sa̱kanꞌ ña̱ vixi ka̱ nuu̱ꞌ ne̱ vika̱ꞌ, te̱ ta̱xi̱ ni̱a̱ ka̱ꞌndi̱a̱ chuunꞌ Ndiosí nimá ni̱a̱, nde̱e̱ naa ña̱ kü̱vi̱ tu̱ xkaꞌndi̱a̱ nde̱e̱ i̱i̱n camello yavi̱ xaꞌa̱ꞌ i̱i̱n tiku ―ni̱ kachi̱ a̱.
LUK 18:26 Te̱ ni̱ kaꞌa̱n ne̱ ni̱ xi̱ni̱ so̱ꞌo̱ ña̱ ja̱a̱nꞌ xiinꞌ a̱ ndii: ―Naaꞌ sa̱kanꞌ ndii, ¿yo̱o̱ tu̱ ku̱vi̱ kaku̱ nuu̱ꞌ kua̱chi̱ ni̱a̱? ―ni̱ kachi̱ ni̱a̱.
LUK 18:27 Sa̱kanꞌ te̱ ni̱ kaꞌa̱n a̱ xiinꞌ ni̱a̱ ndii: ―Ne̱ yivi̱ꞌ ndii, kü̱vi̱ sa̱a̱ ni̱a̱ ña̱ ja̱a̱nꞌ, ndisu̱ Ndiosí ndii, ku̱vi̱ sa̱a̱ ña̱ꞌaꞌ a̱ ―ni̱ kachi̱ a̱.
LUK 18:28 Sa̱kanꞌ te̱ ni̱ kaꞌa̱n Pedro xiinꞌ a̱ ndii: ―Tákuiꞌe, ko̱to̱ u̱nꞌ, nduꞌu̱ ndii, ni̱ na̱ko̱o̱ ndu̱ sa̱kuuꞌ ña̱ kumiꞌ ndu̱, te̱ ndikún ndu̱ yoꞌó ―ni̱ kachi̱ ra̱.
LUK 18:29 Sa̱kanꞌ te̱ ni̱ kaꞌa̱n a̱ xiinꞌ te̱ nda̱ꞌaꞌ xaꞌa̱ꞌ a̱ ndii: ―Ña̱ nda̱ku kaꞌán i̱ xiinꞌ ndo̱ꞌ ndii, sa̱kuuꞌ ne̱ yivi̱ꞌ, ne̱ ni̱ na̱ko̱o̱ vi̱ꞌe̱ ni̱a̱, uun yu̱vaꞌ siꞌiꞌ ni̱a̱, uun tiaa̱ taꞌanꞌ ni̱a̱, uun ñaꞌ siꞌi ra̱, uun siꞌe̱ ni̱a̱ xaꞌa̱ꞌ ña̱ kuní ni̱a̱ ka̱ꞌndi̱a̱ chuunꞌ Ndiosí nimá kuaꞌa̱ꞌ ka̱ ne̱ yivi̱ꞌ ndii,
LUK 18:30 sa̱ñuꞌuꞌ kuaꞌa̱ꞌ va̱ ña̱ꞌaꞌ Ndiosí vi̱ti̱n i̱i̱n yivi̱ꞌ yoꞌoꞌ. Te̱ nuu̱ꞌ kuꞌu̱n e̱ꞌ ndii, ta̱xi̱ a̱ kivi̱ꞌ ñu̱u̱ ni̱a̱ ña̱ kö̱o̱ꞌ kivi̱ꞌ ndiꞌiꞌ tu̱ku̱ i̱i̱n yivi̱ꞌ ―ni̱ kachi̱ Jesús xiinꞌ ra̱.
LUK 18:31 Te̱ ni̱ ka̱na̱ siinꞌ Jesús te̱ uxi̱ uvi̱ taꞌan te̱ nda̱ꞌaꞌ xaꞌa̱ꞌ a̱, te̱ ni̱ kaꞌa̱n a̱ xiinꞌ ra̱ ndii: ―Xiní ndo̱ꞌ ña̱ i̱chiꞌ ñu̱u̱ Jerusalén kaaꞌ e̱ꞌ kuaꞌa̱n e̱ꞌ vi̱ti̱n, te̱ i̱kanꞌ xinu̱ sa̱kuuꞌ ña̱ ni̱ ke̱ꞌi̱ te̱ ni̱ kaꞌa̱n tiakú tu̱ꞌu̱n Ndiosí xta̱ꞌanꞌ xaꞌa̱ꞌ yuꞌu̱, ña̱ nduuꞌ tu̱ te̱ yivi̱ꞌ.
LUK 18:32 Kua̱chi̱ ndii sa̱na̱kuaꞌa te̱ yivi̱ꞌ yuꞌu̱ nda̱ꞌaꞌ te̱ tukuꞌ, te̱ sa̱ndi̱e̱e̱ kuiꞌe ra̱ yuꞌu̱, te̱ ka̱ni̱a̱ꞌa tu̱ ra̱ xiinꞌ i̱, te̱ ko̱ndi̱a̱ tiasi̱ꞌi tu̱ ra̱ yuꞌu̱,
LUK 18:33 te̱ su̱ku̱ꞌ yo̱ꞌoꞌ uꞌvi̱ tu̱ ra̱ yuꞌu̱, te̱ ka̱ꞌni̱ꞌ ra̱ yuꞌu̱. Ndisu̱ kivi̱ꞌ ña̱ uni̱ te̱ na̱ti̱a̱ku̱ i̱ ―ni̱ kachi̱ Jesús.
LUK 18:34 Ndisu̱ nde̱e̱ sie nï̱ ku̱nda̱ni̱ te̱ ja̱a̱nꞌ ña̱ ni̱ kaꞌa̱n a̱ xiinꞌ ra̱ ja̱a̱nꞌ, sa̱kanꞌ ña̱ ni̱ yoo̱ si̱ꞌe ña̱ ja̱a̱nꞌ nuu̱ꞌ ra̱, sa̱kanꞌ na nï̱ kundani̱ xa̱chiꞌ ra̱ ña̱ ja̱a̱nꞌ.
LUK 18:35 Te̱ kii̱ꞌ xa̱ kuyatinꞌ Jesús kuaꞌa̱n a̱ ñu̱u̱ Jericó ndii, nduꞌu̱ꞌ i̱i̱n te̱ kuiꞌe ndu̱chiꞌ nuu̱ꞌ yu̱ꞌuꞌ i̱chiꞌ i̱kanꞌ xikán ra̱ li̱muxtan.
LUK 18:36 Te̱ kii̱ꞌ ni̱ xi̱ni̱ so̱ꞌo̱ ra̱ ña̱ kuaꞌa̱ꞌ ne̱ yivi̱ꞌ xkaꞌndíá kuaꞌa̱n ndii, ni̱ nda̱tuꞌu̱nꞌ ra̱ yo̱o̱ nduuꞌ a̱ yoo.
LUK 18:37 Te̱ ni̱ kaꞌa̱n ne̱ yivi̱ꞌ ja̱a̱nꞌ xiinꞌ ra̱ ña̱ Jesús, te̱ ni̱ ki̱e̱e̱ ñu̱u̱ Nazaret, nduuꞌ te̱ xkaꞌndíá kuaꞌa̱n.
LUK 18:38 I̱kanꞌ te̱ ni̱ xa̱ꞌaꞌ ndeꞌí tiꞌeꞌ ra̱ kaꞌán ra̱ ndii: ―Jesús, yoꞌó ña̱ nduuꞌ si̱a̱niꞌ xikaꞌ David, ku̱vi̱ta i̱ni̱ u̱nꞌ xaꞌa̱ꞌ i̱ ―ni̱ kachi̱ ra̱.
LUK 18:39 Te̱ ne̱ yivi̱ꞌ, ne̱ niꞌiꞌ i̱chiꞌ nuu̱ꞌ Jesús kuaꞌa̱n ni̱a̱ ndii, ni̱ xiꞌe̱ ni̱a̱ nuu̱ꞌ ra̱ te̱ ko̱o̱ taxi̱nꞌ yu̱ꞌuꞌ ra̱, ndisu̱ so̱ꞌo̱ tiꞌeꞌ ka̱ kaꞌán ra̱ ndii: ―Yoꞌó, ña̱ nduuꞌ si̱a̱niꞌ xikaꞌ David, ku̱vi̱ta i̱ni̱ u̱nꞌ xaꞌa̱ꞌ i̱ ―ni̱ kachi̱ ra̱.
LUK 18:40 Sa̱kanꞌ te̱ ni̱ xi̱kuii̱n Jesús, te̱ ni̱ kaꞌa̱n chuunꞌ a̱ ña̱ ki̱xi̱n ndi̱a̱ka̱ ña̱ꞌaꞌ ne̱ yivi̱ꞌ nuu̱ꞌ a̱. Te̱ kii̱ꞌ ni̱ xa̱a̱ ra̱ nuu̱ꞌ a̱ ja̱a̱nꞌ, te̱ ni̱ nda̱tuꞌu̱nꞌ ña̱ꞌaꞌ a̱ kaꞌán a̱ ndii:
LUK 18:41 ―¿Ndee ña̱ kuní u̱nꞌ sa̱a̱ i̱ xaꞌa̱ꞌ u̱nꞌ? ―ni̱ kachi̱ a̱. Te̱ ni̱ na̱kui̱i̱n te̱ kuiꞌe ndu̱chiꞌ nuu̱ꞌ ja̱a̱nꞌ ndii: ―Tákuiꞌe, kuní i̱ ndii, na̱ko̱to̱ꞌni̱ i̱ sa̱a̱ u̱nꞌ ―ni̱ kachi̱ ra̱.
LUK 18:42 Sa̱kanꞌ te̱ ni̱ kaꞌa̱n a̱ xiinꞌ ra̱ ndii: ―Na̱ko̱to̱ꞌni̱ u̱nꞌ. Xaꞌa̱ꞌ a̱ ña̱ i̱ni̱ u̱nꞌ xini u̱nꞌ yuꞌu̱ na xa̱ ni̱ nda̱ꞌa̱ u̱nꞌ ―ni̱ kachi̱ a̱.
LUK 18:43 Xa̱kaꞌán e̱ꞌ, te̱ ni̱ nda̱ꞌa̱ ra̱, te̱ ni̱ xa̱ꞌaꞌ ra̱ ndikún ra̱ Jesús xakaꞌnuꞌ ra̱ Ndiosí. Te̱ sa̱kuuꞌ ne̱ ni̱ xi̱ni̱ ña̱ ni̱ nda̱ꞌa̱ te̱ ja̱a̱nꞌ ndii, ni̱ xa̱kaꞌnuꞌ tu̱ ne̱ ja̱a̱nꞌ Ndiosí.
LUK 19:1 Ni̱ nda̱ꞌni̱ Jesús ñu̱u̱ Jericó kii̱ꞌ xkaꞌndíá a̱ kuaꞌa̱n a̱.
LUK 19:2 Te̱ ñu̱u̱ ja̱a̱nꞌ nduꞌu̱ꞌ i̱i̱n te̱ yivi̱ꞌ na̱niꞌ Zaqueo. Te̱ ja̱a̱nꞌ nduuꞌ te̱ xaꞌndia chuunꞌ nuu̱ꞌ te̱ kendiaa̱ꞌ ya̱ꞌvi̱ xaꞌa̱ꞌ ñu̱u̱ Roma, te̱ te̱ vika̱ꞌ va̱ nduuꞌ ra̱.
LUK 19:3 Te̱ ni̱ kuni̱ va̱ ra̱ ku̱ni̱ ra̱ Jesús, ndisu̱ kü̱vi̱ ku̱ni̱ ña̱ꞌaꞌ ra̱, sa̱kanꞌ ña̱ kuaꞌa̱ꞌ va̱ ne̱ yivi̱ꞌ itaꞌ nuu̱ꞌ ra̱, te̱ te̱ chiki̱ nduuꞌ ra̱.
LUK 19:4 Sa̱kanꞌ na ni̱ nda̱va̱ ra̱ ni̱ ki̱ꞌi̱n i̱chiꞌ ra̱, te̱ ni̱ ka̱a̱ ra̱ i̱i̱n i̱tunꞌ ya̱ti̱n i̱kanꞌ te̱ ku̱ni̱ ra̱ Jesús, sa̱kanꞌ ña̱ i̱kanꞌ xtoꞌ xkaꞌndi̱a̱ a̱.
LUK 19:5 Te̱ kii̱ꞌ ni̱ xa̱a̱ Jesús miiꞌ iinꞌ i̱tunꞌ ja̱a̱nꞌ ndii, ni̱ na̱ko̱to̱ a̱ ni̱nu̱, te̱ ni̱ kaꞌa̱n a̱ xiinꞌ ra̱ ndii: ―Zaqueo, kuan nu̱u̱ kii̱ꞌ, sa̱kanꞌ ña̱ kivi̱ꞌ vi̱ti̱n kuní a̱ na̱ndiee̱ꞌ i̱ vi̱ꞌe̱ u̱nꞌ ―ni̱ kachi̱ a̱.
LUK 19:6 Sa̱kanꞌ te̱ ni̱ nu̱u̱ kiꞌi̱ꞌ ra̱, te̱ kuatiaꞌ i̱ni̱ ra̱ kii̱ꞌ nakaꞌ ña̱ꞌaꞌ ra̱ kuaꞌa̱n a̱ vi̱ꞌe̱ ra̱.
LUK 19:7 Te̱ kii̱ꞌ ni̱ xi̱ni̱ ne̱ yivi̱ꞌ ja̱a̱nꞌ ña̱ ni̱ kiꞌvi̱ Jesús vi̱ꞌe̱ Zaqueo ja̱a̱nꞌ ndii, ni̱ xa̱ꞌaꞌ kaꞌán ki̱ni̱ ni̱a̱ xaꞌa̱ꞌ a̱, kaꞌán ni̱a̱ ña̱ ni̱ ndiꞌvi̱ a̱, te̱ na̱ndiee̱ꞌ a̱ vi̱ꞌe̱ i̱i̱n te̱ ndisoꞌ kua̱chi̱.
LUK 19:8 Ni̱ xi̱kuii̱n ndi̱chi̱ Zaqueo, te̱ ni̱ kaꞌa̱n ra̱ xiinꞌ xto̱ꞌo̱ e̱ꞌ ndii: ―Tákuiꞌe, taꞌvi̱ꞌ sa̱va̱ sa̱kuuꞌ ña̱ kumiꞌ i̱ sa̱mani̱ꞌ i̱ ne̱ ndaꞌvi kuuꞌ, te̱ naaꞌ ni̱ xa̱kuiꞌnaꞌ sikiꞌ i̱ ña̱ꞌa̱ yo̱o̱ ka̱ ndii, sa̱na̱ndikoꞌ i̱ ña̱ ja̱a̱nꞌ ku̱miꞌ i̱chiꞌ kuaꞌa̱ꞌ ka̱ a̱ nda̱ꞌaꞌ ni̱a̱ ―ni̱ kachi̱ ra̱.
LUK 19:9 Sa̱kanꞌ te̱ ni̱ kaꞌa̱n a̱ ndii: ―Vi̱ti̱n ni̱ sa̱kakú Ndiosí te̱ yo̱ꞌo̱ꞌ xiinꞌ ne̱ ndieeꞌ vi̱ꞌe̱ ra̱, sa̱kanꞌ ña̱ i̱i̱n si̱a̱niꞌ xikaꞌ Abraham nduuꞌ tu̱ ra̱ xaꞌa̱ꞌ a̱ ña̱ i̱ni̱ ra̱ xini ra̱ Ndiosí nde̱e̱ naa te̱ ja̱a̱nꞌ.
LUK 19:10 Sa̱kanꞌ ña̱ yuꞌu̱, ña̱ nduuꞌ tu̱ te̱ yivi̱ꞌ ndii, ni̱ xa̱a̱ i̱ i̱i̱n yivi̱ꞌ, te̱ na̱ndu̱kuꞌ i̱ ne̱ ni̱ ku̱xikaꞌ nuu̱ꞌ Ndiosí te̱ sa̱kakú ña̱ꞌaꞌ i̱ ―ni̱ kachi̱ a̱.
LUK 19:11 Kii̱ꞌ ndi̱ꞌi̱ ni̱ xi̱ni̱ so̱ꞌo̱ ne̱ yivi̱ꞌ ña̱ ja̱a̱nꞌ, te̱ ni̱ kaꞌa̱n a̱ i̱i̱n ña̱ kaꞌán ndi̱a̱a̱ nuu̱ꞌ ni̱a̱, sa̱kanꞌ ña̱ tuu ni̱a̱ ndii, xaꞌa̱ꞌ a̱ ña̱ xa̱ kuyatinꞌ a̱ kuaꞌa̱n ñu̱u̱ Jerusalén ndii, numi̱ꞌ te̱ xa̱ꞌaꞌ ña̱ ka̱ꞌndi̱a̱ chuunꞌ Ndiosí nuu̱ꞌ ni̱a̱.
LUK 19:12 Sa̱kanꞌ na kuiiꞌ ni̱ kaꞌa̱n a̱ xiinꞌ ni̱a̱ ndii: ―Yoo i̱i̱n tiaa̱ siꞌe̱ i̱i̱n rey, te̱ ja̱a̱nꞌ ndii, ni̱ ke̱ta̱ ra̱ kuaꞌa̱n ra̱ i̱nga̱ ñu̱u̱ te̱ na̱kui̱so̱ chuunꞌ ra̱ te̱ ku̱ndu̱u̱ ra̱ rey, ndi̱ꞌi̱ ja̱a̱nꞌ, te̱ na̱ndi̱koꞌ ra̱ te̱ ka̱ꞌndi̱a̱ chuunꞌ ra̱ nuu̱ꞌ ñu̱u̱ ra̱.
LUK 19:13 Ndisu̱ ña̱ kuní ka̱ kuꞌu̱n ra̱, te̱ ni̱ ka̱na̱ ra̱ uxi̱ taꞌan te̱ xikaꞌ nuuꞌ nuu̱ꞌ ra̱. Te̱ ni̱ ta̱xi̱ ra̱ kuaꞌa̱ꞌ xu̱ꞌunꞌ nda̱ꞌaꞌ i̱ꞌi̱n te̱ ja̱a̱nꞌ. Te̱ ni̱ kaꞌa̱n ra̱ xiinꞌ te̱ ja̱a̱nꞌ ndii: “Sa̱chuunꞌ ndo̱ꞌ xiinꞌ xu̱ꞌunꞌ i̱ yoꞌoꞌ nde̱e̱ na̱ndi̱koꞌ i̱”, ni̱ kachi̱ ra̱.
LUK 19:14 Ndisu̱ ne̱ ñu̱u̱ ra̱ ndii, ndasiꞌ ña̱ꞌaꞌ ni̱a̱, sa̱kanꞌ na ni̱ ti̱a̱nu̱ꞌ ni̱a̱ i̱i̱n ti̱ꞌvi̱ te̱ kun kaꞌa̱n xiinꞌ te̱ sa̱na̱kuisoꞌ chuunꞌ ña̱ꞌaꞌ, te̱ kaꞌa̱n ra̱ xiinꞌ te̱ ja̱a̱nꞌ ndii: “Küní nduꞌu̱ ña̱ ku̱ndu̱u̱ te̱ ja̱a̱nꞌ rey nuu̱ꞌ ndu̱”, ni̱ kachi̱ ra̱.
LUK 19:15 Te̱ ni̱ na̱ndi̱koꞌ te̱ ja̱a̱nꞌ kii̱ꞌ ndi̱ꞌi̱ ni̱ na̱ꞌi̱n chuunꞌ ra̱ ña̱ nduuꞌ ra̱ rey, te̱ ni̱ kaꞌa̱n chuunꞌ ra̱ ña̱ ki̱xi̱n te̱ xikaꞌ nuuꞌ nuu̱ꞌ ra̱ ja̱a̱nꞌ, te̱ ni̱ ta̱xi̱ ra̱ xu̱ꞌunꞌ nda̱ꞌaꞌ, te̱ ku̱nda̱ni̱ ra̱ sa̱a̱ kuuꞌ xu̱ꞌunꞌ ni̱ ka̱nando i̱ꞌi̱n ra̱.
LUK 19:16 Sa̱kanꞌ te̱ ni̱ xa̱a̱ te̱ nu̱uꞌ nuu̱ꞌ ra̱ kaꞌán ra̱ ndii: “Tákuiꞌe, xu̱ꞌunꞌ ña̱ ni̱ ta̱xi̱ u̱nꞌ nda̱ꞌaꞌ i̱ ndii, uxi̱ i̱chiꞌ ka̱ kuuꞌ xu̱ꞌunꞌ ni̱ ka̱nando a̱ ni̱ xa̱a̱ i̱”, ni̱ kachi̱ ra̱.
LUK 19:17 Sa̱kanꞌ te̱ ni̱ kaꞌa̱n rey ja̱a̱nꞌ xiinꞌ ra̱ ndii: “Va̱ꞌa̱ va̱ ni̱ xa̱a̱ u̱nꞌ, i̱i̱n te̱ xikaꞌ nuuꞌ va̱ꞌa̱ nduuꞌ u̱nꞌ. Xaꞌa̱ꞌ a̱ ña̱ ni̱ xa̱chuunꞌ nda̱ku u̱nꞌ xiinꞌ ña̱ sie ndii, sa̱kuisoꞌ chuunꞌ i̱ yoꞌó te̱ ka̱ꞌndi̱a̱ chuunꞌ u̱nꞌ nuu̱ꞌ uxi̱ taꞌan ñu̱u̱”, ni̱ kachi̱ ra̱.
LUK 19:18 Sa̱kanꞌ te̱ ni̱ xa̱a̱ tu̱ku̱ ra̱ nuu̱ꞌ rey ja̱a̱nꞌ kaꞌán ra̱ ndii: “Tákuiꞌe, xu̱ꞌunꞌ ña̱ ni̱ ta̱xi̱ u̱nꞌ nda̱ꞌaꞌ i̱ ndii, uꞌu̱n i̱chiꞌ ka̱ kuuꞌ xu̱ꞌunꞌ ni̱ ka̱nando a̱ ni̱ xa̱a̱ i̱”, ni̱ kachi̱ ra̱.
LUK 19:19 Sa̱kanꞌ te̱ ni̱ kaꞌa̱n rey ja̱a̱nꞌ xiinꞌ ra̱ ndii: “Sa̱kuisoꞌ chuunꞌ tu̱ i̱ yoꞌó te̱ ka̱ꞌndi̱a̱ chuunꞌ u̱nꞌ nuu̱ꞌ uꞌu̱n taꞌan ñu̱u̱”, ni̱ kachi̱ ra̱.
LUK 19:20 Sa̱kanꞌ te̱ ni̱ xa̱a̱ tu̱ i̱nga̱ ra̱ nuu̱ꞌ rey ja̱a̱nꞌ, te̱ ni̱ kaꞌa̱n ra̱ ndii: “Tákuiꞌe, yoꞌoꞌ niꞌiꞌ i̱ xu̱ꞌunꞌ u̱nꞌ, ña̱ ni̱ ta̱xi̱ u̱nꞌ nda̱ꞌaꞌ i̱, ña̱ ni̱ nduꞌu̱ꞌ va̱ꞌa̱ ti̱xi̱n i̱i̱n pein ni̱ xa̱a̱ i̱.
LUK 19:21 Kua̱chi̱ ndii ni̱ yi̱ꞌvi i̱ xi̱ni̱ yoꞌó, sa̱kanꞌ ña̱ i̱i̱n te̱ kuiꞌe̱ va̱ nduuꞌ u̱nꞌ. Te̱ nakaya u̱nꞌ ña̱ꞌa̱ miiꞌ kö̱o̱ꞌ a̱ ni̱ chi̱nduꞌu̱ꞌ u̱nꞌ, te̱ kendiaa̱ꞌ u̱nꞌ ña̱ꞌa̱ miiꞌ nï̱ chi̱ꞌi̱ u̱nꞌ”, ni̱ kachi̱ ra̱.
LUK 19:22 Sa̱kanꞌ te̱ ni̱ kaꞌa̱n rey ja̱a̱nꞌ ndii: “I̱i̱n te̱ xikaꞌ nuuꞌ ni̱a̱ꞌa nduuꞌ u̱nꞌ. Xiinꞌ tu̱ꞌu̱n yu̱ꞌuꞌ mi̱iꞌ u̱nꞌ katunꞌ i̱ yoꞌó. Sa̱kanꞌ ña̱ xiní u̱nꞌ ña̱ i̱i̱n te̱ kuiꞌe̱ va̱ nduuꞌ i̱, te̱ nakaya i̱ ña̱ꞌa̱ miiꞌ kö̱o̱ꞌ a̱ ni̱ chi̱nduꞌu̱ꞌ i̱, te̱ kendiaa̱ꞌ tu̱ i̱ ña̱ꞌa̱ miiꞌ nï̱ chi̱ꞌi̱ i̱.
LUK 19:23 Na sa̱kanꞌ ndii, ¿ndichun na nï̱ chi̱naá u̱nꞌ xu̱ꞌunꞌ i̱ ñaa̱ꞌ miiꞌ taxaꞌa ne̱ yivi̱ꞌ xu̱ꞌunꞌ te̱ na̱ꞌi̱n i̱ e̱ xiinꞌ xata̱ꞌ a̱ kii̱ꞌ na̱ndi̱koꞌ i̱?”, ni̱ kachi̱ ra̱.
LUK 19:24 Sa̱kanꞌ te̱ ni̱ kaꞌa̱n rey ja̱a̱nꞌ xi̱i̱nꞌ te̱ itaꞌ nuu̱ꞌ ra̱ ndii: “Na̱ꞌi̱n ndo̱ꞌ xu̱ꞌunꞌ kaa̱ꞌ nda̱ꞌaꞌ te̱ kaa̱ꞌ, te̱ ta̱xi̱ ndo̱ꞌ a̱ nda̱ꞌaꞌ te̱ kumiꞌ uxi̱ taꞌan a̱”, ni̱ kachi̱ ra̱.
LUK 19:25 Sa̱kanꞌ te̱ ni̱ kaꞌa̱n ra̱ xiinꞌ rey ja̱a̱nꞌ ndii: “Tákuiꞌe, xa̱ kumiꞌ te̱ kaa̱ꞌ uxi̱ taꞌan xu̱ꞌunꞌ”, ni̱ kachi̱ ra̱.
LUK 19:26 Sa̱kanꞌ te̱ ni̱ kaꞌa̱n rey ja̱a̱nꞌ ndii: “Kaꞌán i̱ xiinꞌ ndo̱ꞌ ña̱ yo̱o̱ ka̱ kumiꞌ ña̱ꞌa̱ ndii, na̱ti̱i̱n ka̱ ni̱a̱ a̱, te̱ yo̱o̱ ka̱ kö̱o̱ꞌ a̱ kumiꞌ ndii, nde̱e̱ ña̱ sie ña̱ kumiꞌ ni̱a̱ ki̱e̱e̱ nda̱ꞌaꞌ ni̱a̱.
LUK 19:27 Te̱ ne̱ yivi̱ꞌ, ne̱ kundasiꞌ yuꞌu̱, ne̱ nï̱ kuni̱ ña̱ ku̱ndu̱u̱ i̱ rey nuu̱ꞌ ni̱a̱ ndii, kuaꞌan ndo̱ꞌ, te̱ na̱ka̱ ña̱ꞌaꞌ ndo̱ꞌ, te̱ xaa̱ ni̱a̱ yoꞌoꞌ, te̱ ka̱ꞌni̱ꞌ ña̱ꞌaꞌ ndo̱ꞌ nuu̱ꞌ i̱”, ni̱ kachi̱ ra̱ ―ni̱ kachi̱ Jesús.
LUK 19:28 Te̱ ndi̱ꞌi̱ so̱ꞌo̱ ni̱ kaꞌa̱n Jesús ña̱ ja̱a̱nꞌ, te̱ ni̱ ke̱ta̱ a̱ kuaꞌa̱n ka̱a̱ a̱ ñu̱u̱ Jerusalén xiinꞌ te̱ nda̱ꞌaꞌ xaꞌa̱ꞌ a̱.
LUK 19:29 Te̱ kii̱ꞌ xa̱ kuyatinꞌ Jesús xiinꞌ te̱ nda̱ꞌaꞌ xaꞌa̱ꞌ a̱ ja̱a̱nꞌ ñu̱u̱ Betfagé, xiinꞌ ñu̱u̱ Betania, ña̱ ñuꞌuꞌ ya̱ti̱n xaꞌa̱ꞌ xiki̱ꞌ ña̱ naniꞌ Olivos ndii, i̱kanꞌ te̱ ni̱ ti̱ꞌviꞌ a̱ uvi̱ ta̱ꞌan te̱ ja̱a̱nꞌ
LUK 19:30 kaꞌán a̱ xiinꞌ ra̱ ndii: ―Kuaꞌa̱n ndo̱ꞌ ñu̱u̱ lulu, ña̱ tuviꞌ kanduꞌu̱ꞌ tu̱ku̱ taꞌviꞌ kaa̱ꞌ. Te̱ kii̱ꞌ ko̱ꞌni̱ ndo̱ꞌ kuaꞌa̱n ndo̱ꞌ ñu̱u̱ kaa̱ꞌ ndii, ku̱ni̱ ndo̱ꞌ tiín i̱i̱n mburru, tiꞌ saka̱nꞌ xinú. Tiꞌ ja̱a̱nꞌ ndii, nde̱e̱ i̱i̱n ne̱ yivi̱ꞌ tïa̱ꞌan ku̱nduꞌu̱ꞌ xata̱ꞌ riꞌ. Nda̱xinꞌ ndo̱ꞌ riꞌ, te̱ ki̱xi̱n ndo̱ꞌ xiinꞌ riꞌ yoꞌoꞌ.
LUK 19:31 Te̱ naaꞌ nda̱tuꞌu̱nꞌ yo̱o̱ ka̱ ndoꞌó ndii: “¿Ndichun na ndaxinꞌ ndo̱ꞌ mburru ñaa̱ꞌ?”, kaꞌa̱n ndo̱ꞌ xiinꞌ ni̱a̱ ndii: “Nuu̱ꞌ xto̱ꞌo̱ e̱ꞌ kuní riꞌ i̱i̱n xaꞌaꞌ”, kachi̱ ndo̱ꞌ ―ni̱ kachi̱ a̱.
LUK 19:32 Sa̱kanꞌ te̱ ni̱ ki̱e̱e̱ te̱ ja̱a̱nꞌ kuaꞌa̱n ra̱ te̱ ndu̱kuꞌ ra̱ riꞌ, te̱ ni̱ xi̱ni̱ ra̱ riꞌ sa̱a̱ niiꞌ ni̱ kaꞌa̱n Jesús xiinꞌ ra̱.
LUK 19:33 Te̱ kii̱ꞌ itaꞌ ra̱ ndaxinꞌ ra̱ riꞌ ndii, ni̱ kaꞌa̱n ne̱ xiinꞌ sana̱ riꞌ xiinꞌ ra̱ ndii: ―¿Ndichun ndaxinꞌ ndo̱ꞌ mburru sie ñaa̱ꞌ? ―ni̱ kachi̱ ni̱a̱.
LUK 19:34 Sa̱kanꞌ te̱ ni̱ kaꞌa̱n ra̱ xiinꞌ ne̱ ja̱a̱nꞌ ndii: ―Ndaxinꞌ ndu̱ riꞌ sa̱kanꞌ ña̱ nuu̱ꞌ xto̱ꞌo̱ e̱ꞌ kuní riꞌ i̱i̱n xaꞌaꞌ ―ni̱ kachi̱ ra̱.
LUK 19:35 Sa̱kanꞌ te̱ kuaꞌa̱n ra̱ xiinꞌ riꞌ miiꞌ iinꞌ Jesús, te̱ ni̱ ta̱ndi̱e̱e̱ ra̱ toto̱ ña̱ tití ra̱ xata̱ꞌ riꞌ. Te̱ ni̱ sa̱kaaꞌ ña̱ꞌaꞌ ra̱ xata̱ꞌ riꞌ.
LUK 19:36 Te̱ kii̱ꞌ kuaꞌa̱n Jesús yoso̱ꞌ a̱ mburru ja̱a̱nꞌ ndii, xakin ne̱ yivi̱ꞌ toto̱ ña̱ ndisoꞌ ni̱a̱ i̱chiꞌ miiꞌ xkaꞌndíá a̱ kuaꞌa̱n a̱ ja̱a̱nꞌ.
LUK 19:37 Te̱ kii̱ꞌ xa̱ kuyatinꞌ ni̱a̱ miiꞌ nakuitaá i̱chiꞌ ña̱ kuaꞌa̱n xiki̱ꞌ ña̱ na̱niꞌ Olivos ja̱a̱nꞌ ndii, sa̱kuuꞌ ne̱ yivi̱ꞌ kuaꞌa̱ꞌ ne̱ ndikún i̱chiꞌ a̱ ja̱a̱nꞌ ndii, ni̱ xa̱ꞌaꞌ kuaaꞌ tiꞌeꞌ sii̱ꞌ ni̱a̱, te̱ xakaꞌnuꞌ tu̱ ni̱a̱ Ndiosí xaꞌa̱ꞌ sa̱kuuꞌ chu̱u̱n kaꞌnuꞌ kooꞌ chukuuꞌ ña̱ ni̱ xi̱ni̱ ni̱a̱ xaaꞌ Jesús
LUK 19:38 kaꞌán ni̱a̱ ndii: ―¡Sañuꞌuꞌ va̱ xto̱ꞌo̱ e̱ꞌ ña̱ kua̱xi̱ kuenta a̱ kaa̱ꞌ, ña̱ nduuꞌ ña̱ xaꞌndia chuunꞌ nuu̱ꞌ e̱ꞌ, te̱ taxiꞌ a̱ nde̱e̱ ndi̱viꞌ ña̱ yoo e̱ꞌ ña̱ mani̱ꞌ xiinꞌ a̱! ¡Na na̱ti̱i̱n Ndiosí, ña̱ nduꞌu̱ꞌ ndi̱e̱nu̱, ña̱ xakaꞌnuꞌ ña̱ꞌaꞌ e̱ꞌ! ―ni̱ kachi̱ ni̱a̱.
LUK 19:39 Sa̱kanꞌ te̱ ni̱ kaꞌa̱n sa̱va̱ te̱ fariseo, te̱ kaꞌni̱ te̱i̱n ne̱ yivi̱ꞌ ja̱a̱nꞌ, xiinꞌ Jesús ndii: ―Tákuiꞌe, ka̱siꞌe̱ u̱nꞌ nuu̱ꞌ ne̱ ndikún i̱chiꞌ u̱nꞌ kaa̱ꞌ te̱ käꞌa̱n ni̱a̱ ña̱ ja̱a̱nꞌ ―ni̱ kachi̱ ra̱.
LUK 19:40 Sa̱kanꞌ te̱ ni̱ kaꞌa̱n Jesús xiinꞌ ra̱ ndii: ―Kaꞌán i̱ xiinꞌ ndo̱ꞌ ña̱ naaꞌ ko̱o̱ taxi̱nꞌ yu̱ꞌuꞌ ne̱ kaa̱ꞌ ndii, xa̱ꞌaꞌ yuu̱ꞌ kua̱aꞌ tiꞌeꞌ a̱ ña̱ kaꞌán ne̱ kaa̱ꞌ ―ni̱ kachi̱ a̱.
LUK 19:41 Te̱ kii̱ꞌ ni̱ ku̱ya̱ti̱n kuii ka̱ Jesús ñu̱u̱ Jerusalén, te̱ ni̱ xi̱ni̱ a̱ naá ñu̱u̱ ja̱a̱nꞌ ndii, ni̱ xa̱ku̱ a̱ xaꞌa̱ꞌ a̱
LUK 19:42 kaꞌán a̱ ndii: ―Ndoꞌó, ne̱ ndieeꞌ ñu̱u̱ Jerusalén, sa̱a̱ ka̱ vi̱ꞌ kuní yuꞌu̱ ña̱ ku̱nda̱ni̱ ndo̱ꞌ kivi̱ꞌ vi̱ti̱n sa̱a̱ sa̱a̱ ndo̱ꞌ, te̱ ko̱o̱ ña̱ mani̱ꞌ nimá ndo̱ꞌ. Ndisu̱ yoo si̱ꞌe ña̱ ja̱a̱nꞌ nuu̱ꞌ ndo̱ꞌ vi̱ti̱n.
LUK 19:43 Sa̱kanꞌ ña̱ xaa̱ kivi̱ꞌ ña̱ ki̱xi̱n te̱ ndasiꞌ taꞌanꞌ xiinꞌ ndo̱ꞌ, te̱ ka̱sa̱ꞌa̱ ra̱ nama̱ sa̱a̱ xinundu̱u̱ ñu̱u̱ ndo̱ꞌ, te̱ ku̱nu̱ndu̱u̱ ra̱ ndoꞌó, te̱ na̱ka̱si̱ ra̱ ndoꞌó ka̱niiꞌ xaanꞌ,
LUK 19:44 te̱ sa̱nduxín ra̱ ñu̱u̱ ndo̱ꞌ, te̱ ka̱ꞌni̱ꞌ ra̱ ndoꞌó xiinꞌ siꞌe̱ ndo̱ꞌ, te̱ nde̱e̱ i̱i̱n yuu̱ꞌ ñu̱u̱ ndo̱ꞌ kü̱to̱to̱ taꞌanꞌ ka̱, sa̱kanꞌ ña̱ nï̱ kuni̱ ndo̱ꞌ na̱ku̱ni̱ ndo̱ꞌ kivi̱ꞌ ña̱ ni̱ ki̱xi̱n Ndiosí te̱ sa̱kakú a̱ ndoꞌó ―ni̱ kachi̱ Jesús.
LUK 19:45 Te̱ ni̱ nda̱ꞌni̱ Jesús nuu̱ꞌ ki̱ꞌe̱ yu̱kunꞌ kaꞌnuꞌ, te̱ ni̱ xa̱ꞌaꞌ a̱ taxiꞌ uꞌvi̱ a̱ ne̱ xiko̱ꞌ ña̱ꞌa̱ xiinꞌ ne̱ sata̱ꞌ nuu̱ꞌ ki̱ꞌe̱ ja̱a̱nꞌ.
LUK 19:46 Te̱ ni̱ kaꞌa̱n a̱ xiinꞌ ni̱a̱ ndii: ―Yoso̱ꞌ a̱ nuu̱ꞌ tu̱tu̱ Ndiosí miiꞌ kaꞌán a̱ ndii: “Vi̱ꞌe̱ i̱ ndii, i̱i̱n xaanꞌ miiꞌ ndatuꞌunꞌ ne̱ yivi̱ꞌ xi̱i̱nꞌ i̱ nduuꞌ a̱”, kachi a̱. Ndisu̱ ndoꞌó ndii, xa̱ ni̱ nda̱sa̱ndu̱u̱ ndo̱ꞌ a̱ vi̱ꞌe̱ ne̱ kuiꞌna̱ꞌ ―ni̱ kachi̱ a̱.
LUK 19:47 Te̱ i̱ꞌi̱n kivi̱ꞌ kuaꞌa̱n saniaꞌá Jesús ne̱ yivi̱ꞌ nuu̱ꞌ ki̱ꞌe̱ yu̱kunꞌ ja̱a̱nꞌ. Te̱ sutu̱ kuuꞌ nu̱uꞌ, xiinꞌ te̱ saniaꞌá tu̱ꞌu̱n nde̱iꞌ Ndiosí, xiinꞌ te̱ xi̱xa̱ nuu̱ꞌ ñu̱u̱ ja̱a̱nꞌ ndii, xikaꞌ ra̱ kuni ka̱ꞌni̱ꞌ ña̱ꞌaꞌ ra̱.
LUK 19:48 Ndisu̱ kö̱o̱ꞌ a̱ ni̱ ku̱vi̱ sa̱a̱ ra̱ xiinꞌ a̱, sa̱kanꞌ ña̱ sa̱kuuꞌ ne̱ yivi̱ꞌ ndieeꞌ xini so̱ꞌo̱ ña̱ saniaꞌá ña̱ꞌaꞌ a̱.
LUK 20:1 Untaꞌ kii̱ꞌ iinꞌ Jesús saniaꞌá a̱ ne̱ yivi̱ꞌ nuu̱ꞌ ki̱ꞌe̱ yu̱kunꞌ kaꞌnuꞌ kaꞌán ndo̱so̱ꞌ a̱ tu̱ꞌu̱n va̱ꞌa̱ ndii, ni̱ nde̱kui̱e̱ sutu̱ kuuꞌ nu̱uꞌ, xiinꞌ te̱ saniaꞌá tu̱ꞌu̱n nde̱iꞌ Ndiosí, xiinꞌ te̱ xi̱xa̱ nuu̱ꞌ ñu̱u̱ ja̱a̱nꞌ,
LUK 20:2 te̱ ni̱ nda̱tuꞌu̱nꞌ ña̱ꞌaꞌ ra̱ ndii: ―Kaꞌa̱n u̱nꞌ xiinꞌ ndu̱. ¿Yo̱o̱ ni̱ ta̱xi̱ ndi̱e̱e̱ꞌ nuu̱ꞌ u̱nꞌ te̱ xaaꞌ u̱nꞌ ña̱ xaaꞌ u̱nꞌ? ¿Yo̱o̱ ni̱ sa̱kuisoꞌ chuunꞌ yoꞌó? ―ni̱ kachi̱ ra̱.
LUK 20:3 Sa̱kanꞌ te̱ ni̱ kaꞌa̱n a̱ xiinꞌ ra̱ ndii: ―Nda̱tuꞌu̱nꞌ tu̱ yuꞌu̱ ndoꞌó i̱i̱n ña̱ꞌa̱, te̱ kuní i̱ ña̱ na̱kui̱i̱n ndo̱ꞌ a̱.
LUK 20:4 ¿Yo̱o̱ ni̱ sa̱kuisoꞌ chuunꞌ Juan, te̱ ni̱ sa̱kuchiꞌ ra̱ ne̱ yivi̱ꞌ kuenta Ndiosí? ¿Ñáá Ndiosí ni̱ sa̱kuisoꞌ chuunꞌ ña̱ꞌaꞌ, uun ñáá te̱ yivi̱ꞌ ni̱ sa̱kuisoꞌ chuunꞌ ña̱ꞌaꞌ? ―ni̱ kachi̱ a̱.
LUK 20:5 Te̱ ni̱ nda̱tuꞌunꞌ xiinꞌ taꞌanꞌ ra̱ ndii: ―¿Ndee ña̱ ku̱vi̱ kaꞌa̱n e̱ꞌ? Naaꞌ kaꞌa̱n e̱ꞌ ña̱ Ndiosí ni̱ sa̱kuisoꞌ chuunꞌ ña̱ꞌaꞌ ndii, kaꞌa̱n ra̱ xiinꞌ e̱ꞌ ndii: “¿Ndichun na nï̱ ka̱ndi̱xaꞌ ña̱ꞌaꞌ ndo̱ꞌ?”
LUK 20:6 Te̱ naaꞌ kaꞌa̱n e̱ꞌ ña̱ te̱ yivi̱ꞌ ni̱ sa̱kuisoꞌ chuunꞌ ña̱ꞌaꞌ ndii, i̱yo̱ ka̱ꞌni̱ꞌ sa̱kuuꞌ ne̱ yivi̱ꞌ kaa̱ꞌ yooꞌ xiinꞌ yuu̱ꞌ. Kua̱chi̱ ndii xiní kaxiꞌ ni̱a̱ ña̱ te̱ ni̱ kaꞌa̱n tiakú tu̱ꞌu̱n Ndiosí ni̱ nduu̱ ra̱ ―kachi ra̱.
LUK 20:7 Te̱ ni̱ kaꞌa̱n ra̱ xiinꞌ Jesús ndii: ―Xïní ndu̱ yo̱o̱ ―ni̱ kachi̱ ra̱.
LUK 20:8 Te̱ ni̱ kaꞌa̱n ka̱ Jesús xiinꞌ ra̱ ndii: ―Sa̱kanꞌ tu̱ yuꞌu̱ ndii, käꞌa̱n i̱ xiinꞌ ndo̱ꞌ yo̱o̱ ni̱ ta̱xi̱ ndi̱e̱e̱ꞌ i̱ te̱ xaaꞌ i̱ ña̱ kaa̱ꞌ ―ni̱ kachi̱ a̱.
LUK 20:9 Te̱ ni̱ xa̱ꞌaꞌ Jesús kaꞌán a̱ nuu̱ꞌ ne̱ yivi̱ꞌ ja̱a̱nꞌ i̱i̱n ña̱ kaꞌán ndi̱a̱a̱ ndii: ―I̱i̱n te̱ xiinꞌ ñu̱ꞌuꞌ ndii, ni̱ chi̱ꞌi̱ ra̱ kuaꞌa̱ꞌ yo̱ꞌoꞌ uva, te̱ ni̱ ndu̱kuꞌ ra̱ te̱ tatú, te̱ ko̱to̱ ña̱ ja̱a̱nꞌ, te̱ ni̱ ke̱ta̱ ra̱ kuaꞌa̱n ra̱ tu̱ku̱ ñu̱ꞌuꞌ kiꞌinꞌ kuiya̱.
LUK 20:10 Te̱ kii̱ꞌ ni̱ xa̱a̱ kivi̱ꞌ ña̱ ni̱ na̱kui̱xa̱ nduu̱ꞌ uva ja̱a̱nꞌ ndii, ni̱ ti̱ꞌviꞌ ra̱ i̱i̱n te̱ xikaꞌ nuuꞌ nuu̱ꞌ ra̱, te̱ kun na̱so̱ te̱ ja̱a̱nꞌ chaaꞌ uva ña̱ ndoo̱ nda̱ꞌaꞌ te̱ xiinꞌ ñu̱ꞌuꞌ ja̱a̱nꞌ. Ndisu̱ kii̱ꞌ ni̱ xa̱a̱ te̱ xikaꞌ nuuꞌ ja̱a̱nꞌ ndii, ni̱ ti̱i̱n ña̱ꞌaꞌ te̱ tatú ja̱a̱nꞌ, te̱ ni̱ ka̱ni̱ uꞌvi̱ ña̱ꞌaꞌ ra̱, te̱ ni̱ sa̱na̱ndikoꞌ nda̱ꞌaꞌ xikoꞌ ña̱ꞌaꞌ ra̱.
LUK 20:11 Te̱ ni̱ ti̱ꞌviꞌ tukuuꞌ ra̱ i̱nga̱ te̱ xikaꞌ nuuꞌ nuu̱ꞌ ra̱ miiꞌ ñuꞌuꞌ te̱ tatú ja̱a̱nꞌ, ndisu̱ te̱ tatú ja̱a̱nꞌ ndii, ni̱ ka̱ni̱ tu̱ ra̱ te̱ ja̱a̱nꞌ, te̱ mi̱iꞌ va̱ ni̱ ku̱u̱ ra̱ xiinꞌ ra̱, te̱ ni̱ sa̱na̱ndikoꞌ nda̱ꞌaꞌ xikoꞌ ña̱ꞌaꞌ ra̱.
LUK 20:12 Te̱ ni̱ ti̱ꞌviꞌ tukuuꞌ ra̱ i̱nga̱ te̱ xikaꞌ nuuꞌ nuu̱ꞌ ra̱ miiꞌ ñuꞌuꞌ te̱ tatú ja̱a̱nꞌ, ndisu̱ ni̱ ka̱ni̱ tu̱ ra̱ te̱ ja̱a̱nꞌ, te̱ ni̱ xta̱ꞌniꞌ tu̱ ña̱ꞌaꞌ ra̱ nuu̱ꞌ ñu̱ꞌuꞌ ja̱a̱nꞌ.
LUK 20:13 ’Sa̱kanꞌ te̱ ni̱ kaꞌa̱n te̱ xiinꞌ ñu̱ꞌuꞌ ja̱a̱nꞌ xiinꞌ nimá ra̱ ndii: “¿Ndee ña̱ sa̱a̱ e̱ꞌ vi̱ti̱n? Aan, xa̱ xiní i̱ ndee ña̱ sa̱a̱ e̱ꞌ. Ti̱ꞌviꞌ e̱ꞌ siꞌe̱ e̱ꞌ, te̱ ndani̱ va̱ꞌa̱ e̱ꞌ. Kuainꞌ te̱ ko̱to̱ kaꞌnuꞌ ña̱ꞌaꞌ ra̱ kii̱ꞌ ku̱ni̱ ña̱ꞌaꞌ ra̱”, ni̱ kachi̱ ra̱ xiinꞌ nimá ra̱.
LUK 20:14 Ndisu̱ ni̱ kaꞌa̱n xiinꞌ taꞌanꞌ te̱ tatú ja̱a̱nꞌ kii̱ꞌ ni̱ xi̱ni̱ ra̱ kua̱xi̱ te̱ ja̱a̱nꞌ ndii: “Te̱ kaa̱ꞌ na̱ndu̱u̱ te̱ xiinꞌ ñu̱ꞌuꞌ yoꞌoꞌ kii̱ꞌ ku̱vi̱ yu̱vaꞌ ra̱. Toꞌo̱ꞌ ndo̱ꞌ, te̱ ka̱ꞌni̱ꞌ e̱ꞌ ra̱, te̱ sa̱kanꞌ na̱ndu̱u̱ yooꞌ te̱ xiinꞌ ñu̱ꞌuꞌ yoꞌoꞌ”, ni̱ kachi̱ ra̱.
LUK 20:15 Sa̱kanꞌ te̱ ni̱ ti̱i̱n ña̱ꞌaꞌ ra̱ xta̱ꞌniꞌ ra̱ xaꞌa̱ꞌ uva ja̱a̱nꞌ, te̱ ni̱ xa̱ꞌni̱ꞌ ña̱ꞌaꞌ ra̱. ¿Ndee ña̱ tuu ndoꞌó sa̱a̱ te̱ xiinꞌ ña̱ꞌa̱ yo̱ꞌo̱ꞌ uva ja̱a̱nꞌ xiinꞌ te̱ tatú ja̱a̱nꞌ?
LUK 20:16 Ki̱xi̱n ra̱, te̱ ka̱ꞌni̱ꞌ ra̱ sa̱kuuꞌ te̱ tatú ja̱a̱nꞌ, te̱ ta̱xi̱ ra̱ yo̱ꞌoꞌ uva ja̱a̱nꞌ nda̱ꞌaꞌ tu̱ku̱ te̱ yivi̱ꞌ ―ni̱ kachi̱ a̱. Te̱ ni̱ kaꞌa̱n sa̱kuuꞌ ne̱ yivi̱ꞌ kii̱ꞌ ni̱ xi̱ni̱ so̱ꞌo̱ ni̱a̱ ña̱ ja̱a̱nꞌ ndii: ―Nde̱e̱ i̱i̱n kivi̱ꞌ sä̱a̱ Ndiosí sa̱kanꞌ ―ni̱ kachi̱ ni̱a̱.
LUK 20:17 Te̱ ni̱ na̱ko̱to̱ꞌni̱ Jesús nuu̱ꞌ ni̱a̱, te̱ ni̱ kaꞌa̱n a̱ ndii: ―Na sa̱kanꞌ ndii, ¿ñáá tïa̱ꞌan ku̱nda̱ni̱ ndo̱ꞌ ndee ña̱ kuni kachi̱ ña̱ yoso̱ꞌ nuu̱ꞌ tu̱tu̱ Ndiosí miiꞌ kaꞌán a̱ ndii? Yuu̱ꞌ, ña̱ nï̱ xta̱ni̱ te̱ xaꞌa vi̱ꞌe̱ ndii, ña̱ ja̱a̱nꞌ ni̱ na̱ndu̱u̱ yuu̱ꞌ kuuꞌ nu̱uꞌ xaꞌa̱ꞌ xiki̱ꞌ vi̱ꞌe̱.
LUK 20:18 Te̱ yo̱o̱ ka̱ na̱ma̱ xata̱ꞌ yuu̱ꞌ ja̱a̱nꞌ ndii, kaꞌnu̱ ña̱ꞌaꞌ a̱. Ndisu̱ yo̱o̱ ka̱ xata̱ꞌ na̱ma̱ yuu̱ꞌ ja̱a̱nꞌ ndii, sa̱kuachiꞌ xiꞌe̱ xa̱chiꞌ ña̱ꞌaꞌ a̱ ―ni̱ kachi̱ a̱.
LUK 20:19 Te̱ sutu̱ kuuꞌ nu̱uꞌ xiinꞌ te̱ saniaꞌá tu̱ꞌu̱n nde̱iꞌ Ndiosí ndii, xa̱ hora sa̱kanꞌ ni̱ xika̱ ra̱ ti̱i̱n ra̱ Jesús, sa̱kanꞌ ña̱ ni̱ ku̱nda̱ni̱ ra̱ ña̱ ni̱ ti̱i̱n kua̱chi̱ ña̱ꞌaꞌ a̱ xiinꞌ ña̱ kaꞌán ndi̱a̱a̱ ja̱a̱nꞌ. Ndisu̱ nï̱ ku̱vi̱ sa̱a̱ ra̱ ña̱ ja̱a̱nꞌ xaꞌa̱ꞌ a̱ ña̱ yiꞌvi ra̱ ne̱ yivi̱ꞌ.
LUK 20:20 Sa̱kanꞌ te̱ ni̱ ti̱ꞌviꞌ ra̱ sa̱va̱ te̱ xitoꞌ maña, te̱ xakuuꞌ ña̱ nduuꞌ ra̱ te̱ xachuunꞌ nda̱ku, te̱ ku̱vi̱ ko̱to̱ kua̱ꞌa̱ ra̱ Jesús xiinꞌ tu̱ꞌu̱n yu̱ꞌuꞌ a̱, te̱ xiinꞌ ña̱ ja̱a̱nꞌ ku̱vi̱ sa̱na̱kuaꞌa ña̱ꞌaꞌ ra̱ nda̱ꞌaꞌ te̱ xaꞌndia chuunꞌ ñu̱u̱ Roma.
LUK 20:21 Te̱ ni̱ kaꞌa̱n te̱ xitoꞌ maña ja̱a̱nꞌ xiinꞌ a̱ ndii: ―Tákuiꞌe, xiní ndu̱ ña̱ ña̱ nda̱ku kui̱ti̱ꞌ kaꞌán u̱nꞌ, te̱ kuän yiꞌvi u̱nꞌ ña̱ kaꞌán ne̱ yivi̱ꞌ xaꞌa̱ꞌ u̱nꞌ, sa̱kanꞌ ña̱ näkaxin u̱nꞌ ne̱ yivi̱ꞌ. Süu̱ꞌ ja̱a̱nꞌ ndii saniaꞌá u̱nꞌ i̱chiꞌ Ndiosí xiinꞌ ña̱ ndi̱xa̱ kui̱ti̱ꞌ.
LUK 20:22 Xaꞌa̱ꞌ a̱ ja̱a̱nꞌ na kuiiꞌ kaꞌa̱n xiinꞌ ndu̱: ¿ñáá va̱ꞌa̱ yoo a̱ ña̱ cha̱ꞌvi̱ e̱ꞌ César, te̱ xaꞌndia chuunꞌ ñu̱u̱ Roma, xu̱ꞌunꞌ yoo̱ꞌ uun ñáá vä̱ꞌa̱ yoo a̱? ―ni̱ kachi̱ ra̱.
LUK 20:23 Ndisu̱ Jesús ndii, ni̱ xi̱ni̱ a̱ ña̱ ni̱a̱ꞌa, ña̱ chituní te̱ ja̱a̱nꞌ, sa̱kanꞌ na ni̱ kaꞌa̱n a̱ xiinꞌ ra̱ ndii:
LUK 20:24 ―Ta̱xi̱ ndo̱ꞌ na ko̱to̱ i̱ i̱i̱n xu̱ꞌunꞌ yoo̱ꞌ ja̱a̱nꞌ ―ni̱ kachi̱ a̱. Te̱ ni̱ ta̱xi̱ ra̱ i̱i̱n xu̱ꞌunꞌ nda̱ꞌaꞌ a̱, te̱ ni̱ kaꞌa̱n a̱ xiinꞌ ra̱ ndii: ―¿Yo̱o̱ nuu̱ꞌ nduuꞌ ña̱ ni̱ ni̱a̱ni̱a̱ xata̱ꞌ xu̱ꞌunꞌ yoꞌoꞌ, te̱ yo̱o̱ kivi̱ꞌ yoso̱ꞌ xata̱ꞌ a̱? ―ni̱ kachi̱ a̱. Te̱ ni̱ kaꞌa̱n ra̱ ndii: ―Nuu̱ꞌ César, te̱ xaꞌndia chuunꞌ ñu̱u̱ Roma xiinꞌ kivi̱ꞌ ra̱ nduuꞌ a̱ ―ni̱ kachi̱ ra̱.
LUK 20:25 Sa̱kanꞌ te̱ ni̱ kaꞌa̱n a̱ xiinꞌ ra̱ ndii: ―Xaꞌa̱ꞌ a̱ ja̱a̱nꞌ na kuiiꞌ ta̱xi̱ e̱ꞌ nda̱ꞌaꞌ César ña̱ nduuꞌ ña̱ꞌa̱ César, te̱ nda̱ꞌaꞌ Ndiosí na ta̱xi̱ e̱ꞌ ña̱ nduuꞌ ña̱ꞌa̱ Ndiosí ―ni̱ kachi̱ a̱.
LUK 20:26 Te̱ nï̱ ku̱vi̱ sa̱namaꞌ ña̱ꞌaꞌ ra̱ xiinꞌ nde̱e̱ i̱i̱n tu̱ꞌu̱n yu̱ꞌuꞌ a̱ nuu̱ꞌ ne̱ yivi̱ꞌ ja̱a̱nꞌ, te̱ ni̱ na̱nda̱ni̱ va̱ ra̱ xaꞌa̱ꞌ ña̱ ni̱ kaꞌa̱n a̱ ña̱ ja̱a̱nꞌ, te̱ ni̱ xkoo̱ taxi̱nꞌ yu̱ꞌuꞌ ra̱.
LUK 20:27 Sa̱kanꞌ te̱ ni̱ ki̱xi̱n sa̱va̱ te̱ saduceo nuu̱ꞌ Jesús. Te̱ ja̱a̱nꞌ ndii, kändixaꞌ ra̱ ña̱ natiaku ne̱ yivi̱ꞌ kii̱ꞌ xiꞌí ni̱a̱. Sa̱kanꞌ na kuiiꞌ ni̱ nda̱tuꞌu̱nꞌ ña̱ꞌaꞌ ra̱ ndii:
LUK 20:28 ―Tákuiꞌe, yoso̱ꞌ ña̱ ni̱ ke̱ꞌi̱ Moisés miiꞌ kaꞌán ra̱ xiinꞌ e̱ꞌ ña̱ naaꞌ ni̱ xiꞌi̱ ña̱ni̱ i̱i̱n te̱ yivi̱ꞌ, te̱ kö̱o̱ꞌ siꞌe̱ ra̱ ni̱ yoo̱ xiinꞌ ñaꞌ siꞌiꞌ ra̱ ndii, ña̱ni̱ ra̱ kuní a̱ tu̱ndaꞌa̱ꞌ xiinꞌ ñaꞌ ja̱a̱nꞌ te̱ ko̱o̱ siꞌe̱ ra̱ xiinꞌ aꞌ. Te̱ siꞌe̱ ra̱ ja̱a̱nꞌ na̱ndu̱u̱ nde̱e̱ naa siꞌe̱ ña̱ni̱ ra̱, te̱ ni̱ xiꞌi̱ ja̱a̱nꞌ.
LUK 20:29 Va̱ꞌa̱, untaꞌ ndii, ni̱ yoo̱ uxa̱ taꞌan ña̱ni̱. Te̱ ni̱ tu̱ndaꞌa̱ꞌ te̱ nu̱uꞌ, ndisu̱ ni̱ xiꞌi̱ ra̱ ña̱ kuní ka̱ ko̱o̱ siꞌe̱ ra̱ xiinꞌ ñaꞌ siꞌiꞌ ra̱.
LUK 20:30 Sa̱kanꞌ te̱ ni̱ tu̱ndaꞌa̱ꞌ ña̱ni̱ ra̱, te̱ uvi̱, xiinꞌ ñaꞌ ja̱a̱nꞌ. Ndisu̱ ni̱ xiꞌi̱ tu̱ te̱ ja̱a̱nꞌ ña̱ kuní ka̱ ko̱o̱ siꞌe̱ ra̱ xiinꞌ aꞌ.
LUK 20:31 Te̱ i̱i̱n kachi ni̱ ndo̱ꞌo̱ tu̱ ña̱ni̱ ra̱, te̱ uni̱. Te̱ i̱i̱n sa̱kanꞌ ni̱ ndo̱ꞌo̱ sa̱kuuꞌ te̱ uxa̱ taꞌan ja̱a̱nꞌ, kö̱o̱ꞌ siꞌe̱ ra̱ ni̱ yoo̱ xiinꞌ aꞌ nde̱e̱ ndi̱ꞌi̱ ra̱ ni̱ xiꞌi̱.
LUK 20:32 Te̱ soꞌo̱ꞌ ndiꞌiꞌ, te̱ ni̱ xiꞌi̱ tu̱ ña̱ꞌaꞌ ja̱a̱nꞌ.
LUK 20:33 Sa̱kanꞌ na kuiiꞌ kii̱ꞌ na̱ti̱a̱ku̱ ni̱a̱ ndii, ¿yo̱o̱ ñaꞌ siꞌi ku̱ndu̱u̱ tu̱ ñaꞌ ja̱a̱nꞌ, kua̱chi̱ ndii uxa̱ sa̱aꞌ te̱ ja̱a̱nꞌ ni̱ tu̱ndaꞌa̱ꞌ xiinꞌ aꞌ? ―ni̱ kachi̱ ra̱.
LUK 20:34 Sa̱kanꞌ te̱ ni̱ na̱kui̱i̱n Jesús nuu̱ꞌ ra̱ ndii: ―I̱i̱n yivi̱ꞌ yoꞌoꞌ ndii, tundaꞌáꞌ te̱ yivi̱ꞌ xiinꞌ ña̱ꞌaꞌ.
LUK 20:35 Ndisu̱ ne̱ kaꞌa̱n Ndiosí ña̱ na̱ti̱a̱ku̱ i̱nga̱ i̱i̱n yivi̱ꞌ ndii, tü̱ndaꞌa̱ꞌ ka̱ ne̱ ja̱a̱nꞌ i̱kanꞌ.
LUK 20:36 Kua̱chi̱ ndii kü̱vi̱ ka̱ ku̱vi̱ ni̱a̱, sa̱kanꞌ ña̱ ku̱ndu̱u̱ ni̱a̱ nde̱e̱ naa ángele, ña̱ ndieeꞌ ndi̱viꞌ. Te̱ nduuꞌ ni̱a̱ siꞌe̱ Ndiosí xaꞌa̱ꞌ a̱ ña̱ ni̱ sa̱na̱tiaku ña̱ꞌaꞌ a̱.
LUK 20:37 Ndisu̱ xaꞌa̱ꞌ ña̱ naaꞌ natiaku ne̱ xiꞌí ndii, nde̱e̱ Moisés ni̱ sa̱niaꞌá xaꞌa̱ꞌ ña̱ ja̱a̱nꞌ kii̱ꞌ ni̱ kaꞌa̱n ra̱ xaꞌa̱ꞌ xto̱ꞌo̱ e̱ꞌ Ndiosí, ña̱ ni̱ kaꞌa̱n a̱ xiinꞌ ra̱ te̱i̱n i̱ñu̱ꞌ, ña̱ xixí, ña̱ nduuꞌ a̱ Ndiosí Abraham, te̱ nduuꞌ tu̱ a̱ Ndiosí Isaac, te̱ nduuꞌ tu̱ a̱ Ndiosí Jacob.
LUK 20:38 Sa̱kanꞌ na kuiiꞌ Ndiosí ndii, süu̱ꞌ Ndiosí ne̱ ni̱ xiꞌi̱ nduuꞌ a̱, süu̱ꞌ ja̱a̱nꞌ ndii Ndiosí ne̱ tiaku nduuꞌ a̱, sa̱kanꞌ ña̱ tiaku sa̱kuuꞌ ne̱ yivi̱ꞌ nuu̱ꞌ Ndiosí ―ni̱ kachi̱ a̱.
LUK 20:39 Te̱ ni̱ na̱kui̱i̱n sa̱va̱ te̱ saniaꞌá tu̱ꞌu̱n nde̱iꞌ Ndiosí kaꞌán ra̱ xiinꞌ a̱ ndii: ―Sa̱va̱ xa̱va̱ꞌa̱ ni̱ kaꞌa̱n u̱nꞌ, tákuiꞌe ―ni̱ kachi̱ ra̱.
LUK 20:40 Te̱ nï̱ ku̱ndi̱e̱ni ka̱ ra̱ nda̱tuꞌu̱nꞌ ña̱ꞌaꞌ ra̱ xaꞌa̱ꞌ i̱nga̱ ña̱ꞌa̱.
LUK 20:41 Te̱ ni̱ kaꞌa̱n Jesús xiinꞌ ra̱ ndii: ―¿Ndichun na kaꞌán ne̱ yivi̱ꞌ ña̱ si̱a̱niꞌ xikaꞌ David nduuꞌ Cristo, ña̱ tianu̱ꞌ Ndiosí sa̱kakú ne̱ yivi̱ꞌ?
LUK 20:42 Kua̱chi̱ ndii nde̱e̱ mi̱iꞌ David ni̱ kaꞌa̱n nuu̱ꞌ tu̱tu̱ Salmos ndii: Ni̱ kaꞌa̱n xto̱ꞌo̱ e̱ꞌ Ndiosí xiinꞌ xto̱ꞌo̱ i̱ ndii: “Ku̱nduꞌu̱ꞌ nda̱ꞌaꞌ kua̱ꞌa̱ i̱
LUK 20:43 na sa̱ndoó kuiꞌe xa̱chiꞌ i̱ te̱ ndasiꞌ yoꞌó.” Ni̱ kachi̱ a̱, ni̱ kachi̱ ra̱.
LUK 20:44 Sa̱kanꞌ na kuiiꞌ naaꞌ mi̱iꞌ David ja̱a̱nꞌ kaꞌán ña̱ xto̱ꞌo̱ ra̱ nduuꞌ Cristo ja̱a̱nꞌ ndii, ¿sa̱a̱ ku̱vi̱ kaꞌán ni̱a̱ ña̱ nduuꞌ a̱ si̱a̱niꞌ xikaꞌ ra̱? ―ni̱ kachi̱ Jesús.
LUK 20:45 Te̱ kii̱ꞌ xini so̱ꞌo̱ sa̱kuuꞌ ne̱ yivi̱ꞌ, te̱ ni̱ kaꞌa̱n Jesús xiinꞌ te̱ nda̱ꞌaꞌ xaꞌa̱ꞌ a̱ ndii:
LUK 20:46 ―Ko̱to̱ xiinꞌ mi̱iꞌ va̱ ndo̱ꞌ nuu̱ꞌ ña̱ kuuꞌ te̱ saniaꞌá tu̱ꞌu̱n nde̱iꞌ Ndiosí, sa̱kanꞌ ña̱ te̱ xasuviꞌ xiinꞌ miiꞌ kui̱ti̱ꞌ nduuꞌ te̱ ja̱a̱nꞌ. Xtani̱ va̱ ra̱ kui̱ꞌnu̱ ra̱ toto̱ nani̱ꞌ, ña̱ ndiaa yaꞌviꞌ ka̱, te̱ xtani̱ tu̱ ra̱ ña̱ na̱kua̱tu̱ va̱ꞌa̱ ña̱ꞌaꞌ ne̱ yivi̱ꞌ ma̱ꞌinꞌ ya̱ꞌvi̱ miiꞌ chituꞌ kaaꞌ. Te̱ xtani̱ va̱ tu̱ ra̱ ña̱ ku̱ndi̱e̱e̱ ra̱ nuu̱ꞌ tei̱ kaꞌnuꞌ, tunꞌ itaꞌ ti̱xi̱n vi̱ꞌe̱ miiꞌ nakayá e̱ꞌ, te̱ xtani̱ tu̱ ra̱ ku̱ndi̱e̱e̱ ra̱ nuu̱ꞌ tei̱, tunꞌ kuuꞌ nu̱uꞌ, kii̱ꞌ yoo vi̱koꞌ.
LUK 20:47 Te̱ tuꞌunꞌ uꞌvi̱ tu̱ ra̱ ña̱ vikaꞌ nda̱ꞌaꞌ ne̱ kuaa̱nꞌ vi̱ꞌe̱ ni̱a̱. Te̱ xini xaꞌanꞌ ra̱ ña̱ na̱ꞌaꞌ va̱ kaꞌán ra̱ xiinꞌ Ndiosí, ndiani̱ te̱ na̱nda̱ni̱ ne̱ yivi̱ꞌ. Te̱ ja̱a̱nꞌ ndii chie̱ ka̱ tu̱ndoꞌo̱ꞌ ko̱o̱ ra̱ ―ni̱ kachi̱ Jesús.
LUK 21:1 Ni̱ nda̱ni̱ꞌi̱ Jesús nuu̱ꞌ a̱, te̱ ni̱ xi̱ni̱ a̱ taa̱nꞌ ne̱ yivi̱ꞌ li̱muxtan ti̱xi̱n xatu̱nꞌ miiꞌ kayá xu̱ꞌunꞌ li̱muxtan.
LUK 21:2 Te̱ ni̱ xi̱ni̱ tu̱ a̱ ña̱ ni̱ ta̱a̱nꞌ i̱i̱n ñaꞌ kuaa̱nꞌ ndaꞌvi kuuꞌ uvi̱ taꞌan xu̱ꞌunꞌ yaꞌa kualiꞌ ti̱xi̱n xatu̱nꞌ ja̱a̱nꞌ.
LUK 21:3 Sa̱kanꞌ te̱ ni̱ kaꞌa̱n Jesús ndii: ―Ña̱ nda̱ku kaꞌán i̱ xiinꞌ ndo̱ꞌ ndii, ñaꞌ kuaa̱nꞌ ndaꞌvi kuuꞌ kaa̱ꞌ ni̱ ta̱a̱n kuaꞌa̱ꞌ ka̱ xu̱ꞌunꞌ ti̱xi̱n xatu̱nꞌ kaa̱ꞌ te̱ sa̱kanꞌ sa̱kuuꞌ i̱nga̱ ne̱ ni̱ ta̱a̱nꞌ tu̱ xu̱ꞌunꞌ ti̱xi̱n nu̱ꞌ.
LUK 21:4 Sa̱kanꞌ ña̱ sa̱kuuꞌ tu̱ku̱ ni̱a̱ ndii, ni̱ ta̱a̱nꞌ ni̱a̱ xu̱ꞌunꞌ ña̱ ni̱ ndoo̱ ndo̱so̱ꞌ nda̱ꞌaꞌ ni̱a̱. Ndisu̱ ñaꞌ kaa̱ꞌ ndii, tee̱ꞌ ndee ndaꞌvi kuuꞌ aꞌ ndii, ni̱ ta̱a̱nꞌ ndi̱ꞌi̱ aꞌ xu̱ꞌunꞌ ña̱ xitoꞌ ku̱ti̱a̱ku̱ aꞌ xiinꞌ ―ni̱ kachi̱ a̱.
LUK 21:5 Te̱ kii̱ꞌ ndatuꞌunꞌ sa̱va̱ ne̱ yivi̱ꞌ xaꞌa̱ꞌ ña̱ nda̱tu̱nꞌ va̱ yuu̱ꞌ yu̱kunꞌ kaꞌnuꞌ ja̱a̱nꞌ, xiinꞌ xaꞌa̱ꞌ tu̱mani̱ꞌ nda̱tu̱nꞌ va̱ ña̱ ni̱ ta̱xi̱ ne̱ yivi̱ꞌ, ña̱ ni̱ sa̱tití ra̱ to̱koꞌ nama̱ yu̱kunꞌ ja̱a̱nꞌ ndii, ni̱ kaꞌa̱n Jesús ndii:
LUK 21:6 ―Xaa̱ kivi̱ꞌ ña̱ sa̱kuuꞌ ña̱ xitoꞌ ndiaa ndo̱ꞌ kaa̱ꞌ ndii, nduxi̱n ndo̱o̱ a̱, te̱ kü̱to̱to̱ taꞌanꞌ ka̱ nde̱e̱ i̱i̱n yuu̱ꞌ ―ni̱ kachi̱ a̱.
LUK 21:7 Te̱ ni̱ nda̱tuꞌu̱nꞌ ña̱ꞌaꞌ te̱ nda̱ꞌaꞌ xaꞌa̱ꞌ a̱ ndii: ―Tákuiꞌe, ¿a̱ma̱ ko̱o̱ ña̱ ni̱ kaꞌa̱n u̱nꞌ xaꞌa̱ꞌ ja̱a̱nꞌ? ¿Te̱ ndee ña̱ kaꞌnuꞌ nduuꞌ ña̱ xkaꞌndi̱a̱ te̱ ku̱nda̱ni̱ ndu̱ ña̱ xa̱ kuyatinꞌ ko̱o̱ a̱? ―ni̱ kachi̱ ra̱.
LUK 21:8 Te̱ ni̱ kaꞌa̱n Jesús xiinꞌ ra̱ ndii: ―Ko̱to̱ xiinꞌ mi̱iꞌ va̱ ndo̱ꞌ, tä̱xi̱ ndo̱ꞌ ku̱ni̱ xaꞌanꞌ nde̱e̱ i̱i̱n ne̱ yivi̱ꞌ ndoꞌó. Sa̱kanꞌ ña̱ ki̱xi̱n kuaꞌa̱ꞌ te̱ yivi̱ꞌ, te̱ ti̱i̱n ndi̱a̱a̱ kivi̱ꞌ i̱, te̱ kaꞌa̱n ra̱ ña̱ mi̱iꞌ ra̱ nduuꞌ Cristo, ña̱ ni̱ ti̱a̱nu̱ꞌ Ndiosí sa̱kakú ne̱ yivi̱ꞌ, te̱ xa̱ kuyatinꞌ kuii ndi̱ꞌi̱ i̱i̱n yivi̱ꞌ, kachi̱ ra̱. Ndisu̱ ndoꞌó ndii, kü̱ndiku̱n ndo̱ꞌ xata̱ꞌ ra̱.
LUK 21:9 Te̱ kii̱ꞌ ku̱ni̱ ndo̱ꞌ kuento ña̱ yoo ñuꞌu̱ tu̱ku̱ i̱i̱n yivi̱ꞌ, te̱ nakuitá teiꞌ tu̱ ne̱ yivi̱ꞌ nuu̱ꞌ te̱ xaꞌndia chuunꞌ ndii, kü̱ndi̱ꞌni̱ ndo̱ꞌ. Kua̱chi̱ ndii kuní a̱ ña̱ xi̱ꞌna̱ ka̱ ña̱ ja̱a̱nꞌ ko̱o̱, ndisu̱ süu̱ꞌ xa̱ ndiku̱n te̱ ki̱xi̱n ña̱ kundi̱ꞌi̱ i̱i̱n yivi̱ꞌ kii̱ꞌ sa̱kanꞌ ―ni̱ kachi̱ a̱.
LUK 21:10 Sa̱kanꞌ te̱ ni̱ kaꞌa̱n ka̱ Jesús xiinꞌ ra̱ ndii: ―Ku̱ntaꞌanꞌ i̱i̱n ti̱ꞌvi̱ ne̱ ñu̱ꞌuꞌ i̱i̱n yivi̱ꞌ xiinꞌ tu̱ku̱ ti̱ꞌvi̱ ne̱ yivi̱ꞌ. Te̱ ku̱ntaꞌanꞌ tu̱ ne̱ ndieeꞌ i̱i̱n ñu̱u̱ xiinꞌ ne̱ ndieeꞌ tu̱ku̱ ñu̱u̱.
LUK 21:11 Te̱ ka̱niiꞌ xaanꞌ ta̱a̱n ndi̱e̱eꞌ i̱i̱n yivi̱ꞌ, te̱ ko̱o̱ tu̱ so̱ko̱, te̱ ko̱o̱ va̱ tu̱ kuiꞌe̱, te̱ ku̱yi̱ꞌvi xa̱va̱ꞌa̱ ne̱ yivi̱ꞌ xaꞌa̱ꞌ ña̱ i̱yo̱ va̱ ja̱a̱nꞌ, te̱ ko̱o̱ tu̱ ña̱ i̱yo̱ va̱ ndi̱viꞌ kii̱ꞌ sa̱kanꞌ.
LUK 21:12 Ndisu̱ ña̱ kuní ka̱ ko̱o̱ sa̱kuuꞌ ña̱ ja̱a̱nꞌ ndii, na̱ti̱i̱n te̱ yivi̱ꞌ ndoꞌó, te̱ sa̱ndoꞌoꞌ uꞌvi̱ ra̱ ndoꞌó, te̱ sa̱na̱kuaꞌa ra̱ ndoꞌó nda̱ꞌaꞌ te̱ kuuꞌ nu̱uꞌ, te̱ xaꞌndia chuunꞌ xaꞌa̱ꞌ vi̱ꞌe̱ miiꞌ nakayá e̱ꞌ, te̱ ko̱ꞌni̱ te̱ ja̱a̱nꞌ ndoꞌó vi̱ꞌe̱ ka̱a̱. Te̱ sa̱na̱kuaꞌa tu̱ ra̱ ndoꞌó nda̱ꞌaꞌ rey xiinꞌ nda̱ꞌaꞌ te̱ xaꞌndia chuunꞌ kaꞌnuꞌ xaꞌa̱ꞌ a̱ ña̱ ndikún ndo̱ꞌ yuꞌu̱,
LUK 21:13 te̱ ndi̱e̱e̱ yu̱ꞌuꞌ ndo̱ꞌ xaꞌa̱ꞌ i̱ nuu̱ꞌ te̱ kaꞌnuꞌ ja̱a̱nꞌ.
LUK 21:14 Sa̱kanꞌ na kuiiꞌ chïtuní ndo̱ꞌ xiinꞌ nimá ndo̱ꞌ ña̱ kaꞌa̱n ndo̱ꞌ xaꞌa̱ꞌ ndo̱ꞌ nuu̱ꞌ te̱ ja̱a̱nꞌ,
LUK 21:15 kua̱chi̱ ndii mi̱iꞌ yuꞌu̱ ta̱xi̱ ña̱ xini tuní ndo̱ꞌ, te̱ ta̱xi̱ tu̱ i̱ kuento ña̱ ndichi va̱ kaꞌa̱n ndo̱ꞌ nuu̱ꞌ te̱ ja̱a̱nꞌ. Te̱ nde̱e̱ i̱i̱n te̱ ndasiꞌ taꞌanꞌ xiinꞌ ndo̱ꞌ ja̱a̱nꞌ kö̱o̱ꞌ chukuuꞌ na̱kui̱i̱n ra̱ nuu̱ꞌ ña̱ kaꞌa̱n ndo̱ꞌ ja̱a̱nꞌ.
LUK 21:16 Te̱ ndoꞌó ndii, nde̱e̱ yu̱vaꞌ si̱ꞌiꞌ ndo̱ꞌ, xiinꞌ taꞌanꞌ mi̱iꞌ ndo̱ꞌ, xiinꞌ ne̱ i̱i̱n kuuꞌ xiinꞌ ndo̱ꞌ, xiinꞌ ne̱ xiní taꞌanꞌ xiinꞌ ndo̱ꞌ ndii, sa̱na̱kuaꞌa ni̱a̱ ndoꞌó nda̱ꞌaꞌ te̱ kaꞌnuꞌ ja̱a̱nꞌ. Te̱ sa̱va̱ ndo̱ꞌ ndii, ka̱ꞌni̱ꞌ te̱ ja̱a̱nꞌ ndoꞌó.
LUK 21:17 Te̱ sa̱kuuꞌ ne̱ yivi̱ꞌ ku̱nda̱siꞌ ndoꞌó xaꞌa̱ꞌ ña̱ ndikún ndo̱ꞌ yuꞌu̱.
LUK 21:18 Ndisu̱ ndoꞌó ndii, nde̱e̱ i̱i̱n i̱xiꞌ xíniꞌ ndo̱ꞌ ndö̱ñuꞌuꞌ saka.
LUK 21:19 Te̱ naaꞌ ku̱ndi̱e̱ni naa kundieni ndo̱ꞌ nuu̱ꞌ tu̱ndoꞌo̱ꞌ ja̱a̱nꞌ ndii, na̱ti̱i̱n ndo̱ꞌ kivi̱ꞌ ñu̱u̱ ña̱ kö̱o̱ꞌ kivi̱ꞌ ndiꞌiꞌ.
LUK 21:20 ’Va̱ꞌa̱, te̱ kii̱ꞌ ku̱ni̱ ndo̱ꞌ ña̱ sa̱a̱ xinundu̱u̱ ñu̱u̱ Jerusalén yoꞌoꞌ yoo te̱ xíinꞌ ndii, ku̱ni̱ ndo̱ꞌ ña̱ xa̱ kuyatinꞌ kuii ndo̱ñuꞌuꞌ xa̱chiꞌ a̱.
LUK 21:21 Te̱ ne̱ ndieeꞌ ñu̱ꞌuꞌ Judea kii̱ꞌ sa̱kanꞌ ndii, na ku̱nu̱ ni̱a̱ kuꞌu̱n ni̱a̱ te̱i̱n i̱kuꞌ, te̱ yo̱o̱ ka̱ ndieeꞌ ti̱xi̱n ñu̱u̱ yoꞌoꞌ kii̱ꞌ sa̱kanꞌ ndii, na ku̱nu̱ kiꞌi̱ꞌ ni̱a̱, te̱ yo̱o̱ ka̱ naá xaꞌa̱ꞌ kuꞌu̱ kii̱ꞌ sa̱kanꞌ ndii, na nä̱ndi̱koꞌ ka̱ ni̱a̱ ñu̱u̱ yoꞌoꞌ.
LUK 21:22 Sa̱kanꞌ ña̱ kivi̱ꞌ ja̱a̱nꞌ nduuꞌ ña̱ sa̱ndoꞌoꞌ Ndiosí ne̱ ndieeꞌ ñu̱u̱ yoꞌoꞌ, te̱ xinu̱ sa̱kuuꞌ ña̱ kaꞌán tu̱ꞌu̱n a̱ xaꞌa̱ꞌ ñu̱u̱ yoꞌoꞌ.
LUK 21:23 Uꞌvi̱ va̱ ku̱ndo̱ꞌo̱ ñaꞌ ñuꞌuꞌ siꞌe̱ xiinꞌ ñaꞌ sachichinꞌ siꞌe̱ kivi̱ꞌ ja̱a̱nꞌ. Kua̱chi̱ ndii ku̱ndo̱ꞌo̱ va̱ sa̱kuuꞌ ne̱ ndieeꞌ nuu̱ꞌ ñu̱ꞌuꞌ yoꞌoꞌ, te̱ kuaꞌa̱ꞌ va̱ sa̱ndoꞌoꞌ Ndiosí ne̱ ndieeꞌ ñu̱u̱ yoꞌoꞌ.
LUK 21:24 Sa̱va̱ ni̱a̱ ka̱ꞌni̱ꞌ ra̱ xiinꞌ ichi̱, te̱ sa̱va̱ ni̱a̱ ti̱i̱n ra̱, te̱ kuꞌu̱n ni̱a̱ xiinꞌ ra̱ kiꞌinꞌ va̱ ñu̱u̱ i̱i̱n yivi̱ꞌ miiꞌ ndieeꞌ ne̱ tukuꞌ. Te̱ ne̱ tukuꞌ ja̱a̱nꞌ ndii, vi̱ko̱ niꞌiꞌ ni̱a̱ ñu̱u̱ Jerusalén nde̱e̱ ska̱chiꞌ xinu̱ kivi̱ꞌ ña̱ ta̱va̱ꞌ Ndiosí ne̱ ja̱a̱nꞌ.
LUK 21:25 ’Kii̱ꞌ sa̱kanꞌ ndii, ko̱o̱ ña̱ i̱yo̱ va̱ nuu̱ꞌ ñu̱ꞌu̱ xiinꞌ nuu̱ꞌ yoo̱ꞌ, xiinꞌ nuu̱ꞌ tiuu̱nꞌ. Te̱ ne̱ yivi̱ꞌ nuu̱ꞌ ñu̱ꞌuꞌ i̱i̱n yivi̱ꞌ ndii, sa̱na̱ xíniꞌ ni̱a̱, te̱ ku̱yi̱ꞌvi va̱ ni̱a̱ xaꞌa̱ꞌ ña̱ i̱yo̱ va̱ ni̱ꞌi̱ mi̱ni̱ kaꞌnuꞌ, xiinꞌ ña̱ ndi̱e̱eꞌ va̱ nu̱ta̱ ti̱kui nuu̱ꞌ mi̱ni̱ ja̱a̱nꞌ.
LUK 21:26 Te̱ ne̱ yivi̱ꞌ ja̱a̱nꞌ ndii, ku̱ni̱a̱a̱ꞌ xa̱chiꞌ ni̱a̱ ña̱ yiꞌvi ni̱a̱ xanini ni̱a̱ xaꞌa̱ꞌ ña̱ xitoꞌ xkaꞌndi̱a̱ nuu̱ꞌ ñu̱ꞌuꞌ i̱i̱n yivi̱ꞌ, sa̱kanꞌ ña̱ nde̱e̱ ña̱ ndi̱e̱eꞌ ña̱ yoo ndi̱viꞌ ndii, ta̱a̱n ndi̱e̱eꞌ a̱.
LUK 21:27 Sa̱kanꞌ te̱ ku̱ni̱ ni̱a̱ yuꞌu̱, ña̱ nduuꞌ tu̱ te̱ yivi̱ꞌ, ña̱ kua̱xi̱ i̱ nuu̱ꞌ i̱i̱n viko̱ꞌ xiinꞌ kuaꞌa̱ꞌ yaꞌa̱ ña̱ ndi̱e̱eꞌ xiinꞌ ña̱ yiꞌé nda̱tu̱nꞌ kooꞌ chukuuꞌ.
LUK 21:28 Kii̱ꞌ xa̱ꞌaꞌ xkaꞌndíá ña̱ ja̱a̱nꞌ ndii, sa̱ndi̱e̱ni xiinꞌ mi̱iꞌ ndo̱ꞌ, te̱ nda̱ni̱ꞌi̱ ndo̱ꞌ nuu̱ꞌ ndo̱ꞌ, sa̱kanꞌ ña̱ xa̱ kuyatinꞌ kuii kaku̱ ndo̱ꞌ sa̱a̱ Ndiosí ―ni̱ kachi̱ a̱.
LUK 21:29 Te̱ ni̱ kaꞌa̱n tu̱ Jesús xiinꞌ ra̱ i̱i̱n ña̱ kaꞌán ndi̱a̱a̱ ndii: ―Ko̱to̱ ndo̱ꞌ naa xaaꞌ tunꞌ higuera, uun ndee ka̱ i̱nga̱ nuu̱ꞌ i̱tunꞌ.
LUK 21:30 Kii̱ꞌ xini ndo̱ꞌ xa̱ꞌaꞌ nakaꞌndi yuku̱ tunꞌ ja̱a̱nꞌ ndii, kundani̱ ndo̱ꞌ ña̱ xa̱ kuyatinꞌ kuii ku̱u̱n savi̱ꞌ.
LUK 21:31 Te̱ sa̱kanꞌ tu̱ kii̱ꞌ ku̱ni̱ ndo̱ꞌ ko̱o̱ ña̱ ni̱ kaꞌa̱n i̱ xiinꞌ ndo̱ꞌ ja̱a̱nꞌ ndii, ku̱nda̱ni̱ ndo̱ꞌ ña̱ xa̱ kuyatinꞌ kuii ka̱ꞌndi̱a̱ chuunꞌ Ndiosí i̱i̱n yivi̱ꞌ.
LUK 21:32 Ña̱ nda̱ku kaꞌán i̱ xiinꞌ ndo̱ꞌ ndii, ña̱ kuní ka̱ ku̱vi̱ sa̱kuuꞌ ne̱ ndieeꞌ i̱i̱n yivi̱ꞌ vi̱ti̱n, te̱ xkaꞌndi̱a̱ sa̱kuuꞌ ña̱ ja̱a̱nꞌ.
LUK 21:33 Ndi̱viꞌ xiinꞌ ñu̱ꞌuꞌ i̱i̱n yivi̱ꞌ ndii, ndo̱ñuꞌuꞌ a̱, ndisu̱ tu̱ꞌu̱n yu̱ꞌuꞌ yuꞌu̱ ndii, kö̱o̱ꞌ kivi̱ꞌ ndo̱ñuꞌuꞌ a̱.
LUK 21:34 ’Ko̱to̱ xiinꞌ miiꞌ ndo̱ꞌ, te̱ ndiö̱o̱ꞌ i̱ni̱ nimá ndo̱ꞌ xaꞌa̱ꞌ ña̱ sii̱ꞌ, ña̱ yoo i̱i̱n yivi̱ꞌ, xiinꞌ xaꞌa̱ꞌ ña̱ ko̱ꞌo̱ xkaꞌndi̱a̱ ndo̱ꞌ vino, xiinꞌ xaꞌa̱ꞌ ña̱ ndiꞌni̱ nimá ndo̱ꞌ xaꞌa̱ꞌ, ña̱ yoo i̱i̱n yivi̱ꞌ yoꞌoꞌ. Sa̱kanꞌ ña̱ i̱yo̱ xaa̱ꞌ kivi̱ꞌ ja̱a̱nꞌ kii̱ꞌ kö̱o̱ꞌ a̱ naá nimá ndo̱ꞌ.
LUK 21:35 Kua̱chi̱ ndii xaa̱ ña̱ ja̱a̱nꞌ nuu̱ꞌ sa̱kuuꞌ ne̱ yivi̱ꞌ, ne̱ ndieeꞌ ka̱niiꞌ nuu̱ꞌ ñu̱ꞌuꞌ i̱i̱n yivi̱ꞌ, nde̱e̱ naa i̱i̱n yo̱ꞌoꞌ ña̱ sékun te̱ yivi̱ꞌ.
LUK 21:36 Xaꞌa̱ꞌ a̱ ja̱a̱nꞌ na ko̱o̱ tu̱ꞌva̱ va̱ ndo̱ꞌ, te̱ kaꞌa̱n va̱ ndo̱ꞌ xiinꞌ Ndiosí, te̱ ku̱vi̱ sa̱kakú a̱ ndoꞌó nuu̱ꞌ sa̱kuuꞌ ña̱ ko̱o̱ ja̱a̱nꞌ, te̱ kä̱ꞌa̱n nuu̱ꞌ ndo̱ꞌ kui̱ta̱ ndo̱ꞌ kivi̱ꞌ ja̱a̱nꞌ nuu̱ꞌ yuꞌu̱, ña̱ nduuꞌ tu̱ te̱ yivi̱ꞌ ―ni̱ kachi̱ Jesús.
LUK 21:37 Te̱ saniaꞌá Jesús tu̱ꞌu̱n Ndiosí nuu̱ꞌ ki̱ꞌe̱ yu̱kunꞌ kaꞌnuꞌ ja̱a̱nꞌ i̱i̱n keꞌinꞌ, te̱ ñu̱u kuaꞌa̱n a̱ xiki̱ꞌ ña̱ na̱niꞌ Olivos, te̱ i̱kanꞌ ndoó a̱.
LUK 21:38 Te̱ sa̱kuuꞌ ne̱ yivi̱ꞌ kuaꞌa̱n ni̱a̱ꞌa̱ nuu̱ꞌ ki̱ꞌe̱ yu̱kunꞌ ja̱a̱nꞌ, te̱ ku̱ni̱ so̱ꞌo̱ ña̱ꞌaꞌ ni̱a̱.
LUK 22:1 Xa̱ kuyatinꞌ ko̱o̱ vi̱koꞌ ña̱ naniꞌ pascua, ña̱ xi xixiꞌ ne̱ yivi̱ꞌ xita̱ꞌ va̱ꞌa̱ ña̱ kö̱o̱ꞌ yu̱chiꞌ levadura saká xiinꞌ.
LUK 22:2 Te̱ sutu̱ kuuꞌ nu̱uꞌ xiinꞌ te̱ saniaꞌá tu̱ꞌu̱n nde̱iꞌ Ndiosí ndii, xaꞌa̱ꞌ ña̱ yiꞌvi ra̱ ne̱ yivi̱ꞌ na ni̱ na̱ndu̱kuꞌ ra̱ sa̱a̱ sa̱a̱ ra̱ te̱ ka̱ꞌni̱ꞌ si̱ꞌe ra̱ Jesús.
LUK 22:3 Te̱ ni̱ sko̱ꞌnuꞌ ña̱ ndi̱va̱ꞌa̱ nimá Judas, te̱ naniꞌ tu̱ Iscariote, te̱ nduuꞌ i̱i̱n te̱ uxi̱ uvi̱ taꞌan te̱ nda̱ꞌaꞌ xaꞌa̱ꞌ Jesús.
LUK 22:4 Te̱ ni̱ xaꞌa̱n kaꞌa̱n ra̱ xiinꞌ sutu̱ kuuꞌ nu̱uꞌ xiinꞌ te̱ xaꞌndia chuunꞌ nuu̱ꞌ te̱ xitoꞌ yu̱kunꞌ sa̱a̱ sa̱a̱ ra̱ te̱ sa̱na̱kuaꞌa ra̱ Jesús nda̱ꞌaꞌ te̱ ja̱a̱nꞌ.
LUK 22:5 Kii̱ꞌ ni̱ xi̱ni̱ so̱ꞌo̱ sutu̱ ja̱a̱nꞌ ña̱ ni̱ kaꞌa̱n te̱ ja̱a̱nꞌ ndii, va̱ꞌa̱ ni̱ ku̱ni̱ ra̱, te̱ ni̱ ta̱xi̱ ra̱ kuento ra̱ ña̱ ta̱xi̱ ra̱ xu̱ꞌunꞌ nda̱ꞌaꞌ Judas xaꞌa̱ꞌ ña̱ ja̱a̱nꞌ.
LUK 22:6 Te̱ ni̱ ta̱xi̱ Judas ja̱a̱nꞌ kuento ra̱ ña̱ sa̱na̱kuaꞌa ra̱ Jesús kii̱ꞌ kö̱o̱ꞌ ne̱ yivi̱ꞌ kuaꞌa̱ꞌ ja̱a̱nꞌ xiinꞌ a̱. Sa̱kanꞌ te̱ ni̱ xa̱ꞌaꞌ nandukuꞌ ra̱ sa̱a̱ sa̱a̱ ra̱ te̱ sa̱na̱kuaꞌa ña̱ꞌaꞌ ra̱ nda̱ꞌaꞌ te̱ ja̱a̱nꞌ.
LUK 22:7 Te̱ ni̱ tondi̱a̱ kivi̱ꞌ ña̱ xixiꞌ ne̱ yivi̱ꞌ xita̱ꞌ va̱ꞌa̱, ña̱ kö̱o̱ꞌ yu̱chiꞌ levadura saká xiinꞌ, kii̱ꞌ xaꞌni̱ꞌ ni̱a̱ mbe̱e̱ kualiꞌ xaꞌa̱ꞌ vi̱koꞌ pascua.
LUK 22:8 Sa̱kanꞌ na kuiiꞌ ni̱ ti̱ꞌviꞌ Jesús Pedro xiinꞌ Juan kaꞌán a̱ xiinꞌ ra̱ ndii: ―Kuaꞌa̱n ndo̱ꞌ, te̱ sa̱va̱ꞌa̱ ndo̱ꞌ ña̱ ku̱xi̱ e̱ꞌ xa̱kuaa̱ꞌ xaꞌa̱ꞌ vi̱koꞌ pascua ―ni̱ kachi̱ a̱.
LUK 22:9 Sa̱kanꞌ te̱ ni̱ nda̱tuꞌu̱nꞌ ña̱ꞌaꞌ ra̱ ndii: ―¿Miiꞌ kuní u̱nꞌ sa̱va̱ꞌa̱ ndu̱ ña̱ xaxi̱ꞌ ja̱a̱nꞌ? ―ni̱ kachi̱ ra̱.
LUK 22:10 Te̱ ni̱ kaꞌa̱n a̱ xiinꞌ ra̱ ndii: ―Kii̱ꞌ koꞌniꞌ ndo̱ꞌ ñu̱u̱ kuaꞌa̱n ndo̱ꞌ ndii, ku̱ni̱ ndo̱ꞌ i̱i̱n te̱ yivi̱ꞌ, te̱ niꞌiꞌ i̱i̱n yo̱o̱ ti̱kui, kuaꞌa̱n ra̱. Ku̱ndiku̱n ña̱ꞌaꞌ ndo̱ꞌ nde̱e̱ vi̱ꞌe̱ miiꞌ sko̱ꞌnuꞌ ra̱,
LUK 22:11 te̱ kaꞌa̱n ndo̱ꞌ xiinꞌ te̱ xiinꞌ vi̱ꞌe̱ ja̱a̱nꞌ ndii: “Kaꞌán xto̱ꞌo̱ e̱ꞌ ndii: ¿Miiꞌ yoo cuarto miiꞌ ku̱xi̱ i̱ ña̱ xaxi̱ꞌ xa̱kuaa̱ꞌ xaꞌa̱ꞌ vi̱koꞌ pascua xiinꞌ te̱ nda̱ꞌaꞌ xaꞌa̱ꞌ i̱?, kachi a̱”, kachi̱ ndo̱ꞌ.
LUK 22:12 Te̱ sa̱niaꞌá te̱ ja̱a̱nꞌ ndoꞌó i̱i̱n cuarto chie̱, ña̱ iinꞌ xata̱ꞌ vi̱ꞌe̱ ni̱nu̱, te̱ xa̱ yoo tu̱ꞌva̱ cuarto ja̱a̱nꞌ. Te̱ i̱kanꞌ sa̱va̱ꞌa̱ ndo̱ꞌ ña̱ kuní a̱ ku̱xi̱ e̱ꞌ ―ni̱ kachi̱ Jesús.
LUK 22:13 Te̱ ni̱ xaꞌa̱n te̱ ja̱a̱nꞌ, te̱ ni̱ xkaꞌndi̱a̱ xna̱ꞌa̱ a̱ sa̱a̱ niiꞌ ni̱ kaꞌa̱n Jesús xiinꞌ ra̱ ja̱a̱nꞌ. Te̱ ni̱ xa̱va̱ꞌa̱ ra̱ ña̱ xaxi̱ꞌ xaꞌa̱ꞌ vi̱koꞌ pascua i̱kanꞌ.
LUK 22:14 Kii̱ꞌ ni̱ xa̱a̱ hora ndii, ni̱ xi̱ku̱nduꞌu̱ꞌ Jesús xiinꞌ te̱ nda̱ꞌaꞌ xaꞌa̱ꞌ a̱ te̱ ku̱xi̱ ni̱a̱ nuu̱ꞌ mesa.
LUK 22:15 Te̱ ni̱ kaꞌa̱n a̱ xiinꞌ ra̱ ndii: ―Xa̱ ndi̱e̱eꞌ xikán nimá i̱ ña̱ ku̱xi̱ ingaꞌ i̱ xiinꞌ ndo̱ꞌ ña̱ xakaꞌnuꞌ e̱ꞌ xaꞌa̱ꞌ vi̱koꞌ pascua yoꞌoꞌ ña̱ kuní ka̱ ku̱ndo̱ꞌo̱ uꞌvi̱ i̱.
LUK 22:16 Sa̱kanꞌ ña̱ kaꞌán i̱ xiinꞌ ndo̱ꞌ ña̱ sä̱kaꞌnuꞌ ka̱ i̱ ña̱ kaa̱ꞌ nde̱e̱ ska̱chiꞌ xaa̱ꞌ kivi̱ꞌ ña̱ ku̱xi̱ ingaꞌ i̱ xiinꞌ ndo̱ꞌ miiꞌ xaꞌndia chuunꞌ Ndiosí ―ni̱ kachi̱ a̱.
LUK 22:17 Sa̱kanꞌ te̱ ni̱ ki̱ꞌi̱n a̱ i̱i̱n copa, te̱ ni̱ ta̱xi̱ a̱ ña̱ chi̱nda̱ni Ndiosí. Te̱ ni̱ kaꞌa̱n a̱ xiinꞌ ra̱ ndii: ―Ki̱ꞌi̱n ndo̱ꞌ ña̱ yo̱ꞌo̱ꞌ, te̱ ko̱ꞌo̱ sa̱kuuꞌ ndo̱ꞌ sie sie.
LUK 22:18 Sa̱kanꞌ ña̱ ña̱ nda̱ku kaꞌán i̱ xiinꞌ ndo̱ꞌ ndii, kö̱ꞌo̱ ka̱ i̱ vino, teꞌ kuva̱ꞌa̱ xiinꞌ uva, nde̱e̱ kii̱ꞌ xaa̱ꞌ ña̱ ka̱ꞌndi̱a̱ chuunꞌ Ndiosí nimá ne̱ yivi̱ꞌ ―ni̱ kachi̱ a̱.
LUK 22:19 Ndi̱ꞌi̱ ja̱a̱nꞌ, te̱ ni̱ ki̱ꞌi̱n a̱ xita̱ꞌ va̱ꞌa̱, te̱ ni̱ ta̱xi̱ a̱ ña̱ chi̱nda̱ni Ndiosí xaꞌa̱ꞌ a̱, te̱ ni̱ sa̱kuachiꞌ ña̱ꞌaꞌ a̱, te̱ ni̱ ta̱xi̱ ña̱ꞌaꞌ a̱ nda̱ꞌaꞌ ra̱ kaꞌán a̱ xiinꞌ ra̱ ndii: ―Ña̱ yoꞌoꞌ nduuꞌ ñu̱ꞌuꞌ ndeꞌi̱ i̱, ña̱ xitoꞌ ku̱vi̱ xaꞌa̱ꞌ ña̱ va̱ꞌa̱ ndoꞌó. Sa̱kanꞌ na nde̱e̱ vi̱ti̱n, te̱ nde̱e̱ nuu̱ꞌ kuꞌu̱n e̱ꞌ ndii, na sa̱a̱ ndo̱ꞌ ña̱ kaa̱ꞌ nakaꞌanꞌ ndo̱ꞌ ña̱ ni̱ xiꞌi̱ i̱ xaꞌa̱ꞌ ndo̱ꞌ ―ni̱ kachi̱ a̱.
LUK 22:20 I̱i̱n kachi ni̱ xa̱a̱ tu̱ a̱ kii̱ꞌ ndi̱ꞌi̱ ni̱ xi̱xi̱ a̱ xa̱kuaa̱ꞌ ja̱a̱nꞌ xiinꞌ te̱ ja̱a̱nꞌ ndii, ni̱ ki̱ꞌi̱n a̱ i̱i̱n copa, te̱ ni̱ kaꞌa̱n a̱ ndii: ―Teꞌ naá ti̱xi̱n ña̱ yo̱ꞌo̱ꞌ nduuꞌ níiꞌ i̱, ña̱ kuiti̱a̱ xaꞌa̱ꞌ kua̱chi̱ ndoꞌó, te̱ xiinꞌ ña̱ kaa̱ꞌ taxiꞌ xaꞌaꞌ Ndiosí ña̱ chikanduꞌu̱ꞌ a̱ i̱i̱n kuento xa̱aꞌ xaꞌa̱ꞌ ndo̱ꞌ.
LUK 22:21 Ndisu̱ te̱ sa̱na̱kuaꞌa yuꞌu̱ nda̱ꞌaꞌ te̱ ndasiꞌ yuꞌu̱ ndii, nuu̱ꞌ mesa yoꞌoꞌ nduꞌu̱ꞌ ra̱ xiinꞌ i̱ vi̱ti̱n xixiꞌ ra̱ xiinꞌ e̱ꞌ.
LUK 22:22 Sa̱kanꞌ ña̱ yuꞌu̱, ña̱ nduuꞌ tu̱ te̱ yivi̱ꞌ ndii, xa̱ i̱kanꞌ yoo i̱ kuaꞌa̱n i̱ sa̱a̱ niiꞌ ni̱ chi̱tuní Ndiosí ña̱ ku̱ndo̱ꞌo̱ i̱. Ndisu̱ chie̱ va̱ tu̱ndoꞌo̱ꞌ ku̱ndo̱ꞌo̱ te̱ sa̱na̱kuaꞌa yuꞌu̱ ―ni̱ kachi̱ a̱.
LUK 22:23 I̱kanꞌ te̱ ni̱ xa̱ꞌaꞌ ndatuꞌúnꞌ taꞌanꞌ mi̱iꞌ te̱ ja̱a̱nꞌ ña̱ yo̱o̱ tu̱ nduuꞌ te̱ sa̱na̱kuaꞌa ña̱ ja̱a̱nꞌ.
LUK 22:24 Te̱ ni̱ xa̱ꞌaꞌ kaniꞌ taꞌanꞌ kuento te̱ nda̱ꞌaꞌ xaꞌa̱ꞌ Jesús xaꞌa̱ꞌ yo̱o̱ nduuꞌ te̱ kaꞌnuꞌ ka̱ te̱i̱n mi̱iꞌ ra̱.
LUK 22:25 Te̱ ni̱ kaꞌa̱n Jesús xiinꞌ ra̱ ndii: ―Te̱ xaꞌndia chuunꞌ kuuꞌ nu̱uꞌ nuu̱ꞌ ne̱ yivi̱ꞌ i̱i̱n yivi̱ꞌ ndii, sakuisoꞌ chuunꞌ ra̱ ne̱ nduuꞌ ne̱ taꞌanꞌ ra̱. Te̱ kuuꞌ nu̱uꞌ ja̱a̱nꞌ ndii, xtani̱ va̱ ra̱ ña̱ kaꞌán ne̱ yivi̱ꞌ ña̱ te̱ xitoꞌ ñu̱u̱ nduuꞌ ra̱, kachi ni̱a̱.
LUK 22:26 Ndisu̱ ndoꞌó ndii, sä̱a̱ ndo̱ꞌ sa̱kanꞌ. Süu̱ꞌ ja̱a̱nꞌ ndii te̱ nduuꞌ te̱ kaꞌnuꞌ ka̱ te̱i̱n ndoꞌó ndii, na ku̱u̱ ra̱ nde̱e̱ naa te̱ kuä̱sa̱ꞌ kaꞌnuꞌ, te̱ te̱ niꞌiꞌ i̱chiꞌ nuu̱ꞌ ndo̱ꞌ ndii, na ku̱u̱ ra̱ nde̱e̱ naa te̱ xikaꞌ nuuꞌ nuu̱ꞌ ndo̱ꞌ.
LUK 22:27 Sa̱kuuꞌ e̱ꞌ xiní ndii, te̱ xixiꞌ nuu̱ꞌ mesa ndii, te̱ kaꞌnuꞌ ka̱ nduuꞌ ra̱ te̱ sa̱kanꞌ te̱ xaxa̱ꞌ ña̱ xaxi̱ꞌ. Ndisu̱ yuꞌu̱ ndii, yoꞌoꞌ iinꞌ i̱ te̱i̱n ndo̱ꞌ nde̱e̱ naa i̱i̱n te̱ xikaꞌ nuuꞌ nuu̱ꞌ ndo̱ꞌ.
LUK 22:28 Ndisu̱ ndoꞌó ndii, xi yoó te̱ xi yoó ndo̱ꞌ xiinꞌ i̱ kii̱ꞌ yoo tu̱ndoꞌo̱ꞌ nuu̱ꞌ i̱.
LUK 22:29 Xaꞌa̱ꞌ a̱ ja̱a̱nꞌ na kuiiꞌ sakuisoꞌ chuunꞌ i̱ ndoꞌó ña̱ ka̱ꞌndi̱a̱ chuunꞌ ndo̱ꞌ sa̱a̱ niiꞌ ni̱ sa̱kuisoꞌ chuunꞌ yu̱vaꞌ e̱ꞌ yuꞌu̱ ña̱ xaꞌndia chuunꞌ i̱.
LUK 22:30 Sa̱kanꞌ te̱ ku̱xi̱ ndo̱ꞌ te̱ ko̱ꞌo̱ ndo̱ꞌ xiinꞌ i̱ miiꞌ ka̱ꞌndi̱a̱ chuunꞌ i̱, te̱ ku̱ndi̱e̱e̱ ndo̱ꞌ nuu̱ꞌ tei̱ kaꞌnuꞌ, te̱ ka̱ꞌndi̱a̱ chuunꞌ tu̱ i̱ꞌi̱n ndoꞌó nuu̱ꞌ uxi̱ uvi̱ ti̱ꞌvi̱ ne̱ taꞌanꞌ e̱ꞌ, ne̱ Israel ―ni̱ kachi̱ a̱.
LUK 22:31 Te̱ ni̱ kaꞌa̱n tu̱ xto̱ꞌo̱ e̱ꞌ ndii: ―Ko̱to̱ u̱nꞌ, Simón, ña̱ ndi̱va̱ꞌa̱ kuuꞌ nu̱uꞌ ndii, xa̱ ni̱ xika̱n nde̱iꞌ a̱ nuu̱ꞌ Ndiosí te̱ ki̱si̱ a̱ ndoꞌó nde̱e̱ naa xaaꞌ te̱ yivi̱ꞌ kii̱ꞌ kuu̱nꞌ ra̱ trigo.
LUK 22:32 Ndisu̱ yuꞌu̱ ndii, xa̱ ni̱ kaꞌa̱n ndaꞌvi i̱ xiinꞌ Ndiosí xaꞌa̱ꞌ u̱nꞌ te̱ nä̱ko̱o̱ u̱nꞌ ña̱ i̱ni̱ u̱nꞌ xini u̱nꞌ yuꞌu̱. Te̱ kii̱ꞌ na̱ndi̱koꞌ tukuuꞌ u̱nꞌ nuu̱ꞌ i̱chiꞌ i̱ ndii, sa̱ndi̱e̱ni u̱nꞌ ña̱ni̱ u̱nꞌ, ne̱ xikaꞌ i̱chiꞌ i̱ xiinꞌ u̱nꞌ ―ni̱ kachi̱ a̱.
LUK 22:33 Sa̱kanꞌ te̱ ni̱ kaꞌa̱n Pedro xiinꞌ a̱ ndii: ―Tákuiꞌe, süu̱ꞌ vi̱ꞌe̱ ka̱a̱ kui̱ti̱ꞌ xa̱ yoo tu̱ꞌva̱ i̱ te̱ kuꞌu̱n i̱ xiinꞌ u̱nꞌ. Süu̱ꞌ ja̱a̱nꞌ ndii, xa̱ yoo tu̱ꞌva̱ tu̱ i̱ nde̱e̱ ku̱vi̱ i̱ xiinꞌ u̱nꞌ ―ni̱ kachi̱ ra̱.
LUK 22:34 Te̱ ni̱ kaꞌa̱n Jesús xiinꞌ ra̱ ndii: ―Pedro, kaꞌán i̱ xiinꞌ u̱nꞌ ña̱ kii̱ꞌ kuní ka̱ ka̱na̱ ndu̱chié ndii, xa̱ uni̱ i̱chiꞌ ni̱ kaꞌa̱n u̱nꞌ ña̱ xïní u̱nꞌ yuꞌu̱ ―ni̱ kachi̱ a̱.
LUK 22:35 Te̱ ni̱ kaꞌa̱n Jesús xiinꞌ te̱ nda̱ꞌaꞌ xaꞌa̱ꞌ a̱ ndii: ―Kii̱ꞌ ni̱ ti̱ꞌviꞌ i̱ ndoꞌó, te̱ ni̱ kaꞌa̱n i̱ xiinꞌ ndo̱ꞌ ña̱ kö̱ni̱ꞌi̱ ndo̱ꞌ xu̱ꞌunꞌ ndo̱ꞌ, ni̱ nde̱e̱ tindaa̱ꞌ ndo̱ꞌ, ni̱ nde̱e̱ ndixa̱nꞌ ndo̱ꞌ ndii, ¿ñáá ni̱ kuni̱ ña̱ꞌa̱ nuu̱ꞌ ndo̱ꞌ? ―ni̱ kachi̱ a̱. Te̱ ni̱ na̱kui̱i̱n ra̱ ndii: ―Üꞌu̱nꞌ, kö̱o̱ꞌ a̱ ―ni̱ kachi̱ ra̱.
LUK 22:36 Te̱ ni̱ kaꞌa̱n a̱ xiinꞌ ra̱ ndii: ―Ndisu̱ vi̱ti̱n ndii, yo̱o̱ ka̱ kumiꞌ xu̱ꞌunꞌ ndii, na ko̱ni̱ꞌi̱ ra̱ a̱, te̱ yo̱o̱ ka̱ kumiꞌ tindaa̱ꞌ ndii, na ko̱ni̱ꞌi̱ ra̱ a̱, te̱ yo̱o̱ ka̱ kö̱o̱ꞌ ichi̱ kumiꞌ ndii, na xi̱ko̱ꞌ ra̱ toto̱ tití ra̱, te̱ sa̱ta̱ꞌ ra̱ i̱i̱n a̱.
LUK 22:37 Kua̱chi̱ ndii kaꞌán i̱ xiinꞌ ndo̱ꞌ ña̱ kuní a̱ xinu̱ ña̱ yoso̱ꞌ nuu̱ꞌ tu̱tu̱ Ndiosí miiꞌ kaꞌán a̱ ndii: “Ni̱ nda̱sa̱ndu̱u̱ ña̱ꞌaꞌ ne̱ yivi̱ꞌ nde̱e̱ naa te̱ ni̱a̱ꞌa”, kachi a̱. Sa̱kanꞌ ña̱ sa̱kuuꞌ ña̱ yoso̱ꞌ nuu̱ꞌ tu̱tu̱ Ndiosí xaꞌa̱ꞌ yuꞌu̱ ndii, kuní a̱ xinu̱ a̱ ―ni̱ kachi̱ Jesús.
LUK 22:38 Sa̱kanꞌ te̱ ni̱ kaꞌa̱n ra̱ xiinꞌ a̱ ndii: ―Ko̱to̱ u̱nꞌ, tákuiꞌe. Yoꞌoꞌ yoo uvi̱ taꞌan ichi̱ ―ni̱ kachi̱ ra̱. I̱kanꞌ te̱ ni̱ kaꞌa̱n a̱ xiinꞌ ra̱ ndii: ―Xa̱ sa̱kanꞌ kui̱ti̱ꞌ ―ni̱ kachi̱ a̱.
LUK 22:39 Te̱ ni̱ ke̱ta̱ Jesús kuaꞌa̱n a̱ xiki̱ꞌ ña̱ naniꞌ Olivos naa xi xaá a̱. Te̱ ni̱ xi̱ku̱ndiku̱n ña̱ꞌaꞌ te̱ nda̱ꞌaꞌ xaꞌa̱ꞌ a̱ kuaꞌa̱n ra̱ xiinꞌ a̱.
LUK 22:40 Te̱ kii̱ꞌ ni̱ xaa̱ a̱ i̱kanꞌ, te̱ ni̱ kaꞌa̱n a̱ xiinꞌ ra̱ ndii: ―Kaꞌa̱n ndo̱ꞌ xiinꞌ Ndiosí, sa̱kanꞌ te̱ köyo̱ ndo̱ꞌ nuu̱ꞌ ña̱ xitoꞌ kuaꞌa ña̱ ki̱ni̱ ndoꞌó ―ni̱ kachi̱ a̱.
LUK 22:41 Te̱ ni̱ ku̱xi̱o̱o̱ a̱ nuu̱ꞌ ra̱ nde̱e̱ naa xikaꞌ skanaꞌ e̱ꞌ i̱i̱n yuu̱ꞌ, te̱ ni̱ xi̱kuii̱n xitiꞌ a̱, te̱ ni̱ kaꞌa̱n a̱ xiinꞌ Ndiosí ndii:
LUK 22:42 ―Tata yu̱vaꞌ i̱, naaꞌ kuní u̱nꞌ ndii, tä̱xi̱ u̱nꞌ ku̱ndo̱ꞌo̱ i̱ tu̱ndoꞌo̱ꞌ chie̱ yoꞌoꞌ, ña̱ nduuꞌ nde̱e̱ naa ti̱kui uva̱. Ndisu̱ sä̱a̱ u̱nꞌ ña̱ kuní yuꞌu̱, süu̱ꞌ ja̱a̱nꞌ ndii, ña̱ kuní mi̱iꞌ u̱nꞌ sa̱a̱ u̱nꞌ ―ni̱ kachi̱ a̱.
LUK 22:43 Sa̱kanꞌ te̱ ni̱ tuvi̱ i̱i̱n ángele, ña̱ ni̱ ki̱e̱e̱ ndi̱viꞌ, te̱ ta̱xi̱ a̱ ndi̱e̱e̱ꞌ Jesús.
LUK 22:44 Te̱ ndi̱e̱eꞌ ka̱ kaꞌán a̱ xiinꞌ Ndiosí, sa̱kanꞌ ña̱ ni̱ ndi̱ꞌni̱ xa̱va̱ꞌa̱ a̱. Te̱ koyó te̱tiꞌi̱nꞌ a̱ nuu̱ꞌ ñu̱ꞌuꞌ nde̱e̱ naa koyó níiꞌ mbo̱ꞌlo̱ naꞌnuꞌ.
LUK 22:45 Ndi̱ꞌi̱ ni̱ kaꞌa̱n a̱ xiinꞌ Ndiosí, sa̱kanꞌ te̱ ni̱ ndo̱ndi̱chi̱ a̱, te̱ ni̱ xa̱a̱ a̱ miiꞌ ndieeꞌ te̱ nda̱ꞌaꞌ xaꞌa̱ꞌ a̱, te̱ ni̱ xi̱ni̱ a̱ ndieeꞌ ra̱ kixín ra̱ xaꞌa̱ꞌ a̱ ña̱ suchiꞌ va̱ i̱ni̱ ra̱.
LUK 22:46 Te̱ ni̱ kaꞌa̱n a̱ xiinꞌ ra̱ ndii: ―¿Ndichun na kixín ndo̱ꞌ? Ndo̱koo̱ ndo̱ꞌ, te̱ kaꞌa̱n ndo̱ꞌ xiinꞌ Ndiosí, sa̱kanꞌ te̱ köyo̱ ndo̱ꞌ nuu̱ꞌ ña̱ xitoꞌ kuaꞌa ña̱ ki̱ni̱ ndoꞌó ―ni̱ kachi̱ a̱.
LUK 22:47 Te̱ kii̱ꞌ kusaaꞌ iinꞌ ka̱ Jesús kaꞌán a̱, te̱ ni̱ tuvi̱ i̱i̱n ti̱ꞌvi̱ ne̱ yivi̱ꞌ kua̱xi̱ ni̱a̱. Te̱ i̱i̱n te̱ uxi̱ uvi̱, te̱ naniꞌ Judas, niꞌiꞌ i̱chiꞌ nuu̱ꞌ ni̱a̱ kua̱xi̱ ni̱a̱. Te̱ ni̱ ku̱ya̱ti̱n ra̱ nde̱e̱ nuu̱ꞌ Jesús, te̱ ni̱ chi̱to va̱ ña̱ꞌaꞌ ra̱.
LUK 22:48 Sa̱kanꞌ te̱ ni̱ kaꞌa̱n Jesús xiinꞌ ra̱ ndii: ―¿Ñáá xiinꞌ ña̱ ni̱ chi̱to u̱nꞌ kaa̱ꞌ sanakuaꞌa u̱nꞌ yuꞌu̱, ña̱ nduuꞌ tu̱ te̱ yivi̱ꞌ, nda̱ꞌaꞌ te̱ kaa̱ꞌ? ―ni̱ kachi̱ a̱.
LUK 22:49 Te̱ kii̱ꞌ ni̱ xi̱ni̱ te̱ nda̱ꞌaꞌ xaꞌa̱ꞌ Jesús ña̱ xkaꞌndíá i̱kanꞌ, te̱ ni̱ kaꞌa̱n ra̱ xiinꞌ a̱ ndii: ―Tákuiꞌe, ¿ñáá va̱ꞌa̱ ku̱u̱n ichi̱ ña̱ꞌaꞌ ndu̱? ―ni̱ kachi̱ ra̱.
LUK 22:50 Te̱ ni̱ sa̱tu̱xuꞌví i̱i̱n te̱ nda̱ꞌaꞌ xaꞌa̱ꞌ Jesús ja̱a̱nꞌ i̱i̱n te̱ xikaꞌ nuuꞌ nuu̱ꞌ sutu̱ kaꞌnuꞌ, ni̱ xa̱ꞌndi̱a̱ ra̱ so̱ꞌo̱ kua̱ꞌa̱ te̱ ja̱a̱nꞌ.
LUK 22:51 Te̱ ni̱ kaꞌa̱n Jesús xiinꞌ ra̱ ndii: ―Xa̱va̱ꞌa̱, vi̱kuii̱n u̱nꞌ ―ni̱ kachi̱ a̱. Te̱ ni̱ tondi̱a̱ nda̱ꞌaꞌ a̱ so̱ꞌo̱ te̱ ni̱ tu̱xuꞌví ja̱a̱nꞌ, te̱ ni̱ sa̱ndaꞌa ña̱ꞌaꞌ a̱.
LUK 22:52 I̱kanꞌ te̱ ni̱ kaꞌa̱n a̱ xiinꞌ sutu̱ kuuꞌ nu̱uꞌ, xiinꞌ te̱ xaꞌndia chuunꞌ nuu̱ꞌ te̱ xitoꞌ yu̱kunꞌ ja̱a̱nꞌ, xiinꞌ te̱ xi̱xa̱ nuu̱ꞌ ñu̱u̱, te̱ ni̱ nde̱kui̱e̱ ti̱i̱n ña̱ꞌaꞌ ja̱a̱nꞌ ndii: ―¿Ndichun na kua̱xi̱ ndo̱ꞌ te̱ ti̱i̱n ndo̱ꞌ yuꞌu̱ xiinꞌ ichi̱ xiinꞌ i̱tunꞌ nde̱e̱ naa i̱i̱n te̱ kuiꞌna̱ꞌ?
LUK 22:53 Kuaꞌa̱ꞌ kivi̱ꞌ ni̱ ii̱n i̱ te̱i̱n ndo̱ꞌ saniaꞌá i̱ nuu̱ꞌ ki̱ꞌe̱ yu̱kunꞌ kaꞌnuꞌ, te̱ nï̱ ti̱i̱n ndo̱ꞌ yuꞌu̱. Ndisu̱ xa̱ ni̱ xa̱a̱ hora ña̱ sa̱a̱ ndo̱ꞌ sa̱kanꞌ, hora ña̱ xaꞌndia chuunꞌ ña̱ ndi̱va̱ꞌa̱ i̱i̱n yivi̱ꞌ ―ni̱ kachi̱ a̱.
LUK 22:54 Sa̱kanꞌ te̱ ni̱ ti̱i̱n te̱ ja̱a̱nꞌ Jesús, te̱ ni̱ xan ndi̱a̱ka̱ ña̱ꞌaꞌ ra̱ vi̱ꞌe̱ sutu̱ kaꞌnuꞌ. Te̱ Pedro ndii, ni̱ xi̱ku̱ndiku̱n na ra̱ xikaꞌ xikaꞌ kuaꞌa̱n ra̱.
LUK 22:55 Te̱ kii̱ꞌ ni̱ na̱ꞌmi̱ te̱ yivi̱ꞌ ñuꞌu̱ nuu̱ꞌ ki̱ꞌe̱ sutu̱ ja̱a̱nꞌ ndii, ni̱ xi̱ku̱ndiee̱ ra̱ xituni̱ꞌ ra̱ sa̱a̱ xinundu̱u̱ xiinꞌ a̱, te̱ ni̱ xi̱ku̱nduꞌu̱ꞌ tu̱ Pedro te̱i̱n te̱ ja̱a̱nꞌ.
LUK 22:56 Ndisu̱ kii̱ꞌ ni̱ xi̱ni̱ i̱i̱n ñaꞌ xikaꞌ nuuꞌ nduꞌu̱ꞌ ra̱ xituni̱ꞌ ra̱ ndii, ni̱ na̱ko̱to̱ ndiꞌe̱ꞌ ña̱ꞌaꞌ aꞌ, te̱ ni̱ kaꞌa̱n aꞌ ndii: ―Ni̱ xika̱ tu̱ te̱ kaa̱ꞌ xiinꞌ te̱ ja̱a̱nꞌ ―ni̱ kachi̱ aꞌ.
LUK 22:57 Ndisu̱ nï̱ ki̱e̱e̱ yu̱ꞌuꞌ Pedro kaꞌán ra̱ ndii: ―Xïní ña̱ꞌaꞌ i̱, na̱a̱ ―ni̱ kachi̱ ra̱.
LUK 22:58 I̱i̱n kani̱ꞌ va̱ xkaꞌndi̱a̱, te̱ ni̱ xi̱ni̱ ña̱ꞌaꞌ i̱nga̱ te̱ yivi̱ꞌ, te̱ ni̱ kaꞌa̱n ra̱ ndii: ―I̱i̱n te̱ ndiakaꞌ taꞌanꞌ xiinꞌ te̱ kaa̱ꞌ nduuꞌ tu̱ yoꞌó ―ni̱ kachi̱ ra̱. Ndisu̱ tu̱ku̱ ni̱ ni̱ kaꞌa̱n Pedro ndii: ―Sü̱vi̱ yuꞌu̱, ta̱a̱ ―ni̱ kachi̱ ra̱.
LUK 22:59 Ni̱ xkaꞌndi̱a̱ kuyatinꞌ i̱i̱n hora, te̱ ni̱ kaꞌa̱n i̱nga̱ te̱ yivi̱ꞌ xaꞌa̱ꞌ Pedro ndii: ―Ña̱ nda̱ku xna̱ꞌa̱ nduuꞌ a̱ ndii, xikaꞌ tu̱ te̱ yo̱ꞌo̱ꞌ xiinꞌ te̱ kaa̱ꞌ, sa̱kanꞌ ña̱ i̱i̱n te̱ Galilea nduuꞌ ra̱ ―ni̱ kachi̱ ra̱.
LUK 22:60 Ni̱ kaꞌa̱n ni̱ tu̱ku̱u̱ Pedro ndii: ―Xïní i̱ ndee xaꞌa̱ꞌ kaꞌán u̱nꞌ, ta̱a̱ ―ni̱ kachi̱ ra̱. Te̱ na ni̱ ña̱ ja̱a̱nꞌ kaꞌán ra̱, te̱ ni̱ ka̱na̱ ndu̱chié.
LUK 22:61 Sa̱kanꞌ te̱ ni̱ ndi̱ko̱ kuiín xto̱ꞌo̱ e̱ꞌ, te̱ ni̱ na̱ko̱to̱ a̱ nuu̱ꞌ Pedro. Te̱ ni̱ na̱ka̱ꞌanꞌ Pedro ña̱ xa̱ ni̱ kaꞌa̱n a̱ xiinꞌ ra̱ ndii: “Kii̱ꞌ kuní ka̱ ka̱na̱ ndu̱chié ndii, xa̱ uni̱ i̱chiꞌ ni̱ kaꞌa̱n u̱nꞌ ña̱ xïní u̱nꞌ yuꞌu̱”, ni̱ kachi̱ a̱.
LUK 22:62 Te̱ kii̱ꞌ ni̱ ke̱ta̱ ra̱ i̱kanꞌ ndii, ni̱ xa̱ku̱ suchiꞌ i̱ni̱ va̱ ra̱.
LUK 22:63 Te̱ yivi̱ꞌ, te̱ ndiaa Jesús ndii, ni̱ xa̱ꞌaꞌ kundiꞌiꞌ ra̱ xiinꞌ a̱, te̱ ni̱ ka̱ni̱ ña̱ꞌaꞌ ra̱,
LUK 22:64 te̱ ni̱ sa̱tiín ra̱ pein nuu̱ꞌ a̱, te̱ ni̱ ka̱ni̱ ka̱ ña̱ꞌaꞌ ra̱ kaꞌán ra̱ xiinꞌ a̱ ndii: ―Na̱ku̱ni̱ u̱nꞌ yo̱o̱ ni̱ ka̱ni̱ yoꞌó ―ni̱ kachi̱ ra̱.
LUK 22:65 Te̱ kuaꞌa̱ꞌ ka̱ ni̱ ka̱ni̱a̱ꞌa ra̱ xiinꞌ a̱.
LUK 22:66 Kii̱ꞌ ni̱ kitu̱ꞌ ndii, ni̱ na̱kaya̱ te̱ xi̱xa̱ nuu̱ꞌ ñu̱u̱, xiinꞌ sutu̱ kuuꞌ nu̱uꞌ, xiinꞌ te̱ saniaꞌá tu̱ꞌu̱n nde̱iꞌ Ndiosí. Te̱ ni̱ ki̱xi̱n ndi̱a̱ka̱ te̱ yivi̱ꞌ Jesús miiꞌ ni̱ na̱kaya̱ te̱ kaꞌnuꞌ ja̱a̱nꞌ, te̱ ni̱ nda̱tuꞌu̱nꞌ ña̱ꞌaꞌ ra̱ ndii:
LUK 22:67 ―¿Ñáá yoꞌó nduuꞌ Cristo, ña̱ kua̱xi̱ sa̱kakú ne̱ yivi̱ꞌ? Kaꞌa̱n u̱nꞌ xiinꞌ ndu̱ ―ni̱ kachi̱ ra̱. Te̱ ni̱ kaꞌa̱n Jesús xiinꞌ ra̱ ndii: ―Naaꞌ kaꞌa̱n i̱ xiinꞌ ndo̱ꞌ ña̱ su̱vi̱ i̱ ndii, kä̱ndi̱xaꞌ ndo̱ꞌ.
LUK 22:68 Te̱ sa̱kanꞌ tu̱ naaꞌ nda̱tuꞌu̱nꞌ i̱ ndoꞌó ndii, kü̱vi̱ na̱kui̱i̱n ndo̱ꞌ, te̱ ni̱ nde̱e̱ sä̱ndieꞌniꞌ tu̱ ndo̱ꞌ yuꞌu̱.
LUK 22:69 Ndisu̱ nde̱e̱ vi̱ti̱n te̱ nde̱e̱ nuu̱ꞌ kuꞌu̱n e̱ꞌ ndii, ku̱ni̱ ndo̱ꞌ yuꞌu̱, ña̱ nduuꞌ tu̱ te̱ yivi̱ꞌ, ku̱nduꞌu̱ꞌ i̱ xi̱i̱nꞌ kua̱ꞌa̱ Ndiosí kaꞌnuꞌ kooꞌ chukuuꞌ ―ni̱ kachi̱ a̱.
LUK 22:70 Sa̱kanꞌ te̱ ni̱ nda̱tuꞌu̱nꞌ ña̱ꞌaꞌ sa̱kuuꞌ ra̱ ndii: ―Naaꞌ sa̱kanꞌ ndii, ¿yoꞌó nduuꞌ Siꞌe̱ Ndiosí, uun? ―ni̱ kachi̱ ra̱. Te̱ ni̱ kaꞌa̱n Jesús xiinꞌ ra̱ ndii: ―Naa kaꞌán ndo̱ꞌ, ñaa̱ꞌ nduuꞌ a̱ ―ni̱ kachi̱ a̱.
LUK 22:71 Sa̱kanꞌ te̱ ni̱ kaꞌa̱n xiinꞌ taꞌanꞌ ra̱ ndii: ―Küní ka̱ ne̱ ndi̱e̱e̱ yu̱ꞌuꞌ xaꞌa̱ꞌ ra̱ nuu̱ꞌ e̱ꞌ, sa̱kanꞌ ña̱ xa̱ yu̱ꞌuꞌ mi̱iꞌ ra̱ ni̱ kaꞌa̱n ra̱ ña̱ ni̱ xi̱ni̱ so̱ꞌo̱ e̱ꞌ kaa̱ꞌ ―ni̱ kachi̱ te̱ kaꞌnuꞌ ja̱a̱nꞌ.
LUK 23:1 Sa̱kanꞌ te̱ ni̱ nu̱ta̱ sa̱kuuꞌ te̱ ñuꞌuꞌ ja̱a̱nꞌ, te̱ ni̱ xan ndi̱a̱ka̱ ra̱ Jesús nda̱ꞌaꞌ Pilato.
LUK 23:2 Sa̱kanꞌ te̱ ni̱ xa̱ꞌaꞌ ra̱ tiinꞌ kua̱chi̱ ra̱ Jesús kaꞌán ra̱ ndii: ―Te̱ yivi̱ꞌ yoꞌoꞌ ndii, ni̱ xi̱ni̱ ndu̱ kuni na̱ta̱ꞌviꞌ ra̱ ne̱ ñu̱u̱ ndu̱. Te̱ täxiꞌ tu̱ ra̱ ña̱ cha̱ꞌvi̱ ndu̱ xu̱ꞌunꞌ yoo̱ꞌ nda̱ꞌaꞌ César. Te̱ kaꞌán tu̱ ra̱ ña̱ su̱vi̱ ra̱ nduuꞌ Cristo, ña̱ sakakú ne̱ yivi̱ꞌ, sa̱kanꞌ na kuiiꞌ rey nduuꞌ ra̱, kachi ra̱ ―ni̱ kachi̱ te̱ ja̱a̱nꞌ.
LUK 23:3 Sa̱kanꞌ te̱ ni̱ nda̱tuꞌu̱nꞌ Pilato Jesús ndii: ―¿Ñáá yoꞌó nduuꞌ rey nuu̱ꞌ ne̱ judío? ―ni̱ kachi̱ ra̱. Te̱ ni̱ na̱kui̱i̱n a̱ ndii: ―Xa̱ mi̱iꞌ u̱nꞌ ni̱ kaꞌa̱n sa̱kanꞌ ―ni̱ kachi̱ a̱.
LUK 23:4 Sa̱kanꞌ te̱ ni̱ kaꞌa̱n Pilato xiinꞌ sutu̱ kuuꞌ nu̱uꞌ ja̱a̱nꞌ xiinꞌ ne̱ yivi̱ꞌ kuaꞌa̱ꞌ ja̱a̱nꞌ ndii: ―Kö̱o̱ꞌ nde̱e̱ i̱i̱n kua̱chi̱ ndisoꞌ te̱ yivi̱ꞌ kaa̱ꞌ ―ni̱ kachi̱ ra̱.
LUK 23:5 Ndisu̱ ndi̱e̱eꞌ ka̱ kaꞌán te̱ ja̱a̱nꞌ ndii: ―Te̱ kaa̱ꞌ ndii, natandieeꞌ ki̱ni̱ ra̱ ne̱ ñu̱u̱ ndu̱ xiinꞌ ña̱ saniaꞌá ra̱, ni̱ xa̱ꞌaꞌ xaaꞌ ra̱ ña̱ ja̱a̱nꞌ nde̱e̱ ñu̱ꞌuꞌ Galilea, te̱ ni̱ xa̱a̱ ra̱ nde̱e̱ ñu̱ꞌuꞌ Judea yo̱ꞌo̱ꞌ ―ni̱ kachi̱ ra̱.
LUK 23:6 Kii̱ꞌ ni̱ xi̱ni̱ so̱ꞌo̱ Pilato ña̱ ja̱a̱nꞌ ndii, ni̱ nda̱tuꞌu̱nꞌ ra̱ naaꞌ te̱ ni̱ ki̱e̱e̱ ñu̱ꞌuꞌ Galilea nduuꞌ Jesús.
LUK 23:7 Te̱ kii̱ꞌ ni̱ xi̱ni̱ ra̱ ña̱ ni̱ ki̱e̱e̱ a̱ ñu̱ꞌuꞌ Galilea miiꞌ xaꞌndia chuunꞌ Herodes ndii, ni̱ kaꞌa̱n chuunꞌ ra̱ ña̱ kundi̱a̱ka̱ sa̱kuuꞌ te̱ xi̱xa̱ ja̱a̱nꞌ Jesús nda̱ꞌaꞌ Herodes ja̱a̱nꞌ,sa̱kanꞌ ña̱ kivi̱ꞌ ja̱a̱nꞌ ndii, nduꞌu̱ꞌ tu̱ te̱ ja̱a̱nꞌ ñu̱u̱ Jerusalén ja̱a̱nꞌ.
LUK 23:8 Kii̱ꞌ ni̱ xi̱ni̱ Herodes Jesús ndii, va̱ꞌa̱ va̱ ni̱ ku̱ni̱ ra̱, kua̱chi̱ ndii kuaꞌa̱ꞌ va̱ kivi̱ꞌ ni̱ xkaꞌndi̱a̱ ña̱ kuní ra̱ na̱taꞌanꞌ ra̱ xiinꞌ a̱, sa̱kanꞌ ña̱ ni̱ xi̱ni̱ so̱ꞌo̱ ra̱ ndatuꞌunꞌ kuaꞌa̱ꞌ ne̱ yivi̱ꞌ xaꞌa̱ꞌ Jesús, te̱ kuní ra̱ ku̱ni̱ ndu̱chiꞌ nuu̱ꞌ ra̱ i̱i̱n chu̱u̱n kaꞌnuꞌ ña̱ sa̱a̱ a̱.
LUK 23:9 Te̱ ni̱ nda̱tuꞌu̱nꞌ ra̱ Jesús kiꞌinꞌ nuu̱ꞌ ña̱ꞌa̱, ndisu̱ nï̱ na̱kui̱i̱n a̱ nuu̱ꞌ ra̱.
LUK 23:10 Te̱ i̱kanꞌ ndieeꞌ tu̱ sutu̱ kuuꞌ nu̱uꞌ xi̱i̱nꞌ te̱ saniaꞌá tu̱ꞌu̱n nde̱iꞌ Ndiosí tiinꞌ kua̱chi̱ uꞌvi̱ ña̱ꞌaꞌ ra̱.
LUK 23:11 Sa̱kanꞌ te̱ ni̱ sa̱ndi̱e̱e̱ kuiꞌe ña̱ꞌaꞌ Herodes xiinꞌ te̱ xíinꞌ ra̱, te̱ ni̱ ku̱ndi̱ꞌi̱ ra̱ xiinꞌ a̱ chi̱nduꞌu̱ꞌ ra̱ toto̱ xiñu̱ va̱ꞌa̱ xata̱ꞌ a̱, te̱ ni̱ sa̱na̱ndikoꞌ ña̱ꞌaꞌ ra̱ nda̱ꞌaꞌ Pilato.
LUK 23:12 Te̱ kivi̱ꞌ ja̱a̱nꞌ ni̱ na̱ndu̱u̱ Pilato xi̱i̱nꞌ Herodes te̱ xiní taꞌanꞌ, sa̱kanꞌ ña̱ ña̱ nu̱uꞌ ndii, ni̱ ndasiꞌ taꞌanꞌ ra̱.
LUK 23:13 Sa̱kanꞌ te̱ ni̱ kaꞌa̱n chuunꞌ Pilato, te̱ ni̱ na̱kaya̱ sutu̱ kuuꞌ nu̱uꞌ, xiinꞌ te̱ xaꞌndia chuunꞌ nuu̱ꞌ ñu̱u̱, xiinꞌ sa̱kuuꞌ ne̱ ñu̱u̱ ja̱a̱nꞌ,
LUK 23:14 te̱ ni̱ kaꞌa̱n ra̱ xiinꞌ ni̱a̱ ndii: ―Ni̱ ki̱xi̱n ndi̱a̱ka̱ ndoꞌó te̱ yivi̱ꞌ yo̱ꞌo̱ꞌ nda̱ꞌaꞌ i̱, te̱ kaꞌán ndo̱ꞌ ña̱ kuni na̱ta̱ꞌviꞌ ra̱ ne̱ ñu̱u̱ ndo̱ꞌ. Ndisu̱ yuꞌu̱ ndii, ni̱ sa̱naꞌmá ña̱ꞌaꞌ i̱ nuu̱ꞌ ndo̱ꞌ itaꞌ ndo̱ꞌ kaa̱ꞌ, te̱ ni̱ xi̱ni̱ i̱ ña̱ kö̱o̱ꞌ nde̱e̱ i̱i̱n kua̱chi̱ ña̱ sataví ña̱ꞌaꞌ ndo̱ꞌ ja̱a̱nꞌ ni̱ xa̱a̱ ra̱.
LUK 23:15 Te̱ ni̱ nde̱e̱ Herodes nï̱ na̱ꞌi̱n kua̱chi̱ te̱ kaa̱ꞌ, sa̱kanꞌ na ni̱ sa̱na̱ndikoꞌ tu̱ku̱ ña̱ꞌaꞌ ra̱ nuu̱ꞌ i̱. Sa̱kanꞌ ña̱ kö̱o̱ꞌ ña̱ xataꞌa̱n ku̱vi̱ ra̱ xaꞌa̱ꞌ ni̱ xa̱a̱ ra̱.
LUK 23:16 Xaꞌa̱ꞌ a̱ ja̱a̱nꞌ na kuiiꞌ kaꞌa̱n chuunꞌ i̱, te̱ ka̱xi̱ꞌ va̱ ra̱, ndi̱ꞌi̱ ja̱a̱nꞌ, te̱ sa̱ndoó ndiká ña̱ꞌaꞌ i̱ ―ni̱ kachi̱ ra̱.
LUK 23:17 Te̱ sa̱kuuꞌ i̱chiꞌ kii̱ꞌ nasukú vi̱koꞌ ja̱a̱nꞌ ndii, kuní a̱ ña̱ sa̱ñaꞌ Pilato i̱i̱n te̱ naá vi̱ꞌe̱ ka̱a̱.
LUK 23:18 Ndisu̱ i̱i̱n ni̱ nda̱ꞌaꞌ ni̱ kua̱aꞌ sa̱kuuꞌ ne̱ yivi̱ꞌ kuaꞌa̱ꞌ ja̱a̱nꞌ kaꞌán ni̱a̱ ndii: ―Te̱ ñaa̱ꞌ ka̱ꞌni̱ꞌ u̱nꞌ, te̱ sa̱ñaꞌ u̱nꞌ Barrabás ―ni̱ kachi̱ ni̱a̱.
LUK 23:19 Te̱ Barrabás ja̱a̱nꞌ ndii, naá ra̱ vi̱ꞌe̱ ka̱a̱ xaꞌa̱ꞌ ña̱ ni̱ ku̱ntaꞌanꞌ ra̱ xiinꞌ te̱ xíinꞌ romano, xiinꞌ xaꞌa̱ꞌ a̱ ña̱ ni̱ xa̱ꞌni̱ꞌ ra̱ i̱i̱n te̱ yivi̱ꞌ.
LUK 23:20 Te̱ ni̱ kaꞌa̱n tu̱ku̱u̱ Pilato xiinꞌ ne̱ yivi̱ꞌ ja̱a̱nꞌ xaꞌa̱ꞌ ña̱ ni̱ kuni̱ ra̱ sa̱ñaꞌ ra̱ Jesús.
LUK 23:21 Ndisu̱ ne̱ ja̱a̱nꞌ ndii, so̱ꞌo̱ tiꞌeꞌ ka̱ kaꞌán ni̱a̱ ndii: ―Nuu̱ꞌ krusín ku̱xi̱ u̱nꞌ te̱ ñaa̱ꞌ, nuu̱ꞌ krusín ku̱xi̱ u̱nꞌ te̱ ñaa̱ꞌ ―ni̱ kachi̱ ni̱a̱.
LUK 23:22 Te̱ ni̱ kaꞌa̱n ni̱ tu̱ku̱u̱ Pilato xiinꞌ ni̱a̱ i̱chiꞌ ña̱ uni̱ ndii: ―¿Ndichun? ¿Ndee ña̱ ni̱a̱ꞌa ni̱ xa̱a̱ ra̱? Kö̱o̱ꞌ nde̱e̱ i̱i̱n kua̱chi̱ ña̱ xataꞌa̱n ku̱vi̱ ra̱ xaꞌa̱ꞌ ni̱ na̱ꞌi̱n yuꞌu̱. Xaꞌa̱ꞌ a̱ ja̱a̱nꞌ na kuiiꞌ kaꞌa̱n chuunꞌ i̱, te̱ ka̱xi̱ꞌ ra̱, ndi̱ꞌi̱ ja̱a̱nꞌ, te̱ sa̱ndoó ndiká ña̱ꞌaꞌ i̱ ―ni̱ kachi̱ ra̱.
LUK 23:23 Ndisu̱ ne̱ ja̱a̱nꞌ ndii, so̱ꞌo̱ tiꞌeꞌ ka̱ kaꞌán ni̱a̱ ña̱ nuu̱ꞌ krusín na ku̱xi̱ ña̱ꞌaꞌ ra̱. Te̱ xaꞌa̱ꞌ a̱ ña̱ tiꞌeꞌ va̱ ni̱ kua̱aꞌ ni̱a̱ xiinꞌ sutu̱ kuuꞌ nu̱uꞌ nuu̱ꞌ Pilato ndii, ni̱ xinu̱ xna̱ꞌa̱ ña̱ ndioo̱ꞌ i̱ni̱ ni̱a̱ ja̱a̱nꞌ.
LUK 23:24 Sa̱kanꞌ na ni̱ na̱kui̱i̱n yu̱ꞌuꞌ Pilato sa̱xinu̱ ra̱ ña̱ kuní ne̱ ja̱a̱nꞌ.
LUK 23:25 Te̱ ni̱ kaꞌa̱n chuunꞌ ra̱, te̱ ni̱ saña̱ꞌ te̱ kuní ne̱ ja̱a̱nꞌ, te̱ naá vi̱ꞌe̱ ka̱a̱ xaꞌa̱ꞌ ña̱ ni̱ ku̱ntaꞌanꞌ ra̱ xiinꞌ te̱ xíinꞌ romano, xiinꞌ xaꞌa̱ꞌ a̱ ña̱ ni̱ xa̱ꞌni̱ꞌ ra̱ i̱i̱n te̱ yivi̱ꞌ. Ndisu̱ ni̱ sa̱na̱kuaꞌa ra̱ Jesús te̱ ku̱vi̱ a̱ sa̱a̱ kaꞌán nimá ne̱ ja̱a̱nꞌ.
LUK 23:26 Kii̱ꞌ ni̱ ki̱e̱e̱ te̱ xíinꞌ kuaꞌa̱n ra̱ xiinꞌ Jesús ndii, ni̱ na̱taꞌanꞌ ra̱ xiinꞌ i̱i̱n te̱ ni̱ ki̱e̱e̱ ñu̱u̱ Cirene, te̱ naniꞌ Simón. Te̱ ja̱a̱nꞌ ndii, miiꞌ xikaꞌ ra̱ ni̱ xaꞌa̱nꞌ ra̱, te̱ ni̱ na̱ndi̱koꞌ ra̱. Te̱ ni̱ ti̱i̱n uꞌvi̱ ña̱ꞌaꞌ te̱ xíinꞌ ja̱a̱nꞌ ña̱ ko̱ni̱ꞌi̱ ra̱ krusín ku̱ndiku̱n ra̱ xata̱ꞌ Jesús kuꞌu̱n ra̱.
LUK 23:27 Te̱ kuaꞌa̱ꞌ va̱ ne̱ yivi̱ꞌ, te̱ kuaꞌa̱ꞌ va̱ tu̱ ña̱ꞌaꞌ xakuꞌ suchiꞌ i̱ni̱ nde̱e̱ tanaꞌ ndi̱i ni̱a̱ ndikún ni̱a̱ xata̱ꞌ Jesús kuaꞌa̱n ni̱a̱.
LUK 23:28 Te̱ ni̱ na̱ko̱to̱ xata̱ꞌ Jesús nuu̱ꞌ ne̱ ja̱a̱nꞌ, te̱ ni̱ kaꞌa̱n a̱ xiinꞌ ni̱a̱ ndii: ―Ndoꞌó, ña̱ꞌaꞌ, ne̱ ndieeꞌ ñu̱u̱ Jerusalén, kuä̱ku̱ ndo̱ꞌ xaꞌa̱ꞌ yuꞌu̱. Süu̱ꞌ ja̱a̱nꞌ ndii kua̱ku̱ ndo̱ꞌ xaꞌa̱ꞌ mi̱iꞌ ndo̱ꞌ xiinꞌ xaꞌa̱ꞌ siꞌe̱ ndo̱ꞌ,
LUK 23:29 sa̱kanꞌ ña̱ xaa̱ kivi̱ꞌ ña̱ kaꞌa̱n ndo̱ꞌ ndii: “Va̱ꞌa̱ va̱ kuni ña̱ꞌaꞌ ñaꞌ kü̱vi̱ ko̱o̱ siꞌe̱, xiinꞌ ñaꞌ kö̱o̱ꞌ kivi̱ꞌ ni̱ sakitúꞌ siꞌe̱, xiinꞌ ñaꞌ kö̱o̱ꞌ kivi̱ꞌ ni̱ sachichinꞌ siꞌe̱”, kachi̱ ndo̱ꞌ.
LUK 23:30 Te̱ kii̱ꞌ sa̱kanꞌ ndii, xa̱ꞌaꞌ ne̱ yivi̱ꞌ kaꞌa̱n ni̱a̱ xiinꞌ i̱kuꞌ ndii: “Tavi̱ ndo̱ꞌ ndu̱, te̱ ndoꞌó, xiki̱ꞌ ndii, ti̱si̱ꞌe ndo̱ꞌ ndu̱”, kachi̱ ni̱a̱.
LUK 23:31 Kua̱chi̱ ndii, naaꞌ xaaꞌ ra̱ sa̱kuuꞌ ña̱ kaa̱ꞌ xiinꞌ yuꞌu̱, te̱ nduuꞌ nde̱e̱ naa i̱tunꞌ iꞌiꞌ ndii, sa̱a̱ ka̱ vi̱ꞌ tu̱ sa̱a̱ ra̱ xiinꞌ ndoꞌó, ne̱ nduuꞌ nde̱e̱ naa i̱tunꞌ i̱chi ―ni̱ kachi̱ a̱.
LUK 23:32 Te̱ ndiakaꞌ tu̱ te̱ xíinꞌ ja̱a̱nꞌ uvi̱ taꞌan te̱ ni̱a̱ꞌa, te̱ ka̱ꞌni̱ꞌ tu̱ ña̱ꞌaꞌ ra̱.
LUK 23:33 Te̱ kii̱ꞌ ni̱ xa̱a̱ ra̱ i̱i̱n xaanꞌ miiꞌ na̱niꞌ i̱kiꞌ xíniꞌ te̱ ni̱ xiꞌi̱ ndii, ni̱ kuxi̱ ra̱ Jesús nuu̱ꞌ krusín i̱kanꞌ. Te̱ te̱ ni̱a̱ꞌa ja̱a̱nꞌ ndii, ta̱taꞌviꞌ xi̱i̱nꞌ a̱ ni̱ ku̱xi̱ ña̱ꞌaꞌ ra̱ nuu̱ꞌ i̱nga̱ krusín, i̱i̱n ra̱ nda̱ꞌaꞌ kua̱ꞌa̱ a̱, te̱ i̱nga̱ ra̱ nda̱ꞌaꞌ i̱ti̱n a̱.
LUK 23:34 Te̱ ni̱ kaꞌa̱n a̱ kii̱ꞌ ndianduꞌu̱ꞌ a̱ nuu̱ꞌ krusín ndii: ―Ta̱taa̱, ko̱o̱ kaꞌnuꞌ i̱ni̱ u̱nꞌ xaꞌa̱ꞌ te̱ kaa̱ꞌ, sa̱kanꞌ ña̱ xïní ra̱ ndee ña̱ xaaꞌ ra̱ ―ni̱ kachi̱ a̱. Ndi̱ꞌi̱ ja̱a̱nꞌ, te̱ ni̱ ka̱ti̱n te̱ xíinꞌ toto̱ a̱, te̱ ku̱ni̱ ra̱ yo̱o̱ nda̱ꞌaꞌ ndoo̱ i̱ꞌi̱n a̱.
LUK 23:35 Te̱ itaꞌ ne̱ yivi̱ꞌ kuaꞌa̱ꞌ ja̱a̱nꞌ xitoꞌ ndiꞌe̱ꞌ ni̱a̱ Jesús i̱kanꞌ, te̱ nde̱e̱ te̱ kaꞌnuꞌ ja̱a̱nꞌ ndii, kundiꞌiꞌ ra̱ xiinꞌ a̱ kaꞌán xiinꞌ taꞌanꞌ ra̱ ndii: ―I̱nga̱ ne̱ yivi̱ꞌ ni̱ sa̱kakú ra̱, na sa̱kakú xiinꞌ miiꞌ mi̱iꞌ ra̱ vi̱ti̱ naaꞌ ndi̱xa̱ xna̱ꞌa̱ ndii, Cristo, te̱ ni̱ na̱ka̱xi̱n Ndiosí sa̱kakú ne̱ yivi̱ꞌ, nduuꞌ ra̱ ―ni̱ kachi̱ ra̱.
LUK 23:36 Te̱ niiꞌ sa̱kanꞌ xandiꞌiꞌ tu̱ te̱ xíinꞌ xiinꞌ a̱ taxiꞌ ra̱ vino i̱yaꞌ ko̱ꞌo̱ a̱,
LUK 23:37 te̱ kaꞌán ra̱ xiinꞌ a̱ ndii: ―Naaꞌ ndi̱xa̱ xna̱ꞌa̱ yoꞌó nduuꞌ rey ne̱ judío ndii, sa̱kakú xiinꞌ miiꞌ kiꞌi̱ꞌ u̱nꞌ ―kachi ra̱.
LUK 23:38 Te̱ ni̱ ke̱ꞌi̱ ra̱ i̱i̱n tuꞌu̱nꞌ yu̱ꞌuꞌ nuu̱ꞌ krusín ja̱a̱nꞌ xaꞌa̱ꞌ ña̱ ni̱ ti̱i̱n kua̱chi̱ ña̱ꞌaꞌ ra̱ kaꞌán a̱ ndii: “Te̱ yoꞌoꞌ nduuꞌ rey ne̱ judío”, kachi a̱. Te̱ yu̱ꞌuꞌ ja̱a̱nꞌ ndii, yoso̱ꞌ a̱ xiinꞌ tu̱ꞌu̱n griego, xiinꞌ tu̱ꞌu̱n latín, xiinꞌ tu̱ꞌu̱n hebreo.
LUK 23:39 Te̱ i̱i̱n te̱ ni̱a̱ꞌa, te̱ ndiaaꞌ nduꞌu̱ꞌ nuu̱ꞌ i̱nga̱ krusín xi̱i̱nꞌ Jesús ndii, ni̱ xa̱ndi̱ꞌi̱ ra̱ xiinꞌ a̱ kaꞌán ra̱ ndii: ―Naaꞌ ndi̱xa̱ xna̱ꞌa̱ yoꞌó nduuꞌ Cristo, ña̱ sa̱kakú ne̱ yivi̱ꞌ ndii, sa̱kakú xiinꞌ miiꞌ mi̱iꞌ u̱nꞌ, te̱ sa̱kakú tu̱ u̱nꞌ nduꞌu̱ ―ni̱ kachi̱ ra̱.
LUK 23:40 Ndisu̱ ni̱ xiꞌe̱ i̱nga̱ te̱ ni̱a̱ꞌa ja̱a̱nꞌ nuu̱ꞌ te̱ ja̱a̱nꞌ kaꞌán ra̱ ndii: ―¿Ñáá ni̱ nde̱e̱ Ndiosí yïꞌvi yoꞌó, tee̱ꞌ ndee xa̱ yoo u̱nꞌ nuu̱ꞌ tu̱ndoꞌo̱ꞌ yoꞌoꞌ?
LUK 23:41 Yooꞌ ndii, xataꞌa̱n yoo e̱ꞌ tu̱ndoꞌo̱ꞌ yoꞌoꞌ, sa̱kanꞌ ña̱ xaꞌa̱ꞌ ña̱ ni̱a̱ꞌa, ña̱ ni̱ xa̱a̱ e̱ꞌ, nachaꞌvi̱ e̱ꞌ, ndisu̱ te̱ kaa̱ꞌ ndii, kö̱o̱ꞌ xa̱chiꞌ ña̱ ni̱a̱ꞌa ni̱ xa̱a̱ ra̱ ―ni̱ kachi̱ ra̱.
LUK 23:42 Sa̱kanꞌ te̱ ni̱ kaꞌa̱n ka̱ ra̱ ndii: ―Jesús, na̱ka̱ꞌanꞌ na u̱nꞌ xaꞌa̱ꞌ i̱ kii̱ꞌ xa̱ꞌaꞌ u̱nꞌ ka̱ꞌndi̱a̱ chuunꞌ u̱nꞌ ―ni̱ kachi̱ ra̱.
LUK 23:43 Sa̱kanꞌ te̱ ni̱ kaꞌa̱n Jesús xiinꞌ ra̱ ndii: ―Ña̱ nda̱ku kaꞌán i̱ xiinꞌ u̱nꞌ vi̱ti̱n ndii, ku̱nduꞌu̱ꞌ u̱nꞌ xiinꞌ i̱ ndi̱viꞌ miiꞌ nda̱tu̱nꞌ va̱ kaaꞌ ―ni̱ kachi̱ a̱.
LUK 23:44 Te̱ kii̱ꞌ ni̱ xa̱a̱ i̱i̱n keꞌinꞌ ndii, ni̱ ku̱u̱ i̱i̱n yaví ka̱niiꞌ i̱i̱n yivi̱ꞌ nde̱e̱ ni̱ xaꞌa̱nꞌ ndi̱koꞌ a̱ ka̱a̱ uni̱ xa̱kuaa̱ꞌ.
LUK 23:45 Te̱ ni̱ xiꞌi̱ ñu̱ꞌu̱, te̱ ni̱ ndata̱ꞌ ma̱ꞌinꞌ toto̱ ña̱ taꞌnuꞌ i̱ꞌnu̱ ti̱xi̱n yu̱kunꞌ kaꞌnuꞌ.
LUK 23:46 Sa̱kanꞌ te̱ ni̱ kaꞌa̱n tiꞌeꞌ Jesús ndii: ―Ta̱taa̱, nda̱ꞌaꞌ yoꞌó nataxiꞌ i̱ nimá i̱ ―ni̱ kachi̱ a̱. Te̱ ndi̱ꞌi̱ so̱ꞌo̱ ni̱ kaꞌa̱n a̱ ña̱ ja̱a̱nꞌ, te̱ ni̱ xiꞌi̱ a̱.
LUK 23:47 Kii̱ꞌ ni̱ xi̱ni̱ te̱ xíinꞌ kuuꞌ nu̱uꞌ ja̱a̱nꞌ ña̱ ni̱ yoo̱ ja̱a̱nꞌ ndii, ni̱ sa̱kaꞌnuꞌ ra̱ Ndiosí kaꞌán ra̱ ndii: ―Ndi̱xa̱ xna̱ꞌa̱ nduuꞌ a̱ ndii, te̱ ni̱ xa̱chuunꞌ nda̱ku ni̱ nduu̱ꞌ te̱ kaa̱ꞌ ―ni̱ kachi̱ ra̱.
LUK 23:48 Te̱ sa̱kuuꞌ ne̱ yivi̱ꞌ kuaꞌa̱ꞌ, ne̱ ni̱ xi̱to̱ ndiꞌe̱ꞌ ña̱ ni̱ yoo̱ i̱kanꞌ ndii, kuunꞌ i̱kiꞌ ni̱a̱ ti̱a̱ꞌni̱ ni̱a̱ ni̱ na̱ndi̱koꞌ ni̱a̱ xaꞌa̱ꞌ ña̱ suchiꞌ va̱ i̱ni̱ ni̱a̱.
LUK 23:49 Ndisu̱ sa̱kuuꞌ ne̱ xiní taꞌanꞌ xiinꞌ Jesús, xiinꞌ ña̱ꞌaꞌ, ne̱ ni̱ ndiku̱n ña̱ꞌaꞌ ni̱ ki̱xi̱n ni̱a̱ nde̱e̱ Galilea ndii, ni̱ ita̱ tu̱ ne̱ ja̱a̱nꞌ nde̱e̱ ndo̱so̱ꞌ ja̱a̱nꞌ xitoꞌ ndiꞌe̱ꞌ ni̱a̱ ña̱ ni̱ yoo̱ i̱kanꞌ.
LUK 23:50 Ni̱ yoo̱ i̱i̱n te̱ yivi̱ꞌ, te̱ ni̱ na̱niꞌ José, te̱ ni̱ ki̱e̱e̱ ñu̱u̱ Arimatea, ña̱ kanduꞌu̱ꞌ nuu̱ꞌ ñu̱ꞌuꞌ Judea. Te̱ ja̱a̱nꞌ ndii, i̱i̱n te̱ kaꞌnuꞌ te̱i̱n te̱ xaꞌndia chuunꞌ nduuꞌ ra̱. Te̱ nduuꞌ tu̱ ra̱ te̱ yivi̱ꞌ va̱ꞌa̱, te̱ xachuunꞌ nda̱ku tu̱ ra̱.
LUK 23:51 Te̱ ni̱ ndiatu̱ i̱ni̱ ra̱ xaꞌa̱ꞌ ña̱ ka̱ꞌndi̱a̱ chuunꞌ Ndiosí i̱i̱n yivi̱ꞌ yoꞌoꞌ. Sa̱kanꞌ na nï̱ na̱kuita̱ kuento ra̱ xiinꞌ kuento ña̱ ni̱ ndoo̱ te̱ kuuꞌ kaꞌnuꞌ ja̱a̱nꞌ, ni̱ nde̱e̱ xiinꞌ ña̱ ni̱ xa̱a̱ te̱ ja̱a̱nꞌ xiinꞌ Jesús.
LUK 23:52 Sa̱kanꞌ na ni̱ xaꞌa̱n ra̱ nuu̱ꞌ Pilato, te̱ ni̱ xika̱n ra̱ ñu̱ꞌuꞌ ndeꞌi̱ Jesús.
LUK 23:53 Te̱ kii̱ꞌ ndi̱ꞌi̱ ni̱ sa̱nuuꞌ ra̱ ñu̱ꞌuꞌ ndeꞌi̱ a̱ ja̱a̱nꞌ ndii, ni̱ ti̱suku̱ꞌ ra̱ a̱ i̱i̱n toto̱ ndiká. Te̱ ni̱ xaꞌa̱n chi̱naá ra̱ a̱ ti̱xi̱n yavi̱ ndi̱i̱ miiꞌ tïa̱ꞌan ku̱naa̱ ñu̱ꞌuꞌ ndeꞌi̱ nde̱e̱ i̱i̱n ne̱ yivi̱ꞌ, ña̱ ni̱ xa̱ti̱a̱ ra̱ to̱koꞌ ka̱va̱ꞌ.
LUK 23:54 Te̱ kivi̱ꞌ ja̱a̱nꞌ ndii, kivi̱ꞌ ña̱ sakooꞌ tu̱ꞌva̱ xiinꞌ miiꞌ ne̱ yivi̱ꞌ xaꞌa̱ꞌ kivi̱ꞌ sábado, ña̱ xina̱ndiee̱ꞌ ni̱a̱, nduuꞌ a̱. Te̱ nä̱ꞌaꞌ ka̱ te̱ xa̱ꞌaꞌ kivi̱ꞌ ja̱a̱nꞌ.
LUK 23:55 Te̱ ña̱ꞌaꞌ, ne̱ ndikún ni̱ ki̱xi̱n xiinꞌ Jesús nde̱e̱ ñu̱ꞌuꞌ Galilea ndii, ni̱ xaꞌa̱n ni̱a̱, te̱ ni̱ xi̱ni̱ ni̱a̱ yavi̱ ndi̱i̱ ja̱a̱nꞌ, te̱ ni̱ xi̱ni̱ tu̱ ni̱a̱ sa̱a̱ ni̱ chi̱naá ra̱ ñu̱ꞌuꞌ ndeꞌi̱ a̱.
LUK 23:56 Te̱ kii̱ꞌ ni̱ na̱ndi̱koꞌ ni̱a̱ miiꞌ ndieeꞌ ni̱a̱ ndii, ni̱ xa̱va̱ꞌa̱ ni̱a̱ su̱xa̱ xavixínꞌ xiinꞌ xa̱ꞌa̱n xavixínꞌ, te̱ ni̱ na̱ndiee̱ꞌ ni̱a̱ kivi̱ꞌ sábado, ña̱ xina̱ndiee̱ꞌ ne̱ yivi̱ꞌ sa̱a̱ kaꞌán chuunꞌ tu̱ꞌu̱n nde̱iꞌ Ndiosí.
LUK 24:1 Te̱ ni̱a̱ꞌa̱ va̱ kivi̱ꞌ nu̱uꞌ xaꞌa̱ꞌ xi̱mana ndii, ni̱ xaꞌa̱n tu̱ku̱u̱ ña̱ꞌaꞌ ja̱a̱nꞌ yavi̱ ndi̱i̱ miiꞌ naá ñu̱ꞌuꞌ ndeꞌi̱ Jesús niꞌiꞌ ni̱a̱ xa̱ꞌa̱n xavixínꞌ ña̱ ni̱ xa̱va̱ꞌa̱ ni̱a̱ ja̱a̱nꞌ, te̱ ni̱ xaꞌa̱n tu̱ i̱nga̱ ka̱ ña̱ꞌaꞌ xiinꞌ ni̱a̱.
LUK 24:2 Te̱ ni̱ xi̱ni̱ ni̱a̱ ña̱ xa̱ ni̱ nu̱ndiaꞌa̱ yuu̱ꞌ ña̱ ndasi yu̱ꞌuꞌ yavi̱ ja̱a̱nꞌ.
LUK 24:3 Te̱ kii̱ꞌ ni̱ ko̱ꞌni̱ ni̱a̱ yavi̱ ndi̱i̱ ja̱a̱nꞌ ndii, kö̱o̱ꞌ ka̱ ñu̱ꞌuꞌ ndeꞌi̱ xto̱ꞌo̱ e̱ꞌ Jesús kanduꞌu̱ꞌ i̱kanꞌ.
LUK 24:4 Kii̱ꞌ ndiꞌni̱ ne̱ ja̱a̱nꞌ itaꞌ ni̱a̱ i̱kanꞌ ndii, numi̱ꞌ va̱ te̱ ni̱ tuvi̱ uvi̱ taꞌan te̱ yivi̱ꞌ niꞌnuꞌ ra̱ toto̱ yiꞌé nda̱tu̱nꞌ va̱, te̱ ni̱ xi̱kuita̱ ra̱ xi̱i̱nꞌ ni̱a̱ ja̱a̱nꞌ.
LUK 24:5 Te̱ xaꞌa̱ꞌ a̱ ña̱ ni̱ yi̱ꞌvi va̱ ne̱ ja̱a̱nꞌ, te̱ ni̱ ka̱ta̱ndi̱e̱e̱ ni̱a̱ nuu̱ꞌ ni̱a̱ nde̱e̱ ñu̱ꞌuꞌ ndii, ni̱ kaꞌa̱n te̱ yivi̱ꞌ ja̱a̱nꞌ xiinꞌ ni̱a̱ ndii: ―¿Ndichun nandukuꞌ ndo̱ꞌ te̱i̱n ne̱ ni̱ xiꞌi̱ ña̱ xa̱ tiaku?
LUK 24:6 Kö̱o̱ꞌ ka̱ a̱ naá yoꞌoꞌ, süu̱ꞌ ja̱a̱nꞌ ndii xa̱ ni̱ na̱ti̱a̱ku̱ a̱. Na̱ka̱ꞌanꞌ ndo̱ꞌ ña̱ ni̱ kaꞌa̱n a̱ xiinꞌ ndo̱ꞌ kii̱ꞌ xikaꞌ ka̱ a̱ nuu̱ꞌ ñu̱ꞌuꞌ Galilea ndii:
LUK 24:7 “Yuꞌu̱, ña̱ nduuꞌ tu̱ te̱ yivi̱ꞌ ndii, kuní a̱ ña̱ sa̱na̱kuaꞌa te̱ yivi̱ꞌ yuꞌu̱ nda̱ꞌaꞌ ne̱ ndisoꞌ kua̱chi̱, te̱ ku̱vi̱ i̱ nuu̱ꞌ krusín, te̱ na̱ti̱a̱ku̱ i̱ kivi̱ꞌ ña̱ uni̱”, ni̱ kachi̱ a̱ xiinꞌ ndo̱ꞌ ―ni̱ kachi̱ te̱ ja̱a̱nꞌ xiinꞌ ni̱a̱.
LUK 24:8 Sa̱kanꞌ te̱ ni̱ na̱ka̱ꞌanꞌ ni̱a̱ ña̱ ni̱ kaꞌa̱n Jesús xiinꞌ ni̱a̱.
LUK 24:9 Te̱ kii̱ꞌ ni̱ na̱ndi̱koꞌ ni̱a̱ miiꞌ ndieeꞌ te̱ uxi̱ i̱i̱n ja̱a̱nꞌ ndii, ni̱ kaꞌa̱n ni̱a̱ sa̱kuuꞌ ña̱ ja̱a̱nꞌ xiinꞌ ra̱, te̱ sa̱kanꞌ tu̱ xiinꞌ i̱nga̱ ne̱ ndikún Jesús.
LUK 24:10 Ña̱ꞌaꞌ, ne̱ ni̱ xi̱ni̱ ña̱ ni̱ yoo̱ ja̱a̱nꞌ ndii, María Magdalena nduuꞌ i̱i̱n aꞌ, xiinꞌ Juana, xiinꞌ María, si̱ꞌiꞌ Jacobo, xiinꞌ sa̱va̱ i̱nga̱ ña̱ꞌaꞌ, ne̱ ni̱ xaꞌa̱n xiinꞌ ni̱a̱.
LUK 24:11 Ndisu̱ ne̱ ndikún i̱chiꞌ Jesús ndii, ni̱ xa̱ni̱ni̱ ni̱a̱ ña̱ ña̱ kuä̱sa̱ꞌ kuní nduuꞌ ña̱ kaꞌán ña̱ꞌaꞌ ja̱a̱nꞌ, te̱ nï̱ kuni̱ ni̱a̱ ka̱ndi̱xaꞌ ña̱ꞌaꞌ ni̱a̱.
LUK 24:12 Sa̱a ni̱ ndii, ni̱ nda̱va̱ Pedro, te̱ kuaꞌa̱n ra̱ yavi̱ ndi̱i̱ ja̱a̱nꞌ, te̱ kii̱ꞌ ni̱ xto̱ꞌni̱ ra̱ ti̱xi̱n a̱ ndii, ni̱ xi̱ni̱ ra̱ ña̱ kö̱o̱ꞌ ka̱ xna̱ꞌa̱ ñu̱ꞌuꞌ ndeꞌi̱ Jesús naá i̱kanꞌ, ndee toto̱, ña̱ ni̱ ndi̱suku̱ꞌ kui̱ti̱ꞌ a̱, ndieeꞌ ti̱xi̱n yavi̱ ja̱a̱nꞌ. Sa̱kanꞌ te̱ ni̱ na̱ndi̱koꞌ ra̱ vi̱ꞌe̱ nandani̱ va̱ ra̱ xaꞌa̱ꞌ ña̱ ni̱ yoo̱ i̱kanꞌ.
LUK 24:13 Sa̱va̱ ni̱ kivi̱ꞌ ña̱ ni̱ na̱ti̱a̱ku̱ Jesús ja̱a̱nꞌ, te̱ ñuꞌuꞌ uvi̱ ta̱ꞌan te̱ ndikún i̱chiꞌ a̱ i̱chiꞌ ña̱ kuaꞌa̱n ñu̱u̱ Emaús kuaꞌa̱n ra̱. Te̱ ñu̱u̱ ja̱a̱nꞌ ndii, kuyatinꞌ uxi̱ i̱i̱n kilómetro xikaꞌ naá a̱ te̱ kanduꞌu̱ꞌ ñu̱u̱ Jerusalén.
LUK 24:14 Te̱ ndatuꞌunꞌ xiinꞌ taꞌanꞌ ra̱ kuaꞌa̱n ra̱ xaꞌa̱ꞌ sa̱kuuꞌ ña̱ ni̱ yoo̱.
LUK 24:15 Te̱ kii̱ꞌ ndatuꞌunꞌ ra̱ kuaꞌa̱n ra̱ ndii, ni̱ ku̱ya̱ti̱n Jesús xata̱ꞌ ra̱, te̱ kuaꞌa̱n a̱ ingaꞌ a̱ xiinꞌ ra̱.
LUK 24:16 Ndisu̱ nï̱ na̱ku̱ni̱ ña̱ꞌaꞌ ra̱ ni̱ xa̱a̱ Ndiosí.
LUK 24:17 Sa̱kanꞌ te̱ ni̱ kaꞌa̱n Jesús xiinꞌ ra̱ ndii: ―¿Ndee xaꞌa̱ꞌ ndatuꞌunꞌ ndoꞌó kuaꞌa̱n ndo̱ꞌ? ―ni̱ kachi̱ a̱. Sa̱kanꞌ te̱ ni̱ xi̱kuita̱ te̱ ja̱a̱nꞌ, ndaꞌvi kuni ra̱.
LUK 24:18 Sa̱kanꞌ te̱ ni̱ kaꞌa̱n i̱i̱n te̱ na̱niꞌ Cleofas xiinꞌ a̱ ndii: ―I̱i̱n nda̱a̱ꞌ yoꞌó kui̱ti̱ꞌ nduuꞌ te̱ xkaꞌndíá kuaꞌa̱n ñu̱u̱ Jerusalén, te̱ xïní ndee ña̱ ni̱ yoo̱ i̱kanꞌ i̱ku̱ ka̱ñu̱u̱ kui̱ti̱ꞌ ―ni̱ kachi̱ ra̱.
LUK 24:19 Te̱ ni̱ kaꞌa̱n a̱ xiinꞌ ra̱ ndii: ―¿Yo̱o̱ nduuꞌ a̱ ni̱ yoo̱? ―ni̱ kachi̱ a̱. Sa̱kanꞌ te̱ ni̱ kaꞌa̱n ra̱ xiinꞌ a̱ ndii: ―Ña̱ ni̱ ndo̱ꞌo̱ Jesús, te̱ ni̱ ki̱e̱e̱ ñu̱u̱ Nazaret. Te̱ ja̱a̱nꞌ ndii, ni̱ kaꞌa̱n tiakú ra̱ tu̱ꞌu̱n Ndiosí, te̱ ni̱ kaꞌa̱n tu̱ ra̱ a̱ xiinꞌ ña̱ ndi̱e̱eꞌ, te̱ ni̱ xa̱a̱ tu̱ ra̱ kuaꞌa̱ꞌ chu̱u̱n kaꞌnuꞌ kooꞌ chukuuꞌ nuu̱ꞌ Ndiosí xiinꞌ nuu̱ꞌ kuaꞌa̱ꞌ va̱ ne̱ yivi̱ꞌ.
LUK 24:20 Te̱ sutu̱ kuuꞌ nu̱uꞌ xiinꞌ te̱ xaꞌndia chuunꞌ nuu̱ꞌ ñu̱u̱ ni̱ sa̱na̱kuaꞌa ña̱ꞌaꞌ nda̱ꞌaꞌ te̱ romano te̱ ka̱ꞌni̱ꞌ ña̱ꞌaꞌ ra̱, te̱ ni̱ xa̱ꞌni̱ꞌ ña̱ꞌaꞌ te̱ ja̱a̱nꞌ nuu̱ꞌ krusín.
LUK 24:21 Ndisu̱ nduꞌu̱ ndii, ni̱ ndiatu̱ i̱ni̱ ndu̱ ña̱ te̱ ja̱a̱nꞌ nduuꞌ te̱ sa̱ndoó ndiká yooꞌ, ne̱ vi̱ꞌe̱ Israel, nda̱ꞌaꞌ te̱ ndasiꞌ yooꞌ. Te̱ xa̱ uni̱ kivi̱ꞌ kuaꞌa̱n vi̱ti̱n ña̱ ni̱ yoo̱ sa̱kuuꞌ ña̱ ja̱a̱nꞌ.
LUK 24:22 Te̱ sa̱kanꞌ tu̱ sa̱va̱ ña̱ꞌaꞌ, ne̱ nduuꞌ ti̱ꞌvi̱ xiinꞌ ndu̱ ndii, ni̱ sa̱ndiꞌni̱ ni̱a̱ ndu̱. Sa̱kanꞌ ña̱ ni̱a̱ꞌa̱ ndiꞌe̱ꞌ ni̱ xaꞌa̱n ni̱a̱ yavi̱ miiꞌ naá ñu̱ꞌuꞌ ndeꞌi̱ Jesús,
LUK 24:23 ndisu̱ kö̱o̱ꞌ ka̱ a̱ ni̱ xini ni̱a̱ naá. Te̱ ni̱ na̱ndi̱koꞌ ni̱a̱, te̱ ni̱ kaꞌa̱n tu̱ ni̱a̱ ña̱ ni̱ tuvi̱ ndiaꞌviꞌ ángele nuu̱ꞌ ni̱a̱, te̱ ni̱ kaꞌa̱n a̱ xiinꞌ ni̱a̱ ña̱ xa̱ ni̱ na̱ti̱a̱ku̱ Jesús.
LUK 24:24 Ndi̱ꞌi̱ ja̱a̱nꞌ, te̱ ni̱ xaꞌa̱n i̱i̱n uvi̱ te̱ nduuꞌ ti̱ꞌvi̱ xiinꞌ ndu̱ yavi̱ ja̱a̱nꞌ, te̱ ni̱ xi̱ni̱ ra̱ ña̱ naa ni̱ kaꞌa̱n ña̱ꞌaꞌ ja̱a̱nꞌ, xna̱ꞌa̱ nduuꞌ a̱. Ndisu̱ nï̱ xini ra̱ Jesús ―ni̱ kachi̱ ra̱.
LUK 24:25 Sa̱kanꞌ te̱ ni̱ kaꞌa̱n a̱ xiinꞌ ra̱ ndii: ―Xa̱ küuꞌ kaxiꞌ tu̱ ndoꞌó, ra̱nꞌ. Xa̱ kuachí tu̱ kandixaꞌ ndo̱ꞌ ña̱ ni̱ kaꞌa̱n te̱ ni̱ kaꞌa̱n tiakú tu̱ꞌu̱n Ndiosí xta̱ꞌanꞌ.
LUK 24:26 ¿Ñáá xïní ndo̱ꞌ ña̱ ni̱ kuni̱ a̱ ku̱ndo̱ꞌo̱ Cristo, ña̱ ni̱ ti̱a̱nu̱ꞌ Ndiosí sa̱kakú ne̱ yivi̱ꞌ, sa̱kuuꞌ ña̱ ja̱a̱nꞌ ña̱ kuní ka̱ nuꞌu̱ a̱ ndi̱viꞌ miiꞌ na̱ti̱i̱n a̱ ña̱ kiꞌinꞌ kaꞌnuꞌ? ―ni̱ kachi̱ a̱.
LUK 24:27 Sa̱kanꞌ te̱ ni̱ xa̱ꞌaꞌ sanakuachiꞌ a̱ sa̱kuuꞌ ña̱ yoso̱ꞌ nuu̱ꞌ tu̱tu̱ Ndiosí, ña̱ kaꞌán xaꞌa̱ꞌ a̱, ni̱ xa̱ꞌaꞌ a̱ nde̱e̱ ña̱ ni̱ ke̱ꞌi̱ Moisés xiinꞌ ña̱ ni̱ ke̱ꞌi̱ sa̱kuuꞌ te̱ ni̱ kaꞌa̱n tiakú tu̱ꞌu̱n Ndiosí xta̱ꞌanꞌ.
LUK 24:28 Te̱ kii̱ꞌ xa̱ kuyatinꞌ ra̱ ñu̱u̱ miiꞌ kuaꞌa̱n ra̱ ndii, ni̱ xa̱a̱ Jesús nde̱e̱ naa ña̱ yaꞌá kuaꞌa̱n.
LUK 24:29 Ndisu̱ ni̱ kaꞌa̱n ndi̱e̱eꞌ ra̱ xiinꞌ a̱ ndii: ―Ndoo̱ u̱nꞌ xiinꞌ ndu̱ yoꞌoꞌ, xa̱ ni̱ kua̱a̱ꞌ va̱, sa̱kanꞌ te̱ tüviꞌ ka̱ ―ni̱ kachi̱ ra̱. Sa̱kanꞌ te̱ ni̱ ko̱ꞌni̱ ra̱ i̱i̱n vi̱ꞌe̱, te̱ ni̱ ndoo̱ a̱ i̱kanꞌ xiinꞌ ra̱.
LUK 24:30 Kii̱ꞌ nduꞌu̱ꞌ Jesús te̱ ku̱xi̱ a̱ nuu̱ꞌ mesa xiinꞌ ra̱ ndii, ni̱ ki̱ꞌi̱n a̱ xita̱ꞌ va̱ꞌa̱, te̱ ni̱ ta̱xi̱ a̱ ña̱ chi̱nda̱ni Ndiosí, te̱ ni̱ sa̱kuachiꞌ ña̱ꞌaꞌ a̱, te̱ ni̱ ta̱xi̱ ña̱ꞌaꞌ a̱ nda̱ꞌaꞌ ra̱.
LUK 24:31 Sa̱kanꞌ te̱ ni̱ nuni̱a̱ꞌ ndu̱chiꞌ nuu̱ꞌ ra̱, te̱ ni̱ na̱ku̱ni̱ ra̱ ña̱ Jesús nduuꞌ a̱. Ndisu̱ xa̱kaꞌán e̱ꞌ, te̱ ni̱ ndi̱ꞌi̱ a̱ so̱ꞌo̱ nuu̱ꞌ ra̱.
LUK 24:32 Te̱ ni̱ xa̱ꞌaꞌ kaꞌán xiinꞌ taꞌanꞌ ra̱ ndii: ―¿Süu̱ꞌ ni̱ tu̱u̱ e̱ꞌ ña̱ nde̱e̱ naa xixí vi̱ꞌ nimá e̱ꞌ kii̱ꞌ ñuꞌuꞌ e̱ꞌ i̱chiꞌ kua̱xi̱ e̱ꞌ, te̱ sa̱na̱kuachiꞌ a̱ ña̱ yoso̱ꞌ nuu̱ꞌ tu̱tu̱ Ndiosí nuu̱ꞌ e̱ꞌ kua̱xi̱ a̱ xiinꞌ e̱ꞌ? ―ni̱ kachi̱ xiinꞌ taꞌanꞌ ra̱.
LUK 24:33 Xa̱ hora sa̱kanꞌ te̱ ni̱ na̱ndi̱koꞌ ra̱ ñu̱u̱ Jerusalén, te̱ ni̱ nde̱kui̱e̱ ra̱ miiꞌ nakayá te̱ uxi̱ i̱i̱n nda̱ꞌaꞌ xaꞌa̱ꞌ a̱ xiinꞌ i̱nga̱ ne̱ ndikún i̱chiꞌ a̱.
LUK 24:34 Te̱ ni̱ kaꞌa̱n ne̱ ja̱a̱nꞌ xiinꞌ ra̱ ndii: ―Ña̱ nda̱ku xna̱ꞌa̱ nduuꞌ a̱ ndii, ni̱ na̱ti̱a̱ku̱ xto̱ꞌo̱ e̱ꞌ, xa̱ ni̱ tuvi̱ tu̱ a̱ nuu̱ꞌ Simón Pedro ―ni̱ kachi̱ ni̱a̱.
LUK 24:35 Sa̱kanꞌ te̱ ni̱ kaꞌa̱n tu̱ te̱ ja̱a̱nꞌ xiinꞌ ne̱ ja̱a̱nꞌ sa̱kuuꞌ ña̱ ni̱ xkaꞌndi̱a̱ xiinꞌ ra̱ i̱chiꞌ, xiinꞌ sa̱a̱ ni̱ na̱ku̱ni̱ ra̱ Jesús kii̱ꞌ ni̱ sa̱kuachiꞌ a̱ xita̱ꞌ va̱ꞌa̱.
LUK 24:36 Kii̱ꞌ kaꞌán ka̱ te̱ ja̱a̱nꞌ xaꞌa̱ꞌ ña̱ ja̱a̱nꞌ itaꞌ ra̱, te̱ i̱i̱n ni̱ tuvi̱ ti̱o̱ꞌ Jesús iinꞌ ndi̱chi̱ a̱ ma̱ꞌinꞌ miiꞌ ndieeꞌ ni̱a̱ ja̱a̱nꞌ, te̱ ni̱ kaꞌa̱n a̱ xiinꞌ ni̱a̱ ndii: ―Na ko̱o̱ na ña̱ mani̱ꞌ xiinꞌ nimá ndo̱ꞌ ―ni̱ kachi̱ a̱.
LUK 24:37 Ndisu̱ ni̱ yi̱ꞌvi xa̱va̱ꞌa̱ ni̱a̱, sa̱kanꞌ ña̱ ni̱ xa̱ni̱ni̱ ni̱a̱ ña̱ i̱i̱n i̱ꞌnaꞌ nduuꞌ a̱.
LUK 24:38 Te̱ ni̱ nda̱tuꞌu̱nꞌ ña̱ꞌaꞌ Jesús ndii: ―¿Ndichun na yiꞌvi ndo̱ꞌ? Te̱, ¿ndichun na kuachí ka̱ndi̱xaꞌ ndo̱ꞌ xiinꞌ nimá ndo̱ꞌ?
LUK 24:39 Ko̱to̱ ndo̱ꞌ nda̱ꞌaꞌ i̱ xiinꞌ xata̱ꞌ xaꞌa̱ꞌ i̱. Yuꞌu̱ nduuꞌ i̱. Tondi̱a̱ nda̱ꞌaꞌ ndo̱ꞌ yuꞌu̱ te̱ ku̱ni̱ ndo̱ꞌ ña̱ su̱vi̱ i̱. Sa̱kanꞌ ña̱ i̱ꞌnaꞌ ndii, kö̱o̱ꞌ ñu̱ꞌuꞌ ndeꞌi̱ a̱, te̱ ni̱ nde̱e̱ kö̱o̱ꞌ tu̱ i̱kiꞌ a̱ nde̱e̱ naa ña̱ xitoꞌ ndo̱ꞌ kumiꞌ yuꞌu̱ vi̱ti̱n ―ni̱ kachi̱ a̱.
LUK 24:40 Te̱ kii̱ꞌ ndi̱ꞌi̱ ni̱ kaꞌa̱n a̱ ña̱ ja̱a̱nꞌ, te̱ ni̱ niaꞌa̱ a̱ nda̱ꞌaꞌ a̱ xiinꞌ xaꞌa̱ꞌ a̱ nuu̱ꞌ ni̱a̱.
LUK 24:41 Te̱ xaꞌa̱ꞌ a̱ ña̱ va̱ꞌa̱ va̱ kuni ni̱a̱, te̱ nandani̱ xa̱va̱ꞌa̱ tu̱ ni̱a̱ ndii, kusaaꞌ kuní ka̱ ka̱ndi̱xaꞌ xna̱ꞌa̱ ni̱a̱ ña̱ su̱vi̱ nduuꞌ a̱. Sa̱kanꞌ te̱ ni̱ nda̱tuꞌu̱nꞌ ña̱ꞌaꞌ a̱ ndii: ―¿Ñáá yoo ña̱ xaxi̱ꞌ xaaꞌ ndo̱ꞌ? ―ni̱ kachi̱ a̱.
LUK 24:42 Sa̱kanꞌ te̱ ni̱ ta̱xi̱ ni̱a̱ i̱i̱n taꞌviꞌ ti̱a̱kaꞌ yatanꞌ xiinꞌ tu̱tu̱ yoko̱ nda̱ꞌaꞌ a̱,
LUK 24:43 te̱ ni̱ na̱ti̱i̱n ña̱ꞌaꞌ a̱, te̱ ni̱ xi̱xi̱ ña̱ꞌaꞌ a̱ nuu̱ꞌ ni̱a̱.
LUK 24:44 Sa̱kanꞌ te̱ ni̱ kaꞌa̱n a̱ xiinꞌ ni̱a̱ ndii: ―Ña̱ ni̱ ndo̱ꞌo̱ i̱ ja̱a̱nꞌ ndii, xa̱ ni̱ kaꞌa̱n i̱ xiinꞌ ndo̱ꞌ xaꞌa̱ꞌ a̱ kii̱ꞌ ni̱ xika̱ i̱ xiinꞌ ndo̱ꞌ, ña̱ kuní a̱ xinu̱ sa̱kuuꞌ ña̱ yoso̱ꞌ xa̱ꞌaꞌ yuꞌu̱ nuu̱ꞌ tu̱ꞌu̱n nde̱iꞌ Ndiosí, ña̱ ni̱ ke̱ꞌi̱ Moisés, xiinꞌ ña̱ ni̱ ke̱ꞌi̱ te̱ ni̱ kaꞌa̱n tiakú tu̱ꞌu̱n a̱, xiinꞌ ña̱ yoso̱ꞌ nuu̱ꞌ tu̱tu̱ Salmos ―ni̱ kachi̱ a̱.
LUK 24:45 Sa̱kanꞌ te̱ ni̱ nu̱niaꞌ a̱ nimá ni̱a̱, te̱ ni̱ ta̱xi̱ a̱ ku̱nda̱ni̱ kaxiꞌ ni̱a̱ xaꞌa̱ꞌ ña̱ yoso̱ꞌ nuu̱ꞌ tu̱tu̱ Ndiosí.
LUK 24:46 Te̱ ni̱ kaꞌa̱n a̱ xiinꞌ ni̱a̱ ndii: ―Ña̱ yo̱ꞌo̱ꞌ nduuꞌ ña̱ yoso̱ꞌ nuu̱ꞌ tu̱tu̱ Ndiosí xaꞌa̱ꞌ Cristo, ña̱ ti̱a̱nu̱ꞌ a̱ sa̱kakú ne̱ yivi̱ꞌ, ña̱ kuní a̱ ku̱vi̱ a̱, te̱ na̱ti̱a̱ku̱ a̱ kivi̱ꞌ ña̱ uni̱.
LUK 24:47 Te̱ xiinꞌ ndi̱e̱e̱ꞌ a̱ kaꞌa̱n ndo̱so̱ꞌ ne̱ yivi̱ꞌ nuu̱ꞌ sa̱kuuꞌ i̱nga̱ ne̱ yivi̱ꞌ i̱i̱n yivi̱ꞌ xaꞌa̱ꞌ ña̱ na̱ma̱ ni̱a̱ nimá ni̱a̱ xaꞌa̱ꞌ kua̱chi̱ ña̱ xaaꞌ ni̱a̱, te̱ ko̱o̱ kaꞌnuꞌ i̱ni̱ Ndiosí xaꞌa̱ꞌ ni̱a̱. Te̱ ñu̱u̱ Jerusalén xa̱ꞌaꞌ kaꞌa̱n ndo̱so̱ꞌ ni̱a̱ a̱.
LUK 24:48 Ndoꞌó nduuꞌ ne̱ ni̱ xi̱ni̱ ndu̱chiꞌ nuu̱ꞌ ña̱ ni̱ ndo̱ꞌo̱ i̱ ja̱a̱nꞌ.
LUK 24:49 Va̱ꞌa̱, yuꞌu̱ ndii, ti̱ꞌviꞌ i̱ ña̱ xa̱ ni̱ kaꞌa̱n yu̱vaꞌ e̱ꞌ Ndiosí xiinꞌ i̱ ta̱xi̱ a̱ ko̱o̱ xiinꞌ ndo̱ꞌ. Ndisu̱ ndoꞌó ndii, ndoo̱ ndo̱ꞌ ku̱ndi̱e̱e̱ ndo̱ꞌ ñu̱u̱ Jerusalén yoꞌoꞌ ndiatuꞌ ndo̱ꞌ nde̱e̱ ska̱chiꞌ na̱ti̱i̱n ndo̱ꞌ ndi̱e̱e̱ꞌ ña̱ kua̱xi̱ ndi̱viꞌ ―ni̱ kachi̱ a̱.
LUK 24:50 Ni̱ yaꞌa̱, te̱ ni̱ xa̱ka̱ Jesús te̱ nda̱ꞌaꞌ xaꞌa̱ꞌ a̱, te̱ kuaꞌa̱n a̱ xiinꞌ ra̱ nde̱e̱ ñu̱u̱ Betania. Te̱ i̱kanꞌ ni̱ nda̱ni̱ꞌi̱ a̱ nda̱ꞌaꞌ a̱, te̱ ni̱ xa̱ñuꞌuꞌ ña̱ꞌaꞌ a̱.
LUK 24:51 Te̱ kii̱ꞌ iinꞌ a̱ xañuꞌuꞌ ña̱ꞌaꞌ a̱ ndii, ni̱ ku̱xikaꞌ a̱ nuu̱ꞌ te̱ ja̱a̱nꞌ, te̱ ni̱ nda̱a̱ꞌ a̱ ndi̱viꞌ.
LUK 24:52 Te̱ kii̱ꞌ ndi̱ꞌi̱ ni̱ xi̱to̱ kaꞌnuꞌ ña̱ꞌaꞌ ra̱ ndii, va̱ꞌa̱ va̱ kuni ra̱ ni̱ na̱ndi̱koꞌ ra̱ kuaꞌa̱n ra̱ ñu̱u̱ Jerusalén.
LUK 24:53 Te̱ sa̱a̱ kivi̱ꞌ ñuꞌuꞌ ra̱ nuu̱ꞌ ki̱ꞌe̱ yu̱kunꞌ kaꞌnuꞌ xakaꞌnuꞌ ra̱ Ndiosí. Sa̱kanꞌ na ku̱ndu̱u̱ a̱.
JOH 1:1 Ña̱ nu̱uꞌ kii̱ꞌ tïa̱ꞌan ko̱o̱ i̱i̱n yivi̱ꞌ ndii, xa̱ yoo ña̱ nduuꞌ Tu̱ꞌu̱n, te̱ Tu̱ꞌu̱n ja̱a̱nꞌ kanduꞌu̱ꞌ miiꞌ yoo Ndiosí, te̱ ña̱ ja̱a̱nꞌ nduuꞌ Ndiosí.
JOH 1:2 Te̱ nde̱e̱ ña̱ nu̱uꞌ ni̱ ka̱nduꞌu̱ꞌ ña̱ ja̱a̱nꞌ miiꞌ yoo Ndiosí.
JOH 1:3 Xiinꞌ nda̱ꞌaꞌ ña̱ ja̱a̱nꞌ ni̱ xa̱ꞌa̱ Ndiosí sa̱kuuꞌ ña̱ꞌa̱, te̱ nde̱e̱ i̱i̱n ña̱ yoo kö̱o̱ꞌ naaꞌ nï̱ xa̱ꞌa̱ ña̱ꞌaꞌ ña̱ ja̱a̱nꞌ.
JOH 1:4 Ña̱ ja̱a̱nꞌ nduuꞌ xaꞌndu̱ kivi̱ꞌ ñu̱u̱, te̱ ña̱ taxiꞌ kivi̱ꞌ ñu̱u̱ ja̱a̱nꞌ nduuꞌ ñuꞌu̱ ña̱ niaꞌá i̱chiꞌ Ndiosí nuu̱ꞌ ne̱ yivi̱ꞌ.
JOH 1:5 Te̱ ñuꞌu̱ ja̱a̱nꞌ yiꞌé miiꞌ i̱i̱n yaví, te̱ ña̱ i̱i̱n yaví ja̱a̱nꞌ ndii, kö̱o̱ꞌ chukuuꞌ a̱ nda̱ꞌva̱ ña̱ꞌaꞌ a̱.
JOH 1:6 Ni̱ ti̱ꞌviꞌ Ndiosí i̱i̱n te̱ yivi̱ꞌ, te̱ ni̱ na̱niꞌ Juan,
JOH 1:7 te̱ ndi̱e̱e̱ yu̱ꞌuꞌ ra̱ xaꞌa̱ꞌ ñuꞌu̱ ja̱a̱nꞌ, te̱ i̱ni̱ sa̱kuuꞌ ne̱ yivi̱ꞌ ku̱ni̱ ña̱ꞌaꞌ ni̱a̱.
JOH 1:8 Nï̱ nduu̱ꞌ Juan ja̱a̱nꞌ ñuꞌu̱ ja̱a̱nꞌ, süu̱ꞌ ja̱a̱nꞌ ndii ni̱ ki̱xi̱n ra̱ te̱ ndi̱e̱e̱ yu̱ꞌuꞌ ra̱ xaꞌa̱ꞌ ñuꞌu̱ ja̱a̱nꞌ kui̱ti̱ꞌ.
JOH 1:9 Te̱ ña̱ nduuꞌ ñuꞌu̱ ndi̱xa̱, ña̱ yiꞌé nuu̱ꞌ sa̱kuuꞌ ne̱ yivi̱ꞌ ndii, xa̱ kua̱xi̱ a̱ i̱i̱n yivi̱ꞌ.
JOH 1:10 Ña̱ ja̱a̱nꞌ ndii, ni̱ xika̱ a̱ i̱i̱n yivi̱ꞌ, te̱ ne̱ yivi̱ꞌ, ne̱ nduuꞌ kuenta i̱i̱n yivi̱ꞌ ndii, nï̱ na̱ku̱ni̱ ña̱ꞌaꞌ ni̱a̱, tee̱ꞌ ndee xiinꞌ nda̱ꞌaꞌ a̱ ni̱ xa̱ꞌa̱ Ndiosí i̱i̱n yivi̱ꞌ.
JOH 1:11 Ni̱ ki̱xi̱n a̱ miiꞌ ndieeꞌ ne̱ i̱i̱n kuuꞌ xiinꞌ a̱, ndisu̱ nï̱ na̱ti̱i̱n ña̱ꞌaꞌ ni̱a̱.
JOH 1:12 Ndisu̱ sa̱kuuꞌ ne̱ ni̱ na̱ti̱i̱n ña̱ꞌaꞌ, te̱ i̱ni̱ tu̱ ni̱a̱ xini ña̱ꞌaꞌ ni̱a̱ ndii, ni̱ ta̱xi̱ a̱ ndi̱e̱e̱ꞌ ni̱a̱ te̱ nduuꞌ ni̱a̱ siꞌe̱ Ndiosí.
JOH 1:13 Ne̱ ja̱a̱nꞌ ndii, ndüuꞌ ni̱a̱ siꞌe̱ Ndiosí xaꞌa̱ꞌ a̱ ña̱ nduuꞌ ni̱a̱ siꞌe̱ ne̱ i̱chiꞌ ya̱taꞌ ni̱a̱, ni̱ nde̱e̱ süu̱ꞌ xaꞌa̱ꞌ a̱ ña̱ ni̱ na̱ka̱siꞌ i̱i̱nꞌ ne̱ yivi̱ꞌ, ni̱ nde̱e̱ süu̱ꞌ xaꞌa̱ꞌ a̱ ña̱ sa̱kanꞌ ni̱ kaꞌa̱n nimá te̱ yivi̱ꞌ. Süu̱ꞌ ja̱a̱nꞌ ndii nduuꞌ ni̱a̱ siꞌe̱ a̱ xaꞌa̱ꞌ a̱ ña̱ sa̱kanꞌ ni̱ kuni̱ mi̱iꞌ Ndiosí.
JOH 1:14 Te̱ ña̱ nduuꞌ Tu̱ꞌu̱n ja̱a̱nꞌ ndii, ni̱ na̱ndu̱u̱ a̱ i̱i̱n te̱ yivi̱ꞌ, te̱ ni̱ nduꞌu̱ꞌ a̱ te̱i̱n e̱ꞌ. Te̱ ni̱ xi̱ni̱ ndu̱ ña̱ kaꞌnuꞌ va̱ ña̱ nduuꞌ a̱, te̱ xiinꞌ a̱ ja̱a̱nꞌ ni̱ niaꞌa̱ a̱ ña̱ su̱vi̱ xna̱ꞌa̱ a̱ nduuꞌ ña̱ i̱i̱n nda̱a̱ꞌ tilu̱ꞌ siꞌe̱ Ndiosí. Te̱ ni̱ ku̱miꞌ tu̱ a̱ kuaꞌa̱ꞌ va̱ ña̱ kundani̱ a̱ ne̱ yivi̱ꞌ, te̱ sa̱kanꞌ tu̱ ni̱ niaꞌa̱ a̱ ña̱ ndi̱xa̱ xaꞌa̱ꞌ Ndiosí.
JOH 1:15 Juan ndii, ni̱ ndi̱e̱e̱ yu̱ꞌuꞌ tu̱ te̱ ja̱a̱nꞌ xaꞌa̱ꞌ ña̱ ja̱a̱nꞌ kaꞌán tiꞌeꞌ ra̱ ndii: ―Xaꞌa̱ꞌ ña̱ kaa̱ꞌ ni̱ kaꞌa̱n i̱ kii̱ꞌ ni̱ kaꞌa̱n i̱ xiinꞌ ndo̱ꞌ ndii: “Ña̱ kua̱xi̱ xata̱ꞌ i̱ nduuꞌ ña̱ kaꞌnuꞌ ka̱ te̱ sa̱kanꞌ yuꞌu̱, sa̱kanꞌ ña̱ xa̱ yoo a̱ nde̱e̱ kii̱ꞌ tïa̱ꞌan tuvi̱ yuꞌu̱” ―ni̱ kachi̱ ra̱.
JOH 1:16 Te̱ xaꞌa̱ꞌ a̱ ña̱ kumiꞌ a̱ sa̱kuuꞌ ña̱ ndi̱e̱eꞌ ja̱a̱nꞌ ndii, nda̱ꞌaꞌ a̱ natiinꞌ sa̱kuuꞌ yooꞌ ña̱ xamaníꞌ va̱ꞌa̱ ka̱ vi̱ꞌ vi̱ti̱n.
JOH 1:17 Kua̱chi̱ ndii nda̱ꞌaꞌ Moisés ni̱ sa̱yaꞌá Ndiosí tu̱ꞌu̱n nde̱iꞌ a̱ nuu̱ꞌ e̱ꞌ, ndisu̱ nda̱ꞌaꞌ Jesús ni̱ na̱ti̱i̱n e̱ꞌ ña̱ xamaníꞌ va̱ꞌa̱ ka̱, te̱ ni̱ na̱ti̱i̱n tu̱ e̱ꞌ ña̱ ku̱nda̱ni̱ e̱ꞌ ña̱ ndi̱xa̱ xaꞌa̱ꞌ mi̱iꞌ a̱.
JOH 1:18 Nde̱e̱ i̱i̱n kivi̱ꞌ tïa̱ꞌan ku̱ni̱ nuu̱ꞌ nde̱e̱ i̱i̱n ne̱ yivi̱ꞌ Ndiosí, ndisu̱ ña̱ i̱i̱n nda̱a̱ꞌ tilu̱ꞌ siꞌe̱ a̱, ña̱ i̱i̱n nda̱a̱ꞌ ña̱ yooꞌ xiinꞌ a̱ ja̱a̱nꞌ, nduuꞌ ña̱ ni̱ niaꞌa̱ nuu̱ꞌ e̱ꞌ sa̱a̱ kuuꞌ yu̱vaꞌ e̱ꞌ Ndiosí.
JOH 1:19 Ña̱ yo̱ꞌo̱ꞌ nduuꞌ ña̱ ni̱ ndi̱e̱e̱ yu̱ꞌuꞌ Juan ja̱a̱nꞌ kii̱ꞌ ni̱ ti̱ꞌviꞌ te̱ judío kuuꞌ nu̱uꞌ nde̱e̱ ñu̱u̱ Jerusalén sa̱va̱ sutu̱ xiinꞌ sa̱va̱ te̱ Levita, te̱ xachuunꞌ tu̱ ti̱xi̱n yu̱kunꞌ kaꞌnuꞌ, te̱ nda̱tuꞌu̱nꞌ ra̱ Juan ja̱a̱nꞌ ndii: ―¿Ndee nuu̱ꞌ chu̱u̱n ndisoꞌ yoꞌó? ―ni̱ kachi̱ ra̱.
JOH 1:20 Te̱ Juan ja̱a̱nꞌ ndii, nï̱ ti̱a̱si̱ yu̱ꞌuꞌ ra̱, süu̱ꞌ ja̱a̱nꞌ ndii ni̱ ndi̱e̱e̱ yu̱ꞌuꞌ nda̱ku ra̱ kaꞌán ra̱ ndii: ―Süu̱ꞌ yuꞌu̱ nduuꞌ Cristo tianu̱ꞌ Ndiosí sa̱kakú yooꞌ ―ni̱ kachi̱ ra̱.
JOH 1:21 Te̱ ni̱ nda̱tuꞌu̱nꞌ tu̱ku̱u̱ ña̱ꞌaꞌ ra̱ ndii: ―¿Nde̱e̱ nuu̱ꞌ chu̱u̱n ndisoꞌ u̱nꞌ na sa̱kanꞌ? ¿Ñáá Elías nduuꞌ u̱nꞌ? ―ni̱ kachi̱ ra̱. Te̱ ni̱ na̱kui̱i̱n Juan ndii: ―Üꞌu̱nꞌ, sü̱vi̱ i̱ ―ni̱ kachi̱ ra̱. Te̱ ni̱ nda̱tuꞌu̱nꞌ tukuuꞌ ña̱ꞌaꞌ ra̱ ndii: ―¿Ñáá te̱ kaꞌán tiakú tu̱ꞌu̱n Ndiosí, te̱ ndiatuꞌ e̱ꞌ, nduuꞌ u̱nꞌ? ―ni̱ kachi̱ ra̱. Te̱ ni̱ na̱kui̱i̱n ra̱ ndii: ―Sü̱vi̱ i̱ ―ni̱ kachi̱ ra̱.
JOH 1:22 Te̱ ni̱ nda̱tuꞌu̱nꞌ ka̱ ña̱ꞌaꞌ ra̱ ndii: ―¿Ndee nuu̱ꞌ chu̱u̱n ndisoꞌ u̱nꞌ na sa̱kanꞌ? Kaꞌa̱n u̱nꞌ xiinꞌ ndu̱, te̱ ku̱vi̱ na̱ta̱xi̱ ndu̱ kuento nuu̱ꞌ te̱ ni̱ ti̱ꞌviꞌ nduꞌu̱. ¿Ndee ña̱ kaꞌán u̱nꞌ xaꞌa̱ꞌ mi̱iꞌ u̱nꞌ? ―ni̱ kachi̱ ra̱.
JOH 1:23 Te̱ ni̱ na̱kui̱i̱n Juan ja̱a̱nꞌ nuu̱ꞌ ra̱ ndii: ―Yuꞌu̱ nduuꞌ te̱ kaꞌán tiꞌeꞌ miiꞌ i̱chiꞌ kaaꞌ ndii: “Nda̱sa̱nda̱ku ndo̱ꞌ i̱chiꞌ miiꞌ ki̱xi̱n xto̱ꞌo̱ e̱ꞌ”, sa̱a̱ niiꞌ ni̱ kaꞌa̱n Isaías, te̱ ni̱ kaꞌa̱n tiakú tu̱ꞌu̱n a̱ ―ni̱ kachi̱ Juan.
JOH 1:24 Te̱ yivi̱ꞌ, te̱ ni̱ xaꞌa̱n i̱kanꞌ ndii, te̱ fariseo ni̱ ti̱ꞌviꞌ ña̱ꞌaꞌ.
JOH 1:25 Te̱ tu̱ku̱ ni̱ ni̱ kaꞌa̱n te̱ ja̱a̱nꞌ xiinꞌ Juan ndii: ―¿Ndichun na sakuchiꞌ u̱nꞌ ne̱ yivi̱ꞌ kuenta Ndiosí naaꞌ süu̱ꞌ Cristo, ña̱ ni̱ ti̱a̱nu̱ꞌ Ndiosí sa̱kakú yooꞌ, nduuꞌ u̱nꞌ, te̱ ni̱ nde̱e̱ süu̱ꞌ Elías nduuꞌ tu̱ u̱nꞌ, te̱ ni̱ nde̱e̱ süu̱ꞌ te̱ kaꞌán tiakú tu̱ꞌu̱n Ndiosí ndiatuꞌ e̱ꞌ ki̱xi̱n nduuꞌ u̱nꞌ? ―ni̱ kachi̱ ra̱.
JOH 1:26 Te̱ ni̱ na̱kui̱i̱n Juan nuu̱ꞌ te̱ ja̱a̱nꞌ ndii: ―Xiinꞌ ti̱kui kui̱ti̱ꞌ sakuchiꞌ yuꞌu̱ ne̱ yivi̱ꞌ kuenta Ndiosí. Ndisu̱ te̱i̱n e̱ꞌ xikaꞌ i̱i̱n ña̱ xïní ndo̱ꞌ.
JOH 1:27 Te̱ ña̱ ja̱a̱nꞌ na̱ꞌi̱n chuunꞌ nuu̱ꞌ yuꞌu̱, sa̱kanꞌ ña̱ ña̱ kaꞌnuꞌ ka̱ nduuꞌ a̱ te̱ sa̱kanꞌ yuꞌu̱, te̱ ni̱ nde̱e̱ vä̱ꞌa̱ i̱ ku̱ndu̱u̱ te̱ nda̱xinꞌ i̱i̱nꞌ ndixa̱nꞌ kiꞌiꞌ a̱ ―ni̱ kachi̱ ra̱.
JOH 1:28 Te̱ sa̱kuuꞌ ña̱ ja̱a̱nꞌ ni̱ xkaꞌndi̱a̱ ñu̱u̱ Betábara, ña̱ kanduꞌu̱ꞌ tu̱ku̱ taꞌviꞌ i̱ti̱a̱ Jordán, miiꞌ ni̱ sakuchiꞌ Juan ne̱ yivi̱ꞌ kuenta Ndiosí.
JOH 1:29 Te̱ tu̱ku̱ kivi̱ꞌ ndii, ni̱ xi̱ni̱ Juan ja̱a̱nꞌ kua̱xi̱ Jesús. Te̱ ni̱ kaꞌa̱n ra̱ ndii: ―Ko̱to̱ ndo̱ꞌ, kaa̱ꞌ kua̱xi̱ ña̱ nduuꞌ mbe̱e̱ lulu, ña̱ nduuꞌ kuenta Ndiosí, te̱ ña̱ kaa̱ꞌ sandoyoꞌ kua̱chi̱ ne̱ yivi̱ꞌ i̱i̱n yivi̱ꞌ.
JOH 1:30 Xaꞌa̱ꞌ ña̱ kaa̱ꞌ ni̱ kaꞌa̱n i̱ kii̱ꞌ ni̱ kaꞌa̱n i̱ ndii: “Ña̱ na̱ꞌi̱n chuunꞌ nuu̱ꞌ yuꞌu̱ ndii, ña̱ kaꞌnuꞌ ka̱ nduuꞌ a̱ te̱ sa̱kanꞌ yuꞌu̱, sa̱kanꞌ ña̱ xa̱ yoo a̱ nde̱e̱ kii̱ꞌ tïa̱ꞌan tuvi̱ i̱.”
JOH 1:31 Te̱ ndii, nï̱ na̱ku̱ni̱ yuꞌu̱ yoo nduuꞌ a̱, ndisu̱ ni̱ xa̱a̱ i̱ sakuchiꞌ i̱ ne̱ yivi̱ꞌ kuenta Ndiosí te̱ na̱ku̱ni̱ ña̱ꞌaꞌ yooꞌ, ne̱ Israel ―ni̱ kachi̱ ra̱.
JOH 1:32 Te̱ sa̱kanꞌ tu̱ Juan ndii, ni̱ ndi̱e̱e̱ yu̱ꞌuꞌ ra̱ kaꞌán ra̱ ndii: ―Ni̱ xi̱ni̱ i̱ nuuꞌ Espíritu Ndiosí nde̱e̱ ndi̱viꞌ nde̱e̱ naa nuuꞌ paloma, te̱ ni̱ xi̱kuiꞌnu̱ ña̱ꞌaꞌ a̱.
JOH 1:33 Te̱ ndii, nï̱ na̱ku̱ni̱ yuꞌu̱ yoo nduuꞌ ña̱ kaa̱ꞌ, ndisu̱ ña̱ ni̱ sa̱kuisoꞌ chuunꞌ yuꞌu̱ te̱ sakuchiꞌ i̱ ne̱ yivi̱ꞌ kuenta a̱ xiinꞌ ti̱kui kui̱ti̱ꞌ ni̱ kaꞌa̱n xiinꞌ i̱ ndii: “Ku̱ni̱ u̱nꞌ nuuꞌ Espíritu Santo nde̱e̱ ndi̱viꞌ, te̱ i̱i̱n kuiꞌnu̱ a̱ i̱i̱n te̱ yivi̱ꞌ, te̱ ja̱a̱nꞌ nduuꞌ te̱ sa̱kuchiꞌ ne̱ yivi̱ꞌ kuenta i̱ xiinꞌ ña̱ ndi̱e̱eꞌ Espíritu Santo ja̱a̱nꞌ”, ni̱ kachi̱ a̱ xiinꞌ i̱.
JOH 1:34 Te̱ ni̱ xi̱ni̱ yuꞌu̱ ña̱ sa̱kanꞌ ni̱ xa̱a̱ a̱ xiinꞌ ña̱ kaa̱ꞌ, te̱ ndieeꞌ yu̱ꞌuꞌ i̱ ña̱ ña̱ kaa̱ꞌ nduuꞌ siꞌe̱ Ndiosí ―ni̱ kachi̱ Juan.
JOH 1:35 Ni̱ kitu̱ꞌ tu̱ku̱ kivi̱ꞌ ndii, iinꞌ ni̱ tu̱ku̱u̱ Juan ja̱a̱nꞌ xiinꞌ uvi̱ taꞌan te̱ ndikún i̱chiꞌ ra̱.
JOH 1:36 Te̱ kii̱ꞌ ni̱ xi̱ni̱ ra̱ ña̱ xkaꞌndíá Jesús kuaꞌa̱n a̱ i̱kanꞌ, te̱ ni̱ kaꞌa̱n ra̱ ndii: ―Ko̱to̱ ndo̱ꞌ, kaa̱ꞌ kuaꞌa̱n ña̱ nduuꞌ mbe̱e̱ lulu, ña̱ nduuꞌ kuenta Ndiosí ―ni̱ kachi̱ ra̱.
JOH 1:37 Te̱ kii̱ꞌ ni̱ xi̱ni̱ so̱ꞌo̱ te̱ uvi̱ taꞌan ja̱a̱nꞌ ña̱ ni̱ kaꞌa̱n ra̱ ndii, ni̱ xi̱ku̱ndiku̱n ra̱ Jesús ja̱a̱nꞌ.
JOH 1:38 Te̱ ni̱ na̱ndi̱koꞌ kuiín Jesús, te̱ ni̱ xi̱ni̱ a̱ ña̱ ndikún te̱ ja̱a̱nꞌ xata̱ꞌ a̱, te̱ ni̱ nda̱tuꞌu̱nꞌ ña̱ꞌaꞌ a̱ ndii: ―¿Yo̱o̱ nduuꞌ a̱ ndukuꞌ ndo̱ꞌ, ta̱a̱? ―ni̱ kachi̱ a̱. Te̱ ni̱ kaꞌa̱n ra̱ xiinꞌ a̱ ndii: ―Rabí, ¿miiꞌ nduꞌu̱ꞌ u̱nꞌ? ―ni̱ kachi̱ ra̱ xiinꞌ a̱. (Te̱ Rabí ja̱a̱nꞌ kuni kachi̱ a̱ Maestro.)
JOH 1:39 Te̱ ni̱ kaꞌa̱n a̱ xiinꞌ ra̱ ndii: ―Toꞌo̱ꞌ ndo̱ꞌ xiinꞌ i̱, te̱ ku̱ni̱ ndo̱ꞌ ―ni̱ kachi̱ a̱. Te̱ ni̱ xaꞌa̱n ra̱, te̱ ni̱ xi̱ni̱ ra̱ miiꞌ nduꞌu̱ꞌ a̱, te̱ ni̱ ndoo̱ ra̱ i̱kanꞌ xiinꞌ a̱ kivi̱ꞌ ja̱a̱nꞌ, sa̱kanꞌ ña̱ xa̱ ka̱ ku̱miꞌ xa̱kuaa̱ꞌ ni̱ nduu̱ꞌ a̱.
JOH 1:40 I̱i̱n te̱ ja̱a̱nꞌ ndii, ña̱ni̱ Simón Pedro nduuꞌ ra̱, te̱ Andrés naniꞌ ra̱. Te̱ ja̱a̱nꞌ nduuꞌ i̱i̱n te̱ uvi̱ ta̱ꞌan te̱ ni̱ xi̱ni̱ so̱ꞌo̱ ña̱ ni̱ kaꞌa̱n Juan ja̱a̱nꞌ, te̱ ni̱ xi̱ku̱ndiku̱n ra̱ Jesús.
JOH 1:41 Te̱ ña̱ nu̱uꞌ ña̱ ni̱ xa̱a̱ Andrés ja̱a̱nꞌ ndii, Simón ña̱ni̱ ra̱ ni̱ xaꞌa̱nꞌ ko̱to̱ ra̱, te̱ ni̱ kaꞌa̱n ra̱ xiinꞌ te̱ ja̱a̱nꞌ ndii: ―Ni̱ xaꞌa̱n kuni̱ ndu̱ ña̱ nduuꞌ Mesías ―ni̱ kachi̱ ra̱. (Te̱ Mesías ja̱a̱nꞌ kuni kachi̱ a̱ Cristo, ña̱ ti̱a̱nu̱ꞌ Ndiosí sa̱kakú yooꞌ.)
JOH 1:42 Te̱ ni̱ na̱ka̱ ña̱ꞌaꞌ ra̱ te̱ kuaꞌa̱n ra̱ nuu̱ꞌ Jesús. Te̱ kii̱ꞌ ni̱ xi̱ni̱ Jesús te̱ ja̱a̱nꞌ, te̱ ni̱ kaꞌa̱n a̱ xiinꞌ ra̱ ndii: ―Yoꞌó nduuꞌ Simón, siꞌe̱ Jonás. Te̱ vi̱ti̱n ndii, Cefas ku̱na̱niꞌ u̱nꞌ sa̱a̱ i̱ ―ni̱ kachi̱ a̱ xiinꞌ ra̱. (Te̱ Cefas ja̱a̱nꞌ kuni kachi̱ a̱ Pedro uun Ka̱va̱ꞌ.)
JOH 1:43 Te̱ tu̱ku̱ kivi̱ꞌ ndii, ni̱ kuni̱ Jesús kuꞌu̱n a̱ ñu̱ꞌuꞌ Galilea, te̱ ni̱ na̱taꞌanꞌ a̱ xiinꞌ i̱i̱n te̱ na̱niꞌ Felipe, te̱ ni̱ kaꞌa̱n a̱ xiinꞌ ra̱ ndii: ―Ku̱ndiku̱n u̱nꞌ yuꞌu̱, ta̱a̱ ―ni̱ kachi̱ a̱ xiinꞌ ra̱.
JOH 1:44 Te̱ Felipe ja̱a̱nꞌ ndii, ñu̱u̱ Betsaida ni̱ ki̱e̱e̱ ra̱ miiꞌ nduuꞌ tu̱ ñu̱u̱ Andrés xiinꞌ Pedro.
JOH 1:45 Te̱ Felipe ja̱a̱nꞌ ndii, ni̱ xaꞌa̱n na̱ndu̱kuꞌ ra̱ Natanael, te̱ kii̱ꞌ ni̱ xi̱ni̱ ña̱ꞌaꞌ ra̱ ndii, ni̱ kaꞌa̱n ra̱ xiinꞌ ra̱ ndii: ―Ni̱ xi̱ni̱ taꞌanꞌ ndu̱ xiinꞌ te̱ ni̱ kaꞌa̱n Moisés xaꞌa̱ꞌ nuu̱ꞌ tu̱ꞌu̱n nde̱iꞌ Ndiosí, te̱ ni̱ kaꞌa̱n tu̱ te̱ ni̱ kaꞌa̱n tiakú tu̱ꞌu̱n a̱ xaꞌa̱ꞌ te̱ ja̱a̱nꞌ, Jesús, siꞌe̱ José, te̱ ni̱ ki̱ee̱̱ ñu̱u̱ Nazaret, nduuꞌ ra̱ ―ni̱ kachi̱ ra̱.
JOH 1:46 Te̱ ni̱ kaꞌa̱n Natanael xiinꞌ ra̱ ndii: ―Ja̱nꞌ, nde̱e̱ i̱i̱n ña̱ va̱ꞌa̱ xaꞌa̱ꞌ yooꞌ kü̱vi̱ ke̱ta̱ ñu̱u̱ Nazaret ja̱a̱nꞌ ―ni̱ kachi̱ ra̱. Sa̱kanꞌ te̱ ni̱ kaꞌa̱n Felipe xiinꞌ ra̱ ndii: ―Va̱ꞌa̱, toꞌo̱ꞌ te̱ ku̱ni̱ ndu̱chiꞌ nuu̱ꞌ ña̱ꞌaꞌ u̱nꞌ ―ni̱ kachi̱ ra̱.
JOH 1:47 Kii̱ꞌ ni̱ xi̱ni̱ Jesús ña̱ kua̱xi̱ Natanael ja̱a̱nꞌ nuu̱ꞌ a̱, te̱ ni̱ kaꞌa̱n a̱ xaꞌa̱ꞌ ra̱ ndii: ―A̱anꞌ, kaa̱ꞌ kua̱xi̱ te̱ taꞌanꞌ e̱ꞌ, i̱i̱n te̱ xataꞌa̱n nduuꞌ te̱ Israel. Te̱ näsaká nimá nduuꞌ ra̱ ―ni̱ kachi̱ a̱.
JOH 1:48 Te̱ ni̱ kaꞌa̱n Natanael xiinꞌ a̱ ndii: ―¿Sa̱a̱ ku̱vi̱ xiní u̱nꞌ yo̱o̱ nduuꞌ yuꞌu̱? ―ni̱ kachi̱ ra̱. Te̱ ni̱ kaꞌa̱n a̱ xiinꞌ ra̱ ndii: ―Kii̱ꞌ tïa̱ꞌan kaꞌa̱n Felipe xiinꞌ u̱nꞌ, kii̱ꞌ iinꞌ u̱nꞌ xaꞌa̱ꞌ tunꞌ higuera ndii, ni̱ xi̱ni̱ i̱ yoꞌó ―ni̱ kachi̱ a̱.
JOH 1:49 Te̱ ni̱ kaꞌa̱n ra̱ xiinꞌ a̱ ndii: ―Rabí, yoꞌó nduuꞌ siꞌe̱ Ndiosí. Yoꞌó nduuꞌ ña̱ xaꞌndia chuunꞌ kuuꞌ nu̱uꞌ nuu̱ꞌ yooꞌ, ne̱ Israel ―ni̱ kachi̱ ra̱.
JOH 1:50 Te̱ ni̱ kaꞌa̱n Jesús xiinꞌ ra̱ ndii: ―Ko̱to̱ ka̱ ni̱ kaꞌa̱n i̱ ña̱ ni̱ xi̱ni̱ i̱ yoꞌó xaꞌa̱ꞌ tunꞌ higuera ja̱a̱nꞌ kui̱ti̱ꞌ na kandixaꞌ u̱nꞌ ña̱ ña̱ ja̱a̱nꞌ nduuꞌ i̱. Ndisu̱ ña̱ kaꞌnuꞌ ka̱ ku̱ni̱ u̱nꞌ te̱ sa̱kanꞌ ña̱ ja̱a̱nꞌ ―ni̱ kachi̱ a̱.
JOH 1:51 Te̱ ni̱ kaꞌa̱n ka̱ a̱ xiinꞌ te̱ ja̱a̱nꞌ ndii: ―Ña̱ nda̱ku kaꞌa̱n i̱ xiinꞌ ndo̱ꞌ ña̱ ku̱ni̱ ndo̱ꞌ ña̱ xa̱ ni̱ nuni̱a̱ꞌ yiꞌeꞌ ndi̱viꞌ, te̱ ku̱ni̱ ndo̱ꞌ kuaꞌa̱ꞌ ángele, ña̱ xikaꞌ nuuꞌ nuu̱ꞌ Ndiosí, ndaaꞌ a̱ ndi̱viꞌ, te̱ nuuꞌ a̱ nuu̱ꞌ yuꞌu̱, ña̱ nduuꞌ tu̱ te̱ yivi̱ꞌ ―ni̱ kachi̱ a̱.
JOH 2:1 Ni̱ yaꞌa̱ uni̱ taꞌan kivi̱ꞌ, te̱ ni̱ yoo̱ i̱i̱n ña̱ tundaꞌáꞌ ñu̱u̱ Caná, ña̱ naá nuu̱ꞌ ñu̱ꞌuꞌ Galilea, te̱ naá tu̱ si̱ꞌiꞌ Jesús vi̱koꞌ ja̱a̱nꞌ.
JOH 2:2 Te̱ ni̱ xaꞌa̱n tu̱ Jesús xiinꞌ te̱ nda̱ꞌaꞌ xaꞌa̱ꞌ a̱ i̱kanꞌ, sa̱kanꞌ ña̱ ni̱ ta̱tu̱ ña̱ꞌaꞌ ne̱ yivi̱ꞌ.
JOH 2:3 Te̱ kii̱ꞌ yoo ka̱ vi̱koꞌ ja̱a̱nꞌ ndii, ni̱ ndi̱ꞌi̱ vino, i̱kanꞌ te̱ ni̱ kaꞌa̱n si̱ꞌiꞌ Jesús xiinꞌ a̱ ndii: ―Kö̱o̱ꞌ ka̱ vino xaaꞌ ni̱a̱ ―ni̱ kachi̱ aꞌ.
JOH 2:4 Te̱ ni̱ kaꞌa̱n Jesús xiinꞌ si̱ꞌiꞌ a̱ ndii: ―Nanaa̱, ¿ndichun na kaꞌán u̱nꞌ xiinꞌ yuꞌu̱ xaꞌa̱ꞌ ña̱ ja̱a̱nꞌ? Kuní ka̱ xaa̱ hora ña̱ niaꞌa̱ i̱ nuu̱ꞌ ne̱ yivi̱ꞌ chu̱u̱n ña̱ yoo nuu̱ꞌ i̱ ―ni̱ kachi̱ a̱.
JOH 2:5 Sa̱kanꞌ te̱ ni̱ kaꞌa̱n si̱ꞌiꞌ a̱ ja̱a̱nꞌ xiinꞌ te̱ xaxa̱ꞌ vino ja̱a̱nꞌ ndii: ―Sa̱a̱ ndo̱ꞌ ndee ka̱ ña̱ kaꞌa̱n ra̱ xiinꞌ ndo̱ꞌ, ta̱a̱ ―ni̱ kachi̱ aꞌ.
JOH 2:6 Ni̱ yoo̱ iñu̱ taꞌan tinaja naꞌnuꞌ, ña̱ ni̱ kua̱ꞌa̱ xiinꞌ yuu̱ꞌ i̱kanꞌ, te̱ kuyatinꞌ uni̱ taꞌan yo̱o̱ naꞌnuꞌ ti̱kui ku̱vi̱ ku̱ꞌu̱n ti̱xi̱n i̱ꞌi̱n a̱. Tinaja ja̱a̱nꞌ ndii, ti̱kui teꞌ sandooꞌ xiinꞌ miiꞌ nduꞌu̱, ne̱ judío, nuu̱ꞌ Ndiosí xiñuꞌú ti̱xi̱n a̱.
JOH 2:7 Te̱ ni̱ kaꞌa̱n Jesús xiinꞌ te̱ xaxa̱ꞌ vino ja̱a̱nꞌ ndii: ―Sa̱kutuꞌ ndo̱ꞌ sa̱kuuꞌ tinaja kaa̱ꞌ ti̱kui ―ni̱ kachi̱ a̱. Te̱ ni̱ sa̱kutuꞌ katiꞌi̱ꞌ ra̱ a̱.
JOH 2:8 Sa̱kanꞌ te̱ ni̱ kaꞌa̱n a̱ xiinꞌ ra̱ ndii: ―Ta̱va̱ꞌ ndo̱ꞌ sie raꞌ vi̱ti̱n, te̱ kundi̱a̱ka̱ ndo̱ꞌ raꞌ nda̱ꞌaꞌ te̱ ndisoꞌ chuunꞌ xaꞌa̱ꞌ vi̱koꞌ ―ni̱ kachi̱ a̱. Te̱ ni̱ xan ndi̱a̱ka̱ ra̱ raꞌ nda̱ꞌaꞌ te̱ ja̱a̱nꞌ.
JOH 2:9 Te̱ kii̱ꞌ ni̱ xi̱ꞌi̱ te̱ ja̱a̱nꞌ sie ti̱kui, teꞌ ni̱ na̱ndu̱u̱ vino ndii, xïní ra̱ naaꞌ ti̱kui ni̱ nduu̱ raꞌ. Ndisu̱ xiní te̱ xaxa̱ꞌ, te̱ ni̱ ta̱va̱ꞌ raꞌ ja̱a̱nꞌ, ña̱ ti̱kui ni̱ nduu̱ raꞌ. Te̱ ni̱ ka̱na̱ te̱ ndisoꞌ chuunꞌ ja̱a̱nꞌ te̱ tundaꞌáꞌ.
JOH 2:10 Te̱ ni̱ kaꞌa̱n ra̱ xiinꞌ ra̱ ndii: ―Xiní e̱ꞌ ña̱ sa̱kuuꞌ ne̱ yivi̱ꞌ ndii, xi̱ꞌna̱ ka̱ vino va̱ꞌa̱ xaxa̱ꞌ ni̱a̱, te̱ kii̱ꞌ xa̱ kuni tuxi̱ꞌ raꞌ ne̱ ni̱ ta̱tu̱ ni̱a̱, te̱ xa̱ꞌaꞌ ni̱a̱ xaxa̱ꞌ ni̱a̱ vino ndaꞌvi. Te̱ ndii yoꞌó ndii, ni̱ ta̱xa̱ꞌa̱ u̱nꞌ teꞌ va̱ꞌa̱ ka̱ nde̱e̱ vi̱ti̱n te̱ xaxa̱ꞌ raꞌ ―ni̱ kachi̱ ra̱.
JOH 2:11 Ña̱ ja̱a̱nꞌ nduuꞌ chu̱u̱n kaꞌnuꞌ ña̱ nu̱uꞌ, ña̱ ni̱ xa̱a̱ Jesús. Te̱ ñu̱u̱ Caná, ña̱ kanduꞌu̱ꞌ nuu̱ꞌ ñu̱ꞌuꞌ Galilea ja̱a̱nꞌ, ni̱ xa̱a̱ a̱ ña̱ ja̱a̱nꞌ, te̱ xiinꞌ ña̱ ja̱a̱nꞌ ni̱ niaꞌa̱ a̱ ña̱ ndi̱e̱eꞌ ña̱ kumiꞌ a̱. Te̱ ni̱ i̱ni̱ ka̱ te̱ nda̱ꞌaꞌ xaꞌa̱ꞌ a̱ xini ña̱ꞌaꞌ ra̱.
JOH 2:12 Ni̱ yaꞌa̱ ña̱ ja̱a̱nꞌ, te̱ ni̱ na̱kaa̱ꞌ Jesús ñu̱u̱ Capernaum, ni̱ na̱kaa̱ꞌ si̱ꞌiꞌ a̱, te̱ ni̱ na̱kaa̱ꞌ tu̱ ña̱ni̱ a̱, te̱ ni̱ na̱kaa̱ꞌ tu̱ te̱ nda̱ꞌaꞌ xaꞌa̱ꞌ a̱. Te̱ ni̱ ndoo̱ ni̱a̱ ndiaꞌviꞌ kivi̱ꞌ ñu̱u̱ ja̱a̱nꞌ.
JOH 2:13 Xa̱ kuyatinꞌ vi̱koꞌ pascua, ña̱ xakaꞌnuꞌ ndu̱, ne̱ judío, sa̱kanꞌ na kuiiꞌ ni̱ ka̱a̱ Jesús ñu̱u̱ Jerusalén.
JOH 2:14 Te̱ ni̱ xi̱ni̱ a̱ ndieeꞌ te̱ yivi̱ꞌ xiko̱ꞌ ra̱ toro, xiinꞌ mbe̱e̱, xiinꞌ paloma, nuu̱ꞌ ki̱ꞌe̱ yu̱kunꞌ kaꞌnuꞌ ja̱a̱nꞌ. Te̱ ni̱ xi̱ni̱ tu̱ a̱ ndieeꞌ te̱ namaꞌ xu̱ꞌunꞌ.
JOH 2:15 Te̱ ni̱ chu̱ntaꞌanꞌ a̱ i̱i̱n uvi̱ yo̱ꞌoꞌ, te̱ ni̱ ta̱xiꞌ uꞌvi̱ a̱ sa̱kuuꞌ te̱ ndieeꞌ nuu̱ꞌ ki̱ꞌe̱ ja̱a̱nꞌ, xiinꞌ mbe̱e̱, xiinꞌ toro. Te̱ ni̱ ki̱ku̱ꞌ a̱ xu̱ꞌunꞌ te̱ namaꞌ xu̱ꞌunꞌ ja̱a̱nꞌ, te̱ ni̱ sa̱nduva a̱ mesa ra̱.
JOH 2:16 Te̱ ni̱ kaꞌa̱n a̱ xiinꞌ te̱ xiko̱ꞌ paloma ja̱a̱nꞌ ndii: ―Ta̱va̱ꞌ ndo̱ꞌ sa̱kuuꞌ ña̱ꞌa̱ ndo̱ꞌ kaa̱ꞌ nuu̱ꞌ ki̱ꞌe̱ yu̱kunꞌ yoꞌoꞌ, te̱ ndä̱sa̱ndu̱u̱ ndo̱ꞌ vi̱ꞌe̱ yu̱vaꞌ i̱ nde̱e̱ naa ya̱ꞌvi̱ ―ni̱ kachi̱ a̱.
JOH 2:17 Sa̱kanꞌ te̱ ni̱ na̱ka̱ꞌanꞌ te̱ nda̱ꞌaꞌ xaꞌa̱ꞌ a̱ ña̱ yoso̱ꞌ a̱ nuu̱ꞌ tu̱tu̱ Ndiosí miiꞌ kaꞌán a̱ ndii: “Xa̱ yoo i̱ ku̱vi̱ i̱ xaꞌa̱ꞌ a̱ ña̱ ndoꞌoꞌ i̱ xaꞌa̱ꞌ vi̱ꞌe̱ u̱nꞌ”, kachi a̱.
JOH 2:18 Xaꞌa̱ꞌ a̱ ja̱a̱nꞌ na ni̱ nda̱tuꞌu̱nꞌ i̱i̱n uvi̱ te̱ judío kuuꞌ nu̱uꞌ Jesús ndii: ―¿Ndee chu̱u̱n kaꞌnuꞌ sa̱a̱ u̱nꞌ, te̱ niaꞌa̱ u̱nꞌ ña̱ ndisoꞌ chu̱u̱n u̱nꞌ, te̱ xaaꞌ u̱nꞌ ña̱ ni̱ xa̱a̱ u̱nꞌ kaa̱ꞌ? ―ni̱ kachi̱ ra̱.
JOH 2:19 Te̱ ni̱ na̱kui̱i̱n a̱ nuu̱ꞌ ra̱ ndii: ―Naaꞌ ta̱ni̱ ndo̱ꞌ yu̱kunꞌ kaꞌnuꞌ yoꞌoꞌ ndii, kivi̱ꞌ ña̱ uni̱, te̱ xa̱ ni̱ na̱ka̱ni̱ i̱ tu̱ku̱ a̱ ―ni̱ kachi̱ a̱.
JOH 2:20 Sa̱kanꞌ te̱ ni̱ kaꞌa̱n te̱ judío ja̱a̱nꞌ xiinꞌ a̱ ndii: ―¡Ja̱nꞌ! Uvi̱ xi̱ko̱ iñu̱ taꞌan kuiya̱, te̱ ni̱ xinu̱ yu̱kunꞌ kaꞌnuꞌ yo̱ꞌo̱. Te̱ yoꞌó kaꞌán ña̱ uni̱ taꞌan kivi̱ꞌ kui̱ti̱ꞌ, te̱ nda̱ni̱ꞌi̱ u̱nꞌ tu̱ku̱ a̱ ―ni̱ kachi̱ ra̱.
JOH 2:21 Ndisu̱ yu̱kunꞌ ña̱ ni̱ kaꞌa̱n Jesús ja̱a̱nꞌ xaꞌa̱ꞌ ndii, ñu̱ꞌuꞌ ndeꞌi̱ a̱ nduuꞌ a̱.
JOH 2:22 Sa̱kanꞌ na kuiiꞌ kii̱ꞌ ni̱ xiꞌi̱ a̱, te̱ ni̱ na̱ti̱a̱ku̱ a̱ ndii, ni̱ na̱ka̱ꞌanꞌ te̱ nda̱ꞌaꞌ xaꞌa̱ꞌ a̱ ña̱ ni̱ kaꞌa̱n a̱ ja̱a̱nꞌ. Te̱ ni̱ ka̱ndi̱xaꞌ ra̱ ña̱ yoso̱ꞌ nuu̱ꞌ tu̱tu̱ Ndiosí xaꞌa̱ꞌ a̱ xiinꞌ ña̱ ni̱ kaꞌa̱n mi̱iꞌ Jesús.
JOH 2:23 Kii̱ꞌ yoo Jesús ñu̱u̱ Jerusalén xaꞌa̱ꞌ vi̱koꞌ pascua ja̱a̱nꞌ ndii, kuaꞌa̱ꞌ va̱ ne̱ yivi̱ꞌ ni̱ ka̱ndi̱xaꞌ ña̱ꞌaꞌ xaꞌa̱ꞌ ña̱ ni̱ xi̱ni̱ ni̱a̱ ña̱ kaꞌnuꞌ ña̱ ni̱ xa̱a̱ a̱.
JOH 2:24 Ndisu̱ Jesús ndii, nï̱ i̱ni̱ a̱ xini a̱ ne̱ ja̱a̱nꞌ, sa̱kanꞌ ña̱ xiní a̱ sa̱a̱ iinꞌ nimá sa̱kuuꞌ ne̱ yivi̱ꞌ.
JOH 2:25 Te̱ nï̱ kuni̱ nde̱e̱ i̱i̱n ne̱ yivi̱ꞌ kaꞌa̱n xiinꞌ a̱ xaꞌa̱ꞌ i̱nga̱ ne̱ yivi̱ꞌ, sa̱kanꞌ ña̱ xa̱ xiní mi̱iꞌ a̱ sa̱a̱ iinꞌ nimá sa̱kuuꞌ e̱ꞌ.
JOH 3:1 Yoo i̱i̱n te̱ fariseo naniꞌ Nicodemo. I̱i̱n te̱ niꞌiꞌ chuunꞌ nuu̱ꞌ ne̱ judío, ne̱ taꞌanꞌ e̱ꞌ, nduuꞌ ra̱.
JOH 3:2 Te̱ ja̱a̱nꞌ ndii, ni̱ xaꞌa̱n ra̱ nuu̱ꞌ Jesús i̱i̱n ñu̱u, te̱ ni̱ kaꞌa̱n ra̱ xiinꞌ a̱ ndii: ―Rabí, xiní ndu̱ ña̱ Ndiosí ni̱ ta̱xi̱ chu̱u̱n nda̱ꞌaꞌ yoꞌó, te̱ nduuꞌ u̱nꞌ maestro nuu̱ꞌ nduꞌu̱. Kua̱chi̱ ndii nde̱e̱ i̱i̱n ne̱ yivi̱ꞌ kü̱vi̱ sa̱a̱ chu̱u̱n kaꞌnuꞌ, ña̱ xaaꞌ yoꞌó, naaꞌ kö̱o̱ꞌ Ndiosí yoo xiinꞌ ni̱a̱, te̱ chi̱ndi̱e̱eꞌ ña̱ꞌaꞌ a̱ ―ni̱ kachi̱ ra̱.
JOH 3:3 Te̱ ni̱ kaꞌa̱n a̱ xiinꞌ ra̱ ndii: ―Ña̱ nda̱ku kaꞌán i̱ xiinꞌ u̱nꞌ ña̱ naaꞌ kä̱ku̱ i̱i̱n ne̱ yivi̱ꞌ tu̱ku̱ i̱chiꞌ sa̱a̱ Ndiosí ndii, kü̱vi̱ ku̱ni̱ ni̱a̱ ña̱ ka̱ꞌndi̱a̱ chuunꞌ a̱ nimá ni̱a̱ ―ni̱ kachi̱ a̱.
JOH 3:4 Te̱ ni̱ kaꞌa̱n Nicodemo xiinꞌ a̱ ndii: ―¿Sa̱a̱ tu̱ ku̱vi̱ ka̱ku̱ i̱i̱n ne̱ xa̱ xi̱xa̱ tu̱ku̱ i̱chiꞌ, ta̱a̱? ¿Ñáá ku̱vi̱ kiꞌvi̱ tu̱ku̱u̱ ni̱a̱ ti̱xi̱n si̱ꞌiꞌ ni̱a̱ te̱ ka̱ku̱ tu̱ku̱u̱ ni̱a̱? ―ni̱ kachi̱ ra̱.
JOH 3:5 Te̱ ni̱ kaꞌa̱n Jesús xiinꞌ ra̱ ndii: ―Ña̱ nda̱ku kaꞌán i̱ xiinꞌ u̱nꞌ ña̱ naaꞌ ka̱ku̱ i̱i̱n ne̱ yivi̱ꞌ xiinꞌ ti̱kui kui̱ti̱ꞌ, te̱ kä̱ku̱ ni̱a̱ xiinꞌ Espíritu ndii, kü̱vi̱ na̱ti̱i̱n ni̱a̱ ña̱ ka̱ꞌndi̱a̱ chuunꞌ Ndiosí nimá ni̱a̱.
JOH 3:6 Yo̱o̱ ka̱ kakuꞌ xaaꞌ yu̱vaꞌ si̱ꞌiꞌ ndii, kuenta ne̱ yivi̱ꞌ kui̱ti̱ꞌ nduuꞌ ni̱a̱. Te̱ yo̱o̱ ka̱ kakuꞌ xaaꞌ Espíritu ndii, kuenta Ndiosí nduuꞌ ni̱a̱.
JOH 3:7 Nä̱nda̱ni̱ u̱nꞌ ña̱ ni̱ kaꞌa̱n i̱ xiinꞌ u̱nꞌ ña̱ kuní a̱ na̱ka̱ku̱ u̱nꞌ tu̱ku̱ i̱chiꞌ.
JOH 3:8 Naa kuuꞌ tachi̱ꞌ ndii, xikaꞌ a̱ miiꞌ ka̱ kuní a̱, te̱ xini so̱ꞌo̱ u̱nꞌ niꞌi̱ xikaꞌ a̱. Ndisu̱ xïní u̱nꞌ miiꞌ ni̱ ki̱xi̱n a̱, te̱ xïní tu̱ u̱nꞌ miiꞌ kuaꞌa̱n a̱. I̱i̱n kachi xaaꞌ tu̱ Espíritu xiinꞌ sa̱kuuꞌ ne̱ ni̱ sa̱kakuꞌ a̱ tu̱ku̱ i̱chiꞌ ―ni̱ kachi̱ a̱.
JOH 3:9 Te̱ ni̱ kaꞌa̱n Nicodemo xiinꞌ a̱ ndii: ―¿Sa̱a̱ tu̱ ku̱vi̱ xkaꞌndi̱a̱ ña̱ kaꞌán u̱nꞌ ja̱a̱nꞌ? ―ni̱ kachi̱ ra̱.
JOH 3:10 Te̱ ni̱ kaꞌa̱n Jesús xiinꞌ ra̱ ndii: ―Te̱ saniaꞌá nduuꞌ yoꞌó nuu̱ꞌ ne̱ ñu̱u̱ e̱ꞌ, ne̱ Israel, te̱, ¿sa̱a̱ tu̱ na kündani̱ u̱nꞌ ña̱ kaꞌán i̱ xiinꞌ u̱nꞌ ja̱a̱nꞌ?
JOH 3:11 Ña̱ nda̱ku kaꞌa̱n i̱ xiinꞌ u̱nꞌ ndii, kaꞌán ndu̱ ña̱ xiní ndu̱, te̱ ndieeꞌ yu̱ꞌuꞌ ndu̱ xaꞌa̱ꞌ ña̱ xini ndu̱chiꞌ nuu̱ꞌ ndu̱. Ndisu̱ ndoꞌó ndii, nï̱ na̱ti̱i̱n ndo̱ꞌ ña̱ ndieeꞌ yu̱ꞌuꞌ ndu̱.
JOH 3:12 Naaꞌ küni ka̱ndi̱xaꞌ ndo̱ꞌ ña̱ kaꞌa̱n i̱ xiinꞌ ndo̱ꞌ xaꞌa̱ꞌ ña̱ yoo i̱i̱n yivi̱ꞌ yoꞌoꞌ ndii, ¿sa̱a̱ tu̱ ka̱ndi̱xaꞌ ndo̱ꞌ naaꞌ kaꞌa̱n i̱ xiinꞌ ndo̱ꞌ xaꞌa̱ꞌ ña̱ yoo ndi̱viꞌ?
JOH 3:13 Sa̱kanꞌ ña̱ nde̱e̱ i̱i̱n ne̱ yivi̱ꞌ nï̱ nda̱a̱ ndi̱viꞌ miiꞌ nduꞌu̱ꞌ Ndiosí. Ndisu̱ yuꞌu̱, ña̱ nduuꞌ tu̱ te̱ yivi̱ꞌ ndii, i̱kanꞌ ni̱ ki̱e̱e̱ i̱, te̱ ni̱ tuvi̱ i̱ nuu̱ꞌ ñu̱ꞌuꞌ i̱i̱n yivi̱ꞌ yoꞌoꞌ.
JOH 3:14 Naa ni̱ chi̱nduꞌu̱ꞌ Moisés koo̱ꞌ nuu̱ꞌ i̱i̱n i̱tunꞌ miiꞌ i̱chi kaaꞌ xta̱ꞌanꞌ ndii, sa̱kanꞌ tu̱ ti̱a̱nduꞌu̱ꞌ te̱ yivi̱ꞌ yuꞌu̱, ña̱ nduuꞌ tu̱ te̱ yivi̱ꞌ, nuu̱ꞌ i̱tunꞌ,
JOH 3:15 te̱ sa̱kuuꞌ ne̱ i̱ni̱ xini yuꞌu̱ ndii, kö̱o̱ꞌ kivi̱ꞌ ku̱vi̱ ni̱a̱ nuu̱ꞌ Ndiosí, süu̱ꞌ ja̱a̱nꞌ ndii na̱ti̱i̱n ni̱a̱ kivi̱ꞌ ñu̱u̱ ña̱ kö̱o̱ꞌ kivi̱ꞌ ndiꞌiꞌ.
JOH 3:16 ’Kua̱chi̱ ndii kundani̱ yaꞌa̱ Ndiosí ne̱ yivi̱ꞌ i̱i̱n yivi̱ꞌ, sa̱kanꞌ na ni̱ ti̱ꞌviꞌ a̱ yuꞌu̱, ña̱ nduuꞌ siꞌe̱ a̱ ña̱ i̱i̱n nda̱a̱ꞌ tilu̱ꞌ, i̱i̱n yivi̱ꞌ yoꞌoꞌ. Te̱ yo̱o̱ ka̱ i̱ni̱ xini yuꞌu̱ ndii, kö̱o̱ꞌ kivi̱ꞌ ku̱vi̱ ni̱a̱ nuu̱ꞌ Ndiosí, süu̱ꞌ ja̱a̱nꞌ ndii na̱ti̱i̱n ni̱a̱ kivi̱ꞌ ñu̱u̱ ña̱ kö̱o̱ꞌ kivi̱ꞌ ndiꞌiꞌ.
JOH 3:17 Kua̱chi̱ ndii nï̱ ti̱ꞌviꞌ a̱ yuꞌu̱, ña̱ nduuꞌ siꞌe̱ a̱, xaa̱ i̱ i̱i̱n yivi̱ꞌ te̱ ka̱tunꞌ i̱ ne̱ yivi̱ꞌ ja̱a̱nꞌ xaꞌa̱ꞌ kua̱chi̱ ni̱a̱. Süu̱ꞌ ja̱a̱nꞌ ndii ni̱ ti̱ꞌviꞌ a̱ yuꞌu̱ xa̱a̱ i̱ te̱ sa̱kakú ña̱ꞌaꞌ a̱ xiinꞌ nda̱ꞌaꞌ i̱ nuu̱ꞌ kua̱chi̱ ni̱a̱.
JOH 3:18 Sa̱kanꞌ na yo̱o̱ ka̱ i̱ni̱ xini yuꞌu̱ ndii, kä̱tunꞌ ña̱ꞌaꞌ Ndiosí xaꞌa̱ꞌ kua̱chi̱ ni̱a̱, ndisu̱ yo̱o̱ ka̱ ï̱ni̱ xini yuꞌu̱ ndii, xa̱ ni̱ katu̱nꞌ ni̱a̱ nuu̱ꞌ a̱, sa̱kanꞌ ña̱ nï̱ i̱ni̱ ni̱a̱ ku̱ni̱ ni̱a̱ yuꞌu̱, ña̱ i̱i̱n nda̱a̱ꞌ tilu̱ꞌ siꞌe̱ Ndiosí.
JOH 3:19 Te̱ xaꞌa̱ꞌ ña̱ yo̱ꞌo̱ꞌ nduuꞌ ña̱ ka̱tunꞌ Ndiosí ne̱ ja̱a̱nꞌ, ña̱ ni̱ xa̱a̱ yuꞌu̱ i̱i̱n yivi̱ꞌ yoꞌoꞌ, te̱ nduuꞌ i̱ nde̱e̱ naa ñuꞌu̱ nuu̱ꞌ ni̱a̱, ndisu̱ ni̱ ku̱ndani̱ ka̱ ni̱a̱ ña̱ ka̱ka̱ ni̱a̱a̱ꞌ ni̱a̱ te̱ sa̱kanꞌ ñuꞌu̱ ja̱a̱nꞌ, sa̱kanꞌ ña̱ xachuunꞌ ni̱a̱ꞌa ni̱a̱.
JOH 3:20 Kua̱chi̱ ndii, sa̱kuuꞌ ne̱ xachuunꞌ ni̱a̱ꞌa ndii, ndasiꞌ ni̱a̱ ñuꞌu̱ ja̱a̱nꞌ, te̱ küyatinꞌ ni̱a̱ nuu̱ꞌ a̱ ko̱to̱ ka̱ na̱tuvi̱ ña̱ ni̱a̱ꞌa ña̱ xaaꞌ ni̱a̱.
JOH 3:21 Ndisu̱ ne̱ xaaꞌ ña̱ ndi̱xa̱ ndii, kuyatinꞌ ni̱a̱ nuu̱ꞌ ñuꞌu̱ ja̱a̱nꞌ, te̱ na̱tuvi̱ ña̱ xaaꞌ ni̱a̱ ña̱ kuní Ndiosí ―ni̱ kachi̱ a̱.
JOH 3:22 Ni̱ yaꞌa̱ ña̱ ja̱a̱nꞌ, te̱ ni̱ xaꞌa̱n Jesús xiinꞌ te̱ nda̱ꞌaꞌ xaꞌa̱ꞌ a̱ nuu̱ꞌ ñu̱ꞌuꞌ Judea, te̱ ni̱ ndoo̱ nuuꞌ a̱ i̱kanꞌ xiinꞌ ra̱. Te̱ ni̱ sa̱kuchiꞌ a̱ ne̱ yivi̱ꞌ kuenta Ndiosí.
JOH 3:23 Te̱ naá tu̱ Juan sakuchiꞌ ra̱ ne̱ yivi̱ꞌ kuenta Ndiosí ya̱ti̱n ñu̱u̱ Enón, ña̱ kanduꞌu̱ꞌ ya̱ti̱n ñu̱u̱ Salim, sa̱kanꞌ ña̱ yoo kuaꞌa̱ꞌ ti̱kui i̱kanꞌ. Te̱ ni̱ ki̱xi̱n ne̱ yivi̱ꞌ, te̱ ni̱ chi̱chi̱ ni̱a̱ kuenta Ndiosí ni̱ xa̱a̱ ra̱.
JOH 3:24 Sa̱kanꞌ ña̱ kuní sko̱ꞌniꞌ te̱ ndisoꞌ chuunꞌ Juan ja̱a̱nꞌ vi̱ꞌe̱ ka̱a̱ kivi̱ꞌ ja̱a̱nꞌ.
JOH 3:25 Te̱ kivi̱ꞌ ja̱a̱nꞌ ndii, ni̱ ka̱ni̱ taꞌan kuento te̱ ndikún i̱chiꞌ Juan ja̱a̱nꞌ xiinꞌ i̱nga̱ te̱ judío xaꞌa̱ꞌ sa̱a̱ kuní a̱ sa̱a̱ ne̱ yivi̱ꞌ, te̱ sa̱ndo̱o̱ xiinꞌ miiꞌ ni̱a̱ nuu̱ꞌ Ndiosí.
JOH 3:26 Te̱ ni̱ ki̱xi̱n kaꞌa̱n te̱ ndikún i̱chiꞌ Juan ja̱a̱nꞌ xiinꞌ ra̱ ndii: ―Rabí, te̱ ni̱ ii̱n xiinꞌ u̱nꞌ tu̱ku̱ taꞌviꞌ yu̱ꞌuꞌ i̱ti̱a̱ Jordán, te̱ nduuꞌ te̱ ni̱ ndi̱e̱e̱ yu̱ꞌuꞌ u̱nꞌ xaꞌa̱ꞌ ndii, sakuchiꞌ ra̱ ne̱ yivi̱ꞌ kuenta Ndiosí. Te̱ sa̱kuuꞌ ne̱ yivi̱ꞌ kuaꞌa̱n miiꞌ iinꞌ ra̱ ―ni̱ kachi̱ ra̱.
JOH 3:27 Te̱ ni̱ kaꞌa̱n Juan xiinꞌ te̱ ja̱a̱nꞌ ndii: ―Nde̱e̱ i̱i̱n ne̱ yivi̱ꞌ kü̱vi̱ na̱ꞌi̱n chuunꞌ naaꞌ tä̱xi̱ Ndiosí a̱ nda̱ꞌaꞌ ni̱a̱ nde̱e̱ ndi̱viꞌ.
JOH 3:28 Xa̱ mi̱iꞌ ndoꞌó nduuꞌ te̱ ni̱ xi̱ni̱ so̱ꞌo̱ ña̱ ni̱ kaꞌa̱n i̱ ndii: “Süu̱ꞌ yuꞌu̱ nduuꞌ Cristo, ña̱ sa̱kakú ne̱ yivi̱ꞌ. Süu̱ꞌ ja̱a̱nꞌ ndii ni̱ ta̱xi̱ Ndiosí chu̱u̱n nda̱ꞌaꞌ i̱ te̱ ki̱ꞌi̱n i̱chiꞌ i̱ nuu̱ꞌ ña̱ ja̱a̱nꞌ.” Sa̱kanꞌ ni̱ kachi̱ i̱.
JOH 3:29 Sa̱kuuꞌ e̱ꞌ xiní ña̱ nda̱ꞌaꞌ te̱ tundaꞌáꞌ yoo ñaꞌ tundaꞌáꞌ. Ndisu̱ te̱ xiní taꞌanꞌ xiinꞌ ra̱ ndii, xa̱ i̱kanꞌ iinꞌ ra̱, te̱ xikaꞌ nuuꞌ ra̱ nuu̱ꞌ te̱ ja̱a̱nꞌ. Te̱ kii̱ꞌ xini so̱ꞌo̱ ra̱ ndatuꞌunꞌ te̱ ja̱a̱nꞌ xaꞌa̱ꞌ ñaꞌ tundaꞌáꞌ xiinꞌ ra̱ ndii, va̱ꞌa̱ va̱ kuni ra̱. Xaꞌa̱ꞌ a̱ ja̱a̱nꞌ na sa̱kanꞌ tu̱ yuꞌu̱ ndii, xa̱ ni̱ xinu̱ ña̱ kuatiaꞌ nimá i̱ ja̱a̱nꞌ vi̱ti̱n.
JOH 3:30 Ña̱ ja̱a̱nꞌ ndii, kuní a̱ ña̱ so̱ꞌo̱ ku̱u̱ kaꞌnuꞌ ka̱ a̱, te̱ yuꞌu̱ ndii, so̱ꞌo̱ nuuꞌ ka̱ ña̱ kuuꞌ kaꞌnuꞌ i̱.
JOH 3:31 ’Ña̱ ni̱ ki̱e̱e̱ ndi̱viꞌ ndii, kaꞌnuꞌ ka̱ ña̱ nduuꞌ a̱ nuu̱ꞌ sa̱kuuꞌ ne̱ yivi̱ꞌ. Te̱ ne̱ ni̱ ka̱ku̱ i̱i̱n yivi̱ꞌ yoꞌoꞌ ndii, kuenta i̱i̱n yivi̱ꞌ yoꞌoꞌ kui̱ti̱ꞌ nduuꞌ ni̱a̱, te̱ xaꞌa̱ꞌ ña̱ yoo i̱i̱n yivi̱ꞌ yoꞌoꞌ kui̱ti̱ꞌ ndatuꞌunꞌ ni̱a̱. Ndisu̱ ña̱ ni̱ ki̱e̱e̱ ndi̱viꞌ ja̱a̱nꞌ ndii, kaꞌnuꞌ ka̱ ña̱ nduuꞌ a̱ nuu̱ꞌ sa̱kuuꞌ ne̱ yivi̱ꞌ.
JOH 3:32 Ña̱ ni̱ xi̱ni̱ ña̱ ja̱a̱nꞌ, xiinꞌ ña̱ ni̱ xi̱ni̱ so̱ꞌo̱ a̱ ndieeꞌ yu̱ꞌuꞌ a̱ xaꞌa̱ꞌ, te̱ ña̱ ndieeꞌ yu̱ꞌuꞌ a̱ ja̱a̱nꞌ ndii, nde̱e̱ i̱i̱n ne̱ yivi̱ꞌ nätiinꞌ a̱.
JOH 3:33 Ndisu̱ yo̱o̱ ka̱ natiinꞌ ña̱ ndieeꞌ yu̱ꞌuꞌ a̱ ja̱a̱nꞌ ndii, nakuni ni̱a̱ ña̱ Ndiosí ndii, ña̱ ndi̱xa̱ xna̱ꞌa̱ nduuꞌ a̱.
JOH 3:34 Kua̱chi̱ ndii, ña̱ ni̱ ti̱ꞌviꞌ Ndiosí ja̱a̱nꞌ ndii, tu̱ꞌu̱n yu̱ꞌuꞌ mi̱iꞌ Ndiosí kaꞌán a̱, sa̱kanꞌ ña̱ ni̱ ta̱xi̱ ndo̱o̱ a̱ ndi̱e̱e̱ꞌ Espíritu a̱ nda̱ꞌaꞌ ña̱ ja̱a̱nꞌ.
JOH 3:35 Ndiosí, yu̱vaꞌ a̱ ndii, kundani̱ a̱ siꞌe̱ a̱, sa̱kanꞌ na ni̱ sa̱kuisoꞌ chuunꞌ ña̱ꞌaꞌ a̱ nuu̱ꞌ sa̱kuuꞌ ña̱ yoo.
JOH 3:36 Yo̱o̱ ka̱ i̱ni̱ xini siꞌe̱ a̱ ja̱a̱nꞌ ndii, na̱ti̱i̱n ni̱a̱ kivi̱ꞌ ñu̱u̱ ña̱ kö̱o̱ꞌ kivi̱ꞌ ndiꞌiꞌ. Ndisu̱ yo̱o̱ ka̱ küní i̱ni̱ ku̱ni̱ ña̱ꞌaꞌ ndii, nä̱ti̱i̱n ni̱a̱ kivi̱ꞌ ñu̱u̱ ña̱ kö̱o̱ꞌ kivi̱ꞌ ndiꞌiꞌ ja̱a̱nꞌ. Süu̱ꞌ ja̱a̱nꞌ ndii ne̱ xa̱ yoo ko̱o̱ tu̱ndoꞌo̱ꞌ nduuꞌ ni̱a̱ sa̱a̱ Ndiosí ―ni̱ kachi̱ Juan xiinꞌ te̱ ndikún i̱chiꞌ ra̱ ja̱a̱nꞌ.
JOH 4:1 Te̱ ni̱ xi̱ni̱ te̱ fariseo kuento ña̱ kuaꞌa̱ꞌ ka̱ ne̱ yivi̱ꞌ ndikún i̱chiꞌ Jesús ni̱ xa̱a̱ a̱ te̱ sa̱kanꞌ Juan. Te̱ ni̱ xi̱ni̱ tu̱ ra̱ kuento ña̱ kuaꞌa̱ꞌ ka̱ ne̱ yivi̱ꞌ chichiꞌ kuenta Ndiosí miiꞌ iinꞌ a̱ te̱ sa̱kanꞌ miiꞌ naá Juan ja̱a̱nꞌ.
JOH 4:2 (Ndisu̱ mi̱iꞌ Jesús ndii, kö̱o̱ꞌ ne̱ yivi̱ꞌ sakuchiꞌ vi̱ꞌ a̱. Te̱ nda̱ꞌaꞌ xaꞌa̱ꞌ a̱ nduuꞌ te̱ sakuchiꞌ ne̱ yivi̱ꞌ kuenta Ndiosí.)
JOH 4:3 Te̱ kii̱ꞌ ni̱ xi̱ni̱ xto̱ꞌo̱ e̱ꞌ kuento ña̱ ni̱ xi̱ni̱ te̱ fariseo ja̱a̱nꞌ kuento ja̱a̱nꞌ ndii, ni̱ ke̱ta̱ a̱ ñu̱ꞌuꞌ Judea ja̱a̱nꞌ, te̱ ni̱ na̱ndi̱koꞌ a̱ kuaꞌa̱n a̱ ñu̱ꞌuꞌ Galilea. Te̱ kuaꞌa̱n tu̱ te̱ nda̱ꞌaꞌ xaꞌa̱ꞌ a̱ xiinꞌ a̱.
JOH 4:4 Te̱ ni̱ kuni̱ a̱ ña̱ xkaꞌndi̱a̱ a̱ ñu̱ꞌuꞌ Samaria te̱ xaa̱ a̱ miiꞌ kuaꞌa̱n a̱.
JOH 4:5 Te̱ ni̱ xaa̱ a̱ nuu̱ꞌ i̱i̱n ñu̱u̱ ña̱ na̱niꞌ Sicar, ña̱ kanduꞌu̱ꞌ nuu̱ꞌ ñu̱ꞌuꞌ Samaria ja̱a̱nꞌ. Kanduꞌu̱ꞌ ñu̱u̱ ja̱a̱nꞌ ya̱ti̱n xiinꞌ ñu̱ꞌuꞌ ña̱ ni̱ ta̱xi̱ Jacob nda̱ꞌaꞌ siꞌe̱ ra̱ José xta̱ꞌanꞌ i̱i̱n yivi̱ꞌ.
JOH 4:6 Te̱ i̱kanꞌ iinꞌ pozo ña̱ ni̱ xa̱ꞌa̱ Jacob ja̱a̱nꞌ. Te̱ xaꞌa̱ꞌ a̱ ña̱ ni̱ xa̱vi Jesús ni̱ ki̱xi̱n a̱ i̱chiꞌ ja̱a̱nꞌ ndii, ni̱ xi̱ku̱nduꞌu̱ꞌ a̱ ya̱ti̱n yu̱ꞌuꞌ pozo ja̱a̱nꞌ. Ya̱ti̱n sa̱va̱ kivi̱ꞌ nduuꞌ a̱ kii̱ꞌ sa̱kanꞌ.
JOH 4:7 Sa̱kanꞌ te̱ ni̱ xa̱a̱ i̱i̱n ña̱ꞌaꞌ, ñaꞌ Samaria, te̱ ki̱ꞌi̱n aꞌ ti̱kui, te̱ ni̱ kaꞌa̱n Jesús xiinꞌ aꞌ ndii: ―Sa̱a̱ u̱nꞌ ña̱ va̱ꞌa̱, te̱ sa̱kakán u̱nꞌ sie ti̱kui ko̱ꞌo̱ i̱, na̱a̱ ―ni̱ kachi̱ a̱.
JOH 4:8 Te̱ te̱ nda̱ꞌaꞌ xaꞌa̱ꞌ a̱ ndii, kö̱o̱ꞌ ra̱ ndieeꞌ xiinꞌ a̱, sa̱kanꞌ ña̱ ña̱ xaxi̱ꞌ kuaꞌa̱n sa̱ta̱ꞌ ra̱ ñu̱u̱ ja̱a̱nꞌ.
JOH 4:9 Ndisu̱ xaꞌa̱ꞌ a̱ ña̱ nïtaꞌanꞌ va̱ꞌa̱ ne̱ judío xiinꞌ ne̱ Samaria ja̱a̱nꞌ ndii, ni̱ kaꞌa̱n ña̱ꞌaꞌ ja̱a̱nꞌ xiinꞌ Jesús ndii: ―¡Ja̱nꞌ! ¿Ndichun na xikán u̱nꞌ ti̱kui nuu̱ꞌ yuꞌu̱? Yoꞌó ndii, te̱ judío nduuꞌ u̱nꞌ, te̱ yuꞌu̱ ndii, ñaꞌ Samaria nduuꞌ i̱ ―ni̱ kachi̱ aꞌ.
JOH 4:10 Te̱ ni̱ kaꞌa̱n Jesús xiinꞌ aꞌ ndii: ―Naaꞌ xiní u̱nꞌ ndee ña̱ nduuꞌ ña̱ va̱ꞌa̱, ña̱ xamaníꞌ Ndiosí ne̱ yivi̱ꞌ, te̱ naaꞌ xiní tu̱ u̱nꞌ yo̱o̱ nduuꞌ ña̱ xikán ti̱kui nuu̱ꞌ u̱nꞌ ndii, mi̱iꞌ u̱nꞌ kaka̱n ti̱kui nuu̱ꞌ i̱, te̱ ta̱xi̱ i̱ ti̱kui, teꞌ taxiꞌ kivi̱ꞌ ñu̱u̱ nda̱ꞌaꞌ u̱nꞌ ―ni̱ kachi̱ a̱.
JOH 4:11 Te̱ ni̱ kaꞌa̱n ñaꞌ ja̱a̱nꞌ xiinꞌ a̱ ndii: ―Tákuiꞌe, kö̱o̱ꞌ nde̱e̱ i̱i̱n ña̱ꞌa̱ niꞌiꞌ u̱nꞌ te̱ ta̱va̱ꞌ u̱nꞌ ti̱kui, te̱ pozo yoꞌoꞌ ndii, kunu xa̱va̱ꞌa̱ a̱. Sa̱kanꞌ na kuiiꞌ, ¿miiꞌ yoo ti̱kui, teꞌ taxiꞌ kivi̱ꞌ ñu̱u̱ ja̱a̱nꞌ xaaꞌ u̱nꞌ?
JOH 4:12 ¿Ñáá xanini yoꞌó ña̱ te̱ kaꞌnuꞌ ka̱ nduuꞌ u̱nꞌ te̱ sa̱kanꞌ xii̱ꞌ ya̱taꞌ ndu̱ Jacob? Ña̱ ja̱a̱nꞌ ni̱ xa̱ꞌa̱ pozo yoꞌoꞌ, te̱ ni̱ ndoo̱ a̱ nda̱ꞌaꞌ ndu̱, te̱ yoꞌoꞌ ni̱ xi̱ꞌi̱ a̱ ti̱kui xiinꞌ siꞌe̱ a̱, xiinꞌ ki̱tiꞌ sana̱ ni̱a̱ ―ni̱ kachi̱ aꞌ.
JOH 4:13 Te̱ ni̱ kaꞌa̱n Jesús xiinꞌ aꞌ ndii: ―Sa̱kuuꞌ ne̱ xiꞌiꞌ ti̱kui pozo yoꞌoꞌ ndii, nanaꞌaꞌ te̱ ichi̱ ni̱ tu̱ku̱u̱ i̱ni̱ ni̱a̱.
JOH 4:14 Ndisu̱ yo̱o̱ ka̱ xiꞌiꞌ ti̱kui, teꞌ taxiꞌ yuꞌu̱ ja̱a̱nꞌ ndii, kö̱o̱ꞌ kivi̱ꞌ ka̱ ichi̱ tu̱ku̱u̱ i̱ni̱ ni̱a̱, sa̱kanꞌ ña̱ ti̱kui, teꞌ ta̱xi̱ yuꞌu̱ ko̱ꞌo̱ ni̱a̱ ja̱a̱nꞌ ndii, ka̱nde̱ta̱ vi̱ꞌ raꞌ ti̱xi̱n i̱ni̱ ni̱a̱, te̱ ta̱xi̱ raꞌ kivi̱ꞌ ñu̱u̱ ña̱ kö̱o̱ꞌ kivi̱ꞌ ndiꞌiꞌ nda̱ꞌaꞌ ni̱a̱ ―ni̱ kachi̱ a̱.
JOH 4:15 Te̱ ni̱ kaꞌa̱n aꞌ xiinꞌ a̱ ndii: ―Tákuiꞌe, ta̱xi̱ ti̱kui, teꞌ kaꞌán u̱nꞌ xaꞌa̱ꞌ ja̱a̱nꞌ, ko̱ꞌo̱ i̱, te̱ ïchi̱ ka̱ i̱ni̱ i̱, te̱ sa̱kanꞌ kï̱xi̱n ka̱ i̱ ta̱va̱ꞌ i̱ raꞌ yoꞌoꞌ ―ni̱ kachi̱ aꞌ.
JOH 4:16 Te̱ ni̱ kaꞌa̱n Jesús xiinꞌ aꞌ ndii: ―Va̱ꞌa̱, na̱a̱. Kuaꞌan te̱ na̱ka̱ u̱nꞌ i̱i̱ꞌ u̱nꞌ te̱ ki̱xi̱n ndo̱ꞌ yoꞌoꞌ ―ni̱ kachi̱ a̱.
JOH 4:17 Te̱ ni̱ kaꞌa̱n ñaꞌ ja̱a̱nꞌ xiinꞌ a̱ ndii: ―Kö̱o̱ꞌ i̱i̱ꞌ i̱ ―ni̱ kachi̱ aꞌ. Te̱ ni̱ kaꞌa̱n Jesús xiinꞌ aꞌ ndii: ―Ña̱ nda̱ku kaꞌán u̱nꞌ ña̱ kaꞌán u̱nꞌ ndii, kö̱o̱ꞌ i̱i̱ꞌ u̱nꞌ,
JOH 4:18 kua̱chi̱ ndii xa̱ uꞌu̱n taꞌan i̱i̱ꞌ u̱nꞌ ni̱ yoo̱, te̱ te̱ nduꞌu̱ꞌ xiinꞌ u̱nꞌ vi̱ti̱n ndii, süu̱ꞌ i̱i̱ꞌ u̱nꞌ nduuꞌ ra̱. Te̱ xiinꞌ ña̱ ja̱a̱nꞌ ni̱ kaꞌa̱n u̱nꞌ ña̱ ndi̱xa̱ ndo̱ꞌ ―ni̱ kachi̱ a̱ xiinꞌ aꞌ.
JOH 4:19 Te̱ ni̱ kaꞌa̱n ñaꞌ ja̱a̱nꞌ xiinꞌ a̱ ndii: ―Tákuiꞌe, tuu i̱ ndii, i̱i̱n te̱ kaꞌán tiakú tu̱ꞌu̱n Ndiosí nduuꞌ u̱nꞌ.
JOH 4:20 Te̱ xii̱ꞌ ya̱taꞌ ndu̱ ndii, xíniꞌ i̱kuꞌ kaa̱ꞌ ni̱ xa̱kaꞌnuꞌ ra̱ Ndiosí, ndisu̱ ndoꞌó, ne̱ judío, kaꞌán ndii, ñu̱u̱ Jerusalén nduuꞌ miiꞌ kuní a̱ sa̱kaꞌnuꞌ e̱ꞌ Ndiosí, kachi ndo̱ꞌ ―ni̱ kachi̱ aꞌ.
JOH 4:21 Te̱ ni̱ kaꞌa̱n Jesús xiinꞌ aꞌ ndii: ―Ka̱ndi̱xaꞌ u̱nꞌ ña̱ kaꞌán i̱ xiinꞌ u̱nꞌ, na̱a̱, ña̱ xa̱ kuyatinꞌ kivi̱ꞌ ña̱ küní a̱ ña̱ kuꞌu̱n ndo̱ꞌ xíniꞌ i̱kuꞌ kaa̱ꞌ, uun ñu̱u̱ Jerusalén te̱ sa̱kaꞌnuꞌ ndo̱ꞌ yu̱vaꞌ e̱ꞌ Ndiosí.
JOH 4:22 Ndoꞌó ndii, xïní ndo̱ꞌ yo̱o̱ nduuꞌ ña̱ xakaꞌnuꞌ ndo̱ꞌ, ndisu̱ ne̱ judío ndii, xiní ndu̱ yo̱o̱ xakaꞌnuꞌ ndu̱, sa̱kanꞌ ña̱ nda̱ꞌaꞌ ndu̱ ki̱e̱e̱ ña̱ sa̱kakú Ndiosí ne̱ yivi̱ꞌ.
JOH 4:23 Ndisu̱ xa̱ tondíá kivi̱ꞌ ña̱ sa̱kaꞌnuꞌ xna̱ꞌa̱ ña̱ꞌaꞌ ne̱ yivi̱ꞌ, te̱ xa̱ ni̱ xa̱a̱ a̱ vi̱ti̱n. Ne̱ ja̱a̱nꞌ ndii, sa̱kaꞌnuꞌ ni̱a̱ yu̱vaꞌ Ndiosí xiinꞌ ña̱ ndi̱e̱eꞌ Espíritu a̱, te̱ sa̱kaꞌnuꞌ nda̱ku ña̱ꞌaꞌ ni̱a̱ sa̱a̱ kuní mi̱iꞌ a̱. Kua̱chi̱ ndii sa̱kanꞌ kuní yu̱vaꞌ e̱ꞌ Ndiosí ña̱ sa̱kaꞌnuꞌ ña̱ꞌaꞌ ne̱ yivi̱ꞌ.
JOH 4:24 Ndiosí ndii, Espíritu nduuꞌ a̱, te̱ ne̱ xakaꞌnuꞌ ña̱ꞌaꞌ ndii, kuní a̱ ña̱ sa̱kaꞌnuꞌ ña̱ꞌaꞌ ni̱a̱ xiinꞌ ña̱ ndi̱e̱eꞌ Espíritu a̱, te̱ xakaꞌnuꞌ nda̱ku ña̱ꞌaꞌ ni̱a̱ sa̱a̱ kuní mi̱iꞌ a̱ ―ni̱ kachi̱ a̱ xiinꞌ aꞌ.
JOH 4:25 Te̱ ni̱ kaꞌa̱n ña̱ꞌaꞌ ja̱a̱nꞌ xiinꞌ a̱ ndii: ―Xiní i̱ ña̱ ki̱xi̱n Mesías, ña̱ ti̱a̱nu̱ꞌ Ndiosí sa̱kakú yooꞌ, ña̱ kaꞌán tu̱ ne̱ yivi̱ꞌ nduuꞌ Cristo. Te̱ kii̱ꞌ ki̱xi̱n ña̱ ja̱a̱nꞌ ndii, sa̱na̱kuachiꞌ ndiꞌi̱ a̱ sa̱kuuꞌ ña̱ yoo nuu̱ꞌ e̱ꞌ ―ni̱ kachi̱ aꞌ.
JOH 4:26 Te̱ ni̱ kaꞌa̱n Jesús xiinꞌ aꞌ ndii: ―Ña̱ ja̱a̱nꞌ nduuꞌ yuꞌu̱, ña̱ ndatuꞌunꞌ xiinꞌ u̱nꞌ ―ni̱ kachi̱ a̱.
JOH 4:27 I̱kanꞌ te̱ ni̱ xa̱a̱ te̱ nda̱ꞌaꞌ xaꞌa̱ꞌ a̱, te̱ ni̱ na̱nda̱ni̱ ra̱ ña̱ ndatuꞌunꞌ a̱ xiinꞌ i̱i̱n ña̱ꞌaꞌ. Ndisu̱ nde̱e̱ i̱i̱n ra̱ nï̱ nda̱tuꞌu̱nꞌ ña̱ꞌaꞌ ndii: “¿Yo̱o̱ nduuꞌ a̱ ni̱ nda̱tuꞌu̱nꞌ ña̱ꞌaꞌ u̱nꞌ, uun ndee xaꞌa̱ꞌ ndatuꞌunꞌ u̱nꞌ xiinꞌ aꞌ?”
JOH 4:28 Te̱ ñaꞌ ja̱a̱nꞌ ndii, ni̱ na̱ko̱o̱ aꞌ yo̱o̱ aꞌ te̱ kuaꞌa̱n aꞌ ñu̱u̱ aꞌ ja̱a̱nꞌ, te̱ ni̱ kaꞌa̱n aꞌ xiinꞌ ne̱ yivi̱ꞌ ndii:
JOH 4:29 ―Toꞌo̱ꞌ ndo̱ꞌ te̱ ku̱ni̱ ndo̱ꞌ i̱i̱n te̱ yivi̱ꞌ, te̱ ni̱ kaꞌa̱n xiinꞌ i̱ sa̱kuuꞌ ña̱ ni̱ xa̱a̱ i̱. Tee̱ꞌ te̱ ja̱a̱nꞌ nduuꞌ Cristo, ña̱ sa̱kakú yooꞌ, cho̱ꞌ ―ni̱ kachi̱ aꞌ.
JOH 4:30 Sa̱kanꞌ te̱ ni̱ ki̱e̱e̱ ne̱ yivi̱ꞌ ñu̱u̱ ja̱a̱nꞌ te̱ kuan ko̱to̱ ña̱ꞌaꞌ ni̱a̱.
JOH 4:31 Te̱ kii̱ꞌ kuaꞌa̱n ñaꞌ ja̱a̱nꞌ ndii, ni̱ kaꞌa̱n ndaꞌvi te̱ nda̱ꞌaꞌ xaꞌa̱ꞌ a̱ xiinꞌ a̱ ndii: ―Ku̱nduꞌu̱ꞌ te̱ ku̱xi̱ u̱nꞌ, Rabí ―ni̱ kachi̱ ra̱.
JOH 4:32 Ndisu̱ ni̱ kaꞌa̱n Jesús xiinꞌ ra̱ ndii: ―Kumiꞌ yuꞌu̱ i̱i̱n ña̱ xaxi̱ꞌ, ña̱ xïní ndoꞌó ―ni̱ kachi̱ a̱.
JOH 4:33 Sa̱kanꞌ na kuiiꞌ ni̱ kaꞌa̱n xiinꞌ taꞌanꞌ ra̱ ndii: ―¿Ñáá ni̱ ki̱xi̱n ndi̱a̱ka̱ tu̱ ne̱ yivi̱ꞌ ña̱ ni̱ xi̱xi̱ a̱? ―ni̱ kachi̱ ra̱.
JOH 4:34 Te̱ ni̱ kaꞌa̱n Jesús xiinꞌ ra̱ ndii: ―Ña̱ xaaꞌ i̱ ña̱ kuní ña̱ ni̱ ti̱ꞌviꞌ yuꞌu̱ te̱ sa̱xinú e̱ ndii, ña̱ ja̱a̱nꞌ nduuꞌ nde̱e̱ naa ña̱ xaxi̱ꞌ nuu̱ꞌ i̱.
JOH 4:35 Ndoꞌó kaꞌán ndii: “Ku̱miꞌ taꞌan yoo̱ꞌ ka̱ kuní, te̱ na̱ka̱ya̱ e̱ꞌ ña̱ saviꞌ”, kachi ndo̱ꞌ. Ndisu̱ yuꞌu̱ kaꞌán xiinꞌ ndo̱ꞌ ndii, nda̱ni̱ꞌi̱ ndo̱ꞌ nuu̱ꞌ ndo̱ꞌ, te̱ ko̱to̱ ndo̱ꞌ ña̱ savi̱ꞌ ña̱ itaꞌ ndi̱a̱kanꞌ, xa̱ ni̱ chichi̱ ndo̱o̱ a̱.
JOH 4:36 Te̱ te̱ nakaya a̱ ndii, ña̱ va̱ꞌa̱ kanando ra̱, te̱ ña̱ nakaya ra̱ ja̱a̱nꞌ nduuꞌ ne̱ na̱ti̱i̱n kivi̱ꞌ ñu̱u̱ ña̱ kö̱o̱ꞌ kivi̱ꞌ ndiꞌiꞌ. Sa̱kanꞌ te̱ va̱ꞌa̱ ingaꞌ ku̱ni̱ naa kuuꞌ te̱ ni̱ chi̱ꞌi̱ a̱ xiinꞌ te̱ na̱ka̱ya̱ a̱ ja̱a̱nꞌ.
JOH 4:37 Sa̱kanꞌ na kuiiꞌ ña̱ nda̱ku kaꞌán ne̱ yivi̱ꞌ kii̱ꞌ kaꞌán ni̱a̱ ndii: “I̱i̱n nda̱a̱ꞌ ra̱ nduuꞌ te̱ chiꞌiꞌ, te̱ i̱nga̱ ra̱ nduuꞌ te̱ nakaya ña̱ savi̱ꞌ”, kachi ni̱a̱.
JOH 4:38 Yuꞌu̱ ndii, ni̱ ti̱ꞌviꞌ i̱ ndoꞌó te̱ na̱ka̱ya̱ ndo̱ꞌ ña̱ saviꞌ miiꞌ nï̱ chi̱ꞌi̱ ndo̱ꞌ, süu̱ꞌ ja̱a̱nꞌ ndii tu̱ku̱ te̱ yivi̱ꞌ ni̱ sa̱ndoꞌoꞌ xiinꞌ mi̱iꞌ, ndisu̱ ndoꞌó nduuꞌ te̱ ni̱ ki̱e̱e̱ va̱ꞌa̱ nuu̱ꞌ chu̱u̱n ña̱ ni̱ xa̱a̱ te̱ ja̱a̱nꞌ ―ni̱ kachi̱ a̱.
JOH 4:39 Te̱ kuaꞌa̱ꞌ va̱ ne̱ Samaria, ne̱ ndieeꞌ ñu̱u̱ ja̱a̱nꞌ ndii, ni̱ i̱ni̱ ni̱a̱ ni̱ xi̱ni̱ ni̱a̱ Jesús xaꞌa̱ꞌ ña̱ ni̱ ndi̱e̱e̱ yu̱ꞌuꞌ ña̱ꞌaꞌ ja̱a̱nꞌ kii̱ꞌ ni̱ kaꞌa̱n aꞌ ndii: “Ni̱ kaꞌa̱n te̱ ja̱a̱nꞌ xiinꞌ i̱ sa̱kuuꞌ ña̱ ni̱ xa̱a̱ i̱.”
JOH 4:40 Xaꞌa̱ꞌ a̱ ja̱a̱nꞌ na kuiiꞌ ni̱ nde̱kui̱e̱ ne̱ ñu̱u̱ ja̱a̱nꞌ nuu̱ꞌ a̱, te̱ ni̱ kaꞌa̱n ni̱a̱ xiinꞌ a̱ ña̱ ndoo̱ a̱ ñu̱u̱ ni̱a̱ ja̱a̱nꞌ. Te̱ ni̱ ndoo̱ a̱ i̱kanꞌ uvi̱ taꞌan kivi̱ꞌ.
JOH 4:41 Te̱ kuaꞌa̱ꞌ ka̱ ne̱ yivi̱ꞌ ja̱a̱nꞌ ni̱ i̱ni̱ xini ña̱ꞌaꞌ xaꞌa̱ꞌ ña̱ ni̱ kaꞌa̱n a̱ xiinꞌ ni̱a̱.
JOH 4:42 Te̱ ni̱ kaꞌa̱n ni̱a̱ xiinꞌ ña̱ꞌaꞌ ja̱a̱nꞌ ndii: ―Süu̱ꞌ i̱ni̱ kui̱ti̱ꞌ ndu̱ xini ña̱ꞌaꞌ ndu̱ xaꞌa̱ꞌ ña̱ ni̱ kaꞌa̱n u̱nꞌ ja̱a̱nꞌ. Kua̱chi̱ ndii ni̱ xi̱ni̱ so̱ꞌo̱ tu̱ nduꞌu̱ ña̱ kaꞌán a̱. Te̱ xiní tu̱ ndu̱ ña̱ ña̱ kaa̱ꞌ xna̱ꞌa̱ nduuꞌ Cristo, ña̱ sa̱kakú ne̱ yivi̱ꞌ i̱i̱n yivi̱ꞌ nuu̱ꞌ kua̱chi̱ ni̱a̱ ―ni̱ kachi̱ ni̱a̱.
JOH 4:43 Te̱ kii̱ꞌ ni̱ xkaꞌndi̱a̱ uvi̱ ta̱ꞌan kivi̱ꞌ ja̱a̱nꞌ ndii, ni̱ na̱ꞌi̱n tu̱ku̱u̱ a̱ i̱chiꞌ te̱ kuaꞌa̱n a̱ ñu̱ꞌuꞌ Galilea.
JOH 4:44 Sa̱kanꞌ ña̱ mi̱iꞌ Jesús ni̱ kaꞌa̱n ña̱ nde̱e̱ i̱i̱n te̱ kaꞌán tiakú tu̱ꞌu̱n Ndiosí ndii, kö̱o̱ꞌ xitoꞌ kaꞌnuꞌ ña̱ꞌaꞌ ñu̱u̱ mi̱iꞌ ra̱.
JOH 4:45 Te̱ kii̱ꞌ ni̱ na̱xa̱a̱ a̱ ñu̱ꞌuꞌ Galilea ndii, ni̱ na̱ti̱i̱n va̱ꞌa̱ ña̱ꞌaꞌ ne̱ yivi̱ꞌ, sa̱kanꞌ ña̱ kuaꞌa̱ꞌ ni̱a̱ ni̱ xi̱ni̱ chu̱u̱n kaꞌnuꞌ ña̱ ni̱ xa̱a̱ a̱ ñu̱u̱ Jerusalén kii̱ꞌ ni̱ yoo̱ vi̱koꞌ pascua. Kua̱chi̱ ndii ni̱ xaꞌa̱n tu̱ ne̱ ja̱a̱nꞌ kii̱ꞌ ni̱ yoo̱ vi̱koꞌ ja̱a̱nꞌ.
JOH 4:46 Sa̱kanꞌ te̱ ni̱ xa̱a̱ tu̱ku̱u̱ a̱ ñu̱u̱ Caná, ña̱ kanduꞌu̱ꞌ nuu̱ꞌ ñu̱ꞌuꞌ Galilea ja̱a̱nꞌ, miiꞌ ni̱ sa̱na̱nduuꞌ a̱ ti̱kui vino. Te̱ ñu̱u̱ Capernaum ni̱ yoo̱ i̱i̱n te̱ xachuunꞌ nuu̱ꞌ i̱i̱n rey, te̱ ja̱a̱nꞌ ndii, ni̱ ku̱ni̱ ku̱vi̱ siꞌe̱ ra̱.
JOH 4:47 Kii̱ꞌ ni̱ xi̱ni̱ te̱ ja̱a̱nꞌ kuento ña̱ ni̱ ki̱e̱e̱ Jesús ñu̱ꞌuꞌ Judea, te̱ ni̱ na̱xa̱a̱ a̱ ñu̱ꞌuꞌ Galilea ndii, ni̱ xaꞌa̱n ra̱ miiꞌ iinꞌ a̱, te̱ ni̱ kaꞌa̱n ndaꞌvi ra̱ xiinꞌ a̱ ña̱ sa̱a̱ a̱ ña̱ va̱ꞌa̱, te̱ na̱kaa̱ꞌ a̱ ñu̱u ra̱, te̱ sa̱ndaꞌa a̱ tiaa̱ siꞌe̱ ra̱, te̱ xa̱ kuni ku̱vi̱ kuii.
JOH 4:48 Te̱ ni̱ kaꞌa̱n a̱ xiinꞌ ra̱ ndii: ―Naaꞌ kü̱ni̱ ndo̱ꞌ xaaꞌ i̱ chu̱u̱n kaꞌnuꞌ, uun ña̱ nandani̱ ne̱ yivi̱ꞌ ndii, kö̱o̱ꞌ kivi̱ꞌ i̱ni̱ ndo̱ꞌ ku̱ni̱ ndo̱ꞌ yuꞌu̱, ra̱nꞌ ―ni̱ kachi̱ a̱.
JOH 4:49 Te̱ ni̱ kaꞌa̱n te̱ ndisoꞌ chuunꞌ vie̱ ja̱a̱nꞌ xiinꞌ a̱ ndii: ―Tákuiꞌe, toꞌo̱ꞌ kiꞌi̱ꞌ xiinꞌ i̱ ña̱ kuní ka̱ ku̱vi̱ siꞌe̱ i̱ ―ni̱ kachi̱ ra̱.
JOH 4:50 Te̱ ni̱ kaꞌa̱n a̱ xiinꞌ ra̱ ndii: ―Kuan nuꞌu̱ vi̱ꞌe̱ u̱nꞌ. Xa̱ ni̱ nda̱ꞌa̱ siꞌe̱ u̱nꞌ ja̱a̱nꞌ ―ni̱ kachi̱ a̱. Te̱ ni̱ ka̱ndi̱xaꞌ te̱ ja̱a̱nꞌ ña̱ ni̱ kaꞌa̱n Jesús xiinꞌ ra̱, te̱ ni̱ ke̱ta̱ ra̱ kuan nuꞌu̱ ra̱.
JOH 4:51 Te̱ kii̱ꞌ nakaa̱ꞌ ra̱ kuaꞌa̱n nuꞌu̱ ra̱ ndii, ni̱ ki̱xi̱n na̱taꞌanꞌ te̱ xikaꞌ nuuꞌ nuu̱ꞌ ra̱ xiinꞌ ra̱, te̱ ni̱ kaꞌa̱n te̱ ja̱a̱nꞌ xiinꞌ ra̱ ña̱ xa̱ ni̱ nda̱ꞌa̱ siꞌe̱ ra̱.
JOH 4:52 Sa̱kanꞌ te̱ ni̱ nda̱tuꞌu̱nꞌ ña̱ꞌaꞌ te̱ xiinꞌ siꞌe̱ ndee hora ni̱ xa̱ꞌaꞌ va̱ꞌa̱ kuni siꞌe̱ ra̱ ja̱a̱nꞌ. Te̱ ni̱ na̱kui̱i̱n te̱ ja̱a̱nꞌ ndii: ―Ka̱ i̱i̱n i̱ku̱ ni̱ ki̱e̱e̱ ña̱ꞌaꞌ ka̱ꞌniꞌ ―ni̱ kachi̱ ra̱.
JOH 4:53 Sa̱kanꞌ te̱ ni̱ xi̱ni̱ te̱ nduuꞌ yu̱vaꞌ ja̱a̱nꞌ ña̱ sa̱va̱ ni̱ hora ja̱a̱nꞌ ni̱ kaꞌa̱n Jesús xiinꞌ ra̱ ndii: “Xa̱ ni̱ nda̱ꞌa̱ siꞌe̱ u̱nꞌ”, ni̱ kachi̱ a̱. Xaꞌa̱ꞌ a̱ ja̱a̱nꞌ na i̱ni̱ ra̱ xini ra̱ Jesús xiinꞌ sa̱kuuꞌ ne̱ ndieeꞌ vi̱ꞌe̱ ra̱.
JOH 4:54 Te̱ ña̱ ja̱a̱nꞌ nduuꞌ chu̱u̱n kaꞌnuꞌ, ña̱ uvi̱, ña̱ ni̱ xa̱a̱ Jesús kii̱ꞌ ndi̱ꞌi̱ ni̱ ki̱e̱e̱ a̱ ñu̱ꞌuꞌ Judea, te̱ ni̱ na̱xa̱a̱ a̱ ñu̱ꞌuꞌ Galilea ja̱a̱nꞌ.
JOH 5:1 Te̱ ni̱ yaꞌa̱ ña̱ ja̱a̱nꞌ, te̱ ni̱ yoo̱ i̱i̱n vi̱koꞌ ne̱ judío, ne̱ taꞌanꞌ e̱ꞌ, ñu̱u̱ Jerusalén. Te̱ ni̱ ka̱a̱ Jesús ñu̱u̱ ja̱a̱nꞌ.
JOH 5:2 Te̱ ya̱ti̱n yiꞌeꞌ ña̱ na̱niꞌ Mbe̱e̱ naá i̱i̱n pila ña̱ na̱niꞌ Betesda xiinꞌ tu̱ꞌu̱n hebreo. Te̱ yu̱ꞌuꞌ mi̱ni̱ ja̱a̱nꞌ itaꞌ tu̱ uꞌu̱n taꞌan ti̱a̱ꞌvaꞌ.
JOH 5:3 Te̱ ndieeꞌ kuaꞌa̱ꞌ xa̱va̱ꞌa̱ ne̱ kuni ku̱vi̱ ti̱xi̱n ti̱a̱ꞌvaꞌ ja̱a̱nꞌ. Sa̱va̱ ni̱a̱ nduuꞌ ne̱ kuiꞌe nuu̱ꞌ, te̱ sa̱va̱ ni̱a̱ nduuꞌ ne̱ kü̱vi̱ ka̱ka̱, te̱ sa̱va̱ tu̱ku̱ ni̱a̱ nduuꞌ ne̱ ni̱ xiꞌi̱ xaꞌa̱ꞌ, uun ne̱ ni̱ xiꞌi̱ nda̱ꞌaꞌ. [Te̱ ndiatuꞌ ni̱a̱ ña̱ ka̱nda̱ ti̱kui pila ja̱a̱nꞌ.
JOH 5:4 Sa̱kanꞌ ña̱ xaá ndii, nuuꞌ i̱i̱n ángele, ña̱ xikaꞌ nuuꞌ nuu̱ꞌ xto̱ꞌo̱ e̱ꞌ Ndiosí, te̱ sa̱kanda a̱ raꞌ. Te̱ yo̱o̱ ka̱ nda̱ꞌni̱ nu̱uꞌ kii̱ꞌ ndi̱ꞌi̱ sa̱kanda a̱ raꞌ ndii, ndaꞌa ni̱a̱ ndee ka̱ nuu̱ꞌ kuiꞌe̱ ndoꞌoꞌ ni̱a̱.]
JOH 5:5 Te̱ te̱i̱n ne̱ ja̱a̱nꞌ kanduꞌu̱ꞌ i̱i̱n te̱ yivi̱ꞌ, te̱ xa̱ kuaꞌa̱n oko̱ xaꞌu̱n uni̱ kuiya̱ kuni ku̱vi̱.
JOH 5:6 Te̱ kii̱ꞌ ni̱ xi̱ni̱ ña̱ꞌaꞌ Jesús i̱kanꞌ, te̱ ni̱ xi̱ni̱ a̱ ña̱ xa̱ na̱ꞌaꞌ va̱ kuni ku̱vi̱ ra̱ ndii, ni̱ kaꞌa̱n a̱ xiinꞌ ra̱ ndii: ―¿Ñáá kuni nda̱ꞌa̱ u̱nꞌ, ta̱a̱? ―ni̱ kachi̱ a̱.
JOH 5:7 Te̱ ni̱ kaꞌa̱n te̱ ja̱a̱nꞌ xiinꞌ a̱ ndii: ―Tákuiꞌe, kö̱o̱ꞌ nde̱e̱ i̱i̱n ne̱ yivi̱ꞌ niꞌi̱ꞌ i̱ chi̱ndi̱e̱eꞌ yuꞌu̱, te̱ sko̱ꞌniꞌ ni̱a̱ yuꞌu̱ pila kaa̱ꞌ kii̱ꞌ kanda ti̱kui. Te̱ kii̱ꞌ kuan sko̱ꞌnuꞌ i̱ ti̱xi̱n raꞌ ndii, xi̱ꞌna̱ i̱nga̱ ne̱ yivi̱ꞌ sko̱ꞌniꞌ ―ni̱ kachi̱ ra̱.
JOH 5:8 Te̱ ni̱ kaꞌa̱n a̱ xiinꞌ ra̱ ndii: ―Ndo̱ndi̱chi̱ u̱nꞌ, te̱ na̱ꞌi̱n u̱nꞌ tunꞌ xto̱ u̱nꞌ, te̱ ka̱ka̱ u̱nꞌ ―ni̱ kachi̱ a̱.
JOH 5:9 Xa̱kaꞌán e̱ꞌ, te̱ ni̱ nda̱ꞌa̱ ra̱, te̱ ni̱ na̱ꞌi̱n ra̱ tunꞌ xto̱ ra̱, te̱ ni̱ xa̱ꞌaꞌ xikaꞌ ra̱. Te̱ kivi̱ꞌ sábado, ña̱ xina̱ndiee̱ꞌ ne̱ yivi̱ꞌ, nduuꞌ a̱ kii̱ꞌ sa̱kanꞌ.
JOH 5:10 Xaꞌa̱ꞌ a̱ ja̱a̱nꞌ na kuiiꞌ ni̱ kaꞌa̱n te̱ judío kuuꞌ nu̱uꞌ xiinꞌ te̱ ni̱ ku̱ni̱ ku̱vi̱ ja̱a̱nꞌ ndii: ―Kivi̱ꞌ sábado, ña̱ xina̱ndiee̱ꞌ e̱ꞌ, nduuꞌ a̱ vi̱ti̱n, sa̱kanꞌ na su̱ꞌu̱n niꞌiꞌ u̱nꞌ tunꞌ xto̱ ñaa̱ꞌ ―ni̱ kachi̱ ra̱.
JOH 5:11 Te̱ ni̱ na̱kui̱i̱n te̱ ja̱a̱nꞌ nuu̱ꞌ ra̱ ndii: ―Te̱ ni̱ sa̱ndaꞌa yuꞌu̱ ni̱ kaꞌa̱n xiinꞌ i̱ ndii: “Na̱ꞌi̱n u̱nꞌ tunꞌ xto̱ u̱nꞌ, te̱ ka̱ka̱ u̱nꞌ”, ni̱ kachi̱ ra̱ xiinꞌ i̱ ―ni̱ kachi̱ ra̱.
JOH 5:12 Te̱ ni̱ nda̱tuꞌu̱nꞌ ña̱ꞌaꞌ ra̱ ndii: ―¿Yo̱o̱ nduuꞌ tiaa̱, te̱ ni̱ kaꞌa̱n xiinꞌ u̱nꞌ na̱ꞌi̱n u̱nꞌ tunꞌ xto̱ u̱nꞌ, te̱ ka̱ka̱ u̱nꞌ? ―ni̱ kachi̱ ra̱.
JOH 5:13 Te̱ ni̱ ku̱ni̱ ku̱vi̱ ja̱a̱nꞌ ndii, xïní ra̱ yo̱o̱ nduuꞌ ña̱ ni̱ sa̱ndaꞌa ña̱ꞌaꞌ, kua̱chi̱ ndii kuaꞌa̱ꞌ ne̱ yivi̱ꞌ yoo i̱kanꞌ, te̱ i̱kanꞌ ni̱ na̱kaꞌni̱ Jesús.
JOH 5:14 Ni̱ yaꞌa̱, te̱ ni̱ xi̱ni̱ ña̱ꞌaꞌ Jesús nuu̱ꞌ ki̱ꞌe̱ yu̱kunꞌ kaꞌnuꞌ, te̱ ni̱ kaꞌa̱n a̱ xiinꞌ ra̱ ndii: ―Ko̱to̱ u̱nꞌ, vi̱ti̱n ña̱ xa̱ ni̱ nda̱ꞌa̱ u̱nꞌ ndii, sä̱a̱ ka̱ u̱nꞌ kua̱chi̱, ko̱to̱ ka̱ ku̱ndo̱ꞌo̱ uꞌvi̱ ka̱ u̱nꞌ ―ni̱ kachi̱ a̱.
JOH 5:15 Sa̱kanꞌ te̱ kuaꞌa̱n te̱ ja̱a̱nꞌ, te̱ ni̱ kaꞌa̱n ra̱ xiinꞌ te̱ judío kuuꞌ nu̱uꞌ ja̱a̱nꞌ ña̱ Jesús nduuꞌ ña̱ ni̱ sa̱ndaꞌa ña̱ꞌaꞌ.
JOH 5:16 Xaꞌa̱ꞌ a̱ ja̱a̱nꞌ na ni̱ sa̱ndoꞌoꞌ te̱ judío ja̱a̱nꞌ Jesús, te̱ ni̱ chi̱tuní ra̱ ka̱ꞌni̱ꞌ ña̱ꞌaꞌ ra̱ xaꞌa̱ꞌ a̱ ña̱ xaaꞌ a̱ chu̱u̱n ja̱a̱nꞌ kivi̱ꞌ sábado, ña̱ xina̱ndiee̱ꞌ ne̱ yivi̱ꞌ.
JOH 5:17 Te̱ ni̱ kaꞌa̱n a̱ xiinꞌ te̱ ja̱a̱nꞌ ndii: ―Yu̱vaꞌ i̱ Ndiosí ndii, xachuunꞌ na xachuunꞌ a̱, te̱ sa̱kanꞌ tu̱ xaaꞌ yuꞌu̱ ―ni̱ kachi̱ a̱.
JOH 5:18 Xaꞌa̱ꞌ a̱ ja̱a̱nꞌ na ndi̱e̱eꞌ ka̱ ndukuꞌ te̱ ja̱a̱nꞌ sa̱a̱ ku̱vi̱ ka̱ꞌni̱ꞌ ña̱ꞌaꞌ ra̱. Süu̱ꞌ xaꞌa̱ꞌ a̱ ña̱ xaaꞌ a̱ ña̱ xätaꞌa̱n sa̱a̱ e̱ꞌ kivi̱ꞌ sábado, ña̱ xina̱ndiee̱ꞌ ne̱ yivi̱ꞌ, kui̱ti̱ꞌ kuni ka̱ꞌni̱ꞌ ña̱ꞌaꞌ ra̱. Süu̱ꞌ ja̱a̱nꞌ ndii sa̱kanꞌ tu̱ xaꞌa̱ꞌ a̱ ña̱ kaꞌán a̱ ña̱ Ndiosí nduuꞌ yu̱vaꞌ a̱, te̱ xiinꞌ ña̱ ja̱a̱nꞌ ndasaiinꞌ kachi xiinꞌ mi̱iꞌ a̱ xiinꞌ Ndiosí.
JOH 5:19 Sa̱kanꞌ te̱ ni̱ kaꞌa̱n Jesús xiinꞌ te̱ ja̱a̱nꞌ ndii: ―Ña̱ nda̱ku kaꞌán i̱ xiinꞌ ndo̱ꞌ ña̱ ña̱ nduuꞌ siꞌe̱ mi̱iꞌ Ndiosí ndii, xäaꞌ a̱ nde̱e̱ i̱i̱n ña̱ꞌa̱ xiinꞌ ña̱ kaꞌanꞌ mi̱iꞌ a̱. Süu̱ꞌ ja̱a̱nꞌ ndii ña̱ xini a̱ xaaꞌ yu̱vaꞌ a̱ kui̱ti̱ꞌ xaaꞌ a̱. Sa̱kanꞌ ña̱ sa̱kuuꞌ ña̱ xaaꞌ yu̱vaꞌ a̱ ndii, i̱i̱n kachi tu̱ xaaꞌ ña̱ꞌaꞌ siꞌe̱ a̱ ja̱a̱nꞌ.
JOH 5:20 Kua̱chi̱ ndii, yu̱vaꞌ ndii, ndani̱ a̱ siꞌe̱ a̱, te̱ niaꞌá ña̱ꞌaꞌ a̱ sa̱kuuꞌ ña̱ xaaꞌ a̱. Te̱ niaꞌa̱ ña̱ꞌaꞌ a̱ chu̱u̱n kaꞌnuꞌ ka̱ te̱ sa̱kanꞌ ña̱ xini ndu̱chiꞌ nuu̱ꞌ ndo̱ꞌ vi̱ti̱n, te̱ na̱nda̱ni̱ ka̱ ndo̱ꞌ.
JOH 5:21 Sa̱kanꞌ ña̱ naa xaaꞌ yu̱vaꞌ sanatiaku a̱ ne̱ ni̱ xiꞌi̱, te̱ taxiꞌ a̱ kivi̱ꞌ ñu̱u̱ ni̱a̱ ndii, i̱i̱n kachi xaaꞌ tu̱ siꞌe̱ a̱ taxiꞌ a̱ kivi̱ꞌ ñu̱u̱ yo̱o̱ ka̱ kuní mi̱iꞌ a̱.
JOH 5:22 Kua̱chi̱ ndii, yu̱vaꞌ a̱ ndii, sänaꞌmá a̱ nde̱e̱ i̱i̱n ne̱ yivi̱ꞌ, süu̱ꞌ ja̱a̱nꞌ ndii sa̱kuuꞌ chu̱u̱n ja̱a̱nꞌ ni̱ ta̱xi̱ a̱ nda̱ꞌaꞌ siꞌe̱ a̱ ja̱a̱nꞌ, te̱ sa̱naꞌmá ña̱ ja̱a̱nꞌ ne̱ yivi̱ꞌ xaꞌa̱ꞌ kua̱chi̱ ni̱a̱.
JOH 5:23 Sa̱kanꞌ te̱ sa̱kuuꞌ ne̱ yivi̱ꞌ ko̱to̱ kaꞌnuꞌ ña̱ꞌaꞌ naa xitoꞌ kaꞌnuꞌ ni̱a̱ yu̱vaꞌ a̱ Ndiosí. Te̱ yo̱o̱ ka̱ xïtoꞌ kaꞌnuꞌ siꞌe̱ a̱ ja̱a̱nꞌ ndii, xïtoꞌ kaꞌnuꞌ tu̱ ni̱a̱ yu̱vaꞌ a̱, ña̱ ni̱ ti̱a̱nu̱ꞌ ña̱ꞌaꞌ.
JOH 5:24 ’Ña̱ nda̱ku kaꞌán i̱ xiinꞌ ndo̱ꞌ ndii, ne̱ taxiꞌ so̱ꞌo̱ tu̱ꞌu̱n ña̱ kaꞌán i̱, te̱ i̱ni̱ ni̱a̱ xini ni̱a̱ ña̱ ni̱ ti̱a̱nu̱ꞌ yuꞌu̱ ndii, kumiꞌ ni̱a̱ kivi̱ꞌ ñu̱u̱ ña̱ kö̱o̱ꞌ kivi̱ꞌ ndiꞌiꞌ. Te̱ kätu̱nꞌ ka̱ ni̱a̱ xaꞌa̱ꞌ kua̱chi̱ ni̱a̱, sa̱kanꞌ ña̱ tee̱ꞌ ndee ni̱ xika̱ ni̱a̱ i̱chiꞌ, ña̱ kuaꞌa̱n miiꞌ ku̱vi̱ ni̱a̱ ndii, xa̱ kumiꞌ ni̱a̱ kivi̱ꞌ ñu̱u̱ ña̱ kö̱o̱ꞌ kivi̱ꞌ ndiꞌiꞌ vi̱ti̱n.
JOH 5:25 Ña̱ nda̱ku kaꞌán i̱ xiinꞌ ndo̱ꞌ ndii, xa̱ kuyatinꞌ kivi̱ꞌ, te̱ vi̱ti̱n nduuꞌ kivi̱ꞌ ja̱a̱nꞌ, ña̱ ku̱ni̱ so̱ꞌo̱ ne̱ nduuꞌ nde̱e̱ naa ne̱ ni̱ xiꞌi̱ nuu̱ꞌ Ndiosí tachi̱ꞌ yu̱ꞌuꞌ, siꞌe̱ a̱. Te̱ ne̱ ta̱xi̱ so̱ꞌo̱ nuu̱ꞌ ña̱ ja̱a̱nꞌ ndii, na̱ti̱i̱n ni̱a̱ kivi̱ꞌ ñu̱u̱ ña̱ kö̱o̱ꞌ kivi̱ꞌ ndiꞌiꞌ.
JOH 5:26 Kua̱chi̱ ndii, naa xaaꞌ yu̱vaꞌ taxiꞌ a̱ kivi̱ꞌ ñu̱u̱ ne̱ yivi̱ꞌ ndii, niiꞌ sa̱kanꞌ tu̱ ni̱ ta̱xi̱ a̱ ndi̱e̱e̱ꞌ siꞌe̱ a̱ ja̱a̱nꞌ, te̱ ta̱xi̱ ña̱ ja̱a̱nꞌ kivi̱ꞌ ñu̱u̱ ne̱ yivi̱ꞌ.
JOH 5:27 Te̱ sa̱kanꞌ tu̱ ni̱ ta̱xi̱ a̱ ndi̱e̱e̱ꞌ ña̱ ja̱a̱nꞌ, te̱ sa̱naꞌmá a̱ ne̱ yivi̱ꞌ xaꞌa̱ꞌ ña̱ nduuꞌ a̱ ña̱ nduuꞌ tu̱ te̱ yivi̱ꞌ.
JOH 5:28 Nä̱nda̱ni̱ ndo̱ꞌ xaꞌa̱ꞌ ña̱ kaa̱ꞌ, sa̱kanꞌ ña̱ xa̱ kuyatinꞌ kivi̱ꞌ ña̱ ku̱ni̱ so̱ꞌo̱ sa̱kuuꞌ ne̱ ñuꞌuꞌ ti̱xi̱n yavi̱ ndi̱i̱ tachi̱ꞌ yu̱ꞌuꞌ a̱,
JOH 5:29 te̱ ne̱ ni̱ xa̱a̱ ña̱ va̱ꞌa̱ ndii, na̱ti̱a̱ku̱ ni̱a̱, te̱ na̱ti̱i̱n ni̱a̱ kivi̱ꞌ ñu̱u̱ ña̱ kö̱o̱ꞌ kivi̱ꞌ ndiꞌiꞌ. Ndisu̱ ne̱ ni̱ xa̱a̱ ña̱ ni̱a̱ꞌa ndii, na̱ti̱a̱ku̱ ni̱a̱, te̱ ko̱o̱ ni̱a̱ tu̱ndoꞌo̱ꞌ.
JOH 5:30 ’Kü̱vi̱ xa̱chiꞌ sa̱a̱ yuꞌu̱ nde̱e̱ i̱i̱n ña̱ꞌa̱ xiinꞌ ña̱ kaꞌanꞌ mi̱iꞌ i̱. Sa̱a̱ niiꞌ xini so̱ꞌo̱ i̱ kaꞌán yu̱vaꞌ i̱ sanaꞌmá i̱, te̱ sanaꞌmá nda̱ku i̱. Sa̱kanꞌ ña̱ xäaꞌ i̱ ña̱ kuní mi̱iꞌ i̱, süu̱ꞌ ja̱a̱nꞌ ndii ña̱ kuní yu̱vaꞌ i̱, ña̱ ni̱ ti̱a̱nu̱ꞌ yuꞌu̱ kui̱ti̱ꞌ, xaaꞌ i̱.
JOH 5:31 Naaꞌ mi̱iꞌ yu̱ꞌuꞌ kui̱ti̱ꞌ ndieeꞌ yu̱ꞌuꞌ xaꞌa̱ꞌ i̱ ndii, süu̱ꞌ ña̱ ndi̱xa̱ nduuꞌ ña̱ ndieeꞌ yu̱ꞌuꞌ i̱ ja̱a̱nꞌ, kachi̱ ndoꞌó.
JOH 5:32 Yoo i̱nga̱ ña̱ ndieeꞌ yu̱ꞌuꞌ xaꞌa̱ꞌ i̱, te̱ xiní i̱ ndii ña̱ ndi̱xa̱ nduuꞌ ña̱ ndieeꞌ yu̱ꞌuꞌ ña̱ ja̱a̱nꞌ xaꞌa̱ꞌ i̱.
JOH 5:33 Ni̱ ti̱a̱nu̱ꞌ ndoꞌó te̱ yivi̱ꞌ te̱ nda̱tuꞌu̱nꞌ ra̱ Juan, te̱ ni̱ ndi̱e̱e̱ yu̱ꞌuꞌ te̱ ja̱a̱nꞌ ña̱ ndi̱xa̱ xaꞌa̱ꞌ i̱.
JOH 5:34 Ndisu̱ tïinꞌ ndi̱a̱a̱ yuꞌu̱ ña̱ ndieeꞌ yu̱ꞌuꞌ ne̱ yivi̱ꞌ xaꞌa̱ꞌ i̱. Kaꞌán kui̱ti̱ꞌ i̱ ña̱ ja̱a̱nꞌ xiinꞌ ndo̱ꞌ te̱ ku̱vi̱ kaku̱ ndo̱ꞌ nuu̱ꞌ kua̱chi̱ ndo̱ꞌ.
JOH 5:35 Juan ja̱a̱nꞌ ni̱ nduu̱ nde̱e̱ naa ka̱a̱ tuún, te̱ ni̱ tuu̱n a̱, te̱ ni̱ yiꞌe̱ a̱ miiꞌ i̱i̱n yaví. Te̱ ndoꞌó ndii, va̱ꞌa̱ ni̱ ku̱ni̱ ndo̱ꞌ i̱i̱n xaꞌaꞌ ni̱ xi̱ni̱ so̱ꞌo̱ ndo̱ꞌ ña̱ ni̱ kaꞌa̱n ra̱.
JOH 5:36 ’Ndisu̱ kumiꞌ yuꞌu̱ i̱i̱n ña̱ ndieeꞌ yu̱ꞌuꞌ ña̱ ndiaa yaꞌviꞌ ka̱ te̱ sa̱kanꞌ ña̱ ni̱ ndi̱e̱e̱ yu̱ꞌuꞌ Juan ja̱a̱nꞌ. Sa̱kanꞌ ña̱ chu̱u̱n ña̱ ni̱ ta̱xi̱ yu̱vaꞌ i̱ nda̱ꞌaꞌ i̱ te̱ sa̱xinu̱ e̱ꞌ ndii, xa̱ mi̱iꞌ chu̱u̱n ja̱a̱nꞌ nduuꞌ ña̱ niaꞌá ña̱ yu̱vaꞌ i̱ nduuꞌ ña̱ ni̱ ti̱a̱nu̱ꞌ yuꞌu̱ i̱i̱n yivi̱ꞌ yoꞌoꞌ.
JOH 5:37 Te̱ sa̱kanꞌ tu̱ yu̱vaꞌ i̱, ña̱ ni̱ ti̱a̱nu̱ꞌ yuꞌu̱ ndii, ña̱ ja̱a̱nꞌ ndieeꞌ yu̱ꞌuꞌ xaꞌa̱ꞌ i̱. Nde̱e̱ i̱i̱n kivi̱ꞌ xïni so̱ꞌo̱ ndo̱ꞌ tachi̱ꞌ yu̱ꞌuꞌ a̱, te̱ ni̱ nde̱e̱ tïa̱ꞌan ku̱ni̱ tu̱ ndo̱ꞌ sa̱a̱ kaaꞌ a̱.
JOH 5:38 Te̱ ni̱ nde̱e̱ ndöo̱ tu̱ tu̱ꞌu̱n a̱ nimá ndo̱ꞌ, sa̱kanꞌ ña̱ ï̱ni̱ ndo̱ꞌ xini ndo̱ꞌ yuꞌu̱, ña̱ ni̱ ti̱a̱nu̱ꞌ a̱.
JOH 5:39 Sakuaa̱n ndo̱ꞌ ña̱ yoso̱ꞌ nuu̱ꞌ tu̱tu̱ Ndiosí, sa̱kanꞌ ña̱ xanini ndo̱ꞌ ña̱ ku̱vi̱ na̱ti̱i̱n ndo̱ꞌ kivi̱ꞌ ñu̱u̱ ña̱ kö̱o̱ꞌ kivi̱ꞌ ndiꞌiꞌ xaꞌa̱ꞌ a̱ ña̱ xaaꞌ ndo̱ꞌ ña̱ kaꞌán a̱. Ndisu̱ ña̱ yoso̱ꞌ ja̱a̱nꞌ kaꞌán xaꞌa̱ꞌ yuꞌu̱.
JOH 5:40 Te̱ ndoꞌó ndii, küni kui̱ni̱ ndo̱ꞌ ku̱ni̱ ndo̱ꞌ yuꞌu̱ te̱ ku̱miꞌ ndo̱ꞌ kivi̱ꞌ ñu̱u̱ ja̱a̱nꞌ.
JOH 5:41 ’Ña̱ tiinꞌ kaꞌnuꞌ ne̱ yivi̱ꞌ yuꞌu̱ ndii, nätiinꞌ yuꞌu̱ a̱.
JOH 5:42 Sa̱kanꞌ ña̱ xiní i̱ sa̱a̱ iinꞌ nimá ndo̱ꞌ, ña̱ ndäni̱ ndo̱ꞌ Ndiosí.
JOH 5:43 Yuꞌu̱ ndii, kua̱xi̱ i̱ kuenta yu̱vaꞌ i̱, te̱ nätiinꞌ ndo̱ꞌ yuꞌu̱. Naaꞌ i̱nga̱ te̱ yivi̱ꞌ ki̱xi̱n kuenta mi̱iꞌ ra̱ ndii, na̱ti̱i̱n ña̱ꞌaꞌ ndo̱ꞌ.
JOH 5:44 Kü̱vi̱ i̱ni̱ ndo̱ꞌ ku̱ni̱ ndo̱ꞌ yuꞌu̱, sa̱kanꞌ ña̱ ña̱ tiinꞌ kaꞌnuꞌ taꞌanꞌ mi̱iꞌ i̱ꞌi̱n ndo̱ꞌ natiinꞌ ndo̱ꞌ, te̱ ndükuꞌ ndo̱ꞌ ña̱ tiinꞌ kaꞌnuꞌ i̱i̱n nda̱a̱ꞌ Ndiosí kui̱ti̱ꞌ.
JOH 5:45 Vi̱kuii̱n ndo̱ꞌ ña̱ xanini ndo̱ꞌ ña̱ yuꞌu̱ ti̱i̱n kua̱chi̱ ndoꞌó nuu̱ꞌ yu̱vaꞌ i̱, sa̱kanꞌ ña̱ xa̱ yoo i̱i̱n te̱ yivi̱ꞌ, te̱ tiinꞌ kua̱chi̱ ndoꞌó. Moisés, te̱ ndiatuꞌ i̱ni̱ ndo̱ꞌ, nduuꞌ ra̱.
JOH 5:46 Sa̱kanꞌ ña̱ naaꞌ kandixaꞌ ndo̱ꞌ ña̱ ni̱ kaꞌa̱n te̱ ja̱a̱nꞌ ndii, ka̱ndi̱xaꞌ tu̱ ndo̱ꞌ ña̱ kaꞌán yuꞌu̱, sa̱kanꞌ ña̱ xaꞌa̱ꞌ yuꞌu̱ kaꞌán ña̱ ni̱ ke̱ꞌi̱ te̱ ja̱a̱nꞌ nuu̱ꞌ tu̱tu̱.
JOH 5:47 Ndisu̱ naaꞌ kändixaꞌ ndo̱ꞌ ña̱ ni̱ ke̱ꞌi̱ te̱ ja̱a̱nꞌ ndii, kü̱vi̱ tu̱ ka̱ndi̱xaꞌ ndo̱ꞌ ña̱ kaꞌán yuꞌu̱ xiinꞌ ndo̱ꞌ ―ni̱ kachi̱ Jesús.
JOH 6:1 Ni̱ yaꞌa̱ ña̱ ja̱a̱nꞌ, te̱ ni̱ ke̱ta̱ Jesús kuaꞌa̱n a̱ tu̱ku̱ taꞌviꞌ mi̱ni̱ Galilea, ña̱ na̱niꞌ tu̱ Tiberias.
JOH 6:2 Te̱ kuaꞌa̱ꞌ va̱ ne̱ yivi̱ꞌ ni̱ ndiku̱n ña̱ꞌaꞌ xaꞌa̱ꞌ a̱ ña̱ ni̱ xi̱ni̱ ni̱a̱ chu̱u̱n kaꞌnuꞌ ña̱ xaaꞌ a̱ kii̱ꞌ ni̱ sa̱ndaꞌa a̱ ne̱ kuni ku̱vi̱.
JOH 6:3 Sa̱kanꞌ te̱ ni̱ ka̱a̱ Jesús i̱i̱n xiki̱ꞌ, te̱ ni̱ xi̱ku̱nduꞌu̱ꞌ a̱ i̱kanꞌ xiinꞌ te̱ nda̱ꞌaꞌ xaꞌa̱ꞌ a̱.
JOH 6:4 Te̱ xa̱ kuyatinꞌ vi̱koꞌ pascua, ña̱ xitoꞌ kaꞌnuꞌ ne̱ judío.
JOH 6:5 Kii̱ꞌ ni̱ nda̱ni̱ꞌi̱ Jesús nuu̱ꞌ a̱, te̱ ni̱ xi̱ni̱ a̱ kua̱xi̱ kuaꞌa̱ꞌ kooꞌ chukuuꞌ ne̱ yivi̱ꞌ ja̱a̱nꞌ ndii, ni̱ kaꞌa̱n a̱ xiinꞌ Felipe ndii: ―¿Miiꞌ tu̱ ku̱vi̱ sa̱ta̱ꞌ e̱ꞌ ña̱ xaxi̱ꞌ, te̱ sa̱mani̱ꞌ e̱ꞌ sa̱kuuꞌ ne̱ yivi̱ꞌ kaa̱ꞌ? ―ni̱ kachi̱ a̱.
JOH 6:6 Ni̱ kaꞌa̱n a̱ ña̱ ja̱a̱nꞌ xiinꞌ ra̱ te̱ ku̱ni̱ a̱ ndee ña̱ kaꞌa̱n ra̱, sa̱kanꞌ ña̱ xa̱ xiní a̱ ndee ña̱ sa̱a̱ a̱.
JOH 6:7 Te̱ ni̱ na̱kui̱i̱n Felipe nuu̱ꞌ a̱ ndii: ―Tee̱ꞌ ndee sa̱chuunꞌ e̱ꞌ uvi̱ ciento kivi̱ꞌ ndii, nï̱a̱ni̱ xu̱ꞌunꞌ te̱ ki̱ꞌi̱n e̱ꞌ ña̱ ku̱xi̱ i̱ꞌi̱n ne̱ yivi̱ꞌ kaa̱ꞌ tee̱ꞌ sie sie ―ni̱ kachi̱ ra̱.
JOH 6:8 Te̱ ni̱ kaꞌa̱n i̱nga̱ te̱ nda̱ꞌaꞌ xaꞌa̱ꞌ a̱, te̱ na̱niꞌ Andrés, te̱ nduuꞌ ña̱ni̱ Simón Pedro, xiinꞌ a̱ ndii:
JOH 6:9 ―Yoo i̱i̱n te̱ sie yoꞌoꞌ, te̱ kumiꞌ ra̱ uꞌu̱n taꞌan xita̱ꞌ va̱ꞌa̱ yu̱chiꞌ cebada xiinꞌ uvi̱ taꞌan ti̱a̱kaꞌ. Ndisu̱, ¿miiꞌ kuní ña̱ kaa̱ꞌ nuu̱ꞌ ne̱ yivi̱ꞌ kuaꞌa̱ꞌ kaa̱ꞌ? ―ni̱ kachi̱ ra̱.
JOH 6:10 Te̱ ni̱ kaꞌa̱n Jesús ndii: ―Kaꞌa̱n chuunꞌ ndo̱ꞌ xiinꞌ ne̱ yivi̱ꞌ te̱ ku̱ndi̱e̱e̱ ni̱a̱ ―ni̱ kachi̱ a̱. Te̱ yoo kuaꞌa̱ꞌ i̱ti̱a̱ i̱kanꞌ, te̱ ni̱ xi̱ku̱ndiee̱ ne̱ ja̱a̱nꞌ. Ña̱ mi̱iꞌ ndiꞌiꞌ te̱ yivi̱ꞌ kui̱ti̱ꞌ ndii, kuyatinꞌ uꞌu̱n mií ni̱ ku̱u̱ ra̱.
JOH 6:11 Te̱ ni̱ ki̱ꞌi̱n Jesús xita̱ꞌ va̱ꞌa̱ ja̱a̱nꞌ, te̱ ni̱ ta̱xi̱ a̱ ña̱ chi̱nda̱ni Ndiosí xaꞌa̱ꞌ a̱, te̱ ni̱ ta̱xi̱ ña̱ꞌaꞌ a̱ nda̱ꞌaꞌ te̱ nda̱ꞌaꞌ xaꞌa̱ꞌ a̱. Te̱ ni̱ xa̱xa̱ꞌ te̱ ja̱a̱nꞌ a̱ nda̱ꞌaꞌ sa̱kuuꞌ ne̱ yivi̱ꞌ kuaꞌa̱ꞌ, ne̱ ndieeꞌ ja̱a̱nꞌ, te̱ i̱i̱n kachi̱ ni̱ xa̱a̱ tu̱ a̱ xiinꞌ ti̱a̱kaꞌ ja̱a̱nꞌ. Te̱ i̱ꞌi̱n ne̱ yivi̱ꞌ ja̱a̱nꞌ ni̱ ki̱ꞌi̱n sa̱a̱ ka̱ kuuꞌ ña̱ kuní mi̱iꞌ ni̱a̱.
JOH 6:12 Te̱ kii̱ꞌ ni̱ nda̱ꞌni̱ ni̱a̱ ndii, ni̱ kaꞌa̱n a̱ xiinꞌ te̱ nda̱ꞌaꞌ xaꞌa̱ꞌ a̱ ndii: ―Na̱ka̱ya̱ ndo̱ꞌ ña̱ xaxi̱ꞌ ñaꞌinꞌ, ña̱ ni̱ ndoo̱ ndo̱so̱ꞌ, te̱ ndö̱ñuꞌuꞌ saka a̱ ―ni̱ kachi̱ a̱.
JOH 6:13 Sa̱kanꞌ te̱ ni̱ na̱ka̱ya̱ ra̱ ña̱ ni̱ ndoo̱ ndo̱so̱ꞌ ja̱a̱nꞌ, te̱ ni̱ sa̱kutuꞌ ra̱ uxi̱ uvi̱ taꞌan íkaꞌ naꞌnuꞌ xiinꞌ xita̱ꞌ va̱ꞌa̱ ñaꞌinꞌ, ña̱ ni̱ ndoo̱ ndo̱so̱ꞌ, ña̱ ni̱ kuu̱ uꞌu̱n taꞌan ja̱a̱nꞌ.
JOH 6:14 Sa̱kanꞌ na kuiiꞌ ni̱ kaꞌa̱n ne̱ yivi̱ꞌ ja̱a̱nꞌ kii̱ꞌ ni̱ xi̱ni̱ ni̱a̱ chu̱u̱n kaꞌnuꞌ ña̱ ni̱ xa̱a̱ ja̱a̱nꞌ ndii: ―Te̱ kaa̱ꞌ xna̱ꞌa̱ nduuꞌ te̱ kaꞌán tiakú tu̱ꞌu̱n Ndiosí, te̱ ni̱ ti̱a̱nu̱ꞌ a̱ ki̱xi̱n i̱i̱n yivi̱ꞌ ―ni̱ kachi̱ ni̱a̱.
JOH 6:15 Ndisu̱ kii̱ꞌ ni̱ ku̱nda̱ni̱ Jesús ña̱ xa̱ xitoꞌ ti̱i̱n uꞌvi̱ ña̱ꞌaꞌ ni̱a̱, te̱ nda̱sa̱ndu̱u̱ ña̱ꞌaꞌ ni̱a̱ rey ni̱a̱ ndii, ni̱ ka̱a̱ a̱ miiꞌ sukun ka̱ xíniꞌ i̱kuꞌ ja̱a̱nꞌ kuaꞌa̱n i̱i̱n nda̱a̱ꞌ mi̱iꞌ a̱.
JOH 6:16 Kii̱ꞌ ni̱ kua̱a̱ꞌ ndii, ni̱ na̱kaa̱ꞌ te̱ nda̱ꞌaꞌ xaꞌa̱ꞌ a̱ yu̱ꞌuꞌ mi̱ni̱ ja̱a̱nꞌ,
JOH 6:17 te̱ ni̱ ko̱ꞌni̱ ra̱ i̱i̱n tundo̱oꞌ, te̱ ni̱ xa̱ꞌaꞌ xkaꞌndíá ra̱ mi̱ni̱ ja̱a̱nꞌ nandikoꞌ ra̱ ñu̱u̱ Capernaum, te̱ xa̱ ni̱ ku̱ñu̱u. Te̱ tïa̱ꞌan ki̱xi̱n Jesús miiꞌ ñuꞌuꞌ ra̱ ja̱a̱nꞌ.
JOH 6:18 Te̱ ni̱ xa̱ꞌaꞌ nutaꞌ ti̱kui mi̱ni̱ ja̱a̱nꞌ, sa̱kanꞌ ña̱ ndi̱e̱eꞌ va̱ xikaꞌ tachi̱ꞌ.
JOH 6:19 Kii̱ꞌ xa̱ kuaꞌa̱n tundo̱oꞌ ja̱a̱nꞌ xiinꞌ ra̱ yatinꞌ iñu̱ taꞌan kilómetro nuu̱ꞌ ti̱kui ja̱a̱nꞌ ndii, ni̱ xi̱ni̱ ra̱ kua̱xi̱ xaꞌaꞌ Jesús nuu̱ꞌ ti̱kui mi̱ni̱ ja̱a̱nꞌ, te̱ kuyatinꞌ a̱ tundo̱oꞌ ja̱a̱nꞌ, te̱ ni̱ yi̱ꞌvi va̱ ra̱.
JOH 6:20 Ndisu̱ ni̱ kaꞌa̱n a̱ xiinꞌ ra̱ ndii: ―Kuän yiꞌvi ndo̱ꞌ, yuꞌu̱ nduuꞌ i̱ ―ni̱ kachi̱ a̱.
JOH 6:21 Sa̱kanꞌ na ni̱ na̱ti̱i̱n va̱ꞌa̱ ña̱ꞌaꞌ ra̱ ti̱xi̱n tundo̱oꞌ ja̱a̱nꞌ, te̱ ndee i̱i̱n kani̱ꞌ va̱ te̱ ni̱ xaa̱ nu̱ꞌ yu̱ꞌuꞌ mi̱ni̱ miiꞌ kuaꞌa̱n ra̱ ja̱a̱nꞌ.
JOH 6:22 Kii̱ꞌ ni̱ kitu̱ꞌ tu̱ku̱ kivi̱ꞌ ndii, ne̱ yivi̱ꞌ kuaꞌa̱ꞌ kooꞌ chukuuꞌ, ne̱ ni̱ ndoo̱ tu̱ku̱ taꞌviꞌ mi̱ni̱ ja̱a̱nꞌ ndii, ni̱ xi̱ni̱ ni̱a̱ ña̱ i̱i̱n nda̱a̱ꞌ tundo̱oꞌ ni̱ ii̱n i̱kanꞌ. Te̱ ni̱ xi̱ni̱ tu̱ ni̱a̱ ña̱ nï̱ sko̱ꞌnuꞌ Jesús ti̱xi̱n tunꞌ ja̱a̱nꞌ xiinꞌ te̱ nda̱ꞌaꞌ xaꞌa̱ꞌ a̱, süu̱ꞌ ja̱a̱nꞌ ndii mi̱iꞌ te̱ ja̱a̱nꞌ kui̱ti̱ꞌ kuaꞌa̱n.
JOH 6:23 Te̱ ni̱ nde̱kui̱e̱ te̱ ñu̱u̱ Tiberias xiinꞌ i̱nga̱ tundo̱oꞌ ya̱ti̱n yu̱ꞌuꞌ mi̱ni̱ miiꞌ ni̱ yoo̱ mani̱ꞌ ne̱ kuaꞌa̱ꞌ ja̱a̱nꞌ ni̱ xa̱a̱ xto̱ꞌo̱ e̱ꞌ kii̱ꞌ ndi̱ꞌi̱ ni̱ ta̱xi̱ a̱ ña̱ chi̱nda̱ni Ndiosí.
JOH 6:24 Sa̱kanꞌ na kuiiꞌ kii̱ꞌ ni̱ xi̱ni̱ ne̱ ja̱a̱nꞌ ña̱ kö̱o̱ꞌ Jesús xikaꞌ i̱kanꞌ, te̱ ni̱ nde̱e̱ kö̱o̱ꞌ tu̱ te̱ nda̱ꞌaꞌ xaꞌa̱ꞌ a̱ ndii, sa̱kanꞌ te̱ ni̱ ko̱ꞌni̱ ni̱a̱ ti̱xi̱n tundo̱oꞌ ja̱a̱nꞌ, te̱ ni̱ na̱ndi̱koꞌ ni̱a̱ ñu̱u̱ Capernaum te̱ na̱ndu̱kuꞌ ni̱a̱ Jesús i̱kanꞌ.
JOH 6:25 Va̱ꞌa̱, kii̱ꞌ ni̱ xi̱ni̱ ña̱ꞌaꞌ ne̱ ja̱a̱nꞌ tu̱ku̱ taꞌviꞌ mi̱ni̱ ja̱a̱nꞌ, te̱ ni̱ kaꞌa̱n ni̱a̱ xiinꞌ a̱ ndii: ―Rabí, ¿a̱ma̱ ni̱ xa̱a̱ u̱nꞌ yoꞌoꞌ? ―ni̱ kachi̱ ni̱a̱.
JOH 6:26 Te̱ ni̱ kaꞌa̱n Jesús xiinꞌ ni̱a̱ ndii: ―Ña̱ nda̱ku kaꞌán i̱ xiinꞌ ndo̱ꞌ ña̱ ndoꞌó ndii, süu̱ꞌ nandukuꞌ ndo̱ꞌ yuꞌu̱ xaꞌa̱ꞌ a̱ ña̱ ni̱ xi̱ni̱ ndo̱ꞌ chu̱u̱n kaꞌnuꞌ ña̱ niaꞌá Ndiosí ja̱a̱nꞌ. Süu̱ꞌ ja̱a̱nꞌ ndii nandukuꞌ ndo̱ꞌ yuꞌu̱ xaꞌa̱ꞌ a̱ ña̱ ni̱ taxiꞌ i̱ ña̱ ni̱ xi̱xi̱ ndo̱ꞌ nde̱e̱ ni̱ nda̱ꞌni̱ ndo̱ꞌ.
JOH 6:27 Sä̱chuunꞌ ka̱ ndo̱ꞌ xaꞌa̱ꞌ ña̱ xaxi̱ꞌ ña̱ xkaꞌndíá, süu̱ꞌ ja̱a̱nꞌ ndii va̱ꞌa̱ ka̱ sa̱chuunꞌ ndo̱ꞌ xaꞌa̱ꞌ ña̱ xaxi̱ꞌ ña̱ kö̱o̱ꞌ kivi̱ꞌ xkaꞌndíá, te̱ na̱ti̱i̱n ndo̱ꞌ kivi̱ꞌ ñu̱u̱ ña̱ kö̱o̱ꞌ kivi̱ꞌ ndiꞌiꞌ. Yuꞌu̱, ña̱ nduuꞌ tu̱ te̱ yivi̱ꞌ, nduuꞌ ña̱ taxiꞌ ña̱ ja̱a̱nꞌ. Kua̱chi̱ ndii yuꞌu̱ nduuꞌ ña̱ ni̱ kaꞌa̱n tuni̱ Ndiosí, yu̱vaꞌ e̱ꞌ, ta̱xi̱ ña̱ ja̱a̱nꞌ ―ni̱ kachi̱ Jesús.
JOH 6:28 Sa̱kanꞌ te̱ ni̱ kaꞌa̱n ni̱a̱ xiinꞌ a̱ ndii: ―¿Ndee ña̱ kuní a̱ sa̱a̱ ndu̱, tákuiꞌe, te̱ sa̱a̱ ndu̱ chu̱u̱n ña̱ kuní Ndiosí? ―ni̱ kachi̱ ni̱a̱.
JOH 6:29 Te̱ ni̱ kaꞌa̱n a̱ xiinꞌ ni̱a̱ ndii: ―Chu̱u̱n ña̱ kuní kui̱ti̱ꞌ Ndiosí sa̱a̱ ndo̱ꞌ ndii, i̱ni̱ ndo̱ꞌ ku̱ni̱ ndo̱ꞌ yuꞌu̱, ña̱ ni̱ ti̱a̱nu̱ꞌ a̱ ―ni̱ kachi̱ a̱.
JOH 6:30 Sa̱kanꞌ na ni̱ kaꞌa̱n ni̱a̱ xiinꞌ a̱ ndii: ―¿Ndee chu̱u̱n kaꞌnuꞌ xaaꞌ u̱nꞌ te̱ ku̱ni̱ ndu̱ a̱, te̱ ka̱ndi̱xaꞌ ndu̱ yoꞌó? ¿Ndee ña̱ ku̱vi̱ sa̱a̱ u̱nꞌ, uún?
JOH 6:31 Xiní e̱ꞌ ña̱ ne̱ xii̱ꞌ ya̱taꞌ e̱ꞌ ndii, ni̱ xa̱xi̱ꞌ ni̱a̱ ña̱ xaxi̱ꞌ ña̱ ni̱ na̱niꞌ maná kii̱ꞌ xkaꞌndíá ni̱a̱ miiꞌ i̱chi va̱ kaaꞌ. Sa̱a̱ niiꞌ yoso̱ꞌ a̱ nuu̱ꞌ tu̱tu̱ Ndiosí miiꞌ kaꞌán a̱ ndii: “Ña̱ xaxi̱ꞌ, ña̱ ni̱ ki̱e̱e̱ ndi̱viꞌ, ni̱ ta̱xi̱ ra̱ ni̱ xa̱xi̱ꞌ ne̱ yivi̱ꞌ”, kachi a̱ ―ni̱ kachi̱ ni̱a̱.
JOH 6:32 Sa̱kanꞌ na ni̱ kaꞌa̱n Jesús xiinꞌ ni̱a̱ ndii: ―Ña̱ nda̱ku kaꞌán i̱ xiinꞌ ndo̱ꞌ ndii, süu̱ꞌ Moisés nduuꞌ te̱ ni̱ ta̱xi̱ xna̱ꞌa̱ ña̱ xaxi̱ꞌ, ña̱ ni̱ ki̱e̱e̱ ndi̱viꞌ, ni̱ xa̱xi̱ꞌ ne̱ ja̱a̱nꞌ. Süu̱ꞌ ja̱a̱nꞌ ndii yu̱vaꞌ i̱ Ndiosí nduuꞌ ña̱ ni̱ ta̱xi̱ ña̱ xaxi̱ꞌ ja̱a̱nꞌ. Te̱ vi̱ti̱n ndii, taxiꞌ yu̱vaꞌ i̱ ña̱ xaxi̱ꞌ xna̱ꞌa̱ ña̱ ni̱ ki̱xi̱n ndi̱viꞌ.
JOH 6:33 Kua̱chi̱ ndii, ña̱ xaxi̱ꞌ ña̱ taxiꞌ Ndiosí ndii, ña̱ ja̱a̱nꞌ nduuꞌ ña̱ ni̱ ki̱e̱e̱ ndi̱viꞌ, te̱ ni̱ xa̱a̱ a̱ i̱i̱n yivi̱ꞌ, te̱ taxiꞌ a̱ kivi̱ꞌ ñu̱u̱ ña̱ kö̱o̱ꞌ kivi̱ꞌ ndiꞌiꞌ nuu̱ꞌ ne̱ yivi̱ꞌ i̱i̱n yivi̱ꞌ ―ni̱ kachi̱ a̱.
JOH 6:34 Sa̱kanꞌ na ni̱ kaꞌa̱n ni̱a̱ xiinꞌ a̱ ndii: ―Tákuiꞌe, ta̱xi̱ u̱nꞌ ña̱ xaxi̱ꞌ ja̱a̱nꞌ ndiꞌiꞌ ni̱ kivi̱ꞌ nda̱ꞌaꞌ ndu̱ ―ni̱ kachi̱ ni̱a̱.
JOH 6:35 Te̱ ni̱ kaꞌa̱n Jesús xiinꞌ ni̱a̱ ndii: ―Yuꞌu̱ nduuꞌ xita̱ꞌ va̱ꞌa̱ ña̱ taxiꞌ kivi̱ꞌ ñu̱u̱ ña̱ kö̱o̱ꞌ kivi̱ꞌ ndiꞌiꞌ. Te̱ yo̱o̱ ka̱ kua̱xi̱ nuu̱ꞌ i̱, te̱ xikundikún ni̱a̱ yuꞌu̱ ndii, kö̱o̱ꞌ kivi̱ꞌ ka̱ ku̱xiꞌi̱ ni̱a̱ so̱ko̱. Te̱ ne̱ i̱ni̱ xini yuꞌu̱ ndii, kö̱o̱ꞌ kivi̱ꞌ ka̱ ichi̱ i̱ni̱ ni̱a̱.
JOH 6:36 Ndisu̱ naa ni̱ kaꞌa̱n i̱ xiinꞌ ndo̱ꞌ ndii, tee̱ꞌ ndee xa̱ ni̱ xi̱ni̱ ndo̱ꞌ yuꞌu̱ ndii, ï̱ni̱ ndo̱ꞌ xini ndo̱ꞌ yuꞌu̱.
JOH 6:37 Sa̱kuuꞌ ne̱ taxiꞌ yu̱vaꞌ nda̱ꞌaꞌ i̱ ndii, ki̱xi̱n ni̱a̱ nuu̱ꞌ i̱, te̱ ne̱ kua̱xi̱ nuu̱ꞌ i̱ ndii, sä̱na̱ndikoꞌ ña̱ꞌaꞌ i̱,
JOH 6:38 sa̱kanꞌ ña̱ ni̱ nu̱u̱ i̱ ndi̱viꞌ te̱ sa̱a̱ i̱ ña̱ kuní ña̱ ni̱ ti̱a̱nu̱ꞌ yuꞌu̱, te̱ süu̱ꞌ ña̱ kuní mi̱iꞌ i̱.
JOH 6:39 Te̱ ña̱ yo̱ꞌo̱ꞌ nduuꞌ ña̱ kuní ña̱ ni̱ ti̱a̱nu̱ꞌ yuꞌu̱ ndii, ña̱ sa̱kuuꞌ ne̱ ni̱ ta̱xi̱ a̱ nda̱ꞌaꞌ i̱ ndii, nde̱e̱ i̱i̱n ni̱a̱ kuïta̱ sa̱a̱ i̱, süu̱ꞌ ja̱a̱nꞌ ndii sa̱na̱tiaku ña̱ꞌaꞌ i̱ kivi̱ꞌ soꞌo̱ꞌ ndiꞌiꞌ.
JOH 6:40 Kua̱chi̱ ndii, kuní yu̱vaꞌ i̱ ña̱ yo̱o̱ ka̱ nakuni yuꞌu̱, ña̱ nduuꞌ siꞌe̱ a̱, te̱ i̱ni̱ ni̱a̱ xini ni̱a̱ yuꞌu̱ ndii, na̱ti̱i̱n ni̱a̱ kivi̱ꞌ ñu̱u̱ ña̱ kö̱o̱ꞌ kivi̱ꞌ ndiꞌiꞌ, te̱ sa̱na̱tiaku ña̱ꞌaꞌ i̱ kivi̱ꞌ soꞌo̱ꞌ ndiꞌiꞌ ―ni̱ kachi̱ a̱.
JOH 6:41 Sa̱kanꞌ na kuiiꞌ sa̱va̱ te̱ judío ndii, ni̱ xa̱ꞌaꞌ kaꞌán i̱ꞌni̱ ra̱ xaꞌa̱ꞌ Jesús ko̱to̱ ka̱ ni̱ kaꞌa̱n a̱ ña̱ su̱vi̱ a̱ nduuꞌ ña̱ xaxi̱ꞌ ña̱ ni̱ ki̱e̱e̱ ndi̱viꞌ.
JOH 6:42 Te̱ ni̱ kaꞌa̱n ra̱ ndii: ―Xiní e̱ꞌ ña̱ siꞌe̱ José nduuꞌ ra̱, sa̱kanꞌ ña̱ xiní e̱ꞌ yu̱vaꞌ si̱ꞌiꞌ ra̱. ¿Sa̱a̱ ku̱vi̱ kaꞌán ra̱ ña̱ ndi̱viꞌ ni̱ ki̱e̱e̱ ra̱, te̱ ni̱ xa̱a̱ ra̱? ―ni̱ kachi̱ te̱ ja̱a̱nꞌ.
JOH 6:43 I̱kanꞌ te̱ ni̱ kaꞌa̱n Jesús xiinꞌ ra̱ ndii: ―Vi̱kuii̱n ndo̱ꞌ ña̱ ndatuꞌunꞌ ya̱aꞌ ndo̱ꞌ xaꞌa̱ꞌ i̱ te̱i̱n taꞌanꞌ ndo̱ꞌ.
JOH 6:44 Nde̱e̱ i̱i̱n ne̱ yivi̱ꞌ kü̱vi̱ ki̱xi̱n nuu̱ꞌ i̱ naaꞌ tï̱ꞌviꞌ ña̱ꞌaꞌ yu̱vaꞌ i̱, ña̱ ni̱ ti̱a̱nu̱ꞌ yuꞌu̱, te̱ sa̱na̱tiaku i̱ ni̱a̱ kivi̱ꞌ soꞌo̱ꞌ ndiꞌiꞌ.
JOH 6:45 Yoso̱ꞌ a̱ nuu̱ꞌ tu̱tu̱ Ndiosí miiꞌ ni̱ ke̱ꞌi̱ te̱ ni̱ kaꞌa̱n tiakú tu̱ꞌu̱n a̱ ndii: “Mi̱iꞌ Ndiosí sa̱niaꞌá sa̱kuuꞌ ne̱ yivi̱ꞌ”, kachi a̱. Sa̱kanꞌ na kuiiꞌ sa̱kuuꞌ ne̱ xini so̱ꞌo̱ ña̱ kaꞌán Ndiosí xiinꞌ ni̱a̱, te̱ ni̱ na̱ti̱i̱n ni̱a̱ ña̱ kaꞌán a̱ ndii, ki̱xi̱n ni̱a̱ nuu̱ꞌ i̱.
JOH 6:46 Yu̱vaꞌ i̱ Ndiosí ndii, nde̱e̱ i̱i̱n ne̱ yivi̱ꞌ tïa̱ꞌan ku̱ni̱ ndu̱chiꞌ nuuꞌ ña̱ꞌaꞌ, süu̱ꞌ ja̱a̱nꞌ ndii ña̱ ni̱ ki̱e̱e̱ miiꞌ nduꞌu̱ꞌ a̱ kui̱ti̱ꞌ xa̱ ni̱ xi̱ni̱ ña̱ꞌaꞌ.
JOH 6:47 Ña̱ nda̱ku kaꞌán i̱ xiinꞌ ndo̱ꞌ ña̱ yo̱o̱ ka̱ i̱ni̱ xini yuꞌu̱ ndii, kumiꞌ ni̱a̱ kivi̱ꞌ ñu̱u̱ ña̱ kö̱o̱ꞌ kivi̱ꞌ ndiꞌiꞌ.
JOH 6:48 Yuꞌu̱ nduuꞌ ña̱ xaxi̱ꞌ, ña̱ taxiꞌ kivi̱ꞌ ñu̱u̱ ña̱ kö̱o̱ꞌ kivi̱ꞌ ndiꞌiꞌ.
JOH 6:49 Maná ni̱ xa̱xi̱ꞌ ne̱ xii̱ꞌ ya̱taꞌ ndo̱ꞌ kii̱ꞌ ni̱ xkaꞌndi̱a̱ ni̱a̱ miiꞌ i̱chi kaaꞌ, ndisu̱ ni̱ xiꞌi̱ ni̱a̱ nde̱e̱ sa̱a̱ ka̱ ni̱.
JOH 6:50 Ndisu̱ ña̱ xaxi̱ꞌ, ña̱ kaꞌán yuꞌu̱ xaꞌa̱ꞌ ja̱a̱nꞌ, nduuꞌ ña̱ ni̱ ki̱e̱e̱ ndi̱viꞌ, te̱ yo̱o̱ ka̱ xaxi̱ꞌ ña̱ ja̱a̱nꞌ ndii, kü̱vi̱ ni̱a̱.
JOH 6:51 Yuꞌu̱ nduuꞌ ña̱ xaxi̱ꞌ, ña̱ ni̱ ki̱e̱e̱ ndi̱viꞌ, te̱ taxiꞌ i̱ kivi̱ꞌ ñu̱u̱, te̱ yo̱o̱ ka̱ ka̱xi̱ꞌ ña̱ yo̱ꞌo̱ꞌ ndii, ku̱ti̱a̱ku̱ ni̱a̱ nde̱e̱ ndiꞌiꞌ ni̱ kivi̱ꞌ. Te̱ ña̱ xaxi̱ꞌ yoꞌoꞌ nduuꞌ ñu̱ꞌuꞌ ndeꞌi̱ i̱, ña̱ ta̱xi̱ i̱ te̱ na̱ti̱i̱n ne̱ yivi̱ꞌ i̱i̱n yivi̱ꞌ kivi̱ꞌ ñu̱u̱ ña̱ kö̱o̱ꞌ kivi̱ꞌ ndiꞌiꞌ ―ni̱ kachi̱ a̱.
JOH 6:52 Sa̱kanꞌ te̱ ni̱ xa̱ꞌaꞌ te̱ judío ja̱a̱nꞌ kaniꞌ taꞌanꞌ mi̱iꞌ ra̱ kuento kaꞌán ra̱ ndii: ―Ja̱nꞌ, ¿sa̱a̱ tu̱ ku̱vi̱ ta̱xi̱ te̱ kaa̱ꞌ ñu̱ꞌuꞌ ndeꞌi̱ ra̱ ka̱xi̱ꞌ e̱ꞌ? ―ni̱ kachi̱ ra̱.
JOH 6:53 Te̱ ni̱ kaꞌa̱n Jesús xiinꞌ ra̱ ndii: ―Ña̱ nda̱ku kaꞌán i̱ xiinꞌ ndo̱ꞌ ña̱ naaꞌ kä̱xi̱ꞌ ndo̱ꞌ ñu̱ꞌuꞌ ndeꞌi̱ yuꞌu̱, ña̱ nduuꞌ tu̱ te̱ yivi̱ꞌ, te̱ kö̱ꞌo̱ tu̱ ndo̱ꞌ níiꞌ i̱ ndii, kö̱o̱ꞌ kivi̱ꞌ na̱ti̱i̱n ndo̱ꞌ kivi̱ꞌ ñu̱u̱ ja̱a̱nꞌ.
JOH 6:54 Yo̱o̱ ka̱ xaxi̱ꞌ ñu̱ꞌuꞌ ndeꞌi̱ i̱, te̱ xiꞌiꞌ tu̱ ni̱a̱ níiꞌ i̱ ndii, na̱ti̱i̱n ni̱a̱ kivi̱ꞌ ñu̱u̱ ña̱ kö̱o̱ꞌ kivi̱ꞌ ndiꞌiꞌ, te̱ sa̱na̱tiaku ña̱ꞌaꞌ i̱ kivi̱ꞌ soꞌo̱ꞌ ndiꞌiꞌ.
JOH 6:55 Sa̱kanꞌ ña̱ ndi̱xa̱ xna̱ꞌa̱ ndii, ña̱ xaxi̱ꞌ nduuꞌ ñu̱ꞌuꞌ ndeꞌi̱ i̱, te̱ ña̱ va̱ꞌa̱ ko̱ꞌo̱ e̱ꞌ nduuꞌ tu̱ níiꞌ i̱.
JOH 6:56 Te̱ yo̱o̱ ka̱ xaxi̱ꞌ ñu̱ꞌuꞌ ndeꞌi̱ i̱, te̱ xiꞌiꞌ ni̱a̱ níiꞌ i̱ ndii, i̱i̱n nda̱a̱ꞌ nduuꞌ ni̱a̱ xiinꞌ i̱, te̱ i̱i̱n nda̱a̱ꞌ nduuꞌ tu̱ yuꞌu̱ xiinꞌ ni̱a̱.
JOH 6:57 Yu̱vaꞌ e̱ꞌ Ndiosí, ña̱ ni̱ ti̱ꞌviꞌ yuꞌu̱ ndii, tiaku a̱, te̱ ña̱ ja̱a̱nꞌ xaaꞌ sa̱kanꞌ te̱ tiaku tu̱ yuꞌu̱, te̱ sa̱kanꞌ tu̱ ne̱ xaxi̱ꞌ ñu̱ꞌuꞌ ndeꞌi̱ yuꞌu̱ ndii, ku̱ti̱a̱ku̱ ni̱a̱ sa̱a̱ i̱.
JOH 6:58 Yuꞌu̱ nduuꞌ ña̱ xaxi̱ꞌ, ña̱ ni̱ ki̱e̱e̱ ndi̱viꞌ, te̱ näkuitá a̱ xiinꞌ ña̱ ni̱ xa̱xi̱ꞌ ne̱ xii̱ꞌ ya̱taꞌ e̱ꞌ, ña̱ na̱niꞌ maná, sa̱kanꞌ ña̱ ni̱ xiꞌi̱ ni̱a̱. Ndisu̱ yo̱o̱ ka̱ xaxi̱ꞌ ñu̱ꞌuꞌ ndeꞌi̱ i̱ yo̱ꞌo̱ꞌ ndii, ku̱ti̱a̱ku̱ ni̱a̱ nde̱e̱ ndiꞌiꞌ ni̱ kivi̱ꞌ ―ni̱ kachi̱ a̱.
JOH 6:59 Ña̱ yo̱ꞌo̱ꞌ ni̱ kaꞌa̱n a̱ kii̱ꞌ sa̱niaꞌá a̱ vi̱ꞌe̱ miiꞌ nakayá ne̱ yivi̱ꞌ ñu̱u̱ Capernaum.
JOH 6:60 Te̱ kuaꞌa̱ꞌ te̱ ndikún i̱chiꞌ a̱ ni̱ kaꞌa̱n kii̱ꞌ ndi̱ꞌi̱ ni̱ xi̱ni̱ so̱ꞌo̱ ra̱ ña̱ ni̱ kaꞌa̱n a̱ ja̱a̱nꞌ ndii: ―Xa̱ vixi ña̱ kaꞌán ra̱. ¿Yo̱o̱ tu̱ ku̱vi̱ sa̱xinu̱ a̱? ―ni̱ kachi̱ ra̱.
JOH 6:61 Te̱ kii̱ꞌ ni̱ xi̱ni̱ Jesús xiinꞌ nimá a̱ ña̱ kaꞌán i̱ꞌni̱ te̱ ja̱a̱nꞌ xaꞌa̱ꞌ ña̱ ni̱ kaꞌa̱n a̱ ja̱a̱nꞌ, te̱ ni̱ kaꞌa̱n a̱ xiinꞌ ra̱ ndii: ―¿Ñáá xa̱ kusooꞌ i̱ni̱ ndo̱ꞌ xaꞌa̱ꞌ a̱ ña̱ ni̱ kaꞌa̱n i̱ ja̱a̱nꞌ kui̱ti̱ꞌ?
JOH 6:62 ¿Ñáá kuuꞌ saaꞌ ka̱ni̱ni̱ ka̱ ndo̱ꞌ sa̱kanꞌ naaꞌ ku̱ni̱ ndo̱ꞌ yuꞌu̱, ña̱ nduuꞌ tu̱ te̱ yivi̱ꞌ, kuaꞌa̱n ka̱a̱ i̱ ndi̱viꞌ miiꞌ ni̱ nduꞌu̱ꞌ i̱ ña̱ nu̱uꞌ?
JOH 6:63 Espíritu Ndiosí nduuꞌ ña̱ taxiꞌ kivi̱ꞌ ñu̱u̱ ña̱ kö̱o̱ꞌ kivi̱ꞌ ndiꞌiꞌ, te̱ ñu̱ꞌuꞌ ndeꞌi̱ ndo̱ꞌ ndii, nde̱e̱ sie chïndieeꞌ a̱. Te̱ tu̱ꞌu̱n ña̱ ni̱ kaꞌa̱n i̱ xiinꞌ ndo̱ꞌ ja̱a̱nꞌ ndii, nda̱ꞌaꞌ Espíritu ja̱a̱nꞌ kua̱xi̱ a̱, te̱ taxiꞌ tu̱ a̱ kivi̱ꞌ ñu̱u̱ ja̱a̱nꞌ.
JOH 6:64 Ndisu̱ yoo sa̱va̱ ndoꞌó, ne̱ ï̱ni̱ xini yuꞌu̱ ―ni̱ kachi̱ a̱. Ni̱ kaꞌa̱n a̱ ña̱ ja̱a̱nꞌ, sa̱kanꞌ ña̱ nde̱e̱ ña̱ nu̱uꞌ xiní a̱ yo̱o̱ ï̱ni̱ xini ña̱ꞌaꞌ, te̱ xiní tu̱ a̱ yo̱o̱ sa̱na̱kuaꞌa ña̱ꞌaꞌ nda̱ꞌaꞌ te̱ kuuꞌ nu̱uꞌ.
JOH 6:65 Te̱ ni̱ kaꞌa̱n ka̱ a̱ ndii: ―Xaꞌa̱ꞌ a̱ ja̱a̱nꞌ na ni̱ kaꞌa̱n i̱ xiinꞌ ndo̱ꞌ ña̱ nde̱e̱ i̱i̱n ne̱ yivi̱ꞌ kü̱vi̱ ki̱xi̱n nuu̱ꞌ i̱ naaꞌ tï̱ꞌviꞌ ña̱ꞌaꞌ yu̱vaꞌ e̱ꞌ Ndiosí ―ni̱ kachi̱ a̱.
JOH 6:66 Xaꞌa̱ꞌ a̱ ja̱a̱nꞌ na kuiiꞌ nde̱e̱ kii̱ꞌ sa̱kanꞌ ndii, kuaꞌa̱ꞌ va̱ te̱ ndikún i̱chiꞌ a̱ ja̱a̱nꞌ ni̱ na̱ko̱o̱ ña̱ꞌaꞌ, te̱ nï̱ ndiku̱n ka̱ ña̱ꞌaꞌ ra̱.
JOH 6:67 Sa̱kanꞌ na ni̱ kaꞌa̱n Jesús xiinꞌ te̱ uxi̱ uvi̱ taꞌan, te̱ nda̱ꞌaꞌ xaꞌa̱ꞌ a̱ ndii: ―¿Tee̱ꞌ kuni na̱ko̱o̱ tu̱ ndoꞌó yuꞌu̱ ni̱? ―ni̱ kachi̱ a̱.
JOH 6:68 Sa̱kanꞌ te̱ ni̱ kaꞌa̱n Pedro xiinꞌ a̱ ndii: ―Tákuiꞌe, ¿yo̱o̱ nuu̱ꞌ kuꞌu̱n ndu̱? Yoꞌó kui̱ti̱ꞌ nduuꞌ ña̱ kaꞌán tu̱ꞌu̱n va̱ꞌa̱, ña̱ taxiꞌ kivi̱ꞌ ñu̱u̱ ña̱ kö̱o̱ꞌ kivi̱ꞌ ndiꞌiꞌ.
JOH 6:69 Te̱ nduꞌu̱ ndii, xa̱ i̱ni̱ ndu̱ xini ndu̱ yoꞌó, te̱ xa̱ xiní tu̱ ndu̱ ña̱ yoꞌó nduuꞌ Cristo, siꞌe̱ Ndiosí tiaku, ña̱ ni̱ ti̱a̱nu̱ꞌ a̱ sa̱kakú ne̱ yivi̱ꞌ ―ni̱ kachi̱ ra̱.
JOH 6:70 Te̱ ni̱ kaꞌa̱n a̱ xiinꞌ ra̱ ndii: ―Mi̱iꞌ yuꞌu̱ ni̱ na̱ka̱xi̱n i̱ꞌi̱n ndoꞌó, te̱ uxi̱ uvi̱ taꞌan. Ndisu̱ i̱i̱n ndo̱ꞌ nduuꞌ ña̱ ndi̱va̱ꞌa̱ ―ni̱ kachi̱ a̱.
JOH 6:71 Xaꞌa̱ꞌ Judas, siꞌe̱ Simón Iscariote, ni̱ kaꞌa̱n a̱ ña̱ ja̱a̱nꞌ, sa̱kanꞌ ña̱ te̱ ja̱a̱nꞌ nduuꞌ te̱ sa̱na̱kuaꞌa ña̱ꞌaꞌ nda̱ꞌaꞌ te̱ kuuꞌ nu̱uꞌ, tee̱ꞌ ndee i̱i̱n te̱ uxi̱ uvi̱ nduuꞌ ra̱.
JOH 7:1 Kii̱ꞌ ni̱ xkaꞌndi̱a̱ ña̱ ja̱a̱nꞌ, te̱ ni̱ xika̱ Jesús nuu̱ꞌ ñu̱ꞌuꞌ Galilea, sa̱kanꞌ ña̱ nï̱ kuni̱ a̱ ka̱ka̱ a̱ ñu̱ꞌuꞌ Judea, kua̱chi̱ ndii ni̱ xika̱ te̱ judío, te̱ kuuꞌ nu̱uꞌ, ka̱ꞌni̱ꞌ ña̱ꞌaꞌ ra̱.
JOH 7:2 Te̱ xa̱ kuyatinꞌ vi̱koꞌ ne̱ judío, ña̱ ndieeꞌ ni̱a̱ ti̱xi̱n ti̱a̱ꞌvaꞌ.
JOH 7:3 Sa̱kanꞌ na kuiiꞌ ni̱ kaꞌa̱n ña̱ni̱ a̱ xiinꞌ a̱ ndii: ―Kuaꞌan ke̱ta̱ yoꞌoꞌ, te̱ kuꞌu̱n u̱nꞌ nuu̱ꞌ ñu̱ꞌuꞌ Judea, te̱ ku̱ni̱ tu̱ te̱ ndikún i̱chiꞌ u̱nꞌ chu̱u̱n ña̱ xaaꞌ u̱nꞌ i̱kanꞌ.
JOH 7:4 Kua̱chi̱ ndii nde̱e̱ i̱i̱n ne̱ yivi̱ꞌ xächuunꞌ si̱ꞌe naaꞌ kuni sa̱tuví xiinꞌ mi̱iꞌ ni̱a̱ nuu̱ꞌ ne̱ yivi̱ꞌ i̱i̱n yivi̱ꞌ. Naaꞌ ndi̱xa̱ xna̱ꞌa̱ kumiꞌ u̱nꞌ ndi̱e̱e̱ꞌ, te̱ xaaꞌ u̱nꞌ ña̱ ja̱a̱nꞌ ndii, niaꞌa̱ xiinꞌ mi̱iꞌ u̱nꞌ nuu̱ꞌ ne̱ yivi̱ꞌ ―ni̱ kachi̱ ra̱.
JOH 7:5 Sa̱kanꞌ ña̱ nde̱e̱ ña̱ni̱ mi̱iꞌ a̱ ja̱a̱nꞌ nï̱ i̱ni̱ ku̱ni̱ ña̱ꞌaꞌ.
JOH 7:6 Sa̱kanꞌ te̱ ni̱ kaꞌa̱n Jesús xiinꞌ ra̱ ndii: ―Tïa̱ꞌan xaa̱ hora ña̱ va̱ꞌa̱ kuꞌu̱n yuꞌu̱ i̱kanꞌ, ndisu̱ ndoꞌó ndii, ku̱vi̱ kuꞌu̱n ndo̱ꞌ ndee ka̱ hora kuní mi̱iꞌ ndo̱ꞌ.
JOH 7:7 Ne̱ yivi̱ꞌ i̱i̱n yivi̱ꞌ ndii, kö̱o̱ꞌ nde̱e̱ i̱i̱n xaꞌa̱ꞌ ña̱ ku̱nda̱siꞌ ni̱a̱ ndoꞌó, ndisu̱ ndasiꞌ ni̱a̱ yuꞌu̱, sa̱kanꞌ ña̱ satuví i̱ ña̱ ni̱a̱ꞌa ña̱ xaaꞌ ni̱a̱.
JOH 7:8 Kuaꞌan ka̱a̱ ndoꞌó vi̱koꞌ ja̱a̱nꞌ, yuꞌu̱ ndii, küꞌu̱n ni̱a̱ꞌa̱ i̱, sa̱kanꞌ ña̱ tïa̱ꞌan xaa̱ hora ña̱ va̱ꞌa̱ kuꞌu̱n i̱ i̱kanꞌ ―ni̱ kachi̱ a̱.
JOH 7:9 Ndi̱ꞌi̱ ni̱ kaꞌa̱n a̱ ña̱ ja̱a̱nꞌ xiinꞌ ra̱, te̱ ni̱ ndoo̱ a̱ ñu̱ꞌuꞌ Galilea ja̱a̱nꞌ.
JOH 7:10 Ndisu̱ kii̱ꞌ ni̱ yaꞌa̱ ña̱ ni̱ ka̱a̱ ña̱ni̱ Jesús vi̱koꞌ ja̱a̱nꞌ, te̱ ni̱ ke̱ta̱ tu̱ a̱ ja̱a̱nꞌ kuaꞌa̱n ka̱a̱ vi̱koꞌ ja̱a̱nꞌ, tee̱ꞌ ndee nï̱ ka̱a̱ tuviꞌ a̱, süu̱ꞌ ja̱a̱nꞌ ndii, nde̱e̱ naa ni̱ ka̱a̱ si̱ꞌe a̱.
JOH 7:11 Te̱ judío, te̱ kuuꞌ nu̱uꞌ ndii, xikaꞌ ra̱ nandukuꞌ ra̱ Jesús vi̱koꞌ ja̱a̱nꞌ kaꞌán xiinꞌ taꞌanꞌ ra̱ ndii: ―¿Miiꞌ tuꞌ xikaꞌ te̱ ja̱a̱nꞌ? ―kachi ra̱.
JOH 7:12 Te̱ sa̱kuuꞌ ne̱ yivi̱ꞌ kuaꞌa̱ꞌ ndatuꞌunꞌ xaꞌa̱ꞌ Jesús. Sa̱va̱ ni̱a̱ kaꞌán ña̱ i̱i̱n te̱ yivi̱ꞌ va̱ꞌa̱ nduuꞌ a̱, te̱ sa̱va̱ ni̱a̱ kaꞌán ña̱ sü̱vi̱ a̱, sa̱kanꞌ ña̱ i̱i̱n te̱ xini xaꞌanꞌ ne̱ yivi̱ꞌ nduuꞌ a̱, kachi ni̱a̱.
JOH 7:13 Ndisu̱ ni̱ nda̱tuꞌunꞌ si̱ꞌe kui̱ti̱ꞌ ni̱a̱ xaꞌa̱ꞌ a̱, sa̱kanꞌ ña̱ yiꞌvi ni̱a̱ te̱ judío ja̱a̱nꞌ.
JOH 7:14 Te̱ kii̱ꞌ xa̱ kuma̱ꞌinꞌ vi̱koꞌ ja̱a̱nꞌ ndii, ni̱ kiꞌvi̱ Jesús nuu̱ꞌ ki̱ꞌe̱ yu̱kunꞌ kaꞌnuꞌ, te̱ ni̱ xa̱ꞌaꞌ a̱ sa̱niaꞌá a̱ ne̱ yivi̱ꞌ.
JOH 7:15 Sa̱kanꞌ na ni̱ na̱nda̱ni̱ va̱ te̱ judío ja̱a̱nꞌ kaꞌán ra̱ ndii: ―Ja̱nꞌ, ¿sa̱a̱ ke̱i̱ꞌ tu̱ xini tuní yaꞌa̱ te̱ kaa̱ꞌ, sa̱kanꞌ ña̱ nï̱ sa̱kuaa̱n ra̱ nuu̱ꞌ e̱ꞌ? ―ni̱ kachi̱ ra̱.
JOH 7:16 Te̱ ni̱ na̱kui̱i̱n Jesús ndii: ―Ña̱ saniaꞌá i̱ ndii, süu̱ꞌ ña̱ xini tuní mi̱iꞌ i̱ nduuꞌ a̱, süu̱ꞌ ja̱a̱nꞌ ndii ña̱ xini tuní ña̱ ni̱ ti̱a̱nu̱ꞌ yuꞌu̱ nduuꞌ a̱.
JOH 7:17 Yo̱o̱ ka̱ kuni sa̱a̱ ña̱ kuní Ndiosí ndii, ku̱nda̱ni̱ ni̱a̱ naaꞌ ña̱ xini tuní, ña̱ taxiꞌ Ndiosí, nduuꞌ ña̱ saniaꞌá i̱, uun naaꞌ ña̱ xini tuní, ña̱ kaꞌanꞌ mi̱iꞌ i̱, nduuꞌ a̱.
JOH 7:18 I̱i̱n te̱ kaꞌán ña̱ kaꞌanꞌ mi̱iꞌ ndii, ña̱ tiinꞌ kaꞌnuꞌ ña̱ꞌaꞌ ne̱ yivi̱ꞌ kui̱ti̱ꞌ ndukuꞌ ra̱, ndisu̱ te̱ ndukuꞌ ña̱ ti̱i̱n kaꞌnuꞌ ña̱ꞌaꞌ ña̱ ni̱ ti̱a̱nu̱ꞌ ña̱ꞌaꞌ ndii, ña̱ ndi̱xa̱ kaꞌán te̱ ja̱a̱nꞌ, te̱ süu̱ꞌ te̱ uvi̱ nimá nduuꞌ tu̱ ra̱.
JOH 7:19 Ña̱ ndi̱xa̱ nduuꞌ a̱ ndii, Moisés ni̱ sa̱yaꞌá tu̱ꞌu̱n nde̱iꞌ Ndiosí nda̱ꞌaꞌ ndoꞌó, ndisu̱ nde̱e̱ i̱i̱n ndo̱ꞌ säxinú a̱. ¿Ndichun na kuni ka̱ꞌni̱ꞌ ndo̱ꞌ yuꞌu̱? ―ni̱ kachi̱ a̱.
JOH 7:20 Te̱ ni̱ kaꞌa̱n ne̱ yivi̱ꞌ kuaꞌa̱ꞌ ja̱a̱nꞌ xiinꞌ a̱ ndii: ―Ña̱ ndi̱va̱ꞌa̱ naá nimá u̱nꞌ. ¿Yo̱o̱ kuni ka̱ꞌni̱ꞌ yoꞌó? ―ni̱ kachi̱ ni̱a̱.
JOH 7:21 Te̱ ni̱ kaꞌa̱n Jesús xiinꞌ ni̱a̱ ndii: ―I̱i̱n nda̱a̱ꞌ kui̱ti̱ꞌ chu̱u̱n kaꞌnuꞌ ni̱ xa̱a̱ i̱, te̱ nandani̱ va̱ sa̱kuuꞌ ndo̱ꞌ.
JOH 7:22 Moisés ni̱ sa̱yaꞌá ña̱ xaꞌaꞌ ndo̱ꞌ tuni̱ i̱i̱nꞌ te̱ kualiꞌ, tee̱ꞌ ndee süu̱ꞌ mi̱iꞌ ra̱ ni̱ chi̱ka̱nduꞌu̱ꞌ nde̱iꞌ ja̱a̱nꞌ, süu̱ꞌ ja̱a̱nꞌ ndii te̱ xii̱ꞌ ya̱taꞌ yaꞌa̱ ka̱. Te̱ xaaꞌ ndoꞌó ña̱ ja̱a̱nꞌ xiinꞌ te̱ kualiꞌ tee̱ꞌ ndee kivi̱ꞌ sábado, ña̱ xina̱ndiee̱ꞌ e̱ꞌ, nduuꞌ a̱.
JOH 7:23 Va̱ꞌa̱, xaꞌa̱ꞌ ña̱ küni kaꞌnu̱ ndo̱ꞌ tu̱ꞌu̱n nde̱iꞌ Ndiosí, ña̱ ni̱ ke̱ꞌi̱ Moisés, xaꞌaꞌ ndo̱ꞌ tuni̱ i̱i̱nꞌ te̱ kualiꞌ tee̱ꞌ ndee kivi̱ꞌ sábado, ña̱ xina̱ndiee̱ꞌ e̱ꞌ, nduuꞌ a̱. Sa̱kanꞌ na kuiiꞌ, ¿ndichun na xiꞌé ndo̱ꞌ xini ndo̱ꞌ yuꞌu̱ xaꞌa̱ꞌ ña̱ ni̱ sa̱ndaꞌa i̱ ka̱niiꞌ i̱i̱nꞌ te̱ kuni ku̱vi̱ kivi̱ꞌ sábado, ña̱ xina̱ndiee̱ꞌ e̱ꞌ?
JOH 7:24 Vä̱ꞌa̱ yoo a̱ ña̱ natava̱ꞌ ndo̱ꞌ kuenta ña̱ kuní ka̱ ku̱nda̱ni̱ kaxiꞌ ndo̱ꞌ sa̱a̱ yoo va̱ꞌa̱ ka̱ natava̱ꞌ nda̱ku ndo̱ꞌ kuenta kuuꞌ ne̱ yivi̱ꞌ ―ni̱ kachi̱ a̱.
JOH 7:25 Sa̱kanꞌ te̱ ni̱ kaꞌa̱n sa̱va̱ ne̱ ndieeꞌ ñu̱u̱ Jerusalén ja̱a̱nꞌ ndii: ―Sa̱a̱ ni̱ te̱ yivi̱ꞌ nandukuꞌ ña̱ꞌaꞌ, te̱ ka̱ꞌni̱ꞌ ña̱ꞌaꞌ ra̱ chi̱.
JOH 7:26 Ko̱to̱ ndo̱ꞌ, miiꞌ chituꞌ kaa̱ꞌ iinꞌ ra̱ kaꞌán ndoso̱ꞌ ra̱, te̱ kö̱o̱ꞌ kaꞌán nde̱e̱ i̱i̱n ña̱ꞌa̱ xiinꞌ ra̱. ¿Tee̱ꞌ kueinꞌ xa̱ ni̱ ka̱ndi̱xaꞌ tu̱ te̱ xaꞌndia chuunꞌ nuu̱ꞌ ñu̱u̱ e̱ꞌ ña̱ te̱ kaa̱ꞌ nduuꞌ Cristo, ña̱ ni̱ ti̱a̱nu̱ꞌ Ndiosí sa̱kakú yooꞌ?
JOH 7:27 Ndisu̱ te̱ kaa̱ꞌ ndii, xiní e̱ꞌ miiꞌ ni̱ ki̱e̱e̱ ra̱, te̱ ndii, kii̱ꞌ ki̱xi̱n ña̱ nduuꞌ Cristo, ña̱ ti̱a̱nu̱ꞌ Ndiosí sa̱kakú yooꞌ ndii, nde̱e̱ i̱i̱n ne̱ yivi̱ꞌ kü̱ni̱ miiꞌ ki̱e̱e̱ a̱ ―ni̱ kachi̱ ni̱a̱.
JOH 7:28 Sa̱kanꞌ te̱ tiꞌeꞌ ni̱ kaꞌa̱n Jesús kii̱ꞌ saniaꞌá a̱ nuu̱ꞌ ki̱ꞌe̱ yu̱kunꞌ ja̱a̱nꞌ ndii: ―Kaꞌán ndoꞌó ña̱ xiní ndo̱ꞌ yuꞌu̱, te̱ xiní tu̱ ndo̱ꞌ miiꞌ ni̱ ki̱e̱e̱ i̱. Süu̱ꞌ kua̱xi̱ ña̱ kaꞌanꞌ mi̱iꞌ i̱, ndisu̱ ña̱ ni̱ ti̱a̱nu̱ꞌ yuꞌu̱ ndii, ña̱ xachuunꞌ nda̱ku nduuꞌ a̱, te̱ xïní ña̱ꞌaꞌ ndoꞌó.
JOH 7:29 Yuꞌu̱ ndii, xiní ña̱ꞌaꞌ i̱, sa̱kanꞌ ña̱ nuu̱ꞌ a̱ kua̱xi̱ i̱. Te̱ ña̱ ja̱a̱nꞌ ni̱ ti̱ꞌviꞌ yuꞌu̱ ―ni̱ kachi̱ a̱.
JOH 7:30 Sa̱kanꞌ te̱ ni̱ xika̱ te̱ ja̱a̱nꞌ ti̱i̱n ra̱ Jesús, ndisu̱ nde̱e̱ i̱i̱n ra̱ nï̱ ku̱vi̱ ti̱i̱n ña̱ꞌaꞌ, sa̱kanꞌ ña̱ tïa̱ꞌan tondi̱a̱ kivi̱ꞌ nuu̱ꞌ Ndiosí.
JOH 7:31 Nde̱e̱ sa̱a̱ ka̱ni̱ ndii, kuaꞌa̱ꞌ va̱ ne̱ yivi̱ꞌ, ne̱ kaꞌni̱ te̱i̱n ne̱ kuaꞌa̱ꞌ ja̱a̱nꞌ ndii, ni̱ i̱ni̱ ni̱a̱ xi̱ni̱ ni̱a̱ Jesús, te̱ kaꞌán xiinꞌ taꞌanꞌ ni̱a̱ ndii: ―Kii̱ꞌ xaa̱ Cristo, ña̱ ti̱a̱nu̱ꞌ Ndiosí sa̱kakú yooꞌ ndii, ¿ñáá kuaꞌa̱ꞌ ka̱ chu̱u̱n kaꞌnuꞌ sa̱a̱ te̱ ja̱a̱nꞌ te̱ sa̱kanꞌ ña̱ xaaꞌ te̱ kaa̱ꞌ? ―ni̱ kachi̱ ni̱a̱.
JOH 7:32 Xaꞌa̱ꞌ ja̱a̱nꞌ na kii̱ꞌ ni̱ xi̱ni̱ te̱ fariseo ña̱ ndatuꞌunꞌ ne̱ ja̱a̱nꞌ xaꞌa̱ꞌ Jesús ndii, te̱ ja̱a̱nꞌ xiinꞌ sutu̱ kuuꞌ nu̱uꞌ ndii, ni̱ ti̱ꞌviꞌ ra̱ te̱ xíinꞌ, te̱ xitoꞌ yu̱kunꞌ, te̱ ti̱i̱n ra̱ Jesús.
JOH 7:33 Sa̱kanꞌ te̱ ni̱ kaꞌa̱n Jesús ndii: ―Ndee i̱i̱n xaꞌaꞌ ka̱ yoo i̱ xiinꞌ ndo̱ꞌ, te̱ na̱ndi̱koꞌ i̱ nuu̱ꞌ ña̱ ni̱ ti̱a̱nu̱ꞌ yuꞌu̱.
JOH 7:34 Na̱ndu̱kuꞌ ndo̱ꞌ yuꞌu̱, ndisu̱ kü̱ni̱ ka̱ ndo̱ꞌ yuꞌu̱, te̱ miiꞌ kuꞌu̱n i̱ ja̱a̱nꞌ ndii, kü̱vi̱ kuꞌu̱n ndoꞌó ―ni̱ kachi̱ a̱.
JOH 7:35 Sa̱kanꞌ te̱ ni̱ kaꞌa̱n xiinꞌ taꞌanꞌ te̱ judío ndii: ―¿Miiꞌ tu̱ kuni kuꞌu̱n te̱ kaa̱ꞌ te̱ kü̱ni̱ ña̱ꞌaꞌ e̱ꞌ? Tee̱ꞌ kuni kuꞌu̱n ra̱ miiꞌ ndieeꞌ ne̱ taꞌanꞌ e̱ꞌ, ne̱ ni̱ xiti̱a̱ i̱ꞌnu̱ kuaꞌa̱n te̱i̱n ne̱ tukuꞌ, te̱ sa̱niaꞌá ra̱ nde̱e̱ ne̱ tukuꞌ ja̱a̱nꞌ.
JOH 7:36 ¿Ndee ña̱ kuni kachi̱ ña̱ ni̱ kaꞌa̱n ra̱: “Na̱ndu̱kuꞌ ndo̱ꞌ yuꞌu̱, ndisu̱ kü̱ni̱ ka̱ ndo̱ꞌ yuꞌu̱, te̱ miiꞌ kuꞌu̱n i̱ ja̱a̱nꞌ ndii, kü̱vi̱ kuꞌu̱n ndoꞌó”? ―ni̱ kachi̱ xiinꞌ taꞌanꞌ ra̱.
JOH 7:37 Kivi̱ꞌ ña̱ ndiꞌiꞌ ndo̱so̱ꞌ vi̱koꞌ ja̱a̱nꞌ, ña̱ nduuꞌ kivi̱ꞌ kaꞌnuꞌ ka̱ ndii, ni̱ xi̱kuii̱n ndi̱chi̱ Jesús, te̱ ni̱ kaꞌa̱n tiꞌeꞌ a̱ nuu̱ꞌ ne̱ yivi̱ꞌ ja̱a̱nꞌ ndii: ―Naaꞌ ichí i̱ni̱ yo̱o̱ ka̱ ndii, na ki̱xi̱n ni̱a̱ nuu̱ꞌ i̱, te̱ ta̱xi̱ i̱ ti̱kui ko̱ꞌo̱ ni̱a̱.
JOH 7:38 Yoso̱ꞌ a̱ nuu̱ꞌ tu̱tu̱ Ndiosí miiꞌ kaꞌán a̱ xaꞌa̱ꞌ ne̱ i̱ni̱ xini yuꞌu̱ ndii: “Ka̱nde̱ta̱ kuaꞌa̱ꞌ ti̱kui, teꞌ taxiꞌ kivi̱ꞌ ñu̱u̱, nimá ni̱a̱”, kachi a̱ ―ni̱ kachi̱ Jesús.
JOH 7:39 Ni̱ kaꞌa̱n Jesús ña̱ ja̱a̱nꞌ xaꞌa̱ꞌ Espíritu Santo, ña̱ xa̱ kuyatinꞌ na̱ti̱i̱n ne̱ i̱ni̱ xini ña̱ꞌaꞌ. Kua̱chi̱ ndii tïa̱ꞌan xaa̱ Espíritu Santo nimá ne̱ ja̱a̱nꞌ kii̱ꞌ sa̱kanꞌ, sa̱kanꞌ ña̱ tïa̱ꞌan ku̱vi̱ Jesús, te̱ na̱ti̱a̱ku̱ a̱, te̱ ki̱ꞌi̱n kaꞌnuꞌ ña̱ꞌaꞌ Ndiosí.
JOH 7:40 Sa̱kanꞌ te̱ ni̱ kaꞌa̱n sa̱va̱ ne̱ yivi̱ꞌ kuaꞌa̱ꞌ ja̱a̱nꞌ kii̱ꞌ ni̱ xi̱ni̱ so̱ꞌo̱ ni̱a̱ ña̱ ni̱ kaꞌa̱n Jesús ndii: ―Ndi̱xa̱ xna̱ꞌa̱ nduuꞌ a̱ ndii, te̱ kaa̱ꞌ nduuꞌ te̱ kaꞌán tiakú tu̱ꞌu̱n Ndiosí ―ni̱ kachi̱ ni̱a̱.
JOH 7:41 Te̱ sa̱va̱ tu̱ku̱ ni̱a̱ kaꞌán ndii: ―Te̱ kaa̱ꞌ nduuꞌ Cristo, ña̱ ni̱ ti̱a̱nu̱ꞌ Ndiosí sa̱kakú yooꞌ ―ni̱ kachi̱ ni̱a̱. Ndisu̱ sa̱va̱ tu̱ku̱ ni̱a̱ kaꞌán ndii: ―Kü̱vi̱ tuvi̱ Cristo, ña̱ sa̱kakú yooꞌ, ñu̱u̱ ña̱ naá nuu̱ꞌ ñu̱ꞌuꞌ Galilea,
JOH 7:42 sa̱kanꞌ ña̱ xa̱ xiní e̱ꞌ ndii, yoso̱ꞌ a̱ nuu̱ꞌ tu̱tu̱ Ndiosí miiꞌ kaꞌán a̱ ña̱ si̱a̱niꞌ xikaꞌ David ku̱ndu̱u̱ ña̱ ja̱a̱nꞌ, te̱ ñu̱u̱ Belén, miiꞌ ni̱ ki̱e̱e̱ te̱ ja̱a̱nꞌ, ki̱e̱e̱ tu̱ ña̱ ja̱a̱nꞌ ―ni̱ kachi̱ ni̱a̱.
JOH 7:43 Sa̱kanꞌ te̱ ni̱ xa̱ꞌaꞌ nataꞌviꞌ taꞌanꞌ ne̱ yivi̱ꞌ kuaꞌa̱ꞌ ja̱a̱nꞌ xaꞌa̱ꞌ Jesús.
JOH 7:44 Te̱ sa̱va̱ ne̱ ja̱a̱nꞌ ni̱ kuni̱ ti̱i̱n ña̱ꞌaꞌ te̱ kuꞌu̱n a̱ vi̱ꞌe̱ ka̱a̱, ndisu̱ nde̱e̱ i̱i̱n ni̱a̱ nï̱ ku̱ndi̱e̱ni sa̱a̱ ña̱ ja̱a̱nꞌ.
JOH 7:45 Sa̱kanꞌ te̱ ni̱ na̱ndi̱koꞌ te̱ xíinꞌ ja̱a̱nꞌ nuuꞌ sutu̱ kuuꞌ nu̱uꞌ ja̱a̱nꞌ xiinꞌ nuu̱ꞌ te̱ fariseo, te̱ ni̱ nda̱tuꞌu̱nꞌ ña̱ꞌaꞌ te̱ ja̱a̱nꞌ ndii: ―¿Ndichun na kö̱o̱ꞌ ra̱ ndiakaꞌ ndo̱ꞌ kua̱xi̱ ndo̱ꞌ? ―ni̱ kachi̱ ra̱.
JOH 7:46 Te̱ ni̱ na̱kui̱i̱n te̱ xíinꞌ ja̱a̱nꞌ ndii: ―Kö̱o̱ꞌ kivi̱ꞌ ni̱ xini so̱ꞌo̱ ndu̱ kaꞌán nde̱e̱ i̱i̱n te̱ yivi̱ꞌ naa kaꞌán te̱ ja̱a̱nꞌ ―ni̱ kachi̱ ra̱.
JOH 7:47 Sa̱kanꞌ na ni̱ kaꞌa̱n te̱ fariseo ja̱a̱nꞌ xiinꞌ ra̱ ndii: ―¿Tee̱ꞌ xa̱ ni̱ xini xaꞌanꞌ tu̱ te̱ ja̱a̱nꞌ ndoꞌó ni̱?
JOH 7:48 ¿Ñáá yoo i̱i̱n nda̱a̱ꞌ soꞌoꞌ te̱ xaꞌndia chuunꞌ, uun te̱ fariseo kandixaꞌ ña̱ kaꞌán te̱ ja̱a̱nꞌ, tuu ndo̱ꞌ?
JOH 7:49 Ndisu̱ ne̱ yivi̱ꞌ ja̱a̱nꞌ ndii, ne̱ xïní nde̱e̱ ña̱ kaꞌán tu̱ꞌu̱n nde̱iꞌ Ndiosí nduuꞌ ni̱a̱, te̱ ne̱ xa̱ yoo nachaꞌanꞌ nduuꞌ tu̱ ni̱a̱ ―ni̱ kachi̱ te̱ fariseo ja̱a̱nꞌ.
JOH 7:50 I̱kanꞌ tu̱ kaꞌni̱ Nicodemo, te̱ ni̱ xan ndiꞌe̱ꞌ miiꞌ nduꞌu̱ꞌ Jesús i̱i̱n ñu̱u. Te̱ i̱i̱n te̱ xachuunꞌ ingaꞌ xiinꞌ te̱ kuuꞌ kaꞌnuꞌ ja̱a̱nꞌ nduuꞌ tu̱ te̱ ja̱a̱nꞌ, te̱ ni̱ kaꞌa̱n ra̱ xiinꞌ i̱nga̱ te̱ kaꞌnuꞌ ja̱a̱nꞌ ndii:
JOH 7:51 ―Täxiꞌ tu̱ꞌu̱n nde̱iꞌ e̱ꞌ ka̱tunꞌ e̱ꞌ i̱i̱n te̱ yivi̱ꞌ naaꞌ tïa̱ꞌan ku̱ni̱ so̱ꞌo̱ ña̱ꞌaꞌ e̱ꞌ, te̱ ku̱ni̱ e̱ꞌ ndee kua̱chi̱ ni̱ xa̱a̱ ra̱ ―ni̱ kachi̱ ra̱.
JOH 7:52 Te̱ ni̱ kaꞌa̱n te̱ ja̱a̱nꞌ xiinꞌ ra̱ ndii: ―¿Ñáá te̱ Galilea nduuꞌ tu̱ yoꞌó? Sa̱kuaa̱n va̱ꞌa̱ u̱nꞌ ña̱ kaꞌán tu̱ꞌu̱n nde̱iꞌ Ndiosí, nde̱e̱ i̱i̱n xaanꞌ kuä̱sa̱ꞌ kaꞌán a̱ ña̱ ki̱e̱e̱ i̱i̱n te̱ kaꞌán tiakú tu̱ꞌu̱n Ndiosí ñu̱u̱ ña̱ naá nuu̱ꞌ ñu̱ꞌuꞌ Galilea ―ni̱ kachi̱ ra̱.
JOH 7:53 [I̱kanꞌ te̱ i̱ꞌi̱n ra̱ kuaꞌa̱n nuꞌu̱ vi̱ꞌe̱ ra̱.
JOH 8:1 Te̱ Jesús kuaꞌa̱n xiki̱ꞌ ña̱ na̱niꞌ Olivos.
JOH 8:2 Te̱ kii̱ꞌ ni̱ kitu̱ꞌ tu̱ku̱ kivi̱ꞌ ndii, ni̱ na̱ndi̱koꞌ tu̱ku̱u̱ Jesús nuu̱ꞌ ki̱ꞌe̱ yu̱kunꞌ ja̱a̱nꞌ, te̱ sa̱kuuꞌ ne̱ yivi̱ꞌ ni̱ nde̱kui̱e̱ nuu̱ꞌ a̱, te̱ ni̱ xi̱ku̱nduꞌu̱ꞌ a̱ saniaꞌá ña̱ꞌaꞌ a̱.
JOH 8:3 Sa̱kanꞌ te̱ ni̱ nde̱kui̱e̱ tu̱ te̱ saniaꞌá tu̱ꞌu̱n nde̱iꞌ Ndiosí, xiinꞌ te̱ fariseo ndiakaꞌ ra̱ i̱i̱n ña̱ꞌaꞌ, ñaꞌ ni̱ na̱tuvi̱ xiinꞌ te̱ yivi̱ꞌ, te̱ ni̱ xa̱ni̱ ña̱ꞌaꞌ ra̱ ma̱ꞌinꞌ nuu̱ꞌ Jesús.
JOH 8:4 Te̱ ni̱ kaꞌa̱n ra̱ xiinꞌ a̱ ndii: ―Maestro, ñaꞌ yoꞌoꞌ ndii, ni̱ na̱tuvi̱ aꞌ xiinꞌ te̱ yivi̱ꞌ.
JOH 8:5 Nuu̱ꞌ tu̱tu̱ tu̱ꞌu̱n nde̱iꞌ Ndiosí ni̱ kaꞌa̱n chuunꞌ Moisés xiinꞌ e̱ꞌ ña̱ ña̱ꞌaꞌ naa ñaꞌ kaa̱ꞌ ndii, kuní a̱ ku̱u̱n yuu̱ꞌ ña̱ꞌaꞌ e̱ꞌ nde̱e̱ ku̱vi̱ aꞌ, kachi a̱. Te̱ yoꞌó, ¿ndee ña̱ kaꞌán u̱nꞌ? ―ni̱ kachi̱ ra̱.
JOH 8:6 Ni̱ nda̱tuꞌu̱nꞌ ña̱ꞌaꞌ ra̱ ña̱ ja̱a̱nꞌ, ndiani̱ te̱ kaꞌa̱n a̱ i̱i̱n ña̱ ku̱vi̱ ti̱i̱n kua̱chi̱ ña̱ꞌaꞌ ra̱ xaꞌa̱ꞌ. Ndisu̱ Jesús ndii, ni̱ na̱ku̱tandi̱e̱ a̱, te̱ ni̱ xa̱ꞌaꞌ a̱ keꞌi a̱ nuu̱ꞌ ñu̱ꞌuꞌ xiinꞌ nuu̱ꞌ nda̱ꞌaꞌ a̱.
JOH 8:7 Te̱ xaꞌa̱ꞌ a̱ ña̱ kayuꞌuꞌ te̱ kayuꞌuꞌ te̱ ja̱a̱nꞌ nuu̱ꞌ a̱, na ni̱ na̱kuii̱n nda̱ku a̱, te̱ ni̱ kaꞌa̱n a̱ xiinꞌ ra̱ ndii: ―I̱i̱n ndoꞌó, ne̱ kö̱o̱ꞌ nde̱e̱ i̱i̱n kua̱chi̱, na ku̱u̱n nu̱uꞌ ña̱ꞌaꞌ yuu̱ꞌ ―ni̱ kachi̱ a̱.
JOH 8:8 Te̱ tu̱ku̱ sa̱kanꞌ, ni̱ na̱ku̱tandi̱e̱ a̱, te̱ ni̱ xa̱ꞌaꞌ a̱ keꞌi a̱ nuu̱ꞌ ñu̱ꞌuꞌ xiinꞌ nuu̱ꞌ nda̱ꞌaꞌ a̱.
JOH 8:9 Kii̱ꞌ ni̱ xi̱ni̱ so̱ꞌo̱ ra̱ ña̱ ja̱a̱nꞌ ndii, ni̱ xa̱ꞌaꞌ kieeꞌ i̱ꞌi̱n ra̱ kuaꞌa̱n ra̱, xi̱ꞌna̱ ka̱ te̱ xi̱xa̱ ka̱ ni̱ xa̱ꞌaꞌ kieeꞌ kuaꞌa̱n nde̱e̱ ni̱ ndi̱ꞌi̱ ndo̱o̱ ra̱, te̱ ni̱ ndoo̱ ndee i̱i̱n nda̱a̱ꞌ Jesús xiinꞌ ñaꞌ ja̱a̱nꞌ iinꞌ aꞌ ma̱ꞌinꞌ ja̱a̱nꞌ.
JOH 8:10 Sa̱kanꞌ te̱ ni̱ na̱kuii̱n nda̱ku Jesús, te̱ ni̱ nda̱tuꞌu̱nꞌ a̱ ñaꞌ ja̱a̱nꞌ ndii: ―¿Miiꞌ kuaꞌa̱n sa̱kuuꞌ te̱ tiinꞌ kua̱chi̱ yoꞌó, na̱a̱? ¿Ñáá nï̱ ka̱tunꞌ nde̱e̱ i̱i̱n ra̱ yoꞌó? ―ni̱ kachi̱ a̱.
JOH 8:11 Te̱ ni̱ na̱kui̱i̱n ñaꞌ ja̱a̱nꞌ ndii: ―Nde̱e̱ i̱i̱n ra̱, tákuiꞌe ―ni̱ kachi̱ aꞌ. Te̱ ni̱ kaꞌa̱n ka̱ Jesús xiinꞌ aꞌ ndii: ―Ni̱ nde̱e̱ kä̱tunꞌ tu̱ yuꞌu̱ yoꞌó, kuaꞌan te̱ nde̱e̱ vi̱ti̱n, te̱ nde̱e̱ nuu̱ꞌ kuꞌu̱n e̱ꞌ ndii, sä̱a̱ ka̱ u̱nꞌ kua̱chi̱ ―ni̱ kachi̱ a̱.]
JOH 8:12 Te̱ tu̱ku̱ ni̱, ni̱ kaꞌa̱n Jesús xiinꞌ ne̱ yivi̱ꞌ kuaꞌa̱ꞌ ja̱a̱nꞌ ndii: ―Yuꞌu̱ nduuꞌ ñuꞌu̱ ña̱ sayiꞌé nuu̱ꞌ ne̱ yivi̱ꞌ i̱i̱n yivi̱ꞌ. Yo̱o̱ ka̱ ndikún yuꞌu̱ ndii, kä̱ka̱ i̱i̱n yaví ni̱a̱, süu̱ꞌ ja̱a̱nꞌ ndii sa̱yiꞌé i̱ nuu̱ꞌ ni̱a̱, te̱ ña̱ ja̱a̱nꞌ taxiꞌ kivi̱ꞌ ñu̱u̱ ni̱a̱ ña̱ kö̱o̱ꞌ kivi̱ꞌ ndiꞌiꞌ ―kachi a̱.
JOH 8:13 I̱kanꞌ te̱ ni̱ kaꞌa̱n te̱ fariseo xiinꞌ a̱ ndii: ―Yoꞌó ndii, xa̱ mi̱iꞌ u̱nꞌ nduuꞌ u̱nꞌ te̱ ndieeꞌ yu̱ꞌuꞌ u̱nꞌ xaꞌa̱ꞌ u̱nꞌ, sa̱kanꞌ na kuiiꞌ ndïaa yaꞌviꞌ ña̱ ndieeꞌ yu̱ꞌuꞌ u̱nꞌ ja̱a̱nꞌ ―ni̱ kachi̱ ra̱.
JOH 8:14 Te̱ ni̱ na̱kui̱i̱n Jesús nuu̱ꞌ ra̱ ndii: ―Tee̱ꞌ ndee xa̱ mi̱iꞌ yuꞌu̱ nduuꞌ i̱ te̱ ndieeꞌ yu̱ꞌuꞌ i̱ xaꞌa̱ꞌ i̱ ndii, ndiaa yaꞌviꞌ a̱, sa̱kanꞌ ña̱ xiní i̱ miiꞌ ni̱ ki̱e̱e̱ i̱, te̱ xiní tu̱ i̱ miiꞌ kuaꞌa̱n i̱. Ndisu̱ ndoꞌó ndii, xïní ndo̱ꞌ miiꞌ ni̱ ki̱e̱e̱ i̱, te̱ ni̱ nde̱e̱ xïní tu̱ ndo̱ꞌ miiꞌ kuaꞌa̱n i̱.
JOH 8:15 Ndoꞌó ndii, natava̱ꞌ ndo̱ꞌ kuenta kuuꞌ i̱ nde̱e̱ naa xaaꞌ ne̱ nduuꞌ kuenta i̱i̱n yivi̱ꞌ. Te̱ yuꞌu̱ ndii, nä̱tava̱ꞌ i̱ kuenta kuuꞌ nde̱e̱ i̱i̱n ne̱ yivi̱ꞌ.
JOH 8:16 Ndisu̱ naaꞌ na̱tava̱ꞌ i̱ kuenta kuuꞌ ni̱a̱ ndii, ndiaa yaꞌviꞌ a̱, sa̱kanꞌ ña̱ süu̱ꞌ i̱i̱n nda̱a̱ꞌ mi̱iꞌ i̱ xaaꞌ ña̱ ja̱a̱nꞌ, süu̱ꞌ ja̱a̱nꞌ ndii yu̱vaꞌ i̱, ña̱ ni̱ ti̱a̱nu̱ꞌ yuꞌu̱, xaaꞌ ingaꞌ a̱ xiinꞌ i̱.
JOH 8:17 Nuu̱ꞌ tu̱ꞌu̱n nde̱iꞌ mi̱iꞌ ndo̱ꞌ yoso̱ꞌ ña̱ kaꞌán ndii, naaꞌ uvi̱ taꞌan te̱ yivi̱ꞌ ndieeꞌ yu̱ꞌuꞌ, te̱ nakuitá ña̱ kaꞌán ra̱ ndii, ndiaa yaꞌviꞌ a̱, kachi a̱.
JOH 8:18 Va̱ꞌa̱, xa̱ mi̱iꞌ yuꞌu̱ nduuꞌ i̱ te̱ ndieeꞌ yu̱ꞌuꞌ i̱ xaꞌa̱ꞌ i̱, te̱ yu̱vaꞌ i̱, ña̱ ni̱ ti̱a̱nu̱ꞌ yuꞌu̱, nduuꞌ i̱nga̱ ña̱ ndieeꞌ yu̱ꞌuꞌ tu̱ xaꞌa̱ꞌ i̱ ―ni̱ kachi̱ a̱.
JOH 8:19 Sa̱kanꞌ te̱ ni̱ kaꞌa̱n te̱ fariseo ja̱a̱nꞌ xiinꞌ a̱ ndii: ―¿Miiꞌ nduꞌu̱ꞌ yu̱vaꞌ u̱nꞌ ja̱a̱nꞌ? ―ni̱ kachi̱ ra̱. Te̱ ni̱ kaꞌa̱n a̱ xiinꞌ ra̱ ndii: ―Xïní ndo̱ꞌ yuꞌu̱, ni̱ nde̱e̱ xïní tu̱ ndo̱ꞌ yu̱vaꞌ i̱. Naaꞌ xiní ndo̱ꞌ yuꞌu̱ ndii, xiní tu̱ ndo̱ꞌ yu̱vaꞌ i̱ ―ni̱ kachi̱ a̱.
JOH 8:20 Te̱ sa̱kuuꞌ ña̱ ja̱a̱nꞌ ni̱ kaꞌa̱n Jesús kii̱ꞌ saniaꞌá a̱ nuu̱ꞌ ki̱ꞌe̱ yu̱kunꞌ kaꞌnuꞌ ya̱ti̱n miiꞌ taa̱nꞌ ne̱ yivi̱ꞌ li̱muxtan. Te̱ nde̱e̱ i̱i̱n kö̱o̱ꞌ ni̱ tiinꞌ ña̱ꞌaꞌ, sa̱kanꞌ ña̱ tïa̱ꞌan tondi̱a̱ kivi̱ꞌ nuu̱ꞌ Ndiosí.
JOH 8:21 Te̱ ni̱ kaꞌa̱n ka̱ Jesús xiinꞌ ne̱ yivi̱ꞌ ja̱a̱nꞌ ndii: ―Yuꞌu̱ ndii, kuꞌu̱n i̱, te̱ na̱ndu̱kuꞌ ndoꞌó yuꞌu̱, ndisu̱ kui̱so̱ ndo̱ꞌ kua̱chi̱ ndo̱ꞌ te̱ ku̱vi̱ ndo̱ꞌ, sa̱kanꞌ ña̱ miiꞌ kuꞌu̱n i̱ ja̱a̱nꞌ ndii, kü̱vi̱ kuꞌu̱n ndoꞌó i̱kanꞌ ―ni̱ kachi̱ a̱.
JOH 8:22 Sa̱kanꞌ te̱ ni̱ kaꞌa̱n te̱ judío ndii: ―Tee̱ꞌ xanini te̱ kaa̱ꞌ ka̱ꞌni̱ꞌ xiinꞌ mi̱iꞌ ra̱, sa̱kanꞌ na kaꞌán ra̱ ndii: “Miiꞌ kuꞌu̱n i̱ ja̱a̱nꞌ ndii, kü̱vi̱ kuꞌu̱n ndo̱ꞌ” ―ni̱ kachi̱ ra̱.
JOH 8:23 Te̱ ni̱ kaꞌa̱n Jesús xiinꞌ ra̱ ndii: ―Ndoꞌó ndii, ninu̱ ni̱ ki̱e̱e̱ ndo̱ꞌ, te̱ yuꞌu̱ ndii, ni̱nu̱ ni̱ ki̱ee̱̱ i̱. Ndoꞌó ndii, ne̱ yivi̱ꞌ kuenta i̱i̱n yivi̱ꞌ yoꞌoꞌ nduuꞌ ndo̱ꞌ, te̱ yuꞌu̱ ndii, sü̱vi̱ i̱.
JOH 8:24 Sa̱kanꞌ na kuiiꞌ ni̱ kaꞌa̱n i̱ xiinꞌ ndo̱ꞌ ña̱ kui̱so̱ ndo̱ꞌ kua̱chi̱ ndo̱ꞌ, te̱ ku̱vi̱ ndo̱ꞌ. Sa̱kanꞌ ña̱ naaꞌ kändixaꞌ ndo̱ꞌ ña̱ yuꞌu̱ nduuꞌ i̱ ndii, kui̱so̱ ndo̱ꞌ kua̱chi̱ ndo̱ꞌ, te̱ ku̱vi̱ ndo̱ꞌ ―ni̱ kachi̱ a̱.
JOH 8:25 Sa̱kanꞌ te̱ ni̱ nda̱tuꞌu̱nꞌ ña̱ꞌaꞌ ra̱ ndii: ―¿Yo̱o̱ nduuꞌ yoꞌó na sa̱kanꞌ? ―ni̱ kachi̱ ra̱. Te̱ ni̱ kaꞌa̱n a̱ xiinꞌ ra̱ ndii: ―Xa̱ ni̱ kaꞌa̱n i̱ nde̱e̱ ña̱ nu̱uꞌ xiinꞌ ndo̱ꞌ yo̱o̱ nduuꞌ i̱.
JOH 8:26 Yoo kuaꞌa̱ꞌ ña̱ ku̱vi̱ kaꞌa̱n i̱ xaꞌa̱ꞌ ndo̱ꞌ xiinꞌ ña̱ ku̱vi̱ na̱tava̱ꞌ i̱ kuenta kuuꞌ ndo̱ꞌ, ndisu̱ yuꞌu̱ ndii, ña̱ ni̱ xi̱ni̱ so̱ꞌo̱ i̱ kaꞌán ña̱ ni̱ ti̱a̱nu̱ꞌ yuꞌu̱ kui̱ti̱ꞌ kaꞌán i̱ nuu̱ꞌ ne̱ yivi̱ꞌ i̱i̱n yivi̱ꞌ, te̱ ña̱ ja̱a̱nꞌ ndii, ña̱ ndi̱xa̱ kaꞌán a̱ ―ni̱ kachi̱ Jesús.
JOH 8:27 Ndisu̱ nï̱ ku̱nda̱ni̱ te̱ ja̱a̱nꞌ ña̱ xaꞌa̱ꞌ yu̱vaꞌ e̱ꞌ Ndiosí ni̱ kaꞌa̱n a̱ xiinꞌ ra̱.
JOH 8:28 Sa̱kanꞌ na ni̱ kaꞌa̱n Jesús xiinꞌ ra̱ ndii: ―Kii̱ꞌ nda̱ni̱ꞌi̱ ndo̱ꞌ yuꞌu̱, ña̱ nduuꞌ tu̱ te̱ yivi̱ꞌ ndii, na̱ku̱ni̱ ndo̱ꞌ ña̱ yuꞌu̱ nduuꞌ i̱, te̱ nde̱e̱ i̱i̱n chu̱u̱n xäaꞌ i̱ kuenta mi̱iꞌ i̱, süu̱ꞌ ja̱a̱nꞌ ndii, sa̱a̱ niiꞌ ni̱ sa̱niaꞌá yu̱vaꞌ i̱ yuꞌu̱ kui̱ti̱ꞌ kaꞌán i̱.
JOH 8:29 Sa̱kanꞌ ña̱, ña̱ ja̱a̱nꞌ ni̱ ti̱a̱nu̱ꞌ yuꞌu̱, te̱ yoo a̱ xiinꞌ i̱, nï̱ na̱ko̱o̱ i̱i̱n nda̱a̱ꞌ a̱ yuꞌu̱, sa̱kanꞌ ña̱ ndiꞌiꞌ ni̱ kivi̱ꞌ xaaꞌ i̱ ña̱ xtani̱ a̱ ―ni̱ kachi̱ a̱.
JOH 8:30 Te̱ kii̱ꞌ ni̱ kaꞌa̱n Jesús ña̱ ja̱a̱nꞌ ndii, kuaꞌa̱ꞌ va̱ ne̱ yivi̱ꞌ ni̱ i̱ni̱ xi̱ni̱ ña̱ꞌaꞌ.
JOH 8:31 Sa̱kanꞌ te̱ ni̱ kaꞌa̱n Jesús xiinꞌ te̱ judío, te̱ i̱ni̱ xini ña̱ꞌaꞌ ja̱a̱nꞌ ndii: ―Naaꞌ kui̱ta̱ ni̱ꞌi̱ ndo̱ꞌ nuu̱ꞌ tu̱ꞌu̱n ña̱ saniaꞌá i̱ ndii, ku̱ndu̱u̱ xna̱ꞌa̱ ndo̱ꞌ ne̱ ndikún i̱chiꞌ i̱,
JOH 8:32 te̱ ku̱nda̱ni̱ ndo̱ꞌ ña̱ ndi̱xa̱, te̱ ña̱ ndi̱xa̱ ja̱a̱nꞌ sa̱ndoó ndiká ndoꞌó nuu̱ꞌ ña̱ xikoꞌ niꞌiꞌ ndoꞌó ―ni̱ kachi̱ a̱.
JOH 8:33 Te̱ ni̱ kaꞌa̱n te̱ ja̱a̱nꞌ xiinꞌ a̱ ndii: ―Si̱a̱niꞌ xikaꞌ Abraham nduuꞌ nduꞌu̱. Nde̱e̱ i̱i̱n kivi̱ꞌ tïa̱ꞌan vi̱ko̱ niꞌiꞌ nde̱e̱ i̱i̱n te̱ yivi̱ꞌ nduꞌu̱. Sa̱kanꞌ na kuiiꞌ, ¿ndichun kaꞌán u̱nꞌ ña̱ ndoo̱ ndiká ndu̱? ―ni̱ kachi̱ ra̱.
JOH 8:34 Te̱ ni̱ kaꞌa̱n Jesús xiinꞌ ra̱ ndii: ―Ña̱ nda̱ku kaꞌán i̱ xiinꞌ ndo̱ꞌ ña̱ sa̱kuuꞌ ne̱ xaaꞌ kua̱chi̱ ndii, nde̱e̱ naa tiinꞌ uꞌvi̱ ña̱ꞌaꞌ kua̱chi̱ ja̱a̱nꞌ, te̱ xikaꞌ nuuꞌ ni̱a̱ nuu̱ꞌ a̱.
JOH 8:35 I̱i̱n ne̱ xikaꞌ nuuꞌ kui̱ti̱ꞌ ndii, ndöo̱ xa̱chiꞌ ne̱ ja̱a̱nꞌ ku̱nduꞌu̱ꞌ ni̱a̱ vi̱ꞌe̱ xto̱ꞌo̱ ni̱a̱ ja̱a̱nꞌ, ndisu̱ siꞌe̱ ne̱ xiinꞌ vi̱ꞌe̱ ndii, ndoo̱ xa̱chiꞌ ne̱ ja̱a̱nꞌ ku̱nduꞌu̱ꞌ ni̱a̱ i̱kanꞌ.
JOH 8:36 Sa̱kanꞌ na kuiiꞌ naaꞌ yuꞌu̱, ña̱ nduuꞌ siꞌe̱ Ndiosí, sa̱ndoó ndiká ndoꞌó ndii, ndoo̱ ndiká xa̱chiꞌ ndo̱ꞌ.
JOH 8:37 Xiní i̱ ña̱ si̱a̱niꞌ xikaꞌ Abraham nduuꞌ ndo̱ꞌ, ndisu̱ kuni ka̱ꞌni̱ꞌ ndo̱ꞌ yuꞌu̱, sa̱kanꞌ ña̱ küni na̱ti̱i̱n ndo̱ꞌ tu̱ꞌu̱n ña̱ kaꞌán i̱.
JOH 8:38 Yuꞌu̱ ndii, ña̱ ni̱ xi̱ni̱ ndu̱chiꞌ nuu̱ꞌ i̱ xaaꞌ yu̱vaꞌ i̱ kii̱ꞌ ni̱ yoo̱ i̱ xiinꞌ a̱ kaꞌán i̱, te̱ ndoꞌó ndii, ña̱ xini so̱ꞌo̱ ndo̱ꞌ kaꞌán yu̱vaꞌ ndo̱ꞌ xaaꞌ ndo̱ꞌ ―ni̱ kachi̱ a̱.
JOH 8:39 Te̱ ni̱ kaꞌa̱n ra̱ xiinꞌ Jesús ndii: ―Abraham nduuꞌ yu̱vaꞌ ndu̱ ―ni̱ kachi̱ ra̱. Te̱ ni̱ kaꞌa̱n a̱ xiinꞌ ra̱ ndii: ―Naaꞌ ndi̱xa̱ xna̱ꞌa̱ yu̱vaꞌ ndo̱ꞌ nduuꞌ Abraham ndii, i̱i̱n kachi sa̱a̱ ndo̱ꞌ naa ni̱ xa̱a̱ te̱ ja̱a̱nꞌ.
JOH 8:40 Te̱ vi̱ti̱n ndii, tee̱ꞌ ndee kaꞌán i̱ xiinꞌ ndo̱ꞌ ña̱ ndi̱xa̱, ña̱ ni̱ xi̱ni̱ so̱ꞌo̱ i̱ nuu̱ꞌ Ndiosí ndii, kuni ka̱ꞌni̱ꞌ ndo̱ꞌ yuꞌu̱. Abraham ndii, kö̱o̱ꞌ kivi̱ꞌ sa̱a̱ ra̱ ña̱ ja̱a̱nꞌ naaꞌ tiaku ra̱.
JOH 8:41 Ndoꞌó ndii, naa ña̱ xaaꞌ yu̱vaꞌ xna̱ꞌa̱ ndo̱ꞌ xaaꞌ ndo̱ꞌ ―ni̱ kachi̱ a̱. Sa̱kanꞌ te̱ ni̱ kaꞌa̱n ra̱ xiinꞌ a̱ ndii: ―Nduꞌu̱ ndii, süu̱ꞌ siꞌe̱ ñaꞌ xikaꞌ sii̱ꞌ xiinꞌ ndee ka̱ te̱ yivi̱ꞌ nduuꞌ ndu̱, i̱i̱n nda̱a̱ꞌ kui̱ti̱ꞌ yu̱vaꞌ ndu̱ yoo, te̱ ña̱ ja̱a̱nꞌ nduuꞌ Ndiosí ―ni̱ kachi̱ ra̱.
JOH 8:42 Te̱ ni̱ kaꞌa̱n Jesús xiinꞌ ra̱ ndii: ―Naaꞌ Ndiosí xna̱ꞌa̱ nduuꞌ yu̱vaꞌ ndo̱ꞌ ndii, ku̱ndani̱ ndo̱ꞌ yuꞌu̱, sa̱kanꞌ ña̱ nuu̱ꞌ ña̱ ja̱a̱nꞌ ni̱ ki̱e̱e̱ i̱, te̱ ni̱ xa̱a̱ i̱. Te̱ süu̱ꞌ kuenta mi̱iꞌ i̱ kua̱xi̱ i̱, süu̱ꞌ ja̱a̱nꞌ ndii Ndiosí ni̱ ti̱ꞌviꞌ yuꞌu̱ te̱ kua̱xi̱ i̱.
JOH 8:43 ¿Ndichun na kündani̱ ndo̱ꞌ ña̱ kaꞌán i̱? Kündani̱ ndo̱ꞌ a̱ sa̱kanꞌ ña̱ küni na̱ti̱i̱n ndo̱ꞌ ña̱ kaꞌán i̱ xiinꞌ ndo̱ꞌ.
JOH 8:44 Yu̱vaꞌ ndoꞌó ndii, ña̱ ndi̱va̱ꞌa̱ nduuꞌ a̱, te̱ ña̱ kuní ña̱ ja̱a̱nꞌ kui̱ti̱ꞌ xaaꞌ ndo̱ꞌ. Ña̱ ja̱a̱nꞌ ndii, ña̱ xaꞌni̱ꞌ ne̱ yivi̱ꞌ nduuꞌ a̱ nde̱e̱ ña̱ nu̱uꞌ, te̱ kö̱o̱ꞌ kivi̱ꞌ xachuunꞌ nda̱ku a̱, sa̱kanꞌ ña̱ süu̱ꞌ ña̱ kumiꞌ ña̱ nda̱ku nduuꞌ a̱. Te̱ kii̱ꞌ kaꞌán a̱ tu̱n vixi̱ ndii, kaꞌán a̱ sa̱a̱ kuuꞌ mi̱iꞌ a̱, sa̱kanꞌ ña̱ ña̱ vixi̱ nduuꞌ a̱, te̱ su̱vi̱ a̱ nduuꞌ xaꞌndu̱ sa̱kuuꞌ tu̱n vixi̱.
JOH 8:45 Te̱ yuꞌu̱ ndii, xaꞌa̱ꞌ a̱ ña̱ ña̱ ndi̱xa̱ kaꞌán i̱ xiinꞌ ndo̱ꞌ ndii, küni ka̱ndi̱xaꞌ ndo̱ꞌ a̱.
JOH 8:46 ¿Yo̱o̱ nduuꞌ ndoꞌó ku̱vi̱ ti̱i̱n kua̱chi̱ yuꞌu̱, te̱ niaꞌa̱ ndo̱ꞌ ña̱ ni̱ xa̱a̱ i̱ kua̱chi̱ ja̱a̱nꞌ? Ña̱ ndi̱xa̱ kaꞌán i̱ xiinꞌ ndo̱ꞌ, ¿ndichun na kändixaꞌ ndo̱ꞌ a̱?
JOH 8:47 Ne̱ nduuꞌ kuenta Ndiosí ndii, natiinꞌ va̱ꞌa̱ ni̱a̱ tu̱ꞌu̱n kaꞌán Ndiosí, te̱ ndoꞌó ndii, nätiinꞌ va̱ꞌa̱ ndo̱ꞌ a̱, sa̱kanꞌ ña̱ süu̱ꞌ kuenta a̱ nduuꞌ ndo̱ꞌ ―ni̱ kachi̱ a̱.
JOH 8:48 Sa̱kanꞌ te̱ ni̱ kaꞌa̱n te̱ judío ja̱a̱nꞌ xiinꞌ a̱ ndii: ―Ña̱ nda̱ku xna̱ꞌa̱ kaꞌán ndu̱ kii̱ꞌ kaꞌán ndu̱ ña̱ i̱i̱n te̱ Samaria nduuꞌ u̱nꞌ, sa̱kanꞌ ña̱ naá ña̱ ndi̱va̱ꞌa̱ nimá u̱nꞌ ―ni̱ kachi̱ ra̱.
JOH 8:49 Te̱ ni̱ kaꞌa̱n a̱ xiinꞌ ra̱ ndii: ―Kö̱o̱ꞌ ña̱ ndi̱va̱ꞌa̱ naá nimá yuꞌu̱. Yu̱vaꞌ i̱ kui̱ti̱ꞌ tiinꞌ kaꞌnuꞌ i̱, te̱ ndoꞌó ndii, tïinꞌ kaꞌnuꞌ ndo̱ꞌ yuꞌu̱.
JOH 8:50 Yuꞌu̱ ndii, ndükuꞌ i̱ ña̱ tiinꞌ kaꞌnuꞌ ne̱ yivi̱ꞌ yuꞌu̱. Yoo i̱i̱n ña̱ ndukuꞌ ña̱ ja̱a̱nꞌ, te̱ ña̱ ja̱a̱nꞌ nduuꞌ ña̱ kande̱iꞌ kaꞌa̱n ña̱ ja̱a̱nꞌ.
JOH 8:51 Ña̱ nda̱ku kaꞌán i̱ xiinꞌ ndo̱ꞌ ña̱ yo̱o̱ ka̱ itaꞌ ni̱ꞌi̱ nuu̱ꞌ ña̱ kaꞌán i̱ ndii, kö̱o̱ꞌ kivi̱ꞌ ku̱vi̱ ni̱a̱ ―ni̱ kachi̱ a̱.
JOH 8:52 Sa̱kanꞌ te̱ ni̱ kaꞌa̱n te̱ judío ja̱a̱nꞌ xiinꞌ a̱ ndii: ―Vi̱ti̱n kundani̱ xna̱ꞌa̱ ndu̱ ña̱ naá ña̱ ndi̱va̱ꞌa̱ nimá u̱nꞌ, sa̱kanꞌ ña̱ Abraham xiinꞌ sa̱kuuꞌ te̱ ni̱ kaꞌa̱n tiakú tu̱ꞌu̱n Ndiosí ndii, ni̱ xiꞌi̱ ra̱. Te̱ yoꞌó kaꞌán ña̱ yo̱o̱ ka̱ itaꞌ ni̱ꞌi̱ nuu̱ꞌ ña̱ kaꞌán u̱nꞌ ndii, kö̱o̱ꞌ kivi̱ꞌ ku̱vi̱ ni̱a̱, kachi u̱nꞌ.
JOH 8:53 ¿Ñáá tuu yoꞌó ña̱ te̱ kaꞌnuꞌ ka̱ nduuꞌ u̱nꞌ te̱ sa̱kanꞌ te̱ xii̱ꞌ ya̱taꞌ e̱ꞌ Abraham? Te̱ ja̱a̱nꞌ ndii, ni̱ xiꞌi̱ ra̱, te̱ ni̱ xiꞌi̱ tu̱ sa̱kuuꞌ te̱ ni̱ kaꞌa̱n tiakú tu̱ꞌu̱n Ndiosí. ¿Yo̱o̱ nduuꞌ yoꞌó, tuu u̱nꞌ, na kaꞌán u̱nꞌ sa̱kanꞌ? ―ni̱ kachi̱ ra̱.
JOH 8:54 Te̱ ni̱ kaꞌa̱n Jesús xiinꞌ ra̱ ndii: ―Naaꞌ ti̱i̱n kaꞌnuꞌ xiinꞌ miiꞌ mi̱iꞌ i̱ ndii, ndïaa yaꞌviꞌ a̱. Yu̱vaꞌ i̱ nduuꞌ ña̱ tiinꞌ kaꞌnuꞌ yuꞌu̱, ña̱ kaꞌán ndoꞌó nduuꞌ Ndiosí ndo̱ꞌ.
JOH 8:55 Ndisu̱ xïní ña̱ꞌaꞌ ndo̱ꞌ, te̱ yuꞌu̱ ndii, xiní ña̱ꞌaꞌ i̱. Te̱ naaꞌ kaꞌa̱n i̱ ña̱ xïní ña̱ꞌaꞌ i̱ ndii, te̱ xini xaꞌanꞌ ku̱ndu̱u̱ i̱ nde̱e̱ naa ndoꞌó. Ndisu̱ xiní ña̱ꞌaꞌ i̱, te̱ saxinú i̱ tu̱ꞌu̱n ka̱ꞌanꞌ a̱.
JOH 8:56 Abraham, te̱ xii̱ꞌ ya̱taꞌ ndo̱ꞌ ja̱a̱nꞌ ndii, va̱ꞌa̱ va̱ ni̱ ku̱ni̱ ra̱ kii̱ꞌ ni̱ xi̱ni̱ ra̱ ña̱ ki̱xi̱n i̱ i̱i̱n yivi̱ꞌ yoꞌoꞌ, te̱ ni̱ xi̱ni̱ xna̱ꞌa̱ ra̱ a̱, te̱ va̱ꞌa̱ va̱ ni̱ ku̱ni̱ ra̱ ―ni̱ kachi̱ a̱.
JOH 8:57 Sa̱kanꞌ te̱ ni̱ kaꞌa̱n te̱ judío ja̱a̱nꞌ xiinꞌ a̱ ndii: ―Ja̱nꞌ, ni̱ nde̱e̱ uvi̱ xi̱ko̱ uxi̱ kuiya̱ kümiꞌ u̱nꞌ, ¿sa̱a̱ ku̱vi̱ kaꞌán u̱nꞌ ña̱ xa̱ ni̱ xi̱ni̱ u̱nꞌ Abraham? ―ni̱ kachi̱ ra̱.
JOH 8:58 Sa̱kanꞌ te̱ ni̱ kaꞌa̱n Jesús xiinꞌ ra̱ ndii: ―Ña̱ nda̱ku kaꞌa̱n i̱ xiinꞌ ndo̱ꞌ ña̱ kii̱ꞌ kuní ka̱ ko̱o̱ Abraham ndii, yuꞌu̱ nduuꞌ i̱ ―ni̱ kachi̱ a̱.
JOH 8:59 Sa̱kanꞌ te̱ ni̱ ki̱ꞌi̱n ra̱ yuu̱ꞌ te̱ ku̱u̱n yuu̱ꞌ ña̱ꞌaꞌ ra̱. Ndisu̱ ni̱ na̱kaꞌni̱ si̱ꞌe a̱ te̱i̱n ne̱ yivi̱ꞌ kuaꞌa̱ꞌ ja̱a̱nꞌ, te̱ ni̱ ke̱ta̱ a̱ nuu̱ꞌ ki̱ꞌe̱ yu̱kunꞌ kaꞌnuꞌ ja̱a̱nꞌ kuaꞌa̱n a̱.
JOH 9:1 Te̱ kii̱ꞌ xkaꞌndíá Jesús kuaꞌa̱n a̱ ndii, ni̱ xi̱ni̱ a̱ i̱i̱n te̱ kuiꞌe ndu̱chiꞌ nuu̱ꞌ, te̱ xa̱ sa̱kanꞌ kaaꞌ nde̱e̱ ni̱ tuvi̱ ra̱.
JOH 9:2 Te̱ ni̱ nda̱tuꞌu̱nꞌ ña̱ꞌaꞌ te̱ nda̱ꞌaꞌ xaꞌa̱ꞌ a̱ ndii: ―Rabí, ¿yo̱o̱ ni̱ xa̱a̱ kua̱chi̱ na kuiꞌe ndu̱chiꞌ nuu̱ꞌ te̱ kaa̱ꞌ ni̱ tuvi̱ ra̱? ¿Ñáá mi̱iꞌ ra̱, uun ñáá yu̱vaꞌ si̱ꞌiꞌ ra̱? ―ni̱ kachi̱ ra̱.
JOH 9:3 Te̱ ni̱ na̱kui̱i̱n Jesús nuu̱ꞌ ra̱ ndii: ―Ni̱ nde̱e̱ te̱ kaa̱ꞌ nï̱ xa̱a̱ kua̱chi̱, te̱ ni̱ nde̱e̱ yu̱vaꞌ si̱ꞌiꞌ ra̱ nï̱ xa̱a̱ kua̱chi̱ na kaaꞌ ra̱ sa̱kanꞌ. Süu̱ꞌ ja̱a̱nꞌ ndii sa̱kanꞌ kaaꞌ ra̱ te̱ niaꞌa̱ Ndiosí chu̱u̱n kaꞌnuꞌ a̱ kivi̱ꞌ ñu̱u̱ ra̱ sa̱a̱ i̱.
JOH 9:4 Kuní a̱ sa̱a̱ i̱ chu̱u̱n ña̱ ni̱ sa̱kuisoꞌ chuunꞌ ña̱ ni̱ ti̱a̱nu̱ꞌ yuꞌu̱ sa̱a̱ i̱ ña̱ kuní ka̱ kua̱a̱ꞌ. Sa̱kanꞌ ña̱ kii̱ꞌ ku̱ñu̱u ndii, kö̱o̱ꞌ ku̱vi̱ sa̱chuunꞌ ka̱.
JOH 9:5 Vi̱ti̱n ña̱ yoo i̱ i̱i̱n yivi̱ꞌ yoꞌoꞌ ndii, nduuꞌ i̱ ñuꞌu̱ ña̱ niaꞌá sa̱a̱ kuuꞌ Ndiosí ―ni̱ kachi̱ a̱.
JOH 9:6 Te̱ kii̱ꞌ ndi̱ꞌi̱ ni̱ kaꞌa̱n a̱ ña̱ ja̱a̱nꞌ ndii, ni̱ ko̱ndi̱a̱ tiasi̱ꞌi a̱ ñu̱ꞌuꞌ, te̱ ni̱ xa̱ꞌa̱ a̱ ndeꞌi̱, te̱ ni̱ sa̱ka̱ꞌ ña̱ꞌaꞌ a̱ ndu̱chiꞌ nuu̱ꞌ te̱ kuiꞌe nuu̱ꞌ ja̱a̱nꞌ.
JOH 9:7 Te̱ ni̱ kaꞌa̱n a̱ xiinꞌ ra̱ ndii: ―Kuaꞌan, te̱ na̱ti̱a̱ u̱nꞌ nuu̱ꞌ u̱nꞌ pila ña̱ naniꞌ Siloé ―ni̱ kachi̱ a̱ xiinꞌ ra̱. (Te̱ Siloé ja̱a̱nꞌ kuni kachi̱ a̱ ti̱kui te̱ ni̱ na̱chi̱kanu̱ꞌ.) Sa̱kanꞌ te̱ ni̱ ke̱ta̱ ra̱ kuaꞌa̱n ra̱, te̱ ni̱ na̱ti̱a̱ ra̱ nuu̱ꞌ ra̱, te̱ kii̱ꞌ ni̱ na̱ndi̱koꞌ ra̱ vi̱ꞌe̱ ra̱ ndii, xa̱ ku̱vi̱ xtoꞌniꞌ ra̱.
JOH 9:8 Sa̱kanꞌ te̱ ne̱ ndieeꞌ ya̱ti̱n vi̱ꞌe̱ ra̱ xiinꞌ i̱nga̱ ne̱ xiní ña̱ te̱ kuiꞌe nuu̱ꞌ ni̱ nduu̱ ra̱ ndii, ni̱ kaꞌa̱n xiinꞌ taꞌanꞌ ni̱a̱ ndii: ―¿Te̱ kaa̱ꞌ nduuꞌ te̱ xi nduꞌu̱ꞌ xikán xu̱ꞌunꞌ yiꞌeꞌ yu̱kunꞌ nu̱ꞌ? ―ni̱ kachi̱ ni̱a̱.
JOH 9:9 Sa̱va̱ ni̱a̱ kaꞌán ndii: ―Su̱vi̱ ra̱. Te̱ sa̱va̱ tu̱ku̱ ni̱a̱ kaꞌán ndii: ―Sü̱vi̱ ra̱, tee̱ꞌ ndee naa kaaꞌ te̱ ja̱a̱nꞌ kaaꞌ ra̱ ―ni̱ kachi̱ ni̱a̱. Te̱ ni̱ kaꞌa̱n mi̱iꞌ te̱ ja̱a̱nꞌ xiinꞌ ni̱a̱ ndii: ―Yuꞌu̱ nduuꞌ i̱ ―ni̱ kachi̱ ra̱.
JOH 9:10 Sa̱kanꞌ na kuiiꞌ ni̱ nda̱tuꞌu̱nꞌ ña̱ꞌaꞌ ni̱a̱ ndii: ―¿Sa̱a̱ ni̱ xa̱a̱ a̱, te̱ ni̱ nuni̱a̱ꞌ ndu̱chiꞌ nuu̱ꞌ u̱nꞌ? ―ni̱ kachi̱ ni̱a̱ xiinꞌ ra̱.
JOH 9:11 Te̱ ni̱ na̱kui̱i̱n ra̱ ndii: ―Te̱ yivi̱ꞌ, te̱ na̱niꞌ Jesús, ni̱ xa̱ꞌa̱ ndeꞌi̱, te̱ ni̱ sa̱ka̱ꞌ ra̱ a̱ ndu̱chiꞌ nuu̱ꞌ i̱, te̱ ni̱ kaꞌa̱n ra̱ xiinꞌ i̱ ndii: “Kuaꞌan, te̱ na̱ti̱a̱ u̱nꞌ nuu̱ꞌ u̱nꞌ pila Siloé”, ni̱ kachi̱ ra̱. Sa̱kanꞌ te̱ ni̱ xaꞌa̱n na̱ti̱a̱ i̱ nuu̱ꞌ i̱, te̱ ni̱ nuni̱a̱ꞌ ndu̱chiꞌ nuu̱ꞌ i̱ ―ni̱ kachi̱ ra̱.
JOH 9:12 Sa̱kanꞌ te̱ ni̱ nda̱tuꞌu̱nꞌ ña̱ꞌaꞌ ni̱a̱ ndii: ―¿Miiꞌ yoo te̱ ja̱a̱nꞌ? ―ni̱ kachi̱ ni̱a̱. Te̱ ni̱ na̱kui̱i̱n ra̱ nuu̱ꞌ ni̱a̱ ndii: ―Xïní i̱ ―ni̱ kachi̱ ra̱.
JOH 9:13 Te̱ ni̱ xan ndi̱a̱ka̱ ne̱ yivi̱ꞌ te̱ ni̱ nduu̱ te̱ kuiꞌe nuu̱ꞌ ja̱a̱nꞌ nuu̱ꞌ te̱ fariseo.
JOH 9:14 Te̱ kivi̱ꞌ sábado, ña̱ xina̱ndiee̱ꞌ ne̱ yivi̱ꞌ, ni̱ xa̱ꞌa̱ Jesús ndeꞌi̱, te̱ ni̱ nu̱niaꞌ a̱ ndu̱chiꞌ nuu̱ꞌ te̱ ja̱a̱nꞌ.
JOH 9:15 Sa̱kanꞌ na kuiiꞌ ni̱ nda̱tuꞌu̱nꞌ tu̱ ña̱ꞌaꞌ te̱ fariseo ja̱a̱nꞌ sa̱a̱ ni̱ xa̱a̱ a̱, te̱ ni̱ nuni̱a̱ꞌ ndu̱chiꞌ nuu̱ꞌ ra̱. Te̱ ni̱ kaꞌa̱n te̱ ja̱a̱nꞌ ndii: ―Ni̱ sa̱ka̱ꞌ ra̱ ndeꞌi̱ ndu̱chiꞌ nuu̱ꞌ i̱, te̱ ni̱ na̱ti̱a̱ i̱ nuu̱ꞌ i̱, te̱ ku̱vi̱ xitoꞌ i̱ vi̱ti̱n ―ni̱ kachi̱ ra̱.
JOH 9:16 Sa̱kanꞌ na ni̱ kaꞌa̱n sa̱va̱ te̱ fariseo ja̱a̱nꞌ ndii: ―Te̱ ni̱ xa̱a̱ ña̱ kaa̱ꞌ ndii, süu̱ꞌ kuenta Ndiosí nduuꞌ ra̱, sa̱kanꞌ ña̱ xaꞌnú ra̱ kivi̱ꞌ sábado, ña̱ xina̱ndiee̱ꞌ e̱ꞌ ―ni̱ kachi̱ ra̱. Te̱ sa̱va̱ tu̱ku̱ ra̱ kaꞌán ndii: ―Naaꞌ te̱ ndisoꞌ kua̱chi̱ nduuꞌ ra̱ ndii, kü̱vi̱ sa̱a̱ ra̱ chu̱u̱n kaꞌnuꞌ ña̱ xaaꞌ ra̱ ja̱a̱nꞌ ―ni̱ kachi̱ ra̱. Xaꞌa̱ꞌ a̱ ja̱a̱nꞌ na nï̱ nakuitá kuento ra̱.
JOH 9:17 Sa̱kanꞌ na ni̱ nda̱tuꞌu̱nꞌ tukuuꞌ ra̱ te̱ ni̱ nduu̱ te̱ kuiꞌe nuu̱ꞌ ja̱a̱nꞌ ndii: ―¿Yo̱o̱ nduuꞌ te̱ ni̱ nu̱niaꞌ ndu̱chiꞌ nuu̱ꞌ u̱nꞌ ja̱a̱nꞌ, tuu u̱nꞌ? ―ni̱ kachi̱ ra̱. Te̱ ni̱ na̱kui̱i̱n ra̱ ndii: ―I̱i̱n te̱ kaꞌán tiakú tu̱ꞌu̱n Ndiosí nduuꞌ ra̱ ―ni̱ kachi̱ ra̱.
JOH 9:18 Ndisu̱ te̱ judío, te̱ sanaꞌmá ña̱ꞌaꞌ ja̱a̱nꞌ ndii, nï̱ ka̱ndi̱xaꞌ ra̱ naaꞌ te̱ kuiꞌe nuu̱ꞌ ni̱ nduu̱ te̱ ja̱a̱nꞌ. Sa̱kanꞌ na kuiiꞌ ni̱ ka̱na̱ ra̱ yu̱vaꞌ si̱ꞌiꞌ te̱ ja̱a̱nꞌ,
JOH 9:19 te̱ ni̱ nda̱tuꞌu̱nꞌ ña̱ꞌaꞌ ra̱ ndii: ―¿Ñáá siꞌe̱ ndoꞌó nduuꞌ te̱ yo̱ꞌo̱ꞌ, te̱ kaꞌán ndo̱ꞌ ni̱ tuvi̱ kuiꞌe ndu̱chiꞌ nuu̱ꞌ? Naaꞌ sa̱kanꞌ ndii, ¿sa̱a̱ ku̱vi̱ xtoꞌniꞌ ra̱ vi̱ti̱n? ―ni̱ kachi̱ ra̱.
JOH 9:20 Te̱ ni̱ na̱kui̱i̱n yu̱vaꞌ si̱ꞌiꞌ te̱ ja̱a̱nꞌ ndii: ―Xiní ndu̱ ndii, siꞌe̱ ndu̱ nduuꞌ te̱ kaa̱ꞌ, tákuiꞌe. Te̱ xiní tu̱ ndu̱ ña̱ te̱ kuiꞌe ndu̱chiꞌ nuu̱ꞌ nduuꞌ ra̱ ni̱ tuvi̱ ra̱.
JOH 9:21 Ndisu̱ xïní ndu̱ sa̱a̱ ni̱ xa̱a̱ a̱, te̱ ku̱vi̱ xitoꞌ ra̱ vi̱ti̱n, ni̱ nde̱e̱ xïní tu̱ ndu̱ yo̱o̱ ni̱ nu̱niaꞌ ndu̱chiꞌ nuu̱ꞌ ra̱. Nda̱tuꞌu̱nꞌ ndo̱ꞌ mi̱iꞌ ra̱, te̱ xi̱xa̱ nduuꞌ ra̱, ku̱vi̱ kaꞌa̱n ra̱ xiinꞌ ndo̱ꞌ yo̱o̱ ni̱ xa̱a̱ ña̱ ja̱a̱nꞌ ―ni̱ kachi̱ ni̱a̱.
JOH 9:22 Ni̱ kaꞌa̱n yu̱vaꞌ si̱ꞌiꞌ ra̱ ña̱ ja̱a̱nꞌ xaꞌa̱ꞌ a̱ ña̱ yiꞌvi ni̱a̱ te̱ judío ja̱a̱nꞌ, sa̱kanꞌ ña̱ xa̱ ni̱ na̱ka̱ta̱ te̱ ja̱a̱nꞌ kuento ra̱ ña̱ naaꞌ yo̱o̱ ka̱ ndi̱e̱e̱ yu̱ꞌuꞌ ña̱ Jesús nduuꞌ Mesías, ña̱ sakakú ne̱ yivi̱ꞌ ndii, xta̱ꞌniꞌ xa̱chiꞌ ña̱ꞌaꞌ ra̱, te̱ kü̱ndu̱u̱ ka̱ ne̱ ja̱a̱nꞌ kuenta vi̱ꞌe̱ miiꞌ nakayá ne̱ yivi̱ꞌ ñu̱u̱ ja̱a̱nꞌ.
JOH 9:23 Xaꞌa̱ꞌ a̱ ja̱a̱nꞌ na kuiiꞌ ni̱ kaꞌa̱n yu̱vaꞌ si̱ꞌiꞌ te̱ ja̱a̱nꞌ ndii: “Nda̱tuꞌu̱nꞌ ndo̱ꞌ mi̱iꞌ ra̱, te̱ xi̱xa̱ nduuꞌ ra̱”, ni̱ kachi̱ ni̱a̱.
JOH 9:24 Sa̱kanꞌ te̱ ni̱ ka̱na̱ ra̱ te̱ ni̱ nduu̱ te̱ kuiꞌe nuu̱ꞌ ja̱a̱nꞌ i̱chiꞌ ña̱ uvi̱, te̱ ni̱ kaꞌa̱n ra̱ xiinꞌ ra̱ ndii: ―Ndiosí kuní a̱ ti̱i̱n kaꞌnuꞌ u̱nꞌ, sa̱kanꞌ ña̱ xiní ndu̱ ndii, i̱i̱n te̱ ndisoꞌ kua̱chi̱ nduuꞌ te̱ ja̱a̱nꞌ ―ni̱ kachi̱ ra̱.
JOH 9:25 Sa̱kanꞌ te̱ ni̱ kaꞌa̱n te̱ ja̱a̱nꞌ xiinꞌ ra̱ ndii: ―Naaꞌ te̱ ndisoꞌ kua̱chi̱ nduuꞌ ra̱, xïní yuꞌu̱, i̱i̱n nda̱a̱ꞌ kui̱ti̱ꞌ ña̱ꞌa̱ xiní i̱ ndii, te̱ kuiꞌe nuu̱ꞌ ni̱ nduu̱ i̱, te̱ vi̱ti̱n ndii, ku̱vi̱ xtoꞌniꞌ i̱ ―ni̱ kachi̱ ra̱.
JOH 9:26 Te̱ tu̱ku̱ ni̱ ni̱ kaꞌa̱n ra̱ xiinꞌ te̱ ja̱a̱nꞌ ndii: ―¿Ndee ña̱ ni̱ xa̱a̱ ra̱ xiinꞌ u̱nꞌ? ¿Sa̱a̱ ni̱ xa̱a̱ ra̱, te̱ ni̱ nu̱niaꞌ ra̱ ndu̱chiꞌ nuu̱ꞌ u̱nꞌ? ―ni̱ kachi̱ ra̱.
JOH 9:27 Te̱ ni̱ kaꞌa̱n te̱ ja̱a̱nꞌ xiinꞌ ra̱ ndii: ―Xa̱ ni̱ kaꞌa̱n i̱ xiinꞌ ndo̱ꞌ, te̱ küni ka̱ndi̱xaꞌ ndo̱ꞌ. ¿Ndichun na kuni ku̱ni̱ so̱ꞌo̱ tu̱ku̱u̱ ndo̱ꞌ ña̱ xa̱ ni̱ kaꞌa̱n i̱? ¿Ñáá kuni ku̱ndiku̱n tu̱ ndoꞌó i̱chiꞌ te̱ ja̱a̱nꞌ? ―ni̱ kachi̱ ra̱.
JOH 9:28 Sa̱kanꞌ te̱ ni̱ ka̱ni̱a̱ꞌa ra̱ xiinꞌ te̱ ja̱a̱nꞌ kaꞌán ra̱ ndii: ―Yoꞌó nduuꞌ te̱ ndikún i̱chiꞌ te̱ ja̱a̱nꞌ, ndisu̱ nduꞌu̱ ndii, te̱ ndikún i̱chiꞌ Moisés nduuꞌ ndu̱.
JOH 9:29 Xiní ndu̱ ña̱ ni̱ kaꞌa̱n Ndiosí xiinꞌ Moisés, ndisu̱ te̱ ja̱a̱nꞌ ndii, xïní ndu̱ miiꞌ ni̱ ki̱e̱e̱ ra̱ ―ni̱ kachi̱ ra̱.
JOH 9:30 Te̱ ni̱ kaꞌa̱n te̱ ja̱a̱nꞌ xiinꞌ ra̱ ndii: ―Ña̱ ja̱a̱nꞌ nduuꞌ ña̱ nandani̱ va̱ yuꞌu̱ ña̱ xïní ndoꞌó miiꞌ ni̱ ki̱e̱e̱ ra̱, ndisu̱ ni̱ sa̱ndaꞌa ra̱ ndu̱chiꞌ nuu̱ꞌ i̱.
JOH 9:31 Xiní e̱ꞌ ndii, xäaꞌ Ndiosí kuenta ña̱ kaꞌán ne̱ ndisoꞌ kua̱chi̱, ndisu̱ xaaꞌ a̱ kuenta ña̱ kaꞌán ne̱ kiꞌinꞌ kaꞌnuꞌ ña̱ꞌaꞌ, te̱ xaaꞌ ni̱a̱ ña̱ kuní a̱.
JOH 9:32 Nde̱e̱ ni̱ xi̱ka̱nduꞌu̱ꞌ i̱i̱n yivi̱ꞌ ndii, tïa̱ꞌan ku̱ni̱ e̱ꞌ kuento ña̱ ni̱ nu̱niaꞌ i̱i̱n te̱ yivi̱ꞌ ndu̱chiꞌ nuu̱ꞌ i̱i̱n ne̱ kuiꞌe ndu̱chiꞌ nuu̱ꞌ nde̱e̱ ni̱ tuvi̱ ni̱a̱.
JOH 9:33 Naaꞌ süu̱ꞌ te̱ ni̱ ki̱e̱e̱ nuu̱ꞌ Ndiosí nduuꞌ te̱ ja̱a̱nꞌ ndii, kö̱o̱ꞌ xa̱chiꞌ a̱ ku̱vi̱ sa̱a̱ ra̱ ―ni̱ kachi̱ ra̱.
JOH 9:34 Te̱ ni̱ kaꞌa̱n ra̱ xiinꞌ te̱ ja̱a̱nꞌ ndii: ―Yoꞌó, te̱ ndisoꞌ kua̱chi̱ nde̱e̱ ni̱ tuvi̱ u̱nꞌ, ¿yo̱o̱ nduuꞌ yoꞌó, tuu u̱nꞌ, na kuni sa̱niaꞌá u̱nꞌ nduꞌu̱? ―ni̱ kachi̱ ra̱. Sa̱kanꞌ te̱ ni̱ xta̱ꞌniꞌ xa̱chiꞌ ña̱ꞌaꞌ ra̱ vi̱ꞌe̱ miiꞌ nakayá ne̱ ñu̱u̱ ja̱a̱nꞌ.
JOH 9:35 Ni̱ xi̱ni̱ Jesús kuento ña̱ ni̱ xta̱ꞌniꞌ ra̱ te̱ ja̱a̱nꞌ vi̱ꞌe̱ ja̱a̱nꞌ, te̱ kii̱ꞌ ni̱ xi̱ni̱ ña̱ꞌaꞌ a̱, te̱ ni̱ nda̱tuꞌu̱nꞌ ña̱ꞌaꞌ a̱ ndii: ―¿Ñáá i̱ni̱ u̱nꞌ xini u̱nꞌ ña̱ nduuꞌ siꞌe̱ Ndiosí? ―ni̱ kachi̱ a̱.
JOH 9:36 Te̱ ni̱ kaꞌa̱n ra̱ xiinꞌ a̱ ndii: ―¿Yo̱o̱ nduuꞌ ña̱ ja̱a̱nꞌ, tákuiꞌe, te̱ i̱ni̱ i̱ ku̱ni̱ ña̱ꞌaꞌ i̱? ―ni̱ kachi̱ ra̱.
JOH 9:37 Te̱ ni̱ kaꞌa̱n Jesús xiinꞌ ra̱ ndii: ―Xa̱ ni̱ xi̱ni̱ ña̱ꞌaꞌ u̱nꞌ, te̱ su̱vi̱ i̱ nduuꞌ ña̱ ndatuꞌunꞌ xiinꞌ u̱nꞌ vi̱ti̱n ―ni̱ kachi̱ a̱.
JOH 9:38 I̱kanꞌ te̱, ni̱ kaꞌa̱n ra̱ xiinꞌ a̱ ndii: ―Tákuiꞌe, i̱ni̱ i̱ xini i̱ yoꞌó ―ni̱ kachi̱ ra̱. Te̱ ni̱ xa̱kaꞌnuꞌ ña̱ꞌaꞌ ra̱.
JOH 9:39 Te̱ ni̱ kaꞌa̱n Jesús ndii: ―Ni̱ xa̱a̱ i̱ i̱i̱n yivi̱ꞌ yoꞌoꞌ, te̱ niaꞌa̱ ne̱ yivi̱ꞌ sa̱a̱ yoo nimá ni̱a̱ nuu̱ꞌ Ndiosí, sa̱kanꞌ te̱ nuni̱a̱ꞌ ndu̱chiꞌ nuu̱ꞌ ne̱ kuiꞌe nuu̱ꞌ, te̱ ne̱ tuu ña̱ tuviꞌ nuu̱ꞌ ni̱a̱ ndii, ku̱kuiꞌe nuu̱ꞌ ni̱a̱ ―ni̱ kachi̱ a̱.
JOH 9:40 Te̱ ni̱ xi̱ni̱ so̱ꞌo̱ sa̱va̱ te̱ fariseo, te̱ itaꞌ ya̱ti̱n nuu̱ꞌ a̱ ja̱a̱nꞌ, ña̱ ni̱ kaꞌa̱n a̱, te̱ ni̱ kaꞌa̱n ra̱ ndii: ―¿Ñáá te̱ kuiꞌe nuu̱ꞌ nduuꞌ tu̱ nduꞌu̱, kachi u̱nꞌ? ―ni̱ kachi̱ ra̱.
JOH 9:41 Te̱ ni̱ kaꞌa̱n a̱ xiinꞌ ra̱ ndii: ―Naaꞌ te̱ kuiꞌe nuu̱ꞌ nduuꞌ ndo̱ꞌ ndii, kö̱o̱ꞌ kua̱chi̱ ndo̱ꞌ, ndisu̱ xaꞌa̱ꞌ a̱ ña̱ kaꞌán ndo̱ꞌ ña̱ tuviꞌ nuu̱ꞌ ndo̱ꞌ ndii, yoo na yoo kua̱chi̱ ndo̱ꞌ.
JOH 10:1 ’Ña̱ nda̱ku kaꞌán i̱ xiinꞌ ndo̱ꞌ ña̱ yo̱o̱ ka̱ kuaꞌa̱n ka̱a̱ nuu̱ꞌ nama̱ miiꞌ ñuꞌuꞌ mbe̱e̱, te̱ xkäꞌndíá ra̱ yiꞌeꞌ ndii, i̱i̱n te̱ kuiꞌna̱ꞌ nduuꞌ ra̱, te̱ nduuꞌ tu̱ ra̱ te̱ kuiꞌna̱ꞌ mi̱iꞌ kuuꞌ.
JOH 10:2 Ndisu̱ te̱ nduuꞌ xna̱ꞌa̱ te̱ pa̱xto mbe̱e̱ ja̱a̱nꞌ ndii, yiꞌeꞌ xkaꞌndíá ra̱.
JOH 10:3 Te̱ xitoꞌ yiꞌeꞌ ndii, nuniaꞌ ra̱ a̱ nuu̱ꞌ te̱ pa̱xto ja̱a̱nꞌ, te̱ xini so̱ꞌo̱ mbe̱e̱ tachi̱ꞌ yu̱ꞌuꞌ te̱ pa̱xto, te̱ kanaꞌ ra̱ riꞌ xiinꞌ kivi̱ꞌ riꞌ, te̱ tava̱ꞌ ra̱ riꞌ.
JOH 10:4 Te̱ kii̱ꞌ tava̱ꞌ ra̱ sa̱kuuꞌ sana̱ mi̱iꞌ ra̱ ndii, niꞌiꞌ i̱chiꞌ ra̱ nuu̱ꞌ riꞌ kuaꞌa̱n ra̱, te̱ ndikún riꞌ xata̱ꞌ ra̱, sa̱kanꞌ ña̱ nakuni riꞌ tachi̱ꞌ ra̱.
JOH 10:5 Ndisu̱ i̱i̱n te̱ ndi̱va̱ꞌa̱ ndii, kü̱ndiku̱n ña̱ꞌaꞌ riꞌ, süu̱ꞌ ja̱a̱nꞌ ndii ku̱nu̱ riꞌ nuu̱ꞌ ra̱, sa̱kanꞌ ña̱ xïní riꞌ tachi̱ꞌ ra̱ ―ni̱ kachi̱ a̱.
JOH 10:6 Ni̱ kaꞌa̱n ndi̱a̱a̱ Jesús ña̱ ja̱a̱nꞌ, ndisu̱ nï̱ ku̱nda̱ni̱ te̱ ja̱a̱nꞌ ndee ña̱ kuni kachi̱ a̱.
JOH 10:7 Te̱ ni̱ kaꞌa̱n ka̱ Jesús xiinꞌ ra̱ ndii: ―Ña̱ nda̱ku kaꞌán i̱ xiinꞌ ndo̱ꞌ ndii, yuꞌu̱ nduuꞌ nde̱e̱ naa yiꞌeꞌ ko̱rra miiꞌ ñuꞌuꞌ mbe̱e̱.
JOH 10:8 Sa̱kuuꞌ te̱ ni̱ ki̱xi̱n xi̱ꞌna̱ ka̱ te̱ sa̱kanꞌ yuꞌu̱ ndii, te̱ kuiꞌna̱ꞌ nduuꞌ ra̱, te̱ nduuꞌ tu̱ ra̱ te̱ kuiꞌna̱ꞌ mi̱iꞌ kuuꞌ, sa̱kanꞌ na nï̱ xaaꞌ mbe̱e̱ ja̱a̱nꞌ kuenta kuuꞌ ra̱.
JOH 10:9 Yuꞌu̱ nduuꞌ yiꞌeꞌ, te̱ yo̱o̱ ka̱ koꞌniꞌ yiꞌeꞌ yoꞌoꞌ ndii, kaku̱ ni̱a̱. Te̱ ku̱ndu̱u̱ ni̱a̱ nde̱e̱ naa mbe̱e̱, tiꞌ koꞌniꞌ, te̱ ki̱eeꞌ riꞌ, te̱ niꞌi̱ꞌ riꞌ i̱ti̱a̱ ka̱xi̱ꞌ riꞌ.
JOH 10:10 Te̱ kuiꞌna̱ꞌ ndii, kua̱xi̱ ra̱ te̱ sa̱kuiꞌnaꞌ ra̱, te̱ ka̱ꞌni̱ꞌ ra̱, te̱ sa̱ndo̱ñuꞌuꞌ ra̱. Ndisu̱ yuꞌu̱ ndii, kua̱xi̱ i̱ te̱ ko̱o̱ kivi̱ꞌ ñu̱u̱ ndo̱ꞌ, te̱ ko̱o̱ kuaꞌa̱ꞌ a̱.
JOH 10:11 ’Yuꞌu̱ nduuꞌ te̱ pa̱xto va̱ꞌa̱, te̱ pa̱xto va̱ꞌa̱ ndii, taxiꞌ ra̱ kivi̱ꞌ ñu̱u̱ ra̱ xaꞌa̱ꞌ mbe̱e̱ sana̱ ra̱.
JOH 10:12 Ndisu̱ te̱ xikuꞌún yaꞌviꞌ ndii, te̱ pa̱xto tatú kui̱ti̱ꞌ nduuꞌ ra̱. Te̱ süu̱ꞌ te̱ xiinꞌ sana̱ mbe̱e̱ ja̱a̱nꞌ nduuꞌ ra̱, sa̱kanꞌ na kii̱ꞌ xitoꞌ ra̱ kua̱xi̱ lobo ndii, nakooꞌ ra̱ mbe̱e̱ ja̱a̱nꞌ, te̱ xinuꞌ ra̱. Te̱ tiinꞌ lobo ja̱a̱nꞌ mbe̱e̱, te̱ kiku̱ꞌ ña̱ꞌaꞌ riꞌ.
JOH 10:13 Sa̱kanꞌ xaaꞌ ra̱, sa̱kanꞌ ña̱ te̱ xikuꞌún yaꞌviꞌ kui̱ti̱ꞌ nduuꞌ ra̱, te̱ ndïꞌni̱ ra̱ xaꞌa̱ꞌ mbe̱e̱ ja̱a̱nꞌ.
JOH 10:14 Yuꞌu̱ ndii, te̱ pa̱xto va̱ꞌa̱ nduuꞌ i̱. Te̱ xiní i̱ mbe̱e̱ sana̱ i̱, te̱ xiní tu̱ tiꞌ ja̱a̱nꞌ yuꞌu̱,
JOH 10:15 sa̱a̱ niiꞌ xiní yu̱vaꞌ i̱ Ndiosí yuꞌu̱ ndii, niiꞌ sa̱kanꞌ tu̱ xiní ña̱ꞌaꞌ i̱. Te̱ taxiꞌ i̱ kivi̱ꞌ ñu̱u̱ i̱ xaꞌa̱ꞌ mbe̱e̱ ja̱a̱nꞌ.
JOH 10:16 Te̱ kumiꞌ tu̱ i̱ i̱nga̱ ka̱ mbe̱e̱, tiꞌ ñüꞌuꞌ ti̱xi̱n ko̱rra yoꞌoꞌ, kuꞌu̱n na̱ka̱ tu̱ i̱ tiꞌ ja̱a̱nꞌ, te̱ ku̱ni̱ so̱ꞌo̱ riꞌ tachi̱ꞌ i̱. Te̱ ku̱ndu̱u̱ riꞌ i̱i̱n nda̱a̱ꞌ ti̱ꞌvi̱, te̱ i̱i̱n nda̱a̱ꞌ yuꞌu̱ ku̱ndu̱u̱ te̱ pa̱xto riꞌ.
JOH 10:17 Xaꞌa̱ꞌ a̱ ja̱a̱nꞌ na kundani̱ yu̱vaꞌ i̱ yuꞌu̱, sa̱kanꞌ ña̱ taxiꞌ i̱ kivi̱ꞌ ñu̱u̱ i̱, te̱ ku̱vi̱ i̱ xaꞌa̱ꞌ riꞌ, te̱ na̱ti̱a̱ku̱ i̱.
JOH 10:18 Nde̱e̱ i̱i̱n ne̱ yivi̱ꞌ kü̱vi̱ tu̱ꞌu̱n kivi̱ꞌ ñu̱u̱ i̱ xiinꞌ ña̱ kuní mi̱iꞌ ni̱a̱, süu̱ꞌ ja̱a̱nꞌ ndii sanakuaꞌa mi̱iꞌ yuꞌu̱ a̱. Sa̱kanꞌ ña̱ kumiꞌ i̱ ndi̱e̱e̱ꞌ te̱ ta̱xi̱ i̱ kivi̱ꞌ ñu̱u̱ i̱, te̱ kumiꞌ tu̱ i̱ ndi̱e̱e̱ꞌ te̱ na̱ti̱a̱ku̱ i̱. Ña̱ ja̱a̱nꞌ nduuꞌ ña̱ ni̱ sa̱kuisoꞌ chu̱u̱n yu̱vaꞌ i̱ yuꞌu̱ sa̱a̱ i̱ ―ni̱ kachi̱ a̱.
JOH 10:19 Te̱ kii̱ꞌ ni̱ xi̱ni̱ so̱ꞌo̱ te̱ judío ja̱a̱nꞌ ña̱ ni̱ kaꞌa̱n a̱ ndii, tu̱ku̱ ni̱ ni̱ na̱ta̱ꞌviꞌ taꞌanꞌ ra̱.
JOH 10:20 Kuaꞌa̱ꞌ te̱ ja̱a̱nꞌ ni̱ kaꞌa̱n ndii: ―Ña̱ ndi̱va̱ꞌa̱ naá nimá te̱ kaa̱ꞌ, süu̱ꞌ te̱ kuuꞌ kaxiꞌ nduuꞌ ra̱, ¿ndichun na xini so̱ꞌo̱ ka̱ ndo̱ꞌ ña̱ kaꞌán ra̱? ―ni̱ kachi̱ ra̱.
JOH 10:21 Te̱ i̱nga̱ ra̱ ni̱ kaꞌa̱n ndii: ―Tu̱ꞌu̱n ña̱ kaꞌán te̱ kaa̱ꞌ ndii, süu̱ꞌ ña̱ kaꞌán te̱ naá ña̱ ndi̱va̱ꞌa̱ nimá nduuꞌ a̱, sa̱kanꞌ ña̱ i̱i̱n te̱ naá ña̱ ndi̱va̱ꞌa̱ nimá ndii, kü̱vi̱ nu̱niaꞌ ra̱ ndu̱chiꞌ nuu̱ꞌ ne̱ kuiꞌe ndu̱chiꞌ nuu̱ꞌ ―ni̱ kachi̱ ra̱.
JOH 10:22 Kii̱ꞌ ni̱ na̱suku̱ vi̱koꞌ ña̱ xakaꞌnuꞌ ne̱ yivi̱ꞌ kivi̱ꞌ ña̱ ni̱ sa̱na̱kuaꞌa tu̱ku̱u̱ ni̱a̱ yu̱kunꞌ kaꞌnuꞌ nda̱ꞌaꞌ Ndiosí ndii, yoo̱ꞌ vi̱xi̱n nduuꞌ a̱.
JOH 10:23 Te̱ xikaꞌ Jesús miiꞌ iinꞌ yu̱kunꞌ kaꞌnuꞌ vi̱ꞌe̱ ndiká xaꞌa̱ꞌ ña̱ na̱niꞌ yiꞌeꞌ Salomón.
JOH 10:24 Sa̱kanꞌ te̱ ni̱ xi̱nu̱ndu̱u̱ ña̱ꞌaꞌ te̱ judío, te̱ kuuꞌ nu̱uꞌ, te̱ ni̱ nda̱tuꞌu̱nꞌ ña̱ꞌaꞌ ra̱ ndii: ―¿A̱ma̱ vi̱ꞌ kun ndi̱koꞌ ña̱ ndiatuꞌ ndu̱ xaaꞌ u̱nꞌ? Naaꞌ yoꞌó nduuꞌ Cristo, ña̱ sa̱kakú ne̱ yivi̱ꞌ ndii, kaꞌa̱n kaxiꞌ u̱nꞌ xiinꞌ ndu̱ ―ni̱ kachi̱ ra̱.
JOH 10:25 Te̱ ni̱ kaꞌa̱n Jesús xiinꞌ ra̱ ndii: ―Xa̱ ni̱ kaꞌa̱n i̱ xiinꞌ ndo̱ꞌ te̱ kändixaꞌ ndo̱ꞌ. Chu̱u̱n kaꞌnuꞌ ña̱ xaaꞌ i̱ kuenta yu̱vaꞌ i̱ Ndiosí nduuꞌ ña̱ niaꞌá yo̱o̱ nduuꞌ i̱.
JOH 10:26 Ndisu̱ ndoꞌó ndii, kändixaꞌ ndo̱ꞌ, sa̱kanꞌ ña̱ süu̱ꞌ mbe̱e̱ sana̱ i̱ nduuꞌ ndo̱ꞌ naa xa̱ ni̱ kaꞌa̱n i̱ xiinꞌ ndo̱ꞌ.
JOH 10:27 Ne̱ nduuꞌ mbe̱e̱ sana̱ i̱ ndii, xini so̱ꞌo̱ ni̱a̱ tachi̱ꞌ i̱, te̱ yuꞌu̱ ndii, xiní ña̱ꞌaꞌ i̱, te̱ ndikún ni̱a̱ yuꞌu̱.
JOH 10:28 Te̱ taxiꞌ i̱ kivi̱ꞌ ñu̱u̱ ni̱a̱ ña̱ kö̱o̱ꞌ kivi̱ꞌ ndiꞌiꞌ, te̱ kö̱o̱ꞌ tu̱ kivi̱ꞌ ku̱vi̱ ni̱a̱, ni̱ nde̱e̱ kö̱o̱ꞌ tu̱ ku̱vi̱ tu̱ꞌu̱n tu̱ ña̱ꞌaꞌ nda̱ꞌaꞌ i̱.
JOH 10:29 Te̱ yu̱vaꞌ i̱, ña̱ ni̱ ta̱xi̱ ne̱ ja̱a̱nꞌ nda̱ꞌaꞌ i̱, nduuꞌ ña̱ kaꞌnuꞌ ka̱ te̱ sa̱kanꞌ sa̱kuuꞌ ña̱ yoo, te̱ kö̱o̱ꞌ ku̱vi̱ tu̱ꞌu̱n ña̱ꞌaꞌ nda̱ꞌaꞌ a̱.
JOH 10:30 Yuꞌu̱ xiinꞌ yu̱vaꞌ i̱ Ndiosí ndii, i̱i̱n nda̱a̱ꞌ nduuꞌ ndu̱ ―ni̱ kachi̱ a̱.
JOH 10:31 Te̱ tu̱ku̱ sa̱kanꞌ ni̱ ki̱ꞌi̱n te̱ judío ja̱a̱nꞌ yuu̱ꞌ te̱ ku̱u̱n yuu̱ꞌ ña̱ꞌaꞌ ra̱.
JOH 10:32 Te̱ ni̱ kaꞌa̱n Jesús xiinꞌ ra̱ ndii: ―Kuaꞌa̱ꞌ yaꞌa̱ chu̱u̱n va̱ꞌa̱ ni̱ xa̱a̱ i̱ kuenta yu̱vaꞌ i̱ nuu̱ꞌ ndo̱ꞌ te̱ ku̱ni̱ ndo̱ꞌ. ¿Xaꞌa̱ꞌ ndee chu̱u̱n ja̱a̱nꞌ kuni ku̱u̱n yuu̱ꞌ ndo̱ꞌ yuꞌu̱? ―ni̱ kachi̱ a̱.
JOH 10:33 Te̱ ni̱ na̱kui̱i̱n te̱ judío ja̱a̱nꞌ ndii: ―Süu̱ꞌ xaꞌa̱ꞌ nde̱e̱ i̱i̱n ña̱ ja̱a̱nꞌ kuni ku̱u̱n yuu̱ꞌ ndu̱ yoꞌó, süu̱ꞌ ja̱a̱nꞌ ndii xaꞌa̱ꞌ a̱ ña̱ kani̱a̱ꞌa u̱nꞌ xaꞌa̱ꞌ Ndiosí, sa̱kanꞌ ña̱ te̱ yivi̱ꞌ kui̱ti̱ꞌ nduuꞌ u̱nꞌ, te̱ ndasanduuꞌ xiinꞌ miiꞌ mi̱iꞌ u̱nꞌ Ndiosí ―ni̱ kachi̱ ra̱.
JOH 10:34 Te̱ ni̱ kaꞌa̱n Jesús xiinꞌ ra̱ ndii: ―Na̱ka̱ꞌanꞌ ndo̱ꞌ ña̱ yoso̱ꞌ nuu̱ꞌ tu̱ꞌu̱n nde̱iꞌ Ndiosí miiꞌ kaꞌán a̱ ndii: “Yuꞌu̱ ni̱ kaꞌa̱n ndii, ndiosí nduuꞌ ndo̱ꞌ”, kachi̱ a̱.
JOH 10:35 Mi̱iꞌ Ndiosí ni̱ kaꞌa̱n ña̱ ndiosí nduuꞌ ne̱ ni̱ xi̱ni̱ so̱ꞌo̱ tu̱ꞌu̱n a̱ ja̱a̱nꞌ, kö̱o̱ꞌ ku̱vi̱ xkaꞌndi̱a̱ ndo̱so̱ꞌ ña̱ yoso̱ꞌ nuu̱ꞌ tu̱tu̱ ja̱a̱nꞌ.
JOH 10:36 Te̱ yuꞌu̱ ndii, Ndiosí ni̱ sakuisoꞌ chuunꞌ yuꞌu̱, te̱ ni̱ ti̱ꞌviꞌ a̱ yuꞌu̱ i̱i̱n yivi̱ꞌ yoꞌoꞌ, sa̱kanꞌ na kuiiꞌ, ¿ndichun kaꞌán ndo̱ꞌ ña̱ kani̱a̱ꞌa i̱ xaꞌa̱ꞌ a̱ xaꞌa̱ꞌ a̱ ña̱ kaꞌán i̱ ña̱ siꞌe̱ a̱ nduuꞌ i̱?
JOH 10:37 Naaꞌ xäaꞌ i̱ chu̱u̱n kuenta yu̱vaꞌ i̱ ndii, kä̱ndi̱xaꞌ ndo̱ꞌ.
JOH 10:38 Ndisu̱ naaꞌ xaaꞌ i̱ ña̱ ja̱a̱nꞌ ndii, tee̱ꞌ ndee tïa̱ꞌan ka̱ndi̱xaꞌ ndo̱ꞌ ndii, ka̱ndi̱xaꞌ ndo̱ꞌ ña̱ chu̱u̱n Ndiosí nduuꞌ a̱. Te̱ sa̱kanꞌ ku̱nda̱ni̱ ndo̱ꞌ, te̱ ka̱ndi̱xaꞌ ndo̱ꞌ ña̱ yooꞌ yu̱vaꞌ i̱ Ndiosí xiinꞌ i̱, te̱ yoo tu̱ yuꞌu̱ xiinꞌ a̱ ―ni̱ kachi̱ a̱.
JOH 10:39 Sa̱kanꞌ na ni̱ xika̱ tu̱ku̱u̱ ra̱ ti̱i̱n ña̱ꞌaꞌ ra̱, ndisu̱ ni̱ kaku̱ a̱ nda̱ꞌaꞌ ra̱, te̱ ni̱ ke̱ta̱ a̱ kuaꞌa̱n a̱.
JOH 10:40 Te̱ kuaꞌa̱n ni̱ tu̱ku̱u̱ a̱ tu̱ku̱ taꞌviꞌ i̱ti̱a̱ Jordán miiꞌ ni̱ sa̱kuchiꞌ Juan ne̱ yivi̱ꞌ kuenta Ndiosí ña̱ nu̱uꞌ, te̱ ni̱ ndoo̱ a̱ i̱kanꞌ.
JOH 10:41 Te̱ kuaꞌa̱ꞌ ne̱ yivi̱ꞌ ni̱ ki̱xi̱n nuu̱ꞌ a̱ te̱ kaꞌán ni̱a̱ ndii: ―Tee̱ꞌ ndee nï̱ xaaꞌ Juan nde̱e̱ i̱i̱n chu̱u̱n kaꞌnuꞌ, ndisu̱ sa̱kuuꞌ ña̱ ni̱ kaꞌa̱n ra̱ xaꞌa̱ꞌ te̱ kaa̱ꞌ ndii, ña̱ ndi̱xa̱ nduuꞌ a̱ ―ni̱ kachi̱ ni̱a̱.
JOH 10:42 Te̱ kuaꞌa̱ꞌ ni̱a̱ ni̱ i̱ni̱ xi̱ni̱ Jesús i̱kanꞌ.
JOH 11:1 Te̱ ni̱ yoo̱ i̱i̱n te̱ kuni ku̱vi̱ ni̱ na̱niꞌ Lázaro, te̱ ñu̱u̱ Betania, ña̱ nduuꞌ tu̱ ñu̱u̱ ñaꞌ ku̱ꞌva̱ ra̱ María xiinꞌ Marta.
JOH 11:2 Te̱ María ja̱a̱nꞌ nduuꞌ ñaꞌ kii̱ꞌ ni̱ yaꞌa̱, te̱ ni̱ sa̱kaaꞌ aꞌ xa̱ꞌa̱n xavixínꞌ kooꞌ chukuuꞌ xaꞌa̱ꞌ xto̱ꞌo̱ e̱ꞌ, te̱ ni̱ sa̱na̱yaaꞌ aꞌ a̱ xiinꞌ i̱xiꞌ xíniꞌ aꞌ. Te̱ tiaa̱ taꞌanꞌ aꞌ nduuꞌ Lázaro, te̱ kuni ku̱vi̱ ja̱a̱nꞌ.
JOH 11:3 Sa̱kanꞌ na ni̱ ti̱ꞌviꞌ uvi̱ sa̱aꞌ ku̱ꞌva̱ ra̱ ja̱a̱nꞌ tu̱ꞌu̱n te̱ kaꞌa̱n ne̱ yivi̱ꞌ xiinꞌ Jesús ndii: “Tákuiꞌe, te̱ ndani̱ u̱nꞌ ndii, kuni ku̱vi̱ ra̱”, kachi ni̱a̱.
JOH 11:4 Te̱ ni̱ kaꞌa̱n Jesús kii̱ꞌ ni̱ xi̱ni̱ a̱ tu̱ꞌu̱n ja̱a̱nꞌ ndii: ―Kuiꞌe̱ ja̱a̱nꞌ ndii, süu̱ꞌ ña̱ ka̱ꞌni̱ꞌ xa̱chiꞌ ña̱ꞌaꞌ nduuꞌ a̱, süu̱ꞌ ja̱a̱nꞌ ndii yoo a̱ te̱ na̱ti̱i̱n Ndiosí ña̱ tiinꞌ kaꞌnuꞌ ña̱ꞌaꞌ ne̱ yivi̱ꞌ, te̱ yoo tu̱ a̱ te̱ na̱ti̱i̱n yuꞌu̱, ña̱ nduuꞌ siꞌe̱ Ndiosí, ña̱ tiinꞌ kaꞌnuꞌ ne̱ yivi̱ꞌ yuꞌu̱ ―ni̱ kachi̱ a̱.
JOH 11:5 Ndani̱ Jesús Marta, xiinꞌ ñaꞌ taꞌanꞌ aꞌ, xiinꞌ Lázaro.
JOH 11:6 Nde̱e̱ sa̱a̱ ka̱ ni̱ ndii, kii̱ꞌ ni̱ xi̱ni̱ a̱ tu̱ꞌu̱n ja̱a̱nꞌ ndii, ni̱ ndoo̱ ka̱ a̱ uvi̱ taꞌan kivi̱ꞌ miiꞌ yoo a̱ ja̱a̱nꞌ.
JOH 11:7 Kii̱ꞌ ni̱ xkaꞌndi̱a̱ kivi̱ꞌ ja̱a̱nꞌ, te̱ ni̱ kaꞌa̱n a̱ xiinꞌ te̱ nda̱ꞌaꞌ xaꞌa̱ꞌ a̱ ndii: ―Toꞌo̱ꞌ tukuuꞌ ndo̱ꞌ ñu̱ꞌuꞌ Judea ―ni̱ kachi̱ a̱.
JOH 11:8 Te̱ ni̱ kaꞌa̱n ra̱ xiinꞌ a̱ ndii: ―Rabí, sa̱kanꞌ ni̱ xika̱ ti̱o̱ꞌ te̱ ndieeꞌ i̱kanꞌ ku̱u̱n yuu̱ꞌ ra̱ yoꞌó, ¿ndichun na tu̱ku̱ ni̱ kuni kuꞌu̱n u̱nꞌ i̱kanꞌ? ―ni̱ kachi̱ ra̱.
JOH 11:9 Te̱ ni̱ kaꞌa̱n Jesús ndii: ―Xiní e̱ꞌ ña̱ uxi̱ uvi̱ hora kumiꞌ i̱ꞌi̱n kivi̱ꞌ. Ne̱ xikaꞌ i̱i̱n keꞌinꞌ ndii, käkiꞌí ni̱a̱, sa̱kanꞌ ña̱ yoo ñu̱ꞌu̱ nandii̱ꞌ nuu̱ꞌ ni̱a̱.
JOH 11:10 Ndisu̱ ne̱ xikaꞌ ñu̱u ndii, kakiꞌí ni̱a̱, sa̱kanꞌ ña̱ kö̱o̱ꞌ ñu̱ꞌu̱ nandii̱ꞌ nuu̱ꞌ ni̱a̱ ―ni̱ kachi̱ a̱.
JOH 11:11 I̱kanꞌ te̱ ni̱ kaꞌa̱n ka̱ a̱ ndii: ―Lázaro, te̱ xiní taꞌanꞌ xiinꞌ e̱ꞌ ndii, kixín ra̱, ndisu̱ kuꞌu̱n sa̱ndotoꞌ ña̱ꞌaꞌ i̱ ―ni̱ kachi̱ a̱.
JOH 11:12 Sa̱kanꞌ te̱ ni̱ kaꞌa̱n te̱ nda̱ꞌaꞌ xaꞌa̱ꞌ a̱ ja̱a̱nꞌ xiinꞌ a̱ ndii: ―Tákuiꞌe, naaꞌ kixín ra̱ ndii, nda̱ꞌa̱ mi̱iꞌ ra̱ ―ni̱ kachi̱ ra̱.
JOH 11:13 Ni̱ kaꞌa̱n Jesús ña̱ ja̱a̱nꞌ xaꞌa̱ꞌ ña̱ ni̱ xiꞌi̱ ra̱, ndisu̱ te̱ nda̱ꞌaꞌ xaꞌa̱ꞌ ja̱a̱nꞌ ndii, ni̱ xa̱ni̱ni̱ ra̱ ña̱ kaꞌán a̱ xaꞌa̱ꞌ ña̱ kixín e̱ꞌ kii̱ꞌ nandiee̱ꞌ e̱ꞌ.
JOH 11:14 Sa̱kanꞌ te̱ ni̱ kaꞌa̱n kaxiꞌ Jesús xiinꞌ ra̱ ndii. ―Lázaro ndii, xa̱ ni̱ xiꞌi̱ ra̱.
JOH 11:15 Nakuatiaꞌ va̱ nimá i̱ xaꞌa̱ꞌ ndoꞌó ña̱ kö̱o̱ꞌ e̱ꞌ ni̱ yoo̱ i̱kanꞌ, sa̱kanꞌ te̱ i̱ni̱ ka̱ ndo̱ꞌ ku̱ni̱ ndo̱ꞌ yuꞌu̱. Toꞌo̱ꞌ ndo̱ꞌ, kuꞌu̱n ko̱to̱ ña̱ꞌaꞌ e̱ꞌ ―ni̱ kachi̱ a̱.
JOH 11:16 Sa̱kanꞌ te̱ ni̱ kaꞌa̱n Tomás, te̱ na̱niꞌ tu̱ te̱ kuate, xiinꞌ i̱nga̱ te̱ nda̱ꞌaꞌ xaꞌa̱ꞌ a̱ ndii: ―Toꞌo̱ꞌ, te̱ ku̱vi̱ tu̱ yooꞌ xiinꞌ a̱ ―ni̱ kachi̱ ra̱.
JOH 11:17 Kii̱ꞌ ni̱ xa̱a̱ Jesús ñu̱u̱ Betania ndii, ni̱ xi̱ni̱ a̱ kuento ña̱ xa̱ kuaꞌa̱n ku̱miꞌ taꞌan kivi̱ꞌ naá ñu̱ꞌuꞌ ndeꞌi̱ Lázaro ti̱xi̱n yavi̱ ndi̱i̱.
JOH 11:18 Te̱ ñu̱u̱ ja̱a̱nꞌ ndii, yatinꞌ uni̱ taꞌan kilómetro xikaꞌ naá a̱ te̱ naá ñu̱u̱ Jerusalén.
JOH 11:19 Te̱ kuaꞌa̱ꞌ va̱ ne̱ judío, ne̱ ndieeꞌ ya̱ti̱n i̱kanꞌ, ni̱ xa̱a̱ miiꞌ nduꞌu̱ꞌ Marta xiinꞌ María, te̱ ko̱to̱ ña̱ꞌaꞌ ni̱a̱, te̱ sa̱kiꞌví tu̱ ña̱ꞌaꞌ ni̱a̱ xaꞌa̱ꞌ a̱ ña̱ ni̱ xiꞌi̱ tiaa̱ taꞌanꞌ ne̱ ja̱a̱nꞌ.
JOH 11:20 Kii̱ꞌ ni̱ xi̱ni̱ tu̱ꞌu̱n Marta ña̱ xa̱ kua̱xi̱ Jesús ndii, ni̱ ke̱ta̱ aꞌ kuaꞌa̱n na̱ti̱i̱n ña̱ꞌaꞌ aꞌ, ndisu̱ María ndii, ni̱ ndoo̱ aꞌ vi̱ꞌe̱.
JOH 11:21 Te̱ ni̱ kaꞌa̱n Marta xiinꞌ Jesús ndii: ―Tákuiꞌe, naaꞌ ni̱ yoo̱ u̱nꞌ yoꞌoꞌ ndii, kü̱vi̱ tiaa̱ taꞌanꞌ i̱.
JOH 11:22 Ndisu̱ xiní i̱ ña̱ nde̱e̱ vi̱ti̱n naaꞌ kaka̱n u̱nꞌ ndee ka̱ ña̱ꞌa̱ nuu̱ꞌ Ndiosí ndii, ta̱xi̱ ña̱ꞌaꞌ a̱ nda̱ꞌaꞌ u̱nꞌ ―ni̱ kachi̱ aꞌ.
JOH 11:23 Te̱ ni̱ kaꞌa̱n Jesús xiinꞌ aꞌ ndii: ―Na̱ti̱a̱ku̱ tiaa̱ taꞌanꞌ u̱nꞌ ―ni̱ kachi̱ a̱.
JOH 11:24 Te̱ ni̱ kaꞌa̱n Marta xiinꞌ a̱ ndii: ―Xiní i̱ ña̱ na̱ti̱a̱ku̱ ra̱ kivi̱ꞌ soꞌo̱ꞌ ndiꞌiꞌ kii̱ꞌ na̱ti̱a̱ku̱ sa̱kuuꞌ ne̱ ni̱ xiꞌi̱ ―ni̱ kachi̱ aꞌ.
JOH 11:25 Te̱ ni̱ kaꞌa̱n Jesús xiinꞌ aꞌ ndii: ―Yuꞌu̱ nduuꞌ ña̱ sanatiaku ne̱ ni̱ xiꞌi̱, te̱ su̱vi̱ tu̱ i̱ nduuꞌ ña̱ taxiꞌ kivi̱ꞌ ñu̱u̱ ne̱ yivi̱ꞌ. Te̱ yo̱o̱ ka̱ i̱ni̱ xini yuꞌu̱ ndii, tee̱ꞌ ndee ni̱ xiꞌi̱ ni̱a̱ ndii, na̱ti̱a̱ku̱ ni̱a̱ sa̱a̱ i̱.
JOH 11:26 Te̱ sa̱kuuꞌ ne̱ tiaku, naaꞌ i̱ni̱ ni̱a̱ xini ni̱a̱ yuꞌu̱ ndii, kö̱o̱ꞌ kivi̱ꞌ ku̱vi̱ ni̱a̱. ¿Ñáá kandixaꞌ u̱nꞌ ña̱ ja̱a̱nꞌ? ―ni̱ kachi̱ a̱ xiinꞌ ñaꞌ ja̱a̱nꞌ.
JOH 11:27 Te̱ ni̱ kaꞌa̱n aꞌ xiinꞌ a̱ ndii: ―U̱u̱n ndo̱ꞌ, tákuiꞌe, kandixaꞌ i̱ ña̱ yoꞌó nduuꞌ Cristo, ña̱ nduuꞌ siꞌe̱ Ndiosí, ña̱ ni̱ kaꞌa̱n a̱ ti̱ꞌviꞌ a̱ i̱i̱n yivi̱ꞌ ―ni̱ kachi̱ aꞌ.
JOH 11:28 Kii̱ꞌ ndi̱ꞌi̱ ni̱ kaꞌa̱n Marta ña̱ ja̱a̱nꞌ, te̱ ni̱ xaꞌa̱n kaꞌa̱n ya̱aꞌ aꞌ xiinꞌ María taꞌanꞌ aꞌ ndii: ―Xa̱ ni̱ xa̱a̱ ña̱ nduuꞌ maestro e̱ꞌ, te̱ kuni kaꞌa̱n a̱ xiinꞌ u̱nꞌ ―ni̱ kachi̱ aꞌ.
JOH 11:29 Kii̱ꞌ ni̱ xi̱ni̱ so̱ꞌo̱ María ña̱ ja̱a̱nꞌ ndii, numi̱ꞌ va̱ te̱ ni̱ nu̱ta̱ aꞌ, te̱ kuaꞌa̱n aꞌ nde̱e̱ miiꞌ iinꞌ Jesús.
JOH 11:30 Tïa̱ꞌan nda̱ꞌni̱ Jesús ñu̱u̱ ja̱a̱nꞌ, kuuꞌ saaꞌ iinꞌ ka̱ a̱ miiꞌ ni̱ na̱taꞌanꞌ a̱ xiinꞌ Marta.
JOH 11:31 Te̱ ne̱ judío, ne̱ ndieeꞌ vi̱ꞌe̱ aꞌ sakiꞌví ña̱ꞌaꞌ ndii, ni̱ xi̱ni̱ ni̱a̱ ña̱ numi̱ꞌ va̱ ni̱ nu̱ta̱ María te̱ kuaꞌa̱n aꞌ. Sa̱kanꞌ na ni̱ xi̱ku̱ndiku̱n ña̱ꞌaꞌ ni̱a̱ kaꞌanꞌ ni̱a̱ ña̱ kuaꞌa̱n kua̱ku̱ aꞌ yu̱ꞌuꞌ yavi̱ ndi̱i̱ miiꞌ naá ñu̱ꞌuꞌ ndeꞌi̱ Lázaro ja̱a̱nꞌ.
JOH 11:32 Kii̱ꞌ ni̱ xa̱a̱ aꞌ miiꞌ iinꞌ Jesús, te̱ ni̱ xi̱ni̱ ña̱ꞌaꞌ aꞌ ndii, ni̱ xi̱kuii̱n xitiꞌ aꞌ nuu̱ꞌ a̱ te̱ ni̱ kaꞌa̱n aꞌ ndii: ―Tákuiꞌe, naaꞌ ni̱ yoo u̱nꞌ yoꞌoꞌ ndii, kü̱vi̱ tiaa̱ taꞌanꞌ i̱ ―ni̱ kachi̱ aꞌ.
JOH 11:33 Kii̱ꞌ ni̱ xi̱ni̱ Jesús xakuꞌ aꞌ, te̱ xakuꞌ tu̱ ne̱ judío, ne̱ kua̱xi̱ xiinꞌ aꞌ ja̱a̱nꞌ ndii, ni̱ tu̱xuꞌví nimá a̱, te̱ ni̱ ku̱suchiꞌ tu̱ i̱ni̱ a̱,
JOH 11:34 kaꞌán a̱ ndii: ―¿Miiꞌ ni̱ chi̱naá ña̱ꞌaꞌ ndo̱ꞌ? ―ni̱ kachi̱ a̱. Te̱ ni̱ kaꞌa̱n ni̱a̱ xiinꞌ a̱ ndii: ―Toꞌo̱ꞌ, te̱ ku̱ni̱ u̱nꞌ, tákuiꞌe ―ni̱ kachi̱ ni̱a̱.
JOH 11:35 Te̱ ni̱ xa̱ku̱ Jesús.
JOH 11:36 Sa̱kanꞌ te̱ ni̱ kaꞌa̱n ne̱ judío ja̱a̱nꞌ ndii: ―Ko̱to̱ ndo̱ꞌ, sa̱a̱ vi̱ꞌ tu̱ ni̱ ku̱ndani̱ ña̱ꞌaꞌ ra̱ ―ni̱ kachi̱ ni̱a̱.
JOH 11:37 Ndisu̱ sa̱va̱ ne̱ ja̱a̱nꞌ ni̱ kaꞌa̱n ndii: ―Te̱ kaa̱ꞌ nduuꞌ te̱ ni̱ nu̱niaꞌ ndu̱chiꞌ nuu̱ꞌ te̱ kuiꞌe nuu̱ꞌ, ¿sa̱a̱ tu̱ nï̱ ku̱vi̱ sa̱ndaꞌa ra̱ Lázaro ja̱a̱nꞌ te̱ kü̱vi̱ ra̱? ―ni̱ kachi̱ ni̱a̱.
JOH 11:38 Te̱ tu̱ku̱ sa̱kanꞌ ni̱ tu̱xuꞌví nimá Jesús, te̱ ni̱ ku̱ya̱ti̱n a̱ yavi̱ ndi̱i̱ ja̱a̱nꞌ. Te̱ to̱koꞌ ka̱va̱ꞌ iinꞌ yavi̱ ja̱a̱nꞌ, te̱ ndasiꞌ yu̱ꞌuꞌ a̱ xiinꞌ i̱i̱n yuu̱ꞌ.
JOH 11:39 Te̱ ni̱ kaꞌa̱n Jesús ndii: ―Sa̱nu̱ndiaꞌá ndo̱ꞌ yuu̱ꞌ kaa̱ꞌ ―ni̱ kachi̱ a̱. Te̱ ni̱ kaꞌa̱n Marta, ñaꞌ ku̱ꞌva̱ te̱ ni̱ xiꞌi̱ ja̱a̱nꞌ ndii: ―Tákuiꞌe, xa̱ xaꞌán ra̱ vi̱ti̱n, sa̱kanꞌ ña̱ xa̱ kuaꞌa̱n ku̱miꞌ taꞌan kivi̱ꞌ ni̱ xiꞌi̱ ra̱ ―ni̱ kachi̱ aꞌ.
JOH 11:40 Te̱ ni̱ kaꞌa̱n Jesús xiinꞌ aꞌ ndii: ―¿Ñáá näkaꞌanꞌ u̱nꞌ ña̱ xa̱ ni̱ kaꞌa̱n i̱ xiinꞌ u̱nꞌ ña̱ naaꞌ i̱ni̱ u̱nꞌ xini u̱nꞌ yuꞌu̱ ndii, ku̱ni̱ u̱nꞌ ña̱ niaꞌa̱ Ndiosí ña̱ ndi̱e̱eꞌ kooꞌ chukuuꞌ a̱? ―ni̱ kachi̱ a̱.
JOH 11:41 Sa̱kanꞌ te̱ ni̱ sa̱nu̱ndiaꞌá ra̱ yuu̱ꞌ ja̱a̱nꞌ. Te̱ ni̱ na̱ko̱to̱ ndi̱a̱a̱ Jesús ndi̱viꞌ, te̱ ni̱ kaꞌa̱n a̱ ndii: ―Ta̱taa̱, taxiꞌ i̱ ña̱ chi̱nda̱ni u̱nꞌ, sa̱kanꞌ ña̱ ni̱ xi̱ni̱ so̱ꞌo̱ u̱nꞌ ña̱ ni̱ kaꞌa̱n i̱ xiinꞌ u̱nꞌ.
JOH 11:42 Yuꞌu̱ ndii, xiní i̱ ña̱ xini so̱ꞌo̱ u̱nꞌ ña̱ kaꞌán i̱ xiinꞌ u̱nꞌ sa̱kuuꞌ i̱chiꞌ. Ndisu̱ kaꞌán i̱ sa̱kanꞌ xaꞌa̱ꞌ ne̱ yivi̱ꞌ kuaꞌa̱ꞌ ne̱ itaꞌ yoꞌoꞌ, te̱ ka̱ndi̱xaꞌ ni̱a̱ ña̱ yoꞌó ni̱ ti̱a̱nu̱ꞌ yuꞌu̱ i̱i̱n yivi̱ꞌ yoꞌoꞌ ―ni̱ kachi̱ a̱.
JOH 11:43 Ndi̱ꞌi̱ ni̱ kaꞌa̱n a̱ ña̱ ja̱a̱nꞌ, sa̱kanꞌ te̱ tiꞌeꞌ ni̱ kaꞌa̱n a̱ ndii: ―Lázaro, ni̱a̱ꞌa̱ yoꞌoꞌ ―ni̱ kachi̱ a̱.
JOH 11:44 I̱kanꞌ te̱ ni̱ ke̱ta̱ te̱ ni̱ xiꞌi̱ ja̱a̱nꞌ ndisuku̱ꞌ toto̱ nda̱ꞌaꞌ ra̱ xiinꞌ xaꞌa̱ꞌ ra̱, te̱ ndisuku̱ꞌ i̱i̱n pein nuu̱ꞌ ra̱. Te̱ ni̱ kaꞌa̱n Jesús xiinꞌ ne̱ yivi̱ꞌ ja̱a̱nꞌ ndii: ―Nda̱xinꞌ ndo̱ꞌ ra̱ te̱ kuꞌu̱n ra̱ ―ni̱ kachi̱ a̱.
JOH 11:45 Te̱ kuaꞌa̱ꞌ va̱ ne̱ judío, ne̱ ni̱ ki̱xi̱n ko̱to̱ María, ne̱ ni̱ xi̱ni̱ ña̱ ni̱ xa̱a̱ Jesús i̱kanꞌ ndii, ni̱ i̱ni̱ ni̱a̱ ni̱ xi̱ni̱ ña̱ꞌaꞌ ni̱a̱.
JOH 11:46 Ndisu̱ sa̱va̱ ne̱ ja̱a̱nꞌ ndii, ni̱ xaꞌa̱n ni̱a̱ nuu̱ꞌ te̱ fariseo, te̱ ni̱ kaꞌa̱n ni̱a̱ xiinꞌ ra̱ ña̱ ni̱ sa̱na̱tiaku Jesús te̱ ja̱a̱nꞌ.
JOH 11:47 Sa̱kanꞌ na kuiiꞌ sa̱kuuꞌ sutu̱ kuuꞌ nu̱uꞌ xiinꞌ te̱ fariseo ndii, ni̱ na̱ka̱ya̱ ra̱ te̱ kuuꞌ kaꞌnuꞌ xiinꞌ ra̱, te̱ ni̱ xa̱ꞌa̱ ra̱ i̱i̱n junta kaꞌnuꞌ kaꞌán ra̱ ndii: ―¿Ndee ña̱ sa̱a̱ e̱ꞌ? Kua̱chi̱ ndii kuaꞌa̱ꞌ va̱ chu̱u̱n kaꞌnuꞌ xaaꞌ te̱ ja̱a̱nꞌ.
JOH 11:48 Naaꞌ ta̱xi̱ e̱ꞌ ña̱ na̱kaa̱ ra̱ xaaꞌ ra̱ ña̱ ja̱a̱nꞌ ndii, sa̱kuuꞌ ne̱ yivi̱ꞌ ku̱ndiku̱n ña̱ꞌaꞌ, te̱ ki̱xi̱n te̱ xaꞌndia chuunꞌ ñu̱u̱ Roma, te̱ sa̱ndo̱ñuꞌuꞌ ra̱ yu̱kunꞌ kaꞌnuꞌ e̱ꞌ xiinꞌ ñu̱u̱ e̱ꞌ ―ni̱ kachi̱ ra̱.
JOH 11:49 Sa̱kanꞌ te̱, i̱i̱n te̱ ja̱a̱nꞌ te̱ na̱niꞌ Caifás, te̱ nduuꞌ sutu̱ kaꞌnuꞌ ka̱ kuiya̱ ja̱a̱nꞌ, ni̱ kaꞌa̱n ndii: ―Ndoꞌó ndii, kö̱o̱ꞌ a̱ xiní xa̱chiꞌ ndo̱ꞌ.
JOH 11:50 Ni̱ nde̱e̱ xänini tu̱ ndo̱ꞌ ña̱ va̱ꞌa̱ ka̱ ku̱vi̱ i̱i̱n nda̱a̱ꞌ kui̱ti̱ꞌ te̱ yivi̱ꞌ xaꞌa̱ꞌ sa̱kuuꞌ ne̱ ñu̱u̱ e̱ꞌ te̱ ndö̱ñuꞌuꞌ sa̱kuuꞌ e̱ꞌ ―ni̱ kachi̱ ra̱.
JOH 11:51 Süu̱ꞌ ña̱ kaꞌanꞌ mi̱iꞌ te̱ ja̱a̱nꞌ, te̱ ni̱ kaꞌa̱n ra̱ ña̱ ja̱a̱nꞌ, süu̱ꞌ ja̱a̱nꞌ ndii xaꞌa̱ꞌ a̱ ka̱ nduuꞌ ra̱ sutu̱ kaꞌnuꞌ ka̱ kuiya̱ ja̱a̱nꞌ na ni̱ kaꞌa̱n tiakú ra̱ ña̱ ku̱vi̱ Jesús xaꞌa̱ꞌ kua̱chi̱ sa̱kuuꞌ ne̱ ñu̱u̱ ja̱a̱nꞌ.
JOH 11:52 Te̱ süu̱ꞌ xaꞌa̱ꞌ ne̱ ja̱a̱nꞌ kui̱ti̱ꞌ ku̱vi̱ a̱, süu̱ꞌ ja̱a̱nꞌ ndii ku̱vi̱ tu̱ a̱ te̱ na̱ka̱ya̱ a̱ sa̱kuuꞌ siꞌe̱ Ndiosí, ne̱ ndoꞌni̱ te̱i̱n ne̱ yivi̱ꞌ i̱i̱n yivi̱ꞌ, te̱ ndu̱i̱i̱n ni̱a̱.
JOH 11:53 Xaꞌa̱ꞌ a̱ ja̱a̱nꞌ na nde̱e̱ kivi̱ꞌ ja̱a̱nꞌ ndii, ni̱ na̱ka̱ta̱ ra̱ kuento ra̱ ña̱ ka̱ꞌni̱ꞌ ra̱ Jesús.
JOH 11:54 Sa̱kanꞌ na Jesús ndii, nï̱ xika̱ tuviꞌ ka̱ a̱ te̱i̱n te̱ judío ja̱a̱nꞌ. Süu̱ꞌ ja̱a̱nꞌ ndii ni̱ ke̱ta̱ a̱ kuaꞌa̱n a̱ ñu̱u̱ ña̱ na̱niꞌ Efraín, ña̱ kanduꞌu̱ꞌ nuu̱ꞌ i̱i̱n ñu̱ꞌuꞌ ya̱ti̱n miiꞌ taxi̱nꞌ kaaꞌ. Te̱ i̱kanꞌ ni̱ ndoo̱ a̱ xiinꞌ te̱ nda̱ꞌaꞌ xaꞌa̱ꞌ a̱.
JOH 11:55 Te̱ xa̱ kuyatinꞌ vi̱koꞌ pascua, ña̱ xakaꞌnuꞌ ne̱ judío, sa̱kanꞌ na kuaꞌa̱ꞌ ne̱ yivi̱ꞌ ni̱ ka̱a̱ ñu̱u̱ Jerusalén, te̱ nda̱sa̱ndo̱o̱ xiinꞌ miiꞌ ni̱a̱ nuu̱ꞌ Ndiosí ña̱ kuní ka̱ ko̱o̱ vi̱koꞌ ja̱a̱nꞌ.
JOH 11:56 Xikaꞌ ne̱ yivi̱ꞌ nandukuꞌ ni̱a̱ Jesús, te̱ kaꞌán xiinꞌ taꞌanꞌ ni̱a̱ nuu̱ꞌ ki̱ꞌe̱ yu̱kunꞌ kaꞌnuꞌ ndii: ―¿Sa̱a̱ tuu ndo̱ꞌ? ¿Ñáá ki̱xi̱n ra̱ vi̱koꞌ, uun kuä̱sa̱ꞌ? ―ni̱ kachi̱ ni̱a̱.
JOH 11:57 Te̱ sutu̱ kuuꞌ nu̱uꞌ xiinꞌ te̱ fariseo ndii, ni̱ kaꞌa̱n chuunꞌ ra̱ ña̱ naaꞌ xiní yo̱o̱ ka̱ miiꞌ yoo a̱ ndii, na kaꞌa̱n ni̱a̱ xiinꞌ ra̱ te̱ ti̱i̱n ña̱ꞌaꞌ ra̱.
JOH 12:1 Iñu̱ taꞌan ka̱ kivi̱ꞌ kuní te̱ ko̱o̱ vi̱koꞌ pascua ja̱a̱nꞌ, te̱ ni̱ xa̱a̱ Jesús ñu̱u̱ Betania miiꞌ nduꞌu̱ꞌ Lázaro, te̱ ni̱ xiꞌi̱, te̱ ni̱ sa̱na̱tiaku ña̱ꞌaꞌ a̱.
JOH 12:2 Te̱ i̱kanꞌ ni̱ xa̱va̱ꞌa̱ ne̱ yivi̱ꞌ ña̱ xaxi̱ꞌ i̱i̱n xa̱kuaa̱ꞌ xaꞌa̱ꞌ a̱ ña̱ tiinꞌ kaꞌnuꞌ ni̱a̱ Jesús. Marta nduuꞌ ñaꞌ xikaꞌ nuuꞌ i̱kanꞌ, te̱ Lázaro nduuꞌ i̱i̱n te̱ nduꞌu̱ꞌ xixiꞌ xiinꞌ Jesús nuu̱ꞌ mesa.
JOH 12:3 Sa̱kanꞌ te̱ ni̱ ki̱ꞌi̱n María yatinꞌ sa̱va̱ litro xa̱ꞌa̱n xavixínꞌ kooꞌ chukuuꞌ, ña̱ nduuꞌ mi̱iꞌ ndiꞌiꞌ nardo, ña̱ ndiaa yaꞌviꞌ kooꞌ chukuuꞌ, te̱ ni̱ sa̱kaaꞌ aꞌ xata̱ꞌ xaꞌa̱ꞌ Jesús, te̱ ni̱ sa̱na̱yaaꞌ aꞌ a̱ xiinꞌ i̱xiꞌ xíniꞌ aꞌ. Te̱ ni̱ chi̱tuꞌ ka̱niiꞌ ti̱xi̱n vi̱ꞌe̱ ja̱a̱nꞌ xiko̱ xa̱ꞌa̱n xavixínꞌ ja̱a̱nꞌ.
JOH 12:4 I̱kanꞌ te̱ Judas Iscariote, te̱ nduuꞌ tu̱ i̱i̱n te̱ nda̱ꞌaꞌ xaꞌa̱ꞌ Jesús, te̱ sa̱na̱kuaꞌa ña̱ꞌaꞌ nda̱ꞌaꞌ te̱ kuuꞌ kaꞌnuꞌ sie yaꞌa̱, ni̱ kaꞌa̱n ndii:
JOH 12:5 ―Va̱ꞌa̱ ka̱ naaꞌ ni̱ keꞌvi̱ a̱, te̱ ko̱ndi̱a̱ yaꞌviꞌ a̱ xu̱ꞌunꞌ ña̱ ki̱ꞌi̱n i̱i̱n te̱ yivi̱ꞌ naaꞌ sa̱chuunꞌ ra̱ uni̱ ciento kivi̱ꞌ, te̱ xiinꞌ xu̱ꞌunꞌ ja̱a̱nꞌ ku̱vi̱ chi̱ndi̱e̱eꞌ e̱ꞌ ne̱ ndaꞌvi kuuꞌ ―ni̱ kachi̱ ra̱.
JOH 12:6 Ndisu̱ süu̱ꞌ ni̱ kaꞌa̱n ra̱ ña̱ ja̱a̱nꞌ xaꞌa̱ꞌ a̱ ña̱ ndiꞌni̱ xna̱ꞌa̱ ra̱ xaꞌa̱ꞌ ne̱ ndaꞌvi kuuꞌ, süu̱ꞌ ja̱a̱nꞌ ndii xaꞌa̱ꞌ ña̱ te̱ kuiꞌna̱ꞌ nduuꞌ ra̱. Te̱ su̱vi̱ ra̱ nduuꞌ te̱ xitoꞌ tindaa̱ꞌ xu̱ꞌunꞌ, te̱ xaá ndii xakuiꞌnaꞌ ra̱ xu̱ꞌunꞌ ña̱ kié ti̱xi̱n ña̱ ja̱a̱nꞌ.
JOH 12:7 Te̱ ni̱ kaꞌa̱n Jesús xiinꞌ ra̱ ndii: ―Na ko̱o̱ aꞌ sa̱kanꞌ, kua̱chi̱ ndii i̱i̱n chu̱u̱n va̱ꞌa̱ ni̱ xa̱a̱ aꞌ xaꞌa̱ꞌ i̱. Ñaꞌ kaa̱ꞌ ndii, ni̱ ta̱xa̱ꞌa̱ aꞌ xa̱ꞌa̱n xavixínꞌ kaa̱ꞌ, te̱ ni̱ xa̱ki̱n a̱ ñu̱ꞌuꞌ ndeꞌi̱ i̱, te̱ ko̱o̱ tu̱ꞌva̱ a̱, te̱ ndiee̱ a̱ kii̱ꞌ ku̱vi̱ i̱.
JOH 12:8 Sa̱kanꞌ ña̱ ne̱ ndaꞌvi kuuꞌ ndii, nde̱e̱ ndiꞌiꞌ ni̱ kivi̱ꞌ ko̱o̱ ni̱a̱ xiinꞌ ndo̱ꞌ, te̱ ku̱vi̱ chi̱ndi̱e̱eꞌ ña̱ꞌaꞌ ndo̱ꞌ a̱ma̱a̱ ka̱ kuní ndo̱ꞌ. Ndisu̱ yuꞌu̱ ndii, süu̱ꞌ nde̱e̱ ndiꞌiꞌ ni̱ kivi̱ꞌ ka̱ka̱ i̱ te̱i̱n ndo̱ꞌ ―ni̱ kachi̱ Jesús.
JOH 12:9 Kuaꞌa̱ꞌ va̱ ne̱ judío, kii̱ꞌ ni̱ xi̱ni̱ ni̱a̱ kuento ña̱ nduꞌu̱ꞌ Jesús ñu̱u̱ Betania ndii, ni̱ ki̱xi̱n ko̱to̱ ña̱ꞌaꞌ ni̱a̱. Te̱ süu̱ꞌ Jesús kui̱ti̱ꞌ ni̱ ki̱xi̱n ko̱to̱ ni̱a̱, süu̱ꞌ ja̱a̱nꞌ ndii ni̱ kuni̱ tu̱ ni̱a̱ ku̱ni̱ ni̱a̱ Lázaro, te̱ xa̱ ni̱ xiꞌi̱, te̱ ni̱ sa̱na̱tiaku ña̱ꞌaꞌ Jesús.
JOH 12:10 Sa̱kanꞌ na ni̱ kaꞌa̱n tuní sutu̱ kuuꞌ nu̱uꞌ ña̱ ka̱ꞌni̱ꞌ tu̱ ra̱ Lázaro,
JOH 12:11 sa̱kanꞌ ña̱ te̱ ja̱a̱nꞌ xaaꞌ sa̱kanꞌ, te̱ kuaꞌa̱ꞌ ne̱ judío ja̱a̱nꞌ ni̱ ku̱xi̱o̱o̱ nuu̱ꞌ ña̱ saniaꞌá sutu̱ ja̱a̱nꞌ, te̱ ndikún ni̱a̱ Jesús.
JOH 12:12 Te̱ ni̱ kitu̱ꞌ tu̱ku̱ kivi̱ꞌ ndii, ni̱ xi̱ni̱ tu̱ꞌu̱n ne̱ yivi̱ꞌ kuaꞌa̱ꞌ kooꞌ chukuuꞌ, ne̱ kua̱xi̱ vi̱koꞌ ñu̱u̱ Jerusalén ja̱a̱nꞌ, ña̱ kua̱xi̱ tu̱ Jesús ñu̱u̱ ja̱a̱nꞌ.
JOH 12:13 Sa̱kanꞌ na ni̱ xaꞌnu̱ ni̱a̱ ñuu̱ꞌ, te̱ niꞌiꞌ ni̱a̱ a̱ kuaꞌa̱n na̱taꞌanꞌ ni̱a̱ xiinꞌ a̱, te̱ tiꞌeꞌ kuaaꞌ ni̱a̱ kaꞌán ni̱a̱ ndii: ―¡Na na̱ti̱i̱n xto̱ꞌo̱ e̱ꞌ Ndiosí ña̱ xakaꞌnuꞌ ña̱ꞌaꞌ e̱ꞌ! ¡Sañuꞌuꞌ va̱ a̱ ña̱ kua̱xi̱ kuenta a̱ kaa̱ꞌ, te̱ ña̱ kaa̱ꞌ nduuꞌ ña̱ xaꞌndia chuunꞌ nuu̱ꞌ yooꞌ, ne̱ vi̱ꞌe̱ Israel! ―kachi ni̱a̱.
JOH 12:14 Te̱ Jesús ndii, yoso̱ꞌ a̱ mburru sie, tiꞌ ni̱ ta̱tu̱ a̱ ja̱a̱nꞌ, naa kaꞌán ña̱ yoso̱ꞌ nuu̱ꞌ tu̱tu̱ Ndiosí ndii:
JOH 12:15 Kä̱ka̱ nimá ndoꞌó, ne̱ ndieeꞌ ñu̱u̱ Sión. Ko̱to̱ ndo̱ꞌ, kaa̱ꞌ kua̱xi̱ rey ndo̱ꞌ, nduꞌu̱ꞌ a̱ xata̱ꞌ i̱i̱n mburru sie. Sa̱kanꞌ kachi a̱.
JOH 12:16 Te̱ nda̱ꞌaꞌ xaꞌa̱ꞌ a̱ ndii, nï̱ ku̱nda̱ni̱ ra̱ ña̱ ni̱ yoo̱ ja̱a̱nꞌ ña̱ nu̱uꞌ, ndisu̱ kii̱ꞌ ni̱ na̱ti̱a̱ku̱ Jesús, te̱ ni̱ ti̱i̱n kaꞌnuꞌ ña̱ꞌaꞌ Ndiosí ndii, ni̱ na̱ka̱ꞌanꞌ ra̱ ña̱ xa̱ yoso̱ꞌ sa̱kuuꞌ ña̱ ja̱a̱nꞌ xaꞌa̱ꞌ a̱, te̱ niiꞌ sa̱kanꞌ xna̱ꞌa̱ ni̱ ndo̱ꞌo̱ a̱.
JOH 12:17 Te̱ ne̱ yivi̱ꞌ, ne̱ ni̱ xi̱ni̱ kii̱ꞌ ni̱ ka̱na̱ Jesús Lázaro nde̱e̱ ti̱xi̱n yavi̱ ndi̱i̱, te̱ ni̱ na̱ti̱a̱ku̱ ra̱ ndii, ndieeꞌ yu̱ꞌuꞌ te̱ ndieeꞌ yu̱ꞌuꞌ ni̱a̱ xaꞌa̱ꞌ ña̱ ni̱ xa̱a̱ a̱ ja̱a̱nꞌ.
JOH 12:18 Xaꞌa̱ꞌ a̱ ja̱a̱nꞌ na ni̱ ki̱e̱e̱ kuaꞌa̱ꞌ ne̱ yivi̱ꞌ, te̱ ni̱ ki̱xi̱n na̱taꞌanꞌ ni̱a̱ xiinꞌ Jesús, sa̱kanꞌ ña̱ ni̱ xi̱ni̱ ni̱a̱ kuento xaꞌa̱ꞌ chu̱u̱n kaꞌnuꞌ ña̱ ni̱ xa̱a̱ a̱ ja̱a̱nꞌ.
JOH 12:19 Sa̱kanꞌ na kuiiꞌ ni̱ kaꞌa̱n xiinꞌ taꞌanꞌ te̱ fariseo ndii: ―Ko̱to̱ ndo̱ꞌ, sa̱kuuꞌ ne̱ yivi̱ꞌ ndikún xata̱ꞌ te̱ kaa̱ꞌ, kö̱o̱ꞌ a̱ ku̱vi̱ sa̱a̱ xa̱chiꞌ e̱ꞌ vi̱ti̱n ―kachi ra̱.
JOH 12:20 Te̱ ni̱ ka̱ꞌni̱ tu̱ sa̱va̱ te̱ griego te̱i̱n ne̱ ni̱ ka̱a̱ ñu̱u̱ ja̱a̱nꞌ te̱ sa̱kaꞌnuꞌ ra̱ Ndiosí kii̱ꞌ yoo vi̱koꞌ ja̱a̱nꞌ.
JOH 12:21 Te̱ ni̱ ku̱ya̱ti̱n te̱ ja̱a̱nꞌ nuu̱ꞌ Felipe, te̱ Betsaida, ña̱ kanduꞌu̱ꞌ ñu̱ꞌuꞌ Galilea. Te̱ ni̱ kaꞌa̱n ra̱ ndii: ―Tákuiꞌe, kuni nda̱tuꞌunꞌ ndu̱ xiinꞌ Jesús ―ni̱ kachi̱ ra̱.
JOH 12:22 Sa̱kanꞌ te̱ ni̱ xaꞌa̱n Felipe, te̱ ni̱ kaꞌa̱n ra̱ xiinꞌ Andrés, te̱ uvi̱ sa̱aꞌ te̱ ja̱a̱nꞌ ni̱ xaꞌa̱n ta̱xi̱ kuento nuu̱ꞌ Jesús.
JOH 12:23 Te̱ ni̱ kaꞌa̱n a̱ xiinꞌ ra̱ ndii: ―Xa̱ kuyatinꞌ kivi̱ꞌ ña̱ ti̱i̱n kaꞌnuꞌ Ndiosí ña̱ nduuꞌ tu̱ te̱ yivi̱ꞌ.
JOH 12:24 Ña̱ nda̱ku kaꞌán i̱ xiinꞌ ndo̱ꞌ ña̱ naaꞌ kïꞌvi̱ i̱i̱n ndi̱kinꞌ trigo ti̱xi̱n ñu̱ꞌuꞌ, te̱ ku̱vi̱ a̱ ndii, nä̱taꞌvi̱ꞌ a̱. Ndisu̱ naaꞌ ku̱vi̱ a̱ ti̱xi̱n ñu̱ꞌuꞌ ja̱a̱nꞌ ndii, na̱taꞌvi̱ꞌ kuaꞌa̱ꞌ a̱.
JOH 12:25 Yo̱o̱ ka̱ kundani̱ kivi̱ꞌ ñu̱u̱ mi̱iꞌ ndii, ku̱vi̱ ni̱a̱, ndisu̱ yo̱o̱ ka̱ chïndiaa yaꞌviꞌ kivi̱ꞌ ñu̱u̱ mi̱iꞌ ni̱a̱ i̱i̱n yivi̱ꞌ yoꞌoꞌ xaꞌa̱ꞌ ña̱ ndani̱ ka̱ ni̱a̱ yuꞌu̱ ndii, na̱ti̱i̱n ni̱a̱ kivi̱ꞌ ñu̱u̱ ña̱ kö̱o̱ꞌ kivi̱ꞌ ndiꞌiꞌ.
JOH 12:26 Yo̱o̱ ka̱ kuni ka̱ka̱ nu̱u̱ nuu̱ꞌ i̱ ndii, na ku̱ndiku̱n ni̱a̱ yuꞌu̱, te̱ ne̱ xikaꞌ nuuꞌ nuu̱ꞌ i̱ ndii, ku̱ndi̱e̱e̱ ni̱a̱ miiꞌ nduꞌu̱ꞌ i̱, te̱ ti̱i̱n kaꞌnuꞌ tu̱ ña̱ꞌaꞌ yu̱vaꞌ i̱ Ndiosí.
JOH 12:27 ’Ndiꞌni̱ va̱ nimá i̱ vi̱ti̱n. ¿Ndee ña̱ kaꞌa̱n i̱? ¿Ñáá kaꞌa̱n i̱ ndii, “Ta̱taa̱, sa̱kakú u̱nꞌ yuꞌu̱ nuu̱ꞌ ña̱ ku̱ndo̱ꞌo̱ i̱ vi̱ti̱n”? Kü̱vi̱ kaꞌa̱n i̱ sa̱kanꞌ, kua̱chi̱ ndii xa̱ xaꞌa̱ꞌ ña̱ ja̱a̱nꞌ kua̱xi̱ i̱.
JOH 12:28 Ta̱taa̱, niaꞌa̱ u̱nꞌ ña̱ kumiꞌ u̱nꞌ sa̱kuuꞌ ña̱ ndi̱e̱eꞌ ―ni̱ kachi̱ Jesús. Sa̱kanꞌ te̱ ni̱ tiaku̱ kaꞌán i̱i̱n tachi̱ꞌ nde̱e̱ ndi̱viꞌ ndii: ―Xa̱ ni̱ niaꞌa̱ i̱ ña̱ ndi̱e̱eꞌ ña̱ kumiꞌ i̱, te̱ niaꞌa̱ ka̱ e̱ ―ni̱ kachi̱ a̱.
JOH 12:29 Te̱ ni̱ kaꞌa̱n ne̱ yivi̱ꞌ kuaꞌa̱ꞌ, ne̱ itaꞌ i̱kanꞌ, ne̱ ni̱ xi̱ni̱ so̱ꞌo̱ tachi̱ꞌ ja̱a̱nꞌ, ña̱ savi̱ꞌ ni̱ ndeꞌi̱, te̱ sa̱va̱ tu̱ku̱ ni̱a̱ ni̱ kaꞌa̱n ndii: ―I̱i̱n ángele, ña̱ yoo ndi̱viꞌ, ni̱ kaꞌa̱n xiinꞌ ra̱ ―ni̱ kachi̱ ni̱a̱.
JOH 12:30 Sa̱kanꞌ te̱ ni̱ kaꞌa̱n Jesús ndii: ―Süu̱ꞌ xaꞌa̱ꞌ ña̱ va̱ꞌa̱ yuꞌu̱ ni̱ tiaku̱ kaꞌán tachi̱ꞌ ja̱a̱nꞌ, süu̱ꞌ ja̱a̱nꞌ ndii xaꞌa̱ꞌ ndoꞌó ni̱ tiaku̱ a̱.
JOH 12:31 Xa̱ ni̱ xa̱a̱ kivi̱ꞌ ña̱ sa̱naꞌmá Ndiosí ne̱ yivi̱ꞌ i̱i̱n yivi̱ꞌ yoꞌoꞌ, te̱ vi̱ti̱n tu̱ ndoo̱ kuiꞌe xa̱chiꞌ ña̱ ndi̱va̱ꞌa̱, ña̱ xaꞌndia chuunꞌ i̱i̱n yivi̱ꞌ yoꞌoꞌ.
JOH 12:32 Te̱ kii̱ꞌ nda̱ni̱ꞌi̱ ra̱ yuꞌu̱ nuu̱ꞌ ñu̱ꞌuꞌ i̱i̱n yivi̱ꞌ yoꞌoꞌ ndii, sa̱kaꞌán i̱ nimá sa̱kuuꞌ ne̱ yivi̱ꞌ ña̱ ki̱xi̱n ni̱a̱ nuu̱ꞌ i̱ ―ni̱ kachi̱ a̱.
JOH 12:33 Te̱ xiinꞌ ña̱ ja̱a̱nꞌ ni̱ sa̱kuniꞌ Jesús ne̱ ja̱a̱nꞌ sa̱a̱ ku̱vi̱ a̱.
JOH 12:34 Te̱ ni̱ kaꞌa̱n ne̱ yivi̱ꞌ ja̱a̱nꞌ xiinꞌ a̱ ndii: ―Xiní ndu̱ ña̱ kaꞌán tu̱ꞌu̱n nde̱iꞌ Ndiosí ña̱ Cristo, ña̱ sa̱kakú yoo ndii, ko̱o̱ a̱ xiinꞌ e̱ꞌ nde̱e̱ ndiꞌiꞌ ni̱ kivi̱ꞌ, sa̱kanꞌ na kuiiꞌ, ¿ndichun kaꞌán yoꞌó ña̱ kuní a̱ nda̱ni̱ꞌi̱ ra̱ ña̱ nduuꞌ tu̱ te̱ yivi̱ꞌ? ¿Yo̱o̱ nduuꞌ ña̱ nduuꞌ tu̱ te̱ yivi̱ꞌ ña̱ kaꞌán u̱nꞌ xaꞌa̱ꞌ ja̱a̱nꞌ? ―ni̱ kachi̱ ni̱a̱.
JOH 12:35 Sa̱kanꞌ te̱ ni̱ kaꞌa̱n Jesús xiinꞌ ni̱a̱ ndii: ―Ndee i̱i̱n xaꞌaꞌ kui̱ti̱ꞌ yoo i̱ te̱ nduuꞌ i̱ ñuꞌu̱ nuu̱ꞌ ndo̱ꞌ. Ka̱ka̱ ndo̱ꞌ vi̱ti̱n ña̱ yoo i̱ te̱ sa̱yiꞌé i̱ nuu̱ꞌ ndo̱ꞌ, te̱ sa̱kanꞌ kä̱nando ña̱ i̱i̱n yaví ndoꞌó. Sa̱kanꞌ ña̱ ne̱ xikaꞌ ni̱a̱a̱ꞌ ndii, xïní ni̱a̱ miiꞌ kuaꞌa̱n ni̱a̱.
JOH 12:36 Vi̱ti̱n ña̱ yoo i̱ te̱ sayiꞌé i̱ nuu̱ꞌ ndo̱ꞌ ndii, ka̱ndi̱xaꞌ ndo̱ꞌ yuꞌu̱, te̱ ku̱ndu̱u̱ ndo̱ꞌ kuenta ne̱ yiꞌé ñuꞌu̱ ja̱a̱nꞌ nuu̱ꞌ ―ni̱ kachi̱ a̱. Kii̱ꞌ ndi̱ꞌi̱ ni̱ kaꞌa̱n Jesús ña̱ ja̱a̱nꞌ ndii, kuaꞌa̱n a̱ te̱ ni̱ ti̱si̱ꞌe a̱ nuu̱ꞌ ne̱ ja̱a̱nꞌ.
JOH 12:37 Tee̱ꞌ ndee kuaꞌa̱ꞌ va̱ chu̱u̱n kaꞌnuꞌ ni̱ xa̱a̱ Jesús nuu̱ꞌ ni̱a̱ ndii, nï̱ i̱ni̱ ni̱a̱ ku̱ni̱ ña̱ꞌaꞌ ni̱a̱.
JOH 12:38 Sa̱kanꞌ ni̱ xkaꞌndi̱a̱ a̱, te̱ ni̱ xinu̱ ña̱ ni̱ kaꞌa̱n Isaías, te̱ ni̱ kaꞌa̱n tiakú tu̱ꞌu̱n Ndiosí xta̱ꞌanꞌ kii̱ꞌ ni̱ kaꞌán ra̱ ndii: Tákuiꞌe, nde̱e̱ i̱i̱n ne̱ yivi̱ꞌ nï̱ kandixaꞌ ña̱ ni̱ sa̱niaꞌá ndu̱. Te̱ sa̱kanꞌ tu̱ nde̱e̱ i̱i̱n kö̱o̱ꞌ ni̱ natiinꞌ ña̱ ni̱ niaꞌa̱ u̱nꞌ xiinꞌ ña̱ ndi̱e̱eꞌ u̱nꞌ nuu̱ꞌ ni̱a̱. Ni̱ kachi̱ ra̱.
JOH 12:39 Sa̱kanꞌ na kuiiꞌ nï̱ ku̱vi̱ ka̱ndi̱xaꞌ ni̱a̱ a̱, xaꞌa̱ꞌ a̱ ja̱a̱nꞌ na ni̱ kaꞌa̱n tu̱ Isaías ndii:
JOH 12:40 Ni̱ nda̱si̱ a̱ ndu̱chiꞌ nuu̱ꞌ ni̱a̱, te̱ ni̱ xa̱xi̱i̱ tu̱ a̱ nimá ni̱a̱, ko̱to̱ ka̱ ku̱ni̱ ni̱a̱ xiinꞌ ndu̱chiꞌ nuu̱ꞌ ni̱a̱, te̱ ku̱nda̱ni̱ ni̱a̱ xiinꞌ nimá ni̱a̱, te̱ na̱ndi̱koꞌ ni̱a̱ nuu̱ꞌ i̱, te̱ sa̱ndaꞌa ña̱ꞌaꞌ i̱.
JOH 12:41 Ni̱ kaꞌa̱n Isaías ña̱ ja̱a̱nꞌ kii̱ꞌ ni̱ xi̱ni̱ ra̱ ña̱ ndi̱e̱eꞌ kooꞌ chukuuꞌ ña̱ ku̱miꞌ Jesús, te̱ ni̱ kaꞌa̱n ra̱ xaꞌa̱ꞌ a̱.
JOH 12:42 Nde̱e̱ sa̱a̱ ka̱ ni̱ ndii, kuaꞌa̱ꞌ va̱ te̱ xaꞌndia chuunꞌ ni̱ i̱ni̱ xini ña̱ꞌaꞌ. Ndisu̱ nï̱ ndieeꞌ yu̱ꞌuꞌ ra̱ xaꞌa̱ꞌ a̱, sa̱kanꞌ ña̱ yiꞌvi ra̱ ña̱ ta̱va̱ꞌ xa̱chiꞌ ña̱ꞌaꞌ te̱ fariseo vi̱ꞌe̱ miiꞌ nakayá ne̱ ñu̱u̱ ja̱a̱nꞌ.
JOH 12:43 Sa̱kanꞌ ña̱ ni̱ xta̱ni̱ ka̱ ra̱ ña̱ ndoo̱ va̱ꞌa̱ ra̱ nuu̱ꞌ ne̱ yivi̱ꞌ te̱ sa̱kanꞌ ña̱ ndoo̱ va̱ꞌa̱ ra̱ nuu̱ꞌ Ndiosí.
JOH 12:44 Te̱ ni̱ kaꞌa̱n tiꞌeꞌ Jesús nuu̱ꞌ ne̱ yivi̱ꞌ ja̱a̱nꞌ ndii: ―Yo̱o̱ ka̱ i̱ni̱ xini yuꞌu̱ ndii, süu̱ꞌ i̱ni̱ ni̱a̱ xini ni̱a̱ yuꞌu̱ kui̱ti̱ꞌ, süu̱ꞌ ja̱a̱nꞌ ndii i̱ni̱ tu̱ ni̱a̱ xini ni̱a̱ ña̱ ni̱ ti̱a̱nu̱ꞌ yuꞌu̱ i̱i̱n yivi̱ꞌ yoꞌoꞌ.
JOH 12:45 Te̱ sa̱kanꞌ tu̱ yo̱o̱ ka̱ xini yuꞌu̱ ndii, xini tu̱ ni̱a̱ ña̱ ni̱ ti̱a̱nu̱ꞌ yuꞌu̱ i̱i̱n yivi̱ꞌ yoꞌoꞌ.
JOH 12:46 Yuꞌu̱ nduuꞌ ñuꞌu̱ ña̱ sayiꞌé nuu̱ꞌ ne̱ yivi̱ꞌ, te̱ ni̱ xa̱a̱ i̱ i̱i̱n yivi̱ꞌ yoꞌoꞌ. Te̱ yo̱o̱ ka̱ i̱ni̱ xini yuꞌu̱ ndii, ndöo̱ ni̱a̱a̱ꞌ xa̱chiꞌ nimá ni̱a̱.
JOH 12:47 Naaꞌ yo̱o̱ ka̱ xini so̱ꞌo̱ ña̱ kaꞌán i̱, te̱ säxinú ni̱a̱ a̱ ndii, süu̱ꞌ yuꞌu̱ nduuꞌ ña̱ ka̱tunꞌ ña̱ꞌaꞌ, sa̱kanꞌ ña̱ nï̱ xa̱a̱ i̱ te̱ ka̱tunꞌ i̱ ne̱ yivi̱ꞌ i̱i̱n yivi̱ꞌ, süu̱ꞌ ja̱a̱nꞌ ndii ni̱ xa̱a̱ i̱ te̱ sa̱kakú ña̱ꞌaꞌ i̱.
JOH 12:48 Yo̱o̱ ka̱ saxioꞌ yuꞌu̱, te̱ küni na̱ti̱i̱n ni̱a̱ ña̱ kaꞌán i̱ ndii, xa̱ yoo i̱i̱n ña̱ ka̱tunꞌ ña̱ꞌaꞌ. Tu̱ꞌu̱n ña̱ ni̱ kaꞌa̱n i̱ ja̱a̱nꞌ nduuꞌ ña̱ ka̱tunꞌ ña̱ꞌaꞌ kivi̱ꞌ soꞌo̱ꞌ ndiꞌiꞌ.
JOH 12:49 Sa̱kanꞌ ña̱ süu̱ꞌ ña̱ kaꞌanꞌ mi̱iꞌ i̱ nduuꞌ ña̱ ni̱ kaꞌa̱n i̱ ja̱a̱nꞌ. Süu̱ꞌ ja̱a̱nꞌ ndii yu̱vaꞌ e̱ꞌ Ndiosí, ña̱ ni̱ ti̱ꞌviꞌ yuꞌu̱ i̱i̱n yivi̱ꞌ yoꞌoꞌ, nduuꞌ ña̱ ni̱ kaꞌa̱n chuunꞌ xiinꞌ i̱ ndee ña̱ kaꞌa̱n i̱, te̱ sa̱a̱ kaꞌa̱n e̱.
JOH 12:50 Te̱ xiní i̱ ña̱ ña̱ ni̱ kaꞌa̱n chuunꞌ a̱ xiinꞌ i̱ ndii, taxiꞌ a̱ kivi̱ꞌ ñu̱u̱ ña̱ kö̱o̱ꞌ kivi̱ꞌ ndiꞌiꞌ, sa̱kanꞌ na kuiiꞌ kaꞌán i̱ sa̱a̱ niiꞌ ni̱ kaꞌa̱n yu̱vaꞌ e̱ꞌ xiinꞌ i̱ kui̱ti̱ꞌ ―ni̱ kachi̱ a̱.
JOH 13:1 Kii̱ꞌ kuní ka̱ ko̱o̱ vi̱koꞌ Pascua ndii, xa̱ xiní Jesús ña̱ xa̱ kuyatinꞌ kivi̱ꞌ ña̱ na̱ko̱o̱ a̱ i̱i̱n yivi̱ꞌ yoꞌoꞌ, te̱ nuꞌu̱ a̱ nuu̱ꞌ yu̱vaꞌ e̱ꞌ Ndiosí. Te̱ ni̱ ku̱ndani̱ yaꞌa̱ a̱ ne̱ nduuꞌ kuenta a̱ i̱i̱n yivi̱ꞌ yoꞌoꞌ, te̱ i̱i̱n sa̱kanꞌ ku̱ndani̱ ña̱ꞌaꞌ a̱ nde̱e̱ soꞌo̱ꞌ ndiꞌiꞌ.
JOH 13:2 Kii̱ꞌ ndieeꞌ ra̱ xixiꞌ ra̱ ndii, xa̱ ni̱ sakaꞌán ña̱ ndi̱va̱ꞌa̱ nimá Judas Iscariote, siꞌe̱ Simón, ña̱ sa̱na̱kuaꞌa ra̱ Jesús nda̱ꞌaꞌ te̱ kuuꞌ kaꞌnuꞌ.
JOH 13:3 Te̱ xa̱ xiní Jesús ña̱ xa̱ ni̱ sa̱kuisoꞌ chuunꞌ ña̱ꞌaꞌ yu̱vaꞌ e̱ꞌ Ndiosí nuu̱ꞌ sa̱kuuꞌ ña̱ yooꞌ, te̱ xiní tu̱ a̱ ña̱ nuu̱ꞌ Ndiosí ni̱ ki̱e̱e̱ a̱, te̱ ni̱ xa̱a̱ a̱ i̱i̱n yivi̱ꞌ, te̱ nuu̱ꞌ ña̱ ja̱a̱nꞌ tu̱ kuꞌu̱n nuꞌu̱ a̱.
JOH 13:4 Sa̱kanꞌ te̱ ni̱ ndo̱ndi̱chi̱ a̱, te̱ ni̱ xta̱ꞌniꞌ a̱ toto̱ ndisuku̱ꞌ a̱, te̱ ni̱ sa̱tiín a̱ i̱i̱n pein ti̱xi̱n to̱koꞌ a̱,
JOH 13:5 sa̱kanꞌ te̱ ni̱ ta̱a̱nꞌ a̱ ti̱kui ti̱xi̱n i̱i̱n xi̱koꞌoꞌ, te̱ ni̱ xa̱ꞌaꞌ a̱ natiaꞌ a̱ xaꞌa̱ꞌ te̱ nda̱ꞌaꞌ xaꞌa̱ꞌ a̱, te̱ ni̱ sa̱na̱yaaꞌ a̱ xaꞌa̱ꞌ ra̱ xiinꞌ pein ti̱xi̱n ña̱ ni̱ sa̱tiín a̱ to̱koꞌ a̱ ja̱a̱nꞌ.
JOH 13:6 Kii̱ꞌ ni̱ tondi̱a̱ a̱ miiꞌ nduꞌu̱ꞌ Simón Pedro ndii, ni̱ kaꞌa̱n ra̱ xiinꞌ a̱ ndii: ―Tákuiꞌe, ¿ndichun na na̱ti̱a̱ yoꞌó xaꞌa̱ꞌ yuꞌu̱? ―ni̱ kachi̱ ra̱.
JOH 13:7 Te̱ ni̱ kaꞌa̱n Jesús xiinꞌ ra̱ ndii: ―Ña̱ xaaꞌ i̱ yoꞌoꞌ ndii, kü̱nda̱ni̱ yoꞌó a̱ vi̱ti̱n, ndisu̱ ku̱nda̱ni̱ u̱nꞌ u̱n kii̱ꞌ yaꞌa̱ ―ni̱ kachi̱ a̱.
JOH 13:8 Te̱ ni̱ kaꞌa̱n Pedro xiinꞌ a̱ ndii: ―Kö̱o̱ꞌ kivi̱ꞌ kui̱i̱n yuꞌu̱ ña̱ na̱ti̱a̱ yoꞌó xaꞌa̱ꞌ i̱ ―ni̱ kachi̱ ra̱. Te̱ ni̱ kaꞌa̱n Jesús xiinꞌ ra̱ ndii: ―Naaꞌ nä̱ti̱a̱ i̱ xaꞌa̱ꞌ u̱nꞌ ndii, süu̱ꞌ kuenta ka̱ i̱ ku̱ndu̱u̱ u̱nꞌ ―ni̱ kachi̱ a̱.
JOH 13:9 Sa̱kanꞌ te̱ ni̱ kaꞌa̱n Pedro xiinꞌ a̱ ndii: ―Tákuiꞌe, süu̱ꞌ xaꞌa̱ꞌ kui̱ti̱ꞌ i̱ na̱ti̱a̱ u̱nꞌ, süu̱ꞌ ja̱a̱nꞌ ndii, na̱ti̱a̱ tu̱ u̱nꞌ nda̱ꞌaꞌ i̱ xiinꞌ xíniꞌ i̱ ―ni̱ kachi̱ ra̱.
JOH 13:10 Te̱ ni̱ kaꞌa̱n Jesús xiinꞌ ra̱ ndii: ―Ne̱ xa̱ ni̱ chi̱chi̱ ndii, ndee xaꞌa̱ꞌ kui̱ti̱ꞌ ni̱a̱ kuní a̱ ndo̱o̱, sa̱kanꞌ ña̱ xa̱ ni̱ ndo̱o̱ ka̱niiꞌ ni̱a̱, te̱ ndoꞌó ndii, xa̱ yoo ndo̱o̱ ndo̱ꞌ, ndisu̱ süu̱ꞌ sa̱kuuꞌ ndo̱ꞌ ―ni̱ kachi̱ a̱.
JOH 13:11 Xa̱ xiní Jesús yo̱o̱ sa̱na̱kuaꞌa ña̱ꞌaꞌ nda̱ꞌaꞌ te̱ kuni ka̱ꞌni̱ꞌ ña̱ꞌaꞌ, sa̱kanꞌ na kuiiꞌ ni̱ kaꞌa̱n a̱ ndii: “Süu̱ꞌ sa̱kuuꞌ ndoꞌó nduuꞌ te̱ ndo̱o̱”, ni̱ kachi̱ a̱.
JOH 13:12 Te̱ kii̱ꞌ ndi̱ꞌi̱ ni̱ na̱ti̱a̱ a̱ xaꞌa̱ꞌ ra̱, te̱ ni̱ na̱kuiꞌnu̱ a̱ toto̱ ndisuku̱ꞌ a̱ ja̱a̱nꞌ, te̱ ni̱ xi̱ku̱nduꞌu̱ꞌ tu̱ku̱u̱ a̱ miiꞌ iinꞌ mesa, te̱ ni̱ kaꞌa̱n a̱ xiinꞌ ra̱ ndii: ―¿Ñáá kundani̱ ndo̱ꞌ ndee ña̱ kuni kachi̱ ña̱ ni̱ xa̱a̱ i̱ xiinꞌ ndo̱ꞌ vi̱ti̱n?
JOH 13:13 Kaꞌán ndoꞌó ña̱ maestro ndo̱ꞌ nduuꞌ i̱, te̱ kaꞌán tu̱ ndo̱ꞌ ña̱ xto̱ꞌo̱ ndo̱ꞌ nduuꞌ i̱, te̱ va̱ꞌa̱ yoo a̱ kaꞌán ndo̱ꞌ sa̱kanꞌ ña̱ su̱vi̱ xna̱ꞌa̱ nduuꞌ i̱.
JOH 13:14 Sa̱kanꞌ na kuiiꞌ naaꞌ yuꞌu̱, ña̱ nduuꞌ xto̱ꞌo̱ ndo̱ꞌ te̱ nduuꞌ tu̱ i̱ maestro ndo̱ꞌ, te̱ ni̱ na̱ti̱a̱ i̱ xaꞌa̱ꞌ ndo̱ꞌ ndii, kuní a̱ ña̱ na̱ti̱a̱ tu̱ ndoꞌó xaꞌa̱ꞌ i̱ꞌi̱n taꞌanꞌ ndo̱ꞌ.
JOH 13:15 Ni̱ xa̱a̱ i̱ sa̱kanꞌ xiinꞌ ndo̱ꞌ, te̱ sa̱a̱ tu̱ ndoꞌó sa̱a̱ niiꞌ ni̱ xa̱a̱ yuꞌu̱ xiinꞌ ndo̱ꞌ vi̱ti̱n.
JOH 13:16 Ña̱ nda̱ku kaꞌán i̱ xiinꞌ ndo̱ꞌ ndii, i̱i̱n te̱ xikaꞌ nuuꞌ ndii, süu̱ꞌ te̱ kaꞌnuꞌ ka̱ nduuꞌ ra̱ te̱ sa̱kanꞌ xto̱ꞌo̱ ra̱, te̱ ni̱ nde̱e̱ süu̱ꞌ te̱ kaꞌnuꞌ ka̱ nduuꞌ tu̱ te̱ sakuniꞌ tu̱ꞌu̱n te̱ sa̱kanꞌ te̱ ni̱ ti̱a̱nu̱ꞌ ña̱ꞌaꞌ.
JOH 13:17 Naaꞌ kundani̱ ndo̱ꞌ ña̱ kaꞌán i̱ xiinꞌ ndo̱ꞌ, te̱ sa̱a̱ ndo̱ꞌ a̱ ndii, sa̱ñuꞌuꞌ va̱ Ndiosí ndoꞌó.
JOH 13:18 ’Süu̱ꞌ xaꞌa̱ꞌ sa̱kuuꞌ ndoꞌó kaꞌán i̱, sa̱kanꞌ ña̱ xiní yuꞌu̱ yo̱o̱ ni̱ na̱ka̱xi̱n i̱ ku̱ndu̱u̱ kuenta i̱. Ndisu̱ kuní a̱ ña̱ xinu̱ ña̱ yoso̱ꞌ nuu̱ꞌ tu̱tu̱ Ndiosí miiꞌ kaꞌán a̱ ndii: “Te̱ xixiꞌ ingaꞌ xiinꞌ i̱ ni̱ na̱ndu̱u̱ te̱ ndasiꞌ yuꞌu̱”, kachi a̱.
JOH 13:19 Kaꞌán i̱ ña̱ kaa̱ꞌ xiinꞌ ndo̱ꞌ nde̱e̱ vi̱ti̱n ña̱ kuní ka̱ ko̱o̱ a̱, sa̱kanꞌ te̱ kii̱ꞌ ko̱o̱ a̱ ndii, ka̱ndi̱xaꞌ ndo̱ꞌ ña̱ yuꞌu̱ nduuꞌ i̱.
JOH 13:20 Ña̱ nda̱ku kaꞌán i̱ xiinꞌ ndo̱ꞌ ña̱ yo̱o̱ ka̱ natiinꞌ ne̱ ti̱ꞌviꞌ i̱ ndii, yuꞌu̱ natiinꞌ ni̱a̱. Te̱ yo̱o̱ ka̱ natiinꞌ yuꞌu̱ ndii, natiinꞌ tu̱ ni̱a̱ ña̱ ni̱ ti̱ꞌviꞌ yuꞌu̱ i̱i̱n yivi̱ꞌ yoꞌoꞌ ―kachi Jesús.
JOH 13:21 Kii̱ꞌ ndi̱ꞌi̱ ni̱ kaꞌa̱n Jesús ña̱ ja̱a̱nꞌ ndii, ni̱ ndi̱ꞌni̱ nimá a̱, te̱ ni̱ kaꞌa̱n a̱ ndii: ―Ña̱ nda̱ku kaꞌán i̱ xiinꞌ ndo̱ꞌ ña̱ i̱i̱n ndoꞌó sa̱na̱kuaꞌa yuꞌu̱ nda̱ꞌaꞌ te̱ kuuꞌ nu̱uꞌ ―ni̱ kachi̱ a̱.
JOH 13:22 Sa̱kanꞌ te̱ ni̱ xa̱ꞌaꞌ xtoꞌniꞌ nuu̱ꞌ taꞌanꞌ te̱ nda̱ꞌaꞌ xaꞌa̱ꞌ a̱ ja̱a̱nꞌ ña̱ xïní ra̱ yo̱o̱ xaꞌa̱ꞌ ni̱ kaꞌa̱n a̱.
JOH 13:23 Te̱ i̱i̱n te̱ ja̱a̱nꞌ, te̱ ndani̱ ka̱ a̱ ndii, nduꞌu̱ꞌ ra̱ xi̱i̱nꞌ a̱.
JOH 13:24 Sa̱kanꞌ te̱ ni̱ niaꞌa̱ nda̱ꞌaꞌ Simón Pedro nuu̱ꞌ te̱ ja̱a̱nꞌ ña̱ nda̱tuꞌu̱nꞌ ra̱ Jesús yooꞌ xaꞌa̱ꞌ kaꞌán a̱.
JOH 13:25 Te̱ ni̱ ku̱ya̱ti̱n ka̱ te̱ ja̱a̱nꞌ nuu̱ꞌ Jesús, te̱ ni̱ nda̱tuꞌu̱nꞌ ña̱ꞌaꞌ ra̱ ndii: ―¿Tákuiꞌe, yo̱o̱ nduuꞌ ra̱? ―ni̱ kachi̱ ra̱.
JOH 13:26 Te̱ ni̱ na̱kui̱i̱n Jesús nuu̱ꞌ ra̱ ndii: ―Sa̱chiiꞌ i̱ i̱i̱n taꞌviꞌ xita̱ꞌ va̱ꞌa̱ ti̱xi̱n koꞌo̱ꞌ, te̱ te̱ ta̱xi̱ i̱ ña̱ ja̱a̱nꞌ nda̱ꞌaꞌ nduuꞌ te̱ ja̱a̱nꞌ ―ni̱ kachi̱ a̱. Sa̱kanꞌ te̱ ni̱ sa̱chiiꞌ a̱ i̱i̱n taꞌviꞌ xita̱ꞌ va̱ꞌa̱ ti̱xi̱n koꞌo̱ꞌ, te̱ ni̱ ta̱xi̱ ña̱ꞌaꞌ a̱ nda̱ꞌaꞌ Judas, siꞌe̱ Simón Iscariote.
JOH 13:27 Kii̱ꞌ ndi̱ꞌi̱ so̱ꞌo̱ ni̱ xi̱xi̱ ra̱ xita̱ꞌ va̱ꞌa̱ ja̱a̱nꞌ, te̱ ni̱ sko̱ꞌnuꞌ ña̱ ndi̱va̱ꞌa̱ nimá ra̱. Te̱ ni̱ kaꞌa̱n Jesús xiinꞌ ra̱ ndii: ―Ña̱ xitoꞌ u̱nꞌ sa̱a̱ u̱nꞌ ndii, numi̱ꞌ te̱ sa̱a̱ u̱nꞌ u̱n ―ni̱ kachi̱ a̱.
JOH 13:28 Ndisu̱ nde̱e̱ i̱i̱n te̱ ndieeꞌ xixiꞌ xiinꞌ a̱ nï̱ ku̱nda̱ni̱ ndichun ni̱ kaꞌa̱n a̱ sa̱kanꞌ xiinꞌ ra̱.
JOH 13:29 Te̱ xaꞌa̱ꞌ a̱ ña̱ te̱ xitoꞌ xu̱ꞌunꞌ nduuꞌ te̱ ja̱a̱nꞌ ndii, ni̱ xa̱ni̱ni̱ sa̱va̱ te̱ nda̱ꞌaꞌ xaꞌa̱ꞌ a̱ ja̱a̱nꞌ ña̱ ni̱ kaꞌa̱n Jesús sa̱kanꞌ xiinꞌ ra̱, te̱ kuꞌu̱n sa̱ta̱ꞌ ra̱ ña̱ kuní xaꞌa̱ꞌ vi̱koꞌ, uun ña̱ kuꞌu̱n ta̱xi̱ ra̱ xu̱ꞌunꞌ nda̱ꞌaꞌ ne̱ ndaꞌvi kuuꞌ.
JOH 13:30 Te̱ kii̱ꞌ ndi̱ꞌi̱ ni̱ xi̱xi̱ Judas xita̱ꞌ va̱ꞌa̱ ja̱a̱nꞌ ndii, ni̱ ke̱ta̱ ra̱ kuaꞌa̱n ra̱. Te̱ xa̱ ñu̱u nduuꞌ a̱ kii̱ꞌ sa̱kanꞌ.
JOH 13:31 Kii̱ꞌ ni̱ ke̱ta̱ ra̱ kuaꞌa̱n ra̱, te̱ ni̱ kaꞌa̱n Jesús ndii: ―Vi̱ti̱n tiinꞌ kaꞌnuꞌ Ndiosí yuꞌu̱, ña̱ nduuꞌ tu̱ te̱ yivi̱ꞌ, te̱ natiinꞌ tu̱ Ndiosí ña̱ tiinꞌ kaꞌnuꞌ xaꞌa̱ꞌ i̱.
JOH 13:32 Te̱ xaꞌa̱ꞌ a̱ ña̱ natiinꞌ Ndiosí ña̱ tiinꞌ kaꞌnuꞌ xaꞌa̱ꞌ i̱ ndii, nä̱ꞌaꞌ ka̱ te̱ ti̱i̱n kaꞌnuꞌ tu̱ a̱ yuꞌu̱.
JOH 13:33 Te̱ kuaꞌa mi̱iꞌ i̱, ndee i̱i̱n xaꞌaꞌ sie kui̱ti̱ꞌ yoo ka̱ i̱ xiinꞌ ndo̱ꞌ. Na̱ndu̱kuꞌ ndo̱ꞌ yuꞌu̱, te̱ naa ni̱ kaꞌa̱n i̱ xiinꞌ ne̱ judío, sa̱kanꞌ tu̱ kaꞌán i̱ xiinꞌ ndoꞌó vi̱ti̱n ña̱ miiꞌ kuꞌu̱n yuꞌu̱ ja̱a̱nꞌ ndii, kü̱vi̱ kuꞌu̱n tu̱ ndoꞌó i̱kanꞌ.
JOH 13:34 Taxiꞌ i̱ i̱i̱n tu̱ꞌu̱n nde̱iꞌ xa̱aꞌ yoꞌoꞌ nuu̱ꞌ ndo̱ꞌ ña̱ ku̱ndani̱ taꞌanꞌ ndo̱ꞌ. Kuní a̱ ku̱ndani̱ taꞌanꞌ ndo̱ꞌ nde̱e̱ naa kundani̱ yuꞌu̱ ndoꞌó.
JOH 13:35 Naaꞌ ndani̱ taꞌanꞌ ndo̱ꞌ ndii, xiinꞌ ña̱ ja̱a̱nꞌ ku̱nda̱ni̱ sa̱kuuꞌ ne̱ yivi̱ꞌ ña̱ te̱ nda̱ꞌaꞌ xaꞌa̱ꞌ i̱ nduuꞌ ndo̱ꞌ ―ni̱ kachi̱ a̱.
JOH 13:36 Te̱ ni̱ kaꞌa̱n Simón Pedro xiinꞌ a̱ ndii: ―¿Miiꞌ kuaꞌa̱n u̱nꞌ, tákuiꞌe? ―ni̱ kachi̱ ra̱. Te̱ ni̱ kaꞌa̱n Jesús xiinꞌ ra̱ ndii: ―Miiꞌ kuaꞌa̱n i̱ ndii, kü̱vi̱ ku̱ndiku̱n u̱nꞌ yuꞌu̱ vi̱ti̱n, ndisu̱ ku̱vi̱ ku̱ndiku̱n u̱nꞌ yuꞌu̱ nuu̱ꞌ kuꞌu̱n e̱ꞌ ―ni̱ kachi̱ a̱.
JOH 13:37 Te̱ ni̱ kaꞌa̱n Pedro xiinꞌ a̱ ndii: ―¿Ndichun na kü̱vi̱ kuꞌu̱n i̱ xiinꞌ u̱nꞌ vi̱ti̱n, tákuiꞌe? Xa̱ yoo tu̱ꞌva̱ i̱ te̱ ta̱xi̱ i̱ nde̱e̱ kivi̱ꞌ ñu̱u̱ i̱ xaꞌa̱ꞌ u̱nꞌ ―ni̱ kachi̱ ra̱.
JOH 13:38 Te̱ ni̱ kaꞌa̱n Jesús xiinꞌ ra̱ ndii: ―¿Ndi̱xa̱ xna̱ꞌa̱ ndii, xa̱ yoo tu̱ꞌva̱ u̱nꞌ te̱ ta̱xi̱ u̱nꞌ nde̱e̱ kivi̱ꞌ ñu̱u̱ u̱nꞌ xaꞌa̱ꞌ i̱ uun? Ña̱ nda̱ku kaꞌán i̱ xiinꞌ u̱nꞌ ña̱ kii̱ꞌ kuní ka̱ ka̱na̱ ndu̱chié ndii, xa̱ uni̱ i̱chiꞌ ni̱ kaꞌa̱n u̱nꞌ ña̱ xïní u̱nꞌ yuꞌu̱.
JOH 14:1 ’Kü̱ndi̱ꞌni̱ ka̱ nimá ndo̱ꞌ, i̱ni̱ ndo̱ꞌ ku̱ni̱ ndo̱ꞌ Ndiosí, te̱ i̱ni̱ tu̱ ndo̱ꞌ ku̱ni̱ ndo̱ꞌ yuꞌu̱.
JOH 14:2 Vi̱ꞌe̱ yu̱vaꞌ i̱ ndii, yoo kuaꞌa̱ꞌ miiꞌ ku̱vi̱ ku̱ndi̱e̱e̱ ndo̱ꞌ. Naaꞌ süu̱ꞌ sa̱kanꞌ nduuꞌ a̱ ndii, käꞌa̱n i̱ xiinꞌ ndo̱ꞌ xaꞌa̱ꞌ a̱. Sa̱kanꞌ na kuiiꞌ na kuꞌu̱n i̱ te̱ sa̱va̱ꞌa̱ i̱ miiꞌ ku̱ndi̱e̱e̱ ndo̱ꞌ.
JOH 14:3 Te̱ kii̱ꞌ ndi̱ꞌi̱ kuꞌu̱n i̱, te̱ sa̱va̱ꞌa̱ i̱ miiꞌ ku̱ndi̱e̱e̱ ndo̱ꞌ ndii, ki̱xi̱n tu̱ku̱u̱ i̱, te̱ na̱ka̱ i̱ ndoꞌó, te̱ kuꞌu̱n ndo̱ꞌ xiinꞌ i̱, te̱ ku̱ndi̱e̱e̱ ndo̱ꞌ xiinꞌ i̱ miiꞌ ku̱nduꞌu̱ꞌ i̱.
JOH 14:4 Te̱ xa̱ xiní ndo̱ꞌ i̱chiꞌ miiꞌ kuꞌu̱n i̱ ―kachi Jesús.
JOH 14:5 I̱kanꞌ te̱ ni̱ kaꞌa̱n Tomás xiinꞌ a̱ ndii: ―Tákuiꞌe, xïní ndu̱ miiꞌ kuꞌu̱n u̱nꞌ. Sa̱kanꞌ na kuiiꞌ, ¿sa̱a̱ ku̱vi̱ ku̱nda̱ni̱ ndu̱ miiꞌ kuaꞌa̱n i̱chiꞌ ña̱ kuꞌu̱n u̱nꞌ? ―ni̱ kachi̱ ra̱.
JOH 14:6 Te̱ ni̱ kaꞌa̱n Jesús xiinꞌ ra̱ ndii: ―Yuꞌu̱ nduuꞌ i̱chiꞌ, te̱ yuꞌu̱ tu̱ nduuꞌ ña̱ ndi̱xa̱, te̱ yuꞌu̱ tu̱ nduuꞌ ña̱ taxiꞌ kivi̱ꞌ ñu̱u̱ ña̱ kö̱o̱ꞌ kivi̱ꞌ ndiꞌiꞌ. Te̱ nde̱e̱ i̱i̱n ne̱ yivi̱ꞌ kü̱vi̱ na̱xaa̱ nuu̱ꞌ yu̱vaꞌ e̱ꞌ Ndiosí naaꞌ xäa̱ ni̱a̱ nda̱ꞌaꞌ i̱.
JOH 14:7 Naaꞌ ni̱ na̱ku̱ni̱ kaxiꞌ ndo̱ꞌ yuꞌu̱ ndii, na̱ku̱ni̱ tu̱ ndo̱ꞌ yu̱vaꞌ i̱ Ndiosí. Te̱ nde̱e̱ vi̱ti̱n ndii, xa̱ ni̱ na̱ku̱ni̱ ña̱ꞌaꞌ ndo̱ꞌ, te̱ xa̱ ni̱ xi̱ni̱ ndu̱chiꞌ nuu̱ꞌ ña̱ꞌaꞌ ndo̱ꞌ ―kachi a̱.
JOH 14:8 Te̱ ni̱ kaꞌa̱n Felipe xiinꞌ a̱ ndii: ―Tákuiꞌe, niaꞌa̱ u̱nꞌ ndu̱ yu̱vaꞌ ja̱a̱nꞌ, te̱ xa̱va̱ꞌa̱ sa̱kanꞌ kui̱ti̱ꞌ nuu̱ꞌ ndu̱ ―ni̱ kachi̱ ra̱.
JOH 14:9 Te̱ ni̱ kaꞌa̱n Jesús xiinꞌ ra̱ ndii: ―Xa̱ sa̱aꞌ va̱ yoo i̱ xiinꞌ ndo̱ꞌ, te̱ ¿ndichun na xïní u̱nꞌ yuꞌu̱, Felipe? Yo̱o̱ ka̱ xini yuꞌu̱ ndii, xa̱ ni̱ xi̱ni̱ tu̱ ni̱a̱ yu̱vaꞌ e̱ꞌ Ndiosí. Sa̱kanꞌ na kuiiꞌ, ¿ndichun xikán u̱nꞌ nuu̱ꞌ i̱ ña̱ niaꞌa̱ i̱ yu̱vaꞌ e̱ꞌ nuu̱ꞌ ndo̱ꞌ?
JOH 14:10 ¿Ñáá kändixaꞌ u̱nꞌ ña̱ yooꞌ yu̱vaꞌ e̱ꞌ Ndiosí xiinꞌ i̱, te̱ yoo tu̱ yuꞌu̱ xiinꞌ a̱? Tu̱ꞌu̱n ña̱ kaꞌán i̱ xiinꞌ ndo̱ꞌ ndii, süu̱ꞌ ña̱ kaꞌanꞌ mi̱iꞌ i̱ te̱ kaꞌán e̱, süu̱ꞌ ja̱a̱nꞌ ndii yu̱vaꞌ e̱ꞌ Ndiosí, ña̱ yoo xiinꞌ i̱, nduuꞌ ña̱ xaaꞌ ña̱ kaꞌnuꞌ xiinꞌ nda̱ꞌaꞌ yuꞌu̱.
JOH 14:11 Ka̱ndi̱xaꞌ ndo̱ꞌ ña̱ yoo i̱ xiinꞌ yu̱vaꞌ e̱ꞌ Ndiosí, te̱ yoo tu̱ ña̱ ja̱a̱nꞌ xiinꞌ i̱. Naaꞌ kö̱o̱ꞌ tu̱ku̱ ndii, ka̱ndi̱xaꞌ ndo̱ꞌ a̱ xaꞌa̱ꞌ ña̱ kaꞌnuꞌ ña̱ ni̱ xi̱ni̱ ndo̱ꞌ xa̱a̱ i̱.
JOH 14:12 Ña̱ nda̱ku kaꞌán i̱ xiinꞌ ndo̱ꞌ ña̱ yo̱o̱ ka̱ i̱ni̱ xini yuꞌu̱ ndii, sa̱a̱ tu̱ ne̱ ja̱a̱nꞌ ña̱ kaꞌnuꞌ ña̱ xaaꞌ i̱. Te̱ kaꞌnuꞌ ka̱ ña̱ sa̱a̱ ne̱ ja̱a̱nꞌ te̱ sa̱kanꞌ ña̱ xaaꞌ i̱, sa̱kanꞌ ña̱ nuu̱ꞌ yu̱vaꞌ e̱ꞌ Ndiosí nuꞌu̱ i̱.
JOH 14:13 Te̱ ndee ka̱ ña̱ kaka̱n ndo̱ꞌ nuu̱ꞌ yu̱vaꞌ e̱ꞌ Ndiosí xiinꞌ ña̱ ndi̱e̱eꞌ i̱ ndii, sa̱a̱ i̱ ña̱ ja̱a̱nꞌ, te̱ xiinꞌ ña̱ ja̱a̱nꞌ ti̱i̱n kaꞌnuꞌ ne̱ yivi̱ꞌ yu̱vaꞌ e̱ꞌ Ndiosí xaꞌa̱ꞌ yuꞌu̱, ña̱ nduuꞌ siꞌe̱ a̱.
JOH 14:14 Naaꞌ kaka̱n ndo̱ꞌ ndee ka̱ ña̱ꞌa̱ nuu̱ꞌ Ndiosí xiinꞌ ña̱ ndi̱e̱eꞌ i̱ ndii, sa̱a̱ i̱ ña̱ ja̱a̱nꞌ.
JOH 14:15 ’Naaꞌ ndani̱ ndo̱ꞌ yuꞌu̱ ndii, sa̱xinú ndo̱ꞌ ña̱ kaꞌán chuunꞌ i̱ xiinꞌ ndo̱ꞌ.
JOH 14:16 Te̱ kaka̱n yuꞌu̱ nuu̱ꞌ yu̱vaꞌ e̱ꞌ Ndiosí, te̱ ti̱ꞌviꞌ a̱ i̱nga̱ ña̱ chi̱ndi̱e̱eꞌ ndoꞌó, te̱ ko̱o̱ a̱ xiinꞌ ndo̱ꞌ nde̱e̱ ndiꞌiꞌ ni̱ kivi̱ꞌ.
JOH 14:17 Te̱ ña̱ ja̱a̱nꞌ nduuꞌ Espíritu Santo, ña̱ niaꞌá sa̱kuuꞌ ña̱ ndi̱xa̱ xaꞌa̱ꞌ Ndiosí. Te̱ ne̱ yivi̱ꞌ, ne̱ nduuꞌ kuenta i̱i̱n yivi̱ꞌ yoꞌoꞌ ndii, kü̱vi̱ na̱ti̱i̱n ni̱a̱ a̱ sa̱kanꞌ ña̱ kü̱vi̱ ku̱ni̱ ña̱ꞌaꞌ ni̱a̱, te̱ ni̱ nde̱e̱ xïní tu̱ ña̱ꞌaꞌ ni̱a̱. Ndisu̱ ndoꞌó ndii, xiní ña̱ꞌaꞌ ndo̱ꞌ sa̱kanꞌ ña̱ yoo a̱ xiinꞌ ndo̱ꞌ, te̱ ko̱o̱ a̱ nimá ndo̱ꞌ.
JOH 14:18 Nä̱ko̱o̱ ndaꞌvi xa̱chiꞌ i̱ ndoꞌó, sa̱kanꞌ ña̱ na̱ndi̱koꞌ tu̱ku̱u̱ i̱, te̱ ko̱o̱ i̱ xiinꞌ ndo̱ꞌ.
JOH 14:19 Ndee i̱i̱n xaꞌaꞌ sie kui̱ti̱ꞌ, te̱ kü̱ni̱ ka̱ ne̱ yivi̱ꞌ, ne̱ nduuꞌ kuenta i̱i̱n yivi̱ꞌ, yuꞌu̱. Ndisu̱ ndoꞌó ndii, ku̱ni̱ ndo̱ꞌ yuꞌu̱, te̱ xaꞌa̱ꞌ a̱ ña̱ tiaku i̱ ndii, ku̱ti̱a̱ku̱ tu̱ ndoꞌó.
JOH 14:20 Te̱ kivi̱ꞌ ja̱a̱nꞌ ndii, ku̱ni̱ ndoꞌó ña̱ yooꞌ yuꞌu̱ xiinꞌ yu̱vaꞌ i̱ Ndiosí, te̱ ndoꞌó yooꞌ xiinꞌ yuꞌu̱, te̱ yuꞌu̱ yooꞌ xiinꞌ ndoꞌó.
JOH 14:21 Yo̱o̱ ka̱ natiinꞌ ña̱ kaꞌán chuunꞌ i̱, te̱ saxinú ni̱a̱ a̱ ndii, ne̱ ja̱a̱nꞌ nduuꞌ ne̱ niaꞌá ña̱ ndani̱ ni̱a̱ yuꞌu̱. Te̱ yo̱o̱ ka̱ ndani̱ yuꞌu̱ ndii, ndani̱ ña̱ꞌaꞌ yu̱vaꞌ i̱ Ndiosí, te̱ ndani̱ tu̱ ña̱ꞌaꞌ yuꞌu̱, te̱ niaꞌa̱ xiinꞌ mi̱iꞌ i̱ nuu̱ꞌ ni̱a̱ ―ni̱ kachi̱ a̱.
JOH 14:22 Te̱ ni̱ nda̱tuꞌu̱nꞌ ña̱ꞌaꞌ Judas, ndisu̱ süu̱ꞌ Judas Iscariote nduuꞌ te̱ ja̱a̱nꞌ, kaꞌán ra̱ ndii: ―Tákuiꞌe, ¿ndichun na nuu̱ꞌ nduꞌu̱ kui̱ti̱ꞌ niaꞌa̱ xiinꞌ mi̱iꞌ u̱nꞌ, te̱ nïaꞌa̱ xiinꞌ mi̱iꞌ u̱nꞌ nuu̱ꞌ ne̱ nduuꞌ kuenta i̱i̱n yivi̱ꞌ? ―ni̱ kachi̱ ra̱.
JOH 14:23 Te̱ ni̱ na̱kui̱i̱n Jesús ndii: ―Naaꞌ yo̱o̱ ka̱ kundani̱ yuꞌu̱ ndii, sa̱xinú ni̱a̱ ña̱ kaꞌán i̱, te̱ ku̱ndani̱ ña̱ꞌaꞌ yu̱vaꞌ i̱, te̱ ki̱xi̱n ndu̱, te̱ ko̱o̱ ndu̱ xiinꞌ ni̱a̱.
JOH 14:24 Te̱ yo̱o̱ ka̱ küní ku̱ndani̱ yuꞌu̱ ndii, sä̱xinú ni̱a̱ ña̱ kaꞌán i̱. Te̱ tu̱ꞌu̱n ña̱ xini so̱ꞌo̱ ndo̱ꞌ kaꞌán i̱ ndii, süu̱ꞌ tu̱ꞌu̱n mi̱iꞌ i̱ nduuꞌ a̱, süu̱ꞌ ja̱a̱nꞌ ndii tu̱ꞌu̱n yu̱vaꞌ i̱, ña̱ ni̱ ti̱a̱nu̱ꞌ yuꞌu̱ i̱i̱n yivi̱ꞌ yoꞌoꞌ, nduuꞌ a̱.
JOH 14:25 Kaꞌán i̱ sa̱kuuꞌ ña̱ ja̱a̱nꞌ vi̱ti̱n ña̱ yoo ka̱ i̱ xiinꞌ ndo̱ꞌ.
JOH 14:26 Ndisu̱ ti̱ꞌviꞌ yu̱vaꞌ e̱ꞌ Ndiosí ña̱ chi̱ndi̱e̱eꞌ ndoꞌó, ña̱ nduuꞌ Espíritu Santo, ña̱ ki̱xi̱n kuenta i̱, te̱ ña̱ ja̱a̱nꞌ sa̱niaꞌá ndoꞌó sa̱kuuꞌ ña̱ꞌa̱, te̱ sa̱na̱kaꞌanꞌ tu̱ a̱ ndoꞌó sa̱kuuꞌ ña̱ ni̱ kaꞌa̱n i̱ xiinꞌ ndo̱ꞌ.
JOH 14:27 ’Taxiꞌ i̱ ña̱ mani̱ꞌ ko̱o̱ nimá ndo̱ꞌ, te̱ ña̱ mani̱ꞌ yoo nimá mi̱iꞌ i̱ nduuꞌ ña̱ ja̱a̱nꞌ. Te̱ ña̱ nduuꞌ kuenta i̱i̱n yivi̱ꞌ yoꞌoꞌ ndii, kü̱vi̱ ta̱xi̱ a̱ ña̱ mani̱ꞌ naa ña̱ taxiꞌ i̱ ja̱a̱nꞌ. Kü̱ndi̱ꞌni̱ nimá ndo̱ꞌ, te̱ ni̱ nde̱e̱ kü̱yi̱ꞌvi tu̱ ndo̱ꞌ.
JOH 14:28 Xa̱ ni̱ xi̱ni̱ so̱ꞌo̱ ndo̱ꞌ ni̱ kaꞌa̱n i̱ xiinꞌ ndo̱ꞌ ña̱ nuꞌu̱ i̱, te̱ ki̱xi̱n i̱ tukuuꞌ i̱ miiꞌ yoo ndo̱ꞌ yoꞌoꞌ. Naaꞌ ndi̱xa̱ xna̱ꞌa̱ ndani̱ ndo̱ꞌ yuꞌu̱ ndii, na̱kua̱tiaꞌ nimá ndo̱ꞌ ña̱ kuaꞌa̱n i̱ nuu̱ꞌ yu̱vaꞌ e̱ꞌ Ndiosí, sa̱kanꞌ ña̱ kaꞌnuꞌ ka̱ ña̱ nduuꞌ ña̱ ja̱a̱nꞌ te̱ sa̱kanꞌ yuꞌu̱.
JOH 14:29 Kaꞌán i̱ ña̱ ja̱a̱nꞌ xiinꞌ ndo̱ꞌ vi̱ti̱n ña̱ kuní ka̱ ko̱o̱ a̱, sa̱kanꞌ te̱ kii̱ꞌ ko̱o̱ a̱ ndii, ka̱ndi̱xaꞌ ndo̱ꞌ a̱.
JOH 14:30 Käꞌa̱n kuaꞌa̱ꞌ ka̱ i̱ xiinꞌ ndo̱ꞌ, sa̱kanꞌ ña̱ xa̱ kua̱xi̱ ña̱ ndi̱va̱ꞌa̱, ña̱ kumiꞌ ndi̱e̱e̱ꞌ i̱i̱n yivi̱ꞌ yoꞌoꞌ, tee̱ꞌ ndee kö̱o̱ꞌ ndi̱e̱e̱ꞌ kumiꞌ ña̱ ja̱a̱nꞌ nuu̱ꞌ yuꞌu̱.
JOH 14:31 Ndisu̱ xaaꞌ i̱ sa̱a̱ niiꞌ ni̱ kaꞌa̱n chuunꞌ Ndiosí, yu̱vaꞌ i̱, xiinꞌ i̱, te̱ ku̱ni̱ ne̱ yivi̱ꞌ i̱i̱n yivi̱ꞌ ña̱ ndani̱ i̱ yu̱vaꞌ i̱. Ndo̱ndi̱chi̱ ndo̱ꞌ, te̱ kuꞌu̱n ki̱e̱e̱ e̱ꞌ yoꞌoꞌ, te̱ kuꞌu̱n e̱ꞌ.
JOH 15:1 ’Yuꞌu̱ nduuꞌ yo̱ꞌoꞌ uva xna̱ꞌa̱, te̱ yu̱vaꞌ i̱ nduuꞌ ña̱ xitoꞌ ña̱ꞌaꞌ a̱.
JOH 15:2 Te̱ sa̱kuuꞌ nda̱ꞌaꞌ i̱ miiꞌ kö̱o̱ꞌ nduu̱ꞌ kuunꞌ ndii, xaꞌndia ña̱ꞌaꞌ a̱. Te̱ sa̱kuuꞌ nda̱ꞌaꞌ i̱ miiꞌ kuunꞌ nduu̱ꞌ ndii, xañaꞌma ña̱ꞌaꞌ a̱ te̱ ku̱u̱n ka̱ a̱.
JOH 15:3 Ndoꞌó ndii, xa̱ ni̱ ndu̱ndo̱o̱ nimá ndo̱ꞌ ni̱ xaaꞌ tu̱ꞌu̱n ña̱ xa̱ ni̱ kaꞌa̱n i̱ xiinꞌ ndo̱ꞌ.
JOH 15:4 Ko̱o̱ naa yoo ingaꞌ ndo̱ꞌ xiinꞌ i̱, te̱ ko̱o̱ naa yoo ingaꞌ tu̱ yuꞌu̱ xiinꞌ ndo̱ꞌ. Sa̱kanꞌ tu̱ i̱i̱n nda̱ꞌaꞌ yo̱ꞌoꞌ uva ndii, kö̱o̱ꞌ uva kuunꞌ nda̱ꞌaꞌ a̱ naaꞌ yöo ingaꞌ a̱ xiinꞌ yo̱ꞌoꞌ a̱. Te̱ sa̱kanꞌ tu̱ ndoꞌó, naaꞌ yöo ingaꞌ ndo̱ꞌ xiinꞌ i̱ ndii, kü̱vi̱ ku̱ndu̱u̱ ndo̱ꞌ te̱ va̱ꞌa̱ nda̱ꞌaꞌ nuu̱ꞌ i̱chiꞌ Ndiosí.
JOH 15:5 ’Yuꞌu̱ nduuꞌ yo̱ꞌoꞌ uva, te̱ ndoꞌó nduuꞌ nda̱ꞌaꞌ a̱. Yo̱o̱ ka̱ yoo ingaꞌ xiinꞌ i̱, te̱ yoo ingaꞌ tu̱ yuꞌu̱ xiinꞌ ni̱a̱ ndii, ku̱ndu̱u̱ ni̱a̱ ne̱ va̱ꞌa̱ va̱ nda̱ꞌaꞌ nuu̱ꞌ i̱chiꞌ Ndiosí, sa̱kanꞌ ña̱ naaꞌ yöo ingaꞌ ndo̱ꞌ xiinꞌ i̱ ndii, kö̱o̱ꞌ xa̱chiꞌ ña̱ va̱ꞌa̱ ku̱vi̱ sa̱a̱ ndo̱ꞌ.
JOH 15:6 Yo̱o̱ ka̱ yöo naa yoo ingaꞌ xiinꞌ i̱ ndii, kuiti̱a̱ ni̱a̱ nde̱e̱ naa xitíá nda̱ꞌaꞌ yo̱ꞌoꞌ uva, te̱ ichi̱ a̱. Sa̱kanꞌ te̱ na̱ka̱ya̱ ne̱ yivi̱ꞌ a̱, te̱ ko̱ꞌni̱ ni̱a̱ a̱ nuu̱ꞌ ñuꞌu̱, te̱ ko̱ko̱ a̱.
JOH 15:7 ’Naaꞌ yoo ingaꞌ ndo̱ꞌ xiinꞌ i̱, te̱ tiinꞌ kutu̱ꞌ tu̱ ndo̱ꞌ tu̱ꞌu̱n ña̱ saniaꞌá i̱ ndoꞌó ndii, ta̱xi̱ Ndiosí ndee ka̱ ña̱ kuni kaka̱n ndo̱ꞌ nuu̱ꞌ a̱.
JOH 15:8 Kii̱ꞌ nduuꞌ ndo̱ꞌ ne̱ va̱ꞌa̱ va̱ nda̱ꞌaꞌ nuu̱ꞌ i̱chiꞌ Ndiosí ndii, niaꞌá ndo̱ꞌ ña̱ nduuꞌ xna̱ꞌa̱ ndo̱ꞌ te̱ nda̱ꞌaꞌ xaꞌa̱ꞌ i̱, te̱ xiinꞌ ña̱ ja̱a̱nꞌ na̱ti̱i̱n yu̱vaꞌ e̱ꞌ ña̱ tiinꞌ kaꞌnuꞌ ña̱ꞌaꞌ ne̱ yivi̱ꞌ.
JOH 15:9 Sa̱a̱ niiꞌ ndani̱ Ndiosí yuꞌu̱ ndii, niiꞌ sa̱kanꞌ ndani̱ tu̱ yuꞌu̱ ndoꞌó. Ti̱i̱n kixinꞌ ndo̱ꞌ ña̱ ndani̱ yuꞌu̱ ndoꞌó ja̱a̱nꞌ.
JOH 15:10 Naaꞌ saxinú ndo̱ꞌ ña̱ kaꞌán chuunꞌ i̱ ndii, ti̱i̱n kixinꞌ ndo̱ꞌ ña̱ ndani̱ i̱ ndoꞌó, sa̱a̱ niiꞌ saxinú yuꞌu̱ ña̱ kaꞌán chuunꞌ yu̱vaꞌ i̱, te̱ tiinꞌ kixinꞌ i̱ ña̱ ndani̱ a̱ yuꞌu̱.
JOH 15:11 ’Ña̱ ja̱a̱nꞌ kaꞌán i̱ xiinꞌ ndo̱ꞌ, te̱ kua̱tiaꞌ nimá ndo̱ꞌ sa̱a̱ niiꞌ kuatiaꞌ nimá yuꞌu̱, te̱ sa̱kanꞌ xinu̱ ña̱ kuatiaꞌ nimá ndo̱ꞌ.
JOH 15:12 ’Ña̱ yo̱ꞌo̱ꞌ nduuꞌ ña̱ kaꞌán chuunꞌ i̱ xiinꞌ ndo̱ꞌ, ña̱ ku̱ndani̱ naa kundani̱ taꞌanꞌ ndo̱ꞌ sa̱a̱ niiꞌ kundani̱ yuꞌu̱ ndoꞌó.
JOH 15:13 Kö̱o̱ꞌ nde̱e̱ i̱i̱n ne̱ ku̱ndani̱ yaꞌa̱ ka̱ ne̱ xiní taꞌanꞌ xiinꞌ ni̱a̱ te̱ sa̱kanꞌ ne̱ ta̱xi̱ kivi̱ꞌ ñu̱u̱ xaꞌa̱ꞌ ne̱ xiní taꞌanꞌ xiinꞌ ni̱a̱.
JOH 15:14 Ndoꞌó nduuꞌ te̱ xiní taꞌanꞌ xiinꞌ i̱ naaꞌ xaaꞌ ndo̱ꞌ ña̱ kaꞌán chuunꞌ i̱ xiinꞌ ndo̱ꞌ.
JOH 15:15 Käꞌa̱n ka̱ i̱ ña̱ te̱ xikaꞌ nuuꞌ nuu̱ꞌ i̱ nduuꞌ ndo̱ꞌ, sa̱kanꞌ ña̱ i̱i̱n te̱ xikaꞌ nuuꞌ ndii, xïní ra̱ ndee ña̱ xaaꞌ xto̱ꞌo̱ ra̱. Te̱ vi̱ti̱n kaꞌán i̱ ña̱ te̱ xiní taꞌanꞌ xiinꞌ i̱ nduuꞌ ndo̱ꞌ, sa̱kanꞌ ña̱ sa̱kuuꞌ ña̱ ni̱ kaꞌa̱n yu̱vaꞌ i̱ xiinꞌ i̱ ndii, ni̱ kaꞌa̱n i̱ e̱ xiinꞌ ndo̱ꞌ.
JOH 15:16 Nï̱ na̱ka̱xi̱n ndoꞌó yuꞌu̱, süu̱ꞌ ja̱a̱nꞌ ndii yuꞌu̱ ni̱ na̱ka̱xi̱n ndoꞌó, te̱ kuꞌu̱n ndo̱ꞌ te̱ ku̱ndu̱u̱ ndo̱ꞌ te̱ va̱ꞌa̱ va̱ nda̱ꞌaꞌ nuu̱ꞌ i̱chiꞌ Ndiosí, sa̱kanꞌ te̱ ku̱ndu̱u̱ naa nduuꞌ ndo̱ꞌ te̱ va̱ꞌa̱ va̱ nda̱ꞌaꞌ nuu̱ꞌ i̱chiꞌ a̱. Te̱ ndee ka̱ ña̱ kaka̱n ndo̱ꞌ nuu̱ꞌ yu̱vaꞌ e̱ꞌ xiinꞌ ña̱ ndi̱e̱eꞌ i̱ ndii, ta̱xi̱ ña̱ꞌaꞌ a̱ nda̱ꞌaꞌ ndo̱ꞌ.
JOH 15:17 Ña̱ yo̱ꞌo̱ꞌ kaꞌán chuunꞌ i̱ xiinꞌ ndo̱ꞌ ña̱ ku̱ndani̱ naa ku̱ndani̱ taꞌanꞌ i̱ꞌi̱n ndo̱ꞌ.
JOH 15:18 ’Kii̱ꞌ ndasiꞌ ne̱ nduuꞌ kuenta i̱i̱n yivi̱ꞌ yoꞌoꞌ ndoꞌó ndii, na̱ka̱ꞌanꞌ ndo̱ꞌ ña̱ xi̱ꞌna̱ ka̱ yuꞌu̱ ni̱ ku̱nda̱siꞌ ni̱a̱.
JOH 15:19 Naaꞌ sa̱kanꞌ te̱ kuenta i̱i̱n yivi̱ꞌ yoꞌoꞌ nduuꞌ ndo̱ꞌ ndii, ku̱ndani̱ ne̱ yivi̱ꞌ kuenta i̱i̱n yivi̱ꞌ yoꞌoꞌ ndoꞌó, ndisu̱ süu̱ꞌ kuenta i̱i̱n yivi̱ꞌ yoꞌoꞌ ka̱ nduuꞌ ndo̱ꞌ, sa̱kanꞌ ña̱ ni̱ na̱ka̱xi̱n i̱ ndoꞌó te̱i̱n ne̱ ja̱a̱nꞌ te̱ ku̱ndu̱u̱ ndo̱ꞌ kuenta i̱, sa̱kanꞌ na kuiiꞌ ndasiꞌ ni̱a̱ ndoꞌó.
JOH 15:20 Na̱ka̱ꞌanꞌ ndo̱ꞌ ña̱ xa̱ ni̱ kaꞌa̱n i̱ xiinꞌ ndo̱ꞌ ña̱ i̱i̱n te̱ xikaꞌ nuuꞌ ndii, süu̱ꞌ te̱ kaꞌnuꞌ ka̱ nduuꞌ ra̱ te̱ sa̱kanꞌ xto̱ꞌo̱ ra̱. Sa̱kanꞌ na kuiiꞌ naaꞌ ni̱ sa̱ndoꞌoꞌ ne̱ ja̱a̱nꞌ yuꞌu̱ ndii, sa̱ndoꞌoꞌ tu̱ ni̱a̱ ndoꞌó. Te̱ naaꞌ ni̱ sa̱xinú ni̱a̱ ña̱ ni̱ saniaꞌá i̱ ndii, sa̱xinu̱ tu̱ ni̱a̱ ña̱ sa̱niaꞌá ndoꞌó.
JOH 15:21 Sa̱kuuꞌ nuu̱ꞌ ña̱ ja̱a̱nꞌ sa̱a̱ ni̱a̱ xiinꞌ ndo̱ꞌ xaꞌa̱ꞌ a̱ ña̱ nduuꞌ ndo̱ꞌ kuenta i̱, sa̱kanꞌ ña̱ xïní ni̱a̱ ña̱ ni̱ ti̱a̱nu̱ꞌ yuꞌu̱ i̱i̱n yivi̱ꞌ yoꞌoꞌ.
JOH 15:22 ’Naaꞌ nï̱ ki̱xi̱n i̱ te̱ kaꞌa̱n i̱ xiinꞌ ni̱a̱ ndii, kö̱o̱ꞌ kua̱chi̱ ni̱a̱. Ndisu̱ vi̱ti̱n ña̱ ni̱ ki̱xi̱n i̱, te̱ ni̱ kaꞌa̱n i̱ xiinꞌ ni̱a̱ ndii, kö̱o̱ꞌ a̱ niꞌi̱ꞌ ni̱a̱ kaꞌa̱n ni̱a̱ xaꞌa̱ꞌ kua̱chi̱ ni̱a̱.
JOH 15:23 Yo̱o̱ ka̱ ndasiꞌ yuꞌu̱ ndii, ndasiꞌ tu̱ ni̱a̱ yu̱vaꞌ i̱.
JOH 15:24 Naaꞌ nï̱ xaaꞌ i̱ ña̱ kaꞌnuꞌ te̱i̱n ni̱a̱, ña̱ kö̱o̱ꞌ kivi̱ꞌ ni̱ xa̱a̱ nde̱e̱ i̱i̱n ne̱ yivi̱ꞌ ndii, kö̱o̱ꞌ kua̱chi̱ ni̱a̱. Ndisu̱ vi̱ti̱n ndii, tee̱ꞌ ndee xa̱ ni̱ xi̱ni̱ ni̱a̱ ña̱ kaꞌnuꞌ ña̱ ni̱ xa̱a̱ i̱ ndii, kusaaꞌ ndasiꞌ ni̱a̱ yuꞌu̱, te̱ ndasiꞌ tu̱ ni̱a̱ yu̱vaꞌ i̱.
JOH 15:25 Ndisu̱ ni̱ xkaꞌndi̱a̱ ña̱ ja̱a̱nꞌ te̱ xinu̱ ña̱ yoso̱ꞌ nuu̱ꞌ tu̱ꞌu̱n nde̱iꞌ Ndiosí miiꞌ kaꞌán a̱ ndii: “Kö̱o̱ꞌ nde̱e̱ i̱i̱n xaꞌa̱ꞌ, te̱ ni̱ ku̱nda̱siꞌ ni̱a̱ yuꞌu̱”, kachi a̱.
JOH 15:26 ’Ndisu̱ ki̱xi̱n ña̱ chi̱ndi̱e̱eꞌ ndoꞌó, ña̱ ti̱ꞌviꞌ i̱ kuenta yu̱vaꞌ i̱. Te̱ ña̱ ja̱a̱nꞌ nduuꞌ Espíritu Santo, ña̱ sa̱niaꞌá sa̱kuuꞌ ña̱ ndi̱xa̱. Te̱ kua̱xi̱ ña̱ ja̱a̱nꞌ nuu̱ꞌ yu̱vaꞌ e̱ꞌ, te̱ ndi̱e̱e̱ yu̱ꞌuꞌ a̱ xaꞌa̱ꞌ i̱.
JOH 15:27 Te̱ ndi̱e̱e̱ yu̱ꞌuꞌ tu̱ ndoꞌó xaꞌaꞌ i̱, sa̱kanꞌ ña̱ xa̱ yoo ndo̱ꞌ xiinꞌ i̱ nde̱e̱ ña̱ nu̱uꞌ.
JOH 16:1 ’Ni̱ kaꞌa̱n i̱ sa̱kuuꞌ ña̱ ja̱a̱nꞌ xiinꞌ ndo̱ꞌ, te̱ nä̱ko̱o̱ ndo̱ꞌ ña̱ i̱ni̱ ndo̱ꞌ xini ndo̱ꞌ yuꞌu̱.
JOH 16:2 Ta̱va̱ꞌ ra̱ ndoꞌó vi̱ꞌe̱ miiꞌ nakayá ne̱ ñu̱u̱ e̱ꞌ, te̱ nde̱e̱ xaa̱ꞌ tu̱ kivi̱ꞌ ña̱ yo̱o̱ ka̱ ka̱ꞌni̱ꞌ ndoꞌó ndii, ka̱ni̱ni̱ ni̱a̱ ña̱ ña̱ ja̱a̱nꞌ kuní Ndiosí sa̱a̱ ni̱a̱.
JOH 16:3 Sa̱a̱ ra̱ sa̱kanꞌ xaꞌa̱ꞌ a̱ ña̱ xïní ra̱ yu̱vaꞌ e̱ꞌ Ndiosí, te̱ ni̱ nde̱e̱ xïní tu̱ ra̱ yuꞌu̱.
JOH 16:4 Kaꞌán i̱ ña̱ ja̱a̱nꞌ xiinꞌ ndo̱ꞌ, te̱ kii̱ꞌ xaa̱ kivi̱ꞌ ña̱ ko̱o̱ a̱ ndii, na̱ka̱ꞌanꞌ ndo̱ꞌ ña̱ xa̱ ni̱ kaꞌa̱n i̱ xiinꞌ ndo̱ꞌ xaꞌa̱ꞌ a̱. ’Nï̱ kaꞌa̱n i̱ ña̱ ja̱a̱nꞌ xiinꞌ ndo̱ꞌ nde̱e̱ ña̱ nu̱uꞌ, sa̱kanꞌ ña̱ yoo i̱ xiinꞌ ndo̱ꞌ.
JOH 16:5 Ndisu̱ vi̱ti̱n kuaꞌa̱n nuꞌu̱ i̱ nuu̱ꞌ ña̱ ni̱ ti̱a̱nu̱ꞌ yuꞌu̱ i̱i̱n yivi̱ꞌ yoꞌoꞌ, te̱ nde̱e̱ i̱i̱n ndoꞌó ndätuꞌúnꞌ yuꞌu̱: “¿Miiꞌ kuaꞌa̱n u̱nꞌ?”
JOH 16:6 Süu̱ꞌ ja̱a̱nꞌ ndii ni̱ ku̱suchiꞌ va̱ i̱ni̱ ndo̱ꞌ xaꞌa̱ꞌ ña̱ ni̱ kaꞌa̱n i̱ ña̱ ja̱a̱nꞌ xiinꞌ ndo̱ꞌ.
JOH 16:7 Ndisu̱ ña̱ ndi̱xa̱ kaꞌán i̱ xiinꞌ ndo̱ꞌ ndii, va̱ꞌa̱ ka̱ nduuꞌ a̱ nuu̱ꞌ ndoꞌó ña̱ nuꞌu̱ i̱, sa̱kanꞌ ña̱ naaꞌ nüꞌu̱ i̱ ndii, kï̱xi̱n ña̱ chi̱ndi̱e̱eꞌ ndoꞌó, ndisu̱ naaꞌ nuꞌu̱ i̱ ndii, ti̱ꞌviꞌ ña̱ꞌaꞌ i̱, te̱ ko̱o̱ a̱ xiinꞌ ndo̱ꞌ.
JOH 16:8 Te̱ kii̱ꞌ ki̱xi̱n ña̱ ja̱a̱nꞌ ndii, sa̱kuniꞌ a̱ ne̱ yivi̱ꞌ i̱i̱n yivi̱ꞌ ña̱ ne̱ ndisoꞌ kua̱chi̱ nduuꞌ ni̱a̱ nuu̱ꞌ Ndiosí, te̱ sa̱kuniꞌ tu̱ ña̱ꞌaꞌ a̱ ña̱ xachuunꞌ nda̱ku yuꞌu̱, te̱ sa̱kuniꞌ tu̱ ña̱ꞌaꞌ a̱ ña̱ sanaꞌmá nda̱ku Ndiosí.
JOH 16:9 Sa̱kanꞌ ña̱ sa̱kuniꞌ a̱ ne̱ yivi̱ꞌ ña̱ ne̱ ndisoꞌ kua̱chi̱ nduuꞌ ni̱a̱ xaꞌa̱ꞌ a̱ ña̱ nï̱ i̱ni̱ ni̱a̱ ku̱ni̱ ni̱a̱ yuꞌu̱.
JOH 16:10 Te̱ sa̱kuniꞌ tu̱ ña̱ꞌaꞌ a̱ ña̱ xachuunꞌ nda̱ku i̱, sa̱kanꞌ ña̱ nuꞌu̱ i̱ nuu̱ꞌ yu̱vaꞌ e̱ꞌ, te̱ kü̱ni̱ ka̱ ndo̱ꞌ yuꞌu̱.
JOH 16:11 Te̱ sa̱kanꞌ tu̱ sa̱kuniꞌ ña̱ꞌaꞌ a̱ ña̱ sanaꞌmá nda̱ku Ndiosí, sa̱kanꞌ ña̱ xa̱ ni̱ ka̱tunꞌ a̱ ña̱ ndi̱va̱ꞌa̱, ña̱ kumiꞌ ndi̱e̱e̱ꞌ i̱i̱n yivi̱ꞌ yoꞌoꞌ.
JOH 16:12 ’Yoo kuaꞌa̱ꞌ ka̱ ña̱ kuni kaꞌa̱n i̱ xiinꞌ ndo̱ꞌ. Ndisu̱ kü̱vi̱ ku̱nda̱ni̱ ndo̱ꞌ sa̱kuuꞌ a̱ vi̱ti̱n.
JOH 16:13 Te̱ kii̱ꞌ ki̱xi̱n Espíritu Santo, ña̱ sa̱niaꞌá sa̱kuuꞌ ña̱ ndi̱xa̱ ndii, ña̱ ja̱a̱nꞌ saniaꞌá ndoꞌó sa̱kuuꞌ ña̱ ndi̱xa̱, sa̱kanꞌ ña̱ käꞌa̱n a̱ ña̱ kaꞌanꞌ mi̱iꞌ a̱, süu̱ꞌ ja̱a̱nꞌ ndii kaꞌa̱n a̱ sa̱kuuꞌ ña̱ ni̱ xi̱ni̱ so̱ꞌo̱ a̱ kaꞌán yu̱vaꞌ e̱ꞌ Ndiosí kui̱ti̱ꞌ, te̱ sakuniꞌ a̱ ndoꞌó ña̱ ko̱o̱.
JOH 16:14 Te̱ ti̱i̱n kaꞌnuꞌ ña̱ ja̱a̱nꞌ yuꞌu̱, sa̱kanꞌ ña̱ na̱ti̱i̱n a̱ ña̱ kaꞌán i̱, te̱ kaꞌa̱n a̱ ña̱ ja̱a̱nꞌ xiinꞌ ndo̱ꞌ.
JOH 16:15 Sa̱kuuꞌ ña̱ kumiꞌ yu̱vaꞌ e̱ꞌ ndii, ña̱ꞌa̱ tu̱ yuꞌu̱ nduuꞌ a̱, sa̱kanꞌ na ni̱ kaꞌa̱n i̱ ña̱ na̱ti̱i̱n Espíritu Santo ja̱a̱nꞌ ña̱ kaꞌán i̱, te̱ kaꞌa̱n a̱ ña̱ ja̱a̱nꞌ xiinꞌ ndo̱ꞌ.
JOH 16:16 ’Ndee i̱i̱n xaꞌaꞌ sie kui̱ti̱ꞌ, te̱ kü̱ni̱ ka̱ ndo̱ꞌ yuꞌu̱, te̱ sie yaꞌa̱ te̱ tu̱ku̱ ni̱ ku̱ni̱ ndo̱ꞌ yuꞌu̱, sa̱kanꞌ ña̱ nuu̱ꞌ yu̱vaꞌ e̱ꞌ Ndiosí kuaꞌa̱n nuꞌu̱ i̱ ―ni̱ kachi̱ Jesús.
JOH 16:17 Sa̱kanꞌ te̱ ni̱ kaꞌa̱n xiinꞌ taꞌanꞌ sa̱va̱ te̱ nda̱ꞌaꞌ xaꞌa̱ꞌ a̱ ndii: ―¿Ndichun tu̱ kaꞌán a̱ ndii: “Ndee i̱i̱n xaꞌaꞌ sie kui̱ti̱ꞌ, te̱ kü̱ni̱ ka̱ ndo̱ꞌ yuꞌu̱, te̱ sie yaꞌa̱ te̱ tu̱ku̱ ni̱ ku̱ni̱ ndo̱ꞌ yuꞌu̱”? Te̱, ¿ndichun tu̱ kaꞌán a̱ ndii: “Sa̱kanꞌ ña̱ nuu̱ꞌ yu̱vaꞌ e̱ꞌ Ndiosí kuaꞌa̱n nuꞌu̱ i̱”, kachi a̱? ―ni̱ kachi̱ ra̱.
JOH 16:18 Te̱ ni̱ kaꞌa̱n tu̱ ra̱ ndii: ―¿Ndichun tu̱ kaꞌán a̱ ndii: “Ndee i̱i̱n xaꞌaꞌ sie kui̱ti̱ꞌ”, kachi a̱? Kündani̱ e̱ꞌ ndichun kaꞌán a̱ sa̱kanꞌ ―ni̱ kachi̱ ra̱.
JOH 16:19 Ni̱ xi̱ni̱ Jesús ña̱ kuni nda̱tuꞌu̱nꞌ ña̱ꞌaꞌ ra̱ xaꞌa̱ꞌ ña̱ ja̱a̱nꞌ, sa̱kanꞌ na ni̱ kaꞌa̱n a̱ xiinꞌ ra̱ ndii: ―¿Ndichun ndatuꞌúnꞌ taꞌanꞌ ndo̱ꞌ xaꞌa̱ꞌ ña̱ ni̱ kaꞌa̱n i̱ ndii: “Ndee i̱i̱n xaꞌaꞌ sie kui̱ti̱ꞌ, te̱ kü̱ni̱ ka̱ ndo̱ꞌ yuꞌu̱, te̱ sie yaꞌa̱ te̱ tu̱ku̱ ni̱ ku̱ni̱ ndo̱ꞌ yuꞌu̱”?
JOH 16:20 Ña̱ nda̱ku kaꞌán i̱ xiinꞌ ndo̱ꞌ ndii, kua̱ku̱ ndo̱ꞌ, te̱ ta̱na̱ ndi̱i va̱ ndo̱ꞌ. Ndisu̱ ne̱ yivi̱ꞌ kuenta i̱i̱n yivi̱ꞌ ndii, va̱ꞌa̱ va̱ ku̱ni̱ ni̱a̱, te̱ ndoꞌó ndii, ku̱suchiꞌ va̱ i̱ni̱ ndo̱ꞌ. Ndisu̱ ña̱ suchiꞌ i̱ni̱ ndo̱ꞌ ja̱a̱nꞌ ndii, na̱ndu̱u̱ a̱ ña̱ va̱ꞌa̱ kuni ndo̱ꞌ.
JOH 16:21 Ku̱ndo̱ꞌo̱ ndo̱ꞌ nde̱e̱ naa ndoꞌoꞌ i̱i̱n ña̱ꞌaꞌ kii̱ꞌ xa̱ kuyatinꞌ kuii ka̱ku̱ siꞌe̱ aꞌ, sa̱kanꞌ ña̱ xa̱ ni̱ xa̱a̱ kivi̱ꞌ ña̱ ka̱ku̱ a̱, ndisu̱ kii̱ꞌ ndi̱ꞌi̱ tuvi̱ siꞌe̱ aꞌ ja̱a̱nꞌ ndii, na̱ndoso̱ꞌ aꞌ ña̱ ni̱ ndo̱ꞌo̱ aꞌ, sa̱kanꞌ ña̱ va̱ꞌa̱ va̱ kuni aꞌ xaꞌa̱ꞌ a̱ ña̱ ni̱ sa̱kakuꞌ aꞌ i̱i̱n tiaa̱ i̱i̱n yivi̱ꞌ yoꞌoꞌ.
JOH 16:22 Naa sa̱kanꞌ suchiꞌ i̱ni̱ ndo̱ꞌ vi̱ti̱n, ndisu̱ kii̱ꞌ na̱ndi̱koꞌ i̱, te̱ ku̱ni̱ i̱ ndoꞌó ndii, va̱ꞌa̱ va̱ ku̱ni̱ nimá ndo̱ꞌ. Te̱ nde̱e̱ i̱i̱n ne̱ yivi̱ꞌ kü̱vi̱ sa̱ndo̱ñuꞌuꞌ ña̱ va̱ꞌa̱ kuni ndo̱ꞌ ja̱a̱nꞌ.
JOH 16:23 Kivi̱ꞌ ja̱a̱nꞌ ndii, ndä̱tuꞌu̱nꞌ ka̱ ndo̱ꞌ yuꞌu̱ xaꞌa̱ꞌ nde̱e̱ i̱i̱n ña̱ꞌa̱. Ña̱ nda̱ku kaꞌán i̱ xiinꞌ ndo̱ꞌ ndii, ndee ka̱ ña̱ kaka̱n ndo̱ꞌ nuu̱ꞌ yu̱vaꞌ e̱ꞌ Ndiosí xiinꞌ ña̱ ndi̱e̱eꞌ i̱ ndii, ta̱xi̱ ña̱ꞌaꞌ a̱ nda̱ꞌaꞌ ndo̱ꞌ.
JOH 16:24 Nde̱e̱ vi̱ti̱n ndii, tïa̱ꞌan kaka̱n ndo̱ꞌ nde̱e̱ i̱i̱n ña̱ꞌa̱ xiinꞌ ña̱ ndi̱e̱eꞌ i̱ nuu̱ꞌ Ndiosí. Kaka̱n te̱ kaka̱n ndo̱ꞌ nuu̱ꞌ Ndiosí, te̱ ta̱xi̱ a̱ ña̱ ja̱a̱nꞌ nda̱ꞌaꞌ ndo̱ꞌ, te̱ xinu̱ ña̱ va̱ꞌa̱ kuni ndo̱ꞌ.
JOH 16:25 ’Sa̱kuuꞌ ña̱ ni̱ kaꞌa̱n i̱ xiinꞌ ndo̱ꞌ ja̱a̱nꞌ ndii, ni̱ kaꞌa̱n e̱ xiinꞌ ña̱ kaꞌán ndi̱a̱a̱, ndisu̱ xa̱ kuyatinꞌ kivi̱ꞌ ña̱ käꞌa̱n ka̱ i̱ ña̱ kaꞌán ndi̱a̱a̱ xiinꞌ ndo̱ꞌ, süu̱ꞌ ja̱a̱nꞌ ndii kaꞌa̱n ndiꞌi̱ i̱ xiinꞌ ndo̱ꞌ xaꞌa̱ꞌ yu̱vaꞌ e̱ꞌ.
JOH 16:26 Kivi̱ꞌ ja̱a̱nꞌ ndii, kaka̱n ndo̱ꞌ ndee ka̱ ña̱ꞌa̱ nuu̱ꞌ yu̱vaꞌ e̱ꞌ Ndiosí xiinꞌ ña̱ ndi̱e̱eꞌ i̱. Sa̱kanꞌ na kaꞌán i̱ xiinꞌ ndo̱ꞌ ña̱ küní ka̱ a̱ ña̱ kaka̱n yuꞌu̱ nuu̱ꞌ a̱ xaꞌa̱ꞌ ndo̱ꞌ,
JOH 16:27 sa̱kanꞌ ña̱ xa̱ mi̱iꞌ a̱ ja̱a̱nꞌ ndani̱ ndoꞌó xaꞌa̱ꞌ a̱ ña̱ ndani̱ ndo̱ꞌ yuꞌu̱, te̱ kandixaꞌ ndo̱ꞌ ña̱ nuu̱ꞌ a̱ ni̱ ki̱e̱e̱ i̱.
JOH 16:28 Nuu̱ꞌ yu̱vaꞌ e̱ꞌ Ndiosí ni̱ ki̱e̱e̱ i̱, te̱ ni̱ xa̱a̱ i̱ i̱i̱n yivi̱ꞌ yoꞌoꞌ. Te̱ vi̱ti̱n nakooꞌ i̱ i̱i̱n yivi̱ꞌ yoꞌoꞌ, te̱ nuꞌu̱ i̱ nuu̱ꞌ a̱ ―ni̱ kachi̱ Jesús.
JOH 16:29 Sa̱kanꞌ te̱ ni̱ kaꞌa̱n te̱ nda̱ꞌaꞌ xaꞌa̱ꞌ a̱ xiinꞌ a̱ ndii: ―Vi̱ti̱n ndii, kaꞌán ndiꞌi̱ va̱ u̱nꞌ xaꞌa̱ꞌ Ndiosí, te̱ käꞌán ka̱ u̱nꞌ xiinꞌ ña̱ kaꞌán ndi̱a̱a̱.
JOH 16:30 Vi̱ti̱n kundani̱ ndu̱ ña̱ xiní u̱nꞌ sa̱kuuꞌ ña̱ꞌa̱, sa̱kanꞌ na küní a̱ nda̱tuꞌu̱nꞌ u̱nꞌ nde̱e̱ i̱i̱n ne̱ yivi̱ꞌ te̱ ku̱ni̱ u̱nꞌ ndee ña̱ kuní ni̱a̱, sa̱kanꞌ na kandixaꞌ ndu̱ ña̱ nuu̱ꞌ Ndiosí ni̱ ki̱e̱e̱ u̱nꞌ ―ni̱ kachi̱ ra̱.
JOH 16:31 Te̱ ni̱ kaꞌa̱n Jesús xiinꞌ ra̱ ndii: ―¿Ñáá ndee vi̱ti̱n vi̱ꞌ kandixaꞌ xna̱ꞌa̱ ndo̱ꞌ ña̱ ja̱a̱nꞌ?
JOH 16:32 Va̱ꞌa̱, xaa̱ kivi̱ꞌ, te̱ vi̱ti̱n nduuꞌ kivi̱ꞌ ja̱a̱nꞌ, ña̱ kiku̱ i̱ꞌi̱n ndo̱ꞌ, te̱ na̱ko̱o̱ i̱i̱n nda̱a̱ꞌ ndo̱ꞌ yuꞌu̱, ndisu̱ ndöo̱ i̱i̱n nda̱a̱ꞌ i̱, sa̱kanꞌ ña̱ yu̱vaꞌ e̱ꞌ Ndiosí yoo xiinꞌ i̱.
JOH 16:33 Kaꞌán i̱ sa̱kuuꞌ ña̱ ja̱a̱nꞌ xiinꞌ ndo̱ꞌ, te̱ ko̱o̱ ña̱ mani̱ꞌ nimá ndo̱ꞌ xaꞌa̱ꞌ a̱ ña̱ i̱i̱n nda̱a̱ꞌ nduuꞌ ndo̱ꞌ xiinꞌ i̱. I̱i̱n yivi̱ꞌ yoꞌoꞌ ndii, ku̱ndo̱ꞌo̱ va̱ ndo̱ꞌ, ndisu̱ kui̱ni̱ va̱ ndo̱ꞌ ku̱ni̱ ndo̱ꞌ yuꞌu̱, sa̱kanꞌ ña̱ xa̱ ni̱ ka̱nando i̱ nuu̱ꞌ i̱i̱n yivi̱ꞌ yoꞌoꞌ ―ni̱ kachi̱ a̱.
JOH 17:1 Kii̱ꞌ ndi̱ꞌi̱ ni̱ kaꞌa̱n Jesús ña̱ ja̱a̱nꞌ, te̱ ni̱ nda̱ni̱ꞌi̱ a̱ nuu̱ꞌ a̱ ndi̱viꞌ, te̱ ni̱ kaꞌa̱n a̱ ndii: ―Ta̱taa̱, xa̱ ni̱ xa̱a̱ kivi̱ꞌ ña̱ niaꞌa̱ u̱nꞌ nuu̱ꞌ ne̱ yivi̱ꞌ ña̱ tiinꞌ kaꞌnuꞌ u̱nꞌ yuꞌu̱, ña̱ nduuꞌ siꞌe̱ u̱nꞌ, te̱ xiinꞌ ña̱ ja̱a̱nꞌ ti̱i̱n kaꞌnuꞌ ne̱ yivi̱ꞌ yoꞌó sa̱a̱ yuꞌu̱.
JOH 17:2 Xa̱ mi̱iꞌ u̱nꞌ ni̱ ta̱xi̱ ña̱ ndi̱e̱eꞌ yuꞌu̱ nuu̱ꞌ sa̱kuuꞌ ne̱ yivi̱ꞌ i̱i̱n yivi̱ꞌ, te̱ ta̱xi̱ i̱ kivi̱ꞌ ñu̱u̱ ña̱ kö̱o̱ꞌ kivi̱ꞌ ndiꞌiꞌ nda̱ꞌaꞌ sa̱kuuꞌ ne̱ ni̱ ta̱xi̱ u̱nꞌ nda̱ꞌaꞌ i̱.
JOH 17:3 Te̱ xiinꞌ ña̱ yo̱ꞌo̱ꞌ niꞌíꞌ ne̱ yivi̱ꞌ kivi̱ꞌ ñu̱u̱ ña̱ kö̱o̱ꞌ kivi̱ꞌ ndiꞌiꞌ, ña̱ ku̱nda̱ni̱ ndiꞌi̱ ni̱a̱ yoo nduuꞌ yoꞌó, ña̱ nduuꞌ i̱i̱n nda̱a̱ꞌ Ndiosí xna̱ꞌa̱, te̱ ku̱nda̱ni̱ ndiꞌi̱ tu̱ ni̱a̱ yo̱o̱ nduuꞌ Jesucristo, ña̱ ni̱ ti̱ꞌviꞌ u̱nꞌ i̱i̱n yivi̱ꞌ yoꞌoꞌ.
JOH 17:4 Ni̱ ti̱i̱n kaꞌnuꞌ yuꞌu̱ yoꞌó i̱i̱n yivi̱ꞌ yoꞌoꞌ, sa̱kanꞌ ña̱ ni̱ sa̱xinú i̱ chu̱u̱n ña̱ ni̱ ta̱xi̱ u̱nꞌ nda̱ꞌaꞌ i̱ sa̱a̱ i̱.
JOH 17:5 Te̱ vi̱ti̱n, ta̱taa̱, ta̱xi̱ u̱nꞌ ña̱ tiinꞌ kaꞌnuꞌ u̱nꞌ yuꞌu̱ miiꞌ yoo u̱nꞌ ñaa̱ꞌ, ña̱ ni̱ ku̱miꞌ i̱ kii̱ꞌ ni̱ yoo̱ i̱ nuu̱ꞌ u̱nꞌ nde̱e̱ ña̱ kuní ka̱ ko̱o̱ i̱i̱n yivi̱ꞌ yoꞌoꞌ.
JOH 17:6 ’Ni̱ niaꞌa̱ i̱ ña̱ ndi̱e̱e̱ꞌ u̱nꞌ nuu̱ꞌ te̱ yo̱ꞌo̱ꞌ, te̱ ni̱ na̱ka̱xi̱n u̱nꞌ te̱i̱n ne̱ yivi̱ꞌ i̱i̱n yivi̱ꞌ, te̱ ni̱ ta̱xi̱ u̱nꞌ ra̱ nda̱ꞌaꞌ i̱. Kuenta yoꞌó ni̱ nduu̱ ra̱, ndisu̱ ni̱ ta̱xi̱ u̱nꞌ ra̱ nda̱ꞌaꞌ i̱, te̱ ni̱ sa̱xinú ra̱ tu̱ꞌu̱n u̱nꞌ.
JOH 17:7 Vi̱ti̱n ndii, xa̱ xiní ra̱ ña̱ sa̱kuuꞌ ña̱ ni̱ ta̱xi̱ u̱nꞌ nda̱ꞌaꞌ i̱ ndii, nda̱ꞌaꞌ yoꞌó kua̱xi̱ a̱,
JOH 17:8 sa̱kanꞌ ña̱ ni̱ sa̱yaꞌá i̱ sa̱kuuꞌ tu̱ꞌu̱n ña̱ ni̱ ta̱xi̱ u̱nꞌ nda̱ꞌaꞌ i̱ nuu̱ꞌ ra̱, te̱ ni̱ na̱ti̱i̱n va̱ꞌa̱ ra̱ a̱. Te̱ ni̱ ka̱ndi̱xaꞌ ra̱ ña̱ yoꞌó ni̱ ti̱ꞌviꞌ yuꞌu̱, te̱ xiní xna̱ꞌa̱ ra̱ ña̱ nuu̱ꞌ yoꞌó ni̱ ki̱e̱e̱ i̱.
JOH 17:9 Xaꞌa̱ꞌ te̱ yo̱ꞌo̱ꞌ xikán i̱ nuu̱ꞌ u̱nꞌ, te̱ süu̱ꞌ xaꞌa̱ꞌ ne̱ nduuꞌ kuenta i̱i̱n yivi̱ꞌ xikán i̱, süu̱ꞌ ja̱a̱nꞌ ndii xaꞌa̱ꞌ te̱ ni̱ ta̱xi̱ u̱nꞌ nda̱ꞌaꞌ i̱ yoꞌoꞌ kui̱ti̱ꞌ xikán i̱ nuu̱ꞌ u̱nꞌ, sa̱kanꞌ ña̱ kuenta yoꞌó nduuꞌ ra̱.
JOH 17:10 Te̱ sa̱kuuꞌ ña̱ nduuꞌ kuenta i̱ ndii, kuenta tu̱ yoꞌó nduuꞌ a̱. Te̱ sa̱kuuꞌ ña̱ nduuꞌ kuenta yoꞌó ndii, kuenta tu̱ yuꞌu̱ nduuꞌ a̱, te̱ xiinꞌ te̱ yo̱ꞌo̱ꞌ ni̱ na̱ti̱i̱n i̱ ña̱ tiinꞌ kaꞌnuꞌ.
JOH 17:11 Kö̱o̱ꞌ ka̱ i̱ ko̱o̱ i̱i̱n yivi̱ꞌ yoꞌoꞌ, ndisu̱ te̱ yo̱ꞌo̱ꞌ ndii, ndoo̱ ka̱ ra̱ i̱i̱n yivi̱ꞌ yoꞌoꞌ, sa̱kanꞌ ña̱ nuu̱ꞌ yoꞌó nuꞌu̱ i̱. Ta̱taa̱, ña̱ su̱ꞌu̱n, ko̱to̱ u̱nꞌ xiinꞌ ña̱ ndi̱e̱eꞌ u̱nꞌ te̱ ni̱ ta̱xi̱ u̱nꞌ nda̱ꞌaꞌ i̱ yoꞌoꞌ, te̱ i̱i̱n nda̱a̱ꞌ na i̱i̱n nda̱a̱ꞌ ku̱ndu̱u̱ ra̱ sa̱a̱ niiꞌ i̱i̱n nda̱a̱ꞌ nduuꞌ yooꞌ.
JOH 17:12 Kii̱ꞌ yoo i̱ i̱i̱n yivi̱ꞌ yoꞌoꞌ xiinꞌ te̱ ni̱ ta̱xi̱ u̱nꞌ nda̱ꞌaꞌ i̱ ndii, ni̱ xi̱to̱ꞌ ña̱ꞌaꞌ i̱ xiinꞌ ña̱ ndi̱e̱e̱ꞌ u̱nꞌ, te̱ nde̱e̱ i̱i̱n ra̱ nï̱ xita̱, süu̱ꞌ ja̱a̱nꞌ ndii i̱i̱n nda̱a̱ꞌ kui̱ti̱ꞌ ra̱ ni̱ xita̱, te̱ xa̱ sa̱kanꞌ ni̱ kuni̱ a̱ ku̱ndo̱ꞌo̱ te̱ xinu̱ ña̱ yoso̱ꞌ nuu̱ꞌ tu̱tu̱ u̱nꞌ.
JOH 17:13 ’Te̱ vi̱ti̱n ña̱ kuaꞌa̱n nuꞌu̱ i̱ nuu̱ꞌ u̱nꞌ ndii, kaꞌán i̱ ña̱ kaa̱ꞌ xiinꞌ te̱ yo̱ꞌo̱ꞌ ña̱ yoo ka̱ i̱ i̱i̱n yivi̱ꞌ yoꞌoꞌ, te̱ va̱ꞌa̱ ndi̱ꞌi̱ ku̱ni̱ ra̱ sa̱a̱ niiꞌ va̱ꞌa̱ ndi̱ꞌi̱ kuni yuꞌu̱.
JOH 17:14 Te̱ xaꞌa̱ꞌ a̱ ña̱ ni̱ ta̱xi̱ i̱ tu̱ꞌu̱n u̱nꞌ nuu̱ꞌ ra̱ ndii, ndasiꞌ ña̱ꞌaꞌ ne̱ yivi̱ꞌ, ne̱ nduuꞌ kuenta i̱i̱n yivi̱ꞌ yoꞌoꞌ, sa̱kanꞌ ña̱ süu̱ꞌ kuenta i̱i̱n yivi̱ꞌ nduuꞌ ra̱, sa̱a̱ niiꞌ ndüuꞌ tu̱ yuꞌu̱ kuenta i̱i̱n yivi̱ꞌ yoꞌoꞌ.
JOH 17:15 Süu̱ꞌ xikán i̱ ña̱ ta̱va̱ꞌ u̱nꞌ ra̱ i̱i̱n yivi̱ꞌ yoꞌoꞌ, süu̱ꞌ ja̱a̱nꞌ ndii xikán i̱ ña̱ ko̱to̱ ña̱ꞌaꞌ u̱nꞌ nuu̱ꞌ ña̱ ndi̱va̱ꞌa̱.
JOH 17:16 Te̱ yo̱ꞌo̱ꞌ ndii, süu̱ꞌ kuenta i̱i̱n yivi̱ꞌ yoꞌoꞌ nduuꞌ ra̱, sa̱a̱ niiꞌ ndüuꞌ tu̱ yuꞌu̱ kuenta i̱i̱n yivi̱ꞌ yoꞌoꞌ.
JOH 17:17 Sa̱na̱nduuꞌ u̱nꞌ ra̱ ndi̱ti̱a̱ ña̱ ndi̱xa̱, te̱ tu̱ꞌu̱n yoꞌó nduuꞌ ña̱ ndi̱xa̱ ja̱a̱nꞌ.
JOH 17:18 Sa̱a̱ niiꞌ ni̱ ti̱ꞌviꞌ u̱nꞌ yuꞌu̱ i̱i̱n yivi̱ꞌ yoꞌoꞌ nuu̱ꞌ ne̱ nduuꞌ kuenta i̱i̱n yivi̱ꞌ ndii, niiꞌ sa̱kanꞌ tu̱ tiꞌviꞌ yuꞌu̱ te̱ yo̱ꞌo̱ꞌ te̱ kaꞌa̱n ndo̱so̱ꞌ ra̱ tu̱ꞌu̱n u̱nꞌ nuu̱ꞌ ne̱ nduuꞌ kuenta i̱i̱n yivi̱ꞌ.
JOH 17:19 Te̱ sanakuaꞌa xiinꞌ mi̱iꞌ i̱ nuu̱ꞌ ña̱ kuní u̱nꞌ ndi̱ti̱a̱ te̱ yo̱ꞌo̱ꞌ, sa̱kanꞌ te̱ sa̱na̱kuaꞌa xiinꞌ mi̱iꞌ tu̱ te̱ yo̱ꞌo̱ꞌ xaꞌa̱ꞌ ña̱ ndi̱xa̱.
JOH 17:20 ’Süu̱ꞌ xaꞌa̱ꞌ te̱ yo̱ꞌo̱ꞌ kui̱ti̱ꞌ xikán i̱ nuu̱ꞌ u̱nꞌ, süu̱ꞌ ja̱a̱nꞌ ndii xikán tu̱ i̱ nuu̱ꞌ u̱nꞌ xaꞌa̱ꞌ ne̱ i̱ni̱ ku̱ni̱ yuꞌu̱ xiinꞌ ña̱ sa̱niaꞌá te̱ yo̱ꞌo̱.
JOH 17:21 Sa̱kanꞌ te̱ i̱i̱n nda̱a̱ꞌ ku̱ndu̱u̱ sa̱kuuꞌ ni̱a̱ sa̱a̱ niiꞌ i̱i̱n nda̱a̱ꞌ nduuꞌ yoꞌó xiinꞌ yuꞌu̱, te̱ i̱i̱n nda̱a̱ꞌ nduuꞌ tu̱ yuꞌu̱ xiinꞌ yoꞌó, ta̱taa̱, te̱ i̱i̱n nda̱a̱ꞌ ku̱ndu̱u̱ tu̱ ne̱ ja̱a̱nꞌ xiinꞌ e̱ꞌ, te̱ ka̱ndi̱xaꞌ ne̱ yivi̱ꞌ, ne̱ nduuꞌ kuenta i̱i̱n yivi̱ꞌ yoꞌoꞌ, ña̱ yoꞌó ni̱ ti̱ꞌviꞌ yuꞌu̱.
JOH 17:22 Te̱ ni̱ ta̱xi̱ i̱ ndi̱e̱e̱ꞌ nda̱tu̱nꞌ, ña̱ ni̱ ta̱xi̱ u̱nꞌ nda̱ꞌaꞌ i̱, nda̱ꞌaꞌ ni̱a̱, te̱ i̱i̱n nda̱a̱ꞌ ku̱ndu̱u̱ ni̱a̱ nde̱e̱ naa i̱i̱n nda̱a̱ꞌ nduuꞌ yooꞌ.
JOH 17:23 Sa̱kanꞌ na i̱i̱n nda̱a̱ꞌ nduuꞌ i̱ xiinꞌ ni̱a̱ te̱ i̱i̱n nda̱a̱ꞌ nduuꞌ tu̱ yoꞌó xiinꞌ yuꞌu̱, te̱ sa̱kanꞌ i̱i̱n nda̱a̱ꞌ xa̱chiꞌ ku̱ndu̱u̱ ni̱a̱, te̱ ku̱ni̱ ne̱ nduuꞌ kuenta i̱i̱n yivi̱ꞌ ña̱ yoꞌó ni̱ ti̱ꞌviꞌ yuꞌu̱, te̱ ku̱ni̱ tu̱ ni̱a̱ ña̱ ndani̱ u̱nꞌ ne̱ ja̱a̱nꞌ nde̱e̱ naa ndani̱ u̱nꞌ yuꞌu̱.
JOH 17:24 Ta̱taa̱, kuní i̱ ña̱ ne̱ ni̱ ta̱xi̱ u̱nꞌ nda̱ꞌaꞌ i̱ ndii, ta̱xi̱ u̱nꞌ ña̱ ku̱ndi̱e̱e̱ ni̱a̱ xiinꞌ i̱ miiꞌ ko̱o̱ i̱, te̱ ku̱ni̱ ni̱a̱ ña̱ ndi̱e̱eꞌ nda̱tu̱nꞌ ña̱ ni̱ ta̱xi̱ u̱nꞌ nda̱ꞌaꞌ i̱, sa̱kanꞌ ña̱ ni̱ ku̱ndani̱ u̱nꞌ yuꞌu̱ nde̱e̱ kii̱ꞌ tïa̱ꞌan kua̱ꞌa̱ i̱i̱n yivi̱ꞌ yoꞌoꞌ.
JOH 17:25 Ta̱taa̱, yoꞌó ndii, ña̱ xachuunꞌ nda̱ku nduuꞌ u̱nꞌ, te̱ ne̱ nduuꞌ kuenta i̱i̱n yivi̱ꞌ yoꞌoꞌ ndii, xïní ni̱a̱ yoꞌó, ndisu̱ yuꞌu̱ ndii, xiní i̱ yoꞌó, te̱ xiní tu̱ te̱ yo̱ꞌo̱ꞌ ña̱ yoꞌó ni̱ ti̱ꞌviꞌ yuꞌu̱ i̱i̱n yivi̱ꞌ yoꞌoꞌ.
JOH 17:26 Te̱ ni̱ niaꞌa̱ i̱ nuu̱ꞌ ra̱ sa̱a̱ kuuꞌ u̱nꞌ, te̱ niaꞌa̱ ka̱ i̱ ña̱ ja̱a̱nꞌ nuu̱ꞌ ra̱ te̱ ku̱ndani̱ taꞌanꞌ ra̱ nde̱e̱ naa ndani̱ u̱nꞌ yuꞌu̱, te̱ i̱i̱n nda̱a̱ꞌ ku̱ndu̱u̱ ra̱ xiinꞌ i̱ ―ni̱ kachi̱ a̱ xiinꞌ Ndiosí.
JOH 18:1 Kii̱ꞌ ndi̱ꞌi̱ ni̱ kaꞌa̱n Jesús xiinꞌ Ndiosí, te̱ ni̱ ke̱ta̱ a̱ kuaꞌa̱n a̱ xiinꞌ te̱ nda̱ꞌaꞌ xaꞌa̱ꞌ a̱ tu̱ku̱ taꞌviꞌ yivi̱ꞌ ña̱ na̱niꞌ Cedrón. Te̱ ni̱ sko̱ꞌnuꞌ a̱ xaꞌa̱ꞌ i̱i̱n ña̱ ta̱ta̱ ña̱ kanduꞌu̱ꞌ i̱kanꞌ xiinꞌ te̱ nda̱ꞌaꞌ xaꞌa̱ꞌ a̱ ja̱a̱nꞌ.
JOH 18:2 Te̱ xiní tu̱ Judas, te̱ xitoꞌ sa̱na̱kuaꞌa ña̱ꞌaꞌ nda̱ꞌaꞌ te̱ kuuꞌ kaꞌnuꞌ, miiꞌ kanduꞌu̱ꞌ ña̱ ta̱ta̱ ja̱a̱nꞌ, sa̱kanꞌ ña̱ kuaꞌa̱ꞌ va̱ i̱chiꞌ ni̱ ndu̱i̱i̱n Jesús i̱kanꞌ xiinꞌ te̱ nda̱ꞌaꞌ xaꞌa̱ꞌ a̱ ja̱a̱nꞌ.
JOH 18:3 Sa̱kanꞌ na ni̱ xa̱a̱ Judas ja̱a̱nꞌ i̱kanꞌ xiinꞌ i̱i̱n ti̱ꞌvi̱ te̱ xíinꞌ, te̱ ni̱ xa̱a̱ tu̱ te̱ xíinꞌ, te̱ xitoꞌ yu̱kunꞌ kaꞌnuꞌ. Te̱ te̱ ja̱a̱nꞌ ndii, sutu̱ kuuꞌ nu̱uꞌ xiinꞌ te̱ fariseo ni̱ ti̱a̱nu̱ꞌ ña̱ꞌaꞌ. Te̱ ndisoꞌ ra̱ ka̱a̱ tuún xiinꞌ choon tuún a̱ nuu̱ꞌ ra̱, te̱ ndisoꞌ tu̱ ra̱ ichi̱.
JOH 18:4 Te̱ Jesús ndii, xa̱ xiní ndo̱o̱ a̱ ndee ña̱ ku̱ndo̱ꞌo̱ a̱, sa̱kanꞌ na ni̱ ku̱ya̱ti̱n a̱ nuu̱ꞌ ra̱, te̱ ni̱ nda̱tuꞌu̱nꞌ ña̱ꞌaꞌ a̱ ndii: ―¿Yo̱o̱ nandukuꞌ ndo̱ꞌ? ―ni̱ kachi̱ a̱.
JOH 18:5 Te̱ ni̱ na̱kui̱i̱n ra̱ nuu̱ꞌ a̱ ndii: ―Jesús, te̱ ñu̱u̱ Nazaret ―ni̱ kachi̱ ra̱. Te̱ ni̱ kaꞌa̱n a̱ xiinꞌ ra̱ ndii: ―Yuꞌu̱ nduuꞌ i̱ ―ni̱ kachi̱ a̱. Te̱ i̱kanꞌ iinꞌ tu̱ Judas, te̱ sa̱na̱kuaꞌa ña̱ꞌaꞌ nda̱ꞌaꞌ te̱ ja̱a̱nꞌ.
JOH 18:6 Te̱ kii̱ꞌ ni̱ kaꞌa̱n a̱ xiinꞌ ra̱: “Yuꞌu̱ nduuꞌ i̱”, ndii, ni̱ na̱ndi̱koꞌ xataꞌ ra̱, te̱ ni̱ ndu̱va̱ ndo̱o̱ ra̱ ñu̱ꞌuꞌ.
JOH 18:7 Sa̱kanꞌ te̱ tu̱ku̱ ni̱ ni̱ nda̱tuꞌu̱nꞌ ña̱ꞌaꞌ a̱ ndii: ―¿Yo̱o̱ nandukuꞌ ndo̱ꞌ? ―ni̱ kachi̱ a̱. Te̱ ni̱ na̱kui̱i̱n tu̱ku̱u̱ ra̱ nuu̱ꞌ a̱ ndii: ―Jesús, te̱ ñu̱u̱ Nazaret ―ni̱ kachi̱ ra̱.
JOH 18:8 Te̱ ni̱ kaꞌa̱n a̱ xiinꞌ ra̱ ndii: ―Xa̱ ni̱ kaꞌa̱n i̱ xiinꞌ ndo̱ꞌ ña̱ su̱vi̱ yuꞌu̱. Naaꞌ yuꞌu̱ nandukuꞌ ndo̱ꞌ ndii, ta̱xi̱ ndo̱ꞌ na kuꞌu̱n te̱ yo̱ꞌo̱ꞌ ―ni̱ kachi̱ a̱.
JOH 18:9 Ni̱ kaꞌa̱n a̱ sa̱kanꞌ te̱ xinu̱ ña̱ xa̱ ni̱ kaꞌa̱n a̱ ndii: “Te̱ ni̱ ta̱xi̱ u̱nꞌ nda̱ꞌaꞌ i̱ ndii, nde̱e̱ i̱i̱n ra̱ nï̱ ndo̱ñuꞌuꞌ”, ni̱ kachi̱ a̱.
JOH 18:10 Sa̱kanꞌ te̱ ni̱ xta̱ꞌniꞌ Simón Pedro ichi̱ ra̱ ti̱xi̱n i̱i̱nꞌ, te̱ ni̱ xa̱ꞌndi̱a̱ ra̱ so̱ꞌo̱ kua̱ꞌa̱ i̱i̱n te̱ naniꞌ Malco, te̱ xikaꞌ nuuꞌ nuu̱ꞌ sutu̱ kaꞌnuꞌ.
JOH 18:11 Sa̱kanꞌ te̱ ni̱ kaꞌa̱n Jesús xiinꞌ Pedro ndii: ―Ta̱xa̱ꞌa̱ u̱nꞌ ichi̱ u̱nꞌ ti̱xi̱n i̱i̱nꞌ a̱, sa̱kanꞌ ña̱ naaꞌ yu̱vaꞌ i̱ ni̱ ta̱xi̱ ña̱ ku̱ndo̱ꞌo̱ i̱ tu̱ndoꞌo̱ꞌ chie̱ yoꞌoꞌ, ña̱ nduuꞌ nde̱e̱ naa ti̱kui uva̱ ndii, ¿ñáá xanini u̱nꞌ ña̱ xätaꞌa̱n ku̱ndo̱ꞌo̱ e̱? ―ni̱ kachi̱ a̱.
JOH 18:12 Sa̱kanꞌ te̱ sa̱kuuꞌ te̱ xíinꞌ, xiinꞌ te̱ xaꞌndia chuunꞌ nuuꞌ ra̱, xiinꞌ te̱ xíinꞌ judío, te̱ xitoꞌ yu̱kunꞌ kaꞌnuꞌ ndii, ni̱ ti̱i̱n ra̱ Jesús, te̱ ni̱ sa̱tiín ña̱ꞌaꞌ ra̱.
JOH 18:13 Te̱ xi̱ꞌna̱ ka̱ nuu̱ꞌ Anás ni̱ xan ndi̱a̱ka̱ ña̱ꞌaꞌ ra̱, sa̱kanꞌ ña̱ ti̱so̱ Caifás nduuꞌ te̱ ja̱a̱nꞌ, te̱ Caifás ja̱a̱nꞌ nduuꞌ sutu̱ kaꞌnuꞌ kuiya̱ ja̱a̱nꞌ.
JOH 18:14 Te̱ Caifás ja̱a̱nꞌ nduuꞌ te̱ ni̱ kaꞌa̱n xiinꞌ te̱ kuuꞌ kaꞌnuꞌ nuu̱ꞌ ne̱ judío ña̱ va̱ꞌa̱ ka̱ i̱i̱n nda̱a̱ꞌ kui̱ti̱ꞌ te̱ yivi̱ꞌ ku̱vi̱ xaꞌa̱ꞌ sa̱kuuꞌ ne̱ ñu̱u̱ ra̱.
JOH 18:15 Te̱ Simón Pedro xiinꞌ i̱nga̱ te̱ nda̱ꞌaꞌ xaꞌa̱ꞌ Jesús ndii, ndikún ra̱ xata̱ꞌ a̱ kuaꞌa̱n ra̱. Te̱ te̱ nda̱ꞌaꞌ xaꞌa̱ꞌ a̱, te̱ i̱nga̱ ja̱a̱nꞌ ndii, xiní taꞌanꞌ ra̱ xiinꞌ sutu̱ kaꞌnuꞌ ja̱a̱nꞌ, sa̱kanꞌ na ni̱ nda̱ꞌni̱ ra̱ xiinꞌ Jesús nuu̱ꞌ ki̱ꞌe̱ sutu̱ ja̱a̱nꞌ.
JOH 18:16 Ndisu̱ Pedro ndii, ni̱ ndoo̱ ra̱ iinꞌ ra̱ xata̱ꞌ xti̱ꞌeꞌ, sa̱kanꞌ na ni̱ ke̱ta̱ i̱nga̱ te̱ nda̱ꞌaꞌ xaꞌa̱ꞌ Jesús ja̱a̱nꞌ, te̱ xiní taꞌanꞌ xiinꞌ sutu̱ kaꞌnuꞌ ja̱a̱nꞌ, te̱ ni̱ kaꞌa̱n ra̱ xiinꞌ ñaꞌ xitoꞌ yiꞌeꞌ ja̱a̱nꞌ ña̱ ta̱xi̱ aꞌ xkaꞌndi̱a̱ Pedro.
JOH 18:17 Sa̱kanꞌ te̱ ni̱ kaꞌa̱n ñaꞌ xitoꞌ yiꞌeꞌ ja̱a̱nꞌ xiinꞌ Pedro ndii: ―¿Tee̱ꞌ te̱ nda̱ꞌaꞌ xaꞌa̱ꞌ te̱ kaa̱ꞌ nduuꞌ tu̱ yoꞌó ni̱? ―ni̱ kachi̱ aꞌ. Te̱ ni̱ kaꞌa̱n ra̱ ndii: ―Sü̱vi̱ i̱ ―ni̱ kachi̱ ra̱.
JOH 18:18 Te̱ xaꞌa̱ꞌ ña̱ vi̱xi̱n va̱ ndii, itaꞌ ne̱ xikaꞌ nuuꞌ nuu̱ꞌ sutu̱ ja̱a̱nꞌ xiinꞌ te̱ xíinꞌ te̱ xitoꞌ yu̱kunꞌ kaꞌnuꞌ xituni̱ꞌ ni̱a̱ nuu̱ꞌ ñuꞌu̱ ña̱ ndatin i̱kanꞌ, te̱ i̱kanꞌ tu̱ iinꞌ Pedro xiinꞌ ni̱a̱ xituni̱ꞌ ra̱.
JOH 18:19 Sa̱kanꞌ te̱ ni̱ xa̱ꞌaꞌ sutu̱ kaꞌnuꞌ ndatuꞌúnꞌ ra̱ Jesús xaꞌa̱ꞌ te̱ nda̱ꞌaꞌ xaꞌa̱ꞌ a̱ xiinꞌ xaꞌa̱ꞌ ña̱ saniaꞌá a̱.
JOH 18:20 Te̱ ni̱ kaꞌa̱n Jesús xiinꞌ ra̱ ndii: ―Yuꞌu̱ ndii, sa̱kuuꞌ i̱chiꞌ kaꞌán i̱ xiinꞌ ne̱ yivi̱ꞌ nuu̱ꞌ chituꞌ, te̱ sa̱kuuꞌ i̱chiꞌ tu̱ ni̱ sa̱niaꞌá i̱ vi̱ꞌe̱ miiꞌ nakayá ne̱ yivi̱ꞌ xiinꞌ nuu̱ꞌ ki̱ꞌe̱ yu̱kunꞌ kaꞌnuꞌ miiꞌ nakayá sa̱kuuꞌ ne̱ ñu̱u̱ e̱ꞌ. Te̱ kö̱o̱ꞌ nde̱e̱ i̱i̱n ña̱ꞌa̱ ni̱ sa̱niaꞌá si̱ꞌe i̱.
JOH 18:21 ¿Ndichun na ndatuꞌúnꞌ u̱nꞌ yuꞌu̱? Va̱ꞌa̱ ka̱ nda̱tuꞌu̱nꞌ u̱nꞌ ne̱ ni̱ xi̱ni̱ so̱ꞌo̱ ña̱ ni̱ kaꞌa̱n i̱, ne̱ ja̱a̱nꞌ xiní ndee ña̱ ni̱ kaꞌa̱n i̱ ―ni̱ kachi̱ a̱.
JOH 18:22 Te̱ kii̱ꞌ ndi̱ꞌi̱ ni̱ kaꞌa̱n Jesús ña̱ ja̱a̱nꞌ ndii, i̱i̱n te̱ xíinꞌ xitoꞌ yu̱kunꞌ, te̱ iinꞌ ya̱ti̱n i̱kanꞌ ndii, ni̱ sa̱ꞌndiaꞌ ra̱ nuu̱ꞌ a̱ kaꞌán ra̱ ndii: ―¿Ñáá sa̱kanꞌ vi̱ꞌ nakuiinꞌ yoꞌó nuu̱ꞌ sutu̱ kaꞌnuꞌ? ―ni̱ kachi̱ ra̱.
JOH 18:23 Te̱ ni̱ kaꞌa̱n Jesús xiinꞌ ra̱ ndii: ―Naaꞌ ni̱ ka̱ni̱a̱ꞌa i̱ ndii, kaꞌa̱n u̱nꞌ ndee ña̱ nduuꞌ a̱. Te̱ naaꞌ va̱ꞌa̱ ni̱ kaꞌa̱n i̱ ndii, ¿ndichun na kuunꞌ u̱nꞌ yuꞌu̱? ―ni̱ kachi̱ a̱.
JOH 18:24 Sa̱kanꞌ te̱ ni̱ ti̱ꞌviꞌ Anás ja̱a̱nꞌ Jesús tiín ka̱ a̱ kuaꞌa̱n a̱ nuu̱ꞌ Caifás, te̱ nduuꞌ sutu̱ kaꞌnuꞌ.
JOH 18:25 Te̱ kii̱ꞌ xkaꞌndíá sa̱kuuꞌ ña̱ ja̱a̱nꞌ ndii, iinꞌ ndi̱chi̱ Pedro xituni̱ꞌ ra̱. Te̱ ni̱ kaꞌa̱n ne̱ itaꞌ i̱kanꞌ xiinꞌ ra̱ ndii: ―¿Tee̱ꞌ i̱i̱n te̱ nda̱ꞌaꞌ xaꞌa̱ꞌ te̱ kaa̱ꞌ nduuꞌ tu̱ yoꞌó ni̱? ―ni̱ kachi̱ ni̱a̱. Te̱ ni̱ kaꞌa̱n ra̱ ndii: ―Sü̱vi̱ i̱ ―ni̱ kachi̱ ra̱.
JOH 18:26 I̱kanꞌ te̱ i̱nga̱ te̱ xikaꞌ nuuꞌ nuu̱ꞌ sutu̱ kaꞌnuꞌ ja̱a̱nꞌ ni̱ kaꞌa̱n xiinꞌ Pedro ndii: ―Ni̱ xi̱ni̱ tu̱ yuꞌu̱ yoꞌó xaꞌa̱ꞌ ña̱ ta̱ta̱ xiinꞌ Jesús ―ni̱ kachi̱ ra̱. Te̱ ja̱a̱nꞌ ndii, te̱ i̱i̱n kuuꞌ xiinꞌ te̱ ni̱ xa̱ꞌndi̱a̱ Pedro so̱ꞌo̱ ja̱a̱nꞌ nduuꞌ ra̱.
JOH 18:27 Te̱ tu̱ku̱ ni̱ ni̱ kaꞌa̱n Pedro ña̱ xïní ra̱ Jesús. Te̱ na ni̱ ña̱ ja̱a̱nꞌ kaꞌán ra̱, te̱ ni̱ ka̱na̱ ndu̱chié.
JOH 18:28 Sa̱kanꞌ te̱ ni̱ na̱ka̱ ra̱ Jesús vi̱ꞌe̱ Caifás ja̱a̱nꞌ, te̱ ni̱ xan ndi̱a̱ka̱ ña̱ꞌaꞌ ra̱ vi̱ꞌe̱ kaꞌnuꞌ te̱ romano. Te̱ xaꞌa̱ꞌ a̱ ña̱ xa̱ kitúꞌ kuii nduuꞌ a̱ kii̱ꞌ sa̱kanꞌ ndii, nï̱ ko̱ꞌni̱ ra̱ vi̱ꞌe̱ kaꞌnuꞌ ja̱a̱nꞌ, ko̱to̱ ka̱ yaꞌa̱ ra̱ ña̱ kaꞌán tu̱ꞌu̱n nde̱iꞌ ra̱, te̱ kü̱vi̱ ku̱xi̱ ra̱ ña̱ xaxi̱ꞌ xa̱kuaa̱ꞌ xaꞌa̱ꞌ vi̱koꞌ pascua.
JOH 18:29 Xaꞌa̱ꞌ a̱ ja̱a̱nꞌ na ni̱ ke̱ta̱ Pilato, te̱ ni̱ nda̱tuꞌu̱nꞌ ña̱ꞌaꞌ ra̱ ndii: ―¿Ndee xaꞌa̱ꞌ tiinꞌ kua̱chi̱ ndo̱ꞌ te̱ ñaa̱ꞌ? ―ni̱ kachi̱ ra̱.
JOH 18:30 Sa̱kanꞌ te̱ ni̱ kaꞌa̱n te̱ ja̱a̱nꞌ ndii: ―Naaꞌ süu̱ꞌ te̱ ni̱a̱ꞌa nduuꞌ ra̱ ndii, kï̱xi̱n ndi̱a̱ka̱ ña̱ꞌaꞌ ndu̱ nda̱ꞌaꞌ u̱nꞌ ―ni̱ kachi̱ ra̱.
JOH 18:31 Te̱ ni̱ kaꞌa̱n Pilato xiinꞌ ra̱ ndii: ―Va̱ꞌa̱ ka̱ na̱ka̱ ña̱ꞌaꞌ ndoꞌó, te̱ sa̱naꞌmá ña̱ꞌaꞌ ndo̱ꞌ sa̱a̱ kaꞌán tuní tu̱ꞌu̱n nde̱iꞌ mi̱iꞌ ndo̱ꞌ ―ni̱ kachi̱ ra̱. Te̱ ni̱ na̱kui̱i̱n te̱ judío ja̱a̱nꞌ nuu̱ꞌ ra̱ ndii: ―Täxiꞌ tu̱ꞌu̱n nde̱iꞌ romano ña̱ ka̱ꞌni̱ꞌ ndu̱ nde̱e̱ i̱i̱n te̱ yivi̱ꞌ ―ni̱ kachi̱ ra̱.
JOH 18:32 Sa̱kanꞌ ni̱ xkaꞌndi̱a̱ ña̱ ja̱a̱nꞌ, te̱ xinu̱ ña̱ ni̱ kaꞌa̱n Jesús kii̱ꞌ ni̱ sa̱kuniꞌ a̱ ndee nuu̱ꞌ ña̱ xiꞌí ku̱vi̱ a̱.
JOH 18:33 Sa̱kanꞌ te̱ ni̱ na̱ndi̱koꞌ Pilato ti̱xi̱n vi̱ꞌe̱ kaꞌnuꞌ ra̱, te̱ ni̱ ka̱na̱ ra̱ Jesús, te̱ ni̱ nda̱tuꞌu̱nꞌ ña̱ꞌaꞌ ra̱ ndii: ―¿Ñáá yoꞌó nduuꞌ rey ne̱ judío? ―ni̱ kachi̱ ra̱.
JOH 18:34 Te̱ ni̱ nda̱tuꞌu̱nꞌ ña̱ꞌaꞌ Jesús ndii: ―¿Ñáá ña̱ kaꞌanꞌ mi̱iꞌ u̱nꞌ te̱ kaꞌán sa̱kanꞌ, uun i̱nga̱ ne̱ yivi̱ꞌ ni̱ kaꞌa̱n a̱ xaꞌa̱ꞌ i̱ nuu̱ꞌ u̱nꞌ? ―ni̱ kachi̱ a̱ xiinꞌ ra̱.
JOH 18:35 Te̱ ni̱ kaꞌa̱n Pilato xiinꞌ a̱ ndii: ―Xiní u̱nꞌ ndii, süu̱ꞌ te̱ judío nduuꞌ yuꞌu̱. Ne̱ ñu̱u̱ miiꞌ u̱nꞌ xiinꞌ sutu̱ kuuꞌ nu̱uꞌ nduuꞌ ne̱ ni̱ sa̱na̱kuaꞌa yoꞌó nda̱ꞌaꞌ i̱. ¿Yo̱o̱ nduuꞌ a̱ ni̱ xa̱a̱ u̱nꞌ? ―ni̱ kachi̱ ra̱.
JOH 18:36 Te̱ ni̱ kaꞌa̱n Jesús xiinꞌ ra̱ ndii: ―Ña̱ xaꞌndia chuunꞌ yuꞌu̱ ndii, süu̱ꞌ kuenta i̱i̱n yivi̱ꞌ yoꞌoꞌ nduuꞌ a̱, naaꞌ sa̱kanꞌ te̱ kuenta i̱i̱n yivi̱ꞌ yoꞌoꞌ nduuꞌ a̱ ndii, ku̱u̱n taꞌanꞌ te̱ xikaꞌ nuuꞌ nuu̱ꞌ i̱, te̱ tä̱xi̱ ra̱ ña̱ ti̱i̱n te̱ yivi̱ꞌ yuꞌu̱, te̱ sa̱na̱kuaꞌa ra̱ yuꞌu̱ nda̱ꞌaꞌ te̱ kuuꞌ kaꞌnuꞌ nuu̱ꞌ ndu̱, ne̱ judío. Ndisu̱ süu̱ꞌ kuenta i̱i̱n yivi̱ꞌ yoꞌoꞌ nduuꞌ ña̱ xaꞌndia chuunꞌ i̱ ja̱a̱nꞌ ―ni̱ kachi̱ a̱.
JOH 18:37 Sa̱kanꞌ te̱ ni̱ nda̱tuꞌu̱nꞌ ña̱ꞌaꞌ Pilato ndii: ―Na sa̱kanꞌ ndii, ¿rey nduuꞌ yoꞌó un? ―ni̱ kachi̱ ra̱. Te̱ ni̱ na̱kui̱i̱n Jesús ndii: ―Mi̱iꞌ yoꞌó kaꞌán ña̱ rey nduuꞌ i̱. Yuꞌu̱ ndii, xa̱ xaꞌa̱ꞌ ña̱ ja̱a̱nꞌ ni̱ tuvi̱ i̱, te̱ xa̱ xaꞌa̱ꞌ ña̱ ja̱a̱nꞌ tu̱ ni̱ xa̱a̱ i̱ i̱i̱n yivi̱ꞌ yoꞌoꞌ. Ni̱ xa̱a̱ i̱ te̱ ndi̱e̱e̱ yu̱ꞌuꞌ i̱ xaꞌa̱ꞌ ña̱ ndi̱xa̱, te̱ sa̱kuuꞌ ne̱ xaaꞌ ña̱ ndi̱xa̱ ndii, taxiꞌ so̱ꞌo̱ ni̱a̱ ña̱ kaꞌán i̱ ―ni̱ kachi̱ a̱.
JOH 18:38 Te̱ ni̱ nda̱tuꞌu̱nꞌ ña̱ꞌaꞌ Pilato ndii: ―¿Ndee ña̱ nduuꞌ ña̱ ndi̱xa̱ nuu̱ꞌ yoꞌó? ―ni̱ kachi̱ ra̱. Kii̱ꞌ ndi̱ꞌi̱ ni̱ kaꞌa̱n ra̱ ña̱ ja̱a̱nꞌ, te̱ ni̱ ke̱ta̱ tu̱ku̱u̱ ra̱ miiꞌ itaꞌ te̱ judío, te̱ ni̱ kaꞌa̱n ra̱ ndii: ―Kö̱o̱ꞌ nde̱e̱ i̱i̱n ña̱ ni̱a̱ꞌa ni̱ xa̱a̱ te̱ yo̱ꞌo̱ꞌ ni̱ na̱ꞌi̱n i̱.
JOH 18:39 Ndisu̱ ña̱ xi xaá ndoꞌó i̱ꞌi̱n i̱chiꞌ kii̱ꞌ nasukú vi̱koꞌ pascua ndii, xikán ndo̱ꞌ nuu̱ꞌ i̱ ña̱ sa̱ñaꞌ i̱ i̱i̱n te̱ ñu̱u̱ ndo̱ꞌ, te̱ naá vi̱ꞌe̱ ka̱a̱. ¿Ñáá kuní ndo̱ꞌ ña̱ sa̱ñaꞌ i̱ te̱ nduuꞌ rey ndoꞌó, ne̱ judío vi̱ti̱n? ―ni̱ kachi̱ ra̱.
JOH 18:40 Sa̱kanꞌ te̱ ni̱ kua̱aꞌ ra̱ kaꞌán ra̱ ndii: ―Sä̱ñaꞌ u̱nꞌ te̱ ñaa̱ꞌ, süu̱ꞌ ja̱a̱nꞌ ndii Barrabás sa̱ñaꞌ u̱nꞌ ―ni̱ kachi̱ ra̱. Te̱ Barrabás ja̱a̱nꞌ ndii, i̱i̱n te̱ kuiꞌna̱ꞌ nduuꞌ ra̱.
JOH 19:1 Sa̱kanꞌ te̱ ni̱ kaꞌa̱n chuunꞌ Pilato, te̱ ni̱ su̱ku̱ꞌ yo̱ꞌoꞌ te̱ xíinꞌ Jesús nde̱e̱ ni̱ kuii̱ꞌ xata̱ꞌ a̱.
JOH 19:2 Ndi̱ꞌi̱ ja̱a̱nꞌ, te̱ ni̱ xa̱ꞌa̱ te̱ xíinꞌ i̱i̱n corona yo̱ꞌoꞌ i̱ñu̱ꞌ, te̱ ni̱ chi̱nduꞌu̱ꞌ ra̱ a̱ xíniꞌ a̱. Te̱ ni̱ sa̱kuiꞌnú ña̱ꞌaꞌ ra̱ toto̱ nani̱ꞌ kuaꞌa ndu̱kunꞌ.
JOH 19:3 Te̱ kaꞌán ra̱ xiinꞌ a̱ ndii: ―Yoo va̱ꞌa̱ u̱nꞌ, tákuiꞌe, ña̱ nduuꞌ rey nuu̱ꞌ ne̱ judío ―kachi ra̱. Te̱ saꞌndiaꞌ ra̱ nuu̱ꞌ a̱.
JOH 19:4 Sa̱kanꞌ te̱ ni̱ ke̱ta̱ tu̱ku̱u̱ Pilato, te̱ ni̱ kaꞌa̱n ra̱ ndii: ―Ko̱to̱ ndo̱ꞌ, kaꞌa̱n chuunꞌ i̱ ña̱ ke̱ta̱ ra̱ ki̱ꞌe̱ te̱ ku̱ni̱ ndo̱ꞌ ña̱ nï̱ na̱ꞌi̱n yuꞌu̱ nde̱e̱ i̱i̱n kua̱chi̱ ra̱ ―ni̱ kachi̱ ra̱.
JOH 19:5 Te̱ ni̱ ke̱ta̱ Jesús nduꞌu̱ꞌ corona yo̱ꞌoꞌ i̱ñu̱ꞌ ja̱a̱nꞌ xíniꞌ a̱, te̱ niꞌnuꞌ a̱ toto̱ kuaꞌa ndu̱kunꞌ ja̱a̱nꞌ. Te̱ ni̱ kaꞌa̱n Pilato xiinꞌ ne̱ ja̱a̱nꞌ ndii: ―Ko̱to̱ ndo̱ꞌ, yoꞌoꞌ iinꞌ ra̱ ni̱ xa̱a̱ i̱ ―ni̱ kachi̱ ra̱.
JOH 19:6 Kii̱ꞌ ni̱ xi̱ni̱ ña̱ꞌaꞌ sa̱kuuꞌ sutu̱ kuuꞌ nu̱uꞌ xiinꞌ te̱ xíinꞌ, te̱ xitoꞌ yu̱kunꞌ kaꞌnuꞌ ndii, ni̱ kua̱aꞌ tiꞌeꞌ ra̱ kaꞌán ra̱ ndii: ―¡Nuu̱ꞌ krusín ku̱xi̱ u̱nꞌ te̱ ñaa̱ꞌ! ¡Nuu̱ꞌ krusín ku̱xi̱ u̱nꞌ ra̱! ―ni̱ kachi̱ ra̱. I̱kanꞌ te̱ ni̱ kaꞌa̱n Pilato xiinꞌ ra̱ ndii: ―Na̱ka̱ ña̱ꞌaꞌ ndoꞌó te̱ ku̱xi̱ ña̱ꞌaꞌ mi̱iꞌ ndo̱ꞌ nuu̱ꞌ krusín, sa̱kanꞌ ña̱ kö̱o̱ꞌ nde̱e̱ i̱i̱n kua̱chi̱ te̱ kaa̱ꞌ ni̱ na̱ꞌi̱n yuꞌu̱ ―ni̱ kachi̱ ra̱.
JOH 19:7 Te̱ ni̱ kaꞌa̱n te̱ judío kuuꞌ nu̱uꞌ ndii: ―Kumiꞌ ndu̱ i̱i̱n tu̱ꞌu̱n nde̱iꞌ ña̱ kaꞌán chuunꞌ ña̱ kuní a̱ ku̱vi̱ ra̱, sa̱kanꞌ ña̱ ni̱ nda̱sa̱ndu̱u̱ xiinꞌ mi̱iꞌ ra̱ siꞌe̱ Ndiosí ―ni̱ kachi̱ ra̱.
JOH 19:8 Kii̱ꞌ ni̱ xi̱ni̱ so̱ꞌo̱ Pilato ña̱ ja̱a̱nꞌ ndii, ni̱ yi̱ꞌvi ka̱ ra̱.
JOH 19:9 Te̱ ni̱ ndiꞌvi̱ tu̱ku̱u̱ ra̱ ti̱xi̱n vi̱ꞌe̱ kaꞌnuꞌ ja̱a̱nꞌ, te̱ ni̱ kaꞌa̱n ra̱ xiinꞌ Jesús ndii: ―¿Miiꞌ ni̱ ki̱e̱e̱ yoꞌó? ―ni̱ kachi̱ ra̱. Ndisu̱ nï̱ na̱kui̱i̱n Jesús.
JOH 19:10 Sa̱kanꞌ te̱ ni̱ kaꞌa̱n Pilato xiinꞌ a̱ ndii: ―¿Ndichun na küni kaꞌa̱n u̱nꞌ xiinꞌ i̱? ¿Ñáá xïní u̱nꞌ ña̱ kumiꞌ i̱ ña̱ ndi̱e̱eꞌ te̱ sa̱ñaꞌ i̱ yoꞌó, te̱ kumiꞌ tu̱ i̱ ña̱ ndi̱e̱eꞌ te̱ kaꞌa̱n chuunꞌ i̱ te̱ ku̱xi̱ te̱ xíinꞌ i̱ yoꞌó nuu̱ꞌ krusín? ―ni̱ kachi̱ ra̱.
JOH 19:11 Te̱ ni̱ na̱kui̱i̱n Jesús ndii: ―Nde̱e̱ i̱i̱n nuu̱ꞌ ña̱ ndi̱e̱eꞌ kümiꞌ u̱nꞌ nuu̱ꞌ yuꞌu̱ naaꞌ nï̱ ta̱xi̱ Ndiosí a̱ nda̱ꞌaꞌ u̱nꞌ, xaꞌa̱ꞌ a̱ ja̱a̱nꞌ na te̱ ni̱ sa̱na̱kuaꞌa yuꞌu̱ nda̱ꞌaꞌ u̱nꞌ ndii, chie̱ ka̱ kua̱chi̱ kumiꞌ ra̱ ―ni̱ kachi̱ a̱.
JOH 19:12 Nde̱e̱ kii̱ꞌ sa̱kanꞌ, te̱ ni̱ xa̱ꞌaꞌ ndukuꞌ ra̱ sa̱a̱ ku̱vi̱ sa̱ñaꞌ ña̱ꞌaꞌ ra̱, ndisu̱ ni̱ kaꞌa̱n tiꞌeꞌ ka̱ te̱ judío ja̱a̱nꞌ xiinꞌ ra̱ ndii: ―Naaꞌ sa̱ñaꞌ u̱nꞌ te̱ ñaa̱ꞌ ndii, ndüuꞌ ka̱ u̱nꞌ te̱ xiní taꞌanꞌ xiinꞌ César, te̱ xaꞌndia chuunꞌ kaꞌnuꞌ ka̱. Sa̱kanꞌ ña̱ yo̱o̱ ka̱ sananduuꞌ xiinꞌ miiꞌ mi̱iꞌ rey ndii, te̱ ndasiꞌ taꞌanꞌ xiinꞌ César nduuꞌ ra̱ ―ni̱ kachi̱ ra̱.
JOH 19:13 Te̱ kii̱ꞌ ni̱ xi̱ni̱ so̱ꞌo̱ Pilato ña̱ ja̱a̱nꞌ ndii, ni̱ kaꞌa̱n chuunꞌ ra̱, te̱ ni̱ ke̱ta̱ Jesús. Te̱ ni̱ xi̱ku̱nduꞌu̱ꞌ Pilato ja̱a̱nꞌ miiꞌ xaꞌnú ra̱ kua̱chi̱ i̱i̱n xaanꞌ miiꞌ na̱niꞌ Gabata xiinꞌ tu̱ꞌu̱n hebreo, te̱ ña̱ ja̱a̱nꞌ kuni kachi̱ a̱ ndii: “Ki̱ꞌe̱ miiꞌ kaaꞌ yuu̱ꞌ.”
JOH 19:14 Kivi̱ꞌ ña̱ sakooꞌ tu̱ꞌva̱ xiinꞌ miiꞌ ne̱ yivi̱ꞌ xaꞌa̱ꞌ vi̱koꞌ pascua nduuꞌ a̱ kii̱ꞌ sa̱kanꞌ, yatinꞌ i̱i̱n keꞌinꞌ nduuꞌ a̱, te̱ ni̱ kaꞌa̱n Pilato xiinꞌ te̱ judío ja̱a̱nꞌ ndii: ―Ko̱to̱ ndo̱ꞌ, yoꞌoꞌ iinꞌ rey ndo̱ꞌ ―ni̱ kachi̱ ra̱.
JOH 19:15 Ndisu̱ ni̱ kua̱aꞌ tiꞌeꞌ te̱ ja̱a̱nꞌ kaꞌán ra̱ ndii: ―¡Ka̱ꞌni̱ꞌ kii̱ꞌ ra̱! ¡Ka̱ꞌni̱ꞌ kii̱ꞌ ra̱! ¡Nuu̱ꞌ krusín ku̱xi̱ u̱nꞌ ra̱! ―ni̱ kachi̱ ra̱. Te̱ ni̱ kaꞌa̱n Pilato xiinꞌ ra̱ ndii: ―¿Ndichun na kuní ndo̱ꞌ ña̱ ku̱xi̱ i̱ rey ndo̱ꞌ nuu̱ꞌ krusín? ―ni̱ kachi̱ ra̱. Te̱ ni̱ na̱kui̱i̱n sutu̱ kuuꞌ nu̱uꞌ ja̱a̱nꞌ ndii: ―¡I̱i̱n nda̱a̱ꞌ César kui̱ti̱ꞌ nduuꞌ rey ndu̱! ―ni̱ kachi̱ ra̱.
JOH 19:16 Sa̱kanꞌ te̱ ni̱ sa̱na̱kuaꞌa ña̱ꞌaꞌ Pilato nda̱ꞌaꞌ te̱ xíinꞌ ra̱ te̱ ku̱xi̱ ña̱ꞌaꞌ ra̱ nuu̱ꞌ krusín. Sa̱kanꞌ na ni̱ na̱ka̱ ña̱ꞌaꞌ ra̱ te̱ kuaꞌa̱n ra̱ xiinꞌ a̱.
JOH 19:17 Te̱ ni̱ ke̱ta̱ Jesús i̱kanꞌ niꞌiꞌ a̱ krusín a̱ kuaꞌa̱n a̱ i̱i̱n xaanꞌ miiꞌ naniꞌ a̱ Gólgota, te̱ kivi̱ꞌ ja̱a̱nꞌ kuni kachi̱ a̱ xiinꞌ tu̱ꞌu̱n hebreo ndii: “I̱kiꞌ xíniꞌ ndi̱i̱.”
JOH 19:18 Te̱ i̱kanꞌ ni̱ ku̱xi̱ ña̱ꞌaꞌ ra̱ nuu̱ꞌ krusín. Te̱ ta̱taꞌviꞌ xi̱i̱nꞌ a̱ ni̱ ku̱xi̱ ra̱ i̱i̱n te̱ yivi̱ꞌ nuu̱ꞌ i̱i̱n krusín. I̱i̱n ra̱ nda̱ꞌaꞌ kua̱ꞌa̱ a̱, te̱ i̱nga̱ ra̱ nda̱ꞌaꞌ i̱ti̱n a̱. Te̱ Jesús naá ma̱ꞌinꞌ.
JOH 19:19 Te̱ ni̱ ke̱ꞌi̱ Pilato i̱i̱n tuꞌu̱nꞌ yu̱ꞌuꞌ nuu̱ꞌ i̱i̱n vitu̱ꞌ miiꞌ kaꞌán a̱ ndii: “Jesús, te̱ ñu̱u̱ Nazaret yoꞌoꞌ, nduuꞌ rey ne̱ judío”, kachi a̱. Te̱ ni̱ kaꞌa̱n chuunꞌ ra̱ ña̱ chi̱nduꞌu̱ꞌ te̱ xíinꞌ ña̱ ja̱a̱nꞌ xíniꞌ krusín Jesús.
JOH 19:20 Te̱ kuaꞌa̱ꞌ ne̱ judío ni̱ ka̱ꞌvi̱ tu̱ꞌu̱n ja̱a̱nꞌ, sa̱kanꞌ ña̱ miiꞌ ni̱ ku̱xi̱ ra̱ Jesús nuu̱ꞌ krusín ja̱a̱nꞌ ndii, ya̱ti̱n ñu̱u̱ ni̱ nduu̱ꞌ a̱. Te̱ ni̱ ke̱ꞌi̱ ra̱ ña̱ ja̱a̱nꞌ xiinꞌ tu̱ꞌu̱n hebreo, xiinꞌ tu̱ꞌu̱n latín, xiinꞌ tu̱ꞌu̱n griego.
JOH 19:21 Sa̱kanꞌ na kuiiꞌ ni̱ kaꞌa̱n sutu̱ kuuꞌ nu̱uꞌ nuu̱ꞌ ne̱ judío xiinꞌ Pilato ndii: ―Kë̱ꞌi̱ u̱nꞌ rey ne̱ judío, süu̱ꞌ ja̱a̱nꞌ ndii va̱ꞌa̱ ka̱ ke̱ꞌi̱ u̱nꞌ ña̱ kaꞌán mi̱iꞌ ra̱ ndii: “Yuꞌu̱ nduuꞌ rey ne̱ judío, kachi ra̱” ―ni̱ kachi̱ sutu̱ ja̱a̱nꞌ.
JOH 19:22 Te̱ ni̱ kaꞌa̱n Pilato xiinꞌ ra̱ ndii: ―Ña̱ xa̱ ni̱ ke̱ꞌi̱ i̱ ndii, xa̱ sa̱kanꞌ ko̱o̱ mi̱iꞌ a̱ ―ni̱ kachi̱ ra̱.
JOH 19:23 Te̱ kii̱ꞌ ndi̱ꞌi̱ ni̱ ku̱xi̱ te̱ xíinꞌ ja̱a̱nꞌ Jesús nuu̱ꞌ krusín ndii, ni̱ ki̱ꞌi̱n ra̱ toto̱ a̱, te̱ ni̱ na̱ta̱ꞌviꞌ ku̱miꞌ saaꞌ ra̱ a̱, i̱i̱n nda̱a̱ꞌ i̱i̱n nda̱a̱ꞌ a̱ xaꞌa̱ꞌ i̱ꞌi̱n ra̱. Te̱ ni̱ ki̱ꞌi̱n tu̱ ra̱ toto̱ ña̱ tití a̱, te̱ ña̱ ja̱a̱nꞌ ndii, kuä̱sa̱ꞌ ni̱ naku̱ a̱, süu̱ꞌ ja̱a̱nꞌ ndii i̱i̱n nda̱a̱ꞌ nduuꞌ ka̱niiꞌ a̱.
JOH 19:24 Sa̱kanꞌ na kuiiꞌ ni̱ kaꞌa̱n xiinꞌ taꞌanꞌ ra̱ ndii: ―Ndä̱taꞌ e̱ꞌ e̱, süu̱ꞌ ja̱a̱nꞌ ndii va̱ꞌa̱ ka̱ ka̱ti̱n e̱ꞌ xaꞌa̱ꞌ a̱, te̱ ku̱ni̱ e̱ꞌ yo̱o̱ nda̱ꞌaꞌ ndoo̱ a̱ ―ni̱ kachi̱ ra̱. Sa̱kanꞌ te̱ ni̱ xinu̱ ña̱ yoso̱ꞌ nuu̱ꞌ tu̱tu̱ Ndiosí miiꞌ kaꞌán a̱ ndii: “Ni̱ na̱ta̱ꞌviꞌ te̱ yivi̱ꞌ toto̱ i̱, te̱ ni̱ ka̱ti̱n ra̱ xaꞌa̱ꞌ toto̱ tití i̱”, kachi a̱. Te̱ sa̱kanꞌ xna̱ꞌa̱ ni̱ xa̱a̱ te̱ xíinꞌ xiinꞌ toto̱ a̱ ja̱a̱nꞌ.
JOH 19:25 Te̱ ya̱ti̱n xaꞌa̱ꞌ krusín Jesús ja̱a̱nꞌ iinꞌ si̱ꞌiꞌ a̱, xiinꞌ ñaꞌ taꞌanꞌ si̱ꞌiꞌ a̱, ñaꞌ naniꞌ María, ñaꞌ nduuꞌ ñaꞌ siꞌi Cleofas, xiinꞌ María Magdalena.
JOH 19:26 Te̱ kii̱ꞌ ni̱ xi̱ni̱ Jesús iinꞌ si̱ꞌiꞌ a̱ i̱kanꞌ, te̱ ni̱ xi̱ni̱ tu̱ a̱ iinꞌ te̱ nda̱ꞌaꞌ xaꞌa̱ꞌ a̱, te̱ ndani̱ a̱ xi̱i̱nꞌ ñaꞌ ja̱a̱nꞌ ndii, ni̱ kaꞌa̱n a̱ xiinꞌ aꞌ ndii: ―Nanaa̱, ko̱to̱ u̱nꞌ, nde̱e̱ naa siꞌe̱ u̱nꞌ nduuꞌ te̱ iinꞌ xi̱i̱nꞌ u̱nꞌ ñaa̱ꞌ vi̱ti̱n ―ni̱ kachi̱ a̱.
JOH 19:27 Ndi̱ꞌi̱ ja̱a̱nꞌ te̱ ni̱ kaꞌa̱n a̱ xiinꞌ te̱ nda̱ꞌaꞌ xaꞌa̱ꞌ a̱ ja̱a̱nꞌ ndii: ―Ko̱to̱ u̱nꞌ, nde̱e̱ naa si̱ꞌiꞌ u̱nꞌ nduuꞌ na ñaa̱ꞌ vi̱ti̱n ―ni̱ kachi̱ a̱. Te̱ nde̱e̱ kivi̱ꞌ ja̱a̱nꞌ ni̱ na̱ti̱i̱n ña̱ꞌaꞌ ra̱ te̱ nduꞌu̱ꞌ aꞌ vi̱ꞌe̱ ra̱.
JOH 19:28 Te̱ kii̱ꞌ ni̱ xkaꞌndi̱a̱ sa̱kuuꞌ ña̱ ja̱a̱nꞌ ndii, ni̱ xi̱ni̱ Jesús ña̱ xa̱ ni̱ sa̱xinú a̱ sa̱kuuꞌ ña̱ kuní Ndiosí sa̱a̱ a̱. Sa̱kanꞌ na kuiiꞌ ni̱ kaꞌa̱n a̱ te̱ xinu̱ ña̱ yoso̱ꞌ nuu̱ꞌ tu̱tu̱ ja̱a̱nꞌ ndii: ―Ichí va̱ i̱ ti̱kui ―ni̱ kachi̱ a̱.
JOH 19:29 Te̱ iinꞌ i̱i̱n ki̱si̱ i̱kanꞌ, te̱ chituꞌ vi̱ꞌ a̱ naá vino i̱yaꞌ, sa̱kanꞌ te̱ ni̱ se̱ꞌvi ra̱ i̱i̱n pachi̱ vino ja̱a̱nꞌ, te̱ ni̱ sa̱tiín ra̱ a̱ nuu̱ꞌ nda̱ꞌaꞌ ndu̱ku̱ hisopo, te̱ ni̱ sa̱tondíá ra̱ yu̱ꞌuꞌ a̱.
JOH 19:30 Kii̱ꞌ ndi̱ꞌi̱ ni̱ xi̱ꞌi̱ Jesús vino i̱yaꞌ ja̱a̱nꞌ, te̱ ni̱ kaꞌa̱n a̱ ndii: ―Xa̱ ni̱ sa̱xinu̱ i̱ sa̱kuuꞌ a̱ ―ni̱ kachi̱ a̱. Sa̱kanꞌ te̱ ni̱ na̱koꞌ xíniꞌ a̱, te̱ ni̱ ke̱ta̱ nimá a̱.
JOH 19:31 Kivi̱ꞌ ña̱ sakooꞌ tu̱ꞌva̱ xiinꞌ miiꞌ te̱ judío xaꞌa̱ꞌ ña̱ yoo vi̱koꞌ pascua nduuꞌ a̱ kii̱ꞌ sa̱kanꞌ, te̱ nï̱ kuni̱ ra̱ ña̱ ndoo̱ ñu̱ꞌuꞌ ndeꞌi̱ ja̱a̱nꞌ nuu̱ꞌ krusín nde̱e̱ xaa̱ꞌ kivi̱ꞌ sábado, ña̱ xi na̱ndiee̱ꞌ ra̱, sa̱kanꞌ ña̱ kivi̱ꞌ kaꞌnuꞌ va̱ nduuꞌ a̱ nuu̱ꞌ ra̱. Sa̱kanꞌ na ni̱ xika̱n ra̱ ña̱ va̱ꞌa̱ nuu̱ꞌ Pilato ña̱ kaꞌa̱n chuunꞌ ra̱, te̱ kaꞌnu̱ te̱ xíinꞌ si̱ꞌi̱n te̱ ndondia nuu̱ꞌ krusín ja̱a̱nꞌ, te̱ sa̱nuuꞌ tu̱ ra̱ ñu̱ꞌuꞌ ndeꞌi̱ te̱ ja̱a̱nꞌ.
JOH 19:32 Sa̱kanꞌ na ni̱ xaꞌa̱n te̱ xíinꞌ, te̱ ni̱ xaꞌnu̱ ra̱ si̱ꞌi̱n te̱ nu̱uꞌ, te̱ ndiaaꞌ nduꞌu̱ꞌ nuu̱ꞌ i̱nga̱ krusín xi̱i̱nꞌ Jesús, te̱ ni̱ xaꞌnu̱ tu̱ ra̱ si̱ꞌi̱n i̱nga̱ te̱ ndiaaꞌ nduꞌu̱ꞌ nuu̱ꞌ i̱nga̱ krusín tu̱ku̱ taꞌviꞌ xi̱i̱nꞌ a̱.
JOH 19:33 Ndisu̱ kii̱ꞌ ni̱ xa̱a̱ ra̱ nuu̱ꞌ krusín miiꞌ taxkoꞌ Jesús ndii, ni̱ xi̱ni̱ ra̱ ña̱ xa̱ ni̱ xiꞌi̱ a̱, sa̱kanꞌ na nï̱ xaꞌnu̱ ra̱ si̱ꞌi̱n a̱.
JOH 19:34 Te̱ ndii ni̱ tu̱vi̱ i̱i̱n te̱ xíinꞌ ja̱a̱nꞌ ka̱a̱ xíinꞌ nuu̱ꞌ to̱koꞌ a̱, te̱ xa̱kaꞌán e̱ꞌ te̱ ni̱ ki̱e̱e̱ níiꞌ xiinꞌ ti̱kui.
JOH 19:35 Te̱ ni̱ xi̱ni̱ sa̱kuuꞌ ña̱ yo̱ꞌo̱ꞌ nduuꞌ te̱ ndieeꞌ yu̱ꞌuꞌ xaꞌa̱ꞌ a̱, te̱ ña̱ kaꞌán ra̱ ndii, ña̱ ndi̱xa̱ nduuꞌ a̱, te̱ xiní ra̱ ña̱ ña̱ ndi̱xa̱ kaꞌán ra̱, sa̱kanꞌ te̱ ka̱ndi̱xaꞌ tu̱ ndoꞌó a̱.
JOH 19:36 Sa̱kanꞌ ña̱ ni̱ xkaꞌndi̱a̱ sa̱kuuꞌ ña̱ ja̱a̱nꞌ te̱ xinu̱ ña̱ yoso̱ꞌ nuu̱ꞌ tu̱tu̱ Ndiosí miiꞌ kaꞌán a̱ ndii: “Nde̱e̱ i̱i̱n i̱kiꞌ a̱ nï̱ xaꞌnu̱ te̱ yivi̱ꞌ”, kachi a̱.
JOH 19:37 Te̱ sa̱kanꞌ tu̱ yoso̱ꞌ a̱ i̱nga̱ xaanꞌ nuu̱ꞌ tu̱tu̱ a̱ miiꞌ kaꞌán ndii: “Ko̱to̱ ndi̱a̱a̱ ne̱ yivi̱ꞌ, te̱ ni̱ tu̱vi̱ ra̱ ka̱a̱ xíinꞌ to̱koꞌ”, kachi a̱.
JOH 19:38 Kii̱ꞌ ndi̱ꞌi̱ ni̱ xkaꞌndi̱a̱ sa̱kuuꞌ ña̱ ja̱a̱nꞌ ndii, ni̱ xaꞌa̱n José, te̱ ni̱ ki̱e̱e̱ ñu̱u̱ Arimatea, te̱ ni̱ kaꞌa̱n ndaꞌvi ra̱ xiinꞌ Pilato ña̱ ta̱xi̱ te̱ ja̱a̱nꞌ na̱ꞌi̱n ra̱ ñu̱ꞌuꞌ ndeꞌi̱ Jesús. Te̱ ja̱a̱nꞌ ndii, i̱i̱n te̱ ni̱ ndiku̱n i̱chiꞌ Jesús nduuꞌ ra̱, ndisu̱ ni̱ ndiku̱n si̱ꞌe ña̱ꞌaꞌ ra̱ xaꞌa̱ꞌ a̱ ña̱ yiꞌvi ra̱ te̱ kaꞌnuꞌ nuu̱ꞌ ne̱ judío. Te̱ ni̱ ta̱xi̱ Pilato ja̱a̱nꞌ ña̱ na̱ꞌi̱n ra̱ ñu̱ꞌuꞌ ndeꞌi̱ a̱ ja̱a̱nꞌ. Sa̱kanꞌ te̱ ni̱ xaꞌa̱n na̱ꞌi̱n ra̱ a̱.
JOH 19:39 Sa̱kanꞌ tu̱ Nicodemo, te̱ ni̱ xaꞌa̱n ndiꞌe̱ꞌ i̱i̱n ñu̱u miiꞌ nduꞌu̱ꞌ Jesús ndii, ni̱ xa̱a̱ ra̱ niꞌiꞌ ra̱ yatinꞌ oko̱ uxi̱ kilo ña̱ xavixínꞌ va̱, ña̱ ni̱ na̱saka̱ xiinꞌ mirra xiinꞌ áloe.
JOH 19:40 Sa̱kanꞌ te̱ ni̱ na̱ꞌi̱n uvi̱ sa̱aꞌ ra̱ ñu̱ꞌuꞌ ndeꞌi̱ Jesús, te̱ ni̱ ti̱suku̱ꞌ ra̱ a̱ toto̱, ña̱ ni̱ xa̱ki̱n ra̱ xa̱ꞌa̱n xavixínꞌ ja̱a̱nꞌ, sa̱a̱ xi xaá ne̱ judío kii̱ꞌ nataa̱nꞌ ni̱a̱ ñu̱ꞌuꞌ ndeꞌi̱ ne̱ ni̱ xiꞌi̱.
JOH 19:41 Te̱ ya̱ti̱n miiꞌ ni̱ xiꞌi̱ Jesús nuu̱ꞌ krusín ndii, kanduꞌu̱ꞌ i̱i̱n ña̱ ta̱ta̱. Te̱ te̱i̱n ña̱ ta̱ta̱ ja̱a̱nꞌ yoo i̱i̱n yavi̱ ndi̱i̱ xa̱aꞌ miiꞌ tïa̱ꞌan ku̱naa̱ nde̱e̱ i̱i̱n ñu̱ꞌuꞌ ndeꞌi̱ ne̱ yivi̱ꞌ.
JOH 19:42 Te̱ i̱kanꞌ ni̱ chi̱naá ra̱ ñu̱ꞌuꞌ ndeꞌi̱ a̱ ja̱a̱nꞌ xaꞌa̱ꞌ a̱ ña̱ ya̱ti̱n ka̱ iinꞌ yavi̱ ja̱a̱nꞌ, te̱ siinꞌ tukuꞌ ndii xa̱ kuyatinꞌ kuii xaa̱ kivi̱ꞌ ña̱ sakooꞌ tu̱ꞌva̱ xiinꞌ miiꞌ te̱ judío xaꞌa̱ꞌ ña̱ yoo vi̱koꞌ pascua.
JOH 20:1 Ti̱kuiin ka̱ ni̱a̱ꞌa̱ va̱ kivi̱ꞌ nu̱uꞌ xaꞌa̱ꞌ xi̱mana, te̱ ni̱ xaꞌa̱n María Magdalena yavi̱ ndi̱i̱ miiꞌ naá ñu̱ꞌuꞌ ndeꞌi̱ Jesús. Te̱ ni̱ xi̱ni̱ aꞌ ña̱ xa̱ ni̱ nu̱ndiaꞌa̱ yuu̱ꞌ ña̱ ndasi yu̱ꞌuꞌ yavi̱ ja̱a̱nꞌ.
JOH 20:2 Sa̱kanꞌ te̱ ni̱ nda̱va̱ aꞌ kuaꞌa̱n aꞌ miiꞌ nduꞌu̱ꞌ Simón Pedro xiinꞌ i̱nga̱ te̱ ndikún i̱chiꞌ Jesús, te̱ kundani̱ va̱ a̱. Te̱ ni̱ kaꞌa̱n aꞌ xiinꞌ ra̱ ndii: ―Ni̱ na̱ꞌi̱n te̱ yivi̱ꞌ ñu̱ꞌuꞌ ndeꞌi̱ xto̱ꞌo̱ e̱ꞌ ti̱xi̱n yavi̱ ndi̱i̱, te̱ xïní e̱ꞌ miiꞌ ni̱ chi̱ka̱nduꞌu̱ꞌ ra̱ a̱ ―ni̱ kachi̱ aꞌ.
JOH 20:3 I̱kanꞌ te̱ ni̱ nda̱va̱ Pedro xiinꞌ i̱nga̱ te̱ ndikún i̱chiꞌ Jesús ja̱a̱nꞌ kuaꞌa̱n ko̱to̱ ra̱ yavi̱ ja̱a̱nꞌ.
JOH 20:4 I̱i̱n kachi ni̱ ta̱xtaꞌanꞌ uvi̱ sa̱aꞌ ra̱, ndisu̱ ndi̱e̱eꞌ ka̱ ni̱ nda̱va̱ i̱nga̱ ra̱ te̱ sa̱kanꞌ Pedro, te̱ xi̱ꞌna̱ ka̱ ra̱ ni̱ xaa̱ yavi̱ ja̱a̱nꞌ.
JOH 20:5 Te̱ ni̱ na̱ku̱tandi̱e̱ ra̱ xtoꞌniꞌ ra̱ ti̱xi̱n yavi̱ ja̱a̱nꞌ, te̱ ni̱ xi̱ni̱ ra̱ ndieeꞌ toto̱ ña̱ ni̱ ndi̱suku̱ꞌ ñu̱ꞌuꞌ ndeꞌi̱ Jesús, ndisu̱ nï̱ ndiꞌvi̱ ra̱.
JOH 20:6 Sa̱kanꞌ te̱ ndikún Simón Pedro xata̱ꞌ te̱ ja̱a̱nꞌ ni̱ xa̱a̱ ra̱, te̱ ni̱ nda̱ꞌni̱ ra̱ ti̱xi̱n yavi̱ ja̱a̱nꞌ, te̱ ni̱ xi̱ni̱ ra̱ ndieeꞌ toto̱ ña̱ ni̱ ndi̱suku̱ꞌ ñu̱ꞌuꞌ ndeꞌi̱ Jesús.
JOH 20:7 Te̱ ni̱ xi̱ni̱ tu̱ ra̱ nduꞌu̱ꞌ toto̱ ña̱ ni̱ ndi̱suku̱ꞌ xíniꞌ Jesús. Ndisu̱ iinꞌ taꞌnú a̱ te̱ nduꞌu̱ꞌ siinꞌ mi̱iꞌ a̱.
JOH 20:8 Sa̱kanꞌ te̱ ni̱ nda̱ꞌni̱ tu̱ te̱ nda̱ꞌaꞌ xaꞌa̱ꞌ a̱, te̱ ni̱ xa̱a̱ nu̱uꞌ yavi̱ ja̱a̱nꞌ, te̱ ni̱ xi̱ni̱ ra̱ ña̱ ni̱ yoo̱ ja̱a̱nꞌ, te̱ ni̱ ka̱ndi̱xaꞌ ra̱ a̱.
JOH 20:9 Kua̱chi̱ ndii tïa̱ꞌan ku̱nda̱ni̱ ra̱ kii̱ꞌ sa̱kanꞌ miiꞌ yoso̱ꞌ a̱ nuu̱ꞌ tu̱tu̱ Ndiosí ña̱ kaꞌán ña̱ ni̱ kuni̱ a̱ na̱ti̱a̱ku̱ a̱.
JOH 20:10 Te̱ ni̱ na̱ndi̱koꞌ te̱ nda̱ꞌaꞌ xaꞌa̱ꞌ a̱ ja̱a̱nꞌ miiꞌ ndieeꞌ ra̱.
JOH 20:11 Te̱ María ja̱a̱nꞌ ndii, ni̱ ndoo̱ aꞌ iinꞌ aꞌ xakuꞌ aꞌ ya̱ti̱n yu̱ꞌuꞌ yavi̱ ja̱a̱nꞌ. Te̱ kii̱ꞌ iinꞌ aꞌ xakuꞌ aꞌ ja̱a̱nꞌ, te̱ ni̱ na̱ku̱tandi̱e̱ aꞌ, te̱ ko̱to̱ꞌni̱ aꞌ ti̱xi̱n yavi̱ ja̱a̱nꞌ ndii,
JOH 20:12 ni̱ xi̱ni̱ aꞌ uvi̱ taꞌan ángele niꞌnuꞌ a̱ toto̱ ya̱a̱, te̱ ndieeꞌ a̱ miiꞌ ni̱ ka̱nduꞌu̱ꞌ ñu̱ꞌuꞌ ndeꞌi̱ Jesús. I̱i̱n a̱ miiꞌ ni̱ yoo̱ xíniꞌ a̱, te̱ i̱nga̱ a̱ miiꞌ ni̱ yoo̱ xaꞌa̱ꞌ a̱.
JOH 20:13 Te̱ ni̱ kaꞌa̱n a̱ xiinꞌ aꞌ ndii: ―¿Ndichun na xakuꞌ u̱nꞌ, pi̱a̱ꞌun? ―ni̱ kachi̱ a̱. Te̱ ni̱ na̱kui̱i̱n ñaꞌ ja̱a̱nꞌ ndii: ―Xakuꞌ i̱ sa̱kanꞌ ña̱ ni̱ na̱ꞌi̱n te̱ yivi̱ꞌ ñu̱ꞌuꞌ ndeꞌi̱ xto̱ꞌo̱ i̱, te̱ xïní i̱ miiꞌ ni̱ chi̱ka̱nduꞌu̱ꞌ ra̱ a̱ ―ni̱ kachi̱ aꞌ.
JOH 20:14 Kii̱ꞌ ndi̱ꞌi̱ ni̱ kaꞌa̱n aꞌ ña̱ ja̱a̱nꞌ, te̱ ni̱ na̱ko̱to̱ xata̱ꞌ aꞌ ndii, ni̱ xi̱ni̱ aꞌ iinꞌ Jesús i̱kanꞌ, ndisu̱ nï̱ na̱ku̱ni̱ ña̱ꞌaꞌ aꞌ.
JOH 20:15 Te̱ ni̱ nda̱tuꞌu̱nꞌ ña̱ꞌaꞌ Jesús ndii: ―¿Ndichun na xakuꞌ u̱nꞌ, pi̱a̱ꞌun? ¿Yo̱o̱ nandukuꞌ u̱nꞌ? ―ni̱ kachi̱ a̱. Te̱ ni̱ xa̱ni̱ni̱ ñaꞌ ja̱a̱nꞌ ña̱ tee̱ꞌ te̱ xitoꞌ ña̱ ta̱ta̱ ja̱a̱nꞌ nduuꞌ ra̱, sa̱kanꞌ na ni̱ kaꞌa̱n aꞌ xiinꞌ ra̱ ndii: ―Tákuiꞌe, naaꞌ yoꞌó ni̱ na̱ꞌi̱n a̱ ndii, kaꞌa̱n u̱nꞌ xiinꞌ i̱ miiꞌ ni̱ chi̱ka̱nduꞌu̱ꞌ u̱nꞌ a̱, te̱ kuꞌu̱n na̱ꞌi̱n e̱ ―ni̱ kachi̱ aꞌ.
JOH 20:16 Te̱ ni̱ kaꞌa̱n Jesús xiinꞌ aꞌ ndii: ―María ―ni̱ kachi̱ a̱. I̱kanꞌ te̱ ni̱ na̱ndi̱koꞌ kuiín aꞌ, te̱ ni̱ kaꞌa̱n aꞌ tu̱ꞌu̱n hebreo xiinꞌ a̱ ndii: ―Raboni ―ni̱ kachi̱ aꞌ. Te̱ ña̱ ja̱a̱nꞌ kuni kachi̱ a̱ maestro.
JOH 20:17 I̱kanꞌ te̱ ni̱ kaꞌa̱n Jesús xiinꞌ aꞌ ndii: ―Töndi̱a̱ u̱nꞌ yuꞌu̱, sa̱kanꞌ ña̱ tïa̱ꞌan ka̱a̱ i̱ nuu̱ꞌ yu̱vaꞌ i̱. Ndisu̱ kuaꞌan miiꞌ ndieeꞌ ña̱ni̱ i̱, te̱ kaꞌa̱n u̱nꞌ xiinꞌ ra̱ ndii: “Xa̱ kuaꞌa̱n ka̱a̱ i̱ nuu̱ꞌ yu̱vaꞌ i̱, ña̱ nduuꞌ tu̱ yu̱vaꞌ ndoꞌó, nuu̱ꞌ Ndiosí i̱, ña̱ nduuꞌ tu̱ Ndiosí ndoꞌó” ―ni̱ kachi̱ a̱.
JOH 20:18 Sa̱kanꞌ te̱ kuaꞌa̱n María Magdalena miiꞌ ndieeꞌ te̱ nda̱ꞌaꞌ xaꞌa̱ꞌ a̱ te̱ kaꞌa̱n aꞌ xiinꞌ ra̱ ña̱ ni̱ xi̱ni̱ aꞌ xto̱ꞌo̱ e̱ꞌ, te̱ nda̱tuꞌunꞌ tu̱ aꞌ nuu̱ꞌ ra̱ sa̱kuuꞌ ña̱ ni̱ kaꞌa̱n ña̱ ja̱a̱nꞌ xiinꞌ aꞌ.
JOH 20:19 Kii̱ꞌ ni̱ xa̱ꞌaꞌ kuñu̱u xa̱kuaa̱ꞌ kivi̱ꞌ nu̱uꞌ xaꞌa̱ꞌ xi̱mana ja̱a̱nꞌ ndii, ndasi kutu̱ꞌ yiꞌeꞌ vi̱ꞌe̱ miiꞌ ndieeꞌ te̱ nda̱ꞌaꞌ xaꞌa̱ꞌ Jesús xaꞌa̱ꞌ a̱ ña̱ yiꞌvi ra̱ te̱ judío kuuꞌ nu̱uꞌ. Sa̱kanꞌ te̱ ni̱ nda̱ꞌni̱ Jesús vi̱ꞌe̱ ja̱a̱nꞌ, te̱ ni̱ xi̱kuii̱n a̱ ma̱ꞌinꞌ ra̱, te̱ ni̱ kaꞌa̱n a̱ xiinꞌ ra̱ ndii: ―Na ko̱o̱ na ña̱ mani̱ꞌ xiinꞌ nimá ndo̱ꞌ ―ni̱ kachi̱ a̱.
JOH 20:20 Ndi̱ꞌi̱ so̱ꞌo̱ ni̱ kaꞌa̱n a̱ ña̱ ja̱a̱nꞌ, te̱ ni̱ niaꞌa̱ a̱ nda̱ꞌaꞌ a̱ xiinꞌ to̱koꞌ a̱ nuu̱ꞌ ra̱. Te̱ ni̱ na̱kua̱tiaꞌ va̱ ra̱ kii̱ꞌ ni̱ xi̱ni̱ ra̱ xto̱ꞌo̱ e̱ꞌ.
JOH 20:21 Te̱ ni̱ kaꞌa̱n tu̱ku̱u̱ Jesús xiinꞌ ra̱ ndii: ―Na ko̱o̱ na ña̱ mani̱ꞌ xiinꞌ nimá ndo̱ꞌ. Sa̱a̱ niiꞌ ni̱ ti̱ꞌviꞌ yu̱vaꞌ e̱ꞌ Ndiosí yuꞌu̱ te̱ kaꞌa̱n ndo̱so̱ꞌ i̱ xaꞌa̱ꞌ a̱ ndii, niiꞌ sa̱kanꞌ tiꞌviꞌ tu̱ yuꞌu̱ ndoꞌó te̱ kaꞌa̱n ndo̱so̱ꞌ ndo̱ꞌ xaꞌa̱ꞌ i̱ ―ni̱ kachi̱ a̱.
JOH 20:22 Te̱ kii̱ꞌ ndi̱ꞌi̱ ni̱ kaꞌa̱n a̱ ña̱ ja̱a̱nꞌ ndii, ni̱ ko̱ndi̱a̱ tachi̱ꞌ yu̱ꞌuꞌ ña̱ꞌaꞌ a̱, te̱ ni̱ kaꞌa̱n a̱ xiinꞌ ra̱ ndii: ―Na̱ti̱i̱n ndo̱ꞌ Espíritu Santo.
JOH 20:23 Yo̱o̱ ka̱ ko̱o̱ kaꞌnuꞌ i̱ni̱ ndo̱ꞌ xaꞌa̱ꞌ kua̱chi̱ ndii, ko̱o̱ kaꞌnuꞌ tu̱ i̱ni̱ Ndiosí xaꞌa̱ꞌ kua̱chi̱ ni̱a̱, te̱ yo̱o̱ ka̱ kö̱o̱ꞌ kaꞌnuꞌ i̱ni̱ ndo̱ꞌ xaꞌa̱ꞌ kua̱chi̱ ndii, kö̱o̱ꞌ kaꞌnuꞌ tu̱ i̱ni̱ Ndiosí xaꞌa̱ꞌ kua̱chi̱ ni̱a̱ ―ni̱ kachi̱ a̱.
JOH 20:24 I̱i̱n te̱ uxi̱ uvi̱ te̱ nda̱ꞌaꞌ xaꞌa̱ꞌ Jesús, te̱ naniꞌ Tomás, te̱ na̱niꞌ tu̱ te̱ kuate ndii, kö̱o̱ꞌ ra̱ nduꞌu̱ꞌ xiinꞌ i̱nga̱ te̱ nda̱ꞌaꞌ xaꞌaꞌ a̱ ja̱a̱nꞌ kii̱ꞌ ni̱ ki̱xi̱n a̱ nuu̱ꞌ te̱ ja̱a̱nꞌ.
JOH 20:25 Sa̱kanꞌ na ni̱ kaꞌa̱n i̱nga̱ te̱ nda̱ꞌaꞌ xaꞌa̱ꞌ a̱ ja̱a̱nꞌ xiinꞌ ra̱ ndii: ―Ni̱ xi̱ni̱ ndu̱ xto̱ꞌo̱ e̱ꞌ ―ni̱ kachi̱ ra̱. Ndisu̱ ni̱ kaꞌa̱n Tomás xiinꞌ ra̱ ndii: ―Naaꞌ kü̱ni̱ i̱ miiꞌ niaꞌá ni̱ ku̱xi̱ ra̱ clavo nda̱ꞌaꞌ a̱, te̱ tu̱vi̱ i̱ nuu̱ꞌ nda̱ꞌaꞌ i̱ i̱kanꞌ, te̱ se̱ꞌvi tu̱ i̱ nda̱ꞌaꞌ i̱ to̱koꞌ a̱ miiꞌ ni̱ tu̱xuꞌví a̱ ndii, kä̱ndi̱xaꞌ xa̱chiꞌ i̱ ―ni̱ kachi̱ ra̱.
JOH 20:26 Kii̱ꞌ ni̱ yaꞌa̱ uni̱a̱ kivi̱ꞌ, te̱ ndieeꞌ tukuuꞌ te̱ nda̱ꞌaꞌ xaꞌa̱ꞌ a̱ ja̱a̱nꞌ ti̱xi̱n vi̱ꞌe̱ ja̱a̱nꞌ, te̱ nduꞌu̱ꞌ tu̱ Tomás xiinꞌ ra̱ kii̱ꞌ sa̱kanꞌ. Tee̱ꞌ ndee ni̱ nda̱si̱ kutu̱ꞌ yiꞌeꞌ vi̱ꞌe̱ ja̱a̱nꞌ ndii, ni̱ xa̱a̱ Jesús, te̱ ni̱ xi̱kuii̱n a̱ ma̱ꞌinꞌ ra̱ ti̱xi̱n vi̱ꞌe̱ ja̱a̱nꞌ, te̱ ni̱ na̱kua̱tu̱ ña̱ꞌaꞌ a̱ kaꞌán a̱ ndii: ―Na ko̱o̱ na ña̱ mani̱ꞌ xiinꞌ nimá ndo̱ꞌ ―ni̱ kachi̱ a̱.
JOH 20:27 Sa̱kanꞌ te̱ ni̱ kaꞌa̱n a̱ xiinꞌ Tomás ndii: ―Tu̱vi̱ nuu̱ꞌ nda̱ꞌaꞌ u̱nꞌ yoꞌoꞌ, te̱ ko̱to̱ u̱nꞌ nda̱ꞌaꞌ i̱, sa̱na̱kaá u̱nꞌ nda̱ꞌaꞌ u̱nꞌ, te̱ tu̱vi̱ u̱nꞌ u̱n to̱koꞌ i̱ miiꞌ ni̱ tu̱xuꞌví i̱. Te̱ kü̱ndu̱u̱ ka̱ u̱nꞌ te̱ kändixaꞌ, süu̱ꞌ ja̱a̱nꞌ ndii ku̱ndu̱u̱ u̱nꞌ i̱i̱n te̱ ka̱ndi̱xaꞌ ―ni̱ kachi̱ a̱.
JOH 20:28 I̱kanꞌ te̱ ni̱ kaꞌa̱n Tomás xiinꞌ a̱ ndii: ―Xto̱ꞌo̱ mi̱iꞌ i̱ nduuꞌ yoꞌó, te̱ Ndiosí mi̱iꞌ tu̱ i̱ nduuꞌ u̱nꞌ ―ni̱ kachi̱ ra̱.
JOH 20:29 Te̱ ni̱ kaꞌa̱n Jesús xiinꞌ ra̱ ndii: ―Kandixaꞌ u̱nꞌ vi̱ti̱n xaꞌa̱ꞌ a̱ ña̱ ni̱ xi̱ni̱ ndu̱chiꞌ nuu̱ꞌ u̱nꞌ yuꞌu̱, ndisu̱ sañuꞌuꞌ va̱ Ndiosí ne̱ kandixaꞌ tee̱ꞌ ndee nï̱ xi̱ni̱ ni̱a̱ yuꞌu̱ ―ni̱ kachi̱ a̱.
JOH 20:30 Ni̱ xa̱a̱ tu̱ Jesús kuaꞌa̱ꞌ ka̱ chu̱u̱n kaꞌnuꞌ nuu̱ꞌ te̱ nda̱ꞌaꞌ xaꞌa̱ꞌ a̱, te̱ nï̱ keꞌi̱ sa̱kuuꞌ a̱ nuu̱ꞌ tu̱tu̱ yo̱ꞌo̱.
JOH 20:31 Ndisu̱ ni̱ keꞌi̱ ña̱ yo̱ꞌo̱ꞌ te̱ ka̱ndi̱xaꞌ ndoꞌó ña̱ Jesús nduuꞌ Cristo, ña̱ sakakú yooꞌ, te̱ su̱vi̱ tu̱ a̱ nduuꞌ siꞌe̱ Ndiosí. Te̱ naaꞌ kandixaꞌ ña̱ꞌaꞌ ndo̱ꞌ ndii, na̱ti̱i̱n ndo̱ꞌ kivi̱ꞌ ñu̱u̱ ña̱ kö̱o̱ꞌ kivi̱ꞌ ndiꞌiꞌ xiinꞌ ña̱ ndi̱e̱eꞌ a̱.
JOH 21:1 Ni̱ yaꞌa̱ ña̱ ja̱a̱nꞌ, te̱ ni̱ sa̱tuví xiinꞌ miiꞌ tukuuꞌ Jesús nuu̱ꞌ te̱ nda̱ꞌaꞌ xaꞌa̱ꞌ a̱ yu̱ꞌuꞌ mi̱ni̱ Tiberias. So̱ꞌo̱ ni̱ xa̱a̱ a̱.
JOH 21:2 Ñuꞌuꞌ ingaꞌ te̱ nda̱ꞌaꞌ xaꞌa̱ꞌ a̱, te̱ nduuꞌ Simón Pedro, xiinꞌ Tomás, te̱ na̱niꞌ tu̱ te̱ kuate, xiinꞌ Natanael, te̱ ni̱ ki̱e̱e̱ ñu̱u̱ Caná, ña̱ naá nuu̱ꞌ ñu̱ꞌuꞌ Galilea, xiinꞌ uvi̱ ta̱ꞌan tiaa̱ siꞌe̱ Zebedeo, xiinꞌ i̱nga̱ uvi̱ ta̱ꞌan ka̱ te̱ nda̱ꞌaꞌ xaꞌa̱ꞌ a̱.
JOH 21:3 Sa̱kanꞌ te̱ ni̱ kaꞌa̱n Simón Pedro xiinꞌ te̱ ja̱a̱nꞌ ndii: ―Kuꞌu̱n ta̱va̱ꞌ i̱ ―ni̱ kachi̱ ra̱. Te̱ ni̱ kaꞌa̱n te̱ ja̱a̱nꞌ xiinꞌ ra̱ ndii: ―Kuꞌu̱n tu̱ nduꞌu̱ xiinꞌ u̱nꞌ ―ni̱ kachi̱ ra̱. Te̱ ni̱ ki̱e̱e̱ ra̱ kuaꞌa̱n ra̱, te̱ ni̱ ko̱ꞌni̱ ra̱ ti̱xi̱n i̱i̱n tundo̱oꞌ, ndisu̱ niiꞌ ñu̱u ja̱a̱nꞌ kö̱o̱ꞌ xa̱chiꞌ ti̱a̱kaꞌ ni̱ ta̱va̱ꞌ ra̱.
JOH 21:4 Te̱ kii̱ꞌ xa̱ kitúꞌ ndii, ni̱ xi̱ni̱ ra̱ iinꞌ Jesús yu̱ꞌuꞌ mi̱ni̱ ja̱a̱nꞌ, ndisu̱ nï̱ na̱ku̱ni̱ ña̱ꞌaꞌ ra̱.
JOH 21:5 Te̱ ni̱ kaꞌa̱n Jesús xiinꞌ ra̱ ndii: ―Pi̱a̱ꞌun, ¿ñáá xa̱ ni̱ ta̱va̱ꞌ ndo̱ꞌ ti̱a̱kaꞌ ku̱xi̱ ndo̱ꞌ? ―ni̱ kachi̱ a̱. Te̱ ni̱ kaꞌa̱n ra̱ xiinꞌ a̱ ndii: ―Kö̱o̱ꞌ riꞌ ―ni̱ kachi̱ ra̱.
JOH 21:6 Te̱ ni̱ kaꞌa̱n a̱ xiinꞌ ra̱ ndii: ―Sko̱ꞌniꞌ ndo̱ꞌ ñu̱nu̱ꞌ ndo̱ꞌ xi̱i̱nꞌ kua̱ꞌa̱ tundo̱oꞌ ñaa̱ꞌ te̱ ta̱va̱ꞌ ndo̱ꞌ riꞌ ―ni̱ kachi̱ a̱. Sa̱kanꞌ te̱ ni̱ sko̱ꞌniꞌ ra̱ a̱ i̱kanꞌ, te̱ ni̱ se̱kun ra̱ kuaꞌa̱ꞌ kooꞌ chukuuꞌ riꞌ nde̱e̱ kü̱vi̱ ka̱ xta̱ꞌniꞌ ra̱ ñu̱nu̱ꞌ ja̱a̱nꞌ ti̱kui.
JOH 21:7 Te̱ te̱ nda̱ꞌaꞌ xaꞌa̱ꞌ a̱, te̱ ndani̱ a̱, ni̱ kaꞌa̱n xiinꞌ Pedro ndii: ―Xto̱ꞌo̱ e̱ꞌ Jesús nduuꞌ ña̱ iinꞌ kaa̱ꞌ ―ni̱ kachi̱ ra̱. Kii̱ꞌ ni̱ xi̱ni̱ so̱ꞌo̱ Simón Pedro ña̱ xto̱ꞌo̱ e̱ꞌ Jesús nduuꞌ ña̱ ja̱a̱nꞌ ndii, xa̱kaꞌán e̱ꞌ, te̱ ni̱ na̱kuiꞌnu̱ ra̱ toto̱ ra̱, sa̱kanꞌ ña̱ xa̱ ni̱ ta̱va̱ꞌ ra̱ a̱, te̱ ni̱ sko̱ꞌnuꞌ kiꞌi̱ꞌ va̱ ra̱ mi̱ni̱ ja̱a̱nꞌ te̱ xaa̱ ra̱ miiꞌ iinꞌ a̱.
JOH 21:8 Te̱ i̱nga̱ te̱ nda̱ꞌaꞌ xaꞌa̱ꞌ a̱ ndii, ni̱ ki̱xi̱n mi̱iꞌ ra̱ xiinꞌ tundo̱oꞌ ja̱a̱nꞌ kañuuꞌ ra̱ ñu̱nu̱ꞌ ti̱a̱kaꞌ, sa̱kanꞌ ña̱ xa̱ku̱ꞌ xikaꞌ ñuꞌuꞌ ra̱ yu̱ꞌuꞌ mi̱ni̱, yatinꞌ ciento metro kui̱ti̱ꞌ xikaꞌ.
JOH 21:9 Kii̱ꞌ ni̱ nu̱u̱ ra̱ ñu̱ꞌuꞌ ndii, ni̱ xi̱ni̱ ra̱ ñuꞌu̱ ti̱keí, te̱ kanuꞌ i̱i̱n ti̱a̱kaꞌ yatanꞌ riꞌ, te̱ ni̱ xi̱ni̱ tu̱ ra̱ i̱i̱n xita̱ꞌ va̱ꞌa̱.
JOH 21:10 Te̱ ni̱ kaꞌa̱n Jesús xiinꞌ ra̱ ndii: ―Ta̱xi̱ ndo̱ꞌ sa̱va̱ ti̱a̱kaꞌ, tiꞌ sa̱kanꞌ ni̱ ta̱va̱ꞌ ndo̱ꞌ ñaa̱ꞌ ―ni̱ kachi̱ a̱.
JOH 21:11 Sa̱kanꞌ na ni̱ sko̱ꞌnuꞌ Simón Pedro ti̱xi̱n tundo̱oꞌ, te̱ ni̱ xi̱ta̱ꞌ ra̱ ñu̱nu̱ꞌ ja̱a̱nꞌ nde̱e̱ yu̱ꞌuꞌ mi̱ni̱ miiꞌ i̱chi kaaꞌ, te̱ chituꞌ vi̱ꞌ a̱ ñuꞌuꞌ ti̱a̱kaꞌ naꞌnuꞌ. Ciento uvi̱ xi̱ko̱ uxi̱ uni̱ kuuꞌ riꞌ, tee̱ꞌ ndee kuaꞌa̱ꞌ yaꞌa̱ riꞌ ndii, nï̱ tiaꞌndiá ñu̱nu̱ꞌ ja̱a̱nꞌ.
JOH 21:12 Te̱ ni̱ kaꞌa̱n Jesús xiinꞌ ra̱ ndii: ―Ni̱a̱ꞌa̱ ndo̱ꞌ, te̱ ku̱xi̱ ndo̱ꞌ ―ni̱ kachi̱ a̱. Te̱ nde̱e̱ i̱i̱n te̱ nda̱ꞌaꞌ xaꞌa̱ꞌ a̱ ja̱a̱nꞌ nï̱ ku̱ndi̱e̱ni nda̱tuꞌu̱nꞌ ña̱ꞌaꞌ yo̱o̱ nduuꞌ a̱, sa̱kanꞌ ña̱ xa̱ xiní ra̱ ña̱ xto̱ꞌo̱ e̱ꞌ nduuꞌ a̱.
JOH 21:13 Sa̱kanꞌ te̱ ni̱ ku̱ya̱ti̱n Jesús, te̱ ni̱ na̱ꞌi̱n a̱ xita̱ꞌ va̱ꞌa̱, te̱ ni̱ ta̱xi̱ ña̱ꞌaꞌ a̱ nda̱ꞌaꞌ ra̱, te̱ sa̱kanꞌ tu̱ ni̱ xa̱a̱ a̱ xiinꞌ ti̱a̱kaꞌ.
JOH 21:14 Ña̱ yo̱ꞌo̱ꞌ nduuꞌ i̱chiꞌ ña̱ uni̱ ña̱ ni̱ tuvi̱ Jesús nuu̱ꞌ te̱ nda̱ꞌaꞌ xaꞌa̱ꞌ a̱ nde̱e̱ kii̱ꞌ ni̱ na̱ti̱a̱ku̱ a̱.
JOH 21:15 Kii̱ꞌ ndi̱ꞌi̱ ni̱ xi̱xi̱ ra̱, te̱ ni̱ nda̱tuꞌu̱nꞌ Jesús Simón Pedro ndii: ―Simón, siꞌe̱ Jonás, ¿ñáá ndani̱ kuaꞌa̱ꞌ ka̱ u̱nꞌ yuꞌu̱ te̱ sa̱kanꞌ ña̱ ndani̱ u̱nꞌ te̱ yoꞌoꞌ? ―ni̱ kachi̱ a̱. Te̱ ni̱ kaꞌa̱n ra̱ xiinꞌ a̱ ndii: ―U̱u̱n ndo̱ꞌ, tákuiꞌe, xiní u̱nꞌ ña̱ ndani̱ i̱ yoꞌó ―ni̱ kachi̱ ra̱. Te̱ ni̱ kaꞌa̱n a̱ xiinꞌ ra̱ ndii: ―Ko̱to̱ ne̱ nduuꞌ kuenta i̱ nde̱e̱ naa xitoꞌ i̱i̱n te̱ yivi̱ꞌ mbe̱e̱ sana̱ ra̱ ―ni̱ kachi̱ a̱.
JOH 21:16 Te̱ ni̱ nda̱tuꞌu̱nꞌ tukuuꞌ ña̱ꞌaꞌ a̱ i̱chiꞌ ña̱ uvi̱ ndii: ―Simón, siꞌe̱ Jonás, ¿ñáá ndani̱ va̱ u̱nꞌ yuꞌu̱? ―ni̱ kachi̱ a̱. Te̱ ni̱ kaꞌa̱n ra̱ xiinꞌ a̱ ndii: ―U̱u̱n ndo̱ꞌ, tákuiꞌe, xiní u̱nꞌ ña̱ ndani̱ i̱ yoꞌó ―ni̱ kachi̱ ra̱. Te̱ ni̱ kaꞌa̱n a̱ xiinꞌ ra̱ ndii: ―Ko̱to̱ u̱nꞌ ne̱ nduuꞌ kuenta i̱ nde̱e̱ naa xaaꞌ i̱i̱n te̱ xitoꞌ mbe̱e̱ sana̱ ra̱ ―ni̱ kachi̱ a̱.
JOH 21:17 Te̱ ni̱ kaꞌa̱n ni̱ tu̱ku̱u̱ a̱ xiinꞌ ra̱ i̱chiꞌ ña̱ uni̱ ndii: ―Simón, siꞌe̱ Jonás, ¿ñáá ndani̱ u̱nꞌ yuꞌu̱? ―ni̱ kachi̱ a̱. Te̱ ni̱ ku̱suchiꞌ va̱ i̱ni̱ ra̱ xaꞌa̱ꞌ a̱ ka̱ xa̱ uni̱ i̱chiꞌ ni̱ nda̱tuꞌu̱nꞌ ña̱ꞌaꞌ a̱ naaꞌ ndani̱ ña̱ꞌaꞌ ra̱. Sa̱kanꞌ na ni̱ kaꞌa̱n ra̱ xiinꞌ a̱ ndii: ―Tákuiꞌe, sa̱kuuꞌ ña̱ yoo xiní yoꞌó, sa̱kanꞌ na kuiiꞌ xiní u̱nꞌ ña̱ ndani̱ yuꞌu̱ yoꞌó ―ni̱ kachi̱ ra̱. Te̱ ni̱ kaꞌa̱n Jesús xiinꞌ ra̱ ndii: ―Ko̱to̱ u̱nꞌ ne̱ nduuꞌ kuenta i̱ nde̱e̱ naa xaaꞌ i̱i̱n te̱ xitoꞌ mbe̱e̱ sana̱ ra̱.
JOH 21:18 Ña̱ nda̱ku kaꞌán i̱ xiinꞌ u̱nꞌ ña̱ kii̱ꞌ ni̱ nduu̱ u̱nꞌ te̱ sa̱va̱ ndii, ni̱ na̱kuiꞌnu̱ mi̱iꞌ u̱nꞌ toto̱ u̱nꞌ, te̱ ni̱ xaꞌa̱n u̱nꞌ miiꞌ ka̱ ni̱ kuni̱ nimá u̱nꞌ, ndisu̱ kii̱ꞌ kui̱xa̱ u̱nꞌ ndii, ka̱ta̱ni̱ u̱nꞌ nda̱ꞌaꞌ u̱nꞌ, te̱ i̱nga̱ ne̱ yivi̱ꞌ sa̱na̱kuiꞌnú yoꞌó toto̱ u̱nꞌ, te̱ kuꞌu̱n ni̱a̱ xiinꞌ u̱nꞌ miiꞌ küní kuꞌu̱n u̱nꞌ ―ni̱ kachi̱ a̱.
JOH 21:19 Ni̱ kaꞌa̱n Jesús ña̱ ja̱a̱nꞌ, te̱ niaꞌa̱ a̱ sa̱a̱ ku̱ndo̱ꞌo̱ ra̱ kii̱ꞌ ku̱vi̱ ra̱, te̱ xiinꞌ ña̱ ja̱a̱nꞌ na̱ti̱i̱n Ndiosí ña̱ tiinꞌ kaꞌnuꞌ. Te̱ ni̱ kaꞌa̱n ka̱ a̱ xiinꞌ ra̱ ndii: ―Ku̱ndiku̱n i̱chiꞌ i̱ ―ni̱ kachi̱ a̱.
JOH 21:20 Sa̱kanꞌ te̱ ni̱ na̱ko̱to̱ xata̱ꞌ Pedro, te̱ ni̱ xi̱ni̱ ra̱ i̱nga̱ te̱ nda̱ꞌaꞌ xaꞌa̱ꞌ Jesús, te̱ ndani̱ ka̱ a̱, ndikún ra̱ xata̱ꞌ kua̱xi̱ ra̱. Te̱ ja̱a̱nꞌ nduuꞌ te̱ ni̱ ku̱ya̱ti̱n nuu̱ꞌ Jesús, te̱ ni̱ nda̱tuꞌu̱nꞌ ña̱ꞌaꞌ ra̱ kii̱ꞌ ndieeꞌ ra̱ xixiꞌ ra̱ ndii: “¿Yo̱o̱ nduuꞌ te̱ sa̱na̱kuaꞌa yoꞌó nda̱ꞌaꞌ te̱ kuuꞌ kaꞌnuꞌ tákuiꞌe?”, ni̱ kachi̱ ra̱.
JOH 21:21 Te̱ ni̱ nda̱tuꞌu̱nꞌ Pedro Jesús kii̱ꞌ ni̱ xi̱ni̱ ra̱ te̱ ja̱a̱nꞌ ndii: ―Tákuiꞌe, te̱ te̱ kaa̱ꞌ, ¿ndee ña̱ ku̱ndo̱ꞌo̱ ra̱? ―ni̱ kachi̱ ra̱.
JOH 21:22 Te̱ ni̱ kaꞌa̱n Jesús xiinꞌ ra̱ ndii: ―Naaꞌ kuní i̱ ña̱ tiaku ra̱ nde̱e̱ kii̱ꞌ na̱ndi̱koꞌ i̱ i̱i̱n yivi̱ꞌ yoꞌoꞌ ndii, ¿yo̱o̱ nduuꞌ a̱ ndiꞌni̱ yoꞌó? Yoꞌó ndii, ku̱ndiku̱n i̱chiꞌ i̱ ―ni̱ kachi̱ a̱.
JOH 21:23 Xaꞌa̱ꞌ a̱ ja̱a̱nꞌ na ni̱ kiku̱ kuento te̱i̱n ña̱ni̱ taꞌanꞌ e̱ꞌ ña̱ kü̱vi̱ te̱ nda̱ꞌaꞌ xaꞌa̱ꞌ a̱ ja̱a̱nꞌ, ndisu̱ nï̱ kaꞌa̱n Jesús ña̱ kü̱vi̱ ra̱, süu̱ꞌ ja̱a̱nꞌ ndii ni̱ kaꞌa̱n a̱ ndii: “Naaꞌ kuní i̱ ña̱ tiaku ra̱ nde̱e̱ kii̱ꞌ na̱ndi̱koꞌ i̱ i̱i̱n yivi̱ꞌ yoꞌoꞌ ndii, ¿yo̱o̱ nduuꞌ a̱ ndiꞌni̱ yoꞌó?”, ni̱ kachi̱ a̱.
JOH 21:24 Te̱ nda̱ꞌaꞌ xaꞌa̱ꞌ a̱ ja̱a̱nꞌ nduuꞌ te̱ ndieeꞌ yu̱ꞌuꞌ xaꞌa̱ꞌ sa̱kuuꞌ ña̱ ja̱a̱nꞌ, te̱ ni̱ ke̱ꞌi̱ ra̱ a̱, te̱ xiní e̱ꞌ ña̱ ña̱ ndi̱xa̱ ndieeꞌ yu̱ꞌuꞌ ra̱.
JOH 21:25 Te̱ yoo kuaꞌa̱ꞌ ka̱ ña̱ ni̱ xa̱a̱ Jesús. Sa̱kanꞌ na kuiiꞌ naaꞌ ni̱ xikoso̱ꞌ i̱ꞌi̱n ña̱ ja̱a̱nꞌ nuu̱ꞌ tu̱tu̱ ndii, tuu yuꞌu̱ ña̱ nï̱a̱ni̱ nuu̱ꞌ ñu̱ꞌuꞌ i̱i̱n yivi̱ꞌ ku̱ndi̱e̱e̱ tu̱tu̱ ña̱ kaꞌán xaꞌa̱ꞌ a̱ naaꞌ sa̱kanꞌ te̱ ni̱ keꞌi̱ a̱. Sa̱kanꞌ na ku̱ndu̱u̱ a̱.
ACT 1:1 Tu̱tu̱ ña̱ ni̱ ti̱ꞌviꞌ nu̱uꞌ i̱ nda̱ꞌaꞌ u̱nꞌ, xkuaa̱ꞌ Teófilo ndii, kaꞌán a̱ xaꞌa̱ꞌ sa̱kuuꞌ ña̱ ni̱ xa̱a̱ Jesús xiinꞌ xaꞌa̱ꞌ sa̱kuuꞌ ña̱ ni̱ sa̱niaꞌá a̱ nde̱e̱ kii̱ꞌ ni̱ xa̱ꞌaꞌ a̱ xiinꞌ chu̱u̱n nuu̱ꞌ a̱,
ACT 1:2 xiinꞌ nde̱e̱ kii̱ꞌ ni̱ ka̱a̱ a̱ ndi̱viꞌ. Te̱ kii̱ꞌ kuní ka̱ ka̱a̱ a̱ ndi̱viꞌ ndii, xiinꞌ ña̱ ndi̱e̱eꞌ Espíritu Santo ni̱ kaꞌa̱n chuunꞌ a̱ nuu̱ꞌ te̱ ni̱ na̱ka̱xi̱n a̱ sa̱niaꞌá i̱chiꞌ a̱ ndee ña̱ kuní a̱ sa̱a̱ ra̱.
ACT 1:3 Te̱ kii̱ꞌ ni̱ xkaꞌndi̱a̱ ña̱ ni̱ xiꞌi̱ a̱, te̱ ni̱ na̱ti̱a̱ku̱ a̱ ndii, niiꞌ uvi̱ xi̱ko̱ kivi̱ꞌ ni̱ tuvi̱ a̱ nuu̱ꞌ te̱ ja̱a̱nꞌ xiinꞌ kuaꞌa̱ꞌ nuu̱ꞌ ña̱ saniaꞌá kaxiꞌ ña̱ꞌaꞌ a̱ ña̱ ni̱ na̱ti̱a̱ku̱ xna̱ꞌa̱ a̱. Te̱ ni̱ kaꞌa̱n tu̱ a̱ xiinꞌ ra̱ xaꞌa̱ꞌ sa̱a̱ kuní Ndiosí ka̱ꞌndi̱a̱ chuunꞌ a̱ nimá ne̱ yivi̱ꞌ.
ACT 1:4 Te̱ untaꞌ kii̱ꞌ nduꞌu̱ꞌ ingaꞌ ka̱ Jesús xiinꞌ te̱ ja̱a̱nꞌ ndii, ni̱ kaꞌa̱n chuunꞌ a̱ xiinꞌ ra̱ ndii: ―Ku̱ndi̱a̱tu̱ ndo̱ꞌ ñu̱u̱ Jerusalén nde̱e̱ sa̱xinú Ndiosí, yu̱vaꞌ e̱ꞌ, kuento a̱ ña̱ ni̱ ta̱xi̱ a̱ nuu̱ꞌ ndo̱ꞌ sa̱a̱ ni̱ xi̱ni̱ so̱ꞌo̱ ndo̱ꞌ ni̱ kaꞌa̱n i̱.
ACT 1:5 Sa̱kanꞌ ña̱ Juan ndii, xiinꞌ ti̱kui ni̱ sa̱kuchiꞌ ra̱ ne̱ yivi̱ꞌ kuenta Ndiosí. Ndisu̱ Ndiosí ndii, ndee ndiaꞌviꞌ kivi̱ꞌ kuní, te̱ sa̱kuchiꞌ a̱ ndoꞌó kuenta a̱ xiinꞌ ña̱ ndi̱e̱eꞌ Espíritu Santo ―ni̱ kachi̱ a̱.
ACT 1:6 Te̱ te̱ ni̱ na̱kaya̱ xiinꞌ Jesús ja̱a̱nꞌ ni̱ nda̱tuꞌu̱nꞌ ña̱ꞌaꞌ ndii: ―Tákuiꞌe, ¿ñáá vi̱ti̱n ta̱xi̱ u̱nꞌ ña̱ xa̱ꞌaꞌ ka̱ꞌndi̱a̱ chuunꞌ mi̱iꞌ ndu̱, ne̱ taꞌanꞌ u̱nꞌ, ne̱ Israel? ―ni̱ kachi̱ ra̱ xiinꞌ a̱.
ACT 1:7 Te̱ ni̱ na̱kui̱i̱n Jesús nuu̱ꞌ ra̱ ndii: ―Kö̱o̱ꞌ xaꞌa̱ꞌ ña̱ ku̱nda̱ni̱ ndoꞌó a̱ma̱a̱, uun ndee kivi̱ꞌ kui̱ti̱ꞌ xaa̱ ña̱ ko̱o̱ ña̱ xa̱ ni̱ chi̱tuní yu̱vaꞌ e̱ꞌ Ndiosí xiinꞌ ña̱ ndi̱e̱eꞌ mi̱iꞌ a̱.
ACT 1:8 Ndisu̱ kii̱ꞌ vi̱kuiꞌnu̱ Espíritu Santo ndoꞌó ndii, na̱ti̱i̱n ndo̱ꞌ ña̱ ndi̱e̱e̱ꞌ a̱, te̱ ndi̱e̱e̱ yu̱ꞌuꞌ ndo̱ꞌ xaꞌa̱ꞌ i̱ nuu̱ꞌ ne̱ ndieeꞌ ñu̱u̱ Jerusalén, xiinꞌ i̱i̱n ka̱niiꞌ nuu̱ꞌ ñu̱ꞌuꞌ Judea, xiinꞌ i̱i̱n ka̱niiꞌ nuu̱ꞌ ñu̱ꞌuꞌ Samaria. Te̱ i̱i̱n sa̱kanꞌ tu̱ sa̱a̱ ndo̱ꞌ ña̱ ja̱a̱nꞌ nde̱e̱ miiꞌ xan ndi̱ꞌi̱ i̱i̱n yivi̱ꞌ ―ni̱ kachi̱ a̱ xiinꞌ ra̱.
ACT 1:9 Ndi̱ꞌi̱ so̱ꞌo̱ ni̱ kaꞌa̱n a̱ ña̱ ja̱a̱nꞌ, te̱ ni̱ xa̱ꞌaꞌ a̱ kuaꞌa̱n ka̱a̱ a̱ ndi̱viꞌ, te̱ itaꞌ te̱ ja̱a̱nꞌ xitoꞌ ndiꞌe̱ꞌ ña̱ꞌaꞌ ra̱ nde̱e̱ ni̱ na̱ꞌi̱n ña̱ꞌaꞌ i̱i̱n viko̱ꞌ, te̱ nï̱ xi̱ni̱ ka̱ ña̱ꞌaꞌ ra̱.
ACT 1:10 Te̱ kii̱ꞌ itaꞌ ka̱ te̱ ja̱a̱nꞌ xitoꞌ te̱ xitoꞌ ra̱ ndi̱viꞌ sa̱a̱ kuxikaꞌ Jesús kuaꞌa̱n ka̱a̱ a̱ ndii, numi̱ꞌ va̱ te̱ ni̱ tuvi̱ uvi̱ ta̱ꞌan te̱ yivi̱ꞌ niꞌnuꞌ ra̱ toto̱ ya̱a̱ itaꞌ ra̱ xiinꞌ te̱ ja̱a̱nꞌ.
ACT 1:11 Te̱ ni̱ kaꞌa̱n te̱ uvi̱ ta̱ꞌan ja̱a̱nꞌ xiinꞌ ra̱ ndii: ―Ndoꞌó, te̱ ñu̱u̱ Galilea, ¿ndichun na itaꞌ ndo̱ꞌ xitoꞌ ndiaa ndo̱ꞌ ndi̱viꞌ? Jesús, ña̱ ni̱ xika̱ xiinꞌ ndo̱ꞌ kaa̱ꞌ te̱ kuaꞌa̱n a̱ ndi̱viꞌ ndii, sa̱a̱ niiꞌ yooꞌ a̱ xini ndo̱ꞌ kuaꞌa̱n ka̱a̱ a̱ ndi̱viꞌ ndii, niiꞌ sa̱kanꞌ tu̱ ko̱o̱ a̱ kii̱ꞌ na̱ndi̱koꞌ a̱ ―ni̱ kachi̱ te̱ ja̱a̱nꞌ.
ACT 1:12 Sa̱kanꞌ te̱ ni̱ ki̱e̱e̱ te̱ ja̱a̱nꞌ xíniꞌ xiki̱ꞌ ña̱ na̱niꞌ Olivos. Te̱ xiki̱ꞌ ja̱a̱nꞌ ndii, ya̱ti̱n iinꞌ a̱ sa̱a̱ ku̱vi̱ kuꞌu̱n xaꞌaꞌ ne̱ judío i̱i̱n kivi̱ꞌ sábado, ña̱ xina̱ndiee̱ꞌ ni̱a̱.
ACT 1:13 Kii̱ꞌ ni̱ xa̱a̱ ra̱ ñu̱u̱ ja̱a̱nꞌ ndii, ni̱ ka̱a̱ ra̱ vi̱ꞌe̱, te̱ ni̱ ko̱ꞌni̱ ra̱ ndi̱e̱nu̱ miiꞌ ndieeꞌ nuuꞌ sa̱kuuꞌ ra̱. Te̱ i̱kanꞌ kaꞌni̱ Pedro, xiinꞌ Juan, xiinꞌ Jacobo, xiinꞌ Andrés, xiinꞌ Felipe, xiinꞌ Tomás, xiinꞌ Bartolomé, xiinꞌ Mateo. Te̱ kaꞌni̱ tu̱ Jacobo, te̱ nduuꞌ siꞌe̱ Alfeo, xiinꞌ Simón, te̱ ni̱ xika̱ xiinꞌ i̱i̱n ti̱ꞌvi̱, te̱ na̱niꞌ Zelote, xiinꞌ Judas, te̱ nduuꞌ ña̱ni̱ Jacobo.
ACT 1:14 Te̱ sa̱kuuꞌ te̱ ja̱a̱nꞌ ndii, nakayá ra̱, te̱ kaꞌán ingaꞌ ra̱ xiinꞌ Ndiosí xiinꞌ i̱i̱n nda̱a̱ꞌ nimá ra̱. Te̱ kaꞌni̱ tu̱ sa̱va̱ ña̱ꞌaꞌ xiinꞌ ra̱, te̱ kaꞌni̱ tu̱ María si̱ꞌiꞌ Jesús, xiinꞌ ña̱ni̱ a̱ i̱kanꞌ.
ACT 1:15 Kii̱ꞌ sa̱kanꞌ ndii, ni̱ xi̱kuii̱n ndi̱chi̱ Pedro ma̱ꞌinꞌ ne̱ i̱ni̱ xini Jesús xiinꞌ e̱ꞌ, ne̱ kuuꞌ yatinꞌ ciento oko̱, ndieeꞌ i̱kanꞌ, te̱ ni̱ kaꞌa̱n ra̱ ndii:
ACT 1:16 ―Ña̱ni̱ taꞌanꞌ i̱, ni̱ kuni̱ a̱ ña̱ ni̱ xinu̱ ña̱ yoso̱ꞌ nuu̱ꞌ tu̱tu̱ Ndiosí ña̱ ni̱ sa̱kaꞌán Espíritu Santo David xta̱ꞌanꞌ i̱i̱n yivi̱ꞌ, kii̱ꞌ ni̱ kaꞌa̱n ra̱ xaꞌa̱ꞌ Judas, te̱ ni̱ niꞌi̱ i̱chiꞌ nuu̱ꞌ te̱ yivi̱ꞌ, te̱ ni̱ xaꞌa̱n ti̱i̱n ra̱ Jesús.
ACT 1:17 Kua̱chi̱ ndii i̱i̱n te̱ ni̱ ndiaka̱ taꞌanꞌ xiinꞌ nduꞌu̱ ni̱ nduu̱ Judas ja̱a̱nꞌ, te̱ ni̱ ndiso̱ chu̱u̱n tu̱ ra̱ ña̱ saniaꞌá ra̱ i̱chiꞌ a̱ xiinꞌ ndu̱.
ACT 1:18 (Te̱ ja̱a̱nꞌ ndii, xiinꞌ xu̱ꞌunꞌ, ña̱ ni̱ xi̱kuꞌu̱n yaꞌviꞌ ra̱ xaꞌa̱ꞌ ña̱ ni̱a̱ꞌa ña̱ ni̱ xa̱a̱ ra̱, ni̱ sa̱ta̱ꞌ ra̱ i̱i̱n ñu̱ꞌuꞌ, te̱ nuu̱ꞌ ñu̱ꞌuꞌ ja̱a̱nꞌ ni̱ na̱ma̱ ra̱, te̱ ni̱ tu̱vi̱ ra̱ xíniꞌ ra̱ ñu̱ꞌuꞌ ja̱a̱nꞌ nde̱e̱ ni̱ ka̱ꞌndi̱ ma̱ꞌinꞌ ra̱, te̱ ni̱ ki̱e̱e̱ sa̱kuuꞌ xi̱ti̱ ra̱.
ACT 1:19 Te̱ ni̱ xi̱ni̱ sa̱kuuꞌ ne̱ ndieeꞌ ñu̱u̱ Jerusalén kuento ña̱ ni̱ ndo̱ꞌo̱ te̱ ja̱a̱nꞌ. Sa̱kanꞌ na kuiiꞌ ni̱ chi̱nduꞌu̱ꞌ ni̱a̱ kivi̱ꞌ ñu̱ꞌuꞌ ja̱a̱nꞌ, Acéldama. Te̱ ña̱ ja̱a̱nꞌ kuni kachi̱ a̱ xiinꞌ tu̱ꞌu̱n mi̱iꞌ ni̱a̱ ndii, ñu̱ꞌuꞌ níiꞌ.)
ACT 1:20 Sa̱kanꞌ na yoso̱ꞌ tu̱ a̱ nuu̱ꞌ tu̱tu̱ Salmos miiꞌ kaꞌán a̱ ndii: Na nduxi̱n xa̱chiꞌ miiꞌ ni̱ nduꞌu̱ꞌ ra̱, te̱ na kö̱o̱ꞌ ku̱ndi̱e̱e̱ xa̱chiꞌ ka̱ i̱kanꞌ. Sa̱kanꞌ yoso̱ꞌ a̱. Te̱ yoso̱ꞌ tu̱ a̱ ndii: Na na̱ꞌi̱n chuunꞌ tu̱ku̱ te̱ yivi̱ꞌ nuu̱ꞌ ra̱. Sa̱kanꞌ yoso̱ꞌ a̱.
ACT 1:21 ’Ña̱ ja̱a̱nꞌ na kuiiꞌ kuní a̱ na̱ka̱xi̱n e̱ꞌ i̱i̱n te̱ xa̱ ndiakaꞌ taꞌanꞌ xiinꞌ ndu̱ sa̱kuuꞌ kivi̱ꞌ ña̱ ni̱ xika̱ xto̱ꞌo̱ e̱ꞌ Jesús te̱i̱n e̱ꞌ,
ACT 1:22 nde̱e̱ kii̱ꞌ ni̱ sa̱kuchiꞌ ña̱ꞌaꞌ Juan, te̱ nde̱e̱ kii̱ꞌ ni̱ ka̱a̱ Jesús ja̱a̱nꞌ ndi̱viꞌ. Ña̱ ja̱a̱nꞌ na kuiiꞌ kuní a̱ ña̱ ku̱ndu̱u̱ i̱i̱n te̱ ja̱a̱nꞌ, te̱ ndi̱e̱e̱ yu̱ꞌuꞌ ingaꞌ xiinꞌ ndu̱ xaꞌa̱ꞌ ña̱ ni̱ na̱ti̱a̱ku̱ Jesús ―ni̱ kachi̱ Pedro.
ACT 1:23 Sa̱kanꞌ na kuiiꞌ ni̱ na̱ka̱xi̱n ne̱ yivi̱ꞌ uvi̱ ta̱ꞌan te̱ yivi̱ꞌ. José, te̱ naniꞌ tu̱ Barsabás, te̱ na̱niꞌ tu̱ ra̱ Justo. Te̱ i̱nga̱ ra̱ na̱niꞌ Matías.
ACT 1:24 Sa̱kanꞌ te̱ ni̱ kaꞌa̱n ni̱a̱ xiinꞌ Ndiosí ndii: ―Xto̱ꞌo̱ ndu̱ Ndiosí, xaꞌa̱ꞌ a̱ ña̱ yoꞌó xiní sa̱a̱ iinꞌ nimá sa̱kuuꞌ ne̱ yivi̱ꞌ ndii, niaꞌa̱ u̱nꞌ ndu̱ ndee te̱ uvi̱ taꞌan yoꞌoꞌ ni̱ na̱ka̱xi̱n u̱nꞌ,
ACT 1:25 te̱ na̱ꞌi̱n chu̱u̱n ra̱ ña̱ ku̱ndu̱u̱ tu̱ ra̱ te̱ ti̱a̱nu̱ꞌ Jesús sa̱niaꞌá i̱chiꞌ a̱. Kua̱chi̱ ndii ni̱ na̱ko̱o̱ Judas chu̱u̱n ja̱a̱nꞌ, te̱ kuaꞌa̱n ra̱ miiꞌ ni̱ xa̱ta̱ꞌa̱n kuꞌu̱n ra̱ ―ni̱ kachi̱ ni̱a̱.
ACT 1:26 Sa̱kanꞌ te̱ ni̱ ka̱ti̱n ni̱a̱ xaꞌa̱ꞌ uvi̱ sa̱aꞌ te̱ ja̱a̱nꞌ, te̱ ni̱ xi̱ni̱ ni̱a̱ ña̱ Matías nduuꞌ te̱ ni̱ na̱ka̱xi̱n Ndiosí. Te̱ nde̱e̱ kii̱ꞌ sa̱kanꞌ ndii, ni̱ na̱ti̱i̱n ni̱a̱ Matías ja̱a̱nꞌ, te̱ ni̱ ndu̱i̱i̱n ra̱ xiinꞌ uxi̱ i̱i̱n ka̱ te̱ xa̱ nduuꞌ te̱ ni̱ ti̱a̱nu̱ꞌ Jesús sa̱niaꞌá i̱chiꞌ a̱.
ACT 2:1 Te̱ kii̱ꞌ ni̱ xa̱a̱ vi̱koꞌ Pentecostés ndii, i̱i̱n xaanꞌ ndieeꞌ ingaꞌ sa̱kuuꞌ ne̱ i̱ni̱ xini Jesús ja̱a̱nꞌ.
ACT 2:2 Te̱ numi̱ꞌ va̱, te̱ ni̱ ni̱ꞌi̱ ndi̱e̱eꞌ ndi̱viꞌ nde̱e̱ naa xaaꞌ a̱ kii̱ꞌ xkaꞌndíá i̱i̱n tachi̱ꞌ ndi̱e̱eꞌ va̱, te̱ ni̱ ni̱ꞌi̱ ka̱niiꞌ ti̱xi̱n vi̱ꞌe̱ miiꞌ ndieeꞌ ingaꞌ ne̱ ja̱a̱nꞌ.
ACT 2:3 Sa̱kanꞌ te̱ ni̱ xi̱ni̱ ni̱a̱ ña̱ tuví ña̱ iinꞌ nde̱e̱ naa ñuꞌu̱ ndatin, te̱ ni̱ na̱taꞌvi̱ꞌ a̱, te̱ i̱i̱n nda̱a̱ꞌ i̱i̱n nda̱a̱ꞌ a̱ ni̱ xi̱ku̱ndiee̱ xíniꞌ i̱ꞌi̱n ne̱ ja̱a̱nꞌ.
ACT 2:4 Te̱ sa̱kuuꞌ ne̱ ja̱a̱nꞌ ni̱ xi̱kuiꞌnu̱ Espíritu Santo, te̱ ni̱ xa̱ꞌaꞌ kaꞌán i̱ꞌi̱n ni̱a̱ tu̱ku̱ tu̱ꞌu̱n sa̱a̱ niiꞌ sakaꞌán ña̱ꞌaꞌ Espíritu Santo ja̱a̱nꞌ.
ACT 2:5 Kii̱ꞌ sa̱kanꞌ ndii, ni̱ ndiee̱ te̱ judío, te̱ saxinú ña̱ kuní Ndiosí, te̱ ni̱ ki̱e̱e̱ i̱i̱n ka̱niiꞌ nuu̱ꞌ ñu̱ꞌuꞌ i̱i̱n yivi̱ꞌ ñu̱u̱ Jerusalén ja̱a̱nꞌ.
ACT 2:6 Te̱ kii̱ꞌ ni̱ xi̱ni̱ so̱ꞌo̱ ni̱a̱ ña̱ ni̱ ni̱ꞌi̱ ja̱a̱nꞌ ndii, ni̱ na̱kaya̱ kuaꞌa̱ꞌ xa̱va̱ꞌa̱ ni̱a̱ miiꞌ ndieeꞌ ne̱ i̱ni̱ xini Jesús ja̱a̱nꞌ, te̱ ni̱ na̱nda̱ni̱ kooꞌ chukuuꞌ ni̱a̱, sa̱kanꞌ ña̱ i̱ꞌi̱n ni̱a̱ ni̱ xi̱ni̱ so̱ꞌo̱ ña̱ tu̱ꞌu̱n mi̱iꞌ ni̱a̱ kaꞌán ne̱ ja̱a̱nꞌ.
ACT 2:7 Te̱ ni̱ sa̱na̱ i̱ni̱ ni̱a̱, te̱ ni̱ na̱nda̱ni̱ xa̱va̱ꞌa̱ tu̱ ni̱a̱, te̱ ni̱ xa̱ꞌaꞌ kaꞌán xiinꞌ taꞌanꞌ ni̱a̱ ndii: ―¡Susi̱ rai̱n! Ne̱ ni̱ ki̱e̱e̱ ñu̱ꞌuꞌ Galilea nduuꞌ sa̱kuuꞌ ne̱ kaa̱ꞌ nu̱ꞌ.
ACT 2:8 Ndisu̱, ¿sa̱a̱ tu̱ ku̱vi̱ xini so̱ꞌo̱ i̱ꞌi̱n yooꞌ ña̱ kaꞌán ni̱a̱ tu̱ꞌu̱n mi̱iꞌ e̱ꞌ, ña̱ ni̱ tuvi̱ e̱ꞌ xiinꞌ?
ACT 2:9 Sa̱kanꞌ ña̱ te̱i̱n e̱ꞌ yoꞌoꞌ ndii, kaꞌni̱ ne̱ ni̱ ki̱e̱e̱ ñu̱ꞌuꞌ Partia, xiinꞌ ne̱ ni̱ ki̱e̱e̱ ñu̱ꞌuꞌ Media, xiinꞌ ne̱ ni̱ ki̱e̱e̱ ñu̱ꞌuꞌ Elam, xiinꞌ ne̱ ni̱ ki̱ee̱̱ ñu̱ꞌuꞌ Mesopotamia, xiinꞌ ne̱ ni̱ ki̱ee̱̱ ñu̱ꞌuꞌ Judea, xiinꞌ ne̱ ni̱ ki̱e̱e̱ ñu̱ꞌuꞌ Capadocia, xiinꞌ ne̱ ni̱ ki̱e̱e̱ ñu̱ꞌuꞌ Ponto, xiinꞌ ne̱ ni̱ ki̱e̱e̱ ñu̱ꞌuꞌ Asia,
ACT 2:10 xiinꞌ ne̱ ni̱ ki̱e̱e̱ ñu̱ꞌuꞌ Frigia, xiinꞌ ne̱ ni̱ ki̱e̱e̱ ñu̱ꞌuꞌ Panfilia, xiinꞌ ne̱ ni̱ ki̱e̱e̱ ñu̱ꞌuꞌ Egipto, xiinꞌ ne̱ ni̱ ki̱e̱e̱ ñu̱ꞌuꞌ Libia, ña̱ kanduꞌu̱ꞌ ya̱ti̱n ñu̱u̱ Cirene, xiinꞌ ne̱ ni̱ ki̱e̱e̱ ñu̱u̱ Roma, ne̱ ndieeꞌ ñu̱u̱ yoꞌoꞌ, ne̱ nduuꞌ ne̱ judío, xiinꞌ ne̱ ni̱ na̱ku̱ndiku̱n ña̱ kandixaꞌ ne̱ judío.
ACT 2:11 Te̱ kaꞌni̱ tu̱ ne̱ ni̱ ki̱e̱e̱ ñu̱ꞌuꞌ Creta, xiinꞌ ne̱ ni̱ ki̱e̱e̱ ñu̱ꞌuꞌ Arabia. Ndisu̱ sa̱kuuꞌ yooꞌ xini so̱ꞌo̱ xiinꞌ tu̱ꞌu̱n mi̱iꞌ e̱ꞌ kaꞌán ni̱a̱ xaꞌa̱ꞌ chu̱u̱n kaꞌnuꞌ kooꞌ chukuuꞌ ña̱ xaaꞌ Ndiosí ―ni̱ kachi̱ ni̱a̱.
ACT 2:12 Te̱ ni̱ sa̱na̱ i̱ni̱ sa̱kuuꞌ ni̱a̱, te̱ xïni ka̱ ni̱a̱ ndee ña̱ sa̱a̱ ni̱a̱, te̱ ndatuꞌúnꞌ taꞌanꞌ ni̱a̱ ndii: ―¿Ndee ña̱ kuni kachi̱ tu̱ sa̱kuuꞌ ña̱ ni̱ xi̱ni̱ so̱ꞌo̱ e̱ꞌ kaa̱ꞌ? ―kachi xiinꞌ taꞌanꞌ ni̱a̱.
ACT 2:13 Ndisu̱ sa̱va̱ tu̱ku̱ ni̱a̱ xandiꞌiꞌ ti̱o̱ꞌ kaꞌán ndii: ―Xini̱ xa̱va̱ꞌa̱ ne̱ kaa̱ꞌ ―kachi ni̱a̱.
ACT 2:14 Sa̱kanꞌ te̱ ni̱ ndo̱ndi̱chi̱ Pedro xiinꞌ te̱ uxi̱ i̱i̱n taꞌan te̱ nda̱ꞌaꞌ xaꞌa̱ꞌ Jesús xiinꞌ ra̱. Te̱ ni̱ kaꞌa̱n tiꞌeꞌ Pedro xiinꞌ ne̱ kuaꞌa̱ꞌ ja̱a̱nꞌ ndii: ―Ndoꞌó, ne̱ judío, ne̱ taꞌanꞌ i̱, ne̱ ni̱ ki̱e̱e̱ tu̱ku̱ xaanꞌ, xiinꞌ ndoꞌó, ne̱ ndieeꞌ ñu̱u̱ Jerusalén yoꞌoꞌ ndii, ku̱ni̱ so̱ꞌo̱ ndo̱ꞌ, te̱ chu̱u̱n xaꞌaꞌ va̱ ndo̱ꞌ ña̱ kaꞌa̱n i̱ xiinꞌ ndo̱ꞌ xaꞌa̱ꞌ ña̱ xkaꞌndíá yoꞌoꞌ.
ACT 2:15 Kuä̱sa̱ꞌ xini̱ ne̱ yo̱ꞌo̱ꞌ naa xanini ndoꞌó, kua̱chi̱ ndii sa̱kanꞌ ka̱ íin ni̱a̱ꞌa̱ kui̱ti̱ꞌ nduuꞌ a̱.
ACT 2:16 Süu̱ꞌ ja̱a̱nꞌ ndii xa̱ ni̱ kaꞌa̱n tiakú Joel xta̱ꞌanꞌ xaꞌa̱ꞌ ña̱ xini ndo̱ꞌ kaa̱ꞌ kii̱ꞌ ni̱ kaꞌa̱n ra̱ ndii:
ACT 2:17 Ni̱ kaꞌa̱n Ndiosí ndii: Kivi̱ꞌ soꞌo̱ꞌ ndiꞌiꞌ ndii, ta̱a̱nꞌ i̱ Espíritu i̱ nimá sa̱kuuꞌ ne̱ yivi̱ꞌ. Xaꞌa̱ꞌ a̱ ja̱a̱nꞌ na tiaa̱ siꞌe̱ ndo̱ꞌ xiinꞌ ña̱ꞌaꞌ siꞌe̱ ndo̱ꞌ ndii, kaꞌa̱n tiakú ni̱a̱ tu̱ꞌu̱n i̱. Te̱ ne̱ sa̱va̱ ndii, ku̱ni̱ ni̱a̱ ña̱ satuví xiinꞌ miiꞌ mi̱iꞌ i̱ nuu̱ꞌ ni̱a̱. Te̱ te̱ xi̱xa̱ ndii, niaꞌa̱ xiinꞌ miiꞌ i̱ nuu̱ꞌ ra̱ xiinꞌ xa̱ni̱.
ACT 2:18 Te̱ sa̱kanꞌ tu̱ te̱ xikaꞌ nuuꞌ nuu̱ꞌ i̱, xiinꞌ ña̱ꞌaꞌ ne̱ xikaꞌ nuuꞌ nuu̱ꞌ i̱ ndii, ta̱a̱nꞌ i̱ Espíritu i̱ nimá ni̱a̱ te̱ kaꞌa̱n tiakú ni̱a̱ tu̱ꞌu̱n i̱.
ACT 2:19 Te̱ ndi̱e̱nu̱ ndi̱viꞌ ndii, sa̱a̱ i̱ ña̱ nandani̱ va̱ ne̱ yivi̱ꞌ. Te̱ nuu̱ꞌ ñu̱ꞌuꞌ i̱i̱n yivi̱ꞌ ndii, sa̱a̱ i̱ chu̱u̱n kaꞌnuꞌ nuu̱ꞌ ni̱a̱. Naa kuuꞌ xiinꞌ níiꞌ, xiinꞌ ñuꞌu̱, xiinꞌ viko̱ꞌ ñuꞌma̱.
ACT 2:20 Ñu̱ꞌu̱ ndii, ku̱u̱ i̱i̱n yaví xa̱chiꞌ a̱, te̱ yoo̱ꞌ ndii, na̱ndu̱u̱ kuaꞌa a̱ nde̱e̱ naa níiꞌ ña̱ kuní ka̱ xaa̱ kivi̱ꞌ chie̱ ña̱ kaꞌnuꞌ kooꞌ chukuuꞌ, ña̱ ni̱ chi̱tuní xto̱ꞌo̱ e̱ꞌ.
ACT 2:21 Te̱ yo̱o̱ ka̱ kaka̱n nuu̱ꞌ xto̱ꞌo̱ e̱ꞌ Ndiosí ndii, sa̱kakú ña̱ꞌaꞌ a̱ nuu̱ꞌ kua̱chi̱ ni̱a̱. Ni̱ kachi̱ Joel.
ACT 2:22 ’Sa̱kuuꞌ ndoꞌó, ne̱ vi̱ꞌe̱ Israel xiinꞌ i̱ ndii, ku̱ni̱ so̱ꞌo̱ ndo̱ꞌ ña̱ kaꞌa̱n i̱: Xa̱ xiní ndoꞌó ña̱ Jesús, ña̱ ni̱ ki̱e̱e̱ ñu̱u̱ Nazaret ndii, ni̱ niaꞌa̱ Ndiosí nuu̱ꞌ ndo̱ꞌ ña̱ su̱vi̱ a̱ ni̱ ti̱a̱nu̱ꞌ ña̱ ja̱a̱nꞌ, te̱ ni̱ xa̱a̱ a̱ ña̱ niaꞌá, xiinꞌ ña̱ nandani̱ va̱ ne̱ yivi̱ꞌ, xiinꞌ chu̱u̱n kaꞌnuꞌ nuu̱ꞌ ndo̱ꞌ.
ACT 2:23 Te̱ xa̱ ni̱ xi̱ni̱ Ndiosí ña̱ sa̱na̱kuaꞌa i̱i̱n te̱ yivi̱ꞌ Jesús ja̱a̱nꞌ nda̱ꞌaꞌ ndo̱ꞌ, sa̱kanꞌ ña̱ mi̱iꞌ a̱ ni̱ chi̱tuní ña̱ ja̱a̱nꞌ nde̱e̱ ña̱ kuní ka̱ ko̱o̱ a̱. Te̱ xiinꞌ nda̱ꞌaꞌ te̱ ni̱a̱ꞌa ni̱ xa̱ꞌni̱ꞌ ña̱ꞌaꞌ ndo̱ꞌ nuu̱ꞌ krusín.
ACT 2:24 Ndisu̱ ni̱ sa̱na̱tiaku ña̱ꞌaꞌ Ndiosí, sa̱kakú ña̱ꞌaꞌ a̱ nuu̱ꞌ tu̱ndoꞌo̱ꞌ ña̱ taxiꞌ ña̱ xiꞌí ja̱a̱nꞌ, sa̱kanꞌ ña̱ kö̱o̱ꞌ ndi̱e̱e̱ꞌ ña̱ xiꞌí ja̱a̱nꞌ nuu̱ꞌ Jesús ja̱a̱nꞌ.
ACT 2:25 Kua̱chi̱ ndii xa̱ ni̱ kaꞌa̱n tu̱ David xaꞌa̱ꞌ a̱ ndii: Xini i̱ ña̱ yoo xto̱ꞌo̱ e̱ꞌ xiinꞌ i̱ sa̱kuuꞌ kivi̱ꞌ. Sa̱kanꞌ ña̱ nda̱ꞌaꞌ kua̱ꞌa̱ i̱ yoo a̱, te̱ naaꞌ yoo ña̱ ja̱a̱nꞌ xiinꞌ i̱ ndii, kö̱o̱ꞌ nde̱e̱ i̱i̱n ña̱ ku̱vi̱ ki̱si̱ nimá i̱.
ACT 2:26 Xaꞌa̱ꞌ a̱ ja̱a̱nꞌ na va̱ꞌa̱ va̱ kuni nimá i̱ te̱ xitaꞌ sii̱ꞌ tu̱ i̱ ya̱a̱. Te̱ nde̱e̱ ñu̱ꞌuꞌ ndeꞌi̱ i̱ ndii, na̱ndiee̱ꞌ ndiatuꞌ i̱ni̱ a̱.
ACT 2:27 Kua̱chi̱ ndii nä̱ko̱o̱ xa̱chiꞌ u̱nꞌ yuꞌu̱ ti̱xi̱n yavi̱ ndi̱i̱, ni̱ nde̱e̱ tä̱xi̱ tu̱ u̱nꞌ ña̱ ti̱viꞌ ñu̱ꞌuꞌ ndeꞌi̱ te̱ nduuꞌ kuenta u̱nꞌ.
ACT 2:28 Te̱ xa̱ ni̱ niaꞌa̱ u̱nꞌ yuꞌu̱ nde̱e̱ ña̱ nduuꞌ i̱chiꞌ va̱ꞌa̱, ña̱ taxiꞌ kivi̱ꞌ ñu̱u̱ ña̱ kö̱o̱ꞌ kivi̱ꞌ ndiꞌiꞌ. Te̱ sa̱kutuꞌ vi̱ꞌ u̱nꞌ nimá i̱ xiinꞌ ña̱ sii̱ꞌ xaꞌa̱ꞌ a̱ ña̱ yoo u̱nꞌ xiinꞌ i̱. Ni̱ kachi̱ ra̱.
ACT 2:29 ’Ña̱ni̱ taꞌanꞌ i̱, ta̱xi̱ ndo̱ꞌ kaꞌa̱n kaxiꞌ i̱ xiinꞌ ndo̱ꞌ xaꞌa̱ꞌ te̱ xii̱ꞌ ya̱taꞌ e̱ꞌ David. Te̱ ja̱a̱nꞌ ndii, ni̱ xiꞌi̱ ra̱, te̱ ni̱ chi̱naá ña̱ꞌaꞌ te̱ yivi̱ꞌ ti̱xi̱n i̱i̱n ñañaꞌ. Te̱ iinꞌ ka̱ ñañaꞌ ja̱a̱nꞌ nde̱e̱ vi̱ti̱n ñu̱u̱ yoꞌoꞌ.
ACT 2:30 Te̱ kaꞌán tiakú tu̱ꞌu̱n Ndiosí ni̱ nduu̱ David ja̱a̱nꞌ, te̱ xa̱ ni̱ xi̱ni̱ tu̱ ra̱ ña̱ ni̱ ti̱i̱n ndi̱a̱a̱ xiinꞌ miiꞌ mi̱iꞌ Ndiosí kii̱ꞌ ni̱ ta̱xi̱ a̱ kuento a̱ nuu̱ꞌ ra̱ ña̱ i̱i̱n te̱ si̱a̱niꞌ xikaꞌ ra̱ ku̱ndu̱u̱ te̱ ka̱ꞌndi̱a̱ chuunꞌ kuuꞌ nu̱uꞌ, te̱ ku̱nduꞌu̱ꞌ ra̱ miiꞌ ni̱ xa̱ꞌndi̱a̱ chuunꞌ ra̱.
ACT 2:31 Sa̱kanꞌ na nde̱e̱ ña̱ kuní ka̱ na̱ti̱a̱ku̱ ña̱ ku̱ndu̱u̱ Cristo, ña̱ sa̱kakú yooꞌ, te̱ ni̱ kaꞌa̱n tuviꞌ i̱ni̱ ra̱ xaꞌa̱ꞌ ñu̱ꞌuꞌ ndeꞌi̱ a̱, ña̱ ndöo̱ xa̱chiꞌ a̱ ti̱xi̱n yavi̱ ndi̱i̱, ni̱ nde̱e̱ tï̱viꞌ tu̱ a̱.
ACT 2:32 Te̱ Jesús ja̱a̱nꞌ ndii, ni̱ sa̱na̱tiaku ña̱ꞌaꞌ Ndiosí. Te̱ sa̱kuuꞌ nduꞌu̱ nduuꞌ ne̱ ndieeꞌ yu̱ꞌuꞌ xaꞌa̱ꞌ ña̱ ja̱a̱nꞌ.
ACT 2:33 Te̱ kii̱ꞌ ndi̱ꞌi̱ ni̱ ti̱i̱n kaꞌnuꞌ Ndiosí Jesús nde̱e̱ ni̱ chi̱nduꞌu̱ꞌ ña̱ꞌaꞌ nda̱ꞌaꞌ kua̱ꞌa̱ a̱, te̱ ni̱ na̱ti̱i̱n Jesús ja̱a̱nꞌ Espíritu Santo nda̱ꞌaꞌ yu̱vaꞌ e̱ꞌ Ndiosí, ña̱ ni̱ ta̱xi̱ a̱ kuento a̱ xaꞌa̱ꞌ, i̱kanꞌ te̱ ni̱ ta̱xi̱ ña̱ꞌaꞌ Jesús ja̱a̱nꞌ nda̱ꞌaꞌ ndu̱. Te̱ Espíritu Santo ja̱a̱nꞌ nduuꞌ ña̱ xaaꞌ ña̱ xini ndo̱ꞌ, xiinꞌ ña̱ xini so̱ꞌo̱ ndo̱ꞌ kaa̱ꞌ vi̱ti̱n.
ACT 2:34 Sa̱kanꞌ ña̱ süu̱ꞌ David nduuꞌ te̱ ni̱ ka̱a̱ ndi̱viꞌ. Ndisu̱ ni̱ kaꞌa̱n ra̱ ndii: Ni̱ kaꞌa̱n xto̱ꞌo̱ e̱ꞌ Ndiosí xiinꞌ xto̱ꞌo̱ i̱ ndii: Ku̱nduꞌu̱ꞌ nda̱ꞌaꞌ kua̱ꞌa̱ i̱
ACT 2:35 na sandoó kuiꞌe xa̱chiꞌ i̱ te̱ ndasiꞌ yoꞌó. Ni̱ kachi̱ a̱ xiinꞌ ña̱ ja̱a̱nꞌ.
ACT 2:36 ’Sa̱kanꞌ na kuiiꞌ kuní a̱ ku̱nda̱ni̱ kaxiꞌ sa̱kuuꞌ ndoꞌó, ne̱ taꞌanꞌ i̱, ne̱ Israel, ña̱ Jesús, ña̱ ni̱ xiꞌi̱ nuu̱ꞌ krusín ni̱ xa̱a̱ ndo̱ꞌ ndii, ni̱ sa̱kuisoꞌ chuunꞌ ña̱ꞌaꞌ Ndiosí, te̱ nduuꞌ a̱ xto̱ꞌo̱ e̱ꞌ, te̱ nduuꞌ tu̱ a̱ Cristo, ña̱ sakakú yooꞌ ―ni̱ kachi̱ Pedro.
ACT 2:37 Kii̱ꞌ ni̱ xi̱ni̱ so̱ꞌo̱ ni̱a̱ ña̱ ni̱ kaꞌa̱n ra̱ ja̱a̱nꞌ ndii, ni̱ ku̱suchiꞌ xa̱va̱ꞌa̱ i̱ni̱ ni̱a̱. Sa̱kanꞌ na ni̱ nda̱tuꞌu̱nꞌ ni̱a̱ Pedro xiinꞌ i̱nga̱ te̱ ni̱ ti̱a̱nu̱ꞌ Jesús ndii: ―Ña̱ni̱ taꞌanꞌ ndu̱, ¿ndee ña̱ kuní a̱ sa̱a̱ ndu̱ na sa̱kanꞌ? ―ni̱ kachi̱ ni̱a̱.
ACT 2:38 Te̱ ni̱ na̱kui̱i̱n Pedro nuu̱ꞌ ni̱a̱ ndii: ―Na̱ma̱ ndo̱ꞌ nimá ndo̱ꞌ xaꞌa̱ꞌ kua̱chi̱ ña̱ xaaꞌ ndo̱ꞌ, te̱ ku̱chi̱ i̱ꞌi̱n ndo̱ꞌ kuenta Jesucristo te̱ ko̱o̱ kaꞌnuꞌ i̱ni̱ Ndiosí xaꞌa̱ꞌ ndo̱ꞌ. Te̱ ta̱xi̱ tu̱ a̱ Espíritu Santo ku̱naa̱ nimá ndo̱ꞌ.
ACT 2:39 Kua̱chi̱ ndii ni̱ chi̱ka̱nduꞌu̱ꞌ Ndiosí kuento a̱ ja̱a̱nꞌ xaꞌa̱ꞌ ndoꞌó, xiinꞌ xaꞌa̱ꞌ siꞌe̱ ndo̱ꞌ, xiinꞌ xaꞌa̱ꞌ sa̱kuuꞌ ne̱ ndieeꞌ xikaꞌ i̱i̱n yivi̱ꞌ, ne̱ kuni̱ xto̱ꞌo̱ e̱ꞌ Ndiosí ka̱na̱ a̱ ―ni̱ kachi̱ ra̱.
ACT 2:40 Te̱ xiinꞌ kuaꞌa̱ꞌ yaꞌa̱ ka̱ tu̱ꞌu̱n va̱ꞌa̱ ni̱ ndi̱e̱e̱ yu̱ꞌuꞌ ra̱ nuu̱ꞌ ni̱a̱, te̱ ni̱ ndiaa̱ yu̱ꞌuꞌ tu̱ ña̱ꞌaꞌ ra̱ kaꞌán ra̱ xiinꞌ ni̱a̱ ndii: ―Sa̱xinú ndo̱ꞌ ña̱ kaꞌán i̱ yoꞌoꞌ, te̱ kaku̱ ndo̱ꞌ nuu̱ꞌ tu̱ndoꞌo̱ꞌ ña̱ ku̱ndo̱ꞌo̱ ne̱ ni̱a̱ꞌa, ne̱ ndieeꞌ i̱i̱n yivi̱ꞌ vi̱ti̱n ―ni̱ kachi̱ ra̱.
ACT 2:41 Sa̱kanꞌ na kuiiꞌ ne̱ ni̱ na̱ti̱i̱n tu̱ꞌu̱n ña̱ ni̱ kaꞌa̱n ndo̱so̱ꞌ ra̱ xaꞌa̱ꞌ Jesús ndii, ni̱ chi̱chi̱ ni̱a̱ kuenta a̱. Te̱ kii̱ꞌ sa̱kanꞌ ndii, ni̱ ndu̱i̱i̱n yatinꞌ uni̱ mi̱iꞌ ka̱ ne̱ yivi̱ꞌ xiinꞌ ne̱ xa̱ i̱ni̱ xini Jesús.
ACT 2:42 Te̱ ni̱ ita̱ ni̱ꞌi̱ ni̱a̱ nuu̱ꞌ ña̱ ni̱ sa̱niaꞌá te̱ ni̱ ti̱a̱nu̱ꞌ Jesús ja̱a̱nꞌ, te̱ i̱i̱n nda̱a̱ꞌ ni̱ nduu̱ nimá sa̱kuuꞌ ni̱a̱, te̱ ni̱ xi̱xi̱ ingaꞌ tu̱ ni̱a̱, te̱ ni̱ kaꞌa̱n ingaꞌ tu̱ ni̱a̱ xiinꞌ Ndiosí.
ACT 2:43 Te̱ ni̱ na̱nda̱ni̱ va̱ sa̱kuuꞌ ne̱ ja̱a̱nꞌ, sa̱kanꞌ ña̱ kuaꞌa̱ꞌ va̱ ña̱ nandani̱ ne̱ yivi̱ꞌ xiinꞌ chu̱u̱n kaꞌnuꞌ ni̱ xa̱a̱ te̱ ni̱ ti̱a̱nu̱ꞌ Jesús ja̱a̱nꞌ.
ACT 2:44 Te̱ sa̱kuuꞌ ne̱ i̱ni̱ xini Jesús ndii, i̱i̱n nda̱a̱ꞌ va̱ ni̱ nduu̱ ni̱a̱, te̱ ni̱ chi̱ndi̱e̱eꞌ taꞌanꞌ tu̱ ni̱a̱ xiinꞌ ña̱ kumiꞌ ni̱a̱.
ACT 2:45 Ni̱ xi̱ko̱ꞌ ni̱a̱ ñu̱ꞌuꞌ ni̱a̱ xiinꞌ ña̱ kumiꞌ ni̱a̱, te̱ ni̱ na̱ta̱ꞌviꞌ ni̱a̱ xu̱ꞌunꞌ, ña̱ ni̱ ki̱ꞌi̱n ni̱a̱ xaꞌa̱ꞌ a̱, nda̱ꞌaꞌ sa̱kuuꞌ i̱nga̱ ne̱ i̱ni̱ xini Jesús sa̱a̱ kuní nuu̱ꞌ i̱ꞌi̱n ni̱a̱.
ACT 2:46 Te̱ sa̱a̱ kivi̱ꞌ nakayá ni̱a̱ yiꞌeꞌ yu̱kunꞌ kaꞌnuꞌ xakaꞌnuꞌ ni̱a̱ Ndiosí. Te̱ ni̱ xi̱xi̱ ingaꞌ ni̱a̱ ña̱ xaxi̱ꞌ xa̱kuaa̱ꞌ kuenta Jesús vi̱ꞌe̱ ni̱a̱. Te̱ ni̱ yoo̱ tu̱ ña̱ xaxi̱ꞌ ingaꞌ ni̱a̱ ña̱ꞌa̱ xaꞌa̱ꞌ ña̱ va̱ꞌa̱ kuni ni̱a̱, te̱ vi̱ta kuuꞌ nimá ni̱a̱ kii̱ꞌ xaaꞌ ni̱a̱ ña̱ ja̱a̱nꞌ.
ACT 2:47 Xakaꞌnuꞌ ni̱a̱ Ndiosí, te̱ va̱ꞌa̱ va̱ kuni sa̱kuuꞌ ne̱ ñu̱u̱ ja̱a̱nꞌ xini ña̱ꞌaꞌ ni̱a̱. Te̱ i̱ꞌi̱n kivi̱ꞌ kuaꞌa̱n ndii, nakaya ka̱ xto̱ꞌo̱ e̱ꞌ ne̱ sa̱kakú a̱ nuu̱ꞌ kua̱chi̱ ni̱a̱, te̱ nduiinꞌ ni̱a̱ xiinꞌ ne̱ xa̱ nduuꞌ kuenta a̱ ja̱a̱nꞌ.
ACT 3:1 Pedro xiinꞌ Juan ndii, kuaꞌa̱n ka̱a̱ ra̱ yiꞌeꞌ yu̱kunꞌ kaꞌnuꞌ ka̱ uni̱ xa̱kuaa̱ꞌ, ña̱ nduuꞌ hora ña̱ xi kaꞌán ne̱ judío xiinꞌ Ndiosí.
ACT 3:2 Te̱ i̱i̱n te̱ kuiꞌe̱ xaꞌa̱ꞌ nde̱e̱ ni̱ tuvi̱ ra̱ ndii, sa̱a̱ kivi̱ꞌ kuaꞌa̱n ndi̱a̱ka̱ ña̱ꞌaꞌ ne̱ yivi̱ꞌ yiꞌeꞌ yu̱kunꞌ kaꞌnuꞌ miiꞌ na̱niꞌ a̱ yiꞌeꞌ nda̱tu̱nꞌ. Chinduꞌu̱ꞌ ña̱ꞌaꞌ ni̱a̱ i̱kanꞌ te̱ kaka̱n ra̱ xu̱ꞌunꞌ nuu̱ꞌ ne̱ xkaꞌndíá kuaꞌa̱n yu̱kunꞌ ja̱a̱nꞌ.
ACT 3:3 Kii̱ꞌ ni̱ xi̱ni̱ ra̱ kuan ko̱ꞌni̱ Pedro xiinꞌ Juan nuu̱ꞌ ki̱ꞌe̱ yu̱kunꞌ ja̱a̱nꞌ ndii, ni̱ xa̱ꞌaꞌ xikán ra̱ xu̱ꞌunꞌ nuu̱ꞌ te̱ ja̱a̱nꞌ.
ACT 3:4 Te̱ ni̱ na̱ko̱to̱ ndiꞌe̱ꞌ kaxiꞌ ña̱ꞌaꞌ uvi̱ sa̱aꞌ te̱ ja̱a̱nꞌ, te̱ ni̱ kaꞌa̱n Pedro xiinꞌ te̱ kuiꞌe xaꞌa̱ꞌ ja̱a̱nꞌ ndii: ―Ko̱to̱ꞌni̱ u̱nꞌ nuu̱ꞌ ndu̱ ―ni̱ kachi̱ ra̱.
ACT 3:5 Te̱ ni̱ xi̱to̱ ndiꞌe̱ꞌ kaxiꞌ va̱ te̱ kuni ku̱vi̱ ja̱a̱nꞌ nuu̱ꞌ uvi̱ sa̱aꞌ te̱ ja̱a̱nꞌ ndiatuꞌ i̱ni̱ ra̱ ña̱ sa̱mani̱ꞌ ña̱ꞌaꞌ te̱ ja̱a̱nꞌ ña̱ꞌa̱.
ACT 3:6 Ndisu̱ ni̱ kaꞌa̱n Pedro xiinꞌ ra̱ ndii: ―Kö̱o̱ꞌ xu̱ꞌunꞌ i̱ te̱ chi̱ndi̱e̱eꞌ i̱ yoꞌó. Ndisu̱ chi̱ndi̱e̱eꞌ i̱ yoꞌó xiinꞌ ña̱ kumiꞌ i̱. Xiinꞌ ña̱ ndi̱e̱e̱ꞌ Jesucristo, ña̱ ni̱ ki̱e̱e̱ ñu̱u̱ Nazaret, kui̱i̱n ndi̱chi̱ u̱nꞌ te̱ ka̱ka̱ u̱nꞌ ―ni̱ kachi̱ ra̱.
ACT 3:7 Sa̱kanꞌ te̱ ni̱ ti̱i̱n Pedro nda̱ꞌaꞌ kua̱ꞌa̱ te̱ ja̱a̱nꞌ, te̱ ni̱ nda̱ni̱ꞌi̱ ña̱ꞌaꞌ ra̱. Te̱ xa̱kaꞌán e̱ꞌ, te̱ ni̱ nakoo̱ ndi̱e̱e̱ꞌ xaꞌa̱ꞌ ra̱ xiinꞌ suku̱nꞌ xaꞌa̱ꞌ ra̱.
ACT 3:8 Te̱ i̱i̱n ni̱ ndo̱ndi̱chi̱ ti̱o̱ꞌ ra̱. Te̱ ni̱ xa̱ꞌaꞌ xikaꞌ ra̱. I̱kanꞌ te̱ ni̱ sko̱ꞌnuꞌ ra̱ xiinꞌ uvi̱ sa̱aꞌ te̱ ja̱a̱nꞌ nuu̱ꞌ ki̱ꞌe̱ yu̱kunꞌ ja̱a̱nꞌ. Xikaꞌ ra̱, te̱ kandetaꞌ ra̱ xakaꞌnuꞌ ra̱ Ndiosí.
ACT 3:9 Te̱ ni̱ xi̱ni̱ sa̱kuuꞌ ne̱ yivi̱ꞌ sa̱a̱ xikaꞌ ra̱ xiinꞌ sa̱a̱ xakaꞌnuꞌ ra̱ Ndiosí.
ACT 3:10 Te̱ ni̱ na̱ku̱ni̱ ña̱ꞌaꞌ ni̱a̱ ña̱ te̱ ja̱a̱nꞌ nduuꞌ te̱ ni̱ nduꞌu̱ꞌ xikán xu̱ꞌunꞌ yiꞌeꞌ yu̱kunꞌ ña̱ naniꞌ yiꞌeꞌ nda̱tu̱nꞌ. Te̱ ni̱ na̱nda̱ni̱ xa̱va̱ꞌa̱ ni̱a̱, te̱ xïní ka̱ ni̱a̱ ndee ña̱ ka̱ni̱ni̱ ni̱a̱ xaꞌa̱ꞌ ña̱ ni̱ nda̱ꞌa̱ ra̱ ja̱a̱nꞌ.
ACT 3:11 Te̱ ni̱ nda̱ꞌa̱ ja̱a̱nꞌ ndii, nï̱ na̱ko̱o̱ ra̱ Pedro xiinꞌ Juan. Te̱ sa̱kuuꞌ ne̱ yivi̱ꞌ, ne̱ nandani̱ xa̱va̱ꞌa̱ ja̱a̱nꞌ ndii, ni̱ ta̱xtaꞌanꞌ ni̱a̱ kuaꞌa̱n ni̱a̱ vi̱ꞌe̱ ndiká xaꞌa̱ꞌ ña̱ na̱niꞌ yiꞌeꞌ Salomón.
ACT 3:12 Te̱ kii̱ꞌ ni̱ xi̱ni̱ Pedro ne̱ ja̱a̱nꞌ, te̱ ni̱ kaꞌa̱n ra̱ xiinꞌ ni̱a̱ ndii: ―Ndoꞌó, ne̱ taꞌanꞌ ndu̱, ne̱ Israel, ¿ndichun na nandani̱ va̱ ndo̱ꞌ xaꞌa̱ꞌ ña̱ ni̱ xkaꞌndi̱a̱ kaa̱ꞌ? Te̱, ¿ndichun na xitoꞌ ndiꞌe̱ꞌ ndo̱ꞌ nduꞌu̱ nde̱e̱ naa ña̱ ndi̱e̱eꞌ miiꞌ ndu̱, uun ña̱ saxinú va̱ ndu̱ ña̱ kuní Ndiosí na ni̱ xa̱a̱ sa̱kanꞌ, te̱ xikaꞌ te̱ kaa̱ꞌ?
ACT 3:13 Ndiosí, ña̱ nduuꞌ xto̱ꞌo̱ nuu̱ꞌ te̱ xii̱ꞌ ya̱taꞌ e̱ꞌ Abraham xiinꞌ Isaac xiinꞌ Jacob ndii, ni̱ ti̱i̱n kaꞌnuꞌ a̱ siꞌe̱ a̱, ña̱ nduuꞌ Jesús. Te̱ ndoꞌó ndii, ni̱ sa̱na̱kuaꞌa ña̱ꞌaꞌ ndo̱ꞌ nda̱ꞌaꞌ Pilato, te̱ nï̱ ta̱xi̱ ndo̱ꞌ sa̱ñaꞌ ña̱ꞌaꞌ ra̱ kii̱ꞌ xa̱ ni̱ xi̱ndoo̱ nimá ra̱ sa̱a̱ ra̱ ña̱ ja̱a̱nꞌ.
ACT 3:14 Ndisu̱ ndoꞌó ndii, ni̱ sa̱xi̱o̱o̱ ndo̱ꞌ ña̱ su̱ꞌu̱n, ña̱ nduuꞌ tu̱ ña̱ xachuunꞌ nda̱ku ja̱a̱nꞌ, te̱ ni̱ xika̱n ndo̱ꞌ ña̱ sa̱ñaꞌ ra̱ i̱i̱n te̱ xaꞌni̱ꞌ ne̱ yivi̱ꞌ.
ACT 3:15 Te̱ ni̱ xa̱ꞌni̱ꞌ ndo̱ꞌ ña̱ taxiꞌ kivi̱ꞌ ñu̱u̱ e̱ꞌ ja̱a̱nꞌ, ndisu̱ ni̱ sa̱na̱tiaku ña̱ꞌaꞌ Ndiosí te̱i̱n ne̱ ni̱ xiꞌi̱. Te̱ ndieeꞌ yu̱ꞌuꞌ nduꞌu̱ xaꞌa̱ꞌ ña̱ ja̱a̱nꞌ.
ACT 3:16 Te̱ xaꞌa̱ꞌ ña̱ i̱ni̱ ndu̱ xini ndu̱ Jesús na ni̱ sa̱ndaꞌa a̱ xaꞌa̱ꞌ te̱ yo̱ꞌo̱. Te̱ xini ndoꞌó ña̱ ni̱ nda̱ꞌa̱ ra̱, te̱ xiní tu̱ ña̱ꞌaꞌ ndo̱ꞌ. Te̱ xaꞌa̱ꞌ ña̱ i̱ni̱ ndu̱ xini ndu̱ Jesús na ni̱ sa̱ndaꞌa xa̱chiꞌ ña̱ꞌaꞌ a̱ nuu̱ꞌ sa̱kuuꞌ ndoꞌó.
ACT 3:17 ’Ne̱ ña̱ni̱ taꞌanꞌ i̱, vi̱ti̱n ndii, xiní yuꞌu̱ ña̱ ni̱ xa̱a̱ saꞌví i̱ni̱ ndo̱ꞌ ña̱ ja̱a̱nꞌ, te̱ sa̱kanꞌ tu̱ te̱ xi̱xa̱ te̱ kuuꞌ nu̱uꞌ ñu̱u̱ e̱ꞌ.
ACT 3:18 Ndisu̱ xiinꞌ ña̱ ni̱ ndo̱ꞌo̱ a̱ ja̱a̱nꞌ ni̱ sa̱xinú Ndiosí ña̱ xa̱ ni̱ kaꞌa̱n tuní a̱ xta̱ꞌanꞌ, kii̱ꞌ ni̱ sa̱kaꞌán tiakú a̱ sa̱kuuꞌ te̱ ni̱ kaꞌa̱n tu̱ꞌu̱n a̱, ña̱ ni̱ kuni̱ a̱ ku̱ndo̱ꞌo̱ Cristo, ña̱ sakakú yooꞌ.
ACT 3:19 Xaꞌa̱ꞌ a̱ ja̱a̱nꞌ na kuiiꞌ na̱ma̱ ndo̱ꞌ nimá ndo̱ꞌ xaꞌa̱ꞌ kua̱chi̱ ña̱ xaaꞌ ndo̱ꞌ, te̱ na̱ndu̱u̱ i̱ꞌi̱n ndo̱ꞌ kuenta Ndiosí, te̱ sa̱ndoyoꞌ a̱ kua̱chi̱ ndo̱ꞌ. Sa̱kanꞌ te̱ ta̱xi̱ xto̱ꞌo̱ e̱ꞌ Ndiosí ja̱a̱nꞌ na̱ndiee̱ꞌ ndo̱ꞌ kii̱ꞌ xaa̱ꞌ kivi̱ꞌ ña̱ ni̱ chi̱tuní a̱.
ACT 3:20 Te̱ ti̱ꞌviꞌ tu̱ a̱ Jesucristo nuu̱ꞌ e̱ꞌ sa̱a̱ xa̱ ni̱ chi̱tuní a̱ xaꞌa̱ꞌ ña̱ ja̱a̱nꞌ nde̱e̱ ña̱ nu̱uꞌ.
ACT 3:21 Te̱ Jesús ndii, kuní a̱ ña̱ ku̱nduꞌu̱ꞌ a̱ ndi̱viꞌ nde̱e̱ nda̱sa̱xa̱aꞌ Ndiosí sa̱kuuꞌ ña̱ yoo sa̱a̱ niiꞌ ni̱ sa̱kaꞌán a̱ te̱ ni̱ kaꞌa̱n tiakú tu̱ꞌu̱n a̱ xta̱ꞌanꞌ kivi̱ꞌ, te̱ nduuꞌ ndi̱ti̱a̱ a̱.
ACT 3:22 Sa̱kanꞌ tu̱ ni̱ kaꞌa̱n Moisés xiinꞌ ne̱ xii̱ꞌ ya̱taꞌ e̱ꞌ ndii: “Xto̱ꞌo̱ e̱ꞌ Ndiosí ndii, sa̱kakuꞌ a̱ te̱i̱n e̱ꞌ i̱i̱n te̱ kaꞌa̱n tiakú tu̱ꞌu̱n a̱ nde̱e̱ naa yuꞌu̱. Ku̱ni̱ so̱ꞌo̱ ndo̱ꞌ sa̱kuuꞌ ña̱ kaꞌa̱n te̱ ja̱a̱nꞌ xiinꞌ ndo̱ꞌ.
ACT 3:23 Te̱ yo̱o̱ ka̱ kändixaꞌ ña̱ kaꞌa̱n te̱ ja̱a̱nꞌ ndii, kü̱ndu̱u̱ ka̱ ni̱a̱ kuenta ne̱ ñu̱u̱ e̱ꞌ”, ni̱ kachi̱ Moisés ja̱a̱nꞌ.
ACT 3:24 ’Sa̱kuuꞌ te̱ ni̱ kaꞌa̱n tiakú tu̱ꞌu̱n Ndiosí, ña̱ ni̱ xa̱ꞌaꞌ a̱ nde̱e̱ kii̱ꞌ ni̱ xika̱ Samuel ndii, ni̱ kaꞌa̱n ra̱ xaꞌa̱ꞌ ña̱ xkaꞌndíá kivi̱ꞌ vi̱ti̱n.
ACT 3:25 Xaꞌa̱ꞌ a̱ ja̱a̱nꞌ na ndoꞌó nduuꞌ ne̱ na̱ti̱i̱n ña̱ va̱ꞌa̱, ña̱ ni̱ kaꞌa̱n te̱ ni̱ kaꞌa̱n tiakú tu̱ꞌu̱n Ndiosí ja̱a̱nꞌ xaꞌa̱ꞌ. Te̱ sa̱kanꞌ tu̱ na̱ti̱i̱n ndo̱ꞌ kuento ña̱ ni̱ ndoo̱ Ndiosí xiinꞌ te̱ xii̱ꞌ ya̱taꞌ e̱ꞌ Abraham kii̱ꞌ ni̱ kaꞌa̱n a̱ xiinꞌ ra̱ ndii: “Xaꞌa̱ꞌ ña̱ sa̱a̱ i̱i̱n si̱a̱niꞌ xikaꞌ u̱nꞌ sa̱ñuꞌuꞌ i̱ sa̱kuuꞌ ne̱ yivi̱ꞌ i̱i̱n yivi̱ꞌ”, ni̱ kachi̱ a̱ xiinꞌ ra̱.
ACT 3:26 Te̱ kii̱ꞌ ni̱ sa̱na̱tiaku Ndiosí siꞌe̱ a̱ Jesús ndii, xi̱ꞌna̱ ka̱ nuu̱ꞌ ndoꞌó ni̱ ti̱ꞌviꞌ ña̱ꞌaꞌ a̱, te̱ sa̱ñuꞌuꞌ ña̱ ja̱a̱nꞌ ndoꞌó, te̱ na̱ko̱o̱ ndo̱ꞌ ña̱ ni̱a̱ꞌa ña̱ xaaꞌ ndo̱ꞌ ―ni̱ kachi̱ Pedro.
ACT 4:1 Iinꞌ ka̱ Pedro xiinꞌ Juan kaꞌán ndo̱so̱ꞌ ra̱ nuu̱ꞌ ne̱ yivi̱ꞌ ja̱a̱nꞌ, i̱kanꞌ te̱ ni̱ nde̱kui̱e̱ sutu̱, xiinꞌ te̱ kuuꞌ nu̱uꞌ nuu̱ꞌ te̱ xíinꞌ, te̱ xitoꞌ yu̱kunꞌ kaꞌnuꞌ, te̱ ni̱ nde̱kui̱e̱ tu̱ sa̱va̱ te̱ saduceo.
ACT 4:2 Te̱ xiꞌé va̱ sa̱kuuꞌ te̱ ja̱a̱nꞌ xaꞌa̱ꞌ ña̱ saniaꞌá Pedro xiinꞌ Juan ne̱ yivi̱ꞌ, kaꞌán ndo̱so̱ꞌ ra̱ xaꞌa̱ꞌ ña̱ ni̱ na̱ti̱a̱ku̱ Jesús, xaꞌa̱ꞌ a̱ ja̱a̱nꞌ na na̱ti̱a̱ku̱ tu̱ yooꞌ.
ACT 4:3 Te̱ ni̱ ti̱i̱n ña̱ꞌaꞌ ra̱, te̱ xaꞌa̱ꞌ a̱ ña̱ xa̱ ni̱ kua̱a̱ꞌ kii̱ꞌ sa̱kanꞌ ndii, ni̱ ko̱ꞌni̱ ña̱ꞌaꞌ ra̱ vi̱ꞌe̱ ka̱a̱ te̱ sa̱naꞌmá ña̱ꞌaꞌ ra̱ nde̱e̱ tu̱ku̱ kivi̱ꞌ.
ACT 4:4 Ndisu̱ kuaꞌa̱ꞌ va̱ ne̱ ni̱ xi̱ni̱ so̱ꞌo̱ tu̱ꞌu̱n ja̱a̱nꞌ ndii, ni̱ ka̱ndi̱xaꞌ ni̱a̱ a̱. Te̱ ña̱ mi̱iꞌ ndiꞌiꞌ te̱ yivi̱ꞌ kui̱ti̱ꞌ ndii, yatinꞌ uꞌu̱n mií kuuꞌ ra̱.
ACT 4:5 Te̱ ñu̱u̱ Jerusalén i̱kanꞌ tu̱ku̱ kivi̱ꞌ ndii, ni̱ na̱kaya̱ te̱ xaꞌndia chuunꞌ kuuꞌ nu̱uꞌ, xiinꞌ te̱ xi̱xa̱ nuu̱ꞌ ñu̱u̱, xiinꞌ te̱ saniaꞌá tu̱ꞌu̱n nde̱iꞌ Ndiosí,
ACT 4:6 xiinꞌ sutu̱ kaꞌnuꞌ, te̱ na̱niꞌ Anás, xiinꞌ Caifás, xiinꞌ Juan, xiinꞌ Alejandro, xiinꞌ sa̱kuuꞌ sutu̱ te̱ i̱i̱n kuuꞌ xiinꞌ sa̱kuuꞌ sutu̱ ja̱a̱nꞌ.
ACT 4:7 Te̱ ni̱ xaꞌa̱n na̱ka̱ te̱ xíinꞌ Pedro xiinꞌ Juan, te̱ ni̱ xa̱ta̱ ña̱ꞌaꞌ ra̱ ma̱ꞌinꞌ te̱ kuuꞌ nu̱uꞌ ja̱a̱nꞌ. Te̱ ni̱ nda̱tuꞌu̱nꞌ ña̱ꞌaꞌ te̱ ja̱a̱nꞌ ndii: ―¿Yo̱o̱ ni̱ ta̱xi̱ ndi̱e̱e̱ꞌ ndo̱ꞌ, uun yo̱o̱ xiinꞌ ña̱ kaꞌán chuunꞌ ni̱ xa̱a̱ ndo̱ꞌ ña̱ ja̱a̱nꞌ? ―ni̱ kachi̱ ra̱.
ACT 4:8 Te̱ chituꞌ vi̱ꞌ Pedro xiinꞌ ña̱ ndi̱e̱eꞌ Espíritu Santo, te̱ ni̱ na̱kui̱i̱n ra̱ ndii: ―Ndoꞌó, te̱ xaꞌndia chuunꞌ nuu̱ꞌ ñu̱u̱ e̱ꞌ, xiinꞌ ndoꞌó, te̱ xi̱xa̱ ndii,
ACT 4:9 ndatuꞌúnꞌ ndo̱ꞌ nduꞌu̱ vi̱ti̱n xaꞌa̱ꞌ ña̱ ni̱ xa̱a̱ ndu̱ ña̱ va̱ꞌa̱ xaꞌa̱ꞌ i̱i̱n te̱ kuni ku̱vi̱ yoꞌoꞌ, te̱ ku̱ni̱ ndo̱ꞌ sa̱a̱ ni̱ xa̱a̱ a̱, te̱ ni̱ nda̱ꞌa̱ ra̱.
ACT 4:10 Na ku̱nda̱ni̱ sa̱kuuꞌ ndoꞌó, xiinꞌ sa̱kuuꞌ ne̱ taꞌanꞌ e̱ꞌ, ne̱ Israel, ña̱ xiinꞌ ña̱ ndi̱e̱eꞌ Jesucristo, ña̱ ni̱ ki̱e̱e̱ ñu̱u̱ Nazaret, ni̱ nda̱ꞌa̱ te̱ iinꞌ xiinꞌ ndu̱ yoꞌoꞌ. Te̱ Jesús ja̱a̱nꞌ ndii, xiinꞌ tu̱ꞌu̱n yu̱ꞌuꞌ ndoꞌó ni̱ xa̱ꞌni̱ꞌ ña̱ꞌaꞌ te̱ yivi̱ꞌ nuu̱ꞌ krusín, te̱ ni̱ sa̱na̱tiaku ña̱ꞌaꞌ Ndiosí.
ACT 4:11 Te̱ Jesucristo ja̱a̱nꞌ nduuꞌ yuu̱ꞌ ña̱ ni̱ na̱ko̱o̱ ndoꞌó, te̱ xaꞌa vi̱ꞌe̱, te̱ yuu̱ꞌ ja̱a̱nꞌ ni̱ na̱ndu̱u̱ ña̱ nu̱uꞌ ña̱ tiinꞌ xaꞌa̱ꞌ vi̱ꞌe̱.
ACT 4:12 Sa̱kanꞌ ña̱ Jesús ja̱a̱nꞌ kui̱ti̱ꞌ ku̱vi̱ sa̱kakú yooꞌ nuu̱ꞌ kua̱chi̱ e̱ꞌ. Kua̱chi̱ ndii nï̱ sa̱kuisoꞌ chuunꞌ Ndiosí i̱nga̱ ña̱ kumiꞌ ña̱ ndi̱e̱eꞌ nuu̱ꞌ ñu̱ꞌuꞌ i̱i̱n yivi̱ꞌ, te̱ sa̱kakú a̱ yooꞌ nuu̱ꞌ kua̱chi̱ e̱ꞌ ―ni̱ kachi̱ Pedro.
ACT 4:13 Te̱ ni̱ xi̱ni̱ te̱ kuuꞌ nu̱uꞌ ja̱a̱nꞌ ña̱ Pedro xiinꞌ Juan ndii, xiinꞌ ña̱ ndi̱e̱ni kaꞌán ra̱, te̱ ni̱ ku̱nda̱ni̱ tu̱ ra̱ ña̱ nï̱ sa̱kuaa̱n kuaꞌa̱ꞌ te̱ ja̱a̱nꞌ, te̱ ni̱ ku̱nda̱ni̱ tu̱ ra̱ ña̱ te̱ ndaꞌvi so̱ꞌo̱ nduuꞌ tu̱ ra̱. Sa̱kanꞌ na kuiiꞌ ni̱ na̱nda̱ni̱ xa̱va̱ꞌa̱ ra̱, te̱ ni̱ na̱ku̱ni̱ ra̱ ña̱ te̱ ni̱ xika̱ xiinꞌ Jesús nduuꞌ te̱ ja̱a̱nꞌ.
ACT 4:14 Te̱ siinꞌ tukuꞌ ndii, ni̱ xi̱ni̱ tu̱ ra̱ ña̱ iinꞌ te̱ ni̱ nda̱ꞌa̱ ja̱a̱nꞌ xiinꞌ te̱ ja̱a̱nꞌ. Xaꞌa̱ꞌ a̱ ja̱a̱nꞌ na kö̱o̱ꞌ a̱ ni̱ ku̱vi̱ kaꞌa̱n ra̱.
ACT 4:15 Xaꞌa̱ꞌ a̱ ja̱a̱nꞌ na ni̱ kaꞌa̱n chuunꞌ te̱ kuuꞌ nu̱uꞌ ja̱a̱nꞌ, te̱ ni̱ ki̱e̱e̱ te̱ ja̱a̱nꞌ vi̱ꞌe̱ kaꞌnuꞌ ja̱a̱nꞌ, te̱ ni̱ xa̱ꞌaꞌ ndatuꞌunꞌ xiinꞌ taꞌanꞌ te̱ kuuꞌ nu̱uꞌ ja̱a̱nꞌ
ACT 4:16 kaꞌán ra̱ ndii: ―¿Ndee ña̱ sa̱a̱ e̱ꞌ xiinꞌ te̱ yivi̱ꞌ kaa̱ꞌ? Sa̱kuuꞌ ne̱ ndieeꞌ ñu̱u̱ Jerusalén yoꞌoꞌ xiní ña̱ ni̱ xa̱a̱ xna̱ꞌa̱ ra̱ i̱i̱n chu̱u̱n kaꞌnuꞌ. Te̱ kü̱vi̱ kaꞌa̱n e̱ꞌ ña̱ kö̱o̱ꞌ ña̱ ja̱a̱nꞌ ni̱ yoo̱.
ACT 4:17 Ndisu̱ ña̱ ku̱vi̱ sa̱a̱ e̱ꞌ te̱ kïku̱ ka̱ kuento xaꞌa̱ꞌ ña̱ ja̱a̱nꞌ ndii, na sa̱yi̱ꞌvi ña̱ꞌaꞌ e̱ꞌ, te̱ nde̱e̱ vi̱ti̱n te̱ nde̱e̱ nuu̱ꞌ kuꞌu̱n e̱ꞌ ndii, käꞌa̱n ka̱ ra̱ xiinꞌ ña̱ ndi̱e̱eꞌ Jesús ja̱a̱nꞌ nuu̱ꞌ nde̱e̱ i̱i̱n ne̱ yivi̱ꞌ ―ni̱ kachi̱ xiinꞌ taꞌanꞌ ra̱.
ACT 4:18 Te̱ ni̱ ka̱na̱ ña̱ꞌaꞌ ra̱, te̱ ni̱ kaꞌa̱n chuunꞌ ra̱ xiinꞌ te̱ ja̱a̱nꞌ ña̱ käꞌa̱n ka̱ ra̱ xaꞌa̱ꞌ ña̱ ndi̱e̱eꞌ Jesús, te̱ ni̱ nde̱e̱ sä̱niaꞌá ka̱ tu̱ ra̱ ne̱ yivi̱ꞌ xaꞌa̱ꞌ a̱.
ACT 4:19 Ndisu̱ Pedro xiinꞌ Juan ndii, ni̱ kaꞌa̱n ra̱ xiinꞌ te̱ kuuꞌ nu̱uꞌ ja̱a̱nꞌ ndii: ―Na̱ka̱ni̱ni̱ ndo̱ꞌ naaꞌ va̱ꞌa̱ ka̱ nduuꞌ a̱ nuu̱ꞌ Ndiosí ña̱ ka̱ndi̱xaꞌ ndu̱ ña̱ kaꞌán ndoꞌó te̱ sa̱kanꞌ ña̱ kaꞌán ña̱ ja̱a̱nꞌ.
ACT 4:20 Sa̱kanꞌ ña̱ nduꞌu̱ ndii, kü̱vi̱ vi̱kuii̱n ndu̱ ña̱ kaꞌán ndu̱ xaꞌa̱ꞌ ña̱ ni̱ xi̱ni̱ ndu̱chiꞌ nuu̱ꞌ ndu̱ xiinꞌ xaꞌa̱ꞌ ña̱ ni̱ xi̱ni̱ so̱ꞌo̱ ndu̱ ―ni̱ kachi̱ ra̱.
ACT 4:21 Te̱ kii̱ꞌ ni̱ ndi̱ꞌi̱ ni̱ sa̱yi̱ꞌvi ka̱ ña̱ꞌaꞌ te̱ ja̱a̱nꞌ ndii, ni̱ sa̱ñaꞌ ña̱ꞌaꞌ ra̱. Te̱ kö̱o̱ꞌ a̱ ni̱ ku̱vi̱ sa̱a̱ ka̱ ra̱ xiinꞌ te̱ ja̱a̱nꞌ, sa̱kanꞌ ña̱ sa̱kuuꞌ ne̱ yivi̱ꞌ xakaꞌnuꞌ Ndiosí xaꞌa̱ꞌ ña̱ ni̱ xkaꞌndi̱a̱ xiinꞌ te̱ ni̱ ku̱ni̱ ku̱vi̱ ja̱a̱nꞌ.
ACT 4:22 Kua̱chi̱ ndii yaꞌa̱ uvi̱ xi̱ko̱ kuiya̱ ni̱ ku̱miꞌ te̱ ja̱a̱nꞌ kii̱ꞌ ni̱ sa̱ndaꞌa ña̱ꞌaꞌ Ndiosí xiinꞌ chu̱u̱n kaꞌnuꞌ ja̱a̱nꞌ.
ACT 4:23 Te̱ kii̱ꞌ ni̱ ndoo̱ ndiká Pedro xiinꞌ Juan ndii, ni̱ xaꞌa̱n ra̱ miiꞌ ndieeꞌ ne̱ i̱ni̱ ingaꞌ xini Jesús xiinꞌ ra̱, te̱ ni̱ kaꞌa̱n ra̱ xiinꞌ ne̱ ja̱a̱nꞌ sa̱kuuꞌ ña̱ ni̱ kaꞌa̱n sutu̱ kuuꞌ nu̱uꞌ xiinꞌ ña̱ ni̱ kaꞌa̱n te̱ xi̱xa̱ nuu̱ꞌ ñu̱u̱ ja̱a̱nꞌ xiinꞌ ra̱.
ACT 4:24 Te̱ kii̱ꞌ ni̱ xi̱ni̱ so̱ꞌo̱ ne̱ ja̱a̱nꞌ ña̱ ni̱ kaꞌa̱n ra̱ ndii, ni̱ kaꞌa̱n ti̱ꞌvi̱ ni̱a̱ xiinꞌ Ndiosí ndii: ―Xto̱ꞌo̱ ndu̱, ña̱ xaꞌndia chuunꞌ nuu̱ꞌ sa̱kuuꞌ ña̱ yoo, yoꞌó nduuꞌ ña̱ ni̱ xa̱ꞌa̱ ndi̱viꞌ, xiinꞌ ñu̱ꞌuꞌ, xiinꞌ mi̱ni̱ kaꞌnuꞌ, xiinꞌ sa̱kuuꞌ ña̱ kumiꞌ ña̱ ja̱a̱nꞌ.
ACT 4:25 Xiinꞌ ña̱ ndi̱e̱eꞌ Espíritu Santo ni̱ sa̱kaꞌán yoꞌó David, te̱ xii̱ꞌ ya̱taꞌ ndu̱, te̱ ni̱ xika̱ nuuꞌ nuu̱ꞌ u̱nꞌ kii̱ꞌ ni̱ kaꞌa̱n ra̱ ndii: ¿Ndichun na xiꞌé ne̱ yivi̱ꞌ i̱i̱n yivi̱ꞌ xini ni̱a̱ Ndiosí? ¿Te̱ ndichun tu̱ na chituní saka ni̱a̱ kuento ni̱a̱, te̱ ku̱ntaꞌanꞌ ni̱a̱ xiinꞌ a̱?
ACT 4:26 Te̱ sa̱kuuꞌ te̱ xaꞌndia chuunꞌ kaꞌnuꞌ kuuꞌ nu̱uꞌ i̱i̱n yivi̱ꞌ, xiinꞌ te̱ xaꞌndia chuunꞌ nuu̱ꞌ ñu̱u̱ ndii, nakataꞌ sikiꞌ ra̱ kuento ra̱, te̱ xateiꞌ ra̱ nuu̱ꞌ xto̱ꞌo̱ e̱ꞌ Ndiosí, te̱ xateiꞌ tu̱ ra̱ nuu̱ꞌ Cristo, ña̱ nduuꞌ kuenta a̱. Ni̱ kachi̱ David ja̱a̱nꞌ.
ACT 4:27 ’Sa̱kanꞌ ña̱ ña̱ ndi̱xa̱ xna̱ꞌa̱ nduuꞌ a̱ ndii, ni̱ ndu̱i̱i̱n Herodes xiinꞌ Poncio Pilato, xiinꞌ ne̱ taꞌanꞌ ndu̱, ne̱ Israel, xiinꞌ ne̱ tukuꞌ ñu̱u̱ yoꞌoꞌ, te̱ ni̱ xa̱ꞌni̱ꞌ ni̱a̱ Jesús siꞌe̱ u̱nꞌ, ña̱ su̱ꞌu̱n, ña̱ xikaꞌ nuuꞌ nuu̱ꞌ u̱nꞌ, ña̱ ni̱ sa̱kuisoꞌ chuunꞌ u̱nꞌ.
ACT 4:28 Te̱ xiinꞌ ña̱ ni̱ xa̱a̱ ne̱ ja̱a̱nꞌ, sa̱xinú yoꞌó ña̱ xa̱ ni̱ chi̱tuní mi̱iꞌ u̱nꞌ nde̱e̱ ña̱ nu̱uꞌ xiinꞌ ña̱ ndi̱e̱e̱ꞌ u̱nꞌ ña̱ ko̱o̱ a̱.
ACT 4:29 Te̱ vi̱ti̱n, xto̱ꞌo̱ ndu̱, ko̱to̱ u̱nꞌ ña̱ ni̱ kaꞌa̱n xatu̱ va̱ ra̱ xiinꞌ ndu̱, te̱ ta̱xi̱ u̱nꞌ ndi̱e̱e̱ꞌ ndu̱, ne̱ xikaꞌ nuuꞌ nuu̱ꞌ u̱nꞌ, te̱ kuän yiꞌvi ndu̱ te̱ kaꞌa̱n ndu̱ xaꞌa̱ꞌ u̱nꞌ nuu̱ꞌ ne̱ yivi̱ꞌ.
ACT 4:30 Te̱ ti̱ꞌviꞌ u̱nꞌ ña̱ ndi̱e̱e̱ꞌ u̱nꞌ te̱ sa̱ndaꞌa u̱nꞌ ne̱ kuni ku̱vi̱, te̱ sa̱a̱ tu̱ u̱nꞌ chu̱u̱n kaꞌnuꞌ xiinꞌ ña̱ nandani̱ ne̱ yivi̱ꞌ, te̱ xiinꞌ ña̱ ndi̱e̱e̱ꞌ siꞌe̱ u̱nꞌ Jesús, ña̱ su̱ꞌu̱n, sa̱a̱ u̱nꞌ sa̱kuuꞌ ña̱ ja̱a̱nꞌ ―ni̱ kachi̱ ni̱a̱.
ACT 4:31 Te̱ kii̱ꞌ ndi̱ꞌi̱ ni̱ kaꞌa̱n ni̱a̱ xiinꞌ Ndiosí ndii, ni̱ ta̱a̱n miiꞌ ndieeꞌ ni̱a̱ ja̱a̱nꞌ. Te̱ ni̱ chi̱tuꞌ nimá sa̱kuuꞌ ni̱a̱ xiinꞌ Espíritu Santo. Te̱ ni̱ kaꞌa̱n ni̱a̱ tu̱ꞌu̱n Ndiosí xiinꞌ ña̱ ndi̱e̱ni nuu̱ꞌ ne̱ yivi̱ꞌ.
ACT 4:32 Te̱ sa̱kuuꞌ ne̱ i̱ni̱ xini Jesús xiinꞌ e̱ꞌ ndii, i̱i̱n nda̱a̱ꞌ nduuꞌ nimá ni̱a̱, te̱ i̱i̱n nda̱a̱ꞌ tu̱ xanini ni̱a̱. Te̱ nde̱e̱ i̱i̱n ni̱a̱ xänini ña̱ ña̱ꞌa̱ ña̱ kumiꞌ ni̱a̱ ndii, ña̱ꞌa̱ mi̱iꞌ kui̱ti̱ꞌ ni̱a̱ nduuꞌ a̱. Süu̱ꞌ ja̱a̱nꞌ ndii ña̱ꞌa̱ sa̱kuuꞌ ni̱a̱ nduuꞌ a̱.
ACT 4:33 Te̱ te̱ ni̱ ti̱a̱nu̱ꞌ xto̱ꞌo̱ e̱ꞌ Jesús ndii, xiinꞌ kuaꞌa̱ꞌ ka̱ ña̱ ndi̱e̱e̱ꞌ ndieeꞌ yu̱ꞌuꞌ ra̱ xaꞌa̱ꞌ ña̱ ni̱ na̱ti̱a̱ku̱ a̱. Te̱ chindieeꞌ va̱ Ndiosí sa̱kuuꞌ ne̱ ja̱a̱nꞌ.
ACT 4:34 Te̱ kö̱o̱ꞌ nde̱e̱ i̱i̱n ne̱ ndoꞌoꞌ xaꞌa̱ꞌ ña̱ꞌa̱ te̱i̱n ni̱a̱, sa̱kanꞌ ña̱ ne̱ yoo i̱i̱n uvi̱ ta̱ꞌan vi̱ꞌe̱, uun ne̱ yoo ñu̱ꞌuꞌ ndii, ni̱ xi̱ko̱ꞌ ni̱a̱ a̱, te̱ ni̱ ta̱xi̱ ni̱a̱ xu̱ꞌunꞌ
ACT 4:35 nda̱ꞌaꞌ te̱ ni̱ ti̱a̱nu̱ꞌ Jesús ja̱a̱nꞌ, te̱ na̱ta̱ꞌviꞌ ra̱ a̱ sa̱a̱ kuuꞌ a̱ kuní nuu̱ꞌ i̱ꞌi̱n ne̱ ndoꞌoꞌ xaꞌa̱ꞌ ña̱ꞌa̱.
ACT 4:36 I̱i̱n te̱ na̱niꞌ José, te̱ ni̱ tuvi̱ nuu̱ꞌ ñu̱ꞌuꞌ Chipre, te̱ nduuꞌ si̱a̱niꞌ xikaꞌ Leví ndii, ni̱ chi̱nduꞌu̱ꞌ tu̱ te̱ ni̱ ti̱a̱nu̱ꞌ Jesús kivi̱ꞌ ra̱ Bernabé, te̱ ña̱ ja̱a̱nꞌ kuni kachi̱ a̱ te̱ xandieni ne̱ yivi̱ꞌ.
ACT 4:37 Te̱ ja̱a̱nꞌ ndii, ni̱ ku̱miꞌ ra̱ i̱i̱n ñu̱ꞌuꞌ, te̱ ni̱ xi̱ko̱ꞌ ra̱ a̱, te̱ ni̱ ta̱xi̱ ra̱ xu̱ꞌunꞌ a̱ ja̱a̱nꞌ nda̱ꞌaꞌ te̱ ni̱ ti̱a̱nu̱ꞌ Jesús.
ACT 5:1 Ni̱ yoo̱ i̱i̱n te̱ yivi̱ꞌ, te̱ ni̱ na̱niꞌ Ananías, te̱ ja̱a̱nꞌ xiinꞌ ñaꞌ siꞌi ra̱ Safira ndii, ni̱ xi̱ko̱ꞌ ni̱a̱ i̱i̱n ñu̱ꞌuꞌ ni̱a̱,
ACT 5:2 ndisu̱ ni̱ na̱ka̱ta̱ ni̱a̱ kuento ni̱a̱, te̱ ni̱ ndoo̱ ni̱a̱ xiinꞌ chaaꞌ xu̱ꞌunꞌ ña̱ ni̱ ki̱ꞌi̱n ni̱a̱ xaꞌa̱ꞌ ñu̱ꞌuꞌ ja̱a̱nꞌ, te̱ ni̱ ki̱xi̱n ndi̱a̱ka̱ ra̱ chaaꞌ kui̱ti̱ꞌ xu̱ꞌunꞌ ja̱a̱nꞌ nda̱ꞌaꞌ te̱ ni̱ ti̱a̱nu̱ꞌ Jesús.
ACT 5:3 Te̱ ni̱ kaꞌa̱n Pedro xiinꞌ ra̱ ndii: ―Ananías, ¿ndichun na ni̱ ta̱xi̱ u̱nꞌ ni̱ sa̱kutuꞌ ña̱ ndi̱va̱ꞌa̱ nimá u̱nꞌ, te̱ ni̱ kaꞌa̱n u̱nꞌ tu̱n vixi̱ nuu̱ꞌ Espíritu Santo, te̱ ni̱ ndoo̱ u̱nꞌ xiinꞌ chaaꞌ xu̱ꞌunꞌ ña̱ ni̱ ki̱ꞌi̱n u̱nꞌ xaꞌa̱ꞌ ñu̱ꞌuꞌ u̱nꞌ?
ACT 5:4 Kii̱ꞌ tïa̱ꞌan xi̱ko̱ꞌ u̱nꞌ ñu̱ꞌuꞌ ja̱a̱nꞌ ndii, ña̱ꞌa̱ mi̱iꞌ u̱nꞌ ni̱ nduu̱ a̱, te̱ kii̱ꞌ ni̱ xi̱ko̱ꞌ u̱nꞌ u̱n ndii, ña̱ꞌa̱ mi̱iꞌ tu̱ u̱nꞌ ni̱ nduu̱ xu̱ꞌunꞌ ña̱ ni̱ ki̱ꞌi̱n u̱nꞌ xaꞌa̱ꞌ a̱. ¿Ndichun na ni̱ xa̱a̱ u̱nꞌ ña̱ ja̱a̱nꞌ? Süu̱ꞌ nuu̱ꞌ te̱ yivi̱ꞌ kui̱ti̱ꞌ ni̱ kaꞌa̱n u̱nꞌ tu̱n vixi̱ ja̱a̱nꞌ, süu̱ꞌ ja̱a̱nꞌ ndii nde̱e̱ nuu̱ꞌ Ndiosí ni̱ kaꞌa̱n u̱nꞌ ña̱ ja̱a̱nꞌ ―ni̱ kachi̱ Pedro.
ACT 5:5 Te̱ kii̱ꞌ ni̱ xi̱ni̱ so̱ꞌo̱ Ananías tu̱ꞌu̱n ja̱a̱nꞌ ndii, ni̱ ndu̱va̱ ra̱ ñu̱ꞌuꞌ, te̱ i̱i̱n ni̱ xiꞌi̱ ti̱o̱ꞌ ra̱. Te̱ ni̱ yi̱ꞌvi xa̱va̱ꞌa̱ sa̱kuuꞌ ne̱ ni̱ xi̱ni̱ kuento xaꞌa̱ꞌ ña̱ ni̱ ndo̱ꞌo̱ te̱ ja̱a̱nꞌ.
ACT 5:6 Sa̱kanꞌ te̱ ni̱ ku̱ya̱ti̱n ndiaꞌviꞌ te̱ sa̱va̱, te̱ ni̱ ti̱suku̱ꞌ ra̱ toto̱ ñu̱ꞌuꞌ ndeꞌi̱ Ananías ja̱a̱nꞌ, te̱ ni̱ xaꞌa̱nꞌ chi̱naá ña̱ꞌaꞌ ra̱ ti̱xi̱n yavi̱ ndi̱i̱.
ACT 5:7 Xa̱ ni̱ xkaꞌndi̱a̱ yatinꞌ uni̱ taꞌan hora, te̱ ni̱ kiꞌvi̱ ñaꞌ siꞌi Ananías i̱kanꞌ. Te̱ ñaꞌ ja̱a̱nꞌ ndii, xïní aꞌ ndee ña̱ ni̱ xkaꞌndi̱a̱ i̱kanꞌ.
ACT 5:8 Sa̱kanꞌ te̱ ni̱ nda̱tuꞌu̱nꞌ ña̱ꞌaꞌ Pedro ndii: ―¿Ñáá so̱ꞌo̱ kui̱ti̱ꞌ kuuꞌ xu̱ꞌunꞌ ña̱ ni̱ ki̱ꞌi̱n ndo̱ꞌ xaꞌa̱ꞌ ñu̱ꞌuꞌ ndo̱ꞌ? Na̱kui̱i̱n u̱nꞌ ―ni̱ kachi̱ ra̱. Te̱ ni̱ kaꞌa̱n aꞌ ndii: ―Uun ndo̱ꞌ. Sa̱kanꞌ kui̱ti̱ꞌ kuuꞌ a̱ ―ni̱ kachi̱ aꞌ.
ACT 5:9 Te̱ ni̱ kaꞌa̱n Pedro xiinꞌ aꞌ ndii: ―¿Ndichun na ni̱ na̱ka̱ta̱ ndo̱ꞌ kuento ndo̱ꞌ te̱ ko̱to̱ kua̱ꞌa̱ ndo̱ꞌ Espíritu xto̱ꞌo̱ e̱ꞌ? Ñaa̱ꞌ, ko̱to̱ u̱nꞌ, xa̱ kua̱xi̱ te̱ ni̱ xaꞌa̱n na̱taa̱nꞌ i̱i̱ꞌ u̱nꞌ, te̱ vi̱ti̱n ndii, kuꞌu̱n na̱taa̱nꞌ tu̱ ra̱ yoꞌó ―ni̱ kachi̱ ra̱.
ACT 5:10 Xa̱ numi̱ꞌ sa̱kanꞌ, te̱ ni̱ ndu̱va̱ aꞌ ñu̱ꞌuꞌ, te̱ i̱i̱n ni̱ xiꞌi̱ ti̱o̱ꞌ aꞌ xaꞌa̱ꞌ Pedro miiꞌ iinꞌ ra̱ ja̱a̱nꞌ. Te̱ kii̱ꞌ ni̱ ko̱ꞌni̱ te̱ sa̱va̱ ja̱a̱nꞌ ndii, xa̱ ni̱ xiꞌi̱ aꞌ. Sa̱kanꞌ na ni̱ na̱ꞌi̱n ña̱ꞌaꞌ ra̱, te̱ ni̱ xaꞌa̱n na̱taa̱nꞌ ña̱ꞌaꞌ ra̱ xi̱i̱nꞌ a̱ miiꞌ naá ñu̱ꞌuꞌ ndeꞌi̱ i̱i̱ꞌ aꞌ.
ACT 5:11 Xaꞌa̱ꞌ a̱ ja̱a̱nꞌ na sa̱kuuꞌ ne̱ nduuꞌ kuenta Jesús xiinꞌ sa̱kuuꞌ ne̱ ni̱ xi̱ni̱ kuento xaꞌa̱ꞌ sa̱kuuꞌ ña̱ ni̱ xkaꞌndi̱a̱ ja̱a̱nꞌ ndii, ni̱ yi̱ꞌvi xa̱va̱ꞌa̱ ni̱a̱.
ACT 5:12 Te̱ xiinꞌ kuaꞌa̱ꞌ chu̱u̱n kaꞌnuꞌ xiinꞌ ña̱ nandani̱ ni̱ sa̱ndaꞌa te̱ ni̱ ti̱a̱nu̱ꞌ Jesús ja̱a̱nꞌ ne̱ yivi̱ꞌ ñu̱u̱ ja̱a̱nꞌ. Te̱ sa̱kuuꞌ ne̱ i̱ni̱ xini Jesús ndii, nakayá te̱ nakayá ni̱a̱ vi̱ꞌe̱ kandiká xaꞌa̱ꞌ ña̱ na̱niꞌ yiꞌeꞌ Salomón.
ACT 5:13 Te̱ tu̱ku̱ ne̱ yivi̱ꞌ ndii, nde̱e̱ i̱i̱n ni̱a̱ nï̱ kuni̱ ndu̱i̱i̱n xiinꞌ ne̱ ndikún i̱chiꞌ Jesús xiinꞌ e̱ꞌ. Ndisu̱ ne̱ ñu̱u̱ ja̱a̱nꞌ ndii, ni̱ kaꞌa̱n va̱ꞌa̱ xa̱va̱ꞌa̱ ni̱a̱ xaꞌa̱ꞌ ne̱ ja̱a̱nꞌ.
ACT 5:14 Te̱ ne̱ i̱ni̱ xini xto̱ꞌo̱ e̱ꞌ ndii, so̱ꞌo̱ kuuꞌ kuaꞌa̱ꞌ ka̱ ne̱ yivi̱ꞌ nduiinꞌ xiinꞌ ni̱a̱ i̱ꞌi̱n kivi̱ꞌ kuaꞌa̱n, so̱ꞌo̱ tiaa̱ ni̱ so̱ꞌo̱ ña̱ꞌaꞌ ni̱.
ACT 5:15 Te̱ nde̱e̱ ne̱ kuni ku̱vi̱ ni̱ ta̱va̱ꞌ ni̱a̱, te̱ ni̱ ta̱ndi̱e̱e̱ ña̱ꞌaꞌ ni̱a̱ ya̱ꞌya̱ nuu̱ꞌ tunꞌ xto̱ xiinꞌ nuu̱ꞌ yi̱vi̱ꞌ. Sa̱kanꞌ te̱ kii̱ꞌ xkaꞌndi̱a̱ Pedro ndii, tondi̱a̱ na tee̱ꞌ ku̱ndaꞌvi̱ kui̱ti̱ꞌ ra̱ sa̱va̱ ne̱ ja̱a̱nꞌ te̱ nda̱ꞌa̱ ni̱a̱.
ACT 5:16 Te̱ nde̱e̱ ne̱ ndieeꞌ ñu̱u̱ ña̱ ñuꞌuꞌ ya̱ti̱n ñu̱u̱ Jerusalén ndii, kuaꞌa̱ꞌ ni̱a̱ ni̱ ki̱xi̱n xiinꞌ ne̱ kuni ku̱vi̱ xiinꞌ ne̱ ñuꞌuꞌ ña̱ ndi̱va̱ꞌa̱ nimá, te̱ ni̱ nda̱ꞌa̱ sa̱kuuꞌ ne̱ ja̱a̱nꞌ.
ACT 5:17 Sa̱kanꞌ te̱ sutu̱ kaꞌnuꞌ xiinꞌ sa̱kuuꞌ te̱ ndieeꞌ ingaꞌ xiinꞌ ra̱, te̱ nduuꞌ i̱i̱n ti̱ꞌvi̱ te̱ ndikún ña̱ saniaꞌá te̱ saduceo ndii, ni̱ xa̱kuiñu va̱ ra̱ te̱ ni̱ ti̱a̱nu̱ꞌ Jesús xaꞌa̱ꞌ ña̱ ndikún ña̱ꞌaꞌ kuaꞌa̱ꞌ ne̱ yivi̱ꞌ.
ACT 5:18 Sa̱kanꞌ na kuiiꞌ ni̱ kaꞌa̱n chuunꞌ ra̱ xiinꞌ te̱ xíinꞌ ra̱, te̱ ni̱ xaꞌa̱n ti̱i̱n te̱ ja̱a̱nꞌ te̱ ni̱ ti̱a̱nu̱ꞌ Jesús, te̱ ni̱ ko̱ꞌni̱ ña̱ꞌaꞌ ra̱ vi̱ꞌe̱ ka̱a̱.
ACT 5:19 Ndisu̱ i̱i̱n ángele, ña̱ xikaꞌ nuuꞌ nuu̱ꞌ xto̱ꞌo̱ e̱ꞌ Ndiosí ndii, ni̱ nu̱niaꞌ a̱ yiꞌeꞌ vi̱ꞌe̱ ka̱a̱ ja̱a̱nꞌ ñu̱u, te̱ ni̱ ta̱va̱ꞌ ña̱ꞌaꞌ a̱, te̱ ni̱ kaꞌa̱n a̱ xiinꞌ ra̱ ndii:
ACT 5:20 ―Kuaꞌan ndo̱ꞌ nuu̱ꞌ ki̱ꞌe̱ yu̱kunꞌ kaꞌnuꞌ, te̱ kaꞌa̱n ndo̱so̱ꞌ ndo̱ꞌ nuu̱ꞌ ne̱ yivi̱ꞌ xaꞌa̱ꞌ sa̱kuuꞌ tu̱ꞌu̱n yoꞌoꞌ, ña̱ taxiꞌ kivi̱ꞌ ñu̱u̱ ña̱ kö̱o̱ꞌ kivi̱ꞌ ndiꞌiꞌ ―ni̱ kachi̱ a̱.
ACT 5:21 Sa̱kanꞌ na ni̱ sa̱xinu̱ ra̱ sa̱a̱ niiꞌ ni̱ xi̱ni̱ so̱ꞌo̱ ra̱, te̱ ni̱a̱ꞌa̱ va̱ kua̱xi̱ kitúꞌ kivi̱ꞌ ja̱a̱nꞌ ndii, ni̱ ko̱ꞌni̱ ra̱ nuu̱ꞌ ki̱ꞌe̱ yu̱kunꞌ kaꞌnuꞌ ja̱a̱nꞌ, te̱ ni̱ xa̱ꞌaꞌ sa̱niaꞌá ra̱ ne̱ yivi̱ꞌ. Te̱ ni̱ nde̱kui̱e̱ sutu̱ kaꞌnuꞌ xiinꞌ te̱ ndieeꞌ ingaꞌ xiinꞌ ra̱, te̱ ni̱ na̱ka̱na̱ ra̱ sa̱kuuꞌ te̱ kuuꞌ nu̱uꞌ xiinꞌ ra̱ xiinꞌ sa̱kuuꞌ te̱ xi̱xa̱ kuuꞌ nu̱uꞌ nuu̱ꞌ ne̱ Israel. Te̱ ni̱ kaꞌa̱n chuunꞌ ra̱ xiinꞌ te̱ xíinꞌ ra̱ ña̱ kuꞌu̱n ra̱ vi̱ꞌe̱ ka̱a̱ na̱ka̱ ra̱ te̱ ni̱ ti̱a̱nu̱ꞌ Jesús ja̱a̱nꞌ, te̱ ki̱xi̱n ndi̱a̱ka̱ ña̱ꞌaꞌ ra̱ i̱kanꞌ.
ACT 5:22 Ndisu̱ kii̱ꞌ ni̱ xaa̱ ra̱ vi̱ꞌe̱ ka̱a̱ ndii, kö̱o̱ꞌ ka̱ te̱ ja̱a̱nꞌ ñuꞌuꞌ i̱kanꞌ. Sa̱kanꞌ te̱ ni̱ na̱ndi̱koꞌ ra̱, te̱ ni̱ kaꞌa̱n ra̱ ndii:
ACT 5:23 ―Kii̱ꞌ ni̱ xaa̱ ndu̱ vi̱ꞌe̱ ka̱a̱ ndii, ndasi kutu̱ꞌ a̱, te̱ itaꞌ te̱ xitoꞌ yiꞌeꞌ. Ndisu̱ kii̱ꞌ ni̱ nu̱niaꞌ ndu̱ a̱ ndii, kö̱o̱ꞌ ka̱ ra̱ ñuꞌuꞌ ―ni̱ kachi̱ ra̱.
ACT 5:24 Kii̱ꞌ ni̱ xi̱ni̱ so̱ꞌo̱ sutu̱ kaꞌnuꞌ ja̱a̱nꞌ, xiinꞌ te̱ xaꞌndia chuunꞌ nuu̱ꞌ te̱ xitoꞌ yu̱kunꞌ, xiinꞌ sutu̱ kuuꞌ nu̱uꞌ ña̱ ja̱a̱nꞌ ndii, ni̱ ndi̱ꞌni̱ va̱ ra̱, te̱ ni̱ nda̱tuꞌu̱nꞌ taꞌanꞌ ra̱ sa̱a̱ xkaꞌndi̱a̱ ña̱ ja̱a̱nꞌ nuu̱ꞌ kuꞌu̱n e̱ꞌ.
ACT 5:25 Ndisu̱ sa̱kanꞌ te̱ ni̱ xa̱a̱ i̱i̱n te̱ yivi̱ꞌ, te̱ ni̱ kaꞌa̱n ra̱ ndii: ―Ko̱to̱ ndo̱ꞌ, te̱ yivi̱ꞌ, te̱ ni̱ ta̱a̱nꞌ ndo̱ꞌ vi̱ꞌe̱ ka̱a̱ ndii, nuu̱ꞌ ki̱ꞌe̱ yu̱kunꞌ ndieeꞌ ra̱ saniaꞌá ra̱ ne̱ yivi̱ꞌ ―ni̱ kachi̱ ra̱.
ACT 5:26 Sa̱kanꞌ te̱ ni̱ xaꞌa̱n te̱ xaꞌndia chuunꞌ nuu̱ꞌ te̱ xíinꞌ xiinꞌ nda̱ꞌaꞌ xaꞌa̱ꞌ ra̱, te̱ ni̱ na̱ka̱ ña̱ꞌaꞌ ra̱ xiinꞌ ña̱ mani̱ꞌ, sa̱kanꞌ ña̱ yiꞌvi ra̱ ku̱u̱n yuu̱ꞌ ña̱ꞌaꞌ ne̱ yivi̱ꞌ.
ACT 5:27 Te̱ kii̱ꞌ ni̱ xa̱a̱ ra̱ xiinꞌ te̱ ja̱a̱nꞌ ndii, ni̱ sa̱xkaꞌndíá ña̱ꞌaꞌ ra̱ nuu̱ꞌ te̱ xaꞌndia chuunꞌ kuuꞌ nu̱uꞌ ja̱a̱nꞌ, te̱ ni̱ kaꞌa̱n sutu̱ kaꞌnuꞌ xiinꞌ ra̱ ndii:
ACT 5:28 ―Xa̱ ni̱ kaꞌa̱n chuunꞌ ndi̱e̱eꞌ va̱ ndu̱ xiinꞌ ndo̱ꞌ ña̱ käꞌa̱n ndo̱so̱ꞌ ka̱ ndo̱ꞌ xiinꞌ ña̱ ndi̱e̱e̱ꞌ te̱ yivi̱ꞌ ja̱a̱nꞌ nuu̱ꞌ ne̱ yivi̱ꞌ. Ndisu̱ ndoꞌó ndii, xa̱ ni̱ chi̱tuꞌ vi̱ꞌ ñu̱u̱ Jerusalén yoꞌoꞌ ni̱ xa̱a̱ ndo̱ꞌ xiinꞌ ña̱ saniaꞌá ndo̱ꞌ xaꞌa̱ꞌ te̱ ja̱a̱nꞌ, te̱ sataví kua̱chi̱ tu̱ ndo̱ꞌ nduꞌu̱ xaꞌa̱ꞌ ña̱ ni̱ xiꞌi̱ ra̱ ―ni̱ kachi̱ ra̱.
ACT 5:29 Te̱ ni̱ na̱kui̱i̱n Pedro xiinꞌ i̱nga̱ te̱ ni̱ ti̱a̱nu̱ꞌ Jesús ndii: ―Kuní a̱ ña̱ xi̱ꞌna̱ ka̱ Ndiosí ka̱ndi̱xaꞌ ndu̱ te̱ sa̱kanꞌ te̱ yivi̱ꞌ.
ACT 5:30 Te̱ Jesús ndii, ni̱ xa̱ꞌni̱ꞌ ña̱ꞌaꞌ ndo̱ꞌ kii̱ꞌ ni̱ xika̱n ndo̱ꞌ ña̱ ka̱ta̱xkoꞌ ña̱ꞌaꞌ te̱ yivi̱ꞌ nuu̱ꞌ i̱i̱n krusín. Ndisu̱ Ndiosí, ña̱ ni̱ xa̱kaꞌnuꞌ ne̱ xii̱ꞌ ya̱taꞌ e̱ꞌ ndii, ni̱ sa̱na̱tiaku ña̱ꞌaꞌ a̱.
ACT 5:31 Te̱ xiinꞌ ndi̱e̱e̱ꞌ Ndiosí ni̱ ti̱i̱n kaꞌnuꞌ a̱ Jesús ja̱a̱nꞌ, te̱ ni̱ chi̱nduꞌu̱ꞌ ña̱ꞌaꞌ a̱ nda̱ꞌaꞌ kua̱ꞌa̱ a̱, te̱ nduuꞌ ña̱ ja̱a̱nꞌ ña̱ kuuꞌ nu̱uꞌ, te̱ nduuꞌ tu̱ a̱ ña̱ sakakú yooꞌ nuu̱ꞌ kua̱chi̱ e̱ꞌ, te̱ na̱ma̱ ne̱ taꞌanꞌ e̱ꞌ, ne̱ Israel, nimá ni̱a̱ xaꞌa̱ꞌ kua̱chi̱ ña̱ xaaꞌ ni̱a̱, te̱ sa̱a̱ ni̱a̱ ña̱ kuní Ndiosí, te̱ ko̱o̱ kaꞌnuꞌ i̱ni̱ a̱ xaꞌa̱ꞌ ni̱a̱.
ACT 5:32 Te̱ nduꞌu̱ nduuꞌ te̱ ndieeꞌ yu̱ꞌuꞌ xaꞌa̱ꞌ ña̱ ni̱ ndo̱ꞌo̱ ña̱ ja̱a̱nꞌ, te̱ ndieeꞌ yu̱ꞌuꞌ tu̱ Espíritu Santo, ña̱ ni̱ ta̱xi̱ Ndiosí naá nimá ne̱ kandixaꞌ ña̱ꞌaꞌ, xaꞌa̱ꞌ ña̱ ja̱a̱nꞌ ―ni̱ kachi̱ Pedro.
ACT 5:33 Te̱ kii̱ꞌ ni̱ xi̱ni̱ so̱ꞌo̱ te̱ kuuꞌ nu̱uꞌ ja̱a̱nꞌ ña̱ ja̱a̱nꞌ ndii, ni̱ na̱saa̱ꞌ xa̱va̱ꞌa̱ ra̱ nde̱e̱ ni̱ kuni̱ ra̱ ka̱ꞌni̱ꞌ ña̱ꞌaꞌ ra̱.
ACT 5:34 Sa̱kanꞌ te̱ ni̱ ndo̱ndi̱chi̱ i̱i̱n te̱ fariseo, te̱ naniꞌ Gamaliel, te̱ sanakuachiꞌ tu̱ꞌu̱n nde̱iꞌ Ndiosí. Te̱ ni̱ kaꞌa̱n chuunꞌ ra̱ ña̱ ta̱va̱ꞌ te̱ yivi̱ꞌ te̱ ja̱a̱nꞌ ki̱ꞌe̱ i̱i̱n xaꞌaꞌ. Te̱ Gamaliel ja̱a̱nꞌ ndii, xitoꞌ kaꞌnuꞌ va̱ ña̱ꞌaꞌ sa̱kuuꞌ ne̱ ñu̱u̱ ja̱a̱nꞌ.
ACT 5:35 Te̱ ni̱ kaꞌa̱n ra̱ xiinꞌ te̱ kuuꞌ nu̱uꞌ ja̱a̱nꞌ ndii: ―Te̱ taꞌanꞌ i̱, te̱ Israel, ko̱to̱ va̱ ndo̱ꞌ ndee ña̱ sa̱a̱ ndo̱ꞌ xiinꞌ te̱ yivi̱ꞌ kaa̱ꞌ.
ACT 5:36 Kua̱chi̱ ndii ni̱ yoo̱ i̱i̱n te̱ ni̱ na̱niꞌ Teudas xta̱ꞌanꞌ, te̱ ni̱ kaꞌa̱n ña̱ nduuꞌ ra̱ i̱i̱n te̱ kaꞌnuꞌ. Te̱ ni̱ ndu̱i̱i̱n yatinꞌ ku̱miꞌ ciento te̱ yivi̱ꞌ xiinꞌ ra̱. Ndisu̱ kii̱ꞌ ni̱ xa̱ꞌni̱ꞌ ña̱ꞌaꞌ te̱ yivi̱ꞌ ndii, ni̱ kiku̱ sa̱kuuꞌ te̱ ndikún ña̱ saniaꞌá ra̱, te̱ xa̱ i̱kanꞌ ni̱ ndi̱ꞌi̱ ndo̱o̱ ra̱.
ACT 5:37 Te̱ kii̱ꞌ ni̱ yaꞌa̱ ña̱ ja̱a̱nꞌ, te̱ ni̱ nu̱ta̱ Judas, te̱ ni̱ ki̱e̱e̱ ñu̱ꞌuꞌ Galilea, kivi̱ꞌ ña̱ nakoso̱ꞌ ne̱ yivi̱ꞌ xaaꞌ te̱ xaꞌndia chuunꞌ. Te̱ kuaꞌa̱ꞌ ne̱ yivi̱ꞌ ni̱ ndu̱i̱i̱n tu̱ xiinꞌ te̱ ja̱a̱nꞌ, te̱ ni̱ xa̱ꞌni̱ꞌ tu̱ te̱ yivi̱ꞌ te̱ ja̱a̱nꞌ, te̱ ni̱ kiku̱ ndo̱o̱ sa̱kuuꞌ ne̱ ni̱ ndu̱i̱i̱n xiinꞌ ra̱, te̱ xa̱ i̱kanꞌ ni̱ ndi̱ꞌi̱ ndo̱o̱ tu̱ ne̱ ja̱a̱nꞌ.
ACT 5:38 Xaꞌa̱ꞌ a̱ ja̱a̱nꞌ na kaꞌán i̱ xiinꞌ ndo̱ꞌ vi̱ti̱n ndii, sä̱ta̱ñaꞌa̱ꞌ ka̱ ndo̱ꞌ te̱ yivi̱ꞌ kaa̱ꞌ, te̱ na ko̱o̱ mi̱iꞌ ra̱ sa̱kanꞌ. Sa̱kanꞌ ña̱ naaꞌ ña̱ ni̱ tuvi̱ xíniꞌ te̱ yivi̱ꞌ nduuꞌ ña̱ saniaꞌá ra̱ uun naaꞌ kuenta te̱ yivi̱ꞌ tu̱ nduuꞌ ña̱ xaaꞌ ra̱ ndii, ndo̱ñuꞌuꞌ a̱.
ACT 5:39 Ndisu̱ naaꞌ kuenta Ndiosí nduuꞌ a̱ ndii, kü̱vi̱ sa̱ndo̱ñuꞌuꞌ ndo̱ꞌ a̱, te̱ xiinꞌ Ndiosí ku̱ntaꞌanꞌ tu̱ ndo̱ꞌ naaꞌ sa̱kanꞌ ―ni̱ kachi̱ ra̱.
ACT 5:40 Te̱ ni̱ na̱ti̱i̱n te̱ xaꞌndia chuunꞌ ja̱a̱nꞌ ña̱ ni̱ kaꞌa̱n ra̱. Sa̱kanꞌ te̱ ni̱ ka̱na̱ ra̱ te̱ ni̱ ti̱a̱nu̱ꞌ Jesús ja̱a̱nꞌ, te̱ ni̱ su̱ku̱ꞌ i̱i̱nꞌ ña̱ꞌaꞌ te̱ yivi̱ꞌ, te̱ ni̱ kaꞌa̱n chuunꞌ tu̱ ra̱ xiinꞌ te̱ ja̱a̱nꞌ ña̱ käꞌa̱n ka̱ ra̱ xiinꞌ ña̱ ndi̱e̱eꞌ Jesús, i̱kanꞌ te̱ ni̱ sa̱ndoó ndiká ña̱ꞌaꞌ ra̱.
ACT 5:41 Te̱ ni̱ ti̱a̱nu̱ꞌ Jesús ja̱a̱nꞌ ndii, va̱ꞌa̱ va̱ kuni ra̱ ni̱ ki̱e̱e̱ ra̱ nuu̱ꞌ te̱ xaꞌndia chuunꞌ ja̱a̱nꞌ kuaꞌa̱n ra̱, sa̱kanꞌ ña̱ ni̱ xa̱ta̱ꞌa̱n nuu̱ꞌ Ndiosí ña̱ ku̱ndo̱ꞌo̱ na ra̱ xaꞌa̱ꞌ a̱ ña̱ i̱ni̱ ra̱ xini ra̱ Jesús.
ACT 5:42 Te̱ sa̱a̱ kivi̱ꞌ ni̱ saniaꞌá ra̱ naa kuuꞌ nuu̱ꞌ ki̱ꞌe̱ yu̱kunꞌ kaꞌnuꞌ, xiinꞌ naa kuuꞌ vi̱ꞌe̱ ne̱ yivi̱ꞌ ne̱ kuuꞌ miiꞌ, sa̱kanꞌ ña̱ nï̱ na̱ko̱o̱ ra̱ ña̱ kaꞌán ndo̱so̱ꞌ ra̱ ña̱ Jesús nduuꞌ ña̱ ni̱ ti̱ꞌviꞌ Ndiosí sa̱kakú yooꞌ.
ACT 6:1 Te̱ kii̱ꞌ sa̱kanꞌ ndii, xaꞌa̱ꞌ a̱ ña̱ so̱ꞌo̱ kuuꞌ kuaꞌa̱ꞌ ka̱ ne̱ nduuꞌ kuenta Jesús ndii, ni̱ xa̱ꞌaꞌ kaꞌán kua̱chi̱ ne̱ judío, ne̱ kaꞌán tu̱ꞌu̱n griego, xata̱ꞌ ne̱ judío, ne̱ kaꞌán tu̱ꞌu̱n hebreo, sa̱kanꞌ ña̱ ne̱ kuaa̱nꞌ, ne̱ nduuꞌ kuenta ne̱ griego ja̱a̱nꞌ ndii, nï̱ na̱ti̱i̱n xa̱lu̱vi̱ ni̱a̱ ña̱ xaxi̱ꞌ sa̱a̱ kivi̱ꞌ sa̱a̱ xataꞌa̱n na̱ti̱i̱n ni̱a̱, kachi ni̱a̱.
ACT 6:2 Xaꞌa̱ꞌ a̱ ja̱a̱nꞌ na ni̱ na̱ka̱ya̱ te̱ uxi̱ uvi̱, te̱ ni̱ ti̱a̱nu̱ꞌ Jesús, sa̱kuuꞌ ne̱ nduuꞌ tu̱ kuenta a̱. Te̱ ni̱ kaꞌa̱n ra̱ xiinꞌ ni̱a̱ ndii: ―Vä̱ꞌa̱ yoo a̱ ña̱ nakooꞌ ndu̱ ña̱ saniaꞌá ndu̱ tu̱ꞌu̱n Ndiosí, te̱ xa̱xa̱ꞌ ndu̱ ña̱ꞌa̱.
ACT 6:3 Ña̱ni̱ taꞌanꞌ i̱, xaꞌa̱ꞌ a̱ ja̱a̱nꞌ na na̱ka̱xi̱n ndo̱ꞌ uxa̱ taꞌan te̱ yivi̱ꞌ te̱i̱n ndo̱ꞌ. Te̱ ja̱a̱nꞌ ndii, kuní a̱ ña̱ nduuꞌ ra̱ i̱i̱n te̱ kaꞌán va̱ꞌa̱ ne̱ yivi̱ꞌ xaꞌa̱ꞌ, te̱ kuní tu̱ a̱ ña̱ chituꞌ vi̱ꞌ nimá ra̱ xiinꞌ Espíritu Santo, xiinꞌ ña̱ xini tuní. Sa̱kanꞌ te̱ sa̱kuisoꞌ chuunꞌ ña̱ꞌaꞌ e̱ꞌ nuu̱ꞌ chu̱u̱n ja̱a̱nꞌ.
ACT 6:4 Sa̱kanꞌ te̱ nä̱ko̱o̱ ndu̱ ña̱ kaꞌán ndu̱ xiinꞌ Ndiosí ni̱ nde̱e̱ chu̱u̱n nuu̱ꞌ a̱ ña̱ kaꞌán ndo̱so̱ꞌ ndu̱ xaꞌa̱ꞌ Jesús ―ni̱ kachi̱ ra̱.
ACT 6:5 Te̱ ni̱ na̱kuita̱ kuento sa̱kuuꞌ ne̱ yivi̱ꞌ ja̱a̱nꞌ xiinꞌ ña̱ ni̱ kaꞌa̱n te̱ ja̱a̱nꞌ, te̱ ni̱ na̱ka̱xi̱n ni̱a̱ Esteban, te̱ ja̱a̱nꞌ ndii, i̱i̱n te̱ i̱ni̱ xa̱va̱ꞌa̱ xini Jesús nduuꞌ ra̱, te̱ chituꞌ vi̱ꞌ tu̱ nimá ra̱ xiinꞌ Espíritu Santo. Te̱ ni̱ na̱ka̱xi̱n tu̱ ni̱a̱ Felipe, xiinꞌ Prócoro, xiinꞌ Nicanor, xiinꞌ Timón, xiinꞌ Parmena, xiinꞌ i̱i̱n te̱ ni̱ ki̱e̱e̱ ñu̱u̱ Antioquía, te̱ na̱niꞌ Nicolás. (Te̱ ja̱a̱nꞌ ndii, xa̱ ni̱ ka̱ndi̱xaꞌ ra̱ Ndiosí, ña̱ kandixaꞌ te̱ judío.)
ACT 6:6 Sa̱kanꞌ te̱ ni̱ xa̱ta̱ ni̱a̱ te̱ uxa̱ taꞌan ja̱a̱nꞌ nuu̱ꞌ te̱ ni̱ ti̱a̱nu̱ꞌ Jesús, te̱ ni̱ kaꞌa̱n te̱ ja̱a̱nꞌ xiinꞌ Ndiosí xaꞌa̱ꞌ sa̱kuuꞌ te̱ uxa̱ taꞌan ja̱a̱nꞌ, ndi̱ꞌi̱ ja̱a̱nꞌ te̱ ni̱ ta̱ndi̱e̱e̱ ra̱ nda̱ꞌaꞌ ra̱ xíniꞌ te̱ ja̱a̱nꞌ sakuisoꞌ chuunꞌ ña̱ꞌaꞌ ra̱.
ACT 6:7 Te̱ tu̱ꞌu̱n xto̱ꞌo̱ e̱ꞌ Ndiosí ndii, so̱ꞌo̱ kikú kuaꞌa̱ꞌ ka̱ a̱, te̱ ne̱ nduuꞌ kuenta Jesús ndii, so̱ꞌo̱ nduuꞌ kuaꞌa̱ꞌ yaꞌa̱ ka̱ ni̱a̱ ñu̱u̱ Jerusalén ja̱a̱nꞌ. Te̱ nde̱e̱ sutu̱ ndii, kuaꞌa̱ꞌ yaꞌa̱ tu̱ te̱ ja̱a̱nꞌ ni̱ ka̱ndi̱xaꞌ ña̱ ndi̱xa̱ xaꞌa̱ꞌ Jesús.
ACT 6:8 Te̱ Esteban ja̱a̱nꞌ ndii, ni̱ chi̱ndi̱e̱eꞌ kuaꞌa̱ꞌ va̱ ña̱ꞌaꞌ Ndiosí, sa̱kanꞌ ña̱ ni̱ ta̱xi̱ a̱ ndi̱e̱e̱ꞌ ra̱, te̱ sa̱a̱ ra̱ kuaꞌa̱ꞌ ña̱ nandani̱ ne̱ yivi̱ꞌ, xiinꞌ chu̱u̱n kaꞌnuꞌ te̱i̱n ni̱a̱.
ACT 6:9 Sa̱kanꞌ te̱ sa̱va̱ te̱ nakayá i̱i̱n vi̱ꞌe̱ ña̱ naniꞌ te̱ xikaꞌ ndiká, te̱ ni̱ ki̱e̱e̱ ñu̱u̱ Cirene, xiinꞌ ñu̱u̱ Alejandría, xiinꞌ ñu̱u̱ Cilicia, xiinꞌ nuu̱ꞌ ñu̱ꞌuꞌ Asia ndii, ni̱ xa̱ꞌaꞌ kaniꞌ taꞌanꞌ kuento ra̱ xiinꞌ Esteban ja̱a̱nꞌ.
ACT 6:10 Ndisu̱ nï̱ ku̱ndi̱e̱eꞌ ra̱ kaniꞌ taꞌanꞌ ra̱ kuento xiinꞌ Esteban ja̱a̱nꞌ, sa̱kanꞌ ña̱ te̱ ja̱a̱nꞌ ndii, xiinꞌ ña̱ xini tuní ña̱ taxiꞌ Espíritu Santo kaꞌán ra̱.
ACT 6:11 Sa̱kanꞌ na ni̱ ta̱xi̱ te̱ ja̱a̱nꞌ xu̱ꞌunꞌ nda̱ꞌaꞌ ndiaꞌviꞌ te̱ yivi̱ꞌ, te̱ kaꞌa̱n ra̱ ña̱ ni̱ xi̱ni̱ so̱ꞌo̱ ra̱ kani̱a̱ꞌa Esteban ja̱a̱nꞌ xaꞌa̱ꞌ Moisés xiinꞌ xaꞌa̱ꞌ Ndiosí.
ACT 6:12 Te̱ xiinꞌ ña̱ ja̱a̱nꞌ ni̱ sa̱na̱saáꞌ te̱ ja̱a̱nꞌ te̱ ñu̱u̱ ja̱a̱nꞌ. Te̱ ni̱ sa̱na̱saáꞌ tu̱ ra̱ te̱ xi̱xa̱ nuu̱ꞌ ñu̱u̱, xiinꞌ te̱ saniaꞌá tu̱ꞌu̱n nde̱iꞌ Ndiosí. Xaꞌa̱ꞌ a̱ ja̱a̱nꞌ na ni̱ ti̱i̱n te̱ yivi̱ꞌ Esteban, te̱ ni̱ xaꞌa̱n ndi̱a̱ka̱ ña̱ꞌaꞌ ra̱ miiꞌ nakayá te̱ xi̱xa̱ kuuꞌ nu̱uꞌ ja̱a̱nꞌ.
ACT 6:13 Te̱ ni̱ ka̱na̱ ra̱ te̱ kaꞌa̱n tu̱n vixi̱ ja̱a̱nꞌ, te̱ ni̱ kaꞌa̱n te̱ ja̱a̱nꞌ ndii: ―Te̱ yivi̱ꞌ yo̱ꞌo̱ꞌ ndii, xïkuiín ra̱ ña̱ kani̱a̱ꞌa ra̱ xaꞌa̱ꞌ yu̱kunꞌ su̱ꞌu̱n yoꞌoꞌ, te̱ kani̱a̱ꞌa tu̱ ra̱ xaꞌa̱ꞌ tu̱ꞌu̱n nde̱iꞌ Ndiosí.
ACT 6:14 Ni̱ xi̱ni̱ so̱ꞌo̱ ndu̱ kaꞌán ra̱ ña̱ Jesús, te̱ ni̱ ki̱e̱e̱ ñu̱u̱ Nazaret ndii, sa̱ndo̱ñuꞌuꞌ ra̱ yu̱kunꞌ yoꞌoꞌ, te̱ na̱ma̱ tu̱ ra̱ ña̱ xi xaá e̱ꞌ, ña̱ ni̱ sa̱yaꞌá Moisés nda̱ꞌaꞌ e̱ꞌ ―ni̱ kachi̱ ra̱.
ACT 6:15 Te̱ sa̱kuuꞌ te̱ kuuꞌ nu̱uꞌ, te̱ ndieeꞌ ja̱a̱nꞌ ndii, ni̱ xi̱ni̱ ra̱ ña̱ nuu̱ꞌ Esteban ndii, nde̱e̱ naa kaaꞌ nuu̱ꞌ i̱i̱n ángele kaaꞌ a̱.
ACT 7:1 Te̱ ni̱ nda̱tuꞌu̱nꞌ sutu̱ kaꞌnuꞌ Esteban ndii: ―¿Ñáá ña̱ ndi̱xa̱ nduuꞌ ña̱ kaꞌán te̱ yivi̱ꞌ kaa̱ꞌ xaꞌa̱ꞌ u̱nꞌ? ―ni̱ kachi̱ ra̱.
ACT 7:2 Te̱ ni̱ na̱kui̱i̱n Esteban ndii: ―Te̱ yivi̱ꞌ, ña̱ni̱ i̱, xiinꞌ ndoꞌó, te̱ xi̱xa̱ nuu̱ꞌ ñu̱u̱ ndii, ku̱ni̱ so̱ꞌo̱ ndo̱ꞌ ña̱ kaꞌa̱n i̱ xiinꞌ ndo̱ꞌ. Ndiosí, ña̱ kaꞌnuꞌ kooꞌ chukuuꞌ ndii, ni̱ tuvi̱ a̱ nuu̱ꞌ te̱ xii̱ꞌ ya̱taꞌ e̱ꞌ Abraham kii̱ꞌ nduꞌu̱ꞌ ka̱ ra̱ ñu̱ꞌuꞌ Mesopotamia, ña̱ kuní ka̱ ku̱nduꞌu̱ꞌ ra̱ ñu̱u̱ Harán.
ACT 7:3 Te̱ ni̱ kaꞌa̱n a̱ xiinꞌ ra̱ ndii: “Kuan ke̱ta̱ ñu̱u̱ u̱nꞌ te̱i̱n ne̱ i̱i̱n kuuꞌ xiinꞌ u̱nꞌ, te̱ kuꞌu̱n ku̱nduꞌu̱ꞌ u̱nꞌ nuu̱ꞌ ñu̱ꞌuꞌ ña̱ niaꞌa̱ i̱ yoꞌó”, ni̱ kachi̱ a̱.
ACT 7:4 ’Sa̱kanꞌ te̱ ni̱ ke̱ta̱ ra̱ nuu̱ꞌ ñu̱ꞌuꞌ ne̱ Caldeo te̱ kuaꞌa̱n ku̱nduꞌu̱ꞌ ra̱ ñu̱u̱ Harán ja̱a̱nꞌ. Ni̱ yaꞌa̱ ña̱ ni̱ xiꞌi̱ yu̱vaꞌ ra̱, te̱ ni̱ sa̱yaꞌá ña̱ꞌaꞌ Ndiosí ñu̱u̱ miiꞌ ndieeꞌ ndo̱ꞌ yoꞌoꞌ vi̱ti̱n.
ACT 7:5 Ndisu̱ nï̱ ta̱xi̱ Ndiosí nde̱e̱ tiku̱nꞌ ñu̱ꞌuꞌ ja̱a̱nꞌ ku̱ndu̱u̱ ña̱ꞌa̱ ra̱. Te̱ ndii ni̱ ta̱xi̱ a̱ kuento a̱ ña̱ ta̱xi̱ ña̱ꞌaꞌ a̱ nda̱ꞌaꞌ ra̱ xiinꞌ nda̱ꞌaꞌ siꞌe̱ ra̱ xiinꞌ nda̱ꞌaꞌ si̱a̱niꞌ xikaꞌ ra̱, tee̱ꞌ ndee kö̱o̱ꞌ siꞌe̱ ra̱ kii̱ꞌ sa̱kanꞌ.
ACT 7:6 Ni̱ kaꞌa̱n Ndiosí xiinꞌ ra̱ ña̱ ku̱ndu̱u̱ ne̱ si̱a̱niꞌ xikaꞌ ra̱ ne̱ ndi̱va̱ꞌa̱, te̱ ku̱ndi̱e̱e̱ ni̱a̱ nuu̱ꞌ ñu̱ꞌuꞌ tu̱ku̱ ne̱ yivi̱ꞌ. Te̱ ku̱ndu̱u̱ tu̱ ni̱a̱ ne̱ vi̱kuꞌu̱n ka̱ka̱ nu̱u̱ nuu̱ꞌ ne̱ yivi̱ꞌ i̱kanꞌ. Te̱ mi̱iꞌ ku̱u̱ ne̱ ndieeꞌ nuu̱ꞌ ñu̱ꞌuꞌ ja̱a̱nꞌ xiinꞌ ni̱a̱ niiꞌ ku̱miꞌ ciento kuiya̱.
ACT 7:7 Te̱ ni̱ kaꞌa̱n Ndiosí xiinꞌ ra̱ ndii: “Ndisu̱ mi̱iꞌ yuꞌu̱ ka̱tunꞌ ne̱ ñu̱u̱ ja̱a̱nꞌ, ne̱ vi̱ko̱ niꞌiꞌ ne̱ ku̱ndu̱u̱ si̱a̱niꞌ xikaꞌ u̱nꞌ ja̱a̱nꞌ. Ndi̱ꞌi̱ xkaꞌndi̱a̱ ña̱ ja̱a̱nꞌ, te̱ ki̱e̱e̱ ni̱a̱ ñu̱u̱ ja̱a̱nꞌ, te̱ sa̱kaꞌnuꞌ ni̱a̱ yuꞌu̱ yoꞌoꞌ”, ni̱ kachi̱ a̱.
ACT 7:8 ’Te̱ ni̱ ta̱xi̱ tu̱ Ndiosí chu̱u̱n nuu̱ꞌ Abraham ña̱ kua̱ꞌa̱ tuni̱ i̱i̱nꞌ sa̱kuuꞌ te̱ si̱a̱niꞌ xikaꞌ ra̱ ja̱a̱nꞌ, ña̱ niaꞌá ña̱ ni̱ ndoo̱ Ndiosí kuento a̱ xiinꞌ ra̱. Sa̱kanꞌ na kuiiꞌ kii̱ꞌ ni̱ tuvi̱ siꞌe̱ ra̱ Isaac ndii, ni̱ xa̱ꞌa̱ ra̱ tuni̱ i̱i̱nꞌ te̱ ja̱a̱nꞌ kii̱ꞌ ni̱ xkaꞌndi̱a̱ uni̱a̱ kivi̱ꞌ ña̱ ni̱ tuvi̱ ra̱. Te̱ sa̱kanꞌ tu̱ ni̱ xa̱a̱ Isaac ja̱a̱nꞌ xiinꞌ siꞌe̱ ra̱ Jacob. Te̱ sa̱kanꞌ tu̱ ni̱ xa̱a̱ Jacob ja̱a̱nꞌ xiinꞌ siꞌe̱ ra̱, te̱ uxi̱ uvi̱, te̱ xii̱ꞌ ya̱taꞌ yooꞌ, te̱ Israel.
ACT 7:9 ’Te̱ xaꞌa̱ꞌ a̱ ña̱ nda̱si̱ꞌ nuu̱ꞌ te̱ xii̱ꞌ ya̱taꞌ e̱ꞌ ja̱a̱nꞌ ndii, ni̱ xi̱ko̱ꞌ ra̱ ña̱ni̱ mi̱iꞌ ra̱, te̱ ni̱ naniꞌ José, te̱ kuꞌu̱n te̱ ja̱a̱nꞌ ku̱naa̱ ra̱ sa̱chuunꞌ ra̱ nuu̱ꞌ te̱ ñu̱u̱ Egipto. Ndisu̱ Ndiosí ndii, ni̱ yoo̱ a̱ xiinꞌ José ja̱a̱nꞌ,
ACT 7:10 te̱ ni̱ sa̱kakú ña̱ꞌaꞌ a̱ nuu̱ꞌ sa̱kuuꞌ ña̱ ni̱ ndo̱ꞌo̱ ra̱. Te̱ ni̱ ta̱xi̱ a̱ ña̱ xini tuní ra̱ nuu̱ꞌ Faraón, te̱ xaꞌndia chuunꞌ nuu̱ꞌ ñu̱ꞌuꞌ Egipto ja̱a̱nꞌ, te̱ va̱ꞌa̱ tu̱ kuni ra̱ xini ra̱ José. Te̱ ni̱ sa̱kuisoꞌ chuunꞌ ña̱ꞌaꞌ Faraón nuu̱ꞌ sa̱kuuꞌ ne̱ ñu̱u̱ Egipto xiinꞌ nuu̱ꞌ sa̱kuuꞌ ña̱ nduuꞌ kuenta ra̱.
ACT 7:11 ’Te̱ ni̱ yoo̱ va̱ so̱ko̱ ka̱niiꞌ ñu̱ꞌuꞌ Egipto xiinꞌ ka̱niiꞌ ñu̱ꞌuꞌ Canaán kii̱ꞌ sa̱kanꞌ. Sa̱kanꞌ na ni̱ ndo̱ꞌo̱ xa̱va̱ꞌa̱ ne̱ ñu̱u̱ ja̱a̱nꞌ. Te̱ nï̱ ku̱vi̱ ki̱ꞌi̱n ne̱ xii̱ꞌ ya̱taꞌ e̱ꞌ ña̱ xaxi̱ꞌ.
ACT 7:12 Te̱ kii̱ꞌ ni̱ xi̱ni̱ Jacob ja̱a̱nꞌ kuento ña̱ yoo ndi̱kinꞌ trigo ñu̱u̱ Egipto ndii, ni̱ ti̱ꞌviꞌ ra̱ siꞌe̱ ra̱, te̱ xii̱ꞌ ya̱taꞌ e̱ꞌ, i̱chiꞌ ña̱ nu̱uꞌ ñu̱u̱ ja̱a̱nꞌ.
ACT 7:13 Te̱ kii̱ꞌ ni̱ ti̱ꞌviꞌ ña̱ꞌaꞌ ra̱ i̱chiꞌ ña̱ uvi̱ ndii, ni̱ sa̱tuví xiinꞌ mi̱iꞌ José nuu̱ꞌ ña̱ni̱ ra̱. Sa̱kanꞌ te̱ ni̱ ku̱nda̱ni̱ Faraón ja̱a̱nꞌ yo̱o̱ nduuꞌ ne̱ i̱i̱n kuuꞌ xiinꞌ José ja̱a̱nꞌ.
ACT 7:14 Sa̱kanꞌ te̱ ni̱ na̱ka̱na̱ José Jacob yu̱vaꞌ ra̱ xiinꞌ sa̱kuuꞌ ne̱ i̱i̱n kuuꞌ xiinꞌ ra̱ ña̱ kuꞌu̱n ku̱ndi̱e̱e̱ ni̱a̱ i̱kanꞌ. Te̱ ña̱ sa̱kuuꞌ ni̱a̱ ndii, uni̱ xi̱ko̱ xaꞌu̱n ni̱ ku̱u̱ ni̱a̱.
ACT 7:15 Sa̱kanꞌ te̱ ni̱ na̱kaa̱ꞌ Jacob ja̱a̱nꞌ ñu̱ꞌu̱ꞌ Egipto ni̱ nduꞌu̱ꞌ ra̱, te̱ i̱kanꞌ ni̱ xiꞌi̱ ra̱, te̱ i̱kanꞌ ni̱ xiꞌi̱ tu̱ te̱ xii̱ꞌ ya̱taꞌ e̱ꞌ.
ACT 7:16 Te̱ i̱kiꞌ Jacob ja̱a̱nꞌ xiinꞌ i̱kiꞌ José ndii, ñu̱u̱ Siquem ni̱ xaꞌa̱n na̱taa̱nꞌ ra̱ a̱ yavi̱ ndi̱i̱ miiꞌ ni̱ sa̱ta̱ꞌ Abraham nuu̱ꞌ siꞌe̱ te̱ na̱niꞌ Hamor ñu̱u̱ Siquem ja̱a̱nꞌ.
ACT 7:17 ’Te̱ kii̱ꞌ xa̱ kuyatinꞌ kivi̱ꞌ ña̱ sa̱xinu̱ Ndiosí kuento a̱ ña̱ ni̱ ta̱xi̱ a̱ nuu̱ꞌ Abraham ja̱a̱nꞌ ndii, ni̱ ku̱u̱ kuaꞌa̱ꞌ va̱ ne̱ xii̱ꞌ ya̱taꞌ e̱ꞌ ja̱a̱nꞌ nuu̱ꞌ ñu̱ꞌuꞌ Egipto ja̱a̱nꞌ.
ACT 7:18 Te̱ kii̱ꞌ sa̱kanꞌ ndii, ni̱ na̱ꞌi̱n chuunꞌ i̱i̱n te̱ xaꞌndia chuunꞌ kuuꞌ nuu̱ꞌ, te̱ xa̱aꞌ nuu̱ꞌ ñu̱ꞌuꞌ Egipto. Te̱ te̱ ja̱a̱nꞌ ndii, xïní ra̱ xaꞌa̱ꞌ ña̱ va̱ꞌa̱ ña̱ ni̱ xa̱a̱ José ja̱a̱nꞌ xaꞌa̱ꞌ ne̱ ñu̱u̱ ra̱.
ACT 7:19 Te̱ ja̱a̱nꞌ ndii, ni̱ xi̱ni̱ xaꞌanꞌ ra̱ ne̱ xii̱ꞌ ya̱taꞌ e̱ꞌ ja̱a̱nꞌ te̱ mi̱iꞌ ni̱ ku̱u̱ ra̱ xiinꞌ ni̱a̱. Te̱ ni̱ ti̱i̱n uꞌvi̱ tu̱ ra̱ ne̱ ja̱a̱nꞌ ña̱ na̱ko̱o̱ ni̱a̱ te̱ kualiꞌ siꞌe̱ ni̱a̱, te̱ sa̱kanꞌ tuví, te̱ ku̱vi̱ ra̱.
ACT 7:20 ’Te̱ kivi̱ꞌ ja̱a̱nꞌ ni̱ ka̱ku̱ tu̱ Moisés. Te̱ ni̱ xi̱ni̱ Ndiosí ña̱ i̱i̱n te̱ kuañuꞌu̱ lu̱i̱ va̱ kaaꞌ ni̱ nduuꞌ ra̱. Te̱ ni̱ xi̱to̱ ña̱ꞌaꞌ yu̱vaꞌ siꞌiꞌ ra̱ niiꞌ uni̱ taꞌan yoo̱ꞌ.
ACT 7:21 Te̱ kii̱ꞌ ni̱ na̱ko̱o̱ ña̱ꞌaꞌ ni̱a̱ ndii, ni̱ na̱ꞌi̱n ña̱ꞌaꞌ ñaꞌ siꞌe̱ Faraón ja̱a̱nꞌ, te̱ ni̱ sa̱kuaꞌnuꞌ ña̱ꞌaꞌ aꞌ nde̱e̱ naa siꞌe̱ mi̱iꞌ aꞌ.
ACT 7:22 Te̱ ni̱ sa̱kuaa̱n Moisés ja̱a̱nꞌ sa̱kuuꞌ ña̱ xini tuní ne̱ Egipto, xaꞌa̱ꞌ a̱ ja̱a̱nꞌ na te̱ kooꞌ chukuuꞌ va̱ xiinꞌ kuento ni̱ nduu̱ ra̱, te̱ sa̱kanꞌ tu̱ xiinꞌ chu̱u̱n ña̱ xaaꞌ ra̱.
ACT 7:23 ’Kii̱ꞌ ni̱ xinu̱ ra̱ uvi̱ xi̱ko̱ kuiya̱ ndii, ni̱ sa̱kaꞌán a̱ nimá ra̱ kuꞌu̱n ndiꞌe̱ꞌ ra̱ miiꞌ ndieeꞌ ne̱ i̱i̱n kuuꞌ xiinꞌ ra̱, ne̱ Israel.
ACT 7:24 Te̱ kii̱ꞌ ni̱ xi̱ni̱ ra̱ satuxuꞌví i̱i̱n te̱ Egipto ja̱a̱nꞌ i̱i̱n te̱ i̱i̱n kuuꞌ xiinꞌ ra̱ ndii, ni̱ na̱kaꞌa̱n ra̱ xaꞌa̱ꞌ te̱ ja̱a̱nꞌ, te̱ ni̱ sa̱ndu̱tuꞌ ra̱ kuenta xaꞌa̱ꞌ te̱ ja̱a̱nꞌ ni̱ xa̱ꞌni̱ꞌ ra̱ te̱ Egipto ja̱a̱nꞌ.
ACT 7:25 Te̱ ni̱ xa̱ni̱ni̱ Moisés ña̱ ku̱nda̱ni̱ ne̱ taꞌanꞌ ra̱ ja̱a̱nꞌ ña̱ ni̱ ti̱ꞌviꞌ ña̱ꞌaꞌ Ndiosí, te̱ sa̱kakú a̱ ne̱ ja̱a̱nꞌ nda̱ꞌaꞌ te̱ Egipto ja̱a̱nꞌ sa̱a̱ ra̱. Ndisu̱ nï̱ ku̱nda̱ni̱ ni̱a̱ ña̱ ja̱a̱nꞌ.
ACT 7:26 Te̱ tu̱ku̱ kivi̱ꞌ ndii, ni̱ xi̱ni̱ Moisés kuntaꞌanꞌ uvi̱ ta̱ꞌan te̱ taꞌanꞌ ra̱ ja̱a̱nꞌ. Te̱ ni̱ xika̱ ra̱ sanakoó ra̱ te̱ ja̱a̱nꞌ ña̱ mani̱ꞌ kaꞌa̱n ra̱ ndii: “Te̱ yivi̱ꞌ, ndoꞌó ndii, i̱i̱n nda̱a̱ꞌ i̱chiꞌ nduuꞌ ndo̱ꞌ, te̱ vä̱ꞌa̱ satuxuꞌví taꞌanꞌ ndo̱ꞌ”, ni̱ kachi̱ ra̱.
ACT 7:27 Sa̱kanꞌ te̱ ni̱ chi̱nda̱ꞌaꞌ te̱ satuxuꞌví tu̱ku̱ te̱ taꞌanꞌ ra̱ ja̱a̱nꞌ Moisés kaꞌán ra̱ ndii: “¿Yo̱o̱ ni̱ sakuisoꞌ chuunꞌ yoꞌó te̱ ka̱ꞌndi̱a̱ chuunꞌ u̱nꞌ nuu̱ꞌ ndu̱, te̱ ku̱ndu̱u̱ tu̱ u̱nꞌ te̱ xaꞌndia kua̱chi̱ nuu̱ꞌ ndu̱?
ACT 7:28 ¿Tee̱ꞌ kuni ka̱ꞌni̱ꞌ u̱nꞌ yuꞌu̱ nde̱e̱ naa ni̱ xa̱ꞌni̱ꞌ u̱nꞌ te̱ Egipto i̱ku̱ ni̱?”, ni̱ kachi̱ ra̱.
ACT 7:29 Te̱ kii̱ꞌ ni̱ xi̱ni̱ so̱ꞌo̱ Moisés ña̱ ja̱a̱nꞌ ndii, ni̱ xi̱nu̱ ra̱ kuaꞌa̱n ku̱nduꞌu̱ꞌ ra̱ nuu̱ꞌ ñu̱ꞌuꞌ ña̱ na̱niꞌ Madián nde̱e̱ naa te̱ tukuꞌ. Te̱ i̱kanꞌ ni̱ yoo̱ uvi̱ ta̱ꞌan siꞌe̱ ra̱.
ACT 7:30 ’Te̱ kii̱ꞌ ni̱ xkaꞌndi̱a̱ uvi̱ xi̱ko̱ kuiya̱ ndii, ni̱ tuvi̱ i̱i̱n ángele nuu̱ꞌ ra̱ te̱i̱n i̱ñu̱ꞌ, ña̱ ndatin, i̱i̱n xaanꞌ miiꞌ i̱chi kaaꞌ ya̱ti̱n i̱kuꞌ ña̱ na̱niꞌ Sinaí.
ACT 7:31 Sa̱kanꞌ te̱ ni̱ na̱nda̱ni̱ va̱ Moisés kii̱ꞌ ni̱ xi̱ni̱ ra̱ ña̱ xixí i̱ñu̱ꞌ ja̱a̱nꞌ, te̱ kii̱ꞌ ni̱ ku̱ya̱ti̱n ka̱ ra̱ te̱ ku̱ni̱ va̱ꞌa̱ ra̱ ña̱ ja̱a̱nꞌ ndii, ni̱ xi̱ni̱ so̱ꞌo̱ ra̱ tachi̱ꞌ xto̱ꞌo̱ e̱ꞌ Ndiosí kaꞌán a̱ xiinꞌ ra̱ ndii:
ACT 7:32 “Yuꞌu̱ nduuꞌ Ndiosí, ña̱ ni̱ xa̱kaꞌnuꞌ te̱ xii̱ꞌ ya̱taꞌ u̱nꞌ. Yuꞌu̱ nduuꞌ Ndiosí Abraham, te̱ yuꞌu̱ nduuꞌ tu̱ Ndiosí Isaac, te̱ yuꞌu̱ tu̱ nduuꞌ Ndiosí Jacob”, ni̱ kachi̱ a̱. Te̱ Moisés ndii, kisiꞌ vi̱ꞌ ña̱ꞌaꞌ a̱ ña̱ yiꞌvi ra̱, te̱ nï̱ ku̱ndi̱e̱ni ra̱ ko̱to̱ ra̱ miiꞌ ni̱ ki̱xi̱n tachi̱ꞌ yu̱ꞌuꞌ ja̱a̱nꞌ.
ACT 7:33 Te̱ ni̱ kaꞌa̱n xto̱ꞌo̱ e̱ꞌ xiinꞌ ra̱ ndii: “Ta̱va̱ꞌ u̱nꞌ ndixa̱nꞌ xaꞌa̱ꞌ u̱nꞌ, sa̱kanꞌ ña̱ ñu̱ꞌuꞌ miiꞌ iinꞌ u̱nꞌ ñaa̱ꞌ ndii, ñu̱ꞌuꞌ su̱ꞌu̱n nduuꞌ a̱.
ACT 7:34 Xa̱ ni̱ xi̱ni̱ i̱ sa̱a̱ sandoꞌoꞌ uꞌvi̱ ne̱ Egipto, ne̱ taꞌanꞌ u̱nꞌ, ne̱ nduuꞌ kuenta i̱. Te̱ xa̱ ni̱ xi̱ni̱ so̱ꞌo̱ tu̱ i̱ ña̱ tanaꞌ ni̱a̱. Xaꞌa̱ꞌ a̱ ja̱a̱nꞌ na ni̱ nu̱u̱ i̱ te̱ sa̱kakú ña̱ꞌaꞌ i̱. Te̱ vi̱ti̱n ndii, ni̱a̱ꞌa̱ yoꞌoꞌ, te̱ ti̱ꞌviꞌ i̱ yoꞌó ñu̱ꞌuꞌ Egipto ja̱a̱nꞌ”, ni̱ kachi̱ a̱ xiinꞌ ra̱.
ACT 7:35 ’Te̱ xa̱ Moisés ja̱a̱nꞌ nduuꞌ te̱ ni̱ sa̱xi̱o̱o̱ ne̱ taꞌanꞌ e̱ꞌ ja̱a̱nꞌ kii̱ꞌ ni̱ kaꞌa̱n ni̱a̱ ndii: “¿Yo̱o̱ ni̱ sakuisoꞌ chuunꞌ yoꞌó te̱ ka̱ꞌndi̱a̱ chuunꞌ u̱nꞌ nuu̱ꞌ ndu̱, te̱ ku̱ndu̱u̱ tu̱ u̱nꞌ te̱ ka̱ꞌndi̱a̱ kua̱chi̱ nuu̱ꞌ ndu̱?”, ni̱ kachi̱ ni̱a̱. Sa̱va̱ ni̱ te̱ ja̱a̱nꞌ nduuꞌ te̱ ni̱ ti̱a̱nu̱ꞌ Ndiosí, te̱ ku̱ndu̱u̱ ra̱ te̱ xaꞌndia chuunꞌ nuu̱ꞌ ni̱a̱, te̱ ku̱ndu̱u̱ tu̱ ra̱ te̱ sa̱kakú ña̱ꞌaꞌ nda̱ꞌaꞌ ne̱ Egipto ja̱a̱nꞌ. Te̱ xiinꞌ ña̱ ndi̱e̱eꞌ ángele, ña̱ ni̱ tuvi̱ te̱i̱n i̱ñu̱ꞌ ña̱ ndatin ja̱a̱nꞌ, ni̱ sa̱xinú ra̱ chu̱u̱n ja̱a̱nꞌ.
ACT 7:36 Te̱ Moisés ja̱a̱nꞌ tu̱ nduuꞌ te̱ ni̱ ta̱va̱ꞌ ne̱ xii̱ꞌ ya̱taꞌ e̱ꞌ ja̱a̱nꞌ nuu̱ꞌ ñu̱ꞌuꞌ Egipto. Te̱ kii̱ꞌ tava̱ꞌ ña̱ꞌaꞌ ra̱ ndii, ni̱ xa̱a̱ ra̱ ña̱ nandani̱ ne̱ yivi̱ꞌ, te̱ ni̱ xa̱a̱ tu̱ ra̱ chu̱u̱n kaꞌnuꞌ. Te̱ ni̱ xa̱a̱ tu̱ ra̱ a̱ kii̱ꞌ ni̱ xkaꞌndi̱a̱ ni̱a̱ mi̱ni̱ ña̱ naniꞌ mi̱ni̱ kuaꞌa. Te̱ ni̱ xa̱a̱ tu̱ ra̱ ña̱ ja̱a̱nꞌ niiꞌ uvi̱ xi̱ko̱ kuiya̱ kii̱ꞌ ni̱ xika̱ ni̱a̱ miiꞌ i̱chi kaaꞌ.
ACT 7:37 Te̱ Moisés ja̱a̱nꞌ tu̱ nduuꞌ te̱ ni̱ kaꞌa̱n xiinꞌ ne̱ taꞌanꞌ e̱ꞌ, ne̱ Israel ndii: “Mi̱iꞌ Ndiosí sa̱a̱ sa̱kanꞌ, te̱ ke̱ta̱ i̱i̱n te̱ kaꞌán tiakú tu̱ꞌu̱n a̱ nde̱e̱ naa yuꞌu̱ te̱i̱n ne̱ taꞌanꞌ ndo̱ꞌ. Ku̱ni̱ so̱ꞌo̱ ndo̱ꞌ ña̱ kaꞌa̱n te̱ ja̱a̱nꞌ”, ni̱ kachi̱ ra̱.
ACT 7:38 Te̱ kii̱ꞌ ni̱ yoo̱ ne̱ taꞌanꞌ e̱ꞌ, ne̱ Israel, miiꞌ i̱chi kaaꞌ ndii, Moisés ja̱a̱nꞌ nduuꞌ tu̱ te̱ ni̱ xi̱kuiꞌni̱ xaꞌa̱ꞌ ni̱a̱ nuu̱ꞌ ángele, ña̱ ni̱ kaꞌa̱n a̱ xiinꞌ ra̱ i̱kuꞌ ña̱ naniꞌ Sinaí. Te̱ te̱ ja̱a̱nꞌ ni̱ nduu̱ꞌ tu̱ te̱ ni̱ na̱ti̱i̱n tu̱ꞌu̱n ña̱ taxiꞌ kivi̱ꞌ ñu̱u̱ e̱ꞌ, te̱ sa̱yaꞌá ra̱ a̱ nuu̱ꞌ yooꞌ.
ACT 7:39 ’Ndisu̱ ne̱ taꞌanꞌ e̱ꞌ ja̱a̱nꞌ ndii, nï̱ kuni̱ ni̱a̱ ta̱xi̱ so̱ꞌo̱ ni̱a̱ ña̱ ni̱ kaꞌa̱n ra̱. Süu̱ꞌ ja̱a̱nꞌ ndii ni̱ sa̱xi̱o̱o̱ ña̱ꞌaꞌ ni̱a̱. Te̱ ni̱ kaꞌa̱n va̱ nimá ni̱a̱ na̱ndi̱koꞌ ni̱a̱ ñu̱u̱ Egipto.
ACT 7:40 Te̱ ni̱ kaꞌa̱n ni̱a̱ xiinꞌ Aarón ndii: “Va̱ꞌa̱ ka̱ ka̱sa̱ꞌa̱ u̱nꞌ ndiosí, ña̱ ki̱ꞌi̱n i̱chiꞌ nuu̱ꞌ e̱ꞌ te̱ ko̱to̱ a̱ yooꞌ. Sa̱kanꞌ ña̱ xïní e̱ꞌ yo̱o̱ nduuꞌ a̱ ni̱ ndo̱ꞌo̱ Moisés, te̱ ni̱ ta̱va̱ꞌ yooꞌ nuu̱ꞌ ñu̱ꞌuꞌ Egipto”, ni̱ kachi̱ ni̱a̱.
ACT 7:41 Sa̱kanꞌ te̱ ni̱ xa̱ꞌa̱ ni̱a̱ i̱i̱n ña̱ kaaꞌ nde̱e̱ naa si̱ndiki̱ꞌ lulu, te̱ ni̱ na̱soko̱ꞌ ni̱a̱ ki̱tiꞌ nuu̱ꞌ a̱. Sa̱kanꞌ te̱ ni̱ xa̱ꞌa̱ ni̱a̱ i̱i̱n vi̱koꞌ xaꞌa̱ꞌ ña̱ ni̱ xa̱ꞌa̱ xiinꞌ nda̱ꞌaꞌ ni̱a̱ ja̱a̱nꞌ.
ACT 7:42 Xaꞌa̱ꞌ a̱ ja̱a̱nꞌ na ni̱ na̱ko̱o̱ ña̱ꞌaꞌ Ndiosí xata̱ꞌ a̱ te̱ sa̱kaꞌnuꞌ ni̱a̱ tiuu̱nꞌ ndieeꞌ ndi̱viꞌ, naa yoso̱ꞌ ña̱ ni̱ ke̱ꞌi̱ te̱ ni̱ kaꞌa̱n tiakú tu̱ꞌu̱n Ndiosí ndii: Ne̱ vi̱ꞌe̱ Israel, süu̱ꞌ nuu̱ꞌ yuꞌu̱ ni̱ na̱soko̱ꞌ ndo̱ꞌ ki̱tiꞌ sana̱ ndo̱ꞌ, te̱ ni̱ nde̱e̱ süu̱ꞌ nuu̱ꞌ yuꞌu̱ tu̱ ni̱ ta̱xi̱ ndo̱ꞌ tu̱mani̱ꞌ niiꞌ uvi̱ xi̱ko̱ kuiya̱ kii̱ꞌ ni̱ xika̱ ndo̱ꞌ miiꞌ i̱chi kaaꞌ.
ACT 7:43 Süu̱ꞌ ja̱a̱nꞌ ndii ni̱ ndiso̱ ndo̱ꞌ vi̱ꞌe̱ toto̱ xaꞌa̱ꞌ ndiosí saka, ña̱ na̱niꞌ Moloc, xiinꞌ xaꞌa̱ꞌ ndiosí saka, ña̱ nduuꞌ tiuu̱nꞌ, ña̱ na̱niꞌ Refán, ña̱ ni̱ xa̱ꞌa̱ ndo̱ꞌ, te̱ sa̱kaꞌnuꞌ ndo̱ꞌ a̱. Xaꞌa̱ꞌ a̱ ja̱a̱nꞌ na ka̱ti̱a̱ xikaꞌ i̱ ndoꞌó nde̱e̱ ndo̱so̱ꞌ ka̱ nuu̱ꞌ ñu̱u̱ Babilonia. Sa̱kanꞌ yoso̱ꞌ a̱.
ACT 7:44 ’Te̱ ne̱ xii̱ꞌ ya̱taꞌ e̱ꞌ ja̱a̱nꞌ ndii, ni̱ ku̱miꞌ ni̱a̱ i̱i̱n vi̱ꞌe̱ toto̱ miiꞌ niaꞌá Ndiosí ña̱ yoo a̱ xiinꞌ ni̱a̱. Te̱ ni̱ xa̱ꞌa̱ Moisés vi̱ꞌe̱ ja̱a̱nꞌ sa̱a̱ niiꞌ ni̱ xi̱ni̱ ra̱ kii̱ꞌ ni̱ sa̱niaꞌá ña̱ꞌaꞌ Ndiosí nuu̱ꞌ ra̱.
ACT 7:45 Te̱ ne̱ xii̱ꞌ ya̱taꞌ e̱ꞌ ndii, ni̱ na̱ti̱i̱n ni̱a̱ vi̱ꞌe̱ toto̱ ja̱a̱nꞌ nda̱ꞌaꞌ ne̱ ya̱taꞌ ni̱a̱, te̱ ni̱ ko̱ꞌni̱ ni̱a̱ xiinꞌ a̱ ñu̱ꞌuꞌ ne̱ tukuꞌ kii̱ꞌ ni̱ nduu̱ Josué te̱ xaꞌndia chuunꞌ nuu̱ꞌ ni̱a̱. Kii̱ꞌ ni̱ ko̱ꞌni̱ ni̱a̱ nuu̱ꞌ ñu̱ꞌuꞌ ja̱a̱nꞌ ndii, ni̱ ta̱va̱ꞌ Ndiosí ne̱ ni̱ ndiee̱ i̱kanꞌ nuu̱ꞌ ne̱ xii̱ꞌ ya̱taꞌ e̱ꞌ ja̱a̱nꞌ. Te̱ i̱kanꞌ ni̱ ita̱ vi̱ꞌe̱ toto̱ ja̱a̱nꞌ nde̱e̱ kii̱ꞌ ni̱ xika̱ David.
ACT 7:46 Te̱ David ja̱a̱nꞌ ndii, va̱ꞌa̱ kuni Ndiosí xini ña̱ꞌaꞌ a̱, te̱ ni̱ xika̱n ra̱ ña̱ nde̱iꞌ nuu̱ꞌ a̱, te̱ ka̱sa̱ꞌa̱ ra̱ i̱i̱n vi̱ꞌe̱ miiꞌ ku̱nduꞌu̱ꞌ Ndiosí, miiꞌ sa̱kaꞌnuꞌ ña̱ꞌaꞌ te̱ xii̱ꞌ ya̱taꞌ e̱ꞌ Jacob.
ACT 7:47 Ndisu̱ siꞌe̱ ra̱ Salomón ni̱ nduu̱ te̱ ni̱ xa̱ꞌa̱ vi̱ꞌe̱ ja̱a̱nꞌ.
ACT 7:48 ’Nde̱e̱ sa̱a̱ ka̱ ni̱ ndii, ndüꞌu̱ꞌ Ndiosí, ña̱ kaꞌnuꞌ kooꞌ chukuuꞌ, vi̱ꞌe̱ ña̱ xaꞌa te̱ yivi̱ꞌ, naa ni̱ sa̱kaꞌán a̱ te̱ ni̱ kaꞌa̱n tiakú tu̱ꞌu̱n a̱ ndii:
ACT 7:49 Ndi̱viꞌ nduuꞌ tei̱ chie̱ kaꞌnuꞌ miiꞌ nduꞌu̱ꞌ i̱ xaꞌndia chuunꞌ i̱. Te̱ nuu̱ꞌ ñu̱ꞌuꞌ i̱i̱n yivi̱ꞌ nduuꞌ miiꞌ itaꞌ xaꞌa̱ꞌ i̱. ¿Ndee nuu̱ꞌ vi̱ꞌe̱ ku̱vi̱ ka̱sa̱ꞌa̱ ndoꞌó ku̱nduꞌu̱ꞌ yuꞌu̱?, kachi xto̱ꞌo̱ e̱ꞌ. Uun ndee xaanꞌ miiꞌ na̱ndiee̱ꞌ i̱ ku̱vi̱ ka̱sa̱ꞌa̱ ndo̱ꞌ.
ACT 7:50 ¿Ñáá süu̱ꞌ yuꞌu̱ ni̱ xa̱ꞌa̱ sa̱kuuꞌ ña̱ yoo? Ni̱ kachi̱ a̱ ―ni̱ kachi̱ Esteban.
ACT 7:51 Te̱ ni̱ kaꞌa̱n ka̱ ra̱ ndii: ―Ndoꞌó ndii, ne̱ küuꞌ kaxiꞌ nduuꞌ ndo̱ꞌ, te̱ xi̱i̱ va̱ tu̱ nimá ndo̱ꞌ. Te̱ nde̱e̱ naa ne̱ soꞌoꞌ nduuꞌ ndo̱ꞌ. Sa̱kanꞌ ña̱ nde̱e̱ i̱i̱n i̱chiꞌ säxinú ndo̱ꞌ ña̱ kuní Espíritu Santo nde̱e̱ naa ni̱ xa̱a̱ ne̱ xii̱ꞌ ya̱taꞌ ndo̱ꞌ.
ACT 7:52 Ne̱ ja̱a̱nꞌ nduuꞌ ne̱ mi̱iꞌ ni̱ ku̱u̱ xiinꞌ sa̱kuuꞌ te̱ ni̱ kaꞌa̱n tiakú tu̱ꞌu̱n Ndiosí, te̱ su̱vi̱ tu̱ ni̱a̱ nduuꞌ ne̱ ni̱ xa̱ꞌni̱ꞌ te̱ ja̱a̱nꞌ kii̱ꞌ ni̱ kaꞌa̱n ra̱ xaꞌa̱ꞌ ña̱ ki̱xi̱n ña̱ xachuunꞌ nda̱ku. Te̱ vi̱ti̱n ndii, ndoꞌó ni̱ sa̱na̱kuaꞌa ña̱ ja̱a̱nꞌ nda̱ꞌaꞌ te̱ yivi̱ꞌ, te̱ su̱vi̱ tu̱ ndo̱ꞌ ni̱ xa̱ꞌni̱ꞌ ña̱ꞌaꞌ.
ACT 7:53 Ndoꞌó ndii, tee̱ꞌ ndee nda̱ꞌaꞌ ángele ni̱ na̱ti̱i̱n ndo̱ꞌ tu̱ꞌu̱n nde̱iꞌ Ndiosí ndii, nï̱ sa̱xinú ndo̱ꞌ a̱ ―ni̱ kachi̱ ra̱.
ACT 7:54 Te̱ kii̱ꞌ ni̱ xi̱ni̱ so̱ꞌo̱ ra̱ ña̱ ni̱ kaꞌa̱n Esteban ja̱a̱nꞌ ndii, ni̱ na̱saa̱ꞌ va̱ nimá ra̱ ni̱ xi̱ni̱ ña̱ꞌaꞌ ra̱ nde̱e̱ keꞌi̱ vi̱ꞌ nakaxi̱ꞌ nu̱ꞌu̱ ra̱.
ACT 7:55 Ndisu̱ chituꞌ nimá Esteban ja̱a̱nꞌ naá Espíritu Santo, te̱ ni̱ xi̱to̱ ndi̱a̱a̱ ra̱ ndi̱viꞌ. Te̱ ni̱ xi̱ni̱ ra̱ ña̱ nda̱tu̱nꞌ kooꞌ chukuuꞌ Ndiosí, te̱ ni̱ xi̱ni̱ tu̱ ra̱ iinꞌ ndichi Jesús nda̱ꞌaꞌ kua̱ꞌa̱ Ndiosí.
ACT 7:56 Te̱ ni̱ kaꞌa̱n ra̱ ndii: ―Ko̱to̱ ndo̱ꞌ, xitoꞌ i̱ ña̱ nuniaꞌ ndi̱viꞌ. Te̱ iinꞌ ndichi ña̱ nduuꞌ tu̱ te̱ yivi̱ꞌ nda̱ꞌaꞌ kua̱ꞌa̱ Ndiosí ―ni̱ kachi̱ ra̱.
ACT 7:57 I̱kanꞌ te̱ ni̱ nda̱si̱ te̱ ndieeꞌ ja̱a̱nꞌ so̱ꞌo̱ ra̱ kuaaꞌ tiꞌeꞌ ra̱, te̱ ni̱ ko̱ndi̱a̱ ingaꞌ ra̱ Esteban ja̱a̱nꞌ,
ACT 7:58 te̱ ni̱ xta̱ꞌniꞌ ña̱ꞌaꞌ ra̱ nde̱e̱ nuu̱ꞌ ñu̱u̱, te̱ ni̱ xa̱ꞌaꞌ kuunꞌ yuu̱ꞌ ña̱ꞌaꞌ ra̱. Te̱ te̱ yivi̱ꞌ, te̱ ni̱ ti̱i̱n kua̱chi̱ ña̱ꞌaꞌ ndii, ni̱ ta̱ndi̱e̱e̱ ra̱ toto̱ ra̱ xaꞌa̱ꞌ i̱i̱n te̱ sa̱va̱, te̱ naniꞌ Saulo, te̱ ko̱to̱ te̱ ja̱a̱nꞌ a̱.
ACT 7:59 Te̱ ni̱ kaꞌa̱n Esteban ja̱a̱nꞌ xiinꞌ Ndiosí kii̱ꞌ kuunꞌ yuu̱ꞌ ña̱ꞌaꞌ te̱ yivi̱ꞌ ndii: ―Xto̱ꞌo̱ i̱ Jesús, na̱ti̱i̱n u̱nꞌ nimá i̱ ―ni̱ kachi̱ ra̱.
ACT 7:60 Te̱ ni̱ xi̱kuii̱n xitiꞌ ra̱, te̱ ni̱ kaꞌa̱n tiꞌeꞌ ra̱ ndii: ―Xto̱ꞌo̱ i̱, nä̱tava̱ꞌ u̱nꞌ kuenta xaꞌa̱ꞌ kua̱chi̱ ña̱ xaaꞌ ra̱ xiinꞌ i̱ yoꞌoꞌ ―ni̱ kachi̱ ra̱. Ndi̱ꞌi̱ ni̱ kaꞌa̱n ra̱ ña̱ ja̱a̱nꞌ, te̱ ni̱ xiꞌi̱ ra̱.
ACT 8:1 Te̱ Saulo ja̱a̱nꞌ ndii, ni̱ na̱kuita̱ kuento ra̱ xiinꞌ te̱ ni̱ xa̱ꞌni̱ꞌ Esteban ja̱a̱nꞌ. Kii̱ꞌ ndi̱ꞌi̱ ni̱ xiꞌi̱ te̱ ja̱a̱nꞌ ndii, kivi̱ꞌ ja̱a̱nꞌ ni̱ xa̱ꞌaꞌ ndikún uꞌvi̱ va̱ ne̱ yivi̱ꞌ ne̱ nduuꞌ kuenta Jesús ñu̱u̱ Jerusalén. Ndee te̱ ni̱ ti̱a̱nu̱ꞌ Jesús ti̱o̱ꞌ ni̱ ndoo̱ ñu̱u̱ ja̱a̱nꞌ, ndisu̱ sa̱kuuꞌ i̱nga̱ ni̱a̱ ndii, ni̱ xi̱nu̱ ndo̱o̱ ni̱a̱. Sa̱va̱ ni̱a̱ kuaꞌa̱n i̱nga̱ ñu̱u̱ nuu̱ꞌ ñu̱ꞌuꞌ Judea, te̱ sa̱va̱ tu̱ku̱ ni̱a̱ kuaꞌa̱n nuu̱ꞌ ñu̱ꞌuꞌ Samaria.
ACT 8:2 Te̱ sa̱va̱ te̱ yivi̱ꞌ, te̱ xaaꞌ ña̱ kuní Ndiosí ndii, ni̱ na̱taa̱nꞌ ra̱ ñu̱ꞌuꞌ ndeꞌi̱ Esteban ja̱a̱nꞌ, te̱ ni̱ xa̱ku̱ va̱ ra̱ xaꞌa̱ꞌ te̱ ja̱a̱nꞌ.
ACT 8:3 Te̱ Saulo ja̱a̱nꞌ ndii, ni̱ xa̱ꞌaꞌ sandoꞌoꞌ va̱ ra̱ ne̱ nduuꞌ kuenta Jesús, kiꞌví ra̱ vi̱ꞌe̱ ni̱a̱ te̱ tiinꞌ ndi̱e̱eꞌ ra̱ tiaa̱ ni̱ xiinꞌ ña̱ꞌaꞌ ni̱, te̱ kañuuꞌ ña̱ꞌaꞌ ra̱ kuaꞌa̱n ta̱a̱nꞌ ña̱ꞌaꞌ ra̱ vi̱ꞌe̱ ka̱a̱.
ACT 8:4 Ndisu̱ ne̱ ni̱ xi̱nu̱ ñu̱u̱ Jerusalén ja̱a̱nꞌ ndii, kaꞌán ndo̱so̱ꞌ ni̱a̱ tu̱ꞌu̱n va̱ꞌa̱ xaꞌa̱ꞌ Jesús miiꞌ ka̱ kuaꞌa̱n ni̱a̱.
ACT 8:5 Te̱ Felipe ndii, ni̱ na̱kaa̱ꞌ ra̱ ñu̱u̱ Samaria. Te̱ ni̱ xa̱ꞌaꞌ kaꞌán ndo̱so̱ꞌ ra̱ nuu̱ꞌ ne̱ ndieeꞌ ñu̱u̱ ja̱a̱nꞌ xaꞌa̱ꞌ Cristo, ña̱ ni̱ ti̱ꞌviꞌ Ndiosí sa̱kakú yooꞌ.
ACT 8:6 Te̱ kuaꞌa̱ꞌ ne̱ yivi̱ꞌ nakayá ñu̱u̱ ja̱a̱nꞌ, te̱ ni̱ xi̱ni̱ so̱ꞌo̱ ni̱a̱ xiinꞌ i̱i̱n ka̱niiꞌ nimá ni̱a̱ ña̱ ni̱ kaꞌa̱n ra̱ xaꞌa̱ꞌ a̱ ña̱ ni̱ xi̱ni̱ ni̱a̱ chu̱u̱n kaꞌnuꞌ ña̱ xaaꞌ ra̱.
ACT 8:7 Kua̱chi̱ ndii kuaꞌa̱ꞌ ne̱ ñuꞌuꞌ ña̱ ndi̱va̱ꞌa̱ nimá ndii, ndeꞌí ni̱a̱, te̱ kieeꞌ a̱ nimá ni̱a̱. Te̱ ni̱ nda̱ꞌa̱ tu̱ ne̱ kü̱vi̱ ka̱ka̱ xiinꞌ ne̱ kuiꞌe xaꞌa̱ꞌ.
ACT 8:8 Xaꞌa̱ꞌ a̱ ja̱a̱nꞌ na va̱ꞌa̱ xa̱va̱ꞌa̱ kuni ne̱ ndieeꞌ ñu̱u̱ ja̱a̱nꞌ.
ACT 8:9 Te̱ ni̱ yoo̱ i̱i̱n te̱ yivi̱ꞌ, te̱ na̱niꞌ Simón, ñu̱u̱ ja̱a̱nꞌ. Te̱ ja̱a̱nꞌ ndii, xa̱ ya̱taꞌ va̱ xaaꞌ ra̱ ña̱ tu̱ꞌva̱, te̱ ni̱ na̱nda̱ni̱ va̱ ne̱ ñu̱u̱ Samaria ja̱a̱nꞌ ni̱ xaaꞌ ra̱, sa̱kanꞌ ña̱ kaꞌán ñuñuꞌ ra̱ ña̱ i̱i̱n te̱ kooꞌ chukuuꞌ va̱ nduuꞌ ra̱.
ACT 8:10 Te̱ sa̱kuuꞌ ne̱ yivi̱ꞌ ni̱ xi̱ni̱ so̱ꞌo̱ kaxiꞌ va̱ ña̱ ni̱ kaꞌa̱n te̱ ja̱a̱nꞌ, nde̱e̱ ne̱ ndaꞌvi so̱ꞌo̱, te̱ nde̱e̱ ne̱ kaꞌnuꞌ, te̱ kaꞌán ni̱a̱ ndii: ―Te̱ yivi̱ꞌ kaa̱ꞌ ndii, ña̱ ndi̱e̱eꞌ kooꞌ chukuuꞌ Ndiosí nduuꞌ ra̱ ―kachi ni̱a̱.
ACT 8:11 Ni̱ ka̱ndi̱xaꞌ ni̱a̱ ña̱ kaꞌán ra̱, sa̱kanꞌ ña̱ xa̱ ya̱taꞌ va̱ xini xaꞌanꞌ ña̱ꞌaꞌ ra̱ xiinꞌ ña̱ tu̱ꞌva̱ ja̱a̱nꞌ.
ACT 8:12 Ndisu̱ kii̱ꞌ ni̱ ka̱ndi̱xaꞌ ni̱a̱ tu̱ꞌu̱n va̱ꞌa̱ ña̱ kaꞌán ndo̱so̱ꞌ Felipe xaꞌa̱ꞌ sa̱a̱ xaꞌndia chuunꞌ Ndiosí nimá e̱ꞌ, xiinꞌ xaꞌa̱ꞌ Jesucristo ndii, ni̱ chi̱chi̱ ni̱a̱ kuenta a̱, tiaa̱ ni,̱ ña̱ꞌaꞌ ni̱.
ACT 8:13 Te̱ ni̱ ka̱ndi̱xaꞌ tu̱ mi̱iꞌ Simón ja̱a̱nꞌ ña̱ ni̱ kaꞌa̱n Felipe ja̱a̱nꞌ, te̱ ni̱ chi̱chi̱ ra̱ kuenta Jesús. Sa̱kanꞌ te̱ ni̱ xa̱ꞌaꞌ ndikún ra̱ Felipe ja̱a̱nꞌ miiꞌ ka̱ kuaꞌa̱n ra̱. Te̱ nandani̱ va̱ ra̱ xaꞌa̱ꞌ ña̱ xini ra̱ chu̱u̱n kaꞌnuꞌ xiinꞌ ña̱ nandani̱ ña̱ ni̱ xa̱a̱ Felipe ja̱a̱nꞌ.
ACT 8:14 Te̱ kii̱ꞌ ni̱ xi̱ni̱ te̱ ni̱ ti̱a̱nu̱ꞌ Jesús, te̱ ndieeꞌ ñu̱u̱ Jerusalén, kuento ña̱ ni̱ na̱ti̱i̱n ne̱ Samaria tu̱ꞌu̱n Ndiosí ndii, ni̱ ti̱ꞌviꞌ ra̱ Pedro xiinꞌ Juan i̱kanꞌ.
ACT 8:15 Te̱ kii̱ꞌ ni̱ xa̱a̱ te̱ ja̱a̱nꞌ i̱kanꞌ ndii, ni̱ kaꞌa̱n ra̱ xiinꞌ Ndiosí xaꞌa̱ꞌ ne̱ ja̱a̱nꞌ te̱ na̱ti̱i̱n ni̱a̱ Espíritu Santo.
ACT 8:16 Kua̱chi̱ ndii tïa̱ꞌan na̱ti̱i̱n nde̱e̱ i̱i̱n ne̱ ja̱a̱nꞌ Espíritu Santo ja̱a̱nꞌ, sa̱kanꞌ ña̱ ni̱ chi̱chi̱ ni̱a̱ kuenta xto̱ꞌo̱ e̱ Jesús kui̱ti̱ꞌ.
ACT 8:17 Sa̱kanꞌ te̱ ni̱ tondi̱a̱ nda̱ꞌaꞌ ra̱ ne̱ ja̱a̱nꞌ, te̱ ni̱ na̱ti̱i̱n ni̱a̱ Espíritu Santo ja̱a̱nꞌ.
ACT 8:18 Te̱ kii̱ꞌ ni̱ xi̱ni̱ Simón ja̱a̱nꞌ ña̱ ni̱ na̱ti̱i̱n ne̱ yivi̱ꞌ Espíritu Santo kii̱ꞌ ni̱ tondi̱a̱ nda̱ꞌaꞌ ña̱ꞌaꞌ te̱ ni̱ ti̱a̱nu̱ꞌ Jesús ndii, ni̱ kaꞌa̱n ra̱ ta̱xi̱ ra̱ xu̱ꞌunꞌ nda̱ꞌaꞌ te̱ ja̱a̱nꞌ
ACT 8:19 kaꞌán ra̱ ndii: ―Xi̱ko̱ꞌ na ndo̱ꞌ ña̱ ndi̱e̱eꞌ ñaa̱ꞌ ki̱ꞌi̱n yuꞌu̱, te̱ yo̱o̱ ka̱ tondi̱a̱ nda̱ꞌaꞌ i̱ ndii, na̱ti̱i̱n ni̱a̱ Espíritu Santo ―ni̱ kachi̱ ra̱.
ACT 8:20 Ndisu̱ ni̱ kaꞌa̱n Pedro xiinꞌ ra̱ ndii: ―Kuaꞌan te̱ ndo̱ñuꞌuꞌ ingaꞌ u̱nꞌ xiinꞌ xu̱ꞌunꞌ u̱nꞌ ñaa̱ꞌ. Kua̱chi̱ ndii tuu u̱nꞌ ña̱ ku̱vi̱ sa̱ta̱ꞌ u̱nꞌ xiinꞌ xu̱ꞌunꞌ u̱nꞌ ña̱ xamaníꞌ Ndiosí ne̱ yivi̱ꞌ.
ACT 8:21 Kö̱o̱ꞌ xa̱chiꞌ kuenta ña̱ xamaníꞌ Ndiosí ja̱a̱nꞌ kumiꞌ yoꞌó, sa̱kanꞌ ña̱ süu̱ꞌ te̱ nda̱ku nimá nuu̱ꞌ Ndiosí nduuꞌ u̱nꞌ.
ACT 8:22 Xaꞌa̱ꞌ a̱ ja̱a̱nꞌ na na̱ma̱ u̱nꞌ nimá u̱nꞌ xaꞌa̱ꞌ ña̱ ja̱a̱nꞌ. Te̱ kaꞌa̱n ndaꞌvi u̱nꞌ xiinꞌ xto̱ꞌo̱ e̱ꞌ Ndiosí, tee̱ꞌ ko̱o̱ kaꞌnuꞌ na i̱ni̱ a̱ xaꞌa̱ꞌ ña̱ ni̱a̱ꞌa, ña̱ ni̱ xa̱ni̱ni̱ u̱nꞌ ja̱a̱nꞌ.
ACT 8:23 Kua̱chi̱ ndii xini i̱ ña̱ chituꞌ vi̱ꞌ nimá u̱nꞌ xiinꞌ ña̱ nda̱si̱ nuu̱ꞌ u̱nꞌ, te̱ tiín kutu̱ꞌ va̱ nimá u̱nꞌ xaaꞌ ña̱ ni̱a̱ꞌa ―ni̱ kachi̱ Pedro xiinꞌ ra̱.
ACT 8:24 Sa̱kanꞌ te̱ ni̱ kaꞌa̱n Simón ndii: ―Sa̱a̱ ndoꞌó ña̱ va̱ꞌa̱, te̱ kaꞌa̱n ndaꞌvi ndo̱ꞌ xiinꞌ xto̱ꞌo̱ e̱ꞌ xaꞌa̱ꞌ i̱, te̱ kü̱ndo̱ꞌo̱ i̱ ña̱ ni̱ kaꞌa̱n u̱nꞌ ja̱a̱nꞌ ―ni̱ kachi̱ ra̱.
ACT 8:25 Kii̱ꞌ ndi̱ꞌi̱ ni̱ ndi̱e̱e̱ yu̱ꞌuꞌ uni̱ sa̱aꞌ te̱ ja̱a̱nꞌ xaꞌa̱ꞌ Jesús, te̱ sa̱niaꞌá tu̱ ra̱ tu̱ꞌu̱n va̱ꞌa̱ ndii, ni̱ na̱ndi̱koꞌ ra̱ ñu̱u̱ Jerusalén. Te̱ kii̱ꞌ kuaꞌa̱n ra̱ i̱chiꞌ ndii, kaꞌán ndo̱so̱ꞌ ra̱ tu̱ꞌu̱n va̱ꞌa̱ xaꞌa̱ꞌ Jesús nuu̱ꞌ kuaꞌa̱ꞌ ne̱ yivi̱ꞌ, ne̱ ndieeꞌ nda̱ꞌaꞌ ñu̱u̱ Samaria.
ACT 8:26 Te̱ ni̱ kaꞌa̱n i̱i̱n ángele, ña̱ xikaꞌ nuuꞌ nuu̱ꞌ xto̱ꞌo̱ e̱ꞌ, xiinꞌ Felipe ndii: ―Sa̱kooꞌ tu̱ꞌva̱ xiinꞌ mi̱iꞌ u̱nꞌ, te̱ ki̱ꞌi̱n u̱nꞌ i̱chiꞌ, ña̱ kieeꞌ ñu̱u̱ Jerusalén, te̱ xkaꞌndíá a̱ miiꞌ i̱chi kaaꞌ, ña̱ na̱kaa̱ꞌ ñu̱u̱ Gasa ―ni̱ kachi̱ a̱ xiinꞌ ra̱.
ACT 8:27 Te̱ ni̱ ki̱ꞌi̱n ra̱ i̱chiꞌ kuaꞌa̱n ra̱. Sa̱kanꞌ te̱ ni̱ na̱taꞌanꞌ ra̱ xiinꞌ i̱i̱n te̱ ñu̱u̱ Etiopía. Te̱ ja̱a̱nꞌ ndii, te̱ ñaꞌma nduuꞌ ra̱, te̱ nduuꞌ tu̱ ra̱ te̱ ndisoꞌ chuunꞌ vie̱ xaꞌa̱ꞌ xu̱ꞌunꞌ ña̱ꞌaꞌ, ñaꞌ xaꞌndia chuunꞌ kuuꞌ nu̱uꞌ nuu̱ꞌ ñu̱u̱ Etiopía, ñaꞌ naniꞌ Candace. Te̱ ja̱a̱nꞌ ndii, xa̱ ni̱ na̱ndi̱koꞌ ra̱ ni̱ xaꞌa̱n ra̱ ñu̱u̱ Jerusalén te̱ sa̱kaꞌnuꞌ ra̱ Ndiosí.
ACT 8:28 Te̱ kii̱ꞌ kuaꞌa̱n nuꞌu̱ ra̱ ñu̱u̱ ra̱ ndii, ti̱xi̱n carreta tunꞌ kañuuꞌ kuei naá ra̱ kuaꞌa̱n ra̱, te̱ kaꞌviꞌ ra̱ tu̱tu̱, ña̱ ni̱ ke̱ꞌi̱ Isaías, te̱ ni̱ kaꞌa̱n tiakú tu̱ꞌu̱n Ndiosí.
ACT 8:29 Te̱ ni̱ kaꞌa̱n Espíritu Ndiosí xiinꞌ Felipe ndii: ―Kuaꞌan, te̱ ku̱ya̱ti̱n u̱nꞌ miiꞌ kuaꞌa̱n carreta kaa̱ꞌ ―ni̱ kachi̱ a̱.
ACT 8:30 Sa̱kanꞌ na kuiiꞌ ni̱ nda̱va̱ ra̱, te̱ ni̱ xaa̱ ra̱ miiꞌ kuaꞌa̱n te̱ ja̱a̱nꞌ. Te̱ ni̱ xi̱ni̱ so̱ꞌo̱ ra̱ kaꞌviꞌ te̱ ja̱a̱nꞌ tu̱tu̱ ña̱ ni̱ ke̱ꞌi̱ Isaías ja̱a̱nꞌ. Te̱ ni̱ kaꞌa̱n Felipe ja̱a̱nꞌ xiinꞌ ra̱ ndii: ―¿Ñáá kundani̱ u̱nꞌ ndee ña̱ kuni kachi̱ ña̱ kaꞌviꞌ u̱nꞌ ñaa̱ꞌ? ―ni̱ kachi̱ ra̱.
ACT 8:31 Te̱ ni̱ na̱kui̱i̱n ra̱ ndii: ―¿Sa̱a̱ ku̱vi̱ ku̱nda̱ni̱ i̱ ndee ña̱ kuni kachi̱ a̱ naaꞌ kö̱o̱ꞌ ne̱ sa̱na̱kuachiꞌ a̱ nuu̱ꞌ i̱? ―ni̱ kachi̱ ra̱. Sa̱kanꞌ te̱ ni̱ kaꞌa̱n ndaꞌvi ra̱ xiinꞌ Felipe ña̱ ka̱a̱ te̱ ja̱a̱nꞌ, te̱ ku̱nduꞌu̱ꞌ ra̱ xiinꞌ ra̱ ti̱xi̱n carreta ja̱a̱nꞌ.
ACT 8:32 Te̱ tu̱tu̱ Ndiosí miiꞌ yoso̱ꞌ ña̱ kaꞌviꞌ ra̱ kuaꞌa̱n ra̱ ja̱a̱nꞌ ndii, so̱ꞌo̱ kaꞌán a̱: Ni̱ ndiaka̱ ña̱ꞌaꞌ te̱ yivi̱ꞌ te̱ ka̱ꞌni̱ꞌ ña̱ꞌaꞌ ra̱ nde̱e̱ naa xaaꞌ ra̱ xiinꞌ mbe̱e̱ kii̱ꞌ xaꞌni̱ꞌ ra̱ riꞌ. Te̱ nde̱e̱ naa xaaꞌ mbe̱e̱ taxi̱nꞌ iinꞌ riꞌ kii̱ꞌ xaꞌndia te̱ yivi̱ꞌ i̱xiꞌ riꞌ ndii, sa̱kanꞌ ni̱ xa̱a̱ tu̱ te̱ ja̱a̱nꞌ, kö̱o̱ꞌ a̱ ni̱ kaꞌa̱n xa̱chiꞌ ra̱.
ACT 8:33 Te̱ kii̱ꞌ ni̱ sa̱kaꞌanꞌ te̱ yivi̱ꞌ nuu̱ꞌ te̱ ja̱a̱nꞌ ndii, kö̱o̱ꞌ nde̱e̱ i̱i̱n te̱ ni̱ xa̱a̱ ña̱ nda̱ku xaꞌa̱ꞌ ra̱. Xaꞌa̱ꞌ a̱ ja̱a̱nꞌ na nde̱e̱ i̱i̱n ne̱ yivi̱ꞌ kü̱vi̱ ku̱ni̱ si̱a̱niꞌ xikaꞌ ra̱, sa̱kanꞌ ña̱ ni̱ ke̱ndoso̱ꞌ te̱ yivi̱ꞌ kivi̱ꞌ ñu̱u̱ ra̱, te̱ ni̱ xta̱ꞌniꞌ ña̱ꞌaꞌ ra̱ nuu̱ꞌ ñu̱ꞌuꞌ i̱i̱n yivi̱ꞌ. Sa̱kanꞌ yoso̱ꞌ a̱ miiꞌ kaꞌviꞌ ra̱ ja̱a̱nꞌ.
ACT 8:34 Sa̱kanꞌ te̱ ni̱ kaꞌa̱n te̱ ja̱a̱nꞌ xiinꞌ Felipe ndii: ―Sa̱a̱ u̱nꞌ ña̱ va̱ꞌa̱ te̱ kaꞌa̱n u̱nꞌ xiinꞌ i̱. ¿Yo̱o̱ xaꞌa̱ꞌ ni̱ ke̱ꞌi̱ te̱ ni̱ kaꞌa̱n tiakú tu̱ꞌu̱n Ndiosí ja̱a̱nꞌ ña̱ yo̱ꞌo̱? ¿Ñáá ni̱ ke̱ꞌi̱ ra̱ a̱ xaꞌa̱ꞌ mi̱iꞌ ra̱, uun ni̱ ke̱ꞌi̱ ra̱ a̱ xaꞌa̱ꞌ i̱nga̱ te̱ yivi̱ꞌ? ―ni̱ kachi̱ ra̱.
ACT 8:35 Te̱ ni̱ xa̱ꞌaꞌ kaꞌán Felipe tu̱ꞌu̱n va̱ꞌa̱ xaꞌa̱ꞌ Jesús nuu̱ꞌ ra̱ xiinꞌ ña̱ yoso̱ꞌ ja̱a̱nꞌ.
ACT 8:36 Te̱ i̱chiꞌ ñuꞌuꞌ ra̱ kuaꞌa̱n ra̱, te̱ ni̱ xaa̱ ra̱ i̱i̱n xaanꞌ miiꞌ yoo ti̱kui, te̱ ni̱ kaꞌa̱n te̱ ja̱a̱nꞌ xiinꞌ Felipe ndii: ―Ko̱to̱ u̱nꞌ, yoo ti̱kui yoꞌoꞌ. ¿Ñáá kü̱vi̱ sa̱kuchiꞌ u̱nꞌ yuꞌu̱ yoꞌoꞌ kuenta Jesús vi̱ti̱n? ―ni̱ kachi̱ ra̱ xiinꞌ Felipe.
ACT 8:37 Te̱ ni̱ kaꞌa̱n Felipe xiinꞌ ra̱ ndii: ―Naaꞌ i̱ni̱ u̱nꞌ xini u̱nꞌ Jesús xiinꞌ i̱i̱n ka̱niiꞌ nimá u̱nꞌ ndii, va̱ꞌa̱ ku̱vi̱ ―ni̱ kachi̱ ra̱. Te̱ ni̱ kaꞌa̱n te̱ Etiopía ja̱a̱nꞌ ndii: ―I̱ni̱ i̱ ña̱ siꞌe̱ Ndiosí nduuꞌ Jesucristo ―ni̱ kachi̱ ra̱.
ACT 8:38 I̱kanꞌ te̱ ni̱ kaꞌa̱n chuunꞌ ra̱ ña̱ vi̱kuii̱n carreta ja̱a̱nꞌ. Te̱ ni̱ nu̱u̱ uvi̱ sa̱aꞌ ra̱ ti̱kui ja̱a̱nꞌ. Te̱ ni̱ sa̱kuchiꞌ ña̱ꞌaꞌ Felipe kuenta Jesús.
ACT 8:39 Te̱ kii̱ꞌ ni̱ ki̱e̱e̱ ra̱ ti̱kui ndii, nï̱ xi̱ni̱ ka̱ ra̱ Felipe ja̱a̱nꞌ, sa̱kanꞌ ña̱ yachi̱ va̱ ni̱ na̱ka̱ ña̱ꞌaꞌ Espíritu xto̱ꞌo̱ e̱ꞌ. Sa̱kanꞌ te̱ ni̱ ke̱ta̱ ra̱ kuaꞌa̱n ra̱ kuatiaꞌ nimá ra̱.
ACT 8:40 Te̱ Felipe ndii, ni̱ xaa̱ ra̱ ñu̱u̱ Asoto. Te̱ sa̱a̱ ñu̱u̱ miiꞌ xkaꞌndíá ra̱ kuaꞌa̱n ra̱ ndii, kaꞌán ra̱ tu̱ꞌu̱n va̱ꞌa̱ nde̱e̱ ni̱ xa̱a̱ ra̱ ñu̱u̱ Cesarea.
ACT 9:1 Te̱ Saulo ja̱a̱nꞌ kii̱ꞌ sa̱kanꞌ ndii, ndi̱e̱eꞌ ka̱ kaꞌán uꞌvi̱ ra̱ ña̱ ka̱ꞌni̱ꞌ ra̱ ne̱ ndikún i̱chiꞌ xto̱ꞌo̱ e̱ꞌ Jesús. Sa̱kanꞌ na kuiiꞌ ni̱ xaꞌa̱n ra̱ nuu̱ꞌ sutu̱ kaꞌnuꞌ,
ACT 9:2 te̱ ni̱ xika̱n ra̱ tu̱tu̱ ña̱ ta̱xi̱ ra̱ nda̱ꞌaꞌ te̱ kumiꞌ ña̱ ndi̱e̱eꞌ vi̱ꞌe̱ miiꞌ nakayá ne̱ judío ñu̱u̱ Damasco. Te̱ naaꞌ yoo ne̱ ndikún i̱chiꞌ Jesús ñu̱u̱ ja̱a̱nꞌ, tiaa̱ uun ña̱ꞌaꞌ nduuꞌ ni̱a̱ ndii, xiinꞌ tu̱tu̱ ja̱a̱nꞌ ku̱vi̱ ti̱i̱n ña̱ꞌaꞌ ra̱, te̱ kundi̱a̱ka̱ ña̱ꞌaꞌ ra̱ ñu̱u̱ Jerusalén.
ACT 9:3 Ndisu̱ kii̱ꞌ kuyatinꞌ ra̱ ñu̱u̱ Damasco ja̱a̱nꞌ kuaꞌa̱n ra̱ ndii, xa̱kaꞌán e̱ꞌ, te̱ ni̱ ki̱e̱e̱ i̱i̱n ñuꞌu̱ nde̱e̱ ndi̱viꞌ, te̱ ni̱ xi̱nu̱ndu̱u̱ ña̱ꞌaꞌ a̱.
ACT 9:4 Te̱ ni̱ ndu̱va̱ ra̱ ñu̱ꞌuꞌ, te̱ ni̱ xi̱ni̱ so̱ꞌo̱ ra̱ i̱i̱n tachi̱ꞌ yu̱ꞌuꞌ kaꞌán a̱ xiinꞌ ra̱ ndii: ―Saulo, Saulo. ¿Ndichun na sandoꞌoꞌ u̱nꞌ yuꞌu̱? ―ni̱ kachi̱ a̱.
ACT 9:5 Te̱ ni̱ nda̱tuꞌu̱nꞌ ña̱ꞌaꞌ ra̱ ndii: ―¿Yo̱o̱ nduuꞌ yoꞌó, tákuiꞌe? ―ni̱ kachi̱ ra̱. Te̱ ni̱ kaꞌa̱n tachi̱ꞌ yu̱ꞌuꞌ ja̱a̱nꞌ ndii: ―Yuꞌu̱ nduuꞌ Jesús, ña̱ sandoꞌoꞌ u̱nꞌ. Sandoꞌoꞌ xiinꞌ miiꞌ mi̱iꞌ u̱nꞌ nde̱e̱ naa xaaꞌ i̱i̱n ki̱tiꞌ kii̱ꞌ kachaꞌniꞌ riꞌ ka̱a̱ xíinꞌ nuu̱ꞌ kii̱ꞌ xaaꞌ u̱nꞌ sa̱kanꞌ ―ni̱ kachi̱ a̱.
ACT 9:6 Te̱ kisiꞌ vi̱ꞌ a̱ Saulo ña̱ yiꞌvi ra̱, te̱ ni̱ kaꞌa̱n ra̱ ndii: ―Tákuiꞌe, ¿ndee ña̱ kuní u̱nꞌ sa̱a̱ i̱? ―ni̱ kachi̱ ra̱. Te̱ ni̱ kaꞌa̱n Jesús xiinꞌ ra̱ ndii: ―Ndo̱ndi̱chi̱ u̱nꞌ, te̱ ndiꞌvi̱ u̱nꞌ ñu̱u̱ kaa̱ꞌ, te̱ kaꞌa̱n i̱i̱n te̱ yivi̱ꞌ xiinꞌ u̱nꞌ ndee ña̱ kuní a̱ sa̱a̱ u̱nꞌ ―ni̱ kachi̱ a̱.
ACT 9:7 Te̱ yivi̱ꞌ, te̱ kuaꞌa̱n xiinꞌ Saulo ja̱a̱nꞌ ndii, ni̱ xi̱kuita̱ iꞌinꞌ niꞌvi ra̱ xini so̱ꞌo̱ ra̱ tachi̱ꞌ yu̱ꞌuꞌ ja̱a̱nꞌ, ndisu̱ nï̱ xi̱ni̱ ra̱ nde̱e̱ i̱i̱n te̱ yivi̱ꞌ.
ACT 9:8 Te̱ kii̱ꞌ ni̱ ndo̱ndi̱chi̱ Saulo ja̱a̱nꞌ, te̱ ni̱ nu̱niaꞌ ra̱ ndu̱chiꞌ nuu̱ꞌ ra̱ ndii, nï̱ ku̱vi̱ ku̱ni̱ ka̱ ra̱. Sa̱kanꞌ na kuiiꞌ ni̱ ti̱i̱n te̱ kuaꞌa̱n xiinꞌ ra̱ ja̱a̱nꞌ nda̱ꞌaꞌ ra̱ ndiakaꞌ ña̱ꞌaꞌ ra̱ ni̱ ko̱ꞌni̱ ra̱ ñu̱u̱ Damasco ja̱a̱nꞌ.
ACT 9:9 Te̱ i̱kanꞌ ni̱ nduꞌu̱ꞌ ra̱ uni̱ taꞌan kivi̱ꞌ. Te̱ sa̱kuuꞌ kivi̱ꞌ ja̱a̱nꞌ ndii, nï̱ ku̱vi̱ ko̱to̱ꞌni̱ ra̱, nï̱ xi̱xi̱ ra̱, te̱ nï̱ xi̱ꞌi̱ tu̱ ra̱ ti̱kui.
ACT 9:10 Te̱ ñu̱u̱ Damasco ja̱a̱nꞌ ni̱ nduꞌu̱ꞌ i̱i̱n te̱ ndikún i̱chiꞌ Jesús, te̱ na̱niꞌ Ananías. Te̱ ja̱a̱nꞌ ndii, ni̱ sa̱tuví xiinꞌ miiꞌ xto̱ꞌo̱ e̱ꞌ nuu̱ꞌ ra̱, te̱ ni̱ kaꞌa̱n a̱ xiinꞌ ra̱ ndii: ―¡Ananías! ―ni̱ kachi̱ a̱. Te̱ ni̱ na̱kui̱i̱n ra̱ ndii: ―Yoꞌoꞌ yoo i̱, tákuiꞌe ―ni̱ kachi̱ ra̱.
ACT 9:11 Te̱ ni̱ kaꞌa̱n a̱ xiinꞌ ra̱ ndii: ―Kuaꞌa̱n kiꞌi̱ꞌ ya̱ꞌya̱ ña̱ na̱niꞌ Ya̱ꞌya̱ Nda̱ku. Te̱ nda̱tuꞌu̱nꞌ ne̱ ndieeꞌ vi̱ꞌe̱ Judas xaꞌa̱ꞌ i̱i̱n te̱ na̱niꞌ Saulo, te̱ ni̱ ki̱e̱e̱ ñu̱u̱ Tarso. Vi̱ti̱n ndii, xiinꞌ Ndiosí kaꞌán ra̱.
ACT 9:12 Te̱ ni̱ xi̱ni̱ ra̱ i̱i̱n ña̱ ni̱ sa̱tuví i̱ nuu̱ꞌ ra̱ ña̱ kua̱xi̱ i̱i̱n te̱ na̱niꞌ Ananías vi̱ꞌe̱ miiꞌ nduꞌu̱ꞌ ra̱, te̱ tondíá nda̱ꞌaꞌ ña̱ꞌaꞌ ra̱, te̱ na̱tuvi̱ tu̱ku̱u̱ nuu̱ꞌ ra̱ ―ni̱ kachi̱ Jesús xiinꞌ Ananías.
ACT 9:13 Sa̱kanꞌ te̱ ni̱ na̱kui̱i̱n Ananías ja̱a̱nꞌ ndii: ―Tákuiꞌe, xini so̱ꞌo̱ i̱ ndatuꞌunꞌ kuaꞌa̱ꞌ ne̱ yivi̱ꞌ xaꞌa̱ꞌ te̱ ja̱a̱nꞌ ña̱ kuaꞌa̱ꞌ va̱ sandoꞌoꞌ ra̱ ne̱ nduuꞌ kuenta u̱nꞌ, ne̱ ndieeꞌ ñu̱u̱ Jerusalén.
ACT 9:14 Te̱ nde̱e̱ yoꞌoꞌ kumiꞌ ra̱ ña̱ ndi̱e̱e̱ꞌ ña̱ xaꞌndia chuunꞌ sutu̱ kuuꞌ nu̱uꞌ, te̱ ti̱i̱n ra̱ sa̱kuuꞌ nduꞌu̱, ne̱ kaꞌán ña̱ yoꞌó nduuꞌ xto̱ꞌo̱ ndu̱ ―ni̱ kachi̱ ra̱.
ACT 9:15 Ndisu̱ ni̱ kaꞌa̱n ka̱ xto̱ꞌo̱ e̱ꞌ xiinꞌ ra̱ ndii: ―Kuaꞌan, sa̱kanꞌ ña̱ ni̱ na̱ka̱xi̱n ña̱ꞌaꞌ i̱, te̱ ka̱ka̱ nu̱u̱ ra̱ nuu̱ꞌ i̱, te̱ kaꞌa̱n ndo̱so̱ꞌ ra̱ xaꞌa̱ꞌ i̱ nuu̱ꞌ ne̱ tukuꞌ xiinꞌ nuu̱ꞌ te̱ xaꞌndia chuunꞌ kuuꞌ nu̱uꞌ, xiinꞌ nuu̱ꞌ ne̱ taꞌanꞌ u̱nꞌ, ne̱ Israel.
ACT 9:16 Sa̱kanꞌ ña̱ niaꞌa̱ ña̱ꞌaꞌ yuꞌu̱ kuaꞌa̱ꞌ nuu̱ꞌ tu̱ndoꞌo̱ꞌ ña̱ kuní a̱ ku̱ndo̱ꞌo̱ ra̱ xa̱ꞌaꞌ i̱ ―ni̱ kachi̱ a̱.
ACT 9:17 Sa̱kanꞌ te̱ ni̱ ke̱ta̱ ra̱ kuaꞌa̱n ra̱, te̱ ni̱ ndiꞌvi̱ ra̱ vi̱ꞌe̱ ja̱a̱nꞌ. Te̱ ni̱ tondi̱a̱ nda̱ꞌaꞌ ra̱ Saulo ja̱a̱nꞌ, te̱ ni̱ kaꞌa̱n ra̱ xiinꞌ te̱ ja̱a̱nꞌ ndii: ―Ña̱ni̱ i̱ Saulo, xto̱ꞌo̱ e̱ꞌ Jesús, ña̱ ni̱ tuvi̱ nuu̱ꞌ u̱nꞌ i̱chiꞌ miiꞌ ni̱ ki̱xi̱n u̱nꞌ, ni̱ ti̱ꞌviꞌ yuꞌu̱, te̱ na̱tuvi̱ tu̱ku̱u̱ nuu̱ꞌ u̱nꞌ, te̱ ku̱tuꞌ nimá u̱nꞌ xiinꞌ Espíritu Santo ―ni̱ kachi̱ ra̱.
ACT 9:18 Xa̱kaꞌán e̱ꞌ, te̱ ni̱ koyo̱ i̱i̱n nuu̱ꞌ ña̱ iinꞌ nde̱e̱ naa ma̱chi̱n ndu̱chiꞌ nuu̱ꞌ ra̱, te̱ ni̱ na̱tuvi̱ tu̱ku̱u̱ a̱. Te̱ ni̱ ndo̱ndi̱chi̱ ra̱, te̱ ni̱ chi̱chi̱ ra̱ kuenta Jesús.
ACT 9:19 I̱kanꞌ te̱ ni̱ xi̱xi̱ ra̱, te̱ ni̱ na̱koo̱ tu̱ku̱u̱ ndi̱e̱e̱ꞌ ra̱. Te̱ kiꞌinꞌ kivi̱ꞌ ni̱ ndoo̱ ra̱ xiinꞌ ne̱ ndikún i̱chiꞌ Jesús xiinꞌ ra̱, ne̱ ndieeꞌ ñu̱u̱ Damasco ja̱a̱nꞌ.
ACT 9:20 Numi̱ꞌ te̱ ni̱ xa̱ꞌaꞌ kaꞌán ndo̱so̱ꞌ ra̱ xaꞌa̱ꞌ Jesús vi̱ꞌe̱ miiꞌ nakayá ne̱ judío ñu̱u̱ ja̱a̱nꞌ kaꞌán ra̱ ña̱ Jesús ja̱a̱nꞌ nduuꞌ siꞌe̱ Ndiosí.
ACT 9:21 Te̱ sa̱kuuꞌ ne̱ ni̱ xi̱ni̱ so̱ꞌo̱ ña̱ ni̱ kaꞌa̱n ra̱ ndii, ni̱ na̱nda̱ni̱ xa̱va̱ꞌa̱ ni̱a̱ kaꞌán ni̱a̱ ndii: ―Te̱ kaa̱ꞌ nduuꞌ te̱ ni̱ sa̱ndoꞌoꞌ xi̱i̱ va̱ ne̱ ndieeꞌ ñu̱u̱ Jerusalén, ne̱ kaꞌán ña̱ ña̱ ja̱a̱nꞌ nduuꞌ xto̱ꞌo̱ ni̱a̱. Te̱ ni̱ xa̱a̱ tu̱ ra̱ yoꞌoꞌ, te̱ ti̱i̱n ra̱ ne̱ kaꞌán sa̱kanꞌ, te̱ na̱ka̱ ña̱ꞌaꞌ ra̱, te̱ sa̱na̱kuaꞌa ña̱ꞌaꞌ ra̱ nda̱ꞌaꞌ sutu̱ kuuꞌ nu̱uꞌ ―ni̱ kachi̱ ni̱a̱.
ACT 9:22 Ndisu̱ Saulo ja̱a̱nꞌ ndii, so̱ꞌo̱ xandieeꞌ ka̱ ra̱ i̱ꞌi̱n kivi̱ꞌ kuaꞌa̱n xiinꞌ ña̱ kaꞌán ndo̱so̱ꞌ ra̱ ja̱a̱nꞌ, te̱ sasanaꞌ ra̱ xíniꞌ te̱ judío, te̱ ndieeꞌ ñu̱u̱ Damasco ja̱a̱nꞌ. Te̱ niaꞌá ña̱ꞌaꞌ ra̱ xiinꞌ ña̱ ja̱a̱nꞌ ña̱ Jesús nduuꞌ Cristo, ña̱ ni̱ ti̱a̱nu̱ꞌ Ndiosí sa̱kakú yooꞌ.
ACT 9:23 Te̱ ni̱ xkaꞌndi̱a̱ kuaꞌa̱ꞌ kivi̱ꞌ, te̱ ni̱ nda̱tuꞌunꞌ tuní te̱ judío ña̱ ka̱ꞌni̱ꞌ ra̱ Saulo ja̱a̱nꞌ.
ACT 9:24 Ndisu̱ ni̱ xi̱ni̱ ra̱ kuento xaꞌa̱ꞌ ña̱ ja̱a̱nꞌ. Te̱ ndu̱viꞌ xiinꞌ niiꞌ ñu̱u ni̱ xi̱to̱ te̱ judío ja̱a̱nꞌ yiꞌeꞌ ñu̱u̱ Damasco ja̱a̱nꞌ, te̱ ka̱ꞌni̱ꞌ ña̱ꞌaꞌ ra̱.
ACT 9:25 Ndisu̱ kii̱ꞌ ni̱ ku̱ñu̱u ndii, ni̱ chi̱naá ña̱ꞌaꞌ te̱ ndikún i̱chiꞌ Jesús xiinꞌ ra̱ ti̱xi̱n i̱i̱n íkaꞌ, te̱ ni̱ sa̱nuuꞌ ña̱ꞌaꞌ ra̱ xiinꞌ yo̱ꞌoꞌ i̱i̱n yavi̱ ña̱ iinꞌ to̱koꞌ nama̱ ña̱ ndasi i̱ꞌnu̱ ñu̱u̱ ja̱a̱nꞌ.
ACT 9:26 Te̱ kii̱ꞌ ni̱ xa̱a̱ Saulo ñu̱u̱ Jerusalén ndii, ni̱ xika̱ ra̱ ndu̱i̱i̱n ra̱ xiinꞌ ne̱ ndikún i̱chiꞌ Jesús ndieeꞌ i̱kanꞌ, ndisu̱ ni̱ yi̱ꞌvi sa̱kuuꞌ ne̱ ja̱a̱nꞌ, sa̱kanꞌ ña̱ nï̱ kandixaꞌ ni̱a̱ ña̱ te̱ ndikún i̱chiꞌ Jesús xna̱ꞌa̱ nduuꞌ tu̱ te̱ ja̱a̱nꞌ.
ACT 9:27 Ndisu̱ Bernabé ndii, ni̱ na̱ka̱ ña̱ꞌaꞌ ra̱, te̱ ni̱ xa̱a̱ ra̱ xiinꞌ ra̱ nuu̱ꞌ te̱ ni̱ ti̱a̱nu̱ꞌ Jesús. Te̱ ni̱ kaꞌa̱n Bernabé ja̱a̱nꞌ xiinꞌ te̱ ja̱a̱nꞌ sa̱a̱ ni̱ niaꞌa̱ xiinꞌ mi̱iꞌ xto̱ꞌo̱ e̱ꞌ Jesús nuu̱ꞌ Saulo ja̱a̱nꞌ i̱chiꞌ miiꞌ kuaꞌa̱n ra̱, te̱ ni̱ kaꞌa̱n tu̱ ra̱ ña̱ ni̱ kaꞌa̱n a̱ xiinꞌ te̱ ja̱a̱nꞌ. Te̱ ni̱ kaꞌa̱n tu̱ ra̱ sa̱a̱ ni̱ kaꞌa̱n ndo̱so̱ꞌ i̱ni̱ va̱ Saulo ja̱a̱nꞌ xaꞌa̱ꞌ a̱ ñu̱u̱ Damasco.
ACT 9:28 Sa̱kanꞌ na ni̱ ndoo̱ Saulo xiinꞌ te̱ ja̱a̱nꞌ ñu̱u̱ Jerusalén. Kuaꞌa̱n kua̱xi̱ ra̱ xikaꞌ ra̱ ñu̱u̱ ja̱a̱nꞌ kaꞌán ndo̱so̱ꞌ ndi̱tu̱ni̱ ra̱ xaꞌa̱ꞌ xto̱ꞌo̱ e̱ꞌ ja̱a̱nꞌ.
ACT 9:29 Te̱ ni̱ nda̱tuꞌunꞌ ndi̱e̱eꞌ ra̱ xiinꞌ te̱ judío, te̱ kaꞌán tu̱ꞌu̱n griego, ndisu̱ te̱ ja̱a̱nꞌ ndii ni̱ xika̱ ndu̱u̱ ra̱ ka̱ꞌni̱ꞌ ña̱ꞌaꞌ ra̱.
ACT 9:30 Te̱ kii̱ꞌ ni̱ xi̱ni̱ i̱nga̱ te̱ ndikún i̱chiꞌ Jesús ña̱ ja̱a̱nꞌ ndii, ni̱ na̱ka̱ ña̱ꞌaꞌ ra̱ te̱ kuaꞌa̱n ra̱ ñu̱u̱ Cesarea. I̱kanꞌ te̱ ni̱ ti̱ꞌviꞌ ña̱ꞌaꞌ ra̱ ñu̱u̱ ra̱ Tarso.
ACT 9:31 Te̱ ne̱ nduuꞌ kuenta Jesús, ne̱ ndieeꞌ ka̱niiꞌ nuu̱ꞌ ñu̱ꞌuꞌ Judea, xiinꞌ Galilea, xiinꞌ Samaria ndii, ndieeꞌ mani̱ꞌ ni̱a̱. Te̱ tiinꞌ kaꞌnuꞌ ni̱a̱ xto̱ꞌo̱ e̱ꞌ i̱ꞌi̱n kivi̱ꞌ kuaꞌa̱n. Te̱ so̱ꞌo̱ kuuꞌ kuaꞌa̱ꞌ ka̱ ni̱a̱, te̱ taxiꞌ tu̱ Espíritu Santo ndi̱e̱e̱ꞌ ni̱a̱.
ACT 9:32 Untaꞌ kii̱ꞌ xikaꞌ ndiꞌe̱ꞌ Pedro kuaꞌa̱ꞌ ñu̱u̱ miiꞌ ndieeꞌ ne̱ nduuꞌ kuenta Jesús ndii, ni̱ na̱kaa̱ꞌ ra̱ ñu̱u̱ Lida, te̱ kuaꞌa̱n ndiꞌe̱ꞌ tu̱ ra̱ miiꞌ ndieeꞌ ne̱ nduuꞌ kuenta Jesús ñu̱u̱ ja̱a̱nꞌ.
ACT 9:33 Te̱ i̱kanꞌ ni̱ xi̱ni̱ ra̱ i̱i̱n te̱ kuiꞌe xaꞌa̱ꞌ na̱niꞌ Eneas, te̱ xa̱ kuaꞌa̱n uni̱a̱ kuiya̱ kanduꞌu̱ꞌ te̱ ja̱a̱nꞌ nuu̱ꞌ tunꞌ xto̱ xaaꞌ kuiꞌe̱ ja̱a̱nꞌ.
ACT 9:34 Te̱ ni̱ kaꞌa̱n Pedro xiinꞌ ra̱ ndii: ―Eneas, Jesucristo na sa̱ndaꞌa yoꞌó. Ndo̱koo̱ u̱nꞌ, te̱ na̱tu̱viꞌ u̱nꞌ tunꞌ xto̱ u̱nꞌ ―ni̱ kachi̱ ra̱. Te̱ xa̱kaꞌán e̱ꞌ, te̱ ni̱ ndo̱koo̱ te̱ ja̱a̱nꞌ.
ACT 9:35 Te̱ sa̱kuuꞌ ne̱ ndieeꞌ ñu̱u̱ Lida xiinꞌ ne̱ ndieeꞌ i̱i̱n ñu̱ꞌuꞌ miiꞌ ndaa̱ ña̱ na̱niꞌ Sarón ndii, ni̱ xi̱ni̱ ni̱a̱ ña̱ ni̱ nda̱ꞌa̱ te̱ ja̱a̱nꞌ, te̱ ni̱ na̱ndu̱u̱ ni̱a̱ kuenta xto̱ꞌo̱ e̱ꞌ Jesús.
ACT 9:36 Te̱ ñu̱u̱ ña̱ naniꞌ Jope ni̱ nduꞌu̱ꞌ i̱i̱n ña̱ꞌaꞌ ñaꞌ ndikún i̱chiꞌ Jesús xiinꞌ e̱ꞌ ñaꞌ na̱niꞌ Tabita. Te̱ xiinꞌ tu̱ꞌu̱n griego naniꞌ aꞌ Dorcas. Te̱ ñaꞌ ja̱a̱nꞌ ndii, ni̱ xa̱a̱ aꞌ kuaꞌa̱ꞌ xa̱va̱ꞌa̱ ña̱ va̱ꞌa̱ xaꞌa̱ꞌ ne̱ yivi̱ꞌ. Te̱ ni̱ chi̱ndi̱e̱eꞌ tu̱ aꞌ ne̱ ndaꞌvi kuuꞌ.
ACT 9:37 Kivi̱ꞌ ja̱a̱nꞌ ndii, ni̱ ku̱ni̱ ku̱vi̱ Dorcas ja̱a̱nꞌ. Te̱ soꞌo̱ꞌ ndiꞌiꞌ ndii, ni̱ xiꞌi̱ aꞌ. Te̱ kii̱ꞌ ndi̱ꞌi̱ ni̱ na̱ti̱a̱ ni̱a̱ ñu̱ꞌuꞌ ndeꞌi̱ aꞌ ndii, ni̱ chi̱ka̱nduꞌu̱ꞌ ni̱a̱ a̱ ti̱xi̱n vi̱ꞌe̱ ni̱nu̱ miiꞌ sukun.
ACT 9:38 Te̱ ya̱ti̱n naá ñu̱u̱ Lida miiꞌ naá ñu̱u̱ Jope ja̱a̱nꞌ. Xaꞌa̱ꞌ a̱ ña̱ xiní ne̱ ndikún i̱chiꞌ Jesús ña̱ nduꞌu̱ꞌ Pedro ñu̱u̱ Lida ja̱a̱nꞌ, sa̱kanꞌ na kuiiꞌ ni̱ ti̱ꞌviꞌ ni̱a̱ uvi̱ taꞌan te̱ yivi̱ꞌ, te̱ kuꞌu̱n kaꞌa̱n ndaꞌvi ra̱ xiinꞌ Pedro ja̱a̱nꞌ. Sa̱kanꞌ te̱ ni̱ xa̱a̱ ra̱ miiꞌ nduꞌu̱ꞌ Pedro ja̱a̱nꞌ, te̱ ni̱ kaꞌa̱n ra̱ xiinꞌ ra̱ ndii: ―Tákuiꞌe kuaꞌa, sa̱a̱ u̱nꞌ ña̱ va̱ꞌa̱ te̱ kuꞌu̱n kiꞌi̱ꞌ u̱nꞌ xiinꞌ ndu̱ ñu̱u̱ miiꞌ ndieeꞌ ndu̱ ―ni̱ kachi̱ ra̱.
ACT 9:39 I̱kanꞌ te̱ ni̱ ke̱ta̱ Pedro kuaꞌa̱n ra̱ xiinꞌ te̱ ja̱a̱nꞌ. Te̱ kii̱ꞌ ni̱ xaa̱ ra̱ i̱kanꞌ ndii, ni̱ na̱ka̱ ña̱ꞌaꞌ ni̱a̱ te̱ kuaꞌa̱n ni̱a̱ ti̱xi̱n vi̱ꞌe̱ ni̱nu̱ miiꞌ sukun ja̱a̱nꞌ. Te̱ ni̱ ku̱ya̱ti̱n sa̱kuuꞌ ne̱ kuaa̱nꞌ nuu̱ꞌ ra̱ xakuꞌ naa xakuꞌ ni̱a̱. Te̱ ni̱ sa̱niaꞌá ni̱a̱ kiꞌinꞌ nuu̱ꞌ toto̱, ña̱ ni̱ xa̱ꞌa̱ Dorcas ja̱a̱nꞌ kii̱ꞌ ni̱ tiaku̱ aꞌ.
ACT 9:40 Sa̱kanꞌ te̱ ni̱ ta̱va̱ꞌ Pedro sa̱kuuꞌ ne̱ yivi̱ꞌ ja̱a̱nꞌ ki̱ꞌe̱, te̱ ni̱ xi̱kuii̱n xitiꞌ ra̱, te̱ ni̱ kaꞌa̱n ra̱ xiinꞌ Ndiosí. I̱kanꞌ te̱ ni̱ na̱ko̱to̱ ndo̱so̱ꞌ ra̱ ñu̱ꞌuꞌ ndeꞌi̱ aꞌ ja̱a̱nꞌ, te̱ ni̱ kaꞌa̱n ra̱ ndii: ―Tabita, ndo̱koo̱ u̱nꞌ ―ni̱ kachi̱ ra̱. Te̱ ni̱ nu̱niaꞌ aꞌ ndu̱chiꞌ nuu̱ꞌ aꞌ, te̱ kii̱ꞌ ni̱ xi̱ni̱ aꞌ Pedro ndii, ni̱ ndo̱koo̱ aꞌ, te̱ ni̱ xi̱ku̱nduꞌu̱ꞌ aꞌ.
ACT 9:41 Te̱ ni̱ ti̱i̱n Pedro ja̱a̱nꞌ nda̱ꞌaꞌ aꞌ, te̱ ni̱ xi̱kuii̱n ndi̱chi̱ aꞌ. Te̱ ni̱ ka̱na̱ ra̱ ne̱ kuaa̱nꞌ ja̱a̱nꞌ xiinꞌ sa̱kuuꞌ i̱nga̱ ne̱ nduuꞌ tu̱ kuenta Jesús. Te̱ ni̱ niaꞌa̱ ña̱ꞌaꞌ ra̱ nuu̱ꞌ ni̱a̱ ña̱ xa̱ ni̱ na̱ti̱a̱ku̱ aꞌ.
ACT 9:42 Te̱ ni̱ xi̱ni̱ sa̱kuuꞌ ne̱ ndieeꞌ ñu̱u̱ Jope kuento xaꞌa̱ꞌ ña̱ ja̱a̱nꞌ. Te̱ kuaꞌa̱ꞌ ne̱ ja̱a̱nꞌ ni̱ i̱ni̱ xini xto̱ꞌo̱ e̱ꞌ Jesús.
ACT 9:43 Te̱ ni̱ ndoo̱ Pedro kiꞌinꞌ kivi̱ꞌ ñu̱u̱ Jope ja̱a̱nꞌ xiinꞌ i̱i̱n te̱ ndasavaꞌa̱ i̱i̱nꞌ ki̱tiꞌ, te̱ na̱niꞌ Simón.
ACT 10:1 Ni̱ nduꞌu̱ꞌ i̱i̱n te̱ ni̱ na̱niꞌ Cornelio ñu̱u̱ Cesarea. Te̱ ja̱a̱nꞌ ndii, te̱ kuuꞌ kaꞌnuꞌ nuu̱ꞌ i̱i̱n ti̱ꞌvi̱ te̱ xíinꞌ, te̱ ni̱ ki̱e̱e̱ ñu̱ꞌuꞌ Italia, nduuꞌ ra̱.
ACT 10:2 Te̱ ja̱a̱nꞌ ndii, ni̱ xa̱a̱ ra̱ ña̱ kuní Ndiosí, te̱ ni̱ xi̱to̱ kaꞌnuꞌ ña̱ꞌaꞌ ra̱ xiinꞌ sa̱kuuꞌ ne̱ ndieeꞌ vi̱ꞌe̱ ra̱. Te̱ ni̱ chi̱ndi̱e̱eꞌ kuaꞌa̱ꞌ ra̱ ne̱ ndaꞌvi kuuꞌ ñu̱u̱ ja̱a̱nꞌ. Te̱ kaꞌán chito̱ va̱ tu̱ ra̱ xiinꞌ Ndiosí.
ACT 10:3 I̱i̱n kivi̱ꞌ yatinꞌ ka̱a̱ uni̱ xa̱kuaa̱ꞌ ndii, ni̱ sa̱tuví a̱ nuu̱ꞌ ra̱. Te̱ ni̱ xi̱ni̱ kaxiꞌ ra̱ i̱i̱n ángele, ña̱ xikaꞌ nuuꞌ nuu̱ꞌ Ndiosí, ña̱ kua̱xi̱ a̱ miiꞌ nduꞌu̱ꞌ ra̱. Te̱ ni̱ kaꞌa̱n a̱ xiinꞌ ra̱ ndii: ―Cornelio ―ni̱ kachi̱ a̱.
ACT 10:4 Te̱ ni̱ xi̱to̱ ndiꞌe̱ꞌ yiꞌvi va̱ ra̱ ángele ja̱a̱nꞌ. Te̱ ni̱ kaꞌa̱n ra̱ xiinꞌ a̱ ndii: ―¿Ndee ña̱ kuní u̱nꞌ, tákuiꞌe? ―ni̱ kachi̱ ra̱. Te̱ ni̱ kaꞌa̱n a̱ xiinꞌ ra̱ ndii: ―Va̱ꞌa̱ kuni Ndiosí xiinꞌ ña̱ kaꞌán u̱nꞌ xiinꞌ a̱, te̱ sa̱kanꞌ tu̱ ña̱ chindieeꞌ u̱nꞌ ne̱ ndaꞌvi kuuꞌ.
ACT 10:5 Vi̱ti̱n ndii, ti̱ꞌviꞌ u̱nꞌ te̱ yivi̱ꞌ ñu̱u̱ Jope, te̱ kuꞌu̱n na̱ka̱ ra̱ i̱i̱n te̱ na̱niꞌ Simón, te̱ na̱niꞌ tu̱ ra̱ Pedro.
ACT 10:6 Te̱ ja̱a̱nꞌ ndii, nduꞌu̱ꞌ ra̱ vi̱ꞌe̱ te̱ na̱niꞌ Simón, te̱ ndasavaꞌa̱ i̱i̱nꞌ ki̱tiꞌ. Te̱ vi̱ꞌe̱ ra̱ ndii, iinꞌ a̱ ya̱ti̱n yu̱ꞌuꞌ mi̱ni̱ kaꞌnuꞌ ―ni̱ kachi̱ a̱.
ACT 10:7 Te̱ kii̱ꞌ kuaꞌa̱n ángele, ña̱ ni̱ kaꞌa̱n xiinꞌ ra̱ ja̱a̱nꞌ ndii, ni̱ ka̱na̱ ra̱ uvi̱ taꞌan te̱ xikaꞌ nuuꞌ nuu̱ꞌ ra̱ xiinꞌ i̱i̱n te̱ xíinꞌ, te̱ xaaꞌ ña̱ kuní Ndiosí. Te̱ i̱ni̱ ra̱ xini ra̱ uni̱ sa̱aꞌ te̱ ja̱a̱nꞌ.
ACT 10:8 Te̱ kii̱ꞌ ndi̱ꞌi̱ ni̱ sa̱na̱kuachiꞌ ra̱ sa̱kuuꞌ ña̱ ni̱ xkaꞌndi̱a̱ ja̱a̱nꞌ nuuꞌ te̱ ja̱a̱nꞌ ndii, ni̱ ti̱ꞌviꞌ ña̱ꞌaꞌ ra̱ ñu̱u̱ Jope ja̱a̱nꞌ.
ACT 10:9 Te̱ kivi̱ꞌ ña̱ uvi̱ kii̱ꞌ ñuꞌuꞌ te̱ ja̱a̱nꞌ i̱chiꞌ ya̱ti̱n ñu̱u̱ Jope ja̱a̱nꞌ kuaꞌa̱n ra̱ ndii, ni̱ ka̱a̱ Pedro xíniꞌ vi̱ꞌe̱ te̱ kaꞌa̱n ra̱ xiinꞌ Ndiosí. Yatinꞌ i̱i̱n keꞌinꞌ nduuꞌ a̱ kii̱ꞌ sa̱kanꞌ.
ACT 10:10 Te̱ ni̱ xiꞌi̱ va̱ Pedro so̱ko̱, te̱ ni̱ kuni̱ ra̱ ku̱xi̱ ra̱. Te̱ kii̱ꞌ xava̱ꞌa̱ ne̱ ndieeꞌ i̱kanꞌ ña̱ ku̱xi̱ ra̱ ndii, ni̱ xi̱ni̱ ra̱ i̱i̱n ña̱ ni̱ sa̱tuví Ndiosí nuu̱ꞌ ra̱,
ACT 10:11 ña̱ nuniaꞌ ndi̱viꞌ, te̱ nuuꞌ i̱i̱n ña̱ kaaꞌ nde̱e̱ naa kaaꞌ i̱i̱n toto̱ chie̱ va̱ nde̱e̱ nuu̱ꞌ ñu̱ꞌuꞌ, te̱ tiín ku̱miꞌ saaꞌ xiki̱ꞌ a̱.
ACT 10:12 Te̱ nuu̱ꞌ a̱ ja̱a̱nꞌ ñuꞌuꞌ sa̱kuuꞌ nuu̱ꞌ ki̱tiꞌ, tiꞌ ku̱miꞌ taꞌan xaꞌa̱ꞌ, xiinꞌ sa̱kuuꞌ nuu̱ꞌ tiꞌ kañuuꞌ ti̱xi̱n, xiinꞌ sa̱kuuꞌ nuu̱ꞌ sa̱a̱, tiꞌ taꞌnuꞌ ndi̱viꞌ.
ACT 10:13 Te̱ ni̱ kaꞌa̱n i̱i̱n tachi̱ꞌ yu̱ꞌuꞌ xiinꞌ ra̱ ndii: ―Pedro, ndo̱ndi̱chi̱, te̱ ka̱ꞌni̱ꞌ u̱nꞌ tiꞌ ñaa̱ꞌ, te̱ ku̱xi̱ u̱nꞌ riꞌ ―ni̱ kachi̱ a̱.
ACT 10:14 Te̱ ni̱ na̱kui̱i̱n Pedro ndii: ―Kuä̱sa̱ꞌ xa̱chiꞌ sa̱kanꞌ ra̱nꞌ, tákuiꞌe, sa̱kanꞌ ña̱ nde̱e̱ i̱i̱n i̱chiꞌ tïa̱ꞌan ku̱xi̱ i̱ tiꞌ ki̱ni̱ iinꞌ, tiꞌ täxiꞌ tu̱ꞌu̱n nde̱iꞌ u̱nꞌ ña̱ ku̱xi̱ ndu̱ ―ni̱ kachi̱ ra̱.
ACT 10:15 Te̱ ni̱ kaꞌa̱n tu̱ku̱u̱ tachi̱ꞌ yu̱ꞌuꞌ ja̱a̱nꞌ i̱chiꞌ ña̱ uvi̱ ndii: ―Ña̱ xa̱ ni̱ nda̱sa̱ndo̱o̱ Ndiosí ndii, käꞌán yoꞌó ña̱ ña̱ ki̱ni̱ iinꞌ nduuꞌ a̱ ―ni̱ kachi̱ a̱.
ACT 10:16 Te̱ uni̱ taꞌan i̱chiꞌ ni̱ xi̱ni̱ so̱ꞌo̱ ra̱ tachi̱ꞌ yu̱ꞌuꞌ ja̱a̱nꞌ, i̱kanꞌ te̱ ni̱ ka̱a̱ tu̱ku̱u̱ toto̱ ja̱a̱nꞌ xiinꞌ tiꞌ ja̱a̱nꞌ nde̱e̱ ndi̱viꞌ.
ACT 10:17 Kusaaꞌ nduꞌu̱ꞌ ka̱ Pedro ndiꞌni̱ xa̱va̱ꞌa̱ ra̱ xanini ra̱ ndee ña̱ kuni kachi̱ ña̱ ni̱ xi̱ni̱ ra̱ ja̱a̱nꞌ. Te̱ ni̱ nde̱kui̱e̱ te̱ ni̱ ti̱ꞌviꞌ Cornelio ja̱a̱nꞌ yiꞌeꞌ vi̱ꞌe̱ Simón, kii̱ꞌ ndi̱ꞌi̱ ni̱ nda̱tuꞌu̱nꞌ ra̱ xaꞌa̱ꞌ vi̱ꞌe̱ nde̱e̱ ni̱ xaꞌa̱n ku̱ni̱ ra̱ miiꞌ iinꞌ a̱.
ACT 10:18 Te̱ ni̱ ka̱na̱ ra̱ ne̱ ndieeꞌ i̱kanꞌ. Te̱ ni̱ nda̱tuꞌu̱nꞌ ña̱ꞌaꞌ ra̱ naaꞌ i̱kanꞌ nduꞌu̱ꞌ i̱i̱n te̱ na̱niꞌ Simón, te̱ kaꞌán tu̱ ne̱ yivi̱ꞌ Pedro xiinꞌ.
ACT 10:19 Te̱ kii̱ꞌ xikaꞌ ka̱ Pedro kuni ku̱nda̱ni̱ ra̱ ndee xaꞌa̱ꞌ kaꞌán ña̱ ni̱ xi̱ni̱ ra̱ ja̱a̱nꞌ ndii, ni̱ kaꞌa̱n Espíritu Santo xiinꞌ ra̱ ndii: ―Pedro, nandukuꞌ uni̱ taꞌan te̱ yivi̱ꞌ yoꞌó.
ACT 10:20 Ndo̱ndi̱chi̱ u̱nꞌ, kuaꞌa̱n nu̱u̱ kii̱ꞌ. Te̱ käꞌa̱n yu̱ꞌuꞌ u̱nꞌ te̱ kuꞌu̱n u̱nꞌ xiinꞌ te̱ ja̱a̱nꞌ, sa̱kanꞌ ña̱ yuꞌu̱ ni̱ ti̱ꞌviꞌ ña̱ꞌaꞌ ―ni̱ kachi̱ a̱.
ACT 10:21 Te̱ ni̱ nu̱u̱ Pedro miiꞌ itaꞌ te̱ ja̱a̱nꞌ. Te̱ ni̱ kaꞌa̱n ra̱ ndii: ―Yuꞌu̱ nduuꞌ te̱ nandukuꞌ ndo̱ꞌ ja̱a̱nꞌ. ¿Ndee xaꞌa̱ꞌ kua̱xi̱ ndo̱ꞌ? ―ni̱ kachi̱ ra̱.
ACT 10:22 Te̱ ni̱ na̱kui̱i̱n te̱ ja̱a̱nꞌ ndii: ―Chu̱u̱n nuu̱ꞌ Cornelio, te̱ kuuꞌ kaꞌnuꞌ nuu̱ꞌ i̱i̱n ti̱ꞌvi̱ te̱ xíinꞌ, kua̱xi̱ ndu̱. Te̱ ja̱a̱nꞌ ndii, xachuunꞌ nda̱ku ra̱, te̱ xitoꞌ kaꞌnuꞌ va̱ tu̱ ra̱ Ndiosí. Te̱ sa̱kuuꞌ ne̱ judío kaꞌán va̱ꞌa̱ xaꞌa̱ꞌ ra̱. Te̱ i̱i̱n ángele, ña̱ xikaꞌ nuuꞌ nuu̱ꞌ Ndiosí, ni̱ kaꞌa̱n xiinꞌ ra̱ ña̱ ka̱na̱ ra̱ yoꞌó, te̱ kuꞌu̱n u̱nꞌ vi̱ꞌe̱ ra̱, te̱ ku̱ni̱ so̱ꞌo̱ ra̱ ndee ña̱ kaꞌa̱n u̱nꞌ ―ni̱ kachi̱ te̱ ja̱a̱nꞌ.
ACT 10:23 Sa̱kanꞌ te̱ ni̱ sa̱xkaꞌndi̱a̱ ña̱ꞌaꞌ Pedro vi̱ꞌe̱, te̱ ni̱ ndoo̱ ra̱ i̱kanꞌ ñu̱u ja̱a̱nꞌ. Te̱ tu̱ku̱ kivi̱ꞌ ni̱ ke̱ta̱ ra̱ kuaꞌa̱n ra̱ xiinꞌ te̱ ja̱a̱nꞌ, te̱ kuaꞌa̱n tu̱ sa̱va̱ ka̱ te̱ ndikún i̱chiꞌ Jesús, te̱ ndieeꞌ ñu̱u̱ Jope ja̱a̱nꞌ, xiinꞌ ra̱.
ACT 10:24 Te̱ tu̱ku̱ kivi̱ꞌ ndii, ni̱ xaa̱ Pedro xiinꞌ te̱ ja̱a̱nꞌ ñu̱u̱ Cesarea ja̱a̱nꞌ. Te̱ Cornelio ndii, ni̱ na̱ka̱ya̱ ra̱ ne̱ i̱i̱n kuuꞌ xiinꞌ ra̱, xiinꞌ ne̱ xiní taꞌanꞌ xa̱va̱ꞌa̱ xiinꞌ ra̱, te̱ ndiatuꞌ ra̱ Pedro.
ACT 10:25 Te̱ kii̱ꞌ kuan ndiꞌvi̱ Pedro vi̱ꞌe̱ Cornelio ja̱a̱nꞌ ndii, ni̱ xaꞌa̱n na̱ti̱i̱n ña̱ꞌaꞌ ra̱. Te̱ ni̱ na̱ka̱nduꞌu̱ꞌ ndi̱e̱e̱ꞌ ra̱ xaꞌa̱ꞌ te̱ ja̱a̱nꞌ, te̱ ni̱ ki̱ꞌi̱n kaꞌnuꞌ ña̱ꞌaꞌ ra̱.
ACT 10:26 Ndisu̱ ni̱ ndo̱ni̱ꞌi̱ ña̱ꞌaꞌ Pedro kaꞌán ra̱ xiinꞌ ra̱ ndii: ―Ndo̱ndi̱chi̱ u̱nꞌ. Te̱ yivi̱ꞌ kui̱ti̱ꞌ nduuꞌ tu̱ yuꞌu̱ ―ni̱ kachi̱ ra̱.
ACT 10:27 Te̱ ndatuꞌunꞌ ndatuꞌunꞌ Pedro xiinꞌ te̱ ja̱a̱nꞌ kuan ko̱ꞌni̱ ra̱ vi̱ꞌe̱. Te̱ ni̱ xi̱ni̱ ra̱ ndieeꞌ kuaꞌa̱ꞌ ne̱ yivi̱ꞌ, ne̱ ni̱ na̱kaya̱ i̱kanꞌ.
ACT 10:28 Te̱ ni̱ kaꞌa̱n ra̱ xiinꞌ ni̱a̱ ndii: ―Xiní ndoꞌó ña̱ täxiꞌ tu̱ꞌu̱n nde̱iꞌ nduꞌu̱ꞌ, ne̱ judío, ña̱ ndu̱i̱i̱n ndu̱ xiinꞌ ne̱ tukuꞌ, uun kuꞌu̱n ndiꞌe̱ꞌ ndu̱ vi̱ꞌe̱ ne̱ ja̱a̱nꞌ. Ndisu̱ ni̱ niaꞌa̱ Ndiosí yuꞌu̱ ña̱ vä̱ꞌa̱ kaꞌa̱n i̱ ña̱ ne̱ kuä̱sa̱ꞌ kuní nduuꞌ ndo̱ꞌ nuu̱ꞌ a̱, uun ne̱ ki̱ni̱ iinꞌ nduuꞌ ndo̱ꞌ, ni̱ kachi̱ a̱ xiinꞌ i̱.
ACT 10:29 Ña̱ ja̱a̱nꞌ na kuiiꞌ nï̱ kaꞌa̱n yu̱ꞌuꞌ i̱ te̱ kua̱xi̱ i̱ kii̱ꞌ ni̱ xi̱ni̱ i̱ kuento. Te̱ vi̱ti̱n kuni nda̱tuꞌu̱nꞌ i̱ ndoꞌó, ¿ndee xaꞌa̱ꞌ ni̱ ka̱na̱ ndo̱ꞌ yuꞌu̱? ―ni̱ kachi̱ ra̱.
ACT 10:30 Sa̱kanꞌ te̱ ni̱ na̱kui̱i̱n Cornelio ndii: ―Xa̱ kuaꞌa̱n ku̱miꞌ taꞌan kivi̱ꞌ naa kuuꞌ vi̱ti̱n ka̱a̱ uni̱ xa̱kuaa̱ꞌ, iinꞌ yuꞌu̱ vi̱ꞌe̱ i̱ kaꞌán i̱ xiinꞌ Ndiosí. Te̱ i̱i̱n ni̱ xi̱kuii̱n ti̱o̱ꞌ i̱i̱n ña̱ kaaꞌ nde̱e̱ naa te̱ yivi̱ꞌ nuu̱ꞌ i̱ niꞌnuꞌ a̱ toto̱ yiꞌé va̱.
ACT 10:31 Te̱ ni̱ kaꞌa̱n a̱ xiinꞌ i̱ ndii: “Cornelio, xa̱ ni̱ xi̱ni̱ so̱ꞌo̱ Ndiosí ña̱ kaꞌán u̱nꞌ xiinꞌ a̱. Te̱ nakaꞌanꞌ tu̱ a̱ ña̱ chindieeꞌ u̱nꞌ ne̱ ndaꞌvi kuuꞌ.
ACT 10:32 Sa̱kanꞌ na kuiiꞌ ti̱ꞌviꞌ u̱nꞌ te̱ yivi̱ꞌ ñu̱u̱ Jope, te̱ kuꞌu̱n na̱ka̱ ra̱ i̱i̱n te̱ na̱niꞌ Simón, te̱ kaꞌán tu̱ ne̱ yivi̱ꞌ Pedro xiinꞌ. Te̱ ja̱a̱nꞌ ndii, nduꞌu̱ꞌ ra̱ vi̱ꞌe̱ i̱i̱n te̱ na̱niꞌ Simón, te̱ ndasavaꞌa̱ i̱i̱nꞌ ki̱tiꞌ, te̱ nduꞌu̱ꞌ ya̱ti̱n yu̱ꞌuꞌ mi̱ni̱ kaꞌnuꞌ”, ni̱ kachi̱ a̱ xiinꞌ i̱.
ACT 10:33 Ña̱ ja̱a̱nꞌ na kuiiꞌ yachi̱ va̱ ni̱ ti̱ꞌviꞌ i̱ chu̱u̱n xiinꞌ te̱ yivi̱ꞌ miiꞌ nduꞌu̱ꞌ u̱nꞌ. Te̱ va̱ꞌa̱ va̱ ni̱ xa̱a̱ u̱nꞌ ña̱ kua̱xi̱ u̱nꞌ. Te̱ vi̱ti̱n ndii, ndieeꞌ tu̱ꞌva̱ sa̱kuuꞌ ndu̱ nuu̱ꞌ Ndiosí, te̱ ku̱ni̱ so̱ꞌo̱ ndu̱ sa̱kuuꞌ ña̱ ni̱ kaꞌa̱n chuunꞌ xto̱ꞌo̱ e̱ꞌ xiinꞌ u̱nꞌ kaꞌa̱n u̱nꞌ xiinꞌ ndu̱ ―ni̱ kachi̱ ra̱ xiinꞌ Pedro.
ACT 10:34 Sa̱kanꞌ te̱ ni̱ xa̱ꞌaꞌ kaꞌán ndo̱so̱ꞌ Pedro ndii: ―Xa̱ kundani̱ i̱ vi̱ti̱n ña̱ Ndiosí ndii, näkaxin a̱ ne̱ yivi̱ꞌ.
ACT 10:35 Süu̱ꞌ ja̱a̱nꞌ ndii natiinꞌ a̱ ndee ka̱ nuu̱ꞌ ne̱ yivi̱ꞌ, ne̱ xitoꞌ kaꞌnuꞌ ña̱ꞌaꞌ, te̱ xachuunꞌ nda̱ku ni̱a̱.
ACT 10:36 Ndiosí ndii, ni̱ ti̱ꞌviꞌ a̱ tu̱ꞌu̱n va̱ꞌa̱ nuu̱ꞌ ndu̱, ne̱ Israel. Te̱ tu̱ꞌu̱n va̱ꞌa̱ ja̱a̱nꞌ kaꞌán xaꞌa̱ꞌ ña̱ na ku̱ndi̱e̱e̱ mani̱ꞌ e̱ꞌ xiinꞌ Ndiosí xaꞌa̱ꞌ ña̱ ni̱ xa̱a̱ Jesucristo, ña̱ nduuꞌ xto̱ꞌo̱ nuu̱ꞌ sa̱kuuꞌ ña̱ yooꞌ.
ACT 10:37 Te̱ xiní ndo̱ꞌ sa̱kuuꞌ ña̱ ni̱ yoo̱ ka̱niiꞌ nuu̱ꞌ ñu̱ꞌuꞌ Judea. Ni̱ xa̱ꞌaꞌ a̱ nde̱e̱ ñu̱ꞌuꞌ Galilea kii̱ꞌ ndi̱ꞌi̱ ni̱ kaꞌa̱n ndo̱so̱ꞌ Juan xaꞌa̱ꞌ ña̱ chichiꞌ ne̱ yivi̱ꞌ kuenta Ndiosí.
ACT 10:38 Te̱ xiní tu̱ ndo̱ꞌ ña̱ ni̱ chi̱nduꞌu̱ꞌ Ndiosí Espíritu Santo i̱ni̱ Jesús, ña̱ ñu̱u̱ Nazaret, te̱ ni̱ chi̱nduꞌu̱ꞌ tu̱ a̱ ña̱ ndi̱e̱e̱ꞌ a̱. Te̱ xiní tu̱ ndo̱ꞌ sa̱a̱ ni̱ xika̱ ña̱ ja̱a̱nꞌ xaaꞌ a̱ ña̱ va̱ꞌa̱, te̱ sandaꞌa a̱ sa̱kuuꞌ ne̱ ni̱ ndo̱ꞌo̱ ni̱ xa̱a̱ ña̱ ndi̱va̱ꞌa̱, sa̱kanꞌ ña̱ Ndiosí yoo xiinꞌ a̱.
ACT 10:39 Te̱ nduꞌu̱ nduuꞌ te̱ ndieeꞌ yu̱ꞌuꞌ xaꞌa̱ꞌ sa̱kuuꞌ ña̱ ni̱ xa̱a̱ Jesús ja̱a̱nꞌ nuu̱ꞌ ñu̱ꞌuꞌ Judea xiinꞌ ñu̱u̱ Jerusalén. Ni̱ yaꞌa̱, te̱ ni̱ xa̱ꞌni̱ꞌ ña̱ꞌaꞌ ni̱a̱ nuu̱ꞌ i̱i̱n krusín i̱tunꞌ.
ACT 10:40 Ndisu̱ ni̱ sa̱na̱tiaku ña̱ꞌaꞌ Ndiosí kivi̱ꞌ ña̱ uni̱, te̱ ni̱ ta̱xi̱ a̱ ña̱ tuvi̱ a̱ nuu̱ꞌ ndu̱.
ACT 10:41 Te̱ nï̱ tuvi̱ a̱ nuu̱ꞌ sa̱kuuꞌ ne̱ yivi̱ꞌ, süu̱ꞌ ja̱a̱nꞌ ndii nuu̱ꞌ nduꞌu̱, te̱ xa̱ ni̱ na̱ka̱xi̱n Ndiosí te̱ ndi̱e̱e̱ yu̱ꞌuꞌ ndu̱ xaꞌa̱ꞌ ña̱ ja̱a̱nꞌ kui̱ti̱ꞌ, nduꞌu̱ te̱ ni̱ xi̱xi̱, te̱ ni̱ xi̱ꞌi̱ tu̱ xiinꞌ a̱ kii̱ꞌ ni̱ na̱ti̱a̱ku̱ a̱.
ACT 10:42 Te̱ ni̱ kaꞌa̱n chuunꞌ a̱ xiinꞌ ndu̱ ña̱ kaꞌa̱n ndo̱so̱ꞌ ndu̱ xaꞌa̱ꞌ a̱, te̱ ndi̱e̱e̱ yu̱ꞌuꞌ tu̱ ndu̱ xaꞌa̱ꞌ a̱ nuu̱ꞌ ne̱ yivi̱ꞌ ña̱ su̱vi̱ a̱ nduuꞌ ña̱ ni̱ sa̱kuisoꞌ chuunꞌ Ndiosí, te̱ ku̱ndu̱u̱ a̱ ña̱ sa̱naꞌmá ne̱ tiaku xiinꞌ ne̱ ni̱ xiꞌi̱.
ACT 10:43 Te̱ xaꞌa̱ꞌ Jesús tu̱ ni̱ ndi̱e̱e̱ yu̱ꞌuꞌ sa̱kuuꞌ te̱ ni̱ kaꞌa̱n tiakú tu̱ꞌu̱n Ndiosí xta̱ꞌanꞌ, ña̱ yo̱o̱ ka̱ i̱ni̱ xini ña̱ ja̱a̱nꞌ ndii, ko̱o̱ kaꞌnuꞌ i̱ni̱ Ndiosí xaꞌa̱ꞌ kua̱chi̱ ni̱a̱ xiinꞌ ña̱ ndi̱e̱eꞌ a̱ ―ni̱ kachi̱ ra̱.
ACT 10:44 Kii̱ꞌ kusaaꞌ iinꞌ ka̱ Pedro kaꞌán ra̱ tu̱ꞌu̱n ja̱a̱nꞌ ndii, ni̱ nu̱u̱ Espíritu Santo, te̱ ni̱ tuxi̱ꞌ a̱ sa̱kuuꞌ ne̱ ndieeꞌ xini so̱ꞌo̱ ña̱ kaꞌán ra̱ ja̱a̱nꞌ.
ACT 10:45 Te̱ xaꞌa̱ꞌ a̱ ña̱ ni̱ ta̱xi̱ Ndiosí te̱ ni̱ tuxi̱ꞌ tu̱ Espíritu Santo ne̱ tukuꞌ ja̱a̱nꞌ ndii, ni̱ na̱nda̱ni̱ va̱ te̱ judío, te̱ i̱ni̱ xini Jesús, te̱ ni̱ xa̱a̱ xiinꞌ Pedro ja̱a̱nꞌ,
ACT 10:46 sa̱kanꞌ ña̱ ni̱ xi̱ni̱ so̱ꞌo̱ ra̱ kaꞌán ne̱ ja̱a̱nꞌ tu̱ꞌu̱n ña̱ xïní ni̱a̱ kii̱ꞌ xakaꞌnuꞌ ni̱a̱ Ndiosí. Sa̱kanꞌ te̱ ni̱ kaꞌa̱n ka̱ Pedro ndii:
ACT 10:47 ―Kü̱vi̱ na̱ka̱si̱ nde̱e̱ i̱i̱n e̱ꞌ ne̱ kaa̱ꞌ ña̱ ku̱chi̱ ni̱a̱ kuenta Jesús, sa̱kanꞌ ña̱ xa̱ ni̱ na̱ti̱i̱n tu̱ ne̱ kaa̱ꞌ Espíritu Santo sa̱a̱ niiꞌ ni̱ na̱ti̱i̱n yooꞌ a̱ ―ni̱ kachi̱ ra̱.
ACT 10:48 Te̱ ni̱ kaꞌa̱n chuunꞌ ra̱ ña̱ ku̱chi̱ ni̱a̱ kuenta xto̱ꞌo̱ e̱ꞌ Jesús. Sa̱kanꞌ te̱ ni̱ kaꞌa̱n ni̱a̱ xiinꞌ ra̱ ña̱ ndoo̱ ka̱ ra̱ xiinꞌ ni̱a̱ ndiaꞌviꞌ kivi̱ꞌ.
ACT 11:1 Te̱ ni̱ ti̱a̱nu̱ꞌ Jesús xiinꞌ i̱nga̱ ne̱ i̱ni̱ xini Jesús ndieeꞌ ka̱niiꞌ nuu̱ꞌ ñu̱ꞌuꞌ Judea ndii, ni̱ xi̱ni̱ ni̱a̱ kuento ña̱ ni̱ na̱ti̱i̱n tu̱ ne̱ tukuꞌ tu̱ꞌu̱n Ndiosí.
ACT 11:2 Sa̱kanꞌ na kuiiꞌ kii̱ꞌ ni̱ ka̱a̱ Pedro ñu̱u̱ Jerusalén ndii, ni̱ ka̱ni̱ taꞌanꞌ kuento sa̱va̱ te̱ i̱ni̱ xini Jesús xiinꞌ ra̱, te̱ kaꞌán ña̱ kuní a̱ ko̱o̱ tuni̱ i̱i̱nꞌ e̱ꞌ kii̱ꞌ nanduuꞌ e̱ꞌ kuenta Ndiosí,
ACT 11:3 kaꞌán ra̱ ndii: ―¿Ndichun na ni̱ xaꞌa̱nꞌ u̱nꞌ vi̱ꞌe̱ te̱ tukuꞌ, te̱ ni̱ xi̱xi̱ u̱nꞌ xiinꞌ ra̱? ―ni̱ kachi̱ ra̱.
ACT 11:4 Sa̱kanꞌ te̱ ni̱ xa̱ꞌaꞌ sanakuachiꞌ ndiꞌi̱ Pedro sa̱a̱ ni̱ xkaꞌndi̱a̱ sa̱kuuꞌ ña̱ ja̱a̱nꞌ, kaꞌán ra̱ ndii:
ACT 11:5 ―Ñu̱u̱ Jope nduꞌu̱ꞌ yuꞌu̱ kaꞌán i̱ xiinꞌ Ndiosí, te̱ ni̱ xi̱ni̱ i̱ i̱i̱n ña̱ ni̱ sa̱tuví a̱ nuu̱ꞌ i̱, ña̱ nde̱e̱ ndi̱viꞌ kua̱xi̱ nuuꞌ i̱i̱n ña̱ kaaꞌ nde̱e̱ naa toto̱ chie̱, te̱ tiín ku̱miꞌ sa̱aꞌ xiki̱ꞌ a̱, te̱ ni̱ xa̱a̱ a̱ nde̱e̱ miiꞌ ni̱ nduꞌu̱ꞌ i̱.
ACT 11:6 Kii̱ꞌ ni̱ xto̱ꞌni̱ i̱ ti̱xi̱n a̱ ndii, ni̱ xi̱ni̱ i̱ ñuꞌuꞌ tiꞌ ku̱miꞌ taꞌan xaꞌa̱ꞌ, xiinꞌ tiꞌ kuiꞌe̱, xiinꞌ tiꞌ kañuuꞌ ti̱xi̱n, xiinꞌ sa̱a̱, tiꞌ taꞌnuꞌ ndi̱viꞌ.
ACT 11:7 Te̱ ni̱ xi̱ni̱ so̱ꞌo̱ i̱ kaꞌán i̱i̱n tachi̱ꞌ yu̱ꞌuꞌ xiinꞌ i̱ ndii: “Pedro, ndo̱ndi̱chi̱ u̱nꞌ, te̱ ka̱ꞌni̱ꞌ u̱nꞌ tiꞌ ñaa̱ꞌ, te̱ ku̱xi̱ u̱nꞌ riꞌ”, ni̱ kachi̱ a̱.
ACT 11:8 Ndisu̱ ni̱ kaꞌa̱n i̱ ndii: “Kuä̱sa̱ꞌ xa̱chiꞌ sa̱kanꞌ ra̱nꞌ, tákuiꞌe, sa̱kanꞌ ña̱ nde̱e̱ i̱i̱n i̱chiꞌ tïa̱ꞌan ku̱xi̱ i̱ tiꞌ ki̱ni̱ iinꞌ, tiꞌ täxiꞌ tu̱ꞌu̱n nde̱iꞌ u̱nꞌ ku̱xi̱ ndu̱”, ni̱ kachi̱ i̱.
ACT 11:9 ’Te̱ ni̱ kaꞌa̱n tu̱ku̱u̱ tachi̱ꞌ yu̱ꞌuꞌ ja̱a̱nꞌ xiinꞌ i̱ nde̱e̱ ndi̱viꞌ i̱chiꞌ ña̱ uvi̱ ndii: “Ña̱ xa̱ ni̱ nda̱sa̱ndo̱o̱ Ndiosí ndii, käꞌán yoꞌó ña̱ ña̱ ki̱ni̱ iinꞌ nduuꞌ a̱”, ni̱ kachi̱ a̱.
ACT 11:10 Te̱ uni̱ taꞌan i̱chiꞌ ni̱ xa̱a̱ a̱ sa̱kanꞌ, i̱kanꞌ te̱ ni̱ ka̱a̱ tu̱ku̱u̱ sa̱kuuꞌ a̱ ja̱a̱nꞌ nde̱e̱ ndi̱viꞌ.
ACT 11:11 ’Sa̱va̱ ni̱ sa̱kanꞌ, te̱ ni̱ xa̱a̱ uni̱ taꞌan te̱ yivi̱ꞌ vi̱ꞌe̱ miiꞌ nduꞌu̱ꞌ i̱ ja̱a̱nꞌ. Te̱ ja̱a̱nꞌ ndii, nde̱e̱ ñu̱u̱ Cesarea ni̱ ki̱e̱e̱ ra̱ te̱ kuaꞌa̱n na̱ka̱ ra̱ yuꞌu̱.
ACT 11:12 Te̱ ni̱ kaꞌa̱n Espíritu Santo xiinꞌ i̱ ña̱ nä̱ti̱a̱a̱ i̱ te̱ kuꞌu̱n i̱ xiinꞌ ra̱. Te̱ ni̱ xaꞌa̱n tu̱ iñu̱ sa̱aꞌ te̱ i̱ni̱ xini xto̱ꞌo̱ e̱ꞌ yoꞌoꞌ xiinꞌ i̱. Te̱ ni̱ ko̱ꞌni̱ ndu̱ vi̱ꞌe̱ te̱ ni̱ ti̱a̱nu̱ꞌ te̱ ja̱a̱nꞌ.
ACT 11:13 Te̱ ja̱a̱nꞌ ndii, ni̱ nda̱tuꞌunꞌ ra̱ nuu̱ꞌ ndu̱ sa̱a̱ ni̱ tuvi̱ i̱i̱n ángele nuu̱ꞌ ra̱ vi̱ꞌe̱ ra̱, te̱ ni̱ kaꞌa̱n a̱ xiinꞌ ra̱ ndii: “Ti̱ꞌviꞌ u̱nꞌ te̱ yivi̱ꞌ ñu̱u̱ Jope, te̱ kuꞌu̱n na̱ka̱ ra̱ i̱i̱n te̱ na̱niꞌ Simón, te̱ kaꞌán tu̱ ne̱ yivi̱ꞌ Pedro xiinꞌ.
ACT 11:14 Te̱ ja̱a̱nꞌ kaꞌa̱n xiinꞌ u̱nꞌ tu̱ꞌu̱n va̱ꞌa̱, te̱ kaku̱ u̱nꞌ nuu̱ꞌ kua̱chi̱ u̱nꞌ, te̱ kaku̱ tu̱ sa̱kuuꞌ ne̱ i̱i̱n kuuꞌ xiinꞌ u̱nꞌ”, ni̱ kachi̱ a̱ xiinꞌ ra̱.
ACT 11:15 Te̱ kii̱ꞌ ni̱ xa̱ꞌaꞌ kaꞌán ndo̱so̱ꞌ i̱ ndii, ni̱ tuxi̱ꞌ tu̱ Espíritu Santo ne̱ ja̱a̱nꞌ naa ni̱ xa̱a̱ xiinꞌ yooꞌ ña̱ nu̱uꞌ.
ACT 11:16 I̱kanꞌ te̱ ni̱ na̱ka̱ꞌanꞌ i̱ ña̱ ni̱ kaꞌa̱n xto̱ꞌo̱ e̱ꞌ kii̱ꞌ ni̱ kaꞌa̱n a̱ ndii: “Juan ndii, xiinꞌ ti̱kui kui̱ti̱ꞌ ni̱ sa̱kuchiꞌ ra̱ ne̱ yivi̱ꞌ kuenta Ndiosí. Ndisu̱ ndoꞌó ndii, xiinꞌ ña̱ ndi̱e̱eꞌ Espíritu Santo ku̱chi̱ ndo̱ꞌ”, ni̱ kachi̱ a̱.
ACT 11:17 Va̱ꞌa̱, naaꞌ ni̱ ta̱xi̱ Ndiosí te̱ ni̱ tuxi̱ꞌ tu̱ Espíritu Santo ne̱ ja̱a̱nꞌ sa̱a̱ niiꞌ ni̱ xa̱a̱ a̱ xiinꞌ yooꞌ xaꞌa̱ꞌ ña̱ i̱ni̱ e̱ꞌ xini e̱ꞌ xto̱ꞌo̱ e̱ꞌ Jesucristo ndii, kö̱o̱ꞌ nduuꞌ xa̱chiꞌ yuꞌu̱ te̱ na̱ka̱si̱ i̱ ña̱ xaaꞌ Ndiosí ―ni̱ kachi̱ Pedro.
ACT 11:18 Te̱ kii̱ꞌ ni̱ xi̱ni̱ so̱ꞌo̱ te̱ judío ja̱a̱nꞌ ña̱ ja̱a̱nꞌ ndii, ni̱ nu̱u̱ nimá ra̱. Te̱ ni̱ xa̱kaꞌnuꞌ ra̱ Ndiosí kaꞌán ra̱ ndii: ―Naaꞌ sa̱kanꞌ ndii, taxiꞌ tu̱ Ndiosí ña̱ namaꞌ ne̱ tukuꞌ nimá ni̱a̱ xaꞌa̱ꞌ kua̱chi̱ ña̱ xaaꞌ ni̱a̱, te̱ ku̱miꞌ ni̱a̱ kivi̱ꞌ ñu̱u̱ ña̱ kö̱o̱ꞌ kivi̱ꞌ ndiꞌiꞌ ―ni̱ kachi̱ ra̱.
ACT 11:19 Te̱ kii̱ꞌ ndi̱ꞌi̱ ni̱ xa̱ꞌni̱ꞌ te̱ yivi̱ꞌ Esteban ja̱a̱nꞌ ndii, ni̱ xa̱ꞌaꞌ sandoꞌoꞌ ne̱ yivi̱ꞌ ne̱ ndikún i̱chiꞌ Jesús, ne̱ ndieeꞌ Jerusalén. Xaꞌa̱ꞌ a̱ ja̱a̱nꞌ na ni̱ kiku̱ sa̱va̱ ni̱a̱ kuaꞌa̱n ni̱a̱ nde̱e̱ nuu̱ꞌ ñu̱ꞌuꞌ Fenicia, xiinꞌ ñu̱ꞌuꞌ Chipre, xiinꞌ ñu̱u̱ Antioquía. Te̱ ni̱ kaꞌa̱n ni̱a̱ tu̱ꞌu̱n va̱ꞌa̱ xaꞌa̱ꞌ Jesús nuu̱ꞌ ne̱ judío xiinꞌ ni̱a̱ kui̱ti̱ꞌ.
ACT 11:20 Ndisu̱ sa̱va̱ te̱ ni̱ ki̱e̱e̱ ñu̱ꞌuꞌ Chipre xiinꞌ ñu̱u̱ Cirene, kii̱ꞌ ni̱ ko̱ꞌni̱ ra̱ ñu̱u̱ Antioquía ndii, ni̱ xa̱ꞌaꞌ kaꞌán tu̱ ra̱ tu̱ꞌu̱n va̱ꞌa̱ xaꞌa̱ꞌ xto̱ꞌo̱ e̱ꞌ Jesús nuu̱ꞌ ne̱ kaꞌán tu̱ꞌu̱n griego.
ACT 11:21 Te̱ ni̱ ta̱xi̱ xto̱ꞌo̱ ndi̱e̱e̱ꞌ, te̱ ni̱ kaꞌa̱n ndo̱so̱ꞌ ja̱a̱nꞌ. Te̱ kuaꞌa̱ꞌ va̱ ne̱ yivi̱ꞌ ni̱ i̱ni̱ xi̱ni̱ xto̱ꞌo̱ e̱ꞌ ja̱a̱nꞌ, te̱ ni̱ xi̱ku̱ndiku̱n ni̱a̱ i̱chiꞌ a̱.
ACT 11:22 Te̱ ni̱ xi̱ni̱ ne̱ nduuꞌ kuenta Jesús, ne̱ ndieeꞌ ñu̱u̱ Jerusalén, kuento xaꞌa̱ꞌ ña̱ ni̱ xkaꞌndi̱a̱ ja̱a̱nꞌ, sa̱kanꞌ na ni̱ ti̱ꞌviꞌ ni̱a̱ Bernabé ñu̱u̱ Antioquía ja̱a̱nꞌ.
ACT 11:23 Te̱ kii̱ꞌ ni̱ xa̱a̱ te̱ ja̱a̱nꞌ ñu̱u̱ ja̱a̱nꞌ, te̱ ni̱ xi̱ni̱ ra̱ ña̱ sañuꞌuꞌ va̱ Ndiosí ne̱ ja̱a̱nꞌ ndii, ni̱ na̱kua̱tiaꞌ nimá ra̱. Te̱ ni̱ xa̱ndi̱e̱ni ra̱ sa̱kuuꞌ ni̱a̱ ña̱ i̱ni̱ na i̱ni̱ ni̱a̱ xini ni̱a̱ xto̱ꞌo̱ e̱ꞌ xiinꞌ ka̱niiꞌ nimá ni̱a̱.
ACT 11:24 Ni̱ xa̱a̱ ra̱ ña̱ ja̱a̱nꞌ sa̱kanꞌ ña̱ te̱ yivi̱ꞌ va̱ꞌa̱ nduuꞌ ra̱, te̱ chituꞌ vi̱ꞌ tu̱ nimá ra̱ xiinꞌ Espíritu Santo, te̱ i̱ni̱ va̱ tu̱ ra̱ xini ra̱ xto̱ꞌo̱ e̱ꞌ. Xaꞌa̱ꞌ a̱ ja̱a̱nꞌ na kuaꞌa̱ꞌ ka̱ ne̱ yivi̱ꞌ ni̱ i̱ni̱ xi̱ni̱ xto̱ꞌo̱ e̱ꞌ ja̱a̱nꞌ.
ACT 11:25 Ndi̱ꞌi̱ ja̱a̱nꞌ te̱ ni̱ ke̱ta̱ Bernabé ja̱a̱nꞌ kuaꞌa̱n ra̱ ñu̱u̱ Tarso, te̱ nandukuꞌ ra̱ Saulo.
ACT 11:26 Te̱ kii̱ꞌ ni̱ xan ku̱ni̱ ña̱ꞌaꞌ ra̱ ndii, ni̱ na̱ka̱ ña̱ꞌaꞌ ra̱, te̱ ni̱ na̱ndi̱koꞌ ra̱ ñu̱u̱ Antioquía ja̱a̱nꞌ. Te̱ ni̱ ndiee̱ ra̱ i̱kanꞌ xiinꞌ ne̱ nduuꞌ kuenta Jesús niiꞌ i̱i̱n kuiya̱, te̱ ni̱ sa̱niaꞌá ra̱ kuaꞌa̱ꞌ xa̱va̱ꞌa̱ ne̱ yivi̱ꞌ. Te̱ ñu̱u̱ Antioquía ja̱a̱nꞌ nduuꞌ miiꞌ ni̱ chi̱nduꞌu̱ꞌ ne̱ yivi̱ꞌ kivi̱ꞌ ne̱ nduuꞌ kuenta Jesús i̱chiꞌ nu̱uꞌ ña̱ naniꞌ ni̱a̱ Cristianos.
ACT 11:27 Te̱ kii̱ꞌ sa̱kanꞌ ndii, ni̱ na̱kaa̱ꞌ ndiaꞌviꞌ te̱ kaꞌán tiakú tu̱ꞌu̱n Ndiosí ñu̱u̱ Jerusalén, te̱ ni̱ xa̱a̱ ra̱ ñu̱u̱ Antioquía ja̱a̱nꞌ.
ACT 11:28 Te̱ ni̱ ndo̱ndi̱chi̱ i̱i̱n te̱ ja̱a̱nꞌ, te̱ na̱niꞌ Agabo, te̱ ni̱ sa̱kaꞌán ña̱ꞌaꞌ Espíritu Santo ña̱ ko̱o̱ va̱ so̱ko̱ ka̱niiꞌ nuu̱ꞌ ñu̱ꞌuꞌ ja̱a̱nꞌ. Te̱ ni̱ yoo̱ xna̱ꞌa̱ ña̱ ja̱a̱nꞌ kii̱ꞌ ni̱ nduu̱ te̱ naniꞌ Claudio, te̱ ni̱ xa̱ꞌndi̱a̱ chuunꞌ kuuꞌ nu̱uꞌ.
ACT 11:29 Sa̱kanꞌ te̱ i̱ꞌi̱n ne̱ ndikún i̱chiꞌ Jesús, ne̱ ndieeꞌ ñu̱u̱ Antioquía ja̱a̱nꞌ ndii, ni̱ ndoo̱ ni̱a̱ kuento ña̱ ti̱ꞌviꞌ ni̱a̱ ña̱ chi̱ndi̱e̱eꞌ ni̱a̱ ne̱ nduuꞌ kuenta Jesús, ne̱ ndieeꞌ ñu̱ꞌuꞌ Judea, xiinꞌ sa̱a̱ ni̱ ku̱ndi̱e̱eꞌ ni̱a̱.
ACT 11:30 Te̱ sa̱kanꞌ xna̱ꞌa̱ ni̱ xa̱a̱ ni̱a̱, ni̱ ti̱ꞌviꞌ ni̱a̱ Bernabé xiinꞌ Saulo, te̱ ta̱xi̱ ra̱ ña̱ ja̱a̱nꞌ nda̱ꞌaꞌ te̱ xi̱xa̱, te̱ xitoꞌ ne̱ nduuꞌ kuenta Jesús ñu̱ꞌuꞌ Judea ja̱a̱nꞌ.
ACT 12:1 Kivi̱ꞌ ja̱a̱nꞌ ni̱ kaꞌa̱n chuunꞌ rey Herodes, te̱ ni̱ ti̱i̱n te̱ yivi̱ꞌ ndiaꞌviꞌ ne̱ nduuꞌ kuenta Jesús, te̱ sa̱ndoꞌoꞌ uꞌvi̱ ña̱ꞌaꞌ ra̱.
ACT 12:2 Sa̱kanꞌ te̱ ni̱ kaꞌa̱n chuunꞌ ra̱, te̱ ni̱ xiꞌi̱ Jacobo, ña̱ni̱ Juan, xiinꞌ i̱chiꞌ ni̱ xa̱a̱ te̱ xíinꞌ ra̱.
ACT 12:3 Te̱ kii̱ꞌ ni̱ xi̱ni̱ Herodes ja̱a̱nꞌ ña̱ va̱ꞌa̱ kuni ne̱ judío ña̱ ni̱ xa̱a̱ ra̱ sa̱kanꞌ ndii, ni̱ kaꞌa̱n chuunꞌ tu̱ ra̱, te̱ ni̱ ti̱i̱n tu̱ te̱ xíinꞌ Pedro. Ni̱ xa̱a̱ ra̱ ña̱ ja̱a̱nꞌ sa̱va̱ ni̱ kivi̱ꞌ ña̱ nasukú ña̱ xixiꞌ ne̱ yivi̱ꞌ xita̱ꞌ va̱ꞌa̱ tiꞌeꞌ, ña̱ kö̱o̱ꞌ yu̱chiꞌ levadura saká xiinꞌ, kuenta vi̱koꞌ pascua.
ACT 12:4 Te̱ kii̱ꞌ ni̱ ti̱i̱n ña̱ꞌaꞌ ra̱ ndii, ni̱ sko̱ꞌniꞌ ña̱ꞌaꞌ ra̱ vi̱ꞌe̱ ka̱a̱, te̱ ni̱ xa̱ta̱ ra̱ ku̱miꞌ ti̱ꞌvi̱ te̱ xíinꞌ, te̱ ku̱miꞌ taꞌan kuuꞌ ra̱ i̱ꞌi̱n ti̱vi̱ ja̱a̱nꞌ, te̱ ko̱to̱ ra̱ Pedro. Sa̱kanꞌ ña̱ ni̱ kuni̱ Herodes ja̱a̱nꞌ xta̱ꞌniꞌ ña̱ꞌaꞌ ra̱ nuu̱ꞌ ne̱ yivi̱ꞌ kii̱ꞌ xkaꞌndi̱a̱ vi̱koꞌ pascua ja̱a̱nꞌ, te̱ sa̱naꞌmá ña̱ꞌaꞌ ra̱.
ACT 12:5 Sa̱kanꞌ na kuiiꞌ Pedro ndii, vi̱ꞌe̱ ka̱a̱ ja̱a̱nꞌ naá ra̱, ndisu̱ ne̱ nduuꞌ kuenta Jesús ndii, kaꞌán te̱ kaꞌán ni̱a̱ xiinꞌ Ndiosí xaꞌa̱ꞌ ra̱.
ACT 12:6 Te̱ ñu̱u kivi̱ꞌ ña̱ xitoꞌ xta̱ꞌniꞌ Herodes ja̱a̱nꞌ Pedro vi̱ꞌe̱ ka̱a̱, te̱ sa̱naꞌmá ña̱ꞌaꞌ ra̱ ndii, kixín te̱ ja̱a̱nꞌ kanduꞌu̱ꞌ ra̱ ma̱ꞌinꞌ uvi̱ ta̱ꞌan te̱ xíinꞌ, te̱ tiín ra̱ xiinꞌ uvi̱ ta̱ꞌan ka̱rena. Te̱ itaꞌ tu̱ te̱ xíinꞌ xitoꞌ ra̱ yiꞌeꞌ vi̱ꞌe̱ ka̱a̱ ja̱a̱nꞌ.
ACT 12:7 Te̱ i̱i̱n ni̱ tuvi̱ ti̱o̱ꞌ i̱i̱n ángele, ña̱ xikaꞌ nuuꞌ nuu̱ꞌ xto̱ꞌo̱ e̱ꞌ Ndiosí, te̱ ni̱ yiꞌe̱ i̱i̱n ñuꞌu̱ ka̱niiꞌ ti̱xi̱n vi̱ꞌe̱ ka̱a̱ ja̱a̱nꞌ. Te̱ ni̱ tondi̱a̱ nda̱ꞌaꞌ ángele ja̱a̱nꞌ to̱koꞌ Pedro, te̱ ni̱ sa̱ndotoꞌ ña̱ꞌaꞌ a̱ kaꞌán a̱ xiinꞌ ra̱ ndii: ―Ndo̱koo̱ kii̱ꞌ ―ni̱ kachi̱ a̱. I̱kanꞌ te̱ ni̱ ndaxi̱nꞌ ka̱rena ña̱ tiín nda̱ꞌaꞌ ra̱ ja̱a̱nꞌ.
ACT 12:8 Te̱ ni̱ kaꞌa̱n ka̱ ángele xiinꞌ ra̱ ndii: ―Sa̱tiín kutu̱ꞌ u̱nꞌ i̱i̱nꞌ kiꞌiꞌ to̱koꞌ u̱nꞌ, te̱ na̱kiꞌi̱ tu̱ u̱nꞌ ndixa̱nꞌ u̱nꞌ ―ni̱ kachi̱ a̱. Te̱ sa̱kanꞌ ni̱ xa̱a̱ ra̱. Te̱ ni̱ kaꞌa̱n ka̱ a̱ xiinꞌ ra̱ ndii: ―Na̱kuiꞌnu̱ u̱nꞌ toto̱ tití u̱nꞌ, te̱ ku̱ndiku̱n u̱nꞌ yuꞌu̱ ―ni̱ kachi̱ a̱.
ACT 12:9 Te̱ ni̱ xi̱ku̱ndiku̱n ña̱ꞌaꞌ Pedro, ndisu̱ xïní ra̱ naaꞌ ña̱ ndi̱xa̱ nduuꞌ ña̱ xaaꞌ ángele ja̱a̱nꞌ, süu̱ꞌ ja̱a̱nꞌ ndii tuu ra̱ ña̱ i̱i̱n ña̱ satuví a̱ nuu̱ꞌ ra̱ kui̱ti̱ꞌ nduuꞌ a̱.
ACT 12:10 Te̱ kii̱ꞌ ni̱ xkaꞌndi̱a̱ ra̱ te̱ xíinꞌ nu̱uꞌ, xiinꞌ te̱ uvi̱ ndii, ni̱ xaa̱ ra̱ yiꞌeꞌ ka̱a̱ miiꞌ xkaꞌndíá ya̱ꞌya̱. Te̱ yiꞌeꞌ ja̱a̱nꞌ ndii, ni̱ nuni̱a̱ꞌ mi̱iꞌ a̱. Te̱ kii̱ꞌ ni̱ ke̱ta̱ Pedro xiinꞌ ángele ja̱a̱nꞌ kuaꞌa̱n ra̱ nde̱e̱ ni̱ xaa̱ ra̱ i̱nga̱ ya̱ꞌya̱ ndii, xa̱kaꞌán e̱ꞌ te̱ ni̱ na̱ko̱o̱ i̱i̱n nda̱a̱ꞌ ña̱ꞌaꞌ ángele ja̱a̱nꞌ.
ACT 12:11 Sa̱kanꞌ te̱ ni̱ na̱kuꞌu̱n i̱ni̱ Pedro, te̱ ni̱ kaꞌa̱n ra̱ xiinꞌ nimá ra̱ ndii: “Vi̱ti̱n ndii, kundani̱ xna̱ꞌa̱ i̱ ña̱ xto̱ꞌo̱ e̱ꞌ Ndiosí ni̱ ti̱ꞌviꞌ ángele, ña̱ xikaꞌ nuuꞌ nuu̱ꞌ a̱, te̱ ni̱ sa̱kakú a̱ yuꞌu̱ nda̱ꞌaꞌ Herodes, xiinꞌ nuu̱ꞌ sa̱kuuꞌ ña̱ ni̱a̱ꞌa ña̱ kuní ne̱ judío, ne̱ taꞌanꞌ i̱, sa̱a̱ ni̱a̱ xiinꞌ i̱”, ni̱ kachi̱ ra̱.
ACT 12:12 Te̱ kii̱ꞌ ni̱ na̱ku̱ni̱ ra̱ ña̱ ja̱a̱nꞌ ndii, ni̱ ke̱ta̱ ra̱ kuaꞌa̱n ra̱ vi̱ꞌe̱ María, ñaꞌ nduuꞌ si̱ꞌiꞌ Juan, te̱ kaꞌán tu̱ ne̱ yivi̱ꞌ Marcos xiinꞌ, miiꞌ ni̱ na̱kaya̱ kuaꞌa̱ꞌ va̱ ne̱ yivi̱ꞌ kaꞌán ni̱a̱ xiinꞌ Ndiosí.
ACT 12:13 Kii̱ꞌ ni̱ kaꞌa̱n ra̱, te̱ ni̱ sa̱kaxanꞌ ra̱ yiꞌeꞌ nuu̱ꞌ ki̱ꞌe̱ ndii, ni̱ ke̱ta̱ i̱i̱n ñaꞌ xikaꞌ nuuꞌ ñaꞌ na̱niꞌ Rode te̱ ku̱ni̱ aꞌ yo̱o̱ sakaxanꞌ yiꞌeꞌ ja̱a̱nꞌ.
ACT 12:14 Te̱ kii̱ꞌ ni̱ na̱ku̱ni̱ aꞌ ña̱ tachi̱ꞌ Pedro nduuꞌ a̱ ndii, va̱ꞌa̱ va̱ ni̱ ku̱ni̱ aꞌ nde̱e̱ nï̱ nu̱niaꞌ aꞌ yiꞌeꞌ. Süu̱ꞌ ja̱a̱nꞌ ndii ni̱ nda̱va̱ aꞌ kuaꞌa̱n aꞌ kaꞌán aꞌ ña̱ yiꞌeꞌ ja̱a̱nꞌ iinꞌ Pedro.
ACT 12:15 Te̱ ni̱ kaꞌa̱n ni̱a̱ xiinꞌ aꞌ ndii: ―Ñaꞌ küuꞌ kaxiꞌ nduuꞌ u̱nꞌ ―ni̱ kachi̱ ni̱a̱. Ndisu̱ ñaꞌ ja̱a̱nꞌ ndii, ndi̱e̱eꞌ ka̱ kaꞌán aꞌ ña̱ su̱vi̱ xna̱ꞌa̱ ra̱. Sa̱kanꞌ te̱ ni̱ kaꞌa̱n ni̱a̱ xiinꞌ aꞌ ndii: ―Ángele ra̱ nduuꞌ a̱ ―ni̱ kachi̱ ni̱a̱.
ACT 12:16 Ndisu̱ Pedro ndii, sakaxanꞌ te̱ sakaxanꞌ ra̱ yiꞌeꞌ ja̱a̱nꞌ. Te̱ kii̱ꞌ ni̱ nu̱niaꞌ ni̱a̱ yiꞌeꞌ ja̱a̱nꞌ, te̱ ni̱ xi̱ni̱ ña̱ꞌaꞌ ni̱a̱ ndii, ni̱ na̱nda̱ni̱ xa̱va̱ꞌa̱ ni̱a̱.
ACT 12:17 Ndisu̱ ni̱ ka̱ta̱ni̱ nda̱ꞌaꞌ ra̱ te̱ niaꞌá ra̱ ña̱ ko̱o̱ taxi̱nꞌ yu̱ꞌuꞌ ni̱a̱. Te̱ ni̱ nda̱tuꞌunꞌ ra̱ nuu̱ꞌ ni̱a̱ sa̱a̱ ni̱ xta̱ꞌniꞌ ña̱ꞌaꞌ xto̱ꞌo̱ e̱ꞌ vi̱ꞌe̱ ka̱a̱. Te̱ ni̱ kaꞌa̱n tu̱ ra̱ xiinꞌ ni̱a̱ ndii: ―Kaꞌa̱n ndo̱ꞌ xiinꞌ Jacobo xiinꞌ i̱nga̱ ne̱ nduuꞌ kuenta Jesús xiinꞌ e̱ꞌ xaꞌa̱ꞌ ña̱ yo̱ꞌo̱ꞌ ―ni̱ kachi̱ ra̱. Sa̱kanꞌ te̱ ni̱ ke̱ta̱ ra̱ kuaꞌa̱n ra̱ tu̱ku̱ xaanꞌ.
ACT 12:18 Kii̱ꞌ ni̱ kitu̱ꞌ tu̱ku̱ kivi̱ꞌ ndii, ni̱ kua̱aꞌ ndiꞌni̱ va̱ te̱ xíinꞌ, te̱ xitoꞌ vi̱ꞌe̱ ka̱a̱ ja̱a̱nꞌ, sa̱kanꞌ ña̱ xïní ra̱ miiꞌ kuaꞌa̱n Pedro.
ACT 12:19 Sa̱kanꞌ na kuiiꞌ ni̱ ti̱ꞌviꞌ Herodes te̱ xíinꞌ te̱ na̱ndu̱kuꞌ ndo̱o̱ va̱ ra̱ Pedro. Te̱ xaꞌa̱ꞌ a̱ ña̱ kö̱o̱ꞌ te̱ ja̱a̱nꞌ ni̱ na̱ꞌi̱n ra̱ ndii, ni̱ sa̱naꞌmá ra̱ te̱ xíinꞌ, te̱ ni̱ xi̱to̱ Pedro ja̱a̱nꞌ, i̱kanꞌ te̱ ni̱ kaꞌa̱n ra̱ ña̱ ka̱ꞌni̱ꞌ te̱ xíinꞌ ra̱ te̱ xíinꞌ ja̱a̱nꞌ. Ndi̱ꞌi̱ ja̱a̱nꞌ, te̱ ni̱ ke̱ta̱ Herodes ja̱a̱nꞌ ñu̱ꞌuꞌ Judea, te̱ ni̱ na̱kaa̱ꞌ ra̱ ñu̱u̱ Cesarea, te̱ ni̱ ndoo̱ ra̱ i̱kanꞌ.
ACT 12:20 Te̱ Herodes ja̱a̱nꞌ ndii, ni̱ xiꞌe̱ va̱ ra̱ xini ra̱ ne̱ ndieeꞌ ñu̱u̱ Tiro xiinꞌ ne̱ ndieeꞌ ñu̱u̱ Sidón. Sa̱kanꞌ na kuiiꞌ ni̱ na̱ka̱ta̱ ne̱ ja̱a̱nꞌ kuento ni̱a̱ ña̱ kuꞌu̱n nda̱tuꞌunꞌ mani̱ꞌ ni̱a̱ xiinꞌ Herodes. Te̱ kii̱ꞌ ni̱ xa̱a̱ ni̱a̱ i̱kanꞌ ndii, ni̱ ndiaka̱ ni̱a̱ i̱i̱n te̱ vi̱kuiꞌni̱ xaꞌa̱ꞌ ni̱a̱ te̱ naniꞌ Blasto. Te̱ ja̱a̱nꞌ ndii, i̱i̱n te̱ ndisoꞌ chuunꞌ vie̱ va̱ vi̱ꞌe̱ Herodes ja̱a̱nꞌ ni̱ nduu̱ ra̱. Sa̱kanꞌ na te̱ ja̱a̱nꞌ ni̱ chi̱ndi̱e̱eꞌ ña̱ꞌaꞌ, te̱ ni̱ xika̱n ni̱a̱ ña̱ mani̱ꞌ nuu̱ꞌ Herodes ja̱a̱nꞌ. Sa̱kanꞌ ña̱ nuu̱ꞌ ñu̱ꞌuꞌ te̱ ja̱a̱nꞌ sata̱ꞌ sa̱kuuꞌ ne̱ ja̱a̱nꞌ ña̱ tiaku ni̱a̱.
ACT 12:21 Te̱ kivi̱ꞌ ña̱ ni̱ chi̱tuní Herodes ja̱a̱nꞌ ndii, ni̱ na̱kuiꞌnu̱ ra̱ toto̱ ña̱ niꞌnuꞌ ra̱ xaꞌndia chuunꞌ ra̱, te̱ ni̱ xi̱ku̱nduꞌu̱ꞌ ra̱ miiꞌ xaꞌnú ra̱ kua̱chi̱. Te̱ ni̱ xa̱ꞌaꞌ kaꞌán ndo̱so̱ꞌ ra̱ nuu̱ꞌ ne̱ ja̱a̱nꞌ.
ACT 12:22 I̱kanꞌ te̱ ni̱ kaꞌa̱n tiꞌeꞌ ne̱ ja̱a̱nꞌ ndii: ―Tachi̱ꞌ yu̱ꞌuꞌ i̱i̱n ndiosí nduuꞌ ña̱ kaꞌán kaa̱ꞌ, süu̱ꞌ tachi̱ꞌ yu̱ꞌuꞌ te̱ yivi̱ꞌ nduuꞌ a̱ ―ni̱ kachi̱ ni̱a̱.
ACT 12:23 Xa̱ sa̱kanꞌ ni̱, te̱ ni̱ ka̱ni̱ i̱i̱n ángele, ña̱ xikaꞌ nuuꞌ nuu̱ꞌ xto̱ꞌo̱ e̱ꞌ Ndiosí, Herodes ja̱a̱nꞌ, te̱ ni̱ xa̱ꞌaꞌ xaxi̱ꞌ ña̱ꞌaꞌ ti̱ku̱xiꞌ nde̱e̱ ni̱ xiꞌi̱ ra̱, sa̱kanꞌ ña̱ nï̱ xakaꞌnuꞌ ra̱ Ndiosí.
ACT 12:24 Te̱ tu̱ꞌu̱n va̱ꞌa̱ xaꞌa̱ꞌ xto̱ꞌo̱ e̱ꞌ ndii, so̱ꞌo̱ kikú ka̱ a̱, te̱ kuaꞌa̱ꞌ ka̱ tu̱ ne̱ yivi̱ꞌ natiinꞌ a̱.
ACT 12:25 Te̱ Bernabé xiinꞌ Saulo ndii, ni̱ ki̱e̱e̱ ra̱ ñu̱u̱ Jerusalén kii̱ꞌ ndi̱ꞌi̱ ni̱ sa̱xinú ra̱ chu̱u̱n nuu̱ꞌ ra̱, te̱ ni̱ na̱ndi̱koꞌ ra̱ ñu̱u̱ Antioquía, te̱ ni̱ xa̱ka̱ tu̱ ra̱ Juan, te̱ kaꞌán tu̱ ne̱ yivi̱ꞌ Marcos xiinꞌ.
ACT 13:1 Te̱ te̱i̱n ne̱ nduuꞌ kuenta Jesús ñu̱u̱ Antioquía ndii, ni̱ yoo̱ te̱ kaꞌán tiakú tu̱ꞌu̱n Ndiosí, te̱ ni̱ yoo̱ tu̱ te̱ sanakuachiꞌ a̱. Te̱ ja̱a̱nꞌ ndii, i̱i̱n ra̱ nduuꞌ Bernabé, te̱ i̱nga̱ ra̱ na̱niꞌ Simón, te̱ kaꞌán tu̱ ne̱ yivi̱ꞌ te̱ tu̱unꞌ xiinꞌ ra̱, te̱ i̱nga̱ ka̱ ra̱ na̱niꞌ Lucio, te̱ ñu̱u̱ Cirene, te̱ i̱nga̱ ka̱ ra̱ na̱niꞌ Manaén, te̱ ni̱ xa̱ꞌnu̱ ingaꞌ xiinꞌ Herodes, te̱ i̱nga̱ ka̱ ra̱ nduuꞌ Saulo.
ACT 13:2 Untaꞌ kii̱ꞌ ni̱ yoo̱ ndi̱ti̱a̱ ne̱ ja̱a̱nꞌ, te̱ xakaꞌnuꞌ tu̱ ni̱a̱ xto̱ꞌo̱ e̱ꞌ Ndiosí ndii, ni̱ kaꞌa̱n Espíritu Santo xiinꞌ ni̱a̱ ndii: ―Sa̱siinꞌ ndo̱ꞌ Bernabé xiinꞌ Saulo xaꞌa̱ꞌ chu̱u̱n ña̱ ni̱ ka̱na̱ ña̱ꞌaꞌ i̱ sa̱a̱ ra̱ ―ni̱ kachi̱ a̱.
ACT 13:3 Te̱ kii̱ꞌ ndi̱ꞌi̱ ni̱ yoo̱ ndi̱ti̱a̱ ne̱ ja̱a̱nꞌ, te̱ ni̱ kaꞌa̱n tu̱ ni̱a̱ xiinꞌ Ndiosí ndii, ni̱ tondi̱a̱ nda̱ꞌaꞌ ni̱a̱ uvi̱ sa̱aꞌ te̱ ja̱a̱nꞌ kaꞌán ni̱a̱ xiinꞌ Ndiosí xaꞌa̱ꞌ ra̱. Ndi̱ꞌi̱ ja̱a̱nꞌ, te̱ ni̱ nde̱iꞌ ña̱ꞌaꞌ ni̱a̱.
ACT 13:4 Sa̱kanꞌ na kuiiꞌ ni̱ ti̱a̱nu̱ꞌ ña̱ꞌaꞌ Espíritu Santo, te̱ ni̱ na̱kaa̱ꞌ ra̱ ñu̱u̱ Seleucia, te̱ i̱kanꞌ ni̱ ko̱ꞌni̱ ra̱ tundo̱oꞌ, te̱ kuaꞌa̱n ra̱ nde̱e̱ nuu̱ꞌ ñu̱ꞌuꞌ ña̱ naá i̱ꞌnu̱ ña̱ naniꞌ Chipre.
ACT 13:5 Te̱ kii̱ꞌ ni̱ xaa̱ ra̱ ñu̱u̱ Salamina, ña̱ kanduꞌu̱ꞌ miiꞌ xaá tundo̱oꞌ ja̱a̱nꞌ ndii, ni̱ kaꞌa̱n ndo̱so̱ꞌ ra̱ tu̱ꞌu̱n Ndiosí ti̱xi̱n kiꞌinꞌ vi̱ꞌe̱ miiꞌ nakayá ne̱ judío. Te̱ ni̱ xika̱ tu̱ Juan chindieeꞌ ña̱ꞌaꞌ ra̱.
ACT 13:6 Te̱ kii̱ꞌ ndi̱ꞌi̱ ni̱ xi̱nuꞌni̱ ra̱ ka̱niiꞌ nuu̱ꞌ ñu̱ꞌuꞌ Chipre, ña̱ naá i̱ꞌnu̱ ja̱a̱nꞌ ndii, ni̱ xaa̱ ra̱ nde̱e̱ ñu̱u̱ Pafos. Te̱ i̱kanꞌ ni̱ xi̱ni̱ taꞌanꞌ ra̱ xiinꞌ i̱i̱n te̱ tu̱ꞌva̱, te̱ na̱niꞌ Barjesús. Te̱ ja̱a̱nꞌ ndii, i̱i̱n te̱ judío, te̱ kaꞌán tiakú tu̱n vixi̱, nduuꞌ ra̱.
ACT 13:7 Te̱ nduꞌu̱ꞌ ra̱ vi̱ꞌe̱ i̱i̱n te̱ xaꞌndia chuunꞌ, te̱ na̱niꞌ Sergio Paulo. Sergio ja̱a̱nꞌ ndii, i̱i̱n te̱ kuuꞌ kaxiꞌ va̱ nduuꞌ ra̱, te̱ ni̱ kuni̱ va̱ ra̱ ku̱ni̱ so̱ꞌo̱ ra̱ tu̱ꞌu̱n Ndiosí, sa̱kanꞌ na ni̱ ka̱na̱ ra̱ Bernabé xiinꞌ Saulo.
ACT 13:8 (Te̱ Elimas naniꞌ te̱ tu̱ꞌva̱ ja̱a̱nꞌ tu̱ꞌu̱n griego.) Te̱ ni̱ xika̱ ra̱ na̱ka̱si̱ ra̱ Bernabé xiinꞌ Saulo, sa̱kanꞌ ña̱ nï̱ kuni̱ ra̱ ña̱ kui̱ni̱ te̱ xaꞌndia chuunꞌ ja̱a̱nꞌ ku̱ni̱ ra̱ Jesús.
ACT 13:9 Te̱ Saulo, te̱ na̱niꞌ tu̱ Pablo ndii, chituꞌ nimá ra̱ xiinꞌ Espíritu Santo. Te̱ ni̱ xi̱to̱ ndiꞌe̱ꞌ ra̱ te̱ tu̱ꞌva̱ ja̱a̱nꞌ.
ACT 13:10 Te̱ ni̱ kaꞌa̱n ra̱ xiinꞌ te̱ ja̱a̱nꞌ ndii: ―Yoꞌó ndii, te̱ xini xaꞌanꞌ va̱ nduuꞌ u̱nꞌ, te̱ chituꞌ vi̱ꞌ nimá u̱nꞌ ñuꞌuꞌ ña̱ niaꞌa̱, te̱ siꞌe̱ ña̱ ndi̱va̱ꞌa̱ nduuꞌ u̱nꞌ. Te̱ ndasiꞌ taꞌanꞌ tu̱ u̱nꞌ xiinꞌ sa̱kuuꞌ ña̱ ndi̱xa̱. ¿Ndichun na xïkuiín u̱nꞌ ña̱ xayakuaꞌ u̱nꞌ i̱chiꞌ nda̱ku xto̱ꞌo̱ e̱ꞌ Ndiosí?
ACT 13:11 Te̱ vi̱ti̱n ndii, ka̱ni̱ xto̱ꞌo̱ e̱ꞌ Ndiosí yoꞌó, te̱ na̱ndu̱u̱ u̱nꞌ te̱ kuiꞌe nuu̱ꞌ, te̱ ni̱ nde̱e̱ ñu̱ꞌu̱ kü̱vi̱ ku̱ni̱ ka̱ u̱nꞌ ndiaꞌviꞌ kivi̱ꞌ ―ni̱ kachi̱ Pablo. Te̱ xa̱kaꞌán e̱ꞌ, te̱ ni̱ ku̱u̱ i̱i̱n yaví nuu̱ꞌ ra̱, te̱ tüviꞌ ka̱ a̱. Te̱ ni̱ xa̱ꞌaꞌ nandukuꞌ nianí ra̱ ne̱ ti̱i̱n nda̱ꞌaꞌ ra̱.
ACT 13:12 Sa̱kanꞌ na kuiiꞌ, kii̱ꞌ ni̱ xi̱ni̱ te̱ xaꞌndia chuunꞌ ja̱a̱nꞌ ña̱ ni̱ yoo̱ ja̱a̱nꞌ ndii, ni̱ i̱ni̱ ra̱ xi̱ni̱ ra̱ xto̱ꞌo̱ e̱ꞌ, te̱ nandani̱ va̱ ra̱ xaꞌa̱ꞌ ña̱ ni̱ sa̱niaꞌá Pablo ja̱a̱nꞌ.
ACT 13:13 Te̱ Pablo xiinꞌ i̱nga̱ te̱ kuaꞌa̱n xiinꞌ ra̱ ndii, ni̱ ko̱ꞌni̱ ra̱ tundo̱oꞌ ñu̱u̱ Pafos ja̱a̱nꞌ, te̱ kuaꞌa̱n ra̱ nde̱e̱ ñu̱u̱ Perge, ña̱ naá nuu̱ꞌ ñu̱ꞌuꞌ Panfilia. Ndisu̱ kii̱ꞌ ni̱ xa̱a̱ ra̱ ñu̱u̱ Perge ja̱a̱nꞌ ndii, ni̱ na̱ko̱o̱ ña̱ꞌaꞌ Juan, te̱ ni̱ na̱ndi̱koꞌ ra̱ ñu̱u̱ Jerusalén.
ACT 13:14 Te̱ ñu̱u̱ Perge ja̱a̱nꞌ ni̱ ki̱e̱e̱ ra̱, te̱ ni̱ xa̱a̱ ra̱ ñu̱u̱ Antioquía, ña̱ naá nuu̱ꞌ ñu̱ꞌuꞌ Pisidia. Te̱ kivi̱ꞌ sábado, ña̱ xina̱ndiee̱ꞌ ne̱ judío ndii, ni̱ ko̱ꞌni̱ ra̱ xiinꞌ ni̱a̱ vi̱ꞌe̱ miiꞌ nakayá ni̱a̱, te̱ ni̱ xi̱ku̱ndiee̱ ra̱ i̱kanꞌ.
ACT 13:15 Te̱ kii̱ꞌ ndi̱ꞌi̱ ni̱ ka̱ꞌvi̱ i̱i̱n te̱ yivi̱ꞌ tu̱ꞌu̱n nde̱iꞌ Ndiosí xiinꞌ ña̱ ni̱ ke̱ꞌi̱ te̱ ni̱ kaꞌa̱n tiakú tu̱ꞌu̱n a̱ ndii, ni̱ ti̱ꞌviꞌ te̱ kuuꞌ nu̱uꞌ xaꞌa̱ꞌ vi̱ꞌe̱ ja̱a̱nꞌ i̱i̱n te̱ yivi̱ꞌ, te̱ ni̱ kaꞌa̱n ra̱ xiinꞌ Pablo xiinꞌ Bernabé ndii: ―Ña̱ni̱ i̱, naaꞌ yoo i̱i̱n tu̱ꞌu̱n va̱ꞌa̱ te̱ sa̱ndi̱e̱ni ndo̱ꞌ sa̱kuuꞌ e̱ꞌ ndii, sa̱a̱ ndo̱ꞌ ña̱ va̱ꞌa̱ te̱ kaꞌa̱n ndo̱ꞌ a̱ ―ni̱ kachi̱ ra̱.
ACT 13:16 Sa̱kanꞌ te̱ ni̱ ndo̱ndi̱chi̱ Pablo, te̱ ni̱ ka̱ta̱ni̱ nda̱ꞌaꞌ ra̱ te̱ ko̱o̱ taxi̱nꞌ yu̱ꞌuꞌ ni̱a̱. Te̱ ni̱ kaꞌa̱n ra̱ ndii: ―Ne̱ vi̱ꞌe̱ Israel, ne̱ taꞌanꞌ i̱, xiinꞌ ndoꞌó, ne̱ tukuꞌ, ne̱ xakaꞌnuꞌ tu̱ Ndiosí ndii, ku̱ni̱ so̱ꞌo̱ ndo̱ꞌ.
ACT 13:17 Ndiosí yooꞌ, ne̱ vi̱ꞌe̱ Israel, ni̱ na̱ka̱xi̱n ne̱ i̱chiꞌ ya̱taꞌ e̱ꞌ, te̱ ni̱ xa̱kuaꞌa̱ꞌ xa̱va̱ꞌa̱ ña̱ꞌaꞌ a̱ kii̱ꞌ ni̱ nduu̱ ni̱a̱ ne̱ ndi̱va̱ꞌa̱ nuu̱ꞌ ñu̱ꞌuꞌ Egipto. Te̱ xiinꞌ ña̱ ndi̱e̱eꞌ a̱ ni̱ ta̱va̱ꞌ ña̱ꞌaꞌ a̱ nuu̱ꞌ ñu̱ꞌuꞌ Egipto ja̱a̱nꞌ.
ACT 13:18 Te̱ niiꞌ uvi̱ xi̱ko̱ kuiya̱ ni̱ ku̱ndi̱e̱ni a̱ xaꞌa̱ꞌ ña̱ ni̱ xa̱a̱ ne̱ ja̱a̱nꞌ miiꞌ i̱chi kaaꞌ.
ACT 13:19 Te̱ kii̱ꞌ ni̱ xkaꞌndi̱a̱ ña̱ ja̱a̱nꞌ ndii, ni̱ chi̱ndi̱e̱eꞌ Ndiosí ne̱ i̱chiꞌ ya̱taꞌ e̱ꞌ ja̱a̱nꞌ, te̱ ni̱ sa̱ndo̱ñuꞌuꞌ ni̱a̱ uxa̱ taꞌan nuu̱ꞌ ne̱ yivi̱ꞌ, ne̱ ni̱ ndiee̱ nuu̱ꞌ ñu̱ꞌuꞌ Canaán, te̱ ni̱ ta̱xi̱ a̱ ñu̱ꞌuꞌ ja̱a̱nꞌ ku̱ndu̱u̱ ña̱ꞌa̱ ne̱ i̱chiꞌ ya̱taꞌ e̱ꞌ ja̱a̱nꞌ.
ACT 13:20 Te̱ sa̱kuuꞌ ña̱ ja̱a̱nꞌ ni̱ xkaꞌndi̱a̱ yatinꞌ ku̱miꞌ ciento uvi̱ xi̱ko̱ uxi̱ kuiya̱. ’Ni̱ yaꞌa̱ ña̱ ja̱a̱nꞌ, te̱ ni̱ sa̱kuisoꞌ chuunꞌ Ndiosí te̱ kuuꞌ nu̱uꞌ, te̱ ki̱ꞌi̱n i̱chiꞌ ra̱ nuu̱ꞌ ni̱a̱. Sa̱kanꞌ ni̱ xika̱ ni̱a̱ nde̱e̱ kivi̱ꞌ ni̱ nduu̱ Samuel, te̱ ni̱ kaꞌán tiakú tu̱ꞌu̱n Ndiosí.
ACT 13:21 Ndi̱ꞌi̱ ja̱a̱nꞌ, te̱ ni̱ xika̱n ni̱a̱ i̱i̱n rey te̱ ka̱ꞌndi̱a̱ chuunꞌ nuu̱ꞌ ni̱a̱. Te̱ ni̱ na̱ka̱xi̱n Ndiosí Saúl, siꞌe̱ Cís, te̱ nduuꞌ si̱a̱niꞌ xikaꞌ Benjamín. Te̱ ni̱ xa̱ꞌndi̱a̱ chuunꞌ ra̱ uvi̱ xi̱ko̱ kuiya̱.
ACT 13:22 Te̱ kii̱ꞌ ndi̱ꞌi̱ ni̱ xta̱ꞌniꞌ ña̱ꞌaꞌ Ndiosí ndii, ni̱ sa̱kuisoꞌ chuunꞌ a̱ David, te̱ ku̱ndu̱u̱ ra̱ rey, te̱ ka̱ꞌndi̱a̱ chuunꞌ nuu̱ꞌ ni̱a̱. Te̱ ja̱a̱nꞌ nduuꞌ te̱ xa̱ ni̱ kaꞌa̱n a̱ xaꞌa̱ꞌ ndii: “Xa̱ ni̱ xi̱ni̱ i̱ ña̱ David, siꞌe̱ Isaí ndii, i̱i̱n te̱ xtani̱ va̱ nimá i̱ nduuꞌ ra̱, te̱ ja̱a̱nꞌ sa̱xinú sa̱kuuꞌ ña̱ kuní yuꞌu̱”, ni̱ kachi̱ a̱.
ACT 13:23 ’Ni̱ ta̱xi̱ Ndiosí kuento a̱ ña̱ te̱i̱n si̱a̱niꞌ xikaꞌ David ja̱a̱nꞌ ke̱ta̱ i̱i̱n ña̱ sa̱kakú yooꞌ, ne̱ vi̱ꞌe̱ Israel, nuu̱ꞌ kua̱chi̱ e̱ꞌ, ña̱ ja̱a̱nꞌ nduuꞌ Jesús.
ACT 13:24 Te̱ ña̱ kuní ka̱ ki̱xi̱n ña̱ ja̱a̱nꞌ ndii, ni̱ kaꞌa̱n ndo̱so̱ꞌ Juan nuu̱ꞌ sa̱kuuꞌ ne̱ vi̱ꞌe̱ e̱ꞌ Israel xaꞌa̱ꞌ ña̱ kuní a̱ na̱ma̱ ni̱a̱ nimá ni̱a̱ xaꞌa̱ꞌ kua̱chi̱ ña̱ xaaꞌ ni̱a̱, te̱ na̱ka̱ka̱ ni̱a̱ i̱chiꞌ Ndiosí, te̱ ku̱chi̱ ni̱a̱ kuenta a̱.
ACT 13:25 Te̱ kii̱ꞌ xa̱ kuyatinꞌ sa̱xinú Juan ja̱a̱nꞌ chu̱u̱n nuu̱ꞌ ra̱ ndii, ni̱ kaꞌa̱n ra̱ ndii: “Süu̱ꞌ yuꞌu̱ nduuꞌ ña̱ sa̱kakú yooꞌ ja̱a̱nꞌ. Süu̱ꞌ ja̱a̱nꞌ ndii xata̱ꞌ i̱ kua̱xi̱ ña̱ ja̱a̱nꞌ. Te̱ yuꞌu̱ ndii, ni̱ nde̱e̱ vä̱ꞌa̱ i̱ ku̱ndu̱u̱ te̱ nda̱xinꞌ ndixa̱nꞌ kiꞌiꞌ a̱”, ni̱ kachi̱ ra̱.
ACT 13:26 ’Ña̱ni̱ taꞌanꞌ i̱, ne̱ nduuꞌ si̱a̱niꞌ xikaꞌ Abraham, xiinꞌ sa̱kuuꞌ ndoꞌó, ne̱ tukuꞌ, ne̱ xakaꞌnuꞌ Ndiosí ndii, tu̱ꞌu̱n va̱ꞌa̱ ña̱ kaꞌán xaꞌa̱ꞌ ña̱ sa̱kakú Ndiosí yoꞌoꞌ ndii, nuu̱ꞌ yooꞌ ni̱ ti̱ꞌviꞌ ña̱ꞌaꞌ a̱.
ACT 13:27 Kua̱chi̱ ndii, ne̱ ndieeꞌ ñu̱u̱ Jerusalén xiinꞌ te̱ xaꞌndia chuunꞌ nuu̱ꞌ ni̱a̱ ndii, nï̱ na̱ku̱ni̱ ni̱a̱ Jesús, ni̱ nde̱e̱ nï̱ ku̱nda̱ni̱ tu̱ ni̱a̱ ndee ña̱ kaꞌán ña̱ ni̱ kaꞌa̱n te̱ ni̱ kaꞌa̱n tiakú xaꞌa̱ꞌ a̱, ña̱ xi kaꞌviꞌ te̱ yivi̱ꞌ nuu̱ꞌ ni̱a̱ sa̱kuuꞌ kivi̱ꞌ sábado, ña̱ xina̱ndiee̱ꞌ ni̱a̱. Sa̱kanꞌ na kuiiꞌ ni̱ sa̱xinú ni̱a̱ ña̱ ni̱ kaꞌa̱n tiakú te̱ ja̱a̱nꞌ xaꞌa̱ꞌ a̱ kii̱ꞌ ni̱ ndoo̱ ni̱a̱ kuento ña̱ xataꞌa̱n ku̱vi̱ a̱.
ACT 13:28 Tee̱ꞌ ndee kö̱o̱ꞌ nde̱e̱ i̱i̱n xaꞌa̱ꞌ ña̱ xataꞌa̱n ku̱vi̱ a̱ ndii, ni̱ kaꞌa̱n ni̱a̱ xiinꞌ Pilato, te̱ ni̱ kaꞌa̱n chuunꞌ ra̱ te̱ ka̱ꞌni̱ꞌ ña̱ꞌaꞌ te̱ xíinꞌ ra̱.
ACT 13:29 Te̱ kii̱ꞌ ni̱ sa̱xinú ni̱a̱ sa̱kuuꞌ ña̱ yoso̱ꞌ xaꞌa̱ꞌ ña̱ ja̱a̱nꞌ ndii, ni̱ sa̱nuuꞌ ra̱ ñu̱ꞌuꞌ ndeꞌi̱ a̱ nuu̱ꞌ krusín i̱tunꞌ, te̱ ni̱ chi̱naá ña̱ꞌaꞌ ra̱ yavi̱ ndi̱i̱.
ACT 13:30 Ndisu̱ Ndiosí ndii, ni̱ sa̱na̱tiaku ña̱ꞌaꞌ a̱.
ACT 13:31 Te̱ ña̱ ja̱a̱nꞌ ndii, kiꞌinꞌ kivi̱ꞌ ni̱ tuvi̱ a̱ nuu̱ꞌ ne̱ ni̱ ki̱e̱e̱ nde̱e̱ nuu̱ꞌ ñu̱ꞌuꞌ Galilea, te̱ ni̱ ka̱a̱ ni̱a̱ ñu̱u̱ Jerusalén xiinꞌ a̱. Te̱ ne̱ ja̱a̱nꞌ nduuꞌ tu̱ ne̱ ndieeꞌ yu̱ꞌuꞌ xaꞌa̱ꞌ a̱ vi̱ti̱n nuu̱ꞌ ne̱ yivi̱ꞌ.
ACT 13:32 ’Te̱ nduꞌu̱ ndii, kaꞌán ndo̱so̱ꞌ ndu̱ nuu̱ꞌ ndo̱ꞌ xaꞌa̱ꞌ tu̱ꞌu̱n va̱ꞌa̱ ña̱ kaꞌán xaꞌa̱ꞌ ña̱ ni̱ ta̱xi̱ Ndiosí kuento a̱ nuu̱ꞌ ne̱ xii̱ꞌ ya̱taꞌ e̱ꞌ,
ACT 13:33 te̱ xa̱ ni̱ sa̱xinú xa̱chiꞌ a̱ ña̱ ja̱a̱nꞌ nuu̱ꞌ yooꞌ, ne̱ nduuꞌ si̱a̱niꞌ xikaꞌ ne̱ ja̱a̱nꞌ kii̱ꞌ ni̱ sa̱na̱tiaku a̱ Jesús. Naa yoso̱ꞌ a̱ nuu̱ꞌ tu̱tu̱ Salmos ña̱ uvi̱ miiꞌ kaꞌán a̱ ndii: “Siꞌe̱ i̱ nduuꞌ yoꞌó, kivi̱ꞌ vi̱ti̱n satuví i̱ ña̱ nduuꞌ i̱ yu̱vaꞌ u̱nꞌ”, kachi a̱.
ACT 13:34 Te̱ ni̱ sa̱na̱tiaku ña̱ꞌaꞌ a̱, te̱ kö̱o̱ꞌ kivi̱ꞌ ti̱viꞌ ñu̱ꞌuꞌ ndeꞌi̱ ña̱ ja̱a̱nꞌ naa ni̱ kaꞌa̱n ka̱ Ndiosí ndii: “Sa̱ñuꞌuꞌ xna̱ꞌa̱ i̱ ndoꞌó xiinꞌ ña̱ ni̱ ta̱xi̱ i̱ kuento i̱ xaꞌa̱ꞌ nuu̱ꞌ David”, kachi a̱.
ACT 13:35 Te̱ sa̱kanꞌ tu̱ yoso̱ꞌ a̱ i̱nga̱ Salmo miiꞌ kaꞌán a̱ ndii: “Tä̱xi̱ yoꞌó ti̱viꞌ ñu̱ꞌuꞌ ndeꞌi̱ te̱ nduuꞌ kuenta u̱nꞌ.” Sa̱kanꞌ kachi a̱.
ACT 13:36 ’Va̱ꞌa̱, David ja̱a̱nꞌ, kii̱ꞌ ndi̱ꞌi̱ ni̱ xika̱ nu̱u̱ ra̱ nuu̱ꞌ ne̱ taꞌanꞌ ra̱ sa̱a̱ kuní Ndiosí ndii, ni̱ xiꞌi̱ ra̱, te̱ ni̱ chi̱naá ña̱ꞌaꞌ te̱ yivi̱ꞌ miiꞌ ñuꞌuꞌ ne̱ i̱chiꞌ ya̱taꞌ ra̱. Te̱ ni̱ ti̱viꞌ ñu̱ꞌuꞌ ndeꞌi̱ ra̱ ja̱a̱nꞌ.
ACT 13:37 Ndisu̱ ña̱ ni̱ sa̱na̱tiaku Ndiosí ja̱a̱nꞌ ndii, nï̱ ti̱viꞌ ñu̱ꞌuꞌ ndeꞌi̱ a̱.
ACT 13:38 ’Ndoꞌó, ne̱ taꞌanꞌ i̱, xaꞌa̱ꞌ ja̱a̱nꞌ na kuní a̱ ku̱nda̱ni̱ ndo̱ꞌ ña̱ kaꞌán ndo̱so̱ꞌ ndu̱ ña̱ nda̱ꞌaꞌ Jesús ja̱a̱nꞌ kui̱ti̱ꞌ kua̱xi̱ ña̱ ku̱vi̱ ko̱o̱ kaꞌnuꞌ i̱ni̱ Ndiosí xaꞌa̱ꞌ kua̱chi̱ e̱ꞌ,
ACT 13:39 sa̱kanꞌ ña̱ xiinꞌ tu̱ꞌu̱n nde̱iꞌ Ndiosí, ña̱ ni̱ ke̱ꞌi̱ Moisés ndii, nï̱ ku̱vi̱ ku̱nda̱ku nimá e̱ꞌ nuu̱ꞌ a̱ nde̱e̱ sie. Sa̱kanꞌ na kuiiꞌ nda̱ꞌaꞌ Jesús ja̱a̱nꞌ kui̱ti̱ꞌ kua̱xi̱ ña̱ nduuꞌ nda̱ku nimá sa̱kuuꞌ yooꞌ, ne̱ i̱ni̱ xini ña̱ꞌaꞌ, nuu̱ꞌ Ndiosí.
ACT 13:40 Sa̱kanꞌ na kuiiꞌ ko̱to̱ xiinꞌ mi̱iꞌ ndo̱ꞌ, ko̱to̱ ka̱ ku̱ndo̱ꞌo̱ ndo̱ꞌ ña̱ ni̱ kaꞌa̱n te̱ ni̱ kaꞌa̱n tiakú tu̱ꞌu̱n Ndiosí ndii:
ACT 13:41 Ko̱to̱ va̱ ndoꞌó, ne̱ kundiꞌiꞌ xiinꞌ i̱, te̱ na̱nda̱ni̱ ndo̱ꞌ, te̱ ndo̱ñuꞌuꞌ ndo̱ꞌ. Sa̱kanꞌ ña̱ kivi̱ꞌ ña̱ xikaꞌ ka̱ ndo̱ꞌ ndii, sa̱a̱ i̱ i̱i̱n chu̱u̱n kaꞌnuꞌ, ña̱ nde̱va̱ꞌa̱ ni̱ kaꞌa̱n ne̱ yivi̱ꞌ a̱ xiinꞌ ndo̱ꞌ ndii, kä̱ndi̱xaꞌ ndo̱ꞌ a̱. Sa̱kanꞌ yoso̱ꞌ a̱ ―ni̱ kachi̱ Pablo.
ACT 13:42 Te̱ kii̱ꞌ ni̱ ke̱ta̱ Pablo xiinꞌ Bernabé vi̱ꞌe̱ miiꞌ nakayá ne̱ judío ja̱a̱nꞌ ndii, ni̱ kaꞌa̱n ndaꞌvi ni̱a̱ xiinꞌ ra̱ ña̱ kaꞌa̱n ka̱ ra̱ xiinꞌ ni̱a̱ xaꞌa̱ꞌ ña̱ ja̱a̱nꞌ tu̱ku̱ kivi̱ꞌ sábado, ña̱ xina̱ndiee̱ꞌ ni̱a̱.
ACT 13:43 Te̱ kii̱ꞌ ndi̱ꞌi̱ ni̱ nduti̱a̱ ni̱a̱ ndii, kuaꞌa̱ꞌ ne̱ judío xiinꞌ ne̱ tukuꞌ, ne̱ ndikún ndi̱tu̱ni̱ ña̱ kandixaꞌ ne̱ judío, ni̱ xi̱ku̱ndiku̱n ña̱ꞌaꞌ, te̱ kaꞌán ra̱ xiinꞌ ni̱a̱ ña̱ kui̱ta̱ ni̱ꞌi̱ va̱ ni̱a̱ nuu̱ꞌ ña̱ ndani̱ mi̱iꞌ ña̱ꞌaꞌ Ndiosí.
ACT 13:44 Te̱ tu̱ku̱ kivi̱ꞌ sábado, ña̱ xina̱ndiee̱ꞌ ni̱a̱ ndii, yatinꞌ sa̱kuuꞌ ne̱ ñu̱u̱ ja̱a̱nꞌ ni̱ na̱kaya̱ te̱ ku̱ni̱ so̱ꞌo̱ ni̱a̱ tu̱ꞌu̱n va̱ꞌa̱ xaꞌa̱ꞌ xto̱ꞌo̱ e̱ꞌ.
ACT 13:45 Ndisu̱ kii̱ꞌ ni̱ xi̱ni̱ te̱ judío, te̱ kuuꞌ nu̱uꞌ, ña̱ ni̱ na̱kaya̱ kuaꞌa̱ꞌ xa̱va̱ꞌa̱ ne̱ yivi̱ꞌ ja̱a̱nꞌ ndii, ni̱ xa̱kuiñu xa̱va̱ꞌa̱ ra̱, te̱ ni̱ xa̱ꞌaꞌ kaꞌán ki̱ni̱ ra̱ xaꞌa̱ꞌ ña̱ kaꞌán ndo̱so̱ꞌ Pablo ja̱a̱nꞌ, te̱ kani̱a̱ꞌa tu̱ ra̱ xiinꞌ ra̱.
ACT 13:46 Ndisu̱ Pablo xiinꞌ Bernabé ndii, xiinꞌ ña̱ ndi̱e̱ni ni̱ kaꞌa̱n ra̱ ndii: ―Ni̱ kuni̱ a̱ ña̱ xi̱ꞌna̱ ka̱ nuu̱ꞌ ndoꞌó, ne̱ taꞌanꞌ ndu̱, kaꞌa̱n ndo̱so̱ꞌ ndu̱ tu̱ꞌu̱n Ndiosí. Te̱ ndii, xaꞌa̱ꞌ a̱ ña̱ küni na̱ti̱i̱n ndo̱ꞌ a̱, te̱ niaꞌá ndo̱ꞌ ña̱ xätaꞌa̱n na̱ti̱i̱n ndo̱ꞌ kivi̱ꞌ ñu̱u̱ ña̱ kö̱o̱ꞌ kivi̱ꞌ ndiꞌiꞌ, sa̱kanꞌ na kuiiꞌ vi̱ti̱n ndii, kuꞌu̱n ndu̱ nuu̱ꞌ ne̱ tukuꞌ,
ACT 13:47 sa̱kanꞌ ña̱ xa̱ sa̱kanꞌ ni̱ kaꞌa̱n chuunꞌ xto̱ꞌo̱ e̱ꞌ Ndiosí xiinꞌ ndu̱ naa yoso̱ꞌ a̱ nuu̱ꞌ tu̱tu̱ a̱ miiꞌ kaꞌán a̱ ndii: Ni̱ sa̱kuisoꞌ chuunꞌ i̱ yoꞌó, te̱ ku̱ndu̱u̱ u̱nꞌ nde̱e̱ naa ñuꞌu̱ nuu̱ꞌ ne̱ tukuꞌ, te̱ kuꞌu̱n u̱nꞌ nde̱e̱ miiꞌ xan ndi̱ꞌi̱ i̱i̱n yivi̱ꞌ, te̱ sa̱niaꞌá u̱nꞌ ni̱a̱ xaꞌa̱ꞌ ña̱ sa̱kakú ña̱ꞌaꞌ i̱. Ni̱ kachi̱ a̱.
ACT 13:48 Kii̱ꞌ ni̱ xi̱ni̱ so̱ꞌo̱ ne̱ tukuꞌ ña̱ ja̱a̱nꞌ ndii, va̱ꞌa̱ va̱ ni̱ ku̱ni̱ ni̱a̱, te̱ ni̱ ti̱i̱n kaꞌnuꞌ ni̱a̱ tu̱ꞌu̱n xto̱ꞌo̱ e̱ꞌ. Te̱ sa̱kuuꞌ ne̱ xa̱ ni̱ na̱ka̱xi̱n Ndiosí te̱ na̱ti̱i̱n ni̱a̱ kivi̱ꞌ ñu̱u̱ ña̱ kö̱o̱ꞌ kivi̱ꞌ ndiꞌiꞌ ndii, ni̱ i̱ni̱ ni̱a̱ xini ni̱a̱ Jesús.
ACT 13:49 Te̱ ni̱ kiku̱ tu̱ꞌu̱n xto̱ꞌo̱ e̱ꞌ ka̱niiꞌ nuu̱ꞌ ñu̱ꞌuꞌ ja̱a̱nꞌ.
ACT 13:50 Ndisu̱ te̱ judío ja̱a̱nꞌ ndii, ni̱ chu̱ꞌu̱ꞌ ra̱ sa̱va̱ ña̱ꞌaꞌ, ne̱ kaꞌnuꞌ va̱, ne̱ itaꞌ ni̱ꞌi̱ va̱ nuu̱ꞌ ña̱ kandixaꞌ ni̱a̱, xiinꞌ kiꞌinꞌ te̱ kuuꞌ nu̱uꞌ ñu̱u̱ ja̱a̱nꞌ. Te̱ ni̱ xa̱ꞌaꞌ sandoꞌoꞌ ra̱ Pablo xiinꞌ Bernabé, sa̱kanꞌ na ni̱ ta̱xiꞌ ña̱ꞌaꞌ ra̱ nuu̱ꞌ ñu̱ꞌuꞌ ja̱a̱nꞌ.
ACT 13:51 Sa̱kanꞌ te̱ ni̱ sa̱koyó te̱ ja̱a̱nꞌ ya̱kaꞌ xaꞌa̱ꞌ ra̱ te̱ niaꞌá ra̱ ña̱ xiꞌé Ndiosí xini a̱ ne̱ ja̱a̱nꞌ. Te̱ ni̱ ki̱e̱e̱ ra̱ kuaꞌa̱n ra̱ ñu̱u̱ Iconio.
ACT 13:52 Ndisu̱ ne̱ ndikún i̱chiꞌ Jesús, ne̱ ndieeꞌ ñu̱u̱ Antioquía ja̱a̱nꞌ ndii, chituꞌ vi̱ꞌ nimá ni̱a̱ xiinꞌ ña̱ va̱ꞌa̱ kuni ni̱a̱, te̱ chituꞌ vi̱ꞌ tu̱ nimá ni̱a̱ xiinꞌ Espíritu Santo.
ACT 14:1 Te̱ kii̱ꞌ ndieeꞌ ra̱ ñu̱u̱ Iconio ja̱a̱nꞌ ndii, ni̱ ko̱ꞌni̱ ingaꞌ ra̱ vi̱ꞌe̱ miiꞌ nakayá ne̱ judío naa xi xaá ra̱, te̱ ni̱ kaꞌa̱n ndo̱so̱ꞌ va̱ꞌa̱ xa̱va̱ꞌa̱ ra̱ tu̱ꞌu̱n va̱ꞌa̱ nuu̱ꞌ ni̱a̱, sa̱kanꞌ na kuaꞌa̱ꞌ xa̱va̱ꞌa̱ ne̱ judío xiinꞌ ne̱ tukuꞌ ni̱ i̱ni̱ xini Jesús.
ACT 14:2 Ndisu̱ ne̱ judío, ne̱ nï̱ i̱ni̱ xini Jesús ndii, ni̱ chu̱ꞌu̱ꞌ ni̱a̱ sa̱va̱ ne̱ tukuꞌ, te̱ ni̱ kaꞌa̱n ki̱ni̱ ne̱ ja̱a̱nꞌ xaꞌa̱ꞌ Pablo xiinꞌ xaꞌa̱ꞌ Bernabé.
ACT 14:3 Nde̱e̱ sa̱a̱ ka̱ ni̱ ndii, kuaꞌa̱ꞌ yaꞌa̱ kivi̱ꞌ ni̱ ndoo̱ Pablo xiinꞌ Bernabé i̱kanꞌ kaꞌán ndo̱so̱ꞌ ndi̱e̱ni ra̱ tu̱ꞌu̱n va̱ꞌa̱ xaꞌa̱ꞌ xto̱ꞌo̱ e̱ꞌ. Te̱ ña̱ ja̱a̱nꞌ ni̱ chi̱ndi̱e̱eꞌ ña̱ꞌaꞌ a̱, te̱ ni̱ xa̱a̱ ra̱ chu̱u̱n kaꞌnuꞌ xiinꞌ ña̱ nandani̱ va̱ ne̱ yivi̱ꞌ. Te̱ xiinꞌ ña̱ ja̱a̱nꞌ niaꞌá a̱ ña̱ ña̱ ndi̱xa̱ nduuꞌ tu̱ꞌu̱n ña̱ kaꞌán ndo̱so̱ꞌ ra̱ xaꞌa̱ꞌ ña̱ ndani̱ miiꞌ Ndiosí yooꞌ.
ACT 14:4 Te̱ ni̱ na̱taꞌvi̱ꞌ ne̱ ndieeꞌ ñu̱u̱ ja̱a̱nꞌ. Sa̱va̱ ni̱a̱ ni̱ ndu̱i̱i̱n xiinꞌ ne̱ judío, te̱ sa̱va̱ tu̱ku̱ ni̱a̱ ni̱ ndu̱i̱i̱n xiinꞌ te̱ ni̱ ti̱a̱nu̱ꞌ Jesús ja̱a̱nꞌ.
ACT 14:5 Xaꞌa̱ꞌ a̱ ja̱a̱nꞌ na ni̱ na̱ka̱ta̱ sa̱va̱ ne̱ tukuꞌ xiinꞌ ne̱ judío kuento ni̱a̱, te̱ ni̱ chi̱ndi̱e̱eꞌ tu̱ ña̱ꞌaꞌ te̱ xaꞌndia chuunꞌ ñu̱u̱ ni̱a̱, te̱ mi̱iꞌ ku̱u̱ ni̱a̱ xiinꞌ ra̱, te̱ ku̱u̱n yuu̱ꞌ tu̱ ña̱ꞌaꞌ ni̱a̱.
ACT 14:6 Te̱ kii̱ꞌ ni̱ xi̱ni̱ te̱ tianu̱ꞌ Jesús ja̱a̱nꞌ kuento xaꞌa̱ꞌ ña̱ ja̱a̱nꞌ ndii, ni̱ xi̱nu̱ ra̱ kuaꞌa̱n ra̱ ñu̱u̱ Listra xiinꞌ ñu̱u̱ Derbe, ña̱ ñuꞌuꞌ nuu̱ꞌ ñu̱ꞌuꞌ Licaonia. Te̱ ni̱ xaꞌa̱n tu̱ ra̱ sa̱kuuꞌ ñu̱u̱ ña̱ ñuꞌuꞌ ya̱ti̱n i̱kanꞌ
ACT 14:7 kaꞌán tu̱ ra̱ tu̱ꞌu̱n va̱ꞌa̱ ñu̱u̱ ja̱a̱nꞌ.
ACT 14:8 Te̱ ni̱ yoo̱ꞌ i̱i̱n te̱ kuiꞌe xaꞌa̱ꞌ ñu̱u̱ Listra ja̱a̱nꞌ. Nde̱e̱ i̱i̱n kivi̱ꞌ nï̱ ku̱vi̱ ka̱ka̱ ra̱, sa̱kanꞌ ña̱ xa̱ te̱ kuiꞌe̱ xaꞌa̱ꞌ nduuꞌ ra̱ nde̱e̱ ni̱ tuvi̱ ra̱.
ACT 14:9 Te̱ ja̱a̱nꞌ ndii, ni̱ nduꞌu̱ꞌ ra̱ xini so̱ꞌo̱ ra̱ ña̱ kaꞌán ndo̱so̱ꞌ Pablo. Te̱ ni̱ xto̱ꞌni̱ kaxiꞌ Pablo nuu̱ꞌ ra̱, te̱ ni̱ xi̱ni̱ ra̱ ña̱ i̱ni̱ te̱ ja̱a̱nꞌ ña̱ ku̱vi̱ sa̱ndaꞌa ña̱ꞌaꞌ Ndiosí.
ACT 14:10 Te̱ ni̱ kaꞌa̱n tiꞌeꞌ Pablo xiinꞌ ra̱ ndii: ―Kui̱i̱n ndi̱chi̱ nda̱ku u̱nꞌ xiinꞌ xaꞌa̱ꞌ u̱nꞌ ―ni̱ kachi̱ ra̱. Te̱ i̱i̱n ni̱ ka̱nde̱ta̱ ti̱o̱ꞌ te̱ ja̱a̱nꞌ, te̱ ni̱ xa̱ꞌaꞌ xikaꞌ ra̱.
ACT 14:11 Te̱ kii̱ꞌ ni̱ xi̱ni̱ ne̱ kuaꞌa̱ꞌ ja̱a̱nꞌ ña̱ ni̱ xa̱a̱ Pablo ndii, ni̱ xa̱ꞌaꞌ kuaaꞌ ni̱a̱ kaꞌán ni̱a̱ xiinꞌ tu̱ꞌu̱n mi̱iꞌ ni̱a̱ Licaonia kaꞌán ni̱a̱ ndii: ―Ndiosí ndii, te̱ yivi̱ꞌ ni̱ na̱ndu̱u̱ a̱, te̱ ni̱ nu̱u̱ a̱ nuu̱ꞌ e̱ꞌ ―kachi ni̱a̱.
ACT 14:12 Bernabé ndii, ndiosí Júpiter ni̱ kachi̱ ni̱a̱ xiinꞌ ra̱, te̱ Pablo ndii, ndiosí Mercurio ni̱ kachi̱ ni̱a̱ xiinꞌ ra̱, ko̱to̱ ka̱ su̱vi̱ ra̱ nduuꞌ te̱ kaꞌán ka̱.
ACT 14:13 Te̱ sutu̱, te̱ xachuunꞌ ti̱xi̱n vi̱ꞌe̱ miiꞌ xakaꞌnuꞌ ne̱ yivi̱ꞌ ndiosí Júpiter ja̱a̱nꞌ ndii, ni̱ ki̱xi̱n ndi̱a̱ka̱ ra̱ toro xiinꞌ i̱ta̱ to̱so̱ yiꞌeꞌ ñu̱u̱ ja̱a̱nꞌ. Sa̱kanꞌ ña̱ vi̱ꞌe̱ miiꞌ xakaꞌnuꞌ ne̱ yivi̱ꞌ ndiosí Júpiter ja̱a̱nꞌ ndii, nde̱e̱ nuu̱ꞌ ñu̱u̱ iinꞌ a̱. Te̱ te̱ ja̱a̱nꞌ xiinꞌ sa̱kuuꞌ ne̱ kuaꞌa̱ꞌ ja̱a̱nꞌ ndii, ni̱ kuni̱ ni̱a̱ na̱soko̱ꞌ ni̱a̱ ña̱ ja̱a̱nꞌ nuu̱ꞌ Pablo xiinꞌ nuu̱ꞌ Bernabé.
ACT 14:14 Ndisu̱ kii̱ꞌ ni̱ xi̱ni̱ Pablo xiinꞌ Bernabé ña̱ ja̱a̱nꞌ ndii, nï̱ xtani̱ xa̱chiꞌ ra̱ ña̱ ja̱a̱nꞌ, sa̱kanꞌ na ni̱ nda̱taꞌ ra̱ toto̱ ña̱ tití ra̱, te̱ taxtaꞌanꞌ ra̱ ni̱ ko̱ꞌni̱ ra̱ te̱i̱n ne̱ yivi̱ꞌ kuaꞌa̱ꞌ ja̱a̱nꞌ kaꞌán tiꞌeꞌ ra̱ ndii:
ACT 14:15 ―Ku̱ni̱ so̱ꞌo̱ ndo̱ꞌ ña̱ kaꞌán i̱, ¿ndichun na xaaꞌ ndo̱ꞌ ña̱ kaa̱ꞌ? Te̱ yivi̱ꞌ nde̱e̱ naa ndoꞌó kui̱ti̱ꞌ nduuꞌ tu̱ nduꞌu̱. Te̱ kaꞌán ndo̱so̱ꞌ ndu̱ tu̱ꞌu̱n va̱ꞌa̱ nuu̱ꞌ ndo̱ꞌ ña̱ na̱ko̱o̱ ndo̱ꞌ ña̱ xini xaꞌanꞌ kaa̱ꞌ, te̱ na̱ndi̱koꞌ ndo̱ꞌ nuu̱ꞌ Ndiosí tiaku, ña̱ ni̱ xa̱ꞌa̱ ndi̱viꞌ, xiinꞌ ñu̱ꞌuꞌ i̱i̱n yivi̱ꞌ, xiinꞌ mi̱ni̱ kaꞌnuꞌ, xiinꞌ sa̱kuuꞌ ña̱ yoo nuu̱ꞌ sa̱kuuꞌ ña̱ ja̱a̱nꞌ.
ACT 14:16 Nuu̱ꞌ ni̱ ki̱xi̱n ndii, ni̱ ta̱xi̱ a̱ ña̱ ka̱ka̱ sa̱kuuꞌ nuu̱ꞌ ne̱ yivi̱ꞌ sa̱a̱ ka̱ kuní mi̱iꞌ ni̱a̱.
ACT 14:17 Tee̱ꞌ ndee sa̱kanꞌ ni̱ xa̱a̱ ni̱a̱ ndii, nï̱ xi̱kuii̱n a̱ ña̱ xaaꞌ a̱ ña̱ va̱ꞌa̱ nuu̱ꞌ ni̱a̱, te̱ niaꞌá ña̱ꞌaꞌ a̱ ña̱ yoo a̱. Sakuunꞌ a̱ savi̱ꞌ te̱ taxiꞌ a̱ kuaꞌa̱ꞌ ña̱ saviꞌ nda̱ꞌaꞌ ni̱a̱, xiinꞌ ña̱ xaxi̱ꞌ ni̱a̱, xiinꞌ ña̱ va̱ꞌa̱ kuni nimá ni̱a̱ ―ni̱ kachi̱ ra̱.
ACT 14:18 Tee̱ꞌ ndee sa̱kuuꞌ ña̱ ja̱a̱nꞌ ni̱ kaꞌa̱n ra̱ xiinꞌ ni̱a̱ ndii, ni̱ ndo̱ꞌo̱ va̱ ra̱, te̱ ni̱ sa̱i̱n kuiín ra̱ ne̱ kuaꞌa̱ꞌ ja̱a̱nꞌ ña̱ na̱soko̱ꞌ ni̱a̱ ki̱tiꞌ ja̱a̱nꞌ nuu̱ꞌ ra̱.
ACT 14:19 Ndisu̱ ni̱ yaꞌa̱, te̱ ni̱ nde̱kui̱e̱ ndiaꞌviꞌ te̱ judío, te̱ ni̱ ki̱e̱e̱ ñu̱u̱ Antioquía xiinꞌ ñu̱u̱ Iconio. Te̱ ja̱a̱nꞌ ndii, ni̱ na̱ma̱ ra̱ nimá ne̱ ja̱a̱nꞌ, te̱ ni̱ ku̱u̱n yuu̱ꞌ ni̱a̱ Pablo. Te̱ xaꞌa̱ꞌ ña̱ ni̱ tu̱u̱ ni̱a̱ ña̱ xa̱ ni̱ xiꞌi̱ ra̱ ndii, ni̱ ka̱ñu̱u̱ ña̱ꞌaꞌ ni̱a̱ xta̱ꞌniꞌ ni̱a̱ nde̱e̱ nuu̱ꞌ ñu̱u̱.
ACT 14:20 Ndisu̱ kii̱ꞌ ni̱ xa̱a̱ ne̱ ndikún i̱chiꞌ Jesús, te̱ ni̱ xi̱nu̱ndu̱u̱ ña̱ꞌaꞌ ni̱a̱ ndii, ni̱ ndo̱koo̱ ra̱, te̱ ni̱ ndiꞌvi̱ tu̱ku̱u̱ ra̱ ñu̱u̱ ja̱a̱nꞌ. Te̱ tu̱ku̱ kivi̱ꞌ ni̱ ke̱ta̱ ra̱ kuaꞌa̱n ra̱ xiinꞌ Bernabé ñu̱u̱ Derbe.
ACT 14:21 Te̱ ni̱ kaꞌa̱n ndo̱so̱ꞌ ra̱ tu̱ꞌu̱n va̱ꞌa̱ nuu̱ꞌ ne̱ ndieeꞌ ñu̱u̱ ja̱a̱nꞌ, te̱ ni̱ na̱koo̱ kuaꞌa̱ꞌ ne̱ ndikún i̱chiꞌ Jesús ni̱ xa̱a̱ ra̱. Kii̱ꞌ ndi̱ꞌi̱ ña̱ ja̱a̱nꞌ, te̱ ni̱ na̱ndi̱koꞌ ra̱ ñu̱u̱ Listra, xiinꞌ ñu̱u̱ Iconio, xiinꞌ ñu̱u̱ Antioquía
ACT 14:22 xandieni ra̱ ne̱ ndikún i̱chiꞌ Jesús, te̱ ndiaa yu̱ꞌuꞌ ña̱ꞌaꞌ ra̱ ña̱ kuní a̱ kui̱ta̱ ni̱ꞌi̱ ni̱a̱ nuu̱ꞌ ña̱ i̱ni̱ ni̱a̱ xini ni̱a̱ a̱. Te̱ ni̱ kaꞌa̱n ra̱ xiinꞌ ni̱a̱ ña̱ kuní a̱ ku̱ndo̱ꞌo̱ va̱ e̱ꞌ te̱ xkaꞌndi̱a̱ e̱ꞌ miiꞌ xaꞌndia chuunꞌ Ndiosí.
ACT 14:23 Te̱ i̱ꞌi̱n ñu̱u̱ ja̱a̱nꞌ ndii, ni̱ sa̱kuisoꞌ chuunꞌ ra̱ te̱ xi̱xa̱ te̱ ka̱ꞌndi̱a̱ chuunꞌ nuu̱ꞌ ne̱ nduuꞌ kuenta Jesús. Te̱ kii̱ꞌ ndi̱ꞌi̱ ni̱ kaꞌa̱n ra̱ xiinꞌ Ndiosí, te̱ ni̱ yoo̱ ndi̱ti̱a̱ tu̱ ra̱ ndii, ni̱ sa̱na̱kuaꞌa ra̱ te̱ ja̱a̱nꞌ nda̱ꞌaꞌ xto̱ꞌo̱ e̱ꞌ Jesús, ña̱ xa̱ i̱ni̱ ra̱ xini ra̱.
ACT 14:24 Xkaꞌndi̱a̱ so̱ꞌo̱ ra̱ ñu̱ꞌuꞌ Pisidia, te̱ ni̱ xa̱a̱ ra̱ ñu̱ꞌuꞌ Panfilia.
ACT 14:25 Te̱ kii̱ꞌ ndi̱ꞌi̱ ni̱ kaꞌa̱n ndo̱so̱ꞌ ra̱ tu̱ꞌu̱n va̱ꞌa̱ ñu̱u̱ Perge ndii, ni̱ na̱kaa̱ꞌ ra̱ ñu̱u̱ Atalia.
ACT 14:26 Te̱ i̱kanꞌ ni̱ ki̱e̱e̱ ra̱, te̱ ni̱ ko̱ꞌni̱ ra̱ tundo̱oꞌ te̱ kuaꞌa̱n ra̱ ñu̱u̱ Antioquía miiꞌ ni̱ sa̱na̱kuaꞌa ña̱ꞌaꞌ ne̱ nakayá xaꞌa̱ꞌ Jesús nuu̱ꞌ ña̱ ndani̱ mi̱iꞌ ña̱ꞌaꞌ Ndiosí, te̱ ta̱xi̱ a̱ ña̱ ndi̱e̱eꞌ ra̱ xaꞌa̱ꞌ chu̱u̱n ña̱ ni̱ xa̱a̱ ra̱.
ACT 14:27 Te̱ kii̱ꞌ ni̱ xaa̱ ra̱ ñu̱u̱ ja̱a̱nꞌ, te̱ ni̱ na̱ka̱ya̱ ra̱ ne̱ nduuꞌ kuenta Jesús ndii, ni̱ nda̱tuꞌunꞌ ndiꞌi̱ ra̱ nuu̱ꞌ ni̱a̱ sa̱kuuꞌ ña̱ ni̱ xa̱a̱ Ndiosí xiinꞌ ra̱, xiinꞌ sa̱a̱ ni̱ ta̱xi̱ a̱ ña̱ i̱ni̱ tu̱ ne̱ tukuꞌ kuni ni̱a̱ Jesús.
ACT 14:28 Te̱ ni̱ ndoo̱ ra̱ i̱kanꞌ kuaꞌa̱ꞌ kivi̱ꞌ xiinꞌ ne̱ ndikún i̱chiꞌ Jesús xiinꞌ ra̱.
ACT 15:1 Te̱ kivi̱ꞌ ja̱a̱nꞌ ndii, ni̱ xa̱a̱ ndiaꞌviꞌ te̱ ni̱ ki̱e̱e̱ ñu̱ꞌuꞌ Judea ñu̱u̱ Antioquía, te̱ ni̱ xa̱ꞌaꞌ saniaꞌá ra̱ ne̱ nakayá xaꞌa̱ꞌ Jesús, kaꞌán ra̱ ndii: ―Naaꞌ kuä̱ꞌa̱ tuni̱ i̱i̱nꞌ ndo̱ꞌ naa kaꞌán tu̱ꞌu̱n nde̱iꞌ Ndiosí, ña̱ ni̱ na̱ti̱i̱n Moisés ndii, kü̱vi̱ kaku̱ ndo̱ꞌ nuu̱ꞌ kua̱chi̱ ndo̱ꞌ ―ni̱ kachi̱ ra̱.
ACT 15:2 Te̱ Pablo xiinꞌ Bernabé ndii, nï̱ nakuitá kuento ra̱ xiinꞌ te̱ ja̱a̱nꞌ, xaꞌa̱ꞌ a̱ ja̱a̱nꞌ na ndi̱e̱eꞌ va̱ ni̱ ka̱ni̱ taꞌanꞌ ra̱ kuento. Sa̱kanꞌ na ni̱ ndoo̱ ne̱ nakayá xaꞌa̱ꞌ Jesús kuento ña̱ ka̱a̱ Pablo xiinꞌ Bernabé ñu̱u̱ Jerusalén xiinꞌ sa̱va̱ ka̱ te̱ nakayá xiinꞌ ni̱a̱, te̱ nda̱tuꞌunꞌ ra̱ xaꞌa̱ꞌ ña̱ ja̱a̱nꞌ xiinꞌ i̱nga̱ te̱ ni̱ ti̱a̱nu̱ꞌ Jesús, xiinꞌ te̱ xi̱xa̱ kuenta a̱, te̱ ndieeꞌ ñu̱u̱ ja̱a̱nꞌ.
ACT 15:3 Te̱ ni̱ ti̱ꞌviꞌ ña̱ꞌaꞌ ne̱ nduuꞌ kuenta Jesús kuaꞌa̱n ra̱ xkaꞌndíá ra̱ Fenicia xiinꞌ Samaria kaꞌán ra̱ ña̱ kuaꞌa̱ꞌ ne̱ tukuꞌ ni̱ na̱ndu̱u̱ kuenta Jesús. Te̱ va̱ꞌa̱ va̱ kuni sa̱kuuꞌ i̱nga̱ ne̱ nduuꞌ kuenta Jesús xaꞌa̱ꞌ ña̱ ja̱a̱nꞌ.
ACT 15:4 Kii̱ꞌ ni̱ xaa̱ Pablo xiinꞌ Bernabé ñu̱u̱ Jerusalén ndii, ni̱ na̱ti̱i̱n ña̱ꞌaꞌ te̱ xi̱xa̱, xiinꞌ i̱nga̱ te̱ ni̱ ti̱a̱nu̱ꞌ Jesús, xiinꞌ sa̱va̱ ka̱ ne̱ nduuꞌ kuenta Jesús. Te̱ ni̱ nda̱tuꞌunꞌ ra̱ nuu̱ꞌ sa̱kuuꞌ ne̱ ja̱a̱nꞌ sa̱kuuꞌ ña̱ ni̱ xa̱a̱ Ndiosí xiinꞌ ra̱.
ACT 15:5 Ndisu̱ ni̱ ndo̱ndi̱chi̱ sa̱va̱ te̱ fariseo, te̱ xa̱ i̱ni̱ xini Jesús, te̱ ni̱ kaꞌa̱n ra̱ ndii: ―Kuní a̱ ña̱ kua̱ꞌa̱ tuni̱ i̱i̱nꞌ te̱ tukuꞌ ja̱a̱nꞌ, te̱ kaꞌa̱n chuunꞌ e̱ꞌ xiinꞌ ra̱ te̱ sa̱xinú ra̱ tu̱ꞌu̱n nde̱iꞌ Ndiosí, ña̱ ni̱ ke̱ꞌi̱ Moisés ―ni̱ kachi̱ ra̱.
ACT 15:6 Sa̱kanꞌ te̱ ni̱ na̱kaya̱ te̱ ni̱ ti̱a̱nu̱ꞌ Jesús, xiinꞌ te̱ xi̱xa̱ ja̱a̱nꞌ te̱ nda̱tuꞌunꞌ tuní ra̱ xaꞌa̱ꞌ ña̱ ja̱a̱nꞌ.
ACT 15:7 Te̱ kii̱ꞌ ni̱ ku̱na̱ꞌaꞌ va̱ ndatuꞌunꞌ ndi̱e̱eꞌ xiinꞌ taꞌanꞌ ra̱ ndii, ni̱ ndo̱ndi̱chi̱ Pedro, te̱ ni̱ kaꞌa̱n ra̱ ndii: ―Ña̱ni̱ taꞌanꞌ i̱, xiní ndoꞌó ña̱ sa̱aꞌ ni̱ na̱ka̱xi̱n Ndiosí yuꞌu̱ te̱i̱n ndo̱ꞌ, te̱ kaꞌa̱n ndo̱so̱ꞌ i̱ tu̱ꞌu̱n va̱ꞌa̱ nuu̱ꞌ ne̱ tukuꞌ, te̱ ni̱ i̱ni̱ ni̱a̱ xini ni̱a̱ Jesús.
ACT 15:8 Te̱ Ndiosí, ña̱ xiní sa̱a̱ iinꞌ nimá e̱ꞌ ndii, ni̱ niaꞌa̱ a̱ ne̱ tukuꞌ ña̱ natiinꞌ ña̱ꞌaꞌ a̱ ta̱xi̱ a̱ Espíritu Santo naá nimá ni̱a̱, sa̱a̱ niiꞌ ni̱ xa̱a̱ tu̱ a̱ xiinꞌ yooꞌ.
ACT 15:9 Te̱ kuä̱sa̱ꞌ xa̱chiꞌ siinꞌ ni̱ xa̱a̱ a̱ xiinꞌ yooꞌ ni̱ nde̱e̱ xiinꞌ ne̱ ja̱a̱nꞌ. Sa̱kanꞌ ña̱ ni̱ nda̱sa̱ndo̱o̱ tu̱ a̱ nimá ne̱ ja̱a̱nꞌ xaꞌa̱ꞌ ña̱ i̱ni̱ ni̱a̱ xini ni̱a̱ Jesús.
ACT 15:10 Sa̱kanꞌ na kuiiꞌ, ¿ndichun na xikaꞌ ndo̱ꞌ satañaꞌa̱ꞌ ndo̱ꞌ Ndiosí vi̱ti̱n taxiꞌ ndo̱ꞌ chu̱u̱n vie̱ nuu̱ꞌ ne̱ i̱ni̱ xini Jesús ja̱a̱nꞌ, chu̱u̱n ña̱ kü̱vi̱ sa̱xinú yooꞌ ni̱ nde̱e̱ nï̱ ku̱vi̱ sa̱xinú tu̱ ña̱ꞌaꞌ ne̱ xii̱ꞌ ya̱taꞌ e̱ꞌ?
ACT 15:11 Sa̱kanꞌ ña̱ yooꞌ ndii, kandixaꞌ e̱ꞌ ña̱ ni̱ sa̱kakú Ndiosí yooꞌ nuu̱ꞌ kua̱chi̱ e̱ꞌ xaꞌa̱ꞌ ña̱ kundani̱ mi̱iꞌ xto̱ꞌo̱ e̱ꞌ Jesús yooꞌ kui̱ti̱ꞌ, te̱ niiꞌ sa̱kanꞌ tu̱ kundani̱ a̱ ne̱ ja̱a̱nꞌ ―ni̱ kachi̱ ra̱.
ACT 15:12 Sa̱kanꞌ te̱ ni̱ xi̱ku̱ndiee̱ taxi̱nꞌ sa̱kuuꞌ ne̱ kuaꞌa̱ꞌ ja̱a̱nꞌ xini so̱ꞌo̱ tu̱ ni̱a̱ ña̱ kaꞌán Bernabé xiinꞌ ña̱ kaꞌán Pablo xaꞌa̱ꞌ chu̱u̱n kaꞌnuꞌ xiinꞌ ña̱ nandani̱ va̱ ne̱ yivi̱ꞌ, ña̱ ni̱ xa̱a̱ te̱ ja̱a̱nꞌ te̱i̱n ne̱ tukuꞌ ni̱ xa̱a̱ Ndiosí.
ACT 15:13 Te̱ kii̱ꞌ ndi̱ꞌi̱ ni̱ kaꞌa̱n te̱ ja̱a̱nꞌ, te̱ ni̱ xa̱ꞌaꞌ Jacobo kaꞌán ra̱ ndii: ―Ña̱ni̱ taꞌanꞌ i̱, ku̱ni̱ so̱ꞌo̱ ndo̱ꞌ ña̱ kaꞌa̱n i̱ xiinꞌ ndo̱ꞌ vi̱ti̱n.
ACT 15:14 Xa̱ ni̱ kaꞌa̱n Simón xiinꞌ e̱ꞌ sa̱a̱ ni̱ xa̱a̱ Ndiosí nde̱e̱ ña̱ nu̱uꞌ ña̱ ni̱ ku̱ndani̱ a̱ ne̱ tukuꞌ ja̱a̱nꞌ, te̱ ni̱ na̱ka̱xi̱n a̱ sa̱va̱ ni̱a̱ te̱ ku̱ndu̱u̱ tu̱ ni̱a̱ kuenta a̱.
ACT 15:15 Te̱ nakuitá ña̱ ja̱a̱nꞌ xiinꞌ ña̱ ni̱ ke̱ꞌi̱ te̱ ni̱ kaꞌa̱n tiakú tu̱ꞌu̱n Ndiosí miiꞌ kaꞌán a̱ ndii:
ACT 15:16 Kii̱ꞌ xkaꞌndi̱a̱ ña̱ ja̱a̱nꞌ ndii, na̱ndi̱koꞌ i̱ te̱ na̱ka̱sa̱ꞌa̱ xa̱aꞌ tukuuꞌ i̱ vi̱ꞌe̱ David, miiꞌ ni̱ xa̱ꞌndi̱a̱ chuunꞌ ra̱, ña̱ xa̱ ni̱ ndu̱va̱, te̱ nda̱sa̱va̱ꞌa̱ i̱ miiꞌ ni̱ ii̱n a̱.
ACT 15:17 Ña̱ ja̱a̱nꞌ sa̱a̱ i̱ te̱ na̱ndu̱kuꞌ sa̱kuuꞌ i̱nga̱ ne̱ yivi̱ꞌ yuꞌu̱, ña̱ nduuꞌ xto̱ꞌo̱ ni̱a̱, xiinꞌ sa̱kuuꞌ ne̱ tukuꞌ, ne̱ xa̱ ni̱ na̱ka̱xi̱n i̱ ku̱ndu̱u̱ kuenta i̱.
ACT 15:18 Sa̱kanꞌ ni̱ kachi̱ xto̱ꞌo̱ e̱ꞌ, ña̱ satuví ña̱ ja̱a̱nꞌ nde̱e̱ xta̱ꞌanꞌ i̱i̱n yivi̱ꞌ. Sa̱kanꞌ kachi a̱.
ACT 15:19 ’Xaꞌa̱ꞌ a̱ ja̱a̱nꞌ na tuu yuꞌu̱ ndii, vä̱ꞌa̱ ta̱xi̱ e̱ꞌ chu̱u̱n vie̱ nuu̱ꞌ ne̱ tukuꞌ, ne̱ xa̱ xa̱ꞌaꞌ i̱ni̱ xini xto̱ꞌo̱ e̱ꞌ Ndiosí.
ACT 15:20 Süu̱ꞌ ja̱a̱nꞌ ndii va̱ꞌa̱ ka̱ ke̱ꞌi̱ e̱ꞌ i̱i̱n tu̱tu̱, te̱ ti̱ꞌviꞌ e̱ꞌ e̱ nda̱ꞌaꞌ ni̱a̱ miiꞌ kaꞌán a̱ ña̱ kuní a̱ na̱ko̱o̱ ni̱a̱ ña̱ xixiꞌ ni̱a̱ nde̱i̱ꞌ, ña̱ ni̱ na̱soko̱ꞌ ne̱ yivi̱ꞌ nuu̱ꞌ ndiosí saka, te̱ na kümiꞌ ni̱a̱ musa ni̱a̱, te̱ na kü̱xi̱ ni̱a̱ nde̱i̱ꞌ ki̱tiꞌ, tiꞌ nï̱ xiti̱a̱ níiꞌ, te̱ na kü̱xi̱ tu̱ ni̱a̱ níiꞌ.
ACT 15:21 Sa̱kanꞌ ña̱ nde̱e̱ xta̱ꞌanꞌ ndii, i̱ꞌi̱n ñu̱u̱ ni̱ yoo̱ te̱ kaꞌán ndo̱so̱ꞌ tu̱ꞌu̱n nde̱iꞌ Ndiosí, ña̱ ni̱ na̱ti̱i̱n Moisés, te̱ kaꞌviꞌ tu̱ ra̱ a̱ vi̱ꞌe̱ miiꞌ nakayá ni̱a̱ sa̱a̱ kivi̱ꞌ sábado, ña̱ xina̱ndiee̱ꞌ ne̱ taꞌanꞌ e̱ꞌ ―ni̱ kachi̱ ra̱.
ACT 15:22 Xaꞌa̱ꞌ a̱ ja̱a̱nꞌ na te̱ ni̱ ti̱a̱nu̱ꞌ Jesús, xiinꞌ te̱ xi̱xa̱ ja̱a̱nꞌ, xiinꞌ sa̱kuuꞌ i̱nga̱ ne̱ nduuꞌ kuenta Jesús ñu̱u̱ Jerusalén ja̱a̱nꞌ ndii, ni̱ na̱kuita̱ ingaꞌ ni̱a̱ kuento ña̱ na̱ka̱xi̱n ni̱a̱ i̱i̱n uvi̱ te̱ yivi̱ꞌ, te̱ ti̱ꞌviꞌ ña̱ꞌaꞌ ni̱a̱ xiinꞌ Pablo xiinꞌ Bernabé ñu̱u̱ Antioquía. Te̱ ja̱a̱nꞌ ndii, i̱i̱n ra̱ naniꞌ Judas, te̱ kaꞌán tu̱ ne̱ yivi̱ꞌ Barsabás xiinꞌ ra̱, te̱ i̱nga̱ ra̱ naniꞌ Silas. Te̱ te̱ kuuꞌ nu̱uꞌ nuu̱ꞌ ne̱ nakayá xaꞌa̱ꞌ Jesús nduuꞌ uvi̱ sa̱aꞌ te̱ ja̱a̱nꞌ.
ACT 15:23 Te̱ xiinꞌ te̱ ja̱a̱nꞌ ni̱ ti̱ꞌviꞌ ni̱a̱ tu̱tu̱ yo̱ꞌo̱ꞌ ña̱ kaꞌán ndii: “Nduꞌu̱, te̱ ni̱ ti̱a̱nu̱ꞌ Jesús, xiinꞌ ne̱ nakayá xaꞌa̱ꞌ a̱ ñu̱u̱ yoꞌoꞌ, xiinꞌ te̱ xi̱xa̱, te̱ xitoꞌ ne̱ ja̱a̱nꞌ ndii, tiꞌviꞌ ndu̱ chaꞌanꞌ ndoꞌó, ne̱ tukuꞌ, ne̱ i̱ni̱ xini tu̱ Jesús, ne̱ ndieeꞌ nuu̱ꞌ ñu̱ꞌuꞌ Siria xiinꞌ ñu̱ꞌuꞌ Cilicia, xiinꞌ ne̱ ndeeꞌ ñu̱u̱ Antioquía.
ACT 15:24 Xa̱ ni̱ xi̱ni̱ ndu̱ kuento ña̱ ni̱ ki̱e̱e̱ sa̱va̱ te̱ yivi̱ꞌ te̱i̱n ndu̱ yoꞌoꞌ, tee̱ꞌ ndee kö̱o̱ꞌ ra̱ ni̱ ti̱ꞌviꞌ ndu̱. Te̱ ni̱ xaa̱ ra̱ miiꞌ ndieeꞌ ndoꞌó, te̱ ni̱ sa̱ndiꞌni̱ ra̱ nimá ndo̱ꞌ xiinꞌ ña̱ ni̱ kaꞌa̱n ra̱, te̱ ni̱ na̱saka̱ꞌ tu̱ ra̱ ña̱ xanini ndo̱ꞌ xaꞌa̱ꞌ a̱ ña̱ kaꞌán chuunꞌ ra̱ xiinꞌ ndo̱ꞌ, ña̱ ka̱sa̱ꞌa̱ ndo̱ꞌ tuni̱ i̱i̱nꞌ ndo̱ꞌ. Te̱ kaꞌán tu̱ ra̱ ña̱ kuní a̱ saxinú ndo̱ꞌ sa̱kuuꞌ ña̱ kaꞌán tu̱ꞌu̱n nde̱iꞌ Ndiosí.
ACT 15:25 Xaꞌa̱ꞌ a̱ ja̱a̱nꞌ na ni̱ ndoo̱ ingaꞌ ndu̱ kuento ña̱ na̱ka̱xi̱n ndu̱ ndiaꞌviꞌ te̱ yivi̱ꞌ, te̱ ti̱ꞌviꞌ ndu̱ ra̱ xiinꞌ ña̱ni̱ mani̱ꞌ e̱ꞌ Bernabé xiinꞌ Pablo miiꞌ ndieeꞌ ndo̱ꞌ.
ACT 15:26 Te̱ yo̱ꞌo̱ꞌ ndii, xa̱ xiyoó ra̱ ta̱xi̱ ra̱ kivi̱ꞌ ñu̱u̱ ra̱ xaꞌa̱ꞌ a̱ ña̱ saxinú ra̱ ña̱ kuní xto̱ꞌo̱ e̱ꞌ Jesucristo.
ACT 15:27 Xaꞌa̱ꞌ a̱ ja̱a̱nꞌ na ti̱ꞌviꞌ ndu̱ Judas xiinꞌ Silas, te̱ nda̱tuꞌunꞌ ndiꞌi̱ ra̱ nuu̱ꞌ ndo̱ꞌ ña̱ ni̱ ndoo̱ ndu̱ kuento, ña̱ yoso̱ꞌ nuu̱ꞌ tu̱tu̱ yo̱ꞌo̱.
ACT 15:28 Sa̱kanꞌ ña̱ ni̱ na̱kuita̱ ña̱ kuní Espíritu Santo xiinꞌ ndu̱ ña̱ tï̱a̱chuunꞌ ndu̱ ndoꞌó xiinꞌ nde̱e̱ i̱i̱n tu̱ku̱ ña̱ꞌa̱, süu̱ꞌ ja̱a̱nꞌ ndii ña̱ yo̱ꞌo̱ꞌ kui̱ti̱ꞌ sa̱a̱ ndo̱ꞌ:
ACT 15:29 Kuní a̱ ña̱ na̱ko̱o̱ ndo̱ꞌ ña̱ xixiꞌ ndo̱ꞌ nde̱i̱ꞌ ña̱ ni̱ na̱soko̱ꞌ ne̱ yivi̱ꞌ nuu̱ꞌ ndiosí saka, te̱ kü̱xi̱ ka̱ tu̱ ndo̱ꞌ níiꞌ, te̱ kü̱xi̱ ka̱ tu̱ ndo̱ꞌ nde̱i̱ꞌ tiꞌ nï̱ xiti̱a̱ níiꞌ, te̱ kümiꞌ tu̱ ndo̱ꞌ musa ndo̱ꞌ. Naaꞌ sa̱xinú ndo̱ꞌ ña̱ ja̱a̱nꞌ ndii, va̱ꞌa̱ sa̱a̱ ndo̱ꞌ. Ndiosí na ko̱o̱ xiinꞌ ndo̱ꞌ.” Sa̱kanꞌ yoso̱ꞌ a̱ nuu̱ꞌ tu̱tu̱ ja̱a̱nꞌ.
ACT 15:30 Te̱ kii̱ꞌ ndi̱ꞌi̱ ni̱ nde̱iꞌ ña̱ꞌaꞌ ni̱a̱ ndii, ni̱ ki̱e̱e̱ ra̱ ñu̱u̱ Jerusalén, te̱ ni̱ na̱kaa̱ꞌ ra̱ ñu̱u̱ Antioquía. Te̱ ni̱ na̱ka̱ya̱ ra̱ ne̱ nakayá xaꞌa̱ꞌ Jesús, te̱ ni̱ sa̱na̱kuaꞌa ra̱ tu̱tu̱ ja̱a̱nꞌ nda̱ꞌaꞌ ni̱a̱.
ACT 15:31 Te̱ kii̱ꞌ ni̱ ka̱ꞌvi̱ ni̱a̱ a̱ ndii, ni̱ na̱kua̱tiaꞌ va̱ ni̱a̱, sa̱kanꞌ ña̱ ni̱ sa̱kiꞌví ña̱ꞌaꞌ ña̱ yoso̱ꞌ nuu̱ꞌ tu̱tu̱ ja̱a̱nꞌ.
ACT 15:32 Te̱ Judas xiinꞌ Silas, xaꞌa̱ꞌ a̱ ña̱ nduuꞌ tu̱ ra̱ te̱ kaꞌán tiakú tu̱ꞌu̱n Ndiosí ndii, ni̱ xa̱ndi̱e̱ni ña̱ꞌaꞌ ra̱ xiinꞌ kuaꞌa̱ꞌ tu̱ꞌu̱n va̱ꞌa̱, te̱ ni̱ na̱ka̱ta̱ ni̱ꞌi̱ tu̱ ña̱ꞌaꞌ ra̱ nuu̱ꞌ i̱chiꞌ Jesús.
ACT 15:33 Te̱ kii̱ꞌ ndi̱ꞌi̱ ni̱ ndoo̱ ra̱ ñu̱u̱ ja̱a̱nꞌ ndiaꞌviꞌ kivi̱ꞌ ndii, ni̱ nde̱iꞌ mani̱ꞌ ña̱ꞌaꞌ ne̱ nduuꞌ kuenta Jesús, ne̱ ndieeꞌ ja̱a̱nꞌ, te̱ na̱ndi̱koꞌ ra̱ miiꞌ ndieeꞌ ne̱ ni̱ ti̱ꞌviꞌ ña̱ꞌaꞌ.
ACT 15:34 Ndisu̱ Silas ndii, ni̱ xta̱ni̱ ra̱ ndoo̱ ka̱ ra̱ i̱kanꞌ.
ACT 15:35 Te̱ ni̱ ndoo̱ tu̱ Pablo xiinꞌ Bernabé ñu̱u̱ Antioquía ja̱a̱nꞌ saniaꞌá ingaꞌ ra̱ xaꞌa̱ꞌ xto̱ꞌo̱ e̱ꞌ, te̱ kaꞌán ndo̱so̱ꞌ tu̱ ra̱ tu̱ꞌu̱n va̱ꞌa̱ xiinꞌ kuaꞌa̱ꞌ i̱nga̱ te̱ yivi̱ꞌ.
ACT 15:36 Kii̱ꞌ ni̱ yaꞌa̱ ndiaꞌviꞌ kivi̱ꞌ, te̱ ni̱ kaꞌa̱n Pablo xiinꞌ Bernabé ndii: ―Toꞌo̱ꞌ tukuuꞌ sa̱kuuꞌ ñu̱u̱ miiꞌ ni̱ kaꞌa̱n e̱ꞌ tu̱ꞌu̱n va̱ꞌa̱ xaꞌa̱ꞌ xto̱ꞌo̱ e̱ꞌ nuu̱ꞌ ne̱ yivi̱ꞌ, te̱ ku̱ni̱ e̱ꞌ sa̱a̱ ndieeꞌ ne̱ ja̱a̱nꞌ ―ni̱ kachi̱ ra̱.
ACT 15:37 Ndandii̱ ni̱ kuni̱ Bernabé ña̱ kuꞌu̱n tu̱ Juan, te̱ kaꞌán tu̱ ne̱ yivi̱ꞌ Marcos xiinꞌ, xiinꞌ ra̱.
ACT 15:38 Ndisu̱ ni̱ tu̱u̱ Pablo ña̱ vä̱ꞌa̱ nduuꞌ a̱ ña̱ kuꞌu̱n ka̱ te̱ ja̱a̱nꞌ xiinꞌ ra̱, sa̱kanꞌ ña̱ ni̱ na̱ko̱o̱ xiinꞌ mi̱iꞌ ra̱ ñu̱ꞌuꞌ Panfilia, te̱ nï̱ xi̱i̱n ka̱ ra̱ ku̱ndiku̱n ra̱ sa̱chuunꞌ ingaꞌ ra̱ xiinꞌ te̱ ja̱a̱nꞌ chu̱u̱n nuu̱ꞌ xto̱ꞌo̱ e̱ꞌ.
ACT 15:39 Xaꞌa̱ꞌ a̱ ja̱a̱nꞌ na Pablo xiinꞌ Bernabé ndii, ndi̱e̱eꞌ va̱ ni̱ ka̱ni̱ taꞌanꞌ ra̱ kuento nde̱e̱ ni̱ ku̱siinꞌ ra̱. Sa̱kanꞌ na ni̱ xa̱ka̱ Bernabé Marcos, te̱ ni̱ ko̱ꞌni̱ ra̱ tundo̱oꞌ, te̱ kuaꞌa̱n ra̱ nuu̱ꞌ ñu̱ꞌuꞌ Chipre.
ACT 15:40 Te̱ Pablo ni̱ xa̱ka̱ Silas, te̱ kuaꞌa̱n ra̱ kii̱ꞌ ndi̱ꞌi̱ ni̱ sa̱na̱kuaꞌa ña̱ꞌaꞌ i̱nga̱ ne̱ ndikún i̱chiꞌ Jesús nuu̱ꞌ ña̱ ndani̱ mi̱iꞌ ña̱ꞌaꞌ xto̱ꞌo̱ e̱ꞌ Ndiosí.
ACT 15:41 Te̱ ni̱ xkaꞌndi̱a̱ ra̱ nuu̱ꞌ ñu̱ꞌuꞌ Siria xiinꞌ nuu̱ꞌ ñu̱ꞌuꞌ Cilicia nakataꞌ ni̱ꞌi̱ ra̱ i̱ꞌi̱n ti̱ꞌvi̱ ne̱ nduuꞌ kuenta Jesús.
ACT 16:1 Xi̱ꞌna̱ ka̱ ñu̱u̱ Derbe ni̱ xa̱a̱ ra̱, ndi̱ꞌi̱ ja̱a̱nꞌ te̱ ni̱ xa̱a̱ ra̱ ñu̱u̱ Listra, te̱ i̱kanꞌ nduꞌu̱ꞌ i̱i̱n te̱ na̱niꞌ Timoteo, te̱ ndikún i̱chiꞌ Jesús. Te̱ siꞌe̱ i̱i̱n ña̱ꞌaꞌ judía, ñaꞌ i̱ni̱ xini Jesús nduuꞌ te̱ ja̱a̱nꞌ, ndisu̱ yu̱vaꞌ ra̱ ndii, te̱ griego nduuꞌ ra̱.
ACT 16:2 Te̱ xaꞌa̱ꞌ a̱ ña̱ kaꞌán va̱ꞌa̱ va̱ ne̱ i̱ni̱ xini xto̱ꞌo̱ e̱ꞌ, ne̱ ndieeꞌ ñu̱u̱ Listra ja̱a̱nꞌ xiinꞌ ñu̱u̱ Iconio, xaꞌa̱ꞌ Timoteo ja̱a̱nꞌ ndii,
ACT 16:3 ni̱ kuni̱ Pablo ña̱ kuꞌu̱n te̱ ja̱a̱nꞌ xiinꞌ ra̱. Ndisu̱ ña̱ kuní ka̱ kuꞌu̱n ra̱ ndii, ni̱ kaꞌa̱n chuunꞌ ra̱ ña̱ ko̱o̱ tuni̱ i̱i̱nꞌ te̱ ja̱a̱nꞌ, te̱ kä̱ni̱ni̱ ki̱ni̱ ne̱ judío, ne̱ ndieeꞌ ñu̱ꞌuꞌ ja̱a̱nꞌ. Kua̱chi̱ ndii, sa̱kuuꞌ ne̱ ndieeꞌ ja̱a̱nꞌ xiní ña̱ te̱ griego nduuꞌ yu̱vaꞌ ra̱.
ACT 16:4 Te̱ kii̱ꞌ xkaꞌndíá Pablo xiinꞌ te̱ kuaꞌa̱n xiinꞌ ra̱ sa̱a̱ ñu̱u̱ kuaꞌa̱n ra̱ ndii, sakuniꞌ tu̱ꞌu̱n ra̱ xaꞌa̱ꞌ tu̱ꞌu̱n nde̱iꞌ, ña̱ ni̱ chi̱tuní te̱ ni̱ ti̱a̱nu̱ꞌ Jesús, xiinꞌ te̱ xi̱xa̱, te̱ ndieeꞌ ñu̱u̱ Jerusalén, ña̱ kuní a̱ sa̱xinu̱ ni̱a̱ a̱.
ACT 16:5 Sa̱kanꞌ na kuiiꞌ i̱ꞌi̱n ti̱ꞌvi̱ ne̱ nduuꞌ kuenta Jesús ndii, ni̱ xa̱ndi̱e̱ni ka̱ ña̱ꞌaꞌ ra̱ nuu̱ꞌ ña̱ i̱ni̱ ni̱a̱ xini ni̱a̱ Jesús, te̱ so̱ꞌo̱ kukuaꞌáꞌ ka̱ ni̱a̱ i̱ꞌi̱n kivi̱ꞌ kuaꞌa̱n.
ACT 16:6 Te̱ ni̱ xkaꞌndi̱a̱ Pablo xiinꞌ te̱ kuaꞌa̱n xiinꞌ ra̱ nuu̱ꞌ ñu̱ꞌuꞌ Frigia xiinꞌ ñu̱ꞌuꞌ Galacia, sa̱kanꞌ ña̱ nï̱ ta̱xi̱ Espíritu Santo kaꞌa̱n ra̱ tu̱ꞌu̱n Ndiosí nuu̱ꞌ ñu̱ꞌuꞌ Asia.
ACT 16:7 Te̱ kii̱ꞌ ni̱ xaa̱ ra̱ xaꞌinꞌ ñu̱ꞌuꞌ Misia ndii, ni̱ xika̱ ra̱ kuꞌu̱n ra̱ ñu̱ꞌuꞌ Bitinia. Ndisu̱ nï̱ ta̱xi̱ tu̱ Espíritu Jesús ña̱ kuꞌu̱n ra̱ i̱kanꞌ.
ACT 16:8 Te̱ ni̱ xkaꞌndi̱a̱ ra̱ ñu̱ꞌuꞌ Misia, te̱ ni̱ na̱kaa̱ꞌ ra̱ nde̱e̱ ñu̱u̱ Troas, ña̱ naá yu̱ꞌuꞌ mi̱ni̱ kaꞌnuꞌ.
ACT 16:9 Te̱ ñu̱u ja̱a̱nꞌ ni̱ sa̱tuví a̱ nuu̱ꞌ Pablo ña̱ iinꞌ ndi̱chi̱ i̱i̱n te̱ ñu̱ꞌuꞌ Macedonia kaꞌán ndaꞌvi ra̱ xiinꞌ ra̱ ndii: ―Xkaꞌndi̱a̱ u̱nꞌ ñu̱ꞌuꞌ Macedonia te̱ chi̱ndi̱e̱eꞌ u̱nꞌ ndu̱ ―kachi ra̱.
ACT 16:10 Te̱ kii̱ꞌ ni̱ sa̱tuví a̱ ña̱ ja̱a̱nꞌ nuu̱ꞌ Pablo ndii, ni̱ chi̱tu̱ꞌva̱ kiꞌi̱ꞌ xiinꞌ miiꞌ ndu̱, te̱ kuꞌu̱n ndu̱ ñu̱ꞌuꞌ Macedonia. Sa̱kanꞌ ña̱ ni̱ ku̱nda̱ni̱ ndu̱ ña̱ Ndiosí nduuꞌ ña̱ kanaꞌ ndu̱, te̱ kaꞌa̱n ndo̱so̱ꞌ ndu̱ tu̱ꞌu̱n va̱ꞌa̱ nuu̱ꞌ ne̱ ndieeꞌ ñu̱ꞌuꞌ ja̱a̱nꞌ.
ACT 16:11 Te̱ ni̱ ko̱ꞌni̱ ndu̱ i̱i̱n tundo̱oꞌ, tunꞌ ni̱ ke̱ta̱ ñu̱u̱ Troas ja̱a̱nꞌ, te̱ kuaꞌa̱n nda̱ku ndu̱ nde̱e̱ ñu̱ꞌuꞌ Samotracia. Te̱ ni̱ kitu̱ꞌ tu̱ku̱ kivi̱ꞌ, te̱ ni̱ ki̱e̱e̱ ndu̱ kuaꞌa̱n ndu̱ ñu̱u̱ Neápolis.
ACT 16:12 Te̱ ñu̱u̱ ja̱a̱nꞌ ni̱ ki̱e̱e̱ ndu̱ te̱ kuaꞌa̱n ndu̱ nde̱e̱ ñu̱u̱ Filipos. Ñu̱u̱ ja̱a̱nꞌ ndii, nda̱ꞌaꞌ ñu̱u̱ Roma nduuꞌ a̱, te̱ kanduꞌu̱ꞌ a̱ nuu̱ꞌ ñu̱ꞌuꞌ Macedonia ja̱a̱nꞌ, te̱ i̱i̱n ñu̱u̱ kaꞌnuꞌ va̱ nduuꞌ a̱. I̱kanꞌ ni̱ ndiee̱ ndu̱ ndiaꞌviꞌ kivi̱ꞌ.
ACT 16:13 Te̱ i̱i̱n kivi̱ꞌ sábado, ña̱ xina̱ndiee̱ꞌ ne̱ taꞌanꞌ ndu̱, ne̱ judío ndii, ni̱ ki̱e̱e̱ ndu̱ ñu̱u̱ ja̱a̱nꞌ, te̱ ni̱ xaꞌa̱n ndu̱ yu̱ꞌuꞌ i̱ti̱a̱ miiꞌ tuu ndu̱ ña̱ yoo i̱i̱n xaanꞌ miiꞌ xi kaꞌán ne̱ judío, ne̱ ndieeꞌ i̱kanꞌ xiinꞌ Ndiosí. Sa̱kanꞌ te̱ ni̱ xi̱ku̱ndiee̱ ndu̱ i̱kanꞌ, te̱ ni̱ xa̱ꞌaꞌ kaꞌán ndu̱ xiinꞌ ña̱ꞌaꞌ, ne̱ ni̱ na̱kaya̱ i̱kanꞌ, tu̱ꞌu̱n va̱ꞌa̱ xaꞌa̱ꞌ Jesús.
ACT 16:14 Te̱ i̱i̱n ña̱ꞌaꞌ ja̱a̱nꞌ na̱niꞌ Lidia, ñaꞌ ñu̱u̱ Tiatira. Te̱ xiko̱ꞌ aꞌ toto̱ va̱ꞌa̱, ña̱ kuaꞌa ndiaaꞌ. Te̱ ñaꞌ xakaꞌnuꞌ Ndiosí nduuꞌ aꞌ. Te̱ kii̱ꞌ nduꞌu̱ꞌ aꞌ xini so̱ꞌo̱ aꞌ ña̱ kaꞌán Pablo ndii, ni̱ nu̱niaꞌ xto̱ꞌo̱ e̱ꞌ nimá aꞌ, te̱ ni̱ na̱ti̱i̱n aꞌ tu̱ꞌu̱n va̱ꞌa̱ ña̱ ni̱ kaꞌa̱n ra̱.
ACT 16:15 Te̱ kii̱ꞌ ndi̱ꞌi̱ ni̱ chi̱chi̱ aꞌ kuenta Jesús xiinꞌ sa̱kuuꞌ ne̱ ndieeꞌ vi̱ꞌe̱ aꞌ ndii, ni̱ kaꞌa̱n ndaꞌvi aꞌ xiinꞌ ndu̱ ndii: ―Naaꞌ tuu ndo̱ꞌ ña̱ i̱ni̱ i̱ xini i̱ xto̱ꞌo̱ e̱ꞌ ndii, toꞌo̱ꞌ ndo̱ꞌ te̱ ndoo̱ ndo̱ꞌ xiinꞌ ndu̱ vi̱ꞌe̱ i̱ ―ni̱ kachi̱ aꞌ. Te̱ xaꞌa̱ꞌ a̱ ña̱ ndi̱e̱eꞌ va̱ ni̱ kaꞌa̱n aꞌ xiinꞌ ndu̱ ndii, ni̱ ndoo̱ ndu̱ i̱kanꞌ.
ACT 16:16 Untaꞌ kii̱ꞌ kuaꞌa̱n tu̱ku̱u̱ ndu̱ miiꞌ kaꞌán ndu̱ xiinꞌ Ndiosí ndii, ni̱ na̱taꞌanꞌ i̱i̱n ñaꞌ sa̱va̱ xiinꞌ ndu̱. Ñaꞌ ja̱a̱nꞌ ndii, xikoꞌ niꞌiꞌ ña̱ꞌaꞌ xto̱ꞌo̱ aꞌ, te̱ ndieeꞌ ñu̱u̱ ja̱a̱nꞌ. Te̱ naá i̱i̱n ña̱ ndi̱va̱ꞌa̱ nimá aꞌ, ña̱ xaaꞌ sa̱kanꞌ te̱ tuviꞌ i̱ni̱ aꞌ. Te̱ xiinꞌ ña̱ ndi̱e̱eꞌ, ña̱ taxiꞌ ña̱ ja̱a̱nꞌ ndii, kuaꞌa̱ꞌ va̱ xu̱ꞌunꞌ ni̱ ka̱nando aꞌ xaꞌa̱ꞌ xto̱ꞌo̱ aꞌ ja̱a̱nꞌ.
ACT 16:17 Te̱ ni̱ xi̱ku̱ndiku̱n aꞌ Pablo xiinꞌ nduꞌu̱ kaꞌán tiꞌeꞌ aꞌ ndii: ―Te̱ yivi̱ꞌ kaa̱ꞌ ndii, te̱ xikaꞌ nuuꞌ nuu̱ꞌ Ndiosí kaꞌnuꞌ xa̱va̱ꞌa̱ nduuꞌ ra̱. Te̱ kaꞌán ra̱ sa̱a̱ sa̱a̱ ndo̱ꞌ te̱ kaku̱ ndo̱ꞌ nu̱uꞌ kua̱chi̱ ndo̱ꞌ ―kachi aꞌ.
ACT 16:18 Te̱ kuaꞌa̱ꞌ va̱ kivi̱ꞌ ni̱ xa̱a̱ aꞌ ña̱ ja̱a̱nꞌ nde̱e̱ ni̱ ku̱suxanꞌ xíniꞌ Pablo. Sa̱kanꞌ na ni̱ ndi̱ko̱ kuiín ra̱, te̱ ni̱ kaꞌa̱n ra̱ xiinꞌ ña̱ ndi̱va̱ꞌa̱ ña̱ naá nimá aꞌ ja̱a̱nꞌ ndii: ―Xiinꞌ ña̱ ndi̱e̱e̱ꞌ Jesucristo kaꞌán chuunꞌ i̱ xiinꞌ u̱nꞌ ña̱ kuan ke̱ta̱ nimá ñaꞌ ñaa̱ꞌ ―ni̱ kachi̱ ra̱. Xa̱kaꞌán e̱ꞌ te̱ ni̱ ke̱ta̱ ña̱ ja̱a̱nꞌ, te̱ kuaꞌa̱n a̱.
ACT 16:19 Te̱ kii̱ꞌ ni̱ xi̱ni̱ xto̱ꞌo̱ ñaꞌ sa̱va̱ ja̱a̱nꞌ ña̱ ni̱ ndi̱ꞌi̱ ña̱ ndiatuꞌ i̱ni̱ ra̱ ka̱nando ka̱ ra̱ xu̱ꞌunꞌ xiinꞌ aꞌ ndii, ni̱ ti̱i̱n ra̱ Pablo xiinꞌ Silas te̱ ni̱ ñu̱u̱ ña̱ꞌaꞌ ra̱ xan ndi̱a̱ka̱ ra̱ ma̱ꞌinꞌ ya̱ꞌvi̱ nuu̱ꞌ te̱ xaꞌndia chuunꞌ nuu̱ꞌ ñu̱u̱ ja̱a̱nꞌ.
ACT 16:20 Te̱ ni̱ sa̱na̱kuaꞌa ña̱ꞌaꞌ ra̱ nuu̱ꞌ te̱ kuuꞌ kaꞌnuꞌ kaꞌán ra̱ ndii: ―Te̱ judío yoꞌoꞌ ndii, sasanaꞌ ra̱ ne̱ ñu̱u̱ e̱ꞌ xiinꞌ ña̱ kaꞌán ndo̱so̱ꞌ ra̱.
ACT 16:21 Sa̱kanꞌ ña̱ saniaꞌá ra̱ i̱i̱n nuu̱ꞌ ña̱ nde̱iꞌ ña̱ vä̱ꞌa̱ na̱ti̱i̱n e̱ꞌ, te̱ ni̱ nde̱e̱ vä̱sa̱ꞌ tu̱ xi xaá e̱ꞌ, sa̱kanꞌ ña̱ te̱ romano nduuꞌ yooꞌ ―ni̱ kachi̱ ra̱.
ACT 16:22 Xaꞌa̱ꞌ a̱ ja̱a̱nꞌ na ni̱ nu̱ta̱ tu̱ kuaꞌa̱ꞌ ne̱ yivi̱ꞌ, ne̱ ni̱ na̱saa̱ꞌ ni̱ xi̱ni̱ ni̱a̱ Pablo xiinꞌ Silas. Sa̱kanꞌ te̱ ni̱ ti̱a̱nu̱ꞌ te̱ kuuꞌ kaꞌnuꞌ ja̱a̱nꞌ te̱ xíinꞌ, te̱ ni̱ ta̱va̱ꞌ ra̱ toto̱ Pablo xiinꞌ Silas, te̱ ni̱ kaꞌa̱n chuunꞌ tu̱ ra̱, te̱ ni̱ su̱ku̱ꞌ ndu̱ku̱ va̱ ña̱ꞌaꞌ ra̱.
ACT 16:23 Te̱ kii̱ꞌ ndi̱ꞌi̱ ni̱ ku̱tunꞌ ña̱ꞌaꞌ te̱ xíinꞌ ja̱a̱nꞌ kuaꞌa̱ꞌ va̱ i̱chiꞌ ndii, ni̱ ta̱a̱nꞌ ña̱ꞌaꞌ ra̱ vi̱ꞌe̱ ka̱a̱. Te̱ ni̱ kaꞌa̱n chuunꞌ te̱ kuuꞌ kaꞌnuꞌ ja̱a̱nꞌ xiinꞌ te̱ xíinꞌ te̱ xitoꞌ vi̱ꞌe̱ ka̱a̱ ña̱ ko̱to̱ va̱ ña̱ꞌaꞌ ra̱.
ACT 16:24 Kii̱ꞌ ni̱ na̱ti̱i̱n te̱ xitoꞌ vi̱ꞌe̱ ka̱a̱ ja̱a̱nꞌ ña̱ ni̱ kaꞌa̱n chuunꞌ te̱ ja̱a̱nꞌ xiinꞌ ra̱ ndii, ni̱ ta̱a̱nꞌ ña̱ꞌaꞌ ra̱ nde̱ma̱aꞌ ti̱xi̱n vi̱ꞌe̱ ka̱a̱ ja̱a̱nꞌ miiꞌ kutu̱ꞌ va̱ kaaꞌ. Te̱ ni̱ ko̱ꞌni̱ tu̱ ra̱ xaꞌa̱ꞌ te̱ ja̱a̱nꞌ yavi̱ i̱i̱n i̱tunꞌ vie̱ va̱.
ACT 16:25 Te̱ xa̱ nañu̱u sa̱va̱ nduuꞌ a̱, ndisu̱ Pablo xiinꞌ Silas ndii, kaꞌán ra̱ xiinꞌ Ndiosí te̱ xitaꞌ tu̱ ra̱ ya̱a̱ nuu̱ꞌ a̱. Te̱ sa̱kuuꞌ te̱ ñuꞌuꞌ vi̱ꞌe̱ ka̱a̱ ja̱a̱nꞌ xini so̱ꞌo̱ a̱.
ACT 16:26 Te̱ i̱i̱n ni̱ ta̱a̱n ndi̱e̱eꞌ xa̱va̱ꞌa̱ nde̱e̱ ni̱ ki̱si̱ a̱ xaꞌa̱ꞌ vi̱ꞌe̱ ka̱a̱ ja̱a̱nꞌ. Te̱ xa̱ ndiku̱n sa̱kanꞌ, te̱ ni̱ nuni̱a̱ꞌ tu̱ sa̱kuuꞌ yiꞌeꞌ a̱, te̱ ni̱ ndaxi̱nꞌ tu̱ ka̱rena, ña̱ tiín sa̱kuuꞌ te̱ ñuꞌuꞌ ja̱a̱nꞌ.
ACT 16:27 Te̱ kii̱ꞌ ni̱ ndo̱to̱ te̱ xitoꞌ vi̱ꞌe̱ ka̱a̱ ja̱a̱nꞌ, te̱ ni̱ xi̱ni̱ ra̱ ña̱ nuniaꞌ yiꞌeꞌ ja̱a̱nꞌ ndii, ni̱ xta̱ꞌniꞌ ra̱ ichi̱ ra̱, te̱ ka̱ꞌni̱ꞌ xiinꞌ miiꞌ ra̱, sa̱kanꞌ ña̱ ni̱ xa̱ni̱ni̱ ra̱ ndii, xa̱ ni̱ xi̱nu̱ te̱ ñuꞌuꞌ vi̱ꞌe̱ ka̱a̱ ja̱a̱nꞌ.
ACT 16:28 Ndisu̱ ni̱ kaꞌa̱n tiꞌeꞌ Pablo xiinꞌ ra̱ ndii: ―Sä̱tu̱xuꞌví xiinꞌ mi̱iꞌ u̱nꞌ, sa̱kanꞌ ña̱ yoꞌoꞌ ñuꞌuꞌ sa̱kuuꞌ ndu̱ ―ni̱ kachi̱ ra̱.
ACT 16:29 Sa̱kanꞌ te̱ ni̱ xika̱n te̱ xitoꞌ vi̱ꞌe̱ ka̱a̱ ja̱a̱nꞌ ñuꞌu̱, te̱ kiꞌi̱ꞌ ni̱ nda̱va̱ ra̱ ndeta̱ ra̱ miiꞌ naá Pablo xiinꞌ Silas. Te̱ kisiꞌ vi̱ꞌ ña̱ꞌaꞌ a̱ ña̱ yiꞌvi ra̱, te̱ ni̱ xi̱ka̱nduꞌu̱ꞌ ndi̱e̱e̱ ra̱ nde̱e̱ nuu̱ꞌ ñu̱ꞌuꞌ nuu̱ꞌ Pablo xiinꞌ Silas.
ACT 16:30 Ndi̱ꞌi̱ ja̱a̱nꞌ te̱ ni̱ ta̱va̱ꞌ ña̱ꞌaꞌ ra̱ i̱kanꞌ. Te̱ ni̱ kaꞌa̱n ra̱ xiinꞌ te̱ ja̱a̱nꞌ ndii: ―Ndoꞌó, tákuiꞌe, ¿ndee ña̱ sa̱a̱ i̱, te̱ kaku̱ i̱ nuu̱ꞌ kua̱chi̱ i̱? ―ni̱ kachi̱ ra̱.
ACT 16:31 Te̱ ni̱ na̱kui̱i̱n te̱ ja̱a̱nꞌ ndii: ―I̱ni̱ u̱nꞌ ku̱ni̱ u̱nꞌ xto̱ꞌo̱ e̱ꞌ Jesucristo, te̱ kaku̱ u̱nꞌ nuu̱ꞌ kua̱chi̱ u̱nꞌ, yoꞌó xiinꞌ sa̱kuuꞌ ne̱ ndieeꞌ vi̱ꞌe̱ u̱nꞌ ―ni̱ kachi̱ ra̱.
ACT 16:32 Sa̱kanꞌ te̱ Pablo xiinꞌ Silas ndii, ni̱ kaꞌa̱n ra̱ tu̱ꞌu̱n xaꞌa̱ꞌ xto̱ꞌo̱ e̱ꞌ nuu̱ꞌ te̱ ja̱a̱nꞌ xiinꞌ nuu̱ꞌ sa̱kuuꞌ ne̱ ndieeꞌ vi̱ꞌe̱ ra̱.
ACT 16:33 Te̱ xa̱ ñu̱u sa̱kanꞌ ni̱ xa̱ka̱ ña̱ꞌaꞌ te̱ xitoꞌ vi̱ꞌe̱ ka̱a̱ ja̱a̱nꞌ, te̱ ni̱ na̱ti̱a̱ ra̱ miiꞌ ni̱ tu̱xuꞌví te̱ ja̱a̱nꞌ. Sa̱kanꞌ te̱ ni̱ chi̱chi̱ ra̱ xiinꞌ sa̱kuuꞌ ne̱ ndieeꞌ vi̱ꞌe̱ ra̱ kuenta Jesús.
ACT 16:34 Te̱ kii̱ꞌ ndieeꞌ te̱ ja̱a̱nꞌ vi̱ꞌe̱ ra̱ ndii, ni̱ ta̱xi̱ ra̱ ña̱ ni̱ xi̱xi̱ te̱ ja̱a̱nꞌ, te̱ va̱ꞌa̱ va̱ kuni ra̱ xiinꞌ sa̱kuuꞌ ne̱ ndieeꞌ vi̱ꞌe̱ ra̱ xaꞌa̱ꞌ a̱ ña̱ i̱ni̱ ni̱a̱ xini ni̱a̱ Ndiosí.
ACT 16:35 Kii̱ꞌ ni̱ kitu̱ꞌ kivi̱ꞌ ja̱a̱nꞌ ndii, ni̱ ti̱ꞌviꞌ te̱ kuuꞌ kaꞌnuꞌ ñu̱u̱ ja̱a̱nꞌ i̱i̱n uvi̱ te̱ xíinꞌ te̱ kaꞌa̱n ra̱ xiinꞌ te̱ xitoꞌ vi̱ꞌe̱ ka̱a̱ ja̱a̱nꞌ ndii: ―Sa̱ñaꞌ u̱nꞌ te̱ yivi̱ꞌ ñaa̱ꞌ ―ni̱ kachi̱ ra̱.
ACT 16:36 Sa̱kanꞌ te̱ ni̱ kaꞌa̱n te̱ xitoꞌ vi̱ꞌe̱ ka̱a̱ ja̱a̱nꞌ kuento ja̱a̱nꞌ xiinꞌ Pablo ndii: ―Te̱ kuuꞌ kaꞌnuꞌ ni̱ kaꞌa̱n chuunꞌ xiinꞌ i̱ ña̱ sa̱ñaꞌ i̱ ndoꞌó. Sa̱kanꞌ na kuiiꞌ xa̱ ku̱vi̱ ki̱e̱e̱ ndo̱ꞌ te̱ kuꞌu̱n ndo̱ꞌ, Ndiosí na kuꞌu̱n na xiinꞌ ndo̱ꞌ ―ni̱ kachi̱ ra̱.
ACT 16:37 Ndisu̱ ni̱ na̱kui̱i̱n Pablo nuu̱ꞌ te̱ xitoꞌ vi̱ꞌe̱ ka̱a̱ ja̱a̱nꞌ ndii: ―Xi̱ꞌna̱ ni̱ ku̱tunꞌ ra̱ nduꞌu̱ nuu̱ꞌ kuaꞌa̱ꞌ ne̱ yivi̱ꞌ, te̱ ni̱ ko̱ꞌni̱ ra̱ ndu̱ vi̱ꞌe̱ ka̱a̱ tee̱ꞌ nde̱e̱ nï̱ sanaꞌmá ra̱ nduꞌu̱, te̱ na̱ꞌi̱n ra̱ kua̱chi̱ ndu̱. Te̱ nduꞌu̱ ndii, te̱ romano nduuꞌ tu̱ nduꞌu̱. Te̱ vi̱ti̱n ndii, kuní ra̱ ta̱va̱ꞌ si̱ꞌe ra̱ nduꞌu̱. Kuä̱sa̱ꞌ xa̱chiꞌ sa̱kanꞌ ra̱nꞌ, na ki̱xi̱n mi̱iꞌ te̱ kuuꞌ kaꞌnuꞌ ja̱a̱nꞌ te̱ ta̱va̱ꞌ ra̱ ndu̱ ―ni̱ kachi̱ Pablo.
ACT 16:38 Te̱ ni̱ kaꞌa̱n te̱ xíinꞌ ja̱a̱nꞌ xiinꞌ te̱ kuuꞌ kaꞌnuꞌ ja̱a̱nꞌ ña̱ ni̱ kaꞌa̱n Pablo ja̱a̱nꞌ, te̱ ni̱ yi̱ꞌvi ra̱ kii̱ꞌ ni̱ xi̱ni̱ so̱ꞌo̱ ra̱ ña̱ te̱ romano nduuꞌ tu̱ Pablo xiinꞌ Silas.
ACT 16:39 Xaꞌa̱ꞌ a̱ ja̱a̱nꞌ na ni̱ xaꞌa̱n ta̱va̱ꞌ ra̱ te̱ ja̱a̱nꞌ vi̱ꞌe̱ ka̱a̱ ja̱a̱nꞌ, te̱ ni̱ xika̱n ra̱ ña̱ kaꞌnuꞌ i̱ni̱ nuu̱ꞌ ra̱, te̱ ni̱ kaꞌa̱n ndaꞌvi ra̱ xiinꞌ ra̱ ña̱ ki̱e̱e̱ ra̱ ñu̱u̱ ja̱a̱nꞌ.
ACT 16:40 Ni̱ ke̱ta̱ so̱ꞌo̱ Pablo xiinꞌ Silas vi̱ꞌe̱ ka̱a̱ ja̱a̱nꞌ, te̱ kuaꞌa̱n ra̱ vi̱ꞌe̱ Lidia. Te̱ i̱kanꞌ ni̱ ndu̱i̱i̱n ra̱ xiinꞌ ne̱ nakayá xaꞌa̱ꞌ Jesús, te̱ ni̱ xa̱ndi̱e̱ni ra̱ nimá ni̱a̱, ndi̱ꞌi̱ ja̱a̱nꞌ te̱ ni̱ ki̱e̱e̱ ra̱ kuaꞌa̱n ra̱.
ACT 17:1 Te̱ Pablo xiinꞌ Silas ndii, ni̱ xkaꞌndi̱a̱ ra̱ ñu̱u̱ ña̱ na̱niꞌ Anfípolis xiinꞌ ñu̱u̱ ña̱ na̱niꞌ Apolonia, te̱ ni̱ xaa̱ ra̱ nde̱e̱ ñu̱u̱ Tesalónica, te̱ i̱kanꞌ ndii, yoo i̱i̱n vi̱ꞌe̱ miiꞌ nakayá ne̱ judío.
ACT 17:2 Te̱ Pablo ndii, uni̱ taꞌan kivi̱ꞌ sábado, ña̱ xina̱ndiee̱ꞌ ne̱ judío, ni̱ xaꞌa̱n ra̱ vi̱ꞌe̱ miiꞌ nakayá ni̱a̱ naa xi xaá ra̱. Te̱ ndi̱e̱eꞌ ni̱ nda̱tuꞌunꞌ ra̱ nuu̱ꞌ ne̱ ja̱a̱nꞌ xaꞌa̱ꞌ ña̱ kaꞌán tu̱ꞌu̱n Ndiosí.
ACT 17:3 Te̱ ni̱ sa̱na̱kuachiꞌ ra̱ ña̱ yoso̱ꞌ nuu̱ꞌ tu̱tu̱ Ndiosí ja̱a̱nꞌ nuu̱ꞌ ni̱a̱, te̱ sa̱kuniꞌ ña̱ꞌaꞌ ra̱ ña̱ ña̱ nduuꞌ Cristo ni̱ ti̱ꞌviꞌ Ndiosí sa̱kakú yooꞌ ndii, ni̱ kuni̱ a̱ ña̱ ku̱vi̱ a̱, ndi̱ꞌi̱ ja̱a̱nꞌ, te̱ na̱ti̱a̱ku̱ a̱. Te̱ kaꞌán tu̱ ra̱ ndii: ―Jesús, ña̱ kaꞌán ndo̱so̱ꞌ i̱ xaꞌa̱ꞌ ja̱a̱nꞌ nduuꞌ Cristo, ña̱ ni̱ ti̱ꞌviꞌ Ndiosí sa̱kakú yooꞌ ―ni̱ kachi̱ ra̱.
ACT 17:4 Te̱ sa̱va̱ ne̱ judío ja̱a̱nꞌ ndii, ni̱ i̱ni̱ ni̱a̱ xi̱ni̱ ni̱a̱ Jesús, te̱ ni̱ ndu̱i̱i̱n ni̱a̱ xiinꞌ Pablo xiinꞌ Silas. Te̱ sa̱kanꞌ tu̱ ni̱ xa̱a̱ kuaꞌa̱ꞌ va̱ ne̱ griego, ne̱ ndikún Ndiosí ña̱ kandixaꞌ ne̱ judío, xiinꞌ kiꞌinꞌ ña̱ꞌaꞌ, ne̱ kuuꞌ nu̱uꞌ.
ACT 17:5 Ndisu̱ te̱ judío, te̱ nï̱ ka̱ndi̱xaꞌ ndii, ni̱ xa̱kuiñu xa̱va̱ꞌa̱ ra̱ Pablo xiinꞌ Silas. Sa̱kanꞌ na kuiiꞌ ni̱ na̱ka̱ya̱ ra̱ kiꞌinꞌ te̱ ni̱a̱ꞌa xikaꞌ sii̱ꞌ ya̱ꞌya̱, te̱ sa̱na̱saáꞌ te̱ ja̱a̱nꞌ ne̱ ndieeꞌ ñu̱u̱ ja̱a̱nꞌ. Te̱ ni̱ kiꞌvi̱ ndi̱e̱eꞌ ra̱ vi̱ꞌe̱ i̱i̱n te̱ na̱niꞌ Jasón nandukuꞌ ra̱ Pablo xiinꞌ Silas, te̱ ta̱va̱ꞌ ña̱ꞌaꞌ ra̱, te̱ kundi̱a̱ka̱ ña̱ꞌaꞌ ra̱ vi̱ꞌe̱ kaꞌnuꞌ ñu̱u̱ ja̱a̱nꞌ.
ACT 17:6 Ndisu̱ xaꞌa̱ꞌ a̱ ña̱ kö̱o̱ꞌ te̱ ja̱a̱nꞌ ni̱ na̱ꞌi̱n ra̱ ndii, ni̱ na̱ka̱ ra̱ Jasón xiinꞌ i̱nga̱ ka̱ te̱ i̱ni̱ tu̱ xini Jesús. Te̱ ni̱ ka̱ñu̱u̱ ña̱ꞌaꞌ ra̱ xan ndi̱a̱ka̱ ra̱ nuu̱ꞌ te̱ kuuꞌ nu̱uꞌ nuu̱ꞌ ñu̱u̱ ja̱a̱nꞌ. Te̱ ni̱ kaꞌa̱n tiꞌeꞌ ra̱ ndii: ―Te̱ yivi̱ꞌ, te̱ sati̱viꞌ ne̱ yivi̱ꞌ i̱i̱n yivi̱ꞌ miiꞌ ka̱ ndieeꞌ ni̱a̱ ja̱a̱nꞌ ndii, ni̱ xa̱a̱ tu̱ ra̱ ñu̱u̱ miiꞌ ndieeꞌ e̱ꞌ yoꞌoꞌ vi̱ti̱n,
ACT 17:7 te̱ Jasón kaa̱ꞌ ndii, ni̱ na̱ti̱i̱n ña̱ꞌaꞌ ra̱ vi̱ꞌe̱ ra̱. Te̱ sa̱kuuꞌ te̱ ja̱a̱nꞌ xkaꞌndíá kuento ña̱ kaꞌán chuunꞌ César, te̱ xaꞌndia chuunꞌ kaꞌnuꞌ ka̱, sa̱kanꞌ ña̱ kaꞌán ra̱ ndii, yoo i̱nga̱ te̱ xaꞌndia chuunꞌ kaꞌnuꞌ ka̱ te̱ naniꞌ Jesús, kachi ra̱ ―ni̱ kachi̱ te̱ ja̱a̱nꞌ.
ACT 17:8 Te̱ ni̱ na̱saa̱ꞌ ne̱ kuaꞌa̱ꞌ ja̱a̱nꞌ xiinꞌ te̱ sanakuachiꞌ kuento ñu̱u̱ ja̱a̱nꞌ kii̱ꞌ ni̱ xi̱ni̱ so̱ꞌo̱ ni̱a̱ ña̱ ni̱ kaꞌa̱n ra̱.
ACT 17:9 Xaꞌa̱ꞌ a̱ ja̱a̱nꞌ na ni̱ chi̱ka̱ndi̱a̱ Jasón xiinꞌ i̱nga̱ te̱ yivi̱ꞌ ja̱a̱nꞌ xu̱ꞌunꞌ, te̱ ni̱ sa̱inꞌ ña̱ꞌaꞌ te̱ ja̱a̱nꞌ.
ACT 17:10 Ni̱ xa̱a̱ so̱ꞌo̱ ñu̱u, te̱ ni̱ ti̱ꞌviꞌ ne̱ i̱ni̱ xini Jesús Pablo xiinꞌ Silas nde̱e̱ ñu̱u̱ Berea. Te̱ kii̱ꞌ ni̱ xa̱a̱ ra̱ ñu̱u̱ ja̱a̱nꞌ ndii, ni̱ xaꞌa̱n ra̱ vi̱ꞌe̱ miiꞌ nakayá ne̱ judío.
ACT 17:11 Ne̱ ndieeꞌ ñu̱u̱ ja̱a̱nꞌ ndii, kaꞌnuꞌ ka̱ i̱ni̱ ni̱a̱ te̱ sa̱kanꞌ ne̱ ndieeꞌ ñu̱u̱ Tesalónica ja̱a̱nꞌ. Kua̱chi̱ ndii ni̱ na̱ti̱i̱n va̱ꞌa̱ ni̱a̱ tu̱ꞌu̱n va̱ꞌa̱ xaꞌa̱ꞌ Jesús, te̱ i̱ꞌi̱n kivi̱ꞌ kuaꞌa̱n ndii, sakuaa̱n ndiꞌi̱ ni̱a̱ ña̱ yoso̱ꞌ nuu̱ꞌ tu̱tu̱ Ndiosí te̱ ku̱ni̱ ni̱a̱ naaꞌ sa̱kanꞌ xna̱ꞌa̱ nduuꞌ a̱ naa saniaꞌá Pablo xiinꞌ Silas.
ACT 17:12 Ña̱ ja̱a̱nꞌ na kuiiꞌ kuaꞌa̱ꞌ va̱ ne̱ judío ja̱a̱nꞌ ni̱ i̱ni̱ xini Jesús. Te̱ sa̱kanꞌ tu̱ kuaꞌa̱ꞌ ña̱ꞌaꞌ griega, ne̱ kaꞌnuꞌ xiinꞌ te̱ yivi̱ꞌ ndii, ni̱ i̱ni̱ ni̱a̱ xini ni̱a̱ Jesús.
ACT 17:13 Ndisu̱ kii̱ꞌ ni̱ xi̱ni̱ te̱ judío, te̱ ndieeꞌ ñu̱u̱ Tesalónica, kuento ña̱ kaꞌán ndo̱so̱ꞌ tu̱ Pablo tu̱ꞌu̱n Ndiosí ñu̱u̱ Berea ja̱a̱nꞌ ndii, ni̱ xaꞌa̱n tu̱ ra̱ i̱kanꞌ, te̱ ni̱ ki̱ku̱ꞌ ra̱ ne̱ yivi̱ꞌ kuaꞌa̱ꞌ, ne̱ ndieeꞌ ñu̱u̱ ja̱a̱nꞌ, sanasaáꞌ ña̱ꞌaꞌ ra̱.
ACT 17:14 Ndisu̱ ne̱ i̱ni̱ xini Jesús ndii, numi̱ꞌ va̱, te̱ ni̱ ti̱ꞌviꞌ ni̱a̱ Pablo nde̱e̱ yu̱ꞌuꞌ mi̱ni̱ kaꞌnuꞌ. Te̱ Silas xiinꞌ Timoteo ndii, ni̱ ndoo̱ ra̱ ñu̱u̱ Berea ja̱a̱nꞌ.
ACT 17:15 Te̱ yivi̱ꞌ, te̱ ni̱ xaꞌa̱n xiinꞌ Pablo ndii, nde̱e̱ ñu̱u̱ Atenas ni̱ xaꞌa̱n na̱ko̱o̱ ña̱ꞌaꞌ ra̱. Te̱ kii̱ꞌ ndi̱ꞌi̱ ni̱ kaꞌa̱n chuunꞌ Pablo xiinꞌ ra̱ ña̱ kaꞌa̱n ra̱ xiinꞌ Silas xiinꞌ Timoteo ña̱ yachi̱ va̱ ki̱xi̱n te̱ ja̱a̱nꞌ ñu̱u̱ Atenas miiꞌ nduꞌu̱ꞌ Pablo ja̱a̱nꞌ ndii, ni̱ na̱ndi̱koꞌ ra̱.
ACT 17:16 Te̱ kii̱ꞌ nduꞌu̱ꞌ Pablo ñu̱u̱ Atenas ja̱a̱nꞌ ndiatuꞌ ra̱ te̱ ja̱a̱nꞌ ndii, ni̱ tu̱xuꞌví va̱ nimá ra̱ kii̱ꞌ ni̱ xi̱ni̱ ra̱ ña̱ chituꞌ vi̱ꞌ ñu̱u̱ ja̱a̱nꞌ yoo ndiosí saka.
ACT 17:17 Xaꞌa̱ꞌ a̱ ja̱a̱nꞌ na ni̱ nda̱tuꞌunꞌ ndiꞌi̱ ra̱ nuu̱ꞌ ne̱ judío ja̱a̱nꞌ vi̱ꞌe̱ miiꞌ nakayá ni̱a̱, xiinꞌ nuu̱ꞌ ne̱ tukuꞌ, ne̱ xakaꞌnuꞌ Ndiosí. Te̱ sa̱kanꞌ tu̱ ni̱ xa̱a̱ ra̱ i̱ꞌi̱n kivi̱ꞌ nuu̱ꞌ yo̱o̱ ka̱ xikaꞌ ya̱ꞌvi̱.
ACT 17:18 Te̱ sa̱va̱ te̱ ndikún xata̱ꞌ ña̱ ni̱ sa̱niaꞌá i̱i̱n ti̱ꞌvi̱ te̱ na̱niꞌ epicúreos xiinꞌ sa̱va̱ te̱ ndikún xata̱ꞌ ña̱ ni̱ sa̱niaꞌá i̱i̱n ti̱ꞌvi̱ te̱ na̱niꞌ estoicos ndii, ni̱ ka̱ni̱ taꞌanꞌ ra̱ kuento xiinꞌ Pablo. Te̱ ni̱ kaꞌa̱n sa̱va̱ te̱ ja̱a̱nꞌ ndii: ―¿Yo̱o̱ nduuꞌ tu̱ a̱ saniaꞌá te̱ kaꞌán saka kaa̱ꞌ? ―ni̱ kachi̱ ra̱. Te̱ sa̱va̱ tu̱ku̱ ra̱ ni̱ kaꞌa̱n ndii: ―Kuainꞌ te̱ kaꞌán ndo̱so̱ꞌ xaꞌa̱ꞌ i̱nga̱ nuu̱ꞌ ndiosí nduuꞌ ra̱ ―ni̱ kachi̱ ra̱. Ni̱ kaꞌa̱n te̱ ja̱a̱nꞌ ña̱ ja̱a̱nꞌ sa̱kanꞌ ña̱ ni̱ kaꞌa̱n ndo̱so̱ꞌ Pablo tu̱ꞌu̱n va̱ꞌa̱ nuu̱ꞌ ra̱ xaꞌa̱ꞌ Jesús, xiinꞌ xaꞌa̱ꞌ ña̱ na̱ti̱a̱ku̱ e̱ꞌ kii̱ꞌ ku̱vi̱ e̱ꞌ.
ACT 17:19 Sa̱kanꞌ te̱ ni̱ xa̱ka̱ te̱ ja̱a̱nꞌ Pablo te̱ kuaꞌa̱n ra̱ xiinꞌ ra̱ i̱i̱n xaanꞌ miiꞌ nakayá te̱ xini tuní miiꞌ naniꞌ a̱ Areópago, te̱ ni̱ nda̱tuꞌu̱nꞌ ña̱ꞌaꞌ ra̱ ndii: ―¿Ñáá ku̱vi̱ sa̱niaꞌá u̱nꞌ nduꞌu̱ xaꞌa̱ꞌ ña̱ xa̱aꞌ ña̱ kaꞌán ndo̱so̱ꞌ u̱nꞌ ja̱a̱nꞌ?
ACT 17:20 Kua̱chi̱ ndii ña̱ siinꞌ tu̱ kaꞌán u̱nꞌ xtuu ndu̱, sa̱kanꞌ na kuni ku̱nda̱ni̱ ndu̱ nde̱e̱ xaꞌa̱ꞌ kaꞌán a̱ ―ni̱ kachi̱ ra̱.
ACT 17:21 Sa̱kanꞌ ña̱ sa̱kuuꞌ ne̱ ndieeꞌ ñu̱u̱ ja̱a̱nꞌ xiinꞌ ne̱ tukuꞌ, ne̱ ndieeꞌ tu̱ i̱kanꞌ ndii, xa̱ nuu̱ꞌ ndatuꞌunꞌ ni̱a̱ uun xini so̱ꞌo̱ ni̱a̱ xaꞌa̱ꞌ ndee ka̱ ña̱ tuu ni̱a̱ nduuꞌ ña̱ xa̱aꞌ nuu̱ꞌ ni̱a̱.
ACT 17:22 Sa̱kanꞌ te̱ ni̱ xi̱kuii̱n ndi̱chi̱ Pablo ma̱ꞌinꞌ vi̱ꞌe̱ Areópago ja̱a̱nꞌ, te̱ ni̱ kaꞌa̱n ra̱ ndii: ―Ndoꞌó, ne̱ ndieeꞌ ñu̱u̱ Atenas yoꞌoꞌ ndii, xa̱ kundani̱ yuꞌu̱ ña̱ tiinꞌ kaꞌnuꞌ va̱ ndoꞌó ña̱ kandixaꞌ ndo̱ꞌ.
ACT 17:23 Sa̱kanꞌ ña̱ kii̱ꞌ ni̱ xkaꞌndi̱a̱ i̱ ya̱ꞌya̱ ñu̱u̱ ndo̱ꞌ miiꞌ itaꞌ yu̱kunꞌ kualiꞌ miiꞌ xakaꞌnuꞌ ndo̱ꞌ kuaꞌa̱ꞌ va̱ ña̱ kandixaꞌ ndo̱ꞌ ja̱a̱nꞌ ndii, ni̱ xini tu̱ i̱ iinꞌ i̱i̱n yu̱kunꞌ lulu miiꞌ yoso̱ꞌ i̱i̱n yu̱ꞌuꞌ ña̱ kaꞌán ndii: “Xaꞌa̱ꞌ Ndiosí ña̱ kö̱o̱ꞌ xiní.” Sa̱kanꞌ yoso̱ꞌ a̱. Su̱u̱ xaꞌa̱ꞌ Ndiosí, ña̱ xakaꞌnuꞌ ndo̱ꞌ ja̱a̱nꞌ tee̱ꞌ ndee xïní ndo̱ꞌ a̱, kua̱xi̱ yuꞌu̱ kaꞌán ndo̱so̱ꞌ i̱ nuu̱ꞌ ndo̱ꞌ vi̱ti̱n.
ACT 17:24 ’Ña̱ ja̱a̱nꞌ nduuꞌ ña̱ ni̱ xa̱ꞌa̱ i̱i̱n yivi̱ꞌ te̱ sa̱kanꞌ tu̱ sa̱kuuꞌ ña̱ yoo nuu̱ꞌ ñu̱ꞌuꞌ i̱i̱n yivi̱ꞌ, xaꞌa̱ꞌ a̱ ja̱a̱nꞌ na su̱vi̱ a̱ nduuꞌ xto̱ꞌo̱ ndi̱viꞌ xiinꞌ ñu̱ꞌuꞌ i̱i̱n yivi̱ꞌ. Te̱ ndüꞌu̱ꞌ a̱ nde̱e̱ i̱i̱n yu̱kunꞌ ña̱ xaꞌa nda̱ꞌaꞌ te̱ yivi̱ꞌ,
ACT 17:25 ni̱ nde̱e̱ kö̱o̱ꞌ tu̱ nde̱e̱ i̱i̱n e̱ꞌ ku̱vi̱ chi̱ndi̱e̱eꞌ ña̱ꞌaꞌ nde̱e̱ naa kumiꞌ e̱ꞌ i̱i̱n ña̱ kuní nuu̱ꞌ a̱. Sa̱kanꞌ ña̱ kö̱o̱ꞌ a̱ kuní xa̱chiꞌ nuu̱ꞌ a̱ ja̱a̱nꞌ, süu̱ꞌ ja̱a̱nꞌ ndii mi̱iꞌ a̱ taxiꞌ kivi̱ꞌ ñu̱u̱ sa̱kuuꞌ e̱ꞌ, xiinꞌ ña̱ naꞌinꞌ tachi̱ꞌ e̱ꞌ, xiinꞌ sa̱kuuꞌ ña̱ kuní nuu̱ꞌ e̱ꞌ.
ACT 17:26 Te̱ xiinꞌ i̱i̱n nda̱a̱ꞌ te̱ yivi̱ꞌ ni̱ xa̱ꞌa̱ Ndiosí sa̱kuuꞌ nuu̱ꞌ ne̱ yivi̱ꞌ i̱i̱n yivi̱ꞌ, te̱ ku̱ndi̱e̱e̱ i̱ꞌi̱n ne̱ ja̱a̱nꞌ ka̱niiꞌ i̱i̱n yivi̱ꞌ. Te̱ kii̱ꞌ tïa̱ꞌan ko̱o̱ nde̱e̱ i̱i̱n e̱ꞌ ndii, ni̱ ndoo̱ a̱ kuento a̱ma̱a̱ xiinꞌ miiꞌ ku̱ndi̱e̱e̱ e̱ꞌ,
ACT 17:27 te̱ na̱ndu̱kuꞌ ña̱ꞌaꞌ sa̱kuuꞌ e̱ꞌ, tee̱ꞌ ndee na̱ndu̱kuꞌ nianí ña̱ꞌaꞌ e̱ꞌ ndii, na̱ꞌi̱n ña̱ꞌaꞌ e̱ꞌ, sa̱kanꞌ ña̱ xïkaꞌ yoo a̱ nuu̱ꞌ i̱ꞌi̱n e̱ꞌ.
ACT 17:28 Kua̱chi̱ ndii su̱vi̱ a̱ xaaꞌ sa̱kanꞌ te̱ tiaku e̱ꞌ, xiinꞌ ña̱ xikoꞌ kuiín e̱ꞌ, xiinꞌ ña̱ yoo e̱ꞌ. Naa ni̱ kaꞌa̱n sa̱va̱ te̱ i̱chiꞌ ndoꞌó, te̱ ni̱ ke̱ꞌi̱ kuento nda̱tu̱nꞌ kuaꞌa̱n ndii: “Siꞌe̱ Ndiosí nduuꞌ e̱ꞌ”, ni̱ kachi̱ ra̱.
ACT 17:29 ’Te̱ xaꞌa̱ꞌ a̱ ña̱ siꞌe̱ Ndiosí nduuꞌ e̱ꞌ ndii, vä̱ꞌa̱ ka̱ni̱ni̱ e̱ꞌ ña̱ nduuꞌ Ndiosí nde̱e̱ naa ña̱ xaꞌa nda̱ꞌaꞌ te̱ yivi̱ꞌ xiinꞌ oro, xiinꞌ plata, xiinꞌ yuu̱ꞌ sa̱a̱ xanini mi̱iꞌ ra̱.
ACT 17:30 Te̱ Ndiosí ndii, nï̱ kaꞌa̱n kua̱chi̱ a̱ xiinꞌ ne̱ yivi̱ꞌ xaꞌa̱ꞌ ña̱ na̱a̱ꞌ ni̱ ku̱u̱ ni̱a̱ xta̱ꞌanꞌ. Ndisu̱ vi̱ti̱n ndii, kaꞌán chuunꞌ a̱ xiinꞌ sa̱kuuꞌ yooꞌ, ne̱ ndieeꞌ ka̱niiꞌ i̱i̱n yivi̱ꞌ, ña̱ na̱ma̱ e̱ꞌ nimá e̱ꞌ xaꞌa̱ꞌ kua̱chi̱ e̱ꞌ te̱ sa̱a̱ e̱ꞌ ña̱ kuní a̱.
ACT 17:31 Sa̱kanꞌ ña̱ xa̱ ni̱ chi̱nduꞌu̱ꞌ a̱ i̱i̱n kivi̱ꞌ ña̱ sa̱naꞌmá nda̱ku a̱ sa̱kuuꞌ ne̱ yivi̱ꞌ xaꞌa̱ꞌ kua̱chi̱ ni̱a̱. Te̱ sa̱a̱ a̱ ña̱ ja̱a̱nꞌ xiinꞌ nda̱ꞌaꞌ i̱i̱n te̱ yivi̱ꞌ, te̱ xa̱ ni̱ sa̱kuisoꞌ chuunꞌ a̱ xaꞌa̱ꞌ chu̱u̱n ja̱a̱nꞌ. Te̱ ni̱ niaꞌa̱ a̱ nuu̱ꞌ sa̱kuuꞌ e̱ꞌ xaꞌa̱ꞌ ña̱ ja̱a̱nꞌ, sa̱kanꞌ ña̱ ni̱ sa̱na̱tiaku ña̱ꞌaꞌ a̱ ―ni̱ kachi̱ Pablo.
ACT 17:32 Te̱ kii̱ꞌ ni̱ xi̱ni̱ so̱ꞌo̱ ne̱ yivi̱ꞌ ja̱a̱nꞌ ña̱ natiaku ne̱ xiꞌí ndii, sa̱va̱ ni̱a̱ ni̱ xa̱ndi̱ꞌi̱ xiinꞌ Pablo, te̱ sa̱va̱ tu̱ku̱ ni̱a̱ ni̱ kaꞌa̱n ndii: ―I̱nga̱ kivi̱ꞌ kuni ku̱ni̱ so̱ꞌo̱ ka̱ ndu̱ xaꞌa̱ꞌ ña̱ kaꞌán u̱nꞌ kaa̱ꞌ ―ni̱ kachi̱ ni̱a̱.
ACT 17:33 Sa̱kanꞌ te̱ ni̱ ke̱ta̱ Pablo te̱i̱n ne̱ yivi̱ꞌ ja̱a̱nꞌ kuaꞌa̱n ra̱.
ACT 17:34 Te̱ sa̱va̱ ne̱ yivi̱ꞌ ja̱a̱nꞌ ndii, ni̱ na̱ti̱i̱n ni̱a̱ tu̱ꞌu̱n va̱ꞌa̱ xaꞌa̱ꞌ Jesús ña̱ saniaꞌá Pablo, te̱ ni̱ ndu̱i̱i̱n ni̱a̱ xiinꞌ ra̱. Te̱ te̱i̱n ne̱ ja̱a̱nꞌ kaꞌni̱ i̱i̱n te̱ na̱niꞌ Dionisio, i̱i̱n te̱ xaꞌndia chuunꞌ xaꞌa̱ꞌ Areópago ja̱a̱nꞌ nduuꞌ tu̱ te̱ ja̱a̱nꞌ. Te̱ kaꞌni̱ tu̱ i̱i̱n ña̱ꞌaꞌ na̱niꞌ Dámaris, xiinꞌ i̱nga̱ ka̱ ne̱ yivi̱ꞌ i̱kanꞌ.
ACT 18:1 Te̱ kii̱ꞌ ni̱ ndi̱ꞌi̱ ña̱ ja̱a̱nꞌ ndii, ni̱ ke̱ta̱ Pablo ñu̱u̱ Atenas ja̱a̱nꞌ te̱ kuaꞌa̱n ra̱ ñu̱u̱ kaꞌnuꞌ ña̱ na̱niꞌ Corinto.
ACT 18:2 Te̱ i̱kanꞌ ni̱ xi̱ni̱ taꞌanꞌ ra̱ xiinꞌ i̱i̱n te̱ judío te̱ na̱niꞌ Aquila, te̱ ni̱ tuvi̱ ñu̱ꞌuꞌ Ponto. Saka̱nꞌ ndiaꞌviꞌ kivi̱ꞌ kuaꞌa̱n ña̱ ni̱ ki̱e̱e̱ te̱ ja̱a̱nꞌ ñu̱ꞌuꞌ Italia, te̱ ni̱ xaa̱ ra̱ ñu̱u̱ Corinto ja̱a̱nꞌ xiinꞌ ña̱ siꞌi ra̱ Priscila. Sa̱kanꞌ ña̱ Claudio, te̱ xaꞌndia chuunꞌ kuuꞌ nu̱uꞌ Roma, ni̱ kaꞌa̱n chuunꞌ ña̱ ki̱e̱e̱ sa̱kuuꞌ ne̱ judío ñu̱u̱ ja̱a̱nꞌ. Te̱ ni̱ ndu̱i̱i̱n Pablo xiinꞌ ni̱a̱.
ACT 18:3 Te̱ xaꞌa̱ꞌ a̱ ña̱ i̱i̱n nda̱a̱ꞌ nuu̱ꞌ chu̱u̱n xaaꞌ Pablo xiinꞌ Aquila ja̱a̱nꞌ ndii, ni̱ ndoo̱ ra̱ nduꞌu̱ꞌ ra̱ xiinꞌ ni̱a̱, te̱ sa̱chuunꞌ ingaꞌ ra̱ xiinꞌ ni̱a̱, sa̱kanꞌ ña̱ ne̱ xaꞌa vi̱ꞌe̱ toto̱ nduuꞌ ni̱a̱.
ACT 18:4 Te̱ sa̱a̱ kivi̱ꞌ sábado, ña̱ xina̱ndiee̱ꞌ ne̱ judío ndii, ni̱ xaꞌa̱n Pablo vi̱ꞌe̱ miiꞌ nakayá ni̱a̱, te̱ ni̱ nda̱tuꞌunꞌ ra̱ xiinꞌ ni̱a̱, xiinꞌ ne̱ griego xaꞌa̱ꞌ Jesús te̱ i̱ni̱ ni̱a̱ ku̱ni̱ ni̱a̱ a̱.
ACT 18:5 Te̱ kii̱ꞌ ni̱ xa̱a̱ Silas xiinꞌ Timoteo ñu̱u̱ Corinto ja̱a̱nꞌ, ña̱ ni̱ ki̱e̱e̱ ra̱ nde̱e̱ ñu̱ꞌuꞌ Macedonia ndii, ndee xa̱ nuu̱ꞌ tu̱ꞌu̱n va̱ꞌa̱ xaꞌa̱ꞌ Jesús kaꞌán ndo̱so̱ꞌ Pablo, te̱ ndieeꞌ yu̱ꞌuꞌ ra̱ nuu̱ꞌ ne̱ judío ja̱a̱nꞌ ña̱ su̱vi̱ a̱ nduuꞌ Cristo, ña̱ ni̱ ti̱ꞌviꞌ Ndiosí sa̱kakú yooꞌ.
ACT 18:6 Te̱ ndii, xaꞌa̱ꞌ a̱ ña̱ xikuitaꞌnú ne̱ judío ja̱a̱nꞌ nuu̱ꞌ tu̱ꞌu̱n va̱ꞌa̱ ña̱ kaꞌán ndo̱so̱ꞌ Pablo, te̱ kani̱a̱ꞌa tu̱ ni̱a̱ xiinꞌ ra̱ ndii, ni̱ ki̱si̱ ra̱ toto̱ ra̱ kaꞌán ra̱ ndii: ―Xa̱ kuenta mi̱iꞌ ndo̱ꞌ nduuꞌ ña̱ ku̱ndo̱ꞌo̱ ndo̱ꞌ xaꞌa̱ꞌ kua̱chi̱ ndo̱ꞌ nuu̱ꞌ Ndiosí, kö̱o̱ꞌ kua̱chi̱ kumiꞌ ka̱ yuꞌu̱ xaꞌa̱ꞌ ña̱ ja̱a̱nꞌ. Te̱ nde̱e̱ vi̱ti̱n ndii, nuu̱ꞌ ne̱ tukuꞌ kuꞌu̱n kaꞌa̱n ndo̱so̱ꞌ i̱ tu̱ꞌu̱n va̱ꞌa̱ ―ni̱ kachi̱ ra̱.
ACT 18:7 Sa̱kanꞌ te̱ ni̱ ke̱ta̱ Pablo miiꞌ nakayá ne̱ judío ja̱a̱nꞌ te̱ kuaꞌa̱n ra̱ vi̱ꞌe̱ i̱i̱n te̱ na̱niꞌ Justo. Te̱ ja̱a̱nꞌ ndii, xitoꞌ kaꞌnuꞌ ra̱ Ndiosí, te̱ iinꞌ vi̱ꞌe̱ ra̱ ya̱ti̱n xi̱i̱nꞌ vi̱ꞌe̱ miiꞌ nakayá ne̱ judío ja̱a̱nꞌ.
ACT 18:8 Te̱ Crispo, te̱ kuuꞌ nu̱uꞌ ti̱xi̱n vi̱ꞌe̱ miiꞌ nakayá ne̱ judío ja̱a̱nꞌ ndii, ni̱ i̱ni̱ ra̱ xini ra̱ xto̱ꞌo̱ e̱ꞌ Jesús, te̱ sa̱kanꞌ tu̱ sa̱kuuꞌ ne̱ ndieeꞌ vi̱ꞌe̱ ra̱. Te̱ kiꞌinꞌ tu̱ku̱ ne̱ ñu̱u̱ Corinto ja̱a̱nꞌ, kii̱ꞌ ni̱ xi̱ni̱ so̱ꞌo̱ ni̱a̱ ña̱ ni̱ kaꞌa̱n ndo̱so̱ꞌ Pablo ndii, ni̱ i̱ni̱ ni̱a̱ xini ni̱a̱ xto̱ꞌo̱ e̱ꞌ Jesús, te̱ ni̱ chi̱chi̱ ni̱a̱ kuenta a̱.
ACT 18:9 Sa̱kanꞌ te̱ ni̱ sa̱tuví xiinꞌ miiꞌ xto̱ꞌo̱ e̱ꞌ Jesús nuu̱ꞌ Pablo ñu̱u, te̱ ni̱ kaꞌa̱n a̱ xiinꞌ ra̱ ndii: ―Kuän yiꞌvi u̱nꞌ kaꞌán ndo̱so̱ꞌ u̱nꞌ xaꞌa̱ꞌ i̱, kaꞌa̱n na kaꞌán u̱nꞌ, te̱ vï̱kuii̱n u̱nꞌ.
ACT 18:10 Kua̱chi̱ ndii yoo i̱ xiinꞌ u̱nꞌ, te̱ kö̱o̱ꞌ nde̱e̱ i̱i̱n ne̱ yivi̱ꞌ ku̱vi̱ ti̱i̱n yoꞌó te̱ sa̱tu̱xuꞌví ni̱a̱ yoꞌó, sa̱kanꞌ ña̱ yoo kuaꞌa̱ꞌ ne̱ nduuꞌ kuenta i̱ ñu̱u̱ yoꞌoꞌ ―ni̱ kachi̱ a̱ xiinꞌ ra̱.
ACT 18:11 Sa̱kanꞌ na ni̱ ndoo̱ ra̱ i̱kanꞌ i̱i̱n kuiya̱ yoso̱ꞌ sa̱va̱ saniaꞌá ra̱ ne̱ ñu̱u̱ Corinto ja̱a̱nꞌ tu̱ꞌu̱n Ndiosí.
ACT 18:12 Ndisu̱ kii̱ꞌ ni̱ nduu̱ Galión te̱ xaꞌndia chuunꞌ kuuꞌ nu̱uꞌ nuu̱ꞌ ñu̱ꞌuꞌ Acaya ja̱a̱nꞌ ndii, ni̱ na̱ka̱ta̱ sa̱va̱ ne̱ judío kuento ni̱a̱, te̱ ni̱ ti̱i̱n ni̱a̱ Pablo, te̱ ni̱ xan ndi̱a̱ka̱ ña̱ꞌaꞌ ni̱a̱ vi̱ꞌe̱ miiꞌ xaꞌnú te̱ yivi̱ꞌ kua̱chi̱
ACT 18:13 kaꞌán ni̱a̱ ndii: ―Te̱ yo̱ꞌo̱ꞌ ndii, tianu̱ꞌ ra̱ ne̱ yivi̱ꞌ te̱ sa̱kaꞌnuꞌ ni̱a̱ Ndiosí ña̱ näkuitá xiinꞌ ña̱ kaꞌán tu̱ꞌu̱n nde̱iꞌ ndu̱ ―ni̱ kachi̱ ni̱a̱.
ACT 18:14 Te̱ kii̱ꞌ xa̱ xitoꞌ kaꞌa̱n Pablo xaꞌa̱ꞌ ra̱ ndii, ni̱ kaꞌa̱n Galión xiinꞌ ne̱ ja̱a̱nꞌ ndii: ―Naaꞌ sa̱kanꞌ te̱ yoo xna̱ꞌa̱ i̱i̱n kua̱chi̱ vie̱, uun i̱i̱n ña̱ ni̱a̱ꞌa ña̱ ni̱ xa̱a̱ te̱ yoꞌoꞌ ndii, ku̱ni̱ so̱ꞌo̱ i̱ ña̱ kaꞌán ndo̱ꞌ, ne̱ judío.
ACT 18:15 Ndisu̱ naaꞌ kaniꞌ taꞌanꞌ ndo̱ꞌ xaꞌa̱ꞌ kuento kui̱ti̱ꞌ, xiinꞌ xaꞌa̱ꞌ ña̱ kandixaꞌ ndo̱ꞌ, xiinꞌ xaꞌa̱ꞌ tu̱ꞌu̱n nde̱iꞌ mi̱iꞌ ndo̱ꞌ ndii, küni ku̱ndu̱u̱ yuꞌu̱ te̱ xaꞌnú kua̱chi̱ xaꞌa̱ꞌ ña̱ ja̱a̱nꞌ. Sa̱kanꞌ na kuiiꞌ ñaa̱ꞌ mi̱iꞌ ndo̱ꞌ xiní sa̱a̱ sa̱a̱ ndo̱ꞌ xiinꞌ a̱ ―ni̱ kachi̱ ra̱.
ACT 18:16 Sa̱kanꞌ te̱ ni̱ ta̱va̱ꞌ ra̱ ne̱ ja̱a̱nꞌ vi̱ꞌe̱ miiꞌ xaꞌnú ra̱ kua̱chi̱ ja̱a̱nꞌ.
ACT 18:17 Te̱ ni̱ ti̱i̱n sa̱kuuꞌ ne̱ ja̱a̱nꞌ Sóstenes, te̱ kuuꞌ nu̱uꞌ ti̱xi̱n vi̱ꞌe̱ miiꞌ nakayá ni̱a̱, te̱ ni̱ ku̱tunꞌ ña̱ꞌaꞌ ni̱a̱ nuu̱ꞌ a̱ miiꞌ xaꞌnú Galión kua̱chi̱ ja̱a̱nꞌ. Ndisu̱ te̱ ja̱a̱nꞌ ndii, nï̱ xa̱a̱ ra̱ kuenta kuuꞌ vi̱ꞌ ne̱ ja̱a̱nꞌ.
ACT 18:18 Te̱ ni̱ ndoo̱ ka̱ Pablo ñu̱u̱ Corinto ja̱a̱nꞌ kuaꞌa̱ꞌ kivi̱ꞌ. Ndi̱ꞌi̱ ja̱a̱nꞌ, te̱ ni̱ nde̱iꞌ ra̱ ne̱ i̱ni̱ xini Jesús, ne̱ ndieeꞌ i̱kanꞌ, te̱ kuꞌu̱n ra̱ ñu̱ꞌuꞌ Siria. Te̱ kuaꞌa̱n tu̱ Aquila xiinꞌ Priscila xiinꞌ ra̱. Te̱ ñu̱u̱ Cencrea miiꞌ ki̱ꞌi̱n ni̱a̱ tundo̱oꞌ, tunꞌ kuaꞌa̱n ni̱a̱ ja̱a̱nꞌ, ni̱ ki̱ee̱̱ tiꞌeꞌ xíniꞌ Pablo ja̱a̱nꞌ, sa̱kanꞌ ña̱ xa̱ ni̱ ta̱xi̱ ra̱ kuento ra̱ nuu̱ꞌ Ndiosí.
ACT 18:19 Te̱ kii̱ꞌ ni̱ xaa̱ ni̱a̱ ñu̱u̱ Éfeso ndii, ni̱ na̱ko̱o̱ Pablo Aquila xiinꞌ Priscila ñu̱u̱ ja̱a̱nꞌ. Te̱ kuaꞌa̱n ra̱ vi̱ꞌe̱ miiꞌ nakayá ne̱ judío, te̱ ni̱ nda̱tuꞌunꞌ ra̱ xiinꞌ ne̱ nakayá i̱kanꞌ.
ACT 18:20 Te̱ ni̱ kaꞌa̱n ndaꞌvi ne̱ ja̱a̱nꞌ xiinꞌ ra̱ ña̱ ndoo̱ ka̱ ra̱ xiinꞌ ni̱a̱ ndiaꞌviꞌ kivi̱ꞌ, ndisu̱ nï̱ xi̱i̱n ra̱,
ACT 18:21 süu̱ꞌ ja̱a̱nꞌ ndii ni̱ nde̱iꞌ ña̱ꞌaꞌ ra̱ kaꞌán ra̱ xiinꞌ ni̱a̱ ndii: ―Ki̱xi̱n ndiꞌe̱ꞌ tu̱ku̱ i̱ yoꞌoꞌ naaꞌ sa̱kanꞌ kuní Ndiosí ―ni̱ kachi̱ ra̱. Te̱ ni̱ ki̱ꞌi̱n ra̱ tundo̱oꞌ ñu̱u̱ Éfeso ja̱a̱nꞌ, te̱ ni̱ ke̱ta̱ ra̱ kuaꞌa̱n ra̱.
ACT 18:22 Te̱ kii̱ꞌ ni̱ xa̱a̱ ra̱ ñu̱u̱ Cesarea ndii, ni̱ ke̱ta̱ ra̱ tundo̱oꞌ ja̱a̱nꞌ, te̱ ni̱ ka̱a̱ ra̱ ñu̱u̱ Jerusalén, te̱ kuaꞌa̱n na̱kua̱tu̱ ra̱ ne̱ nduuꞌ kuenta Jesús. I̱kanꞌ te̱ ni̱ na̱kaa̱ꞌ ra̱ ñu̱u̱ Antioquía.
ACT 18:23 Te̱ ñu̱u̱ Antioquía ja̱a̱nꞌ ni̱ ndoo̱ Pablo ndiaꞌviꞌ kivi̱ꞌ, i̱kanꞌ te̱ ni̱ ke̱ta̱ ra̱ kuaꞌa̱n ra̱ i̱ꞌi̱n ñu̱u̱ ña̱ ñuꞌuꞌ nuu̱ꞌ ñu̱ꞌuꞌ Galacia xiinꞌ nuu̱ꞌ ñu̱ꞌuꞌ Frigia nakataꞌ ni̱ꞌi̱ ra̱ ne̱ nduuꞌ kuenta Jesús nuu̱ꞌ i̱chiꞌ a̱.
ACT 18:24 Te̱ kivi̱ꞌ ja̱a̱nꞌ ni̱ xaa̱ i̱i̱n te̱ judío, te̱ na̱niꞌ Apolos, ñu̱u̱ Éfeso, te̱ ja̱a̱nꞌ ndii, ñu̱u̱ Alejandría ni̱ ki̱e̱e̱ ra̱, te̱ chu̱u̱n va̱ ra̱ xiinꞌ ña̱ kaꞌán ndo̱so̱ꞌ ra̱, te̱ xiní va̱ tu̱ ra̱ sa̱a̱ yoo ña̱ yoso̱ꞌ nuu̱ꞌ tu̱tu̱ Ndiosí.
ACT 18:25 Te̱ ja̱a̱nꞌ ndii, ni̱ sa̱kuaa̱n ndiꞌi̱ tu̱ ra̱ xaꞌa̱ꞌ i̱chiꞌ xto̱ꞌo̱ e̱ꞌ Jesús. Te̱ xiinꞌ i̱i̱n ka̱niiꞌ nimá ra̱ kaꞌán ndo̱so̱ꞌ ra̱, te̱ nda̱ku va̱ saniaꞌá tu̱ ra̱ xaꞌa̱ꞌ Jesús, tee̱ꞌ ndee xaꞌa̱ꞌ ña̱ ni̱ sa̱kuchiꞌ Juan ne̱ yivi̱ꞌ kuenta ña̱ namaꞌ ni̱a̱ nimá kui̱ti̱ꞌ ni̱a̱ xiní ra̱.
ACT 18:26 Te̱ ni̱ xa̱ꞌaꞌ ra̱ kaꞌán ndo̱so̱ꞌ ndi̱tu̱ni̱ ra̱ vi̱ꞌe̱ miiꞌ nakayá ne̱ judío. Ndisu̱ kii̱ꞌ ni̱ xi̱ni̱ so̱ꞌo̱ Aquila xiinꞌ Priscila ña̱ ni̱ kaꞌa̱n ra̱ ja̱a̱nꞌ ndii, ni̱ xa̱ka̱ ña̱ꞌaꞌ ni̱a̱ miiꞌ kö̱o̱ꞌ yoo, te̱ ni̱ sa̱na̱kuachiꞌ ndiꞌi̱ ka̱ ni̱a̱ i̱chiꞌ Ndiosí nuu̱ꞌ ra̱.
ACT 18:27 Te̱ xaꞌa̱ꞌ a̱ ña̱ kuni kuꞌu̱n Apolos ja̱a̱nꞌ nuu̱ꞌ ñu̱ꞌuꞌ Acaya ndii, ni̱ xa̱ndi̱e̱ni ña̱ꞌaꞌ ne̱ nakayá xaꞌa̱ꞌ Jesús, ne̱ ñu̱u̱ Éfeso ja̱a̱nꞌ, te̱ ni̱ ke̱ꞌi̱ ni̱a̱ i̱i̱n tu̱tu̱ nuu̱ꞌ ne̱ nakayá xaꞌa̱ꞌ Jesús, ne̱ ndieeꞌ ñu̱ꞌuꞌ Acaya ja̱a̱nꞌ, ña̱ na̱ti̱i̱n va̱ꞌa̱ ni̱a̱ te̱ ja̱a̱nꞌ. Te̱ kii̱ꞌ ni̱ xa̱a̱ Apolos i̱kanꞌ ndii, ni̱ chi̱ndi̱e̱eꞌ kuaꞌa̱ꞌ ra̱ ne̱ yivi̱ꞌ, ne̱ ni̱ i̱ni̱ xini Jesús ni̱ xa̱a̱ Ndiosí xaꞌa̱ꞌ a̱ ña̱ ndani̱ mi̱iꞌ ña̱ꞌaꞌ a̱.
ACT 18:28 Sa̱kanꞌ su̱u̱ ndi̱e̱eꞌ va̱ ni̱ sa̱ndoó kuiꞌe ra̱ ne̱ judío, ne̱ ï̱ni̱ xini Jesús, miiꞌ chituꞌ kaaꞌ. Te̱ xiinꞌ ña̱ yoso̱ꞌ nuu̱ꞌ tu̱tu̱ Ndiosí ni̱ niaꞌa̱ ra̱ ne̱ ja̱a̱nꞌ ña̱ Jesús nduuꞌ Cristo, ña̱ ni̱ ti̱ꞌviꞌ Ndiosí sa̱kakú yooꞌ.
ACT 19:1 Nduꞌu̱ꞌ ka̱ Apolos ñu̱u̱ Corinto ja̱a̱nꞌ, te̱ Pablo ndii, xa̱ ndi̱ꞌi̱ ni̱ xi̱nuꞌni̱ ra̱ ka̱niiꞌ te̱i̱n i̱kuꞌ, te̱ xa̱ ni̱ xa̱a̱ ra̱ nde̱e̱ ñu̱u̱ Éfeso. Te̱ i̱kanꞌ ni̱ xi̱ni̱ taꞌanꞌ ra̱ xiinꞌ sa̱va̱ te̱ ndikún i̱chiꞌ Jesús.
ACT 19:2 Te̱ ni̱ nda̱tuꞌu̱nꞌ ña̱ꞌaꞌ ra̱ ndii: ―¿Ñáá ni̱ na̱ti̱i̱n ndo̱ꞌ Espíritu Santo kii̱ꞌ ni̱ xa̱ꞌaꞌ i̱ni̱ ndo̱ꞌ xini ndo̱ꞌ Jesús? ―ni̱ kachi̱ ra̱. Te̱ ni̱ na̱kui̱i̱n te̱ ja̱a̱nꞌ ndii: ―Ni̱ nde̱e̱ tïa̱ꞌan ku̱ni̱ so̱ꞌo̱ ndu̱ naaꞌ yoo i̱i̱n Espíritu Santo ―ni̱ kachi̱ ra̱.
ACT 19:3 Te̱ ni̱ nda̱tuꞌu̱nꞌ tukuuꞌ ña̱ꞌaꞌ Pablo ndii: ―¿Ndee nuu̱ꞌ ña̱ chichiꞌ ni̱ na̱ti̱i̱n ndoꞌó na sa̱kanꞌ? ―ni̱ kachi̱ ra̱. Te̱ ni̱ na̱kui̱i̱n te̱ ja̱a̱nꞌ ndii: ―Ña̱ chichiꞌ, ña̱ ni̱ sa̱niaꞌá Juan kui̱ti̱ꞌ, ni̱ na̱ti̱i̱n ndu̱ ―ni̱ kachi̱ ra̱.
ACT 19:4 Te̱ ni̱ kaꞌa̱n ka̱ Pablo xiinꞌ ra̱ ndii: ―Ña̱ ni̱ chi̱chi̱ ña̱ ni̱ sa̱niaꞌá Juan ja̱a̱nꞌ ndii, kuenta ña̱ namaꞌ e̱ꞌ nimá e̱ꞌ xaꞌa̱ꞌ kua̱chi̱ ña̱ xaaꞌ e̱ꞌ kui̱ti̱ꞌ nduuꞌ a̱. Te̱ ni̱ kaꞌa̱n tu̱ ra̱ xiinꞌ ne̱ yivi̱ꞌ ña̱ i̱ni̱ ni̱a̱ ku̱ni̱ ni̱a̱ ña̱ kua̱xi̱ xata̱ꞌ ra̱, te̱ ña̱ ja̱a̱nꞌ nduuꞌ Jesús, ni̱ kachi̱ ra̱ ―ni̱ kachi̱ Pablo.
ACT 19:5 Te̱ kii̱ꞌ ni̱ xi̱ni̱ so̱ꞌo̱ ra̱ ña̱ ja̱a̱nꞌ ndii, ni̱ chi̱chi̱ ra̱ kuenta xto̱ꞌo̱ e̱ꞌ Jesús.
ACT 19:6 Te̱ kii̱ꞌ ni̱ tondi̱a̱ nda̱ꞌaꞌ ña̱ꞌaꞌ Pablo ndii, ni̱ xi̱kuiꞌnu̱ Espíritu Santo sa̱kuuꞌ te̱ ja̱a̱nꞌ, te̱ ni̱ xa̱ꞌaꞌ kaꞌán ra̱ tu̱ꞌu̱n ña̱ xïní ra̱, te̱ ni̱ kaꞌa̱n tiakú tu̱ ra̱.
ACT 19:7 Te̱ ña̱ sa̱kuuꞌ te̱ yivi̱ꞌ ja̱a̱nꞌ ndii, uxi̱ uvi̱ taꞌan kuuꞌ ra̱.
ACT 19:8 Te̱ niiꞌ uni̱ taꞌan yoo̱ꞌ ni̱ xaꞌa̱n Pablo vi̱ꞌe̱ miiꞌ nakayá te̱ judío ñu̱u̱ ja̱a̱nꞌ, te̱ ni̱ nda̱tuꞌunꞌ ndi̱e̱ni ra̱ xiinꞌ te̱ ja̱a̱nꞌ, te̱ ni̱ xika̱ ra̱ sa̱ka̱ndixaꞌ ña̱ꞌaꞌ ra̱ ña̱ ka̱ꞌndi̱a̱ chuunꞌ Ndiosí nimá te̱ ja̱a̱nꞌ.
ACT 19:9 Ndisu̱ kuaꞌa̱ꞌ va̱ te̱ ja̱a̱nꞌ ni̱ xa̱xi̱i̱ nimá, te̱ nuu̱ꞌ chituꞌ ni̱ ka̱ni̱a̱ꞌa ra̱ xaꞌa̱ꞌ i̱chiꞌ xa̱aꞌ ña̱ kaꞌán ndo̱so̱ꞌ Pablo ja̱a̱nꞌ. Sa̱kanꞌ na ni̱ ku̱xi̱o̱o̱ ra̱ nuu̱ꞌ te̱ ja̱a̱nꞌ, te̱ ni̱ na̱ka̱ siinꞌ ra̱ te̱ i̱ni̱ xini Jesús, te̱ kuaꞌa̱n ra̱ xiinꞌ te̱ ja̱a̱nꞌ vi̱ꞌe̱ miiꞌ saniaꞌá i̱i̱n te̱ na̱niꞌ Tiranno. Te̱ sa̱a̱ kivi̱ꞌ ni̱ nda̱tuꞌunꞌ ndiꞌi̱ ra̱ xiinꞌ te̱ ja̱a̱nꞌ i̱kanꞌ.
ACT 19:10 Te̱ sa̱kanꞌ ni̱ xa̱a̱ ra̱ niiꞌ uvi̱ kuiya̱. Sa̱kanꞌ na kuiiꞌ ni̱ xi̱ni̱ so̱ꞌo̱ sa̱kuuꞌ ne̱ ndieeꞌ nuu̱ꞌ ñu̱ꞌuꞌ Asia ja̱a̱nꞌ tu̱ꞌu̱n va̱ꞌa̱ xaꞌa̱ꞌ xto̱ꞌo̱ e̱ꞌ Jesús, ne̱ judío xiinꞌ ne̱ griego.
ACT 19:11 Te̱ xiinꞌ ña̱ ndi̱e̱eꞌ Ndiosí ni̱ xa̱a̱ Pablo kiꞌinꞌ chu̱u̱n kaꞌnuꞌ kooꞌ chukuuꞌ.
ACT 19:12 Te̱ nde̱e̱ pein ra̱ xiinꞌ toto̱ taaꞌ nuu̱ꞌ ra̱ ni̱ ki̱ꞌi̱n ne̱ yivi̱ꞌ, te̱ kuaꞌa̱n ni̱a̱ xiinꞌ a̱ miiꞌ ndieeꞌ ne̱ kuni ku̱vi̱, te̱ ni̱ nda̱ꞌa̱ ni̱a̱ nuu̱ꞌ kuiꞌe̱ ña̱ ndoꞌoꞌ ni̱a̱. Te̱ sa̱kanꞌ tu̱ ni̱ ki̱e̱e̱ ña̱ ndi̱va̱ꞌa̱ nimá ni̱a̱.
ACT 19:13 Ndisu̱ sa̱va̱ te̱ judío, te̱ xikaꞌ ya̱ꞌya̱ tava̱ꞌ ña̱ ndi̱va̱ꞌa̱ nimá ne̱ yivi̱ꞌ ndii, ni̱ xa̱a̱ na ra̱ ña̱ nduxa̱ꞌ ña̱ ta̱va̱ꞌ ra̱ ña̱ ndi̱va̱ꞌa̱ nimá ne̱ yivi̱ꞌ xiinꞌ ña̱ ndi̱e̱eꞌ xto̱ꞌo̱ e̱ꞌ Jesús kaꞌán ra̱ ndii: ―Xiinꞌ ña̱ ndi̱e̱e̱ꞌ Jesús, ña̱ kaꞌán ndo̱so̱ꞌ Pablo xaꞌa̱ꞌ, kaꞌán chuunꞌ ndu̱ xiinꞌ ndo̱ꞌ. Kuaꞌan ki̱e̱e̱ ndo̱ꞌ ―ni̱ kachi̱ ra̱.
ACT 19:14 Te̱ xaaꞌ ña̱ ja̱a̱nꞌ ndii, te̱ uxa̱ taꞌan siꞌe̱ i̱i̱n sutu̱ kaꞌnuꞌ judío, te̱ ni̱ na̱niꞌ Esceva, nduuꞌ ra̱.
ACT 19:15 Ndisu̱ ni̱ kaꞌa̱n ña̱ ndi̱va̱ꞌa̱ ja̱a̱nꞌ xiinꞌ ra̱ ndii: ―Jesús ndii, xiní ña̱ꞌaꞌ i̱, te̱ xiní tu̱ i̱ yo̱o̱ nduuꞌ Pablo. Ndisu̱ ndoꞌó ndii, ¿yo̱o̱ nduuꞌ ndo̱ꞌ na kaꞌa̱n ndo̱ꞌ ña̱ ja̱a̱nꞌ? ―ni̱ kachi̱ a̱.
ACT 19:16 Xa̱ sa̱kanꞌ ni̱, te̱ ni̱ xi̱ko̱so̱ꞌ ndiꞌiꞌ ña̱ꞌaꞌ te̱ yivi̱ꞌ, te̱ naá ña̱ ndi̱va̱ꞌa̱ nimá ja̱a̱nꞌ, te̱ ni̱ ka̱nando ña̱ꞌaꞌ ra̱. Te̱ mi̱iꞌ va̱ ni̱ ku̱u̱ ra̱ xiinꞌ te̱ ja̱a̱nꞌ, nde̱e̱ ni̱ xi̱nu̱ i̱i̱nꞌ vichiꞌ tiꞌeꞌ sa̱kuuꞌ ra̱ vi̱ꞌe̱ ja̱a̱nꞌ, te̱ ni̱ tu̱xuꞌví xa̱va̱ꞌa̱ tu̱ ra̱.
ACT 19:17 Te̱ kii̱ꞌ ni̱ xi̱ni̱ sa̱kuuꞌ ne̱ ndieeꞌ ñu̱u̱ Éfeso kuento xaꞌa̱ꞌ ña̱ ja̱a̱nꞌ, ne̱ judío xiinꞌ ne̱ griego ndii, ni̱ yi̱ꞌvi xa̱va̱ꞌa̱ ni̱a̱. Te̱ ni̱ xi̱to̱ kaꞌnuꞌ va̱ ni̱a̱ ña̱ ndi̱e̱e̱ꞌ xto̱ꞌo̱ e̱ꞌ Jesús miiꞌ ka̱.
ACT 19:18 Te̱ kuaꞌa̱ꞌ va̱ tu̱ ne̱ sa̱kanꞌ ni̱ xa̱ꞌaꞌ i̱ni̱ xini Jesús ndii, kua̱xi̱ ni̱a̱ naꞌmá ni̱a̱ kua̱chi̱ ni̱a̱ xaꞌa̱ꞌ ña̱ ni̱a̱ꞌa ña̱ xaaꞌ ni̱a̱.
ACT 19:19 Te̱ kuaꞌa̱ꞌ ne̱ ni̱ xa̱a̱ ña̱ tu̱ꞌva̱ ndii, ni̱ nda̱sa̱i̱i̱n ni̱a̱ sa̱kuuꞌ tu̱tu̱ miiꞌ yoso̱ꞌ tu̱ꞌu̱n tu̱ꞌva̱ ja̱a̱nꞌ, te̱ ni̱ xa̱ꞌmi̱ ni̱a̱ a̱ nuu̱ꞌ sa̱kuuꞌ ne̱ yivi̱ꞌ. Te̱ kii̱ꞌ ni̱ na̱tava̱ꞌ ni̱a̱ kuenta xaꞌa̱ꞌ ya̱ꞌvi̱ tu̱tu̱ ja̱a̱nꞌ ndii, ni̱ ke̱ta̱ a̱ uvi̱ xi̱ko̱ uxi̱ mií xu̱ꞌunꞌ yuu̱ꞌ plata xaꞌa̱ꞌ sa̱kuuꞌ a̱.
ACT 19:20 Xaꞌa̱ꞌ a̱ ja̱a̱nꞌ na so̱ꞌo̱ ndi̱e̱eꞌ ka̱ kikú tu̱ꞌu̱n va̱ꞌa̱ xaꞌa̱ꞌ xto̱ꞌo̱ e̱ꞌ Jesús, te̱ kuaꞌa̱ꞌ ka̱ tu̱ ne̱ yivi̱ꞌ i̱ni̱ xini a̱. Sa̱kanꞌ ña̱ xini ni̱a̱ ña̱ kumiꞌ a̱ kuaꞌa̱ꞌ ña̱ ndi̱e̱e̱ꞌ.
ACT 19:21 Kii̱ꞌ ndi̱ꞌi̱ ni̱ xkaꞌndi̱a̱ sa̱kuuꞌ ña̱ ni̱ yoo̱ ja̱a̱nꞌ ndii, ni̱ kaꞌa̱n Pablo xiinꞌ nimá ra̱ ña̱ kuꞌu̱n ra̱ ñu̱u̱ Jerusalén kii̱ꞌ ndi̱ꞌi̱ xkaꞌndi̱a̱ ra̱ ñu̱ꞌuꞌ Macedonia xiinꞌ ñu̱ꞌuꞌ Acaya. Te̱ ni̱ kaꞌa̱n tu̱ ra̱ ndii: ―Kii̱ꞌ ndi̱ꞌi̱ sa̱a̱ i̱ ña̱ ja̱a̱nꞌ ndii, kuní a̱ kuꞌu̱n tu̱ i̱ ñu̱u̱ Roma ―kachi ra̱.
ACT 19:22 Te̱ ni̱ ti̱ꞌviꞌ ra̱ uvi̱ taꞌan te̱ xachuunꞌ ingaꞌ xiinꞌ ra̱ ñu̱ꞌuꞌ Macedonia, Timoteo xiinꞌ Erasto. Te̱ mi̱iꞌ ra̱ ndii, ni̱ ndoo̱ ra̱ ñu̱ꞌuꞌ Asia ja̱a̱nꞌ ndiaꞌviꞌ ka̱ kivi̱ꞌ.
ACT 19:23 Te̱ sa̱va̱ ni̱ kii̱ꞌ sa̱kanꞌ ni̱ xa̱ꞌaꞌ xiꞌé kuaꞌa̱ꞌ ne̱ ñu̱u̱ ja̱a̱nꞌ xini ni̱a̱ i̱chiꞌ xa̱aꞌ ña̱ kaꞌán xaꞌa̱ꞌ Jesús.
ACT 19:24 Kua̱chi̱ ndii ni̱ yoo̱ i̱i̱n te̱ xachuunꞌ xiinꞌ plata ñu̱u̱ ja̱a̱nꞌ te̱ na̱niꞌ Demetrio. Te̱ ja̱a̱nꞌ ndii, xaꞌa ra̱ yu̱kunꞌ kualiꞌ kuenta ndiosí Diana. Te̱ kuaꞌa̱ꞌ va̱ xu̱ꞌunꞌ ni̱ ka̱nando te̱ xachuunꞌ nuu̱ꞌ ra̱ xaꞌa̱ꞌ ña̱ ja̱a̱nꞌ.
ACT 19:25 Xaꞌa̱ꞌ a̱ ja̱a̱nꞌ na ni̱ na̱ka̱ya̱ ra̱ te̱ ja̱a̱nꞌ xiinꞌ tu̱ku̱ te̱ xaaꞌ tu̱ naa chu̱u̱n ja̱a̱nꞌ, te̱ ni̱ kaꞌa̱n ra̱ xiinꞌ te̱ ja̱a̱nꞌ ndii: ―Ndoꞌó, te̱ xaaꞌ tu̱ chu̱u̱n yoꞌoꞌ ndii, xiní ndo̱ꞌ ña̱ ña̱ kaa̱ꞌ tiaku e̱ꞌ.
ACT 19:26 Ndisu̱ xa̱ xiní e̱ꞌ, te̱ xa̱ xini tu̱ e̱ꞌ kuento ña̱ süu̱ꞌ ñu̱u̱ Éfeso yo̱ꞌo̱ꞌ kui̱ti̱ꞌ xa̱ ni̱ sa̱ka̱ndixaꞌ Pablo ja̱a̱nꞌ kuaꞌa̱ꞌ ne̱ yivi̱ꞌ xiinꞌ ña̱ saniaꞌá ra̱, süu̱ꞌ ja̱a̱nꞌ ndii yatinꞌ ka̱niiꞌ nuu̱ꞌ ñu̱ꞌuꞌ Asia. Te̱ kaꞌán ra̱ ña̱ ña̱ xaꞌa nda̱ꞌaꞌ e̱ꞌ ndii, süu̱ꞌ ndiosí nduuꞌ a̱.
ACT 19:27 Te̱ süu̱ꞌ chu̱u̱n ña̱ xaaꞌ kui̱ti̱ꞌ e̱ꞌ i̱yo̱ ndo̱ñuꞌuꞌ, süu̱ꞌ ja̱a̱nꞌ ndii ndee vi̱ꞌe̱ miiꞌ xakaꞌnuꞌ sa̱kuuꞌ yooꞌ ndiosí chie̱ Diana i̱yo̱ ndo̱ñuꞌuꞌ. Te̱ sa̱kanꞌ ndo̱ñuꞌuꞌ ña̱ xakaꞌnuꞌ ña̱ꞌaꞌ sa̱kuuꞌ ne̱ ndieeꞌ ñu̱ꞌuꞌ Asia xiinꞌ ne̱ ndieeꞌ ka̱niiꞌ i̱i̱n yivi̱ꞌ ―ni̱ kachi̱ ra̱.
ACT 19:28 Te̱ kii̱ꞌ ni̱ xi̱ni̱ so̱ꞌo̱ ra̱ ña̱ ja̱a̱nꞌ ndii, ni̱ na̱saa̱ꞌ xa̱va̱ꞌa̱ ra̱, te̱ ni̱ kua̱aꞌ tiꞌeꞌ ra̱ kaꞌán ra̱ ndii: ―Ñaꞌ kaꞌnuꞌ nduuꞌ ndiosí yooꞌ Diana, ne̱ ñu̱u̱ Éfeso ―kachi ra̱.
ACT 19:29 Te̱ i̱i̱n kani̱ꞌ ti̱o̱ꞌ, te̱ ni̱ sa̱na̱ xíniꞌ ne̱ yivi̱ꞌ ka̱niiꞌ ñu̱u̱ ja̱a̱nꞌ, te̱ ni̱ ti̱i̱n ni̱a̱ Gayo xiinꞌ Aristarco. Te̱ ja̱a̱nꞌ ndii, ñu̱ꞌuꞌ Macedonia ni̱ ki̱e̱e̱ ra̱, te̱ ndiakaꞌ taꞌanꞌ ra̱ xiinꞌ Pablo. I̱kanꞌ te̱ ni̱ kiꞌvi̱ sa̱kanꞌ mo̱to ni̱a̱ vi̱ꞌe̱ ñu̱u̱ miiꞌ nakayá ne̱ yivi̱ꞌ ndiakaꞌ ni̱a̱ uvi̱ sa̱aꞌ te̱ ja̱a̱nꞌ.
ACT 19:30 Te̱ Pablo ndii, ni̱ kuni̱ ra̱ kuꞌu̱n ra̱ miiꞌ ni̱ na̱kaya̱ ne̱ ñu̱u̱ ja̱a̱nꞌ, ndisu̱ nï̱ ta̱xi̱ ne̱ nakayá xaꞌa̱ꞌ Jesús xiinꞌ ra̱ ña̱ kuꞌu̱n ra̱.
ACT 19:31 Te̱ sa̱kanꞌ tu̱ sa̱va̱ te̱ xaꞌndia chuunꞌ nuu̱ꞌ ñu̱ꞌuꞌ Asia ja̱a̱nꞌ, te̱ xiní taꞌanꞌ xiinꞌ Pablo ndii, ni̱ ti̱ꞌviꞌ ra̱ tu̱ꞌu̱n kaꞌán ndaꞌvi ra̱ ña̱ küꞌu̱n ra̱ vi̱ꞌe̱ ñu̱u̱ ja̱a̱nꞌ.
ACT 19:32 Te̱ ne̱ yivi̱ꞌ, ne̱ ni̱ na̱kaya̱ vi̱ꞌe̱ ñu̱u̱ ja̱a̱nꞌ ndii, näkuitá xa̱chiꞌ kuento ni̱a̱, sa̱va̱ ni̱a̱ kaꞌán xaꞌa̱ꞌ i̱i̱n ña̱ꞌa̱, te̱ tu̱ku̱ ni̱a̱ kaꞌán xaꞌa̱ꞌ tu̱ku̱ a̱. Te̱ yatinꞌ sa̱kuuꞌ ni̱a̱ xïní nde̱e̱ xaꞌa̱ꞌ ni̱ ndu̱i̱i̱n ni̱a̱ i̱kanꞌ.
ACT 19:33 Te̱ sa̱va̱ ne̱ judío, ne̱ kaꞌni̱ te̱i̱n ne̱ kuaꞌa̱ꞌ ja̱a̱nꞌ ndii, ni̱ chi̱nda̱ꞌaꞌ ni̱a̱ i̱i̱n te̱ na̱niꞌ Alejandro te̱ kaꞌa̱n ra̱ xiinꞌ ne̱ kuaꞌa̱ꞌ ja̱a̱nꞌ. Sa̱kanꞌ te̱ ni̱ ka̱ta̱ni̱ nda̱ꞌaꞌ te̱ ja̱a̱nꞌ nuu̱ꞌ ni̱a̱ ña̱ ko̱o̱ taxi̱nꞌ yu̱ꞌuꞌ ni̱a̱, te̱ ni̱ kuni̱ ra̱ kaꞌa̱n ra̱ xaꞌa̱ꞌ ne̱ judío nuu̱ꞌ ni̱a̱.
ACT 19:34 Ndisu̱ kii̱ꞌ ni̱ xi̱ni̱ ni̱a̱ ña̱ te̱ judío nduuꞌ tu̱ mi̱iꞌ ra̱ ndii, ni̱ xa̱ꞌaꞌ kuaaꞌ sa̱kuuꞌ ni̱a̱, te̱ sa̱kanꞌ ni̱ xa̱a̱ ni̱a̱ yatinꞌ uvi̱ taꞌan hora kaꞌán ni̱a̱ ndii: ―Ñaꞌ kaꞌnuꞌ va̱ nduuꞌ ndiosí yooꞌ Diana, ne̱ ñu̱u̱ Éfeso ―ni̱ kachi̱ ni̱a̱.
ACT 19:35 Te̱ kii̱ꞌ ni̱ sa̱i̱n kuiín ña̱ꞌaꞌ te̱ kuuꞌ kaꞌnuꞌ nuu̱ꞌ ñu̱u̱ ja̱a̱nꞌ, sa̱kanꞌ te̱ ni̱ kaꞌa̱n ra̱ xiinꞌ ni̱a̱ ndii: ―Ndoꞌó, ne̱ ñu̱u̱ Éfeso, sa̱kuuꞌ ne̱ yivi̱ꞌ i̱i̱n yivi̱ꞌ xiní ña̱ yooꞌ, ne̱ ndieeꞌ ñu̱u̱ Éfeso, nduuꞌ ne̱ kumiꞌ kuenta ña̱ xitoꞌ e̱ꞌ yu̱kunꞌ ndiosí kaꞌnuꞌ Diana xiinꞌ ña̱ nianiaꞌ aꞌ, ña̱ ni̱ nu̱u̱ ndi̱viꞌ.
ACT 19:36 Te̱ xa̱ꞌaꞌ a̱ ña̱ ña̱ nda̱ku xna̱ꞌa̱ nduuꞌ ña̱ ja̱a̱nꞌ ndii, ku̱ndi̱e̱e̱ taxi̱nꞌ ndo̱ꞌ, te̱ sä̱a̱ ndo̱ꞌ nde̱e̱ i̱i̱n ña̱ꞌa̱ xiinꞌ tu̱ꞌu̱n kuiꞌe̱.
ACT 19:37 Sa̱kanꞌ ña̱ te̱ yivi̱ꞌ, te̱ ni̱ ki̱xi̱n ndi̱a̱ka̱ ndo̱ꞌ yoꞌoꞌ ndii, kö̱o̱ꞌ a̱ ni̱ xa̱kuiꞌnaꞌ ra̱ yu̱kunꞌ e̱ꞌ ni̱ nde̱e̱ nï̱ ka̱ni̱a̱ꞌa tu̱ ra̱ xaꞌa̱ꞌ ndiosí e̱ꞌ ja̱a̱nꞌ.
ACT 19:38 Sa̱kanꞌ na kuiiꞌ naaꞌ yoo i̱i̱n ña̱ kuni chi̱nduꞌu̱ꞌ Demetrio kua̱chi̱ xaꞌa̱ꞌ uun te̱ xachuunꞌ xiinꞌ ra̱ ndii, xa̱ yo̱o̱ vi̱ꞌe̱ miiꞌ xaꞌnú te̱ yivi̱ꞌ kua̱chi̱. I̱kanꞌ yoo te̱ xaꞌnú kua̱chi̱. I̱kanꞌ ku̱vi̱ kuꞌu̱n chi̱nduꞌu̱ꞌ ra̱ kua̱chi̱ xaꞌa̱ꞌ taꞌanꞌ ra̱.
ACT 19:39 Te̱ naaꞌ yoo i̱nga̱ ka̱ xaꞌa̱ꞌ kuni kaꞌa̱n kua̱chi̱ ndo̱ꞌ ndii, kii̱ꞌ ko̱o̱ junta kaꞌnuꞌ, te̱ ndoo̱ e̱ꞌ kuento xaꞌa̱ꞌ ña̱ ja̱a̱nꞌ sa̱a̱ kaꞌán chuunꞌ tu̱ꞌu̱n nde̱iꞌ e̱ꞌ.
ACT 19:40 Kua̱chi̱ ndii, xaꞌa̱ꞌ ña̱ ni̱ na̱ku̱chi e̱ꞌ vi̱ti̱n ndii, i̱yo̱ ti̱i̱n kua̱chi̱ ne̱ yivi̱ꞌ yooꞌ nuu̱ꞌ te̱ xaꞌndia chuunꞌ kaꞌnuꞌ ña̱ xïinꞌ a̱ ku̱ndi̱e̱e̱ taxi̱nꞌ e̱ꞌ. Sa̱kanꞌ ña̱ kö̱o̱ꞌ nde̱e̱ i̱i̱n ña̱ ku̱vi̱ kaꞌa̱n e̱ꞌ xaꞌa̱ꞌ e̱ꞌ naaꞌ nda̱tuꞌu̱nꞌ te̱ ja̱a̱nꞌ yooꞌ nde̱e̱ xaꞌa̱ꞌ ni̱ xa̱a̱ e̱ꞌ sa̱kanꞌ ―ni̱ kachi̱ ra̱.
ACT 19:41 Te̱ kii̱ꞌ ndi̱ꞌi̱ ni̱ kaꞌa̱n ra̱ ña̱ ja̱a̱nꞌ ndii, ni̱ sa̱ndutíá ra̱ ne̱ ja̱a̱nꞌ vi̱ꞌe̱ ja̱a̱nꞌ.
ACT 20:1 Te̱ kii̱ꞌ ni̱ xi̱kuii̱n ña̱ ni̱ na̱ku̱chi ne̱ kuaꞌa̱ꞌ ja̱a̱nꞌ ndii, ni̱ na̱ka̱ya̱ Pablo ne̱ i̱ni̱ xini Jesús ndieeꞌ ñu̱u̱ Éfeso ja̱a̱nꞌ, te̱ ni̱ xa̱ndi̱e̱ni ña̱ꞌaꞌ ra̱. Ndi̱ꞌi̱ ja̱a̱nꞌ, te̱ ni̱ nde̱iꞌ ña̱ꞌaꞌ ra̱, te̱ ni̱ ke̱ta̱ ra̱ kuaꞌa̱n ra̱ ñu̱ꞌuꞌ Macedonia.
ACT 20:2 Te̱ kii̱ꞌ ndi̱ꞌi̱ ni̱ xkaꞌndi̱a̱ ra̱ ñu̱ꞌuꞌ ja̱a̱nꞌ xandieni kuaꞌa̱ꞌ ra̱ ne̱ i̱ni̱ xini Jesús ndieeꞌ i̱kanꞌ xiinꞌ ña̱ kaꞌán ra̱ ndii, sa̱kanꞌ vi̱ꞌ te̱ ni̱ xa̱a̱ ra̱ ñu̱ꞌuꞌ Grecia.
ACT 20:3 Te̱ ni̱ ndoo̱ ra̱ i̱kanꞌ uni̱ taꞌan yoo̱ꞌ. Te̱ kii̱ꞌ xa̱ xitoꞌ ki̱ꞌi̱n ra̱ tundo̱oꞌ, te̱ kuꞌu̱n ra̱ ñu̱ꞌuꞌ Siria ndii, ni̱ xi̱ni̱ ra̱ kuento ña̱ ni̱ nda̱tuꞌunꞌ tuní ne̱ judío ña̱ ka̱ꞌni̱ꞌ ña̱ꞌaꞌ ni̱a̱. Sa̱kanꞌ na kuiiꞌ nde̱e̱ chaaꞌ ka̱ ni̱ kuni̱ ra̱ na̱ndi̱koꞌ xaꞌaꞌ ra̱ nuu̱ꞌ ñu̱ꞌuꞌ Macedonia.
ACT 20:4 Te̱ ni̱ xaꞌa̱n kiꞌinꞌ te̱ yivi̱ꞌ xiinꞌ ra̱. I̱i̱n ra̱ na̱niꞌ Sópater, te̱ ni̱ ki̱e̱e̱ ñu̱u̱ Berea, te̱ i̱nga̱ ra̱ na̱niꞌ Aristarco xiinꞌ i̱nga̱ te̱ na̱niꞌ Segundo. Te̱ ñu̱u̱ Tesalónica nduuꞌ uvi̱ sa̱aꞌ te̱ ja̱a̱nꞌ. Te̱ i̱nga̱ ra̱ na̱niꞌ Gayo, te̱ ni̱ ki̱e̱e̱ ñu̱u̱ Derbe xiinꞌ i̱nga̱ te̱ na̱niꞌ Timoteo. Te̱ i̱nga̱ ra̱ na̱niꞌ Tíquico xiinꞌ i̱nga̱ te̱ na̱niꞌ Trófimo. Te̱ ñu̱ꞌuꞌ Asia nduuꞌ uvi̱ sa̱aꞌ te̱ ja̱a̱nꞌ.
ACT 20:5 Te̱ ja̱a̱nꞌ ndii, ni̱ ki̱ꞌi̱n i̱chiꞌ ra̱, te̱ ni̱ ndiatu̱ ra̱ nduꞌu̱ ñu̱u̱ Troas.
ACT 20:6 Te̱ kii̱ꞌ ni̱ ndi̱ꞌi̱ vi̱koꞌ kuenta ña̱ xixiꞌ ne̱ judío xita̱ꞌ va̱ꞌa̱ ña̱ kö̱o̱ꞌ yu̱chiꞌ levadura saká xiinꞌ ndii, ni̱ ki̱e̱e̱ ndu̱ ñu̱u̱ Filipos, te̱ ni̱ ko̱ꞌni̱ ndu̱ i̱i̱n tundo̱oꞌ te̱ kuaꞌa̱n ndu̱. Te̱ uꞌu̱n taꞌan kivi̱ꞌ ni̱ yaꞌa̱, te̱ ni̱ xaa̱ ndu̱ ñu̱u̱ Troas ja̱a̱nꞌ miiꞌ ndiatuꞌ te̱ ja̱a̱nꞌ ndu̱. Te̱ ni̱ ndoo̱ ndu̱ i̱kanꞌ uxa̱ taꞌan kivi̱ꞌ.
ACT 20:7 Te̱ kivi̱ꞌ nu̱uꞌ xaꞌa̱ꞌ xi̱mana ndii, ni̱ na̱kaya̱ ndu̱ te̱ ku̱xi̱ ndu̱ ña̱ xaxi̱ꞌ xa̱kuaa̱ꞌ kuenta ña̱ ni̱ xi̱xi̱ Jesús. Te̱ xaꞌa̱ꞌ a̱ ña̱ kitu̱ꞌ tu̱ku̱ kivi̱ꞌ ki̱e̱e̱ ndu̱ te̱ kuꞌu̱n ndu̱ ndii, ni̱ saniaꞌá Pablo ne̱ i̱ni̱ xini Jesús nde̱e̱ ni̱ ku̱u̱ na ñu̱u.
ACT 20:8 Te̱ cuarto vi̱ꞌe̱ sukun miiꞌ ni̱ na̱kaya̱ ndu̱ ja̱a̱nꞌ ndii, ni̱ yoo̱ kuaꞌa̱ꞌ ka̱a̱ tuún ti̱xi̱n a̱.
ACT 20:9 Te̱ i̱i̱n te̱ sa̱va̱, te̱ na̱niꞌ Eutico ndii, nduꞌu̱ꞌ ra̱ yu̱ꞌuꞌ ventana vi̱ꞌe̱ ja̱a̱nꞌ kuni kusu̱n xa̱va̱ꞌa̱ ra̱. Te̱ xaꞌa̱ꞌ a̱ ña̱ na̱ꞌaꞌ va̱ ni̱ kaꞌa̱n ndo̱so̱ꞌ Pablo na ni̱ ka̱nando ma̱ꞌna te̱ ja̱a̱nꞌ. Sa̱kanꞌ na kuiiꞌ nde̱e̱ piso ña̱ uni̱ miiꞌ ndieeꞌ ndu̱ ja̱a̱nꞌ ni̱ ki̱e̱e̱ ra̱, te̱ ni̱ na̱ma̱ ra̱ ndienu̱. Te̱ kii̱ꞌ ni̱ ndo̱ni̱ꞌi̱ ña̱ꞌaꞌ ne̱ yivi̱ꞌ ndii, xa̱ ni̱ xiꞌi̱ ra̱.
ACT 20:10 Sa̱kanꞌ te̱ ni̱ nu̱u̱ Pablo, te̱ ni̱ na̱ka̱nuꞌ ra̱ xata̱ꞌ ñu̱ꞌuꞌ ndeꞌi̱ te̱ ja̱a̱nꞌ, te̱ ni̱ nu̱mi̱ ra̱ a̱. Te̱ ni̱ kaꞌa̱n ra̱ xiinꞌ ne̱ yivi̱ꞌ ja̱a̱nꞌ ndii: ―Kü̱ndi̱ꞌni̱ ndo̱ꞌ sa̱kanꞌ ña̱ xa̱ ni̱ na̱ti̱a̱ku̱ ra̱ ―ni̱ kachi̱ ra̱.
ACT 20:11 I̱kanꞌ te̱ ni̱ ka̱a̱ ka̱ Pablo cuarto ja̱a̱nꞌ, te̱ ni̱ ta̱ꞌviꞌ ra̱ xita̱ꞌ va̱ꞌa̱, te̱ ni̱ xi̱xi̱ ndu̱ ña̱ xaxi̱ꞌ xa̱kuaa̱ꞌ kuenta Jesús. Sa̱kanꞌ te̱ ni̱ na̱kaa̱ ka̱ ra̱ ni̱ kaꞌa̱n ndo̱so̱ꞌ ra̱ nde̱e̱ ni̱ kitu̱ꞌ. Sa̱kanꞌ te̱ ni̱ ki̱ee̱̱ ndu̱ kuaꞌa̱n ndu̱.
ACT 20:12 Te̱ ni̱ na̱ka̱ tiaku ne̱ yivi̱ꞌ te̱ sa̱va̱ ja̱a̱nꞌ, te̱ kuan nuꞌu̱ ni̱a̱ xiinꞌ ra̱, xaꞌa̱ꞌ a̱ ja̱a̱nꞌ na va̱ꞌa̱ xa̱va̱ꞌa̱ kuni ni̱a̱.
ACT 20:13 Te̱ nduꞌu̱ ndii, xi̱ꞌna̱ ndu̱ ni̱ ki̱ꞌi̱n i̱chiꞌ kuaꞌa̱n ndu̱, sa̱kanꞌ na ni̱ ko̱ꞌni̱ ndu̱ tundo̱oꞌ te̱ ndiatuꞌ ndu̱ Pablo nde̱e̱ ñu̱u̱ Asón, sa̱kanꞌ ña̱ ni̱ kuni̱ ra̱ kuꞌu̱n xaꞌaꞌ ra̱.
ACT 20:14 Te̱ kii̱ꞌ ni̱ na̱taꞌanꞌ ndu̱ xiinꞌ ra̱ ñu̱u̱ Asón ja̱a̱nꞌ ndii, ni̱ ndiꞌvi̱ ra̱ tundo̱oꞌ te̱ kuaꞌa̱n sa̱kuuꞌ ndu̱ nde̱e̱ ñu̱u̱ Mitilene.
ACT 20:15 Te̱ tu̱ku̱ kivi̱ꞌ ni̱ ki̱e̱e̱ ndu̱ ñu̱u̱ ja̱a̱nꞌ, te̱ ni̱ xkaꞌndi̱a̱ ndu̱ nuu̱ꞌ ñu̱ꞌuꞌ Quío. Te̱ kii̱ꞌ ni̱ kitu̱ꞌ i̱nga̱ ka̱ kivi̱ꞌ ndii, ni̱ xkaꞌndi̱a̱ ndu̱ ya̱ti̱n nuu̱ꞌ ñu̱ꞌuꞌ Samos. Te̱ i̱nga̱ ka̱ kivi̱ꞌ ndii, ni̱ xaa̱ ndu̱ ñu̱u̱ Trogilio. Te̱ tu̱ku̱ kivi̱ꞌ ni̱ xaa̱ ndu̱ nde̱e̱ ñu̱u̱ Mileto.
ACT 20:16 Sa̱kanꞌ ña̱ ni̱ chi̱tuní Pablo ña̱ xkaꞌndi̱a̱ xi̱o̱o̱ ra̱ ñu̱u̱ Éfeso, sa̱kanꞌ ña̱ nï̱ kuni̱ ra̱ ku̱u̱ kuachí ra̱ nuu̱ꞌ ñu̱ꞌuꞌ Asia. Kua̱chi̱ ndii ndiꞌni̱ ra̱ xaa̱ ra̱ ñu̱u̱ Jerusalén, te̱ naaꞌ ni̱ ku̱vi̱ ndii, xa̱ i̱kanꞌ yoo ra̱ kii̱ꞌ ko̱o̱ vi̱koꞌ kaꞌnuꞌ ña̱ na̱niꞌ Pentecostés.
ACT 20:17 Te̱ ni̱ ti̱ꞌviꞌ Pablo te̱ yivi̱ꞌ te̱ kaꞌa̱n ra̱ xiinꞌ te̱ xi̱xa̱, te̱ xitoꞌ ne̱ nduuꞌ kuenta Jesús, ne̱ ndieeꞌ ñu̱u̱ Éfeso ja̱a̱nꞌ, te̱ ki̱xi̱n ra̱ ñu̱u̱ Mileto ja̱a̱nꞌ.
ACT 20:18 Kii̱ꞌ ni̱ xa̱a̱ te̱ ja̱a̱nꞌ i̱kanꞌ, te̱ ni̱ kaꞌa̱n Pablo xiinꞌ ra̱ ndii: ―Xiní ndoꞌó sa̱a̱ ni̱ xa̱chuunꞌ i̱ sa̱kuuꞌ kivi̱ꞌ kii̱ꞌ ni̱ nduꞌu̱ꞌ i̱ xiinꞌ ndo̱ꞌ nde̱e̱ kivi̱ꞌ nu̱uꞌ kii̱ꞌ ni̱ xa̱a̱ i̱ nuu̱ꞌ ñu̱ꞌuꞌ Asia yoꞌoꞌ,
ACT 20:19 te̱ sa̱kuuꞌ kivi̱ꞌ tu̱ ni̱ xika̱ nu̱u̱ i̱ nuu̱ꞌ xto̱ꞌo̱ e̱ꞌ xiinꞌ sa̱kuuꞌ ña̱ ndaꞌvi kuuꞌ nimá i̱, xiinꞌ ña̱ ni̱ xiti̱a̱ ti̱kui nuu̱ꞌ i̱ xaꞌa̱ꞌ ndoꞌó, xiinꞌ ña̱ ni̱ xa̱a̱ ne̱ judío xiinꞌ i̱ kii̱ꞌ ni̱ sa̱ndoꞌoꞌ ni̱a̱ yuꞌu̱.
ACT 20:20 Te̱ xiní ndoꞌó ña̱ sa̱kuuꞌ i̱chiꞌ ni̱ kaꞌa̱n i̱ xiinꞌ ndo̱ꞌ xaꞌa̱ꞌ ña̱ va̱ꞌa̱ mi̱iꞌ ndo̱ꞌ, te̱ chi̱ndi̱e̱eꞌ a̱ ndoꞌó. Te̱ ni̱ saniaꞌá i̱ ndoꞌó tu̱ꞌu̱n va̱ꞌa̱ nuu̱ꞌ kuaꞌa̱ꞌ ne̱ yivi̱ꞌ. Te̱ sa̱kanꞌ tu̱ ni̱ xa̱a̱ i̱ vi̱ꞌe̱ i̱ꞌi̱n ndo̱ꞌ.
ACT 20:21 Ni̱ kaꞌa̱n ndo̱so̱ꞌ i̱ nuu̱ꞌ ne̱ judío xiinꞌ nuu̱ꞌ ne̱ tukuꞌ ña̱ na̱ma̱ ni̱a̱ nimá ni̱a̱ xaꞌa̱ꞌ kua̱chi̱ ni̱a̱ te̱ sa̱a̱ ni̱a̱ ña̱ kuní Ndiosí, te̱ i̱ni̱ ni̱a̱ ku̱ni̱ ni̱a̱ xto̱ꞌo̱ e̱ꞌ Jesucristo.
ACT 20:22 ’Te̱ vi̱ti̱n ndii, ndi̱e̱eꞌ xakaꞌ Espíritu Santo yuꞌu̱ ña̱ kuꞌu̱n i̱ ñu̱u̱ Jerusalén, te̱ xïní i̱ nde̱e̱ ña̱ ku̱ndo̱ꞌo̱ i̱ i̱kanꞌ.
ACT 20:23 Te̱ ndii, xiní kui̱ti̱ꞌ i̱ ña̱ i̱ꞌi̱n ñu̱u̱ miiꞌ kuaꞌa̱n i̱ ndii, sakuniꞌ Espíritu Santo ja̱a̱nꞌ yuꞌu̱ ña̱ ku̱naa̱ i̱ vi̱ꞌe̱ ka̱a̱, te̱ ko̱o̱ tu̱ i̱ kuaꞌa̱ꞌ tu̱ndoꞌo̱ꞌ.
ACT 20:24 Ndisu̱ nuu̱ꞌ mi̱iꞌ i̱ ndii, ndïaa yaꞌviꞌ xa̱chiꞌ kivi̱ꞌ ñu̱u̱ i̱. Süu̱ꞌ ja̱a̱nꞌ ndii ndiaa yaꞌviꞌ ka̱ ña̱ sa̱xinú i̱ chu̱u̱n ña̱ ni̱ sa̱kuisoꞌ chuunꞌ xto̱ꞌo̱ e̱ꞌ Jesús yuꞌu̱, ña̱ ndieeꞌ yu̱ꞌuꞌ i̱ xaꞌa̱ꞌ tu̱ꞌu̱n va̱ꞌa̱, ña̱ kaꞌán xaꞌa̱ꞌ ña̱ ndani̱ mi̱iꞌ Ndiosí yooꞌ.
ACT 20:25 ’Te̱ vi̱ti̱n ndii, kaꞌán i̱ xiinꞌ ndo̱ꞌ ña̱ xiní i̱ ña̱ nde̱e̱ i̱i̱n ndoꞌó, ne̱ ni̱ yoo̱ i̱ xiinꞌ kaꞌán ndo̱so̱ꞌ i̱ xaꞌa̱ꞌ sa̱a̱ xaꞌndia chuunꞌ Ndiosí nimá e̱ꞌ ndii, kü̱ni̱ ka̱ ndo̱ꞌ nuu̱ꞌ i̱.
ACT 20:26 Ña̱ ja̱a̱nꞌ na kuiiꞌ kaꞌán kaxiꞌ i̱ xiinꞌ ndo̱ꞌ kivi̱ꞌ vi̱ti̱n ña̱ kö̱o̱ꞌ ka̱ kuenta kumiꞌ i̱ xaꞌa̱ꞌ ndo̱ꞌ.
ACT 20:27 Kua̱chi̱ ndii nï̱ na̱ko̱o̱ si̱ꞌe i̱ nuu̱ꞌ ndo̱ꞌ nde̱e̱ i̱i̱n ña̱ kuní Ndiosí, süu̱ꞌ ja̱a̱nꞌ ndii ni̱ kaꞌa̱n i̱ sa̱kuuꞌ a̱ xiinꞌ ndo̱ꞌ.
ACT 20:28 ’Xaꞌa̱ꞌ a̱ ja̱a̱nꞌ na ko̱to̱ xiinꞌ mi̱iꞌ va̱ ndo̱ꞌ, te̱ ko̱to̱ va̱ tu̱ ndo̱ꞌ sa̱kuuꞌ ne̱ nduuꞌ kuenta xto̱ꞌo̱ e̱ꞌ, ne̱ ni̱ ta̱xi̱ Espíritu Santo ku̱ndu̱u̱ ndo̱ꞌ te̱ pa̱xto nuu̱ꞌ, te̱ ko̱to̱ ña̱ꞌaꞌ ndo̱ꞌ, kua̱chi̱ ndii ni̱ nda̱sa̱ndu̱u̱ a̱ ne̱ ja̱a̱nꞌ kuenta a̱ xiinꞌ níiꞌ siꞌe̱ mi̱iꞌ a̱.
ACT 20:29 Sa̱kanꞌ ña̱ xiní yuꞌu̱ ña̱ kii̱ꞌ kuꞌu̱n i̱ ndii, ko̱ꞌni̱ te̱ yivi̱ꞌ te̱i̱n ndo̱ꞌ, te̱ ku̱u̱ ra̱ nde̱e̱ naa lobo ni̱a̱ꞌa, tiꞌ xikaꞌ kuni ka̱xi̱ꞌ mbe̱e̱, sa̱kanꞌ ña̱ ka̱ka̱ ra̱ sa̱tíviꞌ ra̱ nimá ndoꞌó.
ACT 20:30 Te̱ te̱i̱n mi̱iꞌ ndo̱ꞌ ki̱e̱e̱ sa̱va̱ te̱ kaꞌa̱n tu̱n vixi̱, te̱ xi̱ta̱ꞌ ra̱ ne̱ ndikún i̱chiꞌ Jesús, te̱ ku̱ndiku̱n ni̱a̱ xata̱ꞌ mi̱iꞌ ra̱.
ACT 20:31 Ña̱ ja̱a̱nꞌ na kuiiꞌ ka̱ka̱ ñuꞌuꞌ i̱ni̱ va̱ ndo̱ꞌ. Te̱ na̱ka̱ꞌanꞌ va̱ ndo̱ꞌ ña̱ niiꞌ uni̱ kuiya̱ nï̱ xi̱kuii̱n i̱ ña̱ sakiꞌinꞌ kuento i̱ i̱ꞌi̱n ndo̱ꞌ. Te̱ kuaꞌa̱ꞌ va̱ i̱chiꞌ ndii, nde̱e̱ ni̱ xa̱ku̱ i̱.
ACT 20:32 ’Te̱ vi̱ti̱n sanakuaꞌa i̱ ndoꞌó nda̱ꞌaꞌ Ndiosí xiinꞌ nda̱ꞌaꞌ tu̱ꞌu̱n a̱ ña̱ kaꞌán xaꞌa̱ꞌ ña̱ ndani̱ mi̱iꞌ a̱ yooꞌ. Ña̱ ja̱a̱nꞌ kumiꞌ ndi̱e̱e̱ꞌ te̱ ku̱vi̱ na̱ka̱ta̱ ni̱ꞌi̱ a̱ yooꞌ nuu̱ꞌ i̱chiꞌ a̱. Te̱ ña̱ ja̱a̱nꞌ tu̱ ku̱vi̱ sa̱a̱ sa̱kanꞌ te̱ na̱ti̱i̱n na ndo̱ꞌ xiinꞌ i̱nga̱ ne̱ nduuꞌ tu̱ ndi̱ti̱a̱ a̱ ña̱ xa̱ ni̱ ta̱xi̱ a̱ kuento a̱ xaꞌa̱ꞌ nuu̱ꞌ e̱ꞌ.
ACT 20:33 Kö̱o̱ꞌ kivi̱ꞌ ni̱ ndioo̱ꞌ i̱ni̱ i̱ xaꞌa̱ꞌ ña̱ꞌa̱ nde̱e̱ i̱i̱n ndo̱ꞌ, naa kuuꞌ oro, plata uun toto̱ ndo̱ꞌ.
ACT 20:34 Xiní ndoꞌó ña̱ ni̱ xa̱chuunꞌ i̱ xiinꞌ nda̱ꞌaꞌ i̱ yoꞌoꞌ, te̱ ni̱ ki̱ꞌi̱n i̱ ña̱ ni̱ kuni̱ nuu̱ꞌ i̱ xiinꞌ ña̱ ni̱ kuni̱ nuu̱ꞌ te̱ ndiakaꞌ taꞌanꞌ xiinꞌ i̱.
ACT 20:35 Te̱ xiinꞌ ña̱ ni̱ xa̱a̱ i̱ ja̱a̱nꞌ ni̱ niaꞌa̱ i̱ ndoꞌó ña̱ sa̱kanꞌ kuní a̱ sa̱chuunꞌ uꞌvi̱ e̱ꞌ te̱ ku̱vi̱ chi̱ndi̱e̱eꞌ e̱ꞌ ne̱ natiín. Na̱ka̱ꞌanꞌ e̱ꞌ ña̱ ni̱ kaꞌa̱n xto̱ꞌo̱ e̱ꞌ Jesús kii̱ꞌ ni̱ kaꞌa̱n a̱ ndii: “Sañuꞌuꞌ ka̱ Ndiosí yooꞌ kii̱ꞌ taxiꞌ e̱ꞌ ña̱ꞌa̱ te̱ sa̱kanꞌ ña̱ natiinꞌ e̱ꞌ ña̱ ja̱a̱nꞌ.” Sa̱kanꞌ ni̱ kachi̱ Jesús ―ni̱ kachi̱ Pablo xiinꞌ te̱ xi̱xa̱ ja̱a̱nꞌ.
ACT 20:36 Te̱ kii̱ꞌ ndi̱ꞌi̱ ni̱ kaꞌa̱n ra̱ ña̱ ja̱a̱nꞌ ndii, ni̱ xi̱kuii̱n xitiꞌ ra̱ xiinꞌ sa̱kuuꞌ te̱ xi̱xa̱ ja̱a̱nꞌ, te̱ ni̱ kaꞌa̱n sa̱kuuꞌ ra̱ xiinꞌ Ndiosí.
ACT 20:37 I̱kanꞌ te̱ ni̱ xa̱ku̱ tiꞌeꞌ sa̱kuuꞌ ra̱ xiinꞌ Pablo, te̱ ni̱ nu̱mi̱ ña̱ꞌaꞌ ra̱, te̱ ni̱ chi̱to tu̱ ra̱ nuu̱ꞌ te̱ ja̱a̱nꞌ.
ACT 20:38 Sa̱kanꞌ ña̱ suchiꞌ xa̱va̱ꞌa̱ i̱ni̱ te̱ ja̱a̱nꞌ ko̱to̱ ka̱ ni̱ kaꞌa̱n Pablo xiinꞌ ra̱ ña̱ kö̱o̱ꞌ kivi̱ꞌ ka̱ ku̱ni̱ nuu̱ꞌ taꞌanꞌ ra̱. Te̱ ni̱ xaꞌa̱n ndi̱a̱ka̱ ña̱ꞌaꞌ ra̱ nde̱e̱ miiꞌ iinꞌ tundo̱oꞌ.
ACT 21:1 Te̱ kii̱ꞌ ndi̱ꞌi̱ ni̱ nde̱iꞌ ndu̱ te̱ ja̱a̱nꞌ ndii, ni̱ ko̱ꞌni̱ ndu̱ tundo̱oꞌ te̱ kuaꞌa̱n nda̱ku ndu̱ nde̱e̱ nuu̱ꞌ ñu̱ꞌuꞌ Cos. Te̱ tu̱ku̱ kivi̱ꞌ kuaꞌa̱n ndu̱, te̱ ni̱ xaa̱ ndu̱ nde̱e̱ nuu̱ꞌ ñu̱ꞌuꞌ Rodas. Te̱ i̱kanꞌ ni̱ ki̱e̱e̱ ndu̱ te̱ kuaꞌa̱n ndu̱, te̱ ni̱ xaa̱ ndu̱ nde̱e̱ ñu̱u̱ Pátara.
ACT 21:2 Te̱ ñu̱u̱ Pátara ja̱a̱nꞌ ni̱ xi̱ni̱ ndu̱ i̱i̱n tundo̱oꞌ, tunꞌ kuaꞌa̱n ñu̱ꞌuꞌ Fenicia. Te̱ ni̱ ko̱ꞌni̱ ndu̱ tunꞌ ja̱a̱nꞌ, te̱ ni̱ ki̱e̱e̱ ndu̱ kuaꞌa̱n ndu̱.
ACT 21:3 Te̱ kii̱ꞌ kuaꞌa̱n ndu̱ ndii, ni̱ xi̱ni̱ ndu̱ kanduꞌu̱ꞌ ñu̱ꞌuꞌ Chipre nda̱ꞌaꞌ i̱ti̱n ndu̱, te̱ kuaꞌa̱n nda̱ku ndu̱ nde̱e̱ ñu̱ꞌuꞌ Siria. Te̱ ni̱ xaꞌa̱n nu̱ꞌ xiinꞌ ndu̱ ñu̱u̱ Tiro, sa̱kanꞌ ña̱ i̱kanꞌ ni̱ xkaꞌndi̱a̱ te̱ yivi̱ꞌ na̱ko̱o̱ ra̱ ña̱ꞌa̱, ña̱ ñuꞌuꞌ ti̱xi̱n tunꞌ ja̱a̱nꞌ. Sa̱kanꞌ te̱ ni̱ nu̱u̱ ndu̱ i̱kanꞌ.
ACT 21:4 Te̱ i̱kanꞌ ni̱ xi̱ni̱ taꞌanꞌ ndu̱ xiinꞌ ne̱ nduuꞌ kuenta xto̱ꞌo̱ e̱ꞌ. Te̱ ni̱ ndoo̱ ndu̱ xiinꞌ ne̱ ja̱a̱nꞌ uxa̱ taꞌan kivi̱ꞌ. Te̱ ni̱ sa̱kuniꞌ Espíritu Santo ne̱ ja̱a̱nꞌ ña̱ ku̱ndo̱ꞌo̱ Pablo, sa̱kanꞌ na ni̱ kaꞌa̱n ni̱a̱ xiinꞌ ra̱ ña̱ küꞌu̱n ra̱ ñu̱u̱ Jerusalén.
ACT 21:5 Ndisu̱ kii̱ꞌ ni̱ sa̱xinú ndu̱ kivi̱ꞌ ja̱a̱nꞌ ndii, ni̱ ki̱e̱e̱ ndu̱ ñu̱u̱ ja̱a̱nꞌ te̱ kuaꞌa̱n ndu̱ miiꞌ ni̱ ndoo̱ tundo̱oꞌ ja̱a̱nꞌ. Te̱ sa̱kuuꞌ ne̱ ja̱a̱nꞌ, tiaa̱ xiinꞌ ñaꞌ siꞌi ra̱ xiinꞌ siꞌe̱ ni̱a̱ ndii, ni̱ xan ndi̱a̱ka̱ ni̱a̱ nduꞌu̱ yu̱ꞌuꞌ mi̱ni̱ nuu̱ꞌ ñu̱u̱ ja̱a̱nꞌ. Te̱ ni̱ xi̱kuita̱ xitiꞌ sa̱kuuꞌ ndu̱ yu̱ꞌuꞌ mi̱ni̱ ja̱a̱nꞌ, te̱ ni̱ kaꞌa̱n ndu̱ xiinꞌ Ndiosí.
ACT 21:6 I̱kanꞌ te̱ ni̱ nde̱iꞌ ña̱ꞌaꞌ ndu̱, te̱ ni̱ ko̱ꞌni̱ ndu̱ tundo̱oꞌ ja̱a̱nꞌ kuaꞌa̱n ndu̱. Te̱ ne̱ ja̱a̱nꞌ ndii, ni̱ na̱ndi̱koꞌ ni̱a̱ vi̱ꞌe̱ ni̱a̱.
ACT 21:7 Te̱ nduꞌu̱ ndii, ni̱ ki̱e̱e̱ ndu̱ ñu̱u̱ Tiro ja̱a̱nꞌ te̱ kuaꞌa̱n ka̱ ndu̱ nuu̱ꞌ mi̱ni̱ nde̱e̱ ni̱ xaa̱ ndu̱ ñu̱u̱ Tolemaida. Te̱ i̱kanꞌ ni̱ na̱kua̱tu̱ taꞌanꞌ ndu̱ xiinꞌ ne̱ nduuꞌ kuenta Jesús, te̱ ni̱ ndoo̱ ndu̱ xiinꞌ ne̱ ja̱a̱nꞌ i̱i̱n nda̱a̱ꞌ kivi̱ꞌ.
ACT 21:8 Te̱ tu̱ku̱ kivi̱ꞌ ni̱ ki̱e̱e̱ ndu̱ i̱kanꞌ te̱ kuaꞌa̱n ndu̱, te̱ ni̱ xaa̱ ndu̱ ñu̱u̱ Cesarea. Te̱ i̱kanꞌ ni̱ xaꞌa̱n ndu̱ vi̱ꞌe̱ i̱i̱n te̱ kaꞌán ndo̱so̱ꞌ tu̱ꞌu̱n va̱ꞌa̱, te̱ na̱niꞌ Felipe. Te̱ ja̱a̱nꞌ nduuꞌ i̱i̱n te̱ uxa̱ taꞌan te̱ ni̱ chi̱ndi̱e̱eꞌ te̱ nda̱ꞌaꞌ xaꞌa̱ꞌ Jesús, te̱ ni̱ ndoo̱ ndu̱ vi̱ꞌe̱ ra̱ ja̱a̱nꞌ.
ACT 21:9 Te̱ ja̱a̱nꞌ ndii, yoo ku̱miꞌ taꞌan ña̱ꞌaꞌ siꞌe̱ ra̱, te̱ ne̱ ja̱a̱nꞌ ndii, ne̱ ndieeꞌ i̱i̱n nda̱a̱ꞌ nduuꞌ ni̱a̱, te̱ ne̱ kaꞌán tiakú tu̱ꞌu̱n Ndiosí nduuꞌ tu̱ ni̱a̱.
ACT 21:10 Te̱ kii̱ꞌ xa̱ kuaꞌa̱n ndiaꞌviꞌ kivi̱ꞌ ndieeꞌ ndu̱ i̱kanꞌ ndii, ni̱ xa̱a̱ i̱i̱n te̱ ni̱ ki̱e̱e̱ ñu̱ꞌuꞌ Judea, te̱ kaꞌán tiakú tu̱ꞌu̱n Ndiosí, te̱ na̱niꞌ Agabo.
ACT 21:11 Xa̱a̱ so̱ꞌo̱ ra̱ miiꞌ ndieeꞌ ndu̱ ja̱a̱nꞌ, te̱ ni̱ ku̱ya̱ti̱n ra̱ nuu̱ꞌ ndu̱, te̱ ni̱ ki̱ꞌi̱n ra̱ toto̱ ña̱ tiín to̱koꞌ Pablo, te̱ ni̱ sa̱tiín ra̱ a̱ nda̱ꞌaꞌ ra̱ xiinꞌ xaꞌa̱ꞌ ra̱, te̱ ni̱ kaꞌa̱n ra̱ ndii: ―Kaꞌán Espíritu Santo xiinꞌ i̱ ndii, so̱ꞌo̱ sa̱tiín te̱ judío ñu̱u̱ Jerusalén te̱ xiinꞌ ña̱ꞌa̱ toto̱ yoꞌoꞌ. Te̱ sa̱na̱kuaꞌa ña̱ꞌaꞌ ra̱ nda̱ꞌaꞌ ne̱ tukuꞌ, kachi a̱ ―ni̱ kachi̱ ra̱.
ACT 21:12 Te̱ kii̱ꞌ ni̱ xi̱ni̱ so̱ꞌo̱ ndu̱ ña̱ ja̱a̱nꞌ ndii, nduꞌu̱ꞌ xiinꞌ ne̱ ndieeꞌ i̱kanꞌ ndii, ni̱ kaꞌa̱n ndaꞌvi va̱ ndu̱ xiinꞌ Pablo ña̱ kä̱a̱ ra̱ ñu̱u̱ Jerusalén.
ACT 21:13 Sa̱kanꞌ te̱ ni̱ kaꞌa̱n ra̱ xiinꞌ ndu̱ ndii: ―Kuä̱ku̱ ka̱ ndo̱ꞌ, sa̱kanꞌ ña̱ sakusuchiꞌ ndikui ndo̱ꞌ i̱ni̱ i̱. Kua̱chi̱ ndii, süu̱ꞌ ña̱ ko̱tii̱n kui̱ti̱ꞌ i̱ xa̱ yoo tu̱ꞌva̱ i̱, süu̱ꞌ ja̱a̱nꞌ ndii xa̱ yoo tu̱ꞌva̱ tu̱ i̱ ña̱ ku̱vi̱ i̱ ñu̱u̱ Jerusalén ja̱a̱nꞌ xaꞌa̱ꞌ xto̱ꞌo̱ e̱ꞌ Jesús ―ni̱ kachi̱ ra̱.
ACT 21:14 Te̱ xaꞌa̱ꞌ a̱ ña̱ nï̱ ku̱vi̱ na̱ka̱si̱ ña̱ꞌaꞌ ndu̱ ndii, ni̱ xi̱kuii̱n ndu̱ kaꞌán xiinꞌ taꞌanꞌ ndu̱ ndii: ―Na xkaꞌndi̱a̱ sa̱a̱ kuní xto̱ꞌo̱ e̱ꞌ Jesús ―ni̱ kachi̱ ndu̱.
ACT 21:15 Te̱ kii̱ꞌ ni̱ yaꞌa̱ ndiaꞌviꞌ kivi̱ꞌ, te̱ ni̱ sa̱kooꞌ tu̱ꞌva̱ xiinꞌ mi̱iꞌ ndu̱, te̱ ni̱ ki̱e̱e̱ ndu̱ kuaꞌa̱n ka̱a̱ ndu̱ ñu̱u̱ Jerusalén.
ACT 21:16 Te̱ ni̱ xaꞌa̱n ndiaꞌviꞌ te̱ ndikún i̱chiꞌ Jesús, te̱ ndieeꞌ ñu̱u̱ Cesarea ja̱a̱nꞌ, xiinꞌ ndu̱. Te̱ ni̱ xan ndi̱a̱ka̱ ra̱ ndu̱ vi̱ꞌe̱ i̱i̱n te̱ na̱niꞌ Mnasón miiꞌ ni̱ ndoo̱ ndu̱. Te̱ ja̱a̱nꞌ ndii, ñu̱ꞌuꞌ Chipre ni̱ ki̱e̱e̱ ra̱, te̱ xa̱ ya̱taꞌ va̱ ndikún ra̱ i̱chiꞌ xto̱ꞌo̱ e̱ꞌ.
ACT 21:17 Kii̱ꞌ ni̱ xaa̱ ndu̱ ñu̱u̱ Jerusalén ndii, ni̱ na̱ti̱i̱n mani̱ꞌ va̱ ne̱ nduuꞌ kuenta Jesús, ne̱ ndieeꞌ i̱kanꞌ, ndu̱.
ACT 21:18 Te̱ tu̱ku̱ kivi̱ꞌ kuaꞌa̱n ndiꞌe̱ꞌ ndu̱ miiꞌ nduꞌu̱ꞌ Jacobo. Te̱ i̱kanꞌ ndieeꞌ ti̱ꞌvi̱ sa̱kuuꞌ te̱ xi̱xa̱, te̱ xitoꞌ ne̱ ja̱a̱nꞌ.
ACT 21:19 Te̱ kii̱ꞌ ndi̱ꞌi̱ ni̱ na̱kua̱tu̱ ña̱ꞌaꞌ ndu̱ ndii, i̱kanꞌ te̱ ni̱ xa̱ꞌaꞌ nda̱tuꞌunꞌ ndiꞌi̱ Pablo nuu̱ꞌ te̱ ja̱a̱nꞌ sa̱a̱ ni̱ chi̱ndi̱e̱eꞌ ña̱ꞌaꞌ Ndiosí nuu̱ꞌ i̱ꞌi̱n chu̱u̱n ña̱ ni̱ sa̱kuisoꞌ chuunꞌ ña̱ꞌaꞌ a̱ te̱i̱n ne̱ tukuꞌ.
ACT 21:20 Te̱ kii̱ꞌ ndi̱ꞌi̱ ni̱ xi̱ni̱ so̱ꞌo̱ ra̱ ña̱ ja̱a̱nꞌ ndii, ni̱ xa̱kaꞌnuꞌ ra̱ Ndiosí, te̱ ni̱ kaꞌa̱n ra̱ xiinꞌ Pablo ndii: ―Xa̱ xiní yoꞌó, ña̱ni̱ i̱, ña̱ ñu̱u̱ Jerusalén yo̱ꞌo̱ꞌ ndii, yoo kuaꞌa̱ꞌ mií ne̱ taꞌanꞌ e̱ꞌ, ne̱ judío, ne̱ xa̱ i̱ni̱ xini xto̱ꞌo̱ e̱ꞌ. Te̱ sa̱kuuꞌ ne̱ ja̱a̱nꞌ ndii, tiinꞌ kaꞌnuꞌ xa̱va̱ꞌa̱ ni̱a̱ tu̱ꞌu̱n nde̱iꞌ Ndiosí.
ACT 21:21 Te̱ xa̱ xiní ni̱a̱ kaꞌán ne̱ yivi̱ꞌ xaꞌa̱ꞌ yoꞌó ña̱ saniaꞌá u̱nꞌ sa̱kuuꞌ ne̱ judío, ne̱ ndieeꞌ te̱i̱n ne̱ tukuꞌ, ña̱ na ku̱xi̱o̱o̱ ni̱a̱ nuu̱ꞌ tu̱ꞌu̱n nde̱iꞌ, ña̱ ni̱ sa̱niaꞌá Moisés, te̱ kaꞌán u̱nꞌ xiinꞌ ni̱a̱ ña̱ na kä̱sa̱ꞌa̱ ni̱a̱ tuni̱ i̱i̱nꞌ tiaa̱ siꞌe̱ ni̱a̱, te̱ kaꞌán tu̱ u̱nꞌ xiinꞌ ni̱a̱ ña̱ na kä̱ndi̱xaꞌ ni̱a̱ ña̱ xi xaá e̱ꞌ.
ACT 21:22 ¿Sa̱a̱ tu̱ sa̱a̱ e̱ꞌ vi̱ti̱n? Sa̱kanꞌ ña̱ ku̱ni̱ ne̱ kuaꞌa̱ꞌ ja̱a̱nꞌ kuento ña̱ xa̱ ni̱ xa̱a̱ u̱nꞌ yoꞌoꞌ.
ACT 21:23 Sa̱kanꞌ na kuiiꞌ va̱ꞌa̱ ka̱ sa̱a̱ u̱nꞌ ña̱ kaꞌa̱n ndu̱ xiinꞌ u̱nꞌ vi̱ti̱n: Yoo ku̱miꞌ taꞌan te̱ yivi̱ꞌ te̱i̱n ndu̱ yoꞌoꞌ, te̱ kuní a̱ ña̱ sa̱xinú ra̱ ña̱ ni̱ ta̱xi̱ ra̱ kuento ra̱, ña̱ ka̱ka̱ nu̱u̱ ra̱ nuu̱ꞌ Ndiosí.
ACT 21:24 Na̱ka̱ ña̱ꞌaꞌ u̱nꞌ te̱ kuꞌu̱n u̱nꞌ yu̱kunꞌ kaꞌnuꞌ, te̱ nda̱sa̱ndo̱o̱ sutu̱ ndoꞌó nuu̱ꞌ Ndiosí. Te̱ cha̱ꞌvi̱ u̱nꞌ xaꞌa̱ꞌ ra̱ te̱ ku̱vi̱ ki̱e̱e̱ tiꞌeꞌ xíniꞌ ra̱ xaꞌa̱ꞌ ña̱ kuní a̱ sa̱a̱ ra̱ ja̱a̱nꞌ. Sa̱kanꞌ te̱ ku̱ni̱ sa̱kuuꞌ ne̱ yivi̱ꞌ ña̱ süu̱ꞌ ña̱ ndi̱xa̱ nduuꞌ ña̱ ni̱ xi̱ni̱ so̱ꞌo̱ ni̱a̱ kaꞌán ne̱ yivi̱ꞌ xaꞌa̱ꞌ u̱nꞌ ja̱a̱nꞌ, süu̱ꞌ ja̱a̱nꞌ ndii xikaꞌ tu̱ yoꞌó sa̱a̱ niiꞌ kaꞌán chuunꞌ tu̱ꞌu̱n nde̱iꞌ ja̱a̱nꞌ.
ACT 21:25 Te̱ ne̱ tukuꞌ, ne̱ xa̱ i̱ni̱ xini Jesús ndii, xa̱ ni̱ ti̱ꞌviꞌ ndu̱ tu̱tu̱ nda̱ꞌaꞌ ni̱a̱ ña̱ ni̱ chi̱tuní ndu̱ ña̱ kuní a̱ ña̱ na̱ko̱o̱ ni̱a̱ ña̱ xixiꞌ ni̱a̱ nde̱i̱ꞌ, ña̱ ni̱ na̱soko̱ꞌ ne̱ yivi̱ꞌ nuu̱ꞌ ndiosí saka, te̱ kü̱xi̱ ka̱ tu̱ ni̱a̱ níiꞌ, te̱ kü̱xi̱ ka̱ tu̱ ni̱a̱ nde̱i̱ꞌ tiꞌ nï̱ xiti̱a̱ níiꞌ, te̱ kümiꞌ ka̱ tu̱ ni̱a̱ musa ni̱a̱ ―ni̱ kachi̱ ra̱ xiinꞌ Pablo.
ACT 21:26 Te̱ tu̱ku̱ kivi̱ꞌ ndii, ni̱ xa̱ka̱ Pablo te̱ ja̱a̱nꞌ, te̱ ni̱ xaꞌa̱n ra̱ te̱ nda̱sa̱ndo̱o̱ ña̱ꞌaꞌ sutu̱ xiinꞌ te̱ ja̱a̱nꞌ nuu̱ꞌ Ndiosí. Ndi̱ꞌi̱ ja̱a̱nꞌ, te̱ ni̱ nda̱ꞌni̱ Pablo yu̱kunꞌ kaꞌnuꞌ, te̱ ni̱ kaꞌa̱n ra̱ xiinꞌ sutu̱ ndee kivi̱ꞌ xinu̱ ña̱ nduuꞌ ndooꞌ ra̱ xiinꞌ te̱ ja̱a̱nꞌ nuu̱ꞌ Ndiosí, te̱ ta̱xi̱ ra̱ tu̱mani̱ꞌ nuu̱ꞌ a̱ xaꞌa̱ꞌ i̱ꞌi̱n ra̱.
ACT 21:27 Te̱ kii̱ꞌ xa̱ xitoꞌ xinu̱ kuii uxa̱ taꞌan kivi̱ꞌ ja̱a̱nꞌ ndii, ni̱ xi̱ni̱ sa̱va̱ te̱ judío, te̱ ndieeꞌ nuu̱ꞌ ñu̱ꞌuꞌ Asia, Pablo yu̱kunꞌ kaꞌnuꞌ ja̱a̱nꞌ. Sa̱kanꞌ te̱ ni̱ sa̱na̱ku̱chi ra̱ sa̱kuuꞌ ne̱ yivi̱ꞌ kuaꞌa̱ꞌ xa̱va̱ꞌa̱, ne̱ ndieeꞌ i̱kanꞌ, te̱ ni̱ ti̱i̱n ra̱ Pablo
ACT 21:28 kaꞌán tiꞌeꞌ ra̱ ndii: ―Ndoꞌó, ne̱ taꞌanꞌ ndu̱, te̱ Israel, ni̱a̱ꞌa̱ ndo̱ꞌ te̱ chi̱ndi̱e̱eꞌ ndo̱ꞌ nduꞌu̱, sa̱kanꞌ ña̱ te̱ yivi̱ꞌ yo̱ꞌo̱ꞌ nduuꞌ te̱ saniaꞌá sa̱kuuꞌ ne̱ yivi̱ꞌ i̱i̱n yivi̱ꞌ ña̱ kani̱a̱ꞌa ni̱a̱ xaꞌa̱ꞌ ne̱ ñu̱u̱ e̱ꞌ, xiinꞌ xaꞌa̱ꞌ tu̱ꞌu̱n nde̱iꞌ Ndiosí, xiinꞌ xaꞌa̱ꞌ yu̱kunꞌ kaꞌnuꞌ su̱ꞌu̱n yoꞌoꞌ. Te̱ siinꞌ tukuꞌ ndii, nde̱e̱ sa̱va̱ te̱ griego ni̱ ko̱ꞌni̱ ra̱ yu̱kunꞌ e̱ꞌ te̱ sa̱nduxín ra̱ a̱ kii̱ꞌ xaaꞌ ra̱ sa̱kanꞌ ―ni̱ kachi̱ ra̱.
ACT 21:29 Ni̱ kaꞌa̱n te̱ ja̱a̱nꞌ sa̱kanꞌ, kua̱chi̱ ndii ni̱ xi̱ni̱ ra̱ xikaꞌ Pablo xiinꞌ i̱i̱n te̱ ñu̱u̱ Éfeso, te̱ na̱niꞌ Trófimo, te̱ ni̱ xa̱ni̱ni̱ ra̱ ña̱ ni̱ xa̱ka̱ Pablo te̱ ja̱a̱nꞌ, te̱ ni̱ kiꞌvi̱ ra̱ yu̱kunꞌ ja̱a̱nꞌ.
ACT 21:30 Sa̱kanꞌ na kuiiꞌ ni̱ na̱ku̱chi sa̱kuuꞌ ne̱ ndieeꞌ ñu̱u̱ ja̱a̱nꞌ te̱ taxtaꞌanꞌ ni̱a̱ ndekuieꞌ ingaꞌ ni̱a̱. Te̱ ni̱ ti̱i̱n te̱ yivi̱ꞌ Pablo, te̱ ni̱ xta̱ꞌniꞌ ña̱ꞌaꞌ ra̱ nde̱e̱ ki̱ꞌe̱ yu̱kunꞌ ja̱a̱nꞌ. Te̱ xa̱kaꞌán e̱ꞌ, te̱ ni̱ nda̱si̱ ra̱ yiꞌeꞌ yu̱kunꞌ ja̱a̱nꞌ.
ACT 21:31 Te̱ xa̱ xitoꞌ ka̱ꞌni̱ꞌ ña̱ꞌaꞌ ra̱ kii̱ꞌ ni̱ xi̱ni̱ tu̱ꞌu̱n te̱ xíinꞌ, te̱ xaꞌndia chuunꞌ nuu̱ꞌ i̱i̱n ti̱ꞌvi̱ te̱ xíinꞌ, ña̱ ni̱ na̱ku̱chi va̱ sa̱kuuꞌ ne̱ ndieeꞌ ñu̱u̱ Jerusalén ja̱a̱nꞌ.
ACT 21:32 Numi̱ꞌ te̱ ni̱ na̱ka̱ ra̱ kiꞌinꞌ te̱ xíinꞌ xiinꞌ sa̱va̱ tu̱ te̱ xíinꞌ kuuꞌ nu̱uꞌ te̱ taxtaꞌanꞌ ra̱ nakaa̱ꞌ ra̱ ndekuieꞌ ra̱ nuu̱ꞌ ne̱ yivi̱ꞌ kuaꞌa̱ꞌ ja̱a̱nꞌ. Te̱ kii̱ꞌ ni̱ xi̱ni̱ ña̱ꞌaꞌ ni̱a̱ ndii, ni̱ xi̱kuii̱n ni̱a̱ ña̱ kutunꞌ ni̱a̱ Pablo.
ACT 21:33 Sa̱kanꞌ te̱ ni̱ ku̱ya̱ti̱n te̱ xíinꞌ, te̱ xaꞌndia chuunꞌ ja̱a̱nꞌ, te̱ ni̱ kaꞌa̱n chuunꞌ ra̱, te̱ ni̱ ti̱i̱n ra̱ Pablo, te̱ sa̱tiín ña̱ꞌaꞌ ra̱ xiinꞌ uvi̱ taꞌan ka̱rena. Te̱ ni̱ nda̱tuꞌu̱nꞌ te̱ ja̱a̱nꞌ ne̱ ja̱a̱nꞌ yo̱o̱ nduuꞌ Pablo, te̱ yo̱o̱ nduuꞌ tu̱ a̱ ni̱ xa̱a̱ ra̱.
ACT 21:34 Ndisu̱ sa̱va̱ ne̱ ja̱a̱nꞌ kaꞌán tiꞌeꞌ i̱i̱n ña̱ꞌa̱, te̱ sa̱va̱ tu̱ku̱ ni̱a̱ kaꞌán tiꞌeꞌ i̱nga̱ ña̱ꞌa̱. Xaꞌa̱ꞌ a̱ ña̱ nï̱ ku̱vi̱ ku̱nda̱ni̱ kaxiꞌ ra̱ nde̱e̱ xaꞌa̱ꞌ tiinꞌ kua̱chi̱ ni̱a̱ Pablo xaꞌa̱ꞌ a̱ ña̱ kuaaꞌ tiꞌeꞌ ni̱a̱ ndii, ni̱ kaꞌa̱n chuunꞌ ra̱ ña̱ na̱ka̱ ña̱ꞌaꞌ te̱ xíinꞌ ja̱a̱nꞌ te̱ kuꞌu̱n ra̱ vi̱ꞌe̱ miiꞌ ndieeꞌ ra̱.
ACT 21:35 Te̱ kii̱ꞌ ni̱ xaa̱ te̱ xíinꞌ ja̱a̱nꞌ xiinꞌ Pablo kuato̱ ña̱ kuaꞌa̱n ka̱a̱ miiꞌ ndieeꞌ ra̱ ndii, ni̱ ndo̱ni̱ꞌi̱ ña̱ꞌaꞌ ra̱ sa̱kanꞌ ña̱ ni̱ sa̱na̱ va̱ꞌa̱ cho̱ꞌ ne̱ kuaꞌa̱ꞌ ja̱a̱nꞌ.
ACT 21:36 Kua̱chi̱ ndii xa̱ xata̱ꞌ ra̱ ja̱a̱nꞌ ndikún ne̱ kuaꞌa̱ꞌ ja̱a̱nꞌ kaꞌán tiꞌeꞌ ni̱a̱ ndii: ―Na ku̱vi̱ ra̱ ―kachi ni̱a̱.
ACT 21:37 Kii̱ꞌ xa̱ xitoꞌ te̱ xíinꞌ ja̱a̱nꞌ sko̱ꞌniꞌ ña̱ꞌaꞌ ra̱ vi̱ꞌe̱ miiꞌ ndieeꞌ ra̱ ndii, ni̱ kaꞌa̱n Pablo tu̱ꞌu̱n griego xiinꞌ te̱ xaꞌndia chuunꞌ nu̱uꞌ te̱ xíinꞌ ja̱a̱nꞌ ndii: ―¿Ñáá ku̱vi̱ kaꞌa̱n i̱ xiinꞌ u̱nꞌ i̱i̱n xaꞌaꞌ? ―ni̱ kachi̱ ra̱. Te̱ ni̱ kaꞌa̱n te̱ xaꞌndia chuunꞌ ja̱a̱nꞌ xiinꞌ ra̱ ndii: ―Aan, ku̱vi̱ tu̱ kaꞌán yoꞌó tu̱ꞌu̱n griego uun.
ACT 21:38 Naaꞌ sa̱kanꞌ ndii, ¿süu̱ꞌ yoꞌó nduuꞌ te̱ Egipto, te̱ ni̱ sa̱ku̱ntaꞌanꞌ te̱ yivi̱ꞌ xiinꞌ te̱ xaꞌndia chuunꞌ xa̱ma̱ꞌinꞌ, ndi̱ꞌi̱ ja̱a̱nꞌ, te̱ ni̱ na̱ka̱ ra̱ ku̱miꞌ mií te̱ xaꞌni̱ꞌ ne̱ yivi̱ꞌ te̱ kuaꞌa̱n ra̱ xiinꞌ te̱ ja̱a̱nꞌ miiꞌ i̱chi kaaꞌ? ―ni̱ kachi̱ ra̱.
ACT 21:39 Te̱ ni̱ na̱kui̱i̱n Pablo ndii: ―Yuꞌu̱ ndii, te̱ judío nduuꞌ i̱, te̱ ni̱ ki̱e̱e̱ i̱ ñu̱u̱ Tarso, ña̱ nduuꞌ i̱i̱n ñu̱u̱ kaꞌnuꞌ ña̱ kanduꞌu̱ꞌ nuu̱ꞌ ñu̱ꞌuꞌ Cilicia. Te̱ xikán i̱ ña̱ va̱ꞌa̱ nuu̱ꞌ u̱nꞌ ña̱ ta̱xi̱ u̱nꞌ kaꞌa̱n i̱ xiinꞌ ne̱ yivi̱ꞌ kaa̱ꞌ ―ni̱ kachi̱ ra̱.
ACT 21:40 Te̱ kii̱ꞌ ni̱ ta̱xi̱ te̱ xíinꞌ ja̱a̱nꞌ ña̱ kaꞌa̱n Pablo ndii, i̱kanꞌ te̱ ni̱ ii̱n ra̱ kuato̱ ja̱a̱nꞌ, te̱ ni̱ ndo̱ni̱ꞌi̱ ra̱ nda̱ꞌaꞌ ra̱ te̱ kaꞌa̱n ra̱ xiinꞌ ni̱a̱. Te̱ kii̱ꞌ ni̱ xi̱kuii̱n sa̱kuuꞌ ni̱a̱ ndii, ni̱ kaꞌa̱n ra̱ xiinꞌ ni̱a̱ tu̱ꞌu̱n hebreo ndii:
ACT 22:1 ―Te̱ yivi̱ꞌ, ña̱ni̱ i̱, xiinꞌ ndoꞌó, te̱ xi̱xa̱ nuu̱ꞌ ñu̱u̱ yoꞌoꞌ, ku̱ni̱ so̱ꞌo̱ ndo̱ꞌ ña̱ kaꞌa̱n i̱ xaꞌa̱ꞌ i̱ nuu̱ꞌ ndo̱ꞌ vi̱ti̱n ―ni̱ kachi ra̱.
ACT 22:2 Te̱ kii̱ꞌ ni̱ xi̱ni̱ so̱ꞌo̱ ni̱a̱ ña̱ kaꞌán ra̱ xiinꞌ ni̱a̱ tu̱ꞌu̱n hebreo ndii, ni̱ xi̱kuita̱ taxi̱nꞌ ka̱ ni̱a̱. Te̱ ni̱ kaꞌa̱n ka̱ ra̱ ndii:
ACT 22:3 ―Te̱ judío nduuꞌ tu̱ yuꞌu̱, te̱ ni̱ ki̱e̱e̱ i̱ ñu̱u̱ Tarso, ña̱ kanduꞌu̱ꞌ nuu̱ꞌ ñu̱ꞌuꞌ Cilicia. Ndisu̱ ñu̱u̱ Jerusalén yo̱ꞌo̱ꞌ ni̱ xa̱ꞌnu̱ i̱, te̱ ni̱ sa̱kuaa̱n ndiꞌi̱ i̱ sa̱a̱ niiꞌ kaꞌán tu̱ꞌu̱n nde̱iꞌ ne̱ i̱chiꞌ ya̱taꞌ e̱ꞌ, nuu̱ꞌ Gamaliel. Te̱ xikaꞌ nu̱u̱ i̱ nuu̱ꞌ Ndiosí nde̱e̱ vi̱ti̱n xiinꞌ ka̱niiꞌ nimá i̱ naa xaaꞌ sa̱kuuꞌ ndoꞌó kivi̱ꞌ vi̱ti̱n.
ACT 22:4 Te̱ ni̱ sa̱ndoꞌoꞌ uꞌvi̱ va̱ i̱ ne̱ ndikún i̱chiꞌ Jesús nde̱e̱ ni̱ xiꞌi̱ sa̱va̱ ni̱a̱ xaꞌa̱ꞌ a̱ ña̱ ni̱ sa̱tiín ña̱ꞌaꞌ i̱, te̱ ni̱ ta̱a̱nꞌ i̱ ni̱a̱ vi̱ꞌe̱ ka̱a̱, naaꞌ tiaa̱ nduuꞌ ra̱, uun ña̱ꞌaꞌ nduuꞌ ni̱a̱.
ACT 22:5 Sa̱kanꞌ tu̱ sutu̱ kaꞌnuꞌ xiinꞌ te̱ xi̱xa̱ nuu̱ꞌ ñu̱u̱ yo̱ꞌo̱ꞌ ndii, ku̱vi̱ ndi̱e̱e̱ yu̱ꞌuꞌ ra̱ xaꞌa̱ꞌ ña̱ ja̱a̱nꞌ, sa̱kanꞌ ña̱ nda̱ꞌaꞌ te̱ ja̱a̱nꞌ ni̱ ki̱ꞌi̱n i̱ tu̱tu̱ ña̱ kuaꞌa̱n nda̱ꞌaꞌ ne̱ taꞌanꞌ e̱ꞌ, ne̱ ndieeꞌ ñu̱u̱ Damasco. Te̱ ni̱ ke̱ta̱ i̱ kuaꞌa̱n i̱ ñu̱u̱ ja̱a̱nꞌ te̱ sa̱tiín i̱ ne̱ ndikún i̱chiꞌ ja̱a̱nꞌ, te̱ na̱ka̱ ña̱ꞌaꞌ i̱, te̱ xaa̱ ni̱a̱ ñu̱u̱ yoꞌoꞌ, te̱ ku̱ndo̱ꞌo̱ ni̱a̱.
ACT 22:6 ’Te̱ kii̱ꞌ kuyatinꞌ i̱i̱n keꞌinꞌ kii̱ꞌ naá i̱ i̱chiꞌ ya̱ti̱n ñu̱u̱ Damasco ja̱a̱nꞌ kuaꞌa̱n i̱ ndii, achi̱ va̱ ni̱ ki̱e̱e̱ i̱i̱n ñuꞌu̱ yiꞌé kooꞌ chukuuꞌ nde̱e̱ ndi̱viꞌ, te̱ ni̱ xi̱nu̱ndu̱u̱ a̱ yuꞌu̱.
ACT 22:7 Te̱ ni̱ ndu̱va̱ i̱ ñu̱ꞌuꞌ, te̱ ni̱ xi̱ni̱ so̱ꞌo̱ i̱ i̱i̱n tachi̱ꞌ yu̱ꞌuꞌ kaꞌán a̱ xiinꞌ i̱ ndii: “Saulo, Saulo, ¿ndichun na sandoꞌoꞌ u̱nꞌ yuꞌu̱?”, ni̱ kachi̱ a̱.
ACT 22:8 Te̱ ni̱ kaꞌa̱n i̱ ndii: “¿Yo̱o̱ nduuꞌ yoꞌó, tákuiꞌe?”, ni̱ kachi̱ i̱. Te̱ ni̱ kaꞌa̱n a̱ xiinꞌ i̱ ndii: “Yuꞌu̱ nduuꞌ Jesús, te̱ ñu̱u̱ Nazaret, te̱ sandoꞌoꞌ u̱nꞌ”, ni̱ kachi̱ a̱.
ACT 22:9 Te̱ yivi̱ꞌ, te̱ kuaꞌa̱n xiinꞌ i̱ ndii, ni̱ xi̱ni̱ ra̱ ñuꞌu̱ ja̱a̱nꞌ, ndisu̱ nï̱ ku̱nda̱ni̱ ra̱ ña̱ ni̱ kaꞌa̱n tachi̱ꞌ yu̱ꞌuꞌ ja̱a̱nꞌ xiinꞌ i̱.
ACT 22:10 Te̱ ni̱ kaꞌa̱n i̱ xiinꞌ a̱ ndii: “¿Ndee ña̱ sa̱a̱ i̱, tákuiꞌe?”, ni̱ kachi̱ i̱. Te̱ ni̱ kaꞌa̱n a̱ xiinꞌ i̱ ndii: “Ndo̱koo̱ u̱nꞌ te̱ ndiꞌvi̱ u̱nꞌ ñu̱u̱ Damasco, te̱ i̱kanꞌ kaꞌa̱n i̱i̱n te̱ yivi̱ꞌ xiinꞌ u̱nꞌ ndee ña̱ kuní a̱ sa̱a̱ u̱nꞌ”, ni̱ kachi̱ a̱.
ACT 22:11 ’Te̱ xaꞌa̱ꞌ a̱ ña̱ ni̱ kü̱vi̱ ku̱ni̱ i̱ sa̱kanꞌ ña̱ ni̱ yiꞌe̱ kooꞌ chukuuꞌ ñuꞌu̱ ja̱a̱nꞌ ndii, ni̱ ti̱i̱n te̱ kuaꞌa̱n xiinꞌ i̱ ja̱a̱nꞌ nda̱ꞌaꞌ i̱, te̱ ni̱ na̱ka̱ ra̱ yuꞌu̱ te̱ kuaꞌa̱n ndu̱ nde̱e̱ ni̱ ko̱ꞌni̱ ndu̱ ñu̱u̱ Damasco ja̱a̱nꞌ.
ACT 22:12 Te̱ i̱kanꞌ nduꞌu̱ꞌ i̱i̱n te̱ na̱niꞌ Ananías, te̱ ja̱a̱nꞌ ndii, xikaꞌ nuuꞌ ra̱ nuu̱ꞌ Ndiosí sa̱a̱ kaꞌán tu̱ꞌu̱n nde̱iꞌ a̱. Te̱ kaꞌán va̱ꞌa̱ sa̱kuuꞌ ne̱ taꞌanꞌ e̱ꞌ, ne̱ judío, ne̱ ndieeꞌ ñu̱u̱ ja̱a̱nꞌ, xaꞌa̱ꞌ ra̱.
ACT 22:13 Te̱ ni̱ xaa̱ ra̱ miiꞌ ni̱ nduꞌu̱ꞌ i̱ ja̱a̱nꞌ, te̱ ni̱ ku̱ya̱ti̱n ra̱ nuu̱ꞌ i̱, te̱ ni̱ kaꞌa̱n ra̱ xiinꞌ i̱ ndii: “Ña̱ni̱ Saulo, na na̱tuvi̱ nuu̱ꞌ u̱nꞌ”, ni̱ kachi̱ ra̱ xiinꞌ i̱. Te̱ xa̱kaꞌán e̱ꞌ, te̱ ni̱ na̱tuvi̱ nuu̱ꞌ i̱, te̱ ni̱ na̱ko̱to̱ ndi̱a̱a̱ ña̱ꞌaꞌ i̱.
ACT 22:14 Te̱ ni̱ kaꞌa̱n ka̱ ra̱ xiinꞌ i̱ ndii: “Ndiosí, ña̱ ni̱ xa̱kaꞌnuꞌ ne̱ xii̱ꞌ ya̱taꞌ e̱ꞌ, ni̱ na̱ka̱xi̱n yoꞌó te̱ ku̱ni̱ u̱nꞌ ña̱ kuní a̱, te̱ ku̱ni̱ ndu̱chiꞌ nuu̱ꞌ u̱nꞌ Jesús, ña̱ xachuunꞌ nda̱ku, te̱ ku̱ni̱ so̱ꞌo̱ u̱nꞌ tachi̱ꞌ a̱.
ACT 22:15 Te̱ ndi̱e̱e̱ yu̱ꞌuꞌ u̱nꞌ xaꞌa̱ꞌ ña̱ ja̱a̱nꞌ nuu̱ꞌ sa̱kuuꞌ ne̱ yivi̱ꞌ, te̱ kaꞌa̱n ndo̱so̱ꞌ u̱nꞌ xaꞌa̱ꞌ ña̱ ni̱ xi̱ni̱ ndu̱chiꞌ nuu̱ꞌ u̱nꞌ xiinꞌ xaꞌa̱ꞌ ña̱ ni̱ xi̱ni̱ so̱ꞌo̱ u̱nꞌ ja̱a̱nꞌ.
ACT 22:16 Te̱ vi̱ti̱n ndii, kü̱ndi̱a̱tu̱ ka̱ u̱nꞌ. Ndo̱ndi̱chi̱ u̱nꞌ te̱ ku̱chi̱ u̱nꞌ kuenta a̱. Te̱ kaka̱n u̱nꞌ nuu̱ꞌ a̱ te̱ sa̱ndoyoꞌ a̱ kua̱chi̱ u̱nꞌ”, ni̱ kachi̱ ra̱ xiinꞌ i̱.
ACT 22:17 ’Te̱ kii̱ꞌ ni̱ na̱ndi̱koꞌ i̱ ñu̱u̱ Jerusalén yoꞌoꞌ, te̱ iinꞌ i̱ kaꞌán i̱ xiinꞌ Ndiosí yu̱kunꞌ kaꞌnuꞌ ndii, ni̱ sa̱tuví a̱ nuu̱ꞌ i̱
ACT 22:18 ña̱ ni̱ xi̱ni̱ i̱ xto̱ꞌo̱ e̱ꞌ. Te̱ ni̱ kaꞌa̱n a̱ xiinꞌ i̱ ndii: “Yachi̱ va̱ te̱ ke̱ta̱ kiꞌi̱ꞌ u̱nꞌ ñu̱u̱ Jerusalén ñaa̱ꞌ. Sa̱kanꞌ ña̱ nä̱ti̱i̱n ne̱ ñu̱u̱ ñaa̱ꞌ ña̱ ndieeꞌ yu̱ꞌuꞌ u̱nꞌ xaꞌa̱ꞌ i̱”, ni̱ kachi̱ a̱.
ACT 22:19 Te̱ ni̱ kaꞌa̱n i̱ xiinꞌ a̱ ndii: “Tákuiꞌe, xiní kaxiꞌ ne̱ yivi̱ꞌ ja̱a̱nꞌ ña̱ yuꞌu̱ nduuꞌ te̱ ni̱ xaꞌa̱n sa̱a̱ vi̱ꞌe̱ miiꞌ nakayá ne̱ judío, ne̱ taꞌanꞌ e̱ꞌ, te̱ ni̱ ta̱a̱n i̱ ne̱ i̱ni̱ xini yoꞌó vi̱ꞌe̱ ka̱a̱, te̱ ni̱ kutu̱nꞌ tu̱ ni̱a̱ ni̱ xa̱a̱ i̱.
ACT 22:20 Te̱ sa̱kanꞌ tu̱ kii̱ꞌ ni̱ xa̱ꞌni̱ꞌ te̱ yivi̱ꞌ Esteban, te̱ ni̱ ndi̱e̱e̱ yu̱ꞌuꞌ xaꞌa̱ꞌ u̱nꞌ ndii, xtaꞌa̱n tu̱ yuꞌu̱ ni̱ ii̱n i̱kanꞌ xitoꞌ i̱ toto̱ te̱ ni̱ xa̱ꞌni̱ꞌ ña̱ꞌaꞌ ja̱a̱nꞌ, te̱ ni̱ na̱kuita̱ kuento i̱ xiinꞌ te̱ ja̱a̱nꞌ”, ni̱ kachi̱ i̱ xiinꞌ a̱.
ACT 22:21 Te̱ ni̱ kaꞌa̱n a̱ xiinꞌ i̱ ndii: “Kuaꞌan, sa̱kanꞌ ña̱ tiꞌviꞌ i̱ yoꞌó nuu̱ꞌ ne̱ tukuꞌ, ne̱ ndieeꞌ xikaꞌ”, ni̱ kachi̱ a̱ xiinꞌ i̱ ―kachi Pablo.
ACT 22:22 Te̱ ndee ña̱ yo̱ꞌo̱ꞌ kui̱ti̱ꞌ ni̱ xi̱ni̱ so̱ꞌo̱ ne̱ kuaꞌa̱ꞌ ja̱a̱nꞌ ni̱ kaꞌa̱n Pablo. I̱kanꞌ te̱ ni̱ xa̱ꞌaꞌ kuaaꞌ tiꞌeꞌ ni̱a̱ kaꞌán ni̱a̱ ndii: ―Xätaꞌa̱n ku̱ti̱a̱ku̱ ka̱ te̱ yivi̱ꞌ ñaa̱ꞌ, ka̱ꞌni̱ꞌ ña̱ꞌaꞌ ndo̱ꞌ ―kachi ni̱a̱.
ACT 22:23 Te̱ xaꞌa̱ꞌ a̱ ña̱ kuaaꞌ tiꞌeꞌ ni̱a̱, te̱ sekoꞌ xiꞌé ni̱a̱ toto̱ ni̱a̱, te̱ sakandetaꞌ tu̱ ni̱a̱ ya̱kaꞌ ndii,
ACT 22:24 ni̱ kaꞌa̱n chuunꞌ te̱ xíinꞌ, te̱ xaꞌndia chuunꞌ ja̱a̱nꞌ, ña̱ sa̱ndiꞌví te̱ xíinꞌ ra̱ Pablo ti̱xi̱n vi̱ꞌe̱ ra̱ ja̱a̱nꞌ, te̱ su̱ku̱ꞌ yo̱ꞌoꞌ tu̱ ña̱ꞌaꞌ ra̱ te̱ ndi̱e̱e̱ yu̱ꞌuꞌ Pablo ja̱a̱nꞌ ndee xaꞌa̱ꞌ nduuꞌ a̱ ña̱ kuaaꞌ ndi̱a̱a̱ ña̱ꞌaꞌ ne̱ yivi̱ꞌ ja̱a̱nꞌ.
ACT 22:25 Te̱ kii̱ꞌ xa̱ ni̱ sa̱tiín kutu̱ꞌ te̱ xíinꞌ ja̱a̱nꞌ Pablo xiinꞌ i̱i̱nꞌ te̱ su̱ku̱ꞌ yo̱ꞌoꞌ ña̱ꞌaꞌ ra̱ ndii, ni̱ kaꞌa̱n Pablo xiinꞌ i̱i̱n te̱ xíinꞌ kuuꞌ nu̱uꞌ, te̱ iinꞌ ya̱ti̱n ja̱a̱nꞌ ndii: ―¿Ñáá taxiꞌ tu̱ꞌu̱n nde̱iꞌ ñu̱u̱ Roma ña̱ su̱ku̱ꞌ yo̱ꞌoꞌ ndo̱ꞌ i̱i̱n te̱ romano naaꞌ tïa̱ꞌan sa̱naꞌmá ña̱ꞌaꞌ te̱ xaꞌndia chuunꞌ? ―ni̱ kachi̱ ra̱.
ACT 22:26 Te̱ kii̱ꞌ ni̱ xi̱ni̱ so̱ꞌo̱ te̱ kuuꞌ nu̱uꞌ ja̱a̱nꞌ ña̱ ja̱a̱nꞌ ndii, ni̱ xaꞌa̱n kaꞌa̱n ra̱ xiinꞌ te̱ xaꞌndia chuunꞌ nuu̱ꞌ ra̱ ja̱a̱nꞌ ndii: ―¿Sa̱a̱ sa̱a̱ u̱nꞌ vi̱ti̱n, kua̱chi̱ ndii te̱ romano nduuꞌ tu̱ te̱ kaa̱ꞌ? ―ni̱ kachi̱ ra̱.
ACT 22:27 Te̱ ni̱ ku̱ya̱ti̱n te̱ xaꞌndia chuunꞌ ja̱a̱nꞌ miiꞌ iinꞌ Pablo, te̱ ni̱ nda̱tuꞌu̱nꞌ ña̱ꞌaꞌ ra̱ ndii: ―¿Ñáá ndi̱xa̱ xna̱ꞌa̱ ndii, te̱ romano nduuꞌ tu̱ yoꞌó? ―ni̱ kachi̱ ra̱. Te̱ ni̱ na̱kui̱i̱n Pablo nuu̱ꞌ ra̱ ndii: ―Uun su̱vi̱ i̱ ―ni̱ kachi̱ ra̱.
ACT 22:28 Te̱ ni̱ kaꞌa̱n ka̱ te̱ xaꞌndia chuunꞌ ja̱a̱nꞌ xiinꞌ Pablo ndii: ―Yuꞌu̱ ndii, kuaꞌa̱ꞌ xa̱va̱ꞌa̱ xu̱ꞌunꞌ ni̱ cha̱ꞌvi̱ i̱, te̱ ni̱ na̱ndu̱u̱ i̱ te̱ romano ―ni̱ kachi̱ ra̱. Te̱ ni̱ kaꞌa̱n Pablo xiinꞌ ra̱ ndii: ―Yuꞌu̱ ndii, xa̱ te̱ romano nduuꞌ i̱ nde̱e̱ kii̱ꞌ ni̱ tuvi̱ i̱ ―ni̱ kachi̱ ra̱.
ACT 22:29 Ña̱ ja̱a̱nꞌ na kuiiꞌ te̱ xíinꞌ, te̱ xitoꞌ su̱ku̱ꞌ yo̱ꞌoꞌ ña̱ꞌaꞌ ja̱a̱nꞌ ndii, xa̱kaꞌán e̱ꞌ, te̱ ni̱ ku̱xi̱o̱o̱ ra̱. Te̱ nde̱e̱ te̱ xaꞌndia chuunꞌ ja̱a̱nꞌ ni̱ yi̱ꞌvi kii̱ꞌ ni̱ xi̱ni̱ ra̱ ña̱ te̱ romano nduuꞌ tu̱ Pablo, sa̱kanꞌ ña̱ ni̱ kaꞌa̱n chuunꞌ ra̱, te̱ ni̱ xi̱ko̱tii̱n Pablo xiinꞌ ka̱rena.
ACT 22:30 Te̱ tu̱ku̱ kivi̱ꞌ ndii, xaꞌa̱ꞌ a̱ ña̱ ni̱ kuni̱ te̱ xaꞌndia chuunꞌ ja̱a̱nꞌ ku̱nda̱ni̱ kaxiꞌ ra̱ ndee xaꞌa̱ꞌ ni̱ ti̱i̱n kua̱chi̱ ne̱ judío Pablo ja̱a̱nꞌ ndii, ni̱ nda̱xinꞌ ra̱ ka̱rena ña̱ tiín Pablo. Te̱ ni̱ kaꞌa̱n chuunꞌ ra̱ ña̱ na̱kaya̱ tu̱ sutu̱ kuuꞌ nu̱uꞌ xiinꞌ sa̱kuuꞌ te̱ xi̱xa̱ kuuꞌ nu̱uꞌ ñu̱u̱ Jerusalén ja̱a̱nꞌ. Te̱ ni̱ xta̱ꞌniꞌ ra̱ Pablo vi̱ꞌe̱ ka̱a̱, te̱ ni̱ xa̱ni̱ ña̱ꞌaꞌ ra̱ nuu̱ꞌ te̱ ja̱a̱nꞌ.
ACT 23:1 Te̱ ni̱ xto̱ꞌni̱ kaxiꞌ Pablo nuu̱ꞌ te̱ xaꞌndia chuunꞌ ja̱a̱nꞌ, te̱ ni̱ kaꞌa̱n ra̱ ndii: ―Ña̱ni̱ taꞌanꞌ i̱, saxinú i̱ ña̱ kuní Ndiosí nde̱e̱ vi̱ti̱n xiinꞌ ña̱ naá va̱ꞌa̱ nimá i̱ nuu̱ꞌ a̱ ―ni̱ kachi ra̱.
ACT 23:2 Te̱ sutu̱ kaꞌnuꞌ, te̱ naniꞌ Ananías ndii, ni̱ kaꞌa̱n chuunꞌ ra̱ xiinꞌ te̱ itaꞌ ya̱ti̱n ja̱a̱nꞌ ña̱ sa̱ꞌndiaꞌ ra̱ yu̱ꞌuꞌ Pablo.
ACT 23:3 Sa̱kanꞌ te̱ ni̱ kaꞌa̱n Pablo xiinꞌ Ananías ja̱a̱nꞌ ndii: ―Ndiosí na sa̱ꞌndiaꞌ yu̱ꞌuꞌ yoꞌó, sa̱kanꞌ ña̱ nduuꞌ u̱nꞌ nde̱e̱ naa nama̱ vi̱ꞌe̱, ña̱ ki̱ni̱ kaaꞌ, te̱ ni̱ na̱keꞌi̱ ya̱a̱ a̱. Nduꞌu̱ꞌ u̱nꞌ ñaa̱ꞌ te̱ sa̱naꞌmá u̱nꞌ yuꞌu̱ sa̱a̱ niiꞌ kaꞌán tu̱ꞌu̱n nde̱iꞌ Ndiosí. Ndisu̱ ni̱ xkaꞌndi̱a̱ u̱nꞌ tu̱ꞌu̱n nde̱iꞌ ja̱a̱nꞌ ña̱ ni̱ kaꞌa̱n chuunꞌ u̱nꞌ te̱ ka̱ni̱ ra̱ yuꞌu̱ ―ni̱ kachi̱ ra̱.
ACT 23:4 I̱kanꞌ te̱ ni̱ kaꞌa̱n te̱ itaꞌ ya̱ti̱n ja̱a̱nꞌ xiinꞌ Pablo ndii: ―Sa̱kanꞌ vi̱ꞌ tu̱ku̱ kaꞌán yoꞌó xiinꞌ sutu̱ kaꞌnuꞌ, te̱ xikaꞌ nuuꞌ nuu̱ꞌ Ndiosí u̱u̱nꞌ ―ni̱ kachi̱ ra̱.
ACT 23:5 Te̱ ni̱ kaꞌa̱n Pablo ndii: ―Ña̱ni̱ i̱, xïní yuꞌu̱ naaꞌ sutu̱ kaꞌnuꞌ nduuꞌ te̱ kaa̱ꞌ, sa̱kanꞌ ña̱ yoso̱ꞌ a̱ nuu̱ꞌ tu̱tu̱ Ndiosí miiꞌ kaꞌán a̱ ndii: “Käꞌa̱n ki̱ni̱ u̱nꞌ xiinꞌ te̱ xaꞌndia chuunꞌ kuuꞌ nu̱uꞌ nuu̱ꞌ ñu̱u̱ u̱nꞌ.” Sa̱kanꞌ yoso̱ꞌ a̱ ―ni̱ kachi̱ ra̱.
ACT 23:6 Xaꞌa̱ꞌ a̱ ña̱ ni̱ xi̱ni̱ Pablo ña̱ sa̱va̱ te̱ ja̱a̱nꞌ nduuꞌ te̱ saduceo, te̱ sa̱va̱ tu̱ku̱ ra̱ nduuꞌ te̱ fariseo ndii, ni̱ kaꞌa̱n tiꞌeꞌ ra̱ xiinꞌ te̱ xi̱xa̱ kuuꞌ nu̱uꞌ ja̱a̱nꞌ ndii: ―Ña̱ni̱ taꞌanꞌ i̱, yuꞌu̱ ndii, te̱ fariseo nduuꞌ i̱, te̱ te̱ fariseo ni̱ nduu̱ tu̱ yu̱vaꞌ i̱. Te̱ tiinꞌ kua̱chi̱ ndo̱ꞌ yuꞌu̱ xaꞌa̱ꞌ a̱ ña̱ ndiatuꞌ i̱ni̱ i̱ ña̱ na̱ti̱a̱ku̱ e̱ꞌ kii̱ꞌ ku̱vi̱ e̱ꞌ ―ni̱ kachi̱ ra̱.
ACT 23:7 Te̱ kii̱ꞌ ni̱ kaꞌa̱n ra̱ ña̱ ja̱a̱nꞌ ndii, ni̱ xa̱ꞌaꞌ kaniꞌ taꞌanꞌ kuento te̱ fariseo xiinꞌ te̱ saduceo, te̱ ni̱ na̱taꞌvi̱ꞌ ra̱.
ACT 23:8 Kua̱chi̱ ndii, te̱ saduceo ndii, kändixaꞌ ra̱ ña̱ na̱ti̱a̱ku̱ ne̱ ni̱ xiꞌi̱, te̱ ni̱ nde̱e̱ kändixaꞌ tu̱ ra̱ ña̱ yoo ángele, te̱ ni̱ nde̱e̱ kändixaꞌ tu̱ ra̱ naaꞌ yoo espíritu. Ndisu̱ te̱ fariseo ndii, kandixaꞌ te̱ ja̱a̱nꞌ sa̱kuuꞌ ña̱ ja̱a̱nꞌ.
ACT 23:9 I̱kanꞌ te̱ ni̱ xa̱ꞌaꞌ kuaaꞌ tiꞌeꞌ sa̱kuuꞌ te̱ ja̱a̱nꞌ. Te̱ ni̱ ndo̱ndi̱chi̱ sa̱va̱ te̱ sanakuachiꞌ tu̱ꞌu̱n nde̱iꞌ Moisés, te̱ nduuꞌ te̱ fariseo. Te̱ ni̱ kaꞌa̱n ra̱ ndii: ―Kö̱o̱ꞌ xa̱chiꞌ kua̱chi̱ te̱ kaa̱ꞌ ni̱ na̱ꞌi̱n ndu̱. Naaꞌ ni̱ kaꞌa̱n i̱i̱n ángele, uun naaꞌ ni̱ kaꞌa̱n i̱i̱n espíritu xiinꞌ ra̱ ndii, vä̱ꞌa̱ kuunꞌ taꞌanꞌ e̱ꞌ xiinꞌ Ndiosí ―ni̱ kachi̱ ra̱.
ACT 23:10 Te̱ xaꞌa̱ꞌ a̱ ña̱ so̱ꞌo̱ ni̱ na̱saa̱ꞌ kuaꞌa̱ꞌ ka̱ sa̱kuuꞌ te̱ ja̱a̱nꞌ ndii, ni̱ yi̱ꞌvi te̱ xaꞌndia chuunꞌ nuu̱ꞌ te̱ xíinꞌ ja̱a̱nꞌ ña̱ sa̱kuachiꞌ xiꞌe̱ ra̱ Pablo. Ña̱ ja̱a̱nꞌ na kuiiꞌ ni̱ kaꞌa̱n chuunꞌ ra̱ xiinꞌ ndiaꞌviꞌ te̱ xíinꞌ, te̱ ko̱ꞌni̱ ra̱ xta̱ꞌniꞌ ña̱ꞌaꞌ ra̱ te̱i̱n te̱ ja̱a̱nꞌ, te̱ kuꞌu̱n ndi̱a̱ka̱ tu̱ku̱u̱ ña̱ꞌaꞌ ra̱ vi̱ꞌe̱ miiꞌ ndieeꞌ ra̱ xitoꞌ ra̱.
ACT 23:11 Te̱ kii̱ꞌ ni̱ ku̱ñu̱u kivi̱ꞌ ja̱a̱nꞌ ndii, ni̱ tuvi̱ xto̱ꞌo̱ e̱ꞌ nuu̱ꞌ Pablo, te̱ ni̱ kaꞌa̱n a̱ xiinꞌ ra̱ ndii: ―Sa̱ndi̱e̱ni xiinꞌ mi̱iꞌ u̱nꞌ, sa̱kanꞌ ña̱ sa̱a̱ ni̱ ndi̱e̱e̱ yu̱ꞌuꞌ u̱nꞌ xaꞌa̱ꞌ i̱ ñu̱u̱ Jerusalén ñaa̱ꞌ ndii, niiꞌ sa̱kanꞌ tu̱ kuní a̱ ndi̱e̱e̱ yu̱ꞌuꞌ u̱nꞌ xaꞌa̱ꞌ i̱ ñu̱u̱ Roma ―ni̱ kachi̱ a̱.
ACT 23:12 Te̱ kii̱ꞌ ni̱ kitu̱ꞌ ndii, ni̱ nda̱tuꞌunꞌ tuní sa̱va̱ te̱ judío sa̱a̱ sa̱a̱ ra̱ te̱ ka̱ꞌni̱ꞌ ra̱ Pablo. Te̱ ni̱ chi̱ka̱ndi̱a̱ xiinꞌ mi̱iꞌ ra̱ nuu̱ꞌ taꞌanꞌ ra̱ ña̱ kü̱xi̱ ra̱, te̱ kö̱ꞌo̱ tu̱ ra̱ ti̱kui nde̱e̱ ska̱chiꞌ ka̱ꞌni̱ꞌ ña̱ꞌaꞌ ra̱.
ACT 23:13 Te̱ yaꞌa̱ uvi̱ xi̱ko̱ kuuꞌ te̱ ni̱ chi̱ka̱ndi̱a̱ xiinꞌ mi̱iꞌ ja̱a̱nꞌ.
ACT 23:14 Te̱ ja̱a̱nꞌ ndii, ni̱ xaꞌa̱n ra̱ nuu̱ꞌ sutu̱ kuuꞌ nu̱uꞌ xiinꞌ nuu̱ꞌ te̱ xi̱xa̱ nuu̱ꞌ ñu̱u̱ Jerusalén ja̱a̱nꞌ, te̱ ni̱ kaꞌa̱n ra̱ xiinꞌ te̱ ja̱a̱nꞌ ndii: ―Nduꞌu̱ ndii, ni̱ chi̱ka̱ndi̱a̱ xiinꞌ miiꞌ ndu̱ ña̱ kä̱xi̱ꞌ ndu̱ nde̱e̱ i̱i̱n ña̱ꞌa̱ nde̱e̱ ska̱chiꞌ ka̱ꞌni̱ꞌ ndu̱ Pablo.
ACT 23:15 Ña̱ ja̱a̱nꞌ na kuiiꞌ ndoꞌó xiinꞌ te̱ xi̱xa̱ kuuꞌ nu̱uꞌ ndii, kaꞌa̱n ndo̱ꞌ xiinꞌ te̱ xíinꞌ, te̱ xaꞌndia chuunꞌ, te̱ ki̱xi̱n ndi̱a̱ka̱ ra̱ Pablo nuu̱ꞌ ndo̱ꞌ, te̱ sa̱a̱ ndo̱ꞌ nde̱e̱ naa kuni sa̱naꞌmá ndiꞌi̱ ka̱ ndo̱ꞌ ra̱. Te̱ nduꞌu̱ ndii, ko̱o̱ tu̱ꞌva̱ ndu̱ te̱ ka̱ꞌni̱ꞌ ña̱ꞌaꞌ ndu̱ ña̱ kuní ka̱ xaa̱ ra̱ yoꞌoꞌ ―ni̱ kachi̱ ra̱.
ACT 23:16 Ndisu̱ ni̱ xi̱ni̱ tiaa̱ siꞌe̱ ñaꞌ taꞌanꞌ Pablo kuento ña̱ ni̱ nda̱tuꞌunꞌ tuní si̱ꞌe te̱ ja̱a̱nꞌ. Te̱ ni̱ xaꞌa̱n nda̱tuꞌunꞌ ra̱ a̱ nuu̱ꞌ Pablo miiꞌ naá ra̱ vi̱ꞌe̱ miiꞌ ndieeꞌ te̱ xíinꞌ ja̱a̱nꞌ.
ACT 23:17 Sa̱kanꞌ te̱ ni̱ ka̱na̱ Pablo i̱i̱n te̱ xíinꞌ kuuꞌ nu̱uꞌ, te̱ ni̱ kaꞌa̱n ra̱ xiinꞌ ra̱ ndii: ―Kuaꞌan ndi̱a̱ka̱ te̱ sa̱va̱ yo̱ꞌo̱ꞌ nuu̱ꞌ te̱ xíinꞌ xaꞌndia chuunꞌ, sa̱kanꞌ ña̱ yoo i̱i̱n ña̱ kuni kaꞌa̱n ra̱ xiinꞌ te̱ ja̱a̱nꞌ ―ni̱ kachi̱ ra̱.
ACT 23:18 Sa̱kanꞌ te̱ ni̱ xa̱ka̱ ña̱ꞌaꞌ te̱ kuuꞌ nu̱uꞌ ja̱a̱nꞌ nuu̱ꞌ te̱ xaꞌndia chuunꞌ ja̱a̱nꞌ, te̱ ni̱ kaꞌa̱n ra̱ ndii: ―Pablo, te̱ naá vi̱ꞌe̱ ka̱a̱, ni̱ ka̱na̱ yuꞌu̱, te̱ ni̱ kaꞌa̱n ra̱ xiinꞌ i̱ ña̱ ki̱xi̱n ndi̱a̱ka̱ i̱ te̱ sa̱va̱ yo̱ꞌo̱ꞌ nuu̱ꞌ yoꞌó, sa̱kanꞌ ña̱ yoo i̱i̱n ña̱ kuni kaꞌa̱n ra̱ xiinꞌ u̱nꞌ ―ni̱ kachi̱ ra̱.
ACT 23:19 Te̱ te̱ xaꞌndia chuunꞌ ja̱a̱nꞌ ndii, ni̱ ti̱i̱n ra̱ nda̱ꞌaꞌ te̱ sa̱va̱ ja̱a̱nꞌ, te̱ ni̱ na̱ka̱ siinꞌ ña̱ꞌaꞌ ra̱. Te̱ ni̱ nda̱tuꞌu̱nꞌ ña̱ꞌaꞌ ra̱ ndii: ―¿Yo̱o̱ nduuꞌ a̱ kuni kaꞌa̱n u̱nꞌ xiinꞌ i̱? ―ni̱ kachi̱ ra̱.
ACT 23:20 Te̱ ni̱ kaꞌa̱n te̱ sa̱va̱ ja̱a̱nꞌ ndii: ―Te̱ judío ndii, ni̱ ndoo̱ ra̱ kuento ña̱ kaka̱n ra̱ nuu̱ꞌ yoꞌó te̱ kuꞌu̱n ndi̱a̱ka̱ u̱nꞌ Pablo nuu̱ꞌ te̱ xi̱xa̱ kuuꞌ nu̱uꞌ tiaa̱n, te̱ sa̱a̱ ra̱ nde̱e̱ naa kuni sa̱naꞌmá ndiꞌi̱ ka̱ ra̱ te̱ ja̱a̱nꞌ.
ACT 23:21 Ndisu̱ yoꞌó ndii, sä̱a̱ u̱nꞌ kuenta kuuꞌ ra̱, sa̱kanꞌ ña̱ yaꞌa̱ uvi̱ xi̱ko̱ taꞌan te̱ yivi̱ꞌ xa̱ ni̱ chi̱ka̱ndi̱a̱ xiinꞌ mi̱iꞌ ra̱ ña̱ kü̱xi̱ ra̱ te̱ kö̱ꞌo̱ tu̱ ra̱ ti̱kui nde̱e̱ ka̱ꞌni̱ꞌ ra̱ Pablo. Te̱ vi̱ti̱n ndii, ndieeꞌ tu̱ꞌva̱ ra̱ ndiatuꞌ ra̱ nde̱e̱ ña̱ kaꞌa̱n yoꞌó ―ni̱ kachi̱ te̱ sa̱va̱ ja̱a̱nꞌ.
ACT 23:22 Sa̱kanꞌ te̱ ni̱ nde̱iꞌ ña̱ꞌaꞌ te̱ xaꞌndia chuunꞌ ja̱a̱nꞌ kaꞌán chuunꞌ ra̱ xiinꞌ te̱ sa̱va̱ ja̱a̱nꞌ ña̱ käꞌán ra̱ xiinꞌ nde̱e̱ i̱i̱n ne̱ yivi̱ꞌ ña̱ ni̱ kaꞌa̱n ra̱ xiinꞌ te̱ ja̱a̱nꞌ xaꞌa̱ꞌ ña̱ ja̱a̱nꞌ.
ACT 23:23 Te̱ ni̱ ka̱na̱ te̱ xaꞌndia chuunꞌ ja̱a̱nꞌ uvi̱ ta̱ꞌan te̱ kuuꞌ nu̱uꞌ, te̱ ni̱ kaꞌa̱n ra̱ xiinꞌ te̱ ja̱a̱nꞌ ña̱ sa̱kooꞌ tu̱ꞌva̱ ra̱ uvi̱ ciento te̱ xíinꞌ, xiinꞌ uni̱ xi̱ko̱ uxi̱ te̱ xíinꞌ, te̱ yoso̱ꞌ kuei, xiinꞌ uvi̱ ciento te̱ xíinꞌ, te̱ niꞌiꞌ tunꞌ xíinꞌ, te̱ kuꞌu̱n ra̱ ñu̱u̱ Cesarea ka̱a̱ íin ñu̱u.
ACT 23:24 Te̱ ni̱ kaꞌa̱n chuunꞌ tu̱ ra̱ ña̱ sa̱kooꞌ tu̱ꞌva̱ ra̱ kuei tiꞌ ko̱so̱ꞌ Pablo, te̱ xaa̱ va̱ꞌa̱ ra̱ ñu̱u̱ ja̱a̱nꞌ nuu̱ꞌ te̱ xaꞌndia chuunꞌ kuuꞌ nu̱uꞌ, te̱ na̱niꞌ Félix.
ACT 23:25 Te̱ ni̱ ke̱ꞌi̱ te̱ xíinꞌ te̱ xaꞌndia chuunꞌ ja̱a̱nꞌ i̱i̱n tu̱tu̱, te̱ so̱ꞌo̱ kaꞌán a̱:
ACT 23:26 “Yuꞌu̱, te̱ nduuꞌ Claudio Lisias ndii, tiꞌviꞌ i̱ tu̱tu̱ yoꞌoꞌ nda̱ꞌaꞌ yoꞌó, te̱ kaꞌnuꞌ xa̱va̱ꞌa̱, Félix, te̱ xaꞌndia chuunꞌ kuuꞌ nu̱uꞌ ndii. Na̱ti̱i̱n u̱nꞌ ña̱ nakuatuꞌ i̱ yoꞌó.
ACT 23:27 Te̱ yo̱ꞌo̱ꞌ ndii, ni̱ ti̱i̱n ña̱ꞌaꞌ ne̱ judío, te̱ xa̱ xitoꞌ ka̱ꞌni̱ꞌ kuii ña̱ꞌaꞌ ni̱a̱. Ndisu̱ ni̱ xaꞌa̱n i̱ xiinꞌ te̱ xíinꞌ, te̱ xaꞌndia chuunꞌ i̱ nuu̱ꞌ, te̱ ni̱ sa̱kakú ña̱ꞌaꞌ i̱, sa̱kanꞌ ña̱ ni̱ xi̱ni̱ i̱ kuento ndii, i̱i̱n te̱ romano, te̱ taꞌanꞌ e̱ꞌ, nduuꞌ ra̱.
ACT 23:28 Te̱ xaꞌa̱ꞌ a̱ ña̱ ni̱ kuni̱ i̱ ku̱nda̱ni̱ i̱ ndee xaꞌa̱ꞌ tiinꞌ kua̱chi̱ ña̱ꞌaꞌ ni̱a̱ ndii, ni̱ xaꞌa̱n ndi̱a̱ka̱ ña̱ꞌaꞌ i̱ nuu̱ꞌ te̱ xi̱xa̱ nu̱uꞌ ñu̱u̱ ni̱a̱.
ACT 23:29 Te̱ ni̱ xi̱ni̱ i̱ ña̱ tiinꞌ kua̱chi̱ ña̱ꞌaꞌ ni̱a̱ xaꞌa̱ꞌ tu̱ꞌu̱n nde̱iꞌ mi̱iꞌ ni̱a̱. Ndisu̱ nï̱ xa̱a̱ ra̱ nde̱e̱ i̱i̱n ña̱ xataꞌa̱n ku̱vi̱ ra̱ xaꞌa̱ꞌ ni̱ nde̱e̱ ña̱ ku̱naa̱ ra̱ vi̱ꞌe̱ ka̱a̱.
ACT 23:30 Te̱ kii̱ꞌ ni̱ xi̱ni̱ i̱ kuento ña̱ ni̱ nda̱tuꞌunꞌ tuní ndiaꞌviꞌ te̱ yivi̱ꞌ ña̱ ka̱ꞌni̱ꞌ ra̱ te̱ yo̱ꞌo̱ꞌ ndii, xa̱kaꞌán e̱ꞌ, te̱ ni̱ ti̱ꞌviꞌ ña̱ꞌaꞌ i̱ nuu̱ꞌ yoꞌó. Te̱ ni̱ kaꞌa̱n chuunꞌ tu̱ i̱ xiinꞌ te̱ tiinꞌ kua̱chi̱ ña̱ꞌaꞌ ña̱ kuꞌu̱n ra̱ nuu̱ꞌ yoꞌó te̱ chi̱nduꞌu̱ꞌ ra̱ kua̱chi̱ te̱ yo̱ꞌo̱ꞌ nuu̱ꞌ u̱nꞌ.” Sa̱kanꞌ kachi tu̱tu̱ ja̱a̱nꞌ.
ACT 23:31 Te̱ ni̱ na̱ka̱ te̱ xíinꞌ ja̱a̱nꞌ Pablo ñu̱u ja̱a̱nꞌ, te̱ ni̱ xan ndiaka̱ ña̱ꞌaꞌ ra̱ nde̱e̱ ñu̱u̱ Antípatris sa̱a̱ niiꞌ ni̱ kaꞌa̱n chuunꞌ te̱ xíinꞌ, te̱ xaꞌndia chuunꞌ ja̱a̱nꞌ, xiinꞌ ra̱.
ACT 23:32 Te̱ ni̱ kitu̱ꞌ tu̱ku̱ kivi̱ꞌ ndii, ni̱ na̱ndi̱koꞌ te̱ xíinꞌ, te̱ kuaꞌa̱n xaꞌaꞌ, ñu̱u̱ Jerusalén vi̱ꞌe̱ miiꞌ ndieeꞌ ra̱. Ndisu̱ te̱ xíinꞌ, te̱ yoso̱ꞌ kuei ndii, kuaꞌa̱n naa kuaꞌa̱n ra̱ xiinꞌ Pablo.
ACT 23:33 Kii̱ꞌ ni̱ xaa̱ ra̱ ñu̱u̱ Cesarea ndii, ni̱ ta̱xi̱ ra̱ tu̱tu̱ ja̱a̱nꞌ nda̱ꞌaꞌ te̱ xaꞌndia chuunꞌ kuuꞌ nu̱uꞌ ja̱a̱nꞌ, te̱ ni̱ sa̱na̱kuaꞌa tu̱ ra̱ Pablo nda̱ꞌaꞌ te̱ ja̱a̱nꞌ.
ACT 23:34 Te̱ kii̱ꞌ ni̱ ka̱ꞌvi̱ te̱ xaꞌndia chuunꞌ kuuꞌ nu̱uꞌ ja̱a̱nꞌ tu̱tu̱ ja̱a̱nꞌ, te̱ ni̱ nda̱tuꞌu̱nꞌ ra̱ Pablo miiꞌ ni̱ ki̱e̱e̱ ra̱. Te̱ kii̱ꞌ ni̱ xi̱ni̱ ra̱ ña̱ te̱ ni̱ ki̱e̱e̱ ñu̱ꞌuꞌ Cilicia nduuꞌ ra̱ ndii,
ACT 23:35 ni̱ kaꞌa̱n ra̱ ndii: ―Ku̱ni̱ so̱ꞌo̱ tu̱ku̱u̱ i̱ ña̱ kaꞌa̱n u̱nꞌ kii̱ꞌ xaa̱ te̱ tiinꞌ kua̱chi̱ yoꞌó ―ni̱ kachi̱ ra̱. Te̱ ni̱ kaꞌa̱n chuunꞌ ra̱ ña̱ ko̱ndi̱a̱ ña̱ꞌaꞌ te̱ xíinꞌ vi̱ꞌe̱ kaꞌnuꞌ, ña̱ ni̱ xa̱ꞌa̱ i̱i̱n te̱ ni̱ xa̱ꞌndi̱a̱ chuunꞌ kuuꞌ nu̱uꞌ, te̱ ni̱ na̱niꞌ Herodes.
ACT 24:1 Te̱ kii̱ꞌ ni̱ xkaꞌndi̱a̱ uꞌu̱n taꞌan kivi̱ꞌ ndii, ni̱ xa̱a̱ sutu̱ kaꞌnuꞌ, te̱ naniꞌ Ananías, xiinꞌ sa̱va̱ te̱ xi̱xa̱ nuu̱ꞌ ñu̱u̱ xiinꞌ i̱i̱n te̱ xikuiꞌní xaꞌa̱ꞌ ne̱ yivi̱ꞌ, te̱ naniꞌ Tértulo. Te̱ sa̱kuuꞌ ra̱ ni̱ xa̱a̱ nuu̱ꞌ te̱ xaꞌndia chuunꞌ kuuꞌ nu̱uꞌ ja̱a̱nꞌ tiinꞌ kua̱chi̱ ra̱ Pablo.
ACT 24:2 Te̱ kii̱ꞌ ni̱ ka̱na̱ te̱ xaꞌndia chuunꞌ kuuꞌ nu̱uꞌ ja̱a̱nꞌ Pablo, te̱ ni̱ xa̱a̱ ra̱ ndii, ni̱ xa̱ꞌaꞌ tiinꞌ kua̱chi̱ ña̱ꞌaꞌ Tértulo ja̱a̱nꞌ kaꞌán ra̱ ndii: ―Tákuiꞌe, yoꞌó te̱ kaꞌnuꞌ va̱ ndii, xaꞌa̱ꞌ ña̱ xaꞌndia chuunꞌ va̱ꞌa̱ u̱nꞌ, te̱ xa̱ kuaꞌa̱ꞌ kuiya̱ ndieeꞌ mani̱ꞌ va̱ ndu̱, te̱ xaꞌa̱ꞌ a̱ ña̱ xini tuní u̱nꞌ ndii, xa̱ ni̱ nda̱sa̱va̱ꞌa̱ u̱nꞌ ñu̱ꞌuꞌ miiꞌ ndieeꞌ ndu̱,
ACT 24:3 sa̱kanꞌ na kuiiꞌ sa̱kuuꞌ ndu̱ ndii, ta̱xiꞌ va̱ ndu̱ ña̱ chi̱nda̱ni u̱nꞌ xaꞌa̱ꞌ sa̱kuuꞌ ña̱ ja̱a̱nꞌ.
ACT 24:4 Te̱ xaꞌa̱ꞌ a̱ ña̱ küni sa̱kuachí kuaꞌa̱ꞌ ndu̱ yoꞌó ndii, kaꞌán ndaꞌvi i̱ xiinꞌ u̱nꞌ ña̱ ku̱ni̱ so̱ꞌo̱ u̱nꞌ i̱i̱n xaꞌaꞌ ña̱ kaꞌa̱n i̱ xiinꞌ u̱nꞌ xaꞌa̱ꞌ ña̱ vi̱ta kuuꞌ nimá u̱nꞌ.
ACT 24:5 Te̱ yivi̱ꞌ yo̱ꞌo̱ꞌ ndii, ni̱ xi̱ni̱ ndu̱ ña̱ nduuꞌ ra̱ nde̱e̱ naa kuiꞌe̱, sa̱kanꞌ ña̱ nataꞌviꞌ ra̱ sa̱kuuꞌ ne̱ taꞌanꞌ ndu̱, ne̱ judío, miiꞌ ka̱ ndieeꞌ ni̱a̱ nuu̱ꞌ ñu̱ꞌuꞌ i̱i̱n yivi̱ꞌ. Te̱ siinꞌ tu̱ku̱ ndii, te̱ niꞌiꞌ i̱chiꞌ nuu̱ꞌ i̱i̱n ti̱ꞌvi̱ ne̱ ni̱ xa̱siinꞌ xiinꞌ miiꞌ, te̱ ndikún ni̱a̱ i̱chiꞌ te̱ nazaret, nduuꞌ ra̱.
ACT 24:6 Ni̱ xika̱ tu̱ ra̱ xe̱ꞌnaꞌ ra̱ xiinꞌ yu̱kunꞌ kaꞌnuꞌ ndu̱, xaꞌa̱ꞌ a̱ ja̱a̱nꞌ na ni̱ ti̱i̱n ña̱ꞌaꞌ ndu̱, te̱ ni̱ ku̱ni̱ ndu̱ sa̱naꞌmá ña̱ꞌaꞌ ndu̱ sa̱a̱ kaꞌán tu̱ꞌu̱n nde̱iꞌ mi̱iꞌ ndu̱.
ACT 24:7 Ndisu̱ ni̱ ki̱xi̱n Lisias xiinꞌ te̱ xíinꞌ ra̱, te̱ ni̱ tu̱ꞌu̱n uꞌvi̱ ña̱ꞌaꞌ ra̱ nda̱ꞌaꞌ ndu̱,
ACT 24:8 te̱ ni̱ kaꞌa̱n chuunꞌ ra̱ xiinꞌ ndu̱ ña̱ ki̱xi̱n ndu̱ nuu̱ꞌ yoꞌó. Te̱ kii̱ꞌ sa̱naꞌmá ña̱ꞌaꞌ u̱nꞌ xaꞌa̱ꞌ sa̱kuuꞌ ña̱ ja̱a̱nꞌ ndii, ku̱vi̱ ku̱ni̱ u̱nꞌ ña̱ ña̱ nda̱ku nduuꞌ ña̱ tiinꞌ kua̱chi̱ ña̱ꞌaꞌ ndu̱ ―ni̱ kachi̱ ra̱.
ACT 24:9 Te̱ sa̱kanꞌ tu̱ i̱nga̱ ka̱ te̱ judío, te̱ itaꞌ xiinꞌ ra̱ i̱kanꞌ ndii, ni̱ na̱ka̱ta̱ ra̱ kuento ra̱, te̱ ni̱ kaꞌa̱n ra̱ ña̱ sa̱kanꞌ xna̱ꞌa̱ nduuꞌ a̱.
ACT 24:10 Sa̱kanꞌ te̱ ni̱ sa̱niaꞌá nda̱ꞌaꞌ te̱ xaꞌndia chuunꞌ ja̱a̱nꞌ nuu̱ꞌ Pablo ña̱ kaꞌa̱n ra̱, i̱kanꞌ te̱ ni̱ xa̱ꞌaꞌ kaꞌán Pablo ndii: ―Xiní yuꞌu̱ ña̱ xa̱ kiꞌinꞌ kuiya̱ kuaꞌa̱n ña̱ nduuꞌ u̱nꞌ te̱ xaꞌnú kua̱chi̱ nuu̱ꞌ ne̱ yivi̱ꞌ, ne̱ ndieeꞌ nuu̱ꞌ ñu̱ꞌuꞌ yo̱ꞌo̱. Ña̱ ja̱a̱nꞌ na kuiiꞌ va̱ꞌa̱ va̱ kuni i̱ te̱ nakaꞌán i̱ xaꞌa̱ꞌ i̱ nuu̱ꞌ u̱nꞌ vi̱ti̱n.
ACT 24:11 Naaꞌ nda̱tuꞌu̱nꞌ u̱nꞌ ndii, ku̱vi̱ ku̱ni̱ u̱nꞌ ña̱ nde̱e̱ uxi̱ uvi̱ taꞌan kivi̱ꞌ tïa̱ꞌan yaꞌa̱ vi̱ꞌ ña̱ ni̱ ka̱a̱ i̱ ñu̱u̱ Jerusalén te̱ sa̱kaꞌnuꞌ i̱ Ndiosí.
ACT 24:12 Ni̱ nde̱e̱ nuu̱ꞌ ki̱ꞌe̱ yu̱kunꞌ kaꞌnuꞌ, te̱ ni̱ nde̱e̱ vi̱ꞌe̱ miiꞌ nakayá ne̱ judío, ne̱ taꞌanꞌ ndu̱, te̱ ni̱ nde̱e̱ i̱i̱n xaanꞌ miiꞌ ka̱ ñu̱u̱ ja̱a̱nꞌ ndii, nï̱ xi̱ni̱ te̱ kaa̱ꞌ nataꞌviꞌ i̱ nde̱e̱ i̱i̱n ne̱ yivi̱ꞌ, ni̱ nde̱e̱ nï̱ xi̱ni̱ tu̱ ra̱ sanaku̱chi i̱ ne̱ yivi̱ꞌ kuaꞌa̱ꞌ i̱kanꞌ.
ACT 24:13 Ni̱ nde̱e̱ kü̱vi̱ tu̱ niaꞌa̱ te̱ kaa̱ꞌ nuu̱ꞌ yoꞌó ña̱ ña̱ ndi̱xa̱ nduuꞌ ña̱ tiinꞌ kua̱chi̱ ra̱ yuꞌu̱ vi̱ti̱n.
ACT 24:14 ’Ndisu̱ ndieeꞌ yu̱ꞌuꞌ i̱ nuu̱ꞌ yoꞌó ña̱ xakaꞌnuꞌ i̱ Ndiosí, ña̱ ni̱ xa̱kaꞌnuꞌ ne̱ xii̱ꞌ ya̱taꞌ ndu̱, sa̱a̱ saniaꞌá i̱chiꞌ xa̱aꞌ, ña̱ kaꞌán te̱ kaa̱ꞌ nduuꞌ i̱i̱n ti̱ꞌvi̱ ne̱ ni̱ xa̱siinꞌ xiinꞌ mi̱iꞌ. Sa̱kanꞌ ña̱ kandixaꞌ i̱ sa̱kuuꞌ ña̱ kaꞌán tu̱ꞌu̱n nde̱iꞌ Ndiosí xiinꞌ sa̱kuuꞌ ña̱ kaꞌán ña̱ ni̱ ke̱ꞌi̱ te̱ ni̱ kaꞌa̱n tiakú tu̱ꞌu̱n a̱.
ACT 24:15 Te̱ i̱i̱n kachi ndiatuꞌ i̱ni̱ i̱ naa ndiatuꞌ i̱ni̱ te̱ kaa̱ꞌ ña̱ Ndiosí ndii, sa̱na̱tiaku a̱ sa̱kuuꞌ ne̱ yivi̱ꞌ, naaꞌ ne̱ xachuunꞌ nda̱ku nduuꞌ e̱ꞌ, uun naaꞌ ne̱ xächuunꞌ nda̱ku nduuꞌ e̱ꞌ.
ACT 24:16 Xaꞌa̱ꞌ a̱ ja̱a̱nꞌ na xaaꞌ i̱ sa̱kuuꞌ ña̱ nduxa̱ꞌ i̱ꞌi̱n kivi̱ꞌ kuaꞌa̱n te̱ ku̱naa̱ va̱ꞌa̱ nimá i̱ nuu̱ꞌ Ndiosí xiinꞌ nuu̱ꞌ ne̱ yivi̱ꞌ.
ACT 24:17 ’Kii̱ꞌ ni̱ xkaꞌndi̱a̱ kiꞌinꞌ kuiya̱ xikaꞌ i̱ tu̱ku̱ xaanꞌ ndii, ni̱ na̱xa̱a̱ i̱ ñu̱u̱ Jerusalén te̱ ta̱xi̱ xu̱ꞌunꞌ nda̱ꞌaꞌ ne̱ ndaꞌvi kuuꞌ ñu̱u̱ i̱, te̱ na̱soko̱ꞌ tu̱ i̱ tu̱mani̱ꞌ nuu̱ꞌ Ndiosí.
ACT 24:18 Te̱ nani̱ ña̱ ja̱a̱nꞌ xaaꞌ i̱, te̱ ni̱ xi̱ni̱ sa̱va̱ te̱ judío, te̱ ni̱ ki̱e̱e̱ ñu̱ꞌuꞌ Asia, naá i̱ yu̱kunꞌ kaꞌnuꞌ ndasandooꞌ sutu̱ yuꞌu̱ nuu̱ꞌ Ndiosí sa̱a̱ kaꞌán tu̱ꞌu̱n nde̱iꞌ a̱. Ndisu̱ kö̱o̱ꞌ ne̱ yivi̱ꞌ kuaꞌa̱ꞌ ni̱ yoo̱ i̱kanꞌ xiinꞌ i̱, ni̱ nde̱e̱ nï̱ nataꞌviꞌ tu̱ i̱ ne̱ yivi̱ꞌ.
ACT 24:19 Te̱ ni̱ xi̱ni̱ naá i̱ ja̱a̱nꞌ kuní a̱ ki̱xi̱n nuu̱ꞌ yoꞌó, te̱ ti̱i̱n kua̱chi̱ ra̱ yuꞌu̱ naaꞌ yoo i̱i̱n xaꞌa̱ꞌ.
ACT 24:20 Uun naaꞌ kö̱o̱ꞌ tu̱ku̱ ndii, na kaꞌa̱n tu̱ mi̱iꞌ te̱ kaa̱ꞌ naaꞌ ni̱ xi̱ni̱ ra̱ xaaꞌ i̱ ña̱ ni̱a̱ꞌa kii̱ꞌ ni̱ yoo̱ i̱ nuu̱ꞌ te̱ xi̱xa̱ kuuꞌ nu̱uꞌ ñu̱u̱ Jerusalén.
ACT 24:21 Kueinꞌ tiinꞌ kua̱chi̱ ra̱ yuꞌu̱ xaꞌa̱ꞌ ña̱ ni̱ kaꞌa̱n tiꞌeꞌ kui̱ti̱ꞌ i̱ kii̱ꞌ ni̱ yoo̱ i̱ te̱i̱n ra̱, kii̱ꞌ ni̱ kaꞌa̱n i̱ ndii: “Tiinꞌ kua̱chi̱ ndo̱ꞌ yuꞌu̱ xaꞌa̱ꞌ a̱ ña̱ i̱ni̱ i̱ ña̱ na̱ti̱a̱ku̱ e̱ kii̱ꞌ ku̱vi̱ e̱ꞌ” ―ni̱ kachi̱ Pablo.
ACT 24:22 Te̱ xaꞌa̱ꞌ a̱ ña̱ xiní kaxiꞌ Félix ja̱a̱nꞌ xaꞌa̱ꞌ i̱chiꞌ Jesús ndii, ni̱ sa̱i̱n kuiín ra̱ ña̱ sanaꞌmá ra̱ Pablo, te̱ nde̱e̱ tu̱ku̱ kivi̱ꞌ na̱kaa̱ꞌ ra̱ xiinꞌ ña̱ ja̱a̱nꞌ. Te̱ ni̱ kaꞌa̱n ra̱ ndii: ―Nde̱e̱ kii̱ꞌ ki̱xi̱n Lisias, te̱ xíinꞌ te̱ xaꞌndia chuunꞌ, sa̱kanꞌ vi̱ꞌ te̱ ndoo̱ i̱ kuento xaꞌa̱ꞌ ndo̱ꞌ ―ni̱ kachi̱ ra̱.
ACT 24:23 Sa̱kanꞌ te̱ ni̱ kaꞌa̱n chuunꞌ ra̱ xiinꞌ te̱ xíinꞌ kuuꞌ nu̱uꞌ ña̱ ko̱o̱ ndi̱a̱a̱ ra̱ Pablo, te̱ na ta̱xi̱ ra̱ ña̱ ku̱vi̱ sa̱a̱ ndiká ra̱ sa̱va̱ ña̱ꞌa̱ ti̱xi̱n vi̱ꞌe̱ chuunꞌ ja̱a̱nꞌ. Te̱ ta̱xi̱ tu̱ ra̱ xkaꞌndi̱a̱ te̱ xiní taꞌanꞌ xiinꞌ ra̱ te̱ ka̱ka̱ nu̱u̱ ra̱ nuu̱ꞌ ra̱.
ACT 24:24 Kii̱ꞌ ni̱ yaꞌa̱ ndiaꞌviꞌ kivi̱ꞌ te̱ ni̱ xaa̱ Félix xiinꞌ ñaꞌ siꞌiꞌ ra̱ Drusila, ñaꞌ ja̱a̱nꞌ ndii, ñaꞌ judía nduuꞌ aꞌ. Te̱ ni̱ kaꞌa̱n chuunꞌ ra̱ ña̱ ki̱xi̱n Pablo nuu̱ꞌ ni̱a̱. Te̱ ni̱ xi̱ni̱ so̱ꞌo̱ ni̱a̱ kaꞌán ra̱ xaꞌa̱ꞌ ña̱ kuní a̱ i̱ni̱ e̱ꞌ ku̱ni̱ e̱ꞌ Jesucristo.
ACT 24:25 Ndisu̱ kii̱ꞌ ni̱ nda̱tuꞌunꞌ Pablo xiinꞌ ni̱a̱ xaꞌa̱ꞌ ña̱ kuní a̱ sa̱chuunꞌ nda̱ku e̱ꞌ, xiinꞌ xaꞌa̱ꞌ ña̱ kuní a̱ vi̱ko̱ niꞌiꞌ xiinꞌ mi̱iꞌ e̱ꞌ, xiinꞌ xaꞌa̱ꞌ ña̱ sa̱naꞌmá Ndiosí yooꞌ kivi̱ꞌ nuu̱ꞌ kuꞌu̱n e̱ꞌ ndii, ni̱ yi̱ꞌvi xa̱va̱ꞌa̱ Félix ja̱a̱nꞌ, te̱ ni̱ kaꞌa̱n ra̱ ndii: ―Xa̱va̱ꞌa̱ sa̱kanꞌ kui̱ti̱ꞌ vi̱ti̱n kuaꞌan kii̱ꞌ, te̱ kii̱ꞌ ku̱ni̱a̱ꞌa̱ i̱ te̱ ka̱na̱ tu̱ku̱u̱ i̱ yoꞌó ―ni̱ kachi̱ ra̱.
ACT 24:26 Te̱ siinꞌ tukuꞌ ndii, ni̱ ndiatu̱ tu̱ i̱ni̱ Félix ja̱a̱nꞌ ña̱ ta̱xi̱ Pablo xu̱ꞌunꞌ nda̱ꞌaꞌ ra̱ te̱ sa̱ndoó ndiká ña̱ꞌaꞌ ra̱. Sa̱kanꞌ na kuiiꞌ kiꞌinꞌ i̱chiꞌ ni̱ ka̱na̱ ña̱ꞌaꞌ ra̱, te̱ ni̱ nda̱tuꞌunꞌ ra̱ xiinꞌ te̱ ja̱a̱nꞌ.
ACT 24:27 Te̱ kii̱ꞌ ni̱ xkaꞌndi̱a̱ uvi̱ ta̱ꞌan kuiya̱ ndii, ni̱ na̱ꞌi̱n chuunꞌ i̱i̱n te̱ na̱niꞌ Porcio Festo nuu̱ꞌ Félix ja̱a̱nꞌ. Te̱ xaꞌa̱ꞌ a̱ ña̱ ni̱ kuni̱ Félix ja̱a̱nꞌ ndoo̱ va̱ꞌa̱ ra̱ xiinꞌ ne̱ judío ndii, ni̱ na̱ko̱o̱ ra̱ Pablo naá ra̱ vi̱ꞌe̱ ja̱a̱nꞌ.
ACT 25:1 Te̱ kii̱ꞌ ni̱ ndi̱ꞌi̱ uni̱ taꞌan kivi̱ꞌ ña̱ ni̱ xa̱a̱ Festo ja̱a̱nꞌ nuu̱ꞌ ñu̱ꞌuꞌ ja̱a̱nꞌ ndii, ni̱ ke̱ta̱ ra̱ ñu̱u̱ Cesarea ja̱a̱nꞌ, te̱ ni̱ ka̱a̱ ra̱ ñu̱u̱ Jerusalén.
ACT 25:2 Te̱ i̱kanꞌ ni̱ xa̱a̱ kiꞌinꞌ sutu̱ kuuꞌ nu̱uꞌ xiinꞌ kiꞌinꞌ te̱ judío kuuꞌ nu̱uꞌ nuu̱ꞌ Festo ja̱a̱nꞌ, te̱ ni̱ xa̱ꞌaꞌ tiinꞌ kua̱chi̱ ra̱ Pablo.
ACT 25:3 Te̱ ni̱ kaꞌa̱n ndaꞌvi ra̱ xiinꞌ Festo ja̱a̱nꞌ ña̱ kaꞌa̱n chuunꞌ ra̱ te̱ ki̱xi̱n ndi̱a̱ka̱ te̱ xíinꞌ Pablo ñu̱u̱ Jerusalén ja̱a̱nꞌ. Ni̱ xika̱n ra̱ ña̱ ja̱a̱nꞌ sa̱kanꞌ ña̱ xa̱ ni̱ nda̱tuꞌunꞌ tuní ra̱ ña̱ ka̱ꞌni̱ꞌ ra̱ Pablo i̱chiꞌ.
ACT 25:4 Ndisu̱ ni̱ kaꞌa̱n Festo ña̱ xa̱va̱ꞌa̱ naá mi̱iꞌ Pablo vi̱ꞌe̱ chuunꞌ ñu̱u̱ Cesarea, te̱ nä̱ꞌaꞌ ka̱ te̱ na̱ndi̱koꞌ tu̱ mi̱iꞌ ra̱ i̱kanꞌ.
ACT 25:5 Te̱ ni̱ kaꞌa̱n ka̱ ra̱ xiinꞌ te̱ ja̱a̱nꞌ ndii: ―Na kuꞌu̱n sa̱va̱ ndoꞌó te̱ kuuꞌ nu̱uꞌ xiinꞌ i̱ i̱kanꞌ, te̱ ti̱i̱n kua̱chi̱ ña̱ꞌaꞌ ndo̱ꞌ naaꞌ ni̱ xa̱a̱ ra̱ i̱i̱n ña̱ ni̱a̱ꞌa ―ni̱ kachi̱ ra̱.
ACT 25:6 Te̱ kii̱ꞌ ndi̱ꞌi̱ ni̱ ndoo̱ ra̱ te̱i̱n ne̱ ja̱a̱nꞌ uni̱a̱, uun uxi̱ taꞌan ka̱ kivi̱ꞌ ndii, ni̱ na̱kaa̱ꞌ ra̱ ñu̱u̱ Cesarea. Te̱ tu̱ku̱ kivi̱ꞌ ni̱ xi̱ku̱nduꞌu̱ꞌ ra̱ miiꞌ xaꞌnú ra̱ kua̱chi̱, te̱ ni̱ kaꞌa̱n chuunꞌ ra̱ ña̱ kuꞌu̱n ndi̱a̱ka̱ te̱ xíinꞌ Pablo nuu̱ꞌ ra̱.
ACT 25:7 Te̱ kii̱ꞌ ni̱ xa̱a̱ Pablo i̱kanꞌ ndii, ni̱ kati̱ ña̱ꞌaꞌ te̱ judío, te̱ ni̱ ki̱e̱e̱ ñu̱u̱ Jerusalén ja̱a̱nꞌ, tiinꞌ kua̱chi̱ ña̱ꞌaꞌ ra̱ xiinꞌ kuaꞌa̱ꞌ kua̱chi̱ vie̱, tee̱ꞌ ndee kö̱o̱ꞌ a̱ ni̱ ku̱vi̱ niaꞌa̱ ra̱ xaꞌa̱ꞌ a̱.
ACT 25:8 Te̱ ni̱ kaꞌa̱n Pablo xaꞌa̱ꞌ ra̱ ndii: ―Kö̱o̱ꞌ nde̱e̱ i̱i̱n ña̱ ni̱a̱ꞌa ni̱ xaaꞌ i̱ xaꞌa̱ꞌ tu̱ꞌu̱n nde̱iꞌ ndu̱, ne̱ judío, ni̱ nde̱e̱ xaꞌaꞌ yu̱kunꞌ kaꞌnuꞌ ndu̱, ni̱ nde̱e̱ kö̱o̱ꞌ tu̱ a̱ ni̱ xa̱a̱ i̱ xaꞌa̱ꞌ tu̱ꞌu̱n nde̱iꞌ César, te̱ xaꞌndia chuunꞌ kuuꞌ nu̱uꞌ ―ni̱ kachi̱ ra̱.
ACT 25:9 Ndisu̱ xaꞌa̱ꞌ a̱ ña̱ ni̱ kuni̱ Festo ja̱a̱nꞌ ndoo̱ va̱ꞌa̱ ra̱ xiinꞌ te̱ judío ja̱a̱nꞌ ndii, ni̱ nda̱tuꞌu̱nꞌ ra̱ Pablo ndii: ―¿Ñáá kaꞌán nimá u̱nꞌ ka̱a̱ u̱nꞌ ñu̱u̱ Jerusalén te̱ sa̱naꞌmá i̱ yoꞌó i̱kanꞌ xaꞌa̱ꞌ ña̱ ja̱a̱nꞌ? ―ni̱ kachi̱ ra̱.
ACT 25:10 Te̱ ni̱ na̱kui̱i̱n Pablo ndii: ―Vi̱ti̱n ndii, miiꞌ xaꞌnú César kua̱chi̱ iinꞌ i̱, sa̱kanꞌ na yoꞌoꞌ kuní a̱ sa̱naꞌmá u̱nꞌ yuꞌu̱, sa̱kanꞌ ña̱ xiní kaxiꞌ u̱nꞌ ña̱ kö̱o̱ꞌ nde̱e̱ i̱i̱n ña̱ ni̱a̱ꞌa ni̱ xa̱a̱ i̱ xiinꞌ ne̱ taꞌanꞌ i̱, ne̱ judío.
ACT 25:11 Sa̱kanꞌ ña̱ naaꞌ ni̱ xa̱a̱ i̱ i̱i̱n ña̱ ni̱a̱ꞌa, ña̱ kuní a̱ ku̱vi̱ i̱ xaꞌa̱ꞌ a̱ ndii, kö̱o̱ꞌ a̱ kaꞌán i̱ ku̱vi̱ i̱. Ndisu̱ xaꞌa̱ꞌ a̱ ña̱ süu̱ꞌ ña̱ nda̱ku nduuꞌ ña̱ tiinꞌ kua̱chi̱ te̱ judío, te̱ taꞌanꞌ i̱ kaa̱ꞌ, yuꞌu̱ ndii, nde̱e̱ i̱i̱n kö̱o̱ꞌ kumiꞌ ña̱ nda̱ku te̱ sa̱na̱kuaꞌa ra̱ yuꞌu̱ nda̱ꞌaꞌ te̱ kaa̱ꞌ. Ña̱ ja̱a̱nꞌ na kuiiꞌ xikán i̱ ña̱ na sa̱naꞌmá César yuꞌu̱ ―ni̱ kachi̱ ra̱.
ACT 25:12 Te̱ kii̱ꞌ ndi̱ꞌi̱ ni̱ kaꞌa̱n Festo xiinꞌ te̱ chindieeꞌ taꞌanꞌ xiinꞌ ra̱ xiinꞌ kuento ndii, ni̱ kaꞌa̱n ra̱ xiinꞌ Pablo ndii: ―Xaꞌa̱ꞌ a̱ ña̱ ni̱ xika̱n u̱nꞌ ña̱ sa̱naꞌmá César yoꞌó ndii, nuu̱ꞌ César ja̱a̱nꞌ kuꞌu̱n u̱nꞌ ―ni̱ kachi̱ ra̱.
ACT 25:13 Te̱ kii̱ꞌ ni̱ xkaꞌndi̱a̱ ndiaꞌviꞌ kivi̱ꞌ ndii, ni̱ xa̱a̱ rey Agripa xiinꞌ i̱i̱n ñaꞌ na̱niꞌ Berenice ñu̱u̱ Cesarea ja̱a̱nꞌ te̱ na̱kua̱tu̱ ni̱a̱ Festo.
ACT 25:14 Te̱ xaꞌa̱ꞌ a̱ ña̱ ni̱ ndoo̱ ni̱a̱ i̱kanꞌ kiꞌinꞌ kivi̱ꞌ ndii, ni̱ ndatuꞌunꞌ Festo xiinꞌ rey ja̱a̱nꞌ xaꞌa̱ꞌ tu̱ndoꞌoꞌ Pablo kaꞌán ra̱ ndii: ―Ni̱ na̱ko̱o̱ Félix i̱i̱n te̱ yivi̱ꞌ naá ra̱ vi̱ꞌe̱ ka̱a̱ yo̱ꞌo̱.
ACT 25:15 Te̱ kii̱ꞌ ni̱ xaꞌa̱n i̱ ñu̱u̱ Jerusalén ndii, ni̱ ti̱i̱n kua̱chi̱ ña̱ꞌaꞌ sutu̱ kuuꞌ nu̱uꞌ xiinꞌ te̱ xi̱xa̱ nuu̱ꞌ ne̱ judío. Te̱ ni̱ xika̱n ra̱ nuu̱ꞌ i̱ ña̱ kaꞌa̱n chuunꞌ i̱ ña̱ ku̱vi̱ te̱ ja̱a̱nꞌ.
ACT 25:16 Te̱ ni̱ kaꞌa̱n i̱ xiinꞌ te̱ judío ja̱a̱nꞌ ña̱ täxiꞌ tu̱ꞌu̱n nde̱iꞌ romano ña̱ ka̱ꞌni̱ꞌ e̱ꞌ ne̱ yivi̱ꞌ kii̱ꞌ tïa̱ꞌan na̱kaꞌa̱n ni̱a̱ xaꞌa̱ꞌ ni̱a̱ nuu̱ꞌ te̱ tiinꞌ kua̱chi̱ ña̱ꞌaꞌ.
ACT 25:17 Ña̱ ja̱a̱nꞌ na kuiiꞌ kii̱ꞌ ni̱ ki̱xi̱n te̱ judío ja̱a̱nꞌ yoꞌoꞌ ndii, nï̱ ku̱u̱ kuachí i̱ xiinꞌ tu̱ndoꞌoꞌ ra̱. Süu̱ꞌ ja̱a̱nꞌ ndii tu̱ku̱ kivi̱ꞌ ni̱ xi̱ku̱nduꞌu̱ꞌ i̱ miiꞌ xaꞌnú i̱ kua̱chi̱, te̱ ni̱ kaꞌa̱n chuunꞌ i̱ ña̱ ki̱xi̱n ndi̱a̱ka̱ te̱ xíinꞌ te̱ ja̱a̱nꞌ nuu̱ꞌ i̱.
ACT 25:18 Te̱ kii̱ꞌ ni̱ xi̱kuita̱ te̱ tiinꞌ kua̱chi̱ ña̱ꞌaꞌ ja̱a̱nꞌ ndii, kö̱o̱ꞌ ña̱ ni̱a̱ꞌa ña̱ ni̱ ndiatu̱ i̱ xaꞌa̱ꞌ ni̱ ti̱i̱n kua̱chi̱ ña̱ꞌaꞌ ra̱.
ACT 25:19 Süu̱ꞌ ja̱a̱nꞌ ndii xaꞌa̱ꞌ i̱i̱n uvi̱ ña̱ kandixaꞌ mi̱iꞌ ra̱ xaꞌa̱ꞌ Ndiosí ra̱ kui̱ti̱ꞌ ni̱ ka̱ni̱ taꞌanꞌ te̱ ja̱a̱nꞌ kuento xiinꞌ Pablo ja̱a̱nꞌ, xiinꞌ xaꞌa̱ꞌ i̱i̱n te̱ xa̱ ni̱ xiꞌi̱, te̱ ni̱ na̱niꞌ Jesús, te̱ kaꞌán Pablo ja̱a̱nꞌ ña̱ tiaku ra̱.
ACT 25:20 Te̱ xaꞌa̱ꞌ a̱ ña̱ nï̱ ku̱nda̱ni̱ i̱ ndee ña̱ sa̱a̱ i̱ xiinꞌ ña̱ ni̱ ka̱ni̱ taꞌanꞌ ra̱ kuento xiinꞌ te̱ ja̱a̱nꞌ ndii, ni̱ nda̱tuꞌu̱nꞌ i̱ Pablo naaꞌ kaꞌán nimá ra̱ kuꞌu̱n ra̱ ñu̱u̱ Jerusalén te̱ sa̱naꞌmá ña̱ꞌaꞌ i̱ i̱kanꞌ xaꞌa̱ꞌ ña̱ ja̱a̱nꞌ.
ACT 25:21 Ndisu̱ Pablo ja̱a̱nꞌ ndii, ni̱ xika̱n ra̱ ña̱ ku̱ndi̱a̱tu̱ ra̱ te̱ sa̱naꞌmá ña̱ꞌaꞌ César, te̱ xaꞌndia chuunꞌ kuuꞌ nu̱uꞌ. Sa̱kanꞌ na ni̱ kaꞌa̱n chuunꞌ i̱ ña̱ ko̱o̱ ndi̱a̱a̱ ka̱ ña̱ꞌaꞌ te̱ xíinꞌ nde̱e̱ kii̱ꞌ ku̱vi̱ ti̱ꞌviꞌ ña̱ꞌaꞌ i̱ nda̱ꞌaꞌ César ja̱a̱nꞌ ―ni̱ kachi̱ Festo.
ACT 25:22 Te̱ ni̱ kaꞌa̱n Agripa ja̱a̱nꞌ xiinꞌ Festo ndii: ―Kuni ku̱ni̱ so̱ꞌo̱ tu̱ yuꞌu̱ ña̱ kaꞌán te̱ ja̱a̱nꞌ ―ni̱ kachi̱ ra̱. Te̱ ni̱ kaꞌa̱n Festo ndii: ―Tiaa̱n te̱ ku̱ni̱ so̱ꞌo̱ u̱nꞌ ra̱ ―ni̱ kachi̱ ra̱.
ACT 25:23 Te̱ tu̱ku̱ kivi̱ꞌ kii̱ꞌ ni̱ xa̱a̱ Agripa xiinꞌ Berenice vi̱ꞌe̱ chuunꞌ ndii, ni̱ ti̱i̱n kaꞌnuꞌ xa̱va̱ꞌa̱ ña̱ꞌaꞌ kuaꞌa̱ꞌ ne̱ yivi̱ꞌ. Te̱ kuaꞌa̱ꞌ tu̱ te̱ xíinꞌ kuuꞌ nu̱uꞌ ni̱ nde̱kui̱e̱ xiinꞌ ne̱ ja̱a̱nꞌ xiinꞌ kuaꞌa̱ꞌ te̱ xi̱xa̱ kuuꞌ nu̱uꞌ nuu̱ꞌ ñu̱u̱ ja̱a̱nꞌ. Te̱ ni̱ kaꞌa̱n chuunꞌ Festo ja̱a̱nꞌ ña̱ kuꞌu̱n na̱ka̱ te̱ xíinꞌ Pablo te̱ ki̱xi̱n ndi̱a̱ka̱ ña̱ꞌaꞌ ra̱ i̱kanꞌ.
ACT 25:24 Sa̱kanꞌ te̱ ni̱ kaꞌa̱n Festo ndii: ―Yoꞌó, rey Agripa, xiinꞌ sa̱kuuꞌ ndoꞌó, te̱ ndieeꞌ yoꞌoꞌ vi̱ti̱n, te̱ yivi̱ꞌ te̱ iinꞌ nuu̱ꞌ e̱ꞌ yo̱ꞌo̱ꞌ ndii, kuaꞌa̱ꞌ va̱ ne̱ judío kaꞌán kua̱chi̱ nuu̱ꞌ i̱ ñu̱u̱ Jerusalén xiinꞌ ñu̱u̱ yo̱ꞌo̱ꞌ xaꞌa̱ꞌ ra̱ kuaaꞌ tiꞌeꞌ ni̱a̱ kaꞌán ni̱a̱ ña̱ kuní a̱ ku̱vi̱ ra̱.
ACT 25:25 Ndisu̱ tuu yuꞌu̱ ndii, kö̱o̱ꞌ nde̱e̱ i̱i̱n ña̱ xataꞌa̱n ku̱vi̱ ra̱ xaꞌa̱ꞌ ni̱ xa̱a̱ ra̱. Te̱ ndii, xaꞌa̱ꞌ a̱ ña̱ ni̱ kaꞌa̱n mi̱iꞌ ra̱ ña̱ César Augusto sa̱naꞌmá ña̱ꞌaꞌ ndii, ni̱ chi̱tuní i̱ ti̱ꞌviꞌ ña̱ꞌaꞌ i̱ nda̱ꞌaꞌ te̱ ja̱a̱nꞌ.
ACT 25:26 Te̱ xaꞌa̱ꞌ a̱ ña̱ kö̱o̱ꞌ a̱ niꞌíꞌ i̱ ke̱ꞌi̱ i̱ xaꞌa̱ꞌ ra̱ nuu̱ꞌ xto̱ꞌo̱ e̱ꞌ César ja̱a̱nꞌ ndii, ni̱ kaꞌa̱n chuunꞌ i̱ te̱ ni̱ ki̱xi̱n ndi̱a̱ka̱ ña̱ꞌaꞌ ra̱ nuu̱ꞌ ndo̱ꞌ yoꞌoꞌ vi̱ti̱n, ndisu̱ nuu̱ꞌ yoꞌó ka̱ vi̱ꞌ rey Agripa. Te̱ kii̱ꞌ ndi̱ꞌi̱ sa̱naꞌmá ña̱ꞌaꞌ u̱nꞌ ndii, ko̱o̱ na ña̱ ku̱vi̱ ke̱ꞌi̱ i̱ xaꞌa̱ꞌ ra̱.
ACT 25:27 Kua̱chi̱ ndii tuu i̱ ña̱ süu̱ꞌ te̱ kuuꞌ kaxiꞌ nduuꞌ i̱ naaꞌ ti̱ꞌviꞌ i̱ i̱i̱n te̱ naá vi̱ꞌe̱ ka̱a̱ nuu̱ꞌ César, te̱ käꞌa̱n i̱ ndee xaꞌa̱ꞌ tiinꞌ kua̱chi̱ ña̱ꞌaꞌ ne̱ yivi̱ꞌ ―ni̱ kachi̱ Festo.
ACT 26:1 Sa̱kanꞌ te̱ ni̱ kaꞌa̱n Agripa ja̱a̱nꞌ xiinꞌ Pablo ndii: ―Ku̱vi̱ na̱kaꞌa̱n u̱nꞌ xaꞌa̱ꞌ u̱nꞌ vi̱ti̱n ―ni̱ kachi̱ ra̱. Sa̱kanꞌ te̱ ni̱ ka̱ta̱ni̱ nda̱ꞌaꞌ Pablo, te̱ ni̱ xa̱ꞌaꞌ nakaꞌán ra̱ xaꞌa̱ꞌ ra̱ ndii:
ACT 26:2 ―Rey Agripa, va̱ꞌa̱ kuni i̱ ña̱ na̱kaꞌa̱n i̱ xaꞌa̱ꞌ i̱ nuu̱ꞌ yoꞌó vi̱ti̱n xaꞌa̱ꞌ sa̱kuuꞌ ña̱ tiinꞌ kua̱chi̱ te̱ judío, te̱ taꞌanꞌ i̱, yuꞌu̱.
ACT 26:3 Sa̱kanꞌ ña̱ xiní yoꞌó sa̱kuuꞌ ña̱ xi xaá ne̱ judío, ne̱ taꞌanꞌ i̱, xiinꞌ sa̱kuuꞌ ña̱ kaniꞌ taꞌanꞌ ne̱ ñu̱u̱ i̱ kuento xaꞌa̱ꞌ. Ña̱ ja̱a̱nꞌ na kuiiꞌ kaꞌán ndaꞌvi i̱ xiinꞌ u̱nꞌ ña̱ sa̱a̱ u̱nꞌ ña̱ va̱ꞌa̱, te̱ ku̱ni̱ so̱ꞌo̱ u̱nꞌ xiinꞌ ña̱ mani̱ꞌ ña̱ kaꞌa̱n i̱ xiinꞌ u̱nꞌ.
ACT 26:4 ’Sa̱kuuꞌ ne̱ judío, ne̱ taꞌanꞌ i̱, xiní sa̱a̱ xikaꞌ i̱ nde̱e̱ kii̱ꞌ ni̱ nduu̱ i̱ te̱ sa̱va̱ te̱i̱n ne̱ ñu̱u̱ i̱ xiinꞌ kii̱ꞌ ni̱ nduꞌu̱ꞌ i̱ ñu̱u̱ Jerusalén.
ACT 26:5 Ne̱ ja̱a̱nꞌ ndii, xiní tu̱ ni̱a̱ ña̱ ni̱ xika̱ i̱ nuu̱ꞌ ña̱ saniaꞌá te̱ fariseo nde̱e̱ xta̱ꞌanꞌ vi̱ꞌ. Te̱ ku̱vi̱ ndi̱e̱e̱ yu̱ꞌuꞌ ni̱a̱ xaꞌa̱ꞌ ña̱ ja̱a̱nꞌ naaꞌ kuní ni̱a̱. Te̱ te̱ fariseo ja̱a̱nꞌ nduuꞌ i̱i̱n ti̱ꞌvi̱ te̱ xikaꞌ ndi̱e̱eꞌ ka̱ xiinꞌ tu̱ꞌu̱n nde̱iꞌ Ndiosí, te̱ sa̱kanꞌ sa̱kuuꞌ te̱ ñu̱u̱ i̱.
ACT 26:6 Te̱ vi̱ti̱n ndii, tiinꞌ kua̱chi̱ ra̱ yuꞌu̱ xaꞌa̱ꞌ a̱ ña̱ ndiatuꞌ i̱ni̱ i̱ xaꞌa̱ꞌ kuento ña̱ ni̱ ta̱xi̱ Ndiosí nuu̱ꞌ ne̱ xii̱ꞌ ya̱taꞌ i̱.
ACT 26:7 Te̱ kuento ja̱a̱nꞌ nduuꞌ ña̱ ndiatuꞌ i̱ni̱ ndu̱, ne̱ uxi̱ uvi̱ ti̱ꞌvi̱, ne̱ vi̱ꞌe̱ ne̱ Israel na̱ti̱i̱n ndu̱, xaꞌa̱ꞌ a̱ ja̱a̱nꞌ na xakaꞌnuꞌ chito̱ ndu̱ Ndiosí ndu̱viꞌ xiinꞌ ñu̱u. Rey Agripa, xaꞌa̱ꞌ kuento ja̱a̱nꞌ tiinꞌ kua̱chi̱ ne̱ taꞌanꞌ i̱, ne̱ judío ja̱a̱nꞌ, yuꞌu̱.
ACT 26:8 ¿Ndichun na vixi ni̱a̱ tu̱ nduuꞌ a̱ nuu̱ꞌ ndoꞌó te̱ ka̱ndi̱xaꞌ ndo̱ꞌ ña̱ ku̱vi̱ sa̱na̱tiaku Ndiosí ne̱ ni̱ xiꞌi̱?
ACT 26:9 ’Te̱ yuꞌu̱ ndii, ni̱ tu̱u̱ i̱ ña̱ kuní a̱ sa̱a̱ i̱ sa̱kuuꞌ ña̱ nduxa̱ꞌ te̱ sa̱ndiꞌiꞌ i̱ ne̱ i̱ni̱ xini Jesús, te̱ ñu̱u̱ Nazaret.
ACT 26:10 Te̱ ni̱ xa̱a̱ i̱ ña̱ ja̱a̱nꞌ ñu̱u̱ Jerusalén, te̱ xiinꞌ ña̱ ndi̱e̱e̱ꞌ sutu̱ kuuꞌ nu̱uꞌ ni̱ kaꞌa̱n chuunꞌ i̱, te̱ ni̱ ñuꞌu̱ kuaꞌa̱ꞌ ne̱ nduuꞌ kuenta ña̱ ja̱a̱nꞌ vi̱ꞌe̱ ka̱a̱. Te̱ ni̱ na̱kuita̱ tu̱ kuento i̱ xiinꞌ te̱ yivi̱ꞌ kii̱ꞌ ni̱ xa̱ꞌni̱ꞌ ra̱ sa̱va̱ ne̱ ja̱a̱nꞌ.
ACT 26:11 Te̱ kiꞌinꞌ va̱ i̱chiꞌ ni̱ xaꞌa̱n i̱ sa̱a̱ vi̱ꞌe̱ miiꞌ nakayá ndu̱ te̱ sandoꞌoꞌ uꞌvi̱ ña̱ꞌaꞌ i̱, te̱ ka̱ni̱a̱ꞌa ni̱a̱ xaꞌa̱ꞌ Jesús ja̱a̱nꞌ. Te̱ xaꞌa̱ꞌ a̱ ña̱ ni̱ xiꞌe̱ xa̱va̱ꞌa̱ i̱ ni̱ xini ña̱ꞌaꞌ i̱ ndii, ni̱ ndiku̱n i̱ sandoꞌoꞌ i̱ ni̱a̱ nde̱e̱ tu̱ku̱ ñu̱ꞌuꞌ miiꞌ kuaꞌa̱n ni̱a̱.
ACT 26:12 ’Te̱ ña̱ ja̱a̱nꞌ kuaꞌa̱n sa̱a̱ i̱ ñu̱u̱ Damasco xiinꞌ ña̱ ndi̱e̱eꞌ ña̱ xaꞌndia chuunꞌ sutu̱ kuuꞌ nu̱uꞌ, xiinꞌ ña̱ ni̱ kaꞌa̱n chuunꞌ ra̱ xiinꞌ i̱.
ACT 26:13 Ndisu̱ kii̱ꞌ naá i̱ i̱chiꞌ kuaꞌa̱n i̱ i̱kanꞌ i̱i̱n keꞌinꞌ ndii, kuni kaꞌa̱n i̱ xiinꞌ u̱nꞌ, rey, ña̱ ni̱ xi̱ni̱ i̱ ni̱ ki̱e̱e̱ i̱i̱n ñuꞌu̱ nde̱e̱ ndi̱viꞌ, ña̱ yiꞌé kooꞌ chukuuꞌ ka̱ te̱ sa̱kanꞌ ñu̱ꞌu̱, te̱ ni̱ xi̱nu̱ndu̱u̱ a̱ yuꞌu̱ xiinꞌ te̱ kuaꞌa̱n xiinꞌ i̱.
ACT 26:14 Te̱ ni̱ ndu̱va̱ sa̱kuuꞌ ndu̱ ñu̱ꞌuꞌ, te̱ ni̱ xi̱ni̱ so̱ꞌo̱ i̱ i̱i̱n tachi̱ꞌ yu̱ꞌuꞌ ña̱ kaꞌán xiinꞌ i̱ xiinꞌ tu̱ꞌu̱n hebreo ndii: “Saulo, Saulo ¿ndichun na sandoꞌoꞌ u̱nꞌ yuꞌu̱? Sandoꞌoꞌ xiinꞌ mi̱iꞌ u̱nꞌ nde̱e̱ naa ndoꞌoꞌ toro kii̱ꞌ kachaꞌniꞌ riꞌ ka̱a̱ xíinꞌ nuu̱ꞌ”, ni̱ kachi̱ a̱.
ACT 26:15 Te̱ ni̱ kaꞌa̱n i̱ xiinꞌ a̱ ndii: “¿Yo̱o̱ nduuꞌ yoꞌó, tákuiꞌe?”, ni̱ kachi̱ i̱. Te̱ ni̱ kaꞌa̱n xto̱ꞌo̱ e̱ꞌ xiinꞌ i̱ ndii: “Yuꞌu̱ nduuꞌ Jesús, ña̱ sandoꞌoꞌ u̱nꞌ.
ACT 26:16 Ndisu̱ ndo̱koo̱ u̱nꞌ, te̱ kui̱i̱n ndi̱chi̱ u̱nꞌ. Sa̱kanꞌ ña̱ ni̱ sa̱tuví xiinꞌ miiꞌ i̱ nuu̱ꞌ u̱nꞌ, te̱ nda̱sa̱ndu̱u̱ i̱ yoꞌó te̱ ka̱ka̱ nu̱u̱ nuu̱ꞌ i̱, te̱ ndi̱e̱e̱ yu̱ꞌuꞌ tu̱ u̱nꞌ xaꞌa̱ꞌ ña̱ ni̱ niaꞌa̱ i̱ nuu̱ꞌ u̱nꞌ xiinꞌ xaꞌa̱ꞌ ña̱ niaꞌa̱ ka̱ i̱ nuu̱ꞌ u̱nꞌ.
ACT 26:17 Te̱ sa̱kakú i̱ yoꞌó nuu̱ꞌ ne̱ ñu̱u̱ u̱nꞌ xiinꞌ nuu̱ꞌ ne̱ tukuꞌ miiꞌ tianu̱ꞌ i̱ yoꞌó kuꞌu̱n u̱nꞌ vi̱ti̱n,
ACT 26:18 te̱ sa̱kuniꞌ u̱nꞌ ne̱ ja̱a̱nꞌ te̱ na̱ko̱o̱ ni̱a̱ ña̱ xikaꞌ ni̱a̱ i̱chiꞌ ni̱a̱a̱ꞌ, te̱ na ka̱ka̱ ni̱a̱ i̱chiꞌ ña̱ yiꞌé ñuꞌu̱ i̱. Sa̱kanꞌ te̱ ki̱e̱e̱ ni̱a̱ nuu̱ꞌ ña̱ xiko niꞌiꞌ ña̱ꞌaꞌ ña̱ ndi̱va̱ꞌa̱, te̱ ko̱ꞌni̱ ni̱a̱ nuu̱ꞌ ña̱ vi̱ko̱ niꞌiꞌ ña̱ꞌaꞌ Ndiosí. Sa̱kanꞌ te̱ xaꞌa̱ꞌ ña̱ i̱ni̱ ni̱a̱ ku̱ni̱ ni̱a̱ yuꞌu̱ ko̱o̱ kaꞌnuꞌ i̱ni̱ Ndiosí xaꞌa̱ꞌ kua̱chi̱ ni̱a̱, te̱ na̱ti̱i̱n tu̱ ni̱a̱ ña̱ va̱ꞌa̱ ña̱ samaníꞌ Ndiosí ne̱ nduuꞌ ndi̱ti̱a̱ a̱”, ni̱ kachi̱ a̱ xiinꞌ i̱.
ACT 26:19 ’Ña̱ ja̱a̱nꞌ na kuiiꞌ, rey Agripa, nï̱ xa̱so̱ꞌo̱ i̱ nuu̱ꞌ ña̱ ni̱ kaꞌa̱n xiinꞌ i̱ nde̱e̱ ndi̱viꞌ.
ACT 26:20 Süu̱ꞌ ja̱a̱nꞌ ndii xi̱ꞌna̱ ka̱ ni̱ kaꞌa̱n ndo̱so̱ꞌ i̱ ñu̱u̱ Damasco, xiinꞌ ñu̱u̱ Jerusalén, xiinꞌ sa̱a̱ kuaꞌa̱n ka̱ nuu̱ꞌ ñuꞌuꞌ Judea, xiinꞌ te̱i̱n ne̱ tukuꞌ, te̱ na̱ma̱ ni̱a̱ nimá ni̱a̱ xaꞌa̱ꞌ kua̱chi̱ ña̱ xaaꞌ ni̱a̱, te̱ ku̱ndiku̱n ni̱a̱ Ndiosí, te̱ xiinꞌ ña̱ va̱ꞌa̱ ña̱ xaaꞌ ni̱a̱ niaꞌa̱ ni̱a̱ ña̱ xa̱ ni̱ na̱ma̱ xna̱ꞌa̱ ni̱a̱ nimá ni̱a̱ xaꞌa̱ꞌ kua̱chi̱ ni̱a̱.
ACT 26:21 Xaꞌa̱ꞌ a̱ ja̱a̱nꞌ na ni̱ ti̱i̱n te̱ judío, te̱ taꞌanꞌ i̱, yuꞌu̱ nuu̱ꞌ ki̱ꞌe̱ yu̱kunꞌ kaꞌnuꞌ, te̱ ni̱ xika̱ ra̱ ka̱ꞌni̱ꞌ ra̱ yuꞌu̱.
ACT 26:22 Ndisu̱ xaꞌa̱ꞌ a̱ ña̱ ni̱ chi̱ndi̱e̱eꞌ Ndiosí yuꞌu̱ ndii, kusaaꞌ kaꞌán i̱ tu̱ꞌu̱n a̱ nde̱e̱ vi̱ti̱n nuu̱ꞌ sa̱kuuꞌ ne̱ yivi̱ꞌ, naaꞌ ne̱ ndaꞌvi so̱ꞌo̱ nduuꞌ ni̱a̱, uun naa ne̱ kaꞌnuꞌ nduuꞌ ni̱a̱. Te̱ saniaꞌá i̱ nuu̱ꞌ ni̱a̱ sa̱a̱ niiꞌ ni̱ kaꞌa̱n te̱ ni̱ kaꞌa̱n tiakú tu̱ꞌu̱n Ndiosí, xiinꞌ ña̱ ni̱ kaꞌa̱n Moisés ña̱ kuní a̱ ko̱o̱.
ACT 26:23 Te̱ ja̱a̱nꞌ ndii, ni̱ kaꞌa̱n ra̱ ña̱ kuní a̱ ku̱ndo̱ꞌo̱ ña̱ ku̱ndu̱u̱ Cristo, te̱ kii̱ꞌ ku̱vi̱ a̱ ndii, xi̱ꞌna̱ ka̱ a̱ ku̱ndu̱u̱ ña̱ na̱ti̱a̱ku̱ te̱i̱n ne̱ ni̱ xiꞌi̱, te̱ ku̱ndu̱u̱ a̱ ñuꞌu̱, ña̱ niaꞌa̱ i̱chiꞌ Ndiosí nuu̱ꞌ ne̱ taꞌanꞌ a̱ xiinꞌ nuu̱ꞌ ne̱ tukuꞌ. Te̱ ña̱ ni̱ kaꞌa̱n te̱ ja̱a̱nꞌ ndii, xa̱ ni̱ xinu̱ a̱ ―ni̱ kachi Pablo.
ACT 26:24 Kii̱ꞌ kaꞌán ka̱ Pablo ña̱ ja̱a̱nꞌ xaꞌa̱ꞌ ra̱ iinꞌ ra̱ ndii, i̱kanꞌ te̱ ni̱ ndeꞌi̱ tiꞌeꞌ Festo kaꞌán ra̱ ndii: ―Te̱ küuꞌ kaxiꞌ nduuꞌ yoꞌó, Pablo. Ni̱ sa̱kuaa̱n kuaꞌa̱ꞌ va̱ u̱nꞌ nde̱e̱ ni̱ sa̱na̱ vi̱ꞌ xíniꞌ u̱nꞌ ―ni̱ kachi̱ ra̱.
ACT 26:25 Ndisu̱ ni̱ na̱kui̱i̱n Pablo ndii: ―Süu̱ꞌ te̱ küuꞌ kaxiꞌ nduuꞌ i̱, xkuaa̱ꞌ Festo. Süu̱ꞌ ja̱a̱nꞌ ndii ña̱ ndi̱xa̱ nduuꞌ ña̱ kaꞌán i̱, te̱ ña̱ kuuꞌ kaxiꞌ tu̱ nduuꞌ a̱.
ACT 26:26 Kua̱chi̱ ndii xiní rey Agripa ñaa̱ꞌ xaꞌa̱ꞌ ña̱ kaꞌán i̱ yoꞌoꞌ. Ña̱ ja̱a̱nꞌ na kuiiꞌ i̱ni̱ i̱ te̱ kaꞌán i̱ nuu̱ꞌ ra̱. Te̱ xiní kaxiꞌ i̱ ña̱ xiní ra̱ sa̱kuuꞌ ña̱ ja̱a̱nꞌ, sa̱kanꞌ ña̱ süu̱ꞌ ña̱ ni̱ yoo̱ si̱ꞌe nduuꞌ a̱.
ACT 26:27 Te̱ yoꞌó, rey Agripa, ¿ñáá kandixaꞌ u̱nꞌ ña̱ ni̱ kaꞌa̱n te̱ ni̱ kaꞌa̱n tiakú tu̱ꞌu̱n Ndiosí? Xiní yuꞌu̱ ña̱ kandixaꞌ u̱nꞌ ña̱ ja̱a̱nꞌ ―ni̱ kachi̱ ra̱.
ACT 26:28 Te̱ ni̱ kaꞌa̱n Agripa xiinꞌ Pablo ndii: ―Ndee xa̱ku̱ va̱ te̱ sa̱na̱nduuꞌ u̱nꞌ yuꞌu̱ te̱ ndikún i̱chiꞌ Cristo ―ni̱ kachi̱ ra̱.
ACT 26:29 Te̱ ni̱ kaꞌa̱n Pablo xiinꞌ ra̱ ndii: ―Ndee xa̱ku̱ꞌ, uun kuaꞌa̱ꞌ ka̱, ndisu̱ xikán va̱ i̱ nuu̱ꞌ Ndiosí ña̱ süu̱ꞌ yoꞌó kui̱ti̱ꞌ ku̱ndu̱u̱ tu̱ te̱ ndikún i̱chiꞌ Cristo, süu̱ꞌ ja̱a̱nꞌ ndii, kuní i̱ ña̱ ku̱ndu̱u̱ tu̱ sa̱kuuꞌ ne̱ xini so̱ꞌo̱ ña̱ kaꞌán i̱ vi̱ti̱n nde̱e̱ naa yuꞌu̱, ndisu̱ süu̱ꞌ xiinꞌ ka̱rena ña̱ tiín i̱ yoꞌoꞌ ―ni̱ kachi̱ ra̱.
ACT 26:30 Kii̱ꞌ ndi̱ꞌi̱ ni̱ kaꞌa̱n Pablo ña̱ ja̱a̱nꞌ ndii, ni̱ ndo̱ndi̱chi̱ rey ja̱a̱nꞌ xiinꞌ te̱ xaꞌndia chuunꞌ ja̱a̱nꞌ, xiinꞌ ñaꞌ naniꞌ Berenice, xiinꞌ sa̱kuuꞌ ne̱ ni̱ ndiee̱ xiinꞌ te̱ kaꞌnuꞌ ja̱a̱nꞌ.
ACT 26:31 Te̱ kii̱ꞌ ni̱ ki̱e̱e̱ ni̱a̱ kuaꞌa̱n ni̱a̱ ndii, ni̱ xa̱ꞌaꞌ ndatuꞌunꞌ xiinꞌ taꞌanꞌ ni̱a̱ kaꞌán ni̱a̱ ndii: ―Kö̱o̱ꞌ xa̱chiꞌ a̱ ni̱ xa̱a̱ te̱ yivi̱ꞌ ja̱a̱nꞌ ña̱ xataꞌa̱n ku̱vi̱ ra̱ xaꞌa̱ꞌ, uun ku̱naa̱ ra̱ vi̱ꞌe̱ ka̱a̱ ―kachi ni̱a̱.
ACT 26:32 Te̱ ni̱ kaꞌa̱n Agripa xiinꞌ Festo ndii: ―Ku̱vi̱ sa̱ndoó ndiká e̱ꞌ te̱ ja̱a̱nꞌ naaꞌ nï̱ xika̱n ra̱ ña̱ sa̱naꞌmá ña̱ꞌaꞌ César ―ni̱ kachi̱ ra̱.
ACT 27:1 Kii̱ꞌ ni̱ ndoo̱ Festo kuento ña̱ ti̱ꞌviꞌ ra̱ ndu̱ ñu̱ꞌuꞌ Italia xiinꞌ i̱i̱n tundo̱oꞌ ndii, ni̱ sa̱na̱kuaꞌa ra̱ Pablo xiinꞌ tu̱ku̱ te̱ ñuꞌuꞌ vi̱ꞌe̱ ka̱a̱ nda̱ꞌaꞌ i̱i̱n te̱ xíinꞌ kuuꞌ nu̱uꞌ, te̱ na̱niꞌ Julio, te̱ xachuunꞌ ingaꞌ xiinꞌ i̱i̱n ti̱ꞌvi̱ te̱ xíinꞌ, te̱ xikaꞌ nuuꞌ nuu̱ꞌ Augusto César.
ACT 27:2 Te̱ ni̱ ko̱ꞌni̱ ndu̱ i̱i̱n tundo̱oꞌ, tunꞌ ni̱ ki̱e̱e̱ ñu̱u̱ Adramitio. Tunꞌ ja̱a̱nꞌ ndii, xkaꞌndi̱a̱ nu̱ꞌ sa̱a̱ ñu̱u̱, ña̱ ñuꞌuꞌ yu̱ꞌuꞌ mi̱ni̱ nuu̱ꞌ ñu̱ꞌuꞌ Asia. Te̱ ni̱ ki̱e̱e̱ ndu̱ kuaꞌa̱n ndu̱, te̱ kuaꞌa̱n tu̱ Aristarco, te̱ ñu̱u̱ Tesalónica, ña̱ kanduꞌu̱ꞌ nuu̱ꞌ ñu̱ꞌuꞌ Macedonia, xiinꞌ ndu̱.
ACT 27:3 Te̱ tu̱ku̱ kivi̱ꞌ ni̱ xaa̱ ndu̱ ñu̱u̱ Sidón. Te̱ Julio ja̱a̱nꞌ ndii, mani̱ꞌ ni̱ ku̱u̱ ra̱ xiinꞌ Pablo, sa̱kanꞌ ña̱ ni̱ ta̱xi̱ ra̱ kuꞌu̱n ko̱to̱ te̱ ja̱a̱nꞌ ne̱ xiní taꞌanꞌ xiinꞌ ra̱, te̱ chi̱ndi̱e̱eꞌ ña̱ꞌaꞌ ni̱a̱.
ACT 27:4 Te̱ ni̱ ki̱ee̱̱ ndu̱ i̱kanꞌ te̱ kuaꞌa̱n ndu̱ xiinꞌ tundo̱oꞌ ya̱ti̱n xi̱i̱nꞌ ñu̱ꞌuꞌ Chipre miiꞌ kö̱o̱ꞌ tachi̱ꞌ ndi̱e̱eꞌ tiasi nuu̱ꞌ ndu̱.
ACT 27:5 Te̱ ni̱ xkaꞌndi̱a̱ ndu̱ mi̱ni̱ kaꞌnuꞌ ya̱ti̱n ñu̱ꞌuꞌ Cilicia xiinꞌ ñu̱ꞌuꞌ Panfilia, te̱ ni̱ xaa̱ ndu̱ nde̱e̱ ñu̱u̱ ña̱ naniꞌ Mira, ña̱ kanduꞌu̱ꞌ nuu̱ꞌ ñu̱ꞌuꞌ Licia.
ACT 27:6 Te̱ i̱kanꞌ ni̱ xi̱ni̱ te̱ xíinꞌ kuuꞌ nu̱uꞌ ja̱a̱nꞌ i̱i̱n tundo̱oꞌ, tunꞌ ni̱ ki̱e̱e̱ ñu̱u̱ Alejandría, tunꞌ kuaꞌa̱n ñu̱ꞌuꞌ Italia. Te̱ ni̱ kaꞌa̱n chuunꞌ ra̱ te̱ ni̱ ko̱ꞌni̱ ndu̱ ti̱xi̱n tunꞌ ja̱a̱nꞌ.
ACT 27:7 Te̱ kuaꞌa̱ꞌ va̱ kivi̱ꞌ ni̱ ñuꞌu̱ ndu̱ nuu̱ꞌ ti̱kui sa̱kanꞌ ña̱ kuie va̱ kuaꞌa̱n tundo̱oꞌ ja̱a̱nꞌ, te̱ ni̱ ndo̱ꞌo̱ xa̱va̱ꞌa̱ ndu̱ te̱ ni̱ xa̱a̱ ndu̱ nuu̱ꞌ ñu̱u̱, ña̱ naniꞌ Gnido, sa̱kanꞌ ña̱ tachi̱ꞌ ndi̱e̱eꞌ ni̱ na̱ka̱si̱ nuu̱ꞌ ndu̱, te̱ xaꞌa̱ꞌ a̱ ña̱ kusaaꞌ xikaꞌ ka̱ tachi̱ꞌ ndii, ni̱ xaꞌa̱nꞌ se̱koꞌ ndu̱ nde̱e̱ ñu̱u̱ ña̱ naá i̱ꞌnu̱, ña̱ na̱niꞌ Creta ya̱ti̱n Salmón.
ACT 27:8 Te̱ xiinꞌ kuaꞌa̱ꞌ tu̱ndoꞌo̱ꞌ ni̱ xaꞌa̱n ndu̱ sa̱a̱ yu̱ꞌuꞌ mi̱ni̱ nde̱e̱ ni̱ xaa̱ ndu̱ i̱i̱n xaanꞌ miiꞌ na̱niꞌ Puerto Va̱ꞌa̱, ña̱ kanduꞌu̱ꞌ ya̱ti̱n ñu̱u̱ Lasea.
ACT 27:9 Te̱ xa̱ kuaꞌa̱ꞌ va̱ kivi̱ꞌ ni̱ xkaꞌndi̱a̱ ñuꞌuꞌ ndu̱ nuu̱ꞌ mi̱ni̱, te̱ siinꞌ tu̱ku̱ ndii, xa̱ ni̱ ku̱u̱ kuainꞌ va̱ kaaꞌ ña̱ kuꞌu̱n ndu̱ xiinꞌ tundo̱oꞌ nuu̱ꞌ mi̱ni̱ ja̱a̱nꞌ kii̱ꞌ sa̱kanꞌ. Sa̱kanꞌ ña̱ xa̱ kuyatinꞌ yoo̱ꞌ vi̱xi̱n. Xaꞌa̱ꞌ a̱ ja̱a̱nꞌ na ni̱ sa̱kuniꞌ chito̱ Pablo te̱ xaꞌndia chuunꞌ ti̱xi̱n tundo̱oꞌ ja̱a̱nꞌ
ACT 27:10 kaꞌán ra̱ ndii: ―Te̱ yivi̱ꞌ rai̱n, tuu i̱ ña̱ naaꞌ kuꞌu̱n na kuꞌu̱n e̱ꞌ ndii, ku̱ndo̱ꞌo̱ kuaꞌa̱ꞌ e̱ꞌ te̱ ndo̱ñuꞌuꞌ tundo̱oꞌ yoꞌoꞌ xiinꞌ sa̱kuuꞌ ña̱ ndisoꞌ nu̱ꞌ. Te̱ nde̱e̱ mi̱iꞌ e̱ꞌ i̱yo̱ ku̱vi̱ ―ni̱ kachi̱ ra̱.
ACT 27:11 Ndisu̱ te̱ xíinꞌ kuuꞌ nu̱uꞌ ja̱a̱nꞌ ndii ni̱ ka̱ndi̱xaꞌ ka̱ ra̱ ña̱ ni̱ kaꞌa̱n te̱ xiinꞌ ña̱ꞌa̱ nu̱ꞌ xiinꞌ te̱ satuvi̱ꞌ nu̱ꞌ te̱ sa̱kanꞌ ña̱ ni̱ kaꞌa̱n Pablo.
ACT 27:12 Te̱ xaꞌa̱ꞌ a̱ ña̱ vä̱ꞌa̱ kaaꞌ yiꞌeꞌ ja̱a̱nꞌ te̱ ndoo̱ tundo̱oꞌ ja̱a̱nꞌ yoo̱ꞌ vi̱xi̱n ndii, yatinꞌ sa̱kuuꞌ ra̱ ni̱ ndoo̱ kuento ña̱ kuꞌu̱n na kuꞌu̱n ndu̱, te̱ naaꞌ ni̱ ku̱vi̱ ndii, xaa̱ ndu̱ ñu̱u̱ Fenice, ña̱ nduuꞌ yiꞌeꞌ ñu̱ꞌuꞌ Creta ja̱a̱nꞌ. Te̱ ña̱ ja̱a̱nꞌ ndii, so̱ꞌo̱ xitoꞌ a̱ miiꞌ ketá ñu̱ꞌu̱ xiinꞌ miiꞌ ketaꞌ a̱. Te̱ i̱kanꞌ ni̱ kuni̱ ra̱ ndoo̱ ndu̱ yoo̱ꞌ vi̱xi̱n ja̱a̱nꞌ.
ACT 27:13 Te̱ ni̱ xa̱ꞌaꞌ xikaꞌ kuie tachi̱ꞌ ña̱ kua̱xi̱ xi̱o̱o̱ mi̱ni̱, te̱ ni̱ tu̱u̱ ra̱ ña̱ ku̱vi̱ kuꞌu̱n ndu̱ miiꞌ kuaꞌa̱n ndu̱ ja̱a̱nꞌ. Sa̱kanꞌ na kuiiꞌ ni̱ sa̱kaaꞌ ra̱ ka̱a̱ vie̱ ña̱ tiín nu̱ꞌ, te̱ ni̱ ki̱e̱e̱ ndu̱ kuaꞌa̱n ndu̱ ya̱ti̱n ya̱ti̱n ni̱ yu̱ꞌuꞌ mi̱ni̱ ñu̱ꞌuꞌ Creta ja̱a̱nꞌ.
ACT 27:14 Ndisu̱ sie ti̱o̱ꞌ ni̱ xaꞌa̱n ndu̱, te̱ ni̱ xa̱ꞌaꞌ xikaꞌ i̱i̱n tachi̱ꞌ ndi̱e̱eꞌ, ña̱ na̱niꞌ Euroclidón, ña̱ ni̱ ki̱xi̱n nuu̱ꞌ ñu̱ꞌuꞌ tu̱ku̱ taꞌviꞌ xi̱o̱o̱ mi̱ni̱, te̱ ni̱ ko̱ndi̱a̱ ndi̱e̱eꞌ a̱ tundo̱oꞌ ja̱a̱nꞌ.
ACT 27:15 Sa̱kanꞌ na ni̱ ka̱ñu̱u̱ a̱ nu̱ꞌ miiꞌ kuní mi̱iꞌ a̱, te̱ xaꞌa̱ꞌ a̱ ña̱ nï̱ ku̱vi̱ sa̱na̱ndikoꞌ kuiín ra̱ nu̱ꞌ te̱ kuꞌu̱n nu̱ꞌ miiꞌ kua̱xi̱ tachi̱ꞌ ja̱a̱nꞌ ndii, ni̱ ta̱xi̱ ra̱ ña̱ kuꞌu̱n nu̱ꞌ miiꞌ chindaꞌaꞌ ña̱ꞌaꞌ a̱.
ACT 27:16 Te̱ kii̱ꞌ ni̱ xkaꞌndi̱a̱ ndu̱ xata̱ꞌ ñu̱ꞌuꞌ sie ña̱ naá i̱ꞌnu̱, ña̱ na̱niꞌ Clauda, miiꞌ xa̱ku̱ ndi̱e̱eꞌ xikaꞌ tachi̱ꞌ ndii, ni̱ ndo̱ꞌo̱ xa̱va̱ꞌa̱ ndu̱, te̱ ni̱ sa̱kaaꞌ ndu̱ tundo̱oꞌ lulu.
ACT 27:17 Te̱ kii̱ꞌ ndi̱ꞌi̱ ni̱ sa̱kaaꞌ ndu̱ nu̱ꞌ ndii, ni̱ sa̱tiín va̱ꞌa̱ ra̱ tundo̱oꞌ chie̱ ja̱a̱nꞌ xiinꞌ yo̱ꞌoꞌ. Te̱ xaꞌa̱ꞌ a̱ ña̱ yiꞌvi ra̱ ña̱ tii̱n tundo̱oꞌ ja̱a̱nꞌ nuu̱ꞌ ñu̱tiꞌ miiꞌ na̱niꞌ a̱ Sirte ndii, ni̱ nda̱xinꞌ ra̱ toto̱, ña̱ xikuꞌún tachi̱ꞌ tunꞌ ndoo̱ ja̱a̱nꞌ, te̱ ni̱ ta̱xi̱ ra̱ ña̱ kuꞌu̱n nu̱ꞌ miiꞌ chindaꞌaꞌ ña̱ꞌaꞌ tachi̱ꞌ ja̱a̱nꞌ.
ACT 27:18 Te̱ tu̱ku̱ kivi̱ꞌ ndii, ndi̱e̱eꞌ ka̱ xikaꞌ tachi̱ꞌ ja̱a̱nꞌ, xaꞌa̱ꞌ a̱ ja̱a̱nꞌ na ni̱ xa̱ti̱a̱ ra̱ sa̱va̱ ña̱ ndisoꞌ tundo̱oꞌ ja̱a̱nꞌ nuu̱ꞌ mi̱ni̱.
ACT 27:19 Te̱ kivi̱ꞌ ña̱ uni̱ ndii, ni̱ xa̱ti̱a̱ nda̱ꞌaꞌ ndu̱ sa̱va̱ nda̱chuunꞌ, ña̱ tiinꞌ ra̱ ti̱xi̱n tundo̱oꞌ ja̱a̱nꞌ, nuu̱ꞌ mi̱ni̱.
ACT 27:20 Te̱ xaꞌa̱ꞌ a̱ ña̱ xa̱ kuaꞌa̱ꞌ va̱ kivi̱ꞌ kuaꞌa̱n ña̱ kuä̱sa̱ꞌ ka̱ nandii̱ꞌ, ni̱ nde̱e̱ tiuu̱nꞌ tüviꞌ ka̱ ndieeꞌ, te̱ sandoꞌoꞌ va̱ tachi̱ꞌ ndi̱e̱eꞌ xa̱va̱ꞌa̱ ña̱ xikaꞌ ja̱a̱nꞌ ndu̱ ndii, ni̱ xa̱ꞌndi̱a̱ i̱ni̱ ndu̱ ña̱ kaku̱ ndu̱.
ACT 27:21 Te̱ xaꞌa̱ꞌ a̱ ña̱ xa̱ kuaꞌa̱ꞌ kivi̱ꞌ kuaꞌa̱n ña̱ tïa̱ꞌan ku̱xi̱ ndu̱ ndii, ni̱ xi̱kuii̱n ndi̱chi̱ Pablo ma̱ꞌinꞌ sa̱kuuꞌ ndu̱, te̱ ni̱ kaꞌa̱n ra̱ ndii: ―Va̱ꞌa̱ ka̱ naaꞌ ni̱ ka̱ndi̱xaꞌ ndo̱ꞌ ña̱ ni̱ kaꞌa̱n i̱ ja̱a̱nꞌ te̱ kï̱e̱e̱ e̱ꞌ ñu̱ꞌuꞌ Creta ki̱xi̱n e̱ꞌ. Naaꞌ sa̱kanꞌ ndii, kü̱ndo̱ꞌo̱ e̱ꞌ ña̱ i̱yo̱ kaa̱ꞌ te̱ ndö̱ñuꞌuꞌ tu̱ ña̱ꞌa̱ e̱ꞌ ña̱ ni̱ xa̱ti̱a̱ e̱ꞌ kaa̱ꞌ.
ACT 27:22 Ndisu̱ vi̱ti̱n ndii, kaꞌán i̱ xiinꞌ ndo̱ꞌ ña̱ sa̱ndi̱e̱ni xiinꞌ mi̱iꞌ ndo̱ꞌ, kua̱chi̱ ndii nde̱e̱ i̱i̱n e̱ꞌ kü̱vi̱, tundo̱oꞌ kui̱ti̱ꞌ ndo̱ñuꞌuꞌ.
ACT 27:23 Kua̱chi̱ ndii, Ndiosí, ña̱ xakaꞌnuꞌ i̱ te̱ xikaꞌ nuuꞌ tu̱ i̱ nuu̱ꞌ ndii, ñu̱u ndiꞌe̱ꞌ ni̱ sa̱tuví a̱ i̱i̱n ángele a̱ nuu̱ꞌ i̱.
ACT 27:24 Te̱ ni̱ kaꞌa̱n a̱ xiinꞌ i̱ ndii: “Kuän yiꞌvi u̱nꞌ, Pablo. Kuní a̱ kuꞌu̱n u̱nꞌ nuu̱ꞌ César. Te̱ xaꞌa̱ꞌ ña̱ kundani̱ Ndiosí yoꞌó ndii, sa̱kakú a̱ sa̱kuuꞌ te̱ kuaꞌa̱n xiinꞌ u̱nꞌ tundo̱oꞌ yoꞌoꞌ”, ni̱ kachi̱ a̱.
ACT 27:25 Xaꞌa̱ꞌ a̱ ja̱a̱nꞌ na kuiiꞌ sa̱ndi̱e̱ni xiinꞌ mi̱iꞌ ndo̱ꞌ, te̱ yivi̱ꞌ rai̱n. Kua̱chi̱ ndii i̱ni̱ i̱ xini i̱ Ndiosí ña̱ ko̱o̱ a̱ sa̱a̱ niiꞌ ni̱ kaꞌa̱n ángele ja̱a̱nꞌ xiinꞌ i̱.
ACT 27:26 Te̱ ndii, kuní a̱ ña̱ kuꞌu̱n tundo̱oꞌ, te̱ ka̱ni̱ nu̱ꞌ yu̱ꞌuꞌ mi̱ni̱ i̱i̱n ñu̱ꞌuꞌ ña̱ ndasi i̱ꞌnu̱ xiinꞌ mi̱ni̱ ―ni̱ kachi̱ Pablo.
ACT 27:27 Te̱ xa̱ uxi̱ ku̱miꞌ taꞌan kivi̱ꞌ kuaꞌa̱n ña̱ chindaꞌaꞌ tachi̱ꞌ ja̱a̱nꞌ tundo̱oꞌ nuu̱ꞌ mi̱ni̱ kaꞌnuꞌ ña̱ na̱niꞌ Adriático. Te̱ yatinꞌ na ñu̱u ndii, ni̱ tu̱u̱ sa̱kuuꞌ te̱ xachuunꞌ xiinꞌ nu̱ꞌ ña̱ xa̱ kuyatinꞌ ndu̱ nuu̱ꞌ ñu̱ꞌuꞌ.
ACT 27:28 Sa̱kanꞌ na kuiiꞌ ni̱ ki̱ꞌi̱n ku̱ꞌva̱ te̱ ja̱a̱nꞌ xiinꞌ yo̱ꞌoꞌ te̱ ku̱ni̱ ra̱ sa̱a̱ kunu mi̱ni̱ ja̱a̱nꞌ. Te̱ ni̱ xi̱ni̱ ra̱ ña̱ kunu a̱ oko̱ nda̱ꞌaꞌ. Te̱ sie ndo̱so̱ꞌ ka̱ te̱ tu̱ku̱ ni̱ ni̱ ki̱ꞌi̱n ku̱ꞌva̱ ra̱ a̱ xiinꞌ yo̱ꞌoꞌ ja̱a̱nꞌ, te̱ ni̱ xi̱ni̱ ra̱ ña̱ kunu a̱ xaꞌu̱n nda̱ꞌaꞌ.
ACT 27:29 Te̱ xaꞌa̱ꞌ ña̱ yiꞌvi ra̱ ña̱ ka̱ni̱ taꞌanꞌ nu̱ꞌ xiinꞌ yuu̱ꞌ ndii, ni̱ sa̱koyó te̱ ja̱a̱nꞌ ku̱miꞌ taꞌan ka̱a̱ ki̱ꞌiꞌ vie̱ ti̱xi̱n ti̱kui xiinꞌ yo̱ꞌoꞌ, te̱ ko̱tii̱n kutu̱ꞌ yo̱ꞌoꞌ ja̱a̱nꞌ suꞌma̱ꞌ nu̱ꞌ. Te̱ ni̱ kaꞌa̱n va̱ nimá ra̱ ña̱ kitu̱ꞌ kiꞌi̱ꞌ.
ACT 27:30 Te̱ ni̱ xika̱ te̱ xachuunꞌ xiinꞌ tundo̱oꞌ ja̱a̱nꞌ ku̱nu̱ ra̱ nuu̱ꞌ tu̱ndoꞌo̱ꞌ ja̱a̱nꞌ. Ña̱ ja̱a̱nꞌ na kuiiꞌ ni̱ xa̱ꞌaꞌ sa̱nuuꞌ ra̱ tundo̱oꞌ lulu nuu̱ꞌ mi̱ni̱. Ni̱ xa̱a̱ ra̱ nde̱e̱ naa kuni sa̱koyó tu̱ ra̱ ka̱a̱ ki̱ꞌiꞌ vie̱ ti̱xi̱n ti̱kui xiinꞌ yo̱ꞌoꞌ, te̱ ko̱tii̱n kutu̱ꞌ yo̱ꞌoꞌ ja̱a̱nꞌ nuu̱ꞌ nu̱ꞌ.
ACT 27:31 Ndisu̱ ni̱ kaꞌa̱n Pablo xiinꞌ te̱ xíinꞌ kuuꞌ nu̱uꞌ xiinꞌ te̱ xíinꞌ ra̱ ndii: ―Naaꞌ ndöo̱ te̱ kaa̱ꞌ ti̱xi̱n tundo̱oꞌ yoꞌoꞌ ndii, kü̱vi̱ kaku̱ ndoꞌó ―ni̱ kachi̱ ra̱.
ACT 27:32 I̱kanꞌ te̱ ni̱ xa̱ꞌndi̱a̱ i̱i̱n uvi̱ te̱ xíinꞌ ja̱a̱nꞌ sa̱kuuꞌ yo̱ꞌoꞌ ña̱ tiinꞌ tunꞌ lulu ja̱a̱nꞌ, te̱ kuaꞌa̱n ndi̱ꞌi̱ nu̱ꞌ xiinꞌ ti̱kui.
ACT 27:33 Te̱ kii̱ꞌ xa̱ sa̱kanꞌ te̱ kitu̱ꞌ kuii ndii, ni̱ xa̱ndi̱e̱ni Pablo sa̱kuuꞌ ndu̱ ña̱ ku̱xi̱ ndu̱, kaꞌán ra̱ ndii: ―Xa̱ kuaꞌa̱n uxi̱ ku̱miꞌ taꞌan kivi̱ꞌ ña̱ tïa̱ꞌan ku̱xi̱ e̱ꞌ nde̱e̱ sie ña̱ ndiatuꞌ e̱ꞌ ndee ña̱ ko̱o̱.
ACT 27:34 Ña̱ ja̱a̱nꞌ na kuiiꞌ kaꞌán ndaꞌvi i̱ xiinꞌ ndo̱ꞌ ña̱ ku̱xi̱ e̱ꞌ, te̱ ko̱o̱ ndi̱e̱e̱ꞌ e̱ꞌ, te̱ ku̱ti̱a̱ku̱ ka̱ e̱ꞌ. Kua̱chi̱ ndii nde̱e̱ i̱i̱n i̱xiꞌ xíniꞌ e̱ꞌ ndö̱ñuꞌuꞌ ―ni̱ kachi̱ ra̱.
ACT 27:35 Te̱ kii̱ꞌ ndi̱ꞌi̱ ni̱ kaꞌa̱n ra̱ ña̱ ja̱a̱nꞌ ndii, ni̱ ki̱ꞌi̱n ra̱ i̱i̱n xita̱ꞌ va̱ꞌa̱, te̱ ni̱ ta̱xi̱ ra̱ ña̱ chi̱nda̱ni Ndiosí xaꞌa̱ꞌ a̱ nuu̱ꞌ sa̱kuuꞌ ndu̱ itaꞌ ndu̱ ja̱a̱nꞌ, te̱ ni̱ ta̱ꞌviꞌ ra̱ a̱, te̱ ni̱ xa̱ꞌaꞌ xixiꞌ ra̱ a̱.
ACT 27:36 Sa̱kanꞌ te̱ ni̱ xa̱ndi̱e̱ni xiinꞌ mi̱iꞌ sa̱kuuꞌ ndu̱, te̱ ni̱ xa̱ꞌaꞌ xixiꞌ tu̱ nduꞌu̱.
ACT 27:37 Te̱ ña̱ sa̱kuuꞌ ndu̱ te̱ ni̱ ñuꞌu̱ ti̱xi̱n tundo̱oꞌ ja̱a̱nꞌ ndii, ni̱ ku̱u̱ ndu̱ uvi̱ ciento uni̱ xi̱ko̱ xaꞌu̱n i̱i̱n.
ACT 27:38 Te̱ kii̱ꞌ ndi̱ꞌi̱ ni̱ xi̱xi̱ ndu̱ ndii, ni̱ ko̱ꞌni̱ te̱ xachuunꞌ xiinꞌ tundo̱oꞌ ja̱a̱nꞌ ndi̱kinꞌ trigo mi̱ni̱, te̱ ku̱u̱ xa̱ku̱ vie̱ nu̱ꞌ.
ACT 27:39 Te̱ kii̱ꞌ ni̱ kitu̱ꞌ ndii, nï̱ na̱ku̱ni̱ ra̱ ñu̱ꞌuꞌ miiꞌ ni̱ nde̱kui̱e̱ ra̱ ja̱a̱nꞌ. Ndisu̱ ni̱ xi̱ni̱ ra̱ ña̱ yoo i̱i̱n nda̱ꞌaꞌ mi̱ni̱ miiꞌ yoo kuaꞌa̱ꞌ ñu̱tiꞌ, te̱ ni̱ kuni̱ ra̱ kuꞌu̱n chi̱ka̱nduꞌu̱ꞌ ra̱ nu̱ꞌ nde̱e̱ nuu̱ꞌ ñu̱tiꞌ ja̱a̱nꞌ naaꞌ ni̱ ku̱vi̱.
ACT 27:40 Te̱ ni̱ xa̱ꞌndi̱a̱ ra̱ yo̱ꞌoꞌ ña̱ tiinꞌ ku̱miꞌ sa̱aꞌ ka̱a̱ ki̱ꞌiꞌ ja̱a̱nꞌ, te̱ ni̱ ndoo̱ a̱ mi̱ni̱ ja̱a̱nꞌ. Te̱ ni̱ sa̱taya tu̱ ra̱ yo̱ꞌoꞌ ña̱ tiinꞌ kutu̱ꞌ tunꞌ ndikoꞌ niꞌiꞌ ra̱ tundo̱oꞌ. Te̱ ni̱ nda̱ni̱ꞌi̱ ra̱ toto̱, ña̱ taꞌnuꞌ nuu̱ꞌ nu̱ꞌ. Te̱ ni̱ xika̱ ra̱ kuꞌu̱n nda̱ku ra̱ xiinꞌ nu̱ꞌ nuu̱ꞌ yu̱ꞌuꞌ mi̱ni̱ ja̱a̱nꞌ.
ACT 27:41 Ndisu̱ tundo̱oꞌ ja̱a̱nꞌ ndii, ni̱ xaꞌa̱n xi̱kuiꞌni̱ nuu̱ꞌ nu̱ꞌ miiꞌ ndieeꞌ ma̱to ñu̱tiꞌ, te̱ i̱kanꞌ ni̱ tii̱n ndi̱ꞌi̱ nu̱ꞌ te̱ nï̱ ku̱vi̱ ka̱ ka̱nda̱ nu̱ꞌ. Te̱ suꞌma̱ꞌ tundo̱oꞌ ndii, ni̱ xa̱ꞌaꞌ a̱ tiachiꞌ a̱ xaaꞌ ko̱o̱ nuu̱ꞌ mi̱ni̱ ja̱a̱nꞌ.
ACT 27:42 Sa̱kanꞌ te̱ ni̱ ndoo̱ te̱ xíinꞌ kuento ña̱ ka̱ꞌni̱ꞌ ra̱ sa̱kuuꞌ te̱ ñu̱ꞌu̱ vi̱ꞌe̱ ka̱a̱, te̱ kuaꞌa̱n ti̱xi̱n tundo̱oꞌ ja̱a̱nꞌ, ko̱to̱ ka̱ su̱ntiaꞌ ra̱, te̱ ku̱nu̱ ra̱.
ACT 27:43 Ndisu̱ xaꞌa̱ꞌ a̱ ña̱ ni̱ ku̱ni̱ te̱ xíinꞌ kuuꞌ nu̱uꞌ ja̱a̱nꞌ sa̱kakú ra̱ Pablo ndii, nï̱ ta̱xi̱ ra̱ sa̱a̱ te̱ ja̱a̱nꞌ ña̱ ja̱a̱nꞌ. Süu̱ꞌ ja̱a̱nꞌ ndii ni̱ kaꞌa̱n chuunꞌ ra̱ ña̱ te̱ xiní su̱ntiaꞌ ndii, xi̱ꞌna̱ ra̱ sa̱koyó xiinꞌ mi̱iꞌ nuu̱ꞌ ti̱kui mi̱ni̱ te̱ na̱xaa̱ ra̱ nde̱e̱ yu̱ꞌuꞌ mi̱ni̱.
ACT 27:44 Te̱ sa̱va̱ tu̱ku̱ ra̱ ki̱e̱e̱ xata̱ꞌ vixinꞌ i̱tunꞌ, uun ki̱e̱e̱ ra̱ xiinꞌ i̱nga̱ tuꞌu̱nꞌ tundo̱oꞌ ña̱ chachiꞌ ja̱a̱nꞌ. Te̱ sa̱kanꞌ ni̱ xa̱a̱ ndu̱, te̱ ni̱ kaku̱ va̱ꞌa̱ sa̱kuuꞌ ndu̱, te̱ ni̱ xaa̱ ndu̱ nde̱e̱ yu̱ꞌuꞌ mi̱ni̱.
ACT 28:1 Te̱ kii̱ꞌ xa̱ ni̱ kaku̱ ndu̱ itaꞌ ndu̱ yu̱ꞌuꞌ mi̱ni̱ ja̱a̱nꞌ ndii, ni̱ xi̱ni̱ ndu̱ kuento ña̱ Malta na̱niꞌ i̱kanꞌ.
ACT 28:2 Te̱ ne̱ ndieeꞌ i̱kanꞌ ndii, ni̱ na̱ti̱i̱n va̱ꞌa̱ va̱ ni̱a̱ ndu̱. Kua̱chi̱ ndii ni̱ na̱ꞌmi̱ ni̱a̱ ñuꞌu̱, te̱ ni̱ kaꞌa̱n ni̱a̱ xiinꞌ sa̱kuuꞌ ndu̱ ña̱ ku̱tuni̱ꞌ ndu̱ nuu̱ꞌ ñuꞌu̱ ja̱a̱nꞌ, sa̱kanꞌ ña̱ kuunꞌ va̱ savi̱ꞌ, te̱ vi̱xi̱n xa̱va̱ꞌa̱ xini ndu̱.
ACT 28:3 Sa̱kanꞌ te̱ kii̱ꞌ ni̱ na̱ka̱ya̱ Pablo sa̱va̱ tu̱tunꞌ, te̱ ta̱a̱nꞌ ra̱ nu̱ꞌ nuu̱ꞌ ñuꞌu̱ ja̱a̱nꞌ ndii, ni̱ ke̱ta̱ i̱i̱n koo̱ꞌ xatu̱ te̱i̱n tunꞌ ja̱a̱nꞌ xinuꞌ riꞌ nuu̱ꞌ ña̱ i̱ꞌniꞌ ñuꞌu̱ ja̱a̱nꞌ, te̱ ni̱ ti̱i̱n nu̱ꞌu̱ riꞌ nda̱ꞌaꞌ ra̱.
ACT 28:4 Te̱ kii̱ꞌ ni̱ xi̱ni̱ ne̱ ndieeꞌ ñu̱ꞌuꞌ ja̱a̱nꞌ taaꞌ xikoꞌ tiꞌ ja̱a̱nꞌ nda̱ꞌaꞌ ra̱ ndii, ni̱ kaꞌa̱n xiinꞌ taꞌanꞌ ni̱a̱ ndii: ―Te̱ kaa̱ꞌ ndii, kuän vi̱ꞌ ku̱ni̱ e̱ꞌ ña̱ i̱i̱n te̱ xaꞌni̱ꞌ ne̱ yivi̱ꞌ nduuꞌ ra̱. Kua̱chi̱ ndii, tee̱ꞌ ndee ni̱ kaku̱ ra̱ nuu̱ꞌ mi̱ni̱ ndii, xa̱ ni̱ ka̱ni̱ ña̱ꞌaꞌ ndiosí, ña̱ kendiaa̱ꞌ yaꞌviꞌ nda̱ku, te̱ kü̱ti̱a̱ku̱ ka̱ ra̱ ―ni̱ kachi̱ ni̱a̱.
ACT 28:5 Ndisu̱ ni̱ ki̱si̱ Pablo nda̱ꞌaꞌ ra̱, te̱ ni̱ na̱ma̱ koo̱ꞌ ja̱a̱nꞌ nuu̱ꞌ ñuꞌu̱, te̱ kö̱o̱ꞌ a̱ ni̱ ndo̱ꞌo̱ ra̱.
ACT 28:6 Te̱ sa̱kuuꞌ ni̱a̱ ndiatu̱ ña̱ ne̱i̱n nda̱ꞌaꞌ ra̱, uun i̱i̱n ku̱vi̱ ti̱o̱ꞌ ra̱. Ndisu̱ kii̱ꞌ ni̱ ku̱na̱ꞌaꞌ ndiatuꞌ ni̱a̱, te̱ ni̱ xi̱ni̱ ni̱a̱ ña̱ kö̱o̱ꞌ a̱ ndoꞌoꞌ ra̱ ndii, ni̱ na̱ma̱ ni̱a̱ sa̱a̱ tuu ni̱a̱ kaꞌán ni̱a̱ ña̱ i̱i̱n ndiosí nduuꞌ ra̱.
ACT 28:7 Te̱ ya̱ti̱n i̱kanꞌ kanduꞌu̱ꞌ ñu̱ꞌuꞌ i̱i̱n te̱ na̱niꞌ Publio. Te̱ ja̱a̱nꞌ ndii, te̱ kuuꞌ nu̱uꞌ nduuꞌ ra̱ nuu̱ꞌ ñu̱ꞌuꞌ ña̱ ndasi i̱ꞌnu̱ xiinꞌ mi̱ni̱ ja̱a̱nꞌ. Te̱ ni̱ na̱ti̱i̱n ra̱ nduꞌu̱ vi̱ꞌe̱ ra̱, te̱ ni̱ xi̱to̱ va̱ꞌa̱ ra̱ nduꞌu̱ uni̱ taꞌan kivi̱ꞌ.
ACT 28:8 Te̱ yu̱vaꞌ te̱ ja̱a̱nꞌ ndii, kuni ku̱vi̱ ra̱ kanduꞌu̱ꞌ ra̱ tiinꞌ ña̱ꞌaꞌ ka̱ꞌniꞌ xiinꞌ ti̱nda̱kuꞌ níiꞌ. Te̱ ni̱ ndiꞌvi̱ Pablo miiꞌ kanduꞌu̱ꞌ ra̱, te̱ ko̱to̱ ña̱ꞌaꞌ ra̱. Te̱ kii̱ꞌ ndi̱ꞌi̱ ni̱ kaꞌa̱n ra̱ xiinꞌ Ndiosí xaꞌa̱ꞌ te̱ ja̱a̱nꞌ ndii, ni̱ tondi̱a̱ nda̱ꞌaꞌ ña̱ꞌaꞌ ra̱, te̱ ni̱ sa̱ndaꞌa ña̱ꞌaꞌ ra̱.
ACT 28:9 Te̱ kii̱ꞌ ni̱ xkaꞌndi̱a̱ ña̱ ja̱a̱nꞌ ndii, ni̱ nde̱kui̱e̱ sa̱kuuꞌ tu̱ku̱ ne̱ kuni ku̱vi̱ ndieeꞌ ñu̱ꞌuꞌ ja̱a̱nꞌ nuu̱ꞌ Pablo, te̱ ni̱ nda̱ꞌa̱ ni̱a̱.
ACT 28:10 Te̱ ne̱ ja̱a̱nꞌ ndii, ni̱ ti̱i̱n mani̱ꞌ va̱ ni̱a̱ nduꞌu̱ xiinꞌ kuaꞌa̱ꞌ nuu̱ꞌ ña̱ va̱ꞌa̱. Te̱ kii̱ꞌ ni̱ ki̱ꞌi̱n ndu̱ tundo̱oꞌ kuaꞌa̱n ndu̱ ndii, ni̱ ta̱xi̱ ni̱a̱ sa̱kuuꞌ ña̱ ni̱ kuni̱ nuu̱ꞌ ndu̱.
ACT 28:11 Te̱ kii̱ꞌ ni̱ ndi̱ꞌi̱ uni̱ taꞌan yoo̱ꞌ ña̱ ndieeꞌ ndu̱ i̱kanꞌ ndii, ni̱ ko̱ꞌni̱ ndu̱ i̱i̱n tundo̱oꞌ, tunꞌ ni̱ ki̱e̱e̱ ñu̱u̱ Alejandría. Tunꞌ ja̱a̱nꞌ ndii, ni̱ ndiatu̱ nu̱ꞌ i̱kanꞌ nde̱e̱ xkaꞌndi̱a̱ yoo̱ꞌ vi̱xi̱n. Te̱ nuu̱ꞌ nu̱ꞌ ndii, itaꞌ uvi̱ taꞌan ndiosí, ña̱ na̱niꞌ ndiosí kuate.
ACT 28:12 Te̱ kii̱ꞌ ni̱ xaa̱ ndu̱ yiꞌeꞌ, ña̱ kanduꞌu̱ꞌ ñu̱u̱ Siracusa ndii, ni̱ ndoo̱ ndu̱ i̱kanꞌ uni̱ taꞌan kivi̱ꞌ.
ACT 28:13 Te̱ nde̱e̱ i̱kanꞌ ni̱ ki̱e̱e̱ ndu̱ te̱ kuaꞌa̱n ndu̱ ya̱ti̱n ya̱ti̱n yu̱ꞌuꞌ mi̱ni̱ ja̱a̱nꞌ xiinꞌ tundo̱oꞌ ja̱a̱nꞌ te̱ ni̱ xaa̱ ndu̱ yiꞌeꞌ ña̱ kanduꞌu̱ꞌ ñu̱u̱ Regio. Te̱ ni̱ yaꞌa̱ tu̱ku̱ kivi̱ꞌ kii̱ꞌ ni̱ xika̱ tachi̱ꞌ va̱ꞌa̱, ña̱ kua̱xi̱ xata̱ꞌ a̱ miiꞌ kuaꞌa̱n tundo̱oꞌ ja̱a̱nꞌ. Te̱ tu̱ku̱ ka̱ kivi̱ꞌ ni̱ xaa̱ ndu̱ nde̱e̱ yiꞌeꞌ ña̱ kanduꞌu̱ꞌ ñu̱u̱ Puteoli.
ACT 28:14 Te̱ i̱kanꞌ ni̱ xi̱ni̱ taꞌanꞌ ndu̱ xiinꞌ sa̱va̱ ne̱ ndikún Jesús. Te̱ ni̱ kaꞌa̱n ndaꞌvi ne̱ ja̱a̱nꞌ xiinꞌ ndu̱ ña̱ ndoo̱ ndu̱ i̱kanꞌ uxa̱ taꞌan kivi̱ꞌ xiinꞌ ni̱a̱, ndi̱ꞌi̱ ja̱a̱nꞌ te̱ kuaꞌa̱n ndu̱ nde̱e̱ ñu̱u̱ Roma.
ACT 28:15 Te̱ kii̱ꞌ ni̱ xi̱ni̱ ne̱ ndikún i̱chiꞌ Jesús kuento ña̱ ni̱ xaa̱ ndu̱ ñu̱u̱ Puteoli ja̱a̱nꞌ ndii, nde̱e̱ ñu̱u̱ Roma ni̱ ki̱e̱e̱ sa̱va̱ ni̱a̱, te̱ ni̱ ki̱xi̱n na̱ti̱i̱n ni̱a̱ nduꞌu̱ nde̱e̱ ya̱ꞌvi̱ ña̱ na̱niꞌ Apio. Te̱ sa̱va̱ tu̱ku̱ ni̱a̱ ni̱ ki̱xi̱n na̱ti̱i̱n nduꞌu̱ nde̱e̱ i̱i̱n xaanꞌ miiꞌ naniꞌ uni̱ taꞌan vi̱ꞌe̱. Kii̱ꞌ ni̱ xi̱ni̱ Pablo ne̱ ja̱a̱nꞌ ndii, ni̱ ta̱xi̱ ra̱ ña̱ chi̱nda̱ni Ndiosí xaꞌa̱ꞌ ni̱a̱, te̱ ni̱ ku̱ndi̱e̱ni nimá ra̱.
ACT 28:16 Te̱ kii̱ꞌ ni̱ xaa̱ ndu̱ ñu̱u̱ Roma ndii, ni̱ sa̱na̱kuaꞌa te̱ xíinꞌ kuuꞌ nu̱uꞌ ja̱a̱nꞌ, te̱ ñu̱ꞌuꞌ vi̱ꞌe̱ ka̱a̱, te̱ ndiaa ra̱ kuaꞌa̱n ra̱ ja̱a̱nꞌ nda̱ꞌaꞌ te̱ xitoꞌ vi̱ꞌe̱ ka̱a̱ ñu̱u̱ Roma ja̱a̱nꞌ. Ndisu̱ ni̱ nduꞌu̱ꞌ siinꞌ mi̱iꞌ Pablo i̱i̱n vi̱ꞌe̱ xiinꞌ i̱i̱n te̱ xíinꞌ, te̱ xitoꞌ ña̱ꞌaꞌ.
ACT 28:17 Kii̱ꞌ ni̱ xkaꞌndi̱a̱ uni̱ taꞌan kivi̱ꞌ ndii, ni̱ ka̱na̱ Pablo te̱ judío, te̱ kuuꞌ nu̱uꞌ, te̱ ndieeꞌ ñu̱u̱ ja̱a̱nꞌ. Kii̱ꞌ ni̱ na̱kaya̱ te̱ ja̱a̱nꞌ ndii, ni̱ kaꞌa̱n ra̱ xiinꞌ ra̱ ndii: ―Ña̱ni̱ taꞌanꞌ i̱, yuꞌu̱ ndii kö̱o̱ꞌ nde̱e̱ i̱i̱n ña̱ ni̱a̱ꞌa ni̱ xa̱a̱ i̱ xiinꞌ ne̱ judío, ne̱ taꞌanꞌ e̱ꞌ, te̱ ni̱ nde̱e̱ nï̱ xkaꞌndi̱a̱ tu̱ i̱ ña̱ ni̱ na̱ko̱o̱ ne̱ xii̱ꞌ ya̱taꞌ e̱ꞌ xaaꞌ e̱ꞌ. Ndisu̱ ni̱ ti̱i̱n te̱ taꞌanꞌ e̱ꞌ, te̱ Jerusalén, yuꞌu̱ ñu̱u̱ ja̱a̱nꞌ, te̱ ni̱ sa̱na̱kuaꞌa ra̱ yuꞌu̱ nda̱ꞌaꞌ te̱ xíinꞌ, te̱ romano.
ACT 28:18 Te̱ kii̱ꞌ ndi̱ꞌi̱ ni̱ sa̱naꞌmá te̱ romano ja̱a̱nꞌ yuꞌu̱ ndii, ni̱ kuni̱ ra̱ sa̱ndoó ndiká ra̱ yuꞌu̱ xaꞌa̱ꞌ a̱ ña̱ kö̱o̱ꞌ kua̱chi̱, ña̱ xataꞌa̱n ku̱vi̱ i̱ xaꞌa̱ꞌ ni̱ xa̱a̱ i̱.
ACT 28:19 Ndisu̱ xaꞌa̱ꞌ a̱ ña̱ ni̱ kaꞌa̱n te̱ judío, te̱ taꞌanꞌ e̱ꞌ ja̱a̱nꞌ, ña̱ sä̱ndoó ndiká ra̱ yuꞌu̱ ndii, ni̱ kuni̱ a̱ ña̱ kaka̱n i̱ ña̱ sa̱naꞌmá César yuꞌu̱. Ndisu̱ nï̱ xa̱a̱ i̱ sa̱kanꞌ, te̱ ti̱i̱n kua̱chi̱ te̱ ñu̱u̱ e̱ꞌ ja̱a̱nꞌ.
ACT 28:20 Xaꞌa̱ꞌ a̱ ja̱a̱nꞌ na ni̱ ka̱na̱ i̱ ndoꞌó, te̱ ku̱ni̱ i̱ nuu̱ꞌ ndo̱ꞌ, te̱ kaꞌa̱n i̱ xiinꞌ ndo̱ꞌ. Kua̱chi̱ ndii, xaꞌa̱ꞌ a̱ ña̱ kandixaꞌ i̱ ña̱ ndiatuꞌ i̱ni̱ yooꞌ, ne̱ Israel, tiín ka̱rena yoꞌoꞌ nda̱ꞌaꞌ i̱ ―ni̱ kachi̱ ra̱.
ACT 28:21 Te̱ ni̱ kaꞌa̱n te̱ ja̱a̱nꞌ xiinꞌ ra̱ ndii: ―Nde̱e̱ i̱i̱n tu̱tu̱ tïa̱ꞌan na̱ti̱i̱n ndu̱ nda̱ꞌaꞌ te̱ taꞌanꞌ e̱ꞌ, te̱ ndieeꞌ ñu̱ꞌuꞌ Judea, ña̱ kaꞌán xaꞌa̱ꞌ yoꞌó, te̱ nde̱e̱ i̱i̱n tu̱ te̱ ndieeꞌ i̱kanꞌ tïa̱ꞌan ki̱xi̱n yoꞌoꞌ, te̱ chi̱nduꞌu̱ꞌ ra̱ kua̱chi̱ xaꞌa̱ꞌ u̱nꞌ, uun ka̱ni̱a̱ꞌa ra̱ xaꞌa̱ꞌ u̱nꞌ.
ACT 28:22 Te̱ ndii, kuní ndu̱ ku̱ni̱ so̱ꞌo̱ ndu̱ sa̱a̱ xanini u̱nꞌ xaꞌa̱ꞌ ne̱ kandixaꞌ naa kandixaꞌ u̱nꞌ ja̱a̱nꞌ, sa̱kanꞌ ña̱ xiniꞌ ndu̱ kuento miiꞌ ka̱ ña̱ ki̱ni̱ va̱ ndatuꞌunꞌ ne̱ yivi̱ꞌ xaꞌa̱ꞌ ne̱ ndikún i̱chiꞌ xa̱aꞌ ja̱a̱nꞌ ―ni̱ kachi̱ ra̱.
ACT 28:23 Te̱ ni̱ chi̱nduꞌu̱ꞌ te̱ ja̱a̱nꞌ i̱i̱n kivi̱ꞌ ña̱ ku̱ni̱ so̱ꞌo̱ ka̱ ra̱ xa̱ꞌaꞌ ña̱ ja̱a̱nꞌ. Te̱ kuaꞌa̱ꞌ va̱ ra̱ ni̱ ki̱xi̱n vi̱ꞌe̱ miiꞌ nduꞌu̱ꞌ Pablo kii̱ꞌ ni̱ xa̱a̱ kivi̱ꞌ ja̱a̱nꞌ. Te̱ ndu̱viꞌ ni̱ kaꞌa̱n Pablo xiinꞌ ra̱ xaꞌa̱ꞌ sa̱a̱ ku̱vi̱ ko̱ꞌni̱ e̱ꞌ nda̱ꞌaꞌ Ndiosí, te̱ ka̱ꞌndi̱a̱ chuunꞌ a̱ nuu̱ꞌ e̱ꞌ, te̱ ni̱ xika̱ ra̱ sa̱ka̱ndixaꞌ ña̱ꞌaꞌ ra̱ ña̱ xaꞌa̱ꞌ Jesús kaꞌán tu̱ꞌu̱n nde̱iꞌ Ndiosí, ña̱ ni̱ ke̱ꞌi̱ Moisés, xiinꞌ ña̱ ni̱ ke̱ꞌi̱ te̱ ni̱ kaꞌa̱n tiakú tu̱ꞌu̱n a̱.
ACT 28:24 Te̱ sa̱va̱ te̱ ja̱a̱nꞌ ni̱ ka̱ndi̱xaꞌ ña̱ ni̱ kaꞌa̱n Pablo, te̱ sa̱va̱ tu̱ku̱ ra̱ nï̱ ka̱ndi̱xaꞌ ña̱ ja̱a̱nꞌ.
ACT 28:25 Te̱ xaꞌa̱ꞌ ña̱ nï̱ nakuitá kuento ra̱ ndii, ni̱ xa̱ꞌaꞌ kieeꞌ ra̱ kuaꞌa̱n ra̱, sa̱kanꞌ na ni̱ kaꞌa̱n ka̱ Pablo ña̱ yo̱ꞌo̱ꞌ xiinꞌ ra̱ ndii: ―Va̱ꞌa̱ va̱ ni̱ kaꞌa̱n Espíritu Santo xiinꞌ ne̱ xii̱ꞌ ya̱taꞌ e̱ꞌ, xiinꞌ ña̱ ni̱ ke̱ꞌi̱ Isaías, te̱ ni̱ kaꞌa̱n tiakú tu̱ꞌu̱n Ndiosí ndii:
ACT 28:26 Kuaꞌan te̱ kaꞌa̱n u̱nꞌ xiinꞌ ne̱ yivi̱ꞌ ñaa̱ꞌ ndii: Ku̱ni̱ so̱ꞌo̱ te̱ ku̱ni̱ so̱ꞌo̱ ndo̱ꞌ, ndisu̱ kündani̱ xa̱chiꞌ ndo̱ꞌ. Te̱ ko̱to̱ te̱ ko̱to̱ ndo̱ꞌ, ndisu̱ kü̱vi̱ xa̱chiꞌ ku̱ni̱ ndo̱ꞌ.
ACT 28:27 Kua̱chi̱ ndii ni̱ xa̱xi̱i̱ ni̱a̱ nimá ni̱a̱. Te̱ xini so̱ꞌo̱ te̱ xini so̱ꞌo̱ ni̱a̱, ndisu̱ xäaꞌ ni̱a̱ kuenta. Te̱ xitoꞌ te̱ xitoꞌ ni̱a̱, ndisu̱ kü̱vi̱ ku̱ni̱ ni̱a̱ ña̱ yoo ja̱a̱nꞌ. Sa̱kanꞌ xaaꞌ ni̱a̱ ko̱to̱ ka̱ ku̱ni̱ so̱ꞌo̱ ni̱a̱. Te̱ xaaꞌ tu̱ ni̱a̱ sa̱kanꞌ ko̱to̱ ka̱ ku̱ni̱ ni̱a̱. Te̱ xaaꞌ tu̱ ni̱a̱ sa̱kanꞌ ko̱to̱ ka̱ ku̱nda̱ni̱ ni̱a̱ xiinꞌ nimá ni̱a̱. Xaꞌa̱ꞌ a̱ ja̱a̱nꞌ na nä̱ndi̱koꞌ ni̱a̱ nuu̱ꞌ i̱, te̱ sa̱ndaꞌa ña̱ꞌaꞌ i̱. Ni̱ kachi̱ a̱.
ACT 28:28 ’Xaꞌa̱ꞌ a̱ ja̱a̱nꞌ na, kuní a̱ ña̱ ku̱nda̱ni̱ ndo̱ꞌ vi̱ti̱n, ña̱ Ndiosí ndii, nuu̱ꞌ ne̱ tukuꞌ tiꞌviꞌ a̱ ña̱ kaꞌán xaꞌa̱ꞌ ña̱ sa̱kakú a̱ yooꞌ. Te̱ ne̱ ja̱a̱nꞌ ndii, ku̱ni̱ so̱ꞌo̱ xna̱ꞌa̱ ni̱a̱ a̱ ―ni̱ kachi̱ ra̱.
ACT 28:29 Te̱ kii̱ꞌ ndi̱ꞌi̱ ni̱ kaꞌa̱n Pablo ña̱ ja̱a̱nꞌ ndii, ndi̱e̱eꞌ va̱ kaniꞌ taꞌanꞌ te̱ judío ja̱a̱nꞌ kuento ni̱ ki̱e̱e ra̱ kuaꞌa̱n ra̱.
ACT 28:30 Te̱ niiꞌ uvi̱ kuiya̱ ni̱ ndoo̱ ka̱ Pablo vi̱ꞌe̱ miiꞌ ni̱ ta̱tu̱ ra̱ i̱kanꞌ. Te̱ ni̱ na̱ti̱i̱n ra̱ sa̱kuuꞌ ne̱ ni̱ xaꞌa̱n ko̱to̱ ña̱ꞌaꞌ i̱kanꞌ.
ACT 28:31 Kii̱ꞌ sa̱kanꞌ ndii, kaꞌán ndo̱so̱ꞌ ra̱ xaꞌa̱ꞌ sa̱a̱ kuní Ndiosí ka̱ꞌndi̱a̱ chuunꞌ a̱ nimá e̱ꞌ, xiinꞌ xaꞌa̱ꞌ xto̱ꞌo̱ e̱ꞌ Jesucristo. Te̱ ni̱ xa̱a̱ ra̱ ña̱ ja̱a̱nꞌ xiinꞌ ña̱ ndi̱e̱ni, te̱ kö̱o̱ꞌ tu̱ ni̱ xi̱kui̱taꞌnu̱ nuu̱ꞌ ra̱ xaꞌa̱ꞌ ña̱ ja̱a̱nꞌ.
ROM 1:1 Yuꞌu̱ nduuꞌ Pablo, te̱ xikaꞌ nuuꞌ nuu̱ꞌ Jesucristo, te̱ tianu̱ꞌ a̱ saniaꞌá i̱chiꞌ a̱, sa̱kanꞌ ña̱ Ndiosí ni̱ sa̱kuisoꞌ chuunꞌ yuꞌu̱ te̱ kaꞌa̱n ndo̱so̱ꞌ i̱ tu̱ꞌu̱n va̱ꞌa̱ xaꞌa̱ꞌ a̱.
ROM 1:2 Te̱ xa̱ ni̱ ta̱xi̱ a̱ kuento a̱ xaꞌa̱ꞌ tu̱ꞌu̱n va̱ꞌa̱ ja̱a̱nꞌ nuu̱ꞌ ña̱ su̱ꞌu̱n, ña̱ nduuꞌ tu̱tu̱ a̱, ña̱ ni̱ ke̱ꞌi̱ te̱ ni̱ kaꞌa̱n tiakú xaꞌa̱ꞌ Jesús nde̱e̱ xta̱ꞌanꞌ i̱i̱n yivi̱ꞌ.
ROM 1:3 Te̱ tu̱ꞌu̱n va̱ꞌa̱ ja̱a̱nꞌ ndii, kaꞌán a̱ xaꞌa̱ꞌ siꞌe̱ a̱, xto̱ꞌo̱ e̱ꞌ Jesucristo. Te̱ kuenta ña̱ nduuꞌ a̱ te̱ yivi̱ꞌ ndii, i̱i̱n te̱ si̱a̱niꞌ xikaꞌ David nduuꞌ a̱.
ROM 1:4 Te̱ ni̱ sa̱na̱tiaku ña̱ꞌaꞌ Ndiosí xiinꞌ ña̱ ndi̱e̱eꞌ Espíritu Santo, te̱ xiinꞌ ña̱ ja̱a̱nꞌ ni̱ niaꞌa̱ a̱ ña̱ siꞌe̱ a̱ nduuꞌ ña̱ ja̱a̱nꞌ.
ROM 1:5 Te̱ xaꞌa̱ꞌ a̱ ña̱ ndani̱ mi̱iꞌ Jesús nduꞌu̱ na ni̱ sa̱kuisoꞌ chuunꞌ a̱ ndu̱, te̱ ni̱ ti̱ꞌviꞌ tu̱ a̱ ndu̱ ña̱ saniaꞌá ndu̱ i̱chiꞌ a̱ nuu̱ꞌ sa̱kuuꞌ ne̱ yivi̱ꞌ i̱i̱n yivi̱ꞌ, te̱ i̱ni̱ ni̱a̱ ku̱ni̱ ña̱ꞌaꞌ ni̱a̱, te̱ ka̱ndi̱xaꞌ tu̱ ña̱ꞌaꞌ ni̱a̱. Sa̱kanꞌ te̱ ña̱ ja̱a̱nꞌ na̱ti̱i̱n sa̱kuuꞌ ña̱ xakaꞌnuꞌ ña̱ꞌaꞌ ni̱a̱.
ROM 1:6 Te̱ te̱i̱n ne̱ kaꞌán i̱ xaꞌa̱ꞌ ja̱a̱nꞌ kaꞌni̱ tu̱ ndoꞌó, ne̱ ni̱ ka̱na̱ Ndiosí te̱ ku̱ndu̱u̱ ndo̱ꞌ kuenta Jesucristo.
ROM 1:7 Te̱ keꞌi i̱ tu̱tu̱ yo̱ꞌo̱ꞌ nuu̱ꞌ sa̱kuuꞌ ndoꞌó, ne̱ ndieeꞌ ñu̱u̱ Roma. Ndiosí ndii, ndani̱ a̱ ndoꞌó, te̱ ni̱ ka̱na̱ a̱ ndoꞌó, ña̱ ja̱a̱nꞌ na nduuꞌ ndo̱ꞌ kuenta a̱. Na sa̱ñuꞌuꞌ va̱ yu̱vaꞌ e̱ꞌ Ndiosí xiinꞌ xto̱ꞌo̱ e̱ꞌ Jesucristo ndoꞌó, te̱ na ta̱xi̱ tu̱ a̱ ña̱ mani̱ꞌ ko̱o̱ xiinꞌ ndo̱ꞌ.
ROM 1:8 Ña̱ nu̱uꞌ ndii, taxiꞌ i̱ ña̱ chi̱nda̱ni Ndiosí xaꞌa̱ꞌ sa̱kuuꞌ ndoꞌó xiinꞌ ña̱ ndi̱e̱eꞌ Jesucristo. Sa̱kanꞌ ña̱ xini i̱ kuento ña̱ kaꞌán va̱ꞌa̱ sa̱kuuꞌ ne̱ yivi̱ꞌ xaꞌa̱ꞌ ña̱ i̱ni̱ ndo̱ꞌ xini ndo̱ꞌ a̱.
ROM 1:9 Te̱ xikaꞌ nuuꞌ i̱ nuu̱ꞌ Ndiosí xiinꞌ ka̱niiꞌ nimá i̱ kaꞌán ndo̱so̱ꞌ i̱ tu̱ꞌu̱n va̱ꞌa̱ xaꞌa̱ꞌ siꞌe̱ a̱. Te̱ xiní Ndiosí ña̱ nakaꞌanꞌ chito̱ i̱ xaꞌa̱ꞌ ndo̱ꞌ sa̱kuuꞌ i̱chiꞌ kii̱ꞌ kaꞌán i̱ xiinꞌ a̱.
ROM 1:10 Te̱ sa̱kuuꞌ i̱chiꞌ kii̱ꞌ kaꞌán i̱ xiinꞌ a̱ ndii, xikán i̱ nuu̱ꞌ a̱ ña̱ naaꞌ kuní a̱ ndii, kuainꞌ soꞌo̱ꞌ ndiꞌiꞌ kuꞌu̱n ndiꞌe̱ꞌ na i̱ miiꞌ ndieeꞌ ndo̱ꞌ.
ROM 1:11 Kua̱chi̱ ndii kaꞌán va̱ nimá i̱ ku̱ni̱ ndu̱chiꞌ nuu̱ꞌ i̱ ndoꞌó, te̱ kaꞌán va̱ tu̱ nimá i̱ sa̱yaꞌá i̱ i̱i̱n ña̱ chu̱u̱n va̱ ña̱ kuni ta̱xi̱ Espíritu Ndiosí nuu̱ꞌ ndo̱ꞌ te̱ sa̱ndi̱e̱ni a̱ nimá ndo̱ꞌ xaꞌa̱ꞌ i̱chiꞌ a̱.
ROM 1:12 Te̱ ndiatuꞌ i̱ni̱ i̱ ña̱ sa̱ndi̱e̱ni taꞌanꞌ e̱ꞌ xaꞌa̱ꞌ ña̱ i̱ni̱ ka̱ e̱ꞌ xini ña̱ꞌaꞌ e̱ꞌ.
ROM 1:13 Ndisu̱ nde̱e̱ vi̱ti̱n ndii, yoo naa yoo ña̱ xikuitaꞌnú nuu̱ꞌ i̱ te̱ xaa̱ i̱ miiꞌ ndieeꞌ ndo̱ꞌ ja̱a̱nꞌ. Ña̱ni̱ taꞌanꞌ i̱, kuní i̱ ña̱ ku̱nda̱ni̱ ndo̱ꞌ ña̱ kuaꞌa̱ꞌ va̱ i̱chiꞌ ni̱ chituní i̱ ña̱ kuꞌu̱n ndiꞌe̱ꞌ i̱ miiꞌ ndieeꞌ ndo̱ꞌ te̱ sa̱na̱koó ka̱ i̱ ne̱ xikaꞌ i̱chiꞌ Jesús naa ni̱ xa̱a̱ i̱ te̱i̱n i̱nga̱ ne̱ tukuꞌ,
ROM 1:14 naaꞌ ne̱ griego nduuꞌ ni̱a̱, uun naaꞌ süu̱ꞌ ne̱ griego nduuꞌ ni̱a̱, naaꞌ ne̱ xini tuní nduuꞌ ni̱a̱, uun naaꞌ ne̱ xïni tuní nduuꞌ ni̱a̱ ndii, kuní a̱ kaꞌa̱n ndo̱so̱ꞌ i̱ tu̱ꞌu̱n va̱ꞌa̱ ja̱a̱nꞌ nuu̱ꞌ sa̱kuuꞌ nuu̱ꞌ ne̱ ja̱a̱nꞌ.
ROM 1:15 Ña̱ ja̱a̱nꞌ na sakiꞌi̱ꞌ a̱ nimá i̱ ña̱ kaꞌa̱n ndo̱so̱ꞌ tu̱ i̱ tu̱ꞌu̱n va̱ꞌa̱ ja̱a̱nꞌ nuu̱ꞌ ndoꞌó, ne̱ ndieeꞌ ñu̱u̱ Roma.
ROM 1:16 Kua̱chi̱ ndii küchani i̱ kaꞌán i̱ tu̱ꞌu̱n va̱ꞌa̱ ja̱a̱nꞌ, sa̱kanꞌ ña̱ ndi̱e̱e̱ꞌ Ndiosí nduuꞌ a̱, te̱ xiinꞌ ña̱ ja̱a̱nꞌ sa̱kakú Ndiosí sa̱kuuꞌ ne̱ i̱ni̱ xini ña̱ꞌaꞌ. Xi̱ꞌna̱ ka̱ nuu̱ꞌ nduꞌu̱, ne̱ judío, ni̱ xa̱a̱ tu̱ꞌu̱n va̱ꞌa̱ ja̱a̱nꞌ, te̱ sa̱kanꞌ ni̱ xa̱a̱ a̱ nuu̱ꞌ ndoꞌó, ne̱ tukuꞌ.
ROM 1:17 Sa̱kanꞌ ña̱ kaꞌán tu̱ꞌu̱n va̱ꞌa̱ ja̱a̱nꞌ ña̱ xaꞌa̱ꞌ ña̱ i̱ni̱ kui̱ti̱ꞌ e̱ꞌ xini e̱ꞌ Jesús, xa̱ ni̱ xa̱nda̱ku Ndiosí nimá e̱ꞌ, naa yoso̱ꞌ a̱ nuu̱ꞌ tu̱tu̱ Ndiosí miiꞌ kaꞌán a̱ ndii: “Ne̱ ni̱ xa̱nda̱ku Ndiosí nimá xaꞌa̱ꞌ ña̱ i̱ni̱ kui̱ti̱ꞌ ni̱a̱ xini ña̱ꞌaꞌ ni̱a̱ ndii, ku̱ti̱a̱ku̱ ni̱a̱ nde̱e̱ ndiꞌiꞌ ni̱ kivi̱ꞌ.” Sa̱kanꞌ yoso̱ꞌ a̱.
ROM 1:18 Sa̱kanꞌ ña̱ nde̱e̱ ndi̱viꞌ satuví tu̱ Ndiosí ña̱ xiꞌé a̱ xini a̱ sa̱kuuꞌ ne̱ xaaꞌ ña̱ ni̱a̱ꞌa, te̱ xächuunꞌ nda̱ku tu̱ ni̱a̱, te̱ xiinꞌ ña̱ ja̱a̱nꞌ xikuitaꞌnú ni̱a̱ nuu̱ꞌ ña̱ ndi̱xa̱ xaꞌa̱ꞌ Ndiosí.
ROM 1:19 Te̱ ña̱ kuní a̱ ku̱nda̱ni̱ ne̱ ja̱a̱nꞌ xaꞌa̱ꞌ Ndiosí ndii, xa̱ xiní ni̱a̱ a̱, sa̱kanꞌ ña̱ mi̱iꞌ a̱ niaꞌa̱ ña̱ ja̱a̱nꞌ nuu̱ꞌ ni̱a̱.
ROM 1:20 Kua̱chi̱ ndii kü̱vi̱ ku̱ni̱ e̱ꞌ Ndiosí xiinꞌ ndu̱chiꞌ nuu̱ꞌ e̱ꞌ, te̱ ni̱ nde̱e̱ kü̱vi̱ tu̱ ku̱ni̱ e̱ꞌ ña̱ ndi̱e̱e̱ꞌ a̱, ña̱ kö̱o̱ꞌ kivi̱ꞌ ndiꞌiꞌ, ndisu̱ nde̱e̱ kii̱ꞌ ni̱ xi̱ka̱nduꞌu̱ꞌ i̱i̱n yivi̱ꞌ, te̱ ni̱ niaꞌa̱ a̱ nuu̱ꞌ e̱ꞌ ña̱ sa̱kanꞌ nduuꞌ a̱, te̱ xiinꞌ ña̱ ni̱ xa̱ꞌa̱ a̱ xiní e̱ꞌ ndii yoo a̱. Xaꞌa̱ꞌ ja̱a̱nꞌ na kö̱o̱ꞌ nde̱e̱ i̱i̱n ne̱ ku̱vi̱ kaꞌa̱n ña̱ xïní ni̱a̱ naaꞌ yoo Ndiosí.
ROM 1:21 Kua̱chi̱ ndii, tee̱ꞌ ndee xiní ne̱ ja̱a̱nꞌ ña̱ yoo Ndiosí ndii, xïtoꞌ kaꞌnuꞌ ña̱ꞌaꞌ ni̱a̱ sa̱a̱ xataꞌa̱n ko̱to̱ kaꞌnuꞌ ña̱ꞌaꞌ e̱ꞌ, te̱ ni̱ nde̱e̱ täxiꞌ tu̱ ni̱a̱ ña̱ chi̱nda̱ni a̱. Xaꞌa̱ꞌ a̱ ja̱a̱nꞌ na ni̱ sa̱na̱ ña̱ xini tuní ni̱a̱, te̱ ni̱ ku̱u̱ i̱i̱n yaví tu̱ nimá ni̱a̱ ña̱ küuꞌ kaxiꞌ.
ROM 1:22 Te̱ tee̱ꞌ ndee kaꞌán ne̱ ja̱a̱nꞌ ña̱ ne̱ chu̱u̱n va̱ xikaꞌ nda̱ku nduuꞌ ni̱a̱ ndii, ne̱ küuꞌ kaxiꞌ nduuꞌ ni̱a̱.
ROM 1:23 Te̱ tee̱ꞌ ndee va̱ꞌa̱ kooꞌ chukuuꞌ kuuꞌ Ndiosí, te̱ kö̱o̱ꞌ kivi̱ꞌ xiꞌí a̱ ndii, xäkaꞌnuꞌ ña̱ꞌaꞌ ni̱a̱. Süu̱ꞌ ja̱a̱nꞌ ndii xakaꞌnuꞌ ni̱a̱ ña̱ nianiaꞌ, ña̱ ni̱ xa̱ꞌa̱ nda̱ꞌaꞌ ni̱a̱, naa kuuꞌ ne̱ yivi̱ꞌ i̱i̱n yivi̱ꞌ, xiinꞌ naa kuuꞌ sa̱a̱, xiinꞌ naa kuuꞌ tiꞌ ku̱miꞌ taꞌan xaꞌa̱ꞌ, xiinꞌ naa kuuꞌ tiꞌ kañuuꞌ ti̱xi̱n.
ROM 1:24 Xaꞌa̱ꞌ a̱ ja̱a̱nꞌ na ni̱ sa̱na̱kuaꞌa ña̱ꞌaꞌ Ndiosí nuu̱ꞌ ña̱ xeꞌnaꞌ ña̱ ndioo̱ꞌ i̱ni̱ ne̱ ja̱a̱nꞌ xaꞌa̱ꞌ ja̱a̱nꞌ. Ña̱ ja̱a̱nꞌ na kuiiꞌ xaaꞌ ne̱ ja̱a̱nꞌ ña̱ ki̱ni̱ ja̱a̱nꞌ xiinꞌ taꞌanꞌ ni̱a̱ xiinꞌ i̱i̱nꞌ ni̱a̱.
ROM 1:25 Ko̱to̱ ka̱ ni̱ na̱ko̱o̱ ne̱ ja̱a̱nꞌ ña̱ ndi̱xa̱ xaꞌa̱ꞌ Ndiosí, te̱ nuu̱ꞌ a̱ ja̱a̱nꞌ ndii, ni̱ na̱ti̱i̱n ni̱a̱ ña̱ xini xaꞌanꞌ. Kua̱chi̱ ndii xakaꞌnuꞌ ni̱a̱ ña̱ ni̱ xa̱ꞌa̱ Ndiosí, te̱ xikaꞌ nuuꞌ ni̱a̱ nuu̱ꞌ ña̱ ja̱a̱nꞌ. Te̱ xäkaꞌnuꞌ ni̱a̱ ña̱ ni̱ xa̱ꞌa̱ sa̱kuuꞌ ña̱ yoo, ña̱ nduuꞌ Ndiosí, ña̱ kuní a̱ sa̱kaꞌnuꞌ sa̱kuuꞌ e̱ꞌ nde̱e̱ ndiꞌiꞌ ni̱ kivi̱ꞌ. Sa̱kanꞌ na ku̱ndu̱u̱ a̱.
ROM 1:26 Xaꞌa̱ꞌ a̱ ja̱a̱nꞌ na ni̱ sa̱na̱kuaꞌa Ndiosí ne̱ ja̱a̱nꞌ nuu̱ꞌ sa̱kuuꞌ ña̱ ni̱a̱ꞌa, ña̱ ndioo̱ꞌ i̱ni̱ ni̱a̱ xaꞌa̱ꞌ. Kua̱chi̱ ndii ni̱ na̱ko̱o̱ nde̱e̱ ña̱ꞌaꞌ naa ni̱ chi̱tuní Ndiosí xaꞌa̱ꞌ a̱, te̱ kanduꞌu̱ꞌ aꞌ xiinꞌ i̱nga̱ ña̱ꞌaꞌ.
ROM 1:27 Te̱ niiꞌ sa̱kanꞌ tu̱ xaaꞌ te̱ yivi̱ꞌ, nakooꞌ ra̱ ña̱ ni̱ chi̱tuní Ndiosí xaꞌa̱ꞌ ra̱ xiinꞌ ña̱ꞌaꞌ. Te̱ ndi̱e̱eꞌ va̱ ni̱ ndi̱o̱o̱ꞌ i̱ni̱ ra̱ ni̱ xi̱ni̱ taꞌanꞌ ra̱, te̱ kixín xiinꞌ taꞌanꞌ ra̱. Te̱ xaaꞌ ra̱ ña̱ kaꞌanꞌ nuu̱ꞌ, xaꞌa̱ꞌ a̱ ja̱a̱nꞌ na xataꞌa̱n ku̱ndo̱ꞌo̱ ra̱ nuu̱ꞌ mi̱iꞌ ra̱ xaꞌa̱ꞌ ña̱ ki̱ni̱ ja̱a̱nꞌ.
ROM 1:28 Te̱ xaꞌa̱ꞌ a̱ ña̱ nï̱ kuní ne̱ ja̱a̱nꞌ ki̱ꞌi̱n kuenta ni̱a̱ Ndiosí ndii, ni̱ sa̱na̱kuaꞌa ña̱ꞌaꞌ a̱ nuu̱ꞌ ña̱ xanini saka ni̱a̱ te̱ sa̱a̱ ni̱a̱ ña̱ ki̱ni̱ kuä̱sa̱ꞌ kuní ja̱a̱nꞌ.
ROM 1:29 Sa̱kanꞌ na xaaꞌ ne̱ ja̱a̱nꞌ sa̱kuuꞌ nuu̱ꞌ ña̱ kuä̱sa̱ꞌ nduuꞌ ña̱ nda̱ku ja̱a̱nꞌ, naa kuuꞌ ña̱ kumiꞌ ni̱a̱ musa ni̱a̱, xiinꞌ ña̱ ni̱a̱ꞌa i̱ni̱ ni̱a̱, xiinꞌ ña̱ ndioo̱ꞌ i̱ni̱ va̱ ni̱a̱ xaꞌa̱ꞌ ña̱ꞌa̱, xiinꞌ ña̱ kuiꞌe̱ ni̱a̱, xiinꞌ ña̱ nda̱si̱ꞌ nuu̱ꞌ ni̱a̱, xiinꞌ ña̱ xaꞌni̱ꞌ ni̱a̱ ne̱ yivi̱ꞌ, xiinꞌ ña̱ iin ta̱an ni̱a̱, xiinꞌ ña̱ xini xaꞌanꞌ ni̱a̱ ne̱ yivi̱ꞌ, xiinꞌ ña̱ xikaꞌ ni̱a̱ꞌa ni̱a̱,
ROM 1:30 xiinꞌ ña̱ ndatuꞌunꞌ ni̱a̱ tu̱ꞌu̱n ne̱ yivi̱ꞌ, xiinꞌ ña̱ kani̱a̱ꞌa ni̱a̱ xiinꞌ ne̱ yivi̱ꞌ, xiinꞌ ña̱ ndasiꞌ ni̱a̱ Ndiosí, xiinꞌ ña̱ sandieeꞌ kuiꞌe ni̱a̱ ne̱ yivi̱ꞌ, xiinꞌ ña̱ ñuñuꞌ ni̱a̱, xiinꞌ ña̱ kaꞌán va̱ꞌa̱ ni̱a̱ xaꞌa̱ꞌ mi̱iꞌ ni̱a̱, xiinꞌ ña̱ nataꞌviꞌ xíniꞌ ni̱a̱ xaꞌa̱ꞌ ña̱ ni̱a̱ꞌa ña̱ kuni sa̱a̱ ni̱a̱, xiinꞌ ña̱ kändixaꞌ ni̱a̱ yu̱vaꞌ si̱ꞌiꞌ ni̱a̱,
ROM 1:31 xiinꞌ ña̱ nduuꞌ ni̱a̱ ne̱ küuꞌ kaxiꞌ, xiinꞌ ña̱ säxinú ni̱a̱ kuento ni̱a̱, xiinꞌ ña̱ ndäni̱ ni̱a̱ nde̱e̱ i̱i̱n ne̱ yivi̱ꞌ, xiinꞌ ña̱ xïní ni̱a̱ ko̱o̱ kaꞌnuꞌ i̱ni̱ ni̱a̱, xiinꞌ ña̱ küvita i̱ni̱ ni̱a̱ ndee sie.
ROM 1:32 Tee̱ꞌ ndee xiní kaxiꞌ ne̱ ja̱a̱nꞌ ña̱ xa̱ ni̱ kaꞌa̱n tuní Ndiosí ña̱ ne̱ xaaꞌ ña̱ ja̱a̱nꞌ ndii, xataꞌa̱n ña̱ ku̱vi̱ ni̱a̱, ndisu̱ süu̱ꞌ xaaꞌ kui̱ti̱ꞌ ni̱a̱ kua̱chi̱ ja̱a̱nꞌ, süu̱ꞌ ja̱a̱nꞌ ndii va̱ꞌa̱ kuni tu̱ ni̱a̱ xiinꞌ i̱nga̱ ne̱ yivi̱ꞌ kii̱ꞌ xaaꞌ ni̱a̱ kua̱chi̱ ja̱a̱nꞌ.
ROM 2:1 Sa̱kanꞌ na kuiiꞌ yo̱o̱ ka̱ nduuꞌ ndoꞌó, ne̱ katunꞌ ne̱ yivi̱ꞌ ja̱a̱nꞌ ndii, kö̱o̱ꞌ a̱ ku̱vi̱ kaꞌa̱n ndo̱ꞌ xaꞌa̱ꞌ ndo̱ꞌ nuu̱ꞌ Ndiosí, kua̱chi̱ ndii sa̱a̱ niiꞌ xaaꞌ ne̱ ja̱a̱nꞌ xaaꞌ tu̱ mi̱iꞌ ndo̱ꞌ. Sa̱kanꞌ na kuiiꞌ kii̱ꞌ katunꞌ ndo̱ꞌ ne̱ ja̱a̱nꞌ ndii, katunꞌ xiinꞌ miiꞌ mi̱iꞌ ndo̱ꞌ.
ROM 2:2 Ndisu̱ xiní e̱ꞌ ña̱ kii̱ꞌ katunꞌ Ndiosí ne̱ xaaꞌ ña̱ ja̱a̱nꞌ ndii, ka̱tunꞌ nda̱ku ña̱ꞌaꞌ a̱.
ROM 2:3 Naaꞌ katunꞌ ndo̱ꞌ i̱nga̱ ne̱ yivi̱ꞌ xaꞌa̱ꞌ kua̱chi̱ ña̱ xaaꞌ ni̱a̱, te̱ xaaꞌ tu̱ mi̱iꞌ ndo̱ꞌ kua̱chi̱ ja̱a̱nꞌ ndii, kä̱ni̱ni̱ ndo̱ꞌ na kä̱tunꞌ Ndiosí mi̱iꞌ ndo̱ꞌ xaꞌa̱ꞌ kua̱chi̱ ja̱a̱nꞌ.
ROM 2:4 ¿Ñáá tüviꞌ nuu̱ꞌ ndo̱ꞌ ña̱ kii̱ꞌ xaaꞌ ndo̱ꞌ sa̱kanꞌ ndii, chï̱ndi̱a̱a̱ yaꞌviꞌ ndo̱ꞌ ña̱ vi̱ta xa̱va̱ꞌa̱ kuuꞌ i̱ni̱ Ndiosí xaꞌa̱ꞌ ndo̱ꞌ, xiinꞌ ña̱ nda̱su̱n i̱ni̱ a̱ xaꞌa̱ꞌ ndo̱ꞌ, xiinꞌ ña̱ kundieni tu̱ a̱ xini a̱ ndoꞌó? ¿Ñáá xäaꞌ ndo̱ꞌ kuenta ña̱ xaꞌa̱ꞌ ña̱ vi̱ta xa̱va̱ꞌa̱ kuuꞌ i̱ni̱ Ndiosí na kuiiꞌ ku̱vi̱ na̱ma̱ ndo̱ꞌ nimá ndo̱ꞌ xaꞌa̱ꞌ kua̱chi̱ ndo̱ꞌ nuu̱ꞌ a̱?
ROM 2:5 Ndisu̱ xaꞌa̱ꞌ a̱ ña̱ xaxi̱i̱ ndo̱ꞌ nimá ndo̱ꞌ nuu̱ꞌ Ndiosí, te̱ xayaꞌviꞌ tu̱ ndo̱ꞌ ña̱ na̱ma̱ ndo̱ꞌ a̱ xaꞌa̱ꞌ kua̱chi̱ ndo̱ꞌ ña̱ xaaꞌ ndo̱ꞌ ndii, so̱ꞌo̱ nakayá mo̱to ka̱ tu̱ndoꞌo̱ꞌ ña̱ ku̱ndo̱ꞌo̱ ndo̱ꞌ kii̱ꞌ xaa̱ kivi̱ꞌ ña̱ sa̱tuví Ndiosí ña̱ xiꞌé a̱ te̱ sa̱naꞌmá nda̱ku a̱ ne̱ yivi̱ꞌ.
ROM 2:6 Te̱ Ndiosí ndii, ta̱xi̱ a̱ nda̱ꞌaꞌ i̱ꞌi̱n ne̱ yivi̱ꞌ xaꞌa̱ꞌ sa̱a̱ niiꞌ ni̱ xa̱a̱ ni̱a̱.
ROM 2:7 Te̱ ne̱ ni̱ xa̱a̱ naa xaaꞌ ña̱ va̱ꞌa̱ ndii, ta̱xi̱ a̱ na̱ti̱i̱n ni̱a̱ kivi̱ꞌ ñu̱u̱ ni̱a̱ ña̱ kö̱o̱ꞌ kivi̱ꞌ ndiꞌiꞌ xaꞌa̱ꞌ a̱ ña̱ ndukuꞌ ni̱a̱ ña̱ ku̱ni̱ ni̱a̱ ña̱ kaꞌnuꞌ kooꞌ chukuuꞌ Ndiosí, xiinꞌ xaꞌa̱ꞌ ña̱ ndukuꞌ tu̱ ni̱a̱ ña̱ kaꞌa̱n va̱ꞌa̱ a̱ xaꞌa̱ꞌ ni̱a̱, xiinꞌ xaꞌa̱ꞌ a̱ ña̱ ndukuꞌ tu̱ ni̱a̱ ña̱ ku̱ti̱a̱ku̱ ni̱a̱ xiinꞌ a̱ nde̱e̱ ndiꞌiꞌ ni̱ kivi̱ꞌ.
ROM 2:8 Ndisu̱ ta̱xi̱ a̱ tu̱ndoꞌo̱ꞌ, te̱ ka̱siꞌe̱ tu̱ a̱ ku̱ni̱ a̱ ne̱ xaaꞌ so̱ꞌo̱ nuu̱ꞌ a̱, te̱ kändixaꞌ ni̱a̱ ña̱ nda̱ku xaꞌa̱ꞌ a̱, süu̱ꞌ ja̱a̱nꞌ ndii ña̱ ni̱a̱ꞌa kandixaꞌ ni̱a̱.
ROM 2:9 Te̱ ko̱o̱ kuaꞌa̱ꞌ va̱ tu̱ndoꞌo̱ꞌ xiinꞌ ña̱ uꞌvi̱ ku̱ndo̱ꞌo̱ sa̱kuuꞌ ne̱ xaaꞌ ña̱ ni̱a̱ꞌa ja̱a̱nꞌ, xi̱ꞌna̱ ka̱ ne̱ judío ku̱ndo̱ꞌo̱ ña̱ ja̱a̱nꞌ, te̱ sa̱kanꞌ ne̱ tukuꞌ.
ROM 2:10 Ndisu̱ taxiꞌ Ndiosí ña̱ ku̱ni̱ ne̱ xaaꞌ ña̱ va̱ꞌa̱ ña̱ kaꞌnuꞌ kooꞌ chukuuꞌ a̱, te̱ kaꞌa̱n va̱ꞌa̱ tu̱ a̱ xaꞌa̱ꞌ ni̱a̱, te̱ ta̱xi̱ tu̱ a̱ ña̱ mani̱ꞌ ko̱o̱ xiinꞌ ni̱a̱. Ña̱ nu̱uꞌ ta̱xi̱ a̱ ña̱ ja̱a̱nꞌ nda̱ꞌaꞌ ne̱ judío, te̱ sa̱kanꞌ ta̱xi̱ ña̱ꞌaꞌ a̱ nda̱ꞌaꞌ ne̱ tukuꞌ.
ROM 2:11 Sa̱kanꞌ ña̱ i̱i̱n kachi kuuꞌ a̱ xiinꞌ sa̱kuuꞌ ne̱ yivi̱ꞌ.
ROM 2:12 Sa̱kanꞌ ña̱ sa̱kuuꞌ ne̱ nï̱ ku̱miꞌ tu̱ꞌu̱n nde̱iꞌ Ndiosí, te̱ xaaꞌ ni̱a̱ kua̱chi̱ ndii, ka̱tunꞌ a̱ ne̱ ja̱a̱nꞌ tee̱ꞌ ndee nï̱ ku̱miꞌ ni̱a̱ tu̱ꞌu̱n nde̱iꞌ a̱ ja̱a̱nꞌ. Te̱ sa̱kanꞌ tu̱ sa̱kuuꞌ ne̱ kumiꞌ tu̱ꞌu̱n nde̱iꞌ ja̱a̱nꞌ, te̱ xaaꞌ ni̱a̱ kua̱chi̱ ndii, sa̱naꞌmá a̱ ne̱ ja̱a̱nꞌ xaꞌa̱ꞌ tu̱ꞌu̱n nde̱iꞌ ja̱a̱nꞌ.
ROM 2:13 Kua̱chi̱ ndii, ne̱ xini so̱ꞌo̱ kui̱ti̱ꞌ tu̱ꞌu̱n nde̱iꞌ ja̱a̱nꞌ ndii, ndüuꞌ ni̱a̱ ne̱ nda̱ku nimá nuu̱ꞌ Ndiosí, süu̱ꞌ ja̱a̱nꞌ ndii ne̱ xini so̱ꞌo̱ tu̱ꞌu̱n nde̱iꞌ ja̱a̱nꞌ, te̱ xaaꞌ tu̱ ni̱a̱ a̱ nduuꞌ ne̱ nda̱ku nimá nuu̱ꞌ a̱.
ROM 2:14 Sa̱kanꞌ ña̱ ne̱ tukuꞌ ndii, kümiꞌ ni̱a̱ tu̱ꞌu̱n nde̱iꞌ a̱ ja̱a̱nꞌ, ndisu̱ kii̱ꞌ xaaꞌ ni̱a̱ ña̱ nda̱ku, ña̱ kaꞌán tu̱ꞌu̱n nde̱iꞌ ja̱a̱nꞌ xiinꞌ ña̱ xini tuní mi̱iꞌ ni̱a̱ ndii, niaꞌá ni̱a̱ ña̱ xiní nimá ni̱a̱ ndee ña̱ nduuꞌ ña̱ nda̱ku xiinꞌ ndee ña̱ nduuꞌ ña̱ ni̱a̱ꞌa.
ROM 2:15 Te̱ xiinꞌ sa̱a̱ xikaꞌ ni̱a̱ niaꞌá ni̱a̱ ña̱ yoo i̱i̱n tu̱ꞌu̱n nde̱iꞌ nimá ni̱a̱, sa̱kanꞌ na kuiiꞌ xiinꞌ ña̱ xini tuní ni̱a̱ xiní mi̱iꞌ ni̱a̱ a̱ma̱a̱ xaaꞌ ni̱a̱ ña̱ va̱ꞌa̱ uun ña̱ vä̱ꞌa̱. Te̱ tu̱ꞌu̱n nde̱iꞌ, ña̱ yoo nimá ni̱a̱ ja̱a̱nꞌ nduuꞌ ña̱ ti̱i̱n kua̱chi̱ ña̱ꞌaꞌ, uun na̱kaꞌa̱n a̱ xaꞌa̱ꞌ ni̱a̱
ROM 2:16 kii̱ꞌ xaa̱ kivi̱ꞌ ña̱ sa̱naꞌmá Ndiosí ne̱ yivi̱ꞌ xaꞌa̱ꞌ ña̱ yoo si̱ꞌe nimá ni̱a̱ xiinꞌ nda̱ꞌaꞌ Jesucristo sa̱a̱ niiꞌ yoo tu̱ꞌu̱n va̱ꞌa̱ ña̱ kaꞌán ndo̱so̱ꞌ i̱.
ROM 2:17 Ndoꞌó, ne̱ taꞌanꞌ i̱ ndii, kaꞌán va̱ꞌa̱ ndo̱ꞌ xaꞌa̱ꞌ ndo̱ꞌ ña̱ nduuꞌ ndo̱ꞌ ne̱ judío, te̱ tiinꞌ ndi̱a̱a̱ ndo̱ꞌ tu̱ꞌu̱n nde̱iꞌ Ndiosí, te̱ kaꞌán ñuñuꞌ ndo̱ꞌ ña̱ nduuꞌ ndo̱ꞌ kuenta Ndiosí.
ROM 2:18 Te̱ xiní kaxiꞌ ndo̱ꞌ ndee ña̱ kuní Ndiosí sa̱a̱ ndo̱ꞌ. Te̱ sakuaa̱n ndo̱ꞌ tu̱ꞌu̱n nde̱iꞌ a̱ ja̱a̱nꞌ te̱ ku̱nda̱ni̱ ndo̱ꞌ ña̱ va̱ꞌa̱ ka̱ ña̱ kuní a̱ sa̱a̱ ndo̱ꞌ.
ROM 2:19 Te̱ tuu ndo̱ꞌ ña̱ ku̱vi̱ sa̱niaꞌá ndo̱ꞌ i̱chiꞌ Ndiosí nuu̱ꞌ ne̱ tukuꞌ, ne̱ yoo saꞌví i̱ni̱ xaꞌa̱ꞌ a̱. Te̱ tuu tu̱ ndo̱ꞌ ña̱ ne̱ satuví i̱chiꞌ a̱ nuu̱ꞌ ne̱ yoo ni̱a̱a̱ꞌ nimá ja̱a̱nꞌ nduuꞌ ndo̱ꞌ.
ROM 2:20 Te̱ tuu ndo̱ꞌ ña̱ ku̱vi̱ sa̱niaꞌá ndo̱ꞌ ne̱ na̱a̱ꞌ kuuꞌ. Te̱ tuu tu̱ ndo̱ꞌ ña̱ ku̱vi̱ sa̱niaꞌá ndo̱ꞌ ne̱ tïa̱ꞌan kui̱xa̱ i̱ni̱. Te̱ xaꞌa̱ꞌ a̱ ña̱ kumiꞌ ndo̱ꞌ tu̱ꞌu̱n nde̱iꞌ Ndiosí ndii, tuu ndo̱ꞌ ña̱ xiní va̱ ndo̱ꞌ ña̱ ndichi xiinꞌ ña̱ nda̱ku xaꞌa̱ꞌ ña̱ kuní a̱.
ROM 2:21 Te̱ ndoꞌó, ne̱ saniaꞌá tu̱ku̱ ne̱ yivi̱ꞌ ndii, ni̱ nde̱e̱ mi̱iꞌ ndo̱ꞌ säxinú ña̱ saniaꞌá ndo̱ꞌ ja̱a̱nꞌ. Te̱ ndoꞌó, ne̱ saniaꞌá ña̱ vä̱ꞌa̱ sa̱kuiꞌnaꞌ e̱ꞌ ndii, su̱vi̱ ndo̱ꞌ nduuꞌ ne̱ xakuiꞌnaꞌ.
ROM 2:22 Te̱ ndoꞌó, ne̱ kaꞌán kümiꞌ ndo̱ꞌ musa ndo̱ꞌ ndii, su̱vi̱ ndo̱ꞌ nduuꞌ ne̱ xaaꞌ ña̱ ja̱a̱nꞌ. Te̱ ndoꞌó, ne̱ ndasiꞌ ndiosí saka ndii, xakuiꞌnaꞌ ndo̱ꞌ ña̱ꞌa̱ ña̱ yoo ti̱xi̱n yu̱kunꞌ a̱.
ROM 2:23 Te̱ kaꞌán ñuñuꞌ ndo̱ꞌ xaꞌa̱ꞌ ña̱ kumiꞌ ndo̱ꞌ tu̱ꞌu̱n nde̱iꞌ ja̱a̱nꞌ. Ndisu̱ su̱vi̱ ndo̱ꞌ xaaꞌ sa̱kanꞌ, te̱ tïinꞌ kaꞌnuꞌ ne̱ yivi̱ꞌ Ndiosí, sa̱kanꞌ ña̱ xkaꞌndíá ndo̱ꞌ tu̱ꞌu̱n nde̱iꞌ a̱ ja̱a̱nꞌ.
ROM 2:24 Kua̱chi̱ ndii yoso̱ꞌ a̱ nuu̱ꞌ tu̱tu̱ Ndiosí miiꞌ kaꞌán a̱ ndii: “Xaꞌa̱ꞌ ña̱ xïkaꞌ va̱ꞌa̱ꞌ ndoꞌó i̱chiꞌ Ndiosí kani̱a̱ꞌa ne̱ tukuꞌ xaꞌa̱ꞌ Ndiosí.” Sa̱kanꞌ yoso̱ꞌ a̱.
ROM 2:25 Sa̱kanꞌ ña̱ naaꞌ yoo tuni̱ i̱i̱nꞌ e̱ꞌ ndii, ndiaa ya̱ꞌvi̱ a̱ naaꞌ saxinú e̱ꞌ tu̱ꞌu̱n nde̱iꞌ ja̱a̱nꞌ. Ndisu̱ naaꞌ säxinú e̱ꞌ tu̱ꞌu̱n nde̱iꞌ ja̱a̱nꞌ ndii, nde̱e̱ naa kö̱o̱ꞌ a̱ kumiꞌ e̱ꞌ.
ROM 2:26 Ndisu̱ ne̱ kö̱o̱ꞌ tuni̱ ja̱a̱nꞌ i̱i̱nꞌ te̱ saxinú ni̱a̱ ña̱ kaꞌán tu̱ꞌu̱n nde̱iꞌ a̱ ja̱a̱nꞌ ndii, natiinꞌ ña̱ꞌaꞌ a̱ tee̱ꞌ ndee kö̱o̱ꞌ tuni̱ i̱i̱nꞌ ni̱a̱.
ROM 2:27 Te̱ ne̱ kö̱o̱ꞌ tuni̱ ja̱a̱nꞌ i̱i̱nꞌ te̱ saxinú va̱ꞌa̱ ni̱a̱ ña̱ kaꞌán tu̱ꞌu̱n nde̱iꞌ ja̱a̱nꞌ ndii, niaꞌá ña̱ ja̱a̱nꞌ ña̱ xataꞌa̱n ka̱tunꞌ Ndiosí ndoꞌó, sa̱kanꞌ ña̱ tee̱ꞌ ndee yoo tuni̱ i̱i̱nꞌ ndo̱ꞌ, te̱ kumiꞌ tu̱ ndo̱ꞌ tu̱ꞌu̱n nde̱iꞌ ja̱a̱nꞌ ndii, säxinú ndo̱ꞌ a̱.
ROM 2:28 Kua̱chi̱ ndii, süu̱ꞌ nduuꞌ e̱ꞌ ne̱ judío xaꞌa̱ꞌ a̱ ña̱ nduuꞌ e̱ꞌ siꞌe̱ ne̱ judío kui̱ti̱ꞌ, te̱ ni̱ nde̱e̱ süu̱ꞌ nduuꞌ tu̱ e̱ xaꞌa̱ꞌ a̱ ña̱ yoo tuni̱ i̱i̱nꞌ kui̱ti̱ꞌ e̱ꞌ.
ROM 2:29 Süu̱ꞌ ja̱a̱nꞌ ndii ne̱ nduuꞌ xna̱ꞌa̱ ne̱ judío ndii, nde̱e̱ ti̱xi̱n nimá ni̱a̱ kua̱xi̱ ña̱ ja̱a̱nꞌ, te̱ tuni̱ ña̱ kumiꞌ ni̱a̱ ndii, nimá ni̱a̱ yoo a̱ ni̱ xa̱a̱ Espíritu Santo, te̱ süu̱ꞌ ni̱ xa̱ꞌa̱ a̱ ña̱ ja̱a̱nꞌ xaꞌa̱ꞌ a̱ ña̱ saxinú ni̱a̱ ña̱ kaꞌán tu̱ꞌu̱n nde̱iꞌ ja̱a̱nꞌ. Te̱ ne̱ kumiꞌ ña̱ ja̱a̱nꞌ ndii, süu̱ꞌ te̱ yivi̱ꞌ kaꞌán va̱ꞌa̱ xaꞌa̱ꞌ ni̱a̱, süu̱ꞌ ja̱a̱nꞌ ndii mi̱iꞌ Ndiosí.
ROM 3:1 Tee̱ꞌ kueinꞌ xanini ndoꞌó ña̱ kaꞌán i̱ ña̱ kö̱o̱ꞌ xata̱ꞌ a̱ ña̱ nduuꞌ e̱ꞌ ne̱ judío, te̱ ni̱ nde̱e̱ kö̱o̱ꞌ tu̱ xata̱ꞌ a̱ ña̱ yoo tuni̱ i̱i̱nꞌ e̱ꞌ.
ROM 3:2 Su̱u̱ yoo kuaꞌa̱ꞌ xata̱ꞌ a̱, kua̱chi̱ ndii nde̱e̱ ña̱ nu̱uꞌ ni̱ i̱ni̱ Ndiosí xini a̱ yooꞌ, ne̱ judío, te̱ ni̱ sa̱na̱kuaꞌa a̱ tu̱ꞌu̱n a̱ nda̱ꞌaꞌ e̱ꞌ.
ROM 3:3 Kü̱vi̱ ka̱ni̱ni̱ e̱ꞌ ña̱ sä̱xinú tu̱ Ndiosí kuento a̱ ña̱ ni̱ ta̱xi̱ a̱ nuu̱ꞌ e̱ꞌ xaꞌa̱ꞌ a̱ ña̱ nï̱ saxinú sa̱va̱ e̱ꞌ kuento a̱.
ROM 3:4 Su̱u̱ sa̱xinú xna̱ꞌa̱ ña̱ꞌaꞌ a̱, sa̱kanꞌ ña̱ Ndiosí ndii, sa̱kuuꞌ i̱chiꞌ kaꞌán nda̱ku a̱, te̱ kö̱o̱ꞌ kivi̱ꞌ xini xaꞌanꞌ a̱ ja̱a̱nꞌ tee̱ꞌ ndee sa̱kuuꞌ ne̱ yivi̱ꞌ nduuꞌ ne̱ xini xaꞌanꞌ, naa yoso̱ꞌ a̱ nuu̱ꞌ tu̱tu̱ Ndiosí miiꞌ kaꞌán a̱ ndii: Xiinꞌ ña̱ kaꞌán u̱nꞌ niaꞌá u̱nꞌ ña̱ i̱i̱n ña̱ xachuunꞌ nda̱ku nduuꞌ u̱nꞌ, te̱ kii̱ꞌ sa̱naꞌmá ne̱ yivi̱ꞌ yoꞌó ndii, ke̱ta̱ va̱ꞌa̱ u̱nꞌ. Sa̱kanꞌ yoso̱ꞌ a̱.
ROM 3:5 Tee̱ꞌ kueinꞌ kaꞌa̱n ndo̱ꞌ xiinꞌ i̱ ña̱ naaꞌ xiinꞌ ña̱ xächuunꞌ nda̱ku e̱ꞌ, te̱ ku̱vi̱ ku̱ni̱ e̱ꞌ ña̱ xachuunꞌ nda̱ku Ndiosí xiinꞌ kuento a̱, ña̱ ni̱ ta̱xi̱ a̱ nuu̱ꞌ e̱ꞌ ndii, xächuunꞌ nda̱ku Ndiosí ja̱a̱nꞌ kii̱ꞌ sandoꞌoꞌ a̱ yooꞌ xaꞌa̱ꞌ kua̱chi̱ e̱ꞌ naaꞌ sa̱kanꞌ, kachi̱ ndo̱ꞌ. (Kaꞌán i̱ sa̱a̱ xanini ne̱ yivi̱ꞌ i̱i̱n yivi̱ꞌ.)
ROM 3:6 Kuä̱sa̱ꞌ xa̱chiꞌ sa̱kanꞌ ra̱nꞌ. Naaꞌ sa̱kanꞌ nduuꞌ a̱ ndii, kü̱vi̱ sa̱naꞌmá nda̱ku Ndiosí ne̱ yivi̱ꞌ i̱i̱n yivi̱ꞌ.
ROM 3:7 Tee̱ꞌ kueinꞌ kaꞌa̱n ka̱ i̱i̱n ndo̱ꞌ xiinꞌ i̱ ndii: “Naaꞌ xiinꞌ kua̱chi̱ ña̱ xaaꞌ i̱ so̱ꞌo̱ tuví kuaꞌa̱ꞌ ka̱ ña̱ ndi̱xa̱ xaꞌa̱ꞌ Ndiosí, te̱ kuaꞌa̱ꞌ ka̱ tu̱ ne̱ yivi̱ꞌ xakaꞌnuꞌ ña̱ꞌaꞌ ndii, kö̱o̱ꞌ nde̱e̱ i̱i̱n xaꞌa̱ꞌ ña̱ kusaaꞌ ka̱tunꞌ ka̱ a̱ yuꞌu̱ nde̱e̱ naa i̱i̱n ne̱ ndisoꞌ kua̱chi̱.” Sa̱kanꞌ kachi̱ ndo̱ꞌ.
ROM 3:8 Naaꞌ sa̱kanꞌ nduuꞌ a̱ ndii, tee̱ꞌ kaꞌa̱n sa̱va̱ ndo̱ꞌ ña̱ na sa̱a̱ e̱ꞌ ña̱ ni̱a̱ꞌa, te̱ sa̱kanꞌ kuaꞌa̱ꞌ ka̱ ne̱ yivi̱ꞌ sa̱kaꞌnuꞌ Ndiosí, kachi̱ ndo̱ꞌ. Te̱ sa̱kanꞌ tiinꞌ kua̱chi̱ sa̱va̱ ne̱ yivi̱ꞌ nduꞌu̱ kaꞌán ki̱ni̱ ni̱a̱ xaꞌa̱ꞌ ndu̱ ña̱ ña̱ ja̱a̱nꞌ saniaꞌá ndu̱. Ndisu̱ ne̱ ja̱a̱nꞌ ndii, ne̱ xa̱ yoo katu̱nꞌ sa̱a̱ Ndiosí nduuꞌ ni̱a̱.
ROM 3:9 Naaꞌ sa̱kanꞌ nduuꞌ a̱ ndii, ¿ñáá va̱ꞌa̱ ka̱ ne̱ yivi̱ꞌ nduuꞌ ndu̱, ne̱ judío, te̱ sa̱kanꞌ ne̱ tukuꞌ ja̱a̱nꞌ? Kuä̱sa̱ꞌ xa̱chiꞌ sa̱kanꞌ ra̱nꞌ. Kua̱chi̱ ndii, naaꞌ xa̱ ni̱ kaꞌa̱n ndu̱ ndii, naaꞌ ne̱ judío uun ne̱ tukuꞌ nduuꞌ e̱ꞌ ndii, i̱i̱n kachi xikoꞌ niꞌiꞌ kua̱chi̱ yooꞌ.
ROM 3:10 Naa yoso̱ꞌ a̱ nuu̱ꞌ tu̱tu̱ Ndiosí miiꞌ kaꞌán a̱ ndii: Kö̱o̱ꞌ nde̱e̱ i̱i̱n ne̱ xachuunꞌ nda̱ku nuu̱ꞌ Ndiosí. Kö̱o̱ꞌ nde̱e̱ i̱i̱n nda̱a̱ꞌ ni̱a̱.
ROM 3:11 Te̱ kö̱o̱ꞌ tu̱ ne̱ kuní xna̱ꞌa̱ ña̱ ku̱nda̱ni̱ ni̱a̱ ña̱ kuní Ndiosí. Te̱ kö̱o̱ꞌ ni̱ tu̱ ne̱ kuní xna̱ꞌa̱ ña̱ ndu̱kuꞌ kiꞌi̱ꞌ ni̱a̱ nuu̱ꞌ Ndiosí.
ROM 3:12 Te̱ sa̱kuuꞌ ni̱a̱ ni̱ ku̱xi̱o̱o̱ xa̱chiꞌ nuu̱ꞌ Ndiosí. Te̱ ni̱ na̱ndu̱u̱ ni̱a̱ ne̱ kuä̱sa̱ꞌ kuní nuu̱ꞌ a̱. Te̱ kö̱o̱ꞌ ka̱ nde̱e̱ i̱i̱n ne̱ xaaꞌ ña̱ nda̱ku. Kö̱o̱ꞌ ka̱ nde̱e̱ i̱i̱n nda̱a̱ꞌ ni̱a̱.
ROM 3:13 Yu̱ꞌuꞌ ni̱a̱ ndii, nde̱e̱ na yavi̱ ndi̱i̱ ña̱ nuniaꞌ nduuꞌ a̱, te̱ xa̱ nuu̱ꞌ ña̱ xini xaꞌanꞌ kieeꞌ yu̱ꞌuꞌ ni̱a̱. Te̱ xa̱ nuu̱ꞌ ña̱ xatu̱ nduuꞌ kuento ña̱ kieeꞌ yu̱ꞌuꞌ ni̱a̱ kii̱ꞌ kaꞌán ni̱a̱. Nde̱e̱ naa ña̱ xatu̱, ña̱ ñuꞌuꞌ yu̱ꞌuꞌ koo̱ꞌ xatu̱, nduuꞌ a̱.
ROM 3:14 Te̱ chituꞌ vi̱ꞌ yu̱ꞌuꞌ ni̱a̱ kieeꞌ ña̱ kani̱a̱ꞌa ni̱a̱ xaꞌa̱ꞌ ne̱ yivi̱ꞌ, Te̱ chituꞌ vi̱ꞌ tu̱ yu̱ꞌuꞌ ni̱a̱ ñuꞌuꞌ ña̱ ki̱ni̱ yoo i̱ni̱ ni̱a̱.
ROM 3:15 Te̱ kiꞌi̱ꞌ va̱ kuaꞌa̱n ni̱a̱ te̱ xaꞌni̱ꞌ ni̱a̱ ne̱ yivi̱ꞌ.
ROM 3:16 Te̱ miiꞌ ka̱ xkaꞌndíá ni̱a̱ ndii, ña̱ nduxín xiinꞌ ña̱ suchiꞌ i̱ni̱ kui̱ti̱ꞌ nakooꞌ ni̱a̱.
ROM 3:17 Te̱ xïní ni̱a̱ ku̱ndi̱e̱e̱ mani̱ꞌ ni̱a̱ xiinꞌ ne̱ yivi̱ꞌ.
ROM 3:18 Te̱ kö̱o̱ꞌ kivi̱ꞌ yiꞌvi ni̱a̱ Ndiosí. Sa̱kanꞌ yoso̱ꞌ a̱.
ROM 3:19 Ndisu̱ xiní e̱ꞌ ña̱ sa̱kuuꞌ ña̱ kaꞌán tu̱ꞌu̱n nde̱iꞌ Ndiosí ndii, kaꞌán a̱ xiinꞌ ne̱ xikoꞌ niꞌiꞌ a̱, sa̱kanꞌ te̱ kö̱o̱ꞌ a̱ ku̱vi̱ kaꞌa̱n nde̱e̱ i̱i̱n ne̱ ja̱a̱nꞌ xaꞌa̱ꞌ ni̱a̱ nuu̱ꞌ Ndiosí, te̱ ku̱ni̱ tu̱ sa̱kuuꞌ ne̱ yivi̱ꞌ i̱i̱n yivi̱ꞌ ña̱ ndisoꞌ kua̱chi̱ ni̱a̱ nuu̱ꞌ Ndiosí, te̱ sa̱naꞌmá ña̱ꞌaꞌ a̱.
ROM 3:20 Sa̱kanꞌ na kuiiꞌ nde̱e̱ i̱i̱n e̱ꞌ kuä̱sa̱ꞌ ku̱nda̱ku nimá nuu̱ꞌ Ndiosí xaꞌa̱ꞌ a̱ ña̱ saxinú e̱ꞌ ña̱ kaꞌán tu̱ꞌu̱n nde̱iꞌ a̱ ja̱a̱nꞌ. Kua̱chi̱ ndii ni̱ ta̱xi̱ Ndiosí tu̱ꞌu̱n nde̱iꞌ ja̱a̱nꞌ, te̱ ku̱vi̱ ku̱ni̱ e̱ꞌ ña̱ ne̱ ndisoꞌ kua̱chi̱ nduuꞌ e̱ꞌ nuu̱ꞌ a̱.
ROM 3:21 Ndisu̱ vi̱ti̱n ndii, xa̱ ni̱ niaꞌa̱ Ndiosí sa̱a̱ ku̱vi̱ sa̱nda̱ku a̱ nimá e̱ꞌ nuu̱ꞌ a̱, te̱ süu̱ꞌ xaꞌa̱ꞌ a̱ ña̱ sa̱xinú ka̱ e̱ꞌ ña̱ kaꞌán tu̱ꞌu̱n nde̱iꞌ ja̱a̱nꞌ nduuꞌ a̱, sa̱kanꞌ ña̱ xa̱ mi̱iꞌ tu̱ꞌu̱n nde̱iꞌ ja̱a̱nꞌ xiinꞌ ña̱ ni̱ kaꞌa̱n te̱ ni̱ kaꞌa̱n tiakú tu̱ꞌu̱n Ndiosí xta̱ꞌanꞌ kaꞌán sa̱a̱ ku̱vi̱ sa̱nda̱ku a̱ nimá e̱ꞌ.
ROM 3:22 Te̱ ña̱ xanda̱ku Ndiosí nimá e̱ꞌ ja̱a̱nꞌ ndii, xaꞌa̱ꞌ a̱ ña̱ i̱ni̱ e̱ꞌ xini e̱ꞌ Jesucristo kui̱ti̱ꞌ xaaꞌ a̱ ña̱ ja̱a̱nꞌ xaꞌa̱ꞌ sa̱kuuꞌ e̱ꞌ. Sa̱kanꞌ ña̱ Ndiosí ndii, näkaxin a̱ yoo,
ROM 3:23 te̱ xaꞌa̱ꞌ a̱ ña̱ sa̱kuuꞌ e̱ꞌ xaaꞌ kua̱chi̱ ndii, xikaꞌ yooꞌ e̱ꞌ nuu̱ꞌ Ndiosí, te̱ kü̱vi̱ ku̱ni̱ e̱ꞌ ña̱ nda̱tu̱nꞌ a̱.
ROM 3:24 Ndisu̱ Ndiosí ndii, ni̱ nda̱sa̱nda̱ku mi̱iꞌ a̱ nimá e̱ꞌ xaꞌa̱ꞌ a̱ ña̱ ndani̱ mi̱iꞌ a̱ yooꞌ, sa̱kanꞌ ña̱ xiinꞌ ña̱ ni̱ xiꞌi̱ Jesucristo ni̱ sa̱ndoó ndiká a̱ yooꞌ nuu̱ꞌ ña̱ ni̱ kuni̱ a̱ ku̱ndo̱ꞌo̱ꞌ e̱ꞌ xaꞌa̱ꞌ kua̱chi̱ e̱ꞌ.
ROM 3:25 Sa̱kanꞌ ña̱ Cristo nduuꞌ ña̱ ni̱ chi̱ka̱ndi̱a̱ Ndiosí, te̱ ni̱ xiti̱a̱ níiꞌ ña̱ ja̱a̱nꞌ, te̱ xiinꞌ ña̱ ni̱ xiti̱a̱ níiꞌ a̱ ja̱a̱nꞌ ni̱ sa̱ndoyoꞌ Ndiosí kua̱chi̱ e̱ꞌ xaꞌa̱ꞌ a̱ ña̱ i̱ni̱ e̱ꞌ xini ña̱ꞌaꞌ e̱ꞌ, sa̱kanꞌ na ni̱ niaꞌa̱ Ndiosí yooꞌ ña̱ xachuunꞌ nda̱ku a̱. Te̱ kuie tu̱ i̱ni̱ a̱, sa̱kanꞌ na nï̱ naka̱n a̱ kuenta nuu̱ꞌ e̱ꞌ xaꞌa̱ꞌ kua̱chi̱ ña̱ ni̱ xa̱a̱ e̱ꞌ xta̱ꞌanꞌ.
ROM 3:26 Sa̱kanꞌ ni̱ xa̱a̱ Ndiosí te̱ niaꞌa̱ a̱ yooꞌ nde̱e̱ kivi̱ꞌ vi̱ti̱n ña̱ xachuunꞌ nda̱ku a̱, sa̱kanꞌ te̱ ku̱ni̱ e̱ꞌ ña̱ mi̱iꞌ kui̱ti̱ꞌ a̱ nduuꞌ ña̱ xachuunꞌ nda̱ku, te̱ mi̱iꞌ tu̱ a̱ xanda̱ku nimá yooꞌ, ne̱ i̱ni̱ xini Jesús.
ROM 3:27 Xaꞌa̱ꞌ a̱ ja̱a̱nꞌ na kuiiꞌ kö̱o̱ꞌ nde̱e̱ i̱i̱n xaꞌa̱ꞌ ña̱ ku̱vi̱ kaꞌa̱n ñuñuꞌ e̱ꞌ, sa̱kanꞌ ña̱ süu̱ꞌ xaꞌa̱ꞌ tu̱ꞌu̱n nde̱iꞌ Ndiosí ni̱ xa̱nda̱ku a̱ nimá e̱ꞌ. Süu̱ꞌ ja̱a̱nꞌ ndii xaꞌa̱ꞌ a̱ ña̱ i̱ni̱ e̱ꞌ xini e̱ꞌ Jesús kui̱ti̱ꞌ ni̱ xa̱a̱ a̱ ña̱ ja̱a̱nꞌ.
ROM 3:28 Sa̱kanꞌ na kuiiꞌ kundani̱ e̱ꞌ ña̱ xanda̱ku Ndiosí nimá e̱ꞌ xaꞌa̱ꞌ a̱ ña̱ i̱ni̱ e̱ꞌ xini e̱ꞌ Cristo kui̱ti̱ꞌ, te̱ süu̱ꞌ xaꞌa̱ꞌ a̱ ña̱ xaaꞌ e̱ꞌ ña̱ kaꞌán chuunꞌ tu̱ꞌu̱n nde̱iꞌ a̱.
ROM 3:29 Sa̱kanꞌ ña̱ Ndiosí ndii, süu̱ꞌ Ndiosí ne̱ judío kui̱ti̱ꞌ nduuꞌ a̱, süu̱ꞌ ja̱a̱nꞌ ndii nduuꞌ tu̱ a̱ Ndiosí ne̱ tukuꞌ.
ROM 3:30 Sa̱kanꞌ ña̱ yoo i̱i̱n nda̱a̱ꞌ kui̱ti̱ꞌ Ndiosí, te̱ i̱i̱n nda̱a̱ꞌ ña̱ ja̱a̱nꞌ kui̱ti̱ꞌ nduuꞌ ña̱ xanda̱ku nimá sa̱kuuꞌ yooꞌ, ne̱ i̱ni̱ xini Jesús. Naa kuuꞌ ne̱ yoo tuni̱ i̱i̱nꞌ, xiinꞌ ne̱ kö̱o̱ꞌ tuni̱ ja̱a̱nꞌ i̱i̱nꞌ ndii, i̱i̱n kachi xanda̱ku a̱ nimá ni̱a̱ xaꞌa̱ꞌ ña̱ i̱ni̱ ni̱a̱ xini ni̱a̱ Jesús.
ROM 3:31 Naaꞌ i̱ni̱ e̱ꞌ xini e̱ꞌ Jesús ndii, ¿tee̱ꞌ tuu ndo̱ꞌ ña̱ kö̱o̱ꞌ ka̱ ndi̱e̱e̱ꞌ tu̱ꞌu̱n nde̱iꞌ Ndiosí ja̱a̱nꞌ nuu̱ꞌ e̱ꞌ? Kuä̱sa̱ꞌ xa̱chiꞌ sa̱kanꞌ ra̱nꞌ, süu̱ꞌ ja̱a̱nꞌ ndii so̱ꞌo̱ chindiaa yaꞌviꞌ ka̱ e̱ꞌ tu̱ꞌu̱n nde̱iꞌ a̱ ja̱a̱nꞌ kii̱ꞌ i̱ni̱ e̱ꞌ xini e̱ꞌ Jesús.
ROM 4:1 Naaꞌ sa̱kanꞌ nduuꞌ a̱ ndii, ¿ndee ña̱ ku̱vi̱ kaꞌa̱n e̱ꞌ xaꞌa̱ꞌ ña̱ ni̱ ku̱nda̱ni̱ Abraham, te̱ xii̱ꞌ ya̱taꞌ e̱ꞌ, xaꞌa̱ꞌ ña̱ i̱ni̱ e̱ꞌ ja̱a̱nꞌ?
ROM 4:2 Kua̱chi̱ ndii, naaꞌ sa̱kanꞌ te̱ ni̱ xa̱nda̱ku Ndiosí nimá ra̱ xaꞌa̱ꞌ a̱ ña̱ ni̱ xa̱a̱ ra̱ ña̱ kaꞌán tu̱ꞌu̱n nde̱iꞌ a̱ ndii, ku̱vi̱ kaꞌa̱n va̱ꞌa̱ ra̱ xaꞌa̱ꞌ ra̱ nuu̱ꞌ e̱ꞌ, ndisu̱ nuu̱ꞌ Ndiosí ndii, kö̱o̱ꞌ a̱ ku̱vi̱ kaꞌa̱n ra̱.
ROM 4:3 Sa̱kanꞌ ña̱ sa̱kanꞌ yoso̱ꞌ a̱ nuu̱ꞌ tu̱tu̱ Ndiosí miiꞌ kaꞌán a̱ ndii: “Xaꞌa̱ꞌ a̱ ña̱ ni̱ i̱ni̱ Abraham ni̱ xi̱ni̱ ra̱ Ndiosí na ni̱ kaꞌa̱n a̱ ña̱ te̱ nda̱ku nimá ni̱ nduu̱ꞌ ra̱ nuu̱ꞌ a̱.” Sa̱kanꞌ yoso̱ꞌ a̱.
ROM 4:4 Te̱ vi̱ti̱n ndii, xiní e̱ꞌ ña̱ kii̱ꞌ xachuunꞌ yo̱o̱ ka̱ te̱ xikuꞌún yaꞌviꞌ ni̱a̱ ndii, süu̱ꞌ ña̱ xamaníꞌ ña̱ꞌaꞌ ne̱ yivi̱ꞌ nduuꞌ ña̱ ja̱a̱nꞌ, süu̱ꞌ ja̱a̱nꞌ ndii ña̱ ndisoꞌ i̱kaꞌ ña̱ꞌaꞌ ni̱a̱ nduuꞌ a̱.
ROM 4:5 Ndisu̱ Ndiosí, ña̱ ndasanda̱ku nimá ne̱ ni̱a̱ꞌa ndii, kaꞌa̱n a̱ ña̱ ne̱ nda̱ku nimá nduuꞌ e̱ꞌ xaꞌa̱ꞌ a̱ ña̱ i̱ni̱ e̱ꞌ xini ña̱ꞌaꞌ e̱ꞌ, te̱ süu̱ꞌ xaꞌa̱ꞌ a̱ ña̱ xaaꞌ e̱ꞌ ña̱ va̱ꞌa̱.
ROM 4:6 Naa ni̱ kaꞌa̱n tu̱ David xaꞌa̱ꞌ ne̱ sa̱ñuꞌuꞌ va̱ Ndiosí xiinꞌ ña̱ nda̱sa̱nda̱ku a̱ nimá ni̱a̱ nuu̱ꞌ a̱, tee̱ꞌ ndee kö̱o̱ꞌ ña̱ va̱ꞌa̱ ni̱ xa̱a̱ ni̱a̱.
ROM 4:7 Ni̱ kaꞌa̱n ra̱ ndii: Sañuꞌuꞌ va̱ Ndiosí xiinꞌ ña̱ yoo kaꞌnuꞌ i̱ni̱ a̱ xaꞌa̱ꞌ ña̱ ni̱a̱ꞌa ña̱ ni̱ xa̱a̱ ni̱a̱, te̱ sa̱ndoyoꞌ tu̱ a̱ kua̱chi̱ ni̱a̱.
ROM 4:8 Te̱ va̱ꞌa̱ va̱ tu̱ kuni ne̱ sañuꞌuꞌ a̱ xiinꞌ ña̱ nä̱tava̱ꞌ ka̱ a̱ kuenta xaꞌa̱ꞌ kua̱chi̱ ni̱a̱. Ni̱ kachi̱ ra̱.
ROM 4:9 Te̱ ña̱ sañuꞌuꞌ Ndiosí ne̱ ja̱a̱nꞌ ndii, süu̱ꞌ nuu̱ꞌ ne̱ judío, ne̱ yoo tuni̱ i̱i̱nꞌ kui̱ti̱ꞌ, ta̱xi̱ Ndiosí a̱. Süu̱ꞌ ja̱a̱nꞌ ndii ta̱xi̱ tu̱ ña̱ꞌaꞌ a̱ nuu̱ꞌ ne̱ tukuꞌ, ne̱ xäꞌa tuni̱ ja̱a̱nꞌ i̱i̱nꞌ. Xa̱ ni̱ kaꞌa̱n i̱ sa̱a̱ kaꞌán tu̱ꞌu̱n Ndiosí ña̱ ni̱ i̱ni̱ Abraham ni̱ xi̱ni̱ ra̱ a̱, te̱ ni̱ kaꞌa̱n a̱ ña̱ te̱ nda̱ku nimá ni̱ nduu̱ ra̱ nuu̱ꞌ a̱.
ROM 4:10 Ndisu̱ kii̱ꞌ ni̱ kaꞌa̱n Ndiosí ña̱ te̱ nda̱ku nimá nduuꞌ Abraham ja̱a̱nꞌ ndii, ¿ñáá xa̱ yoo tuni̱ ja̱a̱nꞌ i̱i̱nꞌ ra̱ kii̱ꞌ sa̱kanꞌ, uun ñáá tïa̱ꞌan ko̱o̱ a̱ i̱i̱nꞌ ra̱, tuu ndo̱ꞌ? Su̱u̱ tïa̱ꞌan ko̱o̱ a̱ i̱i̱nꞌ ra̱ kii̱ꞌ sa̱kanꞌ, süu̱ꞌ ja̱a̱nꞌ ndii nde̱e̱ ni̱ yaꞌa̱, te̱ ni̱ xa̱ꞌa̱ ra̱ tuni̱ ja̱a̱nꞌ i̱i̱nꞌ ra̱.
ROM 4:11 Te̱ ni̱ xa̱ꞌa̱ ra̱ tuni̱ ja̱a̱nꞌ i̱i̱nꞌ ra̱, te̱ ni̱ nduu̱ꞌ a̱ ña̱ niaꞌá ña̱ xa̱ ni̱ yoo̱ nda̱ku nimá ra̱ nuu̱ꞌ Ndiosí xaꞌa̱ꞌ a̱ ña̱ ni̱ i̱ni̱ ra̱ xini ña̱ꞌaꞌ ra̱. Xaꞌa̱ꞌ a̱ ja̱a̱nꞌ na su̱vi̱ ra̱ ni̱ na̱ndu̱u̱ xii̱ꞌ ya̱taꞌ sa̱kuuꞌ ne̱ i̱ni̱ xini Ndiosí tee̱ꞌ ndee kö̱o̱ꞌ tu̱ tuni̱ ja̱a̱nꞌ i̱i̱nꞌ ni̱a̱ ndii, kaꞌán Ndiosí ña̱ ne̱ nda̱ku nimá nduuꞌ tu̱ ni̱a̱ nuu̱ꞌ a̱ xaꞌa̱ꞌ a̱ ña̱ i̱ni̱ ni̱a̱ xini ña̱ꞌaꞌ ni̱a̱.
ROM 4:12 Te̱ sa̱kanꞌ tu̱ su̱vi̱ Abraham ja̱a̱nꞌ nduuꞌ te̱ xii̱ꞌ ya̱taꞌ ne̱ judío, ne̱ yoo tuni̱ ja̱a̱nꞌ i̱i̱nꞌ, te̱ süu̱ꞌ xa̱ ña̱ ja̱a̱nꞌ kui̱ti̱ꞌ yoo i̱i̱n ni̱a̱, süu̱ꞌ ja̱a̱nꞌ ndii i̱ni̱ tu̱ ni̱a̱ xini ni̱a̱ Ndiosí sa̱a̱ niiꞌ ni̱ i̱ni̱ te̱ xii̱ꞌ ya̱taꞌ e̱ꞌ Abraham ja̱a̱nꞌ ni̱ xini ra̱ Ndiosí kii̱ꞌ tïa̱ꞌan ko̱o̱ tuni̱ i̱i̱nꞌ ra̱.
ROM 4:13 Kua̱chi̱ ndii, kii̱ꞌ ni̱ ta̱xi̱ Ndiosí tu̱ꞌu̱n a̱ nuu̱ꞌ Abraham xiinꞌ nuu̱ꞌ si̱a̱niꞌ xikaꞌ ra̱ ña̱ ku̱ndu̱u̱ ra̱ te̱ xiinꞌ ña̱ꞌa̱ ñu̱ꞌuꞌ i̱i̱n yivi̱ꞌ ndii, süu̱ꞌ ni̱ ta̱xi̱ ña̱ꞌaꞌ a̱ xaꞌa̱ꞌ a̱ ña̱ ni̱ sa̱xinú ra̱ tu̱ꞌu̱n nde̱iꞌ a̱, süu̱ꞌ ja̱a̱nꞌ ndii ni̱ ta̱xi̱ a̱ ña̱ ja̱a̱nꞌ ña̱ te̱ nda̱ku nimá nduuꞌ ra̱ nuu̱ꞌ a̱ xaꞌa̱ꞌ a̱ ña̱ ni̱ i̱ni̱ ra̱ xini ña̱ꞌaꞌ ra̱.
ROM 4:14 Sa̱kanꞌ ña̱, naaꞌ ne̱ xikaꞌ sa̱a̱ kaꞌán chuunꞌ tu̱ꞌu̱n nde̱iꞌ ja̱a̱nꞌ nduuꞌ ne̱ ku̱ndu̱u̱ ne̱ xiinꞌ ña̱ꞌa̱ ñu̱ꞌuꞌ i̱i̱n yivi̱ꞌ ndii, i̱ni̱ saka e̱ꞌ xini e̱ꞌ Ndiosí naa sa̱kanꞌ nduuꞌ a̱, te̱ tu̱ꞌu̱n a̱ ña̱ ni̱ ta̱xi̱ a̱ nuu̱ꞌ Abraham ja̱a̱nꞌ ndii, kö̱o̱ꞌ ka̱ ndi̱e̱e̱ꞌ a̱ naaꞌ sa̱kanꞌ.
ROM 4:15 Kua̱chi̱ ndii, ne̱ sä̱xinú tu̱ꞌu̱n nde̱iꞌ ja̱a̱nꞌ ndii, sandoꞌoꞌ ña̱ꞌaꞌ Ndiosí, ndisu̱ miiꞌ kö̱o̱ꞌ tu̱ꞌu̱n nde̱iꞌ xaꞌndia chuunꞌ ndii, kö̱o̱ꞌ tu̱ ne̱ xaꞌnú a̱.
ROM 4:16 Sa̱kanꞌ na kuiiꞌ, xaꞌa̱ꞌ a̱ ña̱ i̱ni̱ e̱ꞌ xini e̱ꞌ Ndiosí ndii, ta̱xi̱ mi̱iꞌ a̱ ña̱ va̱ꞌa̱ nda̱ꞌaꞌ e̱ꞌ, ña̱ ni̱ ta̱xi̱ a̱ kuento a̱ xaꞌa̱ꞌ na̱ti̱i̱n sa̱kuuꞌ yooꞌ, ne̱ nduuꞌ si̱a̱niꞌ xikaꞌ Abraham. Te̱ süu̱ꞌ nuu̱ꞌ ne̱ kumiꞌ tu̱ꞌu̱n nde̱iꞌ kui̱ti̱ꞌ ni̱ ta̱xi̱ a̱ ña̱ ja̱a̱nꞌ, süu̱ꞌ ja̱a̱nꞌ ndii ni̱ ta̱xi̱ tu̱ ña̱ꞌaꞌ a̱ nuu̱ꞌ sa̱kuuꞌ ne̱ i̱ni̱ xini Ndiosí sa̱a̱ niiꞌ ni̱ i̱ni̱ Abraham ja̱a̱nꞌ ni̱ xi̱ni̱ ña̱ꞌaꞌ ra̱. Sa̱kanꞌ na te̱ ja̱a̱nꞌ nduuꞌ xii̱ꞌ ya̱taꞌ sa̱kuuꞌ e̱ꞌ,
ROM 4:17 naa yoso̱ꞌ a̱ nuu̱ꞌ tu̱tu̱ Ndiosí miiꞌ kaꞌán a̱ ndii: “Xa̱ ni̱ nda̱sa̱ndu̱u̱ i̱ yoꞌó xii̱ꞌ ya̱taꞌ kuaꞌa̱ꞌ va̱ ne̱ yivi̱ꞌ i̱i̱n yivi̱ꞌ”, kachi a̱. Te̱ Abraham ja̱a̱nꞌ ndii, i̱ni̱ ra̱ ni̱ xi̱ni̱ ra̱ Ndiosí, te̱ ni̱ xi̱ni̱ ra̱ ña̱ ku̱vi̱ sanatiaku a̱ nde̱e̱ ne̱ ni̱ xiꞌi̱, te̱ ku̱vi̱ tu̱ kaꞌán a̱ xaꞌa̱ꞌ ña̱ tïa̱ꞌan ko̱o̱ nde̱e̱ naa xa̱ yoo a̱.
ROM 4:18 Te̱ ni̱ ka̱ndi̱xaꞌ Abraham ña̱ ni̱ kaꞌa̱n Ndiosí xiinꞌ ra̱ tee̱ꞌ ndee kö̱o̱ꞌ ka̱ ndee i̱i̱n xaꞌa̱ꞌ ña̱ ku̱ndi̱a̱tu̱ i̱ni̱ ka̱ ra̱, ndisu̱ ni̱ ndiatu̱ i̱ni̱ ra̱ kaaꞌ sa̱kanꞌ. Te̱ sa̱kanꞌ na ni̱ na̱ndu̱u̱ ra̱ te̱ xii̱ꞌ ya̱taꞌ kuaꞌa̱ꞌ va̱ ne̱ yivi̱ꞌ i̱i̱n yivi̱ꞌ sa̱a̱ niiꞌ ni̱ kaꞌa̱n Ndiosí xiinꞌ ra̱ ndii: “Sa̱kanꞌ vi̱ꞌ kuaꞌa̱ꞌ ku̱u̱ si̱a̱niꞌ xikaꞌ u̱nꞌ”, ni̱ kachi̱ a̱.
ROM 4:19 Te̱ nï̱ sa̱nuuꞌ Abraham ja̱a̱nꞌ ña̱ i̱ni̱ ra̱ xini ra̱ Ndiosí, tee̱ꞌ ndee ni̱ ku̱miꞌ ra̱ yatinꞌ ciento kuiya̱, te̱ sa̱kanꞌ tu̱ ni̱ ku̱nda̱ni̱ kaxiꞌ ra̱ ña̱ ñu̱ꞌuꞌ ndeꞌi̱ ra̱ ndii, nde̱e̱ naa ña̱ xa̱ ni̱ xiꞌi̱ ni̱ nduuꞌ a̱, te̱ kü̱vi̱ tu̱ ko̱o̱ siꞌe̱ Sara.
ROM 4:20 Tee̱ꞌ ndee sa̱kanꞌ ni̱ nduu̱ a̱ ndii, nï̱ sa̱nuuꞌ ra̱ ña̱ i̱ni̱ ra̱ xini ra̱ Ndiosí, süu̱ꞌ ja̱a̱nꞌ ndii ni̱ ka̱ndi̱xaꞌ ra̱ kuento ña̱ ni̱ ta̱xi̱ a̱ nuu̱ꞌ ra̱ ja̱a̱nꞌ, te̱ so̱ꞌo̱ ndi̱e̱eꞌ ka̱ i̱ni̱ naa i̱ni̱ ra̱ ni̱ xi̱ni̱ ra̱ Ndiosí xakaꞌnuꞌ ña̱ꞌaꞌ ra̱,
ROM 4:21 sa̱kanꞌ ña̱ xiní kaxiꞌ ra̱ ndii, ndi̱e̱eꞌ kooꞌ chukuuꞌ a̱ te̱ sa̱xinu̱ a̱ kuento a̱ ña̱ ni̱ ta̱xi̱ a̱ nuu̱ꞌ ra̱ ja̱a̱nꞌ.
ROM 4:22 Xaꞌa̱ꞌ a̱ ña̱ i̱ni̱ ra̱ xini ra̱ Ndiosí ja̱a̱nꞌ na ni̱ kaꞌa̱n a̱ ña̱ te̱ nda̱ku nimá nduuꞌ ra̱ nuu̱ꞌ a̱.
ROM 4:23 Te̱ süu̱ꞌ xa̱ xaꞌa̱ꞌ mi̱iꞌ kui̱ti̱ꞌ Abraham ja̱a̱nꞌ yoso̱ꞌ a̱ miiꞌ kaꞌán ña̱ ni̱ xa̱nda̱ku Ndiosí nimá ra̱ nuu̱ꞌ a̱,
ROM 4:24 süu̱ꞌ ja̱a̱nꞌ ndii yoso̱ꞌ tu̱ a̱ xaꞌa̱ꞌ yooꞌ. Sa̱kanꞌ ña̱ xanda̱ku tu̱ Ndiosí nimá yooꞌ xaꞌa̱ꞌ a̱ ña̱ i̱ni̱ e̱ꞌ xini ña̱ꞌaꞌ e̱ꞌ xaꞌa̱ꞌ a̱ ña̱ ni̱ sa̱na̱tiaku a̱ xto̱ꞌo̱ e̱ꞌ Jesús te̱i̱n ne̱ ni̱ xiꞌi̱.
ROM 4:25 Ni̱ sa̱na̱kuaꞌa Ndiosí Jesús ja̱a̱nꞌ, te̱ ni̱ xiꞌi̱ a̱ xaꞌa̱ꞌ kua̱chi̱ e̱ꞌ. Te̱ ni̱ sa̱na̱tiaku tu̱ ña̱ꞌaꞌ a̱ te̱ ku̱ndu̱u̱ e̱ꞌ ne̱ nda̱ku nimá nuu̱ꞌ Ndiosí.
ROM 5:1 Sa̱kanꞌ na kuiiꞌ, xaꞌa̱ꞌ a̱ ña̱ i̱ni̱ e̱ꞌ xini e̱ꞌ Jesús na xa̱ ni̱ xa̱nda̱ku Ndiosí nimá e̱ꞌ, sa̱kanꞌ na xa̱ yoo e̱ꞌ ña̱ mani̱ꞌ xiinꞌ Ndiosí xaꞌa̱ꞌ a̱ ña̱ ni̱ xa̱a̱ xto̱ꞌo̱ e̱ꞌ Jesucristo.
ROM 5:2 Te̱ sa̱kanꞌ tu̱ ni̱ nu̱niaꞌ Jesús ja̱a̱nꞌ i̱chiꞌ nuu̱ꞌ e̱ꞌ xaꞌa̱ꞌ a̱ ña̱ i̱ni̱ e̱ꞌ xini ña̱ꞌaꞌ e̱ꞌ, te̱ ku̱vi̱ na̱ti̱i̱n e̱ꞌ ña̱ ndani̱ mi̱iꞌ Ndiosí yooꞌ, te̱ itaꞌ ni̱ꞌi̱ e̱ꞌ nuu̱ꞌ ña̱ ja̱a̱nꞌ vi̱ti̱n. Te̱ va̱ꞌa̱ va̱ kuni e̱ꞌ xaꞌa̱ꞌ a̱ ña̱ ndiatuꞌ i̱ni̱ e̱ꞌ ña̱ ku̱ni̱ e̱ꞌ miiꞌ nda̱tu̱nꞌ ko̱o̱ chukuuꞌ kaaꞌ miiꞌ yooꞌ Ndiosí.
ROM 5:3 Ndisu̱ süu̱ꞌ xaꞌa̱ꞌ ña̱ ja̱a̱nꞌ kui̱ti̱ꞌ va̱ꞌa̱ kuni e̱ꞌ, süu̱ꞌ ja̱a̱nꞌ ndii va̱ꞌa̱ tu̱ kuni e̱ꞌ kii̱ꞌ yoo tu̱ndoꞌo̱ꞌ nuu̱ꞌ kivi̱ꞌ ñu̱u̱ e̱ꞌ, sa̱kanꞌ ña̱ xiinꞌ ña̱ ja̱a̱nꞌ kui̱xa̱ ña̱ kundieni i̱ni̱ e̱ꞌ.
ROM 5:4 Te̱ xiinꞌ ña̱ kundieni i̱ni̱ e̱ꞌ ja̱a̱nꞌ kui̱xa̱ i̱ni̱ e̱ꞌ nuu̱ꞌ i̱chiꞌ Ndiosí. Te̱ xiinꞌ ña̱ kui̱xa̱ i̱ni̱ e̱ꞌ ja̱a̱nꞌ chindieeꞌ a̱ yooꞌ, te̱ ndiatuꞌ i̱ni̱ e̱ꞌ.
ROM 5:5 Te̱ ña̱ ndiatuꞌ i̱ni̱ e̱ꞌ ja̱a̱nꞌ ndii, sä̱kaꞌanꞌ a̱ yooꞌ, kua̱chi̱ ndii xa̱ ni̱ sko̱ꞌnuꞌ Espíritu Santo nimá e̱ꞌ ña̱ kundani̱ Ndiosí yooꞌ kii̱ꞌ ni̱ na̱ti̱i̱n e̱ꞌ Espíritu Santo ja̱a̱nꞌ ni̱ xa̱a̱ a̱.
ROM 5:6 Sa̱kanꞌ na kuiiꞌ kii̱ꞌ kusaaꞌ ndisoꞌ kua̱chi̱ ka̱ e̱ꞌ ndii, ni̱ xiꞌi̱ Cristo xaꞌa̱ꞌ yooꞌ, ne̱ xaaꞌ ña̱ ni̱a̱ꞌa, kii̱ꞌ ni̱ xinu̱ kivi̱ꞌ ña̱ ni̱ kaꞌa̱n tuní Ndiosí.
ROM 5:7 Kua̱chi̱ ndii vixi xa̱va̱ꞌa̱ te̱ ta̱xi̱ i̱i̱n ne̱ yivi̱ꞌ ña̱ ku̱vi̱ ni̱a̱ xaꞌa̱ꞌ i̱nga̱ ne̱ yivi̱ꞌ, tee̱ꞌ ndee ne̱ xachuunꞌ nda̱ku va̱ nduuꞌ ne̱ ja̱a̱nꞌ. Nde̱e̱ sa̱a̱ ka̱ni̱ ndii, tee̱ꞌ kuainꞌ yoo i̱i̱n ne̱ ku̱ndi̱e̱ni ku̱vi̱ ni̱a̱ xaꞌa̱ꞌ i̱i̱n ne̱ yivi̱ꞌ va̱ꞌa̱ xna̱ꞌa̱.
ROM 5:8 Ndisu̱ ni̱ niaꞌa̱ Ndiosí ña̱ kundani̱ a̱ yooꞌ, sa̱kanꞌ ña̱ kii̱ꞌ kusaaꞌ ndisoꞌ ka̱ e̱ꞌ kua̱chi̱ e̱ꞌ ja̱a̱nꞌ ndii, ni̱ xiꞌi̱ Cristo xaꞌa̱ꞌ e̱ꞌ.
ROM 5:9 Sa̱kanꞌ na kuiiꞌ, xaꞌa̱ꞌ a̱ ña̱ xa̱ ni̱ xa̱nda̱ku Ndiosí nimá e̱ꞌ xiinꞌ níiꞌ Cristo ndii, kaku̱ e̱ꞌ nuu̱ꞌ ña̱ sa̱ndoꞌoꞌ Ndiosí yooꞌ.
ROM 5:10 Kua̱chi̱ ndii, naaꞌ kii̱ꞌ kusaaꞌ nduuꞌ ka̱ e̱ꞌ ne̱ ndasiꞌ taꞌanꞌ xiinꞌ Ndiosí, te̱ ni̱ na̱koo̱ a̱ ña̱ mani̱ꞌ xiinꞌ e̱ꞌ xaꞌa̱ꞌ a̱ ña̱ ni̱ xiꞌi̱ siꞌe̱ a̱ xaꞌa̱ꞌ kua̱chi̱ e̱ꞌ ndii, ka̱chi̱ ka̱ vi̱ꞌ e̱ꞌ vi̱ti̱n ña̱ xa̱ ni̱ na̱ta̱ndi̱e̱e̱ mani̱ꞌ Cristo yooꞌ xiinꞌ Ndiosí ndii, sa̱kakú a̱ yooꞌ xaꞌa̱ꞌ a̱ ña̱ ni̱ na̱ti̱a̱ku̱ Jesús.
ROM 5:11 Te̱ süu̱ꞌ ña̱ ja̱a̱nꞌ kui̱ti̱ꞌ, süu̱ꞌ ja̱a̱nꞌ ndii va̱ꞌa̱ tu̱ kuni e̱ꞌ xini e̱ꞌ Ndiosí xaꞌa̱ꞌ ña̱ ni̱ xa̱a̱ xto̱ꞌo̱ e̱ꞌ Jesucristo ja̱a̱nꞌ, sa̱kanꞌ ña̱ ni̱ na̱koo̱ e̱ꞌ ña̱ mani̱ꞌ xiinꞌ Ndiosí ni̱ xa̱a̱ a̱.
ROM 5:12 Te̱ xaꞌa̱ꞌ ña̱ ni̱ xa̱a̱ i̱i̱n nda̱a̱ꞌ kui̱ti̱ꞌ te̱ yivi̱ꞌ, te̱ naniꞌ Adán, ni̱ xkoo̱ kua̱chi̱ sa̱kuuꞌ ne̱ yivi̱ꞌ i̱i̱n yivi̱ꞌ, te̱ xaꞌa̱ꞌ kua̱chi̱ ja̱a̱nꞌ ni̱ ku̱u̱, te̱ ni̱ xa̱ꞌaꞌ xiꞌí tu̱ sa̱kuuꞌ ne̱ yivi̱ꞌ ja̱a̱nꞌ, kua̱chi̱ ndii sa̱kuuꞌ ni̱a̱ xaaꞌ kua̱chi̱ ja̱a̱nꞌ.
ROM 5:13 Sa̱kanꞌ ña̱ kii̱ꞌ tïa̱ꞌan ta̱xi̱ Ndiosí tu̱ꞌu̱n nde̱iꞌ a̱ ndii, xa̱ ni̱ xa̱a̱ ne̱ yivi̱ꞌ i̱i̱n yivi̱ꞌ kua̱chi̱. Ndisu̱ miiꞌ kö̱o̱ꞌ tu̱ꞌu̱n nde̱iꞌ ndii, kö̱o̱ꞌ tu̱ ne̱ ku̱vi̱ xkaꞌndi̱a̱ ña̱ kaꞌán a̱.
ROM 5:14 Nde̱e̱ sa̱a̱ ka̱ ni̱ ndii, nde̱e̱ kii̱ꞌ ni̱ xika̱ Adán, te̱ nde̱e̱ kii̱ꞌ ni̱ xika̱ Moisés ndii, ni̱ xiꞌi̱ ne̱ yivi̱ꞌ tee̱ꞌ ndee kö̱o̱ꞌ nde̱e̱ i̱i̱n tu̱ꞌu̱n nde̱iꞌ ni̱ xaꞌnú ne̱ ja̱a̱nꞌ nde̱e̱ naaꞌ ni̱ xa̱a̱ Adán ja̱a̱nꞌ. Te̱ Adán ja̱a̱nꞌ ni̱ nduu̱ nde̱e̱ naa i̱i̱n nuu̱ꞌ ña̱ xitoꞌ ki̱xi̱n.
ROM 5:15 Ndisu̱ i̱i̱n ña̱ va̱ꞌa̱ꞌ ka̱ ni̱ na̱ti̱i̱n yooꞌ nda̱ꞌaꞌ Ndiosí te̱ sa̱kanꞌ ña̱ ni̱ na̱ti̱i̱n e̱ꞌ xaꞌa̱ꞌ kua̱chi̱ ña̱ ni̱ xa̱a̱ Adán ja̱a̱nꞌ. Sa̱kanꞌ ña̱ xaꞌa̱ꞌ kua̱chi̱ ña̱ ni̱ xa̱a̱ te̱ i̱i̱n nda̱a̱ꞌ ja̱a̱nꞌ kui̱ti̱ꞌ, te̱ ni̱ xiꞌi̱ kuaꞌa̱ꞌ va̱ ne̱ yivi̱ꞌ. Ndisu̱ ña̱ va̱ꞌa̱ꞌ, ña̱ ni̱ ta̱xi̱ mi̱iꞌ Ndiosí nda̱ꞌaꞌ yooꞌ xaꞌa̱ꞌ ña̱ ni̱ xa̱a̱ i̱i̱n nda̱a̱ꞌ kui̱ti̱ꞌ te̱ yivi̱ꞌ ndii, xaꞌa̱ꞌ ña̱ va̱ꞌa̱ kuaꞌa̱ꞌ ka̱ tu̱ ne̱ yivi̱ꞌ nduuꞌ a̱. Te̱ te̱ yivi̱ꞌ ja̱a̱nꞌ nduuꞌ Jesucristo.
ROM 5:16 Te̱ sa̱kanꞌ tu̱ ña̱ va̱ꞌa̱, ña̱ ni̱ ta̱xi̱ mi̱iꞌ Ndiosí nda̱ꞌaꞌ e̱ꞌ ndii, näkuitá a̱ xiinꞌ kua̱chi̱ te̱ i̱i̱n nda̱a̱ꞌ ja̱a̱nꞌ. Kua̱chi̱ ndii, xaꞌa̱ꞌ kua̱chi̱ te̱ i̱i̱n nda̱a̱ꞌ ja̱a̱nꞌ kui̱ti̱ꞌ ni̱ xa̱ꞌaꞌ ka̱tunꞌ Ndiosí ne̱ yivi̱ꞌ i̱i̱n yivi̱ꞌ, te̱ xataꞌa̱n ko̱o̱ ni̱a̱ tu̱ndoꞌo̱ꞌ. Ndisu̱ ña̱ va̱ꞌa̱ ña̱ taxiꞌ Ndiosí nda̱ꞌaꞌ e̱ꞌ ndii, tee̱ꞌ ndee kuaꞌa̱ꞌ kua̱chi̱ ne̱ yivi̱ꞌ i̱i̱n yivi̱ꞌ ndii, xanda̱ku a̱ nimá e̱ꞌ.
ROM 5:17 Kua̱chi̱ ndii, xaꞌa̱ꞌ kua̱chi̱ i̱i̱n nda̱a̱ꞌ kui̱ti̱ꞌ te̱ yivi̱ꞌ ja̱a̱nꞌ, te̱ ni̱ xa̱ꞌndi̱a̱ chuunꞌ ña̱ xiꞌí nuu̱ꞌ sa̱kuuꞌ ne̱ yivi̱ꞌ, sa̱kanꞌ tu̱ xaꞌa̱ꞌ i̱i̱n nda̱a̱ꞌ kui̱ti̱ꞌ Jesucristo ku̱miꞌ e̱ꞌ kivi̱ꞌ ñu̱u̱ ña̱ kö̱o̱ꞌ kivi̱ꞌ ndiꞌiꞌ, sa̱kanꞌ ña̱ kuaꞌa̱ꞌ ña̱ ndani̱ mi̱iꞌ Ndiosí yooꞌ ni̱ na̱ti̱i̱n e̱ꞌ xiinꞌ ña̱ ni̱ nda̱sa̱nda̱ku a̱ nimá e̱ꞌ nuu̱ꞌ a̱.
ROM 5:18 Xaꞌa̱ꞌ a̱ ja̱a̱nꞌ na, sa̱a̱ niiꞌ ni̱ ka̱tunꞌ Ndiosí sa̱kuuꞌ yooꞌ, ne̱ ndieeꞌ i̱i̱n yivi̱ꞌ, xaꞌa̱ꞌ kua̱chi̱ i̱i̱n nda̱a̱ꞌ kui̱ti̱ꞌ te̱ yivi̱ꞌ ja̱a̱nꞌ ndii, niiꞌ sa̱kanꞌ tu̱ xaꞌa̱ꞌ ña̱ ni̱ sa̱xinú i̱i̱n nda̱a̱ꞌ kui̱ti̱ꞌ Jesucristo ña̱ kuní Ndiosí, ni̱ nda̱sa̱nda̱ku a̱ nimá e̱ꞌ nuu̱ꞌ a̱ te̱ na̱ti̱i̱n e̱ꞌ kivi̱ꞌ ñu̱u̱ ña̱ kö̱o̱ꞌ kivi̱ꞌ ndiꞌiꞌ.
ROM 5:19 Kua̱chi̱ ndii, sa̱a̱ niiꞌ xaꞌa̱ꞌ ña̱ ni̱ xa̱so̱ꞌo̱ i̱i̱n nda̱a̱ꞌ kui̱ti̱ꞌ te̱ yivi̱ꞌ, ni̱ na̱kui̱so̱ kua̱chi̱ sa̱kuuꞌ ne̱ yivi̱ꞌ nuu̱ꞌ Ndiosí ndii, niiꞌ sa̱kanꞌ tu̱, xaꞌa̱ꞌ ña̱ ni̱ ka̱ndi̱xaꞌ i̱i̱n nda̱a̱ꞌ kui̱ti̱ꞌ te̱ yivi̱ꞌ, sa̱nda̱ku Ndiosí nimá sa̱kuuꞌ e̱ꞌ.
ROM 5:20 Te̱ siinꞌ tukuꞌ ndii, ni̱ sko̱ꞌnuꞌ tu̱ꞌu̱n nde̱iꞌ Ndiosí te̱ ku̱nda̱ni̱ ne̱ yivi̱ꞌ ña̱ yoo kuaꞌa̱ꞌ kua̱chi̱ ni̱a̱. Ndisu̱ kii̱ꞌ ni̱ ku̱kuaꞌa̱ꞌ ka̱ kua̱chi̱ ne̱ yivi̱ꞌ ndii, so̱ꞌo̱ ku̱kuaꞌa̱ꞌ ka̱ ña̱ ndani̱ mi̱iꞌ ña̱ꞌaꞌ Ndiosí,
ROM 5:21 te̱ sa̱kanꞌ naa xaaꞌ kua̱chi̱ e̱ꞌ xaꞌndia chuunꞌ a̱ te̱ xiꞌí e̱ꞌ ndii, sa̱kanꞌ tu̱ xaꞌndia chuunꞌ ña̱ ndani̱ mi̱iꞌ Ndiosí yooꞌ ndasanda̱ku a̱ nimá e̱ꞌ nuu̱ꞌ a̱, te̱ ta̱xi̱ a̱ kivi̱ꞌ ñu̱u̱ e̱ꞌ ña̱ kö̱o̱ꞌ kivi̱ꞌ ndiꞌiꞌ xaꞌa̱ꞌ a̱ ña̱ ni̱ xa̱a̱ xto̱ꞌo̱ e̱ꞌ Jesucristo xaꞌa̱ꞌ e̱ꞌ.
ROM 6:1 Naaꞌ sa̱kanꞌ ndii, ¿ndee ña̱ va̱ꞌa̱ kaꞌa̱n e̱ꞌ xaꞌa̱ꞌ ña̱ ja̱a̱nꞌ? ¿Ñáá sa̱a̱ na xaaꞌ e̱ꞌ kua̱chi̱ te̱ ku̱ndani̱ mi̱iꞌ ka̱ Ndiosí yooꞌ?
ROM 6:2 Kuä̱sa̱ꞌ xa̱chiꞌ sa̱kanꞌ ra̱nꞌ, kua̱chi̱ ndii ne̱ xa̱ ni̱ xiꞌi̱ nuu̱ꞌ kua̱chi̱ nduuꞌ yooꞌ, sa̱kanꞌ na kuiiꞌ kü̱vi̱ ka̱ka̱ ka̱ yooꞌ xaaꞌ e̱ꞌ kua̱chi̱.
ROM 6:3 Su̱u̱ xiní kaxiꞌ sa̱kuuꞌ yooꞌ ña̱ sa̱a̱ niiꞌ ni̱ ndu̱i̱i̱n e̱ꞌ xiinꞌ Cristo kii̱ꞌ ni̱ chi̱chi̱ e̱ꞌ kuenta a̱ ndii, niiꞌ sa̱kanꞌ tu̱ nde̱e̱ naa ni̱ xiꞌi̱ na e̱ꞌ xiinꞌ a̱.
ROM 6:4 Sa̱kanꞌ ña̱ kii̱ꞌ ni̱ chi̱chi̱ e̱ꞌ kuenta Jesús ndii, nde̱e̱ naa ni̱ xiꞌi̱ ingaꞌ e̱ꞌ xiinꞌ a̱, te̱ ni̱ ñuꞌu̱ ingaꞌ tu̱ e̱ꞌ xiinꞌ a̱ ti̱xi̱n ñu̱ꞌuꞌ. Sa̱kanꞌ te̱ sa̱a̱ niiꞌ ni̱ sa̱na̱tiaku ña̱ꞌaꞌ yu̱vaꞌ e̱ꞌ xiinꞌ ña̱ ndi̱e̱eꞌ nda̱tu̱nꞌ va̱ ndii, ni̱ sa̱na̱tiaku tu̱ a̱ yooꞌ te̱ ka̱ka̱ e̱ꞌ xiinꞌ kivi̱ꞌ ñu̱u̱ xa̱aꞌ.
ROM 6:5 Sa̱kanꞌ na kuiiꞌ, naaꞌ ni̱ ndu̱i̱i̱n e̱ꞌ xiinꞌ a̱ ña̱ ni̱ xiꞌi̱ a̱ ndii, niiꞌ sa̱kanꞌ tu̱ ndu̱i̱i̱n e̱ꞌ xiinꞌ a̱ sa̱a̱ niiꞌ ni̱ na̱ti̱a̱ku̱ a̱.
ROM 6:6 Te̱ xiní e̱ꞌ ña̱ kivi̱ꞌ ñu̱u̱ ya̱taꞌ e̱ꞌ ndii, ni̱ kuxi̱ ingaꞌ a̱ nuu̱ꞌ krusín xiinꞌ Cristo, sa̱kanꞌ te̱ ndo̱ñuꞌuꞌ ña̱ ndioo̱ꞌ i̱ni̱ i̱i̱nꞌ e̱ꞌ ña̱ xaaꞌ e̱ꞌ kua̱chi̱, te̱ sa̱kanꞌ kä̱ka̱ nu̱u̱ ka̱ e̱ꞌ nuu̱ꞌ kua̱chi̱ ja̱a̱nꞌ.
ROM 6:7 Sa̱kanꞌ ña̱ ne̱ xa̱ ni̱ xiꞌi̱ ndii, xa̱ ni̱ sai̱nꞌ ni̱a̱ nuu̱ꞌ ña̱ xaaꞌ ni̱a̱ kua̱chi̱.
ROM 6:8 Te̱ siinꞌ tukuꞌ ndii, naaꞌ ni̱ xiꞌi̱ e̱ꞌ xiinꞌ Cristo ndii, i̱ni̱ e̱ꞌ ña̱ ku̱ti̱a̱ku̱ tu̱ e̱ꞌ xiinꞌ a̱.
ROM 6:9 Sa̱kanꞌ ña̱ xiní e̱ꞌ ña̱ ni̱ na̱ti̱a̱ku̱ Cristo, te̱ kö̱o̱ꞌ kivi̱ꞌ ka̱ ku̱vi̱ a̱. Kua̱chi̱ ndii xäꞌndia chuunꞌ ka̱ ña̱ xiꞌí ja̱a̱nꞌ nuu̱ꞌ a̱.
ROM 6:10 Sa̱kanꞌ ña̱ kii̱ꞌ ni̱ xiꞌi̱ Jesús ndii, xa̱ untaꞌ sa̱kanꞌ ni̱ xiꞌi̱ a̱ xaꞌa̱ꞌ kua̱chi̱ e̱ꞌ, te̱ kö̱o̱ꞌ kivi̱ꞌ ka̱ ku̱vi̱ a̱. Ndisu̱ vi̱ti̱n ndii, tiaku a̱ xaaꞌ a̱ ña̱ kuní Ndiosí.
ROM 6:11 Te̱ sa̱kanꞌ tu̱ i̱i̱n kachi sa̱a̱ ndoꞌó kuenta, ña̱ ne̱ xa̱ ni̱ xiꞌi̱ nduuꞌ ndo̱ꞌ nuu̱ꞌ kua̱chi̱ ndo̱ꞌ, ndisu̱ tiaku ndo̱ꞌ vi̱ti̱n te̱ sa̱a̱ ndo̱ꞌ ña̱ kuní Ndiosí kui̱ti̱ꞌ xaꞌa̱ꞌ a̱ ña̱ ni̱ ndu̱i̱i̱n ndo̱ꞌ xiinꞌ xto̱ꞌo̱ e̱ꞌ Jesucristo.
ROM 6:12 Ña̱ ja̱a̱nꞌ na kuiiꞌ na kä̱ka̱ nu̱u̱ ka̱ ndo̱ꞌ nuu̱ꞌ kua̱chi̱ xiinꞌ ñu̱ꞌuꞌ ndeꞌi̱ ndo̱ꞌ, ña̱ ku̱vi̱ ñaa̱ꞌ, te̱ ni̱ nde̱e̱ sä̱a̱ tu̱ ndo̱ꞌ ña̱ ndioo̱ꞌ i̱ni̱ ñu̱ꞌuꞌ ndeꞌi̱ ndo̱ꞌ ñaa̱ꞌ.
ROM 6:13 Te̱ sa̱kanꞌ tu̱ sä̱na̱kuaꞌa ndo̱ꞌ i̱ꞌi̱n tuꞌu̱nꞌ ñu̱ꞌuꞌ ndeꞌi̱ ndo̱ꞌ nuu̱ꞌ kua̱chi̱ nde̱e̱ naa nda̱chuunꞌ ña̱ sakuiniá ña̱ ni̱a̱ꞌa. Süu̱ꞌ ja̱a̱nꞌ ndii nde̱e̱ chaaꞌ ka̱ sa̱na̱kuaꞌa xiinꞌ miiꞌ ndi̱ꞌi̱ ndo̱ꞌ nda̱ꞌaꞌ Ndiosí nde̱e̱ naa ne̱ xa̱ ni̱ xiꞌi̱, te̱ ni̱ na̱ti̱a̱ku̱ ni̱ tu̱ku̱u̱ ni̱a̱. Xaꞌa̱ꞌ a̱ ja̱a̱nꞌ na sa̱na̱kuaꞌa ndo̱ꞌ i̱ꞌi̱n tuꞌu̱nꞌ ñu̱ꞌuꞌ ndeꞌi̱ ndo̱ꞌ nda̱ꞌaꞌ Ndiosí, te̱ ku̱ndu̱u̱ a̱ nde̱e̱ naa nda̱chuunꞌ ña̱ ku̱vi̱ xaaꞌ sa̱kanꞌ, te̱ xaaꞌ ndo̱ꞌ ña̱ nda̱ku.
ROM 6:14 Kua̱chi̱ ndii kuä̱sa̱ꞌ ka̱ xaꞌndia chuunꞌ kua̱chi̱ nuu̱ꞌ kivi̱ꞌ ñu̱u̱ ndo̱ꞌ, sa̱kanꞌ ña̱ kö̱o̱ꞌ ka̱ ndi̱e̱e̱ꞌ tu̱ꞌu̱n nde̱iꞌ Ndiosí nuu̱ꞌ ndo̱ꞌ, süu̱ꞌ ja̱a̱nꞌ ndii ña̱ ndani̱ mi̱iꞌ Ndiosí ndoꞌó nduuꞌ ña̱ kumiꞌ ndi̱e̱e̱ꞌ nuu̱ꞌ ndo̱ꞌ vi̱ti̱n.
ROM 6:15 Naaꞌ sa̱kanꞌ ndii, ¿ñáá sa̱a̱ e̱ꞌ kua̱chi̱ vi̱ti̱n ña̱ kümiꞌ ka̱ tu̱ꞌu̱n nde̱iꞌ Ndiosí ndi̱e̱e̱ꞌ nuu̱ꞌ e̱ꞌ, süu̱ꞌ ja̱a̱nꞌ ndii ña̱ ndani̱ mi̱iꞌ Ndiosí yooꞌ kumiꞌ ndi̱e̱e̱ꞌ nuu̱ꞌ e̱ꞌ? Kuä̱sa̱ꞌ xa̱chiꞌ sa̱kanꞌ ra̱nꞌ.
ROM 6:16 Su̱u̱ xiní kaxiꞌ ndoꞌó ña̱ naaꞌ sa̱na̱kuaꞌa xiinꞌ miiꞌ ndo̱ꞌ nda̱ꞌaꞌ i̱i̱n ne̱ yivi̱ꞌ te̱ sa̱chuunꞌ ndo̱ꞌ nuu̱ꞌ ni̱a̱ ndii, ne̱ ja̱a̱nꞌ xikoꞌ niꞌiꞌ ndoꞌó. Te̱ sa̱kanꞌ tu̱ yoo a̱ naaꞌ sa̱na̱kuaꞌa xiinꞌ mi̱iꞌ e̱ꞌ nuu̱ꞌ kua̱chi̱ ndii, ku̱vi̱ xa̱chiꞌ e̱ꞌ. Ndisu̱ naaꞌ sa̱na̱kuaꞌa xiinꞌ mi̱iꞌ e̱ꞌ nda̱ꞌaꞌ Ndiosí te̱ saxinú e̱ ña̱ kuní a̱ ndii, nda̱sa̱nda̱ku a̱ nimá e̱ꞌ.
ROM 6:17 Ndisu̱ chi̱nda̱ni va̱ Ndiosí ña̱ tee̱ꞌ ndee ni̱ xi̱ko̱ niꞌiꞌ kua̱chi̱ ndoꞌó ndii, xa̱ ni̱ ka̱ndi̱xaꞌ ndo̱ꞌ ña̱ ndi̱xa̱ xaꞌa̱ꞌ Jesús vi̱ti̱n xiinꞌ i̱i̱n ka̱niiꞌ nimá ndo̱ꞌ sa̱a̱ niiꞌ yooꞌ a̱ ni̱ na̱ti̱i̱n ndo̱ꞌ.
ROM 6:18 Te̱ kii̱ꞌ xa̱ ni̱ ndoo̱ ndiká ndo̱ꞌ nuu̱ꞌ ndi̱e̱e̱ꞌ kua̱chi̱ ndii, ni̱ na̱ndu̱u̱ ndo̱ꞌ ne̱ xikaꞌ nuuꞌ nuu̱ꞌ ña̱ nda̱ku ña̱ kuní Ndiosí.
ROM 6:19 Kaꞌán i̱ ña̱ yo̱ꞌo̱ꞌ xiinꞌ ndo̱ꞌ xiinꞌ ña̱ kaꞌán ndi̱a̱a̱ ja̱a̱nꞌ xaꞌa̱ꞌ a̱ ña̱ tïa̱ꞌan ku̱vi̱ ku̱nda̱ni̱ va̱ꞌa̱ ndo̱ꞌ ña̱ ni̱ sa̱niaꞌá i̱ ndoꞌó ja̱a̱nꞌ. Xta̱ꞌanꞌ ndii, ni̱ sa̱na̱kuaꞌa ndo̱ꞌ i̱ꞌi̱n tuꞌu̱nꞌ ñu̱ꞌuꞌ ndeꞌi̱ ndo̱ꞌ nuu̱ꞌ ña̱ xeꞌnaꞌ xiinꞌ nuu̱ꞌ ña̱ ni̱a̱ꞌa, te̱ ni̱ nduu̱ ndo̱ꞌ ne̱ xikaꞌ nuuꞌ nuu̱ꞌ ña̱ ja̱a̱nꞌ. Ndisu̱ vi̱ti̱n ndii, na sa̱na̱kuaꞌa ndo̱ꞌ i̱ꞌi̱n tuꞌu̱nꞌ ñu̱ꞌuꞌ ndeꞌi̱ ndo̱ꞌ ja̱a̱nꞌ nuu̱ꞌ ña̱ nda̱ku ña̱ kuní Ndiosí, te̱ sa̱kanꞌ ku̱ndu̱u̱ ndo̱ꞌ xa̱nuu̱ꞌ ndi̱ti̱a̱ Ndiosí kui̱ti̱ꞌ.
ROM 6:20 Kua̱chi̱ ndii, kii̱ꞌ ni̱ xi̱ko̱ niꞌiꞌ kua̱chi̱ ndoꞌó ndii, nï̱ xika̱ nu̱u̱ ndo̱ꞌ nuu̱ꞌ ña̱ nda̱ku ña̱ kuní Ndiosí.
ROM 6:21 Ndisu̱ kii̱ꞌ ni̱ xi̱ko̱ niꞌiꞌ kua̱chi̱ ja̱a̱nꞌ ndoꞌó ndii, kö̱o̱ꞌ nde̱e̱ i̱i̱n nuu̱ꞌ ña̱ va̱ꞌa̱ ni̱ ki̱ꞌi̱n ndo̱ꞌ, süu̱ꞌ ja̱a̱nꞌ ndii sakuchani ndi̱ꞌi̱ ña̱ ja̱a̱nꞌ ndoꞌó vi̱ti̱n, kua̱chi̱ ndii miiꞌ ndiꞌiꞌ ndo̱so̱ꞌ ña̱ ja̱a̱nꞌ ndii, xiꞌí ne̱ yivi̱ꞌ xaaꞌ a̱.
ROM 6:22 Te̱ ndii, vi̱ti̱n ña̱ xa̱ ni̱ ndoo̱ ndiká ndo̱ꞌ nuu̱ꞌ kua̱chi̱ ja̱a̱nꞌ, te̱ ni̱ na̱ndu̱u̱ ndo̱ꞌ ne̱ xikaꞌ nuuꞌ nuu̱ꞌ Ndiosí ndii, kuní a̱ ka̱ka̱ ndo̱ꞌ sa̱a̱ kuní mi̱iꞌ a̱ kui̱ti̱ꞌ, te̱ ndiꞌiꞌ ndo̱so̱ꞌ na̱ti̱i̱n ndo̱ꞌ kivi̱ꞌ ñu̱u̱ ña̱ kö̱o̱ꞌ kivi̱ꞌ ndiꞌiꞌ.
ROM 6:23 Sa̱kanꞌ ña̱ ya̱ꞌvi̱ e̱ꞌ ña̱ na̱ti̱i̱n e̱ꞌ xaꞌa̱ꞌ kua̱chi̱ e̱ꞌ ndii, ña̱ kuní a̱ ku̱vi̱ e̱ꞌ nduuꞌ a̱. Ndisu̱ tu̱mani̱ꞌ ña̱ na̱ti̱i̱n e̱ꞌ nda̱ꞌaꞌ Ndiosí xaꞌa̱ꞌ a̱ ña̱ i̱ni̱ e̱ꞌ xini e̱ꞌ xto̱ꞌo̱ e̱ꞌ Jesucristo ndii, kivi̱ꞌ ñu̱u̱ ña̱ kö̱o̱ꞌ kivi̱ꞌ ndiꞌiꞌ nduuꞌ a̱.
ROM 7:1 Ne̱ ña̱ni̱ taꞌanꞌ i̱, kaꞌán i̱ xiinꞌ ndoꞌó, ne̱ xiní tu̱ꞌu̱n nde̱iꞌ Ndiosí. Xiní ndoꞌó ña̱ tu̱ꞌu̱n nde̱iꞌ ja̱a̱nꞌ ndii, kumiꞌ a̱ ndi̱e̱e̱ꞌ nuu̱ꞌ e̱ꞌ kii̱ꞌ tiaku kui̱ti̱ꞌ e̱ꞌ.
ROM 7:2 Sa̱a̱ e̱ꞌ kuenta naa kuuꞌ i̱i̱n ña̱ꞌaꞌ kii̱ꞌ tundaꞌáꞌ aꞌ ndii, kumiꞌ tu̱ꞌu̱n nde̱iꞌ ña̱ tundaꞌáꞌ ja̱a̱nꞌ ndi̱e̱e̱ꞌ nuu̱ꞌ aꞌ kii̱ꞌ tiaku kui̱ti̱ꞌ i̱i̱ꞌ a̱. Ndisu̱ naaꞌ ku̱vi̱ te̱ ja̱a̱nꞌ ndii, kö̱o̱ꞌ ka̱ ndi̱e̱e̱ꞌ kumiꞌ tu̱ꞌu̱n nde̱iꞌ ja̱a̱nꞌ nuu̱ꞌ ña̱ꞌaꞌ ja̱a̱nꞌ.
ROM 7:3 Ña̱ ja̱a̱nꞌ na kuiiꞌ, naaꞌ tiaku ka̱ i̱i̱ꞌ aꞌ ja̱a̱nꞌ, te̱ tu̱ndaꞌa̱ꞌ aꞌ xiinꞌ tu̱ku̱ te̱ yivi̱ꞌ ndii, i̱i̱n ñaꞌ xaaꞌ kua̱chi̱ nuu̱ꞌ Ndiosí xiinꞌ te̱ yivi̱ꞌ ja̱a̱nꞌ nduuꞌ aꞌ. Ndisu̱ naaꞌ ku̱vi̱ i̱i̱ꞌ aꞌ ja̱a̱nꞌ ndii, ndoo̱ ndiká aꞌ nuu̱ꞌ tu̱ꞌu̱n nde̱iꞌ ja̱a̱nꞌ. Te̱ ndüuꞌ aꞌ i̱i̱n ñaꞌ xaaꞌ kua̱chi̱ nuu̱ꞌ Ndiosí tee̱ꞌ ndee tu̱ndaꞌa̱ꞌ aꞌ xiinꞌ tu̱ku̱ te̱ yivi̱ꞌ.
ROM 7:4 Sa̱kanꞌ tu̱ ndoꞌó, ne̱ ña̱ni̱ taꞌanꞌ i̱ ndii, ne̱ ni̱ xiꞌi̱ nduuꞌ tu̱ ndo̱ꞌ nuu̱ꞌ tu̱ꞌu̱n nde̱iꞌ Ndiosí xaꞌa̱ꞌ a̱ ña̱ ni̱ xiꞌi̱ Cristo xaꞌa̱ꞌ kua̱chi̱ e̱ꞌ, sa̱kanꞌ na i̱i̱n nda̱a̱ꞌ ni̱ na̱ndu̱u̱ ndo̱ꞌ xiinꞌ a̱ xaꞌa̱ꞌ a̱ ña̱ ni̱ xiꞌi̱ a̱ xaꞌa̱ꞌ kua̱chi̱ e̱ꞌ ja̱a̱nꞌ, te̱ ni̱ na̱ti̱a̱ku̱ a̱, te̱ ku̱vi̱ sa̱a̱ ndo̱ꞌ ña̱ va̱ꞌa̱ ña̱ xtani̱ Ndiosí.
ROM 7:5 Sa̱kanꞌ ña̱ kii̱ꞌ ni̱ xika̱ e̱ꞌ xaaꞌ e̱ꞌ ña̱ kuní i̱i̱nꞌ mi̱iꞌ e̱ꞌ xta̱ꞌanꞌ ndii, ni̱ chu̱ꞌu̱ꞌ ndi̱ꞌi̱ tu̱ꞌu̱n nde̱iꞌ ja̱a̱nꞌ ña̱ ndioo̱ꞌ i̱ni̱ i̱i̱nꞌ e̱ꞌ yooꞌ te̱ sa̱a̱ ka̱ e̱ꞌ ña̱ ni̱a̱ꞌa ja̱a̱nꞌ xiinꞌ i̱i̱nꞌ e̱ꞌ, sa̱kanꞌ te̱ ni̱ xa̱ta̱ꞌa̱n ku̱vi̱ e̱ꞌ nuu̱ꞌ Ndiosí.
ROM 7:6 Ndisu̱ vi̱ti̱n ndii, xaꞌa̱ꞌ a̱ ña̱ ni̱ xiꞌi̱ e̱ꞌ nuu̱ꞌ tu̱ꞌu̱n nde̱iꞌ ña̱ ni̱ xi̱ko̱ niꞌiꞌ yooꞌ ja̱a̱nꞌ ndii, xa̱ ni̱ ndoo̱ ndiká e̱ꞌ nuu̱ꞌ a̱ ja̱a̱nꞌ, te̱ sa̱kanꞌ xikaꞌ nuuꞌ e̱ꞌ nuu̱ꞌ Ndiosí xiinꞌ ndi̱e̱e̱ꞌ xa̱aꞌ ña̱ taxiꞌ Espíritu Santo. Te̱ süu̱ꞌ xikaꞌ nuuꞌ e̱ꞌ nuu̱ꞌ a̱ sa̱a̱ kaꞌán chuunꞌ tu̱ꞌu̱n nde̱iꞌ ya̱taꞌ ña̱ ni̱ ke̱ꞌi̱ te̱ yivi̱ꞌ.
ROM 7:7 Tee̱ꞌ kaꞌa̱n ndo̱ꞌ xiinꞌ i̱ ña̱ naaꞌ sa̱kanꞌ nduuꞌ a̱ ndii, ¿ñáá kua̱chi̱ nduuꞌ tu̱ꞌu̱n nde̱iꞌ ja̱a̱nꞌ?, kachi̱ ndo̱ꞌ. Kuä̱sa̱ꞌ xa̱chiꞌ sa̱kanꞌ ra̱nꞌ. Ndisu̱ naaꞌ nï̱ kaꞌa̱n tu̱ꞌu̱n nde̱iꞌ ja̱a̱nꞌ ndee ña̱ nduuꞌ kua̱chi̱ ndii, kü̱nda̱ni̱ yuꞌu̱ ndee ña̱ nduuꞌ kua̱chi̱. Te̱ ni̱ nde̱e̱ kö̱o̱ꞌ kivi̱ꞌ ku̱nda̱ni̱ tu̱ i̱ naaꞌ kua̱chi̱ nduuꞌ a̱ ña̱ ndioo̱ꞌ i̱ni̱ e̱ꞌ xaꞌa̱ꞌ ña̱ꞌa̱ i̱nga̱ ne̱ yivi̱ꞌ naaꞌ nï̱ kaꞌa̱n tu̱ꞌu̱n nde̱iꞌ ja̱a̱nꞌ ndii: “Ndiö̱o̱ꞌ i̱ni̱ ndo̱ꞌ xaꞌa̱ꞌ ña̱ꞌaꞌ i̱nga̱ ne̱ yivi̱ꞌ.” Sa̱kanꞌ yoso̱ꞌ a̱.
ROM 7:8 Ndisu̱ kua̱chi̱ ña̱ ñu̱ꞌu̱ nimá i̱ ja̱a̱nꞌ ndii, tu̱ꞌu̱n nde̱iꞌ ja̱a̱nꞌ ni̱ nduu̱ kuei̱ a̱, te̱ xiinꞌ ña̱ ja̱a̱nꞌ ni̱ sa̱kuiniá a̱ sa̱kuuꞌ nuu̱ꞌ ña̱ ndioo̱ꞌ i̱ni̱ ki̱ni̱ nimá i̱. Kua̱chi̱ ndii, kii̱ꞌ xïní yuꞌu̱ ña̱ kaꞌán tu̱ꞌu̱n nde̱iꞌ ja̱a̱nꞌ ndii, kö̱o̱ꞌ tu̱ ña̱ ndi̱e̱eꞌ kua̱chi̱ ja̱a̱nꞌ nuu̱ꞌ i̱.
ROM 7:9 Te̱ kii̱ꞌ tïa̱ꞌan ku̱ni̱ yuꞌu̱ ña̱ kaꞌán chuunꞌ tu̱ꞌu̱n nde̱iꞌ ja̱a̱nꞌ ndii, ni̱ xa̱ni̱ni̱ i̱ ña̱ te̱ yivi̱ꞌ va̱ꞌa̱ ni̱ nduu̱ i̱. Ndisu̱ kii̱ꞌ ni̱ ku̱nda̱ni̱ i̱ ña̱ kaꞌán ña̱ ja̱a̱nꞌ ndii, ni̱ xa̱ꞌaꞌ xikoꞌ niꞌiꞌ kua̱chi̱ i̱ ja̱a̱nꞌ yuꞌu̱, te̱ ni̱ xa̱ta̱ꞌa̱n ku̱vi̱ i̱ nuu̱ꞌ Ndiosí.
ROM 7:10 Te̱ ni̱ ku̱nda̱ni̱ i̱ ña̱ xa̱ mi̱iꞌ tu̱ꞌu̱n nde̱iꞌ, ña̱ ni̱ xa̱ta̱ꞌa̱n ta̱xi̱ kivi̱ꞌ ñu̱u̱ i̱ ña̱ kö̱o̱ꞌ kivi̱ꞌ ndiꞌiꞌ ja̱a̱nꞌ, nduuꞌ ña̱ ni̱ ta̱xi̱ te̱ ni̱ xa̱ta̱ꞌa̱n ku̱vi̱ i̱ nuu̱ꞌ Ndiosí.
ROM 7:11 Kua̱chi̱ ndii tu̱ꞌu̱n nde̱iꞌ ja̱a̱nꞌ ni̱ nduu̱ kuei̱ kua̱chi̱ ja̱a̱nꞌ, te̱ ni̱ xi̱ni̱ xaꞌanꞌ a̱ yuꞌu̱, te̱ sa̱kanꞌ ni̱ xa̱ta̱ꞌa̱n ku̱vi̱ i̱ nuu̱ꞌ Ndiosí ni̱ xa̱a̱ a̱.
ROM 7:12 Sa̱kanꞌ na kuiiꞌ tu̱ꞌu̱n nde̱iꞌ ja̱a̱nꞌ ndii, ña̱ su̱ꞌu̱n nduuꞌ a̱. Te̱ i̱ꞌi̱n ña̱ kaꞌán chuunꞌ a̱ ndii, ña̱ su̱ꞌu̱n nduuꞌ a̱, te̱ ña̱ nda̱ku nduuꞌ tu̱ a̱, te̱ ña̱ va̱ꞌa̱ tu̱ nduuꞌ a̱.
ROM 7:13 Naaꞌ sa̱kanꞌ nduuꞌ a̱ ndii, ¿ñáá tu̱ꞌu̱n nde̱iꞌ va̱ꞌa̱ ña̱ kaꞌán chuunꞌ Ndiosí ja̱a̱nꞌ ni̱ nduu̱ ña̱ ni̱ xa̱ꞌni̱ꞌ yuꞌu̱ nuu̱ꞌ Ndiosí? Kuä̱sa̱ꞌ xa̱chiꞌ sa̱kanꞌ ra̱nꞌ. Süu̱ꞌ ja̱a̱nꞌ ndii kua̱chi̱ nduuꞌ ña̱ ni̱ ti̱i̱n ndi̱a̱a̱ tu̱ꞌu̱n nde̱iꞌ ja̱a̱nꞌ, te̱ ni̱ xa̱ꞌni̱ꞌ a̱ yuꞌu̱ nuu̱ꞌ Ndiosí, sa̱kanꞌ te̱ niaꞌa̱ kua̱chi̱ ja̱a̱nꞌ ña̱ yoo ndi̱e̱e̱ꞌ a̱ nuu̱ꞌ i̱. Sa̱kanꞌ ni̱ ti̱i̱n ndi̱a̱a̱ kua̱chi̱ ja̱a̱nꞌ tu̱ꞌu̱n nde̱iꞌ ja̱a̱nꞌ te̱ niaꞌa̱ a̱ ña̱ ni̱a̱ꞌa kooꞌ chukuuꞌ kua̱chi̱ ja̱a̱nꞌ.
ROM 7:14 Sa̱kanꞌ ña̱ xa̱ xiní e̱ꞌ ña̱ tu̱ꞌu̱n nde̱iꞌ ja̱a̱nꞌ ndii, ni̱ ki̱e̱e̱ a̱ nuu̱ꞌ Ndiosí. Ndisu̱ yuꞌu̱ ndii, i̱i̱n te̱ yivi̱ꞌ i̱i̱n yivi̱ꞌ kui̱ti̱ꞌ nduuꞌ i̱, te̱ xikoꞌ niꞌiꞌ kua̱chi̱ kivi̱ꞌ ñu̱u̱ i̱.
ROM 7:15 Xïní i̱ yo̱o̱ nduuꞌ a̱ ndo̱ꞌo̱ i̱, sa̱kanꞌ ña̱ xäaꞌ i̱ ña̱ va̱ꞌa̱ ña̱ kuní i̱ sa̱a̱ i̱, süu̱ꞌ ja̱a̱nꞌ ndii ña̱ ni̱a̱ꞌa, ña̱ ndasiꞌ i̱ sa̱a̱ i̱, nduuꞌ ña̱ xaaꞌ i̱.
ROM 7:16 Te̱ vi̱ti̱n ndii, xaꞌa̱ꞌ a̱ ña̱ xaaꞌ i̱ ña̱ ni̱a̱ꞌa, ña̱ küní i̱ sa̱a̱ i̱ ja̱a̱nꞌ ndii, kuni kachi̱ a̱ ndii ña̱ va̱ꞌa̱ nduuꞌ tu̱ꞌu̱n nde̱iꞌ Ndiosí ja̱a̱nꞌ.
ROM 7:17 Sa̱kanꞌ na kuiiꞌ süu̱ꞌ xaaꞌ mi̱iꞌ yuꞌu̱ kua̱chi̱ ja̱a̱nꞌ, süu̱ꞌ ja̱a̱nꞌ ndii kua̱chi̱, ña̱ ñuꞌuꞌ i̱i̱nꞌ i̱, nduuꞌ ña̱ xaaꞌ sa̱kanꞌ, te̱ xaaꞌ i̱ ña̱ ja̱a̱nꞌ.
ROM 7:18 Te̱ xiní yuꞌu̱ ña̱ kö̱o̱ꞌ nde̱e̱ i̱i̱n ña̱ va̱ꞌa̱ ñuꞌuꞌ i̱i̱nꞌ i̱, su̱u̱ kaꞌán i̱ xaꞌa̱ꞌ ñu̱ꞌuꞌ ndeꞌi̱ i̱. Xaꞌa̱ꞌ a̱ ja̱a̱nꞌ na tee̱ꞌ ndee kuni sa̱a̱ i̱ ña̱ va̱ꞌa̱ ndii, kü̱vi̱ sa̱a̱ e̱.
ROM 7:19 Te̱ süu̱ꞌ ña̱ va̱ꞌa̱, ña̱ kuni sa̱a̱ i̱ ja̱a̱nꞌ xaaꞌ i̱. Süu̱ꞌ ja̱a̱nꞌ ndii ña̱ ni̱a̱ꞌa, ña̱ küni i̱ sa̱a̱ i̱ ja̱a̱nꞌ, xaaꞌ i̱.
ROM 7:20 Te̱ naaꞌ xaaꞌ i̱ ña̱ küní sa̱a̱ i̱ ja̱a̱nꞌ ndii, süu̱ꞌ yuꞌu̱ ka̱ xaaꞌ ña̱ ni̱a̱ꞌa ja̱a̱nꞌ. Süu̱ꞌ ja̱a̱nꞌ ndii kua̱chi̱, ña̱ ñuꞌuꞌ i̱i̱nꞌ i̱ ja̱a̱nꞌ, nduuꞌ ña̱ xaaꞌ sa̱kanꞌ, te̱ xaaꞌ i̱ ña̱ ja̱a̱nꞌ.
ROM 7:21 Ña̱ ja̱a̱nꞌ na kuiiꞌ sa̱kanꞌ ndoꞌoꞌ i̱, tee̱ꞌ ndee kuni sa̱a̱ i̱ ña̱ va̱ꞌa̱ ndii, xa̱ i̱kanꞌ yoo tu̱ ña̱ ni̱a̱ꞌa i̱i̱nꞌ i̱, te̱ täxiꞌ a̱ sa̱a̱ i̱ ña̱ va̱ꞌa̱ ja̱a̱nꞌ.
ROM 7:22 Sa̱kanꞌ ña̱ nde̱e̱ ma̱aꞌ ti̱xi̱n i̱ni̱ i̱ ndii, xtani̱ i̱ sa̱a̱ i̱ ña̱ kaꞌán tu̱ꞌu̱n nde̱iꞌ ja̱a̱nꞌ.
ROM 7:23 Ndisu̱ xini i̱ ña̱ i̱i̱nꞌ i̱ ndii, yoo i̱nga̱ ña̱ xikuitaꞌnú nuu̱ꞌ tu̱ꞌu̱n nde̱iꞌ ja̱a̱nꞌ ña̱ kuní i̱ sa̱a̱ i̱, te̱ ña̱ xikuitaꞌnú ja̱a̱nꞌ nduuꞌ kua̱chi̱ ña̱ ñuꞌuꞌ i̱i̱nꞌ i̱, te̱ su̱vi̱ tu̱ a̱ nduuꞌ ña̱ xikoꞌ niꞌiꞌ yuꞌu̱ nde̱e̱ naa i̱i̱n te̱ naá vi̱ꞌe̱ ka̱a̱.
ROM 7:24 I̱i̱n te̱ ndaꞌvi va̱ kuuꞌ nduuꞌ yuꞌu̱. ¿Yo̱o̱ tu̱ ku̱vi̱ sa̱kakú yuꞌu̱ nuu̱ꞌ ñu̱ꞌuꞌ ndeꞌi̱ i̱ yoꞌoꞌ, ña̱ kuni ka̱ꞌni̱ꞌ yuꞌu̱ nuu̱ꞌ Ndiosí?
ROM 7:25 Chi̱nda̱ni va̱ Ndiosí, sa̱kanꞌ ña̱ ni̱ sa̱kakú xto̱ꞌo̱ e̱ꞌ Jesucristo yuꞌu̱. Sa̱kanꞌ na kuiiꞌ, tee̱ꞌ ndee xikaꞌ nuuꞌ yuꞌu̱ nuu̱ꞌ tu̱ꞌu̱n nde̱iꞌ Ndiosí xiinꞌ ña̱ kuní i̱ xtun, ndisu̱ xiinꞌ i̱i̱nꞌ i̱ ndii, xikoꞌ niꞌiꞌ kua̱chi̱ kivi̱ꞌ ñu̱u̱ i̱.
ROM 8:1 Sa̱kanꞌ na kuiiꞌ vi̱ti̱n ndii, kö̱o̱ꞌ nde̱e̱ i̱i̱n xaꞌa̱ꞌ ña̱ ka̱tunꞌ Ndiosí yooꞌ, ne̱ i̱ni̱ xini Cristo Jesús, sa̱kanꞌ ña̱ süu̱ꞌ xikaꞌ ka̱ e̱ꞌ sa̱a̱ kuní i̱i̱nꞌ e̱ꞌ, süu̱ꞌ ja̱a̱nꞌ ndii xikaꞌ e̱ꞌ sa̱a̱ kuní Espíritu Santo.
ROM 8:2 Kua̱chi̱ ndii, tu̱ꞌu̱n nde̱iꞌ, ña̱ nduuꞌ kuenta Espíritu, ña̱ taxiꞌ kivi̱ꞌ ñu̱u̱ e̱ꞌ xaꞌa̱ꞌ a̱ ña̱ i̱ni̱ e̱ꞌ xini e̱ꞌ Cristo Jesús ndii, ni̱ sa̱kakú a̱ yooꞌ nuu̱ꞌ ña̱ xikoꞌ niꞌiꞌ kua̱chi̱ yooꞌ xiinꞌ nuu̱ꞌ ña̱ xataꞌa̱n ku̱vi̱ e̱ꞌ xaꞌa̱ꞌ.
ROM 8:3 Kua̱chi̱ ndii ni̱ sa̱xinú Ndiosí ña̱ nï̱ ku̱vi̱ sa̱xinú tu̱ꞌu̱n nde̱iꞌ ja̱a̱nꞌ xaꞌa̱ꞌ a̱ ña̱ iti̱a̱ꞌ kuuꞌ i̱ni̱ ne̱ yivi̱ꞌ nuu̱ꞌ ña̱ ni̱a̱ꞌa. Xaꞌa̱ꞌ a̱ ja̱a̱nꞌ na ni̱ ti̱a̱nu̱ꞌ a̱ siꞌe̱ a̱ i̱i̱n yivi̱ꞌ xiinꞌ i̱i̱n ñu̱ꞌuꞌ ndeꞌi̱ nde̱e̱ naa ña̱ kumiꞌ yooꞌ, ne̱ xaaꞌ kua̱chi̱, te̱ ni̱ sa̱na̱kuaꞌa xiinꞌ miiꞌ a̱ te̱ kuiti̱a̱ níiꞌ a̱ xaꞌa̱ꞌ kua̱chi̱ e̱ꞌ. Te̱ sa̱kanꞌ te̱ nuu̱ꞌ ña̱ ni̱ xiꞌi̱ Jesús ja̱a̱nꞌ, ni̱ sa̱kakú a̱ yooꞌ nuu̱ꞌ ña̱ xikoꞌ niꞌiꞌ kua̱chi̱ yooꞌ.
ROM 8:4 Sa̱kanꞌ ni̱ xa̱a̱ Ndiosí te̱ sa̱xinu̱ nda̱ku Jesús nuu̱ꞌ e̱ꞌ sa̱kuuꞌ ña̱ kaꞌán chuunꞌ tu̱ꞌu̱n nde̱iꞌ ja̱a̱nꞌ, sa̱kanꞌ ña̱ yooꞌ ndii, xïkaꞌ ka̱ e̱ꞌ sa̱a̱ kuní ñu̱ꞌuꞌ ndeꞌi̱ e̱ꞌ, süu̱ꞌ ja̱a̱nꞌ ndii xikaꞌ e̱ꞌ sa̱a̱ kuní Espíritu Santo.
ROM 8:5 Te̱ ne̱ xikaꞌ sa̱a̱ kuní i̱i̱nꞌ mi̱iꞌ ni̱a̱ ndii, xanini ni̱a̱ xaꞌa̱ꞌ ña̱ ndioo̱ꞌ i̱ni̱ i̱i̱nꞌ ni̱a̱ ja̱a̱nꞌ kui̱ti̱ꞌ. Ndisu̱ ne̱ xikaꞌ sa̱a̱ kuní Espíritu Santo ndii, xanini ni̱a̱ xaꞌa̱ꞌ ña̱ kuní ña̱ ja̱a̱nꞌ kui̱ti̱ꞌ.
ROM 8:6 Te̱ yo̱o̱ ka̱ ndiꞌni̱ xaꞌa̱ꞌ ña̱ ndioo̱ꞌ i̱ni̱ i̱i̱nꞌ ni̱a̱ ja̱a̱nꞌ ndii, ku̱vi̱ xa̱chiꞌ ni̱a̱ nuu̱ꞌ Ndiosí, ndisu̱ yo̱o̱ ka̱ ndiꞌni̱ xaꞌa̱ꞌ ña̱ xikoꞌ niꞌiꞌ Espíritu Santo ja̱a̱nꞌ kivi̱ꞌ ñu̱u̱ ni̱a̱ ndii, ko̱o̱ mani̱ꞌ nimá ni̱a̱, te̱ na̱ti̱i̱n ni̱a̱ kivi̱ꞌ ñu̱u̱ ña̱ kö̱o̱ꞌ kivi̱ꞌ ndiꞌiꞌ.
ROM 8:7 Xaꞌa̱ꞌ a̱ ja̱a̱nꞌ na ña̱ ndioo̱ꞌ i̱ni̱ i̱i̱nꞌ ja̱a̱nꞌ ndii, ña̱ ndasiꞌ taꞌanꞌ xiinꞌ Ndiosí nduuꞌ a̱, te̱ küní a̱ sa̱xinú a̱ ña̱ kaꞌán chuunꞌ tu̱ꞌu̱n nde̱iꞌ Ndiosí, te̱ ni̱ nde̱e̱ kü̱vi̱ tu̱ sa̱a̱ a̱ ña̱ ja̱a̱nꞌ.
ROM 8:8 Te̱ ne̱ xikaꞌ sa̱a̱ kuní i̱i̱nꞌ ni̱a̱ ja̱a̱nꞌ ndii, kü̱vi̱ sa̱kuatiaꞌ ni̱a̱ Ndiosí.
ROM 8:9 Ndisu̱ ndoꞌó ndii, xïkaꞌ ka̱ ndo̱ꞌ sa̱a̱ kuní i̱i̱nꞌ ndo̱ꞌ ja̱a̱nꞌ, süu̱ꞌ ja̱a̱nꞌ ndii xikaꞌ ndo̱ꞌ sa̱a̱ kuní Espíritu Santo naaꞌ ndi̱xa̱ xna̱ꞌa̱ naá Espíritu Ndiosí nimá ndo̱ꞌ. Te̱ yo̱o̱ ka̱ kö̱o̱ꞌ Espíritu Cristo naá nimá ndii, süu̱ꞌ kuenta Cristo xna̱ꞌa̱ nduuꞌ ni̱a̱.
ROM 8:10 Ndisu̱ naaꞌ nduꞌu̱ꞌ xna̱ꞌa̱ Cristo ti̱xi̱n nimá ndo̱ꞌ ndii, tee̱ꞌ ndee ku̱vi̱ ñu̱ꞌuꞌ ndeꞌi̱ ndo̱ꞌ xaꞌa̱ꞌ kua̱chi̱ ndii, ta̱xi̱ Espíritu ku̱ti̱a̱ku̱ ndo̱ꞌ xaꞌa̱ꞌ a̱ ña̱ xa̱ ni̱ xa̱nda̱ku Ndiosí nimá ndo̱ꞌ nuu̱ꞌ a̱.
ROM 8:11 Te̱ naaꞌ naá Espíritu Ndiosí, ña̱ ni̱ sa̱na̱tiaku Jesús, nimá ndo̱ꞌ ndii, Ndiosí ja̱a̱nꞌ tu̱ sa̱na̱tiaku ñu̱ꞌuꞌ ndeꞌi̱ ndo̱ꞌ xaꞌa̱ꞌ ña̱ naá Espíritu a̱ ja̱a̱nꞌ nimá ndo̱ꞌ.
ROM 8:12 Ña̱ni̱ taꞌanꞌ i̱, xaꞌa̱ꞌ a̱ ja̱a̱nꞌ na kuiiꞌ kümiꞌ e̱ꞌ ña̱ nde̱iꞌ te̱ ka̱ka̱ ka̱ e̱ꞌ sa̱a̱ kuní i̱i̱nꞌ mi̱iꞌ e̱ꞌ.
ROM 8:13 Kua̱chi̱ ndii, naaꞌ xikaꞌ ndoꞌó sa̱a̱ kuní i̱i̱n mi̱iꞌ ndo̱ꞌ ndii, ku̱vi̱ xa̱chiꞌ ndo̱ꞌ nuu̱ꞌ Ndiosí, ndisu̱ naaꞌ xiinꞌ ndi̱e̱e̱ꞌ Espíritu Santo sa̱ndiꞌiꞌ xa̱chiꞌ ndo̱ꞌ ña̱ kuní i̱i̱nꞌ mi̱iꞌ ndo̱ꞌ ja̱a̱nꞌ ndii, ku̱ti̱a̱ku̱ xna̱ꞌa̱ ndo̱ꞌ.
ROM 8:14 Kua̱chi̱ ndii sa̱kuuꞌ ne̱ taxiꞌ ña̱ ndiakaꞌ ña̱ꞌaꞌ Espíritu Santo ndii, siꞌe̱ Ndiosí nduuꞌ ni̱a̱.
ROM 8:15 Sa̱kanꞌ ña̱ nï̱ na̱ti̱i̱n ndoꞌó espíritu, ña̱ tu̱ku̱ ni̱ xikoꞌ niꞌiꞌ ndoꞌó, te̱ ka̱ka̱ i̱yo̱ ndo̱ꞌ. Süu̱ꞌ ja̱a̱nꞌ ndii Espíritu, ña̱ ni̱ sa̱na̱nduuꞌ Ndiosí ndoꞌó siꞌe̱ a̱, ni̱ na̱ti̱i̱n ndo̱ꞌ. Te̱ ña̱ ja̱a̱nꞌ xaaꞌ sa̱kanꞌ te̱ kaꞌán e̱ꞌ xiinꞌ Ndiosí ndii: “Tata yu̱vaꞌ i̱”, kachi e̱ꞌ.
ROM 8:16 Te̱ su̱vi̱ tu̱ Espíritu ja̱a̱nꞌ nduuꞌ ña̱ nduiinꞌ xiinꞌ espíritu e̱ꞌ, te̱ ndieeꞌ yu̱ꞌuꞌ a̱ nuu̱ꞌ a̱ ña̱ xa̱ nduuꞌ e̱ꞌ siꞌe̱ Ndiosí.
ROM 8:17 ­­­­Te̱ xaꞌa̱ꞌ a̱ ña̱ siꞌe̱ a̱ nduuꞌ e̱ꞌ ndii, na̱ti̱i̱n tu̱ e̱ꞌ ña̱ ni̱ ta̱xa̱ꞌa̱ Ndiosí xaꞌa̱ꞌ e̱ꞌ, te̱ na̱ti̱i̱n e̱ꞌ ña̱ ja̱a̱nꞌ xiinꞌ Cristo. Sa̱kanꞌ ña̱ naaꞌ ndoꞌoꞌ e̱ꞌ sa̱a̱ ni̱ ndo̱ꞌo̱ a̱ ndii, ti̱i̱n kaꞌnuꞌ tu̱ Ndiosí yooꞌ xiinꞌ Cristo ja̱a̱nꞌ.
ROM 8:18 Kua̱chi̱ ndii xiní kaxiꞌ yuꞌu̱ ña̱ nde̱e̱ sie näkuitá tu̱ndoꞌo̱ꞌ ña̱ yoo nuu̱ꞌ kivi̱ꞌ ñu̱u̱ e̱ꞌ vi̱ti̱n xiinꞌ ña̱ nda̱tu̱nꞌ kooꞌ chukuuꞌ ña̱ na̱ti̱i̱n e̱ꞌ sa̱a̱ Ndiosí naá kivi̱ꞌ.
ROM 8:19 Sa̱kanꞌ ña̱ sa̱kuuꞌ ña̱ ni̱ xa̱ꞌa̱ Ndiosí ndiatuꞌ ndiꞌni̱ ña̱ xaa̱ kivi̱ꞌ te̱ niaꞌa̱ Ndiosí yo̱o̱ nduuꞌ xna̱ꞌa̱ siꞌe̱ a̱.
ROM 8:20 Kua̱chi̱ ndii, süu̱ꞌ xaꞌa̱ꞌ a̱ ña̱ kuní mi̱iꞌ ña̱ ni̱ xa̱ꞌa̱ Ndiosí na ni̱ na̱ti̱i̱n a̱ ña̱ tíviꞌ a̱, süu̱ꞌ ja̱a̱nꞌ ndii xaꞌa̱ꞌ ña̱ xa̱ sa̱kanꞌ ni̱ kuni̱ mi̱iꞌ Ndiosí. Ndisu̱ ni̱ na̱ti̱i̱n tu̱ a̱ ña̱ ndiatuꞌ i̱ni̱ a̱
ROM 8:21 ña̱ ndoo̱ ndiká a̱ nuu̱ꞌ ña̱ xiko niꞌiꞌ ña̱ꞌaꞌ ña̱ sati̱viꞌ ña̱ꞌaꞌ ja̱a̱nꞌ. Te̱ ndiatuꞌ tu̱ i̱ni̱ a̱ ña̱ ndoo̱ ndiká ingaꞌ a̱ xiinꞌ yooꞌ, ne̱ nduuꞌ siꞌe̱ Ndiosí, te̱ na̱ti̱i̱n na a̱ ña̱ ndu̱nda̱tu̱n a̱ xiinꞌ e̱ꞌ.
ROM 8:22 Kua̱chi̱ ndii xiní e̱ꞌ ña̱ tanaꞌ ingaꞌ sa̱kuuꞌ ña̱ ni̱ xa̱ꞌa̱ Ndiosí nde̱e̱ vi̱ti̱n. Te̱ ndoꞌoꞌ uꞌvi̱ tu̱ sa̱kuuꞌ a̱ nde̱e̱ naa ndoꞌoꞌ i̱i̱n ñaꞌ sakakuꞌ siꞌe̱.
ROM 8:23 Te̱ süu̱ꞌ ña̱ ja̱a̱nꞌ kui̱ti̱ꞌ ndoꞌoꞌ sa̱kanꞌ, süu̱ꞌ ja̱a̱nꞌ ndii tanaꞌ uꞌvi̱ tu̱ i̱ni̱ yooꞌ, ne̱ ni̱ ta̱xi̱ Ndiosí Espíritu Santo naá nimá, ña̱ nduuꞌ nde̱e̱ naa ña̱ ni̱ chi̱ka̱ndi̱a̱ a̱ nuu̱ꞌ e̱ꞌ, ña̱ ndiatuꞌ i̱ni̱ e̱ꞌ xaa̱ꞌ kivi̱ꞌ ña̱ na̱ti̱i̱n ndaꞌvi xa̱chiꞌ Ndiosí yooꞌ, te̱ na̱ti̱i̱n e̱ꞌ sa̱kuuꞌ ña̱ va̱ꞌa̱ nda̱ꞌaꞌ a̱ kii̱ꞌ sa̱ndu̱xa̱aꞌ xa̱chiꞌ a̱ ñu̱ꞌuꞌ ndeꞌi̱ e̱ꞌ.
ROM 8:24 Kua̱chi̱ ndii, kii̱ꞌ ni̱ sa̱kakú Ndiosí yooꞌ ndii, ni̱ na̱ti̱i̱n e̱ꞌ ña̱ ndiatuꞌ i̱ni̱ e̱ꞌ ja̱a̱nꞌ, ndisu̱ ña̱ ku̱vi̱ ku̱ni̱ nuu̱ꞌ e̱ꞌ ndii, küní a̱ ña̱ ku̱ndi̱a̱tu̱ i̱ni̱ ka̱ e̱ꞌ xaꞌa̱ꞌ ña̱ ja̱a̱nꞌ. Sa̱kanꞌ ña̱ kö̱o̱ꞌ nde̱e̱ i̱i̱n ne̱ yivi̱ꞌ ndiatuꞌ i̱ni̱ xaꞌa̱ꞌ ña̱ xa̱ kumiꞌ ni̱a̱.
ROM 8:25 Ndisu̱ xaꞌa̱ꞌ ña̱ ndiatuꞌ i̱ni̱ e̱ꞌ ña̱ tïa̱ꞌan ku̱vi̱ ku̱ni̱ e̱ꞌ ndii, na ku̱ndi̱a̱tu̱ ndi̱tu̱ni̱ kuie e̱ꞌ xaꞌa̱ꞌ a̱.
ROM 8:26 Te̱ niiꞌ sa̱kanꞌ tu̱ chindieeꞌ Espíritu Santo yooꞌ kii̱ꞌ iti̱a̱ꞌ i̱ni̱ nimá e̱ꞌ, kua̱chi̱ ndii xïní e̱ꞌ ndee ña̱ kaka̱n e̱ꞌ nuu̱ꞌ Ndiosí. Ndisu̱ mi̱iꞌ Espíritu ja̱a̱nꞌ xikuiꞌní xaꞌa̱ꞌ e̱ꞌ nuu̱ꞌ Ndiosí tee̱ꞌ ndee xiinꞌ ña̱ tanaꞌ ña̱ kü̱vi̱ kaꞌa̱n e̱ꞌ xiinꞌ tu̱ꞌu̱n e̱ꞌ.
ROM 8:27 Te̱ Ndiosí ndii, xaꞌa̱ꞌ a̱ ña̱ su̱vi̱ a̱ xachuunꞌ ndiꞌi̱ xiinꞌ nimá e̱ꞌ ndii, xa̱ xiní a̱ ja̱a̱nꞌ ndee ña̱ kuní Espíritu ña̱ naá nimá e̱ꞌ ja̱a̱nꞌ. Sa̱kanꞌ ña̱ xikuiꞌní Espíritu ja̱a̱nꞌ xaꞌa̱ꞌ yoo sa̱a̱ niiꞌ kuní Ndiosí xaꞌa̱ꞌ a̱ ña̱ nduuꞌ e̱ꞌ kuenta a̱.
ROM 8:28 Te̱ siinꞌ tukuꞌ ndii, xa̱ xiní e̱ꞌ ña̱ xaꞌa̱ꞌ a̱ ña̱ ndani̱ e̱ꞌ Ndiosí, na sa̱kuuꞌ ña̱ ndoꞌoꞌ e̱ꞌ ndii, ña̱ va̱ꞌa̱ nduuꞌ a̱ xaaꞌ a̱, sa̱kanꞌ ña̱ ni̱ ka̱na̱ a̱ yooꞌ sa̱a̱ ni̱ chi̱tuní mi̱iꞌ a̱.
ROM 8:29 Sa̱kanꞌ ña̱ yooꞌ ne̱ xa̱ ni̱ na̱ka̱xi̱n Ndiosí nde̱e̱ kii̱ꞌ tïa̱ꞌan kua̱ꞌa̱ i̱i̱n yivi̱ꞌ ndii, ni̱ chi̱tuní a̱ ña̱ ku̱u̱ e̱ꞌ sa̱a̱ niiꞌ kuuꞌ siꞌe̱ a̱. Te̱ sa̱kanꞌ siꞌe̱ a̱ ja̱a̱nꞌ ku̱ndu̱u̱ ña̱ni̱ ña̱ xkuaꞌa̱ꞌ nuu̱ꞌ kuaꞌa̱ꞌ ne̱ taꞌanꞌ a̱.
ROM 8:30 Te̱ yooꞌ, ne̱ xa̱ ni̱ chi̱tuní a̱ ña̱ ko̱o̱ e̱ꞌ sa̱kanꞌ ndii, ni̱ ka̱na̱ tu̱ a̱ yooꞌ, te̱ yooꞌ, ne̱ ni̱ ka̱na̱ a̱ ja̱a̱nꞌ ndii, ni̱ xa̱nda̱ku tu̱ a̱ nimá e̱ꞌ nuu̱ꞌ a̱, te̱ yooꞌ, ne̱ ni̱ xa̱nda̱ku a̱ nimá ja̱a̱nꞌ ndii, nduuꞌ e̱ꞌ kuenta miiꞌ nda̱tu̱nꞌ kaaꞌ miiꞌ nduꞌu̱ꞌ a̱.
ROM 8:31 Xaꞌa̱ꞌ a̱ ja̱a̱nꞌ na kuiiꞌ ku̱vi̱ kaꞌa̱n e̱ꞌ ña̱ naaꞌ Ndiosí yoo xiinꞌ e̱ꞌ ndii, ¿yo̱o̱ ku̱vi̱ ka̱nando yooꞌ?
ROM 8:32 Sa̱kanꞌ ña̱ Ndiosí ndii, nï̱ ku̱u̱ xiꞌndi̱a̱ꞌ a̱ siꞌe̱ a̱ nuu̱ꞌ e̱ꞌ, süu̱ꞌ ja̱a̱nꞌ ndii ni̱ sa̱na̱kuaꞌa ña̱ꞌaꞌ a̱, te̱ ni̱ xiꞌi̱ ña̱ ja̱a̱nꞌ xaꞌa̱ꞌ kua̱chi̱ sa̱kuuꞌ e̱ꞌ. Xaꞌa̱ꞌ a̱ ja̱a̱nꞌ na niiꞌ sa̱kanꞌ tu̱ ta̱xi̱ ingaꞌ a̱ xiinꞌ siꞌe̱ a̱ ja̱a̱nꞌ nuu̱ꞌ e̱ꞌ sa̱kuuꞌ ña̱ꞌa̱.
ROM 8:33 Naaꞌ sa̱kanꞌ ndii, kö̱o̱ꞌ xa̱chiꞌ ka̱ ña̱ ku̱vi̱ ti̱i̱n kua̱chi̱ yooꞌ, ne̱ xa̱ ni̱ na̱ka̱xi̱n Ndiosí ra̱nꞌ. Sa̱kanꞌ ña̱ mi̱iꞌ a̱ ja̱a̱nꞌ nduuꞌ ña̱ xa̱ ni̱ kaꞌa̱n ña̱ ne̱ nda̱ku nimá nduuꞌ e̱ꞌ nuu̱ꞌ a̱.
ROM 8:34 Te̱ sa̱kanꞌ tu̱ kö̱o̱ꞌ xa̱chiꞌ ka̱ ña̱ ku̱vi̱ ka̱tunꞌ yooꞌ nuu̱ꞌ Ndiosí. Sa̱kanꞌ ña̱ Cristo nduuꞌ ña̱ xa̱ ni̱ xiꞌi̱ xaꞌa̱ꞌ kua̱chi̱ e̱ꞌ. Te̱ süu̱ꞌ sa̱kanꞌ kui̱ti̱ꞌ, süu̱ꞌ ja̱a̱nꞌ ndii xa̱ ni̱ na̱ti̱a̱ku̱ tu̱ku̱u̱ a̱, te̱ nduꞌu̱ꞌ a̱ nda̱ꞌaꞌ kua̱ꞌa̱ Ndiosí xikuiꞌní a̱ xaꞌa̱ꞌ e̱ꞌ.
ROM 8:35 Te̱ sa̱kanꞌ ni̱ tu̱ kö̱o̱ꞌ xa̱chiꞌ ña̱ ku̱vi̱ sa̱a̱ sa̱kanꞌ te̱ na̱ko̱o̱ Cristo ña̱ ndani̱ a̱ yooꞌ, naa kuuꞌ tu̱ndoꞌo̱ꞌ, uun naa kuuꞌ ña̱ ndiꞌni̱ nimá e̱ꞌ, uun naa kuuꞌ ña̱ ndikún uꞌvi̱ ne̱ yivi̱ꞌ yooꞌ, uun naa kuuꞌ so̱ko̱, uun naa kuuꞌ ña̱ natiín e̱ꞌ xaꞌa̱ꞌ toto̱, uun naa kuuꞌ ña̱ kuainꞌ, uun naa kuuꞌ ña̱ xaꞌni̱ꞌ ne̱ yivi̱ꞌ. Nde̱e̱ i̱i̱n ña̱ ja̱a̱nꞌ kü̱vi̱ sa̱a̱ sa̱kanꞌ.
ROM 8:36 Naa yoso̱ꞌ a̱ nuu̱ꞌ tu̱tu̱ Ndiosí miiꞌ kaꞌán a̱ ndii: Xaꞌa̱ꞌ a̱ ña̱ ndikún ndu̱ i̱chiꞌ u̱nꞌ ndii, sa̱a̱ kivi̱ꞌ yoo ndu̱ nuu̱ꞌ ña̱ kueinꞌ ña̱ ka̱ꞌni̱ꞌ ne̱ yivi̱ꞌ nduꞌu̱. Te̱ kuuꞌ ni̱a̱ xiinꞌ ndu̱ nde̱e̱ naa xaaꞌ ne̱ yivi̱ꞌ xiinꞌ mbe̱e̱, tiꞌ xa̱ xitoꞌ ka̱ꞌni̱ꞌ ni̱a̱. Sa̱kanꞌ yoso̱ꞌ a̱.
ROM 8:37 Ndisu̱ xaꞌa̱ꞌ a̱ ña̱ ndani̱ Cristo yooꞌ ndii, mi̱iꞌ a̱ sa̱a̱ sa̱kanꞌ, te̱ ka̱nando xa̱chiꞌ e̱ꞌ nuu̱ꞌ sa̱kuuꞌ tu̱ndoꞌo̱ꞌ ja̱a̱nꞌ.
ROM 8:38 Sa̱kanꞌ ña̱ xiní kaxiꞌ yuꞌu̱ ña̱ kö̱o̱ꞌ xa̱chiꞌ ña̱ ku̱vi̱ sa̱a̱ sa̱kanꞌ, te̱ na̱ko̱o̱ Cristo ña̱ ndani̱ a̱ yooꞌ, naa kuuꞌ ña̱ xiꞌí e̱ꞌ, uun naa kuuꞌ ña̱ xikaꞌ e̱ꞌ i̱i̱n yivi̱ꞌ, uun naa kuuꞌ ángele, uun naa kuuꞌ ña̱ xaꞌndia chuunꞌ kaꞌnuꞌ, uun naa kuuꞌ ña̱ kumiꞌ ndi̱e̱e̱ꞌ, uun naa kuuꞌ ña̱ ndoꞌoꞌ e̱ꞌ vi̱ti̱n, uun naa kuuꞌ ña̱ ku̱ndo̱ꞌo̱ e̱ꞌ nuu̱ꞌ kuꞌu̱n e̱ꞌ,
ROM 8:39 uun naa kuuꞌ ña̱ ndieeꞌ miiꞌ sukun va̱ ndi̱viꞌ, uun naa kuuꞌ ña̱ ñuꞌuꞌ nde̱e̱ ma̱aꞌ va̱ ti̱xi̱n ñu̱ꞌuꞌ, nde̱e̱ ndee ka̱ ña̱ ni̱ kua̱ꞌa̱ ni̱ xa̱a̱ Ndiosí ndii, kü̱vi̱ sa̱a̱ a̱ sa̱kanꞌ te̱ na̱ko̱o̱ Ndiosí ña̱ ndani̱ a̱ yooꞌ, sa̱kanꞌ ña̱ ni̱ niaꞌa̱ ña̱ ndani̱ a̱ yooꞌ xaꞌa̱ꞌ ña̱ ni̱ xa̱a̱ xto̱ꞌo̱ e̱ꞌ Jesucristo xaꞌa̱ꞌ e̱ꞌ.
ROM 9:1 Xaꞌa̱ꞌ a̱ ña̱ nduuꞌ i̱ te̱ ndikún Cristo ndii, ña̱ ndi̱xa̱ kaꞌán i̱, süu̱ꞌ xini xaꞌanꞌ i̱. Te̱ Espíritu Santo ndieeꞌ yu̱ꞌuꞌ nuu̱ꞌ nimá i̱ ña̱ ña̱ ndi̱xa̱ kaꞌán i̱,
ROM 9:2 kii̱ꞌ kaꞌán i̱ ña̱ ndi̱e̱eꞌ va̱ xikuiꞌnú ti̱tuꞌu̱nꞌ yuꞌu̱, te̱ ndi̱e̱eꞌ va̱ tu̱ ndiꞌni̱ uꞌvi̱ nimá i̱ xaꞌa̱ꞌ ne̱ taꞌanꞌ i̱.
ROM 9:3 Kua̱chi̱ ndii xa̱ nakuiinꞌ yu̱ꞌuꞌ yuꞌu̱ na̱cha̱ꞌa̱n i̱ sa̱a̱ Ndiosí, tee̱ꞌ nde̱e̱ ndondi̱a̱ i̱ Cristo naaꞌ xiinꞌ ña̱ ja̱a̱nꞌ ku̱vi̱ sa̱kakú a̱ ne̱ taꞌanꞌ i̱, ne̱ Israel, ne̱ nduuꞌ i̱chiꞌ i̱ miiꞌ kua̱xi̱ i̱.
ROM 9:4 Sa̱kanꞌ ña̱ ne̱ Israel nduuꞌ tu̱ ne̱ ja̱a̱nꞌ, te̱ ne̱ ja̱a̱nꞌ tu̱ nduuꞌ ne̱ xitoꞌ na̱ti̱i̱n ndaꞌvi Ndiosí, te̱ su̱vi̱ tu̱ ni̱a̱ nduuꞌ ne̱ ni̱ niaꞌa̱ Ndiosí ña̱ ndi̱e̱eꞌ nda̱tu̱nꞌ va̱ a̱, te̱ su̱vi̱ tu̱ ni̱a̱ nduuꞌ ne̱ ni̱ ndoo̱ a̱ kuento a̱ xiinꞌ, te̱ su̱vi̱ tu̱ ni̱a̱ nduuꞌ ne̱ ni̱ ta̱xi̱ a̱ tu̱ꞌu̱n nde̱iꞌ a̱ nuu̱ꞌ, te̱ su̱vi̱ tu̱ ni̱a̱ nduuꞌ ne̱ ni̱ kaꞌa̱n Ndiosí xiinꞌ sa̱a̱ sa̱kaꞌnuꞌ ña̱ꞌaꞌ ni̱a̱, te̱ su̱vi̱ tu̱ ni̱a̱ nduuꞌ ne̱ ni̱ chi̱ka̱ndi̱a̱ Ndiosí kuento a̱ xaꞌa̱ꞌ.
ROM 9:5 Te̱ sa̱kanꞌ tu̱ i̱chiꞌ ya̱taꞌ tu̱ ni̱a̱ nduuꞌ te̱ xii̱ꞌ ya̱taꞌ e̱ꞌ, te̱ ni̱ xika̱ va̱ꞌa̱ i̱chiꞌ Ndiosí, te̱ kuenta te̱ ja̱a̱nꞌ nduuꞌ tu̱ i̱chiꞌ ya̱taꞌ Cristo kuenta ña̱ nduuꞌ a̱ siꞌe̱ ne̱ yivi̱ꞌ. Te̱ Cristo ja̱a̱nꞌ nduuꞌ tu̱ Ndiosí, ña̱ xaꞌndia chuunꞌ xaꞌa̱ꞌ sa̱kuuꞌ ña̱ yooꞌ. Na sa̱kaꞌnuꞌ ña̱ꞌaꞌ e̱ꞌ nde̱e̱ ndiꞌiꞌ ni̱ kivi̱ꞌ. Sa̱kanꞌ na ku̱ndu̱u̱ a̱.
ROM 9:6 Ndisu̱ süu̱ꞌ kaꞌán i̱ ña̱ nï̱ saxinú Ndiosí tu̱ꞌu̱n ña̱ ni̱ ta̱xi̱ a̱ ja̱a̱nꞌ nuu̱ꞌ ne̱ ja̱a̱nꞌ. Kua̱chi̱ ndii süu̱ꞌ sa̱kuuꞌ ne̱ Israel ja̱a̱nꞌ nduuꞌ kuenta Ndiosí,
ROM 9:7 te̱ ni̱ nde̱e̱ süu̱ꞌ sa̱kuuꞌ tu̱ si̱a̱niꞌ xikaꞌ Abraham nduuꞌ xna̱ꞌa̱ si̱a̱niꞌ xikaꞌ ra̱ nuu̱ꞌ Ndiosí. Süu̱ꞌ ja̱a̱nꞌ ndii ni̱ kaꞌa̱n Ndiosí xiinꞌ ra̱ ndii: “Si̱a̱niꞌ xikaꞌ Isaac kui̱ti̱ꞌ ku̱ndu̱u̱ si̱a̱niꞌ xikaꞌ u̱nꞌ”, ni̱ kachi̱ a̱.
ROM 9:8 Ña̱ ja̱a̱nꞌ na kuni kachi̱ a̱ ndii, nde̱e̱ i̱i̱n ne̱ yivi̱ꞌ ndüuꞌ siꞌe̱ Ndiosí xaꞌa̱ꞌ a̱ ña̱ nduuꞌ ni̱a̱ si̱a̱niꞌ xikaꞌ Abraham kui̱ti̱ꞌ. Süu̱ꞌ ja̱a̱nꞌ ndii ne̱ ni̱ ta̱xi̱ a̱ kuento a̱ xaꞌa̱ꞌ nuu̱ꞌ Abraham ja̱a̱nꞌ kui̱ti̱ꞌ nduuꞌ xna̱ꞌa̱ si̱a̱niꞌ xikaꞌ ra̱.
ROM 9:9 Kua̱chi̱ ndii ña̱ yo̱ꞌo̱ꞌ nduuꞌ kuento a̱ ña̱ ni̱ ta̱xi̱ a̱ ndii: “Kivi̱ꞌ naa vi̱ti̱n na̱ndi̱koꞌ i̱ kuiya̱ ki̱ꞌi̱n, te̱ Sara ndii, xa̱ ni̱ tuvi̱ siꞌe̱ aꞌ”, ni̱ kachi̱ a̱.
ROM 9:10 Te̱ süu̱ꞌ xa̱ ña̱ ja̱a̱nꞌ kui̱ti̱ꞌ, süu̱ꞌ ja̱a̱nꞌ ndii sa̱kanꞌ tu̱ Rebeca ndii, ni̱ sa̱kakuꞌ aꞌ te̱ kuate siꞌe̱ aꞌ xiinꞌ i̱i̱n nda̱a̱ꞌ te̱ yivi̱ꞌ kui̱ti̱ꞌ, te̱ ja̱a̱nꞌ nduuꞌ xii̱ꞌ ya̱taꞌ e̱ꞌ Isaac.
ROM 9:11 Ndisu̱ ña̱ kuní ka̱ ka̱ku̱ te̱ kuate ja̱a̱nꞌ, te̱ kii̱ꞌ kuní ka̱ tu̱ sa̱a̱ uvi̱ sa̱aꞌ ra̱ ña̱ va̱ꞌa̱, uun ña̱ ni̱a̱ꞌa ndii, xa̱ ni̱ chi̱tuní Ndiosí ña̱ na̱ka̱xi̱n a̱ i̱i̱n te̱ ja̱a̱nꞌ, te̱ süu̱ꞌ xaꞌa̱ꞌ ña̱ ni̱ xa̱a̱ te̱ ja̱a̱nꞌ ña̱ va̱ꞌa̱ na ni̱ na̱ka̱xi̱n ña̱ꞌaꞌ Ndiosí,
ROM 9:12 sa̱kanꞌ ña̱ ni̱ kaꞌa̱n a̱ xiinꞌ Rebeca ndii: “Te̱ xkuaꞌa̱ꞌ ka̱ka̱ nu̱u̱ nuu̱ꞌ te̱ xanuuꞌ”, ni̱ kachi̱ a̱.
ROM 9:13 Te̱ sa̱kanꞌ tu̱ yoso̱ꞌ a̱ nuu̱ꞌ tu̱tu̱ Ndiosí miiꞌ kaꞌán a̱ ndii: “Ni̱ ku̱ndani̱ i̱ Jacob, ndisu̱ ni̱ ku̱nda̱siꞌ i̱ Esaú.” Sa̱kanꞌ yoso̱ꞌ a̱.
ROM 9:14 Tee̱ꞌ kaꞌa̱n ndo̱ꞌ xiinꞌ i̱ ña̱ süu̱ꞌ ña̱ xachuunꞌ nda̱ku nduuꞌ Ndiosí na xaaꞌ a̱ sa̱kanꞌ, kachi̱ ndo̱ꞌ. Kuä̱sa̱ꞌ xa̱chiꞌ sa̱kanꞌ ra̱nꞌ.
ROM 9:15 Kua̱chi̱ ndii yoso̱ꞌ a̱ nuu̱ꞌ tu̱tu̱ Ndiosí miiꞌ ni̱ kaꞌa̱n a̱ xiinꞌ Moisés ndii: “Ku̱vi̱ta i̱ni̱ i̱ xaꞌa̱ꞌ yo̱o̱ ka̱ kuní mi̱iꞌ i̱, te̱ ko̱o̱ kaꞌnuꞌ i̱ni̱ i̱ xaꞌa̱ꞌ yo̱o̱ ka̱ kuní mi̱iꞌ i̱.” Sa̱kanꞌ yoso̱ꞌ a̱.
ROM 9:16 Xaꞌa̱ꞌ a̱ ja̱a̱nꞌ na kuiiꞌ ña̱ kuvita i̱ni̱ Ndiosí xaꞌa̱ꞌ e̱ꞌ ndii, süu̱ꞌ kuenta ña̱ kaꞌán nimá e̱ꞌ nduuꞌ a̱, te̱ ni̱ nde̱e̱ süu̱ꞌ kuenta ña̱ ndi̱e̱e̱ꞌ mi̱iꞌ e̱ꞌ nduuꞌ tu̱ a̱. Süu̱ꞌ ja̱a̱nꞌ ndii kuenta ña̱ ni̱ chi̱tuní Ndiosí ña̱ ku̱vi̱ta i̱ni̱ a̱ xaꞌa̱ꞌ kui̱ti̱ꞌ e̱ꞌ nduuꞌ a̱.
ROM 9:17 Kua̱chi̱ ndii yoso̱ꞌ a̱ nuu̱ꞌ tu̱tu̱ Ndiosí ña̱ ni̱ kaꞌa̱n a̱ xiinꞌ Faraón, te̱ ni̱ xa̱ꞌndi̱a̱ chuunꞌ kuuꞌ nu̱uꞌ ñu̱u̱ Egipto, miiꞌ kaꞌán a̱ ndii: “Ni̱ sa̱kuisoꞌ chuunꞌ i̱ yoꞌó te̱ niaꞌa̱ i̱ ña̱ ndi̱e̱eꞌ i̱ xiinꞌ ña̱ ku̱ndo̱ꞌo̱ u̱nꞌ, te̱ kiku̱ꞌ tu̱ꞌu̱n xaꞌa̱ꞌ i̱ ka̱niiꞌ nuu̱ꞌ ñu̱ꞌuꞌ i̱i̱n yivi̱ꞌ.” Sa̱kanꞌ yoso̱ꞌ a̱.
ROM 9:18 Xaꞌa̱ꞌ a̱ ja̱a̱nꞌ na kuiiꞌ kuvita i̱ni̱ Ndiosí xaꞌa̱ꞌ ne̱ kuní mi̱iꞌ a̱ ku̱vi̱ta i̱ni̱ a̱ xaꞌa̱ꞌ kui̱ti̱ꞌ, te̱ xaxi̱i̱ a̱ nimá ne̱ kuní a̱ sa̱xi̱i̱ a̱ nimá.
ROM 9:19 Ndisu̱ tee̱ꞌ kaꞌa̱n ndo̱ꞌ xiinꞌ i̱ ndii: “¿Ndee xaꞌa̱ꞌ kaꞌa̱n Ndiosí ña̱ ne̱ ndisoꞌ kua̱chi̱ nduuꞌ e̱ꞌ, sa̱kanꞌ ña̱ kü̱vi̱ xa̱chiꞌ sa̱i̱n kuiín e̱ꞌ ña̱ xa̱ ni̱ chi̱tuní a̱ sa̱a̱ a̱ xiinꞌ e̱ꞌ?”
ROM 9:20 Ndisu̱ kaꞌán yuꞌu̱ xiinꞌ ndo̱ꞌ ndii, ne̱ yivi̱ꞌ i̱i̱n yivi̱ꞌ kui̱ti̱ꞌ nduuꞌ yooꞌ. Kö̱o̱ꞌ nduuꞌ xa̱chiꞌ yoꞌó na naka̱n u̱nꞌ kuenta nuu̱ꞌ Ndiosí xaꞌa̱ꞌ ña̱ xaaꞌ a̱. Naa kuuꞌ i̱i̱n ki̱si̱ ndii, ¿ñáá tuu ndoꞌó ña̱ ku̱vi̱ kaꞌa̱n a̱ xiinꞌ te̱ ni̱ xa̱ꞌa̱ ña̱ꞌaꞌ ndii: “¿Ndichun na ni̱ xa̱ꞌa̱ u̱nꞌ yuꞌu̱ so̱ꞌo̱?”, kachi̱ a̱.
ROM 9:21 Xiní e̱ꞌ ña̱ te̱ xachuunꞌ xiinꞌ ñu̱ꞌuꞌ kixinꞌ ndii, kumiꞌ ra̱ ndi̱e̱e̱ꞌ, te̱ ka̱sa̱ꞌa̱ ra̱ ndee ka̱ nuu̱ꞌ ki̱si̱ xiinꞌ ñu̱ꞌuꞌ kixinꞌ naaꞌ kuní ra̱. Ku̱vi̱ ka̱sa̱ꞌa̱ ra̱ i̱i̱n a̱ xaꞌa̱ꞌ chu̱u̱n va̱ꞌa̱, te̱ ku̱vi̱ tu̱ ka̱sa̱ꞌa̱ ra̱ i̱i̱n a̱ xaꞌa̱ꞌ chu̱u̱n kualiꞌ kuuꞌ so̱ꞌo̱.
ROM 9:22 Te̱ nde̱e̱ naa sa̱kanꞌ tu̱ yoo Ndiosí, kii̱ꞌ kuní a̱ niaꞌa̱ a̱ ña̱ xiꞌé a̱ xini a̱ kua̱chi̱, te̱ ku̱ni̱ ne̱ yivi̱ꞌ ña̱ ndi̱e̱eꞌ a̱, sa̱kanꞌ na xiinꞌ kuaꞌa̱ꞌ ña̱ kuiee i̱ni̱ ni̱ ku̱ndi̱e̱ni a̱ xaꞌa̱ꞌ ne̱ xa̱ ni̱ yoo̱ tu̱ꞌva̱, te̱ sa̱ndoꞌoꞌ ña̱ꞌaꞌ a̱, te̱ nduxi̱n ni̱a̱.
ROM 9:23 Te̱ ni̱ xa̱a̱ tu̱ a̱ sa̱kanꞌ te̱ niaꞌa̱ a̱ ña̱ kaꞌnuꞌ va̱ ña̱ nduuꞌ a̱ xiinꞌ ne̱ ni̱ na̱ka̱xi̱n a̱, te̱ ku̱vi̱ta i̱ni̱ a̱ xaꞌa̱ꞌ ni̱a̱, te̱ ne̱ ja̱a̱nꞌ nduuꞌ ne̱ ni̱ chi̱tuní a̱ nde̱e̱ ña̱ nu̱uꞌ ña̱ ku̱ndi̱e̱e̱ ni̱a̱ miiꞌ nda̱tu̱nꞌ va̱ kaaꞌ.
ROM 9:24 Te̱ yooꞌ tu̱ nduuꞌ ne̱ ni̱ ka̱na̱ Ndiosí ja̱a̱nꞌ. Te̱ süu̱ꞌ nduꞌu̱ ne̱ judío kui̱ti̱ꞌ ni̱ ka̱na̱ a̱, süu̱ꞌ ja̱a̱nꞌ ndii ni̱ ka̱na̱ tu̱ a̱ ndoꞌó, ne̱ tukuꞌ.
ROM 9:25 Naa ni̱ kaꞌa̱n Ndiosí xiinꞌ Oseas, te̱ ni̱ kaꞌa̱n tiakú tu̱ꞌu̱n a̱ ndii: Kaꞌa̱n i̱ ña̱ ne̱ nduuꞌ kuenta i̱ nduuꞌ ne̱ nï̱ nduu̱ kuenta i̱. Te̱ kaꞌa̱n i̱ ña̱ kundani̱ i̱ ne̱ nï̱ ndani̱ i̱.
ROM 9:26 Te̱ i̱i̱n xaanꞌ miiꞌ ni̱ kaꞌa̱n i̱ xiinꞌ ne̱ yivi̱ꞌ ndii: “Ndoꞌó ndii, süu̱ꞌ kuenta i̱ nduuꞌ ndo̱ꞌ”, i̱kanꞌ kaꞌa̱n i̱ xiinꞌ ni̱a̱ ña̱ siꞌe̱ mi̱iꞌ yuꞌu̱ Ndiosí tiaku nduuꞌ ni̱a̱. Ni̱ kachi̱ Ndiosí xiinꞌ Oseas ja̱a̱nꞌ.
ROM 9:27 Te̱ ni̱ kaꞌa̱n ndo̱so̱ꞌ Isaías, te̱ ni̱ kaꞌa̱n tiakú tu̱ꞌu̱n Ndiosí, xaꞌa̱ꞌ ne̱ Israel ndii: Tee̱ꞌ ndee yoo kuaꞌa̱ꞌ yaꞌa̱ ndu̱ ne̱ Israel, nde̱e̱ naa ñu̱tiꞌ mi̱ni̱ kaꞌnuꞌ ndii, chaaꞌ kui̱ti̱ꞌ ndu̱ kaku̱ nuu̱ꞌ kua̱chi̱ ndu̱.
ROM 9:28 Kua̱chi̱ ndii xa̱ kuyatinꞌ kuii va̱ na̱tava̱ꞌ nda̱ku xto̱ꞌo̱ e̱ꞌ kua̱chi̱ sa̱kuuꞌ ne̱ ndieeꞌ i̱i̱n yivi̱ꞌ. Ni̱ kachi̱ ra̱.
ROM 9:29 Te̱ naa ni̱ kaꞌa̱n ka̱ Isaías i̱nga̱ xaanꞌ ndii: Naaꞌ nï̱ sa̱kakú xto̱ꞌo̱ e̱ꞌ Ndiosí, ña̱ ndi̱e̱eꞌ kooꞌ chukuuꞌ, i̱i̱n chaaꞌ ne̱ xii̱ꞌ ya̱taꞌ ndu̱ ndii, xa̱ ni̱ ndo̱ñuꞌuꞌ ndu̱ nde̱e̱ naa ni̱ ndo̱ꞌo̱ ne̱ ni̱ ndiee̱ ñu̱u̱ Sodoma xiinꞌ ñu̱u̱ Gomorra. Sa̱kanꞌ ni̱ kachi̱ ra̱.
ROM 9:30 Xaꞌa̱ꞌ a̱ ja̱a̱nꞌ na kuiiꞌ, ña̱ yo̱ꞌo̱ꞌ nduuꞌ ña̱ kaꞌán ña̱ ni̱ kaꞌa̱n i̱ ja̱a̱nꞌ. Te̱ ne̱ tukuꞌ ndii, tee̱ꞌ ndee nï̱ ndu̱kuꞌ ni̱a̱ ña̱ ko̱o̱ nda̱ku nimá ni̱a̱ nuu̱ꞌ Ndiosí ndii, ni̱ na̱ti̱i̱n ni̱a̱ ña̱ ni̱ xa̱nda̱ku a̱ nimá ni̱a̱ ja̱a̱nꞌ nuu̱ꞌ a̱ xaꞌa̱ꞌ a̱ ña̱ i̱ni̱ ni̱a̱ xini ña̱ꞌaꞌ ni̱a̱.
ROM 9:31 Ndisu̱ ne̱ taꞌanꞌ i̱, ne̱ Israel ndii, tee̱ꞌ ndee ni̱ ndu̱kuꞌ uꞌvi̱ ni̱a̱ ña̱ sa̱nda̱ku Ndiosí nimá ni̱a̱ nuu̱ꞌ a̱ xaꞌa̱ꞌ a̱ ña̱ xanduxa̱ꞌ ni̱a̱, te̱ sa̱xinú ni̱a̱ tu̱ꞌu̱n nde̱iꞌ a̱ ndii, nï̱ na̱ti̱i̱n ni̱a̱ ña̱ sa̱nda̱ku a̱ nimá ni̱a̱ nuu̱ꞌ a̱.
ROM 9:32 Ni̱ ndo̱ꞌo̱ ni̱a̱ sa̱kanꞌ kua̱chi̱ ndii, nï̱ ndu̱kuꞌ ni̱a̱ ña̱ sa̱nda̱ku Ndiosí nimá ni̱a̱ nuu̱ꞌ a̱ xaꞌa̱ꞌ a̱ ña̱ i̱ni̱ ni̱a̱ xini ña̱ꞌaꞌ ni̱a̱. Süu̱ꞌ ja̱a̱nꞌ ndii ni̱ ndu̱kuꞌ ni̱a̱ ña̱ sa̱nda̱ku a̱ nimá ni̱a̱ nuu̱ꞌ a̱ xaꞌa̱ꞌ a̱ ña̱ xaaꞌ ni̱a̱ ña̱ kaꞌán chuunꞌ tu̱ꞌu̱n nde̱iꞌ a̱. Sa̱kanꞌ na ni̱ ka̱kiꞌi̱ ni̱a̱ xiinꞌ yuu̱ꞌ, ña̱ kakiꞌí ne̱ küní i̱ni̱.
ROM 9:33 Naa yoso̱ꞌ a̱ nuu̱ꞌ tu̱tu̱ Ndiosí miiꞌ kaꞌán a̱ ndii: Chu̱u̱n xaꞌaꞌ va̱ ndo̱ꞌ. Xa̱ ni̱ chi̱nduꞌu̱ꞌ i̱ i̱i̱n yuu̱ꞌ ñu̱u̱ Sión. Te̱ nuu̱ꞌ yuu̱ꞌ ja̱a̱nꞌ ka̱kiꞌi̱ ne̱ yivi̱ꞌ te̱ ndu̱va̱ ni̱a̱. Ndisu̱ yo̱o̱ ka̱ i̱ni̱ xini yuu̱ꞌ ja̱a̱nꞌ ndii, sä̱ku̱chani ña̱ꞌaꞌ a̱. Sa̱kanꞌ kachi a̱.
ROM 10:1 Ña̱ni̱ taꞌanꞌ i̱, ña̱ kaꞌán nimá i̱ xaꞌa̱ꞌ ne̱ taꞌanꞌ i̱, ne̱ Israel, xiinꞌ ña̱ kaꞌán i̱ xiinꞌ Ndiosí xaꞌa̱ꞌ ni̱a̱ ndii, ña̱ kaku̱ na ni̱a̱ nuu̱ꞌ kua̱chi̱ ni̱a̱ nduuꞌ a̱.
ROM 10:2 Kua̱chi̱ ndii ku̱vi̱ ndi̱e̱e̱ yu̱ꞌuꞌ i̱ xaꞌa̱ꞌ ne̱ ja̱a̱nꞌ ña̱ xikán va̱ nimá ni̱a̱ ña̱ ka̱ka̱ nu̱u̱ ni̱a̱ nuu̱ꞌ Ndiosí, ndisu̱ xïní ni̱a̱ sa̱a̱ kuní a̱ sa̱a̱ ni̱a̱.
ROM 10:3 Kua̱chi̱ ndii nï̱ ku̱nda̱ni̱ ni̱a̱ sa̱a̱ ni̱ kuni̱ Ndiosí sa̱nda̱ku a̱ nimá ni̱a̱ nuu̱ꞌ a̱. Sa̱kanꞌ na ni̱ xika̱ ni̱a̱ sa̱nda̱ku mi̱iꞌ ni̱a̱ nimá ni̱a̱ nuu̱ꞌ a̱ xiinꞌ ndi̱e̱e̱ꞌ mi̱iꞌ ni̱a̱, te̱ kaꞌa̱n a̱ ña̱ ne̱ nda̱ku nimá nduuꞌ ni̱a̱. Te̱ nï̱ na̱ti̱i̱n ni̱a̱ sa̱a̱ ni̱ kuni̱ Ndiosí sa̱nda̱ku a̱ nimá ni̱a̱ nuu̱ꞌ a̱.
ROM 10:4 Kua̱chi̱ ndii Cristo nduuꞌ miiꞌ xinú ña̱ kaꞌán tu̱ꞌu̱n nde̱iꞌ Ndiosí. Sa̱kanꞌ te̱ sa̱nda̱ku a̱ nimá sa̱kuuꞌ yooꞌ, ne̱ i̱ni̱ xini ña̱ꞌaꞌ.
ROM 10:5 Te̱ so̱ꞌo̱ yoso̱ꞌ tu̱ꞌu̱n nde̱iꞌ Ndiosí ña̱ ni̱ ke̱ꞌi̱ Moisés ja̱a̱nꞌ xaꞌa̱ꞌ ne̱ xikaꞌ sa̱nda̱ku mi̱iꞌ nimá ni̱a̱ nuu̱ꞌ Ndiosí xiinꞌ tu̱ꞌu̱n nde̱iꞌ ja̱a̱nꞌ ndii: “Yo̱o̱ ka̱ saxinú sa̱kuuꞌ ña̱ kaꞌán chuunꞌ tu̱ꞌu̱n nde̱iꞌ Ndiosí ndii, ku̱ti̱a̱ku̱ ni̱a̱ sa̱a̱ tu̱ꞌu̱n nde̱iꞌ ja̱a̱nꞌ.” Sa̱kanꞌ kachi a̱.
ROM 10:6 Ndisu̱ yoso̱ꞌ a̱ nuu̱ꞌ tu̱tu̱ Ndiosí ña̱ ne̱ i̱ni̱ xini ña̱ꞌaꞌ kui̱ti̱ꞌ nduuꞌ ne̱ yoo nda̱ku nimá nuu̱ꞌ a̱, sa̱kanꞌ na kaꞌán a̱ ndii: “Kä̱ni̱ni̱ ndo̱ꞌ xiinꞌ nimá ndo̱ꞌ ndii: ¿Yo̱o̱ tu̱ ku̱vi̱ nda̱a̱ ndi̱viꞌ, te̱ na̱ꞌi̱n ni̱a̱ a̱? (Kii̱ꞌ kaꞌán e̱ꞌ sa̱kanꞌ ndii, nde̱e̱ naaꞌ kuni sa̱nuuꞌ e̱ꞌ Cristo.)
ROM 10:7 Ni̱ nde̱e̱ käꞌán tu̱ ndo̱ꞌ xiinꞌ nimá ndo̱ꞌ ndii: ¿Yo̱o̱ tu̱ nu̱u̱ nde̱e̱ yavi̱ kunu te̱ na̱ꞌi̱n ni̱a̱ a̱?” (Kii̱ꞌ kaꞌán e̱ꞌ sa̱kanꞌ ndii, nde̱e̱ naaꞌ kuni xta̱ꞌniꞌ e̱ꞌ Cristo te̱i̱n ne̱ ni̱ xiꞌi̱.) Sa̱kanꞌ yoso̱ꞌ a̱.
ROM 10:8 Ndisu̱ yoso̱ꞌ a̱ nuu̱ꞌ tu̱tu̱ Ndiosí miiꞌ kaꞌán a̱ ndii: “Ya̱ti̱n nuu̱ꞌ ndo̱ꞌ, te̱ ya̱ti̱n tu̱ nimá ndo̱ꞌ yoo tu̱ꞌu̱n va̱ꞌa̱ ja̱a̱nꞌ”, kachi a̱. Te̱ tu̱ꞌu̱n va̱ꞌa̱ ja̱a̱nꞌ nduuꞌ tu̱ ña̱ kaꞌán ndo̱so̱ꞌ nduꞌu̱ nuu̱ꞌ ndo̱ꞌ vi̱ti̱n te̱ i̱ni̱ ndo̱ꞌ ku̱ni̱ ndo̱ꞌ Jesús.
ROM 10:9 Sa̱kanꞌ ña̱ naaꞌ kaꞌa̱n u̱nꞌ xiinꞌ yu̱ꞌuꞌ u̱nꞌ ña̱ Jesús nduuꞌ xto̱ꞌo̱ nuu̱ꞌ sa̱kuuꞌ ña̱ꞌa̱, te̱ i̱ni̱ u̱nꞌ xiinꞌ nimá u̱nꞌ ña̱ ni̱ sa̱na̱tiaku ña̱ꞌaꞌ Ndiosí ndii, kaku̱ u̱nꞌ nuu̱ꞌ kua̱chi̱ u̱nꞌ.
ROM 10:10 Kua̱chi̱ ndii xiinꞌ nimá e̱ꞌ i̱ni̱ e̱ꞌ xini ña̱ꞌaꞌ e̱ꞌ te̱ xanda̱ku Ndiosí nimá e̱ꞌ nuu̱ꞌ a̱. Te̱ xiinꞌ yu̱ꞌuꞌ e̱ꞌ kaꞌán e̱ꞌ ña̱ nakuni ña̱ꞌaꞌ e̱ꞌ nuu̱ꞌ ne̱ yivi̱ꞌ te̱ sa̱kakú a̱ yooꞌ nuu̱ꞌ kua̱chi̱ e̱ꞌ.
ROM 10:11 Naa yoso̱ꞌ a̱ nuu̱ꞌ tu̱tu̱ Ndiosí miiꞌ kaꞌán a̱ ndii: “Yo̱o̱ ka̱ i̱ni̱ xini ña̱ꞌaꞌ ndii, tä̱xi̱ a̱ ku̱chani ni̱a̱.” Sa̱kanꞌ yoso̱ꞌ a̱.
ROM 10:12 Kua̱chi̱ ndii i̱i̱n nda̱a̱ꞌ nduuꞌ e̱ꞌ tee̱ꞌ ndee ne̱ judío nduuꞌ e̱ꞌ, uun ne̱ tukuꞌ nduuꞌ e̱ꞌ. Sa̱kanꞌ ña̱ i̱i̱n nda̱a̱ꞌ Ndiosí nduuꞌ xto̱ꞌo̱ nuu̱ꞌ sa̱kuuꞌ e̱ꞌ, te̱ sañuꞌuꞌ kuaꞌa̱ꞌ a̱ sa̱a̱ ka̱ taꞌanꞌ ne̱ yivi̱ꞌ xikán nuu̱ꞌ a̱.
ROM 10:13 Kua̱chi̱ ndii yoso̱ꞌ tu̱ a̱ nuu̱ꞌ tu̱tu̱ Ndiosí miiꞌ kaꞌán a̱ ndii: “Yo̱o̱ ka̱ kaka̱n nuu̱ꞌ xto̱ꞌo̱ e̱ꞌ Ndiosí ja̱a̱nꞌ ndii, sa̱kakú ña̱ꞌaꞌ a̱ nuu̱ꞌ kua̱chi̱ ni̱a̱”, kachi a̱.
ROM 10:14 Ndisu̱ xiní kaxiꞌ e̱ꞌ ña̱ kü̱vi̱ kaka̱n ne̱ ja̱a̱nꞌ nuu̱ꞌ a̱ naaꞌ tïa̱ꞌan i̱ni̱ ni̱a̱ ku̱ni̱ ña̱ꞌaꞌ ni̱a̱. Te̱ kü̱vi̱ tu̱ i̱ni̱ ni̱a̱ ku̱ni̱ ni̱a̱ xto̱ꞌo̱ e̱ꞌ naaꞌ tïa̱ꞌan ku̱ni̱ so̱ꞌo̱ ni̱a̱ tu̱ꞌu̱n a̱. Te̱ sa̱kanꞌ tu̱ kü̱vi̱ ku̱ni̱ so̱ꞌo̱ ni̱a̱ tu̱ꞌu̱n a̱ naaꞌ tïa̱ꞌan kaꞌa̱n ndo̱so̱ꞌ ne̱ yivi̱ꞌ nuu̱ꞌ ni̱a̱ xaꞌa̱ꞌ a̱.
ROM 10:15 Te̱, ¿yo̱o̱ kuꞌu̱n kaꞌa̱n ndo̱so̱ꞌ tu̱ꞌu̱n a̱ naaꞌ nï̱ ti̱a̱nu̱ꞌ ña̱ꞌaꞌ a̱? Naa yoso̱ꞌ a̱ nuu̱ꞌ tu̱tu̱ Ndiosí miiꞌ kaꞌán a̱ ndii: “Ña̱ va̱ꞌa̱ va̱ nduuꞌ a̱ kii̱ꞌ xaá ne̱ kaꞌán ndo̱so̱ꞌ tu̱ꞌu̱n ña̱ nachindieeꞌ mani̱ꞌ yooꞌ xiinꞌ Ndiosí, te̱ kaꞌán tu̱ ni̱a̱ tu̱ꞌu̱n va̱ꞌa̱.” Sa̱kanꞌ yoso̱ꞌ a̱.
ROM 10:16 Ndisu̱ nï̱ na̱ti̱i̱n sa̱kuuꞌ ne̱ taꞌanꞌ i̱, ne̱ Israel, tu̱ꞌu̱n va̱ꞌa̱ ja̱a̱nꞌ. Naa yoso̱ꞌ a̱ nuu̱ꞌ tu̱tu̱ Ndiosí miiꞌ ni̱ kaꞌa̱n Isaías ndii: “Tákuiꞌe, kö̱o̱ꞌ ni̱ kandixaꞌ tu̱ꞌu̱n ña̱ kaꞌán ndo̱so̱ꞌ ndu̱”, ni̱ kachi̱ ra̱.
ROM 10:17 Ña̱ ja̱a̱nꞌ na kuiiꞌ kii̱ꞌ xini so̱ꞌo̱ e̱ꞌ tu̱ꞌu̱n va̱ꞌa̱ ja̱a̱nꞌ, te̱ xaꞌaꞌ ña̱ i̱ni̱ e̱ꞌ xini e̱ꞌ Ndiosí, te̱ tu̱ꞌu̱n va̱ꞌa̱ ja̱a̱nꞌ nduuꞌ ña̱ kaꞌán xaꞌa̱ꞌ Jesucristo.
ROM 10:18 Ndisu̱ ndatuꞌúnꞌ i̱ ndoꞌó ndii: ¿Ñáá nï̱ xi̱ni̱ so̱ꞌo̱ ne̱ ja̱a̱nꞌ tu̱ꞌu̱n va̱ꞌa̱ ja̱a̱nꞌ? Su̱u̱ ni̱ xi̱ni̱ so̱ꞌo̱ ni̱a̱ a̱ naa yoso̱ꞌ a̱ nuu̱ꞌ tu̱tu̱ Ndiosí miiꞌ kaꞌán a̱ ndii: Te̱ i̱i̱n ka̱niiꞌ nuu̱ꞌ ñu̱ꞌuꞌ i̱i̱n yivi̱ꞌ kaꞌán ndo̱so̱ꞌ ne̱ yivi̱ꞌ tu̱ꞌu̱n va̱ꞌa̱ ja̱a̱nꞌ. Te̱ nde̱e̱ miiꞌ xan ndi̱ꞌi̱ i̱i̱n yivi̱ꞌ xaá tu̱ꞌu̱n ni̱a̱. Sa̱kanꞌ yoso̱ꞌ a̱.
ROM 10:19 Te̱ ndatuꞌúnꞌ tu̱ i̱ ndoꞌó ndii: ¿Ñáá nï̱ ku̱nda̱ni̱ ne̱ taꞌanꞌ i̱, ne̱ Israel, tu̱ꞌu̱n va̱ꞌa̱ ja̱a̱nꞌ? Su̱u̱ ni̱ ku̱nda̱ni̱ ni̱a̱ a̱ naa yoso̱ꞌ a̱ nuu̱ꞌ tu̱tu̱ Ndiosí ña̱ ni̱ ke̱ꞌi̱ Moisés ndii: Sa̱kuiñu ndo̱ꞌ yuꞌu̱ sa̱a̱ i̱ xaꞌa̱ꞌ ne̱ tukuꞌ, ne̱ ndüuꞌ kuenta i̱. Te̱ sa̱na̱saáꞌ i̱ ndoꞌó xaꞌa̱ꞌ ne̱ tuu tu̱ ndo̱ꞌ ña̱ ne̱ küuꞌ kaxiꞌ nduuꞌ ni̱a̱. Sa̱kanꞌ kachi Ndiosí, ni̱ kachi̱ a̱.
ROM 10:20 Te̱ yoso̱ꞌ tu̱ a̱ nuuꞌ tu̱tu̱ Ndiosí miiꞌ kaꞌán a̱ ña̱ ni̱ xa̱ndi̱e̱ni xiinꞌ miiꞌ Isaías, te̱ ni̱ kaꞌa̱n ra̱ ndii: Ni̱ na̱ti̱i̱n ne̱ tukuꞌ ja̱a̱nꞌ yuꞌu̱ tee̱ꞌ ndee nï̱ na̱ndu̱kuꞌ ni̱a̱ yuꞌu̱. Te̱ tee̱ꞌ ndee nï̱ nda̱tuꞌu̱nꞌ ni̱a̱ xaꞌa̱ꞌ i̱ ndii, ni̱ sa̱tuví xiinꞌ miiꞌ mi̱iꞌ i̱ nuu̱ꞌ ni̱a̱. Sa̱kanꞌ yoso̱ꞌ a̱.
ROM 10:21 Ndisu̱ yoso̱ꞌ tu̱ a̱ nuu̱ꞌ tu̱tu̱ Ndiosí ña̱ ni̱ kaꞌa̱n Isaías ja̱a̱nꞌ ndii: “Ndu̱viꞌ ni̱ ka̱ta̱ni̱ nda̱ꞌaꞌ i̱ nuu̱ꞌ ndoꞌó, ne̱ so̱ꞌo̱, ne̱ xi̱i̱ nimá.” Sa̱kanꞌ yoso̱ꞌ a̱.
ROM 11:1 Sa̱kanꞌ na ndatuꞌúnꞌ i̱ ndoꞌó ndii: ¿Ñáá xanini ndo̱ꞌ ña̱ xa̱ ni̱ sa̱xi̱o̱o̱ Ndiosí ne̱ nduuꞌ kuenta a̱ nuu̱ꞌ a̱? Kuä̱sa̱ꞌ xa̱chiꞌ sa̱kanꞌ ra̱nꞌ. Kua̱chi̱ ndii, sa̱kanꞌ tu̱ yuꞌu̱ ndii, i̱i̱n te̱ Israel si̱a̱niꞌ xikaꞌ Abraham nduuꞌ i̱, te̱ nduuꞌ tu̱ i̱ kuenta ti̱ꞌvi̱ ne̱ i̱i̱n kuuꞌ xiinꞌ Benjamín.
ROM 11:2 Nï̱ sa̱xi̱o̱o̱ Ndiosí nuu̱ꞌ a̱ ne̱ ni̱ na̱ka̱xi̱n a̱ nde̱e̱ xta̱ꞌanꞌ i̱i̱n yivi̱ꞌ nduuꞌ kuenta a̱. Tee̱ꞌ näkaꞌanꞌ ka̱ ndo̱ꞌ sa̱a̱ yoso̱ꞌ a̱ nuu̱ꞌ tu̱tu̱ Ndiosí xa̱ꞌaꞌ Elías kii̱ꞌ ni̱ ti̱i̱n kua̱chi̱ ra̱ ne̱ ja̱a̱nꞌ nuu̱ꞌ a̱ kaꞌán ra̱ ndii:
ROM 11:3 “Tákuiꞌe, xa̱ ni̱ xa̱ꞌni̱ꞌ ni̱a̱ te̱ kaꞌán tiakú tu̱ꞌu̱n u̱nꞌ, te̱ xa̱ ni̱ ta̱ni̱ tu̱ ni̱a̱ sa̱kuuꞌ yuu̱ꞌ ña̱ ndieeꞌ mo̱to miiꞌ ni̱ sa̱kaꞌnuꞌ ndu̱ yoꞌó. Te̱ ndee i̱i̱n nda̱a̱ꞌ i̱ so̱ꞌo̱ ni̱ kaku̱. Te̱ kuni ka̱ꞌni̱ꞌ tu̱ ni̱a̱ yuꞌu̱”, ni̱ kachi̱ ra̱.
ROM 11:4 Ndisu̱ ni̱ na̱kui̱i̱n Ndiosí nuu̱ꞌ ra̱ ndii: “Xa̱ ni̱ xa̱ siinꞌ i̱ uxa̱ mií te̱ yivi̱ꞌ xaꞌa̱ꞌ mi̱iꞌ i̱, te̱ xikaꞌ nuuꞌ nuu̱ꞌ i̱ xiinꞌ u̱nꞌ, te̱ kö̱o̱ꞌ kivi̱ꞌ ni̱ ita̱ xitiꞌ ra̱ nuu̱ꞌ ndiosí saka ña̱ na̱niꞌ Baal, te̱ sa̱kaꞌnuꞌ ra̱ a̱”, ni̱ kachi̱ Ndiosí.
ROM 11:5 Te̱ sa̱kanꞌ tu̱ xaaꞌ Ndiosí nde̱e̱ vi̱ti̱n ndii, ni̱ na̱ka̱xi̱n a̱ chaaꞌ kui̱ti̱ꞌ ne̱ taꞌanꞌ i̱, ne̱ Israel, xaꞌa̱ꞌ a̱ ña̱ ndani̱ mi̱iꞌ a̱ nduꞌu̱.
ROM 11:6 Te̱ naaꞌ ni̱ na̱ka̱xi̱n a̱ ne̱ ja̱a̱nꞌ xaꞌa̱ꞌ a̱ ña̱ ndani̱ mi̱iꞌ ña̱ꞌaꞌ ndii, süu̱ꞌ xaꞌa̱ꞌ chu̱u̱n va̱ꞌa̱ ña̱ ni̱ xa̱a̱ ni̱a̱ nduuꞌ a̱. Süu̱ꞌ ja̱a̱nꞌ ndii xaꞌa̱ꞌ a̱ ña̱ ndani̱ mi̱iꞌ a̱ ne̱ ja̱a̱nꞌ kui̱ti̱ꞌ nduuꞌ a̱. Sa̱kanꞌ ña̱ naaꞌ xaꞌa̱ꞌ a̱ ña̱ va̱ꞌa̱ ña̱ xaaꞌ ni̱a̱ ni̱ na̱ka̱xi̱n ña̱ꞌaꞌ a̱ ndii, süu̱ꞌ xaꞌa̱ꞌ a̱ ña̱ ndani̱ mi̱iꞌ ña̱ꞌaꞌ a̱ ku̱ndu̱u̱ a̱, ndisu̱ süu̱ꞌ sa̱kanꞌ nduuꞌ a̱.
ROM 11:7 Ña̱ ja̱a̱nꞌ na kuiiꞌ ni̱ na̱ndu̱kuꞌ ne̱ taꞌanꞌ i̱, ne̱ Israel, ña̱ sa̱nda̱ku Ndiosí nimá ni̱a̱ nuu̱ꞌ a̱, te̱ nï̱ na̱ti̱i̱n ni̱a̱ a̱, ndisu̱ ne̱ chaaꞌ ne̱ ni̱ na̱ka̱xi̱n Ndiosí ndii, ni̱ na̱ti̱i̱n ne̱ ja̱a̱nꞌ a̱. Te̱ sa̱kuuꞌ tu̱ku̱ ka̱ ne̱ Israel ja̱a̱nꞌ ndii, ni̱ ku̱xi̱i̱ nimá ni̱a̱ nuu̱ꞌ Ndiosí.
ROM 11:8 Naa yoso̱ꞌ a̱ nuu̱ꞌ tu̱tu̱ Ndiosí miiꞌ kaꞌán a̱ ndii: Ni̱ sa̱kuunꞌ Ndiosí ma̱ꞌna nuu̱ꞌ nimá ne̱ Israel ja̱a̱nꞌ nuu̱ꞌ i̱chiꞌ a̱, te̱ ni̱ nda̱si̱ tu̱ a̱ ndu̱chiꞌ nuu̱ꞌ ni̱a̱, te̱ ni̱ nda̱si̱ ni̱ tu̱ a̱ so̱ꞌo̱ ni̱a̱, te̱ kü̱vi̱ ku̱ni̱ so̱ꞌo̱ ni̱a̱ tu̱ꞌu̱n a̱ nde̱e̱ kivi̱ꞌ vi̱ti̱n. Sa̱kanꞌ yoso̱ꞌ a̱.
ROM 11:9 Te̱ sa̱kanꞌ tu̱ yoso̱ꞌ a̱ nuu̱ꞌ tu̱tu̱ Ndiosí miiꞌ ni̱ kaꞌa̱n David ndii: Na ku̱ndu̱u̱ miiꞌ yoo vi̱koꞌ ni̱a̱, nde̱e̱ naa i̱i̱n ñu̱nu̱ꞌ, xiinꞌ nde̱e̱ naa i̱i̱n i̱tunꞌ miiꞌ xikuꞌún sa̱a̱. Te̱ ku̱ndu̱u̱ a̱ ña̱ vi̱kuꞌu̱n xaꞌa̱ꞌ ni̱a̱, te̱ sa̱ndoꞌoꞌ ña̱ꞌaꞌ Ndiosí.
ROM 11:10 Te̱ na nda̱si̱ ndu̱chiꞌ nuu̱ꞌ ni̱a̱ te̱ kü̱vi̱ ku̱ni̱ ni̱a̱ nuu̱ꞌ Ndiosí. Te̱ na ku̱to̱so̱ xa̱chiꞌ ni̱a̱ nuu̱ꞌ kua̱chi̱ ña̱ ndisoꞌ ni̱a̱. Ni̱ kachi̱ ra̱.
ROM 11:11 Xaꞌa̱ꞌ a̱ ja̱a̱nꞌ na ndatuꞌúnꞌ i̱ ndoꞌó ndii: Kii̱ꞌ ni̱ ka̱kiꞌi̱ꞌ ne̱ taꞌanꞌ i̱, ne̱ Israel ja̱a̱nꞌ ndii, ¿ñáá xanini ndo̱ꞌ ña̱ ni̱ ndu̱va̱ xa̱chiꞌ ni̱a̱? Kuä̱sa̱ꞌ xa̱chiꞌ sa̱kanꞌ ra̱nꞌ. Ni̱ xkaꞌndi̱a̱ ña̱ ja̱a̱nꞌ te̱ sa̱kakú Ndiosí ne̱ tukuꞌ, te̱ sa̱kuiñu a̱ ne̱ Israel ja̱a̱nꞌ kui̱ti̱ꞌ.
ROM 11:12 Xaꞌa̱ꞌ a̱ ña̱ ni̱ xa̱so̱ꞌo̱ ne̱ Israel ja̱a̱nꞌ nuu̱ꞌ Ndiosí ndii, ni̱ na̱ti̱i̱n ne̱ yivi̱ꞌ i̱i̱n yivi̱ꞌ kuaꞌa̱ꞌ ña̱ va̱ꞌa̱, ña̱ taxiꞌ Ndiosí. Te̱ xaꞌa̱ꞌ a̱ ña̱ ni̱ sa̱xi̱o̱o̱ ni̱a̱ ña̱ kuní Ndiosí ta̱xi̱ a̱ nuu̱ꞌ ni̱a̱ ndii, ni̱ sa̱ñuꞌuꞌ kuaꞌa̱ꞌ a̱ ne̱ tukuꞌ ja̱a̱nꞌ, sa̱a̱ ka̱ vi̱ꞌ tu̱ kuaꞌa̱ꞌ sa̱ñuꞌuꞌ a̱ yooꞌ kii̱ꞌ sa̱na̱kuaꞌa xiinꞌ miiꞌ sa̱kuuꞌ ne̱ Israel ja̱a̱nꞌ nda̱ꞌaꞌ Ndiosí.
ROM 11:13 Te̱ vi̱ti̱n kaꞌán i̱ xiinꞌ ndoꞌó, ne̱ tukuꞌ, ña̱ Cristo nduuꞌ ña̱ ni̱ ti̱a̱nu̱ꞌ yuꞌu̱, te̱ saniaꞌá i̱ i̱chiꞌ a̱ nuu̱ꞌ ndo̱ꞌ, te̱ tiinꞌ kaꞌnuꞌ i̱ chu̱u̱n yoꞌoꞌ.
ROM 11:14 Te̱ ku̱ni̱ i̱ naaꞌ sa̱kuiñu ne̱ taꞌanꞌ i̱ ndoꞌó xaꞌa̱ꞌ a̱ ña̱ ni̱ sa̱kakú Ndiosí ndoꞌó nuu̱ꞌ kua̱chi̱ ndo̱ꞌ, te̱ sa̱kanꞌ ku̱vi̱ kaku̱ tu̱ sa̱va̱ ne̱ ja̱a̱nꞌ nuu̱ꞌ kua̱chi̱ ni̱a̱.
ROM 11:15 Kua̱chi̱ ndii, naaꞌ xaꞌa̱ꞌ a̱ ña̱ ni̱ sa̱xi̱o̱o̱ Ndiosí yatinꞌ sa̱kuuꞌ ne̱ taꞌanꞌ i̱, ne̱ Israel ja̱a̱nꞌ, te̱ ni̱ na̱koo̱ a̱ ña̱ mani̱ꞌ xiinꞌ sa̱kuuꞌ i̱nga̱ ne̱ yivi̱ꞌ i̱i̱n yivi̱ꞌ ndii, sa̱a̱ ka̱ vi̱ꞌ tu̱ sa̱a̱ a̱ kii̱ꞌ na̱ti̱i̱n tu̱ku̱u̱ a̱ ne̱ Israel ja̱a̱nꞌ. Sa̱a̱ a̱ xiinꞌ ni̱a̱ nde̱e̱ naa na̱ti̱a̱ku̱ tu̱ku̱u̱ ni̱a̱ nde̱e̱ te̱i̱n ne̱ ni̱ xiꞌi̱, te̱ na̱koo̱ kivi̱ꞌ ñu̱u̱ ni̱a̱ ña̱ kö̱o̱ꞌ kivi̱ꞌ ndiꞌiꞌ.
ROM 11:16 Te̱ naaꞌ ña̱ su̱ꞌu̱n nduuꞌ xita̱ꞌ va̱ꞌa̱, ña̱ ni̱ kua̱ꞌa̱ ña̱ nu̱uꞌ, ña̱ nduuꞌ ndi̱ti̱a̱ nuu̱ꞌ Ndiosí ndii, ña̱ su̱ꞌu̱n nduuꞌ tu̱ ka̱niiꞌ xiniꞌ i̱xanꞌ. Te̱ sa̱kanꞌ tu̱ naaꞌ ña̱ su̱ꞌu̱n nduuꞌ ti̱o̱ꞌo̱ i̱tunꞌ ndii, ña̱ su̱ꞌu̱n nduuꞌ tu̱ nda̱ꞌaꞌ nu̱ꞌ.
ROM 11:17 Nduꞌu̱ ne̱ Israel ndii, nde̱e̱ naa tunꞌ olivo ta̱ta̱ tunꞌ xa̱ ni̱ taꞌnu̱ sa̱va̱ nda̱ꞌaꞌ nduuꞌ ndu̱. Te̱ ndoꞌó, ne̱ tukuꞌ ndii, nde̱e̱ naa nda̱ꞌaꞌ tunꞌ olivo i̱kuꞌ nduuꞌ ndo̱ꞌ. Te̱ niꞌniꞌ ndi̱a̱a̱ nda̱ꞌaꞌ tunꞌ olivo i̱kuꞌ ja̱a̱nꞌ to̱koꞌ tunꞌ olivo tunꞌ ta̱ta̱ ja̱a̱nꞌ miiꞌ ni̱ taꞌnu̱ sa̱va̱ nda̱ꞌaꞌ tunꞌ olivo ta̱ta̱ ja̱a̱nꞌ. Te̱ ti̱o̱ꞌo̱ tunꞌ ta̱ta̱ ja̱a̱nꞌ taxiꞌ si̱kui̱ asi̱nꞌ va̱ xaꞌa̱ꞌ nda̱ꞌaꞌ tunꞌ olivo i̱kuꞌ ña̱ ni̱ xi̱kuiꞌni̱ ndi̱a̱a̱ ja̱a̱nꞌ.
ROM 11:18 Ndisu̱ käꞌa̱n ñuñuꞌ ndoꞌó, ne̱ tukuꞌ, ña̱ ne̱ kaꞌnuꞌ ka̱ nduuꞌ ndo̱ꞌ te̱ sa̱kanꞌ ne̱ Israel, ne̱ nduuꞌ nde̱e̱ naa nda̱ꞌaꞌ tunꞌ olivo ta̱ta̱ ña̱ ni̱ taꞌnu̱ ja̱a̱nꞌ. Naaꞌ kaꞌa̱n ñuñuꞌ ndo̱ꞌ sa̱kanꞌ ndii, kuní a̱ ña̱ sa̱a̱ ndo̱ꞌ kuenta ña̱ süu̱ꞌ ndoꞌó, ne̱ tukuꞌ, taxiꞌ si̱kui̱ asi̱nꞌ va̱ nuu̱ꞌ ti̱o̱ꞌo̱ tunꞌ ta̱ta̱ ja̱a̱nꞌ. Süu̱ꞌ ja̱a̱nꞌ ndii ti̱o̱ꞌo̱ tunꞌ ta̱ta̱ ja̱a̱nꞌ taxiꞌ si̱kui̱ ja̱a̱nꞌ nuu̱ꞌ ndoꞌó.
ROM 11:19 Tee̱ꞌ kaꞌa̱n ndo̱ꞌ ña̱ xa̱ ni̱ taꞌnu̱ nda̱ꞌaꞌ tunꞌ olivo ta̱ta̱ ja̱a̱nꞌ, te̱ na̱kuiꞌni̱ ndi̱a̱a̱ nduꞌu̱.
ROM 11:20 Ña̱ nda̱ku kaꞌán ndo̱ꞌ, ndisu̱ ne̱ ja̱a̱nꞌ ndii, xaꞌa̱ꞌ a̱ ña̱ nï̱ xi̱i̱nꞌ ni̱a̱ i̱ni̱ ni̱a̱ ku̱ni̱ ni̱a̱ Cristo na nduuꞌ ni̱a̱ nde̱e̱ naa nda̱ꞌaꞌ tunꞌ olivo ña̱ ni̱ taꞌnu̱ ja̱a̱nꞌ. Te̱ ndoꞌó, ne̱ tukuꞌ ndii, niꞌniꞌ ndi̱a̱a̱ ndo̱ꞌ nda̱ꞌaꞌ tunꞌ olivo ja̱a̱nꞌ xaꞌa̱ꞌ a̱ ña̱ i̱ni̱ kui̱ti̱ꞌ ndo̱ꞌ xini ndo̱ꞌ Cristo. Xaꞌa̱ꞌ a̱ ja̱a̱nꞌ na vä̱ꞌa̱ ku̱ñuñuꞌ nimá nde̱e̱ i̱i̱n ndo̱ꞌ xaꞌa̱ꞌ ña̱ ja̱a̱nꞌ. Süu̱ꞌ ja̱a̱nꞌ ndii nuu̱ꞌ ña̱ ja̱a̱nꞌ ndii, va̱ꞌa̱ ka̱ ku̱yi̱ꞌvi ndo̱ꞌ Ndiosí.
ROM 11:21 Kua̱chi̱ ndii, naaꞌ nï̱ yoo̱ kaꞌnuꞌ i̱ni̱ Ndiosí xaꞌa̱ꞌ ne̱ Israel, ne̱ nduuꞌ nde̱e̱ naa nda̱ꞌaꞌ tunꞌ olivo ta̱ta̱ ja̱a̱nꞌ ndii, kö̱o̱ꞌ kaꞌnuꞌ tu̱ i̱ni̱ a̱ xaꞌa̱ꞌ ndoꞌó naaꞌ sa̱a̱ ndo̱ꞌ sa̱a̱ niiꞌ ni̱ xa̱a̱ ne̱ ja̱a̱nꞌ.
ROM 11:22 Ña̱ ja̱a̱nꞌ na chu̱u̱n xaꞌa̱ꞌ va̱ e̱ꞌ xaꞌa̱ꞌ ña̱ nda̱su̱n i̱ni̱ Ndiosí xiinꞌ xaꞌa̱ꞌ ña̱ kuiꞌe̱ a̱. Sa̱kanꞌ ña̱ kuiꞌe̱ a̱ xini a̱ ne̱ nï̱ kuni̱ na̱ti̱i̱n ña̱ ni̱ kuni̱ a̱ sa̱kakú ña̱ꞌaꞌ a̱, ndisu̱ nda̱su̱n i̱ni̱ a̱ xini a̱ ndoꞌó, ne̱ ni̱ na̱ti̱i̱n ña̱ ja̱a̱nꞌ. Ndisu̱ naaꞌ na̱ko̱o̱ ndo̱ꞌ ña̱ nda̱su̱n i̱ni̱ a̱ ja̱a̱nꞌ ndii, ku̱ndu̱u̱ tu̱ ndoꞌó nde̱e̱ naa nda̱ꞌaꞌ tunꞌ olivo, ña̱ ni̱ taꞌnu̱ ja̱a̱nꞌ.
ROM 11:23 Te̱ naaꞌ na̱ko̱o̱ ne̱ ja̱a̱nꞌ ña̱ ï̱ni̱ ni̱a̱ xini ni̱a̱ Cristo ndii, ku̱vi̱ na̱chi̱ꞌni̱ ni̱ tu̱ku̱u̱ a̱ ne̱ ja̱a̱nꞌ miiꞌ ni̱ ndondi̱a̱ ni̱a̱. Kua̱chi̱ ndii ña̱ ndi̱e̱eꞌ kooꞌ chukuuꞌ nduuꞌ Ndiosí te̱ sa̱a̱ a̱ sa̱kanꞌ.
ROM 11:24 Kua̱chi̱ ndii nde̱e̱ naa nda̱ꞌaꞌ tunꞌ olivo i̱kuꞌ, ña̱ ni̱ tiaꞌndi̱a̱ te̱ ni̱ xi̱kuiꞌni̱ ndi̱a̱a̱ a̱ nda̱ꞌaꞌ tunꞌ olivo ta̱ta̱ ja̱a̱nꞌ, nduuꞌ ndoꞌó. Sa̱kanꞌ ña̱ tee̱ꞌ ndee näkuitá ndo̱ꞌ xiinꞌ tunꞌ olivo ta̱ta̱ ja̱a̱nꞌ ndii, ni̱ xi̱kuiꞌni̱ ndi̱a̱a̱ ndo̱ꞌ nda̱ꞌaꞌ tunꞌ ja̱a̱nꞌ. Sa̱a̱ ka̱ vi̱ꞌ tu̱ ne̱ Israel, ne̱ nduuꞌ nde̱e̱ naa nda̱ꞌaꞌ tunꞌ olivo, ña̱ ni̱ taꞌnu̱ ja̱a̱nꞌ ndii, ku̱vi̱ yaꞌa̱ na̱chi̱ꞌni̱ tu̱ku̱u̱ Ndiosí ne̱ ja̱a̱nꞌ miiꞌ xa̱ ni̱ ndondi̱a̱ ni̱a̱ ja̱a̱nꞌ.
ROM 11:25 Ña̱ni̱ taꞌanꞌ i̱, kuní i̱ ña̱ ku̱nda̱ni̱ ndo̱ꞌ ña̱ ni̱ chi̱tuní si̱ꞌe Ndiosí xaꞌa̱ꞌ ne̱ Israel ja̱a̱nꞌ, sa̱kanꞌ te̱ kü̱ñuñuꞌ nimá ndo̱ꞌ. Sa̱va̱ ne̱ Israel ndii, ni̱ xa̱ xi̱i̱ ni̱a̱ nimá ni̱a̱, te̱ sa̱kanꞌ ku̱ndo̱ꞌo̱ ni̱a̱ nde̱e̱ ska̱chiꞌ ndi̱ꞌi̱ xinu̱ ne̱ tukuꞌ, ne̱ ni̱ na̱ka̱xi̱n Ndiosí, ne̱ i̱ni̱ ku̱ni̱ Cristo.
ROM 11:26 Ndi̱ꞌi̱ ña̱ ja̱a̱nꞌ te̱ sa̱kakú Ndiosí sa̱kuuꞌ ne̱ Israel nuu̱ꞌ kua̱chi̱ ni̱a̱. Naa yoso̱ꞌ a̱ nuu̱ꞌ tu̱tu̱ Ndiosí miiꞌ kaꞌán a̱ ndii: Te̱ xaa̱ i̱i̱n ña̱ sa̱kakú ne̱ ndieeꞌ ñu̱u̱ Jerusalén, ña̱ ke̱ta̱ te̱i̱n ni̱a̱, te̱ nda̱sa̱ndo̱o̱ a̱ ne̱ nduuꞌ si̱a̱niꞌ xikaꞌ Jacob nuu̱ꞌ kua̱chi̱ ni̱a̱.
ROM 11:27 Te̱ kuento yo̱ꞌo̱ꞌ ndoo̱ i̱ xiinꞌ ne̱ ja̱a̱nꞌ kii̱ꞌ sa̱ndoyoꞌ i̱ kua̱chi̱ ni̱a̱. Ni̱ kachi̱ a̱.
ROM 11:28 Te̱ xaꞌa̱ꞌ a̱ ña̱ nï̱ na̱ti̱i̱n ne̱ Israel ja̱a̱nꞌ tu̱ꞌu̱n va̱ꞌa̱ xaꞌa̱ꞌ Cristo ndii, ndasiꞌ ni̱a̱ Ndiosí, te̱ ña̱ ja̱a̱nꞌ ndii, ña̱ va̱ꞌa̱ ndoꞌó nduuꞌ a̱. Ndisu̱ xaꞌa̱ꞌ a̱ ña̱ nduuꞌ ni̱a̱ ne̱ ni̱ na̱ka̱xi̱n Ndiosí ndii, kuaꞌa̱n na kuaꞌa̱n a̱ ña̱ ndani̱ ña̱ꞌaꞌ a̱ xaꞌa̱ꞌ a̱ ña̱ ni̱ ndoo̱ a̱ kuento a̱ xiinꞌ te̱ xii̱ꞌ ya̱taꞌ ndu̱.
ROM 11:29 Sa̱kanꞌ ña̱ Ndiosí ndii, tü̱ꞌu̱n a̱ nda̱ꞌaꞌ e̱ꞌ ña̱ xa̱ ni̱ xa̱mani̱ꞌ a̱ yooꞌ, ni̱ nde̱e̱ nä̱ko̱o̱ tu̱ a̱ ne̱ xa̱ ni̱ ka̱na̱ a̱ te̱ ka̱ka̱ ni̱a̱ i̱chiꞌ a̱.
ROM 11:30 Sa̱kanꞌ tu̱ ndoꞌó, ne̱ tukuꞌ ndii, nï̱ sa̱xinú ndo̱ꞌ ña̱ kuní Ndiosí nuu̱ꞌ ni̱ ki̱xi̱n. Ndisu̱ kuvita i̱ni̱ a̱ xaꞌa̱ꞌ ndo̱ꞌ vi̱ti̱n xaꞌa̱ꞌ a̱ ña̱ sä̱xinú ne̱ Israel ja̱a̱nꞌ ña̱ kuní a̱.
ROM 11:31 Sa̱kanꞌ tu̱ ne̱ ja̱a̱nꞌ vi̱ti̱n ndii, sä̱xinú ni̱a̱ ña̱ kuní Ndiosí, ndisu̱ na̱ti̱i̱n na ni̱a̱ ña̱ ku̱vi̱ta i̱ni̱ a̱ xaꞌa̱ꞌ ni̱a̱ naa kuvita i̱ni̱ a̱ xaꞌa̱ꞌ ndoꞌó.
ROM 11:32 Kua̱chi̱ ndii mi̱iꞌ Ndiosí ni̱ nda̱si̱ i̱ꞌnu̱ sa̱kuuꞌ ne̱ yivi̱ꞌ nuu̱ꞌ ña̱ so̱ꞌo̱, sa̱kanꞌ te̱ ku̱vi̱ ku̱vi̱ta i̱ni̱ a̱ xaꞌa̱ꞌ sa̱kuuꞌ e̱ꞌ.
ROM 11:33 Ña̱ ndichi xa̱va̱ꞌa̱ nduuꞌ Ndiosí xiinꞌ ña̱ xini tuní, te̱ sa̱kuuꞌ ña̱ yoo kundani̱ a̱, te̱ kö̱o̱ꞌ nde̱e̱ i̱i̱n ne̱ ku̱vi̱ sa̱na̱kuachiꞌ ña̱ chituní a̱, ni̱ nde̱e̱ kö̱o̱ꞌ tu̱ ne̱ ku̱vi̱ na̱ku̱ni̱ sa̱a̱ yoo i̱chiꞌ a̱.
ROM 11:34 Te̱ kö̱o̱ꞌ tu̱ nde̱e̱ i̱i̱n ne̱ xiní ña̱ xanini xto̱ꞌo̱ e̱ꞌ ja̱a̱nꞌ, te̱ ni̱ nde̱e̱ kö̱o̱ꞌ tu̱ ni̱ kaꞌa̱n ña̱ kaaꞌ va̱ꞌa̱ xiinꞌ a̱.
ROM 11:35 Te̱ ni̱ nde̱e̱ kö̱o̱ꞌ tu̱ ne̱ yivi̱ꞌ ne̱ ku̱vi̱ sa̱tatu nde̱e̱ i̱i̱n ña̱ꞌa̱ nuu̱ꞌ Ndiosí, te̱ sa̱kanꞌ naka̱n ni̱a̱ ña̱ꞌa̱ ja̱a̱nꞌ nuu̱ꞌ a̱.
ROM 11:36 Sa̱kanꞌ ña̱ sa̱kuuꞌ ña̱ yoo ndii, mi̱iꞌ a̱ ni̱ xa̱ꞌa̱ ña̱ꞌaꞌ, te̱ xaꞌa̱ꞌ a̱ ña̱ kuní Ndiosí na yoo a̱, te̱ xaꞌa̱ꞌ mi̱iꞌ a̱ yoo sa̱kuuꞌ ña̱ ja̱a̱nꞌ. Te̱ na na̱ti̱i̱n a̱ sa̱kuuꞌ ña̱ tiinꞌ kaꞌnuꞌ ña̱ꞌaꞌ e̱ꞌ nde̱e̱ ndiꞌiꞌ ni̱ kivi̱ꞌ. Sa̱kanꞌ na ku̱ndu̱u̱ a̱.
ROM 12:1 Ña̱ni̱ taꞌanꞌ i̱, kaꞌán ndaꞌvi i̱ xiinꞌ ndo̱ꞌ ña̱ xaꞌa̱ꞌ a̱ ña̱ kuvita i̱ni̱ Ndiosí xaꞌa̱ꞌ e̱ꞌ ndii, na sa̱na̱kuaꞌa na ndo̱ꞌ kivi̱ꞌ ñu̱u̱ ndo̱ꞌ nda̱ꞌaꞌ a̱ nde̱e̱ naa i̱i̱n tu̱mani̱ꞌ ña̱ yoo tiaku te̱ ku̱ndu̱u̱ a̱ ndi̱ti̱a̱ Ndiosí, ña̱ va̱ꞌa̱ kuni a̱ xini a̱. Kua̱chi̱ ndii sa̱kanꞌ kuní a̱ sa̱kaꞌnuꞌ ña̱ꞌaꞌ e̱ꞌ.
ROM 12:2 Te̱ kä̱ka̱ ka̱ tu̱ ndo̱ꞌ i̱i̱n yivi̱ꞌ sa̱a̱ niiꞌ xikaꞌ sa̱kuuꞌ ne̱ yivi̱ꞌ i̱i̱n yivi̱ꞌ vi̱ti̱n. Süu̱ꞌ ja̱a̱nꞌ ndii ta̱xi̱ ndo̱ꞌ ña̱ nda̱sa̱xa̱aꞌ Ndiosí nimá ndo̱ꞌ xiinꞌ ña̱ xanini ndo̱ꞌ, sa̱kanꞌ te̱ ku̱vi̱ ku̱nda̱ni̱ kaxiꞌ ndo̱ꞌ ndee ña̱ nduuꞌ ña̱ va̱ꞌa̱ ña̱ kuní Ndiosí sa̱a̱ ndo̱ꞌ, xiinꞌ ña̱ xtani̱ a̱, xiinꞌ ña̱ xachuunꞌ nda̱ku.
ROM 12:3 Te̱ xaꞌa̱ꞌ a̱ ña̱ ndani̱ mi̱iꞌ Ndiosí yuꞌu̱ na ni̱ sa̱kuisoꞌ chuunꞌ a̱ yuꞌu̱ te̱ kaꞌán i̱ xiinꞌ sa̱kuuꞌ ndoꞌó ña̱ käꞌa̱n ñuñuꞌ ndo̱ꞌ xaꞌa̱ꞌ mi̱iꞌ ndo̱ꞌ yaꞌa̱ ka̱ te̱ sa̱kanꞌ ña̱ kuní a̱, süu̱ꞌ ja̱a̱nꞌ ndii kuní a̱ ña̱ ka̱ni̱ni̱ kui̱ti̱ꞌ ndo̱ꞌ xaꞌa̱ꞌ mi̱iꞌ ndo̱ꞌ sa̱a̱ naá nimá ndo̱ꞌ, xiinꞌ sa̱a̱ ni̱ ta̱xi̱ Ndiosí ña̱ i̱ni̱ ndo̱ꞌ xini ña̱ꞌaꞌ ndo̱ꞌ.
ROM 12:4 Sa̱kanꞌ ña̱, naa kuuꞌ yooꞌ ndii, yoo ñu̱ꞌuꞌ ndeꞌi̱ i̱ꞌi̱n e̱ꞌ, te̱ kuaꞌa̱ꞌ tuꞌu̱nꞌ kuuꞌ a̱, ndisu̱ xa̱ yoo xa̱ yoo chu̱u̱n nuu̱ꞌ i̱ꞌi̱n a̱.
ROM 12:5 Te̱ niiꞌ sa̱kanꞌ tu̱ sa̱kuuꞌ yooꞌ ndii, tee̱ꞌ ndee kuaꞌa̱ꞌ e̱ꞌ ndii, i̱i̱n nda̱a̱ꞌ nduuꞌ e̱ꞌ xaꞌa̱ꞌ a̱ ña̱ i̱ni̱ e̱ꞌ xini e̱ꞌ Cristo.
ROM 12:6 Xa̱ siinꞌ ña̱ chu̱u̱n ni̱ ta̱xi̱ Ndiosí nda̱ꞌaꞌ i̱ꞌi̱n e̱ꞌ sa̱a̱ kuní mi̱iꞌ a̱ sa̱ñuꞌuꞌ a̱ yooꞌ. Naaꞌ chu̱u̱n va̱ yo̱o̱ ka̱ xiinꞌ ña̱ kaꞌán tiakú ni̱a̱ tu̱ꞌu̱n a̱ ndii, na sa̱a̱ ni̱a̱ ña̱ ja̱a̱nꞌ sa̱a̱ kuuꞌ ña̱ i̱ni̱ kui̱ti̱ꞌ ni̱a̱ xini ña̱ꞌaꞌ ni̱a̱.
ROM 12:7 Te̱ naaꞌ ña̱ chi̱ndi̱e̱eꞌ ni̱a̱ ne̱ yivi̱ꞌ nduuꞌ ña̱ chu̱u̱n ña̱ ni̱ na̱ti̱i̱n ni̱a̱ nuu̱ꞌ Ndiosí ndii, na chi̱ndi̱e̱eꞌ ña̱ꞌaꞌ ni̱a̱. Te̱ naaꞌ ña̱ sa̱niaꞌá ni̱a̱ ne̱ yivi̱ꞌ nduuꞌ a̱ ndii, na sa̱niaꞌá ña̱ꞌaꞌ ni̱a̱.
ROM 12:8 Te̱ naaꞌ ña̱ sa̱ndi̱e̱ni ni̱a̱ nimá ne̱ yivi̱ꞌ nduuꞌ a̱ ndii, na sa̱ndi̱e̱ni ña̱ꞌaꞌ ni̱a̱. Te̱ naaꞌ ña̱ ta̱xi̱ ni̱a̱ ña̱ꞌa̱ nduuꞌ a̱ ndii, na ta̱xi̱ ni̱a̱ a̱ xiinꞌ ka̱niiꞌ nimá ni̱a̱. Te̱ naaꞌ ña̱ ka̱ꞌndi̱a̱ chuunꞌ ni̱a̱ nuu̱ꞌ ne̱ nakayá xaꞌa̱ꞌ Jesús nduuꞌ a̱ ndii, na ka̱ꞌndi̱a̱ chuunꞌ ni̱a̱ xiinꞌ i̱i̱n ka̱niiꞌ nimá ni̱a̱. Te̱ naaꞌ ña̱ ku̱vi̱ta i̱ni̱ ni̱a̱ xaꞌa̱ꞌ ne̱ yivi̱ꞌ nduuꞌ a̱ ndii, na va̱ꞌa̱ kuni ni̱a̱ kii̱ꞌ xaaꞌ ni̱a̱ a̱.
ROM 12:9 Te̱ na ku̱ndani̱ taꞌanꞌ nda̱ku ndo̱ꞌ, te̱ na ku̱nda̱siꞌ ndo̱ꞌ ña̱ ni̱a̱ꞌa, te̱ kuní a̱ ña̱ ku̱ndiku̱n kixinꞌ ndo̱ꞌ ña̱ va̱ꞌa̱.
ROM 12:10 Te̱ kuní tu̱ a̱ ña̱ ku̱ndani̱ taꞌanꞌ i̱ꞌi̱n ndo̱ꞌ nde̱e̱ naa i̱i̱n nda̱a̱ꞌ yu̱vaꞌ si̱ꞌiꞌ ndo̱ꞌ. Te̱ kuní ni̱ tu̱ a̱ ña̱ ko̱to̱ kaꞌnuꞌ taꞌanꞌ i̱ꞌi̱n ndo̱ꞌ.
ROM 12:11 Te̱ sa̱chuunꞌ ndi̱e̱eꞌ ndo̱ꞌ, te̱ kü̱suxanꞌ ndo̱ꞌ. Te̱ kuní a̱ ña̱ ka̱ka̱ nu̱u̱ ndo̱ꞌ nuu̱ꞌ xto̱ꞌo̱ e̱ꞌ Ndiosí xiinꞌ i̱i̱n ka̱niiꞌ nimá ndo̱ꞌ.
ROM 12:12 Te̱ na na̱kua̱tiaꞌ va̱ ndo̱ꞌ xaꞌa̱ꞌ ña̱ ndiatuꞌ kutu̱ꞌ i̱ni̱ e̱ꞌ. Te̱ sa̱kanꞌ tu̱ na ku̱kuie i̱ni̱ ndo̱ꞌ kii̱ꞌ yoo tu̱ndoꞌo̱ꞌ nuu̱ꞌ ndo̱ꞌ, te̱ na kaꞌa̱n te̱ kaꞌa̱n tu̱ ndo̱ꞌ xiinꞌ Ndiosí.
ROM 12:13 Te̱ na chi̱ndi̱e̱eꞌ ndo̱ꞌ i̱nga̱ ne̱ nduuꞌ tu̱ kuenta Cristo ne̱ kuní ña̱ꞌa̱ nuu̱ꞌ. Te̱ na na̱ti̱i̱n va̱ꞌa̱ ndo̱ꞌ ne̱ xaá vi̱ꞌe̱ ndo̱ꞌ.
ROM 12:14 Kaꞌa̱n ndo̱ꞌ xiinꞌ Ndiosí ña̱ sa̱ñuꞌuꞌ a̱ ne̱ sandoꞌoꞌ ndoꞌó, na kaꞌa̱n ndo̱ꞌ xiinꞌ a̱ ña̱ sa̱ñuꞌuꞌ ña̱ꞌaꞌ a̱, te̱ süu̱ꞌ sa̱na̱chaꞌanꞌ ña̱ꞌaꞌ ndo̱ꞌ.
ROM 12:15 Te̱ na na̱kua̱tiaꞌ ndo̱ꞌ xiinꞌ ne̱ kuatiaꞌ. Te̱ sa̱kanꞌ tu̱ na kua̱ku̱ ndo̱ꞌ xiinꞌ ne̱ xakuꞌ.
ROM 12:16 Te̱ na ku̱ndi̱e̱e̱ mani̱ꞌ xiinꞌ taꞌanꞌ ndo̱ꞌ. Te̱ sa̱kanꞌ tu̱ na kü̱ñuñuꞌ ndo̱ꞌ, süu̱ꞌ ja̱a̱nꞌ ndii ndu̱i̱i̱n ndo̱ꞌ xiinꞌ ne̱ ndaꞌvi so̱ꞌo̱. Ni̱ nde̱e̱ na kä̱ni̱ni̱ tu̱ ndo̱ꞌ ña̱ ne̱ xini tuní ka̱ nduuꞌ mi̱iꞌ ndo̱ꞌ.
ROM 12:17 Te̱ na sä̱na̱ndikoꞌ ndo̱ꞌ ña̱ vä̱ꞌa̱ nuu̱ꞌ ne̱ yivi̱ꞌ xaꞌa̱ꞌ ña̱ vä̱ꞌa̱ ña̱ xaaꞌ ni̱a̱ xiinꞌ ndo̱ꞌ. Süu̱ꞌ ja̱a̱nꞌ ndii na ka̱ka̱ ndo̱ꞌ sa̱a̱ ndo̱ꞌ ña̱ va̱ꞌa̱ xaꞌa̱ꞌ sa̱kuuꞌ ne̱ ja̱a̱nꞌ.
ROM 12:18 Te̱ na sa̱a̱ va̱ ndo̱ꞌ ña̱ nduxa̱ꞌ te̱ ka̱ka̱ mani̱ꞌ ndo̱ꞌ xiinꞌ sa̱kuuꞌ ne̱ yivi̱ꞌ.
ROM 12:19 Ndoꞌó, ne̱ ndani̱ i̱ ndii, sä̱na̱ndikoꞌ ndo̱ꞌ ña̱ ni̱a̱ꞌa nuu̱ꞌ ne̱ yivi̱ꞌ xaꞌa̱ꞌ ña̱ ni̱a̱ꞌa ña̱ xaaꞌ ni̱a̱ xiinꞌ ndo̱ꞌ. Süu̱ꞌ ja̱a̱nꞌ ndii ta̱xi̱ ndo̱ꞌ na sa̱ndoꞌoꞌ ña̱ꞌaꞌ mi̱iꞌ Ndiosí. Kua̱chi̱ ndii yoso̱ꞌ a̱ nuu̱ꞌ tu̱tu̱ Ndiosí miiꞌ kaꞌán a̱ ndii: “Mi̱iꞌ yuꞌu̱ naka̱n kuenta nuu̱ꞌ ne̱ xaaꞌ ña̱ ni̱a̱ꞌa xiinꞌ ne̱ yivi̱ꞌ, te̱ na̱chaꞌvi̱ i̱ ne̱ ja̱a̱nꞌ xa̱ꞌaꞌ ña̱ ni̱ xa̱a̱ ni̱a̱”, kachi xto̱ꞌo̱ e̱ꞌ.
ROM 12:20 Te̱ siinꞌ tu̱ku̱ ndii, yoso̱ꞌ tu̱ a̱ tu̱ku̱ xaanꞌ ndii: “Naaꞌ i̱i̱n ne̱ ndasiꞌ ndoꞌó xiꞌí so̱ko̱ ndii, ta̱xi̱ ndo̱ꞌ ña̱ ku̱xi̱ ni̱a̱. Te̱ naaꞌ ichí i̱ni̱ ni̱a̱ ndii, ta̱xi̱ ndo̱ꞌ ti̱kui ko̱ꞌo̱ ni̱a̱. Kua̱chi̱ ndii, naaꞌ sa̱a̱ ndo̱ꞌ ña̱ ja̱a̱nꞌ ndii, ka̱ꞌa̱n nuu̱ꞌ ni̱a̱ xaꞌa̱ꞌ ña̱ ni̱a̱ꞌa ña̱ ni̱ xa̱a̱ ni̱a̱ xiinꞌ ndo̱ꞌ ja̱a̱nꞌ.” Sa̱kanꞌ yoso̱ꞌ a̱.
ROM 12:21 Tä̱xi̱ ndo̱ꞌ ña̱ ka̱nando ña̱ ni̱a̱ꞌa ndoꞌó, süu̱ꞌ ja̱a̱nꞌ ndii mi̱iꞌ ndoꞌó ka̱nando nuu̱ꞌ ña̱ ni̱a̱ꞌa ja̱a̱nꞌ xiinꞌ ña̱ va̱ꞌa̱.
ROM 13:1 Te̱ na ka̱ndi̱xaꞌ sa̱kuuꞌ ndo̱ꞌ sa̱kuuꞌ te̱ xaꞌndia chuunꞌ nuu̱ꞌ ñu̱u̱. Kua̱chi̱ ndii kö̱o̱ꞌ nde̱e̱ i̱i̱n te̱ ja̱a̱nꞌ kumiꞌ ndi̱e̱e̱ꞌ te̱ ka̱ꞌndi̱a̱ chuunꞌ ra̱ naaꞌ tä̱xi̱ Ndiosí a̱. Sa̱kanꞌ na kuiiꞌ te̱ xaꞌndia chuunꞌ ja̱a̱nꞌ ndii, mi̱iꞌ Ndiosí ni̱ sa̱kuisoꞌ chuunꞌ ña̱ꞌaꞌ te̱ ndieeꞌ ra̱.
ROM 13:2 Ña̱ ja̱a̱nꞌ na kuiiꞌ yo̱o̱ ka̱ xikuitá teiꞌ nuu̱ꞌ ña̱ kaꞌán te̱ xaꞌndia chuunꞌ ja̱a̱nꞌ ndii, xikuitá teiꞌ tu̱ ni̱a̱ nuu̱ꞌ ña̱ chikanduꞌu̱ꞌ Ndiosí xaꞌa̱ꞌ ña̱ xaꞌndia chuunꞌ te̱ ja̱a̱nꞌ. Te̱ ne̱ xikuitá teiꞌ ja̱a̱nꞌ ndii, katu̱nꞌ ni̱a̱ xaꞌa̱ꞌ ña̱ xikuitá teiꞌ ni̱a̱ ja̱a̱nꞌ.
ROM 13:3 Sa̱kanꞌ ña̱ te̱ xaꞌndia chuunꞌ ndii, süu̱ꞌ yoo ra̱ te̱ sa̱yi̱ꞌvi ra̱ ne̱ xaaꞌ ña̱ va̱ꞌa̱, süu̱ꞌ ja̱a̱nꞌ ndii yoo ra̱ te̱ sa̱yi̱ꞌvi ra̱ ne̱ xaaꞌ ña̱ ni̱a̱ꞌa. Xaꞌa̱ꞌ a̱ ja̱a̱nꞌ na naaꞌ küni ndo̱ꞌ ku̱yi̱ꞌvi ndo̱ꞌ nuu̱ꞌ te̱ xaꞌndia chuunꞌ ja̱a̱nꞌ ndii, ña̱ va̱ꞌa̱ sa̱a̱ ndo̱ꞌ te̱ kaꞌa̱n va̱ꞌa̱ ra̱ xaꞌa̱ꞌ ndo̱ꞌ.
ROM 13:4 Kua̱chi̱ ndii, te̱ xaꞌndia chuunꞌ ja̱a̱nꞌ ndii, Ndiosí ni̱ ta̱xi̱ chu̱u̱n ja̱a̱nꞌ nuuꞌ ra̱ te̱ ku̱ndi̱e̱e̱ mani̱ꞌ ndo̱ꞌ. Ndisu̱ naaꞌ xaaꞌ ndo̱ꞌ ña̱ ni̱a̱ꞌa ndii, kuní a̱ ku̱yi̱ꞌvi ndo̱ꞌ te̱ ja̱a̱nꞌ, sa̱kanꞌ ña̱ kümiꞌ saka ra̱ ña̱ ndi̱e̱e̱ꞌ te̱ sandoꞌoꞌ ra̱ ne̱ yivi̱ꞌ. Kua̱chi̱ ndii Ndiosí ni̱ ta̱xi̱ chu̱u̱n ja̱a̱nꞌ nuuꞌ ra̱ te̱ sa̱ndoꞌoꞌ ra̱ ne̱ xaaꞌ ña̱ ni̱a̱ꞌa.
ROM 13:5 Ña̱ ja̱a̱nꞌ na kuiiꞌ kuní a̱ ña̱ ka̱ndi̱xaꞌ ndo̱ꞌ te̱ xaꞌndia chuunꞌ nuu̱ꞌ ndo̱ꞌ. Süu̱ꞌ xaꞌa̱ꞌ a̱ ña̱ ku̱vi̱ sa̱ndoꞌoꞌ kui̱ti̱ꞌ ra̱ ndoꞌó ka̱ndi̱xaꞌ ña̱ꞌaꞌ ndo̱ꞌ, süu̱ꞌ ja̱a̱nꞌ ndii sa̱a̱ tu̱ ndo̱ꞌ ña̱ ja̱a̱nꞌ xaꞌa̱ꞌ a̱ ña̱ naá kaxiꞌ nimá ndo̱ꞌ.
ROM 13:6 Ña̱ ja̱a̱nꞌ na kuní a̱ ña̱ cha̱ꞌvi̱ ndo̱ꞌ nda̱ꞌaꞌ te̱ ja̱a̱nꞌ xu̱ꞌunꞌ yoo̱ꞌ, kua̱chi̱ ndii Ndiosí ni̱ ta̱xi̱ chu̱u̱n ja̱a̱nꞌ nuu̱ꞌ ra̱. Te̱ xa̱ ndi̱ti̱a̱ ña̱ xaꞌndia chuunꞌ ra̱ ja̱a̱nꞌ xikaꞌ ra̱ i̱ꞌi̱n kivi̱ꞌ.
ROM 13:7 Te̱ na̱chaꞌvi̱ ndo̱ꞌ sa̱kuuꞌ ne̱ ndisoꞌ i̱kaꞌ ndo̱ꞌ. Te̱ naaꞌ ndisoꞌ i̱kaꞌ ndo̱ꞌ ndee ka̱ xu̱ꞌunꞌ yoo̱ꞌ ndii, na̱chaꞌvi̱ ndo̱ꞌ a̱ nda̱ꞌaꞌ te̱ ja̱a̱nꞌ. Te̱ naaꞌ ndisoꞌ i̱kaꞌ ndo̱ꞌ xu̱ꞌunꞌ yoo̱ꞌ kuenta ñu̱ꞌuꞌ ndo̱ꞌ ndii, na̱chaꞌvi̱ ndo̱ꞌ a̱. Te̱ nuu̱ꞌ ne̱ xataꞌa̱n ña̱ xitoꞌ kaꞌnuꞌ ña̱ꞌaꞌ ne̱ yivi̱ꞌ ndii, na ko̱to̱ kaꞌnuꞌ tu̱ ña̱ꞌaꞌ ndo̱ꞌ. Te̱ naaꞌ nuu̱ꞌ ña̱ xataꞌa̱n ña̱ ti̱i̱n kaꞌnuꞌ ña̱ꞌaꞌ ne̱ yivi̱ꞌ ndii, na ti̱i̱n kaꞌnuꞌ tu̱ ña̱ꞌaꞌ ndo̱ꞌ.
ROM 13:8 Kuï̱so̱ i̱kaꞌ ndo̱ꞌ nde̱e̱ i̱i̱n ne̱ yivi̱ꞌ. Kua̱chi̱ ndii, ña̱ kuní kui̱ti̱ꞌ a̱ kui̱so̱ i̱kaꞌ taꞌanꞌ ndo̱ꞌ ndii, ña̱ ku̱ndani̱ taꞌanꞌ ndo̱ꞌ nduuꞌ ña̱ ja̱a̱nꞌ. Sa̱kanꞌ ña̱ naaꞌ ku̱ndani̱ e̱ꞌ ne̱ yivi̱ꞌ xiinꞌ e̱ꞌ ndii, xa̱ saxinú e̱ꞌ ña̱ kaꞌán tu̱ꞌu̱n nde̱iꞌ Ndiosí.
ROM 13:9 Kua̱chi̱ ndii, naa kaꞌán tu̱ꞌu̱n nde̱iꞌ Ndiosí ndii: “Kü̱miꞌ ndo̱ꞌ musa ndo̱ꞌ. Te̱ kä̱ꞌni̱ꞌ tu̱ ndo̱ꞌ ne̱ yivi̱ꞌ. Te̱ sä̱kuiꞌnaꞌ ndo̱ꞌ. Te̱ käꞌa̱n ndo̱ꞌ tu̱n vixi̱. Te̱ ndiö̱o̱ꞌ i̱ni̱ ndo̱ꞌ xaꞌa̱ꞌ ña̱ꞌa̱ ne̱ yivi̱ꞌ.” Te̱ sa̱kuuꞌ tu̱ꞌu̱n nde̱iꞌ ja̱a̱nꞌ xiinꞌ sa̱kuuꞌ ka̱ tu̱ku̱ tu̱ꞌu̱n nde̱iꞌ Ndiosí ndii, nakuitá a̱ xiinꞌ ña̱ ku̱ndani̱ e̱ꞌ ne̱ yivi̱ꞌ xiinꞌ e̱ꞌ ja̱a̱nꞌ sa̱a̱ niiꞌ ndani̱ xiinꞌ miiꞌ mi̱iꞌ e̱ꞌ.
ROM 13:10 Te̱ yo̱o̱ ka̱ ndani̱ ne̱ yivi̱ꞌ ndii, kö̱o̱ꞌ kivi̱ꞌ sandoꞌoꞌ ni̱a̱ ne̱ ja̱a̱nꞌ xiinꞌ ña̱ ni̱a̱ꞌa. Ña̱ ja̱a̱nꞌ na kuiiꞌ kii̱ꞌ ndani̱ e̱ꞌ ne̱ yivi̱ꞌ ndii, xa̱ saxinú e̱ꞌ tu̱ꞌu̱n nde̱iꞌ Ndiosí.
ROM 13:11 Ña̱ ja̱a̱nꞌ kuní a̱ sa̱a̱ ndo̱ꞌ, sa̱kanꞌ ña̱ xa̱ kuaꞌa̱n va̱ kivi̱ꞌ. Sa̱kanꞌ na kuiiꞌ ndo̱to̱ nuu̱ꞌ ndo̱ꞌ, sa̱kanꞌ ña̱ xikaꞌ ndo̱ꞌ i̱i̱n yivi̱ꞌ nde̱e̱ naa ne̱ iinꞌ va̱ ma̱ꞌna nuu̱ꞌ. Kua̱chi̱ ndii xa̱ kuyatinꞌ ka̱ kivi̱ꞌ ña̱ ki̱xi̱n Cristo te̱ sa̱kakú a̱ yooꞌ te̱ sa̱kanꞌ kii̱ꞌ ni̱ xa̱ꞌaꞌ i̱ni̱ e̱ꞌ xini ña̱ꞌaꞌ e̱ꞌ.
ROM 13:12 Xa̱ kuyatinꞌ ndi̱ꞌi̱ ñu̱u, te̱ xa̱ kuyatinꞌ kivi̱ꞌ ña̱ na̱ndi̱koꞌ a̱. Sa̱kanꞌ na kuiiꞌ na vi̱kuii̱n e̱ꞌ ña̱ xaaꞌ e̱ꞌ ña̱ ni̱a̱ꞌa, ña̱ xaaꞌ ne̱ yivi̱ꞌ miiꞌ i̱i̱n yaví. Te̱ na ko̱o̱ tu̱ꞌva̱ e̱ꞌ xiinꞌ tu̱ꞌu̱n nda̱tu̱nꞌ Ndiosí, te̱ ku̱ntaꞌanꞌ e̱ꞌ xiinꞌ ña̱ ni̱a̱ꞌa ja̱a̱nꞌ.
ROM 13:13 Te̱ na ka̱ka̱ va̱ꞌa̱ e̱ꞌ nde̱e̱ naa i̱i̱n keꞌinꞌ nduuꞌ a̱. Te̱ na kä̱sa̱ꞌa̱ ndo̱ꞌ vi̱koꞌ loco, te̱ sä̱xini̱ xiinꞌ mi̱iꞌ tu̱ ndo̱ꞌ. Te̱ sä̱a̱ tu̱ ndo̱ꞌ ña̱ xiín, ni̱ nde̱e̱ ña̱ ki̱ni̱ kuuꞌ ndo̱ꞌ xiinꞌ i̱i̱nꞌ ndo̱ꞌ. Te̱ kä̱ni̱ taꞌanꞌ ndo̱ꞌ kuento xiinꞌ ne̱ yivi̱ꞌ, ni̱ nde̱e̱ kü̱ndu̱u̱ tu̱ ndo̱ꞌ ne̱ nda̱si̱ꞌ nuu̱ꞌ.
ROM 13:14 Ndisu̱ nuu̱ꞌ a̱ ja̱a̱nꞌ ndii, ku̱ndiku̱n ni̱ꞌi̱ ndo̱ꞌ i̱chiꞌ xto̱ꞌo̱ e̱ꞌ Jesucristo. Te̱ vi̱kuii̱n ndo̱ꞌ ña̱ xanini ndo̱ꞌ sa̱a̱ ku̱vi̱ ki̱ꞌi̱n ndo̱ꞌ ña̱ ndioo̱ꞌ i̱ni̱ ñu̱ꞌuꞌ ndeꞌi̱ ndo̱ꞌ.
ROM 14:1 Te̱ na̱ti̱i̱n va̱ꞌa̱ naa natiinꞌ va̱ꞌa̱ ndo̱ꞌ ne̱ nduuꞌ kuenta Cristo xiinꞌ e̱ꞌ, ne̱ iti̱a̱ꞌ i̱ni̱ nuu̱ꞌ i̱chiꞌ a̱. Te̱ kii̱ꞌ xaaꞌ ndo̱ꞌ sa̱kanꞌ ndii, kä̱ni̱ taꞌanꞌ ndo̱ꞌ kuento xiinꞌ ni̱a̱.
ROM 14:2 Naa kuuꞌ sa̱va̱ ndoꞌó ndii, xanini ndo̱ꞌ ña̱ ku̱vi̱ ku̱xi̱ ndo̱ꞌ sa̱kuuꞌ nuu̱ꞌ a̱, ndisu̱ tu̱ku̱ ndo̱ꞌ, ne̱ iti̱a̱ꞌ ña̱ i̱ni̱ ndii, xanini ndo̱ꞌ ña̱ ku̱vi̱ ku̱xi̱ ndo̱ꞌ yu̱va̱ kui̱ti̱ꞌ.
ROM 14:3 Te̱ ndoꞌó, ne̱ xixiꞌ sa̱kuuꞌ nuu̱ꞌ a̱ ndii, käꞌa̱n ichi̱ ndo̱ꞌ xiinꞌ ne̱ xïxiꞌ sa̱kuuꞌ nuu̱ꞌ a̱ ja̱a̱nꞌ. Te̱ ndoꞌó, ne̱ xïxiꞌ sa̱kuuꞌ nuu̱ꞌ a̱ ja̱a̱nꞌ ndii, nä̱tava̱ꞌ ndo̱ꞌ kuenta kuuꞌ ne̱ xixiꞌ sa̱kuuꞌ nuu̱ꞌ a̱ ja̱a̱nꞌ. Sa̱kanꞌ ña̱ ni̱ na̱ti̱i̱n tu̱ Ndiosí ne̱ ja̱a̱nꞌ.
ROM 14:4 Te̱ kö̱o̱ꞌ xa̱chiꞌ xaꞌa̱ꞌ a̱ ña̱ na̱tava̱ꞌ ndoꞌó kuenta kuuꞌ ne̱ xikaꞌ nuuꞌ nuu̱ꞌ xto̱ꞌo̱ e̱ꞌ Ndiosí. Mi̱iꞌ a̱ ja̱a̱nꞌ kaꞌa̱n naaꞌ xikaꞌ nuuꞌ va̱ꞌa̱ ni̱a̱ uun naaꞌ xïkaꞌ nuuꞌ va̱ꞌa̱ ni̱a̱ nuu̱ꞌ a̱. Ndisu̱ ka̱ka̱ ni̱ꞌi̱ ni̱a̱ i̱chiꞌ a̱, kua̱chi̱ ndii kumiꞌ xto̱ꞌo̱ e̱ꞌ Ndiosí ja̱a̱nꞌ ndi̱e̱e̱ꞌ te̱ chi̱ndi̱e̱eꞌ ña̱ꞌaꞌ a̱.
ROM 14:5 Yoo sa̱va̱ ne̱ yivi̱ꞌ ndii, kaꞌnuꞌ ka̱ sa̱va̱ kivi̱ꞌ nuu̱ꞌ ni̱a̱ te̱ sa̱kanꞌ tu̱ku̱ a̱, ndisu̱ sa̱va̱ ni̱a̱ ndii, i̱i̱n kachi nduuꞌ sa̱kuuꞌ kivi̱ꞌ nuu̱ꞌ ni̱a̱. Sa̱kanꞌ na kuiiꞌ i̱ꞌi̱n ne̱ kaꞌán ña̱ ja̱a̱nꞌ ndii, kuní a̱ ña̱ ko̱o̱ ña̱ nda̱ku nuu̱ꞌ ni̱a̱ ña̱ ña̱ kandixaꞌ ni̱a̱ ja̱a̱nꞌ ndii, ña̱ va̱ꞌa̱ nduuꞌ a̱.
ROM 14:6 Te̱ ne̱ tuu ña̱ kaꞌnuꞌ ka̱ sa̱va̱ kivi̱ꞌ ndii, xaꞌa̱ꞌ xto̱ꞌo̱ e̱ꞌ xaaꞌ ni̱a̱ a̱. Te̱ ne̱ kö̱o̱ꞌ kivi̱ꞌ kaꞌnuꞌ nuu̱ꞌ ndii, xaꞌa̱ꞌ xto̱ꞌo̱ e̱ꞌ xaaꞌ ni̱a̱ a̱. Te̱ ne̱ xixiꞌ sa̱kuuꞌ nuu̱ꞌ a̱ ndii, xaꞌa̱ꞌ xto̱ꞌo̱ e̱ꞌ xixiꞌ ni̱a̱ a̱, sa̱kanꞌ ña̱ taxiꞌ ni̱a̱ ña̱ chi̱nda̱ni Ndiosí. Te̱ ne̱ xïxiꞌ sa̱kuuꞌ nuu̱ꞌ a̱ ja̱a̱nꞌ ndii, xaꞌa̱ꞌ xto̱ꞌo̱ e̱ꞌ xïxiꞌ ni̱a̱ a̱, sa̱kanꞌ ña̱ taxiꞌ tu̱ ne̱ ja̱a̱nꞌ ña̱ chi̱nda̱ni Ndiosí.
ROM 14:7 Kua̱chi̱ ndii ndee i̱i̱n e̱ꞌ tïaku xaꞌa̱ꞌ mi̱iꞌ e̱ꞌ kui̱ti̱ꞌ. Te̱ nde̱e̱ i̱i̱n tu̱ e̱ꞌ kü̱vi̱ xaꞌa̱ꞌ mi̱iꞌ e̱ꞌ.
ROM 14:8 Te̱ naaꞌ tiaku e̱ꞌ ndii, xaꞌa̱ꞌ xto̱ꞌo̱ e̱ꞌ tiaku e̱ꞌ te̱ sa̱a̱ e̱ꞌ ña̱ kuní a̱. Te̱ naaꞌ ni̱ xiꞌi̱ e̱ꞌ ndii, kuenta xto̱ꞌo̱ e̱ꞌ nduuꞌ e̱ꞌ. Ña̱ ja̱a̱nꞌ na kuiiꞌ naaꞌ tiaku e̱ꞌ, uun naaꞌ ni̱ xiꞌi̱ e̱ꞌ ndii, kuenta xto̱ꞌo̱ e̱ꞌ nduuꞌ e̱ꞌ.
ROM 14:9 Kua̱chi̱ ndii ni̱ xiꞌi̱ Cristo, te̱ ni̱ na̱ti̱a̱ku̱ a̱, te̱ sa̱kanꞌ ku̱ndu̱u̱ a̱ xto̱ꞌo̱ nuu̱ꞌ ne̱ ni̱ xiꞌi̱ xiinꞌ nuu̱ꞌ ne̱ tiaku.
ROM 14:10 Te̱ ndoꞌó ndii, kö̱o̱ꞌ ndee i̱i̱n xaꞌa̱ꞌ ña̱ na̱tava̱ꞌ ndo̱ꞌ kuenta kuuꞌ ne̱ nduuꞌ kuenta Cristo xiinꞌ e̱ꞌ. Te̱ kö̱o̱ꞌ tu̱ ndee i̱i̱n xaꞌa̱ꞌ ña̱ kaꞌa̱n ichi̱ ndo̱ꞌ xaꞌa̱ꞌ ni̱a̱. Kua̱chi̱ ndii sa̱kuuꞌ e̱ꞌ kui̱ta̱ ndi̱chi̱ nuu̱ꞌ Cristo miiꞌ sa̱naꞌmá a̱ yooꞌ.
ROM 14:11 Sa̱kanꞌ ña̱ yoso̱ꞌ a̱ nuu̱ꞌ tu̱tu̱ Ndiosí miiꞌ kaꞌán a̱ ndii: Kaꞌán kaxiꞌ i̱ xiinꞌ ndo̱ꞌ ña̱ xaꞌa̱ꞌ ña̱ tiaku i̱ ndii, nuu̱ꞌ yuꞌu̱ kui̱ta̱ xitiꞌ sa̱kuuꞌ ne̱ yivi̱ꞌ te̱ ndi̱e̱e̱ yu̱ꞌuꞌ ni̱a̱ ña̱ yuꞌu̱ nduuꞌ Ndiosí. Kachi a̱.
ROM 14:12 Ña̱ ja̱a̱nꞌ na kuiiꞌ i̱ꞌi̱n yooꞌ na̱ta̱xi̱ kuenta nuu̱ꞌ Ndiosí xaꞌa̱ꞌ mi̱iꞌ e̱ꞌ.
ROM 14:13 Ña̱ ja̱a̱nꞌ na kuiiꞌ vi̱kuii̱n e̱ꞌ ña̱ natava̱ꞌ e̱ꞌ kuenta kuuꞌ taꞌanꞌ e̱ꞌ. Te̱ nuu̱ꞌ a̱ ja̱a̱nꞌ ndii, nde̱e̱ chaaꞌ ka̱ chi̱tuní e̱ꞌ ña̱ kü̱ndu̱u̱ e̱ꞌ ña̱ kavikoꞌ ne̱ nduuꞌ kuenta Cristo xiinꞌ e̱ꞌ te̱ sa̱a̱ ni̱a̱ kua̱chi̱.
ROM 14:14 Te̱ xiní kaxiꞌ yuꞌu̱ ña̱ nuu̱ꞌ xto̱ꞌo̱ e̱ꞌ Jesús ndii, kö̱o̱ꞌ nde̱e̱ i̱i̱n ña̱ xaxi̱ꞌ ña̱ ki̱ni̱ iinꞌ mi̱iꞌ. Ndisu̱ naaꞌ yo̱o̱ ka̱ tuu ña̱ yoo ña̱ xaxi̱ꞌ ña̱ ki̱ni̱ iinꞌ ndii, ña̱ ki̱ni̱ iinꞌ nduuꞌ a̱ nuu̱ꞌ mi̱iꞌ ne̱ ja̱a̱nꞌ.
ROM 14:15 Sa̱a̱ e̱ꞌ kuenta ndii, naaꞌ sa̱tu̱xuꞌví ndo̱ꞌ nimá i̱i̱n ne̱ nduuꞌ kuenta Cristo xiinꞌ xaꞌa̱ꞌ ña̱ xaxi̱ꞌ ndo̱ꞌ ndii, kuä̱sa̱ꞌ ka̱ niaꞌá ndo̱ꞌ sa̱a̱ ndani̱ e̱ꞌ ne̱ ja̱a̱nꞌ. Xaꞌa̱ꞌ a̱ ja̱a̱nꞌ na sä̱nduxín ndo̱ꞌ xiinꞌ ña̱ xaxi̱ꞌ ndo̱ꞌ ja̱a̱nꞌ i̱i̱n ne̱ xa̱ ni̱ xiꞌi̱ Cristo xaꞌa̱ꞌ.
ROM 14:16 Ña̱ ja̱a̱nꞌ na kuiiꞌ tä̱xi̱ ndo̱ꞌ ña̱ ka̱ni̱a̱ꞌa ne̱ yivi̱ꞌ xaꞌa̱ꞌ ña̱ xiní ndo̱ꞌ nduuꞌ ña̱ va̱ꞌa̱ ña̱ xaaꞌ ndo̱ꞌ.
ROM 14:17 Kua̱chi̱ ndii, ña̱ xaꞌndia chuunꞌ Ndiosí nimá e̱ꞌ ndii, süu̱ꞌ kuenta ña̱ xaxi̱ꞌ uun ña̱ xiꞌiꞌ nduuꞌ a̱. Süu̱ꞌ ja̱a̱nꞌ ndii kuenta ña̱ xachuunꞌ nda̱ku e̱ꞌ, xiinꞌ ña̱ xikaꞌ mani̱ꞌ e̱ꞌ i̱i̱n yivi̱ꞌ, xiinꞌ ña̱ va̱ꞌa̱ kuni e̱ꞌ nduuꞌ a̱. Te̱ sa̱kuuꞌ ña̱ ja̱a̱nꞌ ndii, Espíritu Santo taxiꞌ a̱ nuu̱ꞌ e̱ꞌ.
ROM 14:18 Kua̱chi̱ ndii, yo̱o̱ ka̱ xikaꞌ nuuꞌ nuu̱ꞌ Cristo sa̱kanꞌ ndii, va̱ꞌa̱ kuni Ndiosí xini ña̱ꞌaꞌ a̱. Te̱ va̱ꞌa̱ tu̱ kuni ne̱ yivi̱ꞌ xini ña̱ꞌaꞌ ni̱a̱.
ROM 14:19 Ña̱ ja̱a̱nꞌ na kuiiꞌ na ku̱ndiku̱n ni̱ꞌi̱ e̱ꞌ ña̱ ku̱ndi̱e̱e̱ mani̱ꞌ xiinꞌ taꞌanꞌ e̱ꞌ, te̱ sa̱kuaꞌnuꞌ naa sa̱kuaꞌnuꞌ taꞌanꞌ e̱ꞌ nuu̱ꞌ i̱chiꞌ Ndiosí.
ROM 14:20 Xaꞌa̱ꞌ a̱ ja̱a̱nꞌ na vi̱kuii̱n ndo̱ꞌ ña̱ sanduxín ndo̱ꞌ ña̱ xaaꞌ Ndiosí nimá ne̱ taꞌanꞌ e̱ꞌ xiinꞌ Cristo xaꞌa̱ꞌ ña̱ xaxi̱ꞌ ndo̱ꞌ. Ña̱ nda̱ku nduuꞌ a̱ ndii, ña̱ va̱ꞌa̱ nduuꞌ ndee ka̱ nuu̱ꞌ ña̱ xaxi̱ꞌ. Te̱ ndii, vä̱ꞌa̱ xaaꞌ ndo̱ꞌ xaxi̱ꞌ ndo̱ꞌ ña̱ xaxi̱ꞌ, ña̱ kavikoꞌ tu̱ku̱ ne̱ taꞌanꞌ e̱ꞌ ja̱a̱nꞌ, te̱ sa̱a̱ ni̱a̱ kua̱chi̱.
ROM 14:21 Nde̱e̱ va̱ꞌa̱ ka̱ kü̱xi̱ e̱ꞌ nde̱i̱ꞌ ni̱ nde̱e̱ kö̱ꞌo̱ tu̱ e̱ꞌ vino, ni̱ nde̱e̱ ndiaa ka̱ i̱nga̱ ña̱ꞌa̱, te̱ sä̱namaꞌ tu̱ ña̱ꞌaꞌ e̱ꞌ nuu̱ꞌ kua̱chi̱, te̱ ni̱ nde̱e̱ sä̱a̱ tu̱ e̱ꞌ ña̱ kandixaꞌ ne̱ ja̱a̱nꞌ ndii, kua̱chi̱ nduuꞌ a̱, te̱ ni̱ nde̱e̱ sä̱tu̱xuꞌví e̱ꞌ nimá ne̱ ja̱a̱nꞌ xaꞌa̱ꞌ ña̱ ja̱a̱nꞌ.
ROM 14:22 Te̱ naaꞌ kandixaꞌ ndoꞌó ndii, va̱ꞌa̱ sa̱a̱ ndo̱ꞌ ndee ka̱ ña̱ ja̱a̱nꞌ naaꞌ sa̱a̱ ndo̱ꞌ a̱ nuu̱ꞌ Ndiosí kui̱ti̱ꞌ. Sa̱kanꞌ ña̱ sañuꞌuꞌ va̱ Ndiosí i̱ꞌi̱n ndoꞌó, ne̱ tïinꞌ kua̱chi̱ xiinꞌ mi̱iꞌ kii̱ꞌ xaaꞌ ndo̱ꞌ ña̱ kandixaꞌ ndo̱ꞌ nduuꞌ ña̱ nda̱ku.
ROM 14:23 Ndisu̱ ne̱ kandixaꞌ ña̱ vä̱ꞌa̱ ka̱xi̱ꞌ ni̱a̱ sa̱va̱ ña̱ꞌa̱, te̱ xaxi̱ꞌ ni̱a̱ a̱ ndii, katunꞌ xiinꞌ miiꞌ mi̱iꞌ ni̱a̱, sa̱kanꞌ ña̱ kandixaꞌ ni̱a̱ ña̱ ña̱ vä̱ꞌa̱ nduuꞌ a̱. Te̱ sa̱kuuꞌ ne̱ xaaꞌ ña̱ ja̱a̱nꞌ, te̱ kandixaꞌ ni̱a̱ ña̱ süu̱ꞌ ña̱ va̱ꞌa̱ nduuꞌ a̱ ndii, kua̱chi̱ nduuꞌ a̱ nuu̱ꞌ Ndiosí.
ROM 15:1 Sa̱kanꞌ na kuiiꞌ yooꞌ, ne̱ xi̱xa̱ ña̱ i̱ni̱ xini Jesús ndii, kuní a̱ ña̱ ku̱ndi̱e̱ni e̱ꞌ nuu̱ꞌ ne̱ iti̱a̱ꞌ ña̱ i̱ni̱ xini ni̱a̱ a̱, te̱ na kä̱ka̱ e̱ꞌ xaꞌa̱ꞌ ña̱ va̱ꞌa̱ ña̱ kuní mi̱iꞌ kui̱ti̱ꞌ e̱ꞌ.
ROM 15:2 Süu̱ꞌ ja̱a̱nꞌ ndii kuní a̱ ña̱ sa̱kuatiaꞌ e̱ꞌ ne̱ ndikún i̱chiꞌ Jesús xiinꞌ e̱ꞌ, te̱ na ndu̱kuꞌ tu̱ e̱ꞌ ña̱ va̱ꞌa̱ sa̱a̱ e̱ꞌ xaꞌa̱ꞌ ni̱a̱, te̱ kua̱ꞌnu̱ naa kua̱ꞌnu̱ ni̱a̱ nuu̱ꞌ i̱chiꞌ Ndiosí.
ROM 15:3 Kua̱chi̱ ndii ni̱ ndee mi̱iꞌ Cristo nï̱ ndu̱kuꞌ ña̱ va̱ꞌa̱ xaꞌa̱ꞌ mi̱iꞌ a̱. Süu̱ꞌ ja̱a̱nꞌ ndii yoso̱ꞌ a̱ nuu̱ꞌ tu̱tu̱ Ndiosí miiꞌ kaꞌán a̱ ndii: “Ña̱ ni̱ ka̱ni̱a̱ꞌa ne̱ yivi̱ꞌ xaꞌa̱ꞌ u̱nꞌ ndii, xaꞌa̱ꞌ yuꞌu̱ ni̱ ka̱ni̱a̱ꞌa ni̱a̱.” Sa̱kanꞌ yoso̱ꞌ a̱.
ROM 15:4 Kua̱chi̱ ndii sa̱kuuꞌ ña̱ yoso̱ꞌ nuu̱ꞌ tu̱tu̱ Ndiosí, ña̱ ni̱ keꞌi̱ xta̱ꞌanꞌ i̱i̱n yivi̱ꞌ ndii, ni̱ keꞌi̱ a̱, te̱ sa̱niaꞌá a̱ yooꞌ ña̱ kuie ko̱o̱ i̱ni̱ e̱ꞌ, te̱ sa̱ndi̱e̱ni tu̱ a̱ yooꞌ, te̱ ku̱ndi̱a̱tu̱ i̱ni̱ e̱ꞌ ña̱ ni̱ ta̱xi̱ Ndiosí kuento a̱ xaꞌa̱ꞌ nuu̱ꞌ e̱ꞌ.
ROM 15:5 Ndiosí, ña̱ taxiꞌ ña̱ kuie yoo i̱ni̱ e̱ꞌ xiinꞌ ña̱ xandieni yooꞌ, na chi̱ndi̱e̱eꞌ ndoꞌó te̱ ku̱ndi̱e̱e̱ mani̱ꞌ naa ndieeꞌ mani̱ꞌ xiinꞌ taꞌanꞌ ndo̱ꞌ nde̱e̱ naa kuní Cristo Jesús,
ROM 15:6 te̱ xiinꞌ i̱i̱n nda̱a̱ꞌ nimá ndo̱ꞌ sa̱kaꞌnuꞌ ingaꞌ ndo̱ꞌ Ndiosí, ña̱ nduuꞌ yu̱vaꞌ xto̱ꞌo̱ e̱ꞌ Jesucristo.
ROM 15:7 Xaꞌa̱ꞌ a̱ ja̱a̱nꞌ na kuiiꞌ na̱ti̱i̱n mani̱ꞌ taꞌanꞌ i̱ꞌi̱n ndo̱ꞌ nde̱e̱ naa ni̱ na̱ti̱i̱n mani̱ꞌ tu̱ Cristo yooꞌ, te̱ na̱ti̱i̱n Ndiosí ña̱ xakaꞌnuꞌ ña̱ꞌaꞌ ne̱ yivi̱ꞌ.
ROM 15:8 Na̱ka̱ꞌanꞌ ndo̱ꞌ ña̱ Cristo Jesús ndii, ni̱ ki̱xi̱n a̱, te̱ ni̱ xika̱ nu̱u̱ a̱ nuu̱ꞌ ne̱ taꞌanꞌ i̱, ne̱ Israel, te̱ xiinꞌ ña̱ ja̱a̱nꞌ ni̱ niaꞌa̱ a̱ ña̱ Ndiosí ndii, ña̱ xachuunꞌ nda̱ku nduuꞌ a̱, sa̱kanꞌ ña̱ ni̱ sa̱xinú a̱ ña̱ ni̱ kaꞌa̱n a̱ xiinꞌ ne̱ xii̱ꞌ ya̱taꞌ i̱.
ROM 15:9 Te̱ sa̱kanꞌ tu̱ ni̱ ki̱xi̱n a̱ te̱ sa̱kaꞌnuꞌ ne̱ tukuꞌ Ndiosí xaꞌa̱ꞌ ña̱ kuvita i̱ni̱ a̱ xaꞌa̱ꞌ ni̱a̱. Naa yoso̱ꞌ a̱ nuu̱ꞌ tu̱tu̱ Ndiosí miiꞌ kaꞌán a̱ ndii: Xaꞌa̱ꞌ a̱ ja̱a̱nꞌ na kaꞌa̱n i̱ xiinꞌ ne̱ tukuꞌ ña̱ ña̱ kaꞌnuꞌ va̱ nduuꞌ yoꞌó, te̱ sa̱kaꞌnuꞌ i̱ yoꞌó xitaꞌ i̱ nuu̱ꞌ u̱nꞌ. Sa̱kanꞌ yoso̱ꞌ a̱.
ROM 15:10 Te̱ yoso̱ꞌ tu̱ a̱ ndii: Na̱kua̱tiaꞌ nimá ndoꞌó, ne̱ tukuꞌ, xiinꞌ nduꞌu̱, ne̱ Israel, ne̱ nduuꞌ kuenta Ndiosí. Sa̱kanꞌ yoso̱ꞌ a̱.
ROM 15:11 Te̱ yoso̱ꞌ tu̱ a̱ ndii: Ne̱ tukuꞌ, na sa̱kaꞌnuꞌ sa̱kuuꞌ ndoꞌó xto̱ꞌo̱ e̱ꞌ Ndiosí. Te̱ na kaꞌa̱n nda̱tu̱nꞌ sa̱kuuꞌ ndoꞌó, ne̱ yivi̱ꞌ i̱i̱n yivi̱ꞌ xaꞌa̱ꞌ Ndiosí. Sa̱kanꞌ yoso̱ꞌ a̱.
ROM 15:12 Te̱ yoso̱ꞌ tu̱ a̱ nuu̱ꞌ tu̱tu̱ a̱ miiꞌ ni̱ ke̱ꞌi̱ Isaías ndii: Te̱ ka̱ku̱ i̱i̱n si̱a̱niꞌ xikaꞌ Isaí. Te̱ ja̱a̱nꞌ ndii, ka̱ꞌndi̱a̱ chuunꞌ ra̱ nuu̱ꞌ sa̱kuuꞌ ne̱ tukuꞌ. Te̱ i̱ni̱ ne̱ ja̱a̱nꞌ ku̱ni̱ ña̱ꞌaꞌ ni̱a̱. Sa̱kanꞌ yoso̱ꞌ a̱.
ROM 15:13 Te̱ mi̱iꞌ Ndiosí, ña̱ taxiꞌ ña̱ ndiatuꞌ i̱ni̱ e̱ꞌ, na ta̱xi̱ tu̱ a̱ ña̱ va̱ꞌa̱ kuni ndo̱ꞌ, te̱ ta̱xi̱ tu̱ a̱ ña̱ mani̱ꞌ ko̱o̱ nimá ndo̱ꞌ xaꞌa̱ꞌ a̱ ña̱ i̱ni̱ ndo̱ꞌ xini ña̱ꞌaꞌ ndo̱ꞌ. Te̱ ko̱o̱ kuaꞌa̱ꞌ xa̱va̱ꞌa̱ ña̱ ku̱ndi̱a̱tu̱ i̱ni̱ ndo̱ꞌ sa̱a̱ ña̱ ndi̱e̱eꞌ Espíritu Santo.
ROM 15:14 Ña̱ni̱ taꞌanꞌ i̱, yuꞌu̱ ndii, i̱ni̱ xna̱ꞌa̱ i̱ ña̱ xaaꞌ ndo̱ꞌ sa̱kuuꞌ nuu̱ꞌ ña̱ va̱ꞌa̱ xiinꞌ taꞌanꞌ ndo̱ꞌ. Te̱ xiní kaxiꞌ ndiꞌi̱ ndo̱ꞌ nde̱e̱ ña̱ kuní Ndiosí ku̱ni̱ ndo̱ꞌ. Te̱ ne̱ chu̱u̱n va̱ nduuꞌ ndo̱ꞌ ña̱ ko̱ndi̱a̱ yu̱ꞌuꞌ taꞌanꞌ ndo̱ꞌ.
ROM 15:15 Ndisu̱ ni̱ ke̱ꞌi̱ i̱ tu̱tu̱ yoꞌoꞌ miiꞌ kaꞌán ndi̱e̱eꞌ a̱ xaꞌa̱ꞌ sa̱va̱ ña̱ꞌa̱, te̱ sa̱na̱kaꞌanꞌ i̱ ndoꞌó xaꞌa̱ꞌ ña̱ ja̱a̱nꞌ. Xaaꞌ i̱ sa̱kanꞌ kua̱chi̱ ndii, Ndiosí nduuꞌ ña̱ ni̱ xa̱mani̱ꞌ yuꞌu̱ chu̱u̱n yoꞌoꞌ,
ROM 15:16 te̱ ku̱ndu̱u̱ i̱ te̱ xikaꞌ nuuꞌ nuu̱ꞌ Cristo Jesús xaꞌa̱ꞌ ne̱ tukuꞌ, ña̱ ja̱a̱nꞌ na nduuꞌ i̱ te̱ kaꞌán ndo̱so̱ꞌ tu̱ꞌu̱n va̱ꞌa̱ xaꞌa̱ꞌ Ndiosí nuu̱ꞌ ni̱a̱. Sa̱kanꞌ xaaꞌ i̱ te̱ ku̱ndu̱u̱ ne̱ tukuꞌ, ne̱ i̱ni̱ xini Ndiosí, nde̱e̱ naa ña̱ na̱soko̱ꞌ i̱ nuu̱ꞌ a̱, ña̱ nduuꞌ ña̱ va̱ꞌa̱ kuni a̱ xini a̱, te̱ sa̱kanꞌ nduuꞌ ne̱ ja̱a̱nꞌ ndi̱ti̱a̱ Ndiosí xiinꞌ ña̱ ndi̱e̱eꞌ Espíritu Santo.
ROM 15:17 Ña̱ ja̱a̱nꞌ na kuiiꞌ ku̱vi̱ kaꞌa̱n kuatiaꞌ i̱ xaꞌa̱ꞌ ña̱ ni̱ xa̱a̱ Cristo Jesús xiinꞌ nda̱ꞌaꞌ i̱ xiinꞌ chu̱u̱n ña̱ xaaꞌ i̱ nuu̱ꞌ Ndiosí.
ROM 15:18 Kua̱chi̱ ndii kaꞌán ni̱nu̱ kui̱ti̱ꞌ i̱ xaꞌa̱ꞌ ña̱ ni̱ xa̱a̱ Cristo xiinꞌ nda̱ꞌaꞌ i̱, sa̱kanꞌ ña̱ xiinꞌ ña̱ ni̱ kaꞌa̱n i̱, te̱ xiinꞌ ña̱ ni̱ xa̱a̱ i̱, ni̱ ta̱xi̱ so̱ꞌo̱ ne̱ tukuꞌ ja̱a̱nꞌ tu̱ꞌu̱n va̱ꞌa̱.
ROM 15:19 Sa̱kanꞌ ña̱ xiinꞌ ña̱ ndi̱e̱eꞌ ña̱ taxiꞌ Espíritu Ndiosí ni̱ xa̱a̱ i̱ chu̱u̱n kaꞌnuꞌ xiinꞌ ña̱ nandani̱ ne̱ yivi̱ꞌ. Sa̱kanꞌ na ni̱ xa̱ꞌaꞌ i̱ nde̱e̱ ñu̱u̱ Jerusalén kaꞌán ndo̱so̱ꞌ i̱ tu̱ꞌu̱n va̱ꞌa̱ xaꞌa̱ꞌ Cristo sa̱kuuꞌ ñu̱u̱ nde̱e̱ ni̱ xa̱a̱ i̱ nuu̱ꞌ ñu̱ꞌuꞌ Ilírico.
ROM 15:20 Xaꞌa̱ꞌ a̱ ja̱a̱nꞌ na kaꞌán ndi̱e̱eꞌ xa̱chiꞌ nimá i̱ ña̱ kaꞌa̱n ndo̱so̱ꞌ i̱ tu̱ꞌu̱n va̱ꞌa̱ miiꞌ tïa̱ꞌan ku̱ni̱ so̱ꞌo̱ ne̱ yivi̱ꞌ xaꞌa̱ꞌ Cristo. Sa̱kanꞌ xaaꞌ i̱ te̱ sä̱niaꞌá ka̱ i̱ ne̱ xa̱ ni̱ xa̱ꞌaꞌ i̱nga̱ ne̱ yivi̱ꞌ saniaꞌá ni̱a̱ xaꞌa̱ꞌ i̱chiꞌ Ndiosí.
ROM 15:21 Süu̱ꞌ ja̱a̱nꞌ ndii ni̱ xa̱a̱ i̱ naa yoso̱ꞌ a̱ nuu̱ꞌ tu̱tu̱ Ndiosí miiꞌ kaꞌán a̱ ndii: Ne̱ nï̱ kaꞌa̱n ne̱ yivi̱ꞌ xiinꞌ xaꞌa̱ꞌ ña̱ ja̱a̱nꞌ ndii, ku̱ni̱ ña̱ꞌaꞌ ni̱a̱. Te̱ ne̱ nï̱ xi̱ni̱ so̱ꞌo̱ xaꞌa̱ꞌ ña̱ ja̱a̱nꞌ ndii, ku̱nda̱ni̱ ni̱a̱ xaꞌa̱ꞌ a̱. Sa̱kanꞌ yoso̱ꞌ a̱.
ROM 15:22 Xaꞌa̱ꞌ a̱ ja̱a̱nꞌ na nï̱ ku̱vi̱ kuꞌu̱n ndiꞌe̱ꞌ i̱ miiꞌ ndieeꞌ ndo̱ꞌ tee̱ꞌ ndee kuaꞌa̱ꞌ va̱ i̱chiꞌ ni̱ kaꞌa̱n nimá i̱.
ROM 15:23 Ndisu̱ vi̱ti̱n ña̱ xa̱ ni̱ ndi̱ꞌi̱ chu̱u̱n nuu̱ꞌ i̱ yoꞌoꞌ, te̱ xaꞌa̱ꞌ a̱ ña̱ kuaꞌa̱ꞌ kuiya̱ xikán nimá i̱ kuꞌu̱n ndiꞌe̱ꞌ i̱ miiꞌ ndieeꞌ ndo̱ꞌ ndii,
ROM 15:24 chituní i̱ ña̱ xkaꞌndi̱a̱ i̱ miiꞌ ndieeꞌ ndo̱ꞌ ja̱a̱nꞌ kii̱ꞌ kuꞌu̱n i̱ ñu̱ꞌuꞌ España. Te̱ ku̱vi̱ chi̱ndi̱e̱eꞌ ndo̱ꞌ yuꞌu̱, te̱ na̱kaa̱ i̱ kuꞌu̱n i̱ ñu̱ꞌuꞌ España ja̱a̱nꞌ kii̱ꞌ ndi̱ꞌi̱ va̱ꞌa̱ ku̱ni̱ ingaꞌ nimá e̱ꞌ ndiaꞌviꞌ kivi̱ꞌ.
ROM 15:25 Ndisu̱ vi̱ti̱n ndii, kuaꞌa̱n i̱ ñu̱u̱ Jerusalén te̱ chi̱ndi̱e̱eꞌ i̱ ne̱ nduuꞌ kuenta Ndiosí xiinꞌ e̱ꞌ.
ROM 15:26 Kua̱chi̱ ndii, ne̱ nakayá xaꞌa̱ꞌ Jesús, ne̱ ndieeꞌ ñu̱ꞌuꞌ Macedonia xiinꞌ ñu̱ꞌuꞌ Acaya ndii, ni̱ kaꞌa̱n nimá mi̱iꞌ ni̱a̱ ña̱ nda̱sa̱i̱i̱n ni̱a̱ xu̱ꞌunꞌ te̱ chi̱ndi̱e̱eꞌ ni̱a̱ ne̱ ndaꞌvi kuuꞌ, ne̱ nduuꞌ kuenta Ndiosí xiinꞌ e̱ꞌ, ne̱ ndieeꞌ ñu̱u̱ Jerusalén.
ROM 15:27 Te̱ ni̱ kaꞌa̱n nimá mi̱iꞌ ni̱a̱ sa̱a̱ ni̱a̱ ña̱ ja̱a̱nꞌ, tee̱ꞌ ndee kande̱iꞌ ña̱ chi̱ndi̱e̱eꞌ ni̱a̱ ne̱ ja̱a̱nꞌ xaꞌa̱ꞌ a̱ ña̱ xi̱ꞌna̱ ne̱ Israel ja̱a̱nꞌ ni̱ ta̱xi̱ tu̱ꞌu̱n va̱ꞌa̱ xaꞌa̱ꞌ Jesús nuu̱ꞌ ne̱ tukuꞌ ja̱a̱nꞌ. Sa̱kanꞌ na kuní tu̱ a̱ ña̱ chi̱ndi̱e̱eꞌ ni̱a̱ ne̱ ja̱a̱nꞌ xiinꞌ ña̱ va̱ꞌa̱ ña̱ kumiꞌ ni̱a̱.
ROM 15:28 Ña̱ ja̱a̱nꞌ na kuiiꞌ kii̱ꞌ sa̱xinú i̱ chu̱u̱n va̱ꞌa̱ yoꞌoꞌ, ña̱ na̱ta̱xi̱ i̱ xu̱ꞌunꞌ ja̱a̱nꞌ xaꞌa̱ꞌ ne̱ ndaꞌvi kuuꞌ ja̱a̱nꞌ ndii, xkaꞌndi̱a̱ i̱ miiꞌ ndieeꞌ ndo̱ꞌ, te̱ i̱kanꞌ te̱ kuꞌu̱n i̱ ñu̱ꞌuꞌ España.
ROM 15:29 Te̱ xiní i̱ ña̱ kii̱ꞌ xaa̱ i̱ miiꞌ ndieeꞌ ndo̱ꞌ ndii, xaa̱ i̱ xiinꞌ sa̱kuuꞌ ña̱ kuni sa̱ñuꞌuꞌ ndi̱ꞌi̱ Cristo yooꞌ.
ROM 15:30 Ña̱ni̱ taꞌanꞌ i̱, kaꞌán ndaꞌvi i̱ xiinꞌ ndo̱ꞌ xaꞌa̱ꞌ a̱ ña̱ i̱ni̱ e̱ꞌ xini e̱ꞌ xto̱ꞌo̱ e̱ꞌ Jesucristo, xi̱i̱nꞌ xaꞌa̱ꞌ a̱ ña̱ ndani̱ taꞌanꞌ e̱ꞌ xiinꞌ ña̱ ndi̱e̱eꞌ Espíritu Santo ndii, chi̱ndi̱e̱eꞌ ndo̱ꞌ yuꞌu̱ ña̱ kaꞌa̱n ndi̱e̱eꞌ ndo̱ꞌ xiinꞌ Ndiosí xaꞌa̱ꞌ i̱.
ROM 15:31 Te̱ i̱i̱n sa̱kanꞌ kaꞌa̱n tu̱ ndo̱ꞌ xiinꞌ a̱ ña̱ sa̱kakú a̱ yuꞌu̱ nuu̱ꞌ ne̱ küni i̱ni̱ ku̱ni̱ Jesús, ne̱ ndieeꞌ ñu̱u̱ Jerusalén, xiinꞌ i̱nga̱ ne̱ ndieeꞌ nuu̱ꞌ ñu̱ꞌuꞌ Judea. Te̱ kaꞌa̱n tu̱ ndo̱ꞌ xiinꞌ a̱ ña̱ ti̱i̱n mani̱ꞌ ne̱ nduuꞌ kuenta Jesús, ne̱ ndieeꞌ ñu̱u̱ Jerusalén ja̱a̱nꞌ, xu̱ꞌunꞌ ja̱a̱nꞌ.
ROM 15:32 Sa̱kanꞌ te̱ naaꞌ kuní Ndiosí ndii, niiꞌ sa̱kanꞌ va̱ꞌa̱ ku̱ni̱ na nimá i̱ xaa̱ i̱ nde̱e̱ miiꞌ ndieeꞌ ndo̱ꞌ ja̱a̱nꞌ, te̱ na̱ndiee̱ꞌ i̱ i̱i̱n xaꞌaꞌ te̱i̱n ndo̱ꞌ.
ROM 15:33 Te̱ na ko̱o̱ na Ndiosí ña̱ taxiꞌ ña̱ mani̱ꞌ yoo nimá e̱ꞌ xiinꞌ sa̱kuuꞌ ndo̱ꞌ. Sa̱kanꞌ na ku̱ndu̱u̱ a̱.
ROM 16:1 Te̱ sa̱kanꞌ tu̱ kaꞌán ndaꞌvi i̱ xiinꞌ ndo̱ꞌ ña̱ na̱ti̱i̱n va̱ꞌa̱ ndo̱ꞌ ñaꞌ taꞌanꞌ e̱ꞌ Febe, ñaꞌ jaanꞌ ndii, ñaꞌ xitoꞌ ne̱ nakayá xaꞌa̱ꞌ Jesús ñu̱u̱ Cencrea nduuꞌ aꞌ.
ROM 16:2 Te̱ xaꞌa̱ꞌ a̱ ña̱ kuenta xto̱ꞌo̱ e̱ꞌ nduuꞌ aꞌ ndii, na̱ti̱i̱n mani̱ꞌ ña̱ꞌaꞌ ndo̱ꞌ sa̱a̱ xataꞌa̱n natiinꞌ mani̱ꞌ e̱ꞌ ne̱ nduuꞌ kuenta aꞌ xiinꞌ e̱ꞌ. Te̱ chi̱ndi̱e̱eꞌ ña̱ꞌaꞌ ndo̱ꞌ xiinꞌ nde̱e̱ ka̱ ña̱ kuní nuu̱ꞌ aꞌ, sa̱kanꞌ ña̱ xa̱ ni̱ chi̱ndi̱e̱eꞌ kuaꞌa̱ꞌ aꞌ ne̱ yivi̱ꞌ, te̱ ni̱ chi̱ndi̱e̱eꞌ tu̱ aꞌ yuꞌu̱.
ROM 16:3 Kuaꞌa̱n Ndiosí na ko̱o̱ Priscila xiinꞌ i̱i̱ꞌ aꞌ Aquila, ne̱ xachuunꞌ ingaꞌ xiinꞌ i̱ nuu̱ꞌ Cristo Jesús.
ROM 16:4 Te̱ ni̱ sa̱ndoꞌoꞌ xiinꞌ miiꞌ ni̱a̱ te̱ sa̱kakú ni̱a̱ yuꞌu̱, nde̱e̱ kuainꞌ ni̱ ku̱u̱ ni̱a̱. Te̱ süu̱ꞌ yuꞌu̱ kui̱ti̱ꞌ taxiꞌ ña̱ chi̱nda̱ni Ndiosí xaꞌa̱ꞌ ne̱ ja̱a̱nꞌ. Süu̱ꞌ ja̱a̱nꞌ ndii sa̱kanꞌ tu̱ ne̱ tukuꞌ, ne̱ nakayá xaꞌa̱ꞌ Jesús ndii, taxiꞌ ni̱a̱ ña̱ chi̱nda̱ni a̱ xaꞌa̱ꞌ ne̱ ja̱a̱nꞌ.
ROM 16:5 Te̱ kuaꞌa̱n Ndiosí ko̱o̱ tu̱ ne̱ nakayá xa̱ꞌaꞌ Jesús, ne̱ nduiinꞌ vi̱ꞌe̱ ne̱ ja̱a̱nꞌ. Te̱ kuaꞌa̱n Ndiosí ko̱o̱ tu̱ te̱ ndani̱ va̱ i̱, te̱ nduuꞌ Epeneto. Te̱ xi̱ꞌna̱ ka̱ te̱ ja̱a̱nꞌ ni̱ i̱ni̱ xini Cristo te̱ sa̱kanꞌ sa̱kuuꞌ ne̱ ndieeꞌ nuu̱ꞌ ñu̱ꞌuꞌ Asia.
ROM 16:6 Te̱ kuaꞌa̱n Ndiosí ko̱o̱ tu̱ María, ñaꞌ xa̱ xikaꞌ nuuꞌ kuaꞌa̱ꞌ te̱i̱n ndoꞌó.
ROM 16:7 Kuaꞌa̱n Ndiosí ko̱o̱ Andrónico xiinꞌ Junia. Te̱ judío, te̱ taꞌanꞌ i̱, nduuꞌ tu̱ te̱ ja̱a̱nꞌ. Te̱ ni̱ ñuꞌu̱ ingaꞌ ndu̱ vi̱ꞌe̱ ka̱a̱ xaꞌa̱ꞌ tu̱ꞌu̱n va̱ꞌa̱ xaꞌa̱ꞌ Jesús. Te̱ kaꞌán va̱ꞌa̱ va̱ te̱ nda̱ꞌaꞌ xaꞌa̱ꞌ Cristo xaꞌa̱ꞌ te̱ ja̱a̱nꞌ. Te̱ xi̱ꞌna̱ ka̱ te̱ ja̱a̱nꞌ ni̱ i̱ni̱ xini Cristo te̱ sa̱kanꞌ yuꞌu̱.
ROM 16:8 Kuaꞌa̱n Ndiosí ko̱o̱ Amplias, te̱ ndani̱ va̱ i̱, te̱ nduuꞌ kuenta xto̱ꞌo̱ e̱ꞌ.
ROM 16:9 Kuaꞌa̱n Ndiosí ko̱o̱ Urbano, te̱ xachuunꞌ ingaꞌ xiinꞌ ndu̱ nuu̱ꞌ Cristo Jesús. Te̱ sa̱kanꞌ tu̱ kuaꞌa̱n Ndiosí ko̱o̱ Estaquis, te̱ ndani̱ i̱.
ROM 16:10 Kuaꞌa̱n Ndiosí ko̱o̱ Apeles, te̱ ni̱ niaꞌa̱ nuu̱ꞌ kuaꞌa̱ꞌ tu̱ndoꞌo̱ꞌ ña̱ i̱ni̱ ra̱ xini ra̱ Cristo. Kuaꞌa̱n Ndiosí ko̱o̱ tu̱ Aristóbulo xiinꞌ ne̱ i̱i̱n kuuꞌ xiinꞌ ra̱.
ROM 16:11 Kuaꞌa̱n Ndiosí ko̱o̱ Herodión, te̱ nduuꞌ te̱ judío, te̱ taꞌanꞌ i̱. Kuaꞌa̱n Ndiosí ko̱o̱ Narciso xiinꞌ ne̱ i̱i̱n kuuꞌ xiinꞌ ra̱, ne̱ i̱ni̱ xini xto̱ꞌo̱ e̱ꞌ.
ROM 16:12 Kuaꞌa̱n Ndiosí ko̱o̱ Trifena xiinꞌ Trifosa. Te̱ xachuunꞌ ne̱ ja̱a̱nꞌ kuenta xto̱ꞌo̱ e̱ꞌ. Kuaꞌa̱n Ndiosí ko̱o̱ tu̱ Pérsida, ñaꞌ ndani̱ e̱ꞌ, ñaꞌ xachuunꞌ va̱ tu̱ kuenta xto̱ꞌo̱ e̱ꞌ.
ROM 16:13 Kuaꞌa̱n Ndiosí ko̱o̱ Rufo, te̱ xikaꞌ nuuꞌ va̱ꞌa̱ nuu̱ꞌ xto̱ꞌo̱ e̱ꞌ, te̱ kuaꞌa̱n Ndiosí ko̱o̱ tu̱ si̱ꞌiꞌ ra̱, ñaꞌ nduuꞌ nde̱e̱ naa si̱ꞌiꞌ tu̱ yuꞌu̱.
ROM 16:14 Kuaꞌa̱n Ndiosí ko̱o̱ Asíncrito, xiinꞌ Flegonte xiinꞌ Hermas, xiinꞌ Patrobas xiinꞌ Hermes. Kuaꞌa̱n Ndiosí ko̱o̱ tu̱ ña̱ni̱ taꞌanꞌ e̱ꞌ, ne̱ nakayá xaꞌa̱ꞌ Cristo xiinꞌ ne̱ ja̱a̱nꞌ.
ROM 16:15 Kuaꞌa̱n Ndiosí ko̱o̱ Filólogo xiinꞌ Julia xiinꞌ Nereo xiinꞌ ñaꞌ taꞌanꞌ ra̱. Te̱ kuaꞌa̱n Ndiosí ko̱o̱ tu̱ Olimpas xiinꞌ sa̱kuuꞌ ne̱ nduuꞌ kuenta Jesús xiinꞌ ne̱ ja̱a̱nꞌ.
ROM 16:16 Chi̱to nuu̱ꞌ taꞌanꞌ ndo̱ꞌ kuenta Jesús, te̱ xiinꞌ ña̱ ja̱a̱nꞌ na̱kua̱tu̱ taꞌanꞌ ndo̱ꞌ. Te̱ tiꞌviꞌ sa̱kuuꞌ i̱ꞌi̱n ti̱ꞌvi̱ ne̱ nakayá xaꞌa̱ꞌ Cristo chaꞌanꞌ ndo̱ꞌ.
ROM 16:17 Ña̱ni̱ taꞌanꞌ i̱, kaꞌán ndaꞌvi i̱ xiinꞌ ndo̱ꞌ ña̱ ko̱to̱ xiinꞌ mi̱iꞌ ndo̱ꞌ nuu̱ꞌ ne̱ kuni na̱ta̱ꞌviꞌ ndoꞌó. Ne̱ ja̱a̱nꞌ ndii, kuni ka̱vi̱koꞌ ni̱a̱ ndoꞌó xiinꞌ ña̱ xini xaꞌanꞌ ña̱ näkuitá xiinꞌ ña̱ ndi̱xa̱ xaꞌa̱ꞌ Jesús, ña̱ ni̱ ka̱ndi̱xaꞌ ndo̱ꞌ. Ku̱xi̱o̱o̱ naa kuxiooꞌ ndo̱ꞌ nuu̱ꞌ ne̱ ja̱a̱nꞌ.
ROM 16:18 Kua̱chi̱ ndii, ne̱ yivi̱ꞌ ja̱a̱nꞌ ndii, süu̱ꞌ xikaꞌ nuuꞌ ni̱a̱ nuu̱ꞌ xto̱ꞌo̱ e̱ꞌ Jesucristo. Süu̱ꞌ ja̱a̱nꞌ ndii xikaꞌ nuuꞌ ni̱a̱ xaꞌa̱ꞌ ña̱ xikán i̱i̱nꞌ mi̱iꞌ kui̱ti̱ꞌ ni̱a̱. Te̱ xiinꞌ kuento nda̱tu̱nꞌ va̱ kaꞌán ni̱a̱. Te̱ sa̱kanꞌ tu̱ xiinꞌ kuento vixi̱ sachié ni̱a̱ ne̱ yivi̱ꞌ. Sa̱kanꞌ xaaꞌ ni̱a̱ xini xaꞌanꞌ ni̱a̱ ne̱ na̱a̱ꞌ kuuꞌ.
ROM 16:19 Kua̱chi̱ ndii xiní sa̱kuuꞌ ne̱ yivi̱ꞌ ña̱ saxinú ndo̱ꞌ tu̱ꞌu̱n va̱ꞌa̱ xaꞌa̱ꞌ Cristo, te̱ sakuatiaꞌ va̱ ña̱ ja̱a̱nꞌ nimá i̱. Ndisu̱ kuní i̱ ña̱ chu̱u̱n va̱ ko̱o̱ i̱ni̱ ndo̱ꞌ nuu̱ꞌ ña̱ va̱ꞌa̱, te̱ ko̱o̱ saꞌví i̱ni̱ ndo̱ꞌ nuu̱ꞌ ña̱ ni̱a̱ꞌa.
ROM 16:20 Te̱ Ndiosí, ña̱ taxiꞌ ña̱ mani̱ꞌ ndii, nä̱ꞌaꞌ ka̱ te̱ kueꞌni̱ a̱ ña̱ ndi̱va̱ꞌa̱ nuu̱ꞌ ndo̱ꞌ. Te̱ na sa̱ñuꞌuꞌ na xto̱ꞌo̱ e̱ꞌ Jesucristo ndoꞌó.
ROM 16:21 Timoteo, te̱ xachuunꞌ ingaꞌ xiinꞌ i̱ ndii, tiꞌviꞌ ra̱ chaꞌanꞌ ndo̱ꞌ. Te̱ i̱i̱n kachi xaaꞌ Lucio xiinꞌ Jasón xiinꞌ Sosípater. Te̱ judío, te̱ taꞌanꞌ i̱, nduuꞌ tu̱ te̱ ja̱a̱nꞌ.
ROM 16:22 Tiꞌviꞌ tu̱ yuꞌu̱ te̱ naniꞌ Tercio, chaꞌanꞌ ndo̱ꞌ, te̱ ni̱ ke̱ꞌi̱ tu̱tu̱ yoꞌoꞌ. Te̱ nduuꞌ tu̱ yuꞌu̱ kuenta xto̱ꞌo̱ e̱ꞌ Jesús xiinꞌ ndo̱ꞌ.
ROM 16:23 Tiꞌviꞌ Gayo chaꞌanꞌ ndo̱ꞌ. Te̱ ja̱a̱nꞌ ndii, natiinꞌ va̱ꞌa̱ ra̱ yuꞌu̱ xiinꞌ sa̱kuuꞌ ne̱ nakayá xaꞌa̱ꞌ Jesús yoꞌoꞌ. Te̱ tiꞌviꞌ tu̱ Erasto chaꞌanꞌ ndo̱ꞌ. Te̱ ja̱a̱nꞌ ndii, te̱ xitoꞌ xu̱ꞌunꞌ xaꞌa̱ꞌ ñu̱u̱ yoꞌoꞌ nduuꞌ ra̱. Te̱ tiꞌviꞌ tu̱ ña̱ni̱ taꞌanꞌ e̱ꞌ Cuarto chaꞌanꞌ ndo̱ꞌ.
ROM 16:24 Te̱ na sa̱ñuꞌuꞌ na xto̱ꞌo̱ e̱ꞌ Jesucristo sa̱kuuꞌ ndoꞌó. Sa̱kanꞌ na ku̱ndu̱u̱ a̱.
ROM 16:25 Te̱ na sa̱kaꞌnuꞌ e̱ꞌ Ndiosí, ña̱ ku̱vi̱ taxiꞌ ña̱ ndi̱e̱eꞌ ndo̱ꞌ te̱ kui̱ta̱ ni̱ꞌi̱ ndo̱ꞌ xiinꞌ ña̱ kandixaꞌ ndo̱ꞌ sa̱a̱ nakuitá xiinꞌ tu̱ꞌu̱n va̱ꞌa̱, ña̱ kaꞌán ndo̱so̱ꞌ i̱ nuu̱ꞌ ndo̱ꞌ xaꞌa̱ꞌ Jesucristo. Te̱ nakuitá tu̱ ña̱ kaꞌán ndo̱so̱ꞌ i̱ ja̱a̱nꞌ xiinꞌ ña̱ ni̱ yoo̱ si̱ꞌe ni̱ xa̱a̱ Ndiosí nde̱e̱ kii̱ꞌ tïa̱ꞌan kua̱ꞌa̱ i̱i̱n yivi̱ꞌ xta̱ꞌanꞌ kivi̱ꞌ.
ROM 16:26 Ndisu̱ vi̱ti̱n ndii, xa̱ ni̱ sa̱tuví Ndiosí ña̱ ndi̱xa̱ xaꞌa̱ꞌ Jesús, ña̱ ni̱ yoo̱ si̱ꞌe ja̱a̱nꞌ, ña̱ ni̱ ke̱ꞌi̱ te̱ ni̱ kaꞌa̱n tiakú tu̱ꞌu̱n a̱ ja̱a̱nꞌ, sa̱a̱ niiꞌ ni̱ kaꞌa̱n tuní mi̱iꞌ Ndiosí ja̱a̱nꞌ, ña̱ yoo nde̱e̱ ndiꞌiꞌ ni̱ kivi̱ꞌ, te̱ ku̱ni̱ sa̱kuuꞌ ti̱ꞌvi̱ ne̱ tukuꞌ ña̱ ndi̱xa̱ ja̱a̱nꞌ, te̱ ku̱vi̱ kui̱ni̱ sa̱kuuꞌ ne̱ yivi̱ꞌ ku̱ni̱ ña̱ꞌaꞌ ni̱a̱, te̱ ku̱vi̱ tu̱ ka̱ndi̱xaꞌ ña̱ꞌaꞌ ni̱a̱.
ROM 16:27 Te̱ i̱i̱n nda̱a̱ꞌ Ndiosí ña̱ ndichi va̱ ja̱a̱nꞌ na sa̱kaꞌnuꞌ e̱ꞌ nde̱e̱ ndiꞌiꞌ ni̱ kivi̱ꞌ xaꞌa̱ꞌ ña̱ ni̱ xa̱a̱ Jesucristo. Sa̱kanꞌ na ku̱ndu̱u̱ a̱.
1CO 1:1 Yuꞌu̱ nduuꞌ Pablo, te̱ ni̱ ka̱na̱ Ndiosí xaꞌa̱ꞌ a̱ ña̱ kuní mi̱iꞌ a̱ te̱ ku̱ndu̱u̱ i̱ te̱ tianu̱ꞌ Jesucristo sa̱niaꞌá i̱chiꞌ a̱. Tiꞌviꞌ yuꞌu̱ xiinꞌ ña̱ni̱ e̱ꞌ Sóstenes
1CO 1:2 chaꞌanꞌ sa̱kuuꞌ ndoꞌó, ne̱ nakayá xaꞌa̱ꞌ Ndiosí, ne̱ ndieeꞌ ñu̱u̱ Corinto, ne̱ ndo̱o̱ nuu̱ꞌ Ndiosí xaꞌa̱ꞌ ña̱ ni̱ xa̱a̱ Cristo Jesús. Te̱ ni̱ ka̱na̱ a̱ ndoꞌó te̱ ku̱ndu̱u̱ ndo̱ꞌ ndi̱ti̱a̱ a̱ xiinꞌ sa̱kuuꞌ ne̱ yivi̱ꞌ, ne̱ ndieeꞌ miiꞌ ka̱ i̱i̱n yivi̱ꞌ, ne̱ nakuni ña̱ Jesucristo nduuꞌ xto̱ꞌo̱ ni̱a̱ nde̱e̱ naa nduuꞌ tu̱ a̱ xto̱ꞌo̱ yooꞌ.
1CO 1:3 Na sa̱ñuꞌuꞌ na Ndiosí, yu̱vaꞌ e̱ꞌ, xiinꞌ xto̱ꞌo̱ e̱ꞌ Jesucristo, ndoꞌó, te̱ na ta̱xi̱ tu̱ a̱ ña̱ mani̱ꞌ ko̱o̱ xiinꞌ ndo̱ꞌ.
1CO 1:4 Sa̱a̱ kivi̱ꞌ taxiꞌ i̱ ña̱ chi̱nda̱ni Ndiosí e̱ꞌ xaꞌa̱ꞌ ndo̱ꞌ, te̱ sa̱kanꞌ tu̱ xaꞌa̱ꞌ a̱ ña̱ ndani̱ mi̱iꞌ Ndiosí ndoꞌó ni̱ xa̱a̱ Cristo Jesús.
1CO 1:5 Kua̱chi̱ ndii ña̱ ja̱a̱nꞌ ni̱ xa̱a̱ sa̱kanꞌ, te̱ ni̱ sa̱ñuꞌuꞌ va̱ Ndiosí ndoꞌó xiinꞌ ña̱ chu̱u̱n va̱ ndo̱ꞌ saniaꞌá ndo̱ꞌ tu̱ꞌu̱n a̱, te̱ ni̱ ta̱xi̱ tu̱ a̱ ña̱ ndichi va̱ ndo̱ꞌ.
1CO 1:6 Te̱ xiinꞌ ña̱ ja̱a̱nꞌ niaꞌá ndo̱ꞌ ña̱ ni̱ tuxi̱ꞌ va̱ tu̱ꞌu̱n va̱ꞌa̱, ña̱ ni̱ sa̱niaꞌá ndu̱ ndoꞌó xaꞌa̱ꞌ Cristo, nimá ndo̱ꞌ.
1CO 1:7 Xaꞌa̱ꞌ a̱ ja̱a̱nꞌ na kö̱o̱ꞌ ka̱ nde̱e̱ i̱i̱n ña̱ chu̱u̱n va̱ ña̱ xaxa̱ꞌ Ndiosí nuu̱ꞌ e̱ꞌ kuní nuu̱ꞌ ndoꞌó ña̱ ndiatuꞌ ndo̱ꞌ kii̱ꞌ xaa̱ꞌ kivi̱ꞌ ña̱ na̱ndi̱koꞌ xto̱ꞌo̱ e̱ꞌ Jesucristo.
1CO 1:8 Ndiosí tu̱ ta̱xi̱ ndi̱e̱e̱ꞌ ndo̱ꞌ te̱ kui̱ta̱ ni̱ꞌi̱ ndo̱ꞌ nuu̱ꞌ i̱chiꞌ a̱ nde̱e̱ soꞌo̱ꞌ ndiꞌiꞌ, sa̱kanꞌ te̱ kö̱o̱ꞌ xaꞌa̱ꞌ ña̱ ku̱vi̱ sa̱na̱ndikoꞌ a̱ ndoꞌó kii̱ꞌ xaa̱ kivi̱ꞌ ña̱ ki̱xi̱n xto̱ꞌo̱ e̱ꞌ Jesucristo ja̱a̱nꞌ.
1CO 1:9 Sa̱kanꞌ ña̱ Ndiosí ndii, xachuunꞌ nda̱ku a̱, te̱ su̱vi̱ a̱ ni̱ ka̱na̱ ndoꞌó te̱ i̱i̱n nda̱a̱ꞌ nduuꞌ ndo̱ꞌ xiinꞌ xto̱ꞌo̱ e̱ꞌ Jesucristo siꞌe̱ a̱.
1CO 1:10 Ña̱ni̱ taꞌanꞌ i̱, xiinꞌ ndi̱e̱e̱ꞌ xto̱ꞌo̱ e̱ꞌ Jesucristo kaꞌán ndaꞌvi i̱ xiinꞌ ndo̱ꞌ ña̱ na̱kuita̱ kuento ndo̱ꞌ, te̱ nä̱ta̱ꞌviꞌ taꞌanꞌ ndo̱ꞌ. Süu̱ꞌ ja̱a̱nꞌ ndii ku̱ndi̱e̱e̱ mani̱ꞌ ndo̱ꞌ, te̱ i̱i̱n kachi ka̱ni̱ni̱ ndo̱ꞌ, te̱ i̱i̱n kachi tu̱ ña̱ꞌa̱ chituní ndo̱ꞌ xaꞌa̱ꞌ.
1CO 1:11 Kaꞌán i̱ sa̱kanꞌ xiinꞌ ndo̱ꞌ, ña̱ni̱ taꞌanꞌ i̱, sa̱kanꞌ ña̱ xini i̱ kuento xaaꞌ ne̱ vi̱ꞌe̱ Cloé ña̱ nataꞌviꞌ taꞌanꞌ ndo̱ꞌ.
1CO 1:12 Sa̱kanꞌ ña̱ sa̱va̱ ndo̱ꞌ kaꞌán ndii, kuenta Pablo nduuꞌ ndo̱ꞌ, te̱ sa̱va̱ tu̱ ndo̱ꞌ kaꞌán ndii, kuenta Apolos nduuꞌ ndo̱ꞌ, te̱ sa̱va̱ ni̱ tu̱ ndo̱ꞌ kaꞌán ndii, kuenta Pedro nduuꞌ ndo̱ꞌ, te̱ sa̱va̱ ka̱ tu̱ ndo̱ꞌ kaꞌán ndii, kuenta Cristo nduuꞌ ndo̱ꞌ, kachi ndo̱ꞌ.
1CO 1:13 ¿Ñáá xanini ndoꞌó ndii, ni̱ na̱taꞌvi̱ꞌ Cristo? Uun, ¿ñáá xanini ndo̱ꞌ ndii, Pablo ni̱ xiꞌi̱ nuu̱ꞌ krusín xaꞌa̱ꞌ ndo̱ꞌ? Uun, ¿ñáá kuenta Pablo ni̱ chi̱chi̱ ndo̱ꞌ?
1CO 1:14 Taxiꞌ i̱ ña̱ chi̱nda̱ni Ndiosí ña̱ nde̱e̱ i̱i̱n ndoꞌó nï̱ sakuchiꞌ i̱ kuenta Jesús. Süu̱ꞌ ja̱a̱nꞌ ndii Crispo xiinꞌ Gayo kui̱ti̱ꞌ ni̱ sa̱kuchiꞌ i̱ kuenta Jesús.
1CO 1:15 Sa̱kanꞌ na kuiiꞌ nde̱e̱ i̱i̱n ne̱ yivi̱ꞌ kü̱vi̱ kaꞌa̱n ña̱ ni̱ chi̱chi̱ ni̱a̱ kuenta i̱.
1CO 1:16 Ni̱ sa̱kuchiꞌ tu̱ i̱ ne̱ vi̱ꞌe̱ Estéfanas kuenta Jesús. Ndisu̱ näkaꞌanꞌ i̱ naaꞌ ni̱ sa̱kuchiꞌ i̱ i̱nga̱ ka̱ ne̱ yivi̱ꞌ.
1CO 1:17 Kua̱chi̱ ndii nï̱ ti̱a̱nu̱ꞌ Cristo yuꞌu̱ te̱ sa̱kuchiꞌ i̱ ne̱ yivi̱ꞌ kuenta a̱, süu̱ꞌ ja̱a̱nꞌ ndii ni̱ ti̱a̱nu̱ꞌ a̱ yuꞌu̱ te̱ kaꞌa̱n ndo̱so̱ꞌ i̱ tu̱ꞌu̱n va̱ꞌa̱ nuu̱ꞌ ne̱ yivi̱ꞌ. Te̱ süu̱ꞌ xiinꞌ tu̱ꞌu̱n ndichi ni̱ xa̱a̱ i̱ ña̱ ja̱a̱nꞌ, sa̱kanꞌ te̱ chindiaa yaꞌviꞌ i̱ ña̱ ni̱ xiꞌi̱ Cristo nuu̱ꞌ krusín.
1CO 1:18 Sa̱kanꞌ ña̱ tu̱ꞌu̱n va̱ꞌa̱ ña̱ kaꞌán xaꞌa̱ꞌ ña̱ ni̱ xiꞌi̱ Jesús nuu̱ꞌ krusín xaꞌa̱ꞌ kua̱chi̱ e̱ꞌ ndii, ña̱ sikiꞌ nduuꞌ a̱ nuu̱ꞌ ne̱ kuaꞌa̱n miiꞌ ndo̱ñuꞌuꞌ nimá ni̱a̱. Ndisu̱ nuu̱ꞌ yoo, ne̱ xa̱ ni̱ kaku̱ nuu̱ꞌ kua̱chi̱ e̱ꞌ ndii, ña̱ ndi̱e̱eꞌ Ndiosí nduuꞌ a̱.
1CO 1:19 Naa yoso̱ꞌ a̱ nuu̱ꞌ tu̱tu̱ Ndiosí miiꞌ kaꞌán a̱ ndii: Sa̱ndo̱ñuꞌuꞌ i̱ ña̱ xini tuní te̱ yivi̱ꞌ te̱ xini tuní, te̱ sa̱xi̱o̱o̱ tu̱ i̱ ña̱ kundani̱ te̱ xini tuní ja̱a̱nꞌ. Sa̱kanꞌ kachi a̱.
1CO 1:20 Xa̱ ni̱ sa̱sanaꞌ ndooꞌ Ndiosí ña̱ xini tuní ña̱ yoo i̱i̱n yivi̱ꞌ yoꞌoꞌ, naa kuuꞌ te̱ kumiꞌ ña̱ xini tuní ja̱a̱nꞌ, xiinꞌ te̱ saniaꞌá ña̱ ndichi, xiinꞌ te̱ kani taꞌanꞌ kuento xaꞌa̱ꞌ ña̱ ndichi ja̱a̱nꞌ.
1CO 1:21 Kua̱chi̱ ndii, xiinꞌ ña̱ xini tuní Ndiosí ni̱ xi̱ndoo̱ nimá a̱ ña̱ kö̱o̱ꞌ kivi̱ꞌ ku̱ni̱ ni̱a̱ nuu̱ꞌ a̱ xiinꞌ ña̱ xini tuní ña̱ yoo i̱i̱n yivi̱ꞌ yoꞌoꞌ, süu̱ꞌ ja̱a̱nꞌ ndii ni̱ xi̱ndoo̱ nimá a̱ ña̱ sa̱kakú a̱ ne̱ i̱ni̱ xini ña̱ sa̱niaꞌá nduꞌu̱, tee̱ꞌ ndee ña̱ sikiꞌ nduuꞌ a̱ nuu̱ꞌ sa̱va̱ ne̱ yivi̱ꞌ.
1CO 1:22 Kua̱chi̱ ndii, ne̱ taꞌanꞌ ndu̱, ne̱ judío ndii, kuni ku̱ni̱ ni̱a̱ chu̱u̱n kaꞌnuꞌ te̱ ku̱vi̱ ka̱ndi̱xaꞌ ni̱a̱. Te̱ ne̱ tukuꞌ ndii, kuni ku̱ni̱ so̱ꞌo̱ ni̱a̱ ña̱ ndichi te̱ ku̱vi̱ ka̱ndi̱xaꞌ ni̱a̱.
1CO 1:23 Nde̱e̱ sa̱a̱ ka̱ni̱ ndii, xaꞌa̱ꞌ a̱ ña̱ ni̱ xiꞌi̱ Cristo nuu̱ꞌ krusín kaꞌán ndo̱so̱ꞌ ndu̱. Te̱ tu̱ꞌu̱n yoꞌoꞌ ndii, sanasaáꞌ va̱ a̱ ne̱ judío, te̱ nuu̱ꞌ ne̱ tukuꞌ ndii, si̱ki̱ kui̱ti̱ꞌ nduuꞌ a̱.
1CO 1:24 Ndisu̱ nuu̱ꞌ yooꞌ, ne̱ ni̱ ka̱na̱ Ndiosí nuu̱ꞌ i̱chiꞌ a̱ ndii, Cristo ja̱a̱nꞌ nduuꞌ ña̱ ndi̱e̱e̱ꞌ a̱, te̱ nduuꞌ tu̱ a̱ ña̱ ndichi a̱, kö̱o̱ꞌ a̱ xaaꞌ naaꞌ ne̱ judío nduuꞌ e̱ꞌ, uun naaꞌ ne̱ tukuꞌ nduuꞌ e̱ꞌ.
1CO 1:25 Kua̱chi̱ ndii, tee̱ꞌ ndee si̱ki̱ kui̱ti̱ꞌ nduuꞌ tu̱ꞌu̱n Ndiosí ja̱a̱nꞌ nuu̱ꞌ ne̱ yivi̱ꞌ, ndisu̱ ña̱ ndichi ka̱ nduuꞌ a̱ te̱ sa̱kanꞌ sa̱kuuꞌ ña̱ xini tuní ña̱ yoo i̱i̱n yivi̱ꞌ kaa̱ꞌ. Te̱ ña̱ xaaꞌ Ndiosí, te̱ tuu ne̱ yivi̱ꞌ ña̱ kö̱o̱ꞌ ña̱ ndi̱e̱e̱ꞌ a̱ ndii, ndi̱e̱e̱ꞌ kuaꞌa̱ꞌ ka̱ a̱ te̱ sa̱kanꞌ ña̱ ndi̱e̱e̱ꞌ ña̱ kumiꞌ ne̱ yivi̱ꞌ i̱i̱n yivi̱ꞌ yoꞌoꞌ.
1CO 1:26 Chu̱u̱n xaꞌaꞌ ndo̱ꞌ ña̱ kii̱ꞌ ni̱ ka̱na̱ Ndiosí ndoꞌó nuu̱ꞌ i̱chiꞌ a̱ ndii, ndiaꞌviꞌ kui̱ti̱ꞌ ndo̱ꞌ nduuꞌ ne̱ ndichi nuu̱ꞌ ne̱ yivi̱ꞌ i̱i̱n yivi̱ꞌ, te̱ ndiaꞌviꞌ tu̱ ndo̱ꞌ nduuꞌ ne̱ ndíáchuunꞌ, uun ne̱ i̱i̱n kuuꞌ xiinꞌ ne̱ kaꞌnuꞌ.
1CO 1:27 Sa̱kanꞌ ña̱ ni̱ na̱ka̱xi̱n Ndiosí ne̱ na̱a̱ꞌ kuuꞌ tuu ne̱ yivi̱ꞌ i̱i̱n yivi̱ꞌ te̱ sa̱kaꞌanꞌ a̱ ne̱ tuu ña̱ ndichi ni̱a̱. Te̱ ni̱ na̱ka̱xi̱n tu̱ a̱ ne̱ ndaꞌvi so̱ꞌo̱ tuu ne̱ yivi̱ꞌ i̱i̱n yivi̱ꞌ te̱ sa̱kaꞌanꞌ a̱ ne̱ tuu ña̱ yoo ndi̱e̱e̱ꞌ ni̱a̱.
1CO 1:28 Te̱ ni̱ na̱ka̱xi̱n ni̱ tu̱ Ndiosí ne̱ ndaꞌvi va̱ kuuꞌ, xiinꞌ ne̱ küni ko̱to̱ ne̱ yivi̱ꞌ nuu̱ꞌ, xiinꞌ ne̱ kuä̱sa̱ꞌ kuní xa̱chiꞌ tuu ne̱ yivi̱ꞌ i̱i̱n yivi̱ꞌ, sa̱kanꞌ ni̱ xa̱a̱ a̱ te̱ sa̱kaꞌanꞌ a̱ ne̱ tuu ndii, ne̱ kaꞌnuꞌ nduuꞌ mi̱iꞌ ni̱a̱.
1CO 1:29 Sa̱kanꞌ ni̱ xa̱a̱ Ndiosí te̱ nde̱e̱ i̱i̱n ne̱ yivi̱ꞌ kü̱vi̱ sa̱ñuñuꞌ xiinꞌ mi̱iꞌ nuu̱ꞌ a̱.
1CO 1:30 Mi̱iꞌ Ndiosí ni̱ nda̱sa̱i̱i̱n ndoꞌó xiinꞌ Cristo Jesús, te̱ xaꞌa̱ꞌ ña̱ ni̱ xa̱a̱ a̱ ndii, nduuꞌ e̱ꞌ ne̱ ndichi, te̱ nduuꞌ tu̱ e̱ꞌ ne̱ nda̱ku nimá nuu̱ꞌ a̱, te̱ nduuꞌ tu̱ e̱ꞌ ndi̱ti̱a̱ a̱ te̱ sa̱a̱ e̱ꞌ ña̱ kuní a̱, te̱ sa̱kanꞌ tu̱ ni̱ sa̱ndoó ndiká a̱ yooꞌ nuu̱ꞌ kua̱chi̱ e̱ꞌ.
1CO 1:31 Sa̱kanꞌ ni̱ xa̱a̱ Ndiosí sa̱kanꞌ ña̱ naa yoso̱ꞌ a̱ nuu̱ꞌ tu̱tu̱ Ndiosí miiꞌ kaꞌán a̱ ndii: “Naaꞌ kuni kaꞌa̱n ni̱nu̱ yo̱o̱ ka̱ ndii, na kaꞌa̱n ni̱nu̱ ni̱a̱ xaꞌa̱ꞌ ña̱ ni̱ xa̱a̱ xto̱ꞌo̱ e̱ꞌ Ndiosí xaꞌa̱ꞌ ni̱a̱”, kachi a̱.
1CO 2:1 Ña̱ni̱ taꞌanꞌ i̱, sa̱kanꞌ na kii̱ꞌ ni̱ xaꞌa̱n kaꞌa̱n ndo̱so̱ꞌ i̱ miiꞌ ndieeꞌ ndo̱ꞌ tu̱ꞌu̱n ña̱ ni̱ na̱ti̱i̱n i̱ nda̱ꞌaꞌ Ndiosí ndii, nï̱ tiinꞌ i̱ tu̱ꞌu̱n ña̱ xasuviꞌ, ni̱ nde̱e̱ nï̱ tiinꞌ tu̱ i̱ ña̱ ndichi.
1CO 2:2 Süu̱ꞌ ja̱a̱nꞌ ndii ni̱ chi̱tuní i̱ ña̱ kaꞌa̱n i̱ xiinꞌ ndo̱ꞌ xaꞌa̱ꞌ Jesús kui̱ti̱ꞌ xiinꞌ xaꞌa̱ꞌ ña̱ ni̱ xiꞌi̱ a̱ nuu̱ꞌ krusín xaꞌa̱ꞌ kua̱chi̱ e̱ꞌ.
1CO 2:3 Te̱ nï̱ yoo̱ ndi̱e̱e̱ꞌ i̱, te̱ nde̱e̱ kisiꞌ vi̱ꞌ a̱ yuꞌu̱ ña̱ yiꞌvi i̱ kii̱ꞌ ni̱ xika̱ i̱ miiꞌ ndieeꞌ ndo̱ꞌ ja̱a̱nꞌ.
1CO 2:4 Te̱ kii̱ꞌ ni̱ kaꞌa̱n ndo̱so̱ꞌ i̱ tu̱ꞌu̱n va̱ꞌa̱ xaꞌa̱ꞌ Jesús nuu̱ꞌ ndo̱ꞌ ndii, nï̱ tiinꞌ i̱ tu̱ꞌu̱n ña̱ xasuviꞌ ña̱ ndichi ne̱ yivi̱ꞌ i̱i̱n yivi̱ꞌ yoꞌoꞌ. Süu̱ꞌ ja̱a̱nꞌ ndii ña̱ ndi̱e̱eꞌ Espíritu Santo ni̱ niaꞌa̱ ndoꞌó xiinꞌ tu̱ꞌu̱n ña̱ ni̱ kaꞌa̱n ndo̱so̱ꞌ i̱ ja̱a̱nꞌ.
1CO 2:5 Sa̱kanꞌ te̱ ko̱tii̱n ndi̱a̱a̱ ña̱ i̱ni̱ ndo̱ꞌ xini ndo̱ꞌ Jesús ja̱a̱nꞌ ña̱ ndi̱e̱e̱ꞌ Ndiosí, te̱ kö̱tii̱n ndi̱a̱a̱ a̱ ña̱ ndichi ne̱ yivi̱ꞌ i̱i̱n yivi̱ꞌ yoꞌoꞌ.
1CO 2:6 Ndisu̱ kaꞌán ndu̱ xiinꞌ ña̱ ndichi nuu̱ꞌ ne̱ xa̱ itaꞌ ni̱ꞌi̱ nuu̱ꞌ i̱chiꞌ Jesús. Te̱ ndii, ña̱ ndichi ña̱ kaꞌán ndu̱ ja̱a̱nꞌ ndii, süu̱ꞌ ña̱ ndichi i̱i̱n yivi̱ꞌ yoꞌoꞌ nduuꞌ a̱, ni̱ nde̱e̱ süu̱ꞌ ña̱ ndichi ne̱ xini tuní xaꞌndia chuunꞌ i̱i̱n yivi̱ꞌ yoꞌoꞌ nduuꞌ a̱. Ne̱ ja̱a̱nꞌ ndii, xa̱ kuaꞌa̱n ndo̱ñuꞌuꞌ ni̱a̱.
1CO 2:7 Te̱ nduꞌu̱ ndii, sa̱niaꞌá ndu̱ ña̱ ndichi ña̱ ni̱ yoo̱ si̱ꞌe, ña̱ xiní mi̱iꞌ kui̱ti̱ꞌ Ndiosí nde̱e̱ kii̱ꞌ tïa̱ꞌan ka̱sa̱ꞌa̱ a̱ i̱i̱n yivi̱ꞌ, ña̱ ni̱ chi̱tuní a̱ xaꞌa̱ꞌ e̱ꞌ te̱ na̱ti̱i̱n e̱ꞌ ña̱ nda̱tu̱nꞌ sa̱a̱ a̱.
1CO 2:8 Te̱ ña̱ ndichi ja̱a̱nꞌ ndii, nde̱e̱ i̱i̱n te̱ xaꞌndia chuunꞌ i̱i̱n yivi̱ꞌ yoꞌoꞌ nï̱ ku̱nda̱ni̱ a̱. Sa̱kanꞌ ña̱ naaꞌ ni̱ kundani̱ ra̱ a̱ ndii, kä̱ꞌni̱ꞌ ra̱ xto̱ꞌo̱ e̱ꞌ, ña̱ nda̱tu̱nꞌ kooꞌ chukuuꞌ, nuu̱ꞌ krusín.
1CO 2:9 Te̱ ndii, naa yoso̱ꞌ a̱ nuu̱ꞌ tu̱tu̱ Ndiosí miiꞌ kaꞌán a̱ ndii: Ña̱ꞌa̱ ña̱ kö̱o̱ꞌ kivi̱ꞌ ni̱ xini ndu̱chiꞌ nuu̱ꞌ ne̱ yivi̱ꞌ, xiinꞌ ña̱ kö̱o̱ꞌ kivi̱ꞌ ni̱ xini so̱ꞌo̱ ni̱a̱, xiinꞌ ña̱ kö̱o̱ꞌ kivi̱ꞌ ni̱ xanini ni̱a̱ nduuꞌ ña̱ ni̱ xa̱va̱ꞌa̱ Ndiosí xaꞌa̱ꞌ ne̱ ndani̱ ña̱ꞌaꞌ. Sa̱kanꞌ yoso̱ꞌ a̱.
1CO 2:10 Ndisu̱ ni̱ sa̱tuví Ndiosí sa̱kuuꞌ ña̱ ja̱a̱nꞌ nuu̱ꞌ e̱ꞌ ni̱ xa̱a̱ Espíritu Santo, sa̱kanꞌ ña̱ Espíritu Santo ja̱a̱nꞌ ndii, xiní a̱ sa̱kuuꞌ ña̱ yooꞌ si̱ꞌe nde̱e̱ ma̱aꞌ nimá Ndiosí.
1CO 2:11 Kua̱chi̱ ndii nde̱e̱ i̱i̱n e̱ꞌ xïní sa̱a̱ xanini i̱nga̱ ne̱ yivi̱ꞌ, süu̱ꞌ ja̱a̱nꞌ ndii i̱i̱n nda̱a̱ꞌ mi̱iꞌ ni̱a̱ xiinꞌ nimá kui̱ti̱ꞌ ni̱a̱ xiní yo̱o̱ nduuꞌ a̱ xanini ni̱a̱. Sa̱kanꞌ tu̱ nde̱e̱ i̱i̱n e̱ꞌ xïní yo̱o̱ nduuꞌ a̱ xanini Ndiosí, süu̱ꞌ ja̱a̱nꞌ ndii Espíritu Santo kui̱ti̱ꞌ nduuꞌ ña̱ xiní ña̱ xanini a̱.
1CO 2:12 Te̱ yooꞌ ndii, nï̱ na̱ti̱i̱n e̱ꞌ espíritu ña̱ nduuꞌ kuenta i̱i̱n yivi̱ꞌ yoꞌoꞌ, süu̱ꞌ ja̱a̱nꞌ ndii ni̱ na̱ti̱i̱n e̱ꞌ Espíritu ña̱ kua̱xi̱ nda̱ꞌaꞌ Ndiosí te̱ ku̱vi̱ ku̱nda̱ni̱ e̱ꞌ sa̱kuuꞌ ña̱ ni̱ sa̱mani̱ꞌ a̱ yooꞌ.
1CO 2:13 Te̱ saniaꞌá ndu̱ xaꞌa̱ꞌ ña̱ ja̱a̱nꞌ xiinꞌ tu̱ꞌu̱n ña̱ saniaꞌá Espíritu Ndiosí nduꞌu̱, te̱ süu̱ꞌ saniaꞌá ndu̱ a̱ xiinꞌ ña̱ xini tuní mi̱iꞌ ndu̱. Süu̱ꞌ ja̱a̱nꞌ ndii xiinꞌ tu̱ꞌu̱n ña̱ natiinꞌ ndu̱ nuu̱ꞌ Espíritu Santo saniaꞌá ndu̱ xaꞌa̱ꞌ ña̱ kaꞌán xaꞌa̱ꞌ Ndiosí.
1CO 2:14 Ndisu̱ ne̱ yivi̱ꞌ, ne̱ kö̱o̱ꞌ Espíritu Santo naá nimá ndii, kü̱vi̱ na̱ti̱i̱n ni̱a̱ ña̱ saniaꞌá Espíritu Santo ja̱a̱nꞌ, sa̱kanꞌ ña̱ nuu̱ꞌ ne̱ ja̱a̱nꞌ ndii, si̱ki̱ kui̱ti̱ꞌ nduuꞌ a̱, te̱ ni̱ nde̱e̱ kü̱vi̱ tu̱ ku̱nda̱ni̱ ni̱a̱ a̱. Sa̱kanꞌ ña̱ ne̱ naá Espíritu Santo nimá kui̱ti̱ꞌ ku̱vi̱ kundani̱ ña̱ ja̱a̱nꞌ.
1CO 2:15 Sa̱kanꞌ ña̱ ne̱ naá Espíritu Santo nimá ndii, ku̱vi̱ nakuni ni̱a̱ sa̱kuuꞌ ña̱ꞌa̱, ndisu̱ ne̱ ja̱a̱nꞌ ndii, nde̱e̱ i̱i̱n ne̱ yivi̱ꞌ kü̱vi̱ na̱ku̱ni̱ ña̱ꞌaꞌ.
1CO 2:16 Naa yoso̱ꞌ a̱ nuu̱ꞌ tu̱tu̱ Ndiosí miiꞌ kaꞌán a̱ ndii: “Kö̱o̱ꞌ xiní ña̱ xanini xto̱ꞌo̱ e̱ꞌ Ndiosí, te̱ kö̱o̱ꞌ tu̱ ku̱vi̱ sa̱niaꞌá ña̱ꞌaꞌ”, sa̱kanꞌ yoso̱ꞌ a̱. Ndisu̱ kundani̱ yooꞌ ña̱ ja̱a̱nꞌ sa̱kanꞌ ña̱ xanini e̱ꞌ sa̱a̱ xanini Cristo.
1CO 3:1 Ña̱ni̱ taꞌanꞌ i̱, nï̱ ku̱vi̱ kaꞌa̱n i̱ xiinꞌ ndo̱ꞌ nde̱e̱ naa xaaꞌ i̱ xiinꞌ ne̱ xa̱ xaaꞌ ña̱ kuní Espíritu Santo. Süu̱ꞌ ja̱a̱nꞌ ndii ni̱ kaꞌa̱n i̱ xiinꞌ ndo̱ꞌ nde̱e̱ naa ne̱ xaaꞌ ña̱ kaꞌán nimá mi̱iꞌ, uun nde̱e̱ naa ne̱ kuañuꞌu̱ nuu̱ꞌ i̱chiꞌ Cristo.
1CO 3:2 Ni̱ sa̱niaꞌá i̱ ndoꞌó ña̱ xa̱ku̱ vixi kui̱ti̱ꞌ nde̱e̱ naa xaaꞌ e̱ꞌ xiinꞌ ne̱ kuañuꞌu̱ ne̱ chichinꞌ, ña̱ sa̱koꞌoꞌ e̱ꞌ ni̱a̱ lechin kui̱ti̱ꞌ, te̱ tä̱xi̱ e̱ꞌ ka̱xi̱ꞌ ni̱a̱ ña̱ xaxi̱ꞌ naa ña̱ xaxi̱ꞌ yooꞌ ne̱ xi̱xa̱. Sa̱kanꞌ ni̱ xa̱a̱ i̱ sa̱kanꞌ ña̱ ndoꞌó ndii, nï̱ ku̱vi̱ na̱ti̱i̱n ndo̱ꞌ ña̱ ndichi xaꞌa̱ꞌ Ndiosí, te̱ tïa̱ꞌan ku̱vi̱ na̱ti̱i̱n ndo̱ꞌ a̱ nde̱e̱ vi̱ti̱n,
1CO 3:3 sa̱kanꞌ ña̱ kusaaꞌ xaaꞌ ka̱ ndo̱ꞌ ña̱ kaꞌán nimá mi̱iꞌ ndo̱ꞌ, naa kuuꞌ ña̱ kuiñu ndo̱ꞌ, xiinꞌ ña̱ kaniꞌ taꞌanꞌ ka̱ ndo̱ꞌ kuento, xiinꞌ ña̱ nataꞌviꞌ taꞌanꞌ ndo̱ꞌ. Te̱ xiinꞌ ña̱ ja̱a̱nꞌ niaꞌá ndo̱ꞌ ña̱ kusaaꞌ nduuꞌ ka̱ ndo̱ꞌ ne̱ xaaꞌ ña̱ kaꞌán nimá mi̱iꞌ kui̱ti̱ꞌ ndo̱ꞌ nde̱e̱ naa ne̱ yivi̱ꞌ ne̱ xïní yoo Ndiosí.
1CO 3:4 Sa̱kanꞌ su̱u̱, kii̱ꞌ kaꞌán sa̱va̱ ndo̱ꞌ ndii: “Yuꞌu̱ ndii, kuenta Pablo nduuꞌ i̱”, kachi ndo̱ꞌ. Te̱ sa̱va̱ tu̱ku̱ ndo̱ꞌ kaꞌán ndii: “Yuꞌu̱ ndii, kuenta Apolos nduuꞌ i̱”, kachi ndo̱ꞌ. Te̱ kii̱ꞌ xaaꞌ ndo̱ꞌ sa̱kanꞌ ndii, i̱i̱n kachi xaaꞌ ndo̱ꞌ te̱ sa̱kanꞌ xaaꞌ ne̱ xaaꞌ ña̱ kaꞌán nimá mi̱iꞌ kui̱ti̱ꞌ.
1CO 3:5 ¿Yo̱o̱ nduuꞌ Pablo, xanini ndoꞌó, uun yo̱o̱ nduuꞌ Apolos, xanini tu̱ ndo̱ꞌ? Nduꞌu̱ ndii, te̱ xikaꞌ nuuꞌ nuu̱ꞌ Ndiosí kui̱ti̱ꞌ nduuꞌ ndu̱, te̱ xiinꞌ ña̱ sa̱niaꞌá ndu̱ i̱ni̱ ndo̱ꞌ xini ndo̱ꞌ Jesús. Ndisu̱ i̱ꞌi̱n ndu̱ ni̱ xa̱a̱ ña̱ ni̱ kaꞌa̱n chuunꞌ xto̱ꞌo̱ e̱ꞌ Ndiosí xiinꞌ kui̱ti̱ꞌ ndu̱.
1CO 3:6 Yuꞌu̱ ni̱ chi̱ꞌi̱ tu̱ꞌu̱n a̱ nimá ndo̱ꞌ, te̱ Apolos ni̱ koso̱ a̱, ndisu̱ mi̱iꞌ Ndiosí ni̱ sa̱kuaꞌnuꞌ a̱.
1CO 3:7 Xaꞌa̱ꞌ a̱ ja̱a̱nꞌ na süu̱ꞌ te̱ kaꞌnuꞌ ka̱ nduuꞌ te̱ chiꞌiꞌ, te̱ ni̱ nde̱e̱ te̱ kosó. Süu̱ꞌ ja̱a̱nꞌ ndii mi̱iꞌ Ndiosí nduuꞌ ña̱ kaꞌnuꞌ ka̱, sa̱kanꞌ ña̱ su̱vi̱ a̱ sakuaꞌnuꞌ ña̱ꞌaꞌ.
1CO 3:8 Sa̱kanꞌ ña̱ te̱ chiꞌiꞌ xiinꞌ te̱ kosó ndii, i̱i̱n kachi te̱ nduuꞌ ra̱, tee̱ꞌ ndee xa̱ko̱o̱ xa̱ko̱o̱ ya̱ꞌvi̱ ra̱ xaꞌa̱ꞌ chu̱u̱n ña̱ ni̱ xa̱a̱ i̱ꞌi̱n ra̱.
1CO 3:9 Sa̱kanꞌ ña̱ nduꞌu̱ ndii, te̱ xaaꞌ chu̱u̱n nuu̱ꞌ Ndiosí kui̱ti̱ꞌ nduuꞌ ndu̱, te̱ ndoꞌó nduuꞌ nde̱e̱ naa ñu̱ꞌuꞌ miiꞌ xachuunꞌ a̱, te̱ nduuꞌ tu̱ ndo̱ꞌ nde̱e̱ naa vi̱ꞌe̱ a̱ ña̱ xaꞌa a̱.
1CO 3:10 Te̱ xaꞌa̱ꞌ a̱ ña̱ ndani̱ mi̱iꞌ Ndiosí yuꞌu̱ ndii, ni̱ ta̱xi̱ a̱ kumiꞌ i̱ ña̱ chu̱u̱n, te̱ nduuꞌ i̱ nde̱e̱ naa te̱ xaꞌa vi̱ꞌe̱. Xaꞌa̱ꞌ a̱ ja̱a̱nꞌ na sakaniaꞌ i̱ xaꞌa̱ꞌ vi̱ꞌe̱, te̱ tu̱ku̱ te̱ yivi̱ꞌ sa̱kaaꞌ vi̱ꞌe̱ ja̱a̱nꞌ. Ndisu̱ kuní a̱ ña̱ ko̱to̱ va̱ꞌa̱ te̱ sa̱kaaꞌ vi̱ꞌe̱ ja̱a̱nꞌ sa̱a̱ sakaaꞌ ra̱ a̱.
1CO 3:11 Sa̱kanꞌ ña̱ nde̱e̱ i̱i̱n ne̱ yivi̱ꞌ kü̱vi̱ sa̱kaniaꞌ xaꞌa̱ꞌ i̱nga̱ vi̱ꞌe̱ miiꞌ xa̱ iinꞌ ña̱ ja̱a̱nꞌ. Te̱ xaꞌa̱ꞌ vi̱ꞌe̱ ña̱ xa̱ iinꞌ ja̱a̱nꞌ ndii, Jesucristo nduuꞌ a̱.
1CO 3:12 Kua̱chi̱ ndii, xaꞌa̱ꞌ vi̱ꞌe̱ ja̱a̱nꞌ ndii, ku̱vi̱ sa̱kaaꞌ e̱ꞌ xiinꞌ oro, uun xiinꞌ plata, uun xiinꞌ yuu̱ꞌ nda̱tu̱nꞌ, uun xiinꞌ i̱tunꞌ, uun xiinꞌ i̱ti̱a̱, uun xiinꞌ ñuu̱ꞌ nda̱ꞌaꞌ tunꞌ koko.
1CO 3:13 Ndisu̱ i̱ꞌi̱n chu̱u̱n ña̱ ni̱ xa̱a̱ i̱ꞌi̱n e̱ꞌ na̱tuvi̱ kii̱ꞌ ko̱to̱ kua̱ꞌa̱ ña̱ꞌaꞌ Ndiosí kivi̱ꞌ soꞌo̱ꞌ ndiꞌiꞌ. Sa̱kanꞌ ña̱ xiinꞌ ñuꞌu̱ ko̱to̱ kua̱ꞌa̱ a̱ i̱ꞌi̱n ña̱ ja̱a̱nꞌ naaꞌ chu̱u̱n va̱ꞌa̱ nduuꞌ a̱, uun naaꞌ sü̱vi̱ a̱.
1CO 3:14 Naaꞌ kö̱o̱ꞌ a̱ ni̱ ndoꞌoꞌ vi̱ꞌe̱ ña̱ ni̱ sa̱kaaꞌ yo̱o̱ ka̱ ndii, na̱ti̱i̱n ni̱a̱ ña̱ va̱ꞌa̱ ña̱ ta̱xi̱ Ndiosí nda̱ꞌaꞌ ni̱a̱.
1CO 3:15 Ndisu̱ naaꞌ ko̱ko̱ a̱ ndii, ndo̱ñuꞌuꞌ xa̱chiꞌ chu̱u̱n ña̱ ni̱ xa̱a̱ ni̱a̱. Tee̱ꞌ ndee kaku̱ mi̱iꞌ ni̱a̱ ndii, ku̱ndo̱ꞌo̱ ni̱a̱ nde̱e̱ naa ne̱ xkaꞌndíá nuu̱ꞌ ñuꞌu̱.
1CO 3:16 ¿Ñáá xïní ndo̱ꞌ ña̱ yu̱kunꞌ Ndiosí nduuꞌ ndo̱ꞌ, te̱ naá Espíritu Santo nimá ndo̱ꞌ?
1CO 3:17 Sa̱kanꞌ ña̱ naaꞌ xikaꞌ yo̱o̱ ka̱ sa̱ndo̱ñuꞌuꞌ ni̱a̱ yu̱kunꞌ Ndiosí ja̱a̱nꞌ ndii, sa̱ndo̱ñuꞌuꞌ tu̱ Ndiosí mi̱iꞌ ne̱ ja̱a̱nꞌ. Kua̱chi̱ ndii, yu̱kunꞌ ja̱a̱nꞌ ndii, ña̱ su̱ꞌu̱n nduuꞌ a̱, te̱ xa̱ mi̱iꞌ ndoꞌó nduuꞌ yu̱kunꞌ ja̱a̱nꞌ.
1CO 3:18 Kü̱ni̱ xaꞌanꞌ xiinꞌ miiꞌ mi̱iꞌ nde̱e̱ i̱i̱n ndo̱ꞌ. Naaꞌ xanini sa̱va̱ ndoꞌó ña̱ ndichi ndo̱ꞌ xiinꞌ ña̱ xini tuní i̱i̱n yivi̱ꞌ yoꞌoꞌ ndii, ku̱u̱ ndo̱ꞌ nde̱e̱ naa ne̱ xïni tuní xiinꞌ ña̱ ndichi ja̱a̱nꞌ, sa̱kanꞌ te̱ ku̱vi̱ ku̱ndu̱u̱ ndo̱ꞌ ne̱ xini tuní xna̱ꞌa̱ nuu̱ꞌ ña̱ ndichi Ndiosí.
1CO 3:19 Kua̱chi̱ ndii, ña̱ ndichi ña̱ nduuꞌ kuenta i̱i̱n yivi̱ꞌ yoꞌoꞌ ndii, ña̱ küuꞌ kaxiꞌ nduuꞌ a̱ nuu̱ꞌ Ndiosí naa yoso̱ꞌ a̱ nuu̱ꞌ tu̱tu̱ Ndiosí miiꞌ kaꞌán a̱ ndii: “Nakasi Ndiosí ne̱ ndichi nuu̱ꞌ ña̱ xini tuní saka mi̱iꞌ ni̱a̱.”
1CO 3:20 Te̱ kaꞌán tu̱ a̱ ndii: “Xiní xto̱ꞌo̱ e̱ꞌ Ndiosí ña̱ ña̱ xanini ne̱ ndichi ndii, ña̱ küuꞌ kaxiꞌ nduuꞌ a̱”, kachi a̱.
1CO 3:21 Xaꞌa̱ꞌ a̱ ja̱a̱nꞌ na vä̱ꞌa̱ ku̱ñuñuꞌ ndo̱ꞌ xaꞌa̱ꞌ ña̱ ndikún ndo̱ꞌ i̱i̱n te̱ yivi̱ꞌ i̱i̱n yivi̱ꞌ yoꞌoꞌ. Sa̱kanꞌ ña̱ sa̱kuuꞌ ña̱ꞌa̱ nduuꞌ kuenta mi̱iꞌ ndo̱ꞌ,
1CO 3:22 naa kuuꞌ yuꞌu̱, te̱ nduuꞌ Pablo, xiinꞌ te̱ nduuꞌ Apolos, xiinꞌ te̱ nduuꞌ Pedro, xiinꞌ i̱i̱n yivi̱ꞌ yoꞌoꞌ, xiinꞌ kivi̱ꞌ ñu̱u̱, xiinꞌ ña̱ xiꞌí, xiinꞌ ña̱ xkaꞌndíá vi̱ti̱n, xiinꞌ ña̱ xkaꞌndi̱a̱ nuu̱ꞌ kuꞌu̱n e̱ꞌ ndii, sa̱kuuꞌ ña̱ ja̱a̱nꞌ nduuꞌ kuenta mi̱iꞌ ndo̱ꞌ.
1CO 3:23 Te̱ ndoꞌó nduuꞌ kuenta Cristo, te̱ Cristo ja̱a̱nꞌ nduuꞌ kuenta Ndiosí.
1CO 4:1 Xaꞌa̱ꞌ a̱ ja̱a̱nꞌ na kuní a̱ ña̱ ku̱nda̱ni̱ ndo̱ꞌ ña̱ nduꞌu̱ ndii, te̱ xikaꞌ nuuꞌ nuu̱ꞌ Cristo kui̱ti̱ꞌ nduuꞌ ndu̱, te̱ ni̱ sa̱kuisoꞌ chuunꞌ a̱ ndu̱ te̱ sa̱niaꞌá ndu̱ ña̱ xiní mi̱iꞌ kui̱ti̱ꞌ Ndiosí.
1CO 4:2 Te̱ yo̱o̱ ka̱ ni̱ ti̱so̱ chuunꞌ, te̱ sa̱a̱ ni̱a̱ i̱i̱n chu̱u̱n ndii, kuní a̱ ña̱ niaꞌa̱ ni̱a̱ ña̱ ne̱ xachuunꞌ nda̱ku nduuꞌ ni̱a̱.
1CO 4:3 Yuꞌu̱ ndii, ndïꞌni̱ xa̱chiꞌ i̱ naaꞌ natava̱ꞌ ndoꞌó kuenta kuuꞌ i̱, uun naaꞌ natava̱ꞌ te̱ yivi̱ꞌ kuenta kuuꞌ i̱ miiꞌ xaꞌnú ra̱ kua̱chi̱. Nde̱e̱ mi̱iꞌ ndii, nätava̱ꞌ i̱ kuenta ña̱ kuuꞌ miiꞌ i̱.
1CO 4:4 Ndisu̱ tee̱ꞌ ndee xiní kaxiꞌ i̱ ña̱ naá va̱ꞌa̱ nimá i̱ ndii, süu̱ꞌ xaꞌa̱ꞌ a̱ ja̱a̱nꞌ na nduuꞌ i̱ te̱ nda̱ku xa̱chiꞌ nimá nuu̱ꞌ Ndiosí. Kua̱chi̱ ndii xto̱ꞌo̱ e̱ꞌ Jesús nduuꞌ ña̱ sa̱naꞌmá yuꞌu̱.
1CO 4:5 Xaꞌa̱ꞌ a̱ ja̱a̱nꞌ na nä̱tava̱ꞌ ndo̱ꞌ kuenta kuuꞌ nde̱e̱ i̱i̱n ne̱ yivi̱ꞌ ña̱ kuní ka̱ xaa̱ kivi̱ꞌ soꞌo̱ꞌ ndiꞌiꞌ, süu̱ꞌ ja̱a̱nꞌ ndii ndiatuꞌ ndo̱ꞌ nde̱e̱ na̱ndi̱koꞌ xto̱ꞌo̱ e̱ꞌ Jesús. Sa̱kanꞌ ña̱ ña̱ ja̱a̱nꞌ nduuꞌ ña̱ sa̱na̱tuví sa̱kuuꞌ ña̱ xaaꞌ si̱ꞌe e̱ꞌ xiinꞌ sa̱kuuꞌ ña̱ xanini nimá e̱ꞌ, te̱ na̱ti̱i̱n i̱ꞌi̱n e̱ꞌ ña̱ tiinꞌ kaꞌnuꞌ sa̱a̱ xataꞌa̱n na̱ti̱i̱n e̱ꞌ nda̱ꞌaꞌ Ndiosí.
1CO 4:6 Ña̱ni̱ taꞌanꞌ i̱, ni̱ kaꞌa̱n i̱ xaꞌa̱ꞌ ña̱ xaaꞌ Apolos xiinꞌ ña̱ xaaꞌ mi̱iꞌ i̱ xaꞌa̱ꞌ ña̱ va̱ꞌa̱ mi̱iꞌ ndo̱ꞌ. Sa̱kanꞌ te̱ ku̱ni̱ ndo̱ꞌ sa̱a̱ xaaꞌ ndu̱, te̱ ña̱ ja̱a̱nꞌ ku̱ndiku̱n ndo̱ꞌ sa̱a̱ ndo̱ꞌ, te̱ sa̱a̱ kui̱ti̱ꞌ ndo̱ꞌ ña̱ yoso̱ꞌ nuu̱ꞌ tu̱tu̱ Ndiosí, sa̱kanꞌ te̱ nde̱e̱ i̱i̱n ndo̱ꞌ sä̱ñuñuꞌ xiinꞌ mi̱iꞌ miiꞌ ña̱ xtani̱ ka̱ ndo̱ꞌ sa̱a̱ xaaꞌ i̱i̱n ra̱ te̱ sa̱kanꞌ i̱nga̱ ra̱.
1CO 4:7 Kua̱chi̱ ndii, ¿yoo nduuꞌ ndoꞌó, tuu ndo̱ꞌ, na natava̱ꞌ ndo̱ꞌ kuenta kuuꞌ te̱ ja̱a̱nꞌ? Te̱, ¿yo̱o̱ nduuꞌ ña̱ kumiꞌ ndo̱ꞌ nï̱ taxiꞌ Ndiosí nda̱ꞌaꞌ ndo̱ꞌ? Sa̱kuuꞌ a̱ ni̱ ta̱xi̱ a̱ ja̱a̱nꞌ. Naaꞌ su̱vi̱ a̱ ni̱ ta̱xi̱ a̱ ndii, ¿ndichun na xañuñuꞌ xiinꞌ mi̱iꞌ ndo̱ꞌ nde̱e̱ naaꞌ ni̱ ki̱ꞌi̱n ndo̱ꞌ a̱ xiinꞌ ña̱ ndi̱e̱eꞌ mi̱iꞌ ndo̱ꞌ?
1CO 4:8 Xanini ndo̱ꞌ ña̱ kö̱o̱ꞌ a̱ kuní xa̱chiꞌ ka̱ nuu̱ꞌ ndo̱ꞌ, te̱ xa̱ vikaꞌ va̱ ndo̱ꞌ, te̱ xa̱ nduuꞌ tu̱ ndo̱ꞌ nde̱e̱ naa ne̱ xaꞌndia chuunꞌ kuuꞌ nu̱uꞌ, te̱ kuä̱sa̱ꞌ ka̱ kuní ndu̱ nuu̱ꞌ ndo̱ꞌ. Va̱ꞌa̱ yaꞌa̱ naaꞌ sa̱kanꞌ, te̱ nduuꞌ xna̱ꞌa̱ ndo̱ꞌ ne̱ xaꞌndia chuunꞌ kuuꞌ nu̱uꞌ, te̱ ku̱vi̱ ka̱ꞌndi̱a̱ chuunꞌ na nduꞌu̱ xiinꞌ ndo̱ꞌ.
1CO 4:9 Kua̱chi̱ ndii tuu yuꞌu̱ ndii, nduꞌu̱, te̱ tianu̱ꞌ Jesús sa̱niaꞌá i̱chiꞌ a̱ ndii, ni̱ xa̱ta̱ yuku̱n Ndiosí ndu̱ nde̱e̱ soꞌo̱ꞌ ndiꞌiꞌ nde̱e̱ naa te̱ xa̱ ni̱ xa̱a̱ nde̱iꞌ ña̱ ku̱vi̱ ra̱. Sa̱kanꞌ ña̱ xa̱ ni̱ na̱ndu̱u̱ ndu̱ nde̱e̱ naa ña̱ sii̱ꞌ i̱i̱n yivi̱ꞌ yoꞌoꞌ nuu̱ꞌ ángele xiinꞌ nuu̱ꞌ ne̱ yivi̱ꞌ.
1CO 4:10 Te̱ xaꞌa̱ꞌ a̱ ña̱ saxinú ndu̱ ña̱ kuní Cristo na nduuꞌ ndu̱ nde̱e̱ naa te̱ küuꞌ kaxiꞌ nuu̱ꞌ ne̱ yivi̱ꞌ, ndisu̱ ndoꞌó ndii, ne̱ kuuꞌ kaxiꞌ va̱ nduuꞌ ndo̱ꞌ ni̱ xa̱a̱ Cristo, kachi mi̱iꞌ ndo̱ꞌ. Nduꞌu̱ ndii, kö̱o̱ꞌ ndi̱e̱e̱ꞌ ndu̱, ndisu̱ ndoꞌó ndii, ndi̱e̱eꞌ va̱ ndo̱ꞌ nuu̱ꞌ mi̱iꞌ ndo̱ꞌ. Ndoꞌó ndii, xitoꞌ kaꞌnuꞌ ne̱ yivi̱ꞌ ndoꞌó, ndisu̱ nduꞌu̱ ndii, ndasiꞌ ni̱a̱ ndu̱.
1CO 4:11 Nde̱e̱ kivi̱ꞌ vi̱ti̱n ndii, xiꞌí va̱ ndu̱ so̱ko̱, te̱ ichí tu̱ ndu̱ ti̱kui, te̱ kuní tu̱ toto̱ ndu̱, te̱ mi̱iꞌ tu̱ kuuꞌ ne̱ yivi̱ꞌ xiinꞌ ndu̱, te̱ kö̱o̱ꞌ tu̱ vi̱ꞌe̱ miiꞌ ndieeꞌ ndu̱.
1CO 4:12 Te̱ xa̱vi xa̱va̱ꞌa̱ ndu̱ xachuunꞌ ndu̱ te̱ tiaku ndu̱, te̱ kii̱ꞌ kani̱a̱ꞌa ne̱ yivi̱ꞌ xiinꞌ ndu̱ ndii, kaꞌán ndu̱ xiinꞌ Ndiosí ña̱ sa̱ñuꞌuꞌ ña̱ꞌaꞌ a̱, te̱ kii̱ꞌ mi̱iꞌ kuuꞌ ni̱a̱ xiinꞌ ndu̱ ndii, kundieni ndu̱ xaꞌa̱ꞌ ni̱a̱.
1CO 4:13 Te̱ kii̱ꞌ kani̱a̱ꞌa ni̱a̱ xiinꞌ ndu̱ ndii, kaꞌán va̱ꞌa̱ ndu̱ xiinꞌ ni̱a̱. Te̱ nde̱e̱ vi̱ti̱n ndii, xaaꞌ ni̱a̱ xiinꞌ ndu̱ nde̱e̱ naa xaaꞌ e̱ꞌ xiinꞌ mi̱ꞌinꞌ ña̱ yoo i̱i̱n yivi̱ꞌ kui̱ti̱ꞌ, uun nde̱e̱ na xaaꞌ e̱ꞌ xiinꞌ ña̱ xa̱ ni̱ ndoo̱ ndo̱so̱ꞌ.
1CO 4:14 Süu̱ꞌ keꞌi i̱ ña̱ yo̱ꞌo̱ꞌ te̱ sa̱kaꞌanꞌ i̱ ndoꞌó, süu̱ꞌ ja̱a̱nꞌ ndii keꞌi e̱ te̱ chi̱tuní i̱ ndoꞌó nde̱e̱ naa siꞌe̱ mi̱iꞌ i̱, sa̱kanꞌ ña̱ ndani̱ va̱ i̱ ndoꞌó.
1CO 4:15 Sa̱kanꞌ na tee̱ꞌ ndee ku̱miꞌ ndo̱ꞌ uxi̱ mií te̱ saniaꞌá ndoꞌó i̱chiꞌ Cristo, ndisu̱ yu̱vaꞌ ndo̱ꞌ ndii, i̱i̱n nda̱a̱ꞌ kui̱ti̱ꞌ kuuꞌ ra̱. Te̱ yuꞌu̱ nduuꞌ yu̱vaꞌ ndo̱ꞌ ja̱a̱nꞌ, sa̱kanꞌ ña̱ su̱vi̱ i̱ ni̱ kaꞌa̱n ndo̱so̱ꞌ tu̱ꞌu̱n va̱ꞌa̱ xaꞌa̱ꞌ Jesús nuu̱ꞌ ndo̱ꞌ, te̱ ni̱ na̱ti̱i̱n ndo̱ꞌ a̱.
1CO 4:16 Xaꞌa̱ꞌ a̱ ja̱a̱nꞌ na kaꞌán ndaꞌvi i̱ xiinꞌ ndo̱ꞌ ña̱ ku̱ndiku̱n ndo̱ꞌ ña̱ xaaꞌ i̱.
1CO 4:17 Xaꞌa̱ꞌ a̱ ja̱a̱nꞌ tu̱ na ni̱ ti̱ꞌviꞌ i̱ Timoteo nuu̱ꞌ ndo̱ꞌ, te̱ nduuꞌ nde̱e̱ naa siꞌe̱ i̱, te̱ ndani̱ va̱ i̱, te̱ te̱ yo̱ꞌo̱ꞌ ndii, xikaꞌ nda̱ku va̱ ra̱ i̱chiꞌ xto̱ꞌo̱ e̱ꞌ Jesús. Te̱ yo̱ꞌo̱ꞌ sa̱na̱kaꞌanꞌ ndoꞌó sa̱a̱ xikaꞌ yuꞌu̱ nuu̱ꞌ i̱chiꞌ Cristo xiinꞌ sa̱a̱ saniaꞌá i̱ ne̱ nakayá xaꞌa̱ꞌ Jesús miiꞌ ka̱ kuaꞌa̱n i̱.
1CO 4:18 Ndisu̱ sa̱va̱ ndo̱ꞌ ndii, xa̱ ni̱ ku̱ñuñuꞌ va̱ ndo̱ꞌ, te̱ tuu ndo̱ꞌ ña̱ nde̱e̱ naa kö̱o̱ꞌ kivi̱ꞌ kuꞌu̱n ka̱ i̱ miiꞌ ndieeꞌ ndo̱ꞌ.
1CO 4:19 Ndisu̱ naaꞌ ni̱ ta̱xi̱ xto̱ꞌo̱ e̱ꞌ ndii, kuꞌu̱n achi̱ i̱ miiꞌ ndieeꞌ ndo̱ꞌ, te̱ ku̱ni̱ i̱ naaꞌ ndi̱xa̱ kumiꞌ xna̱ꞌa̱ te̱ ñuñuꞌ ja̱a̱nꞌ ña̱ ndi̱e̱eꞌ Ndiosí, uun xa̱nuu̱ꞌ tu̱ꞌu̱n ndaꞌvi so̱ꞌo̱ kui̱ti̱ꞌ kaꞌán ra̱.
1CO 4:20 Kua̱chi̱ ndii, kii̱ꞌ xaꞌndia chuunꞌ Ndiosí nimá e̱ꞌ ndii, süu̱ꞌ tu̱ꞌu̱n ndaꞌvi so̱ꞌo̱ kui̱ti̱ꞌ kaꞌán e̱ꞌ, süu̱ꞌ ja̱a̱nꞌ ndii niaꞌá e̱ꞌ ña̱ kumiꞌ e̱ꞌ ña̱ ndi̱e̱e̱ꞌ a̱.
1CO 4:21 ¿Sa̱a̱ kuní ndo̱ꞌ xaa̱ i̱ miiꞌ ndieeꞌ ndo̱ꞌ? ¿Ñáá kuní ndo̱ꞌ ña̱ xaa̱ i̱ xiinꞌ i̱i̱n ndu̱ku̱ te̱ ku̱tunꞌ i̱ ndoꞌó, uun ñáá kuní ndo̱ꞌ ña̱ xaa̱ maso i̱ xiinꞌ ña̱ ndani̱ va̱ i̱ ndoꞌó?
1CO 5:1 Xini i̱ kuento ña̱ yoo i̱i̱n te̱ yivi̱ꞌ, te̱ kumiꞌ musa te̱i̱n ndo̱ꞌ, te̱ ña̱ ja̱a̱nꞌ ndii, nde̱e̱ ne̱ tukuꞌ xäaꞌ a̱, sa̱kanꞌ ña̱ te̱ ja̱a̱nꞌ ndii, si̱ꞌiꞌ ndaꞌvi ra̱ ndiakaꞌ ra̱.
1CO 5:2 Te̱ ndoꞌó ndii, kusaaꞌ xañuñuꞌ ka̱ ndo̱ꞌ tee̱ꞌ ndee xaaꞌ te̱ ja̱a̱nꞌ sa̱kanꞌ. Naaꞌ va̱ꞌa̱ i̱i̱n yivi̱ꞌ ndii, ku̱suchiꞌ i̱ni̱ ndo̱ꞌ xaꞌa̱ꞌ ña̱ ja̱a̱nꞌ, te̱ xta̱ꞌniꞌ ndo̱ꞌ te̱ xaaꞌ ña̱ ki̱ni̱ ja̱a̱nꞌ te̱i̱n ndo̱ꞌ.
1CO 5:3 Te̱ yuꞌu̱ ndii, tee̱ꞌ ndee kö̱o̱ꞌ i̱ yoo te̱i̱n ndo̱ꞌ ndii, ka̱ni̱ni̱ ndo̱ꞌ nde̱e̱ naa nduꞌu̱ꞌ i̱ xiinꞌ ndo̱ꞌ. Tee̱ꞌ ndee xikaꞌ nduꞌu̱ꞌ i̱ ndii, xa̱ ni̱ ka̱tunꞌ i̱ te̱ xaaꞌ ña̱ ki̱ni̱ ja̱a̱nꞌ.
1CO 5:4 Te̱ kii̱ꞌ nakayá ndo̱ꞌ xaꞌa̱ꞌ xto̱ꞌo̱ e̱ꞌ Jesucristo xiinꞌ ña̱ ndi̱e̱e̱ꞌ a̱ ndii, ko̱o̱ tu̱ nimá yuꞌu̱ xiinꞌ ndo̱ꞌ, te̱ xiinꞌ ña̱ ndi̱e̱e̱ꞌ xto̱ꞌo̱ e̱ꞌ Jesucristo
1CO 5:5 sa̱na̱kuaꞌa ndo̱ꞌ te̱ xaaꞌ ña̱ ki̱ni̱ ja̱a̱nꞌ nda̱ꞌaꞌ ña̱ ndi̱va̱ꞌa̱, te̱ sa̱kanꞌ ndo̱ñuꞌuꞌ xa̱chiꞌ ña̱ ndioo̱ꞌ i̱ni̱ ñu̱ꞌuꞌ ndeꞌi̱ ra̱, te̱ kaku̱ nimá ra̱ kii̱ꞌ na̱ndi̱koꞌ xto̱ꞌo̱ e̱ꞌ Jesucristo.
1CO 5:6 Te̱ ndoꞌó ndii, vä̱ꞌa̱ ña̱ kusaaꞌ xañuñuꞌ ka̱ ndo̱ꞌ. ¿Ñáá xïní ndo̱ꞌ ña̱ sie kui̱ti̱ꞌ yu̱chiꞌ levadura te̱ sakiꞌví pachi̱ a̱ sa̱kuuꞌ i̱xanꞌ xita̱ꞌ va̱ꞌa̱?
1CO 5:7 Xaꞌa̱ꞌ a̱ ja̱a̱nꞌ na ku̱xi̱o̱o̱ ndo̱ꞌ nuu̱ꞌ kua̱chi̱ naa ña̱ ni̱ xa̱a̱ te̱ yivi̱ꞌ ja̱a̱nꞌ, ña̱ nduuꞌ nde̱e̱ naa yu̱chiꞌ levadura ya̱taꞌ, ña̱ sakiꞌví pachi̱ xita̱ꞌ va̱ꞌa̱ te̱ säti̱viꞌ a̱ ndoꞌó. Te̱ sa̱kanꞌ ku̱ndu̱u̱ ndo̱ꞌ nde̱e̱ naa i̱xanꞌ xa̱aꞌ ña̱ kö̱o̱ꞌ yu̱chiꞌ ja̱a̱nꞌ saká xiinꞌ. Te̱ mi̱iꞌ ndoꞌó nduuꞌ nde̱e̱ naa xita̱ꞌ va̱ꞌa̱ ja̱a̱nꞌ, ña̱ xi xixiꞌ e̱ꞌ kii̱ꞌ nasukú vi̱koꞌ pascua. Sa̱kanꞌ ña̱ Cristo nduuꞌ nde̱e̱ naa mbe̱e̱ sie, tiꞌ xaꞌni̱ꞌ ne̱ yivi̱ꞌ vi̱koꞌ pascua ja̱a̱nꞌ, te̱ ni̱ na̱soko̱ꞌ xiinꞌ miiꞌ mi̱iꞌ a̱ xaꞌa̱ꞌ kua̱chi̱ e̱ꞌ.
1CO 5:8 Sa̱kanꞌ na kuiiꞌ kuní a̱ ña̱ sa̱kaꞌnuꞌ e̱ꞌ vi̱koꞌ pascua ja̱a̱nꞌ kuenta Jesús xiinꞌ ña̱ ndo̱o̱ nimá e̱ꞌ xiinꞌ ña̱ ndi̱xa̱, te̱ ku̱ndu̱u̱ a̱ nde̱e̱ naa xita̱ꞌ va̱ꞌa̱ tiꞌeꞌ ña̱ kö̱o̱ꞌ yu̱chiꞌ levadura ya̱taꞌ ja̱a̱nꞌ saká xiinꞌ. Sa̱kanꞌ ña̱ yu̱chiꞌ ja̱a̱nꞌ ndii, nduuꞌ a̱ nde̱e̱ naa kua̱chi̱ xiinꞌ nde̱e̱ naa ña̱ ni̱a̱ꞌa.
1CO 5:9 Xa̱ ni̱ kaꞌa̱n i̱ xiinꞌ ndo̱ꞌ xiinꞌ i̱nga̱ tu̱tu̱ ña̱ ni̱ ti̱ꞌviꞌ nu̱uꞌ i̱ ña̱ kü̱ndi̱a̱ka̱ taꞌanꞌ ndo̱ꞌ xiinꞌ ne̱ kumiꞌ musa.
1CO 5:10 Ndisu̱ süu̱ꞌ xiinꞌ ña̱ ni̱ kaꞌa̱n i̱ ja̱a̱nꞌ kuni kachi̱ i̱ ña̱ ku̱xi̱o̱o̱ xa̱chiꞌ ndo̱ꞌ nuu̱ꞌ ne̱ yivi̱ꞌ, ne̱ nduuꞌ kuenta i̱i̱n yivi̱ꞌ, naa kuuꞌ ne̱ kumiꞌ musa, xiinꞌ ne̱ ndioo̱ꞌ i̱ni̱ va̱ xaꞌa̱ꞌ ña̱ꞌa̱ i̱nga̱ ne̱ yivi̱ꞌ, xiinꞌ ne̱ kuiꞌna̱ꞌ, xiinꞌ ne̱ xakaꞌnuꞌ ndiosí saka. Sa̱kanꞌ ña̱ naaꞌ ku̱xi̱o̱o̱ xa̱chiꞌ ndo̱ꞌ nuu̱ꞌ ne̱ ja̱a̱nꞌ ndii, kuni̱ a̱ ña̱ ki̱e̱e̱ xa̱chiꞌ ndo̱ꞌ nuu̱ꞌ ñu̱ꞌuꞌ i̱i̱n yivi̱ꞌ yoꞌoꞌ.
1CO 5:11 Ña̱ ni̱ kuni̱ yuꞌu̱ kaꞌa̱n i̱ ndii, ña̱ kü̱ndi̱a̱ka̱ taꞌanꞌ ka̱ ndo̱ꞌ xiinꞌ ne̱ kaꞌán ña̱ ndikún ni̱a̱ i̱chiꞌ Jesús, ndisu̱ kumiꞌ ni̱a̱ musa ni̱a̱, te̱ nduuꞌ tu̱ ni̱a̱ ne̱ ndioo̱ꞌ i̱ni̱ va̱ xaꞌa̱ꞌ ña̱ꞌa̱ i̱nga̱ ne̱ yivi̱ꞌ, te̱ xakaꞌnuꞌ tu̱ ni̱a̱ ndiosí saka, te̱ tiinꞌ kua̱chi̱ nianí tu̱ ni̱a̱ ne̱ yivi̱ꞌ, te̱ nduuꞌ tu̱ ni̱a̱ ne̱ xini̱, te̱ kuiꞌnaꞌ tu̱ ni̱a̱. Te̱ xiinꞌ ne̱ ja̱a̱nꞌ ndii, ni̱ nde̱e̱ kü̱xi̱ ingaꞌ ndo̱ꞌ.
1CO 5:12 Kua̱chi̱ ndii kö̱o̱ꞌ nde̱e̱ i̱i̱n xaꞌa̱ꞌ ña̱ sa̱naꞌmá yuꞌu̱ ne̱ nduuꞌ kuenta i̱i̱n yivi̱ꞌ. Ndisu̱ ndoꞌó nduuꞌ ne̱ kuní a̱ sa̱naꞌmá ne̱ nduuꞌ kuenta Jesús xiinꞌ ndo̱ꞌ.
1CO 5:13 Sa̱kanꞌ ña̱ mi̱iꞌ Ndiosí sa̱naꞌmá ne̱ nduuꞌ kuenta i̱i̱n yivi̱ꞌ ja̱a̱nꞌ. Xaꞌa̱ꞌ a̱ ja̱a̱nꞌ na xta̱ꞌniꞌ ndo̱ꞌ te̱ xaaꞌ ña̱ ki̱ni̱, te̱ ndiakaꞌ si̱ꞌiꞌ ndaꞌvi ja̱a̱nꞌ te̱i̱n ndo̱ꞌ.
1CO 6:1 Kii̱ꞌ yoo i̱i̱n ndo̱ꞌ tu̱ꞌu̱n kuiꞌe̱ xiinꞌ i̱i̱n ne̱ xikaꞌ i̱chiꞌ Jesús xiinꞌ e̱ꞌ ndii, vä̱ꞌa̱ xaaꞌ ndo̱ꞌ naaꞌ kuꞌu̱n ndo̱ꞌ nuu̱ꞌ te̱ ndisoꞌ chuunꞌ vi̱ꞌe̱ kua̱chi̱, te̱ ti̱i̱n kua̱chi̱ taꞌanꞌ ndo̱ꞌ, süu̱ꞌ ja̱a̱nꞌ ndii kuní a̱ ña̱ kuꞌu̱n ndo̱ꞌ nuu̱ꞌ te̱ xaꞌndia chuunꞌ nuu̱ꞌ ne̱ nduuꞌ kuenta Jesús xiinꞌ e̱ꞌ, te̱ kaꞌa̱n ndo̱ꞌ ña̱ ja̱a̱nꞌ xiinꞌ ra̱.
1CO 6:2 Kua̱chi̱ ndii, yooꞌ, ne̱ nduuꞌ kuenta Ndiosí, nduuꞌ ne̱ sa̱naꞌmá ne̱ yivi̱ꞌ i̱i̱n yivi̱ꞌ kivi̱ꞌ soꞌo̱ꞌ ndiꞌiꞌ. Naaꞌ sa̱kanꞌ nduuꞌ a̱ ndii, ¿ndichun na kü̱vi̱ kaꞌnu̱ ndo̱ꞌ kua̱chi̱ kualiꞌ kusoꞌo̱ ja̱a̱nꞌ?
1CO 6:3 ¿Ñáá xïní ndo̱ꞌ ña̱ yooꞌ sa̱naꞌmá nde̱e̱ ángele nuu̱ꞌ kuꞌu̱n e̱ꞌ? Naaꞌ sa̱kanꞌ nduuꞌ a̱ ndii, ku̱vi̱ ka̱ vi̱ꞌ kaꞌnu̱ ndo̱ꞌ kua̱chi̱ ña̱ yoo i̱i̱n yivi̱ꞌ yoꞌoꞌ.
1CO 6:4 Xaꞌa̱ꞌ a̱ ja̱a̱nꞌ na kii̱ꞌ yoo ndo̱ꞌ tu̱ꞌu̱n kuiꞌe̱ te̱i̱n ndo̱ꞌ ndii, kö̱o̱ꞌ nde̱e̱ i̱i̱n xaꞌa̱ꞌ ña̱ kuꞌu̱n kaꞌa̱n kua̱chi̱ ndo̱ꞌ xaꞌa̱ꞌ taꞌanꞌ ndo̱ꞌ nuu̱ꞌ te̱ xaꞌndia chuunꞌ vi̱ꞌe̱ kua̱chi̱, te̱ ndüuꞌ kuenta Jesús.
1CO 6:5 Kaꞌán i̱ ña̱ yo̱ꞌo̱ꞌ xiinꞌ ndo̱ꞌ, sa̱kanꞌ te̱ ku̱ka̱ꞌa̱n nuu̱ꞌ ndo̱ꞌ. ¿Sa̱a̱ ka̱ vi̱ꞌ tu̱ kö̱o̱ꞌ nde̱e̱ i̱i̱n ne̱ ku̱vi̱ kaꞌnu̱ kua̱chi̱ xaꞌa̱ꞌ tu̱ꞌu̱n kuiꞌe̱ ña̱ yoo te̱i̱n mi̱iꞌ ndo̱ꞌ ja̱a̱nꞌ?
1CO 6:6 Sa̱kanꞌ ña̱ süu̱ꞌ kuntaꞌanꞌ mi̱iꞌ kui̱ti̱ꞌ ndo̱ꞌ, süu̱ꞌ ja̱a̱nꞌ ndii nde̱e̱ nuu̱ꞌ te̱ xaꞌndia chuunꞌ vi̱ꞌe̱ kua̱chi̱, te̱ ndüuꞌ kuenta Jesús, kuaꞌa̱n ndo̱ꞌ ku̱ntaꞌanꞌ ndo̱ꞌ.
1CO 6:7 Sa̱kanꞌ na kuiiꞌ, xaꞌa̱ꞌ a̱ ña̱ kuntaꞌanꞌ ndo̱ꞌ ja̱a̱nꞌ kui̱ti̱ꞌ ndii, niaꞌá ndo̱ꞌ ña̱ ïtaꞌ ni̱ꞌi̱ ndo̱ꞌ nuu̱ꞌ i̱chiꞌ Jesús. Nde̱e̱ va̱ꞌa̱ ka̱ naaꞌ ku̱ndi̱e̱ni ndo̱ꞌ ña̱ sa̱a̱ ka̱ ku̱u̱ ne̱ yivi̱ꞌ xiinꞌ ndo̱ꞌ, te̱ va̱ꞌa̱ ka̱ naaꞌ ku̱ndi̱e̱ni tu̱ ndo̱ꞌ kii̱ꞌ xakuiꞌnaꞌ ni̱a̱ ña̱ꞌa̱ ndo̱ꞌ.
1CO 6:8 Ndisu̱ ndoꞌó nduuꞌ ne̱ sa̱a̱ ka̱ kuuꞌ xiinꞌ ne̱ yivi̱ꞌ nde̱e̱ ne̱ taꞌanꞌ ndo̱ꞌ, ne̱ nakayá xiinꞌ ndo̱ꞌ xaꞌa̱ꞌ Jesús, te̱ xakuiꞌnaꞌ tu̱ ndo̱ꞌ ña̱ꞌa̱ ni̱a̱.
1CO 6:9 Sa̱a̱ ka̱ vi̱ꞌ tu̱ tüviꞌ nuu̱ꞌ ndo̱ꞌ ña̱ ne̱ xaaꞌ ña̱ ni̱a̱ꞌa ndii, kü̱ndu̱u̱ ni̱a̱ kuenta ña̱ xaꞌndia chuunꞌ Ndiosí. Kü̱ni̱ xaꞌanꞌ xiinꞌ miiꞌ mi̱iꞌ ndo̱ꞌ, sa̱kanꞌ ña̱ ne̱ xaaꞌ ña̱ xiín ndii, kü̱ndi̱e̱e̱ ni̱a̱ i̱kanꞌ, te̱ sa̱kanꞌ tu̱ ne̱ xakaꞌnuꞌ ndiosí saka, te̱ sa̱kanꞌ ni̱ tu̱ ne̱ kumiꞌ musa, te̱ sa̱kanꞌ ni̱ tu̱ te̱ yivi̱ꞌ, te̱ sananduuꞌ xiinꞌ miiꞌ ña̱ꞌaꞌ, te̱ sa̱kanꞌ tu̱ te̱ yivi̱ꞌ, te̱ kixín xiinꞌ i̱nga̱ te̱ yivi̱ꞌ,
1CO 6:10 te̱ ni̱ nde̱e̱ ne̱ kuiꞌna̱ꞌ, te̱ ni̱ nde̱e̱ ne̱ ndioo̱ꞌ i̱ni̱ va̱ xaꞌa̱ꞌ ña̱ꞌa̱ i̱nga̱ ne̱ yivi̱ꞌ, te̱ ni̱ nde̱e̱ ne̱ nduuꞌ ne̱ xini̱, te̱ ni̱ nde̱e̱ ne̱ tiin kua̱chi̱ nianí, te̱ ni̱ nde̱e̱ ne̱ xini xaꞌanꞌ ne̱ yivi̱ꞌ, te̱ naꞌinꞌ ni̱a̱ xu̱ꞌunꞌ ne̱ ja̱a̱nꞌ ndii, nde̱e̱ i̱i̱n ne̱ ja̱a̱nꞌ kü̱ndi̱e̱e̱ miiꞌ xaꞌndia chuunꞌ Ndiosí ja̱a̱nꞌ.
1CO 6:11 Te̱ sa̱kanꞌ ni̱ xa̱a̱ sa̱va̱ ndoꞌó nuu̱ꞌ ni̱ ki̱xi̱n. Ndisu̱ vi̱ti̱n ndii, xa̱ ni̱ nda̱sa̱ndo̱o̱ Ndiosí ndoꞌó nuu̱ꞌ kua̱chi̱ ndo̱ꞌ, te̱ xa̱ ni̱ nda̱sa̱ndu̱u̱ tu̱ a̱ ndoꞌó ndi̱ti̱a̱ mi̱iꞌ a̱, te̱ nduuꞌ ndo̱ꞌ ne̱ ni̱ xa̱nda̱ku a̱ nimá nuu̱ꞌ a̱ xiinꞌ ña̱ ndi̱e̱eꞌ xto̱ꞌo̱ e̱ꞌ Jesucristo, te̱ sa̱kanꞌ tu̱ xiinꞌ ña̱ ndi̱e̱eꞌ Espíritu Ndiosí.
1CO 6:12 “Sa̱kuuꞌ nuu̱ꞌ a̱ ku̱vi̱ sa̱a̱ i̱”, kachi ne̱ yivi̱ꞌ, ndisu̱ süu̱ꞌ sa̱kuuꞌ a̱ nduuꞌ ña̱ chindieeꞌ yooꞌ. “Sa̱kuuꞌ nuu̱ꞌ a̱ ku̱vi̱ sa̱a̱ i̱”, kachi ni̱a̱, ndisu̱ vä̱ꞌa̱ ta̱xi̱ e̱ꞌ ña̱ vi̱ko̱ niꞌiꞌ nde̱e̱ i̱i̱n ña̱ ja̱a̱nꞌ yooꞌ.
1CO 6:13 Te̱ sa̱kanꞌ tu̱ kaꞌán sa̱va̱ ni̱a̱ ndii: “Ña̱ xaxi̱ꞌ e̱ꞌ ndii, ña̱ kuní ti̱xi̱n e̱ꞌ nduuꞌ a̱, te̱ ti̱xi̱n e̱ꞌ ndii, ña̱ kuní ña̱ xaxi̱ꞌ nduuꞌ a̱”, kachi ni̱a̱. Ndi̱xa̱ kaꞌán ni̱a̱, ndisu̱ sa̱ndo̱ñuꞌuꞌ Ndiosí uvi̱ sa̱aꞌ ña̱ ja̱a̱nꞌ. Te̱ ndii, ñu̱ꞌuꞌ ndeꞌi̱ e̱ꞌ ndii, süu̱ꞌ ni̱ xa̱ꞌa̱ ña̱ꞌaꞌ xto̱ꞌo̱ e̱ꞌ Ndiosí te̱ sa̱a̱ e̱ꞌ ña̱ xiín xiinꞌ a̱. Süu̱ꞌ ja̱a̱nꞌ ndii ni̱ xa̱ꞌa̱ ña̱ꞌaꞌ a̱ xaꞌa̱ꞌ mi̱iꞌ a̱, te̱ su̱vi̱ tu̱ a̱ nduuꞌ xto̱ꞌo̱ ñu̱ꞌuꞌ ndeꞌi̱ e̱ꞌ ja̱a̱nꞌ.
1CO 6:14 Sa̱a̱ niiꞌ ni̱ sa̱na̱tiaku Ndiosí xto̱ꞌo̱ e̱ꞌ Jesús ndii, niiꞌ sa̱kanꞌ tu̱ sa̱na̱tiaku a̱ yooꞌ xiinꞌ ña̱ ndi̱e̱eꞌ a̱.
1CO 6:15 Sa̱a̱ ka̱ vi̱ꞌ tu̱ xïní ndo̱ꞌ ña̱ kuenta Cristo nduuꞌ ñu̱ꞌuꞌ ndeꞌi̱ e̱ꞌ. ¿Ñáá xanini ndo̱ꞌ ña̱ ku̱vi̱ sa̱ndu̱i̱i̱n e̱ꞌ ñu̱ꞌuꞌ ndeꞌi̱ e̱ꞌ, ña̱ nduuꞌ kuenta Cristo, xiinꞌ ñu̱ꞌuꞌ ndeꞌi̱ i̱i̱n ña̱ꞌaꞌ ñaꞌ xiín? Vä̱ꞌa̱ xa̱chiꞌ sa̱kanꞌ ra̱nꞌ.
1CO 6:16 Sa̱a̱ ka̱ vi̱ꞌ tu̱ xïní ndo̱ꞌ ña̱ te̱ sanduiinꞌ ñu̱ꞌuꞌ ndeꞌi̱ ra̱ xiinꞌ ñu̱ꞌuꞌ ndeꞌi̱ i̱i̱n ña̱ꞌaꞌ ñaꞌ xiín ndii, i̱i̱n nda̱a̱ꞌ nanduuꞌ ra̱ xiinꞌ ña̱ꞌaꞌ ja̱a̱nꞌ, naa yoso̱ꞌ a̱ nuu̱ꞌ tu̱tu̱ Ndiosí miiꞌ kaꞌán a̱ ndii: “I̱i̱n nda̱a̱ꞌ ñu̱ꞌuꞌ ndeꞌi̱ nanduuꞌ uvi̱ saa̱ꞌ ni̱a̱.” Sa̱kanꞌ yoso̱ꞌ a̱.
1CO 6:17 Ndisu̱ ne̱ sanduiinꞌ xiinꞌ mi̱iꞌ xiinꞌ xto̱ꞌo̱ e̱ꞌ Jesús ndii, i̱i̱n nda̱a̱ꞌ nanduuꞌ nimá ni̱a̱ xiinꞌ a̱.
1CO 6:18 Sa̱kanꞌ na kuiiꞌ ku̱nu̱ ndo̱ꞌ nuu̱ꞌ ña̱ xiín, kua̱chi̱ ndii, ndee ka̱ tu̱ku̱ nuu̱ꞌ kua̱chi̱ ña̱ xaaꞌ ne̱ yivi̱ꞌ ndii, süu̱ꞌ xiinꞌ ñu̱ꞌuꞌ ndeꞌi̱ ni̱a̱ xaaꞌ ni̱a̱ a̱. Ndisu̱ ne̱ xaaꞌ ña̱ ki̱ni̱ ja̱a̱nꞌ ndii, xiinꞌ ñu̱ꞌuꞌ ndeꞌi̱ ni̱a̱ xaaꞌ ni̱a̱ a̱.
1CO 6:19 Sa̱a̱ ka̱ vi̱ꞌ tu̱ xïní ndo̱ꞌ ña̱ ñu̱ꞌuꞌ ndeꞌi̱ ndo̱ꞌ ja̱a̱nꞌ ndii, nduuꞌ a̱ nde̱e̱ naa yu̱kunꞌ Espíritu Santo ña̱ ni̱ ta̱xi̱ Ndiosí nuu̱ꞌ ndo̱ꞌ, te̱ naá a̱ nimá ndo̱ꞌ. Te̱ süu̱ꞌ ña̱ꞌa̱ mi̱iꞌ ndo̱ꞌ nduuꞌ ñu̱ꞌuꞌ ndeꞌi̱ ndo̱ꞌ ja̱a̱nꞌ,
1CO 6:20 kua̱chi̱ ndii ya̱ꞌvi̱ va̱ ni̱ cha̱ꞌvi̱ Ndiosí xaꞌa̱ꞌ ndo̱ꞌ. Sa̱kanꞌ na kuní a̱ ña̱ sa̱kaꞌnuꞌ ña̱ꞌaꞌ ndo̱ꞌ xiinꞌ ñu̱ꞌuꞌ ndeꞌi̱ ndo̱ꞌ xiinꞌ nimá ndo̱ꞌ, sa̱kanꞌ ña̱ ña̱ꞌa̱ mi̱iꞌ a̱ nduuꞌ ña̱ ja̱a̱nꞌ.
1CO 7:1 Te̱ vi̱ti̱n kuni na̱kui̱i̱n i̱ ña̱ ni̱ nda̱tuꞌu̱nꞌ ndo̱ꞌ yuꞌu̱ nuu̱ꞌ tu̱tu̱, ña̱ ni̱ ti̱ꞌviꞌ ndo̱ꞌ nuu̱ꞌ i̱, ña̱ kaꞌán naaꞌ va̱ꞌa̱ ña̱ küsu̱n te̱ yivi̱ꞌ xiinꞌ ña̱ꞌaꞌ.
1CO 7:2 Ndisu̱ xaꞌa̱ꞌ a̱ ña̱ i̱yo̱ va̱ koyo̱ e̱ꞌ nuu̱ꞌ ña̱ xiín ndii, tuu yuꞌu̱ ña̱ va̱ꞌa̱ ka̱ ña̱ i̱ꞌi̱n te̱ yivi̱ꞌ ndii, ko̱o̱ ñaꞌ siꞌiꞌ ra̱, te̱ i̱ꞌi̱n ña̱ꞌaꞌ ndii, ko̱o̱ i̱i̱ꞌ a̱.
1CO 7:3 Te̱ i̱i̱ꞌ ña̱ꞌaꞌ ndii, kuní a̱ ña̱ sa̱xinú ra̱ ña̱ kusu̱n ra̱ xiinꞌ ñaꞌ siꞌiꞌ ra̱, te̱ sa̱kanꞌ tu̱ ñaꞌ siꞌiꞌ i̱i̱n te̱ yivi̱ꞌ ndii, kuní a̱ ña̱ sa̱xinú aꞌ ña̱ kusu̱n aꞌ xiinꞌ i̱i̱ꞌ aꞌ.
1CO 7:4 Ña̱ꞌaꞌ ndii, süu̱ꞌ ña̱ꞌa̱ mi̱iꞌ aꞌ nduuꞌ ñu̱ꞌuꞌ ndeꞌi̱ aꞌ, süu̱ꞌ ja̱a̱nꞌ ndii ña̱ꞌa̱ i̱i̱ꞌ aꞌ nduuꞌ a̱. Te̱ sa̱kanꞌ tu̱ te̱ yivi̱ꞌ ndii, süu̱ꞌ ña̱ꞌa̱ mi̱iꞌ ra̱ nduuꞌ ñu̱ꞌuꞌ ndeꞌi̱ ra̱, süu̱ꞌ ja̱a̱nꞌ ndii ña̱ꞌa̱ ñaꞌ siꞌiꞌ ra̱ nduuꞌ a̱.
1CO 7:5 Xaꞌa̱ꞌ a̱ ja̱a̱nꞌ na käꞌa̱n yu̱ꞌuꞌ ndo̱ꞌ ña̱ kusu̱n xiinꞌ taꞌanꞌ ndo̱ꞌ. Ndisu̱ naaꞌ ni̱ ndoo̱ ndo̱ꞌ kuento ña̱ ko̱o̱ ii̱ꞌ ndo̱ꞌ i̱i̱n xaꞌaꞌ te̱ kaꞌa̱n ndo̱ꞌ xiinꞌ Ndiosí ndii, va̱ꞌa̱ sa̱kanꞌ. Te̱ kii̱ꞌ ndi̱ꞌi̱ ña̱ ja̱a̱nꞌ ndii, kuní a̱ ña̱ kusu̱n xiinꞌ taꞌanꞌ ni̱ tukuuꞌ ndo̱ꞌ, saa̱ꞌ i̱i̱n kii̱ꞌ te̱ sa̱maña ña̱ ndi̱va̱ꞌa̱ ndoꞌó, te̱ koyo̱ ndo̱ꞌ nuu̱ꞌ kua̱chi̱ xaꞌa̱ꞌ a̱ ña̱ kündieni ndo̱ꞌ.
1CO 7:6 Sa̱kuuꞌ ña̱ yo̱ꞌo̱ꞌ kaꞌán i̱ xiinꞌ ndo̱ꞌ sa̱a̱ tuu mi̱iꞌ yuꞌu̱, ndisu̱ süu̱ꞌ i̱i̱n ña̱ kaꞌán chuunꞌ i̱ nuu̱ꞌ ndo̱ꞌ nduuꞌ a̱.
1CO 7:7 Tuu yuꞌu̱ ndii, va̱ꞌa̱ ka̱ naaꞌ ndoo̱ i̱i̱n nda̱a̱ꞌ sa̱kuuꞌ ne̱ yivi̱ꞌ nde̱e̱ naa yuꞌu̱, ndisu̱ i̱ꞌi̱n ne̱ yivi̱ꞌ ndii, ni̱ ta̱xi̱ Ndiosí ña̱ siinꞌ ka̱ka̱ ni̱a̱ i̱i̱n yivi̱ꞌ. Sa̱va̱ ni̱a̱ ni̱ ta̱xi̱ a̱ ña̱ ndoo̱ mi̱iꞌ ni̱a̱ sa̱a̱ yoo ni̱a̱, te̱ sa̱va̱ tu̱ku̱ ni̱a̱ ni̱ ta̱xi̱ a̱ ña̱ tu̱ndaꞌa̱ꞌ ni̱a̱.
1CO 7:8 Sa̱kanꞌ na kuiiꞌ kaꞌán i̱ xiinꞌ ne̱ ndieeꞌ i̱i̱n nda̱a̱ꞌ, xiinꞌ ne̱ kuaa̱nꞌ ña̱ va̱ꞌa̱ ka̱ ndoo̱ mi̱iꞌ ni̱a̱ ku̱ndi̱e̱e̱ ni̱a̱ sa̱a̱ yoo ni̱a̱ nde̱e̱ naa yuꞌu̱.
1CO 7:9 Ndisu̱ naaꞌ kündieni ni̱a̱ ña̱ ko̱o̱ ii̱ꞌ ni̱a̱ nuu̱ꞌ ña̱ kuni kusu̱n xiinꞌ taꞌanꞌ ni̱a̱ ndii, nde̱e̱ chaaꞌ ka̱ na tu̱ndaꞌa̱ꞌ ni̱a̱ te̱ sa̱kanꞌ ña̱ ndi̱e̱eꞌ va̱ ndoꞌoꞌ ni̱a̱ xaꞌa̱ꞌ ña̱ kuni kusu̱n xiinꞌ taꞌanꞌ ni̱a̱.
1CO 7:10 Ne̱ xa̱ ni̱ tu̱ndaꞌa̱ꞌ ndii, ña̱ yo̱ꞌo̱ꞌ kaꞌán chuunꞌ i̱ nuu̱ꞌ ni̱a̱, ndisu̱ süu̱ꞌ ña̱ kaꞌán chuunꞌ mi̱iꞌ i̱ nduuꞌ a̱, süu̱ꞌ ja̱a̱nꞌ ndii, ña̱ kaꞌán chuunꞌ xto̱ꞌo̱ e̱ꞌ nduuꞌ a̱. Ña̱ ña̱ꞌaꞌ ndii, kuní a̱ ña̱ nä̱ko̱o̱ a̱ i̱i̱ꞌ aꞌ.
1CO 7:11 Te̱ naaꞌ xa̱ ni̱ na̱ta̱ꞌviꞌ taꞌanꞌ i̱i̱n ña̱ꞌaꞌ xiinꞌ i̱i̱ꞌ a̱ ndii, na tü̱ndaꞌa̱ꞌ ka̱ aꞌ, uun na na̱koo̱ ni̱a̱ ña̱ mani̱ꞌ xiinꞌ taꞌanꞌ ni̱a̱. Te̱ sa̱kanꞌ tu̱ tiaa̱ ndii, na nä̱ta̱ꞌviꞌ taꞌanꞌ ra̱ xiinꞌ ña̱ siꞌiꞌ ra̱.
1CO 7:12 Te̱ ña̱ kuni i̱ kaꞌa̱n i̱ xiinꞌ sa̱kuuꞌ i̱nga̱ ndo̱ꞌ vi̱ti̱n ndii, süu̱ꞌ ña̱ ni̱ kaꞌa̱n chuunꞌ xto̱ꞌo̱ e̱ꞌ Jesús nduuꞌ ka̱ a̱. Naaꞌ yoo i̱i̱n te̱ ndikún i̱chiꞌ Jesús xiinꞌ e̱ꞌ, te̱ ndïkún ñaꞌ siꞌi ra̱ i̱chiꞌ Jesús, ndisu̱ xindoó nimá aꞌ ña̱ ku̱nduꞌu̱ꞌ aꞌ xiinꞌ ra̱ ndii, na nä̱ta̱ꞌviꞌ taꞌanꞌ ra̱ xiinꞌ aꞌ.
1CO 7:13 Te̱ naaꞌ yoo i̱i̱n ña̱ꞌaꞌ, ñaꞌ ndikún i̱chiꞌ Jesús xiinꞌ e̱ꞌ, te̱ ndïkún i̱i̱ꞌ aꞌ i̱chiꞌ Jesús, ndisu̱ xindoó nimá ra̱ ña̱ ku̱nduꞌu̱ꞌ ra̱ xiinꞌ aꞌ ndii, na nä̱ta̱ꞌviꞌ taꞌanꞌ aꞌ xiinꞌ raꞌ.
1CO 7:14 Sa̱kanꞌ ña̱ i̱i̱n te̱ yivi̱ꞌ, te̱ ndïkún i̱chiꞌ Jesús ndii, nduuꞌ ra̱ ndi̱ti̱a̱ Ndiosí nuu̱ꞌ a̱ xaꞌa̱ꞌ a̱ ña̱ ndikún ñaꞌ siꞌiꞌ ra̱ i̱chiꞌ Jesús. Te̱ i̱i̱n kachi tu̱ i̱i̱n ña̱ꞌaꞌ ñaꞌ ndïkún i̱chiꞌ Jesús ndii, nduuꞌ aꞌ ndi̱ti̱a̱ Ndiosí nuu̱ꞌ a̱ xaꞌa̱ꞌ ña̱ ndikún i̱i̱ꞌ aꞌ i̱chiꞌ Jesús. Naaꞌ süu̱ꞌ sa̱kanꞌ nduuꞌ a̱ ndii, süu̱ꞌ ne̱ ndo̱o̱ nduuꞌ siꞌe̱ ni̱a̱ nuu̱ꞌ Ndiosí. Ndisu̱ ndi̱ti̱a̱ Ndiosí nduuꞌ tu̱ siꞌe̱ ni̱a̱ ja̱a̱nꞌ vi̱ti̱n.
1CO 7:15 Ndisu̱ naaꞌ kuni na̱ta̱ꞌviꞌ taꞌanꞌ ne̱ ndïkún i̱chiꞌ Jesús ja̱a̱nꞌ ndii, na sa̱a̱ ni̱a̱ a̱. Sa̱kanꞌ ña̱ ne̱ ndikún i̱chiꞌ Jesús ndii, kuä̱sa̱ꞌ kande̱iꞌ ña̱ ku̱ndi̱a̱ka̱ taꞌanꞌ ka̱ ni̱a̱ xiinꞌ ne̱ ja̱a̱nꞌ. Sa̱kanꞌ ña̱ Ndiosí ndii, kuní a̱ ña̱ ku̱ndi̱e̱e̱ mani̱ꞌ e̱ꞌ.
1CO 7:16 Ndoꞌó, ña̱ꞌaꞌ, xïní ndo̱ꞌ naaꞌ kueinꞌ ku̱vi̱ sa̱ku̱ndikún ndo̱ꞌ i̱i̱ꞌ ndo̱ꞌ i̱chiꞌ Jesús. Te̱ ndoꞌó, te̱ yivi̱ꞌ, xïní tu̱ ndoꞌó naaꞌ kueinꞌ ku̱vi̱ sa̱ku̱ndikún ndo̱ꞌ ñaꞌ siꞌiꞌ ndo̱ꞌ i̱chiꞌ Jesús.
1CO 7:17 I̱ꞌi̱n ndo̱ꞌ kuní a̱ ka̱ka̱ sa̱a̱ ni̱ kaꞌa̱n tuní xto̱ꞌo̱ e̱ꞌ xiinꞌ ndo̱ꞌ kii̱ꞌ ni̱ ka̱na̱ a̱ ndoꞌó te̱ ka̱ka̱ ndo̱ꞌ i̱chiꞌ a̱. Ña̱ kaa̱ꞌ nduuꞌ ña̱ saniaꞌá i̱ sa̱kuuꞌ xaanꞌ miiꞌ nakayá ne̱ yivi̱ꞌ xaꞌa̱ꞌ Jesús.
1CO 7:18 Naaꞌ xa̱ yoo tuni̱ i̱i̱nꞌ sa̱va̱ ndoꞌó kii̱ꞌ ni̱ ka̱na̱ Ndiosí ndoꞌó te̱ ka̱ka̱ ndo̱ꞌ i̱chiꞌ Jesús ndii, na ndoo̱ mi̱iꞌ a̱ i̱i̱nꞌ ndo̱ꞌ, te̱ naaꞌ sa̱va̱ ndo̱ꞌ nï̱ yoo̱ a̱ i̱i̱nꞌ ndii, kä̱sa̱ꞌa̱ ndo̱ꞌ a̱ i̱i̱nꞌ ndo̱ꞌ.
1CO 7:19 Kuä̱sa̱ꞌ chindieeꞌ a̱ ña̱ ka̱sa̱ꞌa̱ e̱ꞌ tuni̱ i̱i̱nꞌ e̱ꞌ, uun naaꞌ kä̱sa̱ꞌa̱ e̱ꞌ i̱i̱nꞌ e̱ꞌ. Ña̱ kaꞌnuꞌ ka̱ nduuꞌ a̱ ña̱ sa̱xinu̱ e̱ꞌ ña̱ kaꞌán chuunꞌ Ndiosí xiinꞌ e̱ꞌ.
1CO 7:20 Sa̱kanꞌ na kuiiꞌ na ka̱ka̱ i̱ꞌi̱n e̱ꞌ sa̱a̱ yoo e̱ꞌ kii̱ꞌ ni̱ ka̱na̱ Ndiosí yoo te̱ ka̱ka̱ e̱ꞌ i̱chiꞌ a̱.
1CO 7:21 Naaꞌ ni̱ xi̱ko̱ niꞌiꞌ i̱i̱n xto̱ꞌo̱ ndoꞌó kii̱ꞌ ni̱ ka̱na̱ Ndiosí ndoꞌó nuu̱ꞌ i̱chiꞌ a̱ ndii, kü̱ndi̱ꞌni̱ ndo̱ꞌ xaꞌa̱ꞌ ña̱ ja̱a̱nꞌ. Ndisu̱ naaꞌ ku̱vi̱ ndoo̱ ndiká ndo̱ꞌ nuu̱ꞌ xto̱ꞌo̱ ja̱a̱nꞌ ndii, sa̱a̱ ndo̱ꞌ a̱.
1CO 7:22 Kua̱chi̱ ndii, naaꞌ ni̱ xi̱ko̱ niꞌiꞌ ña̱ꞌaꞌ i̱i̱n xto̱ꞌo̱ kii̱ꞌ ni̱ ka̱na̱ ña̱ꞌaꞌ xto̱ꞌo̱ e̱ꞌ Ndiosí ndii, ni̱ sa̱ndoó ndiká ña̱ꞌaꞌ a̱ te̱ ku̱ndu̱u̱ ni̱a̱ kuenta a̱, ndisu̱ ne̱ ni̱ xika̱ ndiká kii̱ꞌ ni̱ ka̱na̱ ña̱ꞌaꞌ xto̱ꞌo̱ e̱ꞌ Ndiosí ndii, ne̱ xikaꞌ nuuꞌ nuu̱ꞌ Cristo ni̱ na̱ndu̱u̱ ni̱a̱.
1CO 7:23 Sa̱kanꞌ ña̱ kii̱ꞌ ni̱ sa̱ndoó ndiká Ndiosí yooꞌ ña̱ ni̱ xiꞌi̱ Cristo xaꞌa̱ꞌ e̱ꞌ ndii, kuaꞌa̱ꞌ va̱ ni̱ cha̱ꞌvi̱ a̱. Xaꞌa̱ꞌ a̱ ja̱a̱nꞌ na kuní a̱ ña̱ täxiꞌ ndo̱ꞌ vi̱ko̱ niꞌiꞌ nde̱e̱ i̱i̱n ne̱ yivi̱ꞌ ndoꞌó.
1CO 7:24 Sa̱kanꞌ na kuiiꞌ, ña̱ni̱ taꞌanꞌ i̱, na ka̱ka̱ nu̱u̱ i̱ꞌi̱n ndo̱ꞌ nuu̱ꞌ Ndiosí sa̱a̱ ni̱ yoo̱ ndo̱ꞌ kii̱ꞌ ni̱ ka̱na̱ a̱ ndoꞌó te̱ ka̱ka̱ ndo̱ꞌ i̱chiꞌ a̱.
1CO 7:25 Te̱ xaꞌa̱ꞌ ne̱ tïa̱ꞌan tu̱ndaꞌa̱ꞌ ndii, kö̱o̱ꞌ nde̱e̱ i̱i̱n ña̱ kaꞌán chuunꞌ xto̱ꞌo̱ e̱ꞌ taxiꞌ i̱, ndisu̱ ku̱vi̱ ta̱xi̱ i̱ ña̱ tuu mi̱iꞌ i̱, te̱ ku̱vi̱ i̱ni̱ ndo̱ꞌ ku̱ni̱ ndo̱ꞌ yuꞌu̱ xaꞌa̱ꞌ a̱ ña̱ ni̱ ku̱vi̱ta i̱ni̱ Ndiosí xaꞌa̱ꞌ i̱.
1CO 7:26 Tuu yuꞌu̱ ndii, va̱ꞌa̱ ka̱ na ka̱ka̱ i̱ꞌi̱n e̱ꞌ sa̱a̱ yoo e̱ꞌ kii̱ꞌ ni̱ ka̱na̱ Ndiosí yooꞌ te̱ ka̱ka̱ e̱ꞌ i̱chiꞌ a̱ xaꞌa̱ꞌ a̱ ña̱ ni̱ ku̱u̱ tu̱ndoꞌo̱ꞌ kaaꞌ i̱i̱n yivi̱ꞌ ña̱ ndieeꞌ e̱ꞌ vi̱ti̱n.
1CO 7:27 Naaꞌ yoo ña̱ siꞌiꞌ ndo̱ꞌ ndii, nä̱ta̱ꞌviꞌ taꞌanꞌ ndo̱ꞌ xiinꞌ aꞌ, te̱ naaꞌ kö̱o̱ꞌ aꞌ ndii, ndü̱kuꞌ ña̱ꞌaꞌ ndo̱ꞌ.
1CO 7:28 Naaꞌ tu̱ndaꞌa̱ꞌ ndo̱ꞌ ndii, kuä̱sa̱ꞌ xaaꞌ ndo̱ꞌ kua̱chi̱, te̱ naaꞌ i̱i̱n ña̱ꞌaꞌ nduꞌu̱ꞌ sie tundaꞌáꞌ ndii, kuä̱sa̱ꞌ tu̱ xaaꞌ ñaꞌ ja̱a̱nꞌ kua̱chi̱, ndisu̱ ne̱ tundaꞌáꞌ ja̱a̱nꞌ ndii, ko̱o̱ tu̱ndoꞌo̱ꞌ nuu̱ꞌ ni̱a̱ i̱i̱n yivi̱ꞌ yoꞌoꞌ, te̱ yuꞌu̱ ndii, küní i̱ ña̱ ku̱ndo̱ꞌo̱ ni̱a̱ ña̱ ja̱a̱nꞌ.
1CO 7:29 Ña̱ni̱ taꞌanꞌ i̱, ña̱ yo̱ꞌo̱ꞌ nduuꞌ ña̱ kuni kaꞌa̱n i̱ xiinꞌ ndo̱ꞌ. Xa̱ kuaꞌa̱n ndiꞌiꞌ kivi̱ꞌ, xaꞌa̱ꞌ a̱ ja̱a̱nꞌ na ne̱ xa̱ ni̱ tu̱ndaꞌa̱ꞌ ndii, kuní a̱ ña̱ ku̱ndi̱e̱e̱ ni̱a̱ nde̱e̱ naa ne̱ tïa̱ꞌan tu̱ndaꞌa̱ꞌ nduuꞌ ni̱a̱,
1CO 7:30 te̱ ne̱ xakuꞌ ndii, kuní a̱ ña̱ ku̱u̱ ni̱a̱ nde̱e̱ naa ne̱ kuä̱sa̱ꞌ xakuꞌ, te̱ ne̱ va̱ꞌa̱ kuni ndii, kuní a̱ ña̱ nde̱e̱ naa kuä̱sa̱ꞌ va̱ꞌa̱ tu̱ kuni ni̱a̱, te̱ ne̱ sata̱ꞌ ña̱ꞌa̱ ndii, nde̱e̱ naa kö̱o̱ꞌ xa̱chiꞌ a̱ kumiꞌ ni̱a̱,
1CO 7:31 te̱ ne̱ sasa̱naꞌ xiinꞌ miiꞌ xiinꞌ ña̱ꞌa̱ ña̱ yoo i̱i̱n yivi̱ꞌ yoꞌoꞌ ndii, ku̱u̱ ni̱a̱ nde̱e̱ naa kuä̱sa̱ꞌ sasa̱naꞌ xiinꞌ miiꞌ xa̱chiꞌ ni̱a̱ nuu̱ꞌ a̱. Sa̱kanꞌ ña̱, ña̱ yoo i̱i̱n yivi̱ꞌ vi̱ti̱n ndii, xa̱ kuyatinꞌ ndo̱ñuꞌuꞌ a̱.
1CO 7:32 Kaꞌán nimá yuꞌu̱ ña̱ kü̱ndi̱ꞌni̱ ndo̱ꞌ xaꞌa̱ꞌ nde̱e̱ i̱i̱n ña̱ꞌa̱, sa̱kanꞌ ña̱ te̱ nduꞌu̱ꞌ i̱i̱n nda̱a̱ꞌ ndii, xaꞌa̱ꞌ xto̱ꞌo̱ e̱ꞌ kui̱ti̱ꞌ ndiꞌni̱ ra̱ xiinꞌ xaꞌa̱ꞌ sa̱a̱ sa̱a̱ ra̱ te̱ ku̱sii̱ꞌ i̱ni̱ a̱ sa̱a̱ ra̱.
1CO 7:33 Ndisu̱ te̱ xa̱ ni̱ tu̱ndaꞌa̱ꞌ ndii, ndiꞌni̱ ra̱ xaꞌa̱ꞌ ña̱ꞌa̱ ña̱ yoo i̱i̱n yivi̱ꞌ, sa̱kanꞌ ña̱ ndiꞌni̱ ra̱ xaꞌa̱ꞌ sa̱a̱ sa̱a̱ ra̱ te̱ sa̱sii̱ꞌ ra̱ i̱ni̱ ñaꞌ siꞌiꞌ ra̱.
1CO 7:34 Te̱ sa̱kanꞌ tu̱ ña̱ꞌaꞌ, ñaꞌ yoo i̱i̱ꞌ, xiinꞌ ñaꞌ nduꞌu̱ꞌ sie ndii, näkuitá ndoꞌoꞌ ni̱a̱, sa̱kanꞌ ña̱ ñaꞌ kö̱o̱ꞌ i̱i̱ꞌ ndii, ndiꞌni̱ aꞌ xaꞌa̱ꞌ ña̱ xikaꞌ nuuꞌ aꞌ nuu̱ꞌ xto̱ꞌo̱ e̱ꞌ kui̱ti̱ꞌ xiinꞌ xaꞌa̱ꞌ ña̱ ku̱ndu̱u̱ aꞌ xa̱nuu̱ꞌ ndi̱ti̱a̱ a̱ xiinꞌ ñu̱ꞌuꞌ ndeꞌi̱ aꞌ xiinꞌ nimá aꞌ. Ndisu̱ ñaꞌ yoo i̱i̱ꞌ ja̱a̱nꞌ ndii, ndiꞌni̱ aꞌ xaꞌa̱ꞌ ña̱ yoo i̱i̱n yivi̱ꞌ, sa̱kanꞌ ña̱ ndiꞌni̱ aꞌ xaꞌa̱ꞌ sa̱a̱ sa̱a̱ aꞌ te̱ sa̱sii̱ꞌ aꞌ i̱ni̱ i̱i̱ꞌ aꞌ ja̱a̱nꞌ.
1CO 7:35 Kaꞌán i̱ ña̱ yo̱ꞌo̱ꞌ xiinꞌ ndo̱ꞌ xaꞌa̱ꞌ ña̱ va̱ꞌa̱ mi̱iꞌ ndo̱ꞌ, süu̱ꞌ xaaꞌ i̱ sa̱kanꞌ xaꞌa̱ꞌ a̱ ña̱ kuni na̱ka̱si̱ i̱ ndoꞌó. Süu̱ꞌ ja̱a̱nꞌ ndii kuni chi̱ndi̱e̱eꞌ i̱ ndoꞌó te̱ sa̱chuunꞌ nda̱ku ndo̱ꞌ, te̱ ku̱u̱ kaxiꞌ tu̱ ndo̱ꞌ, te̱ sa̱kanꞌ tu̱ te̱ kö̱o̱ꞌ nde̱e̱ i̱i̱n ña̱ vi̱kui̱taꞌnu̱ nuu̱ꞌ ndo̱ꞌ te̱ ka̱ka̱ nu̱u̱ ndo̱ꞌ nuu̱ꞌ xto̱ꞌo̱ e̱ꞌ.
1CO 7:36 Ndisu̱ naaꞌ yoo sa̱va̱ te̱ yivi̱ꞌ, te̱ yoo i̱i̱n ña̱ꞌaꞌ siꞌe̱ nduꞌu̱ꞌ sie, te̱ tuu ra̱ ndii, xa̱ ña̱ꞌaꞌ xinu̱ nduuꞌ aꞌ te̱ xanini ra̱ ña̱ va̱ꞌa̱ ka̱ nduuꞌ a̱ ña̱ tu̱ndaꞌa̱ꞌ aꞌ, na sa̱tu̱ndaꞌáꞌ ña̱ꞌaꞌ ra̱. Te̱ xiinꞌ ña̱ ja̱a̱nꞌ ndii, kö̱o̱ꞌ kua̱chi̱ xaaꞌ ra̱.
1CO 7:37 Ndisu̱ te̱ xa̱ ni̱ xi̱ndoo̱ nimá ña̱ tü̱ndaꞌa̱ꞌ ñaꞌ siꞌe̱ ra̱, te̱ kö̱o̱ꞌ nde̱e̱ i̱i̱n xaꞌa̱ꞌ ña̱ sa̱tu̱ndaꞌáꞌ ra̱ ñaꞌ ja̱a̱nꞌ, te̱ kö̱o̱ꞌ tu̱ nde̱e̱ i̱i̱n ña̱ xikuitaꞌnú nuu̱ꞌ ra̱, te̱ sa̱a̱ ra̱ ña̱ kuní ra̱ xaꞌa̱ꞌ ñaꞌ ja̱a̱nꞌ, te̱ xa̱ ni̱ ta̱xi̱ i̱ni̱ tu̱ ra̱ ña̱ sä̱tundaꞌáꞌ ra̱ ña̱ꞌaꞌ siꞌe̱ ra̱ ja̱a̱nꞌ ndii, va̱ꞌa̱ xaaꞌ ra̱.
1CO 7:38 Xaꞌa̱ꞌ a̱ ja̱a̱nꞌ na te̱ satundaꞌáꞌ ñaꞌ siꞌe̱ ja̱a̱nꞌ ndii, va̱ꞌa̱ xaaꞌ ra̱, te̱ te̱ sätundaꞌáꞌ ña̱ꞌaꞌ ndii, va̱ꞌa̱ ka̱ xaaꞌ ra̱.
1CO 7:39 Ña̱ꞌaꞌ, ñaꞌ xa̱ ni̱ tu̱ndaꞌa̱ꞌ ndii, i̱i̱n nda̱a̱ꞌ ni̱ na̱ndu̱u̱ aꞌ xiinꞌ i̱i̱ꞌ aꞌ ña̱ tiaku ra̱. Ndisu̱ naaꞌ ku̱vi̱ ra̱ ndii, ndoó ndiká aꞌ te̱ ku̱vi̱ tu̱ndaꞌa̱ꞌ aꞌ xiinꞌ yo̱o̱ ka̱ kuní aꞌ, ndisu̱ na tu̱ndaꞌa̱ꞌ aꞌ xiinꞌ te̱ xikaꞌ i̱chiꞌ xto̱ꞌo̱ e̱ꞌ Jesús.
1CO 7:40 Tee̱ꞌ ndee ku̱vi̱ tu̱ndaꞌa̱ꞌ aꞌ ndii, tuu yuꞌu̱ ña̱ va̱ꞌa̱ ka̱ ku̱nduꞌu̱ꞌ aꞌ naaꞌ tü̱ndaꞌa̱ꞌ ka̱ aꞌ, te̱ kumiꞌ i̱ Espíritu Santo, te̱ tuu yuꞌu̱ ndii, su̱vi̱ a̱ sakaꞌán yuꞌu̱ ña̱ yo̱ꞌo̱.
1CO 8:1 Te̱ vi̱ti̱n kuni kaꞌa̱n i̱ xiinꞌ ndo̱ꞌ xaꞌa̱ꞌ nde̱i̱ꞌ ña̱ ni̱ na̱soko̱ꞌ ne̱ yivi̱ꞌ nuu̱ꞌ ndiosí saka. Ña̱ ndi̱xa̱ nduuꞌ a̱ ndii, sa̱kuuꞌ e̱ꞌ xiní xaꞌa̱ꞌ ña̱ ja̱a̱nꞌ, te̱ ña̱ xiní e̱ꞌ ja̱a̱nꞌ ndii, xañuñuꞌ a̱ yooꞌ, ndisu̱ ña̱ ndani̱ e̱ꞌ ne̱ yivi̱ꞌ ndii, sakuaꞌnuꞌ a̱ yooꞌ nuu̱ꞌ i̱chiꞌ Jesús.
1CO 8:2 Te̱ yo̱o̱ ka̱ tuu ña̱ xa̱ xiní ni̱a̱ xaꞌa̱ꞌ ña̱ ja̱a̱nꞌ ndii, kusaaꞌ tïa̱ꞌan ku̱nda̱ni̱ ni̱a̱ sa̱a̱ kuní a̱ ña̱ ku̱nda̱ni̱ xna̱ꞌa̱ ni̱a̱ a̱.
1CO 8:3 Ndisu̱ ne̱ ndani̱ Ndiosí ndii, xiní a̱ ne̱ ja̱a̱nꞌ.
1CO 8:4 Te̱ xaꞌa̱ꞌ a̱ ña̱, naaꞌ va̱ꞌa̱ ka̱xi̱ꞌ e̱ꞌ, uun vä̱ꞌa̱ ka̱xi̱ꞌ e̱ꞌ ña̱ xaxi̱ꞌ ña̱ ni̱ na̱soko̱ꞌ ne̱ yivi̱ꞌ nuu̱ꞌ ndiosí saka ja̱a̱nꞌ ndii, xiní kaxiꞌ e̱ꞌ ña̱ süu̱ꞌ ña̱ tiaku nduuꞌ ndiosí saka ja̱a̱nꞌ, te̱ xiní tu̱ e̱ꞌ ña̱ i̱i̱n nda̱a̱ꞌ tilu̱ꞌ kui̱ti̱ꞌ Ndiosí yoo.
1CO 8:5 Tee̱ꞌ ndee yoo kuaꞌa̱ꞌ ña̱ kaꞌán ne̱ yivi̱ꞌ nduuꞌ ndiosí, uun xto̱ꞌo̱ ni̱a̱ ndi̱viꞌ, uun nuu̱ꞌ ñu̱ꞌuꞌ i̱i̱n yivi̱ꞌ, sa̱kanꞌ ña̱ yoo kuaꞌa̱ꞌ ña̱ ja̱a̱nꞌ nuu̱ꞌ ne̱ yivi̱ꞌ i̱i̱n yivi̱ꞌ,
1CO 8:6 ndisu̱ nuu̱ꞌ yooꞌ ndii, yoo i̱i̱n nda̱a̱ꞌ kui̱ti̱ꞌ Ndiosí, yu̱vaꞌ e̱ꞌ, ña̱ ni̱ xa̱ꞌa̱ sa̱kuuꞌ ña̱ꞌa̱ ña̱ yoo, te̱ xaꞌa̱ꞌ ña̱ ja̱a̱nꞌ tiaku e̱ꞌ. Te̱ yoo i̱i̱n nda̱a̱ꞌ kui̱ti̱ꞌ xto̱ꞌo̱ e̱ꞌ, te̱ ña̱ ja̱a̱nꞌ nduuꞌ Jesucristo, te̱ xiinꞌ nda̱ꞌaꞌ ña̱ ja̱a̱nꞌ ni̱ xa̱ꞌa̱ Ndiosí sa̱kuuꞌ ña̱ꞌa̱, te̱ su̱vi̱ tu̱ a̱ taxiꞌ kivi̱ꞌ ñu̱u̱ e̱ꞌ.
1CO 8:7 Te̱ ndisu̱ süu̱ꞌ sa̱kuuꞌ ne̱ ndikún i̱chiꞌ Jesús xiinꞌ e̱ꞌ xiní ña̱ ndi̱xa̱ ja̱a̱nꞌ, sa̱kanꞌ ña̱ sa̱va̱ ni̱a̱ ndii, ni̱ kaa̱n ni̱a̱ ña̱ ni̱ xa̱kaꞌnuꞌ ni̱a̱ ndiosí saka ja̱a̱nꞌ, te̱ nde̱e̱ vi̱ti̱n, xaꞌa̱ꞌ a̱ ña̱ iti̱a̱ꞌ i̱ni̱ ni̱a̱ ndii, kii̱ꞌ xixiꞌ ni̱a̱ nde̱i̱ꞌ, ña̱ ni̱ na̱soko̱ꞌ ne̱ yivi̱ꞌ nuu̱ꞌ ndiosí saka ja̱a̱nꞌ ndii, xanini ni̱a̱ ña̱ xa̱ ni̱ ti̱viꞌ ni̱a̱.
1CO 8:8 Ndisu̱ ña̱ natiinꞌ Ndiosí yooꞌ ndii, süu̱ꞌ kuenta ndee nuu̱ꞌ ña̱ xaxi̱ꞌ e̱ꞌ nduuꞌ a̱, uun ndee nuu̱ꞌ ña̱ xäxi̱ꞌ e̱. Ni̱ nde̱e̱ süu̱ꞌ ne̱ kaꞌnuꞌ ka̱ nduuꞌ e̱ꞌ xaꞌa̱ꞌ a̱ ña̱ xaxi̱ꞌ e̱ꞌ i̱i̱n nuu̱ꞌ ña̱ xaxi̱ꞌ, uun ni̱ nde̱e̱ süu̱ꞌ ne̱ ndaꞌvi so̱ꞌo̱ nduuꞌ e̱ꞌ xaꞌa̱ꞌ a̱ ña̱ xäxi̱ꞌ e̱ꞌ.
1CO 8:9 Ndisu̱ ko̱to̱ ndo̱ꞌ, ko̱to̱ ka̱ sa̱koyó ndo̱ꞌ ne̱ iti̱a̱ꞌ i̱ni̱ nuu̱ꞌ i̱chiꞌ Ndiosí nuu̱ꞌ kua̱chi̱ xiinꞌ ña̱ yoo ndiká ndo̱ꞌ te̱ xixiꞌ ndo̱ꞌ ndee ka̱ nuu̱ꞌ ña̱ xaxi̱ꞌ ja̱a̱nꞌ.
1CO 8:10 Sa̱kanꞌ ña̱ sa̱a̱ e̱ꞌ kuenta ndii, naaꞌ i̱i̱n ndoꞌó, ne̱ xa̱ xiní xaꞌa̱ꞌ ña̱ xaxi̱ꞌ ja̱a̱nꞌ kuꞌu̱n te̱ ku̱xi̱ ndo̱ꞌ a̱ ti̱xi̱n yu̱kunꞌ ndiosí saka ja̱a̱nꞌ, te̱ na̱ꞌi̱n nda̱ꞌaꞌ i̱i̱n ne̱ taꞌanꞌ e̱ꞌ, ne̱ iti̱a̱ꞌ i̱ni̱ xini Jesús, ndoꞌó ndii, kueinꞌ kaꞌa̱n tu̱ nimá ne̱ ja̱a̱nꞌ ku̱xi̱ ni̱a̱ ña̱ ni̱ na̱soko̱ꞌ ne̱ yivi̱ꞌ ja̱a̱nꞌ tee̱ꞌ ndee xanini ni̱a̱ ña̱ vä̱ꞌa̱ sa̱a̱ ni̱a̱ ña̱ ja̱a̱nꞌ.
1CO 8:11 Sa̱kanꞌ na xaꞌa̱ꞌ a̱ ña̱ xiní ndoꞌó ña̱ kö̱o̱ꞌ a̱ xaaꞌ a̱ sa̱a̱ e̱ꞌ ña̱ ja̱a̱nꞌ ndii, xiinꞌ ña̱ ja̱a̱nꞌ sanamaꞌ ndo̱ꞌ ne̱ iti̱a̱ꞌ i̱ni̱ xini Cristo, ne̱ ni̱ xiꞌi̱ tu̱ a̱ xaꞌa̱ꞌ.
1CO 8:12 Sa̱kanꞌ na kuiiꞌ kii̱ꞌ xaaꞌ ndo̱ꞌ ña̱ ja̱a̱nꞌ ndii, satuxuꞌví ndo̱ꞌ nimá ne̱ iti̱a̱ꞌ ña̱ i̱ni̱ xini Jesús, sa̱kanꞌ ña̱ xiinꞌ ña̱ xaaꞌ ndo̱ꞌ ja̱a̱nꞌ ni̱ tu̱u̱ ne̱ ja̱a̱nꞌ ndii, ni̱ xa̱a̱ ni̱a̱ kua̱chi̱, te̱ nde̱e̱ naa xiinꞌ mi̱iꞌ Jesucristo xaaꞌ ndo̱ꞌ kua̱chi̱.
1CO 8:13 Sa̱kanꞌ na kuiiꞌ, naaꞌ xaꞌa̱ꞌ ña̱ xixiꞌ i̱ nde̱i̱ꞌ ja̱a̱nꞌ te̱ xaaꞌ i̱nga̱ ne̱ taꞌanꞌ i̱ kua̱chi̱ ndii, kö̱o̱ꞌ kivi̱ꞌ ku̱xi̱ ka̱ i̱ nde̱i̱ꞌ ña̱ ni̱ na̱soko̱ꞌ ne̱ yivi̱ꞌ nuu̱ꞌ ndiosí saka ja̱a̱nꞌ, te̱ sä̱a̱ ka̱ ne̱ taꞌanꞌ i̱ ja̱a̱nꞌ kua̱chi̱ ja̱a̱nꞌ xaꞌa̱ꞌ ña̱ kuuꞌ yuꞌu̱.
1CO 9:1 Xiní ndoꞌó ña̱ kumiꞌ yuꞌu̱ nde̱iꞌ te̱ sa̱a̱ i̱ naa xaaꞌ i̱nga̱ te̱ ndikún i̱chiꞌ Jesús, te̱ xiní tu̱ ndo̱ꞌ ña̱ nduuꞌ i̱ te̱ tianu̱ꞌ a̱ sa̱niaꞌá i̱chiꞌ a̱, te̱ xiní ni̱ tu̱ ndo̱ꞌ ña̱ ni̱ xi̱ni̱ ndu̱chiꞌ nuu̱ꞌ i̱ Jesús, ña̱ nduuꞌ xto̱ꞌo̱ e̱ꞌ, te̱ nduuꞌ ndoꞌó kuenta a̱ xaꞌa̱ꞌ ña̱ ni̱ kaꞌa̱n i̱ tu̱ꞌu̱n a̱ nuu̱ꞌ ndo̱ꞌ.
1CO 9:2 Naaꞌ süu̱ꞌ te̱ tianu̱ꞌ a̱ sa̱niaꞌá i̱chiꞌ a̱ nduuꞌ i̱ nuu̱ꞌ tu̱ku̱ ne̱ yivi̱ꞌ ndii, su̱vi̱ xna̱ꞌa̱ nduuꞌ i̱ nuu̱ꞌ ndoꞌó, sa̱kanꞌ ña̱ ni̱ sa̱na̱nduuꞌ i̱ ndoꞌó kuenta a̱, te̱ xiinꞌ ña̱ ja̱a̱nꞌ ku̱vi̱ ku̱ni̱ ne̱ yivi̱ꞌ ndii, su̱vi̱ nduuꞌ i̱.
1CO 9:3 Ña̱ yo̱ꞌo̱ꞌ kaꞌa̱n i̱ xiinꞌ ne̱ kani̱a̱ꞌa xiinꞌ i̱:
1CO 9:4 Xataꞌa̱n tu̱ ña̱ ta̱xi̱ ndoꞌó ña̱ ka̱xi̱ꞌ nduꞌu̱ xiinꞌ ña̱ ko̱ꞌo̱ ndu̱ xaꞌa̱ꞌ chu̱u̱n ña̱ xaaꞌ ndu̱.
1CO 9:5 Xataꞌa̱n tu̱ ña̱ na̱ka̱ ndu̱ i̱i̱n ña̱ꞌaꞌ xikaꞌ i̱chiꞌ Jesús te̱ ku̱ndu̱u̱ aꞌ ñaꞌ siꞌiꞌ ndu̱, te̱ ka̱ka̱ aꞌ xiinꞌ ndu̱ naa xaaꞌ tu̱ku̱ te̱ ni̱ ti̱a̱nu̱ꞌ Jesús sa̱niaꞌá i̱chiꞌ a̱, xiinꞌ naa xaaꞌ ña̱ni̱ mi̱iꞌ xto̱ꞌo̱ e̱ꞌ, xiinꞌ naa xaaꞌ Pedro.
1CO 9:6 ¿Ñáá yuꞌu̱ xiinꞌ Bernabé kui̱ti̱ꞌ kuní a̱ sa̱chuunꞌ tu̱ku̱ nuu̱ꞌ chu̱u̱n te̱ ku̱ti̱a̱ku̱ ndu̱?
1CO 9:7 Kö̱o̱ꞌ nde̱e̱ i̱i̱n te̱ xíinꞌ xikuꞌún yaꞌviꞌ xiinꞌ xu̱ꞌunꞌ mi̱iꞌ ra̱ xaꞌa̱ꞌ chu̱u̱n ña̱ xaaꞌ ra̱. Te̱ kö̱o̱ꞌ nde̱e̱ i̱i̱n te̱ chiꞌiꞌ uva te̱ xäxi̱ꞌ ra̱ nduu̱ a̱, te̱ sa̱kanꞌ tu̱ kö̱o̱ꞌ nde̱e̱ i̱i̱n te̱ kumiꞌ mbe̱e̱ te̱ xïꞌiꞌ ra̱ lechin riꞌ.
1CO 9:8 Te̱ kä̱ni̱ni̱ ndo̱ꞌ naaꞌ yuꞌu̱ kui̱ti̱ꞌ kaꞌán sa̱kanꞌ. Kua̱chi̱ ndii sa̱kanꞌ tu̱ kaꞌán tu̱ꞌu̱n nde̱iꞌ Ndiosí.
1CO 9:9 Sa̱kanꞌ ña̱ tu̱ꞌu̱n nde̱iꞌ, ña̱ ni̱ ke̱ꞌi̱ Moisés ja̱a̱nꞌ, kaꞌán ndii: “Chü̱ꞌu̱n ndo̱ꞌ tindaa̱ꞌ yu̱ꞌuꞌ toro kii̱ꞌ sakoyó riꞌ ndi̱kinꞌ trigo.” Sa̱kanꞌ kachi a̱. Te̱ kii̱ꞌ kaꞌán Ndiosí sa̱kanꞌ ndii, süu̱ꞌ xaꞌa̱ꞌ tiꞌ ja̱a̱nꞌ kui̱ti̱ꞌ ndiꞌni̱ a̱,
1CO 9:10 süu̱ꞌ ja̱a̱nꞌ ndii xaꞌa̱ꞌ yooꞌ ndiꞌni̱ a̱, kua̱chi̱ ndii xaꞌa̱ꞌ yooꞌ ni̱ keꞌi̱ tu̱ꞌu̱n ja̱a̱nꞌ. Sa̱kanꞌ ña̱ te̱ taꞌviꞌ ñu̱ꞌuꞌ xiinꞌ te̱ sakoyó ndi̱kinꞌ trigo ja̱a̱nꞌ ndii, xaaꞌ ra̱ chu̱u̱n ja̱a̱nꞌ xaꞌa̱ꞌ a̱ ña̱ ndiatuꞌ i̱ni̱ ra̱ ña̱ na̱ti̱i̱n ra̱ ña̱ savi̱ꞌ, ña̱ xataꞌa̱n na̱ti̱i̱n ra̱ xaꞌa̱ꞌ chu̱u̱n ja̱a̱nꞌ.
1CO 9:11 Xaꞌa̱ꞌ a̱ ña̱ nduꞌu̱ ni̱ chi̱ꞌi̱ tiki̱nꞌ ña̱ nduuꞌ tu̱ꞌu̱n Ndiosí nimá ndo̱ꞌ ndii, ¿ñáá xätaꞌa̱n ña̱ ta̱xi̱ ndoꞌó ña̱ ku̱ti̱a̱ku̱ ndu̱?
1CO 9:12 Naaꞌ tu̱ku̱ te̱ yivi̱ꞌ ta̱xi̱ ndoꞌó ña̱ tiaku ra̱ ndii, sa̱a̱ ka̱ vi̱ꞌ tu̱ kuní a̱ ña̱ sa̱a̱ ndo̱ꞌ sa̱kanꞌ xaꞌa̱ꞌ nduꞌu̱. Ndisu̱ nduꞌu̱ ndii, tïa̱ꞌan kaka̱n nduꞌu̱ a̱ nuu̱ꞌ ndo̱ꞌ, süu̱ꞌ ja̱a̱nꞌ ndii sa̱kuuꞌ a̱ kundieni ndu̱, te̱ sa̱kanꞌ nde̱e̱ i̱i̱n ña̱ꞌa̱ vï̱kui̱taꞌnu̱ nuu̱ꞌ ña̱ kaꞌán ndo̱so̱ꞌ ndu̱ tu̱ꞌu̱n va̱ꞌa̱ xaꞌa̱ꞌ Cristo.
1CO 9:13 Xiní ndoꞌó ña̱ te̱ xachuunꞌ ti̱xi̱n yu̱kunꞌ kaꞌnuꞌ ndii, xa̱ ña̱ yoo ti̱xi̱n yu̱kunꞌ ja̱a̱nꞌ xixiꞌ ra̱ chaaꞌ a̱, te̱ te̱ xachuunꞌ miiꞌ nasoko̱ꞌ ra̱ ki̱tiꞌ nuu̱ꞌ Ndiosí ndii, xixiꞌ ra̱ chaaꞌ nde̱i̱ꞌ riꞌ.
1CO 9:14 Te̱ sa̱kanꞌ tu̱ ni̱ kaꞌa̱n chuunꞌ xto̱ꞌo̱ e̱ꞌ Jesús ña̱ ne̱ saniaꞌá tu̱ꞌu̱n va̱ꞌa̱ ndii, na ku̱ti̱a̱ku̱ ni̱a̱ xiinꞌ chu̱u̱n ja̱a̱nꞌ. Sa̱kanꞌ ni̱ kachi̱ a̱.
1CO 9:15 Ndisu̱ nde̱e̱ i̱i̱n i̱chiꞌ tïa̱ꞌan kaka̱n i̱ nde̱e̱ i̱i̱n ña̱ꞌa̱ nuu̱ꞌ ndo̱ꞌ ña̱ ku̱ti̱a̱ku̱ i̱, ni̱ nde̱e̱ süu̱ꞌ keꞌi i̱ ña̱ yo̱ꞌo̱ꞌ nuu̱ꞌ ndo̱ꞌ sa̱kanꞌ ña̱ kuní i̱ ña̱ sa̱mani̱ꞌ ndo̱ꞌ yuꞌu̱ ña̱ ja̱a̱nꞌ. Nde̱e̱ va̱ꞌa̱ ka̱ ku̱vi̱ i̱ te̱ sa̱kanꞌ ña̱ ke̱ndiaa̱ꞌ ndoꞌó ña̱ sakutuꞌ nimá i̱ ña̱ kïꞌinꞌ i̱ xu̱ꞌunꞌ nda̱ꞌaꞌ ndo̱ꞌ.
1CO 9:16 Sa̱kanꞌ ña̱ nuu̱ꞌ yuꞌu̱ ndii, ña̱ kaꞌán ndo̱so̱ꞌ i̱ tu̱ꞌu̱n va̱ꞌa̱ ndii, süu̱ꞌ i̱i̱n ña̱ sachié xiinꞌ miiꞌ mi̱iꞌ nduuꞌ a̱, kua̱chi̱ ndii Ndiosí ni̱ ti̱a̱nu̱ꞌ yuꞌu̱ ña̱ kuní a̱ sa̱a̱ e̱, sa̱kanꞌ ña̱ ndaꞌvi va̱ kuuꞌ i̱ naaꞌ käꞌán ndo̱so̱ꞌ e̱.
1CO 9:17 Sa̱kanꞌ na kuiiꞌ naaꞌ xaaꞌ i̱ ña̱ yo̱ꞌo̱ꞌ xaꞌa̱ꞌ ña̱ kuní mi̱iꞌ i̱ ndii, xataꞌa̱n ña̱ na̱ti̱i̱n i̱ i̱i̱n ña̱ mani̱ꞌ, ndisu̱ naaꞌ xaaꞌ e̱ꞌ xaꞌa̱ꞌ a̱ ña̱ ni̱ ti̱a̱chuunꞌ Ndiosí yuꞌu̱ ndii, kö̱o̱ꞌ a̱ ku̱vi̱ sa̱a̱ i̱.
1CO 9:18 Xaꞌa̱ꞌ a̱ ja̱a̱nꞌ na kö̱o̱ꞌ a̱ ku̱vi̱ ki̱ꞌi̱n xa̱chiꞌ i̱, süu̱ꞌ ja̱a̱nꞌ ndii ña̱ mani̱ꞌ ña̱ natiinꞌ yuꞌu̱ ndii, nduuꞌ a̱ ña̱ sakutuꞌ nimá i̱ ña̱ kïꞌinꞌ i̱ xu̱ꞌunꞌ nda̱ꞌaꞌ ndo̱ꞌ xaꞌa̱ꞌ ña̱ kaꞌán ndo̱so̱ꞌ i̱ tu̱ꞌu̱n va̱ꞌa̱ xaꞌa̱ꞌ Cristo nuu̱ꞌ ndo̱ꞌ. Sa̱kanꞌ ña̱ xïkán i̱ ña̱ ku̱ti̱a̱ku̱ i̱ nuu̱ꞌ ndo̱ꞌ tee̱ꞌ ndee kande̱iꞌ sa̱a̱ i̱ ña̱ ja̱a̱nꞌ xaꞌa̱ꞌ a̱ ña̱ kaꞌán ndo̱so̱ꞌ i̱ tu̱ꞌu̱n va̱ꞌa̱ ja̱a̱nꞌ nuu̱ꞌ ndo̱ꞌ.
1CO 9:19 Xaꞌa̱ꞌ a̱ ña̱ xïkoꞌ niꞌiꞌ nde̱e̱ i̱i̱n ne̱ yivi̱ꞌ yuꞌu̱ ndii, yoo ndiká i̱ te̱ ka̱ka̱ nuu̱ꞌ i̱ nuu̱ꞌ sa̱kuuꞌ ne̱ yivi̱ꞌ, sa̱kanꞌ te̱ kuaꞌa̱ꞌ ka̱ ne̱ yivi̱ꞌ ka̱ndi̱xaꞌ Cristo sa̱a̱ i̱.
1CO 9:20 Kii̱ꞌ nduꞌu̱ꞌ i̱ te̱i̱n ne̱ taꞌan i̱, ne̱ judío ndii, kuuꞌ i̱ nde̱e̱ naa ne̱ ja̱a̱nꞌ te̱ na̱ti̱i̱n ni̱a̱ i̱chiꞌ Jesús. Te̱ kii̱ꞌ nduꞌu̱ꞌ i̱ te̱i̱n ne̱ xikaꞌ sa̱a̱ kaꞌán chuunꞌ tu̱ꞌu̱n nde̱iꞌ Ndiosí ndii, tee̱ꞌ ndee xïkaꞌ yuꞌu̱ sa̱a̱ kaꞌán tu̱ꞌu̱n nde̱iꞌ ja̱a̱nꞌ ndii, kuuꞌ i̱ nde̱e̱ naa ne̱ ja̱a̱nꞌ te̱ ku̱vi̱ na̱ti̱i̱n ni̱a̱ i̱chiꞌ Jesús.
1CO 9:21 Te̱ sa̱kanꞌ tu̱ xaaꞌ i̱ kii̱ꞌ nduꞌu̱ꞌ i̱ te̱i̱n ne̱ xïkaꞌ sa̱a̱ kaꞌán tu̱ꞌu̱n nde̱iꞌ ja̱a̱nꞌ ndii, kuuꞌ i̱ nde̱e̱ naa ne̱ ja̱a̱nꞌ te̱ na̱ti̱i̱n ni̱a̱ i̱chiꞌ Jesús. Tee̱ꞌ ndee xaaꞌ i̱ sa̱kanꞌ, ndisu̱ xikaꞌ i̱ sa̱a̱ kaꞌán chuunꞌ tu̱ꞌu̱n nde̱iꞌ Ndiosí xaꞌa̱ꞌ a̱ ña̱ xikaꞌ i̱ sa̱a̱ kaꞌán chuunꞌ Cristo.
1CO 9:22 Te̱ sa̱kanꞌ tu̱ xaaꞌ i̱ kii̱ꞌ nduꞌu̱ꞌ i̱ te̱i̱n ne̱ iti̱a̱ꞌ i̱ni̱ nuu̱ꞌ i̱chiꞌ Jesús ndii, kuuꞌ i̱ nde̱e̱ naa ne̱ ja̱a̱nꞌ te̱ kua̱ꞌnu̱ ni̱a̱ nuu̱ꞌ i̱chiꞌ Jesús. Sa̱kanꞌ na kuiiꞌ sa̱kuuꞌ ña̱ ja̱a̱nꞌ xaaꞌ i̱ xaꞌa̱ꞌ sa̱kuuꞌ ne̱ yivi̱ꞌ te̱ na̱ti̱i̱n sa̱va̱ ni̱a̱ i̱chiꞌ Jesús.
1CO 9:23 Te̱ sa̱kuuꞌ ña̱ ja̱a̱nꞌ xaaꞌ i̱ xaꞌa̱ꞌ tu̱ꞌu̱n va̱ꞌa̱ ja̱a̱nꞌ te̱ ku̱u̱ kuaꞌa̱ꞌ ka̱ ne̱ yivi̱ꞌ i̱ni̱ ku̱ni̱ Jesús, te̱ ke̱ta̱ va̱ꞌa̱ i̱ xiinꞌ tu̱ꞌu̱n va̱ꞌa̱ ja̱a̱nꞌ.
1CO 9:24 Xiní ndoꞌó ña̱ kii̱ꞌ kati̱n taꞌanꞌ ne̱ yivi̱ꞌ taxtaꞌanꞌ ni̱a̱ ndii, sa̱kuuꞌ ni̱a̱ kuní a̱ ta̱xtaꞌanꞌ, ndisu̱ i̱i̱n nda̱a̱ꞌ kui̱ti̱ꞌ ni̱a̱ kanando. Xaꞌa̱ꞌ a̱ ja̱a̱nꞌ na kuní a̱ ña̱ kui̱ta̱ ni̱ꞌi̱ ndo̱ꞌ nuu̱ꞌ i̱chiꞌ Jesús nde̱e̱ naa ne̱ ta̱xtaꞌanꞌ ja̱a̱nꞌ, te̱ ku̱vi̱ ka̱nando ndo̱ꞌ ña̱ ta̱xi̱ Ndiosí.
1CO 9:25 Sa̱kanꞌ tu̱ te̱ yivi̱ꞌ, te̱ sa̱kooꞌ tu̱ꞌva̱ xiinꞌ miiꞌ, te̱ ka̱ti̱n taꞌanꞌ ra̱ ndii, sandoꞌoꞌ xiinꞌ miiꞌ xa̱va̱ꞌa̱ ra̱. Te̱ corona, ña̱ kati̱n taꞌanꞌ ra̱ xaꞌa̱ꞌ ja̱a̱nꞌ ndii, i̱i̱n kani̱ꞌ te̱ ti̱viꞌ a̱, ndisu̱ naaꞌ kui̱ta̱ ni̱ꞌi̱ ndo̱ꞌ nuu̱ꞌ i̱chiꞌ Jesús ndii, na̱ti̱i̱n ndo̱ꞌ i̱i̱n corona ña̱ kö̱o̱ꞌ kivi̱ꞌ ti̱viꞌ.
1CO 9:26 Xaꞌa̱ꞌ a̱ ja̱a̱nꞌ na yuꞌu̱ ndii, kuaꞌa̱n nda̱ku i̱ nuu̱ꞌ i̱chiꞌ Ndiosí, te̱ süu̱ꞌ ndavaꞌ nianí i̱, ni̱ nde̱e̱ küntaꞌanꞌ i̱ xiinꞌ ña̱ ndi̱va̱ꞌa̱ naa xaaꞌ ne̱ xatia i̱kiꞌ nda̱ꞌaꞌ ni̱a̱ te̱i̱n tachi̱ꞌ.
1CO 9:27 Süu̱ꞌ ja̱a̱nꞌ ndii sandoꞌoꞌ i̱ ñu̱ꞌuꞌ ndeꞌi̱ i̱ te̱ tiinꞌ ndi̱e̱eꞌ e̱, te̱ sa̱xinú a̱ ña̱ kuní Ndiosí, saa̱ꞌ i̱i̱n kii̱ꞌ ndoo̱ kuiꞌe i̱ soꞌo̱ꞌ ndiꞌiꞌ kii̱ꞌ ndi̱ꞌi̱ kaꞌa̱n ndo̱so̱ꞌ i̱ tu̱ꞌu̱n a̱ nuu̱ꞌ i̱nga̱ ne̱ yivi̱ꞌ.
1CO 10:1 Ña̱ni̱ taꞌanꞌ mani̱ꞌ i̱, kuní i̱ ña̱ nä̱ndoso̱ꞌ ndo̱ꞌ ña̱ ne̱ xii̱ꞌ ya̱taꞌ ndu̱ ndii, ni̱ niꞌi̱ i̱chiꞌ i̱i̱n viko̱ꞌ nuu̱ꞌ ni̱a̱ niaꞌá ña̱ꞌaꞌ a̱ miiꞌ kuaꞌa̱n ni̱a̱, te̱ ni̱ xkaꞌndi̱a̱ ni̱a̱ mi̱ni̱ kuaꞌa.
1CO 10:2 Te̱ sa̱kuuꞌ ne̱ ja̱a̱nꞌ ndii, nde̱e̱ naa ni̱ chi̱chi̱ ni̱a̱ kuenta Ndiosí xiinꞌ viko̱ꞌ ja̱a̱nꞌ, xiinꞌ ti̱kui mi̱ni̱ ja̱a̱nꞌ, te̱ ni̱ ko̱ꞌni̱ ni̱a̱ ti̱xi̱n ña̱ kaꞌán chuunꞌ Moisés.
1CO 10:3 Te̱ sa̱kuuꞌ tu̱ ni̱a̱ ni̱ xi̱xi̱ ña̱ xaxi̱ꞌ, ña̱ ni̱ ta̱xi̱ Ndiosí.
1CO 10:4 Te̱ sa̱kanꞌ ni̱ tu̱, sa̱kuuꞌ ni̱a̱ ni̱ xi̱ꞌi̱ ti̱kui, teꞌ ni̱ ta̱xi̱ Ndiosí, te̱ yuu̱ꞌ miiꞌ ni̱ ki̱e̱e̱ ti̱kui ja̱a̱nꞌ ndii, nde̱e̱ naa mi̱iꞌ Jesucristo nduuꞌ a̱, te̱ ni̱ ndiku̱n ña̱ꞌaꞌ a̱ miiꞌ ka̱ kuaꞌa̱n ni̱a̱.
1CO 10:5 Ndisu̱ yatinꞌ sa̱kuuꞌ ni̱a̱ ndii, nï̱ xta̱ni̱ Ndiosí ña̱ ni̱ xa̱a̱ ni̱a̱, xaꞌa̱ꞌ a̱ ja̱a̱nꞌ na ni̱ xiꞌi̱ ni̱a̱ miiꞌ i̱chi kaaꞌ ja̱a̱nꞌ.
1CO 10:6 Te̱ sa̱kuuꞌ ña̱ ja̱a̱nꞌ ni̱ xkaꞌndi̱a̱ te̱ sa̱kuniꞌ a̱ yooꞌ ña̱ vä̱ꞌa̱ ndioo̱ꞌ i̱ni̱ e̱ꞌ xaꞌa̱ꞌ ña̱ꞌa̱ naa ni̱ xa̱a̱ ne̱ ja̱a̱nꞌ.
1CO 10:7 Kü̱ndu̱u̱ ndo̱ꞌ ne̱ xakaꞌnuꞌ ndiosí saka naa ni̱ xa̱a̱ sa̱va̱ ne̱ ja̱a̱nꞌ, naa yoso̱ꞌ a̱ nuu̱ꞌ tu̱tu̱ Ndiosí miiꞌ kaꞌán a̱ ndii: “Ni̱ xi̱ku̱ndiee̱ ne̱ yivi̱ꞌ ja̱a̱nꞌ, te̱ ni̱ xi̱xi̱ ni̱a̱, te̱ ni̱ xi̱ꞌi̱ tu̱ ni̱a̱ vino, i̱kanꞌ te̱ ni̱ xa̱ꞌaꞌ ni̱a̱ kusiíꞌ i̱ni̱ ni̱a̱ nuu̱ꞌ ndiosí saka ja̱a̱nꞌ”, kachi a̱.
1CO 10:8 Sa̱kanꞌ na vä̱ꞌa̱ ko̱o̱ musa e̱ꞌ naa ni̱ xa̱a̱ sa̱va̱ ne̱ ja̱a̱nꞌ, te̱ xaꞌa̱ꞌ a̱ ja̱a̱nꞌ na ni̱ xiꞌi̱ oko̱ uni̱ mií ni̱a̱ i̱i̱n nda̱a̱ꞌ kui̱ti̱ꞌ kivi̱ꞌ.
1CO 10:9 Te̱ sa̱kanꞌ tu̱ vä̱ꞌa̱ ko̱to̱ kua̱ꞌa̱ e̱ꞌ Ndiosí xto̱ꞌo̱ e̱ꞌ naa ni̱ xa̱a̱ sa̱va̱ ne̱ ja̱a̱nꞌ, te̱ ni̱ xa̱xi̱ꞌ ña̱ꞌaꞌ koo̱ꞌ, te̱ ni̱ xiꞌi̱ ni̱a̱.
1CO 10:10 Te̱ käꞌán i̱ꞌni̱ tu̱ e̱ꞌ xiinꞌ Ndiosí naa ni̱ xa̱a̱ sa̱va̱ ne̱ ja̱a̱nꞌ, te̱ ni̱ xa̱ꞌni̱ꞌ ña̱ꞌaꞌ ángele, ña̱ kumiꞌ ndi̱e̱e̱ꞌ te̱ xaꞌni̱ꞌ a̱ ne̱ yivi̱ꞌ.
1CO 10:11 Te̱ sa̱kuuꞌ ña̱ ja̱a̱nꞌ ni̱ xkaꞌndi̱a̱ xiinꞌ ne̱ ja̱a̱nꞌ te̱ sa̱kuniꞌ a̱ yooꞌ, te̱ sä̱a̱ e̱ꞌ naa ni̱ xa̱a̱ ne̱ ja̱a̱nꞌ. Te̱ yoso̱ꞌ a̱ nuu̱ꞌ tu̱tu̱ Ndiosí te̱ sa̱niaꞌá a̱ yooꞌ, ne̱ ndieeꞌ kivi̱ꞌ soꞌo̱ꞌ ndiꞌiꞌ vi̱ti̱n.
1CO 10:12 Xaꞌa̱ꞌ a̱ ja̱a̱nꞌ na yo̱o̱ ka̱ tuu ña̱ itaꞌ ni̱ꞌi̱ ni̱a̱ nuu̱ꞌ i̱chiꞌ Ndiosí ndii, na ko̱to̱ xiinꞌ miiꞌ ni̱a̱ saa̱ꞌ i̱i̱n kii̱ꞌ te̱ sa̱a̱ ni̱a̱ kua̱chi̱.
1CO 10:13 Sa̱kuuꞌ ña̱ xitoꞌ kuaꞌa ña̱ ndoꞌoꞌ ndoꞌó ndii, i̱i̱n kachi ndoꞌoꞌ tu̱ sa̱kuuꞌ ne̱ yivi̱ꞌ a̱. Ndisu̱ Ndiosí ndii, xachuunꞌ nda̱ku a̱, sa̱kanꞌ na tä̱xi̱ a̱ ña̱ ko̱to̱ kua̱ꞌa̱ ña̱ ki̱ni̱ ndoꞌó yaꞌa̱ ka̱ te̱ sa̱kanꞌ ña̱ ku̱vi̱ ku̱ndi̱e̱ni ndo̱ꞌ. Süu̱ꞌ ja̱a̱nꞌ ndii ta̱xi̱ tu̱ a̱ ndi̱e̱e̱ꞌ ndo̱ꞌ te̱ ku̱vi̱ ke̱ta̱ va̱ꞌa̱ ndo̱ꞌ nuu̱ꞌ ña̱ xitoꞌ kuaꞌa ja̱a̱nꞌ.
1CO 10:14 Ne̱ taꞌanꞌ mani̱ꞌ i̱, xaꞌa̱ꞌ a̱ ja̱a̱nꞌ na kuiiꞌ ku̱nu̱ ndo̱ꞌ nuu̱ꞌ ña̱ nduuꞌ ndiosí saka ja̱a̱nꞌ.
1CO 10:15 Kaꞌán i̱ xiinꞌ ndo̱ꞌ nde̱e̱ naa ne̱ xa̱ naá nimá, te̱ ku̱vi̱ sa̱a̱ ndo̱ꞌ kuenta naaꞌ va̱ꞌa̱ yoo ña̱ kaꞌán i̱ xiinꞌ ndo̱ꞌ ja̱a̱nꞌ.
1CO 10:16 Kii̱ꞌ xiꞌiꞌ i̱ꞌi̱n e̱ꞌ sie vino, te̱ taxiꞌ e̱ꞌ ña̱ chi̱nda̱ni Ndiosí xaꞌa̱ꞌ a̱ ña̱ ni̱ sa̱ñuꞌuꞌ a̱ yooꞌ ndii, i̱i̱n nda̱a̱ꞌ nanduuꞌ e̱ꞌ xiinꞌ Cristo xiinꞌ níiꞌ a̱. Te̱ sa̱kanꞌ tu̱ kii̱ꞌ xixiꞌ i̱ꞌi̱n e̱ꞌ sie xita̱ꞌ va̱ꞌa̱ ndii, i̱i̱n nda̱a̱ꞌ nanduuꞌ e̱ꞌ xiinꞌ ñu̱ꞌuꞌ ndeꞌi̱ a̱.
1CO 10:17 Tee̱ꞌ ndee kuaꞌa̱ꞌ e̱ꞌ ndii, i̱i̱n nda̱a̱ꞌ kui̱ti̱ꞌ xita̱ꞌ va̱ꞌa̱ xixiꞌ sa̱kuuꞌ e̱ꞌ, xaꞌa̱ꞌ a̱ ja̱a̱nꞌ na i̱i̱n nda̱a̱ꞌ nanduuꞌ e̱ꞌ.
1CO 10:18 Sa̱a̱ ndo̱ꞌ kuenta sa̱a̱ xaaꞌ a̱ xiinꞌ te̱ vi̱ꞌe̱ Israel, te̱ xixiꞌ nde̱i̱ꞌ ña̱ nasoko̱ꞌ ne̱ yivi̱ꞌ nuu̱ꞌ Ndiosí ndii, i̱i̱n nda̱a̱ꞌ nduuꞌ ra̱ xiinꞌ miiꞌ nasoko̱ꞌ ra̱ ki̱tiꞌ ja̱a̱nꞌ.
1CO 10:19 Te̱ süu̱ꞌ kaꞌán i̱ ña̱ yoo ndi̱e̱e̱ꞌ ndiosí saka. Te̱ süu̱ꞌ kaꞌán tu̱ i̱ ña̱ ndiaa yaꞌviꞌ nde̱i̱ꞌ ña̱ nasoko̱ꞌ ne̱ yivi̱ꞌ nuu̱ꞌ a̱.
1CO 10:20 Sä̱kanꞌ nduuꞌ a̱, kua̱chi̱ ndii, kii̱ꞌ nasoko̱ꞌ ne̱ tukuꞌ ja̱a̱nꞌ ndii, nuu̱ꞌ ña̱ ndi̱va̱ꞌa̱ nasoko̱ꞌ ni̱a̱ te̱ süu̱ꞌ nuu̱ꞌ Ndiosí xaaꞌ ni̱a̱ a̱, te̱ küní i̱ ña̱ ndu̱i̱i̱n ndo̱ꞌ xiinꞌ ña̱ ndi̱va̱ꞌa̱ ja̱a̱nꞌ.
1CO 10:21 Sa̱kanꞌ ña̱ vä̱ꞌa̱ ko̱ꞌo̱ e̱ꞌ vino ja̱a̱nꞌ kuenta xto̱ꞌo̱ e̱ꞌ Jesús, te̱ ko̱ꞌo̱ tu̱ e̱ꞌ raꞌ kuenta ña̱ ndi̱va̱ꞌa̱ ja̱a̱nꞌ. Te̱ vä̱ꞌa̱ tu̱ ña̱ ku̱xi̱ e̱ꞌ sie xita̱ꞌ va̱ꞌa̱ ja̱a̱nꞌ kuenta Jesús, te̱ ku̱xi̱ tu̱ e̱ꞌ e kuenta ña̱ ndi̱va̱ꞌa̱ ja̱a̱nꞌ.
1CO 10:22 ¿Ñáá xïní ndo̱ꞌ ña̱ satañaꞌa̱ꞌ e̱ꞌ xto̱ꞌo̱ e̱ꞌ Ndiosí, te̱ sa̱kuiñu a̱ yooꞌ kii̱ꞌ xaaꞌ e̱ꞌ sa̱kanꞌ? ¿Ñáá nakuitá yooꞌ xiinꞌ ña̱ ja̱a̱nꞌ, tuu ndo̱ꞌ?
1CO 10:23 “Sa̱kuuꞌ nuu̱ꞌ a̱ ku̱vi̱ sa̱a̱ i̱”, kachi ne̱ yivi̱ꞌ, ndisu̱ süu̱ꞌ sa̱kuuꞌ a̱ nduuꞌ ña̱ chindieeꞌ yooꞌ. “Sa̱kuuꞌ nuu̱ꞌ a̱ ku̱vi̱ sa̱a̱ i̱”, kachi ni̱a̱, ndisu̱ vä̱ꞌa̱ ta̱xi̱ e̱ꞌ ña̱ vi̱ko̱ niꞌiꞌ nde̱e̱ i̱i̱n ña̱ꞌa̱ ja̱a̱nꞌ yooꞌ.
1CO 10:24 Na kü̱ndi̱ꞌni̱ e̱ꞌ xaꞌa̱ꞌ ña̱ va̱ꞌa̱ mi̱iꞌ kui̱ti̱ꞌ e̱ꞌ, süu̱ꞌ ja̱a̱nꞌ ndii, na ku̱ndi̱ꞌni̱ e̱ꞌ xaꞌa̱ꞌ ña̱ va̱ꞌa̱ i̱nga̱ ne̱ yivi̱ꞌ.
1CO 10:25 Ku̱xi̱ ndo̱ꞌ ndee ka̱ nde̱i̱ꞌ ña̱ keꞌví miiꞌ keꞌví nde̱i̱ꞌ, te̱ küní a̱ nda̱tuꞌu̱nꞌ ndo̱ꞌ miiꞌ ni̱ ki̱xi̱n a̱ te̱ ku̱ndi̱ꞌni̱ ndo̱ꞌ.
1CO 10:26 Sa̱kanꞌ ña̱ ña̱ꞌa̱ xto̱ꞌo̱ e̱ꞌ Ndiosí nduuꞌ ka̱niiꞌ i̱i̱n yivi̱ꞌ xiinꞌ sa̱kuuꞌ ña̱ yoo nuu̱ꞌ a̱.
1CO 10:27 Naaꞌ kanaꞌ i̱i̱n ne̱ ndüuꞌ ne̱ ndikún i̱chiꞌ Jesús ndoꞌó vi̱ꞌe̱ ni̱a̱ te̱ ku̱xi̱ ndo̱ꞌ ndii, ku̱vi̱ kuꞌu̱n ndo̱ꞌ naaꞌ kuni kuꞌu̱n ndo̱ꞌ, te̱ ku̱xi̱ ndo̱ꞌ ndee ka̱ ña̱ ka̱ni̱ ni̱a̱ nuu̱ꞌ ndo̱ꞌ. Te̱ küní a̱ nda̱tuꞌu̱nꞌ ndo̱ꞌ miiꞌ ni̱ ki̱xi̱n a̱ te̱ ku̱ndi̱ꞌni̱ ndo̱ꞌ.
1CO 10:28 Ndisu̱ naaꞌ kaꞌa̱n i̱i̱n te̱ yivi̱ꞌ xiinꞌ ndo̱ꞌ ndii: “Nde̱i̱ꞌ kaa̱ꞌ ndii, ña̱ ni̱ na̱soko̱ꞌ ne̱ yivi̱ꞌ nuu̱ꞌ ndiosí saka nduuꞌ a̱.” Naaꞌ sa̱kanꞌ ndii, kü̱xi̱ ndo̱ꞌ a̱ xaꞌa̱ꞌ ña̱ va̱ꞌa̱ te̱ ni̱ kaꞌa̱n sa̱kanꞌ, te̱ kü̱ndi̱ꞌni̱ ra̱.
1CO 10:29 Kii̱ꞌ kaꞌán i̱ sa̱kanꞌ ndii, kaꞌán i̱ xaꞌa̱ꞌ ña̱ ku̱ndi̱ꞌni̱ i̱nga̱ te̱ yivi̱ꞌ, süu̱ꞌ xaꞌa̱ꞌ ña̱ ku̱ndi̱ꞌni̱ ndoꞌó. Kueinꞌ nda̱tuꞌu̱nꞌ sa̱va̱ ndoꞌó yuꞌu̱ ndii: “¿Ndichun na kuní a̱ ña̱ kaꞌnu̱ i̱ni̱ yuꞌu̱ nuu̱ꞌ ña̱ yoo ndiká i̱ ku̱xi̱ i̱ xaꞌa̱ꞌ ña̱ ndiꞌni̱ i̱nga̱ ne̱ yivi̱ꞌ?
1CO 10:30 Naaꞌ taxiꞌ i̱ ña̱ chi̱nda̱ni Ndiosí xaꞌa̱ꞌ ña̱ xaxi̱ꞌ i̱ ndii, ¿ndichun na tiinꞌ kua̱chi̱ ne̱ yivi̱ꞌ yuꞌu̱ xaꞌa̱ꞌ a̱?” Kueinꞌ sa̱kanꞌ kachi̱ sa̱va̱ ndo̱ꞌ.
1CO 10:31 Va̱ꞌa̱, naaꞌ xixiꞌ ndo̱ꞌ, uun naaꞌ xiꞌiꞌ ndo̱ꞌ, uun naaꞌ xaaꞌ ndo̱ꞌ ndee ka̱ tu̱ku̱ nuu̱ꞌ ña̱ꞌa̱ ndii, sa̱a̱ va̱ꞌa̱ ndo̱ꞌ a̱ te̱ na̱ti̱i̱n Ndiosí ña̱ xakaꞌnuꞌ ña̱ꞌaꞌ e̱ꞌ.
1CO 10:32 Vä̱ꞌa̱ naaꞌ sa̱ka̱kiꞌí ndo̱ꞌ ne̱ yivi̱ꞌ te̱ sa̱a̱ ni̱a̱ kua̱chi̱ nuu̱ꞌ Ndiosí, ni̱ nde̱e̱ ne̱ judío, ni̱ nde̱e̱ ne̱ tukuꞌ, ni̱ nde̱e̱ ne̱ nakayá xaꞌa̱ꞌ Jesús xiinꞌ e̱ꞌ.
1CO 10:33 Sa̱kanꞌ tu̱ yuꞌu̱ ndii, sa̱kuuꞌ ña̱ xaaꞌ i̱ ndii, xaaꞌ e̱ te̱ sa̱kuatiaꞌ i̱ ne̱ yivi̱ꞌ, sa̱kanꞌ ña̱ ndükuꞌ i̱ ña̱ va̱ꞌa̱ mi̱iꞌ kui̱ti̱ꞌ i̱, süu̱ꞌ ja̱a̱nꞌ ndii ndukuꞌ tu̱ i̱ ña̱ va̱ꞌa̱ i̱nga̱ ne̱ yivi̱ꞌ te̱ na̱ti̱i̱n ni̱a̱ Jesús, te̱ kaku̱ ni̱a̱ nuu̱ꞌ kua̱chi̱ ni̱a̱.
1CO 11:1 Sa̱a̱ ndo̱ꞌ naa xaaꞌ yuꞌu̱ ña̱ xaaꞌ i̱ naa xaaꞌ Cristo.
1CO 11:2 Ña̱ni̱ taꞌanꞌ i̱, kaꞌán va̱ꞌa̱ i̱ xaꞌa̱ꞌ ndo̱ꞌ sa̱kanꞌ ña̱ nakaꞌanꞌ ndo̱ꞌ xaꞌa̱ꞌ i̱ sa̱a̱ kivi̱ꞌ, te̱ taxaꞌa ndo̱ꞌ ña̱ ni̱ sa̱niaꞌá i̱ ndoꞌó sa̱a̱ niiꞌ ni̱ kaꞌa̱n e̱ xiinꞌ ndo̱ꞌ.
1CO 11:3 Te̱ vi̱ti̱n ndii, kuní i̱ ña̱ ku̱nda̱ni̱ ndo̱ꞌ ña̱ Cristo nduuꞌ nde̱e̱ naa xíniꞌ sa̱kuuꞌ te̱ yivi̱ꞌ, te̱ te̱ yivi̱ꞌ nduuꞌ nde̱e̱ naa xíniꞌ ñaꞌ siꞌiꞌ ra̱, te̱ Ndiosí nduuꞌ nde̱e̱ naa xíniꞌ Cristo.
1CO 11:4 Te̱ sa̱kuuꞌ te̱ yivi̱ꞌ, naaꞌ tisaꞌví ra̱ xíniꞌ ra̱ kii̱ꞌ kaꞌán ra̱ xiinꞌ Ndiosí, uun kii̱ꞌ kaꞌán tiakú ra̱ tu̱ꞌu̱n ña̱ ni̱ ta̱xi̱ a̱ nuu̱ꞌ ra̱ ndii, xïtoꞌ kaꞌnuꞌ ra̱ Cristo, ña̱ nduuꞌ nde̱e̱ naa xíniꞌ ra̱ ja̱a̱nꞌ kii̱ꞌ xaaꞌ ra̱ sa̱kanꞌ.
1CO 11:5 Ndisu̱ naaꞌ tï̱saꞌví i̱i̱n ña̱ꞌaꞌ xíniꞌ a̱ kii̱ꞌ kaꞌán aꞌ xiinꞌ Ndiosí, uun kii̱ꞌ kaꞌán aꞌ tiakú aꞌ tu̱ꞌu̱n ña̱ ni̱ ta̱xi̱ a̱ nuu̱ꞌ aꞌ ndii, xïtoꞌ kaꞌnuꞌ aꞌ i̱i̱ꞌ aꞌ, te̱ nduuꞌ nde̱e̱ naa xíniꞌ aꞌ. Sa̱kanꞌ ña̱ nduuꞌ aꞌ nde̱e̱ naa i̱i̱n ñaꞌ ni̱ ki̱e̱e̱ tiꞌeꞌ xíniꞌ.
1CO 11:6 Naaꞌ tï̱saꞌví i̱i̱n ña̱ꞌaꞌ xíniꞌ a̱ ndii, nde̱e̱ chaaꞌ ka̱ na ka̱ꞌndi̱a̱ aꞌ i̱xiꞌ xíniꞌ aꞌ ja̱a̱nꞌ. Ndisu̱ naaꞌ kaꞌanꞌ nuu̱ꞌ aꞌ ña̱ ka̱ꞌndi̱a̱ aꞌ i̱xiꞌ xíniꞌ aꞌ ja̱a̱nꞌ, uun ña̱ ki̱e̱e̱ tiꞌeꞌ xíniꞌ aꞌ ndii, nde̱e̱ chaaꞌ ka̱ na ti̱saꞌví aꞌ xíniꞌ aꞌ.
1CO 11:7 Te̱ te̱ yivi̱ꞌ ndii, küní a̱ ña̱ ti̱saꞌví ra̱ xíniꞌ ra̱, kua̱chi̱ ndii, ni̱ xa̱ꞌa̱ ña̱ꞌaꞌ Ndiosí sa̱a̱ kaaꞌ mi̱iꞌ a̱ xiinꞌ sa̱a̱ nda̱tu̱nꞌ a̱. Ndisu̱ ña̱ꞌaꞌ nduuꞌ ñaꞌ nda̱tu̱nꞌ ka̱ ni̱ ke̱ta̱ i̱ni̱ tiaa̱.
1CO 11:8 Kua̱chi̱ ndii, nï̱ ke̱ta̱ tiaa̱ i̱ni̱ ña̱ꞌaꞌ ña̱ nu̱uꞌ, süu̱ꞌ ja̱a̱nꞌ ndii ña̱ꞌaꞌ ni̱ ke̱ta̱ i̱ni̱ tiaa̱ ña̱ nu̱uꞌ.
1CO 11:9 Te̱ sa̱kanꞌ tu̱ nï̱ xa̱ꞌa̱ Ndiosí tiaa̱ ja̱a̱nꞌ xaꞌa̱ꞌ ña̱ va̱ꞌa̱ ña̱ꞌaꞌ ja̱a̱nꞌ, süu̱ꞌ ja̱a̱nꞌ ndii ni̱ xa̱ꞌa̱ a̱ ña̱ꞌaꞌ ja̱a̱nꞌ xaꞌa̱ꞌ ña̱ va̱ꞌa̱ tiaa̱ ja̱a̱nꞌ.
1CO 11:10 Xaꞌa̱ꞌ a̱ ja̱a̱nꞌ na kuní a̱ ña̱ ti̱saꞌví ña̱ꞌaꞌ xíniꞌ aꞌ, te̱ niaꞌa̱ aꞌ ña̱ kiꞌinꞌ kaꞌnuꞌ aꞌ tiaa̱ xiinꞌ ña̱ kiꞌinꞌ kaꞌnuꞌ aꞌ ángele.
1CO 11:11 Ndisu̱ ni̱ chi̱tuní xto̱ꞌo̱ e̱ꞌ Ndiosí ña̱ kö̱o̱ꞌ tiaa̱ naaꞌ kö̱o̱ꞌ ña̱ꞌaꞌ ni̱ nde̱e̱ kö̱o̱ꞌ tu̱ ña̱ꞌaꞌ naaꞌ kö̱o̱ꞌ tiaa̱.
1CO 11:12 Kua̱chi̱ ndii, tee̱ꞌ ndee ña̱ nda̱ku nduuꞌ a̱ ña̱ ña̱ꞌaꞌ ndii, ni̱ ke̱ta̱ aꞌ i̱ni̱ tiaa̱ te̱ nu̱uꞌ, ndisu̱ ña̱ nda̱ku nduuꞌ tu̱ a̱ ña̱ ña̱ꞌaꞌ sakakuꞌ te̱ yivi̱ꞌ. Te̱ ndii, sa̱kuuꞌ e̱ꞌ kua̱xi̱ nda̱ꞌaꞌ Ndiosí.
1CO 11:13 Mi̱iꞌ ndoꞌó ku̱vi̱ na̱tava̱ꞌ kuenta naaꞌ va̱ꞌa̱ ka̱ ña̱ tï̱saꞌví ña̱ꞌaꞌ xíniꞌ ni̱a̱ te̱ kaꞌa̱n ni̱a̱ xiinꞌ Ndiosí.
1CO 11:14 Xiní ndo̱ꞌ sa̱a̱ ndieeꞌ yooꞌ ña̱ i̱i̱n ña̱ ka̱ꞌa̱n nuu̱ꞌ nduuꞌ a̱ nuu̱ꞌ te̱ yivi̱ꞌ ña̱ sa̱kuaꞌnuꞌ ra̱ i̱xiꞌ xíniꞌ ra̱.
1CO 11:15 Te̱ ndisu̱ ña̱ꞌaꞌ ndii, i̱i̱n ña̱ va̱ꞌa̱ nduuꞌ a̱ nuu̱ꞌ aꞌ ña̱ sa̱kuaꞌnuꞌ aꞌ i̱xiꞌ xíniꞌ aꞌ, te̱ nduuꞌ tu̱ a̱ ña̱ nda̱tu̱nꞌ aꞌ, kua̱chi̱ ndii i̱xiꞌ xíniꞌ aꞌ ja̱a̱nꞌ tisaꞌví xíniꞌ aꞌ.
1CO 11:16 Naaꞌ yo̱o̱ ka̱ kuni ku̱u̱ kuento xaꞌa̱ꞌ ña̱ kaa̱ꞌ ndii, kuní a̱ ku̱nda̱ni̱ ni̱a̱ ña̱ ña̱ kaa̱ꞌ nduuꞌ ña̱ xi xaá nduꞌu̱ xiinꞌ ne̱ nakayá xaꞌa̱ꞌ Jesús xiinꞌ e̱ꞌ miiꞌ ka̱.
1CO 11:17 Ña̱ kuni ke̱ꞌi̱ i̱ vi̱ti̱n ndii, kü̱vi̱ kaꞌa̱n va̱ꞌa̱ i̱ xaꞌa̱ꞌ ndo̱ꞌ, sa̱kanꞌ ña̱ kii̱ꞌ nakayá ndo̱ꞌ xaꞌa̱ꞌ Jesús ndii, kuní a̱ ña̱ chi̱ndi̱e̱eꞌ a̱ ndoꞌó, ndisu̱ süu̱ꞌ sa̱kanꞌ nduuꞌ a̱ xiinꞌ ndo̱ꞌ, süu̱ꞌ ja̱a̱nꞌ ndii sati̱viꞌ ndiꞌiꞌ a̱ ndoꞌó.
1CO 11:18 Sa̱kanꞌ ña̱, ña̱ nu̱uꞌ ña̱ kuni kaꞌán i̱ xiinꞌ ndo̱ꞌ ndii, xini i̱ kuento ña̱ nataꞌviꞌ taꞌanꞌ ndo̱ꞌ kii̱ꞌ nakayá ndo̱ꞌ, te̱ xanini yuꞌu̱ ndii, ña̱ ndi̱xa̱ nduuꞌ a̱.
1CO 11:19 Kua̱chi̱ ndii kuní vi̱ꞌ a̱ ña̱ na̱ta̱ꞌviꞌ taꞌanꞌ ndoꞌó te̱ ku̱vi̱ ku̱ni̱ ndo̱ꞌ yo̱o̱ nduuꞌ xna̱ꞌa̱ ne̱ xikaꞌ va̱ꞌa̱ i̱chiꞌ Jesús xtun, kachi ndo̱ꞌ.
1CO 11:20 Te̱ kii̱ꞌ nakayá ndo̱ꞌ xixiꞌ ndo̱ꞌ kuenta ña̱ xaxi̱ꞌ xa̱kuaa̱ꞌ ña̱ ni̱ xi̱xi̱ Jesús ndii, süu̱ꞌ xaaꞌ va̱ꞌa̱ ndo̱ꞌ a̱.
1CO 11:21 Sa̱kanꞌ ña̱ xïxiꞌ ingaꞌ ndo̱ꞌ a̱, süu̱ꞌ ja̱a̱nꞌ ndii i̱ꞌi̱n ndo̱ꞌ xixiꞌ a̱ a̱ma̱a̱ ka̱ kuní mi̱iꞌ ndo̱ꞌ, te̱ i̱nga̱ ndo̱ꞌ xiꞌí so̱ko̱, te̱ i̱nga̱ tu̱ku̱ ndo̱ꞌ saxini̱ xiinꞌ miiꞌ.
1CO 11:22 Te̱ kii̱ꞌ xaaꞌ ndo̱ꞌ sa̱kanꞌ ndii, sakaꞌanꞌ ndo̱ꞌ ne̱ ndaꞌvi kuuꞌ, te̱ xïtoꞌ kaꞌnuꞌ tu̱ ndo̱ꞌ i̱nga̱ ne̱ nakayá xaꞌa̱ꞌ Jesús. Naaꞌ kuni ku̱xi̱ ndo̱ꞌ, te̱ kuni ko̱ꞌo̱ tu̱ ndo̱ꞌ ndii, va̱ꞌa̱ ka̱ na vi̱ꞌe̱ ndo̱ꞌ sa̱a̱ ndo̱ꞌ ña̱ ja̱a̱nꞌ. ¿Ñáá xanini ndo̱ꞌ ña̱ kaꞌa̱n va̱ꞌa̱ i̱ xaꞌa̱ꞌ ndo̱ꞌ xaꞌa̱ꞌ ña̱ ja̱a̱nꞌ? Kuä̱sa̱ꞌ xa̱chiꞌ sa̱kanꞌ ra̱nꞌ.
1CO 11:23 Kua̱chi̱ ndii ña̱ yo̱ꞌo̱ꞌ nduuꞌ ña̱ ni̱ ta̱xi̱ mi̱iꞌ xto̱ꞌo̱ e̱ꞌ nda̱ꞌaꞌ yuꞌu̱, te̱ yuꞌu̱ tu̱ku̱ sayaꞌá a̱ nuu̱ꞌ ndoꞌó. Ña̱ ñu̱u, kii̱ꞌ ni̱ sa̱na̱kuaꞌa te̱ yivi̱ꞌ xto̱ꞌo̱ e̱ꞌ Jesús ja̱a̱nꞌ ndii, ni̱ ki̱ꞌi̱n a̱ i̱i̱n xita̱ꞌ va̱ꞌa̱,
1CO 11:24 te̱ kii̱ꞌ ndi̱ꞌi̱ ni̱ ta̱xi̱ a̱ ña̱ chi̱nda̱ni Ndiosí xaꞌa̱ꞌ a̱ ndii, ni̱ sa̱kuachiꞌ ña̱ꞌaꞌ a̱, te̱ ni̱ ta̱xi̱ ña̱ꞌaꞌ a̱ nda̱ꞌaꞌ te̱ nda̱ꞌaꞌ xaꞌa̱ꞌ a̱ kaꞌán a̱ xiinꞌ ra̱ ndii: “Ki̱ꞌi̱n ndo̱ꞌ a̱ te̱ ku̱xi̱ ndo̱ꞌ, ña̱ yoꞌoꞌ nduuꞌ ñu̱ꞌuꞌ ndeꞌi̱ i̱ ña̱ xitoꞌ ku̱vi̱ xaꞌa̱ꞌ ña̱ va̱ꞌa̱ ndoꞌó. Sa̱kanꞌ na nde̱e̱ vi̱ti̱n, te̱ nde̱e̱ nuu̱ꞌ kuꞌu̱n e̱ꞌ ndii, na sa̱a̱ ndo̱ꞌ ña̱ kaa̱ꞌ nakaꞌanꞌ ndo̱ꞌ ña̱ ni̱ xiꞌi̱ i̱ xaꞌa̱ꞌ ndo̱ꞌ”, ni̱ kachi̱ a̱.
1CO 11:25 I̱i̱n kachi ni̱ xa̱a̱ tu̱ a̱ kii̱ꞌ ndi̱ꞌi̱ ni̱ xi̱xi̱ a̱ xa̱kuaa̱ꞌ ja̱a̱nꞌ xiinꞌ te̱ ja̱a̱nꞌ ndii, ni̱ ki̱ꞌi̱n a̱ i̱i̱n copa vino, te̱ ni̱ kaꞌa̱n a̱ ndii: “Teꞌ naá ti̱xi̱n ña̱ yoꞌoꞌ nduuꞌ níiꞌ i̱, te̱ xiinꞌ ña̱ kaa̱ꞌ taxiꞌ xaꞌaꞌ Ndiosí ña̱ chikanduꞌu̱ꞌ a̱ i̱i̱n kuento xa̱aꞌ xaꞌa̱ꞌ ndo̱ꞌ. Sa̱kanꞌ na nde̱e̱ vi̱ti̱n, te̱ nde̱e̱ nuu̱ꞌ kuꞌu̱n e̱ꞌ ndii, i̱ꞌi̱n i̱chiꞌ kii̱ꞌ xaaꞌ ndo̱ꞌ ña̱ kaa̱ꞌ ndii, na sa̱a̱ ndo̱ꞌ a̱ nakaꞌanꞌ ndo̱ꞌ ña̱ ni̱ xiꞌi̱ i̱ xaꞌa̱ꞌ ndo̱ꞌ”, ni̱ kachi̱ a̱.
1CO 11:26 Sa̱kanꞌ na kuiiꞌ nde̱e̱ vi̱ti̱n, te̱ nde̱e̱ nuu̱ꞌ kuꞌu̱n e̱ꞌ ndii, i̱ꞌi̱n i̱chiꞌ kii̱ꞌ xixiꞌ ndo̱ꞌ xita̱ꞌ va̱ꞌa̱ kaa̱ꞌ, te̱ xiꞌiꞌ ndo̱ꞌ vino kaa̱ꞌ ndii, xaꞌa̱ꞌ ña̱ ni̱ xiꞌi̱ xto̱ꞌo̱ e̱ꞌ Jesús xaꞌa̱ꞌ kua̱chi̱ e̱ꞌ sanakaꞌanꞌ taꞌanꞌ ndo̱ꞌ nde̱e̱ na̱ndi̱koꞌ tu̱ku̱u̱ a̱.
1CO 11:27 Xaꞌa̱ꞌ a̱ ja̱a̱nꞌ na yo̱o̱ ka̱ xixiꞌ xita̱ꞌ va̱ꞌa̱ ja̱a̱nꞌ, uun xiꞌiꞌ ni̱a̱ vino ja̱a̱nꞌ, te̱ tï̱i̱n kaꞌnuꞌ ni̱a̱ a̱ ndii, kua̱chi̱ xaaꞌ ni̱a̱ xaꞌa̱ꞌ a̱ ña̱ xandiꞌiꞌ ni̱a̱ xiinꞌ ñu̱ꞌuꞌ ndeꞌi̱ xto̱ꞌo̱ e̱ꞌ xiinꞌ níiꞌ a̱.
1CO 11:28 Sa̱kanꞌ na kuiiꞌ kuní a̱ ña̱ na̱tava̱ꞌ i̱ꞌi̱n ndo̱ꞌ kuenta sa̱a̱ itaꞌ ndo̱ꞌ nuu̱ꞌ i̱chiꞌ Jesús ña̱ kuní ka̱ ku̱xi̱ ndo̱ꞌ xita̱ꞌ va̱ꞌa̱ xiinꞌ ña̱ ko̱ꞌo̱ ndo̱ꞌ vino ja̱a̱nꞌ.
1CO 11:29 Sa̱kanꞌ ña̱ naaꞌ tïinꞌ kaꞌnuꞌ ndo̱ꞌ ñu̱ꞌuꞌ ndeꞌi̱ Jesús ja̱a̱nꞌ xiinꞌ níiꞌ a̱ kii̱ꞌ xixiꞌ ndo̱ꞌ xita̱ꞌ va̱ꞌa̱ te̱ xiꞌiꞌ ndo̱ꞌ vino ja̱a̱nꞌ ndii, ña̱ sa̱ndoꞌoꞌ Ndiosí ndoꞌó ndukuꞌ ndo̱ꞌ kii̱ꞌ xaaꞌ ndo̱ꞌ sa̱kanꞌ.
1CO 11:30 Xaꞌa̱ꞌ a̱ ja̱a̱nꞌ na kuaꞌa̱ꞌ va̱ ndo̱ꞌ kuni ku̱vi̱, te̱ kuaꞌa̱ꞌ tu̱ ndo̱ꞌ ni̱ ku̱vi̱ta va̱, te̱ kuaꞌa̱ꞌ ni̱ tu̱ ndo̱ꞌ xa̱ ni̱ xiꞌi̱.
1CO 11:31 Naaꞌ xi̱ꞌna̱ ka̱ na̱tava̱ꞌ e̱ꞌ kuenta sa̱a̱ itaꞌ e̱ꞌ nuu̱ꞌ i̱chiꞌ Jesús ndii, sä̱ndoꞌoꞌ Ndiosí yooꞌ.
1CO 11:32 Ndisu̱ natava̱ꞌ xto̱ꞌo̱ e̱ꞌ Ndiosí kua̱chi̱ e̱ꞌ, te̱ taxiꞌ a̱ tu̱ndoꞌo̱ꞌ ndoꞌoꞌ e̱ꞌ te̱ ku̱nda̱ni̱ e̱ꞌ, sa̱kanꞌ te̱ kä̱tunꞌ a̱ yoo nde̱e̱ naa xaaꞌ a̱ xiinꞌ ne̱ yivi̱ꞌ ne̱ nduuꞌ kuenta i̱i̱n yivi̱ꞌ.
1CO 11:33 Ña̱ni̱ taꞌanꞌ mani̱ꞌ i̱, sa̱kanꞌ na kuiiꞌ kii̱ꞌ nakayá ndo̱ꞌ te̱ ku̱xi̱ ndo̱ꞌ kuenta Jesús ndii, ndiatuꞌ ndo̱ꞌ nde̱e̱ na̱kaya̱ sa̱kuuꞌ ne̱ taꞌanꞌ ndo̱ꞌ te̱ ku̱xi̱ ndo̱ꞌ a̱.
1CO 11:34 Xaꞌa̱ꞌ a̱ ja̱a̱nꞌ na, naaꞌ xiꞌí sa̱va̱ ndo̱ꞌ so̱ko̱ ndii, va̱ꞌa̱ ka̱ vi̱ꞌe̱ ndo̱ꞌ ku̱xi̱ ndo̱ꞌ te̱ tä̱xi̱ Ndiosí tu̱ndoꞌo̱ꞌ ku̱ndo̱ꞌo̱ ndo̱ꞌ xaꞌa̱ꞌ ña̱ vä̱ꞌa̱ ña̱ xaaꞌ ndo̱ꞌ miiꞌ nakayá ndo̱ꞌ. Te̱ tu̱ku̱ nuu̱ꞌ ña̱ꞌa̱ ndii, nde̱e̱ kii̱ꞌ xaa̱ i̱ miiꞌ ndieeꞌ ndo̱ꞌ, te̱ nda̱sa̱va̱ꞌa̱ e̱ꞌ.
1CO 12:1 Ña̱ni̱ taꞌanꞌ i̱, kuní yuꞌu̱ ña̱ ku̱nda̱ni̱ kaxiꞌ ndo̱ꞌ xaꞌa̱ꞌ ña̱ chu̱u̱n va̱ ña̱ xaxa̱ꞌ Espíritu Santo nuu̱ꞌ e̱ꞌ.
1CO 12:2 Xiní ndoꞌó ña̱ kii̱ꞌ tïa̱ꞌan ku̱ndu̱u̱ ndo̱ꞌ ne̱ xiní yoo Ndiosí ndi̱xa̱ ndii, ni̱ xika̱ sanaꞌ ndo̱ꞌ nde̱e̱ naa ne̱ kuiꞌe nuu̱ꞌ ña̱ kuuꞌ ña̱ xa̱kaꞌnuꞌ ndo̱ꞌ ndiosí saka, ña̱ kü̱vi̱ kaꞌa̱n.
1CO 12:3 Sa̱kanꞌ na kuiiꞌ kuní i̱ ña̱ ku̱nda̱ni̱ ndo̱ꞌ ña̱ kö̱o̱ꞌ nde̱e̱ i̱i̱n ne̱ yivi̱ꞌ ku̱vi̱ sa̱na̱chaꞌanꞌ Jesús xiinꞌ ña̱ ndi̱e̱e̱ꞌ Espíritu Santo. Te̱ kö̱o̱ꞌ tu̱ nde̱e̱ i̱i̱n ne̱ yivi̱ꞌ ku̱vi̱ kaꞌa̱n ndii, Jesús nduuꞌ xto̱ꞌo̱ nuu̱ꞌ sa̱kuuꞌ ña̱ꞌa̱, naaꞌ kö̱o̱ꞌ ña̱ ndi̱e̱e̱ꞌ Espíritu Santo kumiꞌ ni̱a̱.
1CO 12:4 Yoo kiꞌinꞌ nuu̱ꞌ ña̱ chu̱u̱n va̱ te̱ ku̱vi̱ sa̱a̱ e̱ꞌ chu̱u̱n Ndiosí, ndisu̱ i̱i̱n nda̱a̱ꞌ Espíritu Santo nduuꞌ ña̱ xaxa̱ꞌ i̱ꞌi̱n ña̱ ja̱a̱nꞌ.
1CO 12:5 Te̱ yoo kiꞌinꞌ tu̱ nuu̱ꞌ sa̱a̱ sa̱chuunꞌ e̱ꞌ nuu̱ꞌ Ndiosí, ndisu̱ i̱i̱n nda̱a̱ꞌ xto̱ꞌo̱ e̱ꞌ nduuꞌ ña̱ xikaꞌ nuuꞌ i̱ꞌi̱n e̱ꞌ nuu̱ꞌ.
1CO 12:6 Te̱ sa̱kanꞌ tu̱ yoo kiꞌinꞌ nuu̱ꞌ sa̱a̱ niaꞌá Ndiosí ndi̱e̱e̱ꞌ a̱ xiinꞌ nda̱ꞌaꞌ yooꞌ, ndisu̱ i̱i̱n nda̱a̱ꞌ Ndiosí nduuꞌ ña̱ xaaꞌ sa̱kuuꞌ ña̱ ja̱a̱nꞌ.
1CO 12:7 Ndisu̱ Ndiosí nduuꞌ ña̱ xaxa̱ꞌ i̱ꞌi̱n ña̱ chu̱u̱n va̱ ja̱a̱nꞌ xiinꞌ ña̱ ndi̱e̱e̱ꞌ Espíritu Santo xaꞌa̱ꞌ ña̱ va̱ꞌa̱ sa̱kuuꞌ e̱ꞌ.
1CO 12:8 Xiinꞌ ña̱ ndi̱e̱e̱ꞌ Espíritu Santo ña̱ xaxa̱ꞌ a̱ nuu̱ꞌ sa̱va̱ e̱ꞌ ña̱ kaꞌa̱n e̱ꞌ tu̱ꞌu̱n ndichi, te̱ xiinꞌ ña̱ ja̱a̱nꞌ tu̱ kaꞌán sa̱va̱ e̱ꞌ ña̱ xini tuní mi̱iꞌ kui̱ti̱ꞌ Ndiosí.
1CO 12:9 Te̱ xiinꞌ ña̱ ndi̱e̱e̱ꞌ Espíritu Santo ña̱ xaxa̱ꞌ a̱ nuu̱ꞌ sa̱va̱ e̱ꞌ natiinꞌ e̱ꞌ ña̱ i̱ni̱ xa̱va̱ꞌa̱ e̱ꞌ xini e̱ꞌ Ndiosí, te̱ xiinꞌ ña̱ ja̱a̱nꞌ tu̱ ku̱vi̱ sa̱ndaꞌa sa̱va̱ e̱ꞌ ne̱ kuni ku̱vi̱.
1CO 12:10 Te̱ xiinꞌ ña̱ ja̱a̱nꞌ tu̱ ku̱vi̱ sa̱a̱ sa̱va̱ e̱ꞌ chu̱u̱n kaꞌnuꞌ kooꞌ chukuuꞌ, te̱ xiinꞌ ña̱ ja̱a̱nꞌ tu̱ ku̱vi̱ kaꞌán tiakú sa̱va̱ e̱ꞌ tu̱ꞌu̱n ña̱ natiinꞌ e̱ꞌ nuu̱ꞌ Ndiosí, te̱ xiinꞌ ña̱ ja̱a̱nꞌ ni̱ tu̱ ku̱vi̱ nakuni sa̱va̱ e̱ꞌ ndee nuu̱ꞌ espíritu kumiꞌ i̱ꞌi̱n ne̱ yivi̱ꞌ, te̱ xiinꞌ ña̱ ja̱a̱nꞌ tu̱ ku̱vi̱ kaꞌa̱n sa̱va̱ e̱ꞌ tu̱ku̱ nuu̱ꞌ tu̱ꞌu̱n ña̱ xïní e̱ꞌ, te̱ xiinꞌ ña̱ ja̱a̱nꞌ tu̱ ku̱vi̱ sa̱na̱kuachiꞌ sa̱va̱ e̱ꞌ tu̱ku̱ tu̱ꞌu̱n ña̱ ni̱ kaꞌa̱n ne̱ ja̱a̱nꞌ.
1CO 12:11 Ndisu̱ sa̱kuuꞌ nuu̱ꞌ ña̱ ja̱a̱nꞌ ndii, i̱i̱n nda̱a̱ꞌ Espíritu Santo nduuꞌ ña̱ xaxa̱ꞌ a̱, te̱ i̱ꞌi̱n ña̱ ja̱a̱nꞌ xaxa̱ꞌ a̱ nuu̱ꞌ i̱ꞌi̱n e̱ꞌ sa̱a̱ kuní mi̱iꞌ a̱.
1CO 12:12 Kua̱chi̱ ndii, naa kuuꞌ ñu̱ꞌuꞌ ndeꞌi̱ e̱ꞌ ndii, tee̱ꞌ ndee kuaꞌa̱ꞌ xaanꞌ ñuꞌuꞌ taꞌanꞌ a̱ ndii, i̱i̱n nda̱a̱ꞌ ñu̱ꞌuꞌ ndeꞌi̱ nduuꞌ a̱. Sa̱kanꞌ tu̱ nduuꞌ a̱ xiinꞌ yooꞌ, ne̱ nduuꞌ kuenta Jesús ndii, i̱i̱n nda̱a̱ꞌ nduuꞌ e̱ꞌ xiinꞌ a̱.
1CO 12:13 Te̱ sa̱kuuꞌ yooꞌ ndii, ni̱ chi̱chi̱ e̱ꞌ kuenta Jesús xiinꞌ ña̱ ndi̱e̱e̱ꞌ i̱i̱n nda̱a̱ꞌ Espíritu Santo, te̱ i̱i̱n nda̱a̱ꞌ ni̱ na̱ndu̱u̱ e̱ꞌ. Kö̱o̱ꞌ a̱ xaaꞌ naaꞌ ne̱ judío nduuꞌ e̱ꞌ, uun naaꞌ ne̱ tukuꞌ nduuꞌ e̱ꞌ, uun naaꞌ xikoꞌ niꞌiꞌ i̱i̱n xto̱ꞌo̱ yooꞌ, uun naaꞌ ne̱ xikaꞌ ndiká nduuꞌ e̱ꞌ ndii, i̱i̱n nda̱a̱ꞌ Espíritu Santo ni̱ na̱ti̱i̱n e̱ꞌ.
1CO 12:14 Te̱ siinꞌ tukuꞌ ndii, sa̱kanꞌ tu̱ ñu̱ꞌuꞌ ndeꞌi̱ e̱ꞌ ndii, süu̱ꞌ i̱i̱n nda̱a̱ꞌ tuꞌu̱nꞌ kui̱ti̱ꞌ kuuꞌ a̱, süu̱ꞌ ja̱a̱nꞌ ndii kuaꞌa̱ꞌ yaꞌa̱ tuꞌu̱nꞌ kuuꞌ a̱.
1CO 12:15 Naaꞌ sa̱kanꞌ te̱ kaꞌa̱n i̱i̱n xaꞌa̱ꞌ e̱ꞌ ndii: “Xaꞌa̱ꞌ a̱ ña̱ süu̱ꞌ nda̱ꞌaꞌ nduuꞌ i̱ ndii, süu̱ꞌ kuenta ñu̱ꞌuꞌ ndeꞌi̱ nduuꞌ i̱”, süu̱ꞌ xaꞌa̱ꞌ a̱ ja̱a̱nꞌ na ndüuꞌ xna̱ꞌa̱ xaꞌa̱ꞌ ja̱a̱nꞌ kuenta ñu̱ꞌuꞌ ndeꞌi̱ e̱ꞌ.
1CO 12:16 Te̱ naaꞌ kaꞌa̱n i̱i̱n so̱ꞌo̱ e̱ꞌ ndii: “Xaꞌa̱ꞌ a̱ ña̱ süu̱ꞌ ndu̱chiꞌ nuu̱ꞌ nduuꞌ i̱ ndii, süu̱ꞌ kuenta ñu̱ꞌuꞌ ndeꞌi̱ nduuꞌ i̱”, süu̱ꞌ xaꞌa̱ꞌ a̱ ja̱a̱nꞌ na ndüuꞌ xna̱ꞌa̱ so̱ꞌo̱ e̱ꞌ ja̱a̱nꞌ kuenta ñu̱ꞌuꞌ ndeꞌi̱ e̱ꞌ.
1CO 12:17 Naaꞌ sa̱kanꞌ te̱ sa̱a̱ kuaꞌa̱n i̱i̱nꞌ e̱ꞌ ku̱ndu̱u̱ ndu̱chiꞌ nuu̱ꞌ e̱ꞌ ndii, kü̱vi̱ ku̱ni̱ so̱ꞌo̱ e̱ꞌ, te̱ naaꞌ sa̱kanꞌ te̱ sa̱a̱ kuaꞌa̱n i̱i̱nꞌ e̱ꞌ ku̱ndu̱u̱ so̱ꞌo̱ e̱ꞌ ndii, kü̱vi̱ ta̱ꞌni̱ e̱ꞌ xiko̱.
1CO 12:18 Ndisu̱ Ndiosí ndii, ni̱ ta̱ndi̱e̱e̱ a̱ i̱ꞌi̱n tuꞌu̱nꞌ ñu̱ꞌuꞌ ndeꞌi̱ e̱ꞌ ja̱a̱nꞌ miiꞌ ni̱ xta̱ni̱ mi̱iꞌ a̱.
1CO 12:19 Kua̱chi̱ ndii, naaꞌ sa̱kanꞌ te̱ i̱i̱n nda̱a̱ꞌ nuu̱ꞌ tuꞌu̱nꞌ kui̱ti̱ꞌ ku̱ndu̱u̱ i̱i̱n ka̱niiꞌ e̱ꞌ ndii, kü̱vi̱ ko̱o̱ ñu̱ꞌuꞌ ndeꞌi̱ e̱ꞌ.
1CO 12:20 Ña̱ nda̱ku nduuꞌ a̱ ña̱ xiní e̱ꞌ ndii, kuaꞌa̱ꞌ yaꞌa̱ tuꞌu̱nꞌ kuuꞌ ñu̱ꞌuꞌ ndeꞌi̱ e̱ꞌ, ndisu̱ i̱i̱n nda̱a̱ꞌ ñu̱ꞌuꞌ ndeꞌi̱ nduuꞌ ka̱niiꞌ a̱.
1CO 12:21 Xaꞌa̱ꞌ a̱ ja̱a̱nꞌ na kü̱vi̱ kaꞌa̱n ndu̱chiꞌ nuu̱ꞌ e̱ꞌ xiinꞌ nda̱ꞌaꞌ e̱ꞌ ndii: “Kuä̱sa̱ꞌ kuní u̱nꞌ nuu̱ꞌ i̱.” Te̱ ni̱ nde̱e̱ kü̱vi̱ tu̱ kaꞌa̱n xíniꞌ e̱ꞌ xiinꞌ xaꞌa̱ꞌ e̱ꞌ ndii: “Kuä̱sa̱ꞌ kuní ndoꞌó nuu̱ꞌ i̱.”
1CO 12:22 Süu̱ꞌ ja̱a̱nꞌ ndii tuꞌu̱nꞌ ñu̱ꞌuꞌ ndeꞌi̱ e̱ꞌ, ña̱ tïinꞌ kuaꞌa̱ꞌ ka̱ e̱ꞌ ndii, kuní kuaꞌa̱ꞌ ka̱ a̱,
1CO 12:23 te̱ tuꞌu̱nꞌ ñu̱ꞌuꞌ ndeꞌi̱ e̱ꞌ, ña̱ tuu e̱ꞌ ndii, ña̱ xa̱ku̱ kaꞌnuꞌ nduuꞌ a̱ ndii, ña̱ ja̱a̱nꞌ nduuꞌ ña̱ tisaꞌví va̱ꞌa̱ ka̱ e̱ꞌ, te̱ ña̱ küní a̱ niaꞌa̱ e̱ꞌ nuu̱ꞌ ne̱ yivi̱ꞌ ndii, kuní a̱ ti̱saꞌví va̱ꞌa̱ ka̱ e̱ꞌ ña̱ ja̱a̱nꞌ.
1CO 12:24 Te̱ tuꞌu̱nꞌ ñu̱ꞌuꞌ ndeꞌi̱ e̱ꞌ, ña̱ nda̱tu̱nꞌ ndii, küní a̱ ña̱ ti̱i̱n kaꞌnuꞌ kuaꞌa̱ꞌ ña̱ꞌaꞌ e̱ꞌ. Kua̱chi̱ ndii xa̱ sa̱kanꞌ ni̱ chi̱tuní Ndiosí xaꞌa̱ꞌ i̱ꞌi̱n tuꞌu̱nꞌ a̱ ja̱a̱nꞌ, sa̱kanꞌ te̱ ña̱ xa̱ku̱ kaꞌnuꞌ ndii, xataꞌa̱n ña̱ ko̱to̱ kaꞌnuꞌ ka̱ ña̱ꞌaꞌ e̱ꞌ.
1CO 12:25 Sa̱kanꞌ te̱ kä̱ni̱ taꞌanꞌ tuꞌu̱nꞌ ñu̱ꞌuꞌ ndeꞌi̱ e̱ꞌ ja̱a̱nꞌ, süu̱ꞌ ja̱a̱nꞌ ndii ku̱ndi̱ꞌni̱ i̱ꞌi̱n a̱ xaꞌa̱ꞌ taꞌanꞌ a̱.
1CO 12:26 Te̱ kii̱ꞌ ndoꞌoꞌ i̱i̱n tuꞌu̱nꞌ ñu̱ꞌuꞌ ndeꞌi̱ e̱ꞌ ndii, sa̱kuuꞌ tuꞌu̱nꞌ ñu̱ꞌuꞌ ndeꞌi̱ e̱ꞌ ja̱a̱nꞌ ndoꞌoꞌ xiinꞌ a̱, te̱ kii̱ꞌ natiinꞌ i̱i̱n tuꞌu̱nꞌ ñu̱ꞌuꞌ ndeꞌi̱ e̱ꞌ ja̱a̱nꞌ ña̱ tiinꞌ kaꞌnuꞌ ña̱ꞌaꞌ ne̱ yivi̱ꞌ ndii, sa̱kuuꞌ i̱nga̱ tuꞌu̱nꞌ ñu̱ꞌuꞌ ndeꞌi̱ e̱ꞌ va̱ꞌa̱ kuni xiinꞌ a̱.
1CO 12:27 Sa̱kanꞌ na kuiiꞌ sa̱kuuꞌ ndoꞌó ndii, kuenta ñu̱ꞌuꞌ ndeꞌi̱ Cristo nduuꞌ ndo̱ꞌ, te̱ i̱ꞌi̱n ndo̱ꞌ ndii, i̱i̱n nda̱a̱ꞌ tuꞌu̱nꞌ ñu̱ꞌuꞌ ndeꞌi̱ a̱ nduuꞌ ndo̱ꞌ.
1CO 12:28 Te̱ miiꞌ nakayá ndo̱ꞌ xaꞌa̱ꞌ Jesús ndii, ña̱ nu̱uꞌ ni̱ kuni̱ Ndiosí ña̱ ko̱o̱ te̱ tianu̱ꞌ Jesús sa̱niaꞌá i̱chiꞌ a̱, te̱ ña̱ uvi̱ ndii, ña̱ ko̱o̱ te̱ kaꞌán tiakú tu̱ꞌu̱n a̱, te̱ ña̱ uni̱ ndii, ña̱ ko̱o̱ te̱ sa̱niaꞌá ne̱ yivi̱ꞌ tu̱ꞌu̱n a̱, te̱ ni̱ kuni̱ ni̱ tu̱ a̱ ña̱ ko̱o̱ te̱ xaaꞌ chu̱u̱n kaꞌnuꞌ kooꞌ chukuuꞌ, te̱ sa̱kanꞌ tu̱ ni̱ kuni̱ a̱ ña̱ ko̱o̱ te̱ sandaꞌa ne̱ kuni ku̱vi̱, te̱ ni̱ kuni̱ ka̱ tu̱ a̱ ña̱ ko̱o̱ te̱ chindieeꞌ ne̱ yivi̱ꞌ, xiinꞌ ña̱ ko̱o̱ te̱ xaꞌndia chuunꞌ nuu̱ꞌ ne̱ ndikún i̱chiꞌ Jesús, xiinꞌ ña̱ ko̱o̱ te̱ kaꞌán tu̱ꞌu̱n ña̱ xïní ra̱.
1CO 12:29 Süu̱ꞌ sa̱kuuꞌ e̱ꞌ nduuꞌ ne̱ ni̱ ti̱a̱nu̱ꞌ Jesús sa̱niaꞌá i̱chiꞌ a̱, te̱ ni̱ nde̱e̱ süu̱ꞌ sa̱kuuꞌ tu̱ e̱ꞌ nduuꞌ ne̱ kaꞌán tiakú tu̱ꞌu̱n Ndiosí. Süu̱ꞌ sa̱kuuꞌ e̱ꞌ nduuꞌ ne̱ saniaꞌá ne̱ yivi̱ꞌ tu̱ꞌu̱n a̱, te̱ ni̱ nde̱e̱ süu̱ꞌ sa̱kuuꞌ tu̱ e̱ꞌ xaaꞌ chu̱u̱n kaꞌnuꞌ kooꞌ chukuuꞌ,
1CO 12:30 te̱ ni̱ nde̱e̱ süu̱ꞌ sa̱kuuꞌ tu̱ e̱ꞌ sandaꞌa ne̱ kuni ku̱vi̱. Te̱ sa̱kanꞌ tu̱ süu̱ꞌ sa̱kuuꞌ e̱ꞌ kaꞌán tu̱ꞌu̱n ña̱ xïní e̱ꞌ, te̱ ni̱ nde̱e̱ kü̱vi̱ tu̱ sa̱na̱kuachiꞌ sa̱kuuꞌ e̱ꞌ tu̱ꞌu̱n ja̱a̱nꞌ.
1CO 12:31 Xaꞌa̱ꞌ a̱ ja̱a̱nꞌ na nde̱e̱ chaaꞌ ka̱ na ndu̱kuꞌ ndo̱ꞌ ña̱ chu̱u̱n ña̱ va̱ꞌa̱ ka̱. Te̱ yuꞌu̱ ndii, kuni sa̱niaꞌá i̱ ndoꞌó i̱i̱n i̱chiꞌ va̱ꞌa̱ ka̱.
1CO 13:1 Naaꞌ sa̱a̱ e̱ꞌ kuenta ndii, ku̱vi̱ kaꞌán yuꞌu̱ kiꞌinꞌ nuu̱ꞌ tu̱ꞌu̱n i̱i̱n yivi̱ꞌ uun ku̱vi̱ kaꞌán i̱ nde̱e̱ tu̱ꞌu̱n ña̱ ndatuꞌunꞌ ángele. Ndisu̱ naaꞌ ndäni̱ i̱ ne̱ yivi̱ꞌ ndii, nde̱e̱ naa ka̱a̱ ña̱ sakaxanꞌ ne̱ yivi̱ꞌ kui̱ti̱ꞌ nduuꞌ i̱, uun nde̱e̱ naa i̱i̱n tiꞌe̱ꞌ ña̱ sakaxanꞌ ne̱ yivi̱ꞌ kui̱ti̱ꞌ nduuꞌ i̱.
1CO 13:2 Te̱ naaꞌ sa̱a̱ tu̱ e̱ꞌ kuenta ndii, kumiꞌ i̱ ña̱ xaxa̱ꞌ Ndiosí nuu̱ꞌ e̱ꞌ, te̱ ku̱vi̱ kaꞌán tiakú i̱ tu̱ꞌu̱n a̱, te̱ ku̱vi̱ kundani̱ tu̱ i̱ sa̱kuuꞌ ña̱ yoo si̱ꞌe ña̱ xiní i̱i̱n nda̱a̱ꞌ mi̱iꞌ kui̱ti̱ꞌ Ndiosí, te̱ kundani̱ tu̱ i̱ sa̱kuuꞌ nuu̱ꞌ ña̱ꞌa̱, te̱ i̱ni̱ kuaꞌa̱ꞌ tu̱ i̱ xini Ndiosí nde̱e̱ ku̱vi̱ kaꞌa̱n chuunꞌ i̱ xiinꞌ i̱i̱n i̱kuꞌ, te̱ kuꞌu̱n ndi̱a̱ꞌa̱ a̱ miiꞌ nduꞌu̱ꞌ a̱. Ndisu̱ naaꞌ ndäni̱ i̱ ne̱ yivi̱ꞌ ndii, kuä̱sa̱ꞌ kuní xa̱chiꞌ i̱ naaꞌ sa̱kanꞌ.
1CO 13:3 Te̱ naaꞌ sa̱a̱ ka̱ tu̱ e̱ꞌ kuenta ndii, na̱ta̱ꞌviꞌ i̱ sa̱kuuꞌ ña̱ kumiꞌ i̱, te̱ ta̱xi̱ e̱ꞌ nda̱ꞌaꞌ ne̱ ndaꞌvi kuuꞌ, te̱ sa̱na̱kuaꞌa xiinꞌ miiꞌ tu̱ i̱ te̱ ko̱ko̱ ñu̱ꞌuꞌ ndeꞌi̱ i̱ nuu̱ꞌ ñuꞌu̱ ndatin. Ndisu̱ naaꞌ ndäni̱ i̱ ne̱ yivi̱ꞌ ndii, kuä̱sa̱ꞌ kuní xa̱chiꞌ i̱ na sa̱kanꞌ.
1CO 13:4 Kii̱ꞌ ndani̱ xna̱ꞌa̱ e̱ꞌ ne̱ yivi̱ꞌ ndii, kuie kuuꞌ i̱ni̱ e̱ꞌ xaꞌa̱ꞌ ni̱a̱, te̱ va̱ꞌa̱ tu̱ nimá e̱ꞌ xini e̱ꞌ ni̱a̱, te̱ kuä̱sa̱ꞌ tu̱ nda̱si̱ꞌ nuu̱ꞌ e̱ꞌ, te̱ sa̱kanꞌ tu̱ kuä̱sa̱ꞌ ñuñuꞌ e̱ꞌ, te̱ sa̱kanꞌ ni̱ tu̱ xächié xiinꞌ miiꞌ mi̱iꞌ e̱ꞌ,
1CO 13:5 te̱ kuä̱sa̱ꞌ tu̱ mi̱iꞌ kuuꞌ e̱ꞌ xiinꞌ ne̱ yivi̱ꞌ, ni̱ nde̱e̱ kuä̱sa̱ꞌ tu̱ ndukuꞌ e̱ꞌ ña̱ kuní nuu̱ꞌ mi̱iꞌ kui̱ti̱ꞌ e̱ꞌ, ni̱ nde̱e̱ kuä̱sa̱ꞌ ni̱ tu̱ nasaáꞌ yachi̱ e̱ꞌ, te̱ sa̱kanꞌ tu̱ kuä̱sa̱ꞌ taxaꞌaꞌ e̱ꞌ ka̱ꞌniꞌ nimá e̱ꞌ;
1CO 13:6 te̱ kuä̱sa̱ꞌ tu̱ va̱ꞌa̱ kuni e̱ꞌ kii̱ꞌ xächuunꞌ nda̱ku ne̱ yivi̱ꞌ, süu̱ꞌ ja̱a̱nꞌ ndii kuatiaꞌ i̱ni̱ e̱ꞌ kii̱ꞌ xachuunꞌ nda̱ku ne̱ yivi̱ꞌ.
1CO 13:7 Kii̱ꞌ ndani̱ e̱ꞌ ne̱ yivi̱ꞌ ndii, yoo kaꞌnuꞌ i̱ni̱ e̱ꞌ xaꞌa̱ꞌ sa̱kuuꞌ ña̱ xa̱a̱ ni̱a̱, te̱ i̱ni̱ tu̱ e̱ꞌ ku̱ni̱ e̱ꞌ ni̱a̱ ndee ka̱ ña̱ kaꞌa̱n ni̱a̱, te̱ sa̱kanꞌ tu̱ ku̱ndi̱a̱tu̱ i̱ni̱ e̱ꞌ ña̱ ki̱e̱e̱ va̱ꞌa̱ ni̱a̱ nuu̱ꞌ sa̱kuuꞌ ña̱ꞌa̱, te̱ ku̱ndi̱e̱ni tu̱ e̱ꞌ nuu̱ꞌ sa̱kuuꞌ ña̱ xaaꞌ ni̱a̱ xiinꞌ e̱ꞌ.
1CO 13:8 Sa̱kanꞌ ña̱, ña̱ ndani̱ taꞌanꞌ e̱ꞌ ja̱a̱nꞌ xiinꞌ ña̱ ndani̱ Ndiosí yooꞌ ndii, kö̱o̱ꞌ kivi̱ꞌ ndiꞌiꞌ a̱, ndisu̱ ña̱ kaꞌán tiakú ne̱ yivi̱ꞌ tu̱ꞌu̱n Ndiosí, xiinꞌ ña̱ kaꞌán ne̱ yivi̱ꞌ tu̱ꞌu̱n ña̱ xïní ni̱a̱, xiinꞌ ña̱ kundani̱ ne̱ yivi̱ꞌ ña̱ yoo si̱ꞌe, ña̱ xiní mi̱iꞌ kui̱ti̱ꞌ Ndiosí ndii, ndi̱ꞌi̱ a̱ naá kivi̱ꞌ.
1CO 13:9 Kua̱chi̱ ndii sa̱va̱ kui̱ti̱ꞌ xiní e̱ꞌ ña̱ xini tuní Ndiosí vi̱ti̱n, te̱ sa̱va̱ tu̱ku̱ kaꞌán tiakú e̱ꞌ tu̱ꞌu̱n a̱ ja̱a̱nꞌ,
1CO 13:10 ndisu̱ kii̱ꞌ xaa̱ ña̱ ku̱nda̱ni̱ ndi̱ꞌi̱ e̱ꞌ ña̱ kuní Ndiosí xiinꞌ ña̱ ndi̱e̱eꞌ a̱ ndii, sa̱kanꞌ te̱ ña̱ sie, ña̱ xiní e̱ꞌ ja̱a̱nꞌ ndii, ndi̱ꞌi̱ a̱.
1CO 13:11 Kii̱ꞌ ni̱ nduu̱ yuꞌu̱ te̱ lulu ndii, ni̱ kaꞌa̱n i̱ sa̱a̱ kaꞌán ne̱ kualiꞌ, te̱ ni̱ xa̱ni̱ni̱ tu̱ i̱ sa̱a̱ xanini ne̱ kualiꞌ, te̱ sa̱kanꞌ tu̱ ni̱ xa̱a̱ kuenta i̱ sa̱a̱ xaaꞌ kuenta ne̱ kualiꞌ, ndisu̱ kii̱ꞌ ni̱ xi̱xa̱ i̱ ndii, ni̱ na̱ko̱o̱ i̱ ña̱ ni̱ ku̱u̱ i̱ sa̱a̱ kuuꞌ ne̱ kualiꞌ ja̱a̱nꞌ.
1CO 13:12 Vi̱ti̱n ndii kü̱vi̱ ku̱ni̱ kaxiꞌ e̱ꞌ sa̱kanꞌ na xitoꞌ e̱ꞌ nde̱e̱ naa kii̱ꞌ xitoꞌ i̱i̱n ne̱ yivi̱ꞌ nuu̱ꞌ ni̱a̱ nuu̱ꞌ i̱i̱n yuu̱ꞌ peko kui̱ti̱ꞌ, ndisu̱ naá kivi̱ꞌ ndii, ku̱ni̱ nuu̱ꞌ e̱ꞌ sa̱kuuꞌ ña̱ xiní Ndiosí. Vi̱ti̱n ndii xïní kaxiꞌ i̱ sa̱a̱ xiní i̱ Ndiosí, ndisu̱ naá kivi̱ꞌ ndii, ku̱nda̱ni̱ kaxiꞌ i̱ sa̱a̱ kaaꞌ Ndiosí nde̱e̱ naa xiní a̱ yuꞌu̱.
1CO 13:13 Te̱ sa̱kanꞌ na kuiiꞌ vi̱ti̱n ndii, yoo uni̱ taꞌanꞌ kui̱ti̱ꞌ ña̱ kö̱o̱ꞌ kivi̱ꞌ ndiꞌiꞌ, ña̱ nduuꞌ ña̱ i̱ni̱ e̱ꞌ xini e̱ꞌ Ndiosí, xiinꞌ ña̱ ndiatuꞌ i̱ni̱ xna̱ꞌa̱ e̱ꞌ, xiinꞌ ña̱ ndani̱ e̱ꞌ ne̱ yivi̱ꞌ. Ndisu̱ ña̱ kaꞌnuꞌ ka̱ te̱i̱n uni̱ sa̱aꞌ ña̱ ja̱a̱nꞌ ndii, ña̱ ndani̱ e̱ꞌ ne̱ yivi̱ꞌ nduuꞌ a̱ ja̱a̱nꞌ.
1CO 14:1 Sa̱kanꞌ na kuiiꞌ nde̱e̱ chaaꞌ ka̱ na sa̱nduxa̱ꞌ ndiꞌni̱ ndo̱ꞌ xaꞌa̱ꞌ ña̱ ndani̱ taꞌanꞌ ndo̱ꞌ, te̱ sa̱kanꞌ tu̱ xaꞌa̱ꞌ ña̱ chu̱u̱n ña̱ xaxa̱ꞌ Espíritu Santo nuu̱ꞌ ndo̱ꞌ. Ndisu̱ sa̱nduxa̱ꞌ ndiꞌni̱ ka̱ ndo̱ꞌ xaꞌa̱ꞌ ña̱ kaꞌa̱n tiakú ndo̱ꞌ tu̱ꞌu̱n Ndiosí.
1CO 14:2 Kua̱chi̱ ndii, ne̱ kaꞌán tu̱ꞌu̱n ña̱ xïní ni̱a̱ ndii, xiinꞌ Ndiosí ndatuꞌunꞌ ni̱a̱, te̱ süu̱ꞌ xiinꞌ ne̱ nakayá xaꞌa̱ꞌ Jesús ndatuꞌunꞌ ni̱a̱. Sa̱kanꞌ ña̱ kö̱o̱ꞌ ne̱ yivi̱ꞌ ku̱vi̱ ku̱nda̱ni̱ ña̱ kaꞌán ne̱ ja̱a̱nꞌ, kua̱chi̱ ndii ña̱ yoo si̱ꞌe ña̱ xiní mi̱iꞌ kui̱ti̱ꞌ Ndiosí kaꞌán ni̱a̱ xiinꞌ ña̱ ndi̱e̱eꞌ Espíritu Santo.
1CO 14:3 Ndisu̱ ne̱ kaꞌán tiakú tu̱ꞌu̱n Ndiosí ndii, xiinꞌ ne̱ nakayá xaꞌa̱ꞌ Jesús kaꞌán ni̱a̱ te̱ kua̱ꞌnu̱ ka̱ ne̱ ja̱a̱nꞌ nuu̱ꞌ i̱chiꞌ a̱, te̱ sa̱ndi̱e̱ni tu̱ ña̱ꞌaꞌ ni̱a̱ nuu̱ꞌ i̱chiꞌ a̱, te̱ sa̱kanꞌ tu̱ te̱ sa̱kiꞌví ña̱ꞌaꞌ ni̱a̱ kii̱ꞌ ndoꞌoꞌ ne̱ ja̱a̱nꞌ.
1CO 14:4 Te̱ ne̱ kaꞌán tu̱ꞌu̱n ña̱ xïní ni̱a̱ ndii, mi̱iꞌ kui̱ti̱ꞌ ni̱a̱ chindieeꞌ a̱ te̱ kuaꞌa̱n kua̱ꞌnu̱ ni̱a̱ nuu̱ꞌ i̱chiꞌ Ndiosí. Ndisu̱ ne̱ kaꞌán tiakú tu̱ꞌu̱n Ndiosí ndii, chindieeꞌ ni̱a̱ ne̱ nakayá xaꞌa̱ꞌ Jesús te̱ kua̱ꞌnu̱ tu̱ ne̱ ja̱a̱nꞌ nuu̱ꞌ i̱chiꞌ a̱.
1CO 14:5 Xaꞌa̱ꞌ a̱ ja̱a̱nꞌ na kuní yuꞌu̱ ña̱ kaꞌa̱n sa̱kuuꞌ ndoꞌó tu̱ꞌu̱n ña̱ xïní ndo̱ꞌ, ndisu̱ ña̱ kuní ndi̱e̱eꞌ ka̱ i̱ ndii, ña̱ kaꞌa̱n tiakú ndo̱ꞌ tu̱ꞌu̱n Ndiosí. Sa̱kanꞌ ña̱, ña̱ va̱ꞌa̱ ka̱ nduuꞌ a̱ ja̱a̱nꞌ te̱ sa̱kanꞌ ña̱ kaꞌán e̱ꞌ tu̱ku̱ tu̱ꞌu̱n ña̱ xïní e̱ꞌ kii̱ꞌ kö̱o̱ꞌ ne̱ sa̱na̱kuachiꞌ ña̱ kaꞌán e̱ꞌ ja̱a̱nꞌ, te̱ chi̱ndi̱e̱eꞌ a̱ ne̱ nakayá xaꞌa̱ꞌ Jesús.
1CO 14:6 Ña̱ni̱ taꞌanꞌ i̱, sa̱a̱ e̱ꞌ kuenta ndii, kuꞌu̱n i̱ miiꞌ ndieeꞌ ndo̱ꞌ te̱ kaꞌa̱n ndo̱so̱ꞌ i̱ nuu̱ꞌ ndo̱ꞌ xiinꞌ tu̱ꞌu̱n ña̱ xïní ndo̱ꞌ ndii, kuä̱sa̱ꞌ chi̱ndi̱e̱eꞌ xa̱chiꞌ a̱ ndoꞌó. Ndisu̱ naaꞌ kaꞌa̱n i̱ xiinꞌ ndo̱ꞌ xiinꞌ ña̱ satuví Ndiosí nuu̱ꞌ i̱, uun naaꞌ kaꞌa̱n i̱ xiinꞌ ndo̱ꞌ xiinꞌ ña̱ xini tuní ña̱ xiní mi̱iꞌ kui̱ti̱ꞌ Ndiosí, uun naaꞌ kaꞌa̱n i̱ xiinꞌ ndo̱ꞌ xiinꞌ ña̱ kaꞌán tiakú i̱ tu̱ꞌu̱n Ndiosí, uun naaꞌ kaꞌa̱n i̱ xiinꞌ ndo̱ꞌ xiinꞌ ña̱ ndi̱xa̱ xaꞌa̱ꞌ Jesús, ña̱ ja̱a̱nꞌ ndii, chi̱ndi̱e̱eꞌ a̱ ndoꞌó.
1CO 14:7 Naa kuuꞌ tunꞌ yoo̱ꞌ xiinꞌ ñuu̱ꞌ ndii, kü̱vi̱ na̱ku̱ni̱ e̱ꞌ ndee nuu̱ꞌ ya̱a̱ kaꞌán i̱ꞌi̱n a̱ naaꞌ i̱i̱n nda̱a̱ꞌ nduuꞌ ndu̱su̱ a̱.
1CO 14:8 Te̱ naaꞌ tï̱vi̱ kaxiꞌ i̱i̱n te̱ xíinꞌ nda̱chuunꞌ, tunꞌ nichiꞌ kii̱ꞌ kuaꞌa̱n ra̱ miiꞌ yoo ñuꞌu̱ ndii, nde̱e̱ i̱i̱n te̱ xíinꞌ ra̱ sä̱kooꞌ tu̱ꞌva̱ xiinꞌ miiꞌ te̱ ku̱ntaꞌanꞌ ra̱.
1CO 14:9 Sa̱kanꞌ tu̱ xkaꞌndi̱a̱ naaꞌ kaꞌán ndoꞌó i̱i̱n tu̱ꞌu̱n ña̱ kö̱o̱ꞌ kundani̱, ¿sa̱a̱ ku̱vi̱ ku̱nda̱ni̱ ne̱ yivi̱ꞌ yo̱o̱ nduuꞌ a̱ kaꞌán ndo̱ꞌ? Nde̱e̱ naa xiinꞌ tachi̱ꞌ kui̱ti̱ꞌ kaꞌán ndo̱ꞌ.
1CO 14:10 Xiní e̱ꞌ ndii, yoo kuaꞌa̱ꞌ nuu̱ꞌ tu̱ꞌu̱n i̱i̱n yivi̱ꞌ, te̱ sa̱kuuꞌ ña̱ ja̱a̱nꞌ ndii, xa̱ yoo xa̱ yoo ndu̱su̱ xaꞌa̱ꞌ i̱ꞌi̱n a̱.
1CO 14:11 Ndisu̱ naaꞌ xïní yuꞌu̱ nde̱e̱ ña̱ kuni kachi̱ tu̱ꞌu̱n ja̱a̱nꞌ ndii, nde̱e̱ naa te̱ tukuꞌ ku̱ndu̱u̱ i̱ nuu̱ꞌ ne̱ kaꞌán tu̱ꞌu̱n ja̱a̱nꞌ, te̱ ne̱ ja̱a̱nꞌ ndii, nde̱e̱ naa ne̱ tukuꞌ ku̱ndu̱u̱ ni̱a̱ nuu̱ꞌ i̱ xaꞌa̱ꞌ ña̱ kü̱nda̱ni̱ i̱ tu̱ꞌu̱n ña̱ kaꞌán ni̱a̱.
1CO 14:12 Sa̱kanꞌ na kuiiꞌ ndoꞌó ndii, xaꞌa̱ꞌ ña̱ xikán va̱ i̱ni̱ ndo̱ꞌ chu̱u̱n ña̱ xaxa̱ꞌ Espíritu Santo nuu̱ꞌ e̱ꞌ ndii, kaka̱n va̱ tu̱ i̱ni̱ ndo̱ꞌ te̱ ku̱miꞌ ndo̱ꞌ kuaꞌa̱ꞌ ka̱ ña̱ chindieeꞌ ne̱ nakayá xaꞌa̱ꞌ Jesús te̱ kua̱ꞌnu̱ ka̱ ndo̱ꞌ nuu̱ꞌ i̱chiꞌ a̱.
1CO 14:13 Xaꞌa̱ꞌ a̱ ja̱a̱nꞌ na yo̱o̱ ka̱ kaꞌán tu̱ꞌu̱n ña̱ xïní ni̱a̱ ja̱a̱nꞌ ndii, na kaka̱n ni̱a̱ ña̱ xini tuní nuu̱ꞌ Ndiosí, te̱ ku̱vi̱ sa̱na̱kuachiꞌ ni̱a̱ tu̱ꞌu̱n ja̱a̱nꞌ kii̱ꞌ kaꞌán ni̱a̱ a̱.
1CO 14:14 Kua̱chi̱ ndii, naaꞌ kaꞌa̱n yuꞌu̱ xiinꞌ Ndiosí xiinꞌ tu̱ꞌu̱n ña̱ xïní i̱ ndii, tee̱ꞌ ndee xiní espíritu i̱ ña̱ kaꞌán i̱ xiinꞌ Ndiosí ja̱a̱nꞌ, ndisu̱ ña̱ xanini i̱ ndii, kündani̱ xa̱chiꞌ a̱ ña̱ kaꞌán i̱ xiinꞌ tu̱ꞌu̱n ja̱a̱nꞌ.
1CO 14:15 ¿Ndee ña̱ kuní a̱ sa̱a̱ i̱ naaꞌ sa̱kanꞌ? Kaꞌa̱n i̱ xiinꞌ Ndiosí xiinꞌ espíritu i̱, te̱ kaꞌa̱n tu̱ i̱ xiinꞌ Ndiosí xiinꞌ ña̱ xanini i̱. Ka̱ta̱ i̱ ya̱a̱ nuu̱ꞌ Ndiosí xiinꞌ espíritu i̱, te̱ ka̱ta̱ tu̱ i̱ ya̱a̱ ja̱a̱nꞌ xiinꞌ ña̱ xanini i̱.
1CO 14:16 Kua̱chi̱ ndii, naaꞌ xakaꞌnuꞌ ndoꞌó Ndiosí xiinꞌ tu̱ꞌu̱n ña̱ xaxa̱ꞌ Espíritu Santo, te̱ xini so̱ꞌo̱ i̱i̱n ne̱ xikaꞌ i̱chiꞌ Jesús, ne̱ kü̱nda̱ni̱ tu̱ꞌu̱n ja̱a̱nꞌ ndii, kü̱vi̱ kaꞌa̱n ni̱a̱: “Sa̱kanꞌ na ku̱ndu̱u̱ a̱”, kii̱ꞌ taxiꞌ ndo̱ꞌ ña̱ chi̱nda̱ni Ndiosí, sa̱kanꞌ ña̱ kündani̱ ni̱a̱ nde̱e̱ ña̱ kaꞌán ndo̱ꞌ.
1CO 14:17 Kii̱ꞌ taxiꞌ ndo̱ꞌ ña̱ chi̱nda̱ni Ndiosí ndii, va̱ꞌa̱ yaꞌa̱ xaaꞌ ndo̱ꞌ, ndisu̱ chïndieeꞌ a̱ i̱nga̱ ne̱ yivi̱ꞌ.
1CO 14:18 Te̱ yuꞌu̱ ndii, taxiꞌ va̱ i̱ ña̱ chi̱nda̱ni Ndiosí xaꞌa̱ꞌ ña̱ kaꞌán chito̱ ka̱ i̱ tu̱ꞌu̱n ja̱a̱nꞌ te̱ sa̱kanꞌ sa̱kuuꞌ ndoꞌó.
1CO 14:19 Ndisu̱ miiꞌ nakayá e̱ꞌ xaꞌa̱ꞌ Jesús ndii, nde̱e̱ chaaꞌ ka̱ ña̱ kaꞌa̱n i̱ uꞌu̱n taꞌan yu̱ꞌuꞌ tu̱ꞌu̱n ña̱ ku̱vi̱ ku̱nda̱ni̱ e̱ꞌ te̱ sa̱kanꞌ ku̱vi̱ chi̱ndi̱e̱eꞌ i̱ i̱nga̱ ne̱ yivi̱ꞌ, te̱ sa̱kanꞌ ña̱ kaꞌa̱n i̱ uxi̱ mií yu̱ꞌuꞌ tu̱ku̱ nuu̱ꞌ tu̱ꞌu̱n ña̱ kö̱o̱ꞌ ku̱nda̱ni̱.
1CO 14:20 Ña̱ni̱ taꞌanꞌ i̱, kä̱ni̱ni̱ ndo̱ꞌ naa xanini ne̱ kuachi̱ꞌ kualiꞌ, süu̱ꞌ ja̱a̱nꞌ ndii ka̱ni̱ni̱ ndo̱ꞌ nde̱e̱ naa ne̱ xi̱xa̱ i̱ni̱ nuu̱ꞌ i̱chiꞌ Jesús. Te̱ sa̱kanꞌ tu̱ ku̱u̱ ndo̱ꞌ nde̱e̱ naa ne̱ kuachi̱ꞌ kualiꞌ ne̱ xïní xaꞌa̱ꞌ ña̱ ni̱a̱ꞌa.
1CO 14:21 Yoso̱ꞌ tu̱ꞌu̱n nde̱iꞌ Ndiosí nuu̱ꞌ tu̱tu̱ a̱ miiꞌ kaꞌán a̱ ndii: Ne̱ yivi̱ꞌ, ne̱ nduuꞌ kuenta i̱ kaa̱ꞌ ndii, xiinꞌ tu̱ꞌu̱n ña̱ kaꞌán i̱nga̱ ne̱ yivi̱ꞌ kaꞌa̱n i̱ xiinꞌ ni̱a̱, te̱ kaꞌa̱n tu̱ i̱ xiinꞌ ni̱a̱ xiinꞌ tu̱ꞌu̱n ne̱ kua̱xi̱ tu̱ku̱ xaanꞌ. Ndisu̱ ni̱ nde̱e̱ sa̱kanꞌ ndii, tä̱xi̱ so̱ꞌo̱ ni̱a̱ ña̱ kaꞌa̱n i̱, kachi xto̱ꞌo̱ e̱ꞌ.
1CO 14:22 Sa̱kanꞌ na kuiiꞌ, ña̱ kaꞌán e̱ꞌ tu̱ꞌu̱n ña̱ xïní e̱ꞌ ndii, kuenta ña̱ niaꞌá Ndiosí nuu̱ꞌ ne̱ ï̱ni̱ xini Jesús nduuꞌ a̱, te̱ süu̱ꞌ xaꞌa̱ꞌ ña̱ va̱ꞌa̱ ne̱ i̱ni̱ xini Jesús nduuꞌ a̱. Ndisu̱ ña̱ kaꞌán tiakú e̱ꞌ tu̱ꞌu̱n Ndiosí ndii, kuenta ña̱ niaꞌá a̱ nuu̱ꞌ ne̱ i̱ni̱ xini Jesús nduuꞌ a̱, te̱ süu̱ꞌ xaꞌa̱ꞌ ña̱ va̱ꞌa̱ ne̱ ï̱ni̱ xini Jesús nduuꞌ a̱.
1CO 14:23 Süu̱ꞌ ja̱a̱nꞌ ndii, naaꞌ ndieeꞌ ti̱ꞌvi̱ sa̱kuuꞌ ndoꞌó miiꞌ nakayá ndo̱ꞌ xaꞌa̱ꞌ Jesús, te̱ kaꞌán tu̱ ndo̱ꞌ tu̱ꞌu̱n ña̱ xïní ndo̱ꞌ, te̱ ko̱ꞌni̱ ne̱ xa̱aꞌ nuu̱ꞌ i̱chiꞌ Jesús, uun i̱i̱n ne̱ ï̱ni̱ xini Jesús ndii, kaꞌa̱n ne̱ ja̱a̱nꞌ ña̱ ne̱ loco nduuꞌ ndoꞌó na xaaꞌ ndo̱ꞌ sa̱kanꞌ.
1CO 14:24 Ndisu̱ naaꞌ ndieeꞌ ti̱ꞌvi̱ sa̱kuuꞌ ndoꞌó miiꞌ nakayá ndo̱ꞌ xaꞌa̱ꞌ Jesús, te̱ sa̱kuuꞌ tu̱ ndo̱ꞌ kaꞌán tiakú tu̱ꞌu̱n Ndiosí, te̱ ko̱ꞌni̱ ne̱ xa̱aꞌ nuu̱ꞌ i̱chiꞌ Jesús, uun ne̱ ï̱ni̱ xini Jesús ndii, kii̱ꞌ ku̱ni̱ so̱ꞌo̱ ni̱a̱ ña̱ kaꞌán ndo̱ꞌ ja̱a̱nꞌ ndii, na̱ku̱ni̱ ni̱a̱ ña̱ ne̱ ndisoꞌ kua̱chi̱ nduuꞌ ni̱a̱ nuu̱ꞌ Ndiosí, te̱ xataꞌa̱n ña̱ ka̱tunꞌ ña̱ꞌaꞌ Ndiosí xaꞌa̱ꞌ kua̱chi̱ ni̱a̱ ja̱a̱nꞌ.
1CO 14:25 Te̱ na̱tuvi̱ tu̱ ña̱ yoo si̱ꞌe nimá ni̱a̱, xaꞌa̱ꞌ a̱ ja̱a̱nꞌ na vi̱kuii̱n xitiꞌ ni̱a̱ nuu̱ꞌ Ndiosí te̱ sa̱kaꞌnuꞌ ña̱ꞌaꞌ ni̱a̱, te̱ kaꞌa̱n ni̱a̱ ña̱ ndi̱xa̱ xna̱ꞌa̱ ndii, yoo Ndiosí te̱i̱n ndo̱ꞌ miiꞌ nakayá ndo̱ꞌ xaꞌa̱ꞌ Jesús.
1CO 14:26 Ne̱ taꞌanꞌ i̱, xaꞌa̱ꞌ a̱ ja̱a̱nꞌ na kii̱ꞌ nakayá ndo̱ꞌ ndii, ku̱vi̱ ka̱ta̱ sa̱va̱ ndo̱ꞌ ya̱a̱ nuu̱ꞌ Ndiosí, te̱ sa̱va̱ tu̱ ndo̱ꞌ ku̱vi̱ sa̱niaꞌá tu̱ꞌu̱n a̱, te̱ sa̱va̱ tu̱ku̱ ndo̱ꞌ ku̱vi̱ kaꞌa̱n yo̱o̱ nduuꞌ ña̱ ni̱ niaꞌa̱ Ndiosí nuu̱ꞌ ndo̱ꞌ, uun kaꞌa̱n ndo̱ꞌ tu̱ꞌu̱n ña̱ xïní ndo̱ꞌ, te̱ ku̱vi̱ tu̱ sa̱na̱kuachiꞌ sa̱va̱ ndo̱ꞌ tu̱ꞌu̱n ja̱a̱nꞌ. Ndisu̱ sa̱kuuꞌ ña̱ xaaꞌ ndo̱ꞌ ja̱a̱nꞌ ndii, na sa̱a̱ ndo̱ꞌ a̱ te̱ sa̱kuaꞌnuꞌ taꞌanꞌ ka̱ ndo̱ꞌ nuu̱ꞌ i̱chiꞌ Jesús.
1CO 14:27 Naaꞌ kaꞌán sa̱va̱ ndo̱ꞌ tu̱ꞌu̱n ña̱ xïní ndo̱ꞌ ndii, na kaꞌa̱n uvi̱ ta̱ꞌan kui̱ti̱ꞌ ne̱ yivi̱ꞌ a̱, uun nde̱e̱ uni̱ taꞌan ni̱a̱. Te̱ xa̱ kaꞌa̱n xa̱ kaꞌa̱n ni̱a̱ a̱, te̱ kuní tu̱ a̱ ña̱ sa̱na̱kuachiꞌ i̱i̱n ne̱ yivi̱ꞌ ña̱ kaꞌán ne̱ ja̱a̱nꞌ.
1CO 14:28 Te̱ naaꞌ kö̱o̱ꞌ ne̱ ku̱vi̱ sa̱na̱kuachiꞌ tu̱ꞌu̱n ña̱ kaꞌán ne̱ ja̱a̱nꞌ ndii, nde̱e̱ chaaꞌ ka̱ ko̱o̱ taxi̱nꞌ yu̱ꞌuꞌ ni̱a̱ miiꞌ nakayá ndo̱ꞌ xaꞌa̱ꞌ Jesús, te̱ na kaꞌa̱n ni̱a̱ ña̱ ja̱a̱nꞌ xiinꞌ nimá kui̱ti̱ꞌ ni̱a̱ nuu̱ꞌ Ndiosí.
1CO 14:29 Te̱ sa̱kanꞌ tu̱ ne̱ kaꞌán tiakú tu̱ꞌu̱n Ndiosí ndii, na kaꞌa̱n uvi̱ taꞌan, uun nde̱e̱ uni̱ taꞌan kui̱ti̱ꞌ ni̱a̱. Te̱ sa̱va̱ ni̱a̱ ku̱ni̱ so̱ꞌo̱ ña̱ kaꞌán ne̱ ja̱a̱nꞌ, te̱ ku̱vi̱ ku̱nda̱ni̱ ni̱a̱ sa̱a̱ kuní a̱ sa̱a̱ ni̱a̱ ña̱ ja̱a̱nꞌ.
1CO 14:30 Te̱ naaꞌ niaꞌá Ndiosí yo̱o̱ ka̱ nduuꞌ a̱ nuu̱ꞌ i̱nga̱ ne̱ nduꞌu̱ꞌ i̱kanꞌ ndii, na vi̱kuii̱n ne̱ kaꞌán ja̱a̱nꞌ, te̱ ta̱xi̱ ni̱a̱ ña̱ kaꞌa̱n i̱nga̱ ni̱a̱ ña̱ ni̱ sa̱tuví Ndiosí nuu̱ꞌ ni̱a̱.
1CO 14:31 Sa̱kanꞌ te̱ ku̱vi̱ kaꞌa̱n tiakú i̱ꞌi̱n ndoꞌó, ne̱ ku̱vi̱ kaꞌán tiakú tu̱ꞌu̱n Ndiosí kii̱ꞌ kuní a̱ kaꞌa̱n ndo̱ꞌ a̱, te̱ ku̱vi̱ tu̱ ku̱ni̱ so̱ꞌo̱ sa̱kuuꞌ ndo̱ꞌ, te̱ ku̱vi̱ ni̱ tu̱ sa̱ndi̱e̱ni taꞌanꞌ ndo̱ꞌ.
1CO 14:32 Kua̱chi̱ ndii, ne̱ kaꞌán tiakú tu̱ꞌu̱n Ndiosí ndii, kumiꞌ ni̱a̱ ndi̱e̱e̱ꞌ nuu̱ꞌ ña̱ ja̱a̱nꞌ, te̱ ku̱vi̱ kaꞌa̱n ni̱a̱ a̱ a̱ma̱a̱ ka̱ kuní mi̱iꞌ ni̱a̱.
1CO 14:33 Sa̱kanꞌ ña̱ Ndiosí ndii, süu̱ꞌ ña̱ sasanaꞌ yooꞌ nduuꞌ a̱, süu̱ꞌ ja̱a̱nꞌ ndii natandieeꞌ mani̱ꞌ a̱ yooꞌ. Sa̱a̱ xaaꞌ tu̱ sa̱kuuꞌ ti̱ꞌvi̱ sa̱kuuꞌ xaanꞌ miiꞌ nakayá ne̱ nduuꞌ kuenta Jesús,
1CO 14:34 kuní a̱ ña̱ na ku̱ndi̱e̱e̱ taxi̱nꞌ ña̱ꞌaꞌ kii̱ꞌ nakayá ndo̱ꞌ xaꞌa̱ꞌ Jesús, sa̱kanꞌ ña̱ kö̱o̱ꞌ nde̱iꞌ ña̱ kaꞌa̱n ni̱a̱, süu̱ꞌ ja̱a̱nꞌ ndii kuní a̱ ña̱ ko̱o̱ taxi̱nꞌ ni̱a̱ naa kaꞌán tu̱ꞌu̱n nde̱iꞌ Ndiosí.
1CO 14:35 Naaꞌ yoo ña̱ kuni nda̱tuꞌu̱nꞌ ni̱a̱ ndii, na nda̱tuꞌu̱nꞌ ni̱a̱ i̱i̱ꞌ ni̱a̱ vi̱ꞌe̱ ni̱a̱, sa̱kanꞌ ña̱ ka̱ꞌa̱n va̱ kaaꞌ a̱ ña̱ kaꞌán i̱i̱n ña̱ꞌaꞌ miiꞌ nakayá e̱ꞌ xaꞌa̱ꞌ Jesús.
1CO 14:36 ¿Ñáá xanini ndoꞌó ña̱ su̱vi̱ ndo̱ꞌ nduuꞌ ne̱ ni̱ na̱ta̱ꞌviꞌ xíniꞌ tu̱ꞌu̱n Ndiosí, te̱ xa̱ ndoꞌó kui̱ti̱ꞌ tu̱ nduuꞌ ne̱ ni̱ xi̱ni̱ so̱ꞌo̱ a̱?
1CO 14:37 Naaꞌ yo̱o̱ ka̱ tuu ña̱ ku̱vi̱ kaꞌa̱n tiakú ni̱a̱ tu̱ꞌu̱n Ndiosí, uun tuu ni̱a̱ ña̱ kumiꞌ ni̱a̱ ña̱ chu̱u̱n ña̱ xaxa̱ꞌ Espíritu Santo ndii, na na̱ku̱ni̱ ni̱a̱ ña̱ xto̱ꞌo̱ e̱ꞌ nduuꞌ ña̱ kaꞌán chuunꞌ xiinꞌ i̱, te̱ keꞌi i̱ ña̱ yo̱ꞌo̱.
1CO 14:38 Ndisu̱ naaꞌ nä̱ku̱ni̱ yo̱o̱ ka̱ ña̱ xto̱ꞌo̱ e̱ꞌ nduuꞌ ña̱ kaꞌán chuunꞌ xiinꞌ i̱, te̱ keꞌi i̱ ña̱ yo̱ꞌo̱ꞌ ndii, sa̱kanꞌ tu̱ ne̱ ja̱a̱nꞌ ndii, nä̱ku̱ni̱ ña̱ꞌaꞌ xto̱ꞌo̱ e̱ꞌ ja̱a̱nꞌ.
1CO 14:39 Ne̱ taꞌanꞌ mani̱ꞌ i̱, sa̱kanꞌ na kuiiꞌ ndoꞌó ndii, kuní a̱ ña̱ sa̱nduxa̱ꞌ ka̱ ndo̱ꞌ ña̱ kaꞌa̱n tiakú ndo̱ꞌ tu̱ꞌu̱n Ndiosí, te̱ nä̱ka̱si̱ ndo̱ꞌ nuu̱ꞌ ne̱ kaꞌán tu̱ꞌu̱n ña̱ xïní ni̱a̱.
1CO 14:40 Ndisu̱ kuní a̱ ña̱ sa̱kuuꞌ ña̱ xaaꞌ ndo̱ꞌ ndii, na sa̱a̱ va̱ꞌa̱ ndo̱ꞌ a̱, te̱ na sa̱a̱ yuku̱n tu̱ ndo̱ꞌ a̱.
1CO 15:1 Ne̱ taꞌanꞌ i̱, vi̱ti̱n ndii kuni sa̱na̱kaꞌanꞌ i̱ ndoꞌó xaꞌa̱ꞌ tu̱ꞌu̱n va̱ꞌa̱ ña̱ xa̱ ni̱ kaꞌa̱n ndo̱so̱ꞌ i̱ nuu̱ꞌ ndo̱ꞌ, te̱ ni̱ na̱ti̱i̱n ndo̱ꞌ a̱, te̱ itaꞌ ni̱ꞌi̱ ndo̱ꞌ sa̱a̱ kaꞌán a̱ nde̱e̱ vi̱ti̱n.
1CO 15:2 Te̱ sa̱kanꞌ tu̱ xiinꞌ ña̱ kaꞌán tu̱ꞌu̱n va̱ꞌa̱ ja̱a̱nꞌ ku̱vi̱ kaku̱ ndo̱ꞌ nuu̱ꞌ kua̱chi̱ ndo̱ꞌ naaꞌ kui̱ta̱ ni̱ꞌi̱ na itaꞌ ni̱ꞌi̱ ndo̱ꞌ nuu̱ꞌ ña̱ kaꞌán a̱ sa̱a̱ niiꞌ ni̱ sa̱niaꞌá i̱ ndoꞌó. Te̱ naaꞌ kuä̱sa̱ꞌ ndii, ni̱ na̱ti̱i̱n saka ndo̱ꞌ a̱.
1CO 15:3 Kua̱chi̱ ndii xi̱ꞌna̱ ka̱ ni̱ sa̱niaꞌá i̱ ndoꞌó tu̱ꞌu̱n va̱ꞌa̱ ña̱ ni̱ na̱ti̱i̱n tu̱ mi̱iꞌ i̱ ña̱ ni̱ xiꞌi̱ Cristo xaꞌa̱ꞌ kua̱chi̱ e̱ꞌ, te̱ ni̱ sa̱xinú a̱ ña̱ yoso̱ꞌ nuu̱ꞌ tu̱tu̱ Ndiosí xaꞌa̱ꞌ a̱,
1CO 15:4 te̱ ni̱ ku̱xi̱ tu̱ ña̱ꞌaꞌ ne̱ yivi̱ꞌ ti̱xi̱n ñu̱ꞌuꞌ, te̱ ni̱ sa̱na̱tiaku ña̱ꞌaꞌ Ndiosí kivi̱ꞌ ña̱ uni̱, te̱ ni̱ sa̱xinú a̱ ña̱ yoso̱ꞌ nuu̱ꞌ tu̱tu̱ Ndiosí xaꞌa̱ꞌ a̱,
1CO 15:5 te̱ ni̱ tuvi̱ a̱ nuu̱ꞌ Pedro, i̱kanꞌ te̱ ni̱ tuvi̱ ni̱ tu̱ a̱ nuu̱ꞌ sa̱kuuꞌ i̱nga̱ te̱ uxi̱ uvi̱ te̱ nda̱ꞌaꞌ xaꞌa̱ꞌ a̱.
1CO 15:6 Te̱ ni̱ yaꞌa̱, te̱ ni̱ tuvi̱ a̱ nuu̱ꞌ yaꞌa̱ uꞌu̱n ciento ne̱ taꞌanꞌ e̱ꞌ, ne̱ xikaꞌ i̱chiꞌ a̱. Te̱ kiꞌinꞌ ne̱ ja̱a̱nꞌ ndii, kusaaꞌ tiaku ka̱ ni̱a̱ nde̱e̱ vi̱ti̱n, te̱ sa̱va̱ tu̱ku̱ ni̱a̱ xa̱ ni̱ xiꞌi̱.
1CO 15:7 Te̱ ni̱ yaꞌa̱ ka̱, te̱ ni̱ tuvi̱ ni̱ tu̱ a̱ nuu̱ꞌ Jacobo, te̱ ni̱ yaꞌa̱ ka̱ sie, te̱ ni̱ tuvi̱ a̱ nuu̱ꞌ sa̱kuuꞌ te̱ ni̱ ti̱a̱nu̱ꞌ a̱ sa̱niaꞌá i̱chiꞌ a̱.
1CO 15:8 Te̱ ndiꞌiꞌ ndo̱so̱ꞌ, te̱ ni̱ tuvi̱ tu̱ a̱ nuu̱ꞌ yuꞌu̱, te̱ nduuꞌ nde̱e̱ naa i̱i̱n te̱ kuañuꞌu̱, te̱ ni̱ tuvi̱ kii̱ꞌ xa̱ ni̱ xkaꞌndi̱a̱ kivi̱ꞌ ña̱ tuvi̱ ra̱.
1CO 15:9 Kua̱chi̱ ndii yuꞌu̱ nduuꞌ te̱ lulu maꞌá ka̱ te̱ tianu̱ꞌ Jesús sa̱niaꞌá i̱chiꞌ a̱, te̱ nde̱e̱ xätaꞌa̱n ña̱ ku̱na̱niꞌ i̱ te̱ tianu̱ꞌ a̱, sa̱kanꞌ ña̱ ni̱ sa̱ndoꞌoꞌ va̱ i̱ ne̱ nakayá xaꞌa̱ꞌ Ndiosí.
1CO 15:10 Ndisu̱ xaꞌa̱ꞌ a̱ ña̱ ndani̱ mi̱iꞌ Ndiosí yuꞌu̱ na nduuꞌ i̱ te̱ ni̱ ti̱a̱nu̱ꞌ Jesús sa̱niaꞌá i̱chiꞌ a̱, te̱ ña̱ ndani̱ mi̱iꞌ Ndiosí yuꞌu̱ ndii, nï̱ natiinꞌ saka e̱, süu̱ꞌ ja̱a̱nꞌ ndii xa̱ xachuunꞌ kuaꞌa̱ꞌ ka̱ i̱ xiinꞌ a̱ te̱ sa̱kanꞌ sa̱kuuꞌ te̱ tianu̱ꞌ Jesús ja̱a̱nꞌ. Ndisu̱ süu̱ꞌ xiinꞌ ña̱ ndi̱e̱eꞌ mi̱iꞌ i̱ xaaꞌ i̱ chu̱u̱n ja̱a̱nꞌ, süu̱ꞌ ja̱a̱nꞌ ndii xiinꞌ ña̱ ndi̱e̱e̱ꞌ ña̱ xamaníꞌ va̱ Ndiosí yuꞌu̱ xaaꞌ i̱ sa̱kuuꞌ a̱.
1CO 15:11 Sa̱kanꞌ na kuiiꞌ kö̱o̱ꞌ a̱ xaaꞌ a̱ yo̱o̱ ni̱ kaꞌa̱n ndo̱so̱ꞌ tu̱ꞌu̱n va̱ꞌa̱ ja̱a̱nꞌ nuu̱ꞌ ndo̱ꞌ, naaꞌ yuꞌu̱, uun naaꞌ i̱nga̱ te̱ ni̱ ti̱a̱nu̱ꞌ Jesús ja̱a̱nꞌ, sa̱kanꞌ ña̱ i̱i̱n kachi saniaꞌá ndu̱ a̱ te̱ sa̱kanꞌ ni̱ na̱ti̱i̱n ndoꞌó a̱.
1CO 15:12 Te̱ ndii, naaꞌ xaꞌa̱ꞌ ña̱ ni̱ sa̱na̱tiaku Ndiosí Cristo te̱i̱n ne̱ ni̱ xiꞌi̱ kaꞌán ndo̱so̱ꞌ ndu̱ ndii, ¿ndichun na kaꞌán sa̱va̱ ndoꞌó ña̱ nä̱ti̱a̱ku̱ ne̱ yivi̱ꞌ kii̱ꞌ ku̱vi̱ ni̱a̱?
1CO 15:13 Sa̱kanꞌ ña̱ naaꞌ nä̱ti̱a̱ku̱ ne̱ yivi̱ꞌ kii̱ꞌ ku̱vi̱ ni̱a̱ ndii, ni̱ nde̱e̱ Cristo nï̱ natiaku naaꞌ sa̱kanꞌ nduuꞌ a̱.
1CO 15:14 Te̱ naaꞌ nï̱ natiaku Cristo ndii, ña̱ saka kuä̱sa̱ꞌ kuní nduuꞌ ña̱ kaꞌán ndo̱so̱ꞌ ndu̱ naaꞌ sa̱kanꞌ nduuꞌ a̱, te̱ ña̱ saka nduuꞌ tu̱ ña̱ i̱ni̱ ndoꞌó xini ña̱ꞌaꞌ ndo̱ꞌ.
1CO 15:15 Te̱ naaꞌ ndi̱xa̱ xna̱ꞌa̱ nä̱ti̱a̱ku̱ ne̱ yivi̱ꞌ kii̱ꞌ ku̱vi̱ ni̱a̱ ndii, te̱ xini xaꞌanꞌ ndieeꞌ yu̱ꞌuꞌ xaꞌa̱ꞌ Ndiosí nduuꞌ ndu̱, sa̱kanꞌ ña̱ kaꞌán ndo̱so̱ꞌ ndu̱ ña̱ ni̱ sa̱na̱tiaku a̱ Cristo. Ndisu̱ naaꞌ ndi̱xa̱ xna̱ꞌa̱ sä̱na̱tiaku Ndiosí ne̱ yivi̱ꞌ kii̱ꞌ ku̱vi̱ ni̱a̱ ndii, nï̱ sa̱na̱tiaku tu̱ a̱ Cristo.
1CO 15:16 Kua̱chi̱ ndii, naaꞌ ndi̱xa̱ xna̱ꞌa̱ sä̱na̱tiaku Ndiosí ne̱ yivi̱ꞌ kii̱ꞌ ku̱vi̱ ni̱a̱ ndii, nï̱ sa̱na̱tiaku tu̱ a̱ Cristo.
1CO 15:17 Te̱ naaꞌ nï̱ sa̱na̱tiaku Ndiosí Cristo ndii, ña̱ saka nduuꞌ tu̱ ña̱ i̱ni̱ ndoꞌó xini ña̱ꞌaꞌ ndo̱ꞌ, te̱ kusaaꞌ ndisoꞌ ka̱ ndo̱ꞌ kua̱chi̱ ndo̱ꞌ nuu̱ꞌ Ndiosí.
1CO 15:18 Te̱ sa̱kanꞌ tu̱ ne̱ ndikún i̱chiꞌ Jesucristo, ne̱ ni̱ xiꞌi̱ ndii, ni̱ ndo̱ñuꞌuꞌ saka ni̱a̱ naaꞌ sa̱kanꞌ xna̱ꞌa̱ nduuꞌ a̱.
1CO 15:19 Naaꞌ xa̱ i̱i̱n yivi̱ꞌ yoꞌoꞌ kui̱ti̱ꞌ ndiatuꞌ i̱ni̱ e̱ꞌ xaꞌa̱ꞌ Cristo, te̱ kö̱o̱ꞌ ña̱ na̱ti̱a̱ku̱ e̱ꞌ ja̱a̱nꞌ naá kivi̱ꞌ ndii, ne̱ ndoꞌoꞌ saka kuaꞌa̱ꞌ so̱ꞌo̱ nduuꞌ e̱ꞌ naaꞌ sa̱kanꞌ.
1CO 15:20 Ndisu̱ vi̱ti̱n ndii, xa̱ ni̱ na̱ti̱a̱ku̱ xna̱ꞌa̱ Cristo te̱i̱n ne̱ ni̱ xiꞌi̱, te̱ su̱vi̱ a̱ nduuꞌ ña̱ ni̱ na̱ti̱a̱ku̱ nu̱uꞌ nuu̱ꞌ sa̱kuuꞌ yooꞌ, ne̱ na̱ti̱a̱ku̱ tu̱ sa̱a̱ Ndiosí ki̱taꞌa̱n.
1CO 15:21 Kua̱chi̱ ndii xaꞌa̱ꞌ kua̱chi̱ i̱i̱n nda̱a̱ꞌ kui̱ti̱ꞌ te̱ yivi̱ꞌ xiꞌí ne̱ yivi̱ꞌ i̱i̱n yivi̱ꞌ, sa̱kanꞌ tu̱ xaꞌa̱ꞌ i̱i̱n nda̱a̱ꞌ kui̱ti̱ꞌ tu̱ te̱ yivi̱ꞌ na̱ti̱a̱ku̱ e̱ꞌ kii̱ꞌ ku̱vi̱ e̱ꞌ.
1CO 15:22 Sa̱kanꞌ ña̱ xaꞌa̱ꞌ kua̱chi̱ ña̱ ni̱ xa̱a̱ Adán xiꞌí tu̱ sa̱kuuꞌ ne̱ yivi̱ꞌ i̱i̱n yivi̱ꞌ, sa̱kanꞌ tu̱ xaꞌa̱ꞌ ña̱ ni̱ na̱ti̱a̱ku̱ Cristo ndii, sa̱kuuꞌ e̱ꞌ ko̱o̱ kivi̱ꞌ ñu̱u̱ ña̱ kö̱o̱ꞌ kivi̱ꞌ ndiꞌiꞌ sa̱a̱ Ndiosí.
1CO 15:23 Ndisu̱ i̱ꞌi̱n e̱ꞌ na̱ti̱a̱ku̱ sa̱a̱ Ndiosí a̱ma̱a̱ ka̱ kuní mi̱iꞌ a̱, xi̱ꞌna̱ Cristo ni̱ sa̱na̱tiaku a̱, te̱ kii̱ꞌ na̱ndi̱koꞌ Cristo ja̱a̱nꞌ, te̱ sa̱na̱tiaku tu̱ a̱ yooꞌ, ne̱ nduuꞌ kuenta a̱.
1CO 15:24 Te̱ i̱kanꞌ kua̱xi̱ ña̱ kuꞌu̱n ndi̱koꞌ ña̱ sa̱xinu̱ Cristo chu̱u̱n nuu̱ꞌ a̱, te̱ sa̱na̱kuaꞌa a̱ ña̱ xaꞌndia chuunꞌ a̱ ja̱a̱nꞌ nda̱ꞌaꞌ yu̱vaꞌ e̱ꞌ Ndiosí kii̱ꞌ ndi̱ꞌi̱ sa̱ndoó kuiꞌe xa̱chiꞌ a̱ sa̱kuuꞌ ne̱ xaꞌndia chuunꞌ, xiinꞌ sa̱kuuꞌ ne̱ kumiꞌ ndi̱e̱e̱ꞌ te̱ xaꞌndia chuunꞌ ni̱a̱, xiinꞌ sa̱kuuꞌ ña̱ ndi̱e̱e̱ꞌ ña̱ ndi̱va̱ꞌa̱.
1CO 15:25 Kua̱chi̱ ndii kuní a̱ ña̱ ka̱ꞌndi̱a̱ chuunꞌ Cristo nde̱e̱ ndi̱ꞌi̱ sa̱ndoó kuiꞌe xa̱chiꞌ a̱ sa̱kuuꞌ ña̱ ndasiꞌ taꞌanꞌ xiinꞌ a̱.
1CO 15:26 Te̱ ña̱ kumiꞌ ndi̱e̱e̱ꞌ nuu̱ꞌ ña̱ xaꞌni̱ꞌ yooꞌ nduuꞌ ña̱ ndasiꞌ taꞌanꞌ xiinꞌ e̱ꞌ, ña̱ sa̱ndo̱ñuꞌuꞌ a̱ soꞌo̱ꞌ ndiꞌiꞌ.
1CO 15:27 Sa̱kanꞌ ña̱ ni̱ ta̱xi̱ Ndiosí vi̱ko̱ niꞌiꞌ Cristo sa̱kuuꞌ ña̱ yoo. Te̱ kii̱ꞌ kaꞌán ña̱ ni̱ ta̱xi̱ Ndiosí vi̱ko̱ niꞌiꞌ Cristo sa̱kuuꞌ ña̱ yoo ndii, süu̱ꞌ kuni kachi̱ a̱ ña̱ vi̱ko̱ niꞌiꞌ tu̱ Cristo nde̱e̱ mi̱iꞌ Ndiosí. Kua̱chi̱ ndii mi̱iꞌ Ndiosí ni̱ ta̱xi̱ te̱ vi̱ko̱ niꞌiꞌ Cristo sa̱kuuꞌ ña̱ ja̱a̱nꞌ.
1CO 15:28 Ndisu̱ kii̱ꞌ ndi̱ꞌi̱ sa̱kuuꞌ ña̱ ja̱a̱nꞌ vi̱ko̱ niꞌiꞌ Cristo ndii, sa̱kanꞌ te̱ xa̱ mi̱iꞌ Cristo, siꞌe̱ a̱, ta̱xi̱ ña̱ vi̱ko̱ niꞌiꞌ ña̱ꞌaꞌ Ndiosí, sa̱kanꞌ ña̱ mi̱iꞌ a̱ ni̱ ta̱xi̱ te̱ vi̱ko̱ niꞌiꞌ Cristo sa̱kuuꞌ ña̱ ja̱a̱nꞌ. Sa̱kanꞌ te̱ i̱i̱n nda̱a̱ꞌ mi̱iꞌ kui̱ti̱ꞌ Ndiosí ka̱ꞌndi̱a̱ chuunꞌ kuuꞌ nu̱uꞌ nuu̱ꞌ sa̱kuuꞌ nuu̱ꞌ ña̱ yoo.
1CO 15:29 Naaꞌ kändixaꞌ sa̱va̱ ndoꞌó ña̱ na̱ti̱a̱ku̱ e̱ꞌ kii̱ꞌ ku̱vi̱ e̱ꞌ ndii, ne̱ yivi̱ꞌ, ne̱ chichiꞌ xaꞌa̱ꞌ ne̱ xa̱ ni̱ xiꞌi̱ ndii, kü̱vi̱ xa̱chiꞌ chi̱ndi̱e̱eꞌ ña̱ꞌaꞌ ni̱a̱ naaꞌ sa̱kanꞌ te̱ nä̱ti̱a̱ku̱ ne̱ ni̱ xiꞌi̱. Kö̱o̱ꞌ nde̱e̱ i̱i̱n xaꞌa̱ꞌ ña̱ ku̱chi̱ ni̱a̱ xaꞌa̱ꞌ ne̱ ni̱ xiꞌi̱ ja̱a̱nꞌ naaꞌ sa̱kanꞌ nduuꞌ a̱.
1CO 15:30 Te̱ kö̱o̱ꞌ tu̱ nde̱e̱ i̱i̱n xaꞌa̱ꞌ ña̱ sa̱ku̱kueinꞌ xiinꞌ miiꞌ nduꞌu̱ sa̱a̱ kivi̱ꞌ kuaꞌa̱n xaꞌa̱ꞌ i̱chiꞌ Jesús naaꞌ nä̱ti̱a̱ku̱ ne̱ ni̱ xiꞌi̱.
1CO 15:31 Ne̱ taꞌanꞌ i̱, kaꞌán kaxiꞌ i̱ xiinꞌ ndo̱ꞌ ña̱ sa̱a̱ kivi̱ꞌ sa̱ku̱kueinꞌ xiinꞌ miiꞌ i̱ xaꞌa̱ꞌ i̱chiꞌ Jesús xaꞌa̱ꞌ ña̱ va̱ꞌa̱ kuni nimá i̱ xaꞌa̱ꞌ ña̱ ni̱ xa̱a̱ xto̱ꞌo̱ e̱ꞌ Jesucristo xaꞌa̱ꞌ ndo̱ꞌ.
1CO 15:32 Kii̱ꞌ ni̱ xika̱ i̱ ñu̱u̱ Éfeso ndii, ni̱ ka̱ni̱ taꞌanꞌ kuento i̱ xiinꞌ kuaꞌa̱ꞌ ne̱ yivi̱ꞌ, ne̱ nduuꞌ nde̱e̱ naa ki̱tiꞌ i̱kuꞌ. Naaꞌ ndi̱xa̱ xna̱ꞌa̱ ña̱ nä̱ti̱a̱ku̱ ne̱ ni̱ xiꞌi̱ ndii, kö̱o̱ꞌ xa̱chiꞌ xata̱ꞌ a̱ ja̱a̱nꞌ. Nde̱e̱ chaaꞌ ka̱ sa̱a̱ e̱ꞌ naa kaꞌán ne̱ yivi̱ꞌ ndii: “Ku̱xi̱ e̱ꞌ, te̱ ko̱ꞌo̱ e̱ꞌ vi̱ti̱n, te̱ tiaa̱n ku̱vi̱ e̱ꞌ.” Sa̱kanꞌ kachi ni̱a̱.
1CO 15:33 Kü̱ni̱ xaꞌanꞌ xiinꞌ mi̱iꞌ ndo̱ꞌ: “Ña̱ ndiakaꞌ taꞌanꞌ ndo̱ꞌ xiinꞌ ne̱ xini xaꞌanꞌ ja̱a̱nꞌ ndii, sati̱viꞌ ni̱a̱ ña̱ va̱ꞌa̱ ña̱ xi xaá ndo̱ꞌ.”
1CO 15:34 Na̱chi̱naá kaxiꞌ ndo̱ꞌ i̱ni̱ ndo̱ꞌ, te̱ sä̱a̱ ka̱ ndo̱ꞌ kua̱chi̱ nuu̱ꞌ Ndiosí, kua̱chi̱ ndii, sa̱va̱ ndoꞌó ndii, nde̱e̱ Ndiosí xïní ndo̱ꞌ. Kaꞌán i̱ sa̱kanꞌ te̱ ka̱ꞌa̱n nuu̱ꞌ ndo̱ꞌ.
1CO 15:35 Ndisu̱ tee̱ꞌ kueinꞌ nda̱tuꞌu̱nꞌ sa̱va̱ ndoꞌó yuꞌu̱ ndii: “¿Sa̱a̱ tu̱ na̱ti̱a̱ku̱ ne̱ ni̱ xiꞌi̱? ¿Te̱ xiinꞌ ndee nuu̱ꞌ ñu̱ꞌuꞌ ndeꞌi̱ na̱ti̱a̱ku̱ ni̱a̱?”, kachi̱ ndo̱ꞌ.
1CO 15:36 Ne̱ küuꞌ kaxiꞌ xna̱ꞌa̱ nduuꞌ ndo̱ꞌ, sa̱kanꞌ ña̱ kuní a̱ ña̱ ku̱vi̱ i̱i̱n tiki̱nꞌ ña̱ nu̱uꞌ kii̱ꞌ chiꞌiꞌ e̱ꞌ te̱ na̱taꞌvi̱ꞌ a̱.
1CO 15:37 Te̱ ña̱ chiꞌiꞌ e̱ꞌ ndii, süu̱ꞌ i̱tunꞌ a̱ tunꞌ naku̱n ja̱a̱nꞌ nduuꞌ nu̱ꞌ, süu̱ꞌ ja̱a̱nꞌ ndii tiki̱nꞌ kui̱ti̱ꞌ a̱ chiꞌiꞌ e̱ꞌ, naaꞌ ndi̱kinꞌ trigo nduuꞌ a̱, uun naaꞌ nde̱e̱ ndiaa ka̱ nuu̱ꞌ i̱nga̱ tiki̱nꞌ chiꞌiꞌ e̱ꞌ.
1CO 15:38 Ndisu̱ mi̱iꞌ Ndiosí nduuꞌ ña̱ taxiꞌ i̱tunꞌ tiki̱nꞌ ja̱a̱nꞌ sa̱a̱ xtani̱ mi̱iꞌ a̱ ko̱o̱ tunꞌ ja̱a̱nꞌ, te̱ xa̱ siinꞌ xa̱ siinꞌ iinꞌ i̱tunꞌ ni̱ ta̱xi̱ Ndiosí xaꞌa̱ꞌ i̱ꞌi̱n tiki̱nꞌ.
1CO 15:39 Süu̱ꞌ xa̱ i̱i̱n nda̱a̱ꞌ nuu̱ꞌ kuuꞌ sa̱kuuꞌ ñu̱ꞌuꞌ ndeꞌi̱, süu̱ꞌ ja̱a̱nꞌ ndii xa̱ i̱i̱n kuuꞌ ñu̱ꞌuꞌ ndeꞌi̱ ne̱ yivi̱ꞌ, te̱ xa̱ i̱i̱n kuuꞌ tu̱ ñu̱ꞌuꞌ ndeꞌi̱ ki̱tiꞌ, te̱ xa̱ i̱i̱n kuuꞌ ni̱ tu̱ ñu̱ꞌuꞌ ndeꞌi̱ ti̱a̱kaꞌ, te̱ sa̱kanꞌ tu̱ xa̱ i̱i̱n kuuꞌ ñu̱ꞌuꞌ ndeꞌi̱ sa̱a̱.
1CO 15:40 Te̱ sa̱kanꞌ tu̱ xa̱ tu̱ku̱ ni̱ xa̱ꞌa̱ Ndiosí ña̱ yoo ndi̱viꞌ te̱ sa̱kanꞌ ña̱ yoo nuu̱ꞌ ñu̱ꞌuꞌ i̱i̱n yivi̱ꞌ, ndisu̱ xa̱ siinꞌ nda̱tu̱nꞌ ña̱ yoo ndi̱viꞌ, te̱ xa̱ siinꞌ tu̱ nda̱tu̱nꞌ ña̱ yoo nuu̱ꞌ ñu̱ꞌuꞌ i̱i̱n yivi̱ꞌ.
1CO 15:41 Te̱ sa̱kanꞌ tu̱ xa̱ siinꞌ yiꞌé ñu̱ꞌu̱, te̱ xa̱ siinꞌ ni̱ tu̱ yiꞌé yoo̱ꞌ, te̱ xa̱ siinꞌ ka̱ ni̱ tu̱ yiꞌé tiuu̱nꞌ. Kua̱chi̱ ndii, i̱ꞌi̱n tiuu̱nꞌ ndii, xa̱ yoo xa̱ yoo siinꞌ sa̱a̱ yiꞌé riꞌ.
1CO 15:42 I̱i̱n kachi sa̱a̱ tu̱ Ndiosí xiinꞌ ñu̱ꞌuꞌ ndeꞌi̱ e̱ꞌ kii̱ꞌ ku̱vi̱ e̱ꞌ, te̱ na̱ti̱a̱ku̱ e̱ꞌ ndii. Ñu̱ꞌuꞌ ndeꞌi̱ e̱ꞌ, ña̱ kuaꞌa̱n ti̱xi̱n ñu̱ꞌuꞌ ndii, ña̱ teꞌi̱ nduuꞌ a̱, ndisu̱ ñu̱ꞌuꞌ ndeꞌi̱ e̱ꞌ, ña̱ na̱ti̱a̱ku̱ nuu̱ꞌ Ndiosí ndii, ña̱ kö̱o̱ꞌ kivi̱ꞌ teꞌi̱ ku̱ndu̱u̱ a̱ ja̱a̱nꞌ.
1CO 15:43 Ñu̱ꞌuꞌ ndeꞌi̱ e̱ꞌ, ña̱ kuaꞌa̱n ti̱xi̱n ñu̱ꞌuꞌ ndii, ña̱ kuä̱sa̱ꞌ kuní nduuꞌ a̱, ndisu̱ ñu̱ꞌuꞌ ndeꞌi̱ e̱ꞌ, ña̱ na̱ti̱a̱ku̱ sa̱a̱ Ndiosí ndii, ña̱ nda̱tu̱nꞌ xa̱va̱ꞌa̱ ku̱ndu̱u̱ a̱. Ñu̱ꞌuꞌ ndeꞌi̱ e̱ꞌ, ña̱ kuaꞌa̱n ti̱xi̱n ñu̱ꞌuꞌ ndii, kö̱o̱ꞌ ka̱ ndi̱e̱e̱ꞌ a̱, ndisu̱ ñu̱ꞌuꞌ ndeꞌi̱ e̱ꞌ, ña̱ na̱ti̱a̱ku̱ sa̱a̱ Ndiosí ndii, ko̱o̱ kuaꞌa̱ꞌ ña̱ ndi̱e̱eꞌ a̱.
1CO 15:44 Ñu̱ꞌuꞌ ndeꞌi̱ e̱ꞌ, ña̱ kuaꞌa̱n ti̱xi̱n ñu̱ꞌuꞌ ndii, kuenta i̱i̱n yivi̱ꞌ kaa̱ꞌ nduuꞌ a̱ ja̱a̱nꞌ, ndisu̱ ñu̱ꞌuꞌ ndeꞌi̱ e̱ꞌ, ña̱ na̱ti̱a̱ku̱ sa̱a̱ Ndiosí ndii, kuenta ndi̱viꞌ miiꞌ nduꞌu̱ꞌ Ndiosí ku̱ndu̱u̱ a̱ ja̱a̱nꞌ. Sa̱kanꞌ ña̱ naaꞌ yoo ñu̱ꞌuꞌ ndeꞌi̱, ña̱ nduuꞌ kuenta i̱i̱n yivi̱ꞌ ndii, yoo tu̱ ñu̱ꞌuꞌ ndeꞌi̱, ña̱ nduuꞌ kuenta ndi̱viꞌ miiꞌ nduꞌu̱ꞌ Ndiosí.
1CO 15:45 Sa̱kanꞌ tu̱ yoso̱ꞌ a̱ nuu̱ꞌ tu̱tu̱ Ndiosí miiꞌ kaꞌán a̱ ndii: “Te̱ Adán, te̱ ni̱ yoo̱ ña̱ nu̱uꞌ ndii, Ndiosí ni̱ ta̱xi̱ kivi̱ꞌ ñu̱u̱ ra̱.” Ndisu̱ Adán, te̱ ni̱ yoo̱ ña̱ uvi̱, ña̱ nduuꞌ Jesús ndii, Espíritu ña̱ taxiꞌ kivi̱ꞌ ñu̱u̱ e̱ꞌ nduuꞌ a̱.
1CO 15:46 Ndisu̱ süu̱ꞌ xi̱ꞌna̱ ñu̱ꞌuꞌ ndeꞌi̱, ña̱ nduuꞌ kuenta ndi̱viꞌ miiꞌ nduꞌu̱ꞌ Ndiosí, kumiꞌ e̱ꞌ, süu̱ꞌ ja̱a̱nꞌ ndii xi̱ꞌna̱ ka̱ ñu̱ꞌuꞌ ndeꞌi̱, ña̱ nduuꞌ kuenta i̱i̱n yivi̱ꞌ, kumiꞌ e̱ꞌ, sa̱kanꞌ vi̱ꞌ te̱ na̱ti̱i̱n e̱ꞌ ñu̱ꞌuꞌ ndeꞌi̱, ña̱ nduuꞌ kuenta ndi̱viꞌ miiꞌ nduꞌu̱ꞌ Ndiosí.
1CO 15:47 Te̱ yivi̱ꞌ, te̱ ni̱ yoo̱ ña̱ nu̱uꞌ ndii, kuenta i̱i̱n yivi̱ꞌ ni̱ nduu̱ ra̱, ndisu̱ te̱ yivi̱ꞌ, te̱ uvi̱, ña̱ nduuꞌ xto̱ꞌo̱ e̱ꞌ Jesús ndii, kuenta ndi̱viꞌ nduuꞌ a̱.
1CO 15:48 Ñu̱ꞌuꞌ ndeꞌi̱ yooꞌ, ne̱ yivi̱ꞌ i̱i̱n yivi̱ꞌ ndii, nakuitá xiinꞌ ñu̱ꞌuꞌ ndeꞌi̱ Adán, te̱ ni̱ xa̱ꞌa̱ Ndiosí xiinꞌ ñu̱ꞌuꞌ kui̱ti̱ꞌ. Te̱ ñu̱ꞌuꞌ ndeꞌi̱, ña̱ nduuꞌ kuenta ndi̱viꞌ ndii, nakuitá a̱ xiinꞌ ñu̱ꞌuꞌ ndeꞌi̱ ña̱ kumiꞌ Jesús ndi̱viꞌ.
1CO 15:49 Te̱ sa̱a̱ niiꞌ nakuitá ñu̱ꞌuꞌ ndeꞌi̱ e̱ꞌ xiinꞌ ñu̱ꞌuꞌ ndeꞌi̱ te̱ yivi̱ꞌ, te̱ ni̱ xa̱ꞌa̱ Ndiosí xiinꞌ ñu̱ꞌuꞌ kui̱ti̱ꞌ ndii, niiꞌ sa̱kanꞌ tu̱ na̱kuita̱ ñu̱ꞌuꞌ ndeꞌi̱ e̱ꞌ xiinꞌ ñu̱ꞌuꞌ ndeꞌi̱ ña̱ kumiꞌ Jesús ndi̱viꞌ.
1CO 15:50 Te̱ kuni kaꞌa̱n i̱ xiinꞌ ndoꞌó, ña̱ni̱ taꞌanꞌ i̱ ndii, ñu̱ꞌuꞌ ndeꞌi̱ xiinꞌ níiꞌ ndii, kü̱vi̱ ku̱ndi̱e̱e̱ a̱ miiꞌ xaꞌndia chuunꞌ Ndiosí, te̱ ni̱ nde̱e̱ kü̱vi̱ tu̱ ko̱ꞌni̱ ñu̱ꞌuꞌ ndeꞌi̱, ña̱ teꞌi̱ ja̱a̱nꞌ, miiꞌ kö̱o̱ꞌ kivi̱ꞌ teꞌi̱ ña̱ꞌa̱ ja̱a̱nꞌ.
1CO 15:51 Te̱ vi̱ti̱n kuní yuꞌu̱ ña̱ ku̱nda̱ni̱ ndo̱ꞌ i̱i̱n ña̱ yoo si̱ꞌe, ña̱ xiní i̱i̱n nda̱a̱ꞌ mi̱iꞌ kui̱ti̱ꞌ Ndiosí. Süu̱ꞌ sa̱kuuꞌ e̱ꞌ ku̱vi̱, ndisu̱ sa̱kuuꞌ e̱ꞌ ndii, nama̱ a̱ ñu̱ꞌuꞌ ndeꞌi̱ e̱ꞌ sa̱a̱ Ndiosí.
1CO 15:52 Te̱ ña̱ ja̱a̱nꞌ ndii, numi̱ꞌ va̱ xkaꞌndi̱a̱ a̱ nde̱e̱ naa kii̱ꞌ nakuaní e̱ꞌ i̱i̱n xaꞌaꞌ te̱ nakotoꞌniꞌ kui̱ti̱ꞌ e̱ꞌ kii̱ꞌ ndi̱ꞌi̱ ndeꞌi̱ nda̱chuunꞌ tunꞌ nichiꞌ soꞌo̱ꞌ ndiꞌiꞌ. Sa̱kanꞌ ña̱ kivi̱ꞌ soꞌo̱ꞌ ndiꞌiꞌ ja̱a̱nꞌ ndii, ndeꞌi̱ nda̱chuunꞌ tunꞌ nichiꞌ, te̱ ne̱ ni̱ xiꞌi̱ ndii, na̱ti̱a̱ku̱ ni̱a̱ xiinꞌ ñu̱ꞌuꞌ ndeꞌi̱ ña̱ kö̱o̱ꞌ kivi̱ꞌ ku̱vi̱ ka̱. Te̱ yooꞌ, ne̱ tiaku kii̱ꞌ sa̱kanꞌ ndii, na̱ma̱ Ndiosí ñu̱ꞌuꞌ ndeꞌi̱ e̱ꞌ.
1CO 15:53 Sa̱kanꞌ ña̱ kuní a̱ ña̱ na̱ma̱ Ndiosí ñu̱ꞌuꞌ ndeꞌi̱ e̱ꞌ, ña̱ teꞌi̱ kaa̱ꞌ, te̱ kö̱o̱ꞌ kivi̱ꞌ teꞌi̱ ka̱ a̱. Te̱ sa̱kanꞌ tu̱ na̱ma̱ Ndiosí ñu̱ꞌuꞌ ndeꞌi̱ e̱ꞌ, ña̱ xiꞌí kaa̱ꞌ, te̱ kö̱o̱ꞌ kivi̱ꞌ ku̱vi̱ ka̱ a̱.
1CO 15:54 Te̱ kii̱ꞌ xa̱ ni̱ na̱ma̱ Ndiosí ñu̱ꞌuꞌ ndeꞌi̱ e̱ꞌ kaa̱ꞌ, te̱ kö̱o̱ꞌ kivi̱ꞌ teꞌi̱ ka̱ a̱, xiinꞌ kii̱ꞌ xa̱ ni̱ na̱ma̱ tu̱ a̱ ñu̱ꞌuꞌ ndeꞌi̱ e̱ꞌ kaa̱ꞌ, te̱ kö̱o̱ꞌ kivi̱ꞌ ku̱vi̱ ka̱ a̱ ndii, sa̱kanꞌ te̱ xinu̱ tu̱ꞌu̱n Ndiosí miiꞌ kaꞌán a̱ ndii: “Te̱ ña̱ kumiꞌ ndi̱e̱e̱ꞌ nuu̱ꞌ ña̱ xaꞌni̱ꞌ yooꞌ ndii, xa̱ ni̱ ndo̱ñuꞌuꞌ xa̱chiꞌ a̱ xaꞌa̱ꞌ ña̱ ni̱ ka̱nando e̱ꞌ xiinꞌ ña̱ ndi̱e̱eꞌ Ndiosí.
1CO 15:55 Yoꞌó, ña̱ xaꞌni̱ꞌ rai̱n, ¿miiꞌ kuaꞌa̱n ña̱ kanando u̱nꞌ ndu̱? Yoꞌó, yavi̱ ndi̱i̱ rai̱n, ¿miiꞌ kuaꞌa̱n ña̱ sandoꞌoꞌ u̱nꞌ ndu̱ nde̱e̱ naa kii̱ꞌ xaxi̱ꞌ ti̱suꞌma̱?”
1CO 15:56 Sa̱kanꞌ ña̱ kua̱chi̱ e̱ꞌ nduuꞌ ndi̱e̱e̱ꞌ ña̱ xaꞌni̱ꞌ ja̱a̱nꞌ, te̱ sandoꞌoꞌ a̱ yooꞌ, te̱ ña̱ ndi̱e̱eꞌ kua̱chi̱ e̱ꞌ nduuꞌ tu̱ꞌu̱n nde̱iꞌ Ndiosí.
1CO 15:57 Ndisu̱ chi̱nda̱ni Ndiosí ña̱ xa̱ ni̱ ta̱xi̱ a̱ ña̱ ni̱ ka̱nando e̱ꞌ ña̱ xaꞌni̱ꞌ ja̱a̱nꞌ xaꞌa̱ꞌ ña̱ ni̱ xa̱a̱ xto̱ꞌo̱ e̱ꞌ Jesucristo xaꞌa̱ꞌ e̱ꞌ.
1CO 15:58 Ña̱ni̱ taꞌanꞌ mani̱ꞌ i̱, xaꞌa̱ꞌ a̱ ja̱a̱nꞌ na kuní a̱ ña̱ kuaꞌa̱n na kuaꞌa̱n ndo̱ꞌ ña̱ kui̱ta̱ ni̱ꞌi̱ va̱ ndo̱ꞌ nuu̱ꞌ i̱chiꞌ Jesús. Te̱ kuaꞌa̱n na kuaꞌa̱n tu̱ ndo̱ꞌ ña̱ xaaꞌ ndo̱ꞌ chu̱u̱n nuu̱ꞌ xto̱ꞌo̱ e̱ꞌ ja̱a̱nꞌ, sa̱kanꞌ ña̱ xiní ndo̱ꞌ ña̱ chu̱u̱n nuu̱ꞌ xto̱ꞌo̱ e̱ꞌ, ña̱ xaaꞌ ndo̱ꞌ ja̱a̱nꞌ ndii, xäaꞌ saka ndo̱ꞌ a̱.
1CO 16:1 Te̱ vi̱ti̱n kuni kaꞌa̱n i̱ xaꞌa̱ꞌ ña̱ kayá xu̱ꞌunꞌ te̱ chi̱ndi̱e̱eꞌ ndo̱ꞌ i̱nga̱ ne̱ nduuꞌ kuenta Jesús ndii, sa̱a̱ ndo̱ꞌ a̱ sa̱a̱ niiꞌ ni̱ kaꞌa̱n chuunꞌ i̱ xiinꞌ ne̱ nakayá xaꞌa̱ꞌ Jesús, ne̱ ndieeꞌ ñu̱u̱ Galacia.
1CO 16:2 Te̱ i̱ꞌi̱n ndoꞌó ndii, i̱ꞌi̱n kivi̱ꞌ nu̱uꞌ xaꞌa̱ꞌ xi̱mana xta̱ꞌniꞌ siinꞌ ndo̱ꞌ chaaꞌ xu̱ꞌunꞌ ña̱ xikuꞌún yaꞌviꞌ ndo̱ꞌ kii̱ꞌ xachuunꞌ ndo̱ꞌ, te̱ ta̱xa̱ꞌa̱ ndo̱ꞌ a̱. Sa̱kanꞌ te̱ kii̱ꞌ xaa̱ i̱ ndii, nä̱ka̱ya̱ kiꞌi̱ꞌ ka̱ ndo̱ꞌ ña̱ ja̱a̱nꞌ.
1CO 16:3 Te̱ kii̱ꞌ xaa̱ i̱ miiꞌ ndieeꞌ ndo̱ꞌ ndii, ke̱ꞌi̱ i̱ i̱i̱n tu̱tu̱ ta̱xi̱ i̱ nda̱ꞌaꞌ ne̱ ni̱ na̱ka̱xi̱n ndo̱ꞌ, te̱ kuꞌu̱n ni̱a̱ ñu̱u̱ Jerusalén xiinꞌ xu̱ꞌunꞌ ña̱ ni̱ ka̱ya̱ ndo̱ꞌ ja̱a̱nꞌ, te̱ ti̱ꞌviꞌ ña̱ꞌaꞌ i̱ i̱kanꞌ.
1CO 16:4 Te̱ naaꞌ kuní a̱ ña̱ kuꞌu̱n tu̱ yuꞌu̱ xiinꞌ ne̱ ja̱a̱nꞌ ndii, kuꞌu̱n i̱ xiinꞌ ni̱a̱.
1CO 16:5 Kii̱ꞌ ndi̱ꞌi̱ xkaꞌndi̱a̱ i̱ ñu̱ꞌuꞌ Macedonia, sa̱kanꞌ te̱ kuꞌu̱n i̱ miiꞌ ndieeꞌ ndo̱ꞌ, sa̱kanꞌ ña̱ xi̱ꞌna̱ ka̱ i̱kanꞌ kuní a̱ xkaꞌndi̱a̱ i̱.
1CO 16:6 Tee̱ꞌ kueinꞌ ndoo̱ i̱ i̱i̱n xaꞌaꞌ miiꞌ ndieeꞌ ndo̱ꞌ, uun kueinꞌ i̱kanꞌ nduꞌu̱ꞌ i̱ nde̱e̱ xkaꞌndi̱a̱ yoo̱ꞌ ña̱ vi̱xi̱n, te̱ ku̱vi̱ chi̱ndi̱e̱eꞌ ndo̱ꞌ yuꞌu̱, te̱ kuꞌu̱n i̱ miiꞌ kuní a̱ kuꞌu̱n i̱.
1CO 16:7 Kua̱chi̱ ndii, küní i̱ ña̱ xkaꞌndi̱a̱ xa̱a̱ kui̱ti̱ꞌ i̱ miiꞌ ndieeꞌ ndo̱ꞌ vi̱ti̱n, süu̱ꞌ ja̱a̱nꞌ ndii kuní i̱ ña̱ ndoo̱ i̱ miiꞌ ndieeꞌ ndo̱ꞌ ndiaꞌviꞌ kivi̱ꞌ naaꞌ ni̱ kuni̱ xto̱ꞌo̱ e̱ꞌ.
1CO 16:8 Ndisu̱ ndoo̱ i̱ ñu̱u̱ Éfeso yoꞌoꞌ nde̱e̱ tondi̱a̱ vi̱koꞌ Pentecostés,
1CO 16:9 sa̱kanꞌ ña̱ yoo kuaꞌa̱ꞌ va̱ ne̱ kuni ku̱ni̱ so̱ꞌo̱ tu̱ꞌu̱n Ndiosí ñu̱u̱ yoꞌoꞌ, te̱ va̱ꞌa̱ va̱ kivi̱ꞌ nduuꞌ a̱ te̱ kaꞌa̱n ndo̱so̱ꞌ i̱ tu̱ꞌu̱n a̱ ja̱a̱nꞌ, tee̱ꞌ ndee yoo kuaꞌa̱ꞌ tu̱ ne̱ ndasiꞌ yuꞌu̱.
1CO 16:10 Te̱ naaꞌ xaa̱ Timoteo miiꞌ ndieeꞌ ndo̱ꞌ ñaa̱ꞌ ndii, ko̱to̱ ña̱ꞌaꞌ ndo̱ꞌ, te̱ va̱ꞌa̱ ku̱ni̱ ra̱ ku̱nduꞌu̱ꞌ ra̱ xiinꞌ ndo̱ꞌ, sa̱kanꞌ ña̱ te̱ xaaꞌ chu̱u̱n nuu̱ꞌ xto̱ꞌo̱ e̱ꞌ nduuꞌ tu̱ te̱ ja̱a̱nꞌ nde̱e̱ naa yuꞌu̱.
1CO 16:11 Te̱ xaꞌa̱ꞌ a̱ ja̱a̱nꞌ na kuiiꞌ nde̱e̱ i̱i̱n ndo̱ꞌ käꞌa̱n kuiꞌe xaꞌa̱ꞌ ra̱, süu̱ꞌ ja̱a̱nꞌ ndii chi̱ndi̱e̱eꞌ ña̱ꞌaꞌ ndo̱ꞌ te̱ ku̱vi̱ yaꞌa̱ ra̱ kuꞌu̱n mani̱ꞌ ra̱, te̱ ku̱vi̱ xaa̱ na̱taꞌanꞌ ra̱ xiinꞌ i̱ miiꞌ xikaꞌ i̱ yoꞌoꞌ. Sa̱kanꞌ ña̱ ndiatuꞌ i̱ ña̱ ki̱xi̱n ra̱ xiinꞌ i̱nga̱ ña̱ni̱ taꞌanꞌ e̱ꞌ.
1CO 16:12 Te̱ te̱ nduuꞌ ña̱ni̱ e̱ꞌ Apolos ndii, ni̱ kaꞌa̱n ndaꞌvi va̱ i̱ xiinꞌ ra̱ ña̱ kuꞌu̱n na ra̱ miiꞌ ndieeꞌ ndo̱ꞌ xiinꞌ i̱nga̱ ña̱ni̱ taꞌanꞌ e̱ꞌ, te̱ nï̱ xi̱i̱n xa̱chiꞌ ra̱ kuꞌu̱n ra̱ vi̱ti̱n, ndisu̱ kuꞌu̱n ra̱ tu̱ku̱ i̱chiꞌ kii̱ꞌ ku̱ni̱a̱ꞌa̱ ra̱.
1CO 16:13 Ndoꞌó, ne̱ taꞌanꞌ i̱ ndii, ku̱ꞌu̱n naa ñuꞌuꞌ tu̱ꞌva̱ i̱ni̱ ndo̱ꞌ, te̱ kui̱ta̱ ni̱ꞌi̱ naa itaꞌ ni̱ꞌi̱ tu̱ ndo̱ꞌ nuu̱ꞌ ña̱ i̱ni̱ ndo̱ꞌ xini ndo̱ꞌ Jesús, te̱ sa̱kanꞌ tu̱ na kui̱xa̱ naa xixaꞌ ka̱ ni̱ tu̱ i̱ni̱ ndo̱ꞌ nuu̱ꞌ i̱chiꞌ a̱, te̱ na ka̱ka̱ ni̱ꞌi̱ ndi̱tu̱ni̱ tu̱ ndo̱ꞌ.
1CO 16:14 Te̱ sa̱kuuꞌ ña̱ xaaꞌ ndo̱ꞌ ndii, sa̱a̱ ndo̱ꞌ a̱ xaꞌa̱ꞌ ña̱ ndani̱ taꞌanꞌ ndo̱ꞌ.
1CO 16:15 Ña̱ni̱ taꞌanꞌ i̱, xiní kaxiꞌ ndoꞌó ña̱ ne̱ vi̱ꞌe̱ Estéfanas ndii, ne̱ ni̱ na̱ti̱i̱n nu̱uꞌ tu̱ꞌu̱n va̱ꞌa̱ xaꞌa̱ꞌ Jesús ñu̱u̱ Acaya nduuꞌ ni̱a̱, te̱ xiní tu̱ ndo̱ꞌ ña̱ ni̱ chi̱ndi̱e̱eꞌ kuaꞌa̱ꞌ tu̱ ni̱a̱ ne̱ nduuꞌ kuenta Jesús xiinꞌ e̱ꞌ.
1CO 16:16 Kaꞌán ndaꞌvi yuꞌu̱ xiinꞌ ndo̱ꞌ ña̱ sa̱xinu̱ ndo̱ꞌ ña̱ kaꞌán ne̱ yivi̱ꞌ, ne̱ nduuꞌ nde̱e̱ naa ne̱ ja̱a̱nꞌ, te̱ sa̱kanꞌ tu̱ sa̱kuuꞌ ne̱ chindieeꞌ xiinꞌ ne̱ xachuunꞌ uꞌvi̱ tu̱ nde̱e̱ naa ne̱ ja̱a̱nꞌ nuu̱ꞌ chu̱u̱n xaꞌa̱ꞌ xto̱ꞌo̱ e̱ꞌ.
1CO 16:17 Va̱ꞌa̱ va̱ kuni i̱ ña̱ ni̱ ki̱xi̱n ne̱ ni̱ ki̱e̱e̱ miiꞌ ndieeꞌ ndo̱ꞌ miiꞌ nduꞌu̱ i̱ yoꞌoꞌ, te̱ nduuꞌ Estéfanas, xiinꞌ te̱ nduuꞌ Fortunato, xiinꞌ te̱ nduuꞌ Acaico, sa̱kanꞌ ña̱ xa̱ ni̱ kui̱ni̱ i̱ vi̱ti̱n, tee̱ꞌ ndee kü̱vi̱ ku̱ni̱ ndu̱chiꞌ nuu̱ꞌ i̱ ndoꞌó.
1CO 16:18 Sa̱kanꞌ ña̱ ni̱ sa̱kiꞌví ni̱a̱ nimá i̱ te̱ sa̱kanꞌ tu̱ nimá ndoꞌó. Te̱ ne̱ yivi̱ꞌ, ne̱ nduuꞌ naa ne̱ ja̱a̱nꞌ ndii, kuní a̱ ña̱ ti̱i̱n mani̱ꞌ ña̱ꞌaꞌ ndo̱ꞌ.
1CO 16:19 Sa̱kuuꞌ ne̱ nakayá xaꞌa̱ꞌ Jesús, ne̱ ndieeꞌ nda̱ꞌaꞌ ñu̱ꞌuꞌ Asia ndii, tiꞌviꞌ ni̱a̱ chaꞌanꞌ ndo̱ꞌ. Te̱ ña̱ni̱ e̱ꞌ Aquila xiinꞌ ku̱ꞌva̱ e̱ꞌ Priscila xiinꞌ sa̱kuuꞌ ne̱ nakayá xaꞌa̱ꞌ Jesús vi̱ꞌe̱ ni̱a̱ ndii, tiꞌviꞌ kuaꞌa̱ꞌ tu̱ ne̱ ja̱a̱nꞌ chaꞌanꞌ ndo̱ꞌ kuenta xto̱ꞌo̱ e̱ꞌ.
1CO 16:20 Te̱ sa̱kanꞌ tu̱ tiꞌviꞌ sa̱kuuꞌ ne̱ taꞌanꞌ e̱ꞌ, ne̱ xikaꞌ i̱chiꞌ Jesús ñu̱u̱ Éfeso yoꞌoꞌ, chaꞌanꞌ ndo̱ꞌ. Te̱ chi̱to nuu̱ꞌ taꞌanꞌ ndo̱ꞌ kuenta Jesús, te̱ xiinꞌ ña̱ ja̱a̱nꞌ na̱kua̱tu̱ taꞌanꞌ ndo̱ꞌ.
1CO 16:21 Te̱ chaꞌanꞌ ndo̱ꞌ ña̱ tiꞌviꞌ i̱ nda̱ꞌaꞌ ndo̱ꞌ yoꞌoꞌ ndii, mi̱iꞌ yuꞌu̱, te̱ nduuꞌ Pablo, keꞌi a̱ xiinꞌ nda̱ꞌaꞌ i̱.
1CO 16:22 Naaꞌ ndäni̱ yo̱o̱ ka̱ nduuꞌ ne̱ yivi̱ꞌ xto̱ꞌo̱ e̱ꞌ Jesucristo ndii, na na̱cha̱ꞌa̱n ni̱a̱ sa̱a̱ Ndiosí. Te̱ xto̱ꞌo̱ e̱ꞌ ndii, xa̱ kua̱xi̱ a̱.
1CO 16:23 Te̱ na sa̱ñuꞌuꞌ na xto̱ꞌo̱ e̱ꞌ Jesucristo sa̱kuuꞌ ndoꞌó.
1CO 16:24 Te̱ ndani̱ i̱ sa̱kuuꞌ ndoꞌó xaꞌa̱ꞌ a̱ ña̱ i̱i̱n nda̱a̱ꞌ nduuꞌ e̱ꞌ xiinꞌ xto̱ꞌo̱ e̱ꞌ Jesucristo ja̱a̱nꞌ. Sa̱kanꞌ na ku̱ndu̱u̱ a̱.
2CO 1:1 Yuꞌu̱ nduuꞌ Pablo, te̱ Jesucristo ni̱ ti̱a̱nu̱ꞌ yuꞌu̱ te̱ saniaꞌá i̱ i̱chiꞌ a̱ sa̱a̱ kuní Ndiosí. Te̱ yuꞌu̱ xiinꞌ ña̱ni̱ e̱ꞌ Timoteo ndii, tiꞌviꞌ ndu̱ chaꞌanꞌ ndoꞌó, ne̱ nakayá xaꞌa̱ꞌ Ndiosí ñu̱u̱ Corinto, te̱ tiꞌviꞌ tu̱ ndu̱ chaꞌanꞌ sa̱kuuꞌ ne̱ nduuꞌ kuenta a̱, ne̱ ndieeꞌ ka̱niiꞌ nuu̱ꞌ ñu̱ꞌuꞌ Acaya.
2CO 1:2 Na sa̱ñuꞌuꞌ na Ndiosí, yu̱vaꞌ e̱ꞌ, xiinꞌ xto̱ꞌo̱ e̱ꞌ Jesucristo ndoꞌó, te̱ na ta̱xi̱ tu̱ a̱ ña̱ mani̱ꞌ ko̱o̱ xiinꞌ ndo̱ꞌ.
2CO 1:3 Kaꞌnuꞌ va̱ ña̱ nduuꞌ Ndiosí, yu̱vaꞌ xto̱ꞌo̱ e̱ꞌ Jesucristo, te̱ nduuꞌ tu̱ a̱ ña̱ kuvita i̱ni̱ xaꞌa̱ꞌ e̱ꞌ, te̱ sakiꞌví tu̱ a̱ yooꞌ.
2CO 1:4 Te̱ sa̱kanꞌ tu̱ sakiꞌví a̱ nduꞌu̱ nuu̱ꞌ sa̱kuuꞌ ña̱ ndoꞌoꞌ ndu̱, te̱ sa̱kanꞌ ku̱vi̱ sa̱kiꞌví tu̱ nduꞌu̱ ne̱ yoo nuu̱ꞌ ndee ka̱ nuu̱ꞌ tu̱ndoꞌo̱ꞌ sa̱a̱ niiꞌ ni̱ sa̱kiꞌví Ndiosí nduꞌu̱.
2CO 1:5 Kua̱chi̱ ndii, kii̱ꞌ kuaꞌa̱ꞌ ka̱ ndoꞌoꞌ ndu̱ xaꞌa̱ꞌ Cristo ndii, kuaꞌa̱ꞌ ka̱ tu̱ sa̱kiꞌví Ndiosí nduꞌu̱ nuu̱ꞌ tu̱ndoꞌo̱ꞌ ja̱a̱nꞌ xiinꞌ nda̱ꞌaꞌ Cristo.
2CO 1:6 Ndisu̱ naaꞌ ndoꞌoꞌ ndu̱ ndii, ndoꞌoꞌ ndu̱ te̱ kiꞌvi̱ ndoꞌó, te̱ ndoꞌoꞌ tu̱ ndu̱, te̱ kaku̱ ndo̱ꞌ. Te̱ naaꞌ kiꞌví nduꞌu̱ ndii, kiꞌvi̱ nduꞌu̱ te̱ kiꞌvi̱ tu̱ ndoꞌó, sa̱kanꞌ te̱ ku̱vi̱ sa̱ndi̱e̱ni ndi̱tu̱ni̱ ndo̱ꞌ nuu̱ꞌ tu̱ndoꞌo̱ꞌ ña̱ ndoꞌoꞌ ndo̱ꞌ ja̱a̱nꞌ nde̱e̱ naa ndoꞌoꞌ nduꞌu̱.
2CO 1:7 Te̱ i̱ni̱ va̱ tu̱ ndu̱ xini ndu̱ Ndiosí xaꞌa̱ꞌ ndoꞌó, sa̱kanꞌ ña̱ xiní ndu̱ ña̱ ndoꞌoꞌ ndo̱ꞌ sa̱a̱ niiꞌ ndoꞌoꞌ ndu̱, xaꞌa̱ꞌ a̱ ja̱a̱nꞌ na i̱i̱n kachi tu̱ sa̱kiꞌví Ndiosí ndoꞌó nde̱e̱ naa xaaꞌ a̱ xiinꞌ nduꞌu̱.
2CO 1:8 Ña̱ni̱ taꞌanꞌ ndu̱, kuní ndu̱ ña̱ ku̱nda̱ni̱ ndo̱ꞌ sa̱a̱ vi̱ꞌ kuaꞌa̱ꞌ ni̱ ndo̱ꞌo̱ ndu̱ nuu̱ꞌ ñu̱ꞌuꞌ Asia. Kuaꞌa̱ꞌ xa̱va̱ꞌa̱ ni̱ ndo̱ꞌo̱ ndu̱ yaꞌa̱ ka̱ te̱ sa̱kanꞌ ña̱ ku̱vi̱ ku̱ndi̱e̱ni ndu̱, nde̱e̱ ni̱ xa̱ni̱ni̱ ndu̱ ña̱ ku̱vi̱ ndu̱.
2CO 1:9 Ni̱ xi̱ni̱ i̱ni̱ ndu̱ nde̱e̱ naa te̱ xa̱ yoo ku̱vi̱, ndisu̱ ni̱ ndo̱ꞌo̱ ndu̱ ña̱ ja̱a̱nꞌ te̱ ï̱ni̱ ndu̱ ku̱ni̱ ndu̱ ndi̱e̱e̱ꞌ mi̱iꞌ ndu̱, süu̱ꞌ ja̱a̱nꞌ ndii i̱ni̱ kui̱ti̱ꞌ ndu̱ ku̱ni̱ ndu̱ Ndiosí, ña̱ sanatiaku ne̱ ni̱ xiꞌi̱.
2CO 1:10 Te̱ ni̱ sa̱kakú Ndiosí nduꞌu̱ nuu̱ꞌ ña̱ i̱yo̱ va̱ ña̱ nï̱ xiꞌi̱ ndu̱ ja̱a̱nꞌ, te̱ sakakú ka̱ a̱ nduꞌu̱, te̱ i̱ni̱ ndu̱ ña̱ sa̱kakú ka̱ tu̱ a̱ nduꞌu̱ nuu̱ꞌ tu̱ndoꞌo̱ꞌ.
2CO 1:11 Te̱ naaꞌ chi̱ndi̱e̱eꞌ ndoꞌó nduꞌu̱ ña̱ kaꞌa̱n na kaꞌán ndo̱ꞌ xiinꞌ Ndiosí xaꞌa̱ꞌ ndu̱, te̱ naaꞌ kuaꞌa̱ꞌ ka̱ tu̱ ndo̱ꞌ kaꞌán xiinꞌ a̱ xaꞌa̱ꞌ ndu̱ ndii, kuaꞌa̱ꞌ ka̱ ne̱ yivi̱ꞌ taxiꞌ ña̱ chi̱nda̱ni a̱ xaꞌa̱ꞌ kuaꞌa̱ꞌ ña̱ ni̱ chi̱ndi̱e̱eꞌ a̱ ndu̱.
2CO 1:12 Nduꞌu̱ ndii, yoo i̱i̱n xaꞌa̱ꞌ ña̱ ku̱vi̱ kaꞌa̱n ni̱nu̱ ndu̱ xaꞌa̱ꞌ ndu̱, ña̱ xachuunꞌ va̱ꞌa̱ ndu̱ ka̱chi nimá ndu̱, te̱ xikaꞌ nda̱ku tu̱ ndu̱ i̱i̱n yivi̱ꞌ, te̱ xaaꞌ ka̱ vi̱ꞌ ndu̱ sa̱kanꞌ te̱i̱n ndoꞌó. Te̱ süu̱ꞌ xikaꞌ ndu̱ sa̱kanꞌ xiinꞌ ndi̱e̱e̱ꞌ ña̱ xini tuní i̱i̱n yivi̱ꞌ, süu̱ꞌ ja̱a̱nꞌ ndii Ndiosí nduuꞌ ña̱ chindieeꞌ ndu̱ te̱ xikaꞌ ndu̱ sa̱kanꞌ.
2CO 1:13 Sa̱kanꞌ ña̱ ni̱ ke̱ꞌi̱ ndu̱ ña̱ vïxi te̱ ku̱vi̱ ka̱ꞌvi̱ ndo̱ꞌ a̱, te̱ ku̱vi̱ tu̱ ku̱nda̱ni̱ ndo̱ꞌ a̱. Te̱ ndiatuꞌ i̱ni̱ i̱ ña̱ ku̱nda̱ni̱ va̱ꞌa̱ ndo̱ꞌ a̱
2CO 1:14 sa̱a̱ niiꞌ xa̱ xa̱ꞌa kundani̱ ndo̱ꞌ a̱ sie vi̱ti̱n. Te̱ kii̱ꞌ na̱ndi̱koꞌ xto̱ꞌo̱ e̱ꞌ Jesús ndii, va̱ꞌa̱ ku̱ni̱ nimá ndo̱ꞌ xaꞌa̱ꞌ ndu̱, te̱ va̱ꞌa̱ tu̱ ku̱ni̱ nimá nduꞌu̱ xaꞌa̱ꞌ ndoꞌó.
2CO 1:15 Te̱ xaꞌa̱ꞌ a̱ ña̱ i̱ni̱ i̱ ni̱ xi̱ni̱ i̱ ndoꞌó ndii, ni̱ kuni̱ i̱ xkaꞌndi̱a̱ i̱ ña̱ nu̱uꞌ miiꞌ ndieeꞌ ndo̱ꞌ, te̱ sa̱kanꞌ ku̱vi̱ xkaꞌndi̱a̱ i̱ uvi̱ ta̱ꞌan i̱chiꞌ miiꞌ ndieeꞌ ndo̱ꞌ ja̱a̱nꞌ, te̱ na̱ti̱i̱n tu̱ku̱u̱ ndo̱ꞌ ña̱ sa̱ñuꞌuꞌ Ndiosí ndoꞌó.
2CO 1:16 Sa̱kanꞌ ña̱ ni̱ xa̱ni̱ni̱ i̱ xkaꞌndi̱a̱ i̱ miiꞌ ndieeꞌ ndo̱ꞌ kii̱ꞌ kuꞌu̱n i̱ ñu̱ꞌuꞌ Macedonia, te̱ xkaꞌndi̱a̱ ka̱ tu̱ i̱ i̱kanꞌ kii̱ꞌ na̱ndi̱koꞌ i̱, sa̱kanꞌ te̱ ku̱vi̱ chi̱ndi̱e̱eꞌ ndo̱ꞌ yuꞌu̱ te̱ kuꞌu̱n i̱ ñu̱ꞌuꞌ Judea.
2CO 1:17 Te̱ ndiatuꞌ i̱ni̱ i̱ ña̱ kä̱ni̱ni̱ ndo̱ꞌ na kii̱ꞌ ni̱ ndoo̱ i̱ kuento ña̱ kuꞌu̱n i̱ miiꞌ ndieeꞌ ndo̱ꞌ ndii, nï̱ xanini va̱ꞌa̱ i̱, uun ni̱ xa̱a̱ i̱ nde̱e̱ naa xaaꞌ ne̱ yivi̱ꞌ, ne̱ xïní yoo Ndiosí, kii̱ꞌ kaꞌán ni̱a̱ uvi̱ ta̱ꞌan yu̱ꞌuꞌ, kaꞌán ni̱a̱ uun, ndisu̱ i̱i̱n kachi kaꞌán tu̱ ni̱a̱ üꞌu̱nꞌ.
2CO 1:18 Ndisu̱ xiní kaxiꞌ Ndiosí ña̱ süu̱ꞌ kaꞌán ndu̱ xiinꞌ ndo̱ꞌ uun, te̱ kaꞌán tu̱ ndu̱ üꞌu̱nꞌ.
2CO 1:19 Kua̱chi̱ ndii ni̱ kaꞌa̱n ndo̱so̱ꞌ Silvano xiinꞌ Timoteo xiinꞌ yuꞌu̱, xaꞌa̱ꞌ Jesucristo, siꞌe̱ Ndiosí, nuu̱ꞌ ndo̱ꞌ, te̱ ña̱ ja̱a̱nꞌ ndii, kö̱o̱ꞌ kivi̱ꞌ kaꞌán a̱ uun, te̱ kaꞌán tu̱ a̱ üꞌu̱nꞌ, süu̱ꞌ ja̱a̱nꞌ ndii xaꞌa̱ꞌ a̱ ja̱a̱nꞌ kaꞌán Ndiosí uun kui̱ti̱ꞌ.
2CO 1:20 Kua̱chi̱ ndii xiinꞌ ña̱ ni̱ xa̱a̱ Jesús ni̱ xinu̱ sa̱kuuꞌ kuento ña̱ ni̱ ta̱xi̱ Ndiosí nuu̱ꞌ e̱ꞌ. Sa̱kanꞌ na kuiiꞌ kii̱ꞌ xakaꞌnuꞌ e̱ꞌ Ndiosí ndii, kaꞌán e̱ꞌ ña̱ sa̱kanꞌ na ku̱ndu̱u̱ a̱ xaꞌa̱ꞌ ña̱ ni̱ xa̱a̱ Cristo ja̱a̱nꞌ.
2CO 1:21 Te̱ nduꞌu̱ ni̱ xiinꞌ ndoꞌó ni̱ ndii, Ndiosí nduuꞌ ña̱ xataꞌ ni̱ꞌi̱ yooꞌ nuu̱ꞌ i̱chiꞌ Cristo, te̱ ni̱ sa̱kuisoꞌ chuunꞌ tu̱ a̱ yooꞌ,
2CO 1:22 te̱ ni̱ chi̱nduꞌu̱ꞌ tu̱ a̱ sello a̱ nimá e̱ꞌ, te̱ ña̱ ja̱a̱nꞌ nduuꞌ Espíritu Santo ña̱ ni̱ chi̱ka̱ndi̱a̱ a̱ nuu̱ꞌ e̱ꞌ te̱ ku̱ni̱ e̱ꞌ ña̱ na̱ti̱i̱n xna̱ꞌa̱ e̱ꞌ ña̱ ni̱ ta̱xi̱ a̱ kuento a̱ xaꞌa̱ꞌ ja̱a̱nꞌ.
2CO 1:23 Ndisu̱ Ndiosí nduuꞌ ña̱ xiní sa̱a̱ kaaꞌ nimá i̱, sa̱kanꞌ na xiní tu̱ a̱ ña̱ süu̱ꞌ xini xaꞌanꞌ i̱ ndoꞌó. Te̱ naaꞌ tïa̱ꞌan kuꞌu̱n i̱ ñu̱u̱ Corinto ndii, xaꞌa̱ꞌ a̱ ña̱ nï̱ kuni̱ i̱ sa̱ku̱su̱chiꞌ i̱ i̱ni̱ ndo̱ꞌ na ni̱ xa̱a̱ i̱ sa̱kanꞌ.
2CO 1:24 Süu̱ꞌ kuni vi̱ko̱ niꞌiꞌ ndu̱ ndoꞌó nuu̱ꞌ ña̱ i̱ni̱ ndo̱ꞌ xini ndo̱ꞌ Jesús, kua̱chi̱ ndii xiní kaxiꞌ ndu̱ ña̱ xa̱ i̱ni̱ va̱ꞌa̱ ndo̱ꞌ xini ndo̱ꞌ a̱. Süu̱ꞌ ja̱a̱nꞌ ndii kuni chi̱ndi̱e̱eꞌ ndu̱ ndoꞌó te̱ va̱ꞌa̱ ka̱ ku̱ni̱ ndo̱ꞌ.
2CO 2:1 Xaꞌa̱ꞌ a̱ ja̱a̱nꞌ na ni̱ chi̱tuní i̱ ña̱ küꞌu̱n tu̱ku̱u̱ i̱ miiꞌ ndieeꞌ ndo̱ꞌ te̱ sa̱ku̱su̱chiꞌ i̱ i̱ni̱ ndo̱ꞌ.
2CO 2:2 Kua̱chi̱ ndii, naaꞌ sa̱ku̱su̱chiꞌ yuꞌu̱ i̱ni̱ ndoꞌó ndii, ¿yo̱o̱ sa̱kiꞌví yuꞌu̱ kii̱ꞌ yaꞌa̱ naaꞌ süu̱ꞌ ndoꞌó? I̱i̱n nda̱a̱ꞌ ndoꞌó, ne̱ sa̱ku̱su̱chiꞌ i̱ i̱ni̱ kui̱ti̱ꞌ.
2CO 2:3 Te̱ ña̱ ni̱ ti̱ꞌviꞌ i̱ nda̱ꞌaꞌ ndo̱ꞌ ndii, ni̱ ke̱ꞌi̱ e̱ sa̱kanꞌ te̱ kii̱ꞌ xaa̱ꞌ i̱ miiꞌ ndieeꞌ ndo̱ꞌ ndii, küní i̱ ña̱ nuu̱ꞌ a̱ ña̱ sa̱kiꞌví ndo̱ꞌ yuꞌu̱ ndii, sa̱ku̱su̱chiꞌ ndo̱ꞌ i̱ni̱ i̱. Te̱ kii̱ꞌ va̱ꞌa̱ kuni yuꞌu̱ ndii, i̱ni̱ i̱ ña̱ va̱ꞌa̱ tu̱ ku̱ni̱ sa̱kuuꞌ ndoꞌó.
2CO 2:4 Kua̱chi̱ ndii, kii̱ꞌ ni̱ ke̱ꞌi̱ i̱ tu̱tu̱ ña̱ ni̱ ti̱ꞌviꞌ i̱ nda̱ꞌaꞌ ndo̱ꞌ ndii, ni̱ ndi̱ꞌni̱ xa̱va̱ꞌa̱ i̱, te̱ ni̱ ku̱suchiꞌ yaꞌa̱ tu̱ i̱ni̱ i̱ nde̱e̱ ni̱ xa̱ku̱ i̱. Ndisu̱ nï̱ ke̱ꞌi̱ i̱ e̱ te̱ sa̱ku̱su̱chiꞌ i̱ i̱ni̱ ndo̱ꞌ, süu̱ꞌ ja̱a̱nꞌ ndii ni̱ ke̱ꞌi̱ e̱ te̱ ku̱nda̱ni̱ ndo̱ꞌ ña̱ ku̱ndani̱ xa̱va̱ꞌa̱ i̱ ndoꞌó.
2CO 2:5 Te̱ kuni kaꞌa̱n i̱ xiinꞌ ndo̱ꞌ ña̱ te̱ ni̱ sa̱ku̱su̱chiꞌ i̱ni̱ i̱ ja̱a̱nꞌ ndii, süu̱ꞌ yuꞌu̱ kui̱ti̱ꞌ ni̱ sa̱ku̱su̱chiꞌ ra̱ i̱ni̱, süu̱ꞌ ja̱a̱nꞌ ndii ku̱vi̱ kaꞌa̱n e̱ꞌ ña̱ ni̱ sa̱ku̱su̱chiꞌ tu̱ ra̱ i̱ni̱ sa̱kuuꞌ ndoꞌó.
2CO 2:6 Ndisu̱ xa̱ yoo sa̱kanꞌ kui̱ti̱ꞌ ña̱ sandoꞌoꞌ yatinꞌ sa̱kuuꞌ ndoꞌó te̱ ja̱a̱nꞌ.
2CO 2:7 Xaꞌa̱ꞌ a̱ ja̱a̱nꞌ na nde̱e̱ chaaꞌ ka̱ ko̱o̱ kaꞌnuꞌ i̱ni̱ ndo̱ꞌ xaꞌa̱ꞌ te̱ ja̱a̱nꞌ, te̱ sa̱kiꞌví tu̱ ña̱ꞌaꞌ ndo̱ꞌ, saa̱ꞌ i̱i̱n kii̱ꞌ ku̱vi̱ ndi̱ꞌi̱ ra̱ sa̱a̱ ti̱tuꞌu̱nꞌ.
2CO 2:8 Sa̱kanꞌ na kuiiꞌ kaꞌán ndaꞌvi i̱ xiinꞌ ndo̱ꞌ ña̱ niaꞌa̱ ni̱ tu̱ku̱u̱ ndo̱ꞌ te̱ ja̱a̱nꞌ ña̱ ndani̱ ña̱ꞌaꞌ ndo̱ꞌ.
2CO 2:9 Kua̱chi̱ ndii, xaꞌa̱ꞌ a̱ ja̱a̱nꞌ na ni̱ ti̱ꞌviꞌ i̱ tu̱tu̱ ja̱a̱nꞌ nda̱ꞌaꞌ ndo̱ꞌ te̱ ko̱to̱ kua̱ꞌa̱ i̱ ndoꞌó, te̱ ku̱ni̱ i̱ naaꞌ saxinú ndo̱ꞌ sa̱kuuꞌ ña̱ kaꞌán chuunꞌ i̱ xiinꞌ ndo̱ꞌ.
2CO 2:10 Sa̱kanꞌ ña̱ yo̱o̱ ka̱ yoo kaꞌnuꞌ i̱ni̱ ndoꞌó xaꞌa̱ꞌ, xaꞌa̱ꞌ ña̱ ni̱ xa̱a̱ ni̱a̱ ndii, yoo kaꞌnuꞌ tu̱ i̱ni̱ yuꞌu̱ xaꞌa̱ꞌ ni̱a̱ naaꞌ yoo i̱i̱n ña̱ ko̱o̱ kaꞌnuꞌ i̱ni̱ e̱ꞌ xaꞌa̱ꞌ ne̱ ja̱a̱nꞌ. Xaaꞌ i̱ sa̱kanꞌ xaꞌa̱ꞌ ña̱ va̱ꞌa̱ ndoꞌó xiinꞌ xaꞌa̱ꞌ ña̱ sa̱kanꞌ tu̱ kuní Cristo,
2CO 2:11 sa̱kanꞌ te̱ kä̱nando ña̱ ndi̱va̱ꞌa̱ yooꞌ, sa̱kanꞌ ña̱ xa̱ xiní e̱ꞌ ña̱ ki̱ni̱ ña̱ kuni sa̱a̱ ña̱ ndi̱va̱ꞌa̱ ja̱a̱nꞌ xiinꞌ e̱ꞌ.
2CO 2:12 Kii̱ꞌ ni̱ xa̱a̱ i̱ ñu̱u̱ Troas te̱ kaꞌa̱n ndo̱so̱ꞌ i̱ tu̱ꞌu̱n va̱ꞌa̱ xaꞌa̱ꞌ Cristo ndii, ni̱ ta̱xi̱ xto̱ꞌo̱ e̱ꞌ Ndiosí ña̱ ku̱vi̱ kaꞌa̱n ndo̱so̱ꞌ i̱ i̱kanꞌ.
2CO 2:13 Ndisu̱ xaꞌa̱ꞌ a̱ ña̱ nï̱ xi̱ni̱ i̱ ña̱ni̱ i̱ Tito ndii, vä̱ꞌa̱ xa̱chiꞌ ni̱ ku̱ni̱ i̱, sa̱kanꞌ na nde̱e̱ chaaꞌ ka̱ ni̱ nde̱iꞌ i̱ ne̱ ndieeꞌ ja̱a̱nꞌ, te̱ ni̱ ke̱ta̱ i̱ kua̱xi̱ i̱ ñu̱ꞌuꞌ Macedonia te̱ ku̱ni̱ taꞌanꞌ i̱ xiinꞌ ra̱.
2CO 2:14 Ndisu̱ chi̱nda̱ni va̱ Ndiosí ña̱ su̱vi̱ a̱ xaaꞌ sa̱kanꞌ te̱ kanando ndu̱ sa̱kuuꞌ i̱chiꞌ xaꞌa̱ꞌ a̱ ña̱ ndikún ndu̱ Cristo Jesús, te̱ su̱vi̱ tu̱ a̱ xaaꞌ sa̱kanꞌ te̱ nduuꞌ ndu̱ te̱ kaꞌán ndo̱so̱ꞌ tu̱ꞌu̱n va̱ꞌa̱ xaꞌa̱ꞌ Jesús. Sa̱a̱ kuaꞌa̱n i̱i̱n yivi̱ꞌ kiku̱ ndu̱ tu̱ꞌu̱n ja̱a̱nꞌ nde̱e̱ naa i̱i̱n xiko̱ xavixínꞌ.
2CO 2:15 Kua̱chi̱ ndii nduuꞌ nduꞌu̱ nde̱e̱ naa xiko̱ su̱xa̱ chúꞌma xavixínꞌ, ña̱ ni̱ na̱soko̱ꞌ Cristo nuu̱ꞌ Ndiosí, te̱ xiko̱ ja̱a̱nꞌ nduuꞌ tu̱ꞌu̱n va̱ꞌa̱ ña̱ kaꞌán ndo̱so̱ꞌ ndu̱ nuu̱ꞌ ne̱ xikaꞌ i̱chiꞌ ña̱ kaku̱ ni̱a̱ nuu̱ꞌ kua̱chi̱ ni̱a̱, xiinꞌ nuu̱ꞌ ne̱ xikaꞌ i̱chiꞌ ña̱ kuaꞌa̱n miiꞌ ko̱o̱ ni̱a̱ tu̱ndoꞌo̱ꞌ.
2CO 2:16 Te̱ nuu̱ꞌ ne̱ kuaꞌa̱n miiꞌ ko̱o̱ ni̱a̱ tu̱ndoꞌo̱ꞌ ja̱a̱nꞌ ndii, xiko̱ tu̱ꞌu̱n ña̱ kaꞌán ndo̱so̱ꞌ ndu̱ ndii, nduuꞌ a̱ nde̱e̱ naa xiko̱ ña̱ xaꞌni̱ꞌ, ndisu̱ nuu̱ꞌ ne̱ xikaꞌ i̱chiꞌ ña̱ kaku̱ ni̱a̱ nuu̱ꞌ kua̱chi̱ ni̱a̱ ndii, xiko̱ tu̱ꞌu̱n ña̱ kaꞌán ndo̱so̱ꞌ ndu̱ ndii, nduuꞌ a̱ nde̱e̱ naa xiko̱ ña̱ taxiꞌ kivi̱ꞌ ñu̱u̱ ni̱a̱. Te̱, ¿yo̱o̱ xini tuní va̱ꞌa̱ te̱ ku̱vi̱ sa̱a̱ ni̱a̱ chu̱u̱n ja̱a̱nꞌ nuu̱ꞌ Ndiosí?
2CO 2:17 Sa̱kanꞌ ña̱ nduꞌu̱ ndii, süu̱ꞌ xiko̱ꞌ ndu̱ tu̱ꞌu̱n Ndiosí naa xaaꞌ i̱nga̱ ne̱ kaꞌán ndo̱so̱ꞌ a̱, süu̱ꞌ ja̱a̱nꞌ ndii xiní Ndiosí ña̱ kaꞌán ndo̱so̱ꞌ nda̱ku ndu̱ tu̱ꞌu̱n a̱ ja̱a̱nꞌ, kua̱chi̱ ndii su̱vi̱ a̱ ni̱ ti̱a̱nu̱ꞌ ndu̱. Te̱ sa̱kanꞌ tu̱ ña̱ i̱i̱n nda̱a̱ꞌ nduuꞌ ndu̱ xiinꞌ Cristo.
2CO 3:1 Te̱ kii̱ꞌ kaꞌán ndu̱ sa̱kanꞌ ndii, süu̱ꞌ kaꞌán ndu̱ a̱ te̱ ka̱ni̱ꞌi̱ xiinꞌ miiꞌ ni̱ tukuuꞌ ndu̱. Sa̱kanꞌ ña̱ küní ndu̱ i̱i̱n tu̱tu̱ ña̱ kaꞌán va̱ꞌa̱ xaꞌa̱ꞌ ndu̱ nuu̱ꞌ ndo̱ꞌ, ni̱ nde̱e̱ küní tu̱ a̱ ña̱ ke̱ꞌi̱ ndoꞌó i̱i̱n tu̱tu̱ ña̱ kaꞌán va̱ꞌa̱ xaꞌa̱ꞌ ndu̱ nuu̱ꞌ i̱nga̱ ne̱ yivi̱ꞌ naa xaaꞌ i̱nga̱ te̱ yivi̱ꞌ.
2CO 3:2 Te̱ küní tu̱tu̱ ja̱a̱nꞌ nuu̱ꞌ ndu̱, sa̱kanꞌ ña̱ xa̱ ndoꞌó nduuꞌ tu̱tu̱ ña̱ kaꞌán va̱ꞌa̱ xaꞌa̱ꞌ ndu̱, ña̱ kuní nuu̱ꞌ ndu̱. Te̱ ndiakaꞌ ndu̱ ndoꞌó nimá ndu̱ miiꞌ ka̱ kuaꞌa̱n ndu̱, te̱ kaꞌán tu̱ ndu̱ xaꞌa̱ꞌ ndo̱ꞌ nuu̱ꞌ sa̱kuuꞌ ne̱ yivi̱ꞌ, sa̱kanꞌ na xiní ni̱a̱ ndoꞌó, te̱ xiní tu̱ ni̱a̱ kivi̱ꞌ ñu̱u̱ ndo̱ꞌ.
2CO 3:3 Sa̱kanꞌ ña̱ niaꞌá ndoꞌó ña̱ nduuꞌ ndo̱ꞌ tu̱tu̱ ña̱ kaꞌán va̱ꞌa̱ xaꞌa̱ꞌ ndu̱, ña̱ ni̱ ke̱ꞌi̱ mi̱iꞌ Cristo, te̱ niꞌiꞌ ndu̱ a̱ miiꞌ ka̱ kuaꞌa̱n ndu̱. Te̱ nï̱ ke̱ꞌi̱ ña̱ꞌaꞌ Cristo xiinꞌ tuu̱nꞌ nuu̱ꞌ tu̱tu̱, süu̱ꞌ ja̱a̱nꞌ ndii xiinꞌ ndi̱e̱e̱ꞌ Espíritu Santo, ña̱ taxiꞌ Ndiosí tiaku, ni̱ ke̱ꞌi̱ a̱ ña̱ ja̱a̱nꞌ, te̱ ni̱ nde̱e̱ nï̱ ke̱ꞌi̱ tu̱ ña̱ꞌaꞌ a̱ xata̱ꞌ yuu̱ꞌ, süu̱ꞌ ja̱a̱nꞌ ndii nuu̱ꞌ nimá ndo̱ꞌ ni̱ ke̱ꞌi̱ a̱ ña̱ ja̱a̱nꞌ.
2CO 3:4 Te̱ vi̱ti̱n ndii, Cristo nduuꞌ ña̱ xaaꞌ sa̱kanꞌ, te̱ i̱ni̱ ndu̱ xini ndu̱ Ndiosí ña̱ sa̱kuuꞌ ña̱ ja̱a̱nꞌ ndii, ña̱ ndi̱xa̱ xna̱ꞌa̱ nduuꞌ a̱.
2CO 3:5 Süu̱ꞌ xiinꞌ ña̱ chu̱u̱n va̱ mi̱iꞌ ndu̱ na ku̱vi̱ xaaꞌ ndu̱ ña̱ ja̱a̱nꞌ, süu̱ꞌ ja̱a̱nꞌ ndii Ndiosí nduuꞌ ña̱ xaaꞌ chu̱u̱n va̱ ndu̱ nuu̱ꞌ chu̱u̱n ja̱a̱nꞌ.
2CO 3:6 Te̱ sa̱kanꞌ tu̱ Ndiosí nduuꞌ ña̱ ni̱ xa̱a̱ chu̱u̱n va̱ ndu̱, te̱ ka̱ka̱ nu̱u̱ ndu̱ nuu̱ꞌ a̱ sa̱a̱ kaꞌán chuunꞌ kuento xa̱aꞌ ña̱ ni̱ ndoo̱ a̱ xiinꞌ e̱ꞌ. Te̱ kuento xa̱aꞌ, ña̱ ni̱ ndoo̱ a̱ xiinꞌ e̱ꞌ ja̱a̱nꞌ ndii, süu̱ꞌ yoo kuei̱ a̱ nuu̱ꞌ tu̱ꞌu̱n nde̱iꞌ ña̱ ni̱ keꞌi̱, süu̱ꞌ ja̱a̱nꞌ ndii yoo kuei̱ a̱ nuu̱ꞌ ña̱ ndi̱e̱eꞌ Espíritu Santo. Te̱ tu̱ꞌu̱n nde̱iꞌ ja̱a̱nꞌ ndii, kaꞌán chuunꞌ a̱ ña̱ ku̱vi̱ e̱ꞌ, ndisu̱ Espíritu Ndiosí ndii, taxiꞌ a̱ kivi̱ꞌ ñu̱u̱ e̱ꞌ ña̱ kö̱o̱ꞌ kivi̱ꞌ ndiꞌiꞌ.
2CO 3:7 Te̱ tu̱ꞌu̱n nde̱iꞌ, ña̱ kaꞌán chuunꞌ ña̱ ku̱vi̱ e̱ꞌ ja̱a̱nꞌ ndii, ni̱ ke̱ꞌi̱ ña̱ꞌaꞌ Ndiosí xata̱ꞌ yuu̱ꞌ. Te̱ kii̱ꞌ ni̱ ta̱xi̱ ña̱ꞌaꞌ a̱ nda̱ꞌaꞌ Moisés ndii, ni̱ yiꞌe̱ kooꞌ chukuuꞌ a̱, sa̱kanꞌ na ne̱ vi̱ꞌe̱ Israel ndii, nde̱e̱ nï̱ ku̱vi̱ ko̱to̱ꞌni̱ ni̱a̱ nuu̱ꞌ ra̱, sa̱kanꞌ ña̱ ni̱ yiꞌe̱ xa̱va̱ꞌa̱ nuu̱ꞌ ra̱. Ndisu̱ tee̱ꞌ ndee ni̱ yiꞌe̱ kuaꞌa̱ꞌ a̱ ndii, kuie kuie ni̱ ndaꞌva̱ a̱.
2CO 3:8 Sa̱a̱ ka̱ vi̱ꞌ tu̱ nda̱tu̱nꞌ yiꞌé tu̱ꞌu̱n xa̱aꞌ, ña̱ ni̱ ndoo̱ Ndiosí nuu̱ꞌ e̱ꞌ ja̱a̱nꞌ, ña̱ yoo kuei̱ nuu̱ꞌ ndi̱e̱e̱ꞌ Espíritu Santo ja̱a̱nꞌ.
2CO 3:9 Kua̱chi̱ ndii, naaꞌ tu̱ꞌu̱n nde̱iꞌ, ña̱ kaꞌán chuunꞌ ña̱ ku̱vi̱ e̱ꞌ xaꞌa̱ꞌ kua̱chi̱ e̱ꞌ ja̱a̱nꞌ, ni̱ yiꞌe̱ nda̱tu̱nꞌ yaꞌa̱ ndii, sa̱a̱ ka̱ vi̱ꞌ tu̱ nda̱tu̱nꞌ ni̱ yiꞌe̱ tu̱ꞌu̱n xa̱aꞌ, ña̱ kaꞌán ña̱ xa̱ ni̱ xa̱nda̱ku Ndiosí nimá e̱ꞌ nuu̱ꞌ a̱.
2CO 3:10 Kua̱chi̱ ndii, tee̱ꞌ ndee ni̱ yiꞌe̱ kooꞌ chukuuꞌ tu̱ꞌu̱n nde̱iꞌ, ña̱ ni̱ ta̱xi̱ Ndiosí ña̱ nu̱uꞌ ndii, näkuitá ña̱ yiꞌé ña̱ ja̱a̱nꞌ xiinꞌ ña̱ yiꞌé ña̱ xa̱aꞌ, ña̱ taxiꞌ a̱ nda̱ꞌaꞌ yooꞌ.
2CO 3:11 Sa̱kanꞌ ña̱, naaꞌ ni̱ yiꞌe̱ tu̱ tu̱ꞌu̱n nde̱iꞌ, ña̱ kuie kuie ni̱ ni̱ ndi̱ꞌi̱ ndii, sa̱a̱ ka̱ vi̱ꞌ tu̱ yiꞌe̱ ña̱ xa̱aꞌ, ña̱ kö̱o̱ꞌ kivi̱ꞌ ndiꞌiꞌ.
2CO 3:12 Te̱ xaꞌa̱ꞌ a̱ ña̱ i̱ni̱ ndu̱ xini ndu̱ ña̱ xa̱aꞌ ja̱a̱nꞌ, na kaꞌán ndi̱tu̱ni̱ ndu̱ xaꞌa̱ꞌ a̱.
2CO 3:13 Te̱ nï̱ xaaꞌ ndu̱ nde̱e̱ naa ni̱ xa̱a̱ Moisés, ña̱ ni̱ ti̱saꞌví ra̱ nuu̱ꞌ ra̱ xiinꞌ i̱i̱n toto̱ te̱ kü̱ni̱ ne̱ vi̱ꞌe̱ Israel ña̱ ndaꞌvá ña̱ yiꞌé nuu̱ꞌ ra̱.
2CO 3:14 Ndisu̱ ña̱ kundani̱ ne̱ ja̱a̱nꞌ ndii, ni̱ xa̱ xi̱i̱ ni̱a̱. Te̱ nde̱e̱ kivi̱ꞌ vi̱ti̱n, kii̱ꞌ kaꞌviꞌ ni̱a̱ tu̱ꞌu̱n nde̱iꞌ ña̱ ni̱ ta̱xi̱ Ndiosí nda̱ꞌaꞌ ni̱a̱ xta̱ꞌanꞌ ndii, kusaaꞌ tiasi ka̱ toto̱ ja̱a̱nꞌ nuu̱ꞌ ni̱a̱, te̱ kü̱vi̱ ku̱nda̱ni̱ ni̱a̱ tu̱ꞌu̱n nde̱iꞌ a̱ ja̱a̱nꞌ, sa̱kanꞌ ña̱ tïa̱ꞌan ku̱ndiaꞌa̱ toto̱ ja̱a̱nꞌ, kua̱chi̱ ndii i̱i̱n nda̱a̱ꞌ ña̱ i̱ni̱ e̱ꞌ xini e̱ꞌ Cristo kui̱ti̱ꞌ sa̱ku̱ndiaꞌá ña̱ ja̱a̱nꞌ.
2CO 3:15 Te̱ nde̱e̱ kivi̱ꞌ vi̱ti̱n, kii̱ꞌ kaꞌviꞌ ni̱a̱ tu̱ꞌu̱n nde̱iꞌ Ndiosí, ña̱ ni̱ na̱ti̱i̱n Moisés xta̱ꞌanꞌ ndii, toto̱ ja̱a̱nꞌ tiasi nuu̱ꞌ ña̱ kundani̱ ni̱a̱.
2CO 3:16 Ndisu̱ kii̱ꞌ natiinꞌ yo̱o̱ ka̱ xto̱ꞌo̱ e̱ꞌ Jesús ndii, ku̱ndiaꞌa̱ toto̱ ja̱a̱nꞌ sa̱a̱ a̱.
2CO 3:17 Kua̱chi̱ ndii, xto̱ꞌo̱ e̱ꞌ ja̱a̱nꞌ ndii, Espíritu nduuꞌ a̱, te̱ miiꞌ yoo Espíritu xto̱ꞌo̱ e̱ꞌ ja̱a̱nꞌ ndii, ne̱ xa̱ yoo ndiká ndieeꞌ i̱kanꞌ.
2CO 3:18 Xaꞌa̱ꞌ a̱ ja̱a̱nꞌ na sa̱kuuꞌ yooꞌ ndii, kö̱o̱ꞌ ka̱ toto̱ ja̱a̱nꞌ tiasi ka̱ nuu̱ꞌ e̱ꞌ. Te̱ nduuꞌ e̱ꞌ nde̱e̱ naa yuu̱ꞌ ta̱ta̱, ña̱ yiꞌé te̱ niaꞌá e̱ꞌ ña̱ kaꞌnuꞌ ko̱o̱ chukuuꞌ xto̱ꞌo̱ e̱ꞌ ja̱a̱nꞌ, te̱ sa̱kanꞌ kuaꞌa̱n na kuaꞌa̱n e̱ꞌ ña̱ nduva̱ꞌa̱ ka̱ e̱ꞌ nde̱e̱ ska̱chiꞌ na̱xaa̱ e̱ꞌ ko̱o̱ e̱ꞌ sa̱a̱ niiꞌ kaaꞌ mi̱iꞌ xto̱ꞌo̱ e̱ꞌ ja̱a̱nꞌ. Te̱ sa̱kuuꞌ ña̱ ja̱a̱nꞌ ndii, mi̱iꞌ Espíritu xto̱ꞌo̱ e̱ꞌ nduuꞌ ña̱ xaaꞌ a̱.
2CO 4:1 Xaꞌa̱ꞌ a̱ ja̱a̱nꞌ na xïkuiín ndu̱ ña̱ xaaꞌ ndu̱ chu̱u̱n nuu̱ꞌ Ndiosí, ña̱ ni̱ sakuisoꞌ chuunꞌ a̱ ndu̱ xaꞌa̱ꞌ a̱ ña̱ ni̱ ku̱vi̱ta i̱ni̱ a̱ xaꞌa̱ꞌ ndu̱.
2CO 4:2 Te̱ kö̱o̱ꞌ nde̱e̱ i̱i̱n ña̱ꞌa̱ xaaꞌ si̱ꞌe ndu̱, ni̱ nde̱e̱ kö̱o̱ꞌ tu̱ ña̱ ka̱ꞌa̱n kaaꞌ xaaꞌ ndu̱, te̱ sa̱kanꞌ tu̱ xïni xaꞌanꞌ ndu̱ nde̱e̱ i̱i̱n ne̱ yivi̱ꞌ, ni̱ nde̱e̱ nämaꞌ ni̱ tu̱ ndu̱ tu̱ꞌu̱n Ndiosí. Süu̱ꞌ ja̱a̱nꞌ ndii i̱i̱n nda̱a̱ꞌ Ndiosí xiní ña̱ ña̱ ndi̱xa̱ xna̱ꞌa̱ nduuꞌ ña̱ kaꞌán ndu̱, te̱ ku̱vi̱ i̱ni̱ ndo̱ꞌ ku̱ni̱ ndo̱ꞌ a̱.
2CO 4:3 Ndisu̱ naaꞌ yo̱o̱ ka̱ kündani̱ tu̱ꞌu̱n va̱ꞌa̱ ña̱ kaꞌán ndo̱so̱ꞌ ndu̱ ja̱a̱nꞌ ndii, kündani̱ ni̱a̱ a̱ sa̱kanꞌ ña̱ ne̱ xikaꞌ i̱chiꞌ ña̱ kuaꞌa̱n miiꞌ ko̱o̱ tu̱ndoꞌo̱ꞌ nduuꞌ ni̱a̱.
2CO 4:4 Te̱ ne̱ ja̱a̱nꞌ ndii, kü̱vi̱ ku̱nda̱ni̱ ni̱a̱ tu̱ꞌu̱n va̱ꞌa̱ ja̱a̱nꞌ, sa̱kanꞌ ña̱ ña̱ ndi̱va̱ꞌa̱, ña̱ nduuꞌ ndiosí nuu̱ꞌ ñu̱ꞌuꞌ i̱i̱n yivi̱ꞌ yoꞌoꞌ, ni̱ nda̱si̱ ña̱ kundani̱ ni̱a̱ te̱ kü̱vi̱ ku̱nda̱ni̱ ni̱a̱ tu̱ꞌu̱n va̱ꞌa̱ ja̱a̱nꞌ, te̱ na̱tuvi̱ nuu̱ꞌ ni̱a̱ xiinꞌ ña̱ yiꞌé tu̱ꞌu̱n va̱ꞌa̱ nda̱tu̱nꞌ kooꞌ chukuuꞌ ja̱a̱nꞌ, ña̱ kaꞌán xaꞌa̱ꞌ Cristo. Te̱ ni̱ nda̱ku̱ niiꞌ Cristo ja̱a̱nꞌ sa̱a̱ kaaꞌ mi̱iꞌ Ndiosí.
2CO 4:5 Kua̱chi̱ ndii süu̱ꞌ xaꞌa̱ꞌ mi̱iꞌ ndu̱ kaꞌán ndo̱so̱ꞌ ndu̱, süu̱ꞌ ja̱a̱nꞌ ndii xaꞌa̱ꞌ xto̱ꞌo̱ e̱ꞌ Jesucristo kaꞌán ndo̱so̱ꞌ ndu̱, te̱ nduuꞌ ndu̱ te̱ xikaꞌ nuuꞌ nuu̱ꞌ kui̱ti̱ꞌ ndo̱ꞌ xaꞌa̱ꞌ a̱ ña̱ xikaꞌ nuuꞌ ndu̱ nuu̱ꞌ Jesús.
2CO 4:6 Te̱ Ndiosí ni̱ kaꞌa̱n chuunꞌ, te̱ ni̱ na̱tuu̱n ñuꞌu̱ ña̱ nu̱uꞌ kii̱ꞌ ni̱ yoo̱ ni̱a̱a̱ꞌ i̱i̱n yivi̱ꞌ, te̱ su̱vi̱ tu̱ a̱ nduuꞌ ña̱ ni̱ xa̱a̱ sa̱kanꞌ, te̱ ni̱ na̱tuu̱n ñuꞌu̱ a̱ ja̱a̱nꞌ nimá nduꞌu̱, te̱ niaꞌa̱ ndu̱ a̱ nuu̱ꞌ i̱nga̱ ne̱ yivi̱ꞌ, te̱ ku̱vi̱ ku̱nda̱ni̱ ni̱a̱ ña̱ ña̱ nda̱tu̱nꞌ kooꞌ chukuuꞌ nduuꞌ Ndiosí. Te̱ niaꞌá Ndiosí ña̱ nda̱tu̱nꞌ a̱ ja̱a̱nꞌ xiinꞌ nda̱ꞌaꞌ Jesucristo.
2CO 4:7 Te̱ nduꞌu̱ ndii, nde̱e̱ na ki̱si̱ ña̱ ni̱ kua̱ꞌa̱ xiinꞌ ñu̱ꞌuꞌ kixinꞌ nduuꞌ ndu̱, te̱ ñuꞌuꞌ ña̱ ndiaa yaꞌviꞌ xa̱va̱ꞌa̱ ja̱a̱nꞌ nimá ndu̱, ña̱ nduuꞌ tu̱ꞌu̱n va̱ꞌa̱. Te̱ xiinꞌ ña̱ ja̱a̱nꞌ niaꞌá Ndiosí ña̱ ña̱ ndi̱e̱eꞌ kaꞌnuꞌ kooꞌ chukuuꞌ ja̱a̱nꞌ ndii, ña̱ ndi̱e̱eꞌ mi̱iꞌ a̱ nduuꞌ a̱, te̱ süu̱ꞌ ña̱ ndi̱e̱eꞌ mi̱iꞌ ndu̱ nduuꞌ a̱.
2CO 4:8 Sa̱kanꞌ na kuiiꞌ tee̱ꞌ ndee yoo kuaꞌa̱ꞌ tu̱ndoꞌo̱ꞌ nuu̱ꞌ kivi̱ꞌ ñu̱u̱ ndu̱ ndii, kü̱vi̱ ka̱nando a̱ ndu̱, te̱ tee̱ꞌ ndee yoo kuaꞌa̱ꞌ tu̱ ña̱ sandiꞌni̱ nduꞌu̱ ndii, kü̱vi̱ sa̱nuuꞌ a̱ nimá ndu̱.
2CO 4:9 Tee̱ꞌ ndee ndikún ne̱ yivi̱ꞌ taxiꞌ ni̱a̱ nduꞌu̱ ndii, kuä̱sa̱ꞌ yooꞌ i̱i̱n nda̱a̱ꞌ ndu̱. Tee̱ꞌ ndee suku̱ꞌ ne̱ yivi̱ꞌ nduꞌu̱ ñu̱ꞌuꞌ ndii, kuä̱sa̱ꞌ sandoñuꞌuꞌ ni̱a̱ ndu̱.
2CO 4:10 Te̱ miiꞌ ka̱ kuaꞌa̱n ndu̱ ndii, ndoꞌoꞌ ndu̱ xiinꞌ ñu̱ꞌuꞌ ndeꞌi̱ ndu̱ xaꞌa̱ꞌ i̱chiꞌ Jesús. Sa̱kanꞌ te̱ ku̱ni̱ tu̱ ne̱ yivi̱ꞌ xaꞌa̱ꞌ kivi̱ꞌ ñu̱u̱ Jesús xiinꞌ ña̱ xaaꞌ ndu̱.
2CO 4:11 Kua̱chi̱ ndii, vi̱ti̱n ña̱ tiaku ndu̱ ndii, sa̱a̱ kivi̱ꞌ kueinꞌ kuuꞌ ndu̱ xiinꞌ kivi̱ꞌ ñu̱u̱ ndu̱ xaꞌa̱ꞌ ña̱ kaꞌán ndo̱so̱ꞌ ndu̱ xaꞌa̱ꞌ i̱chiꞌ Jesús. Sa̱kanꞌ te̱ ku̱ni̱ tu̱ ne̱ yivi̱ꞌ xaꞌa̱ꞌ kivi̱ꞌ ñu̱u̱ Jesús xiinꞌ nda̱ꞌaꞌ ña̱ xaaꞌ ndu̱ xiinꞌ ñu̱ꞌuꞌ ndeꞌi̱ ndu̱.
2CO 4:12 Sa̱kanꞌ na kuiiꞌ nduꞌu̱ xa̱ yoo ku̱vi̱, te̱ na̱ti̱i̱n ndoꞌó kivi̱ꞌ ñu̱u̱ ña̱ kö̱o̱ꞌ kivi̱ꞌ ndiꞌiꞌ.
2CO 4:13 Sa̱kanꞌ ña̱ i̱ni̱ ndu̱ xini ndu̱ Ndiosí nde̱e̱ naa ni̱ i̱ni̱ te̱ ni̱ ke̱ꞌi̱ miiꞌ yoso̱ꞌ a̱ nuu̱ꞌ tu̱tu̱ Ndiosí miiꞌ kaꞌán a̱ ndii: “I̱ni̱ i̱ xini i̱ Ndiosí, sa̱kanꞌ na kaꞌán i̱ xaꞌa̱ꞌ a̱”, kachi a̱. Te̱ sa̱kanꞌ tu̱ nduꞌu̱ ndii, kandixaꞌ ndu̱ Ndiosí, sa̱kanꞌ na kaꞌán ndu̱ xaꞌa̱ꞌ a̱.
2CO 4:14 Kua̱chi̱ ndii xiní ndu̱ ña̱ Ndiosí ni̱ sa̱na̱tiaku xto̱ꞌo̱ e̱ꞌ Jesús te̱i̱n ne̱ ni̱ xiꞌi̱, te̱ sa̱na̱tiaku tu̱ a̱ nduꞌu̱ xiinꞌ Jesús ja̱a̱nꞌ, te̱ sa̱na̱kuaꞌa ingaꞌ Jesús ja̱a̱nꞌ nduꞌu̱ xiinꞌ sa̱kuuꞌ ndoꞌó nuu̱ꞌ Ndiosí.
2CO 4:15 Te̱ sa̱kuuꞌ ña̱ ja̱a̱nꞌ ndoꞌoꞌ ndu̱ xaꞌa̱ꞌ ña̱ va̱ꞌa̱ ndoꞌó, sa̱kanꞌ te̱ kuaꞌa̱ꞌ ka̱ ne̱ yivi̱ꞌ na̱ti̱i̱n ña̱ ndani̱ mi̱iꞌ ña̱ꞌaꞌ Ndiosí, te̱ kuaꞌa̱ꞌ ka̱ tu̱ ni̱a̱ ta̱xi̱ ña̱ chi̱nda̱ni a̱. Sa̱kanꞌ te̱ ña̱ ja̱a̱nꞌ na̱ti̱i̱n sa̱kuuꞌ ña̱ xakaꞌnuꞌ ña̱ꞌaꞌ e̱ꞌ.
2CO 4:16 Xaꞌa̱ꞌ a̱ ja̱a̱nꞌ na nüuꞌ nimá ndu̱, kua̱chi̱ ndii, tee̱ꞌ ndee so̱ꞌo̱ xixaꞌ ñu̱ꞌuꞌ ndeꞌi̱ ndu̱ kuaꞌa̱n a̱, ndisu̱ nimá ndu̱ ndii, so̱ꞌo̱ nakoó ka̱ ndi̱e̱e̱ꞌ a̱ i̱ꞌi̱n kivi̱ꞌ kuaꞌa̱n.
2CO 4:17 Kua̱chi̱ ndii, tu̱ndoꞌo̱ꞌ kualiꞌ, ña̱ ndoꞌoꞌ ndu̱ i̱i̱n yivi̱ꞌ yoꞌoꞌ ndii, i̱i̱n kani̱ꞌ kui̱ti̱ꞌ yoo a̱, te̱ ña̱ xkaꞌndíá kui̱ti̱ꞌ nduuꞌ tu̱ a̱. Ndisu̱ xaꞌa̱ꞌ ña̱ ja̱a̱nꞌ ta̱xi̱ Ndiosí nda̱ꞌaꞌ ndu̱ ña̱ va̱ꞌa̱ kooꞌ chukuuꞌ ña̱ kö̱o̱ꞌ kivi̱ꞌ ndiꞌiꞌ.
2CO 4:18 Sa̱kanꞌ ña̱ xïtoꞌ ndu̱ ña̱ ku̱vi̱ ku̱ni̱ ndu̱chiꞌ nuu̱ꞌ ndu̱, süu̱ꞌ ja̱a̱nꞌ ndii xitoꞌ ndu̱ ña̱ kü̱vi̱ ku̱ni̱ ndu̱. Te̱ ña̱ ku̱vi̱ xini e̱ꞌ ndii, ña̱ xkaꞌndíá kui̱ti̱ꞌ nduuꞌ a̱, ndisu̱ ña̱ kü̱vi̱ ku̱ni̱ e̱ꞌ ndii, ña̱ kö̱o̱ꞌ kivi̱ꞌ ndiꞌiꞌ nduuꞌ ña̱ ja̱a̱nꞌ.
2CO 5:1 Kua̱chi̱ ndii xiní ndu̱ ña̱ naaꞌ ndo̱ñuꞌuꞌ ñu̱ꞌuꞌ ndeꞌi̱ ndu̱, ña̱ nduuꞌ nde̱e̱ naa i̱i̱n vi̱ꞌe̱ toto̱, ña̱ iinꞌ i̱i̱n kani̱ꞌ kui̱ti̱ꞌ i̱i̱n yivi̱ꞌ yoꞌoꞌ ndii, ta̱xi̱ Ndiosí nda̱ꞌaꞌ ndu̱ i̱i̱n ña̱ kö̱o̱ꞌ kivi̱ꞌ ndo̱ñuꞌuꞌ ndi̱viꞌ. Te̱ ña̱ ja̱a̱nꞌ ndii, süu̱ꞌ te̱ yivi̱ꞌ ni̱ xa̱ꞌa̱ a̱.
2CO 5:2 Te̱ xaꞌa̱ꞌ a̱ ja̱a̱nꞌ na tanaꞌ ndu̱ ña̱ kusaaꞌ tiaku ka̱ ndu̱ i̱i̱n yivi̱ꞌ yoꞌoꞌ xaꞌa̱ꞌ a̱ ña̱ xikán va̱ i̱ni̱ ndu̱ ña̱ nama̱ kii̱ꞌ ñu̱ꞌuꞌ ndeꞌi̱ ndu̱ yoꞌoꞌ, te̱ na̱ku̱ndixi̱n ndu̱ ñu̱ꞌuꞌ ndeꞌi̱ ña̱ nduuꞌ kuenta ndi̱viꞌ.
2CO 5:3 Sa̱kanꞌ na kuiiꞌ ku̱miꞌ ndu̱ ñu̱ꞌuꞌ ndeꞌi̱ xa̱aꞌ ndi̱viꞌ, sa̱kanꞌ te̱ kü̱ndu̱u̱ ndu̱ i̱i̱n te̱ kö̱o̱ꞌ ñu̱ꞌuꞌ ndeꞌi̱ i̱kanꞌ.
2CO 5:4 Te̱ vi̱ti̱n ña̱ kusaaꞌ tiaku ka̱ ndu̱ xiinꞌ ñu̱ꞌuꞌ ndeꞌi̱ yoꞌoꞌ ndii, tanaꞌ ndi̱i uꞌvi̱ i̱ni̱ ndu̱, kua̱chi̱ ndii küní ndu̱ ña̱ ku̱ndu̱u̱ ndu̱ i̱i̱n te̱ kö̱o̱ꞌ ñu̱ꞌuꞌ ndeꞌi̱, süu̱ꞌ ja̱a̱nꞌ ndii kuní ndu̱ ña̱ nama̱ kii̱ꞌ ñu̱ꞌuꞌ ndeꞌi̱ ndu̱, ña̱ xiꞌí kaa̱ꞌ, xiinꞌ ña̱ kö̱o̱ꞌ kivi̱ꞌ ku̱vi̱.
2CO 5:5 Te̱ mi̱iꞌ Ndiosí nduuꞌ ña̱ ni̱ xa̱va̱ꞌa̱ nduꞌu̱ xaꞌa̱ꞌ ña̱ ja̱a̱nꞌ, te̱ ni̱ chi̱naá Espíritu Santo nimá ndu̱, ña̱ ja̱a̱nꞌ ni̱ chi̱ka̱ndi̱a̱ a̱ nuu̱ꞌ ndu̱.
2CO 5:6 Xaꞌa̱ꞌ a̱ ja̱a̱nꞌ na sa̱a̱ kivi̱ꞌ i̱ni̱ ndu̱ xikaꞌ ndu̱ i̱i̱n yivi̱ꞌ, te̱ xiní tu̱ ndu̱ ña̱ vi̱ti̱n ña̱ tiaku ndu̱ xiinꞌ ñu̱ꞌuꞌ ndeꞌi̱ yoꞌoꞌ ndii, xikaꞌ yoo ndu̱ nuu̱ꞌ xto̱ꞌo̱ e̱ꞌ.
2CO 5:7 Sa̱kanꞌ ña̱ ña̱ ja̱a̱nꞌ kui̱ti̱ꞌ i̱ni̱ ndu̱ xini ndu̱ te̱ xikaꞌ ndu̱ i̱i̱n yivi̱ꞌ, te̱ süu̱ꞌ ndiꞌni̱ ndu̱ xaꞌa̱ꞌ ña̱ xini ndu̱chiꞌ nuu̱ꞌ ndu̱.
2CO 5:8 Sa̱kanꞌ na kuiiꞌ i̱ni̱ ndu̱ te̱ xikaꞌ ndu̱ i̱i̱n yivi̱ꞌ, te̱ kaꞌán nimá ndu̱ ña̱ na̱ko̱o̱ kii̱ꞌ ndu̱ ñu̱ꞌuꞌ ndeꞌi̱ ndu̱ yoꞌoꞌ, te̱ kuꞌu̱n ku̱ndi̱e̱e̱ ndu̱ miiꞌ nduꞌu̱ xto̱ꞌo̱ e̱ꞌ ja̱a̱nꞌ.
2CO 5:9 Sa̱kanꞌ na kuiiꞌ sa̱a̱ kivi̱ꞌ xanduxa̱ꞌ ndu̱, te̱ sa̱sii̱ꞌ ndu̱ i̱ni̱ xto̱ꞌo̱ e̱ꞌ ja̱a̱nꞌ, naaꞌ yoo ndu̱ xiinꞌ ñu̱ꞌuꞌ ndeꞌi̱ yoꞌoꞌ, uun naaꞌ yoo ndu̱ xiinꞌ ñu̱ꞌuꞌ ndeꞌi̱ xa̱aꞌ.
2CO 5:10 Kua̱chi̱ ndii sa̱kuuꞌ yooꞌ kuní a̱ ku̱ya̱ti̱n nuu̱ꞌ Cristo miiꞌ xaꞌnú a̱ kua̱chi̱, te̱ i̱ꞌi̱n e̱ꞌ na̱ti̱i̱n ña̱ xataꞌa̱n na̱ti̱i̱n e̱ꞌ xaꞌa̱ꞌ ña̱ va̱ꞌa̱, uun ña̱ ni̱a̱ꞌa ña̱ ni̱ xa̱a̱ e̱ꞌ kii̱ꞌ ni̱ xika̱ e̱ꞌ i̱i̱n yivi̱ꞌ yoꞌoꞌ.
2CO 5:11 Te̱ xaꞌa̱ꞌ ña̱ xiní ndu̱ ña̱ kuní a̱ ku̱yi̱ꞌvi e̱ꞌ xto̱ꞌo̱ e̱ꞌ ja̱a̱nꞌ ndii, xikaꞌ ndu̱ sakandixaꞌ ndu̱ ne̱ yivi̱ꞌ, sa̱kanꞌ ña̱ Ndiosí ndii, xa̱ xiní a̱ sa̱a̱ xikaꞌ ndu̱ nuu̱ꞌ a̱, te̱ ndiatuꞌ i̱ni̱ i̱ ña̱ xiní tu̱ ndoꞌó nduꞌu̱ xiinꞌ nimá ndo̱ꞌ.
2CO 5:12 Te̱ kii̱ꞌ kaꞌán ndu̱ sa̱kanꞌ ndii, süu̱ꞌ kaꞌán ndu̱ a̱ te̱ ka̱ni̱ꞌi̱ xiinꞌ miiꞌ ni̱ tukuuꞌ ndu̱ nuu̱ꞌ ndo̱ꞌ, süu̱ꞌ ja̱a̱nꞌ ndii kaꞌán ndu̱ a̱ te̱ ku̱vi̱ kaꞌa̱n ni̱nu̱ na ndoꞌó xaꞌa̱ꞌ ndu̱, te̱ ku̱vi̱ tu̱ na̱kui̱i̱n ndo̱ꞌ nuu̱ꞌ ne̱ xasuviꞌ xiinꞌ miiꞌ mi̱iꞌ xaꞌa̱ꞌ ña̱ xaaꞌ kui̱ti̱ꞌ ni̱a̱, te̱ süu̱ꞌ xaaꞌ ni̱a̱ a̱ xiinꞌ i̱i̱n nda̱a̱ꞌ nimá ni̱a̱.
2CO 5:13 Sa̱kanꞌ ña̱, naaꞌ te̱ loco nduuꞌ ndu̱ tuu ne̱ yivi̱ꞌ ndii, xaꞌa̱ꞌ chu̱u̱n nuu̱ꞌ Ndiosí nduuꞌ ndu̱ te̱ loco, te̱ naaꞌ te̱ kuuꞌ kaxiꞌ nduuꞌ ndu̱ tuu ni̱a̱ ndii, xaꞌa̱ꞌ ña̱ va̱ꞌa̱ mi̱iꞌ ndo̱ꞌ nduuꞌ ndu̱ te̱ kuuꞌ kaxiꞌ.
2CO 5:14 Kua̱chi̱ ndii xaꞌa̱ꞌ a̱ ña̱ ndani̱ Cristo nduꞌu̱ na xakiꞌi̱ꞌ a̱ ndu̱, te̱ xaaꞌ ndu̱ ña̱ kaa̱ꞌ, sa̱kanꞌ ña̱ xa̱ ni̱ ku̱nda̱ni̱ ndu̱ ña̱ i̱i̱n nda̱a̱ꞌ ña̱ ja̱a̱nꞌ kui̱ti̱ꞌ ni̱ xiꞌi̱ xaꞌa̱ꞌ kua̱chi̱ sa̱kuuꞌ e̱ꞌ. Xaꞌa̱ꞌ a̱ ja̱a̱nꞌ na i̱i̱n kachi ni̱ xiꞌi̱ tu̱ sa̱kuuꞌ e̱ꞌ xiinꞌ a̱ kii̱ꞌ ni̱ xiꞌi̱ a̱.
2CO 5:15 Te̱ xaꞌa̱ꞌ a̱ ña̱ ni̱ xiꞌi̱ a̱ xaꞌa̱ꞌ kua̱chi̱ sa̱kuuꞌ e̱ꞌ ndii, kuní a̱ ña̱ ku̱ti̱a̱ku̱ e̱ꞌ xaꞌa̱ꞌ ña̱ ja̱a̱nꞌ kui̱ti̱ꞌ, te̱ süu̱ꞌ ku̱ti̱a̱ku̱ ka̱ e̱ꞌ xaꞌa̱ꞌ mi̱iꞌ e̱ꞌ. Süu̱ꞌ ja̱a̱nꞌ ndii ku̱ti̱a̱ku̱ e̱ꞌ te̱ sa̱a̱ e̱ꞌ ña̱ kuní ña̱ ni̱ xiꞌi̱ ja̱a̱nꞌ, te̱ ni̱ na̱ti̱a̱ku̱ a̱ xaꞌa̱ꞌ ña̱ va̱ꞌa̱ mi̱iꞌ e̱ꞌ.
2CO 5:16 Sa̱kanꞌ na kuiiꞌ nde̱e̱ vi̱ti̱n, te̱ nde̱e̱ nuu̱ꞌ kuꞌu̱n e̱ꞌ ndii, xänini ka̱ ndu̱ xaꞌa̱ꞌ i̱nga̱ ne̱ yivi̱ꞌ naa xanini ne̱ yivi̱ꞌ i̱i̱n yivi̱ꞌ. Ña̱ ndi̱xa̱ nduuꞌ a̱ ña̱ ni̱ xa̱ni̱ni̱ tu̱ nduꞌu̱ xta̱ꞌanꞌ ña̱ nde̱e̱ Cristo ndii, te̱ yivi̱ꞌ ndaꞌvi so̱ꞌo̱ kui̱ti̱ꞌ nduuꞌ a̱. Ndisu̱ vi̱ti̱n ndii, süu̱ꞌ sa̱kanꞌ ka̱ xanini ndu̱ xaꞌa̱ꞌ a̱.
2CO 5:17 Xaꞌa̱ꞌ a̱ ja̱a̱nꞌ na naa yo̱o̱ ka̱ i̱ni̱ xini Cristo ndii, ne̱ yivi̱ꞌ xa̱aꞌ ni̱ na̱ndu̱u̱ ni̱a̱, te̱ ña̱ ni̱ nduu̱ ni̱a̱ ña̱ nu̱uꞌ ndii, xa̱ ni̱ ndoo̱ ña̱ ja̱a̱nꞌ. Sa̱kanꞌ na kuiiꞌ vi̱ti̱n ndii, ne̱ yivi̱ꞌ xa̱aꞌ nduuꞌ ka̱niiꞌ ni̱a̱.
2CO 5:18 Te̱ sa̱kuuꞌ ña̱ kaa̱ꞌ kua̱xi̱ nda̱ꞌaꞌ Ndiosí, ña̱ ni̱ na̱koo̱ e̱ꞌ ña̱ mani̱ꞌ xiinꞌ xiinꞌ nda̱ꞌaꞌ Cristo, te̱ ni̱ kaꞌa̱n chuunꞌ Ndiosí xiinꞌ ndu̱ ña̱ kaꞌa̱n ndu̱ xiinꞌ ne̱ yivi̱ꞌ ndee ña̱ kuní a̱ sa̱a̱ ni̱a̱, te̱ na̱koo̱ ni̱a̱ ña̱ mani̱ꞌ xiinꞌ a̱.
2CO 5:19 Te̱ kaꞌa̱n tu̱ ndu̱ xiinꞌ ni̱a̱ ña̱ xiinꞌ nda̱ꞌaꞌ Cristo ni̱ na̱koo̱ Ndiosí ña̱ mani̱ꞌ xiinꞌ ne̱ yivi̱ꞌ i̱i̱n yivi̱ꞌ, te̱ ko̱o̱ kaꞌnuꞌ xa̱chiꞌ i̱ni̱ a̱ xaꞌa̱ꞌ kua̱chi̱ ni̱a̱. Ña̱ ja̱a̱nꞌ nduuꞌ ña̱ ni̱ kaꞌa̱n chuunꞌ Ndiosí xiinꞌ ndu̱ ña̱ kaꞌa̱n ndu̱ xaꞌa̱ꞌ a̱ nuu̱ꞌ ne̱ yivi̱ꞌ.
2CO 5:20 Sa̱kanꞌ na kuiiꞌ te̱ tianu̱ꞌ Cristo nuu̱ꞌ a̱ kaꞌa̱n ndo̱so̱ꞌ xaꞌa̱ꞌ a̱ nduuꞌ ndu̱, xaꞌa̱ꞌ a̱ ja̱a̱nꞌ na nde̱e̱ naa mi̱iꞌ Ndiosí kaꞌán ndaꞌvi xiinꞌ nda̱ꞌaꞌ ndu̱ nuu̱ꞌ ndo̱ꞌ ña̱ na̱koo̱ ndo̱ꞌ ña̱ mani̱ꞌ xiinꞌ a̱. Xaꞌa̱ꞌ a̱ ja̱a̱nꞌ na kaꞌán ndaꞌvi ndu̱ nuu̱ꞌ ndo̱ꞌ xaꞌa̱ꞌ Cristo ña̱ na̱koo̱ ndo̱ꞌ ña̱ mani̱ꞌ xiinꞌ Ndiosí.
2CO 5:21 Kua̱chi̱ ndii, tee̱ꞌ ndee kö̱o̱ꞌ nde̱e̱ i̱i̱n kua̱chi̱ ni̱ xa̱a̱ Cristo ndii, kua̱chi̱ yooꞌ ni̱ sa̱kuisoꞌ ña̱ꞌaꞌ Ndiosí, te̱ ku̱ndu̱u̱ e̱ꞌ ne̱ nda̱ku nimá nuu̱ꞌ a̱ xaꞌa̱ꞌ ña̱ ni̱ xa̱a̱ Cristo.
2CO 6:1 Te̱ vi̱ti̱n ña̱ te̱ xaaꞌ chu̱u̱n nuu̱ꞌ Ndiosí nduuꞌ ndu̱ ndii, kaꞌán ndaꞌvi ndu̱ xiinꞌ ndoꞌó ña̱ nä̱ti̱i̱n saka ndo̱ꞌ ña̱ ndani̱ mi̱iꞌ Ndiosí ndoꞌó.
2CO 6:2 Kua̱chi̱ ndii yoso̱ꞌ a̱ nuu̱ꞌ tu̱tu̱ Ndiosí miiꞌ kaꞌán a̱ ndii: Kii̱ꞌ ni̱ kuni̱ a̱ ña̱ chi̱ndi̱e̱eꞌ i̱ ndoꞌó ndii, ni̱ chi̱ndi̱e̱eꞌ i̱ ndoꞌó, te̱ kii̱ꞌ ni̱ kuni̱ a̱ ña̱ sa̱kakú i̱ ndoꞌó ndii, ni̱ sa̱kakú i̱ ndoꞌó. Sa̱kanꞌ yoso̱ꞌ a̱. Chu̱u̱n xaꞌaꞌ ndo̱ꞌ ña̱ kaꞌán ndu̱ xiinꞌ ndo̱ꞌ, vi̱ti̱n ni̱ xa̱a̱ kivi̱ꞌ ña̱ chi̱ndi̱e̱eꞌ Ndiosí ndoꞌó, te̱ vi̱ti̱n tu̱ ni̱ xa̱a̱ kivi̱ꞌ ña̱ sa̱kakú a̱ ndoꞌó.
2CO 6:3 Kuä̱sa̱ꞌ xaaꞌ ndu̱ nde̱e̱ i̱i̱n ña̱ vä̱ꞌa̱ xiinꞌ nde̱e̱ i̱i̱n ne̱ yivi̱ꞌ te̱ kä̱ni̱a̱ꞌa ni̱a̱ xaꞌa̱ꞌ chu̱u̱n nuu̱ꞌ Ndiosí ña̱ xaaꞌ ndu̱.
2CO 6:4 Süu̱ꞌ ja̱a̱nꞌ ndii xiinꞌ sa̱kuuꞌ ña̱ ndoꞌoꞌ ndu̱ niaꞌá ndu̱ ne̱ yivi̱ꞌ ña̱ te̱ xikaꞌ nuuꞌ nuu̱ꞌ Ndiosí nduuꞌ ndu̱. Naa kuuꞌ ña̱ kuie i̱ni̱ ndu̱ nuu̱ꞌ tu̱ndoꞌo̱ꞌ, xiinꞌ naa kuuꞌ ña̱ natiín ndu̱, xiinꞌ naa kuuꞌ ña̱ sandiꞌni̱ a̱ ndu̱,
2CO 6:5 xiinꞌ naa kuuꞌ ña̱ suku̱ꞌ yo̱ꞌoꞌ te̱ yivi̱ꞌ nduꞌu̱, xiinꞌ naa kuuꞌ ña̱ xiñuꞌú ndu̱ vi̱ꞌe̱ ka̱a̱, xiinꞌ naa kuuꞌ ña̱ katí kuaꞌa̱ꞌ ne̱ yivi̱ꞌ ndu̱, te̱ kani ni̱a̱ ndu̱, xiinꞌ naa kuuꞌ ña̱ xachuunꞌ uꞌvi̱ ndu̱, xiinꞌ naa kuuꞌ ña̱ kïxín va̱ꞌa̱ ndu̱, xiinꞌ naa kuuꞌ ña̱ xikaꞌ so̱ko ndu̱,
2CO 6:6 te̱ xiinꞌ naa kuuꞌ ña̱ xikaꞌ ndo̱o̱ ndu̱, xiinꞌ naa kuuꞌ ña̱ saniaꞌá ndu̱ ña̱ ndi̱xa̱ ña̱ xiní ndu̱, xiinꞌ naa kuuꞌ ña̱ kuie i̱ni̱ ndu̱ xaꞌa̱ꞌ ne̱ yivi̱ꞌ, xiinꞌ naa kuuꞌ ña̱ maso ndu̱, xiinꞌ naa kuuꞌ ña̱ xachuunꞌ Espíritu Santo nimá ndu̱, xiinꞌ naa kuuꞌ ña̱ ndani̱ ndu̱ ne̱ yivi̱ꞌ xiinꞌ i̱i̱n nda̱a̱ꞌ nimá ndu̱,
2CO 6:7 xiinꞌ naa kuuꞌ ña̱ kaꞌán ndo̱so̱ꞌ ndu̱ tu̱ꞌu̱n ña̱ ndi̱xa̱ xna̱ꞌa̱, xiinꞌ naa kuuꞌ ña̱ taxiꞌ Ndiosí ña̱ ndi̱e̱eꞌ ndu̱. Te̱ tiín ndi̱a̱a̱ ndu̱ ña̱ nduuꞌ ña̱ xachuunꞌ nda̱ku ndu̱ ja̱a̱nꞌ, te̱ xiinꞌ ña̱ ja̱a̱nꞌ nakaꞌán ndu̱ xaꞌa̱ꞌ ndu̱ kii̱ꞌ yooꞌ tu̱ndoꞌo̱ꞌ nuu̱ꞌ ndu̱, uun kii̱ꞌ kieeꞌ va̱ꞌa̱ ndu̱.
2CO 6:8 Xaá tu̱ku̱ ndii tiinꞌ kaꞌnuꞌ ne̱ yivi̱ꞌ ndu̱, te̱ xaá tu̱ku̱ ndii kani̱a̱ꞌa ni̱a̱ xaꞌa̱ꞌ ndu̱, te̱ xaá tu̱ku̱ ndii kaꞌán va̱ꞌa̱ ne̱ yivi̱ꞌ xaꞌa̱ꞌ ndu̱, te̱ xaá tu̱ku̱ ndii tu̱n vixi̱ kaꞌán ni̱a̱ xaꞌa̱ꞌ ndu̱. Te̱ sa̱kanꞌ tu̱ kaꞌán ni̱a̱ ña̱ te̱ xini xaꞌanꞌ nduuꞌ ndu̱, tee̱ꞌ ndee ña̱ ndi̱xa̱ xna̱ꞌa̱ nduuꞌ ña̱ kaꞌán ndu̱.
2CO 6:9 Kuuꞌ ni̱a̱ xiinꞌ ndu̱ nde̱e̱ naa te̱ kö̱o̱ꞌ xiní, tee̱ꞌ ndee xiní kaxiꞌ ni̱a̱ nduꞌu̱, te̱ xa̱ yoo ndu̱ ku̱vi̱ ndu̱, ndisu̱ ko̱to̱ ndo̱ꞌ kusaaꞌ tiaku ka̱ ndu̱, sandoꞌoꞌ ni̱a̱ ndu̱, ndisu̱ tïa̱ꞌan ku̱vi̱ ndu̱.
2CO 6:10 Naa iinꞌ te̱ suchiꞌ i̱ni̱ iinꞌ ndu̱, ndisu̱ sa̱a̱ kivi̱ꞌ va̱ꞌa̱ kuni ndu̱, naa iinꞌ te̱ natiín iinꞌ ndu̱, ndisu̱ kuaꞌa̱ꞌ va̱ ne̱ yivi̱ꞌ nduuꞌ vikaꞌ xaaꞌ ndu̱ xiinꞌ ña̱ ndi̱xa̱, naa iinꞌ te̱ kö̱o̱ꞌ xa̱chiꞌ ña̱ꞌa̱ iinꞌ ndu̱, ndisu̱ kumiꞌ ndu̱ sa̱kuuꞌ nuu̱ꞌ ña̱ꞌa̱.
2CO 6:11 Ndoꞌó, ne̱ taꞌanꞌ ndu̱, ne̱ nakayá xaꞌa̱ꞌ Jesús ñu̱u̱ Corinto ndii, ni̱ kaꞌa̱n kaxiꞌ va̱ ndu̱ xiinꞌ ndo̱ꞌ, te̱ ni̱ kaꞌa̱n ndu̱ xiinꞌ ndo̱ꞌ xiinꞌ i̱i̱n ka̱niiꞌ nimá ndu̱.
2CO 6:12 Te̱ tükuꞌ ni̱ kuuꞌ ndu̱ xiinꞌ ndo̱ꞌ, ndisu̱ ndoꞌó ndii, tukuꞌ ka̱ kuuꞌ ndo̱ꞌ xiinꞌ ndu̱.
2CO 6:13 Te̱ xaꞌa̱ꞌ a̱ ña̱ nduuꞌ i̱ nde̱e̱ naa yu̱vaꞌ ndo̱ꞌ ndii, kaꞌán ndaꞌvi i̱ xiinꞌ ndo̱ꞌ nde̱e̱ naa xaaꞌ i̱i̱n yu̱vaꞌ xiinꞌ siꞌe̱ ra̱ ña̱ ta̱xi̱ na ndo̱ꞌ nuni̱a̱ꞌ ka̱niiꞌ nimá ndo̱ꞌ nuu̱ꞌ i̱, nde̱e̱ naa xaaꞌ yuꞌu̱ ña̱ nuniaꞌ i̱ ka̱niiꞌ nimá i̱ nuu̱ꞌ ndo̱ꞌ.
2CO 6:14 Ndoꞌó ndii, süu̱ꞌ i̱i̱n kachi ka̱ xikaꞌ ndo̱ꞌ te̱ sa̱kanꞌ ne̱ ï̱ni̱ xini Jesús, sa̱kanꞌ na kuiiꞌ kï̱ꞌi̱n taꞌanꞌ kutu̱ꞌ ka̱ ndo̱ꞌ xiinꞌ ne̱ ja̱a̱nꞌ. Kua̱chi̱ ndii kïꞌinꞌ taꞌanꞌ ña̱ nda̱ku xiinꞌ ña̱ ni̱a̱ꞌa, te̱ ni̱ nde̱e̱ kïꞌinꞌ taꞌanꞌ tu̱ ñuꞌu̱ xiinꞌ ña̱ i̱i̱n yaví.
2CO 6:15 Sa̱kanꞌ tu̱ Cristo ndii, nï̱ ki̱ꞌi̱n taꞌanꞌ a̱ xiinꞌ ña̱ ndi̱va̱ꞌa̱, ni̱ nde̱e̱ vä̱ꞌa̱ tu̱ ki̱ꞌi̱n taꞌanꞌ kutu̱ꞌ i̱i̱n ne̱ i̱ni̱ xini Jesús xiinꞌ ne̱ ï̱ni̱ xini a̱.
2CO 6:16 Yu̱kunꞌ Ndiosí ndii, kïꞌinꞌ taꞌanꞌ a̱ xiinꞌ yu̱kunꞌ ndiosí saka. Sa̱kanꞌ ña̱ yooꞌ ndii, yu̱kunꞌ mi̱iꞌ Ndiosí tiaku nduuꞌ e̱ꞌ, naa ni̱ kaꞌa̱n mi̱iꞌ a̱ ndii: Ku̱nduꞌu̱ꞌ ingaꞌ i̱ xiinꞌ ne̱ yivi̱ꞌ kaa̱ꞌ, te̱ ka̱ka̱ ingaꞌ tu̱ i̱ xiinꞌ ni̱a̱, te̱ yuꞌu̱ ku̱ndu̱u̱ Ndiosí ni̱a̱, te̱ ne̱ kaa̱ꞌ ku̱ndu̱u̱ kuenta i̱. Ni̱ kachi̱ a̱.
2CO 6:17 Te̱ ni̱ kaꞌa̱n ka̱ tu̱ xto̱ꞌo̱ e̱ꞌ Ndiosí ndii: Ndoꞌó, ne̱ nduuꞌ kuenta i̱ ndii, kuaꞌan ki̱e̱e̱ ndo̱ꞌ te̱i̱n ne̱ yivi̱ꞌ ñaa̱ꞌ, te̱ ku̱xi̱o̱o̱ ndo̱ꞌ nuu̱ꞌ ni̱a̱. Sa̱kanꞌ te̱ töndi̱a̱ ndo̱ꞌ nde̱e̱ i̱i̱n ña̱ ni̱a̱ꞌa ña̱ xaaꞌ ni̱a̱, te̱ sa̱kanꞌ ku̱vi̱ na̱ti̱i̱n yuꞌu̱ ndoꞌó.
2CO 6:18 Te̱ yuꞌu̱ ku̱ndu̱u̱ yu̱vaꞌ ndo̱ꞌ, te̱ ndoꞌó ku̱ndu̱u̱ tiaa̱ siꞌe̱ i̱ xiinꞌ ña̱ꞌaꞌ siꞌe̱ i̱, kachi xto̱ꞌo̱ e̱ꞌ Ndiosí, ña̱ kaꞌnuꞌ kooꞌ chukuuꞌ.
2CO 7:1 Ne̱ taꞌanꞌ mani̱ꞌ i̱, ña̱ ja̱a̱nꞌ nduuꞌ ña̱ ni̱ ta̱xi̱ Ndiosí kuento a̱ xaꞌa̱ꞌ nuu̱ꞌ e̱ꞌ. Xaꞌa̱ꞌ a̱ ja̱a̱nꞌ na kuní a̱ ña̱ nda̱sa̱ndo̱o̱ xiinꞌ miiꞌ xa̱chiꞌ e̱ꞌ nuu̱ꞌ sa̱kuuꞌ ña̱ sati̱viꞌ ñu̱ꞌuꞌ ndeꞌi̱ e̱ꞌ, xiinꞌ espíritu e̱ꞌ. Te̱ xaꞌa̱ꞌ a̱ ña̱ yiꞌvi e̱ꞌ Ndiosí ndii, na sa̱nduxa̱ꞌ e̱ꞌ te̱ ku̱ndu̱u̱ xa̱chiꞌ e̱ꞌ ndi̱ti̱a̱ kui̱ti̱ꞌ a̱.
2CO 7:2 Xaꞌa̱ꞌ a̱ ja̱a̱nꞌ na sa̱a̱ ndo̱ꞌ ña̱ va̱ꞌa̱ te̱ na̱ti̱i̱n va̱ꞌa̱ ndo̱ꞌ nduꞌu̱, sa̱kanꞌ ña̱ xiní ndo̱ꞌ ña̱ kuä̱sa̱ꞌ ni̱ xaaꞌ ndu̱ ña̱ ni̱a̱ꞌa xiinꞌ nde̱e̱ i̱i̱n ne̱ yivi̱ꞌ, ni̱ nde̱e̱ kuä̱sa̱ꞌ tu̱ ni̱ sa̱tíviꞌ ndu̱ nde̱e̱ i̱i̱n ne̱ yivi̱ꞌ, te̱ kuä̱sa̱ꞌ ni̱ tu̱ ni̱ xini xaꞌanꞌ ndu̱ nde̱e̱ i̱i̱n ne̱ yivi̱ꞌ.
2CO 7:3 Te̱ süu̱ꞌ kaꞌán i̱ sa̱kanꞌ xaꞌa̱ꞌ a̱ ña̱ kuni sa̱kaꞌanꞌ i̱ ndoꞌó, kua̱chi̱ ndii xa̱ ni̱ kaꞌa̱n i̱ xiinꞌ ndo̱ꞌ ña̱ ndani̱ kuaꞌa̱ꞌ i̱ ndoꞌó. Naaꞌ tiaku i̱ uun naaꞌ ku̱vi̱ i̱ nde̱e̱ sa̱a̱ ka̱ ni̱ ndii, ndani̱ na ndani̱ i̱ ndoꞌó.
2CO 7:4 Ndi̱tu̱ni̱ va̱ yuꞌu̱ te̱ kaꞌán i̱ xiinꞌ ndoꞌó xaꞌa̱ꞌ ña̱ kaa̱ꞌ, te̱ kaꞌán va̱ꞌa̱ va̱ tu̱ i̱ xaꞌa̱ꞌ ndo̱ꞌ nuu̱ꞌ ne̱ yivi̱ꞌ. Tee̱ꞌ ndee kuaꞌa̱ꞌ ndoꞌoꞌ ndu̱ ndii, va̱ꞌa̱ va̱ kuni i̱, te̱ naá va̱ꞌa̱ tu̱ nimá i̱.
2CO 7:5 Sa̱kanꞌ ña̱ nde̱e̱ kii̱ꞌ ni̱ xa̱a̱ ndu̱ nuu̱ꞌ ñu̱ꞌuꞌ Macedonia yoꞌoꞌ ndii, tïa̱ꞌan ku̱vi̱ na̱ndiee̱ꞌ ndu̱. Süu̱ꞌ ja̱a̱nꞌ ndii xa̱nuu̱ꞌ tu̱ndoꞌo̱ꞌ yoo nuu̱ꞌ kivi̱ꞌ ñu̱u̱ ndu̱ sa̱a̱ kuaꞌa̱n. Ne̱ yivi̱ꞌ, ne̱ ndasiꞌ nduꞌu̱ ndii, sandoꞌoꞌ ni̱a̱ ndu̱, te̱ ndoꞌoꞌ tu̱ ndu̱ xa̱a̱ ña̱ ndiꞌni̱ nimá ndu̱.
2CO 7:6 Ndisu̱ Ndiosí ndii, sakiꞌví a̱ ne̱ ndaꞌvi kuni i̱ni̱, te̱ ni̱ sa̱kiꞌví a̱ nduꞌu̱ kii̱ꞌ ni̱ xa̱a̱ Tito miiꞌ ndieeꞌ ndu̱ yoꞌoꞌ,
2CO 7:7 te̱ süu̱ꞌ xaꞌa̱ꞌ a̱ ka̱ ni̱ xa̱a̱ Tito kui̱ti̱ꞌ na ni̱ sakiꞌví a̱ nduꞌu̱, süu̱ꞌ ja̱a̱nꞌ ndii sa̱kanꞌ tu̱ xaꞌa̱ꞌ a̱ ña̱ va̱ꞌa̱ kuni ra̱ ni̱ xa̱a̱ ndoꞌó. Te̱ xa̱ ni̱ nda̱tuꞌunꞌ tu̱ ra̱ nuu̱ꞌ ndu̱ ña̱ kaꞌán va̱ nimá ndo̱ꞌ ku̱ni̱ ndo̱ꞌ ndu̱, te̱ sa̱kanꞌ tu̱ ni̱ kaꞌa̱n ra̱ xiinꞌ ndu̱ ña̱ suchiꞌ va̱ i̱ni̱ ndo̱ꞌ xaꞌa̱ꞌ kua̱chi̱ ña̱ ni̱ xa̱a̱ ndo̱ꞌ, te̱ ni̱ kaꞌa̱n tu̱ ra̱ xiinꞌ i̱ ña̱ kusaaꞌ nakuitá ka̱ ndo̱ꞌ xiinꞌ i̱. Xaꞌa̱ꞌ a̱ ja̱a̱nꞌ na so̱ꞌo̱ va̱ꞌa̱ ka̱ ni̱ ku̱ni̱ i̱.
2CO 7:8 Kua̱chi̱ ndii tee̱ꞌ ndee ni̱ ku̱suchiꞌ i̱ni̱ ndo̱ꞌ ni̱ xa̱a̱ i̱ xiinꞌ tu̱tu̱ ña̱ ni̱ ti̱ꞌviꞌ i̱ nda̱ꞌaꞌ ndo̱ꞌ ja̱a̱nꞌ ndii, kuä̱sa̱ꞌ ka̱ suchiꞌ i̱ni̱ i̱ xaꞌa̱ꞌ ña̱ ja̱a̱nꞌ vi̱ti̱n. Ña̱ ndi̱xa̱ nduuꞌ a̱ ña̱ sa̱aꞌ ndii, ni̱ ku̱suchiꞌ tu̱ i̱ni̱ yuꞌu̱ kii̱ꞌ ni̱ xi̱ni̱ i̱ kuento ña̱ ni̱ sa̱ku̱su̱chiꞌ tu̱tu̱ ja̱a̱nꞌ i̱ni̱ ndoꞌó.
2CO 7:9 Te̱ vi̱ti̱n ndii, va̱ꞌa̱ va̱ kuni i̱ xaꞌa̱ꞌ ña̱ ja̱a̱nꞌ, süu̱ꞌ va̱ꞌa̱ kuni i̱ ko̱to̱ ka̱ ni̱ sa̱ku̱su̱chiꞌ i̱ i̱ni̱ ndo̱ꞌ xiinꞌ tu̱tu̱ ja̱a̱nꞌ, süu̱ꞌ ja̱a̱nꞌ ndii ko̱to̱ ka̱ ni̱ ku̱suchiꞌ i̱ni̱ ndo̱ꞌ xaꞌa̱ꞌ kua̱chi̱ ndo̱ꞌ, ña̱ ni̱ xa̱a̱ ndo̱ꞌ ja̱a̱nꞌ nuu̱ꞌ Ndiosí, te̱ ni̱ na̱ma̱ ndo̱ꞌ nimá ndo̱ꞌ xaꞌa̱ꞌ a̱. Te̱ ña̱ ni̱ ku̱suchiꞌ i̱ni̱ ndo̱ꞌ ja̱a̱nꞌ ndii, ña̱ ni̱ kuni̱ mi̱iꞌ Ndiosí nduuꞌ a̱. Xaꞌa̱ꞌ a̱ ja̱a̱nꞌ na kuä̱sa̱ꞌ ni̱ xaaꞌ ndu̱ nde̱e̱ i̱i̱n ña̱ vä̱ꞌa̱ xiinꞌ ndo̱ꞌ.
2CO 7:10 Kua̱chi̱ ndii, kii̱ꞌ kusuchiꞌ i̱ni̱ e̱ꞌ sa̱a̱ kuní mi̱iꞌ Ndiosí xaꞌa̱ꞌ a̱ ña̱ ni̱ xa̱a̱ e̱ꞌ kua̱chi̱ ndii, kuni na̱ma̱ e̱ꞌ nimá e̱ꞌ xaꞌa̱ꞌ kua̱chi̱ ña̱ ni̱ xa̱a̱ e̱ꞌ ja̱a̱nꞌ, te̱ sa̱kakú Ndiosí yooꞌ, te̱ kö̱o̱ꞌ nde̱e̱ i̱i̱n xaꞌa̱ꞌ ña̱ ku̱suchiꞌ ka̱ i̱ni̱ ndu̱ xaꞌa̱ꞌ a̱ ña̱ ni̱ sa̱ku̱su̱chiꞌ ndu̱ i̱ni̱ ndoꞌó. Ndisu̱ ña̱ kusuchiꞌ i̱ni̱ ne̱ yivi̱ꞌ i̱i̱n yivi̱ꞌ ndii, kuenta ña̱ xiꞌí kui̱ti̱ꞌ nduuꞌ ña̱ ja̱a̱nꞌ.
2CO 7:11 Te̱ vi̱ti̱n ndii, ko̱to̱ ndo̱ꞌ sa̱a̱ vi̱ꞌ ni̱ nama̱ nimá ndo̱ꞌ ni̱ xa̱a̱ ña̱ ni̱ ku̱suchiꞌ i̱ni̱ ndo̱ꞌ nuu̱ꞌ Ndiosí xaꞌa̱ꞌ a̱ ña̱ ni̱ xa̱a̱ ndo̱ꞌ kua̱chi̱ ja̱a̱nꞌ. Ña̱ ja̱a̱nꞌ ni̱ xa̱a̱ sa̱kanꞌ, te̱ ni̱ na̱kuita̱ kuento ndo̱ꞌ ña̱ sä̱a̱ ka̱ ndo̱ꞌ ña̱ ni̱ xa̱a̱ ndo̱ꞌ ja̱a̱nꞌ, te̱ nde̱e̱ xaꞌa̱ꞌ yuꞌu̱ ni̱ na̱kaꞌa̱n ndo̱ꞌ, te̱ nï̱ xta̱ni̱ tu̱ ndo̱ꞌ kua̱chi̱ ña̱ ni̱ xa̱a̱ ne̱ yivi̱ꞌ ja̱a̱nꞌ, te̱ ni̱ yi̱ꞌvi tu̱ ndo̱ꞌ Ndiosí xaꞌa̱ꞌ ña̱ ni̱ xa̱a̱ ndo̱ꞌ kua̱chi̱ ja̱a̱nꞌ. Ndi̱ꞌi̱ ja̱a̱nꞌ te̱ ni̱ kuni̱ tu̱ ndo̱ꞌ ña̱ ku̱ni̱ ndo̱ꞌ yuꞌu̱, ni̱ yoo̱ tu̱ꞌva̱ ndo̱ꞌ te̱ sa̱a̱ ndo̱ꞌ ña̱ ni̱ kaꞌa̱n i̱, te̱ ni̱ sa̱ndoꞌoꞌ ndo̱ꞌ te̱ ni̱ xa̱a̱ kua̱chi̱ ja̱a̱nꞌ. Te̱ xiinꞌ sa̱kuuꞌ ña̱ ni̱ sa̱xinu̱ ndo̱ꞌ ña̱ ni̱ kaꞌa̱n i̱ ja̱a̱nꞌ ndii, niaꞌá ndo̱ꞌ ña̱ xa̱ ni̱ sa̱ndu̱va̱ꞌa̱ ndo̱ꞌ tu̱ꞌu̱n kuiꞌe̱ ja̱a̱nꞌ te̱i̱n ndo̱ꞌ.
2CO 7:12 Xaꞌa̱ꞌ a̱ ja̱a̱nꞌ na kii̱ꞌ ni̱ ke̱ꞌi̱ i̱ tu̱tu̱ ja̱a̱nꞌ, te̱ ni̱ ti̱ꞌviꞌ e̱ nda̱ꞌaꞌ ndo̱ꞌ ndii, süu̱ꞌ ni̱ ti̱ꞌviꞌ e̱ xaꞌa̱ꞌ yo̱o̱ ni̱ xa̱a̱ kua̱chi̱ ja̱a̱nꞌ, uun xaꞌa̱ꞌ yo̱o̱ ni̱ ndo̱ꞌo̱ xaꞌa̱ꞌ kua̱chi̱ ja̱a̱nꞌ. Süu̱ꞌ ja̱a̱nꞌ ndii ni̱ xa̱a̱ i̱ sa̱kanꞌ te̱ niaꞌa̱ ndo̱ꞌ nuu̱ꞌ Ndiosí sa̱a̱ vi̱ꞌ ndiꞌni̱ ndo̱ꞌ xaꞌa̱ꞌ nduꞌu̱.
2CO 7:13 Te̱ xaꞌa̱ꞌ ña̱ ja̱a̱nꞌ na ni̱ sa̱kiꞌví a̱ nimá ndu̱, ndisu̱ kuaꞌa̱ꞌ ka̱ ni̱ sa̱kiꞌví a̱ nimá ndu̱ kii̱ꞌ ni̱ xi̱ni̱ ndu̱ ña̱ va̱ꞌa̱ va̱ kuni Tito kii̱ꞌ ni̱ xa̱a̱ ra̱ yoꞌoꞌ xaꞌa̱ꞌ ña̱ ni̱ xa̱ndi̱e̱ni ña̱ꞌaꞌ sa̱kuuꞌ ndoꞌó.
2CO 7:14 Sa̱kanꞌ na kuiiꞌ ña̱ ni̱ kaꞌa̱n va̱ꞌa̱ i̱ xaꞌa̱ꞌ ndoꞌó nuu̱ꞌ Tito ndii, kuä̱sa̱ꞌ ni̱ sa̱kaꞌanꞌ ndo̱ꞌ nuu̱ꞌ i̱, sa̱kanꞌ ña̱ sa̱kuuꞌ ña̱ kaꞌán ndu̱ xiinꞌ ndo̱ꞌ ndii, ña̱ ndi̱xa̱ nduuꞌ a̱, te̱ sa̱kanꞌ tu̱ sa̱kuuꞌ ña̱ ni̱ kaꞌa̱n va̱ꞌa̱ ndu̱ xaꞌa̱ꞌ ndo̱ꞌ xiinꞌ te̱ ja̱a̱nꞌ ndii, ña̱ ndi̱xa̱ nduuꞌ tu̱ a̱ ja̱a̱nꞌ.
2CO 7:15 Te̱ ña̱ ndani̱ va̱ ra̱ ndoꞌó ndii, so̱ꞌo̱ kuaꞌa̱n kua̱ꞌnu̱ ka̱ a̱ kii̱ꞌ nakaꞌanꞌ ra̱ ña̱ ni̱ sa̱xinu̱ sa̱kuuꞌ ndo̱ꞌ ña̱ ni̱ kaꞌa̱n ra̱ xiinꞌ ndo̱ꞌ, xiinꞌ ña̱ ni̱ na̱ti̱i̱n va̱ꞌa̱ tu̱ ña̱ꞌaꞌ ndo̱ꞌ, xiinꞌ ña̱ yiꞌvi ndo̱ꞌ, te̱ ni̱ ti̱i̱n kaꞌnuꞌ tu̱ ña̱ꞌaꞌ ndo̱ꞌ.
2CO 7:16 Te̱ yuꞌu̱ ndii, va̱ꞌa̱ va̱ kuni i̱ ña̱ ku̱vi̱ i̱ni̱ i̱ ku̱ni̱ i̱ ndoꞌó xiinꞌ i̱i̱n kaniiꞌ nimá i̱.
2CO 8:1 Ne̱ taꞌanꞌ ndu̱, vi̱ti̱n kuni kaꞌa̱n ndu̱ xiinꞌ ndo̱ꞌ xaꞌa̱ꞌ sa̱a̱ vi̱ꞌ xamaníꞌ Ndiosí ne̱ nakayá xaꞌa̱ꞌ Jesús, ne̱ ndieeꞌ nuu̱ꞌ ñu̱ꞌuꞌ Macedonia.
2CO 8:2 Sa̱kanꞌ ña̱ tee̱ꞌ ndee kuaꞌa̱ꞌ yaꞌa̱ ndoꞌoꞌ ni̱a̱, te̱ kuaꞌa̱ꞌ yaꞌa̱ tu̱ natiín ni̱a̱ ndii, va̱ꞌa̱ va̱ kuni ni̱a̱, te̱ sa̱kanꞌ tu̱ kuaꞌa̱ꞌ xu̱ꞌunꞌ xitoꞌ ni̱a̱ nde̱e̱ naa ne̱ vika̱ꞌ vi̱ꞌ nduuꞌ ni̱a̱.
2CO 8:3 Te̱ kumiꞌ yuꞌu̱ ña̱ nda̱ku ña̱ xiinꞌ ña̱ kaꞌán nimá mi̱iꞌ ni̱a̱ te̱ xitoꞌ ni̱a̱ xu̱ꞌunꞌ ja̱a̱nꞌ sa̱a̱ kundieeꞌ ni̱a̱, te̱ xaá ndii, nde̱e̱ yaꞌa̱ ka̱ te̱ sa̱kanꞌ sa̱a̱ kundieeꞌ ni̱a̱.
2CO 8:4 Nde̱e̱ ni̱ kaꞌa̱n ndaꞌvi va̱ ni̱a̱ xiinꞌ ndu̱ ña̱ ta̱xi̱ ndu̱ ña̱ ko̱to̱ na ni̱a̱ xu̱ꞌunꞌ, te̱ chi̱ndi̱e̱eꞌ na ni̱a̱ ne̱ nduuꞌ ingaꞌ kuenta Ndiosí xiinꞌ e̱ꞌ.
2CO 8:5 Te̱ süu̱ꞌ xu̱ꞌunꞌ kui̱ti̱ꞌ ni̱ xi̱to̱ ni̱a̱, süu̱ꞌ ja̱a̱nꞌ ndii ni̱ xa̱a̱ ni̱a̱ kuaꞌa̱ꞌ ka̱ te̱ sa̱kanꞌ ña̱ ni̱ kaꞌa̱n ndu̱ xiinꞌ ni̱a̱. Sa̱kanꞌ ña̱ ña̱ nu̱uꞌ ndii, ni̱ sa̱na̱kuaꞌa xiinꞌ mi̱iꞌ ni̱a̱ nda̱ꞌaꞌ xto̱ꞌo̱ e̱ꞌ Jesús, te̱ ni̱ na̱kuita̱ tu̱ kuento ni̱a̱ xiinꞌ nduꞌu̱ xaꞌa̱ꞌ ña̱ kuni sa̱a̱ ni̱a̱ ña̱ kuní Ndiosí.
2CO 8:6 Tito nduuꞌ te̱ ni̱ xa̱ꞌaꞌ nakaya xu̱ꞌunꞌ ja̱a̱nꞌ te̱i̱n ndo̱ꞌ, sa̱kanꞌ na kuiiꞌ ni̱ kaꞌa̱n ndaꞌvi ndu̱ xiinꞌ ra̱ ña̱ sa̱xinu̱ ra̱ chu̱u̱n va̱ꞌa̱ ja̱a̱nꞌ sa̱a̱ niiꞌ ni̱ ta̱xi̱ xa̱ꞌaꞌ ra̱ a̱ te̱i̱n ndo̱ꞌ.
2CO 8:7 Sa̱kanꞌ ña̱ ndoꞌó ndii, chu̱u̱n va̱ ndo̱ꞌ nuu̱ꞌ nde̱e̱ ndee ka̱ ña̱ xaaꞌ ndo̱ꞌ: naa kuuꞌ ña̱ i̱ni̱ ndo̱ꞌ xini ndo̱ꞌ Jesús, xiinꞌ ña̱ chu̱u̱n va̱ ndo̱ꞌ xiinꞌ tu̱ꞌu̱n va̱ꞌa̱, xiinꞌ ña̱ chu̱u̱n tu̱ ndo̱ꞌ xiinꞌ ña̱ xini tuní, xiinꞌ ña̱ taxiꞌ ndo̱ꞌ kivi̱ꞌ te̱ chi̱ndi̱e̱eꞌ ndo̱ꞌ ne̱ yivi̱ꞌ, xiinꞌ ña̱ ndani̱ ndo̱ꞌ nduꞌu̱. Xaꞌa̱ꞌ a̱ ja̱a̱nꞌ na vi̱ti̱n ndii, kuní a̱ ña̱ sa̱a̱ tu̱ ndo̱ꞌ ña̱ nduxa̱ꞌ, te̱ sa̱xinu̱ ndo̱ꞌ chu̱u̱n va̱ꞌa̱ yoꞌoꞌ xaꞌa̱ꞌ ne̱ yivi̱ꞌ.
2CO 8:8 Te̱ süu̱ꞌ kaꞌán chuunꞌ i̱ ña̱ ja̱a̱nꞌ xiinꞌ ndo̱ꞌ, süu̱ꞌ ja̱a̱nꞌ ndii kuní kui̱ti̱ꞌ i̱ ña̱ ku̱ni̱ ndo̱ꞌ sa̱a̱ niaꞌá tu̱ku̱ ne̱ ndikún i̱chiꞌ Jesús ña̱ yoo tu̱ꞌva̱ ni̱a̱ te̱ chi̱ndi̱e̱eꞌ ni̱a̱ ne̱ natiín, te̱ sa̱kanꞌ te̱ ku̱vi̱ niaꞌa̱ tu̱ ndoꞌó ña̱ ndani̱ xna̱ꞌa̱ ndo̱ꞌ ne̱ yivi̱ꞌ.
2CO 8:9 Kua̱chi̱ ndii xa̱ xiní ndoꞌó ña̱ ndani̱ mi̱iꞌ xto̱ꞌo̱ e̱ꞌ Jesucristo ndoꞌó, sa̱kanꞌ su̱u̱ xaꞌa̱ꞌ a̱ ña̱ ndani̱ a̱ ndoꞌó, na tee̱ꞌ ndee ña̱ vikaꞌ nduuꞌ a̱ ndii, ni̱ xa̱ndaꞌvi xiinꞌ miiꞌ mi̱iꞌ a̱, te̱ xiinꞌ ña̱ ni̱ xa̱ndaꞌvi xiinꞌ miiꞌ mi̱iꞌ a̱ ja̱a̱nꞌ ni̱ na̱ndu̱u̱ ndoꞌó ne̱ vika̱ꞌ.
2CO 8:10 Te̱ xaꞌa̱ꞌ ña̱ va̱ꞌa̱ mi̱iꞌ ndo̱ꞌ na kuni ko̱ndi̱a̱ yu̱ꞌuꞌ i̱ ndoꞌó xaꞌa̱ꞌ ña̱ ja̱a̱nꞌ, kua̱chi̱ ndii xa̱ nde̱e̱ kuiya̱ ndi̱ꞌi̱ vi̱ꞌ ni̱ xa̱ꞌaꞌ mi̱iꞌ ndo̱ꞌ nakaya ndo̱ꞌ xu̱ꞌunꞌ ja̱a̱nꞌ. Te̱ süu̱ꞌ ni̱ xa̱ꞌaꞌ kui̱ti̱ꞌ ndo̱ꞌ xaaꞌ ndo̱ꞌ ña̱ ja̱a̱nꞌ, süu̱ꞌ ja̱a̱nꞌ ndii mi̱iꞌ tu̱ ndo̱ꞌ ni̱ ta̱xi̱ xaꞌaꞌ xiinꞌ ña̱ ja̱a̱nꞌ.
2CO 8:11 Sa̱kanꞌ na kuiiꞌ vi̱ti̱n ndii, na sa̱xinu̱ tu̱ ndo̱ꞌ a̱ sa̱a̱ kundieeꞌ mi̱iꞌ ndo̱ꞌ, sa̱a̱ niiꞌ va̱ꞌa̱ ni̱ ku̱ni̱ ndo̱ꞌ te̱ ni̱ ta̱xi̱ xaꞌaꞌ ndo̱ꞌ xiinꞌ a̱, sa̱kanꞌ tu̱ na sa̱xinu̱ ndo̱ꞌ a̱.
2CO 8:12 Kua̱chi̱ ndii, naaꞌ ndi̱xa̱ xna̱ꞌa̱ kaꞌán nimá yo̱o̱ ka̱ chi̱ndi̱e̱eꞌ ni̱a̱ ndii, natiinꞌ Ndiosí sa̱a̱ kundieeꞌ mi̱iꞌ ni̱a̱ ta̱xi̱ ni̱a̱, sa̱kanꞌ ña̱ Ndiosí ndii, xïkán ja̱a̱nꞌ nuu̱ꞌ e̱ꞌ ña̱ xiní a̱ ndii, kö̱o̱ꞌ a̱ kumiꞌ e̱ꞌ.
2CO 8:13 Sa̱kanꞌ ña̱ süu̱ꞌ kaꞌán i̱ ña̱ yo̱ꞌo̱ꞌ, te̱ ku̱vi̱ ndoꞌó so̱ko̱ xaꞌa̱ꞌ a̱ ña̱ chindieeꞌ ndo̱ꞌ i̱nga̱ ne̱ natiín, süu̱ꞌ ja̱a̱nꞌ ndii xaaꞌ i̱ sa̱kanꞌ te̱ i̱i̱n kachi ku̱miꞌ e̱ꞌ ña̱ ko̱o̱ mani̱ꞌ e̱ꞌ.
2CO 8:14 Te̱ vi̱ti̱n ndii, kumiꞌ ndoꞌó ña̱ tiaku ndo̱ꞌ, ndisu̱ ne̱ ja̱a̱nꞌ ndii, kö̱o̱ꞌ a̱ kumiꞌ ni̱a̱, te̱ naá kivi̱ꞌ kii̱ꞌ kö̱o̱ꞌ a̱ ku̱miꞌ tu̱ ndoꞌó ndii, ne̱ ja̱a̱nꞌ chi̱ndi̱e̱eꞌ tu̱ ndoꞌó xiinꞌ ña̱ ku̱ti̱a̱ku̱ ndo̱ꞌ, te̱ i̱i̱n kachi ku̱miꞌ e̱ꞌ ña̱ ko̱o̱ mani̱ꞌ e̱ꞌ.
2CO 8:15 Naa yoso̱ꞌ a̱ nuu̱ꞌ tu̱tu̱ Ndiosí miiꞌ kaꞌán a̱ ndii: “Kö̱o̱ꞌ a̱ ni̱ ndoo̱ ndo̱so̱ꞌ nda̱ꞌaꞌ ne̱ ni̱ na̱ka̱ya̱ kuaꞌa̱ꞌ ña̱ xaxi̱ꞌ, te̱ ni̱ nde̱e̱ kö̱o̱ꞌ tu̱ a̱ ni̱ kuni̱ nuu̱ꞌ ne̱ ni̱ na̱ka̱ya̱ xa̱ku̱ ña̱ ja̱a̱nꞌ”, kachi a̱.
2CO 8:16 Ndisu̱ chi̱nda̱ni va̱ Ndiosí ña̱ ni̱ sa̱kaꞌán a̱ nimá ña̱ni̱ e̱ꞌ Tito, te̱ ni̱ ndi̱ꞌni̱ tu̱ ra̱ xaꞌa̱ꞌ ndo̱ꞌ nde̱e̱ naa yuꞌu̱.
2CO 8:17 Sa̱kanꞌ ña̱ kii̱ꞌ ni̱ kaꞌa̱n chuunꞌ ndu̱ xiinꞌ ra̱ ña̱ kuꞌu̱n ra̱ miiꞌ ndieeꞌ ndo̱ꞌ ndii, nï̱ kaꞌa̱n yu̱ꞌuꞌ ra̱, süu̱ꞌ ja̱a̱nꞌ ndii xiinꞌ ña̱ kaꞌán nimá mi̱iꞌ ra̱ te̱ kuaꞌa̱n ra̱ i̱kanꞌ. Sa̱kanꞌ ña̱ ndiꞌni̱ va̱ ra̱ xaꞌa̱ꞌ ndo̱ꞌ.
2CO 8:18 Te̱ ni̱ ti̱ꞌviꞌ tu̱ ndu̱ i̱nga̱ ña̱ni̱ e̱ꞌ xiinꞌ Tito ja̱a̱nꞌ, te̱ ña̱ni̱ e̱ꞌ, te̱ ni̱ ti̱ꞌviꞌ ndu̱ ja̱a̱nꞌ ndii, sa̱kuuꞌ xaanꞌ miiꞌ nakayá ne̱ yivi̱ꞌ xaꞌa̱ꞌ Jesús ndii, kaꞌán va̱ꞌa̱ va̱ ne̱ ja̱a̱nꞌ xaꞌa̱ꞌ ra̱ xaꞌa̱ꞌ ña̱ xaaꞌ va̱ꞌa̱ ra̱ chu̱u̱n nuu̱ꞌ Ndiosí xaꞌa̱ꞌ tu̱ꞌu̱n va̱ꞌa̱.
2CO 8:19 Te̱ siinꞌ tu̱ku̱ ndii, ña̱ni̱ e̱ꞌ, te̱ kuaꞌa̱n xiinꞌ Tito ja̱a̱nꞌ ndii, ne̱ nakayá yoꞌoꞌ xaꞌa̱ꞌ Jesús ni̱ na̱ka̱xi̱n ña̱ꞌaꞌ, te̱ kuꞌu̱n tu̱ ra̱ xiinꞌ ndu̱ kii̱ꞌ kuꞌu̱n ndi̱a̱ka̱ ndu̱ ña̱ ni̱ ka̱ya̱ ne̱ taꞌanꞌ e̱ꞌ. Te̱ ña̱ xaaꞌ ndu̱ kaa̱ꞌ ndii, xaaꞌ ndu̱ a̱ te̱ na̱ti̱i̱n mi̱iꞌ xto̱ꞌo̱ e̱ꞌ ña̱ xakaꞌnuꞌ ña̱ꞌaꞌ e̱ꞌ, te̱ xaaꞌ tu̱ ndu̱ a̱, te̱ niaꞌa̱ ndu̱ ña̱ ndiꞌni̱ xna̱ꞌa̱ ndu̱ xaꞌa̱ꞌ ne̱ natiín.
2CO 8:20 Xaaꞌ tu̱ ndu̱ sa̱kanꞌ, kua̱chi̱ ndii küní ndu̱ ña̱ kaꞌa̱n ki̱ni̱ nde̱e̱ i̱i̱n ne̱ yivi̱ꞌ xaꞌa̱ꞌ ndu̱ xaꞌa̱ꞌ ña̱ kaya ndu̱ tu̱mani̱ꞌ chie̱ ja̱a̱nꞌ.
2CO 8:21 Sa̱kanꞌ na kuiiꞌ xaaꞌ ndu̱ ña̱ nduxa̱ꞌ, te̱ xachuunꞌ nda̱ku ndu̱ nuu̱ꞌ xto̱ꞌo̱ e̱ꞌ Ndiosí xiinꞌ nuu̱ꞌ ne̱ yivi̱ꞌ.
2CO 8:22 Te̱ tiꞌviꞌ ka̱ tu̱ ndu̱ i̱nga̱ ka̱ ña̱ni̱ taꞌanꞌ e̱ꞌ xiinꞌ te̱ uvi̱ taꞌan ja̱a̱nꞌ. Te̱ ña̱ni̱ e̱ꞌ, te̱ tiꞌviꞌ ndu̱ ja̱a̱nꞌ ndii, xa̱ kiꞌinꞌ i̱chiꞌ ni̱ niaꞌa̱ ra̱ nduꞌu̱ ña̱ xachuunꞌ nda̱ku xna̱ꞌa̱ ra̱ chu̱u̱n nuu̱ꞌ Ndiosí, te̱ vi̱ti̱n ka̱ vi̱ꞌ ndiꞌni̱ ra̱ xaꞌa̱ꞌ ndo̱ꞌ, sa̱kanꞌ ña̱ i̱ni̱ ra̱ xini ra̱ ndoꞌó.
2CO 8:23 Te̱ ña̱ni̱ e̱ꞌ Tito ndii, xa̱ xiní ndo̱ꞌ ña̱ i̱i̱n te̱ xachuunꞌ ingaꞌ xiinꞌ i̱ xaꞌa̱ꞌ ña̱ va̱ꞌa̱ mi̱iꞌ ndoꞌó nduuꞌ ra̱. Te̱ i̱nga̱ ka̱ tu̱ku̱ uvi̱ ta̱ꞌan te̱ taꞌanꞌ e̱ꞌ ndii, ne̱ nakayá xaꞌa̱ꞌ Jesús ni̱ ti̱a̱nu̱ꞌ ña̱ꞌaꞌ. Te̱ sa̱kanꞌ tu̱ xiinꞌ nda̱ꞌaꞌ te̱ ja̱a̱nꞌ na̱ti̱i̱n mi̱iꞌ Cristo ña̱ tiinꞌ kaꞌnuꞌ.
2CO 8:24 Xaꞌa̱ꞌ a̱ ja̱a̱nꞌ na niaꞌa̱ na ndo̱ꞌ te̱ ja̱a̱nꞌ ña̱ ndani̱ xna̱ꞌa̱ ña̱ꞌaꞌ ndo̱ꞌ, te̱ ku̱ni̱ na ne̱ nakayá xaꞌa̱ꞌ Jesús, ne̱ ni̱ ti̱ꞌviꞌ ña̱ꞌaꞌ, ña̱ ndani̱ xna̱ꞌa̱ ña̱ꞌaꞌ ndo̱ꞌ, te̱ ku̱ni̱ tu̱ ni̱a̱ ña̱ nï̱ kaꞌa̱n va̱ꞌa̱ saka ndu̱ xaꞌa̱ꞌ ndo̱ꞌ nuu̱ꞌ ni̱a̱.
2CO 9:1 Te̱ xaꞌa̱ꞌ xu̱ꞌunꞌ ña̱ nakayá, te̱ chi̱ndi̱e̱eꞌ e̱ꞌ ne̱ nduuꞌ kuenta Jesús xiinꞌ e̱ꞌ, ne̱ natiín ndii, küní a̱ ña̱ ke̱ꞌi̱ ka̱ i̱ ña̱ ja̱a̱nꞌ nuu̱ꞌ ndo̱ꞌ.
2CO 9:2 Kua̱chi̱ ndii xa̱ xiní yuꞌu̱ ña̱ kuní va̱ ndoꞌó chi̱ndi̱e̱eꞌ ña̱ꞌaꞌ ndo̱ꞌ. Xa̱ u̱u̱n ni̱ te̱ kaꞌán va̱ꞌa̱ i̱ xaꞌa̱ꞌ ndo̱ꞌ nuu̱ꞌ ne̱ ndieeꞌ nuu̱ꞌ ñu̱ꞌuꞌ Macedonia yoꞌoꞌ. Kaꞌán i̱ ña̱ ndoꞌó, ne̱ ndieeꞌ nuu̱ꞌ ñu̱ꞌuꞌ Acaya ndii, xa̱ nde̱e̱ kuiya̱ ndi̱ꞌi̱ vi̱ꞌ ni̱ xa̱ꞌaꞌ ndo̱ꞌ kaya ndo̱ꞌ xu̱ꞌunꞌ xaꞌa̱ꞌ ne̱ natiín ja̱a̱nꞌ te̱ chi̱ndi̱e̱eꞌ ña̱ꞌaꞌ ndo̱ꞌ. Xaꞌa̱ꞌ a̱ ña̱ yoo tu̱ꞌva̱ ndo̱ꞌ te̱ sa̱a̱ ndo̱ꞌ ña̱ ja̱a̱nꞌ ndii, kuaꞌa̱ꞌ va̱ tu̱ ne̱ Macedonia ni̱ kuni̱ chi̱ndi̱e̱eꞌ ni̱a̱ ne̱ ja̱a̱nꞌ.
2CO 9:3 Ndisu̱ tiꞌviꞌ i̱ te̱ taꞌanꞌ e̱ꞌ yoꞌoꞌ saa̱ꞌ i̱i̱n kii̱ꞌ te̱ kaꞌán va̱ꞌa̱ saka i̱ xaꞌa̱ꞌ ña̱ xaaꞌ ndo̱ꞌ ja̱a̱nꞌ. Sa̱kanꞌ te̱ ko̱o̱ tu̱ꞌva̱ xna̱ꞌa̱ ndo̱ꞌ xiinꞌ xu̱ꞌunꞌ ña̱ kaya ndo̱ꞌ ja̱a̱nꞌ.
2CO 9:4 Saa̱ꞌ i̱i̱n kii̱ꞌ kuꞌu̱n sa̱va̱ ne̱ taꞌanꞌ e̱ꞌ, ne̱ ndieeꞌ nuu̱ꞌ ñu̱ꞌuꞌ Macedonia yoꞌoꞌ, xiinꞌ i̱ miiꞌ ndieeꞌ ndo̱ꞌ, te̱ ku̱ni̱ ni̱a̱ ña̱ kuä̱sa̱ꞌ yooꞌ tu̱ꞌva̱ ndo̱ꞌ xiinꞌ xu̱ꞌunꞌ ja̱a̱nꞌ, te̱ ku̱ka̱ꞌa̱n ndu̱ nuu̱ꞌ ni̱a̱ xaꞌa̱ꞌ a̱ ña̱ i̱ni̱ va̱ ndu̱ xini ndu̱ ndoꞌó, ndisu̱ ku̱ka̱ꞌa̱n ka̱ vi̱ꞌ nuu̱ꞌ ndoꞌó.
2CO 9:5 Xaꞌa̱ꞌ a̱ ja̱a̱nꞌ na ni̱ kuni̱ a̱ ña̱ kaꞌa̱n ndaꞌvi i̱ xiinꞌ ña̱ni̱ taꞌanꞌ e̱ꞌ yoꞌoꞌ, te̱ ko̱ni̱ꞌi̱ i̱chiꞌ ra̱ kuꞌu̱n ra̱ miiꞌ ndieeꞌ ndo̱ꞌ, te̱ chi̱ndi̱e̱eꞌ ra̱ ndoꞌó te̱ ka̱ya̱ ndo̱ꞌ xu̱ꞌunꞌ ña̱ xa̱ ni̱ ndoo̱ ndo̱ꞌ kuento ta̱xi̱ ndo̱ꞌ, te̱ ku̱ndu̱u̱ a̱ ña̱ ni̱ kaꞌa̱n nimá mi̱iꞌ ndo̱ꞌ ta̱xi̱ ndo̱ꞌ, te̱ kü̱ndu̱u̱ a̱ ña̱ xikán uꞌvi̱ nduꞌu̱ nuu̱ꞌ ndo̱ꞌ.
2CO 9:6 Ndisu̱ na̱ka̱ꞌanꞌ ndo̱ꞌ ña̱ yo̱ꞌo̱ꞌ ndii: “Yo̱o̱ ka̱ sie chiꞌiꞌ ndii, sie tu̱ ña̱ꞌa̱ nakaya ni̱a̱, te̱ yo̱o̱ ka̱ kuaꞌa̱ꞌ chiꞌiꞌ ndii, kuaꞌa̱ꞌ tu̱ ña̱ꞌa̱ nakaya ni̱a̱.”
2CO 9:7 Te̱ i̱ꞌi̱n ndo̱ꞌ ndii, kuní a̱ ña̱ ta̱xi̱ ndo̱ꞌ sa̱a̱ ka̱ ni̱ kaꞌa̱n nimá mi̱iꞌ ndo̱ꞌ, te̱ kü̱su̱chiꞌ i̱ni̱ ndo̱ꞌ kii̱ꞌ taxiꞌ ndo̱ꞌ a̱, ni̱ nde̱e̱ tä̱xi̱ tu̱ ndo̱ꞌ a̱ xaꞌa̱ꞌ a̱ ña̱ tiinꞌ uꞌvi̱ ne̱ yivi̱ꞌ ndoꞌó. Kua̱chi̱ ndii ndani̱ Ndiosí ne̱ va̱ꞌa̱ kuni te̱ taxiꞌ ni̱a̱ ña̱ ja̱a̱nꞌ.
2CO 9:8 Te̱ ña̱ ndi̱e̱eꞌ ko̱o̱ chukuuꞌ nduuꞌ tu̱ Ndiosí, mi̱iꞌ tukuꞌ a̱ ja̱a̱nꞌ sa̱ñuꞌuꞌ va̱ ndoꞌó, te̱ kö̱o̱ꞌ nde̱e̱ i̱i̱n ña̱ꞌa̱ ku̱ndo̱ꞌo̱ ndo̱ꞌ xaꞌa̱ꞌ, te̱ ko̱o̱ ña̱ kuní a̱ ku̱ti̱a̱ku̱ ndo̱ꞌ sa̱a̱ kivi̱ꞌ, te̱ nde̱e̱ ni̱a̱ni̱ a̱ te̱ chi̱ndi̱e̱eꞌ ka̱ ndo̱ꞌ xiinꞌ ña̱ ja̱a̱nꞌ ne̱ kö̱o̱ꞌ a̱ kumiꞌ.
2CO 9:9 Naa yoso̱ꞌ a̱ nuu̱ꞌ tu̱tu̱ Ndiosí miiꞌ kaꞌán a̱ xaꞌa̱ꞌ ne̱ va̱ꞌa̱ nimá ndii: Ni̱ ta̱xi̱ kuaꞌa̱ꞌ ni̱a̱ ña̱ꞌa̱ ni̱a̱ nda̱ꞌaꞌ ne̱ ndaꞌvi kuuꞌ, te̱ na̱ka̱ꞌanꞌ Ndiosí nde̱e̱ ndiꞌiꞌ ni̱ kivi̱ꞌ ña̱ ni̱ xa̱chuunꞌ nda̱ku ni̱a̱ ja̱a̱nꞌ. Sa̱kanꞌ yoso̱ꞌ a̱.
2CO 9:10 Te̱ Ndiosí nduuꞌ ña̱ taxiꞌ tiki̱nꞌ te̱ chiꞌiꞌ ne̱ yivi̱ꞌ a̱, te̱ su̱vi̱ tu̱ a̱ taxiꞌ ña̱ xaxi̱ꞌ e̱ꞌ, sa̱kanꞌ na kuiiꞌ ta̱xi̱ tu̱ a̱ ña̱ na̱ka̱ya̱ kuaꞌa̱ꞌ ka̱ ndo̱ꞌ ña̱ꞌa̱ ndo̱ꞌ ña̱ ni̱ chi̱ꞌi̱ ndo̱ꞌ, te̱ sa̱ñuꞌuꞌ kuaꞌa̱ꞌ ka̱ a̱ ndoꞌó, te̱ ku̱vi̱ chi̱ndi̱e̱eꞌ ka̱ ndo̱ꞌ ne̱ natiín.
2CO 9:11 Sa̱kanꞌ te̱ ku̱miꞌ ndo̱ꞌ sa̱kuuꞌ nuu̱ꞌ ña̱ vikaꞌ, te̱ ku̱vi̱ chi̱ndi̱e̱eꞌ ndo̱ꞌ kuaꞌa̱ꞌ ka̱ ne̱ ndaꞌvi kuuꞌ. Te̱ ña̱ ta̱xi̱ ndo̱ꞌ nda̱ꞌaꞌ nduꞌu̱ ja̱a̱nꞌ, te̱ xaxa̱ꞌ ndu̱ a̱, sa̱a̱ sa̱kanꞌ te̱ kuaꞌa̱ꞌ ka̱ tu̱ ne̱ yivi̱ꞌ ta̱xi̱ ña̱ chi̱nda̱ni Ndiosí xaꞌa̱ꞌ ña̱ ja̱a̱nꞌ.
2CO 9:12 Kua̱chi̱ ndii, xiinꞌ tu̱mani̱ꞌ ña̱ chindieeꞌ ndoꞌó ne̱ taꞌanꞌ e̱ꞌ ja̱a̱nꞌ ndii, süu̱ꞌ ne̱ ja̱a̱nꞌ kui̱ti̱ꞌ taxiꞌ ndo̱ꞌ ña̱ kuní nuu̱ꞌ, süu̱ꞌ ja̱a̱nꞌ ndii xandieni tu̱ ña̱ꞌaꞌ ndo̱ꞌ, te̱ ta̱xi̱ va̱ ni̱a̱ ña̱ chi̱nda̱ni Ndiosí.
2CO 9:13 Sa̱kanꞌ ña̱ kii̱ꞌ na̱ti̱i̱n ne̱ ja̱a̱nꞌ ña̱ chindieeꞌ ña̱ꞌaꞌ ndo̱ꞌ ndii, sa̱kaꞌnuꞌ ni̱a̱ Ndiosí, kua̱chi̱ ndii ku̱ni̱ ni̱a̱ sa̱a̱ niaꞌá ndoꞌó ña̱ sa̱xinú xna̱ꞌa̱ ndo̱ꞌ tu̱ꞌu̱n va̱ꞌa̱ ña̱ kaꞌán xaꞌa̱ꞌ Cristo. Te̱ sa̱kaꞌnuꞌ tu̱ ni̱a̱ Ndiosí xaꞌa̱ꞌ a̱ ña̱ taxiꞌ ndo̱ꞌ kuaꞌa̱ꞌ xu̱ꞌunꞌ te̱ chi̱ndi̱e̱eꞌ ña̱ꞌaꞌ ndo̱ꞌ, te̱ chi̱ndi̱e̱eꞌ tu̱ ndo̱ꞌ sa̱kuuꞌ ne̱ natiín.
2CO 9:14 Te̱ sa̱kanꞌ tu̱ kaꞌa̱n va̱ ni̱a̱ xiinꞌ Ndiosí xaꞌa̱ꞌ ndo̱ꞌ, sa̱kanꞌ ña̱ ndani̱ ni̱a̱ ndoꞌó xaꞌa̱ꞌ a̱ ña̱ ni̱ sa̱ñuꞌuꞌ va̱ ña̱ꞌaꞌ Ndiosí xiinꞌ nda̱ꞌaꞌ ndo̱ꞌ.
2CO 9:15 Chi̱nda̱ni va̱ Ndiosí xaꞌa̱ꞌ a̱ ña̱ kuaꞌa̱ꞌ va̱ ni̱ xa̱mani̱ꞌ a̱ yooꞌ, te̱ kö̱o̱ꞌ tu̱ꞌu̱n ña̱ ku̱vi̱ sa̱na̱kuachiꞌ e̱ꞌ tu̱mani̱ꞌ ja̱a̱nꞌ.
2CO 10:1 Kaꞌán ndaꞌvi yuꞌu̱, te̱ nduuꞌ Pablo, xiinꞌ ndoꞌó sa̱a̱ niiꞌ xaaꞌ Cristo, ña̱ maso kuuꞌ a̱, te̱ va̱ꞌa̱ tu̱ nimá a̱. Sa̱kanꞌ ña̱ xini i̱ kuento ña̱ kaꞌán sa̱va̱ ndo̱ꞌ ña̱ i̱yo̱ va̱ i̱ kii̱ꞌ nduꞌu̱ꞌ i̱ te̱i̱n ndo̱ꞌ, ndisu̱ kii̱ꞌ nduꞌu̱ꞌ i̱ tu̱ku̱ xaanꞌ ndii, tïakú xa̱chiꞌ yu̱ꞌuꞌ i̱ xaꞌa̱ꞌ ndo̱ꞌ, kachi ndo̱ꞌ.
2CO 10:2 Xaꞌa̱ꞌ a̱ ja̱a̱nꞌ na kaꞌán ndaꞌvi i̱ xiinꞌ ndo̱ꞌ ña̱ ndü̱kuꞌ ndo̱ꞌ ña̱ tïakú yu̱ꞌuꞌ i̱ ja̱a̱nꞌ kii̱ꞌ ko̱o̱ i̱ te̱i̱n ndo̱ꞌ, sa̱kanꞌ ña̱ xa̱ yoo ndi̱tu̱ni̱ i̱ ña̱ kaꞌa̱n kaxiꞌ i̱ xiinꞌ ne̱ tiinꞌ kua̱chi̱ nduꞌu̱ ja̱a̱nꞌ, ña̱ kaꞌán ni̱a̱ ña̱ xikaꞌ ndu̱ nde̱e̱ naa xikaꞌ ne̱ nduuꞌ kuenta i̱i̱n yivi̱ꞌ.
2CO 10:3 Kua̱chi̱ ndii, tee̱ꞌ ndee te̱ yivi̱ꞌ i̱i̱n yivi̱ꞌ nduuꞌ ndu̱ ndii, küntaꞌanꞌ ndu̱ naa kuntaꞌanꞌ ne̱ yivi̱ꞌ i̱i̱n yivi̱ꞌ yoꞌoꞌ.
2CO 10:4 Kua̱chi̱ ndii, ña̱ tiinꞌ ndi̱a̱a̱ ndu̱ te̱ kuntaꞌanꞌ ndu̱ ndii, süu̱ꞌ naa ña̱ tiinꞌ ndi̱a̱a̱ ne̱ yivi̱ꞌ i̱i̱n yivi̱ꞌ nduuꞌ a̱, süu̱ꞌ ja̱a̱nꞌ ndii ndi̱e̱e̱ꞌ mi̱iꞌ Ndiosí nduuꞌ a̱. Te̱ kumiꞌ a̱ ndi̱e̱e̱ꞌ te̱ sa̱nduxín a̱ ña̱ ndi̱e̱e̱ꞌ ña̱ ndi̱va̱ꞌa̱,
2CO 10:5 te̱ xiinꞌ ña̱ ja̱a̱nꞌ sandoñuꞌuꞌ ndu̱ ña̱ xini tuní xini xaꞌanꞌ ña̱ kumiꞌ ne̱ yivi̱ꞌ i̱i̱n yivi̱ꞌ. Te̱ ña̱ ja̱a̱nꞌ taxiꞌ tu̱ ndi̱e̱e̱ꞌ ndu̱, te̱ sa̱nduxín ndu̱ sa̱kuuꞌ ña̱ kaꞌán ñuñuꞌ ni̱a̱, te̱ xikuitaꞌnú ni̱a̱ nuu̱ꞌ ña̱ kaꞌán xaꞌa̱ꞌ Ndiosí. Te̱ ña̱ ja̱a̱nꞌ tu̱ taxiꞌ ndi̱e̱e̱ꞌ ndu̱, te̱ nakasi ndu̱ sa̱kuuꞌ ña̱ xanini ne̱ yivi̱ꞌ i̱i̱n yivi̱ꞌ, te̱ ki̱xi̱n ndi̱a̱ka̱ ña̱ꞌaꞌ ndu̱ nuu̱ꞌ Cristo, te̱ ka̱ndi̱xaꞌ ña̱ꞌaꞌ ni̱a̱.
2CO 10:6 Te̱ xa̱ yoo tu̱ꞌva̱ ndu̱ te̱ sa̱ndoꞌoꞌ ndu̱ sa̱kuuꞌ ne̱ xaso̱ꞌo̱ nuu̱ꞌ Cristo kii̱ꞌ ku̱ni̱ ndu̱ ña̱ xa̱ ni̱ ka̱ndi̱xaꞌ ña̱ꞌaꞌ sa̱kuuꞌ ndoꞌó.
2CO 10:7 Chu̱u̱n xaꞌaꞌ va̱ ndo̱ꞌ sa̱a̱ kuuꞌ ne̱ yivi̱ꞌ. Naaꞌ tuu yo̱o̱ ka̱ ña̱ xiní kaxiꞌ ni̱a̱ ña̱ kuenta Cristo nduuꞌ ni̱a̱ ndii, kuní a̱ ña̱ na̱ku̱ni̱ tu̱ ni̱a̱ ña̱ kuenta Cristo nduuꞌ tu̱ nduꞌu̱.
2CO 10:8 Tee̱ꞌ ndee nde̱e̱ vaa̱ꞌ ndi̱e̱eꞌ ka̱ kaꞌán chuunꞌ yuꞌu̱ vi̱ti̱n xaꞌa̱ꞌ a̱ ña̱ ni̱ ta̱xi̱ xto̱ꞌo̱ e̱ꞌ ndi̱e̱e̱ꞌ ja̱a̱nꞌ nda̱ꞌaꞌ i̱ ndii, kuä̱sa̱ꞌ kaꞌanꞌ nuu̱ꞌ i̱. Sa̱kanꞌ ña̱ ni̱ ta̱xi̱ a̱ ndi̱e̱e̱ꞌ ja̱a̱nꞌ nda̱ꞌaꞌ i̱ te̱ sa̱kuaꞌnuꞌ i̱ ndoꞌó nuu̱ꞌ i̱chiꞌ Jesús, te̱ süu̱ꞌ ni̱ ta̱xi̱ a̱ ndi̱e̱e̱ꞌ ja̱a̱nꞌ nda̱ꞌaꞌ i̱ te̱ sa̱tíviꞌ i̱ ndoꞌó, ne̱ i̱ni̱ xini ña̱ꞌaꞌ.
2CO 10:9 Te̱ küní i̱ ña̱ ka̱ni̱ni̱ ndo̱ꞌ ña̱ tee̱ꞌ kuni sa̱yi̱ꞌvi i̱ ndoꞌó xiinꞌ tu̱tu̱, ña̱ ni̱ ti̱ꞌviꞌ i̱ kuaꞌa̱n nda̱ꞌaꞌ ndo̱ꞌ.
2CO 10:10 Kua̱chi̱ ndii, xini i̱ kuento ña̱ kaꞌán sa̱va̱ ndo̱ꞌ ndii, vixi va̱ te̱ sa̱xinú e̱ꞌ ña̱ ni̱ ke̱ꞌi̱ i̱ nuu̱ꞌ tu̱tu̱ ja̱a̱nꞌ, te̱ ndi̱e̱eꞌ va̱ tu̱ kaꞌán ña̱ yoso̱ꞌ nuu̱ꞌ a̱, ndisu̱ kii̱ꞌ yoo i̱ te̱i̱n ndo̱ꞌ ndii, i̱yo̱ va̱ i̱ te̱ kü̱vi̱ tu̱ nda̱tu̱nꞌ kaꞌa̱n i̱, kachi ndo̱ꞌ.
2CO 10:11 Sa̱kanꞌ na kuiiꞌ kuní i̱ ña̱ ku̱nda̱ni̱ tu̱ te̱ kaꞌán sa̱kanꞌ xaꞌa̱ꞌ i̱ ña̱ sa̱a̱ niiꞌ ni̱ ke̱ꞌi̱ ndi̱e̱eꞌ i̱ nuu̱ꞌ tu̱tu̱ yoꞌoꞌ kii̱ꞌ nduꞌu̱ꞌ xikaꞌ i̱ ndii, niiꞌ sa̱kanꞌ tu̱ ndi̱e̱eꞌ kaꞌa̱n i̱ xiinꞌ ndo̱ꞌ kii̱ꞌ ko̱o̱ i̱ miiꞌ ndieeꞌ ndo̱ꞌ.
2CO 10:12 Sa̱kanꞌ ña̱ kö̱o̱ꞌ kivi̱ꞌ sa̱a̱ ndu̱ naa xaaꞌ te̱ kaꞌán va̱ꞌa̱ xaꞌa̱ꞌ mi̱iꞌ ja̱a̱nꞌ, ni̱ nde̱e̱ nä̱ka̱ta̱ xiinꞌ miiꞌ tu̱ ndu̱ xiinꞌ te̱ ja̱a̱nꞌ, kua̱chi̱ ndii te̱ kaꞌán va̱ꞌa̱ xaꞌa̱ꞌ mi̱iꞌ ja̱a̱nꞌ, te̱ xa̱ xiinꞌ taꞌanꞌ mi̱iꞌ tu̱ ra̱ nakataꞌ xiinꞌ miiꞌ ra̱ ndii, i̱i̱n te̱ küuꞌ kaxiꞌ nduuꞌ ra̱.
2CO 10:13 Ndisu̱ nduꞌu̱ ndii, käꞌa̱n va̱ꞌa̱ ndu̱ xaꞌa̱ꞌ chu̱u̱n ña̱ xaaꞌ ndu̱ yaꞌa̱ ka̱ te̱ sa̱kanꞌ sa̱a̱ kuní Ndiosí, süu̱ꞌ ja̱a̱nꞌ ndii Ndiosí nduuꞌ ña̱ niaꞌá nduꞌu̱ sa̱a̱ kuní a̱ sa̱a̱ ndu̱ chu̱u̱n nuu̱ꞌ a̱, te̱ ña̱ ja̱a̱nꞌ tu̱ ni̱ xa̱a̱ sa̱kanꞌ, te̱ ni̱ xaa̱ ndu̱ nde̱e̱ miiꞌ ndieeꞌ ndoꞌó.
2CO 10:14 Xi̱ꞌna̱ ndu̱ ni̱ xaꞌa̱n miiꞌ ndieeꞌ ndo̱ꞌ ña̱ nu̱uꞌ, sa̱kanꞌ na kuiiꞌ kuä̱sa̱ꞌ yaꞌá ndu̱ ña̱ kuní Ndiosí sa̱a̱ ndu̱. Kua̱chi̱ ndii xi̱ꞌna̱ ndu̱ ni̱ xa̱ꞌaꞌ kaꞌán ndo̱so̱ꞌ tu̱ꞌu̱n va̱ꞌa̱ ña̱ kaꞌán xaꞌa̱ꞌ Cristo nuu̱ꞌ ndo̱ꞌ.
2CO 10:15 Kuä̱sa̱ꞌ kaꞌán va̱ꞌa̱ ndu̱ xaꞌa̱ꞌ mi̱iꞌ ndu̱ xaꞌa̱ꞌ chu̱u̱n ña̱ ni̱ xa̱a̱ tu̱ku̱ te̱ yivi̱ꞌ, süu̱ꞌ ja̱a̱nꞌ ndii ndiatuꞌ i̱ni̱ ndu̱ ña̱ sa̱a̱ ña̱ kuaꞌa̱n kua̱ꞌnu̱ ka̱ ña̱ i̱ni̱ ndoꞌó xini ndo̱ꞌ Jesús, te̱ ku̱vi̱ kuaꞌa̱ꞌ ka̱ ndo̱ꞌ ku̱miꞌ ndu̱ ña̱ ndi̱e̱eꞌ nuu̱ꞌ sa̱a̱ kuní Ndiosí sa̱chuunꞌ ndu̱.
2CO 10:16 Te̱ ndiatuꞌ tu̱ i̱ni̱ ndu̱ ña̱ kuꞌu̱n kaꞌa̱n ndo̱so̱ꞌ ndu̱ tu̱ꞌu̱n va̱ꞌa̱ ja̱a̱nꞌ xikaꞌ ka̱ te̱ miiꞌ ndieeꞌ ndoꞌó, miiꞌ tïa̱ꞌan kuꞌu̱n nde̱e̱ i̱i̱n te̱ yivi̱ꞌ, te̱ sa̱kanꞌ käꞌa̱n va̱ꞌa̱ ndu̱ xaꞌa̱ꞌ mi̱iꞌ ndu̱ xaꞌa̱ꞌ chu̱u̱n ña̱ ni̱ xa̱a̱ tu̱ku̱ te̱ yivi̱ꞌ.
2CO 10:17 Sa̱kanꞌ ña̱ yoso̱ꞌ a̱ nuu̱ꞌ tu̱tu̱ Ndiosí miiꞌ kaꞌán a̱ ndii: “Naaꞌ kuni kaꞌa̱n va̱ꞌa̱ yo̱o̱ ka̱ xaꞌa̱ꞌ mi̱iꞌ ni̱a̱ ndii, nde̱e̱ chaaꞌ ka̱ na kaꞌa̱n va̱ꞌa̱ ni̱a̱ xaꞌa̱ꞌ ña̱ ni̱ xa̱a̱ xto̱ꞌo̱ e̱ꞌ Ndiosí xaꞌa̱ꞌ ni̱a̱.” Sa̱kanꞌ yoso̱ꞌ a̱.
2CO 10:18 Kua̱chi̱ ndii, süu̱ꞌ ne̱ kaꞌán va̱ꞌa̱ xaꞌa̱ꞌ mi̱iꞌ nduuꞌ ne̱ ketaꞌ va̱ꞌa̱ nuu̱ꞌ xto̱ꞌo̱ e̱ꞌ Ndiosí, süu̱ꞌ ja̱a̱nꞌ ndii ne̱ kaꞌán va̱ꞌa̱ mi̱iꞌ ña̱ ja̱a̱nꞌ xaꞌa̱ꞌ nduuꞌ ne̱ ketaꞌ va̱ꞌa̱ nuu̱ꞌ a̱.
2CO 11:1 Ndiatuꞌ i̱ni̱ i̱ ña̱ ku̱ndi̱e̱ni xíniꞌ ndo̱ꞌ ku̱ni̱ ndo̱ꞌ yuꞌu̱, tee̱ꞌ ndee kaꞌa̱n i̱ nde̱e̱ naa i̱i̱n te̱ küuꞌ kaxiꞌ. Va̱ꞌa̱ ka̱ na ku̱ndi̱e̱ni xíniꞌ ndo̱ꞌ ku̱ni̱ ndo̱ꞌ yuꞌu̱.
2CO 11:2 Kua̱chi̱ ndii, ña̱ xakuiñu yuꞌu̱ ndoꞌó ndii, nde̱e̱ nda̱ꞌaꞌ Ndiosí kua̱xi̱ a̱. Sa̱kanꞌ ña̱ xa̱ ni̱ chi̱tuní i̱ ña̱ xiinꞌ i̱i̱n nda̱a̱ꞌ kui̱ti̱ꞌ te̱ yivi̱ꞌ tu̱ndaꞌa̱ꞌ ndo̱ꞌ sa̱a̱ i̱, te̱ te̱ yivi̱ꞌ ja̱a̱nꞌ ndii, Cristo nduuꞌ a̱. Sa̱kanꞌ na kuiiꞌ kii̱ꞌ kundi̱a̱ka̱ i̱ ndoꞌó nuu̱ꞌ a̱ ndii, kuní a̱ ña̱ ndo̱o̱ ko̱o̱ ndo̱ꞌ nde̱e̱ naa i̱i̱n ña̱ꞌaꞌ ña̱ nduꞌu̱ꞌ sie nde̱e̱ xaa̱ꞌ kivi̱ꞌ ña̱ tu̱ndaꞌa̱ꞌ aꞌ.
2CO 11:3 Ndisu̱ xikaꞌ nimá i̱ ña̱ naa ni̱ xa̱a̱ koo̱ꞌ ni̱ xi̱ni̱ xaꞌanꞌ riꞌ Eva ndii, kueinꞌ tu̱ ku̱ni̱ xaꞌanꞌ te̱ ja̱a̱nꞌ ndoꞌó, te̱ sa̱sanaꞌ ra̱ xíniꞌ ndo̱ꞌ, te̱ na̱ko̱o̱ ndo̱ꞌ ña̱ itaꞌ ni̱ꞌi̱ ndo̱ꞌ i̱chiꞌ Cristo.
2CO 11:4 Sa̱kanꞌ ña̱ ndoꞌó ndii, kundieni mani̱ꞌ xíniꞌ ndo̱ꞌ kuuꞌ yo̱o̱ ka̱ kua̱xi̱ kaꞌán ndo̱so̱ꞌ siinꞌ nuu̱ꞌ ndo̱ꞌ xaꞌa̱ꞌ Jesús, te̱ sa̱kanꞌ ña̱ xa̱ ni̱ kaꞌa̱n ndo̱so̱ꞌ ndu̱ nuu̱ꞌ ndo̱ꞌ xaꞌa̱ꞌ, te̱ natiinꞌ tu̱ ndo̱ꞌ i̱nga̱ espíritu siinꞌ te̱ sa̱kanꞌ Espíritu Santo, ña̱ xa̱ ni̱ na̱ti̱i̱n ndo̱ꞌ, te̱ natiinꞌ ka̱ tu̱ ndo̱ꞌ i̱nga̱ nuu̱ꞌ tu̱ꞌu̱n siinꞌ te̱ sa̱kanꞌ tu̱ꞌu̱n va̱ꞌa̱, ña̱ xa̱ ni̱ kaꞌa̱n ndo̱so̱ꞌ ndu̱ nuu̱ꞌ ndo̱ꞌ.
2CO 11:5 Te̱ kuä̱sa̱ꞌ tuu yuꞌu̱ ña̱ te̱ xanuuꞌ ka̱ nduuꞌ i̱ te̱ sa̱kanꞌ te̱ kaꞌán mi̱iꞌ ña̱ nduuꞌ ra̱ te̱ chu̱u̱n va̱ kaꞌán ndo̱so̱ꞌ ja̱a̱nꞌ.
2CO 11:6 Tee̱ꞌ ndee süu̱ꞌ i̱i̱n te̱ chu̱u̱n va̱ xiinꞌ kuento nduuꞌ i̱, ndisu̱ kumiꞌ i̱ ña̱ chu̱u̱n xaaꞌ ña̱ ndichi ña̱ ni̱ ta̱xi̱ Ndiosí. Te̱ ña̱ ja̱a̱nꞌ ndii, xa̱ kiꞌinꞌ i̱chiꞌ xi niaꞌá ndu̱ a̱ nuu̱ꞌ ndo̱ꞌ.
2CO 11:7 Kueinꞌ tuu ndo̱ꞌ ña̱ ni̱ xa̱a̱ i̱ kua̱chi̱ ña̱ nï̱ ki̱ꞌi̱n i̱ xu̱ꞌunꞌ nda̱ꞌaꞌ ndo̱ꞌ kii̱ꞌ ni̱ sa̱niaꞌá i̱ ndoꞌó tu̱ꞌu̱n va̱ꞌa̱ ña̱ kaꞌán xaꞌa̱ꞌ Ndiosí, sa̱kanꞌ ña̱ ni̱ sa̱nuuꞌ xiinꞌ miiꞌ mi̱iꞌ i̱ te̱ ka̱ni̱ꞌi̱ i̱ ndoꞌó.
2CO 11:8 Te̱ nda̱ꞌaꞌ tu̱ku̱ ti̱ꞌvi̱ ne̱ nakayá xaꞌa̱ꞌ Jesús ni̱ ki̱ꞌi̱n i̱ xu̱ꞌunꞌ, te̱ ni̱ sa̱niaꞌá i̱ ndoꞌó.
2CO 11:9 Kii̱ꞌ ni̱ nduꞌu̱ꞌ i̱ miiꞌ ndieeꞌ ndo̱ꞌ ñaa̱ꞌ, te̱ kii̱ꞌ ni̱ kuni̱ yo̱o̱ ka̱ nduuꞌ ña̱ꞌa̱ nuu̱ꞌ i̱ ndii, kö̱o̱ꞌ kivi̱ꞌ ni̱ xaꞌa̱n i̱ vi̱ꞌe̱ nde̱e̱ i̱i̱n ndo̱ꞌ te̱ kaka̱n e̱ nuu̱ꞌ ndo̱ꞌ, sa̱kanꞌ ña̱ ne̱ taꞌanꞌ e̱ꞌ, ne̱ nduuꞌ kuenta Jesús, ne̱ ni̱ ki̱e̱e̱ ñu̱ꞌuꞌ Macedonia yoꞌoꞌ, ni̱ chi̱ndi̱e̱eꞌ yuꞌu̱ xiinꞌ ña̱ tiaku i̱. Te̱ ni̱ xa̱nduxa̱ꞌ i̱, te̱ nï̱ xika̱n i̱ ña̱ꞌa̱ nuu̱ꞌ nde̱e̱ i̱i̱n ndo̱ꞌ, te̱ ni̱ nde̱e̱ käka̱n tu̱ e̱ꞌ nuu̱ꞌ ndo̱ꞌ.
2CO 11:10 Sa̱a̱ niiꞌ xiní kaxiꞌ yuꞌu̱ ña̱ xiní xna̱ꞌa̱ i̱ ña̱ ndi̱xa̱ xaꞌa̱ꞌ Cristo ndii, niiꞌ sa̱kanꞌ tu̱ xiní kaxiꞌ i̱ ña̱ nde̱e̱ i̱i̱n ne̱ ndieeꞌ nuu̱ꞌ ñu̱ꞌuꞌ Acaya ñaa̱ꞌ kü̱vi̱ sa̱vi̱kuiín yuꞌu̱, te̱ na̱ko̱o̱ i̱ ña̱ va̱ꞌa̱ kuni i̱ xaꞌa̱ꞌ ña̱ kïꞌinꞌ i̱ xu̱ꞌunꞌ te̱ saniaꞌá i̱ ndoꞌó.
2CO 11:11 Tee̱ꞌ kueinꞌ tuu ndo̱ꞌ ña̱ xaaꞌ i̱ sa̱kanꞌ xaꞌa̱ꞌ a̱ ña̱ ndäni̱ i̱ ndoꞌó. Kuä̱sa̱ꞌ xa̱chiꞌ sa̱kanꞌ ra̱nꞌ, xiní Ndiosí ña̱ ndani̱ kuaꞌa̱ꞌ i̱ ndoꞌó.
2CO 11:12 Ndisu̱ yuꞌu̱ ndii, sa̱a̱ na xaaꞌ i̱ ña̱ xa̱ xaaꞌ i̱ ja̱a̱nꞌ, sa̱kanꞌ te̱ kö̱o̱ꞌ xa̱chiꞌ a̱ ku̱vi̱ kaꞌa̱n ni̱nu̱ te̱ ñuñuꞌ xaꞌa̱ꞌ mi̱iꞌ ra̱ xaꞌa̱ꞌ ña̱ ja̱a̱nꞌ, te̱ nakataꞌ xiinꞌ miiꞌ ra̱ xiinꞌ ndu̱.
2CO 11:13 Sa̱kanꞌ ña̱ te̱ ja̱a̱nꞌ ndii, te̱ kaꞌán ndo̱so̱ꞌ tu̱n vixi̱ kui̱ti̱ꞌ nduuꞌ ra̱, te̱ xini xaꞌanꞌ ra̱ ndoꞌó kaꞌán ra̱ ña̱ te̱ tianu̱ꞌ Cristo sa̱niaꞌá i̱chiꞌ a̱ nduuꞌ ra̱, kachi ra̱.
2CO 11:14 Te̱ kö̱o̱ꞌ a̱ na̱nda̱ni̱ e̱ꞌ xaꞌa̱ꞌ ña̱ xaaꞌ te̱ ja̱a̱nꞌ sa̱kanꞌ, kua̱chi̱ ndii sa̱kanꞌ tu̱ xaaꞌ mi̱iꞌ ña̱ ndi̱va̱ꞌa̱ sananduuꞌ xiinꞌ miiꞌ a̱ nde̱e̱ naa ángele, ña̱ yiꞌé.
2CO 11:15 Xaꞌa̱ꞌ a̱ ja̱a̱nꞌ na kuiiꞌ kö̱o̱ꞌ a̱ na̱nda̱ni̱ tu̱ e̱ꞌ xaꞌa̱ꞌ ña̱ xaaꞌ te̱ xikaꞌ nuuꞌ nuu̱ꞌ ña̱ ndi̱va̱ꞌa̱ ja̱a̱nꞌ, ña̱ sananduuꞌ xiinꞌ miiꞌ ra̱ nde̱e̱ naa te̱ kaꞌán ndo̱so̱ꞌ xna̱ꞌa̱ xaꞌa̱ꞌ ña̱ nda̱ku. Ndisu̱ kivi̱ꞌ soꞌo̱ꞌ ndiꞌiꞌ ndii, kuꞌu̱n ra̱ vi̱ꞌe̱ tu̱ndoꞌo̱ꞌ miiꞌ xataꞌa̱n kuꞌu̱n ra̱ xaꞌa̱ꞌ ña̱ xaaꞌ ra̱ ña̱ ja̱a̱nꞌ.
2CO 11:16 Tu̱ku̱ ni̱ kaꞌán i̱ xiinꞌ ndo̱ꞌ ña̱ nde̱e̱ i̱i̱n ndo̱ꞌ kä̱ni̱ni̱ ña̱ te̱ küuꞌ kaxiꞌ nduuꞌ i̱, ndisu̱ tee̱ꞌ ndee sa̱kanꞌ nduuꞌ a̱ ndii, na̱ti̱i̱n ndo̱ꞌ yuꞌu̱ kaaꞌ sa̱kanꞌ, te̱ sa̱kanꞌ ku̱vi̱ tu̱ kaꞌa̱n va̱ꞌa̱ yuꞌu̱ xaꞌa̱ꞌ mi̱iꞌ i̱ sie.
2CO 11:17 Te̱ ña̱ xitoꞌ kaꞌa̱n i̱ yoꞌoꞌ ndii, süu̱ꞌ xto̱ꞌo̱ e̱ꞌ ni̱ kaꞌa̱n chuunꞌ a̱ xiinꞌ i̱, süu̱ꞌ ja̱a̱nꞌ ndii kaꞌán i̱ nde̱e̱ naa i̱i̱n te̱ küuꞌ kaxiꞌ, te̱ ku̱vi̱ kaꞌa̱n va̱ꞌa̱ i̱ xaꞌa̱ꞌ mi̱iꞌ i̱.
2CO 11:18 Xaꞌa̱ꞌ ña̱ yoo va̱ te̱ kaꞌán va̱ꞌa̱ xaꞌa̱ꞌ mi̱iꞌ xaꞌa̱ꞌ ña̱ kuuꞌ mi̱iꞌ ra̱ ndii, ku̱vi̱ tu̱ sa̱a̱ yuꞌu̱ sa̱kanꞌ.
2CO 11:19 Tee̱ꞌ ndee tuu ndo̱ꞌ ña̱ ne̱ kuuꞌ kaxiꞌ nduuꞌ ndo̱ꞌ ndii, kundieni xíniꞌ ndo̱ꞌ kuuꞌ te̱ küuꞌ kaxiꞌ ja̱a̱nꞌ.
2CO 11:20 Sa̱kanꞌ ña̱ kundieni xíniꞌ ndo̱ꞌ kuuꞌ nde̱e̱ te̱ tiachuunꞌ ndoꞌó, te̱ xa̱ nda̱ꞌaꞌ ndoꞌó tiaku ra̱, te̱ xini xaꞌanꞌ tu̱ ra̱ ndoꞌó, te̱ sa̱kanꞌ tu̱ xachié xiinꞌ mi̱iꞌ ra̱ nuu̱ꞌ ndo̱ꞌ, te̱ nde̱e̱ saꞌndiaꞌ ra̱ nuu̱ꞌ ndo̱ꞌ.
2CO 11:21 Kaꞌanꞌ va̱ nuu̱ꞌ i̱ kaꞌán i̱ xiinꞌ ndo̱ꞌ ña̱ nduꞌu̱ ndii, yaꞌa̱ kuie ni̱ ku̱u̱ ndu̱ xiinꞌ ndo̱ꞌ, sa̱kanꞌ na nï̱ xaaꞌ ndu̱ naa xaaꞌ te̱ ja̱a̱nꞌ. Ndisu̱ naaꞌ i̱nga̱ te̱ yivi̱ꞌ kaꞌán va̱ꞌa̱ xaꞌa̱ꞌ mi̱iꞌ ndii, sa̱kanꞌ tu̱ sa̱a̱ yuꞌu̱, tee̱ꞌ ndee ña̱ küuꞌ kaxiꞌ nduuꞌ ña̱ ja̱a̱nꞌ.
2CO 11:22 ¿Ñáá te̱ vi̱ꞌe̱ hebreo nduuꞌ te̱ ja̱a̱nꞌ, kachi ra̱? Su̱vi̱ tu̱ yuꞌu̱. ¿Ñáá te̱ ñu̱u̱ Israel nduuꞌ te̱ ja̱a̱nꞌ, kachi ra̱? Su̱vi̱ tu̱ yuꞌu̱. ¿Ñáá te̱ vi̱ꞌe̱ Abraham nduuꞌ te̱ ja̱a̱nꞌ, kachi ra̱? Su̱vi̱ tu̱ yuꞌu̱.
2CO 11:23 Kaꞌán te̱ ja̱a̱nꞌ ña̱ te̱ xikaꞌ nuuꞌ nuu̱ꞌ Cristo nduuꞌ ra̱ xtun, yuꞌu̱ ka̱ vi̱ꞌ te̱ sa̱kanꞌ te̱ ja̱a̱nꞌ. Tee̱ꞌ ndee kaꞌán i̱ nde̱e̱ naa i̱i̱n te̱ küuꞌ kaxiꞌ, xa̱ kuaꞌa̱ꞌ ka̱ ni̱ xa̱chuunꞌ yuꞌu̱ te̱ sa̱kanꞌ te̱ ja̱a̱nꞌ, te̱ xa̱ kuaꞌa̱ꞌ ka̱ tu̱ i̱chiꞌ xi xaxi̱ꞌ i̱ nda̱ꞌaꞌ te̱ yivi̱ꞌ te̱ sa̱kanꞌ te̱ ja̱a̱nꞌ, xa̱ kuaꞌa̱ꞌ ka̱ tu̱ i̱chiꞌ xi naá i̱ vi̱ꞌe̱ ka̱a̱ te̱ sa̱kanꞌ te̱ ja̱a̱nꞌ, sa̱kanꞌ tu̱ xa̱ kuaꞌa̱ꞌ ka̱ i̱chiꞌ xa̱ yoo i̱ ku̱vi̱ i̱ te̱ sa̱kanꞌ te̱ ja̱a̱nꞌ.
2CO 11:24 Uꞌu̱n taꞌan i̱chiꞌ xa̱ ni̱ su̱ku̱ꞌ yo̱ꞌoꞌ te̱ Israel yuꞌu̱. Te̱ i̱ꞌi̱n i̱chiꞌ ja̱a̱nꞌ ndii, oko̱ xaꞌu̱n ku̱miꞌ i̱chiꞌ ni̱ su̱ku̱ꞌ ra̱ a̱ i̱i̱nꞌ i̱.
2CO 11:25 Uni̱ taꞌan i̱chiꞌ xa̱ ni̱ su̱ku̱ꞌ ndu̱ku̱ te̱ yivi̱ꞌ yuꞌu̱, te̱ i̱i̱n i̱chiꞌ ni̱ ku̱u̱n yuu̱ꞌ tu̱ te̱ yivi̱ꞌ yuꞌu̱, te̱ sa̱kanꞌ tu̱ xa̱ uni̱ taꞌan i̱chiꞌ xa̱ ni̱ nde̱kaꞌnu̱ tundo̱oꞌ miiꞌ kuaꞌa̱n i̱ nuu̱ꞌ mi̱ni̱ kaꞌnuꞌ, te̱ ni̱ ndoo̱ i̱ nuu̱ꞌ ti̱kui mi̱ni̱ kaꞌnuꞌ ja̱a̱nꞌ i̱i̱n nda̱a̱ꞌ kivi̱ꞌ xiinꞌ i̱i̱n nda̱a̱ꞌ ñu̱u.
2CO 11:26 Xa̱ kuaꞌa̱ꞌ va̱ xaanꞌ xi xaꞌán i̱, te̱ kiꞌinꞌ i̱ti̱a̱ xi xkaꞌndi̱a̱ i̱ xiinꞌ kuaꞌa̱ꞌ tu̱ndoꞌo̱ꞌ. Xi ndo̱kueinꞌ i̱ xaaꞌ te̱ kuiꞌna̱ꞌ, te̱ sa̱kanꞌ tu̱ xi ndo̱kueinꞌ i̱ xaaꞌ te̱ ñu̱u̱ mi̱iꞌ i̱, te̱ xa̱ xi ndo̱kueinꞌ tu̱ i̱ xaaꞌ te̱ tukuꞌ. Sa̱kanꞌ tu̱ xi ndo̱kueinꞌ i̱ ñu̱u̱ kaꞌnuꞌ, uun miiꞌ taxi̱nꞌ kaaꞌ, uun nuu̱ꞌ mi̱ni̱ kaꞌnuꞌ, te̱ xa̱ xi ndo̱kueinꞌ tu̱ i̱ te̱i̱n te̱ xini xaꞌanꞌ kaꞌán ña̱ te̱ xikaꞌ i̱chiꞌ Jesús xiinꞌ e̱ꞌ nduuꞌ ra̱.
2CO 11:27 Xa̱ kuaꞌa̱ꞌ va̱ tu̱ xi xachuunꞌ i̱, sa̱kanꞌ na ni̱ xa̱vi va̱ i̱, te̱ xa̱ kuaꞌa̱ꞌ tu̱ i̱chiꞌ nï̱ kixi̱n i̱ nde̱e̱ sie, te̱ kiꞌinꞌ tu̱ i̱chiꞌ ni̱ xiꞌi̱ va̱ i̱ so̱ko̱, te̱ ni̱ ichi̱ tu̱ i̱ ti̱kui, te̱ xa̱ kiꞌinꞌ tu̱ i̱chiꞌ nï̱ xi̱xi̱ i̱ nde̱e̱ sie sa̱kanꞌ na ni̱ yoo̱ ndi̱ti̱a̱ i̱, te̱ sa̱kanꞌ tu̱ xa̱ kiꞌinꞌ i̱chiꞌ nï̱ yoo toto̱ i̱, te̱ ni̱ xi̱ni̱ vi̱xi̱n va̱ i̱.
2CO 11:28 Te̱ süu̱ꞌ xa̱ ña̱ ja̱a̱nꞌ kui̱ti̱ꞌ ndoꞌoꞌ i̱, süu̱ꞌ ja̱a̱nꞌ ndii sa̱a̱ kivi̱ꞌ kuaꞌa̱n ndiꞌni̱ kuaꞌa̱ꞌ ka̱ i̱ xaꞌa̱ꞌ sa̱kuuꞌ ne̱ nakayá xaꞌa̱ꞌ Jesús.
2CO 11:29 Sa̱kanꞌ na kuiiꞌ kii̱ꞌ kö̱o̱ꞌ ndi̱e̱e̱ꞌ sa̱va̱ ndoꞌó nuu̱ꞌ i̱chiꞌ Jesús ndii, nde̱e̱ naa kö̱o̱ꞌ tu̱ ndi̱e̱e̱ꞌ yuꞌu̱, te̱ kii̱ꞌ kavikoꞌ ne̱ yivi̱ꞌ yo̱o̱ ka̱ nduuꞌ ndoꞌó te̱ xaaꞌ ndo̱ꞌ kua̱chi̱ ndii, sanasaáꞌ va̱ ni̱a̱ yuꞌu̱.
2CO 11:30 Naaꞌ yoo i̱i̱n xaꞌa̱ꞌ ña̱ kuní a̱ kaꞌa̱n va̱ꞌa̱ i̱ xaꞌa̱ꞌ mi̱iꞌ i̱ ndii, ku̱vi̱ sa̱a̱ i̱ sa̱kanꞌ xaꞌa̱ꞌ a̱ ña̱ niaꞌá ña̱ kö̱o̱ꞌ xa̱chiꞌ ndi̱e̱e̱ꞌ i̱.
2CO 11:31 Sa̱kanꞌ ña̱ Ndiosí, ña̱ xataꞌa̱n sa̱kaꞌnuꞌ e̱ꞌ nde̱e̱ ndiꞌiꞌ ni̱ kivi̱ꞌ, yu̱vaꞌ xto̱ꞌo̱ e̱ꞌ Jesucristo, xiní ña̱ süu̱ꞌ xini xaꞌanꞌ i̱.
2CO 11:32 Kii̱ꞌ ni̱ xika̱ i̱ ñu̱u̱ Damasco ndii, i̱i̱n te̱ ni̱ xa̱ꞌndi̱a̱ chuunꞌ nuu̱ꞌ ñu̱u̱ ja̱a̱nꞌ, te̱ ni̱ chi̱nduꞌu̱ꞌ rey te̱ na̱niꞌ Areta ndii, ni̱ kaꞌa̱n chuunꞌ ra̱ xiinꞌ te̱ xitoꞌ yiꞌeꞌ ñu̱u̱ ja̱a̱nꞌ, ndiaa ni̱ te̱ na̱ti̱i̱n ra̱ yuꞌu̱.
2CO 11:33 Ndisu̱ ni̱ chi̱ndi̱e̱eꞌ sa̱va̱ ne̱ yivi̱ꞌ yuꞌu̱, te̱ ni̱ ke̱ta̱ i̱ to̱koꞌ nama̱ ñu̱u̱ ja̱a̱nꞌ miiꞌ yoo i̱i̱n ventana. Ni̱ sko̱ꞌniꞌ ni̱a̱ yuꞌu̱ ti̱xi̱n i̱i̱n íkaꞌ, te̱ ni̱ nu̱u̱ i̱. Sa̱kanꞌ te̱ ni̱ ku̱vi̱ ni̱ kaku̱ i̱ nda̱ꞌaꞌ te̱ ñu̱u̱ ja̱a̱nꞌ.
2CO 12:1 Ña̱ nda̱ku nduuꞌ a̱ ña̱ kö̱o̱ꞌ xata̱ꞌ a̱ ña̱ kaꞌa̱n va̱ꞌa̱ e̱ꞌ xaꞌa̱ꞌ mi̱iꞌ e̱ꞌ, ndisu̱ yuꞌu̱ ndii, kuní a̱ ña̱ kaꞌa̱n i̱ xaꞌa̱ꞌ ña̱ ni̱ sa̱tuví xto̱ꞌo̱ e̱ꞌ nuu̱ꞌ i̱ xiinꞌ ña̱ ni̱ sa̱kuniꞌ a̱ yuꞌu̱.
2CO 12:2 Xiní yuꞌu̱ i̱i̱n te̱ yivi̱ꞌ, te̱ i̱ni̱ xini Cristo, ña̱ xa̱ kuaꞌa̱n uxi̱ ku̱miꞌ kuiya̱ ndii, ni̱ na̱ka̱ ña̱ꞌaꞌ Ndiosí nde̱e̱ ndi̱viꞌ uni̱, nde̱e̱ miiꞌ nduꞌu̱ꞌ a̱. Xïní i̱ naaꞌ ni̱ xaꞌa̱n ra̱ xiinꞌ ñu̱ꞌuꞌ ndeꞌi̱ ra̱, uun xiinꞌ nimá kui̱ti̱ꞌ ra̱ ni̱ xaꞌa̱n ra̱. Xïní yuꞌu̱. Ii̱n nda̱a̱ꞌ Ndiosí kui̱ti̱ꞌ xiní ña̱ ja̱a̱nꞌ.
2CO 12:3 (Xïní i̱ naaꞌ ni̱ xaꞌa̱n ra̱ xiinꞌ ñu̱ꞌuꞌ ndeꞌi̱ ra̱, uun xiinꞌ nimá kui̱ti̱ꞌ ra̱ ni̱ xaꞌa̱n ra̱. Xïní yuꞌu̱. Ii̱n nda̱a̱ꞌ Ndiosí kui̱ti̱ꞌ xiní ña̱ ja̱a̱nꞌ.) Ndisu̱ xiní yuꞌu̱ xaꞌa̱ꞌ te̱ yivi̱ꞌ ja̱a̱nꞌ
2CO 12:4 ña̱ ni̱ na̱ka̱ ña̱ꞌaꞌ Ndiosí nde̱e̱ ndi̱viꞌ miiꞌ nduꞌu̱ꞌ a̱, miiꞌ nda̱tu̱nꞌ xa̱va̱ꞌa̱ kaaꞌ. Te̱ i̱kanꞌ ni̱ xi̱ni̱ so̱ꞌo̱ ra̱ tu̱ꞌu̱n ña̱ xiní mi̱iꞌ kui̱ti̱ꞌ Ndiosí kaꞌa̱n a̱, te̱ kö̱o̱ꞌ nde̱e̱ i̱i̱n ne̱ yivi̱ꞌ ne̱ kande̱iꞌ kaꞌa̱n ña̱ ja̱a̱nꞌ.
2CO 12:5 Xaꞌa̱ꞌ te̱ yivi̱ꞌ ja̱a̱nꞌ ndii, ku̱vi̱ kaꞌa̱n va̱ꞌa̱ i̱, ndisu̱ sä̱a̱ i̱ sa̱kanꞌ xaꞌa̱ꞌ mi̱iꞌ i̱. Sa̱kanꞌ ña̱ xaꞌa̱ꞌ mi̱iꞌ i̱ ndii, kaꞌa̱n va̱ꞌa̱ i̱ xaꞌa̱ꞌ ña̱ niaꞌá ña̱ kö̱o̱ꞌ xa̱chiꞌ ndi̱e̱e̱ꞌ i̱ kui̱ti̱ꞌ.
2CO 12:6 Sa̱kanꞌ na kuiiꞌ tee̱ꞌ ndee kaꞌa̱n va̱ꞌa̱ i̱ xaꞌa̱ꞌ mi̱iꞌ i̱ ndii, süu̱ꞌ i̱i̱n te̱ küuꞌ kaxiꞌ ku̱ndu̱u̱ i̱, kua̱chi̱ ndii ña̱ nda̱ku nduuꞌ a̱ kaꞌa̱n i̱. Ndisu̱ xäaꞌ i̱ ña̱ ja̱a̱nꞌ, sa̱kanꞌ te̱ kä̱ni̱ni̱ ne̱ yivi̱ꞌ xaꞌa̱ꞌ i̱ ña̱ i̱i̱n te̱ kooꞌ chukuuꞌ yaꞌa̱ ka̱ nduuꞌ i̱ te̱ sa̱kanꞌ sa̱a̱ xiní ne̱ ja̱a̱nꞌ xaaꞌ i̱, uun te̱ sa̱kanꞌ ña̱ xini so̱ꞌo̱ ni̱a̱ kaꞌán i̱.
2CO 12:7 Te̱ ko̱to̱ ka̱ kaꞌa̱n va̱ꞌa̱ yaꞌa̱ i̱ xaꞌa̱ꞌ mi̱iꞌ i̱ xaꞌa̱ꞌ ña̱ nda̱tu̱nꞌ kooꞌ chukuuꞌ ña̱ ni̱ xi̱ni̱ i̱, ña̱ ni̱ niaꞌa̱ Ndiosí nuu̱ꞌ i̱ ja̱a̱nꞌ ndii, ni̱ ka̱ni̱ i̱i̱n ña̱ uꞌvi̱ i̱i̱nꞌ i̱ nde̱e̱ naa kiꞌví i̱ñu̱ꞌ, te̱ ña̱ xikaꞌ nuuꞌ nuu̱ꞌ ña̱ ndi̱va̱ꞌa̱ nduuꞌ ña̱ sandoꞌoꞌ yuꞌu̱ ja̱a̱nꞌ, sa̱kanꞌ te̱ käꞌa̱n va̱ꞌa̱ yaꞌa̱ i̱ xaꞌa̱ꞌ mi̱iꞌ i̱.
2CO 12:8 Te̱ xa̱ uni̱ i̱chiꞌ ni̱ kaꞌa̱n ndaꞌvi i̱ xiinꞌ xto̱ꞌo̱ e̱ꞌ Ndiosí ña̱ ta̱va̱ꞌ ña̱ꞌaꞌ a̱,
2CO 12:9 ndisu̱ ni̱ kaꞌa̱n a̱ xiinꞌ i̱ ndii: “Ña̱ kundani̱ i̱ yoꞌó kui̱ti̱ꞌ nduuꞌ ña̱ kuní nuu̱ꞌ u̱nꞌ, sa̱kanꞌ ña̱ ña̱ ndi̱e̱eꞌ i̱ ndii, niaꞌá va̱ꞌa̱ yaꞌa̱ ka̱ a̱ kii̱ꞌ kö̱o̱ꞌ ña̱ ndi̱e̱eꞌ ne̱ yivi̱ꞌ”, ni̱ kachi̱ a̱. Xaꞌa̱ꞌ a̱ ja̱a̱nꞌ na nde̱e̱ chaaꞌ ka̱ va̱ꞌa̱ kuni i̱, te̱ kaꞌa̱n va̱ꞌa̱ i̱ xaꞌa̱ꞌ ña̱ niaꞌá ña̱ kö̱o̱ꞌ ña̱ ndi̱e̱eꞌ i̱, sa̱kanꞌ te̱ niaꞌa̱ va̱ꞌa̱ ka̱ i̱ ña̱ ña̱ ndi̱e̱eꞌ Cristo xiko niꞌiꞌ yuꞌu̱.
2CO 12:10 Sa̱kanꞌ na kuiiꞌ va̱ꞌa̱ kuni i̱ kii̱ꞌ kö̱o̱ꞌ ña̱ ndi̱e̱eꞌ i̱, uun kii̱ꞌ kaꞌán ki̱ni̱ ne̱ yivi̱ꞌ xiinꞌ i̱, uun kii̱ꞌ natiín i̱, uun kii̱ꞌ mi̱iꞌ kuuꞌ ne̱ yivi̱ꞌ xiinꞌ i̱, uun kii̱ꞌ ndoꞌoꞌ i̱ xaꞌa̱ꞌ a̱ ña̱ xaaꞌ i̱ chu̱u̱n nuu̱ꞌ Cristo. Sa̱kanꞌ ña̱ kii̱ꞌ kö̱o̱ꞌ ka̱ ña̱ ndi̱e̱eꞌ i̱ ndii, sa̱kanꞌ te̱ nduuꞌ i̱ te̱ ndi̱e̱eꞌ ka̱ xaaꞌ Ndiosí.
2CO 12:11 Ni̱ ku̱u̱ i̱ nde̱e̱ naa i̱i̱n te̱ küuꞌ kaxiꞌ kii̱ꞌ ni̱ kaꞌa̱n va̱ꞌa̱ i̱ xaꞌa̱ꞌ mi̱iꞌ i̱ nuu̱ꞌ ndo̱ꞌ, ndisu̱ ndoꞌó kumiꞌ kua̱chi̱ xaꞌa̱ꞌ ña̱ ja̱a̱nꞌ. Kua̱chi̱ ndii ndoꞌó nduuꞌ ne̱ ni̱ kuni̱ a̱ kaꞌa̱n va̱ꞌa̱ xaꞌa̱ꞌ i̱, sa̱kanꞌ ña̱ tee̱ꞌ ndee kö̱o̱ꞌ nduuꞌ xa̱chiꞌ i̱ ndii, küni kachi̱ a̱ ja̱a̱nꞌ ña̱ xanuuꞌ ka̱ i̱ sie nuu̱ꞌ te̱ kaꞌán mi̱iꞌ ña̱ nduuꞌ ra̱ te̱ chu̱u̱n va̱ kaꞌán ndo̱so̱ꞌ ja̱a̱nꞌ.
2CO 12:12 Sa̱kanꞌ ña̱ ña̱ niaꞌá ña̱ te̱ tianu̱ꞌ xna̱ꞌa̱ Cristo saniaꞌá i̱chiꞌ a̱ nduuꞌ ndu̱ ndii, ña̱ yo̱ꞌo̱ꞌ nduuꞌ a̱, xiinꞌ ña̱ kuie i̱ni̱ ni̱ ku̱ndi̱e̱ni ndu̱ nuu̱ꞌ sa̱kuuꞌ ña̱ ndo̱ꞌo̱ ndu̱ ni̱ xa̱a̱ ndu̱ chu̱u̱n kaꞌnuꞌ miiꞌ ndieeꞌ ndo̱ꞌ, te̱ ni̱ xa̱a̱ tu̱ ndu̱ ña̱ nandani̱ va̱ ne̱ yivi̱ꞌ, te̱ ni̱ xa̱a̱ tu̱ ndu̱ ña̱ niaꞌá ña̱ yoo ndi̱e̱e̱ꞌ Ndiosí xiinꞌ ndu̱.
2CO 12:13 ¿Ndee ña̱ va̱ꞌa̱ ni̱ xa̱a̱ i̱ xaꞌa̱ꞌ i̱nga̱ ne̱ nakayá xaꞌa̱ꞌ Jesús, tuu ndo̱ꞌ, ña̱ nï̱ xaaꞌ i̱ xaꞌa̱ꞌ ndoꞌó? Su̱u̱ ña̱ ni̱ xa̱a̱ kui̱ti̱ꞌ i̱ xaꞌa̱ꞌ ndo̱ꞌ ndii, ña̱ nde̱e̱ i̱i̱n ña̱ ku̱ti̱a̱ku̱ i̱ nï̱ xika̱n i̱ nuu̱ꞌ nde̱e̱ i̱i̱n ndo̱ꞌ. ¡Ko̱o̱ kaꞌnuꞌ i̱ni̱ ndo̱ꞌ xiinꞌ i̱ naaꞌ i̱i̱n kua̱chi̱ chie̱ va̱ nduuꞌ ña̱ ja̱a̱nꞌ, tuu ndo̱ꞌ!
2CO 12:14 Ko̱to̱ ndo̱ꞌ, xa̱ sakooꞌ tu̱ꞌva̱ xiinꞌ miiꞌ i̱, te̱ kuꞌu̱n ndiꞌe̱ꞌ ni̱ tukuuꞌ i̱ miiꞌ ndieeꞌ ndo̱ꞌ i̱chiꞌ ña̱ uni̱, ndisu̱ käka̱n ni̱ tu̱ku̱u̱ i̱ ña̱ ku̱ti̱a̱ku̱ i̱ nuu̱ꞌ nde̱e̱ i̱i̱n ndo̱ꞌ vi̱ti̱n. Sa̱kanꞌ ña̱ süu̱ꞌ ña̱ kumiꞌ ndo̱ꞌ xikaꞌ ndikún i̱, süu̱ꞌ ja̱a̱nꞌ ndii ndoꞌó ndiꞌni̱ i̱ xaꞌa̱ꞌ. Sa̱kanꞌ ña̱ i̱i̱n yu̱vaꞌ ndii, süu̱ꞌ ne̱ kualiꞌ siꞌe̱ ra̱ taxaꞌaꞌ xu̱ꞌunꞌ ña̱ kuní nuu̱ꞌ ra̱, süu̱ꞌ ja̱a̱nꞌ ndii mi̱iꞌ ra̱ taxaꞌaꞌ ña̱ kuní nuu̱ꞌ siꞌe̱ ra̱ ja̱a̱nꞌ.
2CO 12:15 Te̱ yuꞌu̱ ndii, xa̱ yoo i̱ sa̱ndiꞌiꞌ i̱ sa̱kuuꞌ ña̱ kumiꞌ i̱ xaꞌa̱ꞌ ndo̱ꞌ xaꞌa̱ꞌ a̱ ña̱ ndani̱ i̱ ndoꞌó. Te̱ süu̱ꞌ ña̱ kumiꞌ i̱ ja̱a̱nꞌ kui̱ti̱ꞌ, süu̱ꞌ ja̱a̱nꞌ ndii nde̱e̱ mi̱iꞌ ñu̱ꞌuꞌ ndeꞌi̱ i̱ ndii xa̱ yoo i̱ sa̱na̱kuaꞌa e̱ xaꞌa̱ꞌ ña̱ va̱ꞌa̱ ndoꞌó. Tee̱ꞌ ndee na sa̱a̱ kivi̱ꞌ ndani̱ kuaꞌa̱ꞌ ka̱ i̱ ndoꞌó ndii, so̱ꞌo̱ sie ka̱ ndani̱ ndoꞌó yuꞌu̱ i̱ꞌi̱n kivi̱ꞌ kuaꞌa̱n.
2CO 12:16 Tee̱ꞌ ndee nï̱ xikán i̱ nde̱e̱ i̱i̱n ña̱ ku̱ti̱a̱ku̱ i̱ nuu̱ꞌ ndo̱ꞌ, ndisu̱ kaꞌán sa̱va̱ ndo̱ꞌ ña̱ xaꞌa̱ꞌ ña̱ chu̱u̱n va̱ i̱ ndii, ni̱ xi̱ni̱ xaꞌanꞌ sikiꞌ i̱ ndoꞌó.
2CO 12:17 ¿Ñáá tuu ndo̱ꞌ ña̱ ni̱ xi̱ni̱ xaꞌanꞌ i̱ ndoꞌó xiinꞌ nda̱ꞌaꞌ sa̱va̱ ña̱ni̱ e̱ꞌ, te̱ ni̱ ti̱viꞌ i̱ miiꞌ ndieeꞌ ndo̱ꞌ ja̱a̱nꞌ?
2CO 12:18 Ni̱ kaꞌa̱n ndaꞌvi i̱ xiinꞌ Tito, te̱ ni̱ ti̱ꞌviꞌ ña̱ꞌaꞌ i̱ xiinꞌ i̱nga̱ ka̱ ña̱ni̱ taꞌanꞌ e̱ꞌ, te̱ ni̱ xaꞌa̱n ra̱ miiꞌ ndieeꞌ ndo̱ꞌ. ¿Ñáá tuu ndo̱ꞌ ña̱ ni̱ xi̱ni̱ xaꞌanꞌ te̱ ja̱a̱nꞌ ndoꞌó? Xiní ndoꞌó ña̱ i̱i̱n kachi xanini ndu̱, te̱ i̱i̱n nda̱a̱ꞌ tu̱ i̱chiꞌ ndikún ndu̱.
2CO 12:19 Tee̱ꞌ kusaaꞌ xanini ka̱ ndo̱ꞌ ña̱ kaꞌán ndu̱ ña̱ ja̱a̱nꞌ xaꞌa̱ꞌ ña̱ nakaꞌán ndu̱ xaꞌa̱ꞌ mi̱iꞌ ndu̱, süu̱ꞌ sa̱kanꞌ nduuꞌ a̱, süu̱ꞌ ja̱a̱nꞌ ndii kaꞌán i̱ sa̱kanꞌ xiinꞌ ndo̱ꞌ nuu̱ꞌ Ndiosí xaꞌa̱ꞌ a̱ ña̱ nduuꞌ i̱ te̱ tianu̱ꞌ Cristo. Ne̱ taꞌanꞌ mani̱ꞌ mi̱iꞌ i̱, sa̱kuuꞌ ña̱ xaaꞌ ndu̱ ja̱a̱nꞌ ndii, xaaꞌ ndu̱ a̱, te̱ ku̱vi̱ kua̱ꞌnu̱ na kua̱ꞌnu̱ ka̱ ndo̱ꞌ nuu̱ꞌ i̱chiꞌ Jesús.
2CO 12:20 Sa̱kanꞌ ña̱ xikaꞌ nimá i̱ ña̱ kii̱ꞌ xaa̱ꞌ i̱ miiꞌ ndieeꞌ ndo̱ꞌ ndii, kueinꞌ kuä̱sa̱ꞌ ndieeꞌ va̱ꞌa̱ ndo̱ꞌ sa̱a̱ ndiatuꞌ i̱ni̱ yuꞌu̱, tee̱ꞌ kueinꞌ tu̱ ni̱ nde̱e̱ yuꞌu̱ ndii, kuä̱sa̱ꞌ naá va̱ꞌa̱ nimá i̱ xini ndoꞌó kii̱ꞌ xaa̱ i̱ miiꞌ ndieeꞌ ndo̱ꞌ ja̱a̱nꞌ nde̱e̱ naa ndiatuꞌ i̱ni̱ ndo̱ꞌ. Sa̱kanꞌ ña̱ tee̱ꞌ kueinꞌ ndïeeꞌ ti̱ꞌvi̱ ndo̱ꞌ, tee̱ꞌ nda̱si̱ꞌ nuu̱ꞌ ndo̱ꞌ xini taꞌanꞌ ndo̱ꞌ, tee̱ꞌ xiꞌé ndo̱ꞌ xini taꞌanꞌ ndo̱ꞌ, tee̱ꞌ nataꞌviꞌ taꞌanꞌ ndo̱ꞌ, tee̱ꞌ kaꞌán ndo̱ꞌ tu̱n vixi̱ te̱i̱n ndo̱ꞌ, tee̱ꞌ chichiꞌ ndo̱ꞌ ne̱ yivi̱ꞌ xata̱ꞌ ni̱a̱, tee̱ꞌ ñuñuꞌ tu̱ ndo̱ꞌ, tee̱ꞌ so̱ꞌo̱ ni̱ tu̱ ndo̱ꞌ.
2CO 12:21 Te̱ sa̱kanꞌ tu̱ xikaꞌ nimá i̱ ña̱ kii̱ꞌ kuꞌu̱n ndiꞌe̱ꞌ i̱ miiꞌ ndieeꞌ ndo̱ꞌ ndii, tee̱ꞌ kueinꞌ ku̱ka̱ꞌa̱n nuu̱ꞌ i̱ nuu̱ꞌ Ndiosí, xaꞌa̱ꞌ ndoꞌó xaꞌa̱ꞌ kua̱chi̱ ndo̱ꞌ, tee̱ꞌ kueinꞌ kuni̱ a̱ kua̱ku̱ i̱ xaꞌa̱ꞌ kuaꞌa̱ꞌ ne̱ ni̱ xa̱a̱ kua̱chi̱ sa̱aꞌ, te̱ tïa̱ꞌan na̱ma̱ ni̱a̱ nimá ni̱a̱ xaꞌa̱ꞌ kua̱chi̱ ni̱a̱, naa kuuꞌ ña̱ kuuꞌ xeꞌnaꞌ ni̱a̱, xiinꞌ ña̱ kumiꞌ ni̱a̱ musa ni̱a̱, xiinꞌ ña̱ ki̱ni̱ kuuꞌ ni̱a̱ xiinꞌ i̱i̱nꞌ ni̱a̱.
2CO 13:1 Ña̱ yo̱ꞌo̱ꞌ nduuꞌ i̱chiꞌ ña̱ uni̱ ña̱ kuꞌu̱n i̱ miiꞌ ndieeꞌ ndo̱ꞌ. Xiní ndo̱ꞌ ña̱ kaꞌán tu̱ꞌu̱n Ndiosí ndii: “Kii̱ꞌ chinduꞌu̱ꞌ e̱ꞌ kua̱chi̱ xaꞌa̱ꞌ i̱i̱n ne̱ yivi̱ꞌ ndii, kuní a̱ ña̱ ko̱o̱ uvi̱ taꞌanꞌ, uun uni̱ taꞌan ne̱ ndi̱e̱e̱ yu̱ꞌuꞌ, te̱ sa̱kanꞌ ku̱vi̱ ku̱ni̱a̱ni̱ kua̱chi̱ ja̱a̱nꞌ”, kachi a̱.
2CO 13:2 Kii̱ꞌ ni̱ xaꞌa̱n i̱ miiꞌ ndieeꞌ ndo̱ꞌ sa̱aꞌ ndii, xa̱ ni̱ sa̱kuniꞌ i̱ ndoꞌó, ne̱ ni̱ xaaꞌ kua̱chi̱ ja̱a̱nꞌ. Te̱ vi̱ti̱n ña̱ xikaꞌ nduꞌu̱ꞌ i̱ ndii, sakuniꞌ ni̱ tukuuꞌ i̱ yo̱o̱ ka̱ xaaꞌ ka̱ kua̱chi̱, xiinꞌ sa̱kuuꞌ i̱nga̱ ne̱ xa̱ xa̱ꞌaꞌ xaaꞌ tu̱ a̱ ña̱ kü̱ndu̱u̱ i̱ te̱ kaꞌnuꞌ i̱ni̱ xaꞌa̱ꞌ ni̱a̱ kii̱ꞌ xaa̱ tu̱ku̱u̱ i̱ miiꞌ ndieeꞌ ndo̱ꞌ,
2CO 13:3 sa̱kanꞌ ña̱ kuní ndo̱ꞌ ña̱ niaꞌa̱ i̱ ndoꞌó naaꞌ ndi̱xa̱ xna̱ꞌa̱ ña̱ Cristo tianu̱ꞌ yuꞌu̱. Te̱ Cristo ndii, kuä̱sa̱ꞌ ii̱ꞌ kuuꞌ a̱ ja̱a̱nꞌ xiinꞌ ndo̱ꞌ, süu̱ꞌ ja̱a̱nꞌ ndii ndi̱e̱eꞌ xaꞌndia chuunꞌ a̱ nuu̱ꞌ ndo̱ꞌ.
2CO 13:4 Kua̱chi̱ ndii, tee̱ꞌ ndee kö̱o̱ꞌ ña̱ ndi̱e̱eꞌ Cristo ja̱a̱nꞌ kii̱ꞌ ni̱ xiꞌi̱ a̱ nuu̱ꞌ krusín, ndisu̱ vi̱ti̱n ndii, xiinꞌ ña̱ ndi̱e̱eꞌ Ndiosí tiaku a̱. Te̱ sa̱kanꞌ tu̱ nduꞌu̱ vi̱ti̱n ndii, tee̱ꞌ ndee kö̱o̱ꞌ ña̱ ndi̱e̱eꞌ ndu̱ nde̱e̱ naa ni̱ ndo̱ꞌo̱ ña̱ ja̱a̱nꞌ ndii, Ndiosí taxiꞌ tu̱ ña̱ ndi̱e̱eꞌ nduꞌu̱, te̱ xachuunꞌ ndu̱ te̱i̱n ndoꞌó.
2CO 13:5 Chu̱u̱n xaꞌaꞌ ndo̱ꞌ naaꞌ ndi̱xa̱ xna̱ꞌa̱ xikaꞌ ndo̱ꞌ sa̱a̱ kaꞌán tu̱ꞌu̱n va̱ꞌa̱ xaꞌa̱ꞌ Jesús, te̱ ko̱to̱ kua̱ꞌa̱ xiinꞌ miiꞌ mi̱iꞌ ndo̱ꞌ nuu̱ꞌ ña̱ ja̱a̱nꞌ. ¿Ñáá xäaꞌ ka̱ ndo̱ꞌ kuenta ña̱ yoo Jesucristo xiinꞌ ndo̱ꞌ? Te̱ naaꞌ kö̱o̱ꞌ ña̱ niaꞌá ña̱ yoo ña̱ ja̱a̱nꞌ xiinꞌ ndo̱ꞌ ndii, kö̱o̱ꞌ a̱ yoo xiinꞌ ndo̱ꞌ.
2CO 13:6 Ndisu̱ ndiatuꞌ i̱ni̱ yuꞌu̱ ña̱ xiní ndo̱ꞌ ña̱ nduꞌu̱ ndii, yoo ña̱ niaꞌá ña̱ yoo a̱ xiinꞌ ndu̱.
2CO 13:7 Te̱ kaꞌán va̱ ndu̱ xiinꞌ Ndiosí xaꞌa̱ꞌ ndo̱ꞌ ña̱ sä̱a̱ ndo̱ꞌ nde̱e̱ i̱i̱n ña̱ ni̱a̱ꞌa. Ndisu̱ süu̱ꞌ xaaꞌ ndu̱ sa̱kanꞌ xaꞌa̱ꞌ ña̱ kuní ndu̱ ña̱ kaꞌa̱n va̱ꞌa̱ ne̱ yivi̱ꞌ xaꞌa̱ꞌ ndu̱, süu̱ꞌ ja̱a̱nꞌ ndii xaaꞌ ndu̱ sa̱kanꞌ, te̱ sa̱a̱ ndoꞌó ña̱ va̱ꞌa̱, tee̱ꞌ ndee ka̱ni̱ni̱ ne̱ yivi̱ꞌ ña̱ kö̱o̱ꞌ ña̱ niaꞌá ña̱ yoo ndi̱e̱e̱ꞌ Cristo xiinꞌ ndu̱.
2CO 13:8 Kua̱chi̱ ndii kö̱o̱ꞌ kivi̱ꞌ na̱ka̱si̱ ndu̱ ña̱ ndi̱xa̱ xaꞌa̱ꞌ Cristo, süu̱ꞌ ja̱a̱nꞌ ndii chiꞌniꞌ xiinꞌ mi̱iꞌ kui̱ti̱ꞌ ndu̱ xaꞌa̱ꞌ ña̱ ndi̱xa̱ ja̱a̱nꞌ.
2CO 13:9 Xaꞌa̱ꞌ a̱ ja̱a̱nꞌ na va̱ꞌa̱ va̱ kuni ndu̱ ña̱ nduꞌu̱ kö̱o̱ꞌ ndi̱e̱e̱ꞌ, te̱ ndoꞌó nduuꞌ ne̱ yoo ka̱ ndi̱e̱e̱ꞌ. Te̱ kaꞌán ka̱ ndu̱ xiinꞌ Ndiosí ña̱ na ta̱xi̱ na taxiꞌ a̱ ña̱ so̱ꞌo̱ xinu̱ xa̱chiꞌ ndo̱ꞌ sa̱a̱ niiꞌ kuní a̱.
2CO 13:10 Sa̱kanꞌ na kuiiꞌ keꞌi i̱ tu̱tu̱ yoꞌoꞌ ña̱ kuní ka̱ xaa̱ꞌ i̱ miiꞌ ndieeꞌ ndo̱ꞌ, sa̱kanꞌ te̱ kii̱ꞌ xaa̱ i̱ ñaa̱ꞌ ndii, xa̱ku̱ ndi̱e̱eꞌ ku̱u̱ i̱ xiinꞌ ndo̱ꞌ xiinꞌ ndi̱e̱e̱ꞌ ña̱ ni̱ ta̱xi̱ xto̱ꞌo̱ e̱ꞌ nda̱ꞌaꞌ i̱. Sa̱kanꞌ ña̱ süu̱ꞌ ni̱ ta̱xi̱ a̱ ndi̱e̱e̱ꞌ nda̱ꞌaꞌ i̱ te̱ sa̱nduxín i̱ ndoꞌó, süu̱ꞌ ja̱a̱nꞌ ndii ni̱ ta̱xi̱ ña̱ꞌaꞌ a̱ te̱ sa̱kuaꞌnuꞌ i̱ ndoꞌó nuu̱ꞌ i̱chiꞌ Jesús.
2CO 13:11 Ne̱ taꞌanꞌ mani̱ꞌ i̱, miiꞌ soꞌo̱ꞌ ndiꞌiꞌ yoꞌoꞌ ndii, kaꞌán ka̱ i̱ xiinꞌ ndo̱ꞌ ña̱ sii̱ꞌ ku̱ndi̱e̱e̱ ndo̱ꞌ, te̱ sa̱xinu̱ tu̱ ndo̱ꞌ ña̱ ku̱ndu̱u̱ xa̱chiꞌ ndo̱ꞌ sa̱a̱ kuní Ndiosí, te̱ na sa̱ndi̱e̱ni taꞌanꞌ tu̱ ndo̱ꞌ xiinꞌ ña̱ kaꞌán i̱ yoꞌoꞌ. Sa̱kanꞌ tu̱ i̱i̱n nda̱a̱ꞌ ku̱naa̱ nimá sa̱kuuꞌ ndo̱ꞌ, te̱ ku̱ndi̱e̱e̱ mani̱ꞌ xiinꞌ taꞌanꞌ ndo̱ꞌ. Te̱ sa̱kanꞌ Ndiosí, ña̱ ndani̱ yooꞌ, te̱ taxiꞌ tu̱ a̱ ña̱ mani̱ꞌ a̱ yoo xiinꞌ e̱ꞌ, na ko̱o̱ na a̱ xiinꞌ ndo̱ꞌ.
2CO 13:12 Chi̱to nuu̱ꞌ taꞌanꞌ ndo̱ꞌ kuenta Jesús, te̱ xiinꞌ ña̱ ja̱a̱nꞌ na̱kua̱tu̱ taꞌanꞌ ndo̱ꞌ.
2CO 13:13 Sa̱kuuꞌ ne̱ nduuꞌ kuenta Jesús, ne̱ ndieeꞌ yoꞌoꞌ, tiꞌviꞌ chaꞌanꞌ ndo̱ꞌ.
2CO 13:14 Te̱ na sa̱ñuꞌuꞌ na xto̱ꞌo̱ e̱ꞌ Jesucristo sa̱kuuꞌ ndoꞌó, te̱ na ko̱o̱ tu̱ ña̱ ndani̱ Ndiosí xiinꞌ ndo̱ꞌ, te̱ sa̱kanꞌ tu̱ na ku̱ndi̱e̱e̱ ti̱ꞌvi̱ sa̱kuuꞌ ndo̱ꞌ xaaꞌ Espíritu Santo. Sa̱kanꞌ na ku̱ndu̱u̱ a̱.
GAL 1:1 Yuꞌu̱ nduuꞌ Pablo, te̱ Jesucristo ni̱ ti̱a̱nu̱ꞌ yuꞌu̱ te̱ saniaꞌá i̱ i̱chiꞌ a̱. Süu̱ꞌ te̱ yivi̱ꞌ ni̱ sa̱kuisoꞌ chuunꞌ yuꞌu̱, ni̱ nde̱e̱ süu̱ꞌ te̱ yivi̱ꞌ tu̱ ni̱ ti̱a̱nu̱ꞌ yuꞌu̱. Süu̱ꞌ ja̱a̱nꞌ ndii mi̱i Jesucristo xiinꞌ yu̱vaꞌ e̱ꞌ Ndiosí, ña̱ ni̱ sa̱na̱tiaku ña̱ꞌaꞌ, ni̱ sa̱kuisoꞌ chuunꞌ yuꞌu̱.
GAL 1:2 Yuꞌu̱ xiinꞌ ña̱ni̱ taꞌanꞌ e̱ꞌ, ne̱ ndieeꞌ yoꞌoꞌ ndii, tiꞌviꞌ ndu̱ chaꞌanꞌ i̱ꞌi̱n ti̱ꞌvi̱ ndoꞌó, ne̱ nakayá xaꞌa̱ꞌ Jesús, nuu̱ꞌ ñu̱ꞌuꞌ Galacia.
GAL 1:3 Na sa̱ñuꞌuꞌ yu̱vaꞌ e̱ꞌ Ndiosí xiinꞌ xto̱ꞌo̱ e̱ꞌ Jesucristo ndoꞌó, te̱ na ta̱xi̱ tu̱ a̱ ña̱ mani̱ꞌ ko̱o̱ xiinꞌ ndo̱ꞌ.
GAL 1:4 Te̱ Jesús ja̱a̱nꞌ nduuꞌ ña̱ ni̱ sa̱na̱kuaꞌa xiinꞌ miiꞌ, te̱ ni̱ xiꞌi̱ a̱ xaꞌa̱ꞌ kua̱chi̱ e̱ꞌ, te̱ ni̱ sa̱kakú a̱ yooꞌ nuu̱ꞌ ña̱ ni̱a̱ꞌa ña̱ yoo i̱i̱n yivi̱ꞌ vi̱ti̱n. Sa̱kanꞌ ña̱ xa̱ sa̱kanꞌ ni̱ kuni̱ Ndiosí, yu̱vaꞌ e̱ꞌ.
GAL 1:5 Te̱ ña̱ ja̱a̱nꞌ kuní a̱ na̱ti̱i̱n sa̱kuuꞌ ña̱ kaꞌnuꞌ nde̱e̱ ndiꞌiꞌ ni̱ kivi̱ꞌ. Sa̱kanꞌ na ku̱ndu̱u̱ a̱.
GAL 1:6 Nandani̱ xa̱va̱ꞌa̱ i̱ ña̱ yachi̱ va̱ ni̱ ku̱xi̱o̱o̱ ndo̱ꞌ nuu̱ꞌ Ndiosí, ña̱ ni̱ ka̱na̱ ndoꞌó xaꞌa̱ꞌ ña̱ ndani̱ mi̱iꞌ a̱ ndoꞌó xaꞌa̱ꞌ ña̱ ni̱ xa̱a̱ Cristo, te̱ vi̱ti̱n ndikún ndo̱ꞌ tu̱ku̱ nuu̱ꞌ tu̱ꞌu̱n va̱ꞌa̱.
GAL 1:7 Ndisu̱ kö̱o̱ꞌ tu̱ku̱ tu̱ꞌu̱n va̱ꞌa̱ ña̱ ku̱vi̱ sa̱a̱ sa̱kanꞌ, te̱ kaku̱ e̱ꞌ. Süu̱ꞌ ja̱a̱nꞌ ndii yoo sa̱va̱ te̱ yivi̱ꞌ, te̱ kuni sasanaꞌ ndoꞌó. Te̱ ja̱a̱nꞌ ndii, kuni na̱ma̱ ra̱ tu̱ꞌu̱n va̱ꞌa̱ ña̱ kaꞌán xaꞌa̱ꞌ Cristo.
GAL 1:8 Tee̱ꞌ ndee nde̱e̱ yuꞌu̱ naaꞌ kaꞌa̱n ndo̱so̱ꞌ i̱ i̱i̱n tu̱ꞌu̱n ña̱ näkuitá xiinꞌ ña̱ xa̱ ni̱ kaꞌa̱n ndo̱so̱ꞌ ndu̱, uun i̱i̱n ángele, ña̱ ki̱e̱e̱ ndi̱viꞌ, naaꞌ kaꞌa̱n ndo̱so̱ꞌ a̱ i̱i̱n tu̱ꞌu̱n ña̱ näkuitá xiinꞌ ña̱ xa̱ ni̱ kaꞌa̱n ndo̱so̱ꞌ ndu̱ ndii, na ku̱ndo̱ꞌo̱ xa̱chiꞌ ndu̱ sa̱a̱ Ndiosí.
GAL 1:9 Te̱ sa̱a̱ niiꞌ xa̱ ni̱ kaꞌa̱n ndu̱ ndii, sa̱kanꞌ tu̱ kaꞌán i̱ vi̱ti̱n ña̱ naaꞌ kaꞌa̱n ndo̱so̱ꞌ yo̱o̱ ka̱ i̱i̱n tu̱ꞌu̱n ña̱ näkuitá xiinꞌ ña̱ xa̱ ni̱ na̱ti̱i̱n ndo̱ꞌ ndii, na ku̱ndo̱ꞌo̱ xa̱chiꞌ ni̱a̱ sa̱a̱ Ndiosí.
GAL 1:10 Kua̱chi̱ ndii, süu̱ꞌ xaꞌa̱ꞌ ña̱ ndoo̱ va̱ꞌa̱ i̱ nuu̱ꞌ ne̱ yivi̱ꞌ xikaꞌ i̱, süu̱ꞌ ja̱a̱nꞌ ndii xikaꞌ i̱ xaꞌa̱ꞌ ña̱ ndoo̱ va̱ꞌa̱ i̱ nuu̱ꞌ Ndiosí. Kä̱ni̱ni̱ ndo̱ꞌ naaꞌ xikaꞌ i̱ te̱ ndoo̱ va̱ꞌa̱ i̱ nuu̱ꞌ ne̱ yivi̱ꞌ, sa̱kanꞌ ña̱ naaꞌ kusaaꞌ xikaꞌ i̱ xaꞌa̱ꞌ ña̱ ndoo̱ va̱ꞌa̱ i̱ nuu̱ꞌ ne̱ yivi̱ꞌ ndii, süu̱ꞌ te̱ xikaꞌ nuuꞌ nuu̱ꞌ Cristo nduuꞌ i̱ naaꞌ sa̱kanꞌ.
GAL 1:11 Ña̱ni̱ taꞌanꞌ i̱, kuní i̱ ña̱ ku̱nda̱ni̱ ndoꞌó ña̱ tu̱ꞌu̱n va̱ꞌa̱ ña̱ kaꞌán ndo̱so̱ꞌ i̱ ndii, süu̱ꞌ ña̱ ni̱ na̱ta̱ꞌviꞌ xíniꞌ ne̱ yivi̱ꞌ nduuꞌ a̱.
GAL 1:12 Kua̱chi̱ ndii nï̱ na̱ti̱i̱n i̱ e̱ nda̱ꞌaꞌ nde̱e̱ i̱i̱n ne̱ yivi̱ꞌ, ni̱ nde̱e̱ nï̱ sa̱kuaa̱n i̱ e̱ nuu̱ꞌ nde̱e̱ i̱i̱n te̱ yivi̱ꞌ. Süu̱ꞌ ja̱a̱nꞌ ndii Jesucristo ni̱ niaꞌa̱ tu̱ꞌu̱n va̱ꞌa̱ ja̱a̱nꞌ nuu̱ꞌ i̱.
GAL 1:13 Xa̱ ni̱ xi̱ni̱ ndo̱ꞌ kuento sa̱a̱ ni̱ xika̱ i̱ i̱i̱n yivi̱ꞌ xta̱ꞌanꞌ kii̱ꞌ ni̱ xika̱ i̱ sa̱a̱ xikaꞌ ne̱ judío, ne̱ taꞌanꞌ i̱, i̱chiꞌ Ndiosí. Te̱ xa̱ ni̱ xi̱ni̱ tu̱ ndo̱ꞌ kuento ña̱ ni̱ sa̱ndoꞌoꞌ uꞌvi̱ i̱ ne̱ nakayá xaꞌa̱ꞌ Jesús te̱ sa̱ndo̱ñuꞌuꞌ i̱ ni̱a̱.
GAL 1:14 Te̱ kii̱ꞌ ni̱ xika̱ i̱ sa̱a̱ xikaꞌ ne̱ judío, ne̱ taꞌanꞌ i̱, i̱chiꞌ Ndiosí ndii, ndi̱e̱eꞌ ka̱ ni̱ ka̱ndi̱xaꞌ i̱ te̱ sa̱kanꞌ tu̱ku̱ te̱ i̱i̱n kachi xiinꞌ i̱, sa̱kanꞌ ña̱ ni̱ xi̱to̱ kaꞌnuꞌ yaꞌa̱ ka̱ i̱ ña̱ xi xaá ne̱ xii̱ꞌ ya̱taꞌ ndu̱ te̱ sa̱kanꞌ te̱ ja̱a̱nꞌ.
GAL 1:15 Ndisu̱ Ndiosí ndii, ni̱ na̱ka̱xi̱n a̱ yuꞌu̱ xaꞌa̱ꞌ a̱ ña̱ ndani̱ mi̱iꞌ a̱ yuꞌu̱, nde̱e̱ kii̱ꞌ kuní ka̱ ka̱ku̱ i̱, te̱ ni̱ xta̱ni̱ a̱
GAL 1:16 ña̱ niaꞌa̱ a̱ Jesús, siꞌe̱ a̱ ja̱a̱nꞌ, nuu̱ꞌ i̱, te̱ kaꞌa̱n ndo̱so̱ꞌ i̱ xaꞌa̱ꞌ ña̱ ja̱a̱nꞌ nuu̱ꞌ ne̱ tukuꞌ. Te̱ nï̱ xaꞌa̱n i̱ te̱ nda̱tuꞌunꞌ i̱ xiinꞌ nde̱e̱ i̱i̱n te̱ yivi̱ꞌ ndee ña̱ kaꞌa̱n ndo̱so̱ꞌ i̱,
GAL 1:17 ni̱ nde̱e̱ nï̱ ka̱a̱ tu̱ i̱ ñu̱u̱ Jerusalén te̱ nda̱tuꞌu̱nꞌ i̱ te̱ ni̱ ti̱a̱nu̱ꞌ Jesús ña̱ nu̱uꞌ ka̱ te̱ sa̱kanꞌ yuꞌu̱. Süu̱ꞌ ja̱a̱nꞌ ndii ni̱ xaꞌa̱n i̱ ñu̱ꞌuꞌ Arabia, te̱ ni̱ na̱ndi̱koꞌ tu̱ku̱u̱ i̱ ñu̱u̱ Damasco.
GAL 1:18 Te̱ kii̱ꞌ ni̱ xkaꞌndi̱a̱ uni̱ kuiya̱ ndii, ni̱ xaꞌa̱n i̱ miiꞌ nduꞌu̱ꞌ Pedro ñu̱u̱ Jerusalén, te̱ ni̱ ndoo̱ i̱ xiinꞌ ra̱ xaꞌu̱n kivi̱ꞌ i̱kanꞌ.
GAL 1:19 Ndisu̱ nï̱ xi̱ni̱ taꞌanꞌ i̱ xiinꞌ i̱nga̱ te̱ tianu̱ꞌ Jesús saniaꞌá i̱chiꞌ a̱. Ii̱n nda̱a̱ꞌ so̱ꞌo̱ Jacobo, te̱ nduuꞌ ña̱ni̱ xto̱ꞌo̱ e̱ꞌ Jesús, ni̱ xi̱ni̱ taꞌanꞌ xiinꞌ i̱.
GAL 1:20 Te̱ ña̱ keꞌi i̱ nuu̱ꞌ tu̱tu̱ yoꞌoꞌ ndii, xiní Ndiosí ña̱ ña̱ ndi̱xa̱ nduuꞌ a̱.
GAL 1:21 Te̱ kii̱ꞌ ni̱ yaꞌa̱ sie, te̱ ni̱ xaꞌa̱n i̱ ñu̱ꞌuꞌ Siria xiinꞌ ñu̱ꞌuꞌ Cilicia.
GAL 1:22 Ndisu̱ ne̱ nakayá xaꞌa̱ꞌ Jesús ñu̱ꞌuꞌ Judea ndii, tïa̱ꞌan ku̱ni̱ nuu̱ꞌ ni̱a̱ yuꞌu̱.
GAL 1:23 Ni̱ xi̱ni̱ so̱ꞌo̱ kui̱ti̱ꞌ ni̱a̱ ña̱ kaꞌán ne̱ yivi̱ꞌ xaꞌa̱ꞌ i̱ ndii: “Te̱ ni̱ sa̱ndoꞌoꞌ yooꞌ xta̱ꞌanꞌ ndii, kaꞌán ndo̱so̱ꞌ ra̱ nuu̱ꞌ ne̱ yivi̱ꞌ tu̱ꞌu̱n va̱ꞌa̱ ña̱ ni̱ xika̱ ra̱ sa̱ndo̱ñuꞌuꞌ ra̱”, ni̱ kachi̱ ni̱a̱.
GAL 1:24 Te̱ ni̱ xa̱kaꞌnuꞌ va̱ ni̱a̱ Ndiosí xaꞌa̱ꞌ ña̱ ni̱ xa̱a̱ a̱ xiinꞌ i̱.
GAL 2:1 Te̱ kii̱ꞌ ni̱ xkaꞌndi̱a̱ uxi̱ ku̱miꞌ kuiya̱ ndii, ni̱ ka̱a̱ tu̱ku̱u̱ i̱ ñu̱u̱ Jerusalén xiinꞌ Bernabé. Te̱ ni̱ xa̱ka̱ tu̱ i̱ Tito kuaꞌa̱n ra̱ xiinꞌ ndu̱.
GAL 2:2 Ni̱ xaꞌa̱n i̱ sa̱kanꞌ ña̱ Ndiosí ni̱ niaꞌa̱ nuu̱ꞌ i̱ ña̱ kuní a̱ ña̱ kuꞌu̱n i̱ i̱kanꞌ. Te̱ nuu̱ꞌ te̱ kuuꞌ nu̱uꞌ nuu̱ꞌ ne̱ nakayá xaꞌa̱ꞌ Jesús kui̱ti̱ꞌ ni̱ nda̱tuꞌunꞌ ndiꞌi̱ i̱ xaꞌa̱ꞌ ña̱ kaꞌán ndo̱so̱ꞌ i̱ xaꞌa̱ꞌ tu̱ꞌu̱n va̱ꞌa̱ nuu̱ꞌ ne̱ tukuꞌ. Ni̱ nda̱tuꞌunꞌ ndiꞌi̱ i̱ xaꞌa̱ꞌ ña̱ ja̱a̱nꞌ nuu̱ꞌ ra̱ ko̱to̱ ka̱ xachuunꞌ saka i̱, uun xa̱ ni̱ xa̱chuunꞌ saka i̱ ka̱ni̱ni̱ te̱ ja̱a̱nꞌ.
GAL 2:3 Ndisu̱ ni̱ xta̱ni̱ ra̱ ña̱ ni̱ kaꞌa̱n i̱, sa̱kanꞌ na nde̱e̱ Tito, te̱ ni̱ xaꞌa̱n xiinꞌ ndu̱ ndii, tee̱ꞌ ndee te̱ griego nduuꞌ ra̱ ndii, nï̱ kaꞌa̱n te̱ kuuꞌ nu̱uꞌ ja̱a̱nꞌ ña̱ kuní a̱ kua̱ꞌa̱ tuni̱ i̱i̱nꞌ ra̱,
GAL 2:4 tee̱ꞌ ndee ni̱ ko̱ꞌni̱ si̱ꞌe i̱i̱n uvi̱ te̱ xini xaꞌanꞌ kaꞌán ña̱ xikaꞌ ra̱ i̱chiꞌ Jesús te̱i̱n ndu̱ miiꞌ ni̱ na̱kaya̱ ndu̱ ja̱a̱nꞌ. Ni̱ ko̱ꞌni̱ ra̱ i̱kanꞌ te̱ ni̱a̱niꞌ ra̱ ña̱ xaaꞌ ndu̱ ña̱ yoo ndiká ndu̱ nuu̱ꞌ i̱chiꞌ Cristo Jesús, ndiani̱ te̱ tu̱ku̱ ni̱ sa̱na̱ndikoꞌ ra̱ nduꞌu̱ nuu̱ꞌ ña̱ kaꞌán tu̱ꞌu̱n nde̱iꞌ.
GAL 2:5 Ndisu̱ nde̱e̱ i̱i̱n kani̱ꞌ nï̱ na̱ti̱i̱n nduꞌu̱ ña̱ kaꞌán te̱ ja̱a̱nꞌ, sa̱kanꞌ te̱ nä̱ma̱ xa̱chiꞌ ndu̱ tu̱ꞌu̱n va̱ꞌa̱ ndi̱xa̱ ña̱ xa̱ kandixaꞌ ndo̱ꞌ ja̱a̱nꞌ.
GAL 2:6 Te̱ kö̱o̱ꞌ xa̱chiꞌ ña̱ xa̱aꞌ ni̱ kaꞌa̱n te̱ kuuꞌ nu̱uꞌ nuu̱ꞌ ne̱ nakayá xaꞌa̱ꞌ Jesús ja̱a̱nꞌ xiinꞌ i̱. Nuu̱ꞌ yuꞌu̱ ndii, naaꞌ te̱ kaꞌnuꞌ nduuꞌ ra̱, uun sü̱vi̱ ra̱ ndii, kö̱o̱ꞌ a̱ xaaꞌ a̱, sa̱kanꞌ ña̱ Ndiosí ndii, näkaxin a̱ ne̱ yivi̱ꞌ.
GAL 2:7 Süu̱ꞌ ja̱a̱nꞌ ndii ni̱ xi̱ni̱ te̱ kuuꞌ nu̱uꞌ ja̱a̱nꞌ ña̱ ni̱ ta̱xi̱ Ndiosí chu̱u̱n nuu̱ꞌ i̱ ña̱ kaꞌán ndo̱so̱ꞌ i̱ tu̱ꞌu̱n va̱ꞌa̱ nuu̱ꞌ ne̱ tukuꞌ i̱i̱n kachi naa ni̱ ta̱xi̱ a̱ chu̱u̱n nuu̱ꞌ Pedro ña̱ kaꞌán ndo̱so̱ꞌ ra̱ tu̱ꞌu̱n va̱ꞌa̱ ja̱a̱nꞌ nuu̱ꞌ ne̱ judío.
GAL 2:8 Kua̱chi̱ ndii mi̱iꞌ Ndiosí ni̱ ta̱xi̱ ndi̱e̱e̱ꞌ Pedro te̱ ku̱ndu̱u̱ ra̱ te̱ saniaꞌá i̱chiꞌ Jesús nuu̱ꞌ ne̱ judío, te̱ mi̱iꞌ tu̱ a̱ ni̱ ta̱xi̱ ndi̱e̱e̱ꞌ yuꞌu̱ te̱ ku̱ndu̱u̱ i̱ te̱ saniaꞌá i̱chiꞌ Jesús nuu̱ꞌ ne̱ tukuꞌ.
GAL 2:9 Sa̱kanꞌ na kuiiꞌ ni̱ na̱ku̱ni̱ Santiago xiinꞌ Pedro xiinꞌ Juan, te̱ nduuꞌ te̱ kuuꞌ nu̱uꞌ nuu̱ꞌ ne̱ ndikún i̱chiꞌ Jesús, ña̱ ni̱ sa̱mani̱ꞌ va̱ Ndiosí yuꞌu̱ chu̱u̱n yoꞌoꞌ. Sa̱kanꞌ na kuiiꞌ ni̱ ti̱i̱n ra̱ nda̱ꞌaꞌ i̱ xiinꞌ nda̱ꞌaꞌ Bernabé te̱ niaꞌa̱ ra̱ ña̱ nduiinꞌ ra̱ xiinꞌ ndu̱. Te̱ ni̱ ndoo̱ ra̱ kuento ña̱ sa̱chuunꞌ ka̱ ndu̱ nuu̱ꞌ ne̱ tukuꞌ, te̱ te̱ ja̱a̱nꞌ sa̱chuunꞌ ka̱ nuu̱ꞌ ne̱ judío.
GAL 2:10 Te̱ kuuꞌ nu̱uꞌ ja̱a̱nꞌ ndii, i̱i̱n nda̱a̱ꞌ kui̱ti̱ꞌ a̱ ni̱ xika̱n ra̱ nuu̱ꞌ ndu̱ ña̱ chi̱ndi̱e̱eꞌ naa chindieeꞌ ndu̱ ne̱ ndaꞌvi kuuꞌ, ni̱ kachi̱ ra̱. Te̱ ña̱ ja̱a̱nꞌ nduuꞌ ña̱ xa̱ kua̱xi̱ i̱ saxinú i̱ xiinꞌ i̱i̱n kaniiꞌ nimá i̱.
GAL 2:11 Te̱ kii̱ꞌ ni̱ xa̱a̱ Pedro ñu̱u̱ Antioquía ndii, ni̱ ka̱ni̱ ña̱ꞌaꞌ i̱ kuento, sa̱kanꞌ ña̱ vä̱ꞌa̱ xaaꞌ ra̱.
GAL 2:12 Kua̱chi̱ ndii, kii̱ꞌ kuní ka̱ xaa̱ te̱ ni̱ ti̱ꞌviꞌ Jacobo ndii, ni̱ xi̱xi̱ ra̱ xiinꞌ ne̱ tukuꞌ ja̱a̱nꞌ. Ndisu̱ kii̱ꞌ ni̱ xa̱a̱ te̱ ni̱ ti̱ꞌviꞌ Jacobo ja̱a̱nꞌ ndii, ni̱ ku̱xi̱o̱o̱ Pedro ja̱a̱nꞌ nuu̱ꞌ ne̱ tukuꞌ ja̱a̱nꞌ xaꞌa̱ꞌ a̱ ña̱ yiꞌvi ra̱ te̱ yivi̱ꞌ, te̱ kaꞌán ña̱ kuní a̱ kua̱ꞌa̱ tuni̱ i̱i̱nꞌ sa̱kuuꞌ te̱ tukuꞌ, te̱ ndikún i̱chiꞌ Jesús.
GAL 2:13 Te̱ sa̱kanꞌ tu̱ i̱nga̱ te̱ judío, te̱ ndikún i̱chiꞌ Jesús ndii, ni̱ ku̱xi̱o̱o̱ tu̱ te̱ ja̱a̱nꞌ nuu̱ꞌ ne̱ tukuꞌ ja̱a̱nꞌ naa ni̱ xa̱a̱ Pedro ja̱a̱nꞌ, ña̱ ni̱ xa̱su̱vi̱ xiinꞌ miiꞌ ra̱. Te̱ nde̱e̱ Bernabé ni̱ sa̱namaꞌ xiinꞌ miiꞌ nuu̱ꞌ ña̱ sikiꞌ ja̱a̱nꞌ ni̱ xa̱a̱ ra̱.
GAL 2:14 Te̱ kii̱ꞌ ni̱ xi̱ni̱ i̱ ña̱ xïkaꞌ nda̱ku sa̱kuuꞌ te̱ ja̱a̱nꞌ nuu̱ꞌ ña̱ ndi̱xa̱ xaꞌa̱ꞌ tu̱ꞌu̱n va̱ꞌa̱ xaꞌa̱ꞌ Jesús ndii, ni̱ kaꞌa̱n i̱ xiinꞌ Pedro nuu̱ꞌ sa̱kuuꞌ ne̱ nakayá xaꞌa̱ꞌ Jesús i̱kanꞌ ndii: “Yoꞌó ndii, te̱ i̱chiꞌ ne̱ taꞌanꞌ e̱ꞌ, ne̱ judío, nduuꞌ u̱nꞌ, ndisu̱ xikaꞌ u̱nꞌ nde̱e̱ naa süu̱ꞌ te̱ judío nduuꞌ u̱nꞌ. Sa̱kanꞌ na kuiiꞌ, ¿ndichun na kavikoꞌ uꞌvi̱ u̱nꞌ ne̱ tukuꞌ, ne̱ ndikún i̱chiꞌ Jesús, ña̱ kuní a̱ ka̱ka̱ ni̱a̱ naa xikaꞌ ne̱ judío?
GAL 2:15 Yooꞌ ndii, siꞌe̱ ne̱ judío nduuꞌ e̱ꞌ nde̱e̱ ni̱ tuvi̱ e̱ꞌ, te̱ süu̱ꞌ te̱ tukuꞌ, te̱ xaaꞌ kua̱chi̱ nuu̱ꞌ tu̱ꞌu̱n nde̱iꞌ Ndiosí, nduuꞌ e̱ꞌ.
GAL 2:16 Sa̱kanꞌ ña̱ xiní e̱ꞌ ña̱ süu̱ꞌ xaꞌa̱ꞌ a̱ ña̱ xaaꞌ nde̱e̱ i̱i̱n ne̱ yivi̱ꞌ ña̱ kaꞌán tu̱ꞌu̱n nde̱iꞌ Ndiosí sa̱nda̱ku a̱ nimá ni̱a̱, süu̱ꞌ ja̱a̱nꞌ ndii xaꞌa̱ꞌ a̱ ña̱ i̱ni̱ ni̱a̱ xini ni̱a̱ Cristo Jesús kui̱ti̱ꞌ. Te̱ sa̱kanꞌ tu̱ yooꞌ ndii, xaꞌa̱ꞌ a̱ ña̱ i̱ni̱ e̱ꞌ xini e̱ꞌ Cristo Jesús ja̱a̱nꞌ kui̱ti̱ꞌ, te̱ ni̱ xa̱nda̱ku Ndiosí nimá e̱ꞌ nuu̱ꞌ a̱, te̱ süu̱ꞌ xaꞌa̱ꞌ a̱ ña̱ xaaꞌ e̱ꞌ ña̱ kaꞌán tu̱ꞌu̱n nde̱iꞌ ja̱a̱nꞌ. Kua̱chi̱ ndii nde̱e̱ i̱i̱n ne̱ yivi̱ꞌ kü̱vi̱ ku̱ndu̱u̱ ne̱ nda̱ku nimá nuu̱ꞌ Ndiosí xaꞌa̱ꞌ a̱ ña̱ xaaꞌ ni̱a̱ ña̱ kaꞌán tu̱ꞌu̱n nde̱iꞌ ja̱a̱nꞌ.
GAL 2:17 Sa̱kanꞌ na kuiiꞌ kii̱ꞌ xikaꞌ e̱ꞌ sa̱nda̱ku Ndiosí nimá e̱ꞌ xaꞌa̱ꞌ a̱ ña̱ i̱ni̱ e̱ꞌ xini e̱ꞌ Cristo kui̱ti̱ꞌ ndii, kaꞌán sa̱va̱ ne̱ judío ña̱ xaꞌnú e̱ꞌ sa̱va̱ tu̱ꞌu̱n nde̱iꞌ ja̱a̱nꞌ. ¿Ñáá Cristo nduuꞌ ña̱ xaaꞌ sa̱kanꞌ, te̱ xaaꞌ e̱ꞌ kua̱chi̱ na sa̱kanꞌ? Kuä̱sa̱ꞌ xa̱chiꞌ sa̱kanꞌ ra̱nꞌ.
GAL 2:18 Kua̱chi̱ ndii, naaꞌ i̱ni̱ ni̱ tu̱ku̱u̱ i̱ ku̱ni̱ tu̱ꞌu̱n nde̱iꞌ ja̱a̱nꞌ, ña̱ ni̱ i̱ni̱ ni̱ xi̱ni̱ sa̱aꞌ ndii, tu̱ku̱ ni̱ nanduuꞌ i̱ te̱ ndisoꞌ kua̱chi̱ nuu̱ꞌ Ndiosí.
GAL 2:19 Sa̱kanꞌ ña̱ yuꞌu̱ ndii, nde̱e̱ naa te̱ xa̱ ni̱ xiꞌi̱ nduuꞌ i̱ nuu̱ꞌ tu̱ꞌu̱n nde̱iꞌ ja̱a̱nꞌ xaꞌa̱ꞌ ña̱ ï̱ni̱ ka̱ i̱ ña̱ ku̱vi̱ sa̱kakú a̱ yuꞌu̱, sa̱kanꞌ na tiaku i̱ te̱ xaaꞌ i̱ ña̱ kuní Ndiosí.
GAL 2:20 Te̱ yuꞌu̱ vi̱ti̱n ndii, xaaꞌ i̱ kuenta nde̱e̱ naa ni̱ xiꞌi̱ ingaꞌ i̱ xiinꞌ Cristo nuu̱ꞌ krusín. Sa̱kanꞌ na kuiiꞌ yuꞌu̱ ndii, ña̱ tiaku i̱ xiinꞌ ñu̱ꞌuꞌ ndeꞌi̱ yoꞌoꞌ vi̱ti̱n ndii, tïaku ka̱ i̱ te̱ sa̱a̱ i̱ ña̱ kuní mi̱iꞌ i̱. Süu̱ꞌ ja̱a̱nꞌ ndii Cristo nduuꞌ ña̱ xikoꞌ niꞌiꞌ kivi̱ꞌ ñu̱u̱ i̱, te̱ xikaꞌ i̱ i̱i̱n yivi̱ꞌ xaꞌa̱ꞌ a̱ ña̱ i̱ni̱ i̱ xini i̱ Cristo, siꞌe̱ Ndiosí. Te̱ kundani̱ ña̱ ja̱a̱nꞌ yuꞌu̱, sa̱kanꞌ ña̱ ni̱ sa̱na̱kuaꞌa xiinꞌ mi̱iꞌ a̱ xaꞌa̱ꞌ i̱, te̱ ni̱ xiꞌi̱ a̱ nuu̱ꞌ krusín xaꞌa̱ꞌ kua̱chi̱ i̱.
GAL 2:21 Kö̱o̱ꞌ kivi̱ꞌ na̱ko̱o̱ i̱ ña̱ ndani̱ mi̱iꞌ Ndiosí yuꞌu̱, sa̱kanꞌ ña̱ naaꞌ ku̱vi̱ ku̱nda̱ku nimá e̱ꞌ nuu̱ꞌ Ndiosí xaꞌa̱ꞌ a̱ ña̱ sa̱xinú e̱ꞌ tu̱ꞌu̱n nde̱iꞌ ja̱a̱nꞌ ndii, ni̱ xiꞌi̱ saka Cristo nuu̱ꞌ krusín naaꞌ sa̱kanꞌ, ndisu̱ süu̱ꞌ sa̱kanꞌ nduuꞌ a̱”, ni̱ kachi̱ i̱ xiinꞌ ra̱.
GAL 3:1 Ndoꞌó, ne̱ Galacia, ne̱ küuꞌ kaxiꞌ nduuꞌ ndo̱ꞌ nde̱e̱ naa ni̱ sa̱kuini̱ꞌ i̱i̱n te̱ yivi̱ꞌ xiinꞌ ndo̱ꞌ, sa̱kanꞌ ña̱ ni̱ ku̱xi̱o̱o̱ ndi̱ꞌi̱ ndo̱ꞌ nuu̱ꞌ ña̱ ni̱ sa̱niaꞌá i̱ ndoꞌó ña̱ ni̱ xiꞌi̱ Jesucristo nuu̱ꞌ krusín xaꞌa̱ꞌ kua̱chi̱ e̱ꞌ.
GAL 3:2 Ña̱ yo̱ꞌo̱ꞌ kui̱ti̱ꞌ kuní i̱ ña̱ na̱kui̱i̱n ndo̱ꞌ nuu̱ꞌ i̱: ¿Ñáá xanini ndoꞌó ña̱ ni̱ na̱ti̱i̱n ndo̱ꞌ Espíritu Santo xaꞌa̱ꞌ a̱ ña̱ ni̱ sa̱xinú ndo̱ꞌ ña̱ kaꞌán chuunꞌ tu̱ꞌu̱n nde̱iꞌ Moisés? Kuä̱sa̱ꞌ xa̱chiꞌ sa̱kanꞌ ra̱nꞌ. Sa̱kanꞌ ña̱ ni̱ na̱ti̱i̱n ndo̱ꞌ Espíritu Santo ja̱a̱nꞌ xaꞌa̱ꞌ a̱ ña̱ i̱ni̱ ndo̱ꞌ xini ndo̱ꞌ tu̱ꞌu̱n va̱ꞌa̱ ña̱ kaꞌán xaꞌa̱ꞌ Jesús kui̱ti̱ꞌ.
GAL 3:3 Sa̱a̱ tu̱ tïakú xíniꞌ ndo̱ꞌ. Naaꞌ ni̱ na̱ti̱i̱n ndo̱ꞌ Espíritu Santo kii̱ꞌ ni̱ xa̱ꞌaꞌ i̱ni̱ ndo̱ꞌ xini ndo̱ꞌ tu̱ꞌu̱n va̱ꞌa̱ ja̱a̱nꞌ ndii, ¿ndichun na xikaꞌ ndo̱ꞌ ña̱ nda̱sa̱nda̱ku ndo̱ꞌ nimá ndo̱ꞌ nuu̱ꞌ Ndiosí vi̱ti̱n xiinꞌ ña̱ ndi̱e̱eꞌ mi̱iꞌ ndo̱ꞌ, na sa̱kanꞌ?
GAL 3:4 Ni̱ ndo̱ꞌo̱ kuaꞌa̱ꞌ va̱ ndoꞌó xaꞌa̱ꞌ a̱ ña̱ i̱ni̱ ndo̱ꞌ xini ndo̱ꞌ Jesús. ¿Ñáá ni̱ ndo̱ꞌo̱ saka ndo̱ꞌ sa̱kuuꞌ ña̱ ja̱a̱nꞌ? Va̱ꞌa̱ va̱ naaꞌ nï̱ ndoꞌoꞌ saka ndo̱ꞌ ña̱ ja̱a̱nꞌ.
GAL 3:5 Sa̱kanꞌ ña̱ süu̱ꞌ xaꞌa̱ꞌ a̱ ña̱ ni̱ xa̱a̱ ndo̱ꞌ ña̱ kaꞌán tu̱ꞌu̱n nde̱iꞌ ja̱a̱nꞌ ni̱ ta̱xi̱ Ndiosí Espíritu a̱ naá nimá ndo̱ꞌ, te̱ ni̱ xa̱a̱ a̱ chu̱u̱n kaꞌnuꞌ kooꞌ chukuuꞌ te̱i̱n ndo̱ꞌ. Süu̱ꞌ ja̱a̱nꞌ ndii xaꞌa̱ꞌ a̱ ña̱ i̱ni̱ ndo̱ꞌ xi̱ni̱ ndo̱ꞌ tu̱ꞌu̱n va̱ꞌa̱ ja̱a̱nꞌ ni̱ xa̱a̱ a̱ ña̱ ja̱a̱nꞌ.
GAL 3:6 Ni̱ i̱ni̱ kui̱ti̱ꞌ Abraham, te̱ xii̱ꞌ ya̱taꞌ ndu̱, ni̱ xi̱ni̱ ra̱ Ndiosí, te̱ ni̱ nda̱sa̱nda̱ku a̱ nimá ra̱ nuu̱ꞌ a̱.
GAL 3:7 Sa̱kanꞌ na kuiiꞌ kuní a̱ ku̱nda̱ni̱ ndo̱ꞌ ña̱ ne̱ i̱ni̱ xini Ndiosí nduuꞌ xna̱ꞌa̱ si̱a̱niꞌ xikaꞌ Abraham ja̱a̱nꞌ.
GAL 3:8 Nde̱e̱ xta̱ꞌanꞌ yoso̱ꞌ a̱ nuu̱ꞌ tu̱tu̱ Ndiosí miiꞌ kaꞌán a̱ ña̱ naá kivi̱ꞌ ku̱ndu̱u̱ tu̱ ne̱ tukuꞌ ne̱ nda̱ku nimá nuu̱ꞌ Ndiosí sa̱a̱ a̱ xaꞌa̱ꞌ a̱ ña̱ i̱ni̱ ni̱a̱ ku̱ni̱ ña̱ꞌaꞌ ni̱a̱. Sa̱kanꞌ na kuiiꞌ ni̱ sa̱kuniꞌ Ndiosí Abraham tu̱ꞌu̱n va̱ꞌa̱ ja̱a̱nꞌ kii̱ꞌ tïa̱ꞌan xkaꞌndi̱a̱ a̱, sa̱kanꞌ na ni̱ kaꞌa̱n a̱ xiinꞌ ra̱ ndii: “Xiinꞌ nda̱ꞌaꞌ yoꞌó sa̱ñuꞌuꞌ i̱ sa̱kuuꞌ ne̱ yivi̱ꞌ i̱i̱n yivi̱ꞌ”, ni̱ kachi̱ a̱.
GAL 3:9 Sa̱kanꞌ na kuiiꞌ ne̱ i̱ni̱ xini Jesús ndii, sañuꞌuꞌ ña̱ꞌaꞌ Ndiosí naa ni̱ sa̱ñuꞌuꞌ a̱ Abraham ja̱a̱nꞌ xaꞌa̱ꞌ a̱ ña̱ ni̱ i̱ni̱ ra̱ xini ña̱ꞌaꞌ ra̱.
GAL 3:10 Kua̱chi̱ ndii, yo̱o̱ ka̱ kuní ña̱ nda̱sa̱nda̱ku Ndiosí nimá ni̱a̱ nuu̱ꞌ a̱ xaꞌa̱ꞌ ña̱ saxinú ni̱a̱ ña̱ kaꞌán chu̱u̱n tu̱ꞌu̱n nde̱iꞌ a̱ ndii, xa̱ yoo ni̱a̱ nuu̱ꞌ ña̱ nachaꞌanꞌ. Kua̱chi̱ ndii kaꞌán ña̱ yoso̱ꞌ nuu̱ꞌ tu̱tu̱ Ndiosí ndii: “Na̱cha̱ꞌa̱n sa̱kuuꞌ ne̱ sä̱xinú ndi̱ꞌi̱ sa̱kuuꞌ ña̱ kaꞌán tu̱ꞌu̱n nde̱iꞌ ja̱a̱nꞌ”, kachi a̱.
GAL 3:11 Xiní kaxiꞌ e̱ꞌ ña̱ sä̱nda̱ku Ndiosí nimá nde̱e̱ i̱i̱n e̱ꞌ xaꞌa̱ꞌ a̱ ña̱ xaaꞌ e̱ꞌ ña̱ kaꞌán tu̱ꞌu̱n nde̱iꞌ ja̱a̱nꞌ, sa̱kanꞌ ña̱ kaꞌán ña̱ yoso̱ꞌ nuu̱ꞌ tu̱tu̱ a̱ ndii: “Ne̱ ni̱ xa̱nda̱ku Ndiosí nimá xaꞌa̱ꞌ a̱ ña̱ i̱ni̱ kui̱ti̱ꞌ ni̱a̱ xini ña̱ꞌaꞌ ni̱a̱ ndii, ku̱ti̱a̱ku̱ ni̱a̱ nde̱e̱ ndiꞌiꞌ ni̱ kivi̱ꞌ”, kachi a̱.
GAL 3:12 Ndisu̱ tu̱ꞌu̱n nde̱iꞌ ja̱a̱nꞌ ndii, süu̱ꞌ kuenta ña̱ i̱ni̱ e̱ꞌ xini e̱ꞌ Jesús nduuꞌ a̱, sa̱kanꞌ ña̱ kaꞌán ña̱ yoso̱ꞌ nuu̱ꞌ tu̱tu̱ a̱ ndii: “Ne̱ saxinú sa̱kuuꞌ ña̱ kaꞌán tu̱ꞌu̱n nde̱iꞌ ja̱a̱nꞌ ndii, ku̱ti̱a̱ku̱ ni̱a̱ xaꞌa̱ꞌ ña̱ ja̱a̱nꞌ”, kachi a̱.
GAL 3:13 Ni̱ sa̱ndoó ndiká Cristo yooꞌ nuu̱ꞌ ña̱ ni̱ kuni̱ a̱ sa̱na̱chaꞌanꞌ tu̱ꞌu̱n nde̱iꞌ ja̱a̱nꞌ yooꞌ. Sa̱kanꞌ ña̱ ni̱ xiꞌi̱ a̱ nuu̱ꞌ e̱ꞌ, te̱ ni̱ ti̱so̱ a̱ ña̱ nachaꞌanꞌ ja̱a̱n, naa yoso̱ꞌ a̱ nuu̱ꞌ tu̱tu̱ Ndiosí miiꞌ kaꞌán a̱ ndii: “Yo̱o̱ ka̱ nduuꞌ ne̱ xiꞌí nuu̱ꞌ ndu̱yu̱ ndii, nachaꞌanꞌ ni̱a̱”, kachi a̱.
GAL 3:14 Sa̱kanꞌ ni̱ xa̱a̱ Cristo te̱ sa̱ñuꞌuꞌ tu̱ Ndiosí ne̱ tukuꞌ xiinꞌ kuento a̱, ña̱ ni̱ ta̱xi̱ a̱ nuu̱ꞌ Abraham ja̱a̱nꞌ. Te̱ xaꞌa̱ꞌ a̱ ña̱ i̱ni̱ e̱ꞌ xini e̱ꞌ Cristo ndii, natiinꞌ e̱ꞌ Espíritu Santo, ña̱ xa̱ ni̱ ta̱xi̱ Ndiosí kuento a̱ xaꞌa̱ꞌ ja̱a̱nꞌ.
GAL 3:15 Ña̱ni̱ taꞌanꞌ i̱, kuni kaꞌa̱n i̱ xiinꞌ ndo̱ꞌ i̱i̱n ña̱ kaꞌán ndi̱a̱a̱ xaꞌa̱ꞌ te̱ yivi̱ꞌ. Te̱ yivi̱ꞌ, kii̱ꞌ ndoó ra̱ kuento xiinꞌ taꞌanꞌ ra̱ ndii, keꞌi ra̱ a̱ nuu̱ꞌ tu̱tu̱, te̱ chinduꞌu̱ꞌ ra̱ nuu̱ꞌ nda̱ꞌaꞌ ra̱ nuu̱ꞌ a̱. Kii̱ꞌ xaaꞌ ra̱ sa̱kanꞌ ndii, nde̱e̱ i̱i̱n ra̱ kü̱vi̱ na̱chi̱ka̱nuꞌ ka̱ nde̱e̱ i̱i̱n yu̱ꞌuꞌ, ni̱ nde̱e̱ kü̱vi̱ tu̱ sa̱ndo̱ñuꞌuꞌ ra̱ ña̱ ja̱a̱nꞌ.
GAL 3:16 Sa̱kanꞌ tu̱ ni̱ xa̱a̱ Ndiosí ni̱ ta̱xi̱ a̱ kuento a̱ nuu̱ꞌ Abraham xiinꞌ nuu̱ꞌ si̱a̱niꞌ xikaꞌ ra̱. Sa̱kanꞌ na kuiiꞌ yoso̱ꞌ a̱ ndii: “nuu̱ꞌ i̱i̱n si̱a̱niꞌ xikaꞌ u̱nꞌ”, sa̱kanꞌ yoso̱ꞌ a̱. Ndisu̱ käꞌán ña̱ ja̱a̱nꞌ xaꞌa̱ꞌ kuaꞌa̱ꞌ si̱a̱niꞌ xikaꞌ ra̱ kii̱ꞌ kaꞌán a̱ sa̱kanꞌ. Süu̱ꞌ ja̱a̱nꞌ ndii kaꞌán a̱ xaꞌa̱ꞌ i̱i̱n nda̱a̱ꞌ kui̱ti̱ꞌ a̱, te̱ ña̱ ja̱a̱nꞌ nduuꞌ Cristo.
GAL 3:17 Ña̱ kuni kaꞌa̱n i̱ xiinꞌ ndo̱ꞌ yoꞌoꞌ ndii, xa̱ ni̱ ndoo̱ Ndiosí kuento a̱ xiinꞌ Abraham ja̱a̱nꞌ ña̱ sa̱xinú a̱ ña̱ ni̱ kaꞌa̱n a̱ xiinꞌ ra̱ ja̱a̱nꞌ. Te̱ tu̱ꞌu̱n nde̱iꞌ, ña̱ ni̱ ta̱xi̱ Ndiosí nda̱ꞌaꞌ Moisés kii̱ꞌ xa̱ ni̱ yaꞌa̱ ku̱miꞌ ciento oko̱ uxi̱ kuiya̱ ndii, kü̱vi̱ sa̱tíviꞌ a̱ kuento a̱ ña̱ xa̱ ni̱ ta̱xi̱ a̱ nuu̱ꞌ Abraham ja̱a̱nꞌ.
GAL 3:18 Kua̱chi̱ ndii, naaꞌ xaꞌa̱ꞌ a̱ ña̱ saxinú e̱ꞌ tu̱ꞌu̱n nde̱iꞌ ja̱a̱nꞌ na̱ti̱i̱n e̱ꞌ ña̱ sa̱mani̱ꞌ Ndiosí yooꞌ ja̱a̱nꞌ ndii, süu̱ꞌ xaꞌa̱ꞌ ña̱ ni̱ ta̱xi̱ a̱ kuento a̱ ja̱a̱nꞌ ka̱ nduuꞌ a̱ naaꞌ sa̱kanꞌ. Ndisu̱ Ndiosí ndii, ni̱ ta̱xi̱ a̱ ña̱ ja̱a̱nꞌ nuu̱ꞌ Abraham xaꞌa̱ꞌ a̱ ña̱ xa̱ sa̱kanꞌ ni̱ ndoo̱ a̱ kuento a̱ nuu̱ꞌ ra̱.
GAL 3:19 ¿Ndichun ni̱ ta̱xi̱ Ndiosí tu̱ꞌu̱n nde̱iꞌ ja̱a̱nꞌ naaꞌ sa̱kanꞌ? Ni̱ ta̱xi̱ ña̱ꞌaꞌ a̱ te̱ niaꞌa̱ xna̱ꞌa̱ a̱ ne̱ yivi̱ꞌ ndee ña̱ nduuꞌ kua̱chi̱. Te̱ ni̱ kuni̱ a̱ ña̱ sa̱chuunꞌ tu̱ꞌu̱n nde̱iꞌ ja̱a̱nꞌ nde̱e̱ kii̱ꞌ ni̱ ki̱xi̱n si̱a̱niꞌ xikaꞌ Abraham ja̱a̱nꞌ, ña̱ ni̱ ta̱xi̱ Ndiosí kuento a̱ xaꞌa̱ꞌ a̱ ja̱a̱nꞌ. Te̱ ni̱ ta̱xi̱ Ndiosí tu̱ꞌu̱n nde̱iꞌ ja̱a̱nꞌ nda̱ꞌaꞌ ángele, te̱ ángele ja̱a̱nꞌ ni̱ ta̱xi̱ a̱ nda̱ꞌaꞌ Moisés, te̱ ni̱ sa̱yaꞌá ra̱ a̱ nuu̱ꞌ ne̱ ñu̱u̱ ra̱.
GAL 3:20 Sa̱kanꞌ ña̱ kii̱ꞌ ni̱ ta̱xi̱ Ndiosí kuento a̱ nuu̱ꞌ Abraham ja̱a̱nꞌ ndii, nï̱ ti̱a̱chuunꞌ a̱ i̱nga̱ ne̱ yivi̱ꞌ, sa̱kanꞌ ña̱ i̱i̱n nda̱a̱ꞌ mi̱iꞌ a̱ ni̱ xa̱a̱ sa̱kuuꞌ ña̱ ja̱a̱nꞌ.
GAL 3:21 Sa̱kanꞌ na kuiiꞌ, ¿ñáá kaniꞌ taꞌanꞌ tu̱ꞌu̱n nde̱iꞌ ja̱a̱nꞌ xiinꞌ kuento ña̱ ni̱ ta̱xi̱ Ndiosí ja̱a̱nꞌ? Kuä̱sa̱ꞌ xa̱chiꞌ sa̱kanꞌ ra̱nꞌ. Kua̱chi̱ ndii, naaꞌ ku̱vi̱ ta̱xi̱ tu̱ꞌu̱n nde̱iꞌ ja̱a̱nꞌ kivi̱ꞌ ñu̱u̱ e̱ꞌ, ña̱ kö̱o̱ꞌ kivi̱ꞌ ndiꞌiꞌ ndii, ku̱vi̱ ku̱ndu̱u̱ e̱ꞌ ne̱ nda̱ku nimá nuu̱ꞌ Ndiosí xaꞌa̱ꞌ a̱ ña̱ xaaꞌ e̱ꞌ ña̱ kaꞌán tu̱ꞌu̱n nde̱iꞌ ja̱a̱nꞌ.
GAL 3:22 Ndisu̱ kaꞌán ña̱ yoso̱ꞌ nuu̱ꞌ tu̱tu̱ Ndiosí ña̱ xikoꞌ ni̱ꞌi̱ kua̱chi̱ sa̱kuuꞌ ne̱ yivi̱ꞌ, sa̱kanꞌ te̱ ne̱ i̱ni̱ xini Jesucristo kui̱ti̱ꞌ ku̱vi̱ na̱ti̱i̱n ña̱ ni̱ ta̱xi̱ Ndiosí kuento a̱ xaꞌa̱ꞌ ja̱a̱nꞌ.
GAL 3:23 Te̱ kii̱ꞌ tïa̱ꞌan i̱ni̱ e̱ꞌ ku̱ni̱ e̱ꞌ Jesús ndii, ni̱ nduu̱ e̱ꞌ nde̱e̱ naa ne̱ ndasi i̱ꞌnu̱ ni̱ xa̱a̱ tu̱ꞌu̱n nde̱iꞌ ja̱a̱nꞌ nde̱e̱ kii̱ꞌ ni̱ xaa̱ kivi̱ꞌ ña̱ niaꞌa̱ Ndiosí ña̱ kuní a̱ ña̱ i̱ni̱ e̱ꞌ ku̱ni̱ e̱ꞌ Cristo.
GAL 3:24 Sa̱kanꞌ na kuiiꞌ, ña̱ kuní ka̱ ki̱xi̱n Cristo ndii, tu̱ꞌu̱n nde̱iꞌ ja̱a̱nꞌ ni̱ nduu̱ nde̱e̱ naa i̱i̱n te̱ saniaꞌá yooꞌ. Nde̱e̱ naa sa̱kanꞌ ni̱ xa̱chuunꞌ tu̱ꞌu̱n nde̱iꞌ ja̱a̱nꞌ te̱ kundi̱a̱ka̱ a̱ yooꞌ nuu̱ꞌ Cristo, te̱ sa̱nda̱ku Ndiosí nimá e̱ꞌ xaꞌa̱ꞌ a̱ ña̱ i̱ni̱ e̱ꞌ xini e̱ꞌ Cristo ja̱a̱nꞌ.
GAL 3:25 Ndisu̱ vi̱ti̱n ndii, xa̱ ni̱ xa̱a̱ kivi̱ꞌ ña̱ i̱ni̱ e̱ꞌ xini ña̱ꞌaꞌ e̱ꞌ, te̱ kuä̱sa̱ꞌ ka̱ xitoꞌ tu̱ꞌu̱n nde̱iꞌ ja̱a̱nꞌ yooꞌ.
GAL 3:26 Te̱ xaꞌa̱ꞌ a̱ ña̱ i̱ni̱ e̱ꞌ xini e̱ꞌ Cristo Jesús ja̱a̱nꞌ ndii, siꞌe̱ Ndiosí nduuꞌ sa̱kuuꞌ e̱ꞌ.
GAL 3:27 Kua̱chi̱ ndii, sa̱kuuꞌ yooꞌ, ne̱ ni̱ chi̱chi̱ kuenta Cristo ndii, ni̱ xi̱kuiꞌnu̱ a̱ yooꞌ.
GAL 3:28 Sa̱kanꞌ na kö̱o̱ꞌ a̱ xaaꞌ a̱ nde̱e̱ ka̱ nuu̱ꞌ ne̱ yivi̱ꞌ nduuꞌ e̱ꞌ, naaꞌ ne̱ judío nduuꞌ e̱ꞌ, uun naaꞌ ne̱ tukuꞌ nduuꞌ e̱ꞌ, naaꞌ ne̱ xikoꞌ niꞌiꞌ i̱i̱n xto̱ꞌo̱ nduuꞌ e̱ꞌ, uun naaꞌ ne̱ xikaꞌ ndiká nduuꞌ e̱ꞌ, naaꞌ tiaa̱ nduuꞌ e̱ꞌ, uun naaꞌ ña̱ꞌaꞌ nduuꞌ e̱ꞌ ndii, i̱i̱n nda̱a̱ꞌ nduuꞌ sa̱kuuꞌ e̱ꞌ xaꞌa̱ꞌ a̱ ña̱ nduuꞌ e̱ꞌ kuenta Cristo Jesús.
GAL 3:29 Te̱ xaꞌa̱ꞌ a̱ ña̱ nduuꞌ e̱ꞌ kuenta Cristo ndii, ne̱ vi̱ꞌe̱ Abraham ja̱a̱nꞌ nduuꞌ e̱ꞌ, sa̱kanꞌ na kuiiꞌ na̱ti̱i̱n e̱ꞌ ña̱ ni̱ ta̱xi̱ Ndiosí kuento a̱ xaꞌa̱ꞌ nuu̱ꞌ ne̱ vi̱ꞌe̱ ra̱.
GAL 4:1 Te̱ sa̱kanꞌ tu̱ kaꞌán i̱ ndii, i̱i̱n te̱ lulu, te̱ na̱ti̱i̱n ña̱ꞌa̱ yu̱vaꞌ, kii̱ꞌ tïa̱ꞌan xinu̱ kuiya̱ ra̱ ndii, nduuꞌ ra̱ nde̱e̱ naa i̱i̱n te̱ xikaꞌ nuuꞌ kui̱ti̱ꞌ tee̱ꞌ ndee ku̱ndu̱u̱ ra̱ te̱ xiinꞌ ña̱ꞌa̱ sa̱kuuꞌ a̱.
GAL 4:2 Kii̱ꞌ lulu ra̱ ndii, yoo ne̱ xitoꞌ ña̱ꞌaꞌ, te̱ yoo tu̱ ne̱ xitoꞌ ña̱ꞌa̱ yu̱vaꞌ ra̱ nde̱e̱ xaa̱ kivi̱ꞌ ña̱ ni̱ chi̱nduꞌu̱ꞌ yu̱vaꞌ ra̱ ja̱a̱nꞌ.
GAL 4:3 Te̱ i̱i̱n kachi tu̱ ni̱ nduu̱ a̱ xiinꞌ yooꞌ kii̱ꞌ tïa̱ꞌan i̱ni̱ e̱ꞌ ku̱ni̱ e̱ꞌ Jesús ndii, ni̱ nduu̱ e̱ꞌ ne̱ xachuunꞌ nuu̱ꞌ ña̱ xikoꞌ niꞌiꞌ ne̱ yivi̱ꞌ i̱i̱n yivi̱ꞌ.
GAL 4:4 Ndisu̱ kii̱ꞌ ni̱ xinu̱ kivi̱ꞌ ña̱ ni̱ chi̱tuní Ndiosí ndii, ni̱ ti̱ꞌviꞌ a̱ siꞌe̱ a̱. Te̱ i̱i̱n ña̱ꞌaꞌ ni̱ sa̱kakuꞌ ña̱ꞌaꞌ. Te̱ siꞌe̱ a̱ ja̱a̱nꞌ ndii, ni̱ ka̱ku̱ a̱, te̱ ni̱ xika̱ a̱ sa̱a̱ kaꞌán chuunꞌ tu̱ꞌu̱n nde̱iꞌ Ndiosí.
GAL 4:5 Sa̱kanꞌ ni̱ xa̱a̱ a̱ te̱ sa̱ndoó ndiká a̱ yooꞌ nuu̱ꞌ tu̱ꞌu̱n nde̱iꞌ ja̱a̱nꞌ, te̱ ku̱ndu̱u̱ e̱ꞌ siꞌe̱ Ndiosí.
GAL 4:6 Te̱ xaꞌa̱ꞌ a̱ ña̱ siꞌe̱ Ndiosí nduuꞌ e̱ꞌ ndii, ni̱ sa̱ndoó a̱ Espíritu siꞌe̱ a̱ ja̱a̱nꞌ nimá e̱ꞌ ña̱ sakaꞌán yooꞌ ndii: “Tata kuaꞌa mi̱iꞌ i̱”, kachi e̱ꞌ xiinꞌ Ndiosí.
GAL 4:7 Sa̱kanꞌ na kuiiꞌ, süu̱ꞌ ne̱ xikaꞌ nuuꞌ kui̱ti̱ꞌ nduuꞌ e̱ꞌ, süu̱ꞌ ja̱a̱nꞌ ndii siꞌe̱ Ndiosí nduuꞌ e̱ꞌ. Te̱ xaꞌa̱ꞌ a̱ ña̱ siꞌe̱ a̱ nduuꞌ e̱ꞌ ndii, xa̱ kande̱iꞌ sa̱niꞌíꞌ a̱ yooꞌ sa̱kuuꞌ ña̱ va̱ꞌa̱ a̱.
GAL 4:8 Kii̱ꞌ xïní ndo̱ꞌ Ndiosí ndii, ni̱ xi̱ko̱ niꞌiꞌ ndiosí saka ndoꞌó.
GAL 4:9 Ndisu̱ vi̱ti̱n ña̱ xa̱ xiní ndo̱ꞌ Ndiosí, uun va̱ꞌa̱ ka̱ kaꞌán e̱ꞌ ndii, ña̱ xa̱ xiní Ndiosí ndoꞌó ndii, ¿ndichun na tu̱ku̱ ni̱ kuni ko̱ꞌni̱ ndo̱ꞌ nda̱ꞌaꞌ ña̱ xikoꞌ niꞌiꞌ ne̱ yivi̱ꞌ i̱i̱n yivi̱ꞌ, te̱ vi̱ko̱ niꞌiꞌ a̱ ndoꞌó? Ña̱ ja̱a̱nꞌ ndii, kö̱o̱ꞌ ndi̱e̱e̱ꞌ a̱ te̱ kuä̱sa̱ꞌ tu̱ kuní a̱.
GAL 4:10 Kua̱chi̱ ndii xitoꞌ kaꞌnuꞌ ndo̱ꞌ kivi̱ꞌ kaꞌnuꞌ, te̱ xaꞌa tu̱ ndo̱ꞌ vi̱koꞌ yoo̱ꞌ, te̱ xaꞌa tu̱ ndo̱ꞌ i̱ꞌi̱n vi̱koꞌ ña̱ nasukú, te̱ xitoꞌ kaꞌnuꞌ tu̱ ndo̱ꞌ kuiya̱.
GAL 4:11 Xaꞌa̱ꞌ a̱ ja̱a̱nꞌ na ndiꞌni̱ yuꞌu̱ xaꞌa̱ꞌ ndo̱ꞌ, saa̱ꞌ i̱i̱n kii̱ꞌ xachuunꞌ saka i̱ te̱i̱n ndo̱ꞌ.
GAL 4:12 Ña̱ni̱ taꞌanꞌ i̱, kaꞌán ndaꞌvi i̱ xiinꞌ ndo̱ꞌ ña̱ ka̱ka̱ ndo̱ꞌ naa xikaꞌ yuꞌu̱, sa̱kanꞌ ña̱ yuꞌu̱ ndii, ni̱ xika̱ i̱ sa̱a̱ niiꞌ xika̱ ndoꞌó. Te̱ ndoꞌó ndii, nï̱ xaaꞌ ndo̱ꞌ nde̱e̱ i̱i̱n ña̱ vä̱ꞌa̱ xiinꞌ i̱ nuu̱ꞌ ni̱ ki̱xi̱n.
GAL 4:13 Nakaꞌanꞌ ndo̱ꞌ ña̱ kii̱ꞌ ni̱ ku̱ni̱ ku̱vi̱ i̱ ndii, ni̱ ta̱xi̱ a̱ kivi̱ꞌ, te̱ ku̱vi̱ kaꞌa̱n ndo̱so̱ꞌ i̱ tu̱ꞌu̱n va̱ꞌa̱ nuu̱ꞌ ndo̱ꞌ ña̱ nu̱uꞌ.
GAL 4:14 Tee̱ꞌ ndee ni̱ ndo̱ꞌo̱ ndo̱ꞌ xiinꞌ i̱ kii̱ꞌ ni̱ ku̱ni̱ ku̱vi̱ ja̱a̱nꞌ ndii, nï̱ ku̱nda̱siꞌ ndo̱ꞌ yuꞌu̱, te̱ ni̱ nde̱e̱ nï̱ sa̱xi̱o̱o̱ tu̱ ndo̱ꞌ yuꞌu̱. Süu̱ꞌ ja̱a̱nꞌ ndii ni̱ na̱ti̱i̱n ndo̱ꞌ yuꞌu̱ nde̱e̱ naa i̱i̱n ángele ña̱ xikaꞌ nuuꞌ nuu̱ꞌ Ndiosí, te̱ ni̱ na̱ti̱i̱n tu̱ ndo̱ꞌ yuꞌu̱ nde̱e̱ naa mi̱iꞌ Cristo Jesús.
GAL 4:15 Kii̱ꞌ sa̱kanꞌ ndii, ni̱ kua̱tiaꞌ va̱ nimá ndo̱ꞌ xini ndo̱ꞌ yuꞌu̱. ¿Miiꞌ kuaꞌa̱n tu̱ sa̱kuuꞌ ña̱ ja̱a̱nꞌ vi̱ti̱n? Kua̱chi̱ ndii ku̱vi̱ ndi̱e̱e̱ yu̱ꞌuꞌ i̱ nuu̱ꞌ ndo̱ꞌ ña̱ naaꞌ ni̱ ku̱vi̱ ndii, ta̱va̱ꞌ xa̱chiꞌ ndo̱ꞌ ndu̱chiꞌ nuu̱ꞌ ndo̱ꞌ, te̱ ta̱xi̱ ndo̱ꞌ a̱ nda̱ꞌaꞌ i̱ kii̱ꞌ sa̱kanꞌ.
GAL 4:16 Te̱ vi̱ti̱n ndii, xaꞌa̱ꞌ a̱ ña̱ kaꞌán i̱ ña̱ ndi̱xa̱ xiinꞌ ndo̱ꞌ ndii, kundasiꞌ ndiꞌiꞌ ndo̱ꞌ yuꞌu̱.
GAL 4:17 Te̱ ne̱ yivi̱ꞌ, ne̱ kuni na̱ma̱ tu̱ꞌu̱n va̱ꞌa̱ ja̱a̱nꞌ ndii, niaꞌá ni̱a̱ ndoꞌó nde̱e̱ naa ndiꞌni̱ ni̱a̱ xaꞌa̱ꞌ ndo̱ꞌ, ndisu̱ vä̱ꞌa̱ xaaꞌ ni̱a̱. Kuni sa̱siinꞌ ni̱a̱ ndoꞌó nuu̱ꞌ nduꞌu̱, te̱ ku̱ndi̱ꞌni̱ kui̱ti̱ꞌ ndo̱ꞌ xaꞌa̱ꞌ mi̱iꞌ ni̱a̱.
GAL 4:18 Te̱ ña̱ va̱ꞌa̱ nduuꞌ a̱ ku̱ndi̱ꞌni̱ e̱ꞌ sa̱kuuꞌ i̱chiꞌ xaꞌa̱ꞌ ña̱ va̱ꞌa̱, te̱ süu̱ꞌ kii̱ꞌ yoo i̱ xiinꞌ ndo̱ꞌ kui̱ti̱ꞌ.
GAL 4:19 Ne̱ kuaꞌa i̱, ndoꞌoꞌ tu̱ku̱u̱ i̱ xaꞌa̱ꞌ ndo̱ꞌ nde̱e̱ naa ndoꞌoꞌ i̱i̱n ña̱ꞌaꞌ, ñaꞌ sakakuꞌ. Naaꞌ sa̱kanꞌ ku̱ndo̱ꞌo̱ naa ndoꞌoꞌ i̱ xaꞌa̱ꞌ ndo̱ꞌ nde̱e̱ kii̱ꞌ sa̱a̱ ndo̱ꞌ nde̱e̱ naa xaaꞌ Cristo.
GAL 4:20 Xa̱va̱ꞌa̱ a̱ naaꞌ yoo i̱ miiꞌ ndieeꞌ ndo̱ꞌ nakaꞌán e̱ꞌ sa̱kanꞌ, te̱ ku̱vi̱ kaꞌa̱n vi̱ta ka̱ i̱ xiinꞌ ndo̱ꞌ, sa̱kanꞌ ña̱ ndiꞌni̱ i̱ xaꞌa̱ꞌ ña̱ xaaꞌ ndo̱ꞌ.
GAL 4:21 Ndoꞌó, ne̱ kuni ku̱ꞌu̱n nuu̱ꞌ ña̱ kaꞌán chuunꞌ tu̱ꞌu̱n nde̱iꞌ ja̱a̱nꞌ ndii, kaꞌa̱n ndo̱ꞌ xiinꞌ i̱, ¿ñáá xiní xna̱ꞌa̱ ndo̱ꞌ ña̱ kaꞌán tu̱ꞌu̱n nde̱iꞌ ja̱a̱nꞌ?
GAL 4:22 Kua̱chi̱ ndii yoso̱ꞌ a̱ nuu̱ꞌ tu̱tu̱ Ndiosí miiꞌ kaꞌán a̱ xaꞌa̱ꞌ Abraham, ña̱ ni̱ yoo̱ uvi̱ ta̱ꞌan tiaa̱ siꞌe̱ ra̱. I̱i̱n siꞌe̱ ra̱ ni̱ yoo̱ xiinꞌ ñaꞌ ni̱ xika̱ nu̱u̱ nuu̱ꞌ ñaꞌ siꞌi ra̱. Te̱ i̱nga̱ siꞌe̱ ra̱ ni̱ yoo̱ xiinꞌ ñaꞌ ni̱ yoo̱ ndiká, ña̱ ni̱ nduu̱ ña̱ siꞌi ra̱ ja̱a̱nꞌ.
GAL 4:23 Siꞌe̱ ñaꞌ ni̱ xika̱ nu̱u̱ ja̱a̱nꞌ ndii, ni̱ tuvi̱ ra̱ xaꞌa̱ꞌ a̱ ña̱ sa̱kanꞌ ni̱ kuni̱ mi̱iꞌ Abraham. Ndisu̱, siꞌe̱ ñaꞌ ni̱ yoo̱ ndiká ja̱a̱nꞌ ndii, ni̱ tuvi̱ ra̱ te̱ xinu̱ kuento Ndiosí, ña̱ ni̱ ta̱xi̱ a̱ nuu̱ꞌ Abraham ja̱a̱nꞌ.
GAL 4:24 Te̱ ña̱ ni̱ xkaꞌndi̱a̱ xiinꞌ uvi̱ sa̱aꞌ ña̱ꞌaꞌ ja̱a̱nꞌ ndii, ña̱ kaꞌán ndi̱a̱a̱ nduuꞌ a̱ xaꞌa̱ꞌ uvi̱ sa̱aꞌ kuento ña̱ ni̱ ndoo̱ Ndiosí xiinꞌ ne̱ ñu̱u̱ i̱. I̱i̱n a̱ kaꞌán xaꞌa̱ꞌ i̱kuꞌ ña̱ naniꞌ Sinaí, ñaꞌ ja̱a̱nꞌ nduuꞌ ñaꞌ naniꞌ Agar, te̱ ñaꞌ ja̱a̱nꞌ tu̱ nduuꞌ i̱chiꞌ ya̱taꞌ, ne̱ xikoꞌ niꞌíꞌ xaaꞌ tu̱ꞌu̱n nde̱iꞌ Ndiosí.
GAL 4:25 Te̱ xiinꞌ ña̱ ni̱ ndo̱ꞌo̱ Agar ja̱a̱nꞌ kaꞌán ndi̱a̱a̱ a̱ xaꞌa̱ꞌ i̱kuꞌ Sinaí, ña̱ iinꞌ ñu̱ꞌuꞌ Arabia. Te̱ sa̱kanꞌ tu̱ kaꞌán ndi̱a̱a̱ ña̱ ni̱ ndo̱ꞌo̱ ñaꞌ ja̱a̱nꞌ xaꞌa̱ꞌ ne̱ ñu̱u̱ Jerusalén, sa̱kanꞌ ña̱ xikoꞌ niꞌiꞌ tu̱ ña̱ꞌaꞌ tu̱ꞌu̱n nde̱iꞌ ja̱a̱nꞌ.
GAL 4:26 Ndisu̱ xiinꞌ ña̱ ni̱ ndo̱ꞌo̱ Sara, ñaꞌ ni̱ yoo̱ ndiká ndii, kaꞌán ndi̱a̱a̱ a̱ xaꞌa̱ꞌ ñu̱u̱ Jerusalén, ña̱ nduuꞌ kuenta ndi̱viꞌ miiꞌ ndiaꞌviꞌ ne̱ yooꞌ ndiká. Te̱ ñu̱u̱ ja̱a̱nꞌ nduuꞌ nde̱e̱ naa si̱ꞌiꞌ yooꞌ, ne̱ i̱ni̱ xini Jesús.
GAL 4:27 Kua̱chi̱ ndii yoso̱ꞌ a̱ nuu̱ꞌ tu̱tu̱ Ndiosí miiꞌ kaꞌán a̱ ndii: Yoꞌó, ñaꞌ kü̱vi̱ ko̱o̱ siꞌe̱, te̱ tïa̱ꞌan tu̱ ku̱ndo̱ꞌo̱ u̱nꞌ kuiꞌe̱ ne̱ kuachi̱ꞌ ndii, sii̱ꞌ ku̱ni̱ u̱nꞌ, te̱ ndeꞌi̱ tiꞌeꞌ u̱nꞌ ña̱ va̱ꞌa̱ kuni u̱nꞌ. Kua̱chi̱ ndii ko̱o̱ kuaꞌa̱ꞌ ka̱ siꞌe̱ u̱nꞌ te̱ sa̱kanꞌ i̱i̱n ñaꞌ nduꞌu̱ꞌ xiinꞌ i̱i̱ꞌ. Sa̱kanꞌ yoso̱ꞌ a̱.
GAL 4:28 Ña̱ni̱ taꞌanꞌ i̱, yooꞌ ndii nduuꞌ e̱ꞌ nde̱e̱ naa Isaac, sa̱kanꞌ ña̱ siꞌe̱ ne̱ ni̱ ta̱xi̱ Ndiosí kuento a̱ xaꞌa̱ꞌ nuu̱ꞌ Abraham nduuꞌ tu̱ e̱ꞌ.
GAL 4:29 Ndisu̱ te̱ ni̱ ka̱ku̱ kuenta i̱i̱n yivi̱ꞌ ja̱a̱nꞌ ndii, ni̱ sa̱ndoꞌoꞌ ra̱ Isaac, te̱ ni̱ ka̱ku̱ kuenta Espíritu Santo. Niiꞌ sa̱kanꞌ tu̱ xaaꞌ ne̱ ndikún ni̱ꞌi̱ tu̱ꞌu̱n nde̱iꞌ ja̱a̱nꞌ xiinꞌ e̱ꞌ vi̱ti̱n.
GAL 4:30 Ndisu̱ na̱ka̱ꞌanꞌ ndo̱ꞌ ña̱ yoso̱ꞌ a̱ nuu̱ꞌ tu̱tu̱ Ndiosí miiꞌ kaꞌán a̱ ndii: “Ta̱xiꞌ u̱nꞌ ñaꞌ xikaꞌ nuuꞌ ja̱a̱nꞌ xiinꞌ siꞌe̱ aꞌ. Kua̱chi̱ ndii xätaꞌa̱n ña̱ na̱ti̱i̱n siꞌe̱ ñaꞌ ja̱a̱nꞌ ña̱ꞌa̱ yu̱vaꞌ ra̱ xiinꞌ siꞌe̱ ñaꞌ yoo ndiká.” Sa̱kanꞌ yoso̱ꞌ a̱.
GAL 4:31 Ña̱ni̱ taꞌanꞌ i̱, xaꞌa̱ꞌ a̱ ja̱a̱nꞌ na kuiiꞌ, süu̱ꞌ siꞌe̱ ñaꞌ ni̱ xika̱ nu̱u̱ ja̱a̱nꞌ nduuꞌ yooꞌ. Süu̱ꞌ ja̱a̱nꞌ ndii siꞌe̱ ñaꞌ yoo ndiká nduuꞌ e̱ꞌ.
GAL 5:1 Ni̱ sa̱ndoó ndiká Jesucristo ndoꞌó te̱ ku̱ndu̱u̱ ndo̱ꞌ ne̱ yoo ndiká. Xaꞌa̱ꞌ a̱ ja̱a̱nꞌ na kui̱ta̱ ni̱ꞌi̱ ndo̱ꞌ nuu̱ꞌ ña̱ ja̱a̱nꞌ, te̱ tä̱xi̱ ndo̱ꞌ ña̱ vi̱ko̱ niꞌiꞌ i̱nga̱ ña̱ꞌa̱ ndoꞌó.
GAL 5:2 Ko̱to̱ ndo̱ꞌ, mi̱iꞌ yuꞌu̱ Pablo kaꞌán xiinꞌ ndo̱ꞌ ña̱ naaꞌ ta̱xi̱ ndo̱ꞌ ña̱ kua̱ꞌa̱ tuni̱ i̱i̱nꞌ ndo̱ꞌ ndii, kë̱ta̱ va̱ꞌa̱ xa̱chiꞌ ndo̱ꞌ nuu̱ꞌ ña̱ ni̱ xa̱a̱ Cristo.
GAL 5:3 Te̱ kaꞌán ka̱ i̱ xiinꞌ yo̱o̱ ka̱ nduuꞌ ndoꞌó, te̱ taxiꞌ kuaꞌa tuni̱ i̱i̱nꞌ ndii, kande̱iꞌ sa̱xinú ndo̱ꞌ sa̱kuuꞌ i̱nga̱ ña̱ kaꞌán chuunꞌ tu̱ꞌu̱n nde̱iꞌ ja̱a̱nꞌ.
GAL 5:4 Ndoꞌó, ne̱ xikaꞌ ku̱ndu̱u̱ ne̱ nda̱ku nimá nuu̱ꞌ Ndiosí xaꞌa̱ꞌ a̱ ña̱ xaaꞌ ndo̱ꞌ ña̱ kaꞌán tu̱ꞌu̱n nde̱iꞌ a̱ ja̱a̱nꞌ ndii, xa̱ ni̱ ku̱siinꞌ ndo̱ꞌ nuu̱ꞌ Cristo, te̱ xa̱ ni̱ na̱ko̱o̱ ndo̱ꞌ ña̱ ndani̱ mi̱iꞌ Ndiosí ndoꞌó.
GAL 5:5 Ndisu̱ yooꞌ, ne̱ ndiatuꞌ i̱ni̱ ña̱ sa̱nda̱ku Ndiosí nimá e̱ꞌ xaꞌa̱ꞌ a̱ ña̱ i̱ni̱ e̱ꞌ ja̱a̱nꞌ ndii, ndiatuꞌ e̱ꞌ xiinꞌ ña̱ ndi̱e̱eꞌ Espíritu Santo.
GAL 5:6 Sa̱kanꞌ ña̱, xaꞌa̱ꞌ a̱ ña̱ i̱ni̱ e̱ꞌ xini e̱ꞌ Cristo Jesús ndii, kö̱o̱ꞌ a̱ xaaꞌ naaꞌ yoo tuni̱ i̱i̱nꞌ e̱ꞌ, uun naaꞌ kö̱o̱ꞌ a̱. Ña̱ kaꞌnuꞌ ka̱ ndii, ña̱ i̱ni̱ e̱ꞌ xini e̱ꞌ Cristo, te̱ ña̱ ja̱a̱nꞌ xaaꞌ sa̱kanꞌ te̱ kundani̱ e̱ꞌ ne̱ yivi̱ꞌ.
GAL 5:7 Ni̱ xika̱ va̱ꞌa̱ ndo̱ꞌ ña̱ nu̱uꞌ i̱chiꞌ Cristo. ¿Yo̱o̱ ni̱ na̱ka̱si̱ nuu̱ꞌ ndo̱ꞌ, te̱ nï̱ i̱ni̱ ka̱ ndo̱ꞌ ku̱ni̱ ndo̱ꞌ ña̱ ndi̱xa̱?
GAL 5:8 Süu̱ꞌ Ndiosí ni̱ xa̱a̱ ña̱ ja̱a̱nꞌ, kua̱chi̱ ndii mi̱iꞌ ña̱ ja̱a̱nꞌ ni̱ ka̱na̱ ndoꞌó nuu̱ꞌ ña̱ ndi̱xa̱ ja̱a̱nꞌ.
GAL 5:9 Naa kaꞌán e̱ꞌ ndii, i̱i̱n ña̱ xini xaꞌanꞌ ndii nduuꞌ a̱ nde̱e̱ naa yu̱chiꞌ levadura, ña̱ sakiꞌví pachi̱ xita̱ꞌ va̱ꞌa̱. Sie ti̱o̱ꞌ a̱ ndii kikú i̱ꞌnu̱ a̱ ka̱niiꞌ te̱i̱n i̱xanꞌ, te̱ sakiꞌví pachi̱ a̱ ña̱ ja̱a̱nꞌ.
GAL 5:10 Te̱ yuꞌu̱ ndii, i̱ni̱ xini i̱ xto̱ꞌo̱ e̱ꞌ ña̱ i̱i̱n kachi xanini ndo̱ꞌ xiinꞌ i̱ xaꞌa̱ꞌ ña̱ ndi̱xa̱ ja̱a̱nꞌ, te̱ ne̱ xini xaꞌanꞌ ndoꞌó ja̱a̱nꞌ ndii, ku̱ndo̱ꞌo̱ ni̱a̱ sa̱a̱ Ndiosí, yo̱o̱ ka̱ nduuꞌ ni̱a̱.
GAL 5:11 Ña̱ni̱ taꞌanꞌ i̱, naaꞌ ña̱ ndi̱xa̱ nduuꞌ ña̱ kaꞌán te̱ ja̱a̱nꞌ ña̱ kusaaꞌ kaꞌán ndo̱so̱ꞌ i̱ ña̱ kuní a̱ kua̱ꞌa̱ tuni̱ i̱i̱nꞌ te̱ i̱ni̱ xini Jesús ndii, ¿nde̱e̱ xaꞌa̱ꞌ na sandoꞌoꞌ ne̱ Israel yuꞌu̱ naaꞌ sa̱kanꞌ? Kua̱chi̱ ndii, naaꞌ sa̱kanꞌ nduuꞌ a̱ ndii, nä̱saa̱ꞌ kuaꞌa̱ꞌ ni̱a̱ sa̱a̱ tu̱ꞌu̱n va̱ꞌa̱ ña̱ kaꞌán xaꞌa̱ꞌ ña̱ ni̱ xiꞌi̱ Cristo nuu̱ꞌ krusín.
GAL 5:12 Tee̱ꞌ naaꞌ sa̱ñaꞌma xiinꞌ mi̱iꞌ ndi̱ꞌi̱ te̱ xini xaꞌanꞌ ndoꞌó ja̱a̱nꞌ ra̱nꞌ.
GAL 5:13 Ña̱ni̱ taꞌanꞌ i̱, ni̱ ka̱na̱ Ndiosí ndoꞌó te̱ ko̱o̱ ndiká ndo̱ꞌ nuu̱ꞌ tu̱ꞌu̱n nde̱iꞌ Moisés ja̱a̱nꞌ, ndisu̱ kä̱ni̱ni̱ ndo̱ꞌ ña̱ xaꞌa̱ꞌ ña̱ yoo ndiká ndo̱ꞌ nuu̱ꞌ ña̱ ja̱a̱nꞌ, na ku̱vi̱ sa̱a̱ ndo̱ꞌ ña̱ ndioo̱ꞌ i̱ni̱ i̱i̱nꞌ ndo̱ꞌ. Süu̱ꞌ ja̱a̱nꞌ ndii ka̱ka̱ nu̱u̱ nuu̱ꞌ taꞌanꞌ ndo̱ꞌ xaꞌa̱ꞌ a̱ ña̱ kundani̱ taꞌanꞌ ndo̱ꞌ.
GAL 5:14 Kua̱chi̱ ndii sa̱kuuꞌ tu̱ꞌu̱n nde̱iꞌ Ndiosí ku̱vi̱ sa̱xinú e̱ꞌ xiinꞌ i̱i̱n nda̱a̱ꞌ yu̱ꞌuꞌ sie ña̱ kaꞌán ndii: “Ku̱ndani̱ ndo̱ꞌ ne̱ yivi̱ꞌ xiinꞌ ndo̱ꞌ nde̱e̱ naa kundani̱ xiinꞌ miiꞌ mi̱iꞌ ndo̱ꞌ”, kachi a̱.
GAL 5:15 Ndisu̱ naaꞌ chichiꞌ taꞌanꞌ ndo̱ꞌ, te̱ satuxuꞌví ndo̱ꞌ nimá taꞌanꞌ ndo̱ꞌ ndii, ko̱to̱ xiinꞌ mi̱iꞌ ndo̱ꞌ. Naaꞌ sa̱a̱ naa xaaꞌ ndo̱ꞌ ña̱ ja̱a̱nꞌ ndii, sa̱ndo̱ñuꞌuꞌ taꞌanꞌ xa̱chiꞌ ndo̱ꞌ.
GAL 5:16 Xaꞌa̱ꞌ a̱ ja̱a̱nꞌ na kaꞌán i̱ xiinꞌ ndo̱ꞌ ña̱ ka̱ka̱ naa xikaꞌ ndo̱ꞌ sa̱a̱ kuní Espíritu Santo, te̱ sä̱ndaꞌni ndo̱ꞌ nimá ndo̱ꞌ xiinꞌ ña̱ ndioo̱ꞌ i̱ni̱ ndo̱ꞌ.
GAL 5:17 Kua̱chi̱ ndii kaniꞌ taꞌanꞌ ña̱ ndioo̱ꞌ i̱ni̱ ndo̱ꞌ ja̱a̱nꞌ xiinꞌ ña̱ kuní Espíritu ja̱a̱nꞌ. Te̱ kaniꞌ taꞌanꞌ tu̱ ña̱ kuní Espíritu ja̱a̱nꞌ xiinꞌ ña̱ ndioo̱ꞌ i̱ni̱ ndo̱ꞌ ja̱a̱nꞌ. Ña̱ ndasiꞌ taꞌanꞌ nduuꞌ uvi̱ sa̱aꞌ ña̱ ja̱a̱nꞌ, sa̱kanꞌ na kuiiꞌ kü̱vi̱ sa̱a̱ ndo̱ꞌ ña̱ kuní mi̱iꞌ ndo̱ꞌ.
GAL 5:18 Ndisu̱ xaꞌa̱ꞌ a̱ ña̱ ndiakaꞌ Espíritu Santo yooꞌ ndii, xïkoꞌ niꞌiꞌ ka̱ tu̱ꞌu̱n nde̱iꞌ ja̱a̱nꞌ yooꞌ.
GAL 5:19 Kuän vi̱ꞌ ku̱ni̱ e̱ꞌ sa̱a̱ kuuꞌ ne̱ xaaꞌ ña̱ ndioo̱ꞌ i̱ni̱ ni̱a̱: kumiꞌ ni̱a̱ musa ni̱a̱, te̱ xiín ni̱a̱, te̱ kuuꞌ xeꞌnaꞌ ni̱a̱, te̱ xaaꞌ ni̱a̱ ña̱ ki̱ni̱ kuuꞌ xiinꞌ i̱i̱nꞌ ni̱a̱,
GAL 5:20 te̱ xakaꞌnuꞌ ni̱a̱ ndiosí saka, te̱ xaaꞌ ni̱a̱ ña̱ kuini̱ꞌ, te̱ ndasiꞌ taꞌanꞌ ni̱a̱, te̱ xïkaꞌ mani̱ꞌ xiinꞌ taꞌanꞌ ni̱a̱, te̱ kuiñu ni̱a̱, te̱ xiꞌé ni̱a̱, te̱ nataꞌviꞌ taꞌanꞌ ni̱a̱, te̱ xasiinꞌ xiinꞌ mi̱iꞌ ni̱a̱, te̱ ku̱u̱ mi̱iꞌ ni̱a̱ i̱i̱n ti̱ꞌvi̱,
GAL 5:21 te̱ nda̱si̱ꞌ nuu̱ꞌ ni̱a̱ xini ni̱a̱ ne̱ yivi̱ꞌ, te̱ xaꞌni̱ꞌ ni̱a̱ ne̱ yivi̱ꞌ, te̱ nduuꞌ ni̱a̱ ne̱ xini̱, te̱ xaꞌa ni̱a̱ vi̱koꞌ loco, te̱ sa̱kanꞌ xaaꞌ ni̱a̱ xiinꞌ kuaꞌa̱ꞌ ka̱ tu̱ku̱ nuu̱ꞌ ña̱ꞌa̱. Te̱ sakuniꞌ tu̱ku̱u̱ i̱ ndoꞌó naa ni̱ sa̱kuniꞌ i̱ ndoꞌó xaꞌa̱ꞌ ña̱ ja̱a̱nꞌ sa̱aꞌ ndii, ne̱ xaaꞌ ña̱ ja̱a̱nꞌ ndii, kü̱vi̱ ku̱ndi̱e̱e̱ ni̱a̱ ndi̱viꞌ miiꞌ xaꞌndia chuunꞌ Ndiosí.
GAL 5:22 Ndisu̱ ña̱ va̱ꞌa̱, ña̱ taxiꞌ Espíritu Santo sa̱a̱ e̱ꞌ ndii, nduuꞌ a̱ ña̱ kundani̱ e̱ꞌ ne̱ yivi̱ꞌ, te̱ nduuꞌ tu̱ a̱ ña̱ kuatiaꞌ i̱ni̱ e̱ꞌ, te̱ nduuꞌ tu̱ a̱ ña̱ xikaꞌ mani̱ꞌ e̱ꞌ, te̱ nduuꞌ tu̱ a̱ ña̱ kuie kuuꞌ i̱ni̱ e̱ꞌ xiinꞌ ne̱ yivi̱ꞌ, te̱ nduuꞌ tu̱ a̱ ña̱ chindieeꞌ ña̱ꞌaꞌ e̱ꞌ, te̱ nduuꞌ tu̱ a̱ ña̱ va̱ꞌa̱ kuuꞌ e̱ꞌ xiinꞌ ni̱a̱, te̱ nduuꞌ tu̱ a̱ ña̱ xachuunꞌ nda̱ku e̱ꞌ xiinꞌ ni̱a̱,
GAL 5:23 te̱ nduuꞌ tu̱ a̱ ña̱ maso kuuꞌ e̱ꞌ, te̱ nduuꞌ tu̱ a̱ ña̱ xikoꞌ niꞌiꞌ xiinꞌ mi̱iꞌ e̱ꞌ. Te̱ kuä̱sa̱ꞌ xaꞌnú e̱ꞌ nde̱e̱ i̱i̱n tu̱ꞌu̱n nde̱iꞌ kii̱ꞌ xaaꞌ e̱ꞌ sa̱kuuꞌ ña̱ ja̱a̱nꞌ.
GAL 5:24 Te̱ yooꞌ, ne̱ nduuꞌ kuenta Cristo Jesús ndii, xa̱ ni̱ xaꞌnu̱ i̱ni̱ e̱ꞌ xaꞌa̱ꞌ ña̱ ndioo̱ꞌ i̱ni̱ e̱ꞌ xiinꞌ ña̱ xikán nimá e̱ꞌ, nde̱e̱ naa xa̱ ni̱ xiꞌi̱ ña̱ ja̱a̱nꞌ nuu̱ꞌ krusín.
GAL 5:25 Naaꞌ kumiꞌ e̱ꞌ kivi̱ꞌ ñu̱u̱ xa̱aꞌ xaaꞌ Espíritu Santo ndii, na ta̱xi̱ tu̱ e̱ꞌ ña̱ ku̱ndi̱a̱ka̱ a̱ yooꞌ te̱ ka̱ka̱ e̱ꞌ sa̱a̱ kuní a̱.
GAL 5:26 Na kü̱ndu̱u̱ e̱ꞌ ne̱ ñuñuꞌ, te̱ na sä̱ta̱ñaꞌa̱ꞌ taꞌanꞌ tu̱ e̱ꞌ, te̱ sa̱kanꞌ tu̱ na ndä̱si̱ꞌ nuu̱ꞌ e̱ꞌ ku̱ni̱ taꞌanꞌ e̱ꞌ.
GAL 6:1 Ña̱ni̱ taꞌanꞌ i̱, naaꞌ ni̱ na̱ma̱ yo̱o̱ ka̱ nuu̱ꞌ ndee ka̱ kua̱chi̱ ndii, ndoꞌó, ne̱ xikaꞌ ni̱ꞌi̱ nuu̱ꞌ i̱chiꞌ Jesús ndii, chi̱ndi̱e̱eꞌ ndo̱ꞌ ne̱ ja̱a̱nꞌ, te̱ na̱ndi̱koꞌ ni̱a̱ nuu̱ꞌ i̱chiꞌ a̱ ja̱a̱nꞌ. Ndisu̱ maso ku̱u̱ ndo̱ꞌ kii̱ꞌ chindieeꞌ ña̱ꞌaꞌ ndo̱ꞌ. Te̱ ko̱to̱ xiinꞌ mi̱iꞌ va̱ ndo̱ꞌ kii̱ꞌ xaaꞌ ndo̱ꞌ sa̱kanꞌ, ko̱to̱ ka̱ ko̱to̱ kua̱ꞌa̱ tu̱ kua̱chi̱ ja̱a̱nꞌ ndoꞌó.
GAL 6:2 Te̱ chi̱ndi̱e̱eꞌ naa chindieeꞌ taꞌanꞌ ndo̱ꞌ xiinꞌ ña̱ ndoꞌoꞌ ndo̱ꞌ. Te̱ kii̱ꞌ xaaꞌ ndo̱ꞌ sa̱kanꞌ ndii, saxinú ndo̱ꞌ tu̱ꞌu̱n nde̱iꞌ ña̱ ni̱ sa̱niaꞌá Cristo.
GAL 6:3 Kua̱chi̱ ndii naaꞌ yo̱o̱ ka̱ tuu ña̱ ne̱ kaꞌnuꞌ ka̱ nduuꞌ mi̱iꞌ ni̱a̱ kii̱ꞌ süu̱ꞌ sa̱kanꞌ nduuꞌ a̱ ndii, xini xaꞌanꞌ xiinꞌ miiꞌ mi̱iꞌ ni̱a̱.
GAL 6:4 Sa̱kanꞌ na kuiiꞌ i̱ꞌi̱n ndo̱ꞌ kuní a̱ na̱tava̱ꞌ kuenta xaꞌa̱ꞌ ña̱ kuuꞌ mi̱iꞌ ndo̱ꞌ. Naaꞌ ña̱ va̱ꞌa̱ xaaꞌ ndo̱ꞌ ndii, ku̱vi̱ va̱ꞌa̱ ku̱ni̱ ndo̱ꞌ xaꞌa̱ꞌ ña̱ ja̱a̱nꞌ. Ndisu̱ nä̱ka̱ta̱ xiinꞌ miiꞌ ndo̱ꞌ xiinꞌ i̱nga̱ ne̱ yivi̱ꞌ.
GAL 6:5 Kua̱chi̱ ndii xa̱ yoo xa̱ yoo ña̱ kaꞌán kua̱chi̱ xiinꞌ i̱ꞌi̱n e̱ꞌ.
GAL 6:6 Ne̱ sakuaa̱n ndii, na chi̱ndi̱e̱eꞌ ni̱a̱ ne̱ saniaꞌá ña̱ꞌaꞌ tu̱ꞌu̱n Ndiosí xiinꞌ sa̱kuuꞌ nuu̱ꞌ ña̱ kumiꞌ ni̱a̱.
GAL 6:7 Te̱ kü̱ni̱ xaꞌanꞌ xiinꞌ mi̱iꞌ ndo̱ꞌ. Kü̱vi̱ ku̱ni̱ xaꞌanꞌ e̱ꞌ Ndiosí, sa̱kanꞌ ña̱ ndee ka̱ nuu̱ꞌ ña̱ chiꞌiꞌ e̱ꞌ ndii, ña̱ ja̱a̱nꞌ tu̱ na̱ꞌi̱n e̱ꞌ.
GAL 6:8 Sa̱kanꞌ ña̱ ne̱ chiꞌiꞌ ña̱ ndioo̱ꞌ i̱ni̱ mi̱iꞌ ni̱a̱ ndii, ña̱ ku̱vi̱ xa̱chiꞌ ni̱a̱ na̱ti̱i̱n ni̱a̱. Ndisu̱ ne̱ xaaꞌ ña̱ kuní Espíritu ndii, na̱ti̱i̱n ni̱a̱ ña̱ ku̱ti̱a̱ku̱ ni̱a̱ nde̱e̱ ndiꞌiꞌ ni̱ kivi̱ꞌ sa̱a̱ Espíritu ja̱a̱nꞌ.
GAL 6:9 Sa̱kanꞌ na kuiiꞌ na nä̱ko̱o̱ e̱ꞌ ña̱ xaaꞌ e̱ꞌ ña̱ va̱ꞌa̱, sa̱kanꞌ ña̱ naaꞌ xä̱vi e̱ꞌ ña̱ xaaꞌ e̱ꞌ ña̱ ja̱a̱nꞌ ndii, kii̱ꞌ xaa̱ꞌ kivi̱ꞌ ña̱ ni̱ chi̱tuní Ndiosí ndii, na̱ti̱i̱n e̱ꞌ ña̱ va̱ꞌa̱ nda̱ꞌaꞌ Ndiosí xaꞌa̱ꞌ ña̱ ja̱a̱nꞌ.
GAL 6:10 Xaꞌa̱ꞌ a̱ ja̱a̱nꞌ na kuiiꞌ na chi̱ndi̱e̱eꞌ e̱ꞌ ne̱ yivi̱ꞌ sa̱kuuꞌ i̱chiꞌ kii̱ꞌ ku̱vi̱. Ndisu̱ na chi̱ndi̱e̱eꞌ kuaꞌa̱ꞌ ka̱ e̱ꞌ ne̱ nduuꞌ kuenta Jesús xiinꞌ e̱ꞌ.
GAL 6:11 Yoꞌoꞌ ndii, mi̱iꞌ i̱ keꞌi a̱ vi̱ti̱n xiinꞌ letra naꞌnuꞌ va̱ xiinꞌ nda̱ꞌaꞌ mi̱iꞌ i̱.
GAL 6:12 Te̱ yivi̱ꞌ, te̱ kuni ti̱i̱n uꞌvi̱ ndoꞌó te̱ kua̱ꞌa̱ tuni̱ i̱i̱nꞌ ndo̱ꞌ ja̱a̱nꞌ ndii, xaaꞌ ra̱ sa̱kanꞌ te̱ ndoo̱ va̱ꞌa̱ ra̱ xiinꞌ ne̱ yivi̱ꞌ kui̱ti̱ꞌ, sa̱kanꞌ ña̱ küní ra̱ ña̱ sa̱ndoꞌoꞌ ña̱ꞌaꞌ ne̱ yivi̱ꞌ ja̱a̱nꞌ. Xaꞌa̱ꞌ a̱ ja̱a̱nꞌ na käꞌán ndo̱so̱ꞌ ra̱ ña̱ kaku̱ e̱ꞌ xaꞌa̱ꞌ ña̱ ni̱ xa̱a̱ Cristo nuu̱ꞌ krusín kui̱ti̱ꞌ.
GAL 6:13 Sa̱kanꞌ ña̱ ni̱ nde̱e̱ mi̱iꞌ te̱ yoo tuni̱ i̱i̱nꞌ ja̱a̱nꞌ säxinú ña̱ kaꞌán tu̱ꞌu̱n nde̱iꞌ ja̱a̱nꞌ. Ndisu̱ kuní ra̱ ña̱ ko̱o̱ tuni̱ ja̱a̱nꞌ i̱i̱nꞌ ndoꞌó te̱ ku̱vi̱ kaꞌa̱n ni̱nu̱ ra̱ xaꞌa̱ꞌ ña̱ ni̱ xa̱a̱ ndo̱ꞌ ja̱a̱nꞌ.
GAL 6:14 Yuꞌu̱ ndii, kuä̱sa̱ꞌ xa̱chiꞌ kaꞌa̱n ni̱nu̱ i̱ naa te̱ ja̱a̱nꞌ. Ndisu̱ kaꞌán ni̱nu̱ kui̱ti̱ꞌ i̱ xaꞌa̱ꞌ ña̱ ni̱ xa̱a̱ xto̱ꞌo̱ e̱ꞌ Jesucristo nuu̱ꞌ krusín. Te̱ xaꞌa̱ꞌ a̱ ña̱ ni̱ xa̱a̱ ña̱ ja̱a̱nꞌ nuu̱ꞌ krusín ja̱a̱nꞌ, na xaaꞌ i̱ kuenta ña̱ xa̱ ni̱ xiꞌi̱ i̱ nuu̱ꞌ ña̱ yoo i̱i̱n yivi̱ꞌ, te̱ xa̱ ni̱ xiꞌi̱ tu̱ ña̱ ja̱a̱nꞌ nuu̱ꞌ yuꞌu̱.
GAL 6:15 Kua̱chi̱ ndii, xaꞌa̱ꞌ a̱ ña̱ nduuꞌ e̱ꞌ kuenta Cristo Jesús ndii, kümiꞌ a̱ kuenta naaꞌ yoo tuni̱ i̱i̱nꞌ e̱ꞌ, uun naaꞌ kö̱o̱ꞌ a̱. Süu̱ꞌ ja̱a̱nꞌ ndii kumiꞌ a̱ kuenta xaꞌa̱ꞌ a̱ ña̱ nduuꞌ e̱ꞌ ne̱ ni̱ sa̱kakuꞌ xa̱aꞌ Ndiosí kui̱ti̱ꞌ.
GAL 6:16 Te̱ ndoꞌó, ne̱ nakuitá xiinꞌ sa̱a̱ kaꞌán chuunꞌ i̱ yoꞌoꞌ ndii, na ta̱xi̱ na Ndiosí ña̱ mani̱ꞌ ko̱o̱ nimá ndo̱ꞌ, te̱ na ku̱vi̱ta tu̱ i̱ni̱ a̱ xaꞌa̱ꞌ sa̱kuuꞌ ndoꞌó, ne̱ nduuꞌ xna̱ꞌa̱ kuenta a̱.
GAL 6:17 Te̱ nde̱e̱ vi̱ti̱n, te̱ nde̱e̱ nuu̱ꞌ kuꞌu̱n e̱ꞌ ndii, küní i̱ ña̱ ka̱sa̱ꞌa̱ ka̱ nde̱e̱ i̱i̱n ne̱ yivi̱ꞌ tu̱ꞌu̱n kuiꞌe̱ nuu̱ꞌ i̱. Kua̱chi̱ ndii ti̱ꞌi̱n ña̱ ndondia i̱i̱nꞌ i̱ niaꞌá ña̱ te̱ xikaꞌ nuuꞌ nuu̱ꞌ Jesús nduuꞌ i̱.
GAL 6:18 Ña̱ni̱ taꞌanꞌ i̱, na sa̱ñuꞌuꞌ na xto̱ꞌo̱ e̱ꞌ Jesucristo ndoꞌó. Sa̱kanꞌ na ku̱ndu̱u̱ a̱.
EPH 1:1 Yuꞌu̱ nduuꞌ Pablo, te̱ Jesucristo ni̱ ti̱a̱nu̱ꞌ yuꞌu̱ te̱ saniaꞌá i̱ i̱chiꞌ a̱ sa̱a̱ kuní Ndiosí. Te̱ tiꞌviꞌ i̱ chaꞌanꞌ sa̱kuuꞌ ndoꞌó, ne̱ ndieeꞌ ñu̱u̱ Éfeso, ne̱ nduuꞌ kuenta Cristo Jesús, ne̱ xikaꞌ nda̱ku i̱chiꞌ a̱.
EPH 1:2 Na sa̱ñuꞌuꞌ va̱ yu̱vaꞌ e̱ꞌ Ndiosí xiinꞌ xto̱ꞌo̱ e̱ꞌ Jesucristo ndoꞌó. Te̱ na ta̱xi̱ tu̱ a̱ ña̱ mani̱ꞌ ko̱o̱ xiinꞌ ndo̱ꞌ.
EPH 1:3 Kaꞌnuꞌ va̱ ña̱ nduuꞌ Ndiosí, yu̱vaꞌ xto̱ꞌo̱ e̱ꞌ Jesucristo. Su̱vi̱ a̱ nduuꞌ ña̱ sañuꞌuꞌ yooꞌ xiinꞌ sa̱kuuꞌ nuu̱ꞌ ña̱ va̱ꞌa̱, ña̱ yoo ndi̱viꞌ, xaꞌa̱ꞌ a̱ ña̱ nduuꞌ e̱ꞌ kuenta Cristo.
EPH 1:4 Kua̱chi̱ ndii ni̱ na̱ka̱xi̱n a̱ yooꞌ xaꞌa̱ꞌ Cristo nde̱e̱ kii̱ꞌ tïa̱ꞌan kua̱ꞌa̱ i̱i̱n yivi̱ꞌ te̱ ku̱ndu̱u̱ e̱ꞌ ndi̱ti̱a̱ mi̱iꞌ a̱, te̱ kö̱o̱ꞌ nde̱e̱ i̱i̱n xaꞌa̱ꞌ ña̱ ti̱i̱n kua̱chi̱ a̱ yooꞌ nuu̱ꞌ a̱.
EPH 1:5 Te̱ xaꞌa̱ꞌ a̱ ña̱ ndani̱ a̱ yooꞌ ndii, ni̱ chi̱tuní a̱ kuento nde̱e̱ ña̱ nu̱uꞌ ña̱ ku̱ndu̱u̱ e̱ꞌ siꞌe̱ a̱ xaꞌa̱ꞌ ña̱ ni̱ xa̱a̱ Jesucristo, sa̱kanꞌ ña̱ xa̱ sa̱kanꞌ ni̱ ndoo̱ nimá mi̱iꞌ a̱ sa̱a̱ a̱.
EPH 1:6 Ni̱ xa̱a̱ a̱ sa̱kanꞌ, te̱ sa̱kaꞌnuꞌ ña̱ꞌaꞌ e̱ꞌ xaꞌa̱ꞌ a̱ ña̱ ndani̱ nda̱tu̱nꞌ a̱ yooꞌ, te̱ ni̱ na̱ti̱i̱n yooꞌ ña̱ ja̱a̱nꞌ xaꞌa̱ꞌ a̱ ña̱ ni̱ xa̱a̱ siꞌe̱ a̱, ña̱ ndani̱ a̱.
EPH 1:7 Xiinꞌ níiꞌ siꞌe̱ a̱ ja̱a̱nꞌ ni̱ sa̱ndoó ndiká a̱ yooꞌ nuu̱ꞌ ña̱ ni̱ kuni̱ a̱ ku̱ndo̱ꞌo̱ e̱ꞌ xaꞌa̱ꞌ kua̱chi̱ e̱ꞌ, te̱ xiinꞌ ña̱ ja̱a̱nꞌ ni̱ yoo̱ kaꞌnuꞌ i̱ni̱ a̱ xaꞌa̱ꞌ e̱ꞌ, te̱ ni̱ xa̱a̱ a̱ sa̱kanꞌ xaꞌa̱ꞌ ña̱ ndani̱ va̱ mi̱iꞌ a̱ yooꞌ.
EPH 1:8 Te̱ xaꞌa̱ꞌ a̱ ña̱ ndani̱ xa̱va̱ꞌa̱ a̱ yooꞌ na ni̱ na̱ti̱i̱n e̱ꞌ sa̱kuuꞌ ña̱ ndichi xiinꞌ ña̱ xini tuní.
EPH 1:9 Te̱ xiinꞌ ña̱ ja̱a̱nꞌ ni̱ niaꞌa̱ Ndiosí nuu̱ꞌ e̱ꞌ ña̱ ni̱ yoo̱ꞌ si̱ꞌe, ña̱ kaꞌán xaꞌaꞌ ña̱ xa̱ ni̱ chi̱tuní a̱ sa̱a̱ a̱ xiinꞌ Cristo.
EPH 1:10 Te̱ sa̱xinú Ndiosí ña̱ ni̱ chi̱tuní a̱ ja̱a̱nꞌ sa̱va̱ ni̱ kivi̱ꞌ ña̱ ni̱ kuni̱ mi̱iꞌ a̱, te̱ nda̱sa̱i̱i̱n a̱ sa̱kuuꞌ ña̱ yoo, te̱ ka̱ꞌndi̱a̱ chuunꞌ Cristo nuu̱ꞌ sa̱kuuꞌ ña̱ ja̱a̱nꞌ, naaꞌ ña̱ yoo ndi̱viꞌ nduuꞌ a̱ uun naaꞌ ña̱ yoo i̱i̱n yivi̱ꞌ nduuꞌ a̱.
EPH 1:11 Te̱ xaꞌa̱ꞌ ña̱ ni̱ xa̱a̱ Cristo tu̱ ni̱ na̱ka̱xi̱n Ndiosí yooꞌ te̱ na̱ti̱i̱n kuaꞌa̱ꞌ e̱ꞌ ña̱ va̱ꞌa̱ ja̱a̱nꞌ nda̱ꞌaꞌ Ndiosí, ña̱ ni̱ chi̱tuní mi̱iꞌ a̱ nde̱e̱ ña̱ nu̱uꞌ, sa̱kanꞌ ña̱ ña̱ ja̱a̱nꞌ ndii, saxinú a̱ sa̱kuuꞌ ña̱ kuní a̱.
EPH 1:12 Sa̱kanꞌ te̱ na̱ti̱i̱n Ndiosí ña̱ xakaꞌnuꞌ xiinꞌ nda̱ꞌaꞌ yooꞌ, xi̱ꞌna̱ ka̱ nda̱ꞌaꞌ nduꞌu̱, ne̱ ni̱ ndiatu̱ xi̱ꞌna̱ ña̱ ki̱xi̱n Cristo.
EPH 1:13 Te̱ sa̱kanꞌ tu̱ ndoꞌó, kii̱ꞌ ni̱ xi̱ni̱ so̱ꞌo̱ ndo̱ꞌ tu̱ꞌu̱n ndi̱xa̱, ña̱ nduuꞌ tu̱ꞌu̱n va̱ꞌa̱, ña̱ kaꞌán xaꞌa̱ꞌ sa̱a̱ kaku̱ e̱ꞌ nuu̱ꞌ kua̱chi̱ e̱ꞌ, te̱ ni̱ ka̱ndi̱xaꞌ ndo̱ꞌ a̱ ndii, ni̱ na̱ti̱i̱n ndo̱ꞌ Espíritu Santo naá nimá ndo̱ꞌ sa̱a̱ niiꞌ ni̱ ta̱xi̱ Ndiosí kuento a̱ ña̱ sa̱a̱ a̱. Te̱ ña̱ ja̱a̱nꞌ nduuꞌ nde̱e̱ naa sello ña̱ niaꞌá ña̱ kuenta Jesucristo nduuꞌ ndo̱ꞌ.
EPH 1:14 Te̱ naá ña̱ ja̱a̱nꞌ nimá e̱ꞌ, te̱ ku̱ni̱ e̱ꞌ ña̱ na̱ti̱i̱n xna̱ꞌa̱ e̱ꞌ sa̱kuuꞌ ña̱ ni̱ chituní Ndiosí ta̱xi̱ a̱ nda̱ꞌaꞌ e̱ꞌ nde̱e̱ kii̱ꞌ xaa̱ kivi̱ꞌ ña̱ sa̱ndoó ndiká xa̱chiꞌ a̱ yooꞌ, ne̱ nduuꞌ kuenta a̱, te̱ ko̱o̱ e̱ꞌ xiinꞌ a̱, te̱ na̱ti̱i̱n a̱ sa̱kuuꞌ ña̱ kaꞌnuꞌ.
EPH 1:15 Te̱ xaꞌa̱ꞌ a̱ ja̱a̱nꞌ na, kii̱ꞌ ni̱ xi̱ni̱ tu̱ i̱ kuento ña̱ i̱ni̱ va̱ ndo̱ꞌ xini ndo̱ꞌ xto̱ꞌo̱ e̱ꞌ Jesús, te̱ ndani̱ tu̱ ndo̱ꞌ sa̱kuuꞌ ne̱ nduuꞌ kuenta Ndiosí ndii,
EPH 1:16 xïkuiín tu̱ yuꞌu̱ ña̱ taxiꞌ i̱ ña̱ chi̱nda̱ni a̱ xaꞌa̱ꞌ ndo̱ꞌ kii̱ꞌ kaꞌán i̱ xiinꞌ a̱.
EPH 1:17 Te̱ su̱vi̱ a̱ nduuꞌ Ndiosí xto̱ꞌo̱ e̱ꞌ Jesucristo, te̱ nduuꞌ tu̱ a̱ yu̱vaꞌ e̱ꞌ, ña̱ kaꞌnuꞌ kooꞌ chukuuꞌ. Te̱ kaꞌán va̱ i̱ xiinꞌ a̱ ña̱ na ta̱xi̱ a̱ Espíritu a̱ te̱ chi̱ndi̱e̱eꞌ a̱ ndoꞌó ña̱ ku̱ndichi ndo̱ꞌ, te̱ ta̱xi̱ tu̱ a̱ ña̱ sa̱tuví nuu̱ꞌ ndo̱ꞌ te̱ ku̱nda̱ni̱ va̱ꞌa̱ ka̱ ndo̱ꞌ xaꞌa̱ꞌ a̱.
EPH 1:18 Te̱ xikán tu̱ i̱ nuu̱ꞌ a̱ ña̱ sa̱na̱tuún a̱ nimá ndo̱ꞌ te̱ ku̱nda̱ni̱ kaxiꞌ ndo̱ꞌ xaꞌa̱ꞌ ña̱ ndiatuꞌ i̱ni̱ e̱ꞌ, ña̱ ni̱ ka̱na̱ a̱ yooꞌ na̱ti̱i̱n e̱ꞌ sa̱a̱ a̱. Te̱ ku̱nda̱ni̱ tu̱ ndo̱ꞌ xaꞌa̱ꞌ ña̱ nda̱tu̱nꞌ va̱ ña̱ na̱ti̱i̱n ndo̱ꞌ nda̱ꞌaꞌ a̱, ña̱ natiinꞌ tu̱ sa̱kuuꞌ ne̱ nduuꞌ kuenta a̱.
EPH 1:19 Te̱ ku̱nda̱ni̱ kaxiꞌ tu̱ ndo̱ꞌ ña̱ ña̱ ndi̱e̱e̱ꞌ yaꞌa̱ nduuꞌ ña̱ ndi̱e̱e̱ꞌ a̱, ña̱ tiinꞌ a̱ te̱ chindieeꞌ a̱ yooꞌ, ne̱ i̱ni̱ xini Jesús. Te̱ ña̱ ndi̱e̱e̱ꞌ ja̱a̱nꞌ tu̱
EPH 1:20 ni̱ ti̱i̱n a̱ kii̱ꞌ ni̱ sa̱na̱tiaku a̱ Cristo, te̱ ni̱ chi̱nduꞌu̱ꞌ ña̱ꞌaꞌ a̱ nuu̱ꞌ tei̱ kaꞌnuꞌ nda̱ꞌaꞌ kua̱ꞌa̱ a̱ ndi̱viꞌ.
EPH 1:21 Te̱ kumiꞌ a̱ ndi̱e̱e̱ꞌ nuu̱ꞌ sa̱kuuꞌ ña̱ xaꞌndia chuunꞌ kuuꞌ nu̱uꞌ, xiinꞌ nuu̱ꞌ sa̱kuuꞌ ña̱ kumiꞌ ndi̱e̱e̱ꞌ, xiinꞌ nuu̱ꞌ sa̱kuuꞌ ña̱ kumiꞌ ña̱ ndi̱e̱e̱ꞌ, xiinꞌ nuu̱ꞌ sa̱kuuꞌ xto̱ꞌo̱. Te̱ kumiꞌ tu̱ a̱ chu̱u̱n kaꞌnuꞌ ka̱ te̱ sa̱kanꞌ sa̱kuuꞌ ña̱ kumiꞌ ndi̱e̱e̱ꞌ i̱i̱n yivi̱ꞌ vi̱ti̱n xiinꞌ i̱nga̱ i̱i̱n yivi̱ꞌ nuu̱ꞌ kuꞌu̱n e̱ꞌ.
EPH 1:22 Te̱ ni̱ sa̱na̱kuaꞌa Ndiosí sa̱kuuꞌ ña̱ yoo nda̱ꞌaꞌ Cristo, te̱ ni̱ sa̱kuisoꞌ chuunꞌ ña̱ꞌaꞌ a̱ ña̱ nduuꞌ ña̱ ja̱a̱nꞌ xíniꞌ xaꞌa̱ꞌ ña̱ va̱ꞌa̱ yooꞌ, ne̱ nduuꞌ kuenta a̱.
EPH 1:23 Te̱ sa̱kuuꞌ yooꞌ nduuꞌ nde̱e̱ naa ñu̱ꞌuꞌ ndeꞌi̱ Cristo. Te̱ yoo xinu̱ e̱ꞌ xiinꞌ ña̱ ndi̱e̱e̱ꞌ Cristo, sa̱kanꞌ ña̱ ña̱ ja̱a̱nꞌ nduuꞌ ña̱ saxinú sa̱kuuꞌ ña̱ yoo.
EPH 2:1 Te̱ Ndiosí tu̱ ni̱ sa̱na̱tiaku ndoꞌó kii̱ꞌ ni̱ nduu̱ ndo̱ꞌ nde̱e̱ naa ne̱ xa̱ ni̱ xiꞌi̱ nuu̱ꞌ a̱ xaꞌa̱ꞌ a̱ ña̱ ni̱ xkaꞌndi̱a̱ ndo̱ꞌ ña̱ nda̱ku, te̱ ni̱ xa̱a̱ ndo̱ꞌ kua̱chi̱,
EPH 2:2 sa̱kanꞌ ña̱ ni̱ xika̱ ndo̱ꞌ sa̱a̱ xikaꞌ ne̱ nduuꞌ kuenta i̱i̱n yivi̱ꞌ yoꞌoꞌ, sa̱kanꞌ ña̱ ni̱ xika̱ ndo̱ꞌ xaaꞌ ndo̱ꞌ ña̱ kuní ña̱ xaꞌndia chuunꞌ te̱i̱n tachi̱ꞌ. Te̱ ña̱ ja̱a̱nꞌ xikoꞌ niꞌiꞌ ne̱ kändixaꞌ Ndiosí.
EPH 2:3 Kii̱ꞌ sa̱kanꞌ ndii, sa̱kuuꞌ e̱ꞌ ni̱ xika̱ xaaꞌ kua̱chi̱ ja̱a̱nꞌ, sa̱kanꞌ ña̱ ni̱ to̱o̱ tu̱ i̱ni̱ e̱ꞌ xaꞌa̱ꞌ ña̱ ndioo̱ꞌ i̱ni̱ mi̱iꞌ e̱ꞌ, te̱ ni̱ xa̱a̱ tu̱ e̱ꞌ ña̱ ni̱a̱ꞌa, ña̱ kaꞌán nimá mi̱iꞌ e̱ꞌ xaꞌa̱ꞌ, xiinꞌ ña̱ xanini ki̱ni̱ e̱ꞌ. Te̱ xaꞌa̱ꞌ a̱ ja̱a̱nꞌ na ni̱ nduu̱ e̱ꞌ nde̱e̱ naa sa̱kuuꞌ ne̱ yivi̱ꞌ, ne̱ xiꞌé Ndiosí xini a̱.
EPH 2:4 Ndisu̱ Ndiosí ndii, kuvita xa̱va̱ꞌa̱ i̱ni̱ a̱ xaꞌa̱ꞌ e̱ꞌ, sa̱kanꞌ ña̱ kuaꞌa̱ꞌ xa̱va̱ꞌa̱ ndani̱ a̱ yooꞌ.
EPH 2:5 Te̱ sa̱kanꞌ na tee̱ꞌ ndee nde̱e̱ naa ne̱ ni̱ xiꞌi̱ ni̱ nduu̱ e̱ꞌ nuu̱ꞌ a̱ xaꞌa̱ꞌ kua̱chi̱ e̱ꞌ ndii, ni̱ sa̱na̱tiaku a̱ yooꞌ nuu̱ꞌ a̱ xiinꞌ nda̱ꞌaꞌ Cristo. Ni̱ sa̱kakú a̱ yooꞌ nuu̱ꞌ kua̱chi̱ e̱ꞌ ja̱a̱nꞌ xaꞌa̱ꞌ a̱ ña̱ ndani̱ mi̱iꞌ a̱ yooꞌ.
EPH 2:6 Te̱ ni̱ sa̱na̱tiaku a̱ yooꞌ naaꞌ ni̱ xa̱a̱ a̱ xiinꞌ Cristo Jesús, te̱ ni̱ chi̱ndi̱e̱e̱ a̱ yooꞌ xiinꞌ a̱ ndi̱viꞌ miiꞌ nduꞌu̱ꞌ a̱.
EPH 2:7 Te̱ niaꞌa̱ a̱ nuu̱ꞌ kuꞌu̱n e̱ꞌ ña̱ kuaꞌa̱ꞌ va̱ ndani̱ mi̱iꞌ a̱ yooꞌ, sa̱kanꞌ ña̱ ni̱ xa̱a̱ a̱ ña̱ va̱ꞌa̱ ja̱a̱nꞌ xiinꞌ e̱ꞌ xaꞌa̱ꞌ ña̱ ni̱ xa̱a̱ Cristo Jesús.
EPH 2:8 Kua̱chi̱ ndii, xaꞌa̱ꞌ a̱ ña̱ ndani̱ mi̱iꞌ Ndiosí yooꞌ, na ni̱ sa̱kakú a̱ yooꞌ nuu̱ꞌ kua̱chi̱ e̱ꞌ xaꞌa̱ꞌ a̱ ña̱ i̱ni̱ e̱ꞌ xini e̱ꞌ Jesús. Sa̱kanꞌ ña̱ kü̱vi̱ sa̱kakú xiinꞌ miiꞌ mi̱iꞌ e̱ꞌ, süu̱ꞌ ja̱a̱nꞌ ndii, Ndiosí xamaníꞌ ña̱ ja̱a̱nꞌ nuu̱ꞌ e̱ꞌ.
EPH 2:9 Te̱ süu̱ꞌ xaꞌa̱ꞌ ña̱ va̱ꞌa̱ ña̱ xaaꞌ e̱ꞌ sa̱kakú a̱ yooꞌ, ko̱to̱ ka̱ kaꞌa̱n ni̱nu̱ yo̱o̱ ka̱.
EPH 2:10 Kua̱chi̱ ndii mi̱iꞌ Ndiosí nduuꞌ ña̱ ni̱ xa̱ꞌa̱ yooꞌ, te̱ xaꞌa̱ꞌ a̱ ña̱ i̱i̱n nda̱a̱ꞌ ni̱ na̱ndu̱u̱ e̱ꞌ xiinꞌ Cristo Jesús na ni̱ nda̱sa̱xa̱aꞌ a̱ yooꞌ te̱ sa̱a̱ e̱ꞌ ña̱ va̱ꞌa̱ ña̱ ni̱ chi̱tuní a̱ sa̱a̱ e̱ꞌ nde̱e̱ ña̱ nu̱uꞌ.
EPH 2:11 Xaꞌa̱ꞌ a̱ ja̱a̱nꞌ na kuní a̱ ña̱ na̱ka̱ꞌanꞌ ndo̱ꞌ ña̱ xta̱ꞌanꞌ ndii, ni̱ kaꞌa̱n te̱ judío ña̱ te̱ kö̱o̱ꞌ tuni̱ i̱i̱nꞌ nduuꞌ ndoꞌó, te̱ tukuꞌ, te̱ mi̱iꞌ ra̱ ndii, te̱ yoo tuni̱ i̱i̱nꞌ nduuꞌ ra̱, sa̱kanꞌ na kuiiꞌ kuenta Ndiosí nduuꞌ ra̱ kachi ra̱, ndisu̱ te̱ yivi̱ꞌ kui̱ti̱ꞌ ni̱ xa̱ꞌa̱ tuni̱ ja̱a̱nꞌ i̱i̱nꞌ ra̱.
EPH 2:12 Te̱ kii̱ꞌ sa̱kanꞌ ndii, nï̱ nduu̱ꞌ ndo̱ꞌ kuenta Cristo, te̱ nï̱ nduu̱ tu̱ ndo̱ꞌ ne̱ kuenta Ndiosí nde̱e̱ naa ne̱ Israel. Te̱ ni̱ yoo̱ siinꞌ ndo̱ꞌ nuu̱ꞌ sa̱kuuꞌ ña̱ ni̱ chi̱tuní Ndiosí, xiinꞌ nuu̱ꞌ ña̱ ni̱ ndoo̱ a̱ kuento a̱ xiinꞌ ndu̱. Te̱ nï̱ yoo̱ ña̱ ndiatuꞌ i̱ni̱ ndo̱ꞌ xaꞌa̱ꞌ, te̱ ni̱ nde̱e̱ xïní tu̱ ndo̱ꞌ Ndiosí ndi̱xa̱ kii̱ꞌ sa̱kanꞌ.
EPH 2:13 Ndisu̱ vi̱ti̱n, xaꞌa̱ꞌ a̱ ña̱ nduuꞌ ndo̱ꞌ kuenta Cristo Jesús ndii, tee̱ꞌ ndee xikaꞌ ni̱ yoo̱ ndo̱ꞌ nuu̱ꞌ a̱ sa̱aꞌ ndii, ya̱ti̱n yoo ndo̱ꞌ nuu̱ꞌ a̱ vi̱ti̱n xaꞌa̱ꞌ a̱ ña̱ ni̱ xiti̱a̱ níiꞌ a̱ kii̱ꞌ ni̱ xiꞌi̱ a̱ nuu̱ꞌ krusín xaꞌa̱ꞌ kua̱chi̱ e̱ꞌ.
EPH 2:14 Kua̱chi̱ ndii ni̱ ta̱ndi̱e̱e̱ mani̱ꞌ Cristo nduꞌu̱, ne̱ judío, xiinꞌ ndoꞌó, ne̱ tukuꞌ, sa̱kanꞌ na i̱i̱n nda̱a̱ꞌ ni̱ nda̱sa̱ndu̱u̱ a̱ yooꞌ xaꞌa̱ꞌ a̱ ña̱ ni̱ sa̱ndo̱ñuꞌuꞌ a̱ ña̱ ndasiꞌ taꞌanꞌ e̱ꞌ, ña̱ ni̱ nduu̱ nde̱e̱ naa nama̱, ña̱ ni̱ taꞌnu̱ ma̱ꞌinꞌ te̱i̱n e̱ꞌ.
EPH 2:15 Te̱ xaꞌa̱ꞌ a̱ ña̱ ni̱ xiꞌi̱ a̱ nuu̱ꞌ krusín ndii, ni̱ sa̱ndo̱ñuꞌuꞌ a̱ tu̱ꞌu̱n nde̱iꞌ Ndiosí xiinꞌ ña̱ kaꞌán chuunꞌ ña̱ ja̱a̱nꞌ. Te̱ sa̱kanꞌ ni̱ nda̱sa̱i̱i̱n a̱ nduꞌu̱, ne̱ judío, xiinꞌ ndoꞌó, ne̱ tukuꞌ, te̱ ku̱ndu̱u̱ e̱ꞌ i̱i̱n ti̱ꞌvi̱ xa̱aꞌ, te̱ ku̱ndi̱e̱e̱ mani̱ꞌ e̱ꞌ.
EPH 2:16 Te̱ xiinꞌ ña̱ ni̱ xiꞌi̱ a̱ nuu̱ꞌ krusín ja̱a̱nꞌ ni̱ nda̱sa̱i̱i̱n a̱ yooꞌ, te̱ ni̱ na̱koo̱ uvi̱ sa̱aꞌ ti̱ꞌvi̱ e̱ꞌ xiinꞌ Ndiosí ña̱ mani̱ꞌ ni̱ xa̱a̱ a̱. Te̱ xiinꞌ ña̱ ja̱a̱nꞌ tu̱ ni̱ sa̱ndo̱ñuꞌuꞌ a̱ ña̱ ndasiꞌ taꞌanꞌ e̱ꞌ.
EPH 2:17 Sa̱kanꞌ ña̱ ni̱ ki̱xi̱n Cristo Jesús i̱i̱n yivi̱ꞌ, te̱ ni̱ kaꞌa̱n ndo̱so̱ꞌ a̱ tu̱ꞌu̱n va̱ꞌa̱, ña̱ kaꞌán sa̱a̱ ku̱ndi̱e̱e̱ mani̱ꞌ e̱ꞌ xiinꞌ Ndiosí, nuu̱ꞌ ndoꞌó, ne̱ tukuꞌ, ne̱ ni̱ yoo̱ xikaꞌ nuu̱ꞌ Ndiosí, xiinꞌ nuu̱ꞌ nduꞌu̱, ne̱ judío, ne̱ ni̱ yoo̱ ya̱ti̱n nuu̱ꞌ a̱.
EPH 2:18 Sa̱kanꞌ na xaꞌa̱ꞌ ña̱ ni̱ xa̱a̱ Cristo ku̱vi̱ na̱xaa̱ sa̱kuuꞌ e̱ꞌ nuu̱ꞌ yu̱vaꞌ e̱ꞌ Ndiosí xiinꞌ i̱i̱n nda̱a̱ꞌ Espíritu Santo.
EPH 2:19 Sa̱kanꞌ na kuiiꞌ ndoꞌó ndii, süu̱ꞌ ne̱ tukuꞌ ka̱ nduuꞌ ndo̱ꞌ, ni̱ nde̱e̱ ndüuꞌ ka̱ tu̱ ndo̱ꞌ ne̱ ndi̱va̱ꞌa̱. Süu̱ꞌ ja̱a̱nꞌ ndii kuenta Ndiosí nduuꞌ tu̱ ndo̱ꞌ xiinꞌ ndu̱. Te̱ nduuꞌ tu̱ ndo̱ꞌ ne̱ vi̱ꞌe̱ Ndiosí xiinꞌ ndu̱.
EPH 2:20 Te̱ ndoꞌó ndii, ni̱ xi̱kuita̱ ndo̱ꞌ nuu̱ꞌ ña̱ ni̱ sa̱niaꞌá te̱ ni̱ ti̱a̱nu̱ꞌ Jesús sa̱niaꞌá i̱chiꞌ a̱, xiinꞌ ña̱ sa̱niaꞌá te̱ ni̱ kaꞌa̱n tiakú tu̱ꞌu̱n Ndiosí. Te̱ mi̱iꞌ Jesucristo nduuꞌ nde̱e̱ naa yuu̱ꞌ ña̱ kuaꞌa̱n xiki̱ꞌ vi̱ꞌe̱.
EPH 2:21 Sa̱kanꞌ te̱ ku̱ꞌu̱n taꞌanꞌ va̱ꞌa̱ xaꞌa̱ꞌ vi̱ꞌe̱ ja̱a̱nꞌ, te̱ ka̱a̱ va̱ꞌa̱ a̱ nde̱e̱ xinu̱ a̱, te̱ ku̱ndu̱u̱ a̱ yu̱kunꞌ su̱ꞌu̱n kuenta xto̱ꞌo̱ e̱ꞌ Jesús.
EPH 2:22 Te̱ sa̱kanꞌ tu̱ ndoꞌó, xaꞌa̱ꞌ a̱ ña̱ i̱ni̱ ndo̱ꞌ xini ndo̱ꞌ a̱ ndii, kuaꞌa̱n ka̱a̱ ndo̱ꞌ te̱ ku̱ndu̱u̱ tu̱ ndo̱ꞌ yu̱kunꞌ Ndiosí miiꞌ nduꞌu̱ꞌ Espíritu a̱.
EPH 3:1 Xaꞌa̱ꞌ a̱ ña̱ kaꞌán ndo̱so̱ꞌ yuꞌu̱, te̱ nduuꞌ Pablo, tu̱ꞌu̱n va̱ꞌa̱ xaꞌa̱ꞌ Cristo Jesús ja̱a̱nꞌ nuu̱ꞌ ndoꞌó, ne̱ tukuꞌ, na naá i̱ vi̱ꞌe̱ ka̱a̱.
EPH 3:2 Xa̱ ni̱ xi̱ni̱ so̱ꞌo̱ ndo̱ꞌ ña̱ Ndiosí ni̱ sa̱kuisoꞌ chuunꞌ yuꞌu̱ te̱ ku̱nda̱ni̱ ndo̱ꞌ ña̱ kundani̱ mi̱iꞌ a̱ ndoꞌó.
EPH 3:3 Sa̱kanꞌ ña̱ xiinꞌ ña̱ satuví ni̱ niaꞌa̱ Ndiosí yuꞌu̱ ña̱ ni̱ yoo̱ si̱ꞌe xaꞌa̱ꞌ mi̱iꞌ a̱, naa xa̱ ni̱ ke̱ꞌi̱ i̱ sie ña̱ ja̱a̱nꞌ nuu̱ꞌ ndo̱ꞌ.
EPH 3:4 Te̱ kii̱ꞌ ka̱ꞌvi̱ te̱ yivi̱ꞌ ña̱ ja̱a̱nꞌ nuu̱ꞌ ndo̱ꞌ, te̱ ku̱vi̱ ku̱nda̱ni̱ ndo̱ꞌ ña̱ kundani̱ ndiꞌi̱ yuꞌu̱ ña̱ ni̱ yoo̱ si̱ꞌe ña̱ kaꞌán xaꞌa̱ꞌ Cristo.
EPH 3:5 Nuu̱ꞌ ni̱ ki̱xi̱n ndii, nï̱ sa̱kuniꞌ Ndiosí ña̱ ja̱a̱nꞌ nuu̱ꞌ ne̱ yivi̱ꞌ. Ndisu̱ vi̱ti̱n ndii, xa̱ ni̱ sa̱kuniꞌ Espíritu Santo ña̱ ja̱a̱nꞌ nuu̱ꞌ te̱ ni̱ na̱ka̱xi̱n Ndiosí, naa kuuꞌ te̱ ni̱ ti̱a̱nu̱ꞌ Jesús saniaꞌá i̱chiꞌ a̱ xiinꞌ te̱ ni̱ kaꞌa̱n tiakú tu̱ꞌu̱n a̱.
EPH 3:6 Te̱ ña̱ ni̱ yoo̱ si̱ꞌe ja̱a̱nꞌ ndii, ña̱ yo̱ꞌo̱ꞌ nduuꞌ a̱: ña̱ xiinꞌ tu̱ꞌu̱n va̱ꞌa̱ ndii, natiinꞌ ingaꞌ ndoꞌó, ne̱ tukuꞌ, xiinꞌ nduꞌu̱, ne̱ judío, ña̱ va̱ꞌa̱ ña̱ kumiꞌ Ndiosí xaꞌa̱ꞌ yooꞌ, te̱ nanduuꞌ tu̱ ndo̱ꞌ i̱i̱n nda̱a̱ꞌ ti̱ꞌvi̱ xiinꞌ ndu̱, te̱ natiinꞌ tu̱ ndo̱ꞌ ña̱ taxiꞌ Ndiosí kuento a̱ xaꞌa̱ꞌ. Te̱ sa̱kuuꞌ ña̱ ja̱a̱nꞌ na̱ti̱i̱n ndo̱ꞌ xaꞌa̱ꞌ ña̱ i̱ni̱ ndo̱ꞌ xini ndo̱ꞌ Cristo Jesús.
EPH 3:7 Sa̱kanꞌ ña̱ Ndiosí nduuꞌ ña̱ ni̱ sa̱mani̱ꞌ yuꞌu̱ ña̱ nduuꞌ i̱ te̱ xachuunꞌ xaꞌa̱ꞌ tu̱ꞌu̱n va̱ꞌa̱ ja̱a̱nꞌ xaꞌa̱ꞌ a̱ ña̱ ndani̱ mi̱iꞌ a̱ yuꞌu̱, te̱ ni̱ xa̱a̱ a̱ ña̱ ja̱a̱nꞌ xiinꞌ i̱ xiinꞌ ña̱ ndi̱e̱e̱ꞌ a̱.
EPH 3:8 Te̱ yuꞌu̱ ndii, tee̱ꞌ ndee kö̱o̱ꞌ te̱ nduuꞌ xa̱chiꞌ i̱ te̱i̱n sa̱kuuꞌ ne̱ nduuꞌ kuenta Ndiosí, ndisu̱ ni̱ sa̱mani̱ꞌ a̱ yuꞌu̱ chu̱u̱n yoꞌoꞌ te̱ kaꞌa̱n ndo̱so̱ꞌ i̱ tu̱ꞌu̱n va̱ꞌa̱ xaꞌa̱ꞌ Cristo nuu̱ꞌ ne̱ tukuꞌ, te̱ nde̱e̱ i̱i̱n ne̱ yivi̱ꞌ kü̱vi̱ ku̱nda̱ni̱ sa̱kuuꞌ ña̱ va̱ꞌa̱ ña̱ xamaníꞌ Cristo yooꞌ.
EPH 3:9 Te̱ ni̱ ta̱xi̱ tu̱ a̱ chu̱u̱n ja̱a̱nꞌ nuu̱ꞌ i̱ te̱ sa̱na̱kuachiꞌ i̱ nuu̱ꞌ ne̱ yivi̱ꞌ ña̱ ni̱ chi̱tuní Ndiosí sa̱a̱ a̱ nde̱e̱ ña̱ nu̱uꞌ, ña̱ ni̱ yoo̱ si̱ꞌe nde̱e̱ xta̱ꞌanꞌ i̱i̱n yivi̱ꞌ. Te̱ mi̱iꞌ a̱ ni̱ xa̱ꞌa̱ sa̱kuuꞌ ña̱ yoo.
EPH 3:10 Ni̱ chi̱tuní Ndiosí sa̱kanꞌ, te̱ vi̱ti̱n ndii, xiinꞌ nda̱ꞌaꞌ ne̱ nduuꞌ kuenta a̱ ku̱vi̱ ku̱ni̱ sa̱kuuꞌ ña̱ xaꞌndia chuunꞌ kuuꞌ nu̱uꞌ, xiinꞌ ña̱ kumiꞌ ndi̱e̱e̱ꞌ ña̱ yoo ndi̱viꞌ, ña̱ kuaꞌa̱ꞌ nuu̱ꞌ ña̱ ndichi Ndiosí.
EPH 3:11 Te̱ vi̱ti̱n ni̱ sa̱xinú a̱ ña̱ ja̱a̱nꞌ sa̱a̱ niiꞌ ni̱ chi̱tuní mi̱iꞌ a̱ nde̱e̱ kii̱ꞌ tïa̱ꞌan kua̱ꞌa̱ i̱i̱n yivi̱ꞌ xiinꞌ ña̱ ni̱ xa̱a̱ Cristo Jesús, ña̱ nduuꞌ xto̱ꞌo̱ e̱ꞌ.
EPH 3:12 Te̱ xaꞌa̱ꞌ ña̱ ni̱ xa̱a̱ a̱ ja̱a̱nꞌ ndii, ku̱vi̱ i̱ni̱ e̱ꞌ te̱ ku̱ya̱ti̱n e̱ꞌ nuu̱ꞌ Ndiosí xaꞌa̱ꞌ a̱ ña̱ i̱ni̱ e̱ꞌ xini e̱ꞌ Cristo.
EPH 3:13 Xaꞌa̱ꞌ a̱ ja̱a̱nꞌ na kuiiꞌ kaꞌán ndaꞌvi i̱ xiinꞌ ndo̱ꞌ ña̱ nü̱u̱ nimá ndo̱ꞌ ña̱ naá i̱ vi̱ꞌe̱ ka̱a̱ xaꞌa̱ꞌ a̱ ña̱ kaꞌán ndo̱so̱ꞌ i̱ tu̱ꞌu̱n va̱ꞌa̱, sa̱kanꞌ ña̱ xaꞌa̱ꞌ ña̱ va̱ꞌa̱ mi̱iꞌ ndo̱ꞌ ndoꞌoꞌ i̱ ña̱ ja̱a̱nꞌ.
EPH 3:14 Xaꞌa̱ꞌ a̱ ja̱a̱nꞌ na xikuiín xitiꞌ i̱ nuu̱ꞌ Ndiosí, yu̱vaꞌ xto̱ꞌo̱ e̱ꞌ Jesucristo, te̱ kaꞌán i̱ xiinꞌ a̱.
EPH 3:15 Te̱ ña̱ ja̱a̱nꞌ nduuꞌ yu̱vaꞌ nuu̱ꞌ ña̱ ndieeꞌ ndi̱viꞌ xiinꞌ nuu̱ꞌ yooꞌ, ne̱ ndieeꞌ ñu̱ꞌuꞌ i̱i̱n yivi̱ꞌ.
EPH 3:16 Te̱ xaꞌa̱ꞌ a̱ ña̱ kumiꞌ a̱ ña̱ vikaꞌ nda̱tu̱nꞌ ndii, kaꞌán ndaꞌvi i̱ xiinꞌ a̱ ña̱ ta̱xi̱ a̱ ña̱ ndi̱e̱e̱ꞌ i̱ni̱ nimá ndo̱ꞌ xiinꞌ nda̱ꞌaꞌ Espíritu a̱,
EPH 3:17 te̱ ku̱naa̱ Cristo nimá ndo̱ꞌ xa̱ꞌaꞌ a̱ ña̱ i̱ni̱ ndo̱ꞌ xini ña̱ꞌaꞌ ndo̱ꞌ, te̱ na ku̱ndu̱u̱ ña̱ ndani̱ a̱ ndoꞌó nde̱e̱ naa ti̱o̱ꞌo̱ i̱tunꞌ, te̱ ku̱ndu̱u̱ tu̱ a̱ xaꞌndu̱ kivi̱ꞌ ñu̱u̱ ndo̱ꞌ.
EPH 3:18 Te̱ xiinꞌ ña̱ ja̱a̱nꞌ tu̱ ku̱vi̱ ku̱nda̱ni̱ ndoꞌó xiinꞌ sa̱kuuꞌ i̱nga̱ ne̱ nduuꞌ kuenta Ndiosí ña̱ yaꞌa̱ ndiká ña̱ ndani̱ Cristo yooꞌ, xiinꞌ ña̱ yaꞌa̱ nani̱ꞌ ña̱ ndani̱ a̱ yooꞌ ja̱a̱nꞌ, xiinꞌ ña̱ yaꞌa̱ kunu ña̱ ndani̱ a̱ yooꞌ ja̱a̱nꞌ, xiinꞌ ña̱ sukun yaꞌa̱ ña̱ ndani̱ a̱ yooꞌ ja̱a̱nꞌ,
EPH 3:19 te̱ ku̱nda̱ni̱ ndo̱ꞌ ña̱ ndani̱ yaꞌa̱ Cristo yooꞌ, te̱ chie̱ yaꞌa̱ ka̱ ña̱ ndani̱ ña̱ ja̱a̱nꞌ yooꞌ te̱ sa̱kanꞌ ña̱ ku̱vi̱ ku̱nda̱ni̱ e̱ꞌ, sa̱kanꞌ te̱ ku̱vi̱ xaa̱ ndo̱ꞌ ku̱ndu̱u̱ ndo̱ꞌ ne̱ yoo xinu̱ sa̱a̱ kuní mi̱iꞌ Ndiosí.
EPH 3:20 Te̱ Ndiosí ja̱a̱nꞌ ndii, ndi̱e̱e̱ꞌ kooꞌ chukuuꞌ a̱, te̱ ku̱vi̱ sa̱a̱ a̱ kuaꞌa̱ꞌ yaꞌa̱ ka̱ te̱ sa̱kanꞌ ña̱ ku̱vi̱ kaka̱n e̱ꞌ nuu̱ꞌ a̱, te̱ ku̱vi̱ sa̱a̱ kuaꞌa̱ꞌ xa̱va̱ꞌa̱ ka̱ tu̱ a̱ te̱ sa̱kanꞌ ña̱ ku̱vi̱ tuu e̱ꞌ xaꞌa̱ꞌ ña̱ xachuunꞌ ña̱ ndi̱e̱e̱ꞌ a̱ xiinꞌ nimá e̱ꞌ.
EPH 3:21 Te̱ ña̱ ja̱a̱nꞌ na na̱ti̱i̱n nde̱e̱ ndiꞌiꞌ ni̱ kivi̱ꞌ ña̱ tiinꞌ kaꞌnuꞌ ña̱ꞌaꞌ ne̱ yivi̱ꞌ xaꞌa̱ꞌ yooꞌ, ne̱ nduuꞌ kuenta a̱, te̱ na na̱ti̱i̱n tu̱ a̱ ña̱ tiinꞌ kaꞌnuꞌ xaꞌa̱ꞌ ña̱ ni̱ xa̱a̱ Cristo. Sa̱kanꞌ na ku̱ndu̱u̱ a̱.
EPH 4:1 Yuꞌu̱, te̱ naá vi̱ꞌe̱ ka̱a̱ xaꞌa̱ꞌ a̱ ña̱ xaaꞌ i̱ chu̱u̱n nuu̱ꞌ xto̱ꞌo̱ e̱ꞌ Jesús ndii, kaꞌán ndaꞌvi i̱ xiinꞌ ndo̱ꞌ ña̱ ka̱ka̱ naa xikaꞌ va̱ꞌa̱ ndo̱ꞌ sa̱a̱ kuní a̱ ka̱ka̱ ndo̱ꞌ xaꞌa̱ꞌ a̱ ña̱ ni̱ ka̱na̱ Ndiosí ndoꞌó te̱ ku̱ndu̱u̱ ndo̱ꞌ kuenta a̱.
EPH 4:2 Te̱ kii̱ꞌ xikaꞌ ndo̱ꞌ sa̱kanꞌ ndii, ndaꞌvi ku̱u̱ nimá ndo̱ꞌ, te̱ maso tu̱ ku̱u̱ ndo̱ꞌ, te̱ kuie tu̱ ko̱o̱ i̱ni̱ ndo̱ꞌ, te̱ ku̱ndi̱e̱ni tu̱ ndo̱ꞌ ku̱ni̱ taꞌanꞌ ndo̱ꞌ xiinꞌ ña̱ ndani̱ taꞌanꞌ ndo̱ꞌ ja̱a̱nꞌ.
EPH 4:3 Te̱ sa̱a̱ va̱ ndo̱ꞌ ña̱ nduxa̱ꞌ, te̱ ku̱ndi̱e̱e̱ ti̱ꞌvi̱ ndo̱ꞌ sa̱a̱ Espíritu Santo xiinꞌ ña̱ ndieeꞌ mani̱ꞌ ndo̱ꞌ.
EPH 4:4 Sa̱kanꞌ ña̱ i̱i̱n nda̱a̱ꞌ ti̱ꞌvi̱ kuuꞌ e̱ꞌ vi̱ti̱n, te̱ i̱i̱n nda̱a̱ꞌ tu̱ Espíritu Santo yoo nimá e̱ꞌ, te̱ ni̱ ka̱na̱ tu̱ Ndiosí yooꞌ te̱ na̱ti̱i̱n e̱ꞌ i̱i̱n nda̱a̱ꞌ nuu̱ꞌ ña̱ ku̱ndi̱a̱tu̱ i̱ni̱ e̱ꞌ xaꞌa̱ꞌ.
EPH 4:5 Te̱ yoo i̱i̱n nda̱a̱ꞌ kui̱ti̱ꞌ tu̱ xto̱ꞌo̱ e̱ꞌ. Te̱ yoo tu̱ i̱i̱n nda̱a̱ꞌ kui̱ti̱ꞌ ña̱ ndi̱xa̱ ña̱ kandixaꞌ e̱ꞌ. Te̱ yoo tu̱ i̱i̱n nda̱a̱ꞌ ña̱ chichiꞌ e̱ꞌ kuenta Jesús.
EPH 4:6 Te̱ yoo tu̱ i̱i̱n nda̱a̱ꞌ Ndiosí, te̱ ña̱ ja̱a̱nꞌ nduuꞌ yu̱vaꞌ sa̱kuuꞌ e̱ꞌ. Te̱ ña̱ ja̱a̱nꞌ xaꞌndia chuunꞌ nuu̱ꞌ sa̱kuuꞌ yooꞌ, te̱ su̱vi̱ tu̱ a̱ xaaꞌ sa̱kanꞌ te̱ xaaꞌ e̱ꞌ chu̱u̱n nuu̱ꞌ a̱, te̱ naá tu̱ a̱ nimá sa̱kuuꞌ e̱ꞌ.
EPH 4:7 Te̱ i̱ꞌi̱n e̱ꞌ ni̱ na̱ti̱i̱n nda̱ꞌaꞌ Cristo i̱i̱n ña̱ chu̱u̱n va̱ sa̱a̱ kuní mi̱iꞌ a̱.
EPH 4:8 Sa̱kanꞌ na yoso̱ꞌ a̱ nuu̱ꞌ tu̱tu̱ Ndiosí miiꞌ kaꞌán a̱ ndii: Kii̱ꞌ ni̱ ka̱a̱ a̱ miiꞌ sukun va̱ ndi̱viꞌ ndii, kuaꞌa̱ꞌ va̱ te̱ tiín ni̱ na̱ka̱ a̱, te̱ ni̱ ta̱xi̱ a̱ ña̱ va̱ꞌa̱ nda̱ꞌaꞌ ne̱ yivi̱ꞌ. Sa̱kanꞌ yoso̱ꞌ a̱.
EPH 4:9 Te̱ kii̱ꞌ kaꞌán ña̱ yoso̱ꞌ ja̱a̱nꞌ ña̱ ni̱ ka̱a̱ a̱ ndii, kuni kachi̱ a̱ ña̱ ña̱ nu̱uꞌ ndii, ni̱ nu̱u̱ a̱ te̱ ni̱ ki̱xi̱n a̱ nde̱e̱ ndienu̱ ka̱ nuu̱ꞌ ñu̱ꞌuꞌ i̱i̱n yivi̱ꞌ.
EPH 4:10 Sa̱kanꞌ na kuiiꞌ ña̱ ni̱ nu̱u̱ ndienu̱ ja̱a̱nꞌ ndii, su̱vi̱ tu̱ a̱ nduuꞌ ña̱ ni̱ nda̱a̱ nde̱e̱ miiꞌ sukun va̱ ndi̱viꞌ, te̱ ka̱ꞌndi̱a̱ chuunꞌ ndi̱ꞌi̱ a̱ i̱i̱n ka̱niiꞌ ndi̱viꞌ xiinꞌ i̱i̱n yivi̱ꞌ.
EPH 4:11 Te̱ xa̱ mi̱iꞌ Cristo ni̱ ta̱xi̱ ña̱ chu̱u̱n va̱ sa̱va̱ e̱ꞌ ña̱ nduuꞌ e̱ꞌ ne̱ tianu̱ꞌ a̱ sa̱niaꞌá i̱chiꞌ a̱, te̱ sa̱va̱ e̱ꞌ nduuꞌ ne̱ kaꞌán tiakú tu̱ꞌu̱n Ndiosí, te̱ sa̱va̱ tu̱ku̱ e̱ꞌ nduuꞌ ne̱ kaꞌán ndo̱so̱ꞌ tu̱ꞌu̱n va̱ꞌa̱ nuu̱ꞌ ne̱ yivi̱ꞌ, te̱ sa̱va̱ tu̱ku̱ e̱ꞌ nduuꞌ ne̱ xitoꞌ ne̱ ndikún i̱chiꞌ Jesús, te̱ sa̱va̱ tu̱ku̱ e̱ꞌ nduuꞌ ne̱ sa̱niaꞌá tu̱ꞌu̱n a̱.
EPH 4:12 Sa̱kanꞌ xaaꞌ a̱ te̱ sa̱kooꞌ tu̱ꞌva̱ a̱ yooꞌ, ne̱ nduuꞌ kuenta a̱, te̱ ku̱vi̱ sa̱a̱ va̱ꞌa̱ sa̱kuuꞌ e̱ꞌ chu̱u̱n nuu̱ꞌ a̱, sa̱kanꞌ te̱ kua̱ꞌnu̱ ka̱ yooꞌ, ne̱ nduuꞌ nde̱e̱ naa ñu̱ꞌuꞌ ndeꞌi̱ a̱, nuu̱ꞌ i̱chiꞌ a̱,
EPH 4:13 nde̱e̱ na̱xaa̱ e̱ꞌ ña̱ i̱i̱n nda̱a̱ꞌ ku̱ndu̱u̱ e̱ꞌ xiinꞌ ña̱ i̱ni̱ e̱ꞌ xini e̱ꞌ siꞌe̱ Ndiosí, xiinꞌ ña̱ ku̱ni̱ xna̱ꞌa̱ ña̱ꞌaꞌ e̱ꞌ. Te̱ na̱xaa̱ tu̱ e̱ꞌ ku̱ndu̱u̱ e̱ꞌ ne̱ xa̱ ni̱ xa̱ꞌnu̱ xinu̱ xa̱chiꞌ nuu̱ꞌ i̱chiꞌ a̱ nde̱e̱ naa mi̱iꞌ Cristo.
EPH 4:14 Te̱ kü̱u̱ ka̱ e̱ꞌ nde̱e̱ naa ne̱ kuachi̱ꞌ kualiꞌ, ne̱ tïa̱ꞌan kui̱xa̱ i̱ni̱. Sa̱kanꞌ te̱ kü̱ndiku̱n e̱ꞌ yoꞌoꞌ ni̱ ja̱a̱nꞌ sa̱kuuꞌ nuu̱ꞌ ña̱ xini xaꞌanꞌ, ña̱ saniaꞌá te̱ saka, te̱ saxioꞌ ra̱ yooꞌ xiinꞌ ña̱ maña, te̱ ndasanduuꞌ ra̱ a̱ nde̱e̱ naa ña̱ ndi̱xa̱.
EPH 4:15 Süu̱ꞌ ja̱a̱nꞌ ndii kuní a̱ ña̱ ku̱ndiku̱n e̱ꞌ ña̱ ndi̱xa̱ ndani̱ taꞌanꞌ e̱ꞌ, te̱ kua̱ꞌnu̱ e̱ꞌ nde̱e̱ na̱xaa̱ e̱ꞌ ku̱u̱ e̱ꞌ nde̱e̱ naa kuuꞌ Cristo. Te̱ ña̱ ja̱a̱nꞌ nduuꞌ nde̱e̱ naa xíniꞌ e̱ꞌ.
EPH 4:16 Te̱ ña̱ ja̱a̱nꞌ xikoꞌ niꞌiꞌ yooꞌ, ne̱ nduuꞌ nde̱e̱ naa ñu̱ꞌuꞌ ndeꞌi̱ a̱, naa xaaꞌ xíniꞌ e̱ꞌ ña̱ xikoꞌ niꞌiꞌ a̱ ñu̱ꞌuꞌ ndeꞌi̱ e̱ꞌ, ña̱ ñuꞌuꞌ taꞌanꞌ a̱ xiinꞌ tu̱chi̱, te̱ i̱i̱n nda̱a̱ꞌ nduuꞌ a̱, te̱ chindieeꞌ taꞌanꞌ a̱ nuu̱ꞌ i̱ꞌi̱n chu̱u̱n ña̱ yoo nuu̱ꞌ i̱ꞌi̱n a̱. Te̱ sa̱kanꞌ tu̱ xaaꞌ Cristo xiinꞌ yooꞌ te̱ kua̱ꞌnu̱ e̱ꞌ xiinꞌ ña̱ ndani̱ taꞌanꞌ e̱ꞌ.
EPH 4:17 Ña̱ ja̱a̱nꞌ na kuiiꞌ kaꞌán ndi̱e̱eꞌ i̱ xiinꞌ ndo̱ꞌ xiinꞌ ndi̱e̱e̱ꞌ xto̱ꞌo̱ e̱ꞌ ña̱ kä̱ka̱ ka̱ ndo̱ꞌ sa̱a̱ xikaꞌ i̱nga̱ ne̱ tukuꞌ, ne̱ xanini saka,
EPH 4:18 te̱ yoo i̱i̱n yaví tu̱ ña̱ xini tuní ni̱a̱, te̱ xikaꞌ yoo ni̱a̱ nuu̱ꞌ kivi̱ꞌ ñu̱u̱ ña̱ kuní Ndiosí ta̱xi̱ a̱, kua̱chi̱ ndii yoo saꞌví i̱ni̱ ni̱a̱ xaꞌa̱ꞌ a̱ ña̱ ni̱ xa̱xi̱i̱ ni̱a̱ nimá ni̱a̱.
EPH 4:19 Te̱ kö̱o̱ꞌ ka̱ ña̱ kaꞌanꞌ nuu̱ꞌ ni̱a̱, te̱ ni̱ sa̱na̱kuaꞌa xiinꞌ mi̱iꞌ ni̱a̱ nuu̱ꞌ ña̱ ki̱ni̱ kuuꞌ ni̱a̱ xiinꞌ i̱i̱nꞌ ni̱a̱, sa̱kanꞌ ña̱ kaꞌán ndi̱e̱eꞌ va̱ nimá ni̱a̱ sa̱a̱ ni̱a̱ sa̱kuuꞌ nuu̱ꞌ ña̱ xeꞌnaꞌ.
EPH 4:20 Ndisu̱ ndoꞌó ndii, kö̱o̱ꞌ ña̱ ja̱a̱nꞌ ni̱ sa̱kuaa̱n ndo̱ꞌ sa̱a̱ ndo̱ꞌ kii̱ꞌ ni̱ xi̱ni̱ so̱ꞌo̱ ndo̱ꞌ xaꞌa̱ꞌ Cristo,
EPH 4:21 naaꞌ ndi̱xa̱ xna̱ꞌa̱ ni̱ xi̱ni̱ so̱ꞌo̱ ndo̱ꞌ ña̱ kaꞌán xaꞌa̱ꞌ a̱, te̱ ni̱ ku̱nda̱ni̱ ndo̱ꞌ sa̱a̱ niiꞌ nakuitá ña̱ ndi̱xa̱ xaꞌa̱ꞌ a̱ ja̱a̱nꞌ.
EPH 4:22 Sa̱kanꞌ na kuiiꞌ kuní a̱ ña̱ na̱ko̱o̱ ndo̱ꞌ kivi̱ꞌ ñu̱u̱ ya̱taꞌ ndo̱ꞌ, te̱ ta̱va̱ꞌ xa̱chiꞌ ndo̱ꞌ sa̱a̱ ni̱ ku̱u̱ ndo̱ꞌ sa̱aꞌ, sa̱kanꞌ ña̱ ni̱ sa̱tíviꞌ ña̱ ja̱a̱nꞌ nimá ndo̱ꞌ, te̱ ni̱ xi̱ni̱ xaꞌanꞌ ña̱ ja̱a̱nꞌ ndoꞌó xiinꞌ ña̱ ndioo̱ꞌ ki̱ni̱ i̱ni̱ ndo̱ꞌ.
EPH 4:23 Te̱ ta̱xi̱ ndo̱ꞌ ña̱ na̱ma̱ Ndiosí ña̱ xanini ndo̱ꞌ
EPH 4:24 te̱ nda̱sa̱ndu̱u̱ a̱ ndoꞌó ne̱ yivi̱ꞌ xa̱aꞌ, te̱ ku̱u̱ ndo̱ꞌ nde̱e̱ naa kuuꞌ mi̱iꞌ a̱, te̱ ku̱ndu̱u̱ ndo̱ꞌ ne̱ xachuunꞌ nda̱ku nuu̱ꞌ ña̱ ndi̱xa̱, te̱ ku̱ndu̱u̱ tu̱ ndo̱ꞌ ndi̱ti̱a̱ a̱.
EPH 4:25 Te̱ ña̱ ja̱a̱nꞌ na kuiiꞌ na̱ko̱o̱ ndo̱ꞌ tu̱n vixi̱, te̱ kaꞌa̱n nda̱ku xiinꞌ taꞌanꞌ i̱ꞌi̱n ndo̱ꞌ, sa̱kanꞌ ña̱ i̱i̱n nda̱a̱ꞌ nduuꞌ e̱ꞌ.
EPH 4:26 Naaꞌ nasaáꞌ xiinꞌ taꞌanꞌ ndo̱ꞌ ndii, sä̱a̱ ndo̱ꞌ kua̱chi̱. Te̱ ndiätuꞌ ndo̱ꞌ nde̱e̱ keta̱ vi̱ꞌ ñu̱ꞌu̱ te̱ na̱koo̱ ndo̱ꞌ ña̱ mani̱ꞌ xiinꞌ taꞌanꞌ ndo̱ꞌ,
EPH 4:27 ni̱ nde̱e̱ tä̱xi̱ tu̱ ndo̱ꞌ ña̱ ke̱ta̱ va̱ꞌa̱ ña̱ ndi̱va̱ꞌa̱ xiinꞌ ndo̱ꞌ.
EPH 4:28 Te̱ ne̱ ni̱ xa̱kuiꞌnaꞌ ndii, na sä̱kuiꞌnaꞌ ka̱ ni̱a̱. Süu̱ꞌ ja̱a̱nꞌ ndii na sa̱chuunꞌ nda̱ku ni̱a̱ xiinꞌ nda̱ꞌaꞌ ni̱a̱, te̱ ku̱vi̱ ki̱ꞌi̱n ni̱a̱ xu̱ꞌunꞌ te̱ chi̱ndi̱e̱eꞌ ni̱a̱ ne̱ ndaꞌvi kuuꞌ.
EPH 4:29 Te̱ käꞌán ndo̱ꞌ nde̱e̱ i̱i̱n ña̱ ki̱ni̱, süu̱ꞌ ja̱a̱nꞌ ndii ña̱ va̱ꞌa̱ kaꞌa̱n ndo̱ꞌ sa̱a̱ kivi̱ꞌ te̱ kua̱ꞌnu̱ ka̱ ne̱ xini so̱ꞌo̱ ña̱ ja̱a̱nꞌ nuu̱ꞌ i̱chiꞌ Jesús. Te̱ kii̱ꞌ sa̱a̱ ndo̱ꞌ ña̱ ja̱a̱nꞌ ndii, chi̱ndi̱e̱eꞌ ndo̱ꞌ ne̱ ja̱a̱nꞌ.
EPH 4:30 Te̱ sä̱ku̱su̱chiꞌ ndo̱ꞌ i̱ni̱ Espíritu Santo, kua̱chi̱ ndii ña̱ ja̱a̱nꞌ nduuꞌ nde̱e̱ naa i̱i̱n sello ña̱ ni̱ na̱ti̱i̱n e̱ꞌ, ña̱ niaꞌá ña̱ nduuꞌ e̱ꞌ kuenta Ndiosí, te̱ kaku̱ xna̱ꞌa̱ e̱ꞌ kii̱ꞌ xaa̱ kivi̱ꞌ ña̱ ki̱xi̱n Cristo.
EPH 4:31 Te̱ na na̱ko̱o̱ ndo̱ꞌ sa̱kuuꞌ ña̱ ñuꞌuꞌ ka̱ꞌniꞌ nimá ndo̱ꞌ, xiinꞌ ña̱ nasaáꞌ ndo̱ꞌ, xiinꞌ ña̱ kuiꞌe̱ ndo̱ꞌ, xiinꞌ ña̱ tiꞌeꞌ yu̱ꞌuꞌ ndo̱ꞌ, xiinꞌ ña̱ kani̱a̱ꞌa ndo̱ꞌ xaꞌa̱ꞌ ne̱ yivi̱ꞌ, xiinꞌ sa̱kuuꞌ nuu̱ꞌ ña̱ ni̱a̱ꞌa ndo̱ꞌ.
EPH 4:32 Süu̱ꞌ ja̱a̱nꞌ ndii va̱ꞌa̱ ka̱ nda̱su̱n ko̱o̱ i̱ni̱ ndo̱ꞌ, te̱ ku̱vi̱ta tu̱ i̱ni̱ ndo̱ꞌ, te̱ sa̱kanꞌ tu̱ ko̱o̱ kaꞌnuꞌ i̱ni̱ ndo̱ꞌ ku̱ni̱ taꞌanꞌ ndo̱ꞌ sa̱a̱ niiꞌ yoo kaꞌnuꞌ i̱ni̱ Ndiosí xaꞌa̱ꞌ kua̱chi̱ e̱ꞌ xaꞌa̱ꞌ ña̱ ni̱ xa̱a̱ Cristo.
EPH 5:1 Ña̱ ja̱a̱nꞌ na kuiiꞌ ku̱u̱ ndo̱ꞌ sa̱a̱ niiꞌ kuuꞌ Ndiosí xaꞌa̱ꞌ a̱ ña̱ siꞌe̱ a̱, ne̱ ndani̱ va̱ a̱, nduuꞌ ndo̱ꞌ.
EPH 5:2 Te̱ ku̱ndani̱ ndo̱ꞌ ne̱ yivi̱ꞌ sa̱a̱ niiꞌ ndani̱ Cristo yooꞌ, sa̱kanꞌ na ni̱ sa̱na̱kuaꞌa xiinꞌ mi̱iꞌ a̱, te̱ ni̱ xiꞌi̱ a̱ xaꞌa̱ꞌ e̱ꞌ nde̱e̱ naa i̱i̱n ña̱ na̱soko̱ꞌ ña̱ xavixínꞌ va̱ nuu̱ꞌ Ndiosí.
EPH 5:3 Sa̱kanꞌ na kuiiꞌ te̱i̱n ndoꞌó ndii, na kö̱o̱ꞌ nde̱e̱ i̱i̱n ne̱ kumiꞌ musa, ni̱ nde̱e̱ i̱i̱n nuu̱ꞌ ña̱ xeꞌnaꞌ naa ña̱ ja̱a̱nꞌ, ni̱ nde̱e̱ ne̱ ndioo̱ꞌ i̱ni̱ va̱ xaꞌa̱ꞌ ña̱ꞌa̱. Sa̱kanꞌ ña̱ ne̱ nduuꞌ kuenta Ndiosí ndii, xätaꞌa̱n sa̱a̱ ni̱a̱ ña̱ ja̱a̱nꞌ.
EPH 5:4 Te̱ ni̱ nde̱e̱ xätaꞌa̱n tu̱ kaꞌa̱n ki̱ni̱ ndo̱ꞌ, xiinꞌ ña̱ kaꞌa̱n saka ndo̱ꞌ, xiinꞌ ña̱ kaꞌa̱n ndo̱ꞌ si̱ki̱ ka̱ꞌa̱n. Te̱ sa̱kuuꞌ ña̱ ja̱a̱nꞌ vä̱ꞌa̱ sa̱a̱ yooꞌ, ne̱ nduuꞌ kuenta Ndiosí, süu̱ꞌ ja̱a̱nꞌ ndii va̱ꞌa̱ ka̱ ta̱xi̱ e̱ꞌ ña̱ chi̱nda̱ni a̱.
EPH 5:5 Kua̱chi̱ ndii kuní a̱ ku̱nda̱ni̱ ndo̱ꞌ ña̱ nde̱e̱ i̱i̱n ne̱ kumiꞌ musa, uun ne̱ xaaꞌ ña̱ xeꞌnaꞌ, uun ne̱ ndioo̱ꞌ i̱ni̱ va̱ xaꞌa̱ꞌ ña̱ꞌa̱ i̱nga̱ ne̱ yivi̱ꞌ, ne̱ nduuꞌ nde̱e̱ naa ne̱ xakaꞌnuꞌ ndiosí saka ndii, nïꞌi̱ꞌ ni̱a̱ ña̱ ku̱ndi̱e̱e̱ ni̱a̱ miiꞌ xaꞌndia chuunꞌ Cristo xiinꞌ Ndiosí.
EPH 5:6 Xaꞌa̱ꞌ ja̱a̱nꞌ na täxiꞌ ndo̱ꞌ ña̱ ku̱ni̱ xaꞌanꞌ nde̱e̱ i̱i̱n ne̱ yivi̱ꞌ ndoꞌó xiinꞌ ña̱ maña. Kua̱chi̱ ndii sa̱ndoꞌoꞌ Ndiosí ne̱ so̱ꞌo̱ ja̱a̱nꞌ.
EPH 5:7 Ña̱ ja̱a̱nꞌ na kuiiꞌ sä̱a̱ ndoꞌó ña̱ xaaꞌ ne̱ ja̱a̱nꞌ.
EPH 5:8 Sa̱kanꞌ ña̱ nuu̱ꞌ ni̱ ki̱xi̱n ndii, ni̱ xika̱ iinꞌ yaví ndo̱ꞌ i̱i̱n yivi̱ꞌ. Ndisu̱ vi̱ti̱n ndii ñuꞌu̱ xto̱ꞌo̱ e̱ꞌ tuún nuu̱ꞌ ndo̱ꞌ te̱ xikaꞌ ndo̱ꞌ. Xaꞌa̱ꞌ a̱ ja̱a̱nꞌ na kuní a̱ ña̱ ka̱ka̱ va̱ꞌa̱ ndo̱ꞌ nde̱e̱ naa xikaꞌ ne̱ yoo ña̱ tuún nuu̱ꞌ ja̱a̱nꞌ.
EPH 5:9 Sa̱kanꞌ ña̱ ne̱ yoo ña̱ tuún nuu̱ꞌ xikaꞌ ndii, va̱ꞌa̱ kuuꞌ ni̱a̱, te̱ xachuunꞌ nda̱ku ni̱a̱, te̱ i̱i̱n nda̱a̱ꞌ tu̱ nimá ni̱a̱,
EPH 5:10 sa̱kanꞌ ña̱ nuu̱ꞌ sa̱kuuꞌ ña̱ xaaꞌ ni̱a̱ xikaꞌ ndukuꞌ ni̱a̱ ña̱ xakuatiaꞌ xto̱ꞌo̱ e̱ꞌ.
EPH 5:11 Te̱ sä̱a̱ ndo̱ꞌ ña̱ kuä̱sa̱ꞌ kuní, ña̱ xaaꞌ ne̱ xikaꞌ i̱i̱n yaví ja̱a̱nꞌ, süu̱ꞌ ja̱a̱nꞌ ndii ku̱xi̱o̱o̱ ndo̱ꞌ nuu̱ꞌ a̱,
EPH 5:12 sa̱kanꞌ ña̱ nde̱e̱ kuchani e̱ꞌ kaꞌa̱n e̱ꞌ xaꞌa̱ꞌ ña̱ xaaꞌ si̱ꞌe ne̱ ja̱a̱nꞌ.
EPH 5:13 Ndisu̱ sa̱kuuꞌ ña̱ yoo si̱ꞌe natuví xaaꞌ ña̱ tuún, sa̱kanꞌ ña̱ ña̱ tuún ja̱a̱nꞌ ndii, sa̱kuuꞌ ña̱ꞌa̱ sanatuví a̱,
EPH 5:14 naa kaꞌán ne̱ yivi̱ꞌ ndii: Ndo̱to̱ nuu̱ꞌ yoꞌó, te̱ kixín, te̱ ndo̱koo̱ u̱nꞌ te̱i̱n ne̱ nduuꞌ nde̱e̱ naa ne̱ xa̱ ni̱ xiꞌi̱, te̱ sa̱yiꞌé Cristo nimá u̱nꞌ. Kachi ni̱a̱.
EPH 5:15 Ña̱ ja̱a̱nꞌ na kuiiꞌ ko̱to̱ xiinꞌ mi̱iꞌ va̱ ndo̱ꞌ sa̱a̱ xikaꞌ ndo̱ꞌ, te̱ kä̱ka̱ ndo̱ꞌ naa xikaꞌ ne̱ saꞌví i̱ni̱. Süu̱ꞌ ja̱a̱nꞌ ndii ka̱ka̱ ndo̱ꞌ naa xikaꞌ ne̱ chu̱u̱n va̱ xikaꞌ nda̱ku.
EPH 5:16 Te̱ i̱ꞌi̱n i̱chiꞌ kuaꞌa̱n ndii, ña̱ va̱ꞌa̱ sa̱a̱ ndo̱ꞌ, sa̱kanꞌ ña̱ kivi̱ꞌ vi̱ti̱n ndii, yoo va̱ ña̱ ni̱a̱ꞌa.
EPH 5:17 Ña̱ ja̱a̱nꞌ na kuiiꞌ kü̱ndu̱u̱ ndo̱ꞌ ne̱ küuꞌ kaxiꞌ. Süu̱ꞌ ja̱a̱nꞌ ndii sa̱a̱ ndo̱ꞌ ña̱ nduxa̱ꞌ ña̱ ku̱nda̱ni̱ ndo̱ꞌ ndee ña̱ kuní xto̱ꞌo̱ e̱ꞌ.
EPH 5:18 Te̱ kö̱ꞌo̱ ndo̱ꞌ vino nde̱e̱ xi̱ni̱ ndo̱ꞌ, sa̱kanꞌ ña̱ sati̱viꞌ xiinꞌ miiꞌ ndo̱ꞌ, süu̱ꞌ ja̱a̱nꞌ ndii ta̱xi̱ ndo̱ꞌ ña̱ sa̱kutuꞌ Ndiosí nimá ndo̱ꞌ xiinꞌ Espíritu Santo.
EPH 5:19 Te̱ kaꞌa̱n xiinꞌ taꞌanꞌ ndo̱ꞌ xiinꞌ ya̱a̱ Ndiosí ña̱ yoso̱ꞌ nuu̱ꞌ tu̱tu̱ a̱, xiinꞌ ya̱a̱ ña̱ xakaꞌnuꞌ ña̱ꞌaꞌ e̱ꞌ, xiinꞌ ya̱a̱ ña̱ sakaꞌán Espíritu nimá e̱ꞌ. Te̱ ka̱ta̱ ndo̱ꞌ ya̱a̱ ja̱a̱nꞌ xakaꞌnuꞌ ndo̱ꞌ xto̱ꞌo̱ e̱ꞌ Jesús xiinꞌ nimá ndo̱ꞌ.
EPH 5:20 Te̱ xiinꞌ ndi̱e̱e̱ꞌ xto̱ꞌo̱ e̱ꞌ Jesucristo ta̱xi̱ ndo̱ꞌ ña̱ chi̱nda̱ni yu̱vaꞌ e̱ꞌ Ndiosí xaꞌa̱ꞌ sa̱kuuꞌ ña̱ ndoꞌoꞌ ndo̱ꞌ.
EPH 5:21 Te̱ xaꞌa̱ꞌ a̱ ña̱ tiinꞌ kaꞌnuꞌ ndo̱ꞌ Cristo ndii, ka̱ka̱ nu̱u̱ nuu̱ꞌ taꞌanꞌ ndo̱ꞌ xiinꞌ i̱i̱n ka̱niiꞌ nimá ndo̱ꞌ.
EPH 5:22 Ña̱ꞌaꞌ, ñaꞌ yoo i̱i̱ꞌ ndii, kuní a̱ ña̱ ka̱ka̱ nu̱u̱ aꞌ nuu̱ꞌ i̱i̱ꞌ aꞌ sa̱a̱ niiꞌ xaaꞌ aꞌ xiinꞌ xto̱ꞌo̱ e̱ꞌ Cristo.
EPH 5:23 Sa̱kanꞌ ña̱ i̱i̱ꞌ aꞌ ja̱a̱nꞌ nduuꞌ nde̱e̱ naa xíniꞌ aꞌ, nde̱e̱ naa nduuꞌ Cristo xíniꞌ sa̱kuuꞌ yooꞌ, ne̱ nduuꞌ kuenta a̱, ne̱ nduuꞌ nde̱e̱ naa ñu̱ꞌuꞌ ndeꞌi̱ a̱. Te̱ su̱vi̱ tu̱ a̱ nduuꞌ ña̱ sakakú yooꞌ.
EPH 5:24 Sa̱a̱ niiꞌ xikaꞌ nuuꞌ yooꞌ, ne̱ nduuꞌ kuenta Jesucristo, nuu̱ꞌ a̱ ndii, niiꞌ sa̱kanꞌ tu̱ kuní a̱ ña̱ ka̱ka̱ nu̱u̱ ña̱ꞌaꞌ nuu̱ꞌ i̱i̱ꞌ aꞌ nuu̱ꞌ sa̱kuuꞌ ña̱ kuní a̱.
EPH 5:25 Te̱ ndoꞌó, te̱ yoo ñaꞌ siꞌi ndii, ku̱ndani̱ ña̱ꞌaꞌ ndo̱ꞌ sa̱a̱ niiꞌ ndani̱ Cristo sa̱kuuꞌ yooꞌ, ne̱ nduuꞌ kuenta a̱, te̱ ni̱ sa̱na̱kuaꞌa xiinꞌ mi̱iꞌ a̱, te̱ ni̱ xiꞌi̱ a̱ xaꞌa̱ꞌ e̱ꞌ
EPH 5:26 te̱ ku̱ndu̱u̱ e̱ꞌ ndi̱ti̱a̱ Ndiosí kui̱ti̱ꞌ. Te̱ ni̱ nda̱sa̱ndo̱o̱ tu̱ a̱ yooꞌ xiinꞌ ti̱kui ni̱ xa̱a̱ tu̱ꞌu̱n a̱.
EPH 5:27 Ni̱ xa̱a̱ a̱ sa̱kanꞌ te̱ sa̱na̱kuaꞌa a̱ yoo, ne̱ nduuꞌ kuenta a̱, nuu̱ꞌ mi̱iꞌ a̱, te̱ nda̱tu̱nꞌ xa̱va̱ꞌa̱ ko̱o̱ e̱ꞌ. Te̱ nimá e̱ꞌ ndii, kö̱o̱ꞌ nde̱e̱ sie maꞌá ña̱ keꞌi̱ nuu̱ꞌ a̱, te̱ ni̱ nde̱e̱ kö̱o̱ꞌ tu̱ ña̱ ku̱ti̱ꞌvi̱ nuu̱ꞌ a̱, te̱ ni̱ nde̱e̱ kö̱o̱ꞌ tu̱ nde̱e̱ i̱i̱n nuu̱ꞌ ña̱ vä̱ꞌa̱ nuu̱ꞌ a̱. Süu̱ꞌ ja̱a̱nꞌ ndii ndi̱ti̱a̱ mi̱iꞌ a̱ kui̱ti̱ꞌ ku̱ndu̱u̱ e̱ꞌ, te̱ kö̱o̱ꞌ nde̱e̱ sie maꞌá ña̱ keꞌi̱ nimá e̱ꞌ.
EPH 5:28 Sa̱kanꞌ tu̱, te̱ yoo ñaꞌ siꞌi ndii, kuní a̱ ku̱ndani̱ ña̱ꞌaꞌ ra̱ nde̱e̱ naa ndani̱ ra̱ ñu̱ꞌuꞌ ndeꞌi̱ mi̱iꞌ ra̱. Kua̱chi̱ ndii i̱i̱n te̱ ndani̱ ñaꞌ siꞌi ndii, ndani̱ tu̱ ra̱ mi̱iꞌ ra̱.
EPH 5:29 Sa̱kanꞌ ña̱ nde̱e̱ i̱i̱n te̱ yivi̱ꞌ ndäsiꞌ ñu̱ꞌuꞌ ndeꞌi̱ mi̱iꞌ ra̱. Süu̱ꞌ ja̱a̱nꞌ ndii kuie xamaníꞌ xiinꞌ mi̱iꞌ ra̱, te̱ kuie tu̱ xitoꞌ xiinꞌ mi̱iꞌ ra̱ sa̱a̱ niiꞌ xitoꞌ Cristo sa̱kuuꞌ yooꞌ, ne̱ nduuꞌ kuenta a̱.
EPH 5:30 Sa̱kanꞌ ña̱ kuenta ñu̱ꞌuꞌ ndeꞌi̱ a̱ nduuꞌ e̱ꞌ xaꞌa̱ꞌ a̱ ña̱ nduuꞌ e̱ꞌ nde̱e̱ naa ku̱ñu̱ a̱ xiinꞌ i̱kiꞌ a̱.
EPH 5:31 “Xaꞌa̱ꞌ a̱ ja̱a̱nꞌ na na̱ko̱o̱ tiaa̱ yu̱vaꞌ siꞌi ra̱, te̱ ndu̱i̱i̱n ra̱ xiinꞌ ñaꞌ siꞌiꞌ ra̱, te̱ uvi̱ sa̱aꞌ ni̱a̱ ndii, i̱i̱n nda̱a̱ꞌ na̱ndu̱u̱ ni̱a̱.”
EPH 5:32 Ña̱ kaa̱ꞌ ndii, i̱i̱n nuu̱ꞌ ña̱ vixi xa̱va̱ꞌa̱ nduuꞌ a̱, ndisu̱ nakataꞌ yuꞌu̱ a̱ xiinꞌ ña̱ ndoꞌoꞌ Cristo xiinꞌ yooꞌ, ne̱ nduuꞌ kuenta a̱.
EPH 5:33 Nde̱e̱ sa̱a̱ ka̱ni̱ ndii, kuní a̱ ña̱ ku̱ndani̱ i̱ꞌi̱n ndoꞌó, ñaꞌ siꞌi ndo̱ꞌ sa̱a̱ niiꞌ ndani̱ xiinꞌ miiꞌ mi̱iꞌ ndo̱ꞌ, te̱ ña̱ꞌaꞌ ndii, kuní a̱ ña̱ ko̱to̱ kaꞌnuꞌ aꞌ i̱i̱ꞌ aꞌ.
EPH 6:1 Ne̱ kuachi̱ꞌ, ka̱ndi̱xaꞌ ndo̱ꞌ yu̱ꞌuꞌ yu̱vaꞌ si̱ꞌiꞌ ndo̱ꞌ naa kuní xto̱ꞌo̱ e̱ꞌ, sa̱kanꞌ ña̱ ña̱ ja̱a̱nꞌ nduuꞌ ña̱ xataꞌa̱n nuu̱ꞌ Ndiosí.
EPH 6:2 Tu̱ꞌu̱n nde̱iꞌ nu̱uꞌ ña̱ ni̱ ta̱xi̱ Ndiosí nuu̱ꞌ e̱ꞌ kii̱ꞌ ni̱ ndoo̱ a̱ kuento a̱ xiinꞌ e̱ꞌ kaꞌán ndii: “Ko̱to̱ kaꞌnuꞌ ndo̱ꞌ yu̱vaꞌ si̱ꞌiꞌ ndo̱ꞌ
EPH 6:3 te̱ na̱ti̱i̱n ndo̱ꞌ ña̱ mani̱ꞌ ko̱o̱ xiinꞌ ndo̱ꞌ, te̱ na̱kaa̱ tu̱ kivi̱ꞌ ñu̱u̱ ndo̱ꞌ nuu̱ꞌ ñu̱ꞌuꞌ i̱i̱n yivi̱ꞌ”, kachi a̱.
EPH 6:4 Te̱ ndoꞌó, yu̱vaꞌ siꞌiꞌ ndii, sä̱na̱saáꞌ ndo̱ꞌ siꞌe̱ ndo̱ꞌ, süu̱ꞌ ja̱a̱nꞌ ndii sa̱niaꞌá ndo̱ꞌ ni̱a̱, te̱ ko̱ndi̱a̱ yu̱ꞌuꞌ tu̱ ña̱ꞌaꞌ ndo̱ꞌ sa̱a̱ kuní xto̱ꞌo̱ e̱ꞌ Jesús.
EPH 6:5 Te̱ ndoꞌó, ne̱ xikoꞌ niꞌiꞌ i̱i̱n xto̱ꞌo̱ ndii, ka̱ndi̱xaꞌ ndo̱ꞌ sa̱kuuꞌ ña̱ kaꞌán ne̱ nduuꞌ xto̱ꞌo̱ ndo̱ꞌ i̱i̱n yivi̱ꞌ yoꞌoꞌ xiinꞌ ndo̱ꞌ. Te̱ ko̱to̱ kaꞌnuꞌ yiꞌvi ña̱ꞌaꞌ ndo̱ꞌ, te̱ ka̱ka̱ nu̱u̱ ndo̱ꞌ nuu̱ꞌ ni̱a̱ xiinꞌ i̱i̱n nda̱a̱ꞌ nimá ndo̱ꞌ sa̱a̱ niiꞌ xikaꞌ nuuꞌ ndo̱ꞌ nuu̱ꞌ Cristo.
EPH 6:6 Te̱ süu̱ꞌ ka̱ndi̱xaꞌ ña̱ꞌaꞌ ndo̱ꞌ kii̱ꞌ itaꞌ ni̱a̱ xitoꞌ kui̱ti̱ꞌ ni̱a̱ ndoꞌó te̱ ndoo̱ va̱ꞌa̱ ndo̱ꞌ nuu̱ꞌ ni̱a̱, süu̱ꞌ ja̱a̱nꞌ ndii ka̱ka̱ nu̱u̱ ndo̱ꞌ nuu̱ꞌ ni̱a̱ nde̱e̱ naa nuu̱ꞌ Cristo xikaꞌ nuuꞌ ndo̱ꞌ xiinꞌ i̱i̱n ka̱niiꞌ nimá ndo̱ꞌ sa̱a̱ kuní Ndiosí.
EPH 6:7 Te̱ ka̱ka̱ nu̱u̱ si̱ni ndo̱ꞌ nuu̱ꞌ ne̱ ja̱a̱nꞌ nde̱e̱ naa nuu̱ꞌ xto̱ꞌo̱ e̱ꞌ Cristo xikaꞌ nuuꞌ ndo̱ꞌ. Sa̱a̱ ndo̱ꞌ kuenta ña̱ süu̱ꞌ nuuꞌ ne̱ yivi̱ꞌ kui̱ti̱ꞌ xikaꞌ nuuꞌ ndo̱ꞌ.
EPH 6:8 Sa̱kanꞌ ña̱ xa̱ xiní ndo̱ꞌ ña̱ i̱ꞌi̱n e̱ꞌ na̱ti̱i̱n ña̱ va̱ꞌa̱ sa̱a̱ xto̱ꞌo̱ e̱ꞌ Cristo naá kivi̱ꞌ xaꞌa̱ꞌ ña̱ va̱ꞌa̱ ña̱ ni̱ xa̱a̱ e̱ꞌ, naaꞌ ne̱ xikoꞌ niꞌiꞌ i̱i̱n xto̱ꞌo̱ nduuꞌ e̱ꞌ uun naaꞌ ne̱ xikaꞌ ndiká nduuꞌ e̱ꞌ.
EPH 6:9 Te̱ ndoꞌó, ne̱ nduuꞌ xto̱ꞌo̱ ne̱ ja̱a̱nꞌ ndii, i̱i̱n kachi ku̱u̱ va̱ꞌa̱ ndo̱ꞌ xiinꞌ ni̱a̱, te̱ vi̱kuii̱n ndo̱ꞌ ña̱ sayi̱ꞌvi ña̱ꞌaꞌ ndo̱ꞌ, sa̱kanꞌ ña̱ xa̱ xiní ndo̱ꞌ ña̱ i̱i̱n nda̱a̱ꞌ xto̱ꞌo̱ ndo̱ꞌ, ña̱ nduꞌu̱ꞌ ndi̱viꞌ nduuꞌ tu̱ xto̱ꞌo̱ ne̱ ja̱a̱nꞌ. Te̱ ña̱ ja̱a̱nꞌ ndii, i̱i̱n kachi kuuꞌ a̱ xiinꞌ sa̱kuuꞌ ne̱ yivi̱ꞌ.
EPH 6:10 Ña̱ni̱ taꞌanꞌ i̱, nde̱e̱ vi̱ti̱n te̱ nde̱e̱ nuu̱ꞌ kuꞌu̱n e̱ꞌ ndii, ndu̱kuꞌ ndo̱ꞌ ndi̱e̱e̱ꞌ ndo̱ꞌ nuu̱ꞌ ña̱ ndi̱e̱eꞌ xa̱va̱ꞌa̱ ña̱ taxiꞌ xto̱ꞌo̱ e̱ꞌ.
EPH 6:11 Te̱ na̱kuiꞌnu̱ ndo̱ꞌ sa̱kuuꞌ ña̱ taxiꞌ Ndiosí te̱ ka̱si̱ a̱ ndoꞌó nuu̱ꞌ ña̱ ndi̱va̱ꞌa̱, te̱ ku̱vi̱ kui̱ta̱ ni̱ꞌi̱ ndo̱ꞌ kii̱ꞌ xamaña ña̱ ja̱a̱nꞌ ndoꞌó.
EPH 6:12 Sa̱kanꞌ ña̱ süu̱ꞌ xiinꞌ ne̱ yivi̱ꞌ i̱i̱n yivi̱ꞌ kuntaꞌanꞌ e̱ꞌ, süu̱ꞌ ja̱a̱nꞌ ndii xiinꞌ ña̱ ndi̱va̱ꞌa̱, xiinꞌ ña̱ xaꞌndia chuunꞌ, xiinꞌ ña̱ kumiꞌ ndi̱e̱e̱ꞌ xaꞌndia chuunꞌ nuu̱ꞌ ñu̱ꞌuꞌ i̱i̱n yivi̱ꞌ, miiꞌ i̱i̱n yaví yoꞌoꞌ vi̱ti̱n, xiinꞌ ña̱ ndi̱e̱eꞌ kuaꞌa̱ꞌ tachi̱ꞌ ki̱ni̱, ña̱ xikaꞌ nuu̱ꞌ viko̱ꞌ, kuntaꞌanꞌ e̱.
EPH 6:13 Xaꞌa̱ꞌ ja̱a̱nꞌ na na̱kuiꞌnu̱ kiꞌi̱ꞌ ndo̱ꞌ sa̱kuuꞌ nda̱chuunꞌ ña̱ taxiꞌ Ndiosí te̱ ka̱si̱ a̱ ndoꞌó nuu̱ꞌ ña̱ ndi̱va̱ꞌa̱ ja̱a̱nꞌ kii̱ꞌ xaa̱ kivi̱ꞌ ki̱ni̱ ña̱ ku̱ntaꞌanꞌ ndo̱ꞌ xiinꞌ a̱. Te̱ kii̱ꞌ ndi̱ꞌi̱ ña̱ ku̱ntaꞌanꞌ ndo̱ꞌ ja̱a̱nꞌ ndii, kusaaꞌ itaꞌ niꞌiꞌ ka̱ ndo̱ꞌ nuu̱ꞌ i̱chiꞌ Ndiosí.
EPH 6:14 Ña̱ ja̱a̱nꞌ na kuiiꞌ kui̱ta̱ ni̱ꞌi̱ ndo̱ꞌ i̱chiꞌ a̱. Ña̱ nduuꞌ ña̱ ndi̱xa̱ xaꞌa̱ꞌ Ndiosí ndii, ti̱i̱n ndo̱ꞌ a̱ nde̱e̱ naa i̱i̱nꞌ ña̱ kiꞌiꞌ to̱koꞌ ndo̱ꞌ. Te̱ ña̱ xachuunꞌ nda̱ku ndii, ti̱i̱n ndo̱ꞌ a̱ nde̱e̱ naa ña̱ ka̱si̱ ti̱a̱ꞌni̱ ndo̱ꞌ.
EPH 6:15 Te̱ ña̱ yoo tu̱ꞌva̱ ndo̱ꞌ te̱ kaꞌa̱n ndo̱so̱ꞌ ndo̱ꞌ xaꞌa̱ꞌ tu̱ꞌu̱n va̱ꞌa̱ sa̱a̱ ndieeꞌ mani̱ꞌ e̱ꞌ xiinꞌ Ndiosí ndii, ti̱i̱n ndo̱ꞌ a̱ nde̱e̱ naa ndixa̱nꞌ ki̱ꞌi̱ ndo̱ꞌ.
EPH 6:16 Te̱ siinꞌ tukuꞌ ndii, ña̱ i̱ni̱ ndo̱ꞌ xini ndo̱ꞌ Ndiosí ti̱i̱n ndo̱ꞌ nde̱e̱ naa ka̱a̱ ña̱ tiasi xiinꞌ mi̱iꞌ ndo̱ꞌ, te̱ ku̱vi̱ nda̱ꞌva̱ ndo̱ꞌ sa̱kuuꞌ kuxi̱ ndatin, tunꞌ xatia ña̱ ndi̱va̱ꞌa̱ nuu̱ꞌ ndo̱ꞌ.
EPH 6:17 Te̱ ña̱ ni̱ sa̱kakú Jesús ndoꞌó nuu̱ꞌ kua̱chi̱ ndo̱ꞌ ndii, ti̱i̱n ndo̱ꞌ a̱ nde̱e̱ naa tiꞌe̱ꞌ ña̱ ka̱si̱ xíniꞌ ndo̱ꞌ. Te̱ tu̱ꞌu̱n Ndiosí ndii, ti̱i̱n tu̱ ndo̱ꞌ a̱ nde̱e̱ naa ichi̱ ña̱ taxiꞌ Espíritu Santo nda̱ꞌaꞌ ndo̱ꞌ.
EPH 6:18 Kaꞌa̱n ndo̱ꞌ xiinꞌ Ndiosí sa̱a̱ kivi̱ꞌ, te̱ sa̱kuuꞌ nuu̱ꞌ sa̱a̱ kaꞌán e̱ꞌ xiinꞌ a̱ ndii, kaꞌa̱n ndaꞌvi ndo̱ꞌ xiinꞌ a̱ xiinꞌ ña̱ ndi̱e̱eꞌ Espíritu Santo, te̱ ko̱o̱ tu̱ꞌva̱ tu̱ ndo̱ꞌ xiinꞌ ña̱ ja̱a̱nꞌ, te̱ nä̱ko̱o̱ ndo̱ꞌ ña̱ xikán ndo̱ꞌ nuu̱ꞌ a̱ xaꞌa̱ꞌ sa̱kuuꞌ ne̱ nduuꞌ kuenta a̱.
EPH 6:19 Te̱ kaꞌa̱n tu̱ ndo̱ꞌ xi̱i̱nꞌ Ndiosí xaꞌa̱ꞌ yuꞌu̱ ña̱ ta̱xi̱ a̱ tu̱ꞌu̱n a̱ nuu̱ꞌ i̱, te̱ kaꞌa̱n i̱ xiinꞌ ña̱ ndi̱e̱ni nuu̱ꞌ ne̱ yivi̱ꞌ kii̱ꞌ sa̱kuniꞌ i̱ ni̱a̱ ña̱ yoo si̱ꞌe xaꞌa̱ꞌ tu̱ꞌu̱n va̱ꞌa̱, ña̱ kaꞌán xaꞌa̱ꞌ Jesús.
EPH 6:20 Te̱ yuꞌu̱ nduuꞌ te̱ ndisoꞌ chuunꞌ xaꞌa̱ꞌ tu̱ꞌu̱n va̱ꞌa̱ ja̱a̱nꞌ, sa̱kanꞌ na tiín i̱ xiinꞌ ka̱rena naá i̱ vi̱ꞌe̱ ka̱a̱. Kaꞌa̱n va̱ ndo̱ꞌ xiinꞌ Ndiosí xaꞌa̱ꞌ i̱ te̱ ku̱vi̱ kaꞌa̱n i̱ xiinꞌ ña̱ ndi̱e̱ni nuu̱ꞌ ne̱ yivi̱ꞌ sa̱a̱ kuní Ndiosí kaꞌa̱n i̱.
EPH 6:21 Tíquico, ña̱ni̱ mani̱ꞌ e̱ꞌ, i̱i̱n te̱ xikaꞌ nuuꞌ nda̱ku nuu̱ꞌ xto̱ꞌo̱ e̱ꞌ ndii, xaa̱ ra̱ miiꞌ ndieeꞌ ndo̱ꞌ, te̱ kaꞌa̱n ndiꞌi̱ ra̱ xiinꞌ ndo̱ꞌ xaꞌa̱ꞌ i̱ te̱ ku̱ni̱ ndo̱ꞌ sa̱a̱ nduꞌu̱ꞌ i̱.
EPH 6:22 Tiꞌviꞌ ña̱ꞌaꞌ i̱ xaꞌa̱ꞌ ña̱ kaa̱ꞌ, te̱ sa̱kuniꞌ ra̱ ndoꞌó sa̱a̱ ndieeꞌ ndu̱, te̱ sa̱ndi̱e̱ni ra̱ nimá ndo̱ꞌ.
EPH 6:23 Na ta̱xi̱ na yu̱vaꞌ e̱ꞌ Ndiosí xiinꞌ xto̱ꞌo̱ e̱ꞌ Jesucristo ña̱ mani̱ꞌ ko̱o̱ xi̱i̱nꞌ sa̱kuuꞌ ndoꞌó, te̱ sa̱kanꞌ tu̱ ne̱ taꞌanꞌ e̱ꞌ, te̱ na ta̱xi̱ tu̱ a̱ ña̱ ku̱ndani̱ taꞌanꞌ ndo̱ꞌ xiinꞌ ña̱ i̱ni̱ ndo̱ꞌ xini ña̱ꞌaꞌ ndo̱ꞌ.
EPH 6:24 Te̱ na sa̱ñuꞌuꞌ na tu̱ Ndiosí sa̱kuuꞌ ne̱ ndani̱ xto̱ꞌo̱ e̱ꞌ Jesucristo xiinꞌ i̱i̱n ka̱niiꞌ nimá ni̱a̱. Sa̱kanꞌ na ku̱ndu̱u̱ a̱.
PHI 1:1 Yuꞌu̱ Pablo xiinꞌ Timoteo ndii, te̱ xikaꞌ nuuꞌ nuu̱ꞌ Jesucristo nduuꞌ ndu̱, te̱ tiꞌviꞌ ndu̱ chaꞌanꞌ sa̱kuuꞌ ndoꞌó, ne̱ nduuꞌ kuenta Ndiosí, ne̱ i̱ni̱ xini Cristo Jesús, ne̱ ndieeꞌ ñu̱u̱ Filipos. Te̱ tiꞌviꞌ tu̱ ndu̱ chaꞌanꞌ te̱ xitoꞌ ndoꞌó, xiinꞌ te̱ chindieeꞌ ndoꞌó.
PHI 1:2 Na sa̱ñuꞌuꞌ va̱ yu̱vaꞌ e̱ꞌ Ndiosí xiinꞌ xto̱ꞌo̱ e̱ꞌ Jesucristo ndoꞌó, te̱ na ta̱xi̱ tu̱ a̱ ña̱ mani̱ꞌ ko̱o̱ xiinꞌ ndo̱ꞌ.
PHI 1:3 Taxiꞌ i̱ ña̱ chi̱nda̱ni Ndiosí i̱ sa̱kuuꞌ i̱chiꞌ kii̱ꞌ nakaꞌanꞌ i̱ xaꞌa̱ꞌ ndo̱ꞌ.
PHI 1:4 Te̱ sa̱kuuꞌ i̱chiꞌ ndii, kuatiaꞌ nimá i̱ te̱ kaꞌán i̱ xiinꞌ a̱ xaꞌa̱ꞌ sa̱kuuꞌ ndoꞌó,
PHI 1:5 sa̱kanꞌ ña̱ xachuunꞌ ingaꞌ e̱ꞌ xaꞌa̱ꞌ tu̱ꞌu̱n va̱ꞌa̱ nde̱e̱ kivi̱ꞌ nu̱uꞌ ña̱ ni̱ xi̱ni̱ so̱ꞌo̱ ndo̱ꞌ tu̱ꞌu̱n ja̱a̱nꞌ, te̱ nde̱e̱ vi̱ti̱n.
PHI 1:6 Te̱ ndi̱tu̱ni̱ yuꞌu̱ ña̱ chu̱u̱n va̱ꞌa̱ ña̱ ni̱ xa̱ꞌaꞌ Ndiosí xaaꞌ a̱ xiinꞌ nimá ndo̱ꞌ ndii, kuaꞌa̱n naa kuaꞌa̱n a̱ xaaꞌ ña̱ꞌaꞌ a̱, te̱ sa̱xinú ña̱ꞌaꞌ a̱ nde̱e̱ xaa̱ kivi̱ꞌ ña̱ na̱ndi̱koꞌ Jesucristo.
PHI 1:7 Te̱ kande̱iꞌ xanini i̱ sa̱kanꞌ xaꞌa̱ꞌ sa̱kuuꞌ ndo̱ꞌ, sa̱kanꞌ ña̱ ndani̱ kuaꞌa̱ꞌ i̱ ndoꞌó. Kua̱chi̱ ndii ni̱ xa̱chuunꞌ ingaꞌ sa̱kuuꞌ ndo̱ꞌ xiinꞌ i̱ nuu̱ꞌ chu̱u̱n ña̱ ni̱ sa̱mani̱ꞌ Ndiosí yuꞌu̱, kii̱ꞌ naá i̱ vi̱ꞌe̱ ka̱a̱ xiinꞌ kii̱ꞌ xikaꞌ ndiká i̱ ndieeꞌ yu̱ꞌuꞌ i̱ xaꞌa̱ꞌ tu̱ꞌu̱n va̱ꞌa̱ ja̱a̱nꞌ, te̱ niaꞌá i̱ ña̱ ña̱ nda̱ku nduuꞌ a̱.
PHI 1:8 Ndiosí xiní sa̱a̱ vi̱ꞌ kundani̱ i̱ sa̱kuuꞌ ndoꞌó sa̱a̱ niiꞌ kundani̱ va̱ Jesucristo yooꞌ.
PHI 1:9 Te̱ kaꞌán i̱ xiinꞌ Ndiosí xaꞌa̱ꞌ ndo̱ꞌ te̱ ku̱ndani̱ taꞌanꞌ yaꞌa̱ ka̱ ndo̱ꞌ, te̱ na sa̱a̱ ndo̱ꞌ a̱ xiinꞌ ña̱ xini tuní, te̱ sa̱a̱ tu̱ ndo̱ꞌ a̱ xiinꞌ ña̱ ndichi.
PHI 1:10 Te̱ kuní i̱ ña̱ ja̱a̱nꞌ xaꞌa̱ꞌ ndo̱ꞌ te̱ ku̱vi̱ na̱ka̱xi̱n ndo̱ꞌ nde̱e̱ ña̱ nduuꞌ ña̱ va̱ꞌa̱ xna̱ꞌa̱, te̱ ka̱ka̱ na ka̱ka̱ nda̱ku ndo̱ꞌ, te̱ kö̱o̱ꞌ nde̱e̱ i̱i̱n ña̱ ku̱vi̱ ti̱i̱n kua̱chi̱ ne̱ yivi̱ꞌ ndoꞌó nde̱e̱ xaa̱ kivi̱ꞌ ña̱ na̱ndi̱koꞌ Jesucristo.
PHI 1:11 Te̱ ku̱miꞌ tu̱ ndo̱ꞌ kuaꞌa̱ꞌ va̱ ña̱ nda̱ku ña̱ xaaꞌ ndo̱ꞌ xiinꞌ ña̱ ndi̱e̱e̱ꞌ Jesucristo, te̱ xiinꞌ ña̱ ja̱a̱nꞌ kuaꞌa̱ꞌ ka̱ ne̱ yivi̱ꞌ ti̱i̱n kaꞌnuꞌ Ndiosí, te̱ sa̱kaꞌnuꞌ tu̱ ña̱ꞌaꞌ ni̱a̱.
PHI 1:12 Ña̱ni̱ taꞌanꞌ i̱, kuní i̱ ña̱ ku̱nda̱ni̱ ndo̱ꞌ ña̱ tu̱ꞌu̱n ndoꞌoꞌ i̱ yoꞌoꞌ ndii, nï̱ na̱ka̱si̱ a̱ ña̱ kikú tu̱ꞌu̱n va̱ꞌa̱, süu̱ꞌ ja̱a̱nꞌ ndii so̱ꞌo̱ chindieeꞌ ka̱ a̱ xaꞌa̱ꞌ ña̱ ja̱a̱nꞌ.
PHI 1:13 Sa̱kanꞌ na kuiiꞌ nde̱e̱ te̱ xíinꞌ, te̱ ndiaa vi̱ꞌe̱ kaꞌnuꞌ, xiinꞌ sa̱kuuꞌ ne̱ yivi̱ꞌ xiní ña̱ naá i̱ vi̱ꞌe̱ ka̱a̱ xaꞌa̱ꞌ ña̱ xikaꞌ nuuꞌ i̱ nuu̱ꞌ Cristo.
PHI 1:14 Te̱ kuaꞌa̱ꞌ ka̱ ña̱ni̱ taꞌanꞌ e̱ꞌ ndii, i̱ni̱ ka̱ ra̱ xini ra̱ xto̱ꞌo̱ e̱ꞌ xaꞌa̱ꞌ a̱ ña̱ naá i̱ vi̱ꞌe̱ ka̱a̱. Te̱ so̱ꞌo̱ kumiꞌ ka̱ ra̱ ña̱ ndi̱e̱ni te̱ kaꞌán ndo̱so̱ꞌ ndi̱tu̱ni̱ ra̱ tu̱ꞌu̱n va̱ꞌa̱ ja̱a̱nꞌ nuu̱ꞌ ne̱ yivi̱ꞌ.
PHI 1:15 Ña̱ ndi̱xa̱ nduuꞌ a̱ ña̱ sa̱va̱ te̱ ja̱a̱nꞌ ndii, kaꞌán ndo̱so̱ꞌ ra̱ xaꞌa̱ꞌ Cristo xaꞌa̱ꞌ ña̱ nda̱si̱ꞌ nuu̱ꞌ ra̱ xini ra̱ yuꞌu̱ xaꞌa̱ꞌ chu̱u̱n ña̱ ndisoꞌ i̱, uun xaꞌa̱ꞌ a̱ ña̱ kuni ka̱nando ra̱ yuꞌu̱ kui̱ti̱ꞌ. Ndisu̱ sa̱va̱ tu̱ku̱ ra̱ ndii, kaꞌán ndo̱so̱ꞌ ra̱ a̱ xaꞌa̱ꞌ a̱ ña̱ va̱ꞌa̱ nimá ra̱.
PHI 1:16 Te̱ nda̱si̱ꞌ nuu̱ꞌ ja̱a̱nꞌ ndii, kaꞌán ndo̱so̱ꞌ ra̱ xaꞌa̱ꞌ Cristo xaꞌa̱ꞌ a̱ ña̱ kuni ka̱ti̱n taꞌanꞌ ra̱ xiinꞌ yuꞌu̱ kui̱ti̱ꞌ, te̱ xächuunꞌ nda̱ku nimá ra̱. Süu̱ꞌ ja̱a̱nꞌ ndii kuni sa̱na̱kuiniá ka̱ ra̱ tu̱ꞌu̱n kuiꞌe̱ nuu̱ꞌ i̱ vi̱ꞌe̱ ka̱a̱ yo̱ꞌo̱.
PHI 1:17 Ndisu̱ te̱ va̱ꞌa̱ nimá ja̱a̱nꞌ ndii, kaꞌán ndo̱so̱ꞌ ra̱ xaꞌa̱ꞌ Cristo xaꞌa̱ꞌ a̱ ña̱ ndani̱ ra̱ yuꞌu̱, sa̱kanꞌ ña̱ xiní ra̱ ndii, naá i̱ vi̱ꞌe̱ ka̱a̱ xaꞌa̱ꞌ a̱ ña̱ nakaꞌán i̱ xaꞌa̱ꞌ tu̱ꞌu̱n va̱ꞌa̱ ja̱a̱nꞌ.
PHI 1:18 Te̱ ndii, kö̱o̱ꞌ a̱ xaaꞌ a̱ naaꞌ kaꞌán ndo̱so̱ꞌ ra̱ a̱ xaꞌa̱ꞌ a̱ ña̱ nda̱si̱ nuu̱ꞌ ra̱, uun xaꞌa̱ꞌ a̱ ña̱ nduuꞌ ra̱ te̱ nda̱ku nimá, nde̱e̱ sa̱a̱ ka̱ni̱ ndii, xaꞌa̱ꞌ Cristo kaꞌán ndo̱so̱ꞌ ra̱, te̱ va̱ꞌa̱ va̱ kuni yuꞌu̱ xaꞌa̱ꞌ ña̱ ja̱a̱nꞌ. Te̱ va̱ꞌa̱ na va̱ꞌa̱ ka̱ ku̱ni̱ i̱,
PHI 1:19 sa̱kanꞌ ña̱ xiní i̱ ña̱ xaꞌa̱ꞌ a̱ ña̱ kaꞌán ndo̱ꞌ xiinꞌ Ndiosí xaꞌa̱ꞌ i̱, xiinꞌ xaꞌa̱ꞌ a̱ ña̱ chindieeꞌ Espíritu Jesucristo yuꞌu̱ ndii, ke̱ta̱ i̱ vi̱ꞌe̱ ka̱a̱ yoꞌoꞌ.
PHI 1:20 Te̱ kaꞌán nimá i̱, te̱ ndiatuꞌ tu̱ i̱ni̱ i̱ ña̱ ndöo̱ kuiꞌe i̱ nuu̱ꞌ Cristo, süu̱ꞌ ja̱a̱nꞌ ndii xiní kaxiꞌ i̱ ña̱ naa xa̱ xaaꞌ ka̱ i̱ ndii, niaꞌa̱ tu̱ i̱ ña̱ kaꞌnuꞌ Cristo vi̱ti̱n tee̱ꞌ ndee tiaku i̱, uun tee̱ꞌ ndee ku̱vi̱ i̱.
PHI 1:21 Sa̱kanꞌ ña̱ nuu̱ꞌ yuꞌu̱ naaꞌ tiaku i̱ ndii, tiaku i̱ te̱ xaaꞌ i̱ ña̱ kuní Cristo, te̱ naaꞌ ku̱vi̱ i̱ ndii, xa̱ ni̱ ke̱ta̱ va̱ꞌa̱ i̱.
PHI 1:22 Te̱ naaꞌ ku̱ti̱a̱ku̱ ka̱ i̱, te̱ ku̱ndu̱u̱ a̱ nuu̱ꞌ i̱ i̱i̱n ña̱ ko̱o̱ kuaꞌa̱ꞌ ka̱ ne̱ i̱ni̱ ku̱ni̱ Cristo ndii, xïní nde̱e̱ ña̱ va̱ꞌa̱ ka̱.
PHI 1:23 Sa̱kanꞌ ña̱ vixi va̱ nuu̱ꞌ i̱ te̱ ku̱ni̱ i̱ ndee ña̱ uvi̱ ta̱ꞌan ja̱a̱nꞌ nduuꞌ ña̱ va̱ꞌa̱ ka̱. Kua̱chi̱ ndii kaꞌán nimá i̱ ku̱vi̱ i̱, te̱ ku̱nduꞌu̱ꞌ i̱ xiinꞌ Cristo, sa̱kanꞌ ña̱ ña̱ ja̱a̱nꞌ nduuꞌ ña̱ va̱ꞌa̱ yaꞌa̱ ka̱.
PHI 1:24 Ndisu̱ xaꞌa̱ꞌ ña̱ va̱ꞌa̱ ndoꞌó ndii, kuní a̱ ña̱ ko̱o̱ ka̱ i̱ xiinꞌ ndo̱ꞌ i̱i̱n yivi̱ꞌ yoꞌoꞌ.
PHI 1:25 Te̱ i̱ni̱ i̱ ña̱ ndoo̱ ka̱ i̱ i̱i̱n yivi̱ꞌ yoꞌoꞌ xiinꞌ sa̱kuuꞌ ndo̱ꞌ xaꞌa̱ꞌ ña̱ va̱ꞌa̱ mi̱iꞌ ndo̱ꞌ, te̱ chi̱ndi̱e̱eꞌ i̱ ndoꞌó nuu̱ꞌ ña̱ kuatiaꞌ nimá ndo̱ꞌ ña̱ i̱ni̱ ndo̱ꞌ xini ndo̱ꞌ Jesús,
PHI 1:26 te̱ sa̱kaꞌnuꞌ ka̱ ndo̱ꞌ Cristo Jesús xaꞌa̱ꞌ a̱ ña̱ chi̱ndi̱e̱eꞌ a̱ yuꞌu̱, xiinꞌ xaꞌa̱ꞌ a̱ ña̱ ko̱o̱ tu̱ku̱u̱ i̱ xiinꞌ ndo̱ꞌ.
PHI 1:27 Ndisu̱ ndee ka̱ ña̱ ko̱o̱ ndii, xaꞌa̱ꞌ a̱ ña̱ nduuꞌ ndo̱ꞌ kuenta Cristo ndii, ka̱ka̱ naa xikaꞌ ndo̱ꞌ naa kaꞌán chuunꞌ tu̱ꞌu̱n va̱ꞌa̱ xaꞌa̱ꞌ a̱. Tee̱ꞌ ndee xaa̱ i̱ uun xäa̱ i̱ miiꞌ ndieeꞌ ndo̱ꞌ ndii, kuni ku̱ni̱ i̱ kuento ña̱ itaꞌ ni̱ꞌi̱ ndo̱ꞌ xiinꞌ i̱i̱n nda̱a̱ꞌ nimá ndo̱ꞌ nuu̱ꞌ i̱chiꞌ a̱, te̱ xachuunꞌ ingaꞌ tu̱ ndo̱ꞌ nuu̱ꞌ i̱chiꞌ a̱ xaꞌa̱ꞌ tu̱ꞌu̱n va̱ꞌa̱ ña̱ kandixaꞌ e̱ꞌ ja̱a̱nꞌ.
PHI 1:28 Te̱ nde̱e̱ sie kü̱yi̱ꞌvi ndo̱ꞌ nuu̱ꞌ ne̱ nakasi ndoꞌó xaꞌa̱ꞌ a̱ ña̱ kandixaꞌ ndo̱ꞌ tu̱ꞌu̱n va̱ꞌa̱ ja̱a̱nꞌ. Te̱ ña̱ ja̱a̱nꞌ niaꞌá ña̱ ne̱ ndo̱ñuꞌuꞌ nduuꞌ ni̱a̱, ndisu̱ ndoꞌó ndii, niaꞌá ña̱ ja̱a̱nꞌ ña̱ ne̱ kaku̱ nduuꞌ ndo̱ꞌ, te̱ mi̱iꞌ Ndiosí sa̱a̱ ña̱ ja̱a̱nꞌ.
PHI 1:29 Kua̱chi̱ ndii, süu̱ꞌ ni̱ ta̱xi̱ Ndiosí ña̱ i̱ni̱ kui̱ti̱ꞌ e̱ꞌ xini e̱ꞌ Cristo, süu̱ꞌ ja̱a̱nꞌ ndii ni̱ ta̱xi̱ tu̱ a̱ ña̱ ku̱ndo̱ꞌo̱ tu̱ e̱ꞌ xaꞌa̱ꞌ a̱.
PHI 1:30 Sa̱kanꞌ ña̱ ndoꞌoꞌ ndo̱ꞌ naa ni̱ xi̱ni̱ ndo̱ꞌ ni̱ ndo̱ꞌo̱ i̱ sa̱aꞌ, xiinꞌ sa̱a̱ xini ndo̱ꞌ kuento ña̱ ndoꞌoꞌ i̱ vi̱ti̱n.
PHI 2:1 Sa̱kanꞌ na kuiiꞌ, naaꞌ ndi̱xa̱ xna̱ꞌa̱ sakiꞌví Cristo ndoꞌó xaꞌa̱ꞌ a̱ ña̱ i̱ni̱ ndo̱ꞌ xini ña̱ꞌaꞌ ndo̱ꞌ, te̱ sakiꞌví tu̱ a̱ ndoꞌó xaꞌa̱ꞌ a̱ ña̱ ndani̱ a̱ ndoꞌó, te̱ ni̱ ndu̱i̱i̱n ndo̱ꞌ ni̱ xa̱a̱ Espíritu Santo te̱ ndieeꞌ mani̱ꞌ ndo̱ꞌ, te̱ kuvita i̱ni̱ ndo̱ꞌ xini taꞌanꞌ ndo̱ꞌ ndii,
PHI 2:2 sa̱kuatiaꞌ ndiꞌiꞌ ndo̱ꞌ nimá i̱ ku̱ndu̱u̱ ndo̱ꞌ i̱i̱n nda̱a̱ꞌ xíniꞌ, te̱ i̱i̱n nda̱a̱ꞌ tu̱ ña̱ ndani̱ taꞌanꞌ ndo̱ꞌ, te̱ i̱i̱n nda̱a̱ꞌ tu̱ nimá ndo̱ꞌ, te̱ i̱i̱n nda̱a̱ꞌ tu̱ ña̱ xanini ndo̱ꞌ.
PHI 2:3 Te̱ sä̱a̱ ndo̱ꞌ nde̱e̱ i̱i̱n ña̱ꞌa̱, te̱ na̱ta̱ꞌviꞌ taꞌanꞌ ndo̱ꞌ xaꞌa̱ꞌ a̱ ña̱ nda̱si̱ꞌ nuu̱ꞌ ndo̱ꞌ ni̱ nde̱e̱ xaꞌa̱ꞌ a̱ ña̱ ñuñuꞌ ndo̱ꞌ. Süu̱ꞌ ja̱a̱nꞌ ndii xiinꞌ ña̱ ndaꞌvi kuuꞌ nimá ndo̱ꞌ ka̱ni̱ni̱ ndo̱ꞌ ña̱ ne̱ kaꞌnuꞌ ka̱ nduuꞌ i̱nga̱ ne̱ yivi̱ꞌ te̱ sa̱kanꞌ mi̱iꞌ ndo̱ꞌ.
PHI 2:4 Te̱ kä̱ni̱ni̱ ndo̱ꞌ xaꞌa̱ꞌ ña̱ va̱ꞌa̱ mi̱iꞌ kui̱ti̱ꞌ ndo̱ꞌ, süu̱ꞌ ja̱a̱nꞌ ndii ka̱ni̱ni̱ tu̱ ndo̱ꞌ xaꞌa̱ꞌ ña̱ va̱ꞌa̱ i̱nga̱ ne̱ yivi̱ꞌ.
PHI 2:5 Sa̱kanꞌ na kuiiꞌ na ka̱ni̱ni̱ ndoꞌó naa xanini Cristo Jesús.
PHI 2:6 Ña̱ ja̱a̱nꞌ ndii, tee̱ꞌ ndee i̱i̱n kachi nduuꞌ a̱ xiinꞌ Ndiosí ndii, nï̱ xa̱ xi̱i̱ a̱ xaꞌa̱ꞌ a̱ ña̱ i̱i̱n kachi nduuꞌ a̱ xiinꞌ Ndiosí.
PHI 2:7 Süu̱ꞌ ja̱a̱nꞌ ndii ni̱ na̱ko̱o̱ mi̱iꞌ ndo̱o̱ a̱ ña̱ kaꞌnuꞌ a̱, te̱ ni̱ na̱ndu̱i̱i̱n kachi a̱ xiinꞌ i̱i̱n te̱ xikaꞌ nuuꞌ, te̱ ni̱ nda̱sa̱i̱i̱n kachi xiinꞌ miiꞌ tu̱ a̱ xiinꞌ te̱ yivi̱ꞌ.
PHI 2:8 Te̱ kii̱ꞌ nduuꞌ a̱ te̱ yivi̱ꞌ ndii, ni̱ sa̱nuuꞌ xiinꞌ miiꞌ mi̱iꞌ a̱, te̱ ni̱ sa̱xinu̱ ndi̱ꞌi̱ xe̱chiꞌ a̱ ña̱ kuní Ndiosí nde̱e̱ ni̱ xiꞌi̱ a̱, te̱ nde̱e̱ nuu̱ꞌ i̱i̱n krusín vi̱ꞌ ni̱ xiꞌi̱ a̱.
PHI 2:9 Sa̱kanꞌ na kuiiꞌ ni̱ ka̱ni̱ꞌi̱ ña̱ꞌaꞌ Ndiosí nde̱e̱ miiꞌ kaꞌnuꞌ yaꞌa̱, te̱ ni̱ chi̱nduꞌu̱ꞌ a̱ i̱i̱n kivi̱ꞌ a̱ ña̱ kaꞌnuꞌ ka̱ te̱ sa̱kanꞌ ndee ka̱ tu̱ku̱ kivi̱ꞌ ña̱ yoo.
PHI 2:10 Sa̱kanꞌ te̱ nuu̱ꞌ Jesús vi̱kuita̱ xitiꞌ sa̱kuuꞌ ña̱ ndieeꞌ ndi̱viꞌ, xiinꞌ sa̱kuuꞌ ña̱ ndieeꞌ nuu̱ꞌ ñu̱ꞌuꞌ i̱i̱n yivi̱ꞌ, xiinꞌ sa̱kuuꞌ ña̱ ñuꞌuꞌ ti̱xi̱n ñu̱ꞌuꞌ,
PHI 2:11 sa̱kanꞌ te̱ na̱ku̱ni̱ sa̱kuuꞌ ne̱ yivi̱ꞌ i̱i̱n yivi̱ꞌ ña̱ Jesús nduuꞌ xto̱ꞌo̱ nuu̱ꞌ sa̱kuuꞌ ña̱ꞌa̱, te̱ xiinꞌ ña̱ ja̱a̱nꞌ natiinꞌ Ndiosí, yu̱vaꞌ e̱ꞌ, ña̱ tiinꞌ kaꞌnuꞌ.
PHI 2:12 Ña̱ni̱ taꞌanꞌ mani̱ꞌ i̱, sa̱a̱ niiꞌ kandixaꞌ ndo̱ꞌ ña̱ kaꞌán i̱ sa̱kuuꞌ i̱chiꞌ xiinꞌ ndo̱ꞌ, te̱ süu̱ꞌ kii̱ꞌ nduꞌu̱ꞌ kui̱ti̱ꞌ i̱ xiinꞌ ndo̱ꞌ, süu̱ꞌ ja̱a̱nꞌ ndii vi̱ti̱n ka̱ vi̱ꞌ ndi̱e̱eꞌ ka̱ndi̱xaꞌ ndo̱ꞌ yuꞌu̱ ña̱ kö̱o̱ꞌ i̱ nduꞌu̱ꞌ xiinꞌ ndo̱ꞌ. Te̱ niaꞌa̱ ndo̱ꞌ ña̱ nduuꞌ ndo̱ꞌ ne̱ ni̱ sa̱kakú Ndiosí, te̱ xiinꞌ ña̱ ku̱ndi̱ꞌni̱ ndo̱ꞌ yiꞌvi ndo̱ꞌ nde̱e̱ ki̱si̱ a̱ ndoꞌó xaaꞌ ndo̱ꞌ a̱.
PHI 2:13 Kua̱chi̱ ndii mi̱iꞌ Ndiosí nduuꞌ ña̱ xaaꞌ sa̱kanꞌ, te̱ kaꞌán nimá ndo̱ꞌ sa̱a̱ ndo̱ꞌ ña̱ kuní a̱, te̱ su̱vi̱ tu̱ a̱ xaaꞌ sa̱kanꞌ, te̱ sa̱xinu̱ ndo̱ꞌ ña̱ ja̱a̱nꞌ xaꞌa̱ꞌ a̱ ña̱ sa̱kanꞌ ni̱ kuni̱ mi̱iꞌ a̱.
PHI 2:14 Te̱ käꞌa̱n yu̱ꞌuꞌ ndo̱ꞌ kii̱ꞌ xaaꞌ ndo̱ꞌ sa̱kuuꞌ ña̱ꞌa̱, ni̱ nde̱e̱ kä̱ni̱ taꞌanꞌ tu̱ ndo̱ꞌ kuento,
PHI 2:15 sa̱kanꞌ te̱ ku̱ndu̱u̱ ndo̱ꞌ ne̱ xachuunꞌ nda̱ku nuu̱ꞌ sa̱kuuꞌ ne̱ yivi̱ꞌ, te̱ tï̱i̱n kua̱chi̱ ni̱a̱ ndoꞌó. Te̱ ku̱ndu̱u̱ ndo̱ꞌ siꞌe̱ Ndiosí, ne̱ kö̱o̱ꞌ kua̱chi̱ te̱i̱n ne̱ ni̱a̱ꞌa, ne̱ ni̱ sa̱tíviꞌ xiinꞌ miiꞌ. Te̱ ku̱ndu̱u̱ ndo̱ꞌ nde̱e̱ naa ñuꞌu̱ ña̱ yiꞌé, ña̱ ndieeꞌ ndi̱viꞌ, nuu̱ꞌ ne̱ yivi̱ꞌ i̱i̱n yivi̱ꞌ ja̱a̱nꞌ.
PHI 2:16 Tiinꞌ kutu̱ꞌ ndo̱ꞌ tu̱ꞌu̱n ña̱ taxiꞌ kivi̱ꞌ ñu̱u̱ e̱ꞌ, sa̱kanꞌ te̱ kii̱ꞌ na̱ndi̱koꞌ Cristo ndii, ku̱vi̱ kaꞌa̱n kuatiaꞌ i̱ xaꞌa̱ꞌ ña̱ nï̱ sa̱ndoꞌoꞌ saka xiinꞌ miiꞌ i̱, te̱ ni̱ nde̱e̱ nï̱ xachuunꞌ saka tu̱ i̱ nuu̱ꞌ a̱ te̱i̱n ndo̱ꞌ.
PHI 2:17 Tee̱ꞌ ndee kuní a̱ kuiti̱a̱ níiꞌ i̱, te̱ ki̱ꞌi̱n taꞌanꞌ a̱ xiinꞌ ña̱ nasoko̱ꞌ ndo̱ꞌ nuu̱ꞌ Ndiosí, te̱ ña̱ ja̱a̱nꞌ nduuꞌ ña̱ i̱ni̱ ndo̱ꞌ xini ndo̱ꞌ a̱, sa̱a̱ e̱ xiinꞌ ña̱ kuatiaꞌ nimá i̱, te̱ sa̱kuatiaꞌ tu̱ i̱ nimá sa̱kuuꞌ ndoꞌó xiinꞌ i̱.
PHI 2:18 Te̱ sa̱kanꞌ tu̱ ndoꞌó ndii, kua̱tiaꞌ nimá ndo̱ꞌ, te̱ sa̱kuatiaꞌ na ndo̱ꞌ nimá i̱ xiinꞌ nimá ndo̱ꞌ.
PHI 2:19 Ndiatuꞌ i̱ ña̱ ta̱xi̱ xto̱ꞌo̱ e̱ꞌ Jesús ti̱ꞌviꞌ yachi̱ i̱ Timoteo miiꞌ ndieeꞌ ndo̱ꞌ, te̱ va̱ꞌa̱ ku̱ni̱ i̱ kii̱ꞌ na̱ndi̱koꞌ ra̱ te̱ kaꞌa̱n ra̱ xiinꞌ i̱ sa̱a̱ ndieeꞌ ndo̱ꞌ.
PHI 2:20 Sa̱kanꞌ ña̱ kö̱o̱ꞌ ka̱ nde̱e̱ i̱i̱n ra̱ xiinꞌ i̱ nde̱e̱ naa te̱ ja̱a̱nꞌ, te̱ ndiꞌni̱ xna̱ꞌa̱ xaꞌa̱ꞌ ndo̱ꞌ nde̱e̱ naa yuꞌu̱.
PHI 2:21 Kua̱chi̱ ndii, sa̱kuuꞌ i̱nga̱ ra̱ ndii, ndiꞌni̱ ra̱ xaꞌa̱ꞌ ña̱ kuní mi̱iꞌ kui̱ti̱ꞌ ra̱, te̱ ndïꞌni̱ ra̱ xaꞌa̱ꞌ ña̱ kuní Cristo Jesús.
PHI 2:22 Ndisu̱ xa̱ xiní ndo̱ꞌ sa̱a̱ xachuunꞌ nda̱ku Timoteo yo̱ꞌo̱ꞌ, ña̱ xikaꞌ nuuꞌ va̱ꞌa̱ ra̱ nuu̱ꞌ tu̱ꞌu̱n va̱ꞌa̱ xiinꞌ i̱ nde̱e̱ naa xaaꞌ i̱i̱n siꞌe̱, te̱ xikaꞌ nuuꞌ nuu̱ꞌ yu̱vaꞌ ra̱.
PHI 2:23 Sa̱kanꞌ na kuiiꞌ ndiatuꞌ i̱ni̱ i̱ ti̱ꞌviꞌ yachi̱ ra̱ miiꞌ ndieeꞌ ndo̱ꞌ kii̱ꞌ ku̱ni̱ i̱ kuento ndee ña̱ ku̱ndo̱ꞌo̱ i̱.
PHI 2:24 Te̱ i̱ni̱ i̱ ña̱ ta̱xi̱ xto̱ꞌo̱ e̱ꞌ ña̱ yachi̱ kuꞌu̱n tu̱ yuꞌu̱ miiꞌ ndieeꞌ ndo̱ꞌ ja̱a̱nꞌ.
PHI 2:25 Ndisu̱ vi̱ti̱n ndii, ni̱ xa̱ta̱ꞌa̱n nuu̱ꞌ i̱ ña̱ sa̱na̱ndikoꞌ tukuuꞌ i̱ ña̱ni̱ i̱ Epafrodito miiꞌ ndieeꞌ ndo̱ꞌ, te̱ ni̱ ti̱ꞌviꞌ ndo̱ꞌ, te̱ sa̱a̱ ra̱ chu̱u̱n nuu̱ꞌ i̱. Te̱ chi̱ndi̱e̱eꞌ taꞌanꞌ ra̱ xiinꞌ i̱ xachuunꞌ ingaꞌ ndu̱ ña̱ ku̱ntaꞌanꞌ ndu̱ xiinꞌ ña̱ ni̱a̱ꞌa.
PHI 2:26 Ti̱ꞌviꞌ ña̱ꞌaꞌ i̱ miiꞌ ndieeꞌ ndo̱ꞌ sa̱kanꞌ ña̱ nandukuꞌ va̱ ra̱ sa̱kuuꞌ ndo̱ꞌ. Te̱ ndiꞌni̱ va̱ tu̱ ra̱ xaꞌa̱ꞌ a̱ ña̱ ni̱ xi̱ni̱ ndo̱ꞌ kuento ña̱ ni̱ ku̱ni̱ ku̱vi̱ ra̱.
PHI 2:27 Ña̱ ndi̱xa̱ nduuꞌ a̱ ndii, ni̱ ku̱ni̱ ku̱vi̱ va̱ ra̱. Ndee chaaꞌ va̱ te̱ ku̱vi̱ ra̱. Ndisu̱ ni̱ ku̱vi̱ta i̱ni̱ Ndiosí xaꞌa̱ꞌ ra̱, te̱ ni̱ sa̱ndaꞌa ña̱ꞌaꞌ a̱. Te̱ ni̱ ku̱vi̱ta tu̱ i̱ni̱ a̱ nde̱e̱ xaꞌa̱ꞌ yuꞌu̱, kua̱chi̱ ndii nï̱ ta̱xi̱ a̱ ña̱ ku̱suchiꞌ kuaꞌa̱ꞌ ka̱ i̱ni̱ i̱.
PHI 2:28 Sa̱kanꞌ na kuiiꞌ yachi̱ va̱ ti̱ꞌviꞌ ña̱ꞌaꞌ i̱, te̱ na̱ndi̱koꞌ ra̱ miiꞌ ndieeꞌ ndo̱ꞌ ja̱a̱nꞌ. Te̱ kii̱ꞌ ku̱ni̱ ña̱ꞌaꞌ ndo̱ꞌ ndii, kua̱tiaꞌ ni̱ tukuuꞌ nimá ndo̱ꞌ, te̱ kü̱su̱chiꞌ ka̱ i̱ni̱ yuꞌu̱.
PHI 2:29 Na̱ti̱i̱n ña̱ꞌaꞌ ndo̱ꞌ sa̱a̱ kuní xto̱ꞌo̱ e̱ꞌ xiinꞌ ña̱ kuatiaꞌ nimá ndo̱ꞌ. Te̱ ko̱to̱ kaꞌnuꞌ ndo̱ꞌ te̱ yivi̱ꞌ, te̱ xaaꞌ naa xaaꞌ te̱ yo̱ꞌo̱ꞌ,
PHI 2:30 sa̱kanꞌ ña̱ ndee sie va̱ te̱ ku̱vi̱ ra̱ xaꞌa̱ꞌ a̱ ña̱ xachuunꞌ ra̱ nuu̱ꞌ Cristo Jesús, ña̱ kuainꞌ ni̱ ku̱u̱ ra̱ xiinꞌ kivi̱ꞌ ñu̱u̱ ra̱ kii̱ꞌ ni̱ xi̱to̱ ra̱ yuꞌu̱ xaꞌa̱ꞌ ndoꞌó xaꞌa̱ꞌ a̱ ña̱ nï̱ ku̱vi̱ chi̱ndi̱e̱eꞌ mi̱iꞌ ndo̱ꞌ yuꞌu̱.
PHI 3:1 Ña̱ni̱ taꞌanꞌ i̱, kaꞌán tu̱ i̱ xiinꞌ ndo̱ꞌ ña̱ kua̱tiaꞌ nimá ndo̱ꞌ xaꞌa̱ꞌ a̱ ña̱ nduuꞌ ndo̱ꞌ kuenta xto̱ꞌo̱ e̱ꞌ Jesús. Yuꞌu̱ ndii, xä̱vi i̱ ña̱ tu̱ku̱ ni̱ keꞌi i̱ nuu̱ꞌ ndo̱ꞌ ña̱ xa̱ ni̱ ke̱ꞌi̱ i̱ ja̱a̱nꞌ, te̱ chindieeꞌ tu̱ a̱ ndoꞌó nuu̱ꞌ i̱chiꞌ Ndiosí.
PHI 3:2 Ko̱to̱ xiinꞌ miiꞌ ndo̱ꞌ nuu̱ꞌ te̱ yivi̱ꞌ ñaa̱ꞌ, te̱ nduuꞌ nde̱e̱ naa naya̱ꞌ sanaꞌ, te̱ ko̱to̱ xiinꞌ miiꞌ ndo̱ꞌ nuu̱ꞌ ña̱ ni̱a̱ꞌa ña̱ xaaꞌ ra̱, te̱ ko̱to̱ xiinꞌ miiꞌ tu̱ ndo̱ꞌ nuu̱ꞌ ña̱ kuni ka̱sa̱ꞌa̱ ra̱ tuni̱ i̱i̱nꞌ ndo̱ꞌ.
PHI 3:3 Sa̱kanꞌ ña̱ yooꞌ ndii, kumiꞌ xna̱ꞌa̱ e̱ꞌ ña̱ ja̱a̱nꞌ, ndisu̱ nimá e̱ꞌ yoo a̱ xaꞌa̱ꞌ a̱ ña̱ xakaꞌnuꞌ e̱ꞌ Ndiosí xiinꞌ ndi̱e̱e̱ꞌ Espíritu Santo, te̱ Jesucristo kui̱ti̱ꞌ i̱ni̱ e̱ꞌ xini e̱ꞌ, te̱ ï̱ni̱ e̱ꞌ xini e̱ꞌ ña̱ ndi̱e̱e̱ꞌ miiꞌ e̱ꞌ te̱ ko̱o̱ nda̱ku nimá e̱ꞌ nuu̱ꞌ Ndiosí.
PHI 3:4 Sa̱kanꞌ tu̱ yuꞌu̱ ndii, yoo ña̱ ku̱vi̱ i̱ni̱ i̱ ku̱ni̱ i̱ te̱ ko̱o̱ nda̱ku nimá i̱ nuu̱ꞌ Ndiosí xiinꞌ ndi̱e̱e̱ꞌ mi̱iꞌ i̱. Naaꞌ yo̱o̱ ka̱ xanini ña̱ ku̱vi̱ ko̱o̱ nda̱ku nimá e̱ꞌ nuu̱ꞌ Ndiosí xiinꞌ ndi̱e̱e̱ꞌ mi̱iꞌ e̱ꞌ ndii, yuꞌu̱ ka̱ vi̱ꞌ.
PHI 3:5 Sa̱kanꞌ ña̱ ni̱ xa̱ꞌa̱ ni̱a̱ tuni̱ i̱i̱nꞌ i̱ kivi̱ꞌ ña̱ uni̱a̱ ña̱ ni̱ tuvi̱ i̱. Te̱ i̱chiꞌ ne̱ Israel nduuꞌ i̱. Te̱ xii̱ꞌ ya̱taꞌ i̱ ni̱ nduu̱ Benjamín. Te̱ te̱ hebreo ndi̱ꞌi̱ nduuꞌ i̱. Te̱ kuenta ña̱ nduuꞌ i̱ te̱ fariseo ndii, ndikún va̱ꞌa̱ ka̱ i̱ tu̱ꞌu̱n nde̱iꞌ Ndiosí.
PHI 3:6 Te̱ kuenta ña̱ xaaꞌ i̱ ña̱ kuní Ndiosí ndii, nde̱e̱ ne̱ nakayá xaꞌa̱ꞌ Jesús ni̱ ta̱xiꞌ uꞌvi̱ i̱, te̱ kuenta ña̱ kaꞌán chuunꞌ tu̱ꞌu̱n nde̱iꞌ ja̱a̱nꞌ ndii, ni̱ sa̱xinú i̱ sa̱kuuꞌ a̱.
PHI 3:7 Ndisu̱ vi̱ti̱n ndii, sa̱kuuꞌ ña̱ ni̱ tu̱u̱ i̱ ni̱ ndiaa̱ yaꞌviꞌ nuu̱ꞌ i̱ kii̱ꞌ sa̱kanꞌ ndii, kuä̱sa̱ꞌ xa̱chiꞌ ka̱ ndiaa yaꞌviꞌ a̱ nuu̱ꞌ i̱ vi̱ti̱n xaꞌa̱ꞌ ña̱ i̱ni̱ i̱ xini i̱ Cristo.
PHI 3:8 Ndisu̱ süu̱ꞌ sa̱kanꞌ kui̱ti̱ꞌ, nde̱e̱ i̱i̱n ña̱ ja̱a̱nꞌ ndïaa yaꞌviꞌ ka̱ nuu̱ꞌ i̱ vi̱ti̱n kii̱ꞌ nakataꞌ e̱ xiinꞌ ña̱ xiní i̱ xto̱ꞌo̱ i̱ Cristo Jesús, ña̱ ndiaa yaꞌviꞌ yaꞌa̱ ka̱. Te̱ xaꞌa̱ꞌ Cristo ni̱ na̱ko̱o̱ i̱ sa̱kuuꞌ ña̱ ja̱a̱nꞌ, te̱ nduuꞌ a̱ nuu̱ꞌ i̱ nde̱e̱ naa mi̱ꞌinꞌ kui̱ti̱ꞌ, sa̱kanꞌ te̱ nde̱e̱ i̱i̱n nda̱a̱ꞌ Cristo kui̱ti̱ꞌ ko̱ndi̱a̱ yaꞌviꞌ nuu̱ꞌ i̱,
PHI 3:9 te̱ ndu̱i̱i̱n tu̱ i̱ xiinꞌ a̱. Te̱ ndükuꞌ i̱ ña̱ ku̱ndu̱u̱ i̱ te̱ nda̱ku nimá nuu̱ꞌ Ndiosí xaꞌa̱ꞌ ña̱ saxinú i̱ ña̱ kaꞌán tu̱ꞌu̱n nde̱iꞌ a̱, süu̱ꞌ ja̱a̱nꞌ ndii xaꞌa̱ꞌ a̱ ña̱ i̱ni̱ i̱ xini i̱ Cristo kui̱ti̱ꞌ ndukuꞌ i̱ ña̱ ja̱a̱nꞌ. Sa̱kanꞌ ña̱ mi̱iꞌ Ndiosí kui̱ti̱ꞌ nduuꞌ ña̱ xanda̱ku nimá e̱ꞌ xaꞌa̱ꞌ a̱ ña̱ i̱ni̱ e̱ꞌ xini e̱ꞌ Cristo.
PHI 3:10 Kua̱chi̱ ndii kuni ku̱ni̱ i̱ Cristo, te̱ ku̱ni̱ tu̱ i̱ ña̱ ndi̱e̱e̱ꞌ Ndiosí, ña̱ ni̱ sa̱na̱tiaku ña̱ꞌaꞌ a̱, te̱ ku̱ndo̱ꞌo̱ na i̱ naa ni̱ ndo̱ꞌo̱ a̱, ña̱ xaa̱ i̱ ku̱vi̱ i̱ nde̱e̱ naa ni̱ xiꞌi̱ a̱,
PHI 3:11 te̱ xiinꞌ ña̱ ja̱a̱nꞌ ndiatuꞌ i̱ni̱ i̱ ña̱ na̱ti̱a̱ku̱ i̱ te̱i̱n ne̱ ni̱ xiꞌi̱.
PHI 3:12 Süu̱ꞌ kaꞌán i̱ ña̱ xa̱ ni̱ na̱niꞌi̱ꞌ i̱ sa̱kuuꞌ ña̱ ja̱a̱nꞌ, ni̱ nde̱e̱ käꞌán tu̱ i̱ ña̱ xa̱ ni̱ sa̱xinu̱ i̱ sa̱a̱ kuní Ndiosí ku̱ndu̱u̱ i̱, süu̱ꞌ ja̱a̱nꞌ ndii kuaꞌa̱n na kuaꞌa̱n i̱ ña̱ ndiatuꞌ i̱ni̱ i̱ na̱niꞌi̱ꞌ i̱ ña̱ ni̱ ka̱na̱ Cristo yuꞌu̱ ku̱ndu̱u̱ i̱.
PHI 3:13 Ña̱ni̱ i̱ taꞌanꞌ i̱, süu̱ꞌ kaꞌán i̱ ña̱ xa̱ ni̱ na̱niꞌi̱ꞌ i̱ ña̱ ja̱a̱nꞌ. Ndisu̱ i̱i̱n nda̱a̱ꞌ a̱ xaaꞌ i̱ ndii, nandoso̱ꞌ i̱ xaꞌa̱ꞌ sa̱kuuꞌ ña̱ ni̱ na̱ko̱o̱ i̱ xata̱ꞌ i̱, te̱ xanduxa̱ꞌ ka̱ i̱ ña̱ na̱niꞌi̱ꞌ i̱ ña̱ nduꞌu̱ꞌ nuu̱ꞌ i̱ miiꞌ kuaꞌa̱n i̱,
PHI 3:14 te̱ ndii kuaꞌa̱n na kuaꞌa̱n i̱ miiꞌ ni̱ niaꞌa̱ Ndiosí na̱xaa̱ i̱ nde̱e̱ na̱niꞌi̱ꞌ i̱ ña̱ va̱ꞌa̱ ña̱ ni̱ ka̱na̱ Ndiosí yuꞌu̱ na̱ti̱i̱n i̱ xaꞌa̱ꞌ ña̱ i̱ni̱ i̱ xini i̱ Cristo Jesús.
PHI 3:15 Sa̱kanꞌ na kuiiꞌ sa̱kuuꞌ yooꞌ, ne̱ xa̱ xi̱xa̱ i̱ni̱ nuu̱ꞌ i̱chiꞌ Ndiosí ndii, kuní a̱ ka̱ni̱ni̱ e̱ꞌ sa̱kanꞌ. Ndisu̱ naaꞌ siinꞌ xanini sa̱va̱ ndoꞌó xaꞌa̱ꞌ ña̱ ja̱a̱nꞌ ndii, mi̱iꞌ Ndiosí sa̱kuniꞌ ndoꞌó ndee ña̱ kuní a̱ sa̱a̱ ndo̱ꞌ.
PHI 3:16 Nde̱e̱ sa̱a̱ ka̱ ni̱ ndii, kuní a̱ ña̱ i̱i̱n ni̱ nda̱ꞌaꞌ ka̱ka̱ e̱ꞌ nuu̱ꞌ i̱chiꞌ a̱ naa xa̱ xikaꞌ e̱ꞌ.
PHI 3:17 Ña̱ni̱ taꞌanꞌ i̱, ka̱ka̱ ndo̱ꞌ i̱chiꞌ Jesús sa̱a̱ niiꞌ xikaꞌ yuꞌu̱ i̱chiꞌ a̱, te̱ chu̱u̱n xaꞌaꞌ tu̱ ndo̱ꞌ sa̱a̱ xikaꞌ ne̱ xikaꞌ i̱chiꞌ a̱ naa xikaꞌ nduꞌu̱.
PHI 3:18 Naa xa̱ ni̱ kaꞌa̱n i̱ xiinꞌ ndo̱ꞌ kiꞌinꞌ va̱ i̱chiꞌ ndii, tu̱ku̱ ni̱ kaꞌán i̱ xiinꞌ ndo̱ꞌ vi̱ti̱n nde̱e̱ xakuꞌ i̱ ña̱ xikaꞌ kuaꞌa̱ꞌ ne̱ yivi̱ꞌ, ne̱ kuuꞌ nde̱e̱ naa chïndiaa yaꞌviꞌ ni̱a̱ ña̱ ni̱ xa̱a̱ Cristo nuu̱ꞌ krusín.
PHI 3:19 Te̱ kii̱ꞌ ku̱vi̱ ne̱ ja̱a̱nꞌ ndii, tu̱ndoꞌo̱ꞌ kui̱ti̱ꞌ ko̱o̱ ni̱a̱, sa̱kanꞌ ña̱ ña̱ xikán nimá kui̱ti̱ꞌ ni̱a̱ nduuꞌ ndiosí nuu̱ꞌ ni̱a̱, te̱ kaꞌán ñuñuꞌ ni̱a̱ xaꞌa̱ꞌ ña̱ ka̱ꞌa̱n ña̱ xaaꞌ ni̱a̱, te̱ ndiꞌni̱ ni̱a̱ xaꞌa̱ꞌ ña̱ yoo i̱i̱n yivi̱ꞌ kui̱ti̱ꞌ.
PHI 3:20 Ndisu̱ yooꞌ ndii, ndi̱viꞌ kanduꞌu̱ꞌ ñu̱u̱ e̱ꞌ, te̱ i̱kanꞌ ndiatuꞌ i̱ni̱ tu̱ e̱ꞌ ki̱xi̱n xto̱ꞌo̱ e̱ꞌ Jesucristo, ña̱ sakakú yooꞌ.
PHI 3:21 Te̱ na̱ma̱ a̱ ñu̱ꞌuꞌ ndeꞌi̱ e̱ꞌ, ña̱ tíviꞌ, te̱ ku̱ndu̱u̱ a̱ nde̱e̱ naa ñu̱ꞌuꞌ ndeꞌi̱ mi̱iꞌ a̱, ña̱ nda̱tu̱nꞌ va̱. Te̱ sa̱a̱ a̱ ña̱ ja̱a̱nꞌ xiinꞌ ndi̱e̱e̱ꞌ a̱ ña̱ tiinꞌ a̱ te̱ xaꞌndia chuunꞌ a̱ nuu̱ꞌ sa̱kuuꞌ ña̱ yooꞌ.
PHI 4:1 Sa̱kanꞌ na kaꞌán i̱ xiinꞌ ndoꞌó, ne̱ taꞌanꞌ i̱, ne̱ ndani̱ va̱ i̱, te̱ kundi̱ni va̱ tu̱ i̱ xaꞌa̱ꞌ ndo̱ꞌ, te̱ va̱ꞌa̱ tu̱ kuni i̱ xini ndoꞌó, te̱ nduuꞌ ndo̱ꞌ nde̱e̱ naa corona i̱, ña̱ kui̱ta̱ ni̱ꞌi̱ na itaꞌ ni̱ꞌi̱ ndo̱ꞌ nuu̱ꞌ i̱chiꞌ xto̱ꞌo̱ e̱ꞌ Jesús.
PHI 4:2 Kaꞌán ndaꞌvi i̱ xiinꞌ Evodia, te̱ sa̱kanꞌ tu̱ xiinꞌ Síntique, ña̱ na na̱koo̱ ni̱a̱ ña̱ mani̱ꞌ xiinꞌ taꞌanꞌ ni̱a̱. Kua̱chi̱ ndii i̱i̱n kachi ne̱ xikaꞌ i̱chiꞌ xto̱ꞌo̱ e̱ꞌ nduuꞌ uvi̱ sa̱aꞌ ni̱a̱.
PHI 4:3 Te̱ kaꞌán ndaꞌvi tu̱ i̱ xiinꞌ yoꞌó, Sícigo, te̱ xachuunꞌ ingaꞌ nda̱ku xiinꞌ i̱, ña̱ chi̱ndi̱e̱eꞌ u̱nꞌ ña̱ꞌaꞌ ja̱a̱nꞌ. Ne̱ ni̱ xa̱chuunꞌ uꞌvi̱ xiinꞌ i̱ xaꞌa̱ꞌ tu̱ꞌu̱n va̱ꞌa̱ nduuꞌ tu̱ ne̱ ja̱a̱nꞌ, xiinꞌ Clemente, xiinꞌ i̱nga̱ ne̱ ni̱ xa̱chuunꞌ ingaꞌ tu̱ xiinꞌ i̱. Te̱ xa̱ yoso̱ꞌ kivi̱ꞌ sa̱kuuꞌ ne̱ ja̱a̱nꞌ nuu̱ꞌ tu̱tu̱ miiꞌ yoso̱ꞌ kivi̱ꞌ ne̱ na̱ti̱i̱n kivi̱ꞌ ñu̱u̱ ña̱ kö̱o̱ꞌ kivi̱ꞌ ndiꞌiꞌ.
PHI 4:4 Vi̱ti̱n kaꞌa̱n i̱ ña̱ kua̱tiaꞌ nimá ndo̱ꞌ sa̱a̱ kivi̱ꞌ xaꞌa̱ꞌ a̱ ña̱ nduuꞌ ndo̱ꞌ kuenta xto̱ꞌo̱ e̱ꞌ Jesús. Te̱ tu̱ku̱ ni̱ kaꞌán i̱ xiinꞌ ndo̱ꞌ ña̱ kua̱tiaꞌ nimá ndo̱ꞌ.
PHI 4:5 Te̱ niaꞌa̱ ndo̱ꞌ nuu̱ꞌ sa̱kuuꞌ ne̱ yivi̱ꞌ ña̱ ne̱ va̱ꞌa̱ nimá nduuꞌ ndo̱ꞌ. Xa̱ kuyatinꞌ tukuuꞌ ki̱xi̱n xto̱ꞌo̱ e̱ꞌ ja̱a̱nꞌ.
PHI 4:6 Sä̱ndiꞌni̱ xiinꞌ miiꞌ ndo̱ꞌ xaꞌa̱ꞌ nde̱e̱ i̱i̱n ña̱ꞌa̱, nde̱e̱ chaaꞌ ka̱ kaꞌa̱n ndo̱ꞌ xiinꞌ Ndiosí sa̱kuuꞌ i̱chiꞌ, te̱ kaꞌa̱n ndaꞌvi ndo̱ꞌ xiinꞌ a̱ xaꞌa̱ꞌ ña̱ kuní nuu̱ꞌ ndo̱ꞌ, te̱ ta̱xi̱ tu̱ ndo̱ꞌ ña̱ chi̱nda̱ni a̱.
PHI 4:7 Te̱ ta̱xi̱ a̱ ña̱ mani̱ꞌ a̱, ña̱ va̱ꞌa̱ yaꞌa̱ ka̱ te̱ sa̱kanꞌ ña̱ xiní ne̱ yivi̱ꞌ i̱i̱n yivi̱ꞌ, ko̱o̱ nimá ndo̱ꞌ, te̱ ña̱ ja̱a̱nꞌ ko̱to̱ nimá ndo̱ꞌ xiinꞌ ña̱ xanini ndo̱ꞌ xaꞌa̱ꞌ a̱ ña̱ i̱ni̱ ndo̱ꞌ xini ndo̱ꞌ Cristo Jesús.
PHI 4:8 Ña̱ni̱ taꞌanꞌ i̱, miiꞌ sandiꞌiꞌ i̱ yoꞌoꞌ kaꞌán i̱ ña̱ ka̱ni̱ni̱ ndo̱ꞌ xaꞌa̱ꞌ sa̱kuuꞌ ña̱ nduuꞌ ña̱ ndi̱xa̱, xiinꞌ xaꞌa̱ꞌ sa̱kuuꞌ ña̱ xataꞌa̱n ko̱to̱ kaꞌnuꞌ e̱ꞌ, xiinꞌ xaꞌa̱ꞌ sa̱kuuꞌ ña̱ nda̱ku, xiinꞌ xaꞌa̱ꞌ sa̱kuuꞌ ña̱ ndo̱o̱, xiinꞌ xaꞌa̱ꞌ sa̱kuuꞌ ña̱ nda̱tu̱nꞌ, xiinꞌ xaꞌa̱ꞌ sa̱kuuꞌ ña̱ va̱ꞌa̱ kooꞌ chukuuꞌ xaꞌa̱ꞌ ne̱ yivi̱ꞌ. Naaꞌ yoo ña̱ xataꞌa̱n sa̱kaꞌnuꞌ e̱ꞌ ndii, xaꞌa̱ꞌ ña̱ ja̱a̱nꞌ kui̱ti̱ꞌ ka̱ni̱ni̱ ndo̱ꞌ.
PHI 4:9 Te̱ sa̱kuuꞌ ña̱ ni̱ sa̱niaꞌá i̱ ndoꞌó, xiinꞌ ña̱ ni̱ kaꞌa̱n i̱, xiinꞌ ña̱ ni̱ xi̱ni̱ so̱ꞌo̱ ndo̱ꞌ kaꞌán i̱, xiinꞌ ña̱ ni̱ xi̱ni̱ ndo̱ꞌ xaaꞌ i̱ ndii, ña̱ ja̱a̱nꞌ sa̱a̱ ndo̱ꞌ. Te̱ na ko̱o̱ Ndiosí, ña̱ taxiꞌ ña̱ mani̱ꞌ yoo nimá e̱ꞌ, xiinꞌ ndo̱ꞌ.
PHI 4:10 Kuatiaꞌ va̱ nimá i̱ nuu̱ꞌ xto̱ꞌo̱ e̱ꞌ ña̱ tu̱ku̱ sa̱kanꞌ ni̱ na̱ka̱ꞌanꞌ ndo̱ꞌ chi̱ndi̱e̱eꞌ ndo̱ꞌ yuꞌu̱. Xiní i̱ ña̱ kö̱o̱ꞌ kivi̱ꞌ ni̱ na̱ko̱o̱ ndo̱ꞌ ña̱ nakaꞌanꞌ ndo̱ꞌ xaꞌa̱ꞌ i̱, ndisu̱ nï̱ ku̱vi̱ ku̱ni̱ ndo̱ꞌ sa̱a̱ chi̱ndi̱e̱eꞌ ndo̱ꞌ yuꞌu̱.
PHI 4:11 Süu̱ꞌ kaꞌán i̱ ña̱ yo̱ꞌo̱ꞌ xaꞌa̱ꞌ a̱ ña̱ natiín i̱ xaꞌa̱ꞌ ña̱ꞌa̱. Kua̱chi̱ ndii xa̱ ni̱ kaa̱n i̱ ña̱ va̱ꞌa̱ kuni i̱ nuu̱ꞌ ndee ka̱ nuu̱ꞌ ña̱ ndoꞌoꞌ i̱.
PHI 4:12 Xiní i̱ ku̱ndu̱u̱ i̱ te̱ ndaꞌvi kuuꞌ, te̱ xiní tu̱ i̱ ku̱ndu̱u̱ i̱ te̱ vika̱ꞌ. Xa̱ ni̱ kaa̱n i̱ nuu̱ꞌ ndee ka̱ ña̱ ndoꞌoꞌ i̱, naa kuuꞌ ña̱ ka̱ka̱ chituꞌ i̱, uun ña̱ ka̱ka̱ so̱ko i̱, te̱ xiní tu̱ i̱ ña̱ ku̱miꞌ i̱ kuaꞌa̱ꞌ ña̱ꞌa̱, uun ña̱ ku̱ndu̱u̱ i̱ te̱ natiín.
PHI 4:13 Ku̱vi̱ xaaꞌ i̱ sa̱kuuꞌ ña̱ ja̱a̱nꞌ sa̱kanꞌ ña̱ Cristo chindieeꞌ yuꞌu̱.
PHI 4:14 Nde̱e̱ sa̱a̱ ka̱ ni̱ ndii, va̱ꞌa̱ ni̱ xa̱a̱ ndo̱ꞌ ña̱ ni̱ chi̱ndi̱e̱eꞌ ndo̱ꞌ yuꞌu̱ nuu̱ꞌ ña̱ ndoꞌoꞌ i̱.
PHI 4:15 Xiní kaxiꞌ ndoꞌó, ne̱ ndieeꞌ ñu̱u̱ Filipos, ña̱ kii̱ꞌ ni̱ ke̱ta̱ i̱ ñu̱ꞌuꞌ Macedonia ñaa̱ꞌ, te̱ ni̱ xa̱ꞌaꞌ i̱ kaꞌán ndo̱so̱ꞌ i̱ tu̱ꞌu̱n va̱ꞌa̱ ndii, nde̱e̱ i̱i̱n ti̱ꞌvi̱ ne̱ nakayá xaꞌa̱ꞌ Jesús nï̱ chi̱ndi̱e̱eꞌ yuꞌu̱, süu̱ꞌ ja̱a̱nꞌ ndii ndoꞌó kui̱ti̱ꞌ ni̱ xa̱a̱ ña̱ ja̱a̱nꞌ.
PHI 4:16 Kua̱chi̱ ndii, nde̱e̱ kii̱ꞌ xikaꞌ i̱ ñu̱u̱ Tesalónica ndii, kiꞌinꞌ i̱chiꞌ ni̱ ti̱ꞌviꞌ ndo̱ꞌ ña̱ ku̱ti̱a̱ku̱ i̱.
PHI 4:17 Süu̱ꞌ kaꞌán i̱ ña̱ yo̱ꞌo̱ꞌ xaꞌa̱ꞌ a̱ ña̱ kuní i̱ ña̱ ta̱xi̱ ka̱ ndo̱ꞌ ña̱ ku̱ti̱a̱ku̱ i̱, süu̱ꞌ ja̱a̱nꞌ ndii kuní i̱ ña̱ sa̱ñuꞌuꞌ na Ndiosí ndoꞌó xaꞌa̱ꞌ ña̱ va̱ꞌa̱ ña̱ xaaꞌ ndo̱ꞌ ja̱a̱nꞌ.
PHI 4:18 Xa̱ ni̱ na̱ti̱i̱n i̱ nda̱ꞌaꞌ Epafrodito sa̱kuuꞌ ña̱ ku̱ti̱a̱ku̱ i̱, nde̱e̱ yoso̱ꞌ a̱ nuu̱ꞌ i̱ vi̱ti̱n xiinꞌ ña̱ ni̱ ti̱ꞌviꞌ ndo̱ꞌ ja̱a̱nꞌ, ni̱a̱ni̱ nde̱e̱ yoso̱ꞌ a̱ ku̱ti̱a̱ku̱ i̱. Ña̱ ja̱a̱nꞌ ndii, nde̱e̱ naa i̱i̱n tu̱mani̱ꞌ xavixínꞌ nduuꞌ a̱ nuu̱ꞌ Ndiosí, te̱ va̱ꞌa̱ tu̱ kuni a̱ xini a̱ ña̱ ja̱a̱nꞌ.
PHI 4:19 Te̱ mi̱iꞌ Ndiosí e̱ꞌ, ña̱ kumiꞌ ña̱ vikaꞌ nda̱tu̱nꞌ kooꞌ chukuuꞌ, ta̱xi̱ sa̱kuuꞌ ña̱ kuní nuu̱ꞌ ndo̱ꞌ sa̱a̱ Cristo Jesús.
PHI 4:20 Na na̱ti̱i̱n yu̱vaꞌ e̱ꞌ Ndiosí ña̱ xakaꞌnuꞌ ña̱ꞌaꞌ e̱ꞌ nde̱e̱ ndiꞌiꞌ ni̱ kivi̱ꞌ. Sa̱kanꞌ na ku̱ndu̱u̱ a̱.
PHI 4:21 Sa̱kuuꞌ i̱nga̱ ne̱ i̱ni̱ xini Cristo Jesús, ne̱ nduuꞌ kuenta Ndiosí, ne̱ ndieeꞌ ñaa̱ꞌ ndii, kuaꞌa̱n Ndiosí ko̱o̱ ni̱a̱. Te̱ kuaꞌa̱n Ndiosí ko̱o̱ tu̱ ndoꞌó, kachi ña̱ni̱ e̱ꞌ, te̱ ndieeꞌ xiinꞌ i̱ yoꞌoꞌ.
PHI 4:22 Sa̱kanꞌ tu̱ sa̱kuuꞌ ne̱ nduuꞌ kuenta Ndiosí, ne̱ ndieeꞌ yoꞌoꞌ ndii, tiꞌviꞌ ni̱a̱ chaꞌanꞌ ndo̱ꞌ, ndisu̱ ne̱ xikaꞌ nuuꞌ nuu̱ꞌ César ka̱ vi̱ꞌ tiꞌviꞌ chaꞌanꞌ ndo̱ꞌ.
PHI 4:23 Te̱ na sa̱ñuꞌuꞌ na xto̱ꞌo̱ e̱ꞌ Jesucristo sa̱kuuꞌ ndoꞌó. Sa̱kanꞌ na ku̱ndu̱u̱ a̱.
COL 1:1 Yuꞌu̱ nduuꞌ Pablo, te̱ Jesucristo ni̱ ti̱a̱nu̱ꞌ yuꞌu̱ te̱ saniaꞌá i̱ i̱chiꞌ a̱ sa̱a̱ kuní Ndiosí, te̱ xiinꞌ Timoteo, ña̱ni̱ taꞌanꞌ e̱ꞌ ndii, tiꞌviꞌ ndu̱ chaꞌanꞌ ndoꞌó,
COL 1:2 ña̱ni̱ taꞌanꞌ ndu̱, ne̱ nduuꞌ kuenta Ndiosí, ne̱ xikaꞌ nda̱ku i̱chiꞌ Cristo, ne̱ ndieeꞌ ñu̱u̱ Colosas. Na sa̱ñuꞌuꞌ va̱ yu̱vaꞌ e̱ꞌ Ndiosí ndoꞌó, te̱ na ta̱xi̱ tu̱ a̱ ña̱ mani̱ꞌ ko̱o̱ xiinꞌ ndo̱ꞌ.
COL 1:3 Sa̱kuuꞌ i̱chiꞌ kii̱ꞌ kaꞌán ndu̱ xiinꞌ Ndiosí, yu̱vaꞌ xto̱ꞌo̱ e̱ꞌ Jesucristo ndii, taxiꞌ ndu̱ ña̱ chi̱nda̱ni a̱ xaꞌa̱ꞌ ndo̱ꞌ.
COL 1:4 Sa̱kanꞌ ña̱ ni̱ xi̱ni̱ ndu̱ kuento ña̱ i̱ni̱ ndo̱ꞌ xini ndo̱ꞌ Cristo Jesús, te̱ kundani̱ tu̱ ndo̱ꞌ sa̱kuuꞌ ne̱ nduuꞌ kuenta Ndiosí
COL 1:5 xaꞌa̱ꞌ a̱ ña̱ ndiatuꞌ i̱ni̱ ndo̱ꞌ ña̱ na̱ti̱i̱n ndo̱ꞌ ña̱ kumiꞌ Ndiosí xaꞌa̱ꞌ ndo̱ꞌ ndi̱viꞌ. Te̱ xa̱ xiní ndo̱ꞌ xaꞌa̱ꞌ ña̱ ja̱a̱nꞌ, sa̱kanꞌ ña̱ xa̱ ni̱ xi̱ni̱ so̱ꞌo̱ ndo̱ꞌ tu̱ꞌu̱n va̱ꞌa̱ ndi̱xa̱ ña̱ kaꞌán xaꞌa̱ꞌ Jesús,
COL 1:6 ña̱ xa̱ ni̱ xa̱a̱ nde̱e̱ miiꞌ ndieeꞌ ndo̱ꞌ. Te̱ tu̱ꞌu̱n va̱ꞌa̱ ja̱a̱nꞌ ndii, kikú a̱, te̱ sanduva̱ꞌa̱ a̱ kivi̱ꞌ ñu̱u̱ ne̱ yivi̱ꞌ ka̱niiꞌ i̱i̱n yivi̱ꞌ naa ni̱ xa̱a̱ a̱ xiinꞌ ndoꞌó nde̱e̱ kivi̱ꞌ nu̱uꞌ ña̱ ni̱ xi̱ni̱ so̱ꞌo̱ ndo̱ꞌ a̱, te̱ ni̱ ku̱nda̱ni̱ xna̱ꞌa̱ ndo̱ꞌ xaꞌa̱ꞌ ña̱ ndani̱ mi̱iꞌ Ndiosí yooꞌ.
COL 1:7 Te̱ Epafras, ña̱ni̱ mani̱ꞌ ndu̱, ni̱ sa̱niaꞌá ndoꞌó ña̱ ja̱a̱nꞌ. Te̱ ja̱a̱nꞌ ndii, te̱ xachuunꞌ xiinꞌ ndu̱ nduuꞌ ra̱, te̱ xikaꞌ nuuꞌ nda̱ku ra̱ nuu̱ꞌ Cristo xaꞌa̱ꞌ ña̱ va̱ꞌa̱ ndoꞌó.
COL 1:8 Te̱ ni̱ kaꞌa̱n ra̱ xiinꞌ ndu̱ ña̱ ndani̱ taꞌanꞌ ndo̱ꞌ xaaꞌ Espíritu Santo.
COL 1:9 Xaꞌa̱ꞌ a̱ ja̱a̱nꞌ na nde̱e̱ kii̱ꞌ ni̱ xi̱ni̱ ndu̱ ña̱ ni̱ kaꞌa̱n ra̱ xaꞌa̱ꞌ ndo̱ꞌ ja̱a̱nꞌ ndii, kaꞌán te̱ kaꞌán ndu̱ xiinꞌ Ndiosí xaꞌa̱ꞌ ndo̱ꞌ, te̱ sa̱kuniꞌ ndiꞌiꞌ a̱ ndoꞌó ña̱ kuní a̱ sa̱a̱ ndo̱ꞌ, te̱ sa̱kutuꞌ tu̱ a̱ ndoꞌó xiinꞌ ña̱ xini tuní, xiinꞌ ña̱ kundani̱ ña̱ taxiꞌ Espíritu Santo,
COL 1:10 te̱ ka̱ka̱ ndo̱ꞌ sa̱a̱ xataꞌa̱n nuu̱ꞌ xto̱ꞌo̱ e̱ꞌ Jesús, te̱ sa̱kuatiaꞌ ndo̱ꞌ a̱ xiinꞌ sa̱kuuꞌ ña̱ xaaꞌ ndo̱ꞌ, sa̱kanꞌ ña̱ sa̱a̱ ndo̱ꞌ ña̱ va̱ꞌa̱, te̱ kua̱ꞌnu̱ tu̱ ndo̱ꞌ xiinꞌ ña̱ xiní va̱ꞌa̱ ka̱ ndo̱ꞌ Ndiosí.
COL 1:11 Te̱ xikán tu̱ ndu̱ nuu̱ꞌ a̱ ña̱ ta̱xi̱ a̱ ndi̱e̱e̱ꞌ ndo̱ꞌ xiinꞌ ña̱ ndi̱e̱e̱ꞌ a̱ ña̱ nda̱tu̱nꞌ kooꞌ chukuuꞌ ña̱ kumiꞌ a̱, te̱ ku̱vi̱ ku̱ndi̱e̱ni kuie ndo̱ꞌ nuu̱ꞌ sa̱kuuꞌ tu̱ndoꞌo̱ꞌ.
COL 1:12 Te̱ na̱kua̱tiaꞌ nimá ndo̱ꞌ taxiꞌ ndo̱ꞌ ña̱ chi̱nda̱ni yu̱vaꞌ e̱ꞌ Ndiosí ña̱ ni̱ sa̱kooꞌ tu̱ꞌva̱ yooꞌ, te̱ na̱ti̱i̱n na e̱ꞌ ña̱ xitoꞌ na̱ti̱i̱n ne̱ nduuꞌ kuenta a̱ miiꞌ xaꞌndia chuunꞌ a̱ miiꞌ nda̱tu̱nꞌ kooꞌ chukuuꞌ,
COL 1:13 sa̱kanꞌ ña̱ ni̱ sa̱kakú a̱ yooꞌ nuu̱ꞌ ña̱ xikoꞌ niꞌiꞌ ña̱ i̱i̱n yaví, ña̱ nduuꞌ kuenta ña̱ ndi̱va̱ꞌa̱, te̱ ni̱ nda̱sa̱ndu̱u̱ a̱ yoo kuenta Cristo, siꞌe̱ mani̱ꞌ a̱,
COL 1:14 ña̱ ni̱ na̱chaꞌvi̱ꞌ xaꞌa̱ꞌ kua̱chi̱ e̱ꞌ xiinꞌ níiꞌ a̱, te̱ xiinꞌ ña̱ ja̱a̱nꞌ ni̱ yoo̱ kaꞌnuꞌ i̱ni̱ Ndiosí xaꞌa̱ꞌ kua̱chi̱ e̱ꞌ.
COL 1:15 Te̱ Cristo ja̱a̱nꞌ nduuꞌ ña̱ nakuitá xa̱chiꞌ xiinꞌ Ndiosí, ña̱ kü̱vi̱ ku̱ni̱ e̱ꞌ, te̱ niaꞌa̱ a̱ yooꞌ sa̱a̱ kuuꞌ Ndiosí, te̱ xi̱ꞌna̱ a̱ ni̱ xi̱koo̱ te̱ sa̱kanꞌ sa̱kuuꞌ ña̱ yooꞌ.
COL 1:16 Sa̱kanꞌ ña̱ su̱vi̱ a̱ ni̱ xa̱ꞌa̱ sa̱kuuꞌ ña̱ yoo ni̱ xa̱a̱ Ndiosí, ni̱ xa̱ꞌa̱ a̱ ña̱ yoo ndi̱viꞌ, xiinꞌ ña̱ yoo nuu̱ꞌ ñu̱ꞌuꞌ i̱i̱n yivi̱ꞌ, ña̱ ku̱vi̱ ku̱ni̱ e̱ꞌ, xiinꞌ ña̱ kü̱vi̱ ku̱ni̱ e̱ꞌ, naa kuuꞌ ña̱ kumiꞌ ndi̱e̱e̱ꞌ kaꞌnuꞌ, xiinꞌ naa kuuꞌ ña̱ xaꞌndia chuunꞌ kaꞌnuꞌ, xiinꞌ naa kuuꞌ ña̱ xaꞌndia chuunꞌ, xiinꞌ naa kuuꞌ ña̱ kumiꞌ ndi̱e̱e̱ꞌ. Cristo ja̱a̱nꞌ ni̱ xa̱ꞌa̱ sa̱kuuꞌ ña̱ yoo, te̱ xaꞌa̱ꞌ mi̱iꞌ a̱ ni̱ xa̱ꞌa̱ ña̱ꞌaꞌ a̱.
COL 1:17 Te̱ ña̱ ja̱a̱nꞌ ndii, xa̱ yoo a̱ nde̱e̱ kii̱ꞌ tïa̱ꞌan ko̱o̱ nde̱e̱ i̱i̱n ña̱ꞌa̱. Te̱ xiinꞌ ndi̱e̱e̱ꞌ a̱ yoo yuku̱n sa̱kuuꞌ ña̱ yoo.
COL 1:18 Te̱ ña̱ ja̱a̱nꞌ nduuꞌ xíniꞌ sa̱kuuꞌ ne̱ nduuꞌ kuenta a̱, ne̱ nduuꞌ nde̱e̱ naa ñu̱ꞌuꞌ ndeꞌi̱ a̱. Te̱ su̱vi̱ tu̱ a̱ nduuꞌ xaꞌndu̱ sa̱kuuꞌ ña̱ yoo, te̱ xi̱ꞌna̱ tu̱ a̱ ni̱ na̱ti̱a̱ku̱ te̱i̱n ne̱ ni̱ xiꞌi̱ te̱ ku̱ndu̱u̱ a̱ ña̱ kaꞌnuꞌ kuuꞌ nu̱uꞌ nuu̱ꞌ sa̱kuuꞌ ña̱ yoo.
COL 1:19 Sa̱kanꞌ ña̱ mi̱iꞌ Ndiosí ni̱ xta̱ni̱ ña̱ nakuitá xa̱chiꞌ ña̱ ja̱a̱nꞌ xiinꞌ a̱,
COL 1:20 te̱ xiinꞌ ña̱ ni̱ ndo̱ꞌo̱ a̱ ni̱ na̱koo̱ Ndiosí ña̱ mani̱ꞌ xiinꞌ sa̱kuuꞌ ña̱ yoo, ña̱ yoo nuu̱ꞌ ñu̱ꞌuꞌ i̱i̱n yivi̱ꞌ, xiinꞌ ña̱ yoo ndi̱viꞌ ndii, ni̱ na̱ta̱ndi̱e̱e̱ mani̱ꞌ a̱ sa̱kuuꞌ ña̱ ja̱a̱nꞌ xaꞌa̱ꞌ a̱ ña̱ ni̱ xiti̱a̱ níiꞌ Cristo ja̱a̱nꞌ nuu̱ꞌ krusín.
COL 1:21 Sa̱kanꞌ tu̱ ndoꞌó sa̱aꞌ ndii, xikaꞌ ni̱ yoo̱ꞌ ndo̱ꞌ nuu̱ꞌ Ndiosí xaꞌa̱ꞌ a̱ ña̱ ki̱ni̱ ña̱ ni̱ xa̱ni̱ni̱ ndo̱ꞌ, xiinꞌ ña̱ ni̱a̱ꞌa ña̱ ni̱ xa̱a̱ ndo̱ꞌ, te̱ ni̱ ku̱nda̱siꞌ ndo̱ꞌ Ndiosí. Te̱ ndii, xa̱ ni̱ na̱ta̱ndi̱e̱e̱ mani̱ꞌ Cristo ndoꞌó xiinꞌ Ndiosí vi̱ti̱n
COL 1:22 xaꞌa̱ꞌ a̱ ña̱ ni̱ xiꞌi̱ a̱ xa̱ꞌaꞌ kua̱chi̱ ndo̱ꞌ kii̱ꞌ ni̱ xika̱ a̱ i̱i̱n yivi̱ꞌ, te̱ ndo̱o̱ ko̱o̱ ndo̱ꞌ kii̱ꞌ sa̱na̱kuaꞌa a̱ ndoꞌó nuu̱ꞌ Ndiosí, te̱ ndo̱o̱ tu̱ nimá ndo̱ꞌ, te̱ kö̱o̱ꞌ nde̱e̱ i̱i̱n xaꞌa̱ꞌ ña̱ ti̱i̱n kua̱chi̱ Ndiosí yooꞌ nuu̱ꞌ a̱
COL 1:23 naaꞌ itaꞌ ni̱ꞌi̱ ndo̱ꞌ nuu̱ꞌ ña̱ i̱ni̱ e̱ꞌ xini e̱ꞌ Jesús, te̱ kü̱nu̱ndiaꞌa̱ ndo̱ꞌ nuu̱ꞌ a̱, te̱ kü̱xi̱o̱o̱ tu̱ ndo̱ꞌ nuu̱ꞌ ña̱ ndiatuꞌ i̱ni̱ e̱ꞌ ña̱ ni̱ na̱ti̱i̱n ndo̱ꞌ kii̱ꞌ ni̱ xi̱ni̱ so̱ꞌo̱ ndo̱ꞌ xaꞌa̱ꞌ tu̱ꞌu̱n va̱ꞌa̱, ña̱ kaꞌán ndo̱so̱ꞌ te̱ yivi̱ꞌ ka̱niiꞌ i̱i̱n yivi̱ꞌ. Te̱ ni̱ sa̱kuisoꞌ chuunꞌ tu̱ Ndiosí yuꞌu̱ Pablo, te̱ kaꞌán ndo̱so̱ꞌ i̱ ña̱ ja̱a̱nꞌ.
COL 1:24 Nakuatiaꞌ nimá i̱ vi̱ti̱n nuu̱ꞌ ña̱ ndoꞌoꞌ i̱ xaꞌa̱ꞌ ndo̱ꞌ xiinꞌ ñu̱ꞌuꞌ ndeꞌi̱ i̱, sa̱kanꞌ ña̱ xiinꞌ ña̱ ja̱a̱nꞌ saxinú i̱ ña̱ ni̱ ndo̱ꞌo̱ Cristo xaꞌa̱ꞌ ne̱ nduuꞌ kuenta a̱, ne̱ nduuꞌ nde̱e̱ naa ñu̱ꞌuꞌ ndeꞌi̱ a̱.
COL 1:25 Te̱ ni̱ sa̱kuisoꞌ chuunꞌ Ndiosí yuꞌu̱ te̱ xikaꞌ nuuꞌ i̱ nuu̱ꞌ ndoꞌó, ne̱ nakayá xaꞌa̱ꞌ Jesús, te̱ kaꞌán ndo̱so̱ꞌ xinu̱ i̱ tu̱ꞌu̱n va̱ꞌa̱
COL 1:26 ña̱ ni̱ yoo̱ si̱ꞌe nuu̱ꞌ sa̱kuuꞌ ne̱ yivi̱ꞌ nde̱e̱ xta̱ꞌanꞌ i̱i̱n yivi̱ꞌ, xiinꞌ nde̱e̱ kii̱ꞌ ni̱ xa̱ꞌaꞌ yoo ne̱ yivi̱ꞌ. Ndisu̱ vi̱ti̱n ndii, xa̱ ni̱ sa̱tuví ña̱ꞌaꞌ Ndiosí nuu̱ꞌ ne̱ nduuꞌ kuenta a̱.
COL 1:27 Sa̱kanꞌ ña̱ ni̱ kuni̱ a̱ ña̱ ku̱nda̱ni̱ ndoꞌó, ne̱ tukuꞌ, ne̱ nduuꞌ kuenta a̱, ña̱ kaꞌnuꞌ kooꞌ chukuuꞌ ña̱ ni̱ yoo̱ si̱ꞌe ja̱a̱nꞌ. Te̱ Cristo nduuꞌ ña̱ ja̱a̱nꞌ, te̱ naá a̱ nimá ndo̱ꞌ, xaꞌa̱ꞌ a̱ ja̱a̱nꞌ na ndiatuꞌ i̱ni̱ ndo̱ꞌ ña̱ ku̱ndi̱e̱e̱ ndo̱ꞌ miiꞌ nda̱tu̱nꞌ kooꞌ chukuuꞌ kaaꞌ.
COL 1:28 Te̱ xaꞌa̱ꞌ Cristo ja̱a̱nꞌ kaꞌán ndo̱so̱ꞌ ndu̱ nuu̱ꞌ sa̱kuuꞌ ne̱ yivi̱ꞌ. Ndiaa yu̱ꞌuꞌ ña̱ꞌaꞌ ndu̱, te̱ saniaꞌá tu̱ ña̱ꞌaꞌ ndu̱ xiinꞌ sa̱kuuꞌ ña̱ xini tuní ña̱ kua̱xi̱ nda̱ꞌaꞌ Ndiosí, te̱ ku̱vi̱ sa̱na̱kuaꞌa ña̱ꞌaꞌ ndu̱ nuu̱ꞌ Ndiosí nduuꞌ ni̱a̱ ne̱ nda̱ku nimá xaꞌa̱ꞌ a̱ ña̱ i̱ni̱ ni̱a̱ xini ni̱a̱ Cristo Jesús.
COL 1:29 Xaꞌa̱ꞌ a̱ ja̱a̱nꞌ na xachuunꞌ uꞌvi̱ i̱ nuu̱ꞌ Cristo xiinꞌ ña̱ ndi̱e̱e̱ꞌ ña̱ taxiꞌ a̱ nuu̱ꞌ i̱, te̱ sa̱xinú i̱ ña̱ ni̱ sa̱kuisoꞌ chuunꞌ a̱ yuꞌu̱.
COL 2:1 Te̱ kuní i̱ ña̱ ku̱nda̱ni̱ ndo̱ꞌ sa̱a̱ vi̱ꞌ xachuunꞌ uꞌvi̱ va̱ i̱ xaꞌa̱ꞌ ndoꞌó, xiinꞌ xaꞌa̱ꞌ ne̱ ndieeꞌ ñu̱u̱ Laodicea, xiinꞌ xaꞌa̱ꞌ sa̱kuuꞌ ne̱ tïa̱ꞌan ku̱ni̱ sa̱a̱ kaaꞌ nuu̱ꞌ i̱.
COL 2:2 Xaaꞌ i̱ sa̱kanꞌ te̱ sa̱ndi̱e̱ni i̱ nimá ndo̱ꞌ, te̱ i̱i̱n nda̱a̱ꞌ ku̱ndu̱u̱ ña̱ ndani̱ taꞌanꞌ ndo̱ꞌ, te̱ ku̱nda̱ni̱ ndi̱ꞌi̱ ndo̱ꞌ sa̱kuuꞌ ña̱ xini tuní, sa̱kanꞌ te̱ ku̱nda̱ni̱ ndo̱ꞌ ña̱ ndichi ña̱ yoo si̱ꞌe xaꞌa̱ꞌ yu̱vaꞌ e̱ꞌ Ndiosí, te̱ ña̱ ndichi ja̱a̱nꞌ nduuꞌ Cristo.
COL 2:3 Te̱ ña̱ ja̱a̱nꞌ nduuꞌ ña̱ kumiꞌ sa̱kuuꞌ ña̱ ndiaa yaꞌviꞌ kooꞌ chukuuꞌ, ña̱ yoo si̱ꞌe, ña̱ xini tuní xiinꞌ ña̱ ndichi xa̱va̱ꞌa̱.
COL 2:4 Kaꞌán i̱ ña̱ yo̱ꞌo̱ꞌ xiinꞌ ndo̱ꞌ te̱ kü̱ni̱ xaꞌanꞌ nde̱e̱ i̱i̱n ne̱ yivi̱ꞌ ndoꞌó xiinꞌ kuento nda̱tu̱nꞌ saka.
COL 2:5 Kua̱chi̱ ndii, tee̱ꞌ ndee kö̱o̱ꞌ i̱ yoo xiinꞌ ndo̱ꞌ, ndisu̱ yoo nimá i̱ xiinꞌ ndo̱ꞌ, te̱ nakuatiaꞌ i̱ ña̱ ndieeꞌ mani̱ꞌ xiinꞌ taꞌanꞌ ndo̱ꞌ, te̱ itaꞌ ni̱ꞌi̱ tu̱ ndo̱ꞌ nuu̱ꞌ ña̱ i̱ni̱ ndo̱ꞌ xini ndo̱ꞌ Cristo.
COL 2:6 Sa̱kanꞌ na kuiiꞌ xaꞌa̱ꞌ a̱ ña̱ ni̱ na̱ti̱i̱n ndo̱ꞌ Jesucristo nduuꞌ xto̱ꞌo̱ ndo̱ꞌ ndii, ka̱ka̱ ndo̱ꞌ sa̱a̱ kuní a̱,
COL 2:7 tiinꞌ kutu̱ꞌ ña̱ꞌaꞌ ndo̱ꞌ, te̱ kui̱ta̱ kutu̱ꞌ tu̱ ndo̱ꞌ nuu̱ꞌ tu̱ꞌu̱n a̱, te̱ kui̱ta̱ ni̱ꞌi̱ ndo̱ꞌ nuu̱ꞌ ña̱ i̱ni̱ e̱ꞌ xini e̱ꞌ Jesús sa̱a̱ niiꞌ ni̱ sa̱niaꞌá ra̱ ndoꞌó, te̱ ta̱xi̱ va̱ ndo̱ꞌ ña̱ chi̱nda̱ni Ndiosí.
COL 2:8 Ko̱to̱ xiinꞌ mi̱iꞌ va̱ ndo̱ꞌ, te̱ kü̱ni̱ xaꞌanꞌ nde̱e̱ i̱i̱n ne̱ yivi̱ꞌ ndoꞌó xiinꞌ ña̱ xini tuní saka, ña̱ kuä̱sa̱ꞌ kuní, ña̱ kaꞌán xaꞌa̱ꞌ ña̱ xi xaá te̱ yivi̱ꞌ kui̱ti̱ꞌ, te̱ kaꞌán tu̱ a̱ sa̱a̱ kuní ña̱ xikoꞌ niꞌiꞌ ne̱ yivi̱ꞌ, ne̱ nduuꞌ kuenta i̱i̱n yivi̱ꞌ, te̱ süu̱ꞌ kaꞌán ña̱ ja̱a̱nꞌ sa̱a̱ kuní Cristo.
COL 2:9 Sa̱kanꞌ ña̱ nakuitá ka̱niiꞌ Cristo xiinꞌ ña̱ kuuꞌ Ndiosí.
COL 2:10 Te̱ ndoꞌó ndii, xa̱ yoo xinu̱ ndo̱ꞌ te̱ sa̱a̱ ndo̱ꞌ ña̱ kuní Ndiosí xaꞌa̱ꞌ a̱ ña̱ i̱ni̱ ndo̱ꞌ xini ndo̱ꞌ Cristo, te̱ ña̱ ja̱a̱nꞌ nduuꞌ xíniꞌ nuu̱ꞌ sa̱kuuꞌ ña̱ kumiꞌ ndi̱e̱e̱ꞌ xiinꞌ ña̱ xaꞌndia chuunꞌ.
COL 2:11 Te̱ sa̱kanꞌ tu̱ xaꞌa̱ꞌ a̱ ña̱ i̱ni̱ ndo̱ꞌ xini ndo̱ꞌ Jesús ndii, ni̱ xa̱ꞌa̱ a̱ tuni̱ ndo̱ꞌ, ndisu̱ süu̱ꞌ tuni̱ naa ña̱ xaꞌaꞌ nda̱ꞌaꞌ te̱ yivi̱ꞌ nduuꞌ ña̱ ja̱a̱nꞌ, süu̱ꞌ ja̱a̱nꞌ ndii nduuꞌ a̱ ña̱ tava̱ꞌ Jesús ña̱ ndioo̱ꞌ i̱ni̱ i̱i̱nꞌ ndo̱ꞌ sa̱a̱ ndo̱ꞌ kua̱chi̱. Te̱ ña̱ ja̱a̱nꞌ nduuꞌ nde̱e̱ naa tuni̱ ndo̱ꞌ ña̱ ni̱ xa̱ꞌa̱ Cristo.
COL 2:12 Kii̱ꞌ ni̱ chi̱chi̱ ndo̱ꞌ kuenta Cristo ndii, nde̱e̱ naa ni̱ kuxi̱ tu̱ ra̱ ndoꞌó xiinꞌ a̱ ti̱xi̱n ñu̱ꞌuꞌ, te̱ ni̱ na̱ti̱a̱ku̱ ingaꞌ tu̱ ndo̱ꞌ xiinꞌ a̱ xiinꞌ ndi̱e̱e̱ꞌ Ndiosí xaꞌa̱ꞌ a̱ ña̱ i̱ni̱ ndo̱ꞌ xini ndo̱ꞌ Jesús, te̱ ndi̱e̱e̱ꞌ ja̱a̱nꞌ nduuꞌ ña̱ ni̱ ti̱i̱n Ndiosí, te̱ ni̱ sa̱na̱tiaku ña̱ꞌaꞌ a̱ te̱i̱n ne̱ ni̱ xiꞌi̱.
COL 2:13 Te̱ ndoꞌó ndii, ni̱ nduu̱ ndo̱ꞌ nde̱e̱ naa ne̱ ni̱ xiꞌi̱ nuu̱ꞌ Ndiosí xaꞌa̱ꞌ a̱ ña̱ ni̱ xi̱ko̱ niꞌiꞌ kua̱chi̱ kivi̱ꞌ ñu̱u̱ ndo̱ꞌ, te̱ nï̱ nduu̱ ndo̱ꞌ kuenta Ndiosí xaꞌa̱ꞌ a̱ ña̱ kö̱o̱ꞌ tuni̱ i̱i̱nꞌ ndo̱ꞌ. Ndisu̱ Ndiosí ndii, ni̱ sa̱na̱tiaku ingaꞌ a̱ ndoꞌó xiinꞌ Cristo kii̱ꞌ ni̱ yoo̱ kaꞌnuꞌ i̱ni̱ a̱ xaꞌa̱ꞌ kua̱chi̱ e̱ꞌ,
COL 2:14 sa̱kanꞌ ña̱ ni̱ sa̱ndoyoꞌ a̱ sa̱kuuꞌ ña̱ yoso̱ꞌ xaꞌa̱ꞌ e̱ꞌ, ña̱ ni̱ xkaꞌndi̱a̱ e̱ꞌ ña̱ kaꞌán tu̱ꞌu̱n nde̱iꞌ a̱, ña̱ ni̱ ti̱i̱n kua̱chi̱ yooꞌ. Ni̱ ti̱i̱n ña̱ꞌaꞌ a̱, te̱ ni̱ ku̱xi̱ ña̱ꞌaꞌ a̱ nuu̱ꞌ krusín, te̱ sa̱kanꞌ ni̱ sa̱ndoyoꞌ a̱ ña̱ kaꞌán ña̱ ja̱a̱nꞌ xaꞌa̱ꞌ kua̱chi̱ e̱ꞌ.
COL 2:15 Te̱ sa̱kanꞌ ni̱ tu̱ꞌu̱n a̱ ña̱ ndi̱e̱eꞌ nuu̱ꞌ sa̱kuuꞌ ña̱ kumiꞌ ndi̱e̱e̱ꞌ ja̱a̱nꞌ, xiinꞌ nuu̱ꞌ ña̱ xaꞌndia chuunꞌ kii̱ꞌ ni̱ sa̱ndi̱e̱e̱ kuiꞌe tuviꞌ ña̱ꞌaꞌ a̱ nuu̱ꞌ kuaꞌa̱ꞌ ne̱ yivi̱ꞌ, xiinꞌ ña̱ ni̱ xa̱a̱ Cristo nuu̱ꞌ krusín.
COL 2:16 Xaꞌa̱ꞌ a̱ ja̱a̱nꞌ na kuiiꞌ sä̱a̱ ndo̱ꞌ kuenta ña̱ kaꞌa̱n ki̱ni̱ ne̱ yivi̱ꞌ xiinꞌ ndo̱ꞌ xaꞌa̱ꞌ ña̱ xixiꞌ ndo̱ꞌ, xiinꞌ ña̱ xiꞌiꞌ ndo̱ꞌ, ni̱ nde̱e̱ xaꞌa̱ꞌ a̱ ña̱ xïtoꞌ kaꞌnuꞌ ndo̱ꞌ kivi̱ꞌ ña̱ tuu ne̱ ja̱a̱nꞌ kaꞌnuꞌ, xiinꞌ a̱ xaꞌa̱ꞌ ña̱ xïtoꞌ kaꞌnuꞌ ndo̱ꞌ kivi̱ꞌ ña̱ nduuꞌ iti̱a̱ꞌ yoo̱ꞌ, xiinꞌ xaꞌa̱ꞌ a̱ ña̱ xïtoꞌ kaꞌnuꞌ ndo̱ꞌ kivi̱ꞌ sábado, ña̱ xina̱ndiee̱ꞌ ni̱a̱.
COL 2:17 Te̱ sa̱kuuꞌ ña̱ ja̱a̱nꞌ nduuꞌ ku̱ndaꞌvi̱ ña̱ ki̱xi̱n, ndisu̱ ña̱ kaꞌán xna̱ꞌa̱ ña̱ ja̱a̱nꞌ xaꞌa̱ꞌ ndii, Cristo nduuꞌ a̱.
COL 2:18 Te̱ tä̱xi̱ ndo̱ꞌ na̱ka̱si̱ nde̱e̱ i̱i̱n ne̱ yivi̱ꞌ ndoꞌó nuu̱ꞌ ña̱ sa̱niꞌíꞌ Ndiosí ndoꞌó, sa̱kanꞌ ña̱ ne̱ ja̱a̱nꞌ ndii, xasuviꞌ ni̱a̱ ña̱ ndaꞌvi i̱ni̱ ni̱a̱, te̱ xakaꞌnuꞌ tu̱ ni̱a̱ ángele, te̱ kaꞌán ñuñuꞌ ni̱a̱ ña̱ satuví a̱ nuu̱ꞌ ni̱a̱, te̱ chituꞌ vi̱ꞌ xíniꞌ ni̱a̱ ñuꞌuꞌ ña̱ kuä̱sa̱ꞌ kuní.
COL 2:19 Te̱ ne̱ ja̱a̱nꞌ ndii, ndïkún ni̱a̱ Cristo, ña̱ nduuꞌ xíniꞌ sa̱kuuꞌ yooꞌ, ne̱ i̱ni̱ xini a̱, ne̱ nduuꞌ nde̱e̱ naa ñu̱ꞌuꞌ ndeꞌi̱ a̱, xiinꞌ miiꞌ ñuꞌuꞌ taꞌanꞌ i̱kiꞌ miiꞌ tiinꞌ tu̱chi̱ xi̱i̱ ñu̱ꞌuꞌ ndeꞌi̱ ja̱a̱nꞌ. Sa̱kanꞌ ña̱ saxkaꞌndíá a̱ sa̱kuuꞌ ña̱ kuní a̱ xaꞌa̱ꞌ yooꞌ, ne̱ i̱ni̱ xini a̱. Te̱ sa̱kanꞌ sanduiinꞌ ña̱ꞌaꞌ a̱, te̱ xaꞌnuꞌ e̱ꞌ sa̱a̱ kuní Ndiosí.
COL 2:20 Naaꞌ ndi̱xa̱ xna̱ꞌa̱ xa̱ ni̱ xiꞌi̱ ingaꞌ ndo̱ꞌ xiinꞌ Cristo nuu̱ꞌ ña̱ xikoꞌ niꞌiꞌ ne̱ yivi̱ꞌ, ne̱ nduuꞌ kuenta i̱i̱n yivi̱ꞌ yoꞌoꞌ ndii, ¿ndichun na xikaꞌ ndo̱ꞌ nde̱e̱ naa xikaꞌ ne̱ nduuꞌ kuenta i̱i̱n yivi̱ꞌ, te̱ ndikún ndo̱ꞌ ña̱ xaaꞌ ne̱ ja̱a̱nꞌ?
COL 2:21 Naa kuuꞌ ña̱ kaꞌán ni̱a̱ ndii: “Kü̱ni̱ nda̱ꞌaꞌ u̱nꞌ ña̱ kaa̱ꞌ, kö̱to̱ u̱nꞌ sa̱a̱ iinꞌ ña̱ yo̱ꞌo̱ꞌ, töndi̱a̱ u̱nꞌ ña̱ yo̱ꞌo̱ꞌ xiinꞌ nda̱ꞌaꞌ u̱nꞌ”, kachi ni̱a̱.
COL 2:22 Te̱ sa̱kuuꞌ ña̱ ja̱a̱nꞌ ndii, kaꞌán a̱ xaꞌa̱ꞌ ña̱ saniaꞌá te̱ yivi̱ꞌ xiinꞌ ña̱ kaꞌán chuunꞌ mi̱iꞌ kui̱ti̱ꞌ ra̱, te̱ ña̱ ndo̱ñuꞌuꞌ ku̱ndu̱u̱ a̱ kii̱ꞌ yaꞌa̱ kivi̱ꞌ yoo a̱.
COL 2:23 Ña̱ ndi̱xa̱ nduuꞌ a̱ ndii, sa̱kuuꞌ ña̱ saniaꞌá ne̱ ja̱a̱nꞌ ndii, nde̱e̱ naa ña̱ xini tuní xna̱ꞌa̱ xaꞌa̱ꞌ i̱chiꞌ Ndiosí nduuꞌ a̱, sa̱kanꞌ ña̱ kaꞌán a̱ sa̱a̱ ka̱ka̱ ni̱a̱ i̱chiꞌ Ndiosí, xiinꞌ sa̱a̱ ku̱ndaꞌvi i̱ni̱ ni̱a̱, xiinꞌ sa̱a̱ sa̱ndoꞌoꞌ xiinꞌ mi̱iꞌ ni̱a̱. Ndisu̱ nde̱e̱ sie chïndieeꞌ nde̱e̱ i̱i̱n ña̱ ja̱a̱nꞌ yooꞌ, te̱ na̱ko̱o̱ e̱ꞌ kua̱chi̱ ña̱ ndioo̱ꞌ i̱ni̱ i̱i̱nꞌ e̱.
COL 3:1 Te̱ xaꞌa̱ꞌ a̱ ña̱ ni̱ na̱ti̱a̱ku̱ ingaꞌ ndo̱ꞌ xiinꞌ Cristo ndii, ndu̱kuꞌ naa ndukuꞌ ndo̱ꞌ ña̱ꞌa̱ ña̱ yoo ndi̱viꞌ miiꞌ nduꞌu̱ꞌ Cristo nda̱ꞌaꞌ kua̱ꞌa̱ Ndiosí.
COL 3:2 Te̱ ka̱ni̱ni̱ ndo̱ꞌ xaꞌa̱ꞌ ña̱ nduuꞌ kuenta ndi̱viꞌ, te̱ kä̱ni̱ni̱ ndo̱ꞌ xaꞌa̱ꞌ ña̱ nduuꞌ kuenta i̱i̱n yivi̱ꞌ.
COL 3:3 Te̱ xaꞌa̱ꞌ a̱ ña̱ ni̱ xiꞌi̱ ndo̱ꞌ nuu̱ꞌ ña̱ kuní i̱i̱nꞌ mi̱iꞌ ndo̱ꞌ ndii, nda̱ꞌaꞌ Ndiosí yoo si̱ꞌe kivi̱ꞌ ñu̱u̱ ndo̱ꞌ ni̱ xa̱a̱ Cristo.
COL 3:4 Te̱ kii̱ꞌ na̱tuvi̱ Cristo, ña̱ taxiꞌ kivi̱ꞌ ñu̱u̱ e̱ꞌ ndii, na̱tuvi̱ tu̱ ndoꞌó xiinꞌ a̱ miiꞌ nda̱tu̱nꞌ kaaꞌ.
COL 3:5 Xaꞌa̱ꞌ a̱ ja̱a̱nꞌ na kü̱ti̱a̱ku̱ ka̱ ndo̱ꞌ nuu̱ꞌ ña̱ kuní i̱i̱nꞌ mi̱iꞌ ndo̱ꞌ: naa kuuꞌ ña̱ kumiꞌ ndo̱ꞌ musa ndo̱ꞌ, xiinꞌ ña̱ xeꞌnaꞌ ndo̱ꞌ, xiinꞌ ña̱ ki̱ni̱ ndioo̱ꞌ i̱ni̱ ndo̱ꞌ, xiinꞌ ña̱ kaꞌán nimá ndo̱ꞌ sa̱a̱ ndo̱ꞌ ña̱ ki̱ni̱, xiinꞌ ña̱ ndioo̱ꞌ i̱ni̱ va̱ ndo̱ꞌ xaꞌa̱ꞌ ña̱ꞌa̱, te̱ nde̱e̱ naa i̱i̱n ndiosí ndo̱ꞌ nduuꞌ ña̱ ja̱a̱nꞌ.
COL 3:6 Te̱ ne̱ xaaꞌ ña̱ ja̱a̱nꞌ ndii, chie̱ va̱ tu̱ndoꞌo̱ꞌ ta̱xi̱ Ndiosí ku̱ndo̱ꞌo̱ ni̱a̱.
COL 3:7 Te̱ ni̱ xa̱a̱ tu̱ ndoꞌó ña̱ ka̱ꞌa̱n ja̱a̱nꞌ kii̱ꞌ ni̱ xika̱ ndo̱ꞌ xiko niꞌiꞌ ña̱ ja̱a̱nꞌ kivi̱ꞌ ñu̱u̱ ndo̱ꞌ.
COL 3:8 Ndisu̱ vi̱ti̱n ndii, kuní a̱ ña̱ na̱ko̱o̱ ndo̱ꞌ sa̱kuuꞌ ña̱ yo̱ꞌo̱ꞌ: naa kuuꞌ ña̱ nasaáꞌ ndo̱ꞌ, xiinꞌ ña̱ kuiꞌe̱ ndo̱ꞌ, xiinꞌ ña̱ chi̱chi̱ꞌ i̱ni̱ ndo̱ꞌ, xiinꞌ ña̱ kani̱a̱ꞌa ndo̱ꞌ xaꞌa̱ꞌ ne̱ yivi̱ꞌ, xiinꞌ ña̱ va̱ꞌa̱ yu̱ꞌuꞌ ndo̱ꞌ.
COL 3:9 Te̱ kü̱ni̱ xaꞌanꞌ taꞌanꞌ ka̱ ndo̱ꞌ, sa̱kanꞌ ña̱ vi̱ti̱n ndii xa̱ ni̱ na̱ko̱o̱ ndo̱ꞌ kivi̱ꞌ ñu̱u̱ ya̱taꞌ, xiinꞌ sa̱kuuꞌ ña̱ ni̱ xa̱a̱ ndo̱ꞌ,
COL 3:10 te̱ xa̱ ni̱ na̱ndu̱u̱ ndo̱ꞌ ne̱ yivi̱ꞌ xa̱aꞌ. Sa̱kanꞌ na i̱ꞌi̱n kivi̱ꞌ kuaꞌa̱n nakuitá ka̱ kuuꞌ ndo̱ꞌ sa̱a̱ kuuꞌ Ndiosí, ña̱ ni̱ xa̱ꞌa̱ yooꞌ, nde̱e̱ ska̱chiꞌ xaa̱ kivi̱ꞌ ña̱ ku̱nda̱ni̱ ndi̱ꞌi̱ ndo̱ꞌ xaꞌa̱ꞌ a̱.
COL 3:11 Te̱ kö̱o̱ꞌ a̱ xaaꞌ a̱ naaꞌ nduuꞌ e̱ꞌ ne̱ tukuꞌ, uun ne̱ judío, naaꞌ yoo tuni̱ i̱i̱nꞌ e̱ꞌ, uun naa kö̱o̱ꞌ a̱, naaꞌ ne̱ ndaꞌvi so̱ꞌo̱ nduuꞌ e̱ꞌ, uun ne̱ i̱kuꞌ nduuꞌ e̱ꞌ, naaꞌ ne̱ xikoꞌ niꞌiꞌ i̱i̱n xto̱ꞌo̱ nduuꞌ e̱ꞌ, uun naaꞌ ne̱ xikaꞌ ndiká nduuꞌ e̱ꞌ. Süu̱ꞌ ja̱a̱nꞌ ndii Cristo nduuꞌ ña̱ xaꞌndia chuunꞌ nuu̱ꞌ e̱ꞌ, te̱ su̱vi̱ tu̱ a̱ naá nimá sa̱kuuꞌ e̱ꞌ.
COL 3:12 Te̱ xaꞌa̱ꞌ a̱ ña̱ ni̱ na̱ka̱xi̱n Ndiosí yooꞌ, te̱ nduuꞌ tu̱ e̱ꞌ kuenta a̱, te̱ ndani̱ a̱ yooꞌ ndii, niaꞌa̱ ndo̱ꞌ ña̱ va̱ꞌa̱ kuuꞌ ndo̱ꞌ, xiinꞌ ña̱ kuvita i̱ni̱ ndo̱ꞌ, xiinꞌ ña̱ nda̱su̱n i̱ni̱ ndo̱ꞌ, xiinꞌ ña̱ ndaꞌvi kuuꞌ nimá ndo̱ꞌ, xiinꞌ ña̱ maso ku̱u̱ ndo̱ꞌ, xiinꞌ ña̱ kuie i̱ni̱ ndo̱ꞌ.
COL 3:13 Te̱ sa̱kanꞌ tu̱ ku̱ndi̱e̱ni ndo̱ꞌ ku̱ni̱ taꞌanꞌ ndo̱ꞌ, te̱ ko̱o̱ kaꞌnuꞌ i̱ni̱ ndo̱ꞌ ku̱ni̱ taꞌanꞌ ndo̱ꞌ. Te̱ naaꞌ yoo ndo̱ꞌ tu̱n kuiꞌe̱ xiinꞌ taꞌanꞌ ndo̱ꞌ ndii, ko̱o̱ kaꞌnuꞌ i̱ni̱ ndo̱ꞌ xaꞌa̱ꞌ taꞌanꞌ ndo̱ꞌ sa̱a̱ niiꞌ ni̱ yoo̱ kaꞌnuꞌ i̱ni̱ Cristo xaꞌa̱ꞌ e̱ꞌ.
COL 3:14 Te̱ ña̱ kaꞌnuꞌ ka̱ nuu̱ꞌ sa̱kuuꞌ ña̱ ja̱a̱nꞌ ndii, ña̱ ku̱ndani̱ taꞌanꞌ ndo̱ꞌ nduuꞌ a̱, sa̱kanꞌ ña̱ ña̱ ja̱a̱nꞌ nduuꞌ ña̱ ndasaiinꞌ xa̱chiꞌ yooꞌ.
COL 3:15 Te̱ na ko̱o̱ na ña̱ mani̱ꞌ, ña̱ taxiꞌ Cristo, nimá ndo̱ꞌ, kua̱chi̱ ndii ni̱ ka̱na̱ Ndiosí ndoꞌó te̱ ku̱ndu̱u̱ ndo̱ꞌ nde̱e̱ naa i̱i̱n nda̱a̱ꞌ ñu̱ꞌuꞌ ndeꞌi̱, te̱ ku̱ndi̱e̱e̱ mani̱ꞌ ndo̱ꞌ. Te̱ ta̱xi̱ na ndo̱ꞌ ña̱ chi̱nda̱ni Ndiosí.
COL 3:16 Te̱ na ko̱o̱ kuaꞌa̱ꞌ tu̱ꞌu̱n va̱ꞌa̱ xaꞌa̱ꞌ Cristo nimá ndo̱ꞌ te̱ ku̱vi̱ sa̱niaꞌá taꞌanꞌ ndo̱ꞌ, te̱ ku̱vi̱ tu̱ ko̱ndi̱a̱ yu̱ꞌuꞌ taꞌanꞌ ndo̱ꞌ xiinꞌ sa̱kuuꞌ ña̱ xini tuní ña̱ kua̱xi̱ nda̱ꞌaꞌ Ndiosí. Te̱ ka̱ta̱ ndo̱ꞌ nuu̱ꞌ a̱ taxiꞌ ndo̱ꞌ ña̱ chi̱nda̱ni a̱ xiinꞌ ya̱a̱ ña̱ yoso̱ꞌ nuu̱ꞌ tu̱tu̱ Salmos, xiinꞌ ya̱a̱ ña̱ kuie kuaꞌa̱n, xiinꞌ ya̱a̱ ña̱ sakaꞌán Espíritu nimá ndo̱ꞌ.
COL 3:17 Sa̱kanꞌ na kuiiꞌ ndee ka̱ ña̱ kaꞌán ndo̱ꞌ, uun ndee ka̱ ña̱ xaaꞌ ndo̱ꞌ ndii, sa̱a̱ ndo̱ꞌ sa̱kuuꞌ ña̱ ja̱a̱nꞌ xiinꞌ ndi̱e̱e̱ꞌ xto̱ꞌo̱ e̱ꞌ Jesús taxiꞌ ndo̱ꞌ ña̱ chi̱nda̱ni yu̱vaꞌ e̱ꞌ Ndiosí xaꞌa̱ꞌ ña̱ ni̱ xa̱a̱ Jesús.
COL 3:18 Ndoꞌó, ña̱ꞌaꞌ, ne̱ yoo i̱i̱ꞌ ndii, kuní a̱ ña̱ ka̱ka̱ nu̱u̱ ndo̱ꞌ nuu̱ꞌ i̱i̱ꞌ ndo̱ꞌ xiinꞌ i̱i̱n ka̱niiꞌ nimá ndo̱ꞌ sa̱a̱ xataꞌa̱n sa̱a̱ ne̱ ndikún i̱chiꞌ xto̱ꞌo̱ e̱ꞌ Jesús.
COL 3:19 Ndoꞌó, te̱ yoo ñaꞌ siꞌi ndii, ku̱ndani̱ ña̱ꞌaꞌ ndo̱ꞌ, te̱ mï̱iꞌ ku̱u̱ ndo̱ꞌ xiinꞌ aꞌ.
COL 3:20 Ndoꞌó, ne̱ kuachi̱ꞌ ndii, ka̱ndi̱xaꞌ ndo̱ꞌ sa̱kuuꞌ ña̱ kaꞌán yu̱vaꞌ si̱ꞌiꞌ ndo̱ꞌ xiinꞌ ndo̱ꞌ. Kua̱chi̱ ndii va̱ꞌa̱ kuni xto̱ꞌo̱ e̱ꞌ Jesús kii̱ꞌ xaaꞌ ndo̱ꞌ ña̱ ja̱a̱nꞌ.
COL 3:21 Ndoꞌó, yu̱vaꞌ si̱ꞌiꞌ ndii, mï̱iꞌ ku̱u̱ ndo̱ꞌ xiinꞌ siꞌe̱ ndo̱ꞌ ko̱to̱ ka̱ ku̱u̱ so̱o̱ i̱ni̱ ni̱a̱.
COL 3:22 Ndoꞌó, ne̱ xikoꞌ niꞌiꞌ i̱i̱n xto̱ꞌo̱ ndii, ka̱ndi̱xaꞌ ndo̱ꞌ sa̱kuuꞌ ña̱ kaꞌán xto̱ꞌo̱ ndo̱ꞌ i̱i̱n yivi̱ꞌ yoꞌoꞌ xiinꞌ ndo̱ꞌ. Te̱ süu̱ꞌ ka̱ndi̱xaꞌ ña̱ꞌaꞌ ndo̱ꞌ kii̱ꞌ xitoꞌ ndiꞌe̱ꞌ kui̱ti̱ꞌ ne̱ ja̱a̱nꞌ ndoꞌó te̱ ndoo̱ va̱ꞌa̱ ndo̱ꞌ nuu̱ꞌ ni̱a̱. Süu̱ꞌ ja̱a̱nꞌ ndii xiinꞌ i̱i̱n ka̱niiꞌ nimá ndo̱ꞌ ka̱ndi̱xaꞌ ña̱ꞌaꞌ ndo̱ꞌ, sa̱kanꞌ ña̱ xitoꞌ kaꞌnuꞌ ndo̱ꞌ xto̱ꞌo̱ e̱ꞌ Jesús.
COL 3:23 Te̱ ndee ka̱ ña̱ xaaꞌ ndo̱ꞌ ndii, sa̱a̱ ndo̱ꞌ a̱ xiinꞌ i̱i̱n ka̱niiꞌ nimá ndo̱ꞌ nde̱e̱ naa xikaꞌ nuuꞌ ndo̱ꞌ nuu̱ꞌ xto̱ꞌo̱ e̱ꞌ Jesús, te̱ süu̱ꞌ nuu̱ꞌ ne̱ yivi̱ꞌ kui̱ti̱ꞌ.
COL 3:24 Kua̱chi̱ ndii xiní ndo̱ꞌ ña̱ na̱ti̱i̱n ndo̱ꞌ ña̱ va̱ꞌa̱ nda̱ꞌaꞌ Ndiosí ndi̱viꞌ, sa̱kanꞌ ña̱ nuu̱ꞌ xto̱ꞌo̱ e̱ꞌ Cristo xikaꞌ nuuꞌ ndo̱ꞌ kii̱ꞌ xikaꞌ nuuꞌ ndo̱ꞌ nuu̱ꞌ ne̱ yivi̱ꞌ ja̱a̱nꞌ.
COL 3:25 Ndisu̱ yo̱o̱ ka̱ xaaꞌ ña̱ ni̱a̱ꞌa ndii, na̱chaꞌvi̱ mi̱iꞌ ni̱a̱ xaꞌa̱ꞌ ña̱ ja̱a̱nꞌ sa̱a̱ Ndiosí, sa̱kanꞌ ña̱ i̱i̱n kachi kuuꞌ ña̱ ja̱a̱nꞌ xiinꞌ sa̱kuuꞌ ne̱ yivi̱ꞌ.
COL 4:1 Ndoꞌó, ne̱ nduuꞌ xto̱ꞌo̱ vi̱ti̱n ndii, sa̱chuunꞌ nda̱ku ndo̱ꞌ xiinꞌ ne̱ xikaꞌ nuuꞌ nuu̱ꞌ ndo̱ꞌ, te̱ i̱i̱n kachi tu̱ ku̱u̱ ndo̱ꞌ xiinꞌ ni̱a̱ na̱ka̱ꞌanꞌ ndo̱ꞌ ña̱ yoo tu̱ i̱i̱n xto̱ꞌo̱ ndoꞌó ndi̱viꞌ.
COL 4:2 Nä̱ko̱o̱ ndo̱ꞌ ña̱ kaꞌán chito̱ ndo̱ꞌ xiinꞌ Ndiosí, te̱ ko̱o̱ tu̱ꞌva̱ ndo̱ꞌ kii̱ꞌ kaꞌán ndo̱ꞌ xiinꞌ a̱ taxiꞌ ndo̱ꞌ ña̱ chi̱nda̱ni a̱.
COL 4:3 Te̱ kii̱ꞌ kaꞌán ndo̱ꞌ xiinꞌ a̱ ndii, kaka̱n tu̱ ndo̱ꞌ nuu̱ꞌ a̱ te̱ nu̱niaꞌ a̱ i̱chiꞌ, te̱ ku̱vi̱ kaꞌa̱n ndo̱so̱ꞌ ndu̱ tu̱ꞌu̱n va̱ꞌa̱ xaꞌa̱ꞌ Cristo, ña̱ ni̱ yoo̱ si̱ꞌe nuu̱ꞌ ne̱ yivi̱ꞌ, ña̱ naá i̱ vi̱ꞌe̱ ka̱a̱ xaꞌa̱ꞌ.
COL 4:4 Te̱ kaꞌa̱n tu̱ ndo̱ꞌ xiinꞌ Ndiosí xaꞌa̱ꞌ i̱ te̱ ku̱vi̱ kaꞌa̱n ndo̱so̱ꞌ kaxiꞌ i̱ ña̱ ja̱a̱nꞌ sa̱a̱ kuní a̱.
COL 4:5 Te̱ ka̱ka̱ ii̱ꞌ ndo̱ꞌ nuu̱ꞌ ne̱ tïa̱ꞌan i̱ni̱ ku̱ni̱ Jesús, te̱ ko̱o̱ tu̱ꞌva̱ xa̱va̱ꞌa̱ ndo̱ꞌ sa̱kuuꞌ i̱chiꞌ kii̱ꞌ ku̱vi̱ nda̱tuꞌunꞌ ndo̱ꞌ xiinꞌ ni̱a̱.
COL 4:6 Te̱ sa̱kuuꞌ i̱chiꞌ kii̱ꞌ ndatuꞌunꞌ ndo̱ꞌ xiinꞌ ne̱ ja̱a̱nꞌ ndii, va̱ꞌa̱ va̱ kaꞌa̱n ndo̱ꞌ, te̱ sii̱ꞌ tu̱ kaꞌa̱n ndo̱ꞌ. Sa̱kanꞌ te̱ ku̱vi̱ na̱kui̱i̱n va̱ꞌa̱ ndo̱ꞌ nuu̱ꞌ i̱ꞌi̱n ne̱ yivi̱ꞌ.
COL 4:7 Tíquico, ña̱ni̱ mani̱ꞌ e̱ꞌ, te̱ xikaꞌ nuuꞌ nda̱ku nuu̱ꞌ xto̱ꞌo̱ e̱ꞌ Jesús xiinꞌ i̱, kaꞌa̱n xiinꞌ ndo̱ꞌ xaꞌa̱ꞌ i̱ kii̱ꞌ xaa̱ ra̱ miiꞌ ndieeꞌ ndo̱ꞌ.
COL 4:8 Ti̱ꞌviꞌ i̱ ra̱ te̱ kaꞌa̱n ra̱ xiinꞌ ndo̱ꞌ sa̱a̱ ndieeꞌ ndu̱, te̱ sa̱ndi̱e̱ni ra̱ nimá ndo̱ꞌ.
COL 4:9 Te̱ ti̱ꞌviꞌ ña̱ꞌaꞌ i̱ xiinꞌ Onésimo, ña̱ni̱ mani̱ꞌ e̱ꞌ, te̱ ni̱ ki̱e̱e̱ ñu̱u̱ ndo̱ꞌ, te̱ xikaꞌ nuuꞌ nda̱ku nuu̱ꞌ xto̱ꞌo̱ e̱ꞌ. Te̱ kaꞌa̱n uvi̱ sa̱aꞌ te̱ ja̱a̱nꞌ xiinꞌ ndo̱ꞌ sa̱kuuꞌ ña̱ xkaꞌndíá yoꞌoꞌ.
COL 4:10 Tiꞌviꞌ Aristarco, te̱ naá vi̱ꞌe̱ ka̱a̱ xiinꞌ i̱, chaꞌanꞌ ndo̱ꞌ. Te̱ sa̱kanꞌ tu̱ tiꞌviꞌ Marcos, te̱ nduuꞌ saxi̱n Bernabé, chaꞌanꞌ ndo̱ꞌ. Te̱ xa̱ ni̱ na̱ti̱i̱n ndo̱ꞌ i̱i̱n tu̱tu̱ ña̱ kaꞌán chuunꞌ xaꞌa̱ꞌ ra̱. Te̱ na̱ti̱i̱n va̱ꞌa̱ ña̱ꞌaꞌ ndo̱ꞌ naaꞌ na̱xaa̱ ra̱ ñaa̱ꞌ.
COL 4:11 Te̱ tiꞌviꞌ tu̱ Jesús, te̱ na̱niꞌ tu̱ Justo, chaꞌanꞌ ndo̱ꞌ. Te̱ uni̱ taꞌan yoꞌoꞌ kui̱ti̱ꞌ nduuꞌ te̱ judío, te̱ xachuunꞌ ingaꞌ xiinꞌ i̱ te̱ kiꞌinꞌ ka̱ ne̱ yivi̱ꞌ ka̱ꞌndi̱a̱ chuunꞌ Ndiosí nimá, te̱ xandieni kuaꞌa̱ꞌ tu̱ ra̱ yuꞌu̱.
COL 4:12 Tiꞌviꞌ ni̱ tu̱ te̱ ñu̱u̱ ndo̱ꞌ Epafras chaꞌanꞌ ndo̱ꞌ, te̱ xikaꞌ nuuꞌ nuu̱ꞌ Cristo. Te̱ kaꞌán ndi̱e̱eꞌ ra̱ xiinꞌ Ndiosí xaꞌa̱ꞌ ndo̱ꞌ te̱ kui̱ta̱ ni̱ꞌi̱ xa̱va̱ꞌa̱ ndo̱ꞌ nuu̱ꞌ i̱chiꞌ a̱, te̱ kui̱xa̱ tu̱ i̱ni̱ ndo̱ꞌ nuu̱ꞌ a̱, te̱ sa̱xinú ndo̱ꞌ sa̱kuuꞌ ña̱ kuní a̱.
COL 4:13 Te̱ ku̱vi̱ ndieeꞌ yu̱ꞌuꞌ i̱ ña̱ xachuunꞌ uꞌvi̱ va̱ ra̱ xaꞌa̱ꞌ ndo̱ꞌ xiinꞌ xaꞌa̱ꞌ ne̱ ndieeꞌ ñu̱u̱ Laodicea xiinꞌ xaꞌa̱ꞌ ne̱ ndieeꞌ ñu̱u̱ Hierápolis.
COL 4:14 Te̱ tiꞌviꞌ tu̱ Lucas, te̱ tatanꞌ, te̱ ndani̱ e̱ꞌ, chaꞌanꞌ ndo̱ꞌ, te̱ sa̱kanꞌ tu̱ Demas.
COL 4:15 Te̱ kuaꞌa̱n Ndiosí ko̱o̱ ña̱ni̱ taꞌanꞌ e̱ꞌ, ne̱ ndieeꞌ ñu̱u̱ Laodicea. Te̱ kuaꞌa̱n Ndiosí ko̱o̱ tu̱ Ninfas, te̱ sa̱kanꞌ tu̱ ne̱ nakayá xaꞌa̱ꞌ Jesús vi̱ꞌe̱ aꞌ.
COL 4:16 Te̱ kii̱ꞌ ndi̱ꞌi̱ ka̱ꞌvi̱ ra̱ tu̱tu̱ yoꞌoꞌ nuu̱ꞌ sa̱kuuꞌ ndoꞌó ndii, sa̱yaꞌá ndo̱ꞌ a̱ nda̱ꞌaꞌ ne̱ nakayá xaꞌa̱ꞌ Jesús ñu̱u̱ Laodicea te̱ ka̱ꞌvi̱ tu̱ ne̱ ja̱a̱nꞌ a̱. Te̱ ndoꞌó tu̱ku̱ ka̱ꞌvi̱ tu̱tu̱ ña̱ ni̱ ti̱viꞌ i̱ nda̱ꞌaꞌ ne̱ ja̱a̱nꞌ kii̱ꞌ ta̱xi̱ ni̱a̱ a̱ nda̱ꞌaꞌ ndo̱ꞌ.
COL 4:17 Te̱ kaꞌa̱n ndo̱ꞌ xiinꞌ Arquipo ña̱ sa̱xinú ra̱ chu̱u̱n ña̱ ni̱ sa̱kuisoꞌ chuunꞌ ña̱ꞌaꞌ xto̱ꞌo̱ e̱ꞌ.
COL 4:18 Mi̱iꞌ yuꞌu̱, te̱ nduuꞌ Pablo, keꞌi i̱ xiinꞌ nda̱ꞌaꞌ i̱ vi̱ti̱n. Tiꞌviꞌ tu̱ i̱ chaꞌanꞌ ndo̱ꞌ. Na̱ka̱ꞌanꞌ ndo̱ꞌ ña̱ vi̱ꞌe̱ ka̱a̱ naá i̱. Te̱ na sa̱ñuꞌuꞌ na xto̱ꞌo̱ e̱ꞌ Jesucristo ndoꞌó. Sa̱kanꞌ na ku̱ndu̱u̱ a̱.
1TH 1:1 Yuꞌu̱ Pablo, xiinꞌ Silvano, xiinꞌ Timoteo ndii, tiꞌviꞌ ndu̱ chaꞌanꞌ ndoꞌó, ne̱ ndieeꞌ ñu̱u̱ Tesalónica, ne̱ nakayá xaꞌa̱ꞌ yu̱vaꞌ e̱ꞌ Ndiosí xiinꞌ xaꞌa̱ꞌ xto̱ꞌo̱ e̱ꞌ Jesucristo. Na sa̱ñuꞌuꞌ va̱ na a̱ ndoꞌó, te̱ na ta̱xi̱ tu̱ a̱ ña̱ mani̱ꞌ ko̱o̱ xiinꞌ ndo̱ꞌ.
1TH 1:2 Sa̱kuuꞌ i̱chiꞌ kii̱ꞌ kaꞌán ndu̱ xiinꞌ Ndiosí ndii, taxiꞌ ndu̱ ña̱ chi̱nda̱ni a̱ xaꞌa̱ꞌ sa̱kuuꞌ ndo̱ꞌ.
1TH 1:3 Te̱ nakaꞌanꞌ chito̱ ndu̱ xaꞌa̱ꞌ ndo̱ꞌ nuu̱ꞌ yu̱vaꞌ e̱ꞌ Ndiosí xaꞌa̱ꞌ sa̱a̱ xaaꞌ ndo̱ꞌ chu̱u̱n va̱ꞌa̱ xaꞌa̱ꞌ ña̱ i̱ni̱ ndo̱ꞌ xini ndo̱ꞌ Jesús, xiinꞌ xaꞌa̱ꞌ ña̱ xachuunꞌ uꞌvi̱ va̱ ndo̱ꞌ ña̱ ndani̱ ndo̱ꞌ i̱nga̱ ne̱ yivi̱ꞌ, xiinꞌ xaꞌa̱ꞌ ña̱ itaꞌ ni̱ꞌi̱ ndo̱ꞌ nuu̱ꞌ ña̱ ndiatuꞌ i̱ni̱ e̱ꞌ xaꞌa̱ꞌ xto̱ꞌo̱ e̱ꞌ Jesucristo.
1TH 1:4 Ña̱ni̱ taꞌanꞌ ndu̱, ndani̱ Ndiosí ndoꞌó, te̱ xiní ndu̱ ña̱ ni̱ na̱ka̱xi̱n a̱ ndoꞌó xaꞌa̱ꞌ mi̱iꞌ a̱.
1TH 1:5 Kua̱chi̱ ndii, kii̱ꞌ ni̱ kaꞌa̱n ndo̱so̱ꞌ ndu̱ tu̱ꞌu̱n va̱ꞌa̱ nuu̱ꞌ ndo̱ꞌ ndii, süu̱ꞌ xiinꞌ tu̱ꞌu̱n kui̱ti̱ꞌ ni̱ xa̱a̱ ndu̱ a̱, süu̱ꞌ ja̱a̱nꞌ ndii xiinꞌ ña̱ ndi̱e̱e̱ꞌ Ndiosí ni̱ xa̱a̱ ndu̱ a̱, te̱ sa̱kanꞌ tu̱ xiinꞌ ña̱ ndi̱e̱e̱ꞌ Espíritu Santo te̱ ku̱ni̱ ne̱ yivi̱ꞌ ña̱ ña̱ ndi̱xa̱ nduuꞌ tu̱ꞌu̱n va̱ꞌa̱ ja̱a̱nꞌ. Te̱ xiní ndo̱ꞌ ña̱ mani̱ꞌ ni̱ ku̱u̱ ndu̱ kii̱ꞌ ni̱ xika̱ ndu̱ te̱i̱n ndo̱ꞌ xaꞌa̱ꞌ ña̱ va̱ꞌa̱ miiꞌ ndo̱ꞌ.
1TH 1:6 Te̱ ni̱ xa̱a̱ ndo̱ꞌ sa̱a̱ niiꞌ xaaꞌ nduꞌu̱ xiinꞌ sa̱a̱ xaaꞌ xto̱ꞌo̱ e̱ꞌ. Tee̱ꞌ ndee ni̱ sa̱ndoꞌoꞌ uꞌvi̱ va̱ ne̱ yivi̱ꞌ ndoꞌó ndii, ni̱ na̱ti̱i̱n ndo̱ꞌ tu̱ꞌu̱n va̱ꞌa̱ ja̱a̱nꞌ nakuatiaꞌ nimá ndo̱ꞌ xaaꞌ Espíritu Santo.
1TH 1:7 Te̱ nuu̱ꞌ ña̱ ja̱a̱nꞌ ni̱ niaꞌa̱ ndo̱ꞌ nuu̱ꞌ sa̱kuuꞌ ne̱ i̱ni̱ xini xto̱ꞌo̱ e̱ꞌ, ne̱ ndieeꞌ ñu̱ꞌuꞌ Macedonia, xiinꞌ ne̱ ndieeꞌ ñu̱ꞌuꞌ Acaya.
1TH 1:8 Süu̱ꞌ ne̱ ndieeꞌ i̱kanꞌ kui̱ti̱ꞌ xa̱ ni̱ xi̱ni̱ so̱ꞌo̱ tu̱ꞌu̱n va̱ꞌa̱ xaꞌa̱ꞌ xto̱ꞌo̱ e̱ꞌ ni̱ xa̱a̱ ndo̱ꞌ, süu̱ꞌ ja̱a̱nꞌ ndii miiꞌ ka̱ kikú tu̱ꞌu̱n ja̱a̱nꞌ, sa̱kanꞌ ña̱ xa̱ ni̱ xi̱ni̱ so̱ꞌo̱ ne̱ yivi̱ꞌ ña̱ i̱ni̱ ndo̱ꞌ xini ndo̱ꞌ Ndiosí. Nde̱e̱ küní a̱ ña̱ kaꞌa̱n ka̱ vi̱ꞌ ndu̱ xiinꞌ ne̱ yivi̱ꞌ xaꞌa̱ꞌ tu̱ꞌu̱n ja̱a̱nꞌ,
1TH 1:9 kua̱chi̱ ndii mi̱iꞌ ne̱ ja̱a̱nꞌ kaꞌán sa̱a̱ ni̱ na̱ti̱i̱n ndo̱ꞌ nduꞌu̱ xiinꞌ sa̱a̱ ni̱ na̱ko̱o̱ ndo̱ꞌ ndiosí saka, te̱ vi̱ti̱n xikaꞌ nuuꞌ ndo̱ꞌ nuu̱ꞌ Ndiosí tiaku, ña̱ nduuꞌ Ndiosí xna̱ꞌa̱.
1TH 1:10 Te̱ kaꞌán tu̱ ni̱a̱ sa̱a̱ ndiatuꞌ ndo̱ꞌ ña̱ ki̱e̱e̱ Jesús, siꞌe̱ Ndiosí, ndi̱viꞌ, te̱ xaa̱ a̱ i̱i̱n yivi̱ꞌ. Te̱ Ndiosí ni̱ sa̱na̱tiaku ña̱ꞌaꞌ, te̱ ni̱ sa̱kakú a̱ yooꞌ nuu̱ꞌ ña̱ sa̱ndoꞌoꞌ Ndiosí ne̱ ndisoꞌ kua̱chi̱ nuu̱ꞌ kuꞌu̱n e̱ꞌ.
1TH 2:1 Ña̱ni̱ taꞌanꞌ ndu̱, xiní ndo̱ꞌ ña̱ nï̱ xaꞌa̱n saka ndu̱ miiꞌ ndieeꞌ ndo̱ꞌ.
1TH 2:2 Te̱ xiní tu̱ ndo̱ꞌ ña̱ ni̱ sa̱ndoꞌoꞌ ne̱ yivi̱ꞌ nduꞌu̱, te̱ mi̱iꞌ tu̱ ni̱ ku̱u̱ ni̱a̱ xiinꞌ ndu̱ ñu̱u̱ Filipos. Ndisu̱ Ndiosí ni̱ ta̱xi̱ ndi̱e̱e̱ꞌ ndu̱, te̱ ni̱ kaꞌa̱n ndo̱so̱ꞌ ndu̱ tu̱ꞌu̱n va̱ꞌa̱ nuu̱ꞌ ndo̱ꞌ, tee̱ꞌ ndee ndi̱e̱eꞌ ni̱ xi̱ku̱i̱taꞌnu̱ ne̱ yivi̱ꞌ nuu̱ꞌ ndu̱.
1TH 2:3 Kua̱chi̱ ndii, ña̱ kaꞌán ndo̱so̱ꞌ ndu̱ ndii, kuä̱xi̱ a̱ nuu̱ꞌ ña̱ sanaꞌ, ni̱ nde̱e̱ kuä̱xi̱ tu̱ a̱ nuu̱ꞌ ña̱ xanini ki̱ni̱, ni̱ nde̱e̱ kuä̱xi̱ tu̱ a̱ nuu̱ꞌ ña̱ xini xaꞌanꞌ.
1TH 2:4 Süu̱ꞌ ja̱a̱nꞌ ndii mi̱iꞌ Ndiosí ni̱ sa̱kuisoꞌ chuunꞌ ndu̱ te̱ kaꞌán ndo̱so̱ꞌ ndu̱ tu̱ꞌu̱n va̱ꞌa̱ ja̱a̱nꞌ, te̱ niiꞌ sa̱kanꞌ yoo a̱ kaꞌán ndu̱, sa̱kanꞌ te̱ ndükuꞌ ndu̱ ña̱ sa̱kuatiaꞌ ndu̱ ne̱ yivi̱ꞌ, süu̱ꞌ ja̱a̱nꞌ ndii ndukuꞌ ndu̱ ña̱ sa̱kuatiaꞌ ndu̱ Ndiosí, ña̱ xiní sa̱a̱ iinꞌ nimá e̱ꞌ kui̱ti̱ꞌ.
1TH 2:5 Te̱ xiní tu̱ ndo̱ꞌ ña̱ kö̱o̱ꞌ kivi̱ꞌ ni̱ kaꞌa̱n nda̱tu̱nꞌ ndu̱ nuu̱ꞌ ndo̱ꞌ te̱ sa̱ka̱ndixaꞌ ndu̱ ndoꞌó, ni̱ nde̱e̱ nï̱ xini xaꞌanꞌ tu̱ ndu̱ ndoꞌó te̱ ki̱ꞌi̱n ndu̱ xu̱ꞌunꞌ nda̱ꞌaꞌ ndo̱ꞌ. Xiní Ndiosí ña̱ xäaꞌ ndu̱ sa̱kanꞌ.
1TH 2:6 Te̱ ni̱ nde̱e̱ ndükuꞌ tu̱ ndu̱ ña̱ ko̱to̱ kaꞌnuꞌ nde̱e̱ i̱i̱n ne̱ yivi̱ꞌ nduꞌu̱, ni̱ nde̱e̱ ndoꞌó uun ndee ka̱ ne̱ yivi̱ꞌ ndii, küni ndu̱ ña̱ sa̱a̱ ni̱a̱ sa̱kanꞌ. Tee̱ꞌ ndee te̱ tianu̱ꞌ Jesús saniaꞌá i̱chiꞌ a̱ nduuꞌ ndu̱, te̱ kumiꞌ ndu̱ ndi̱e̱e̱ꞌ te̱ ti̱a̱chuunꞌ ndu̱ ndoꞌó ndii, nï̱ xa̱a̱ ndu̱ sa̱kanꞌ.
1TH 2:7 Süu̱ꞌ ja̱a̱nꞌ ndii kuie ni̱ ku̱u̱ ndu̱ xiinꞌ ndo̱ꞌ nde̱e̱ naa xaaꞌ i̱i̱n ña̱ꞌaꞌ ñaꞌ ndani̱ a̱ siꞌe̱ aꞌ, te̱ xitoꞌ va̱ꞌa̱ a̱.
1TH 2:8 Te̱ xaꞌa̱ꞌ a̱ ña̱ ndani̱ xa̱va̱ꞌa̱ ndu̱ ndoꞌó ndii, süu̱ꞌ tu̱ꞌu̱n va̱ꞌa̱ xaꞌa̱ꞌ Ndiosí kui̱ti̱ꞌ ni̱ sa̱niaꞌá ndu̱ ndoꞌó, süu̱ꞌ ja̱a̱nꞌ ndii nde̱e̱ kivi̱ꞌ ñu̱u̱ ndu̱ ni̱ kuni̱ ndu̱ ta̱xi̱ tu̱ ndu̱ xaꞌa̱ꞌ ndo̱ꞌ, sa̱kanꞌ ña̱ ndani̱ xa̱va̱ꞌa̱ ndu̱ ndoꞌó, nde̱e̱ naa nimá ndu̱ nduuꞌ ndo̱ꞌ.
1TH 2:9 Te̱ nakaꞌanꞌ ndoꞌó, ña̱ni̱ taꞌanꞌ ndu̱, sa̱a̱ ni̱ xa̱chuunꞌ uꞌvi̱ va̱ ndu̱, te̱ ni̱ sa̱xa̱vi xiinꞌ mi̱iꞌ tu̱ ndu̱ ña̱ xachuunꞌ ndu̱ ndu̱viꞌ xiinꞌ ñu̱u te̱ sä̱ndoꞌoꞌ ndu̱ nde̱e̱ i̱i̱n ndoꞌó xaꞌa̱ꞌ ña̱ tiaku ndu̱ kii̱ꞌ kaꞌán ndo̱so̱ꞌ ndu̱ tu̱ꞌu̱n va̱ꞌa̱ xaꞌa̱ꞌ Ndiosí nuu̱ꞌ ndo̱ꞌ.
1TH 2:10 Xiní Ndiosí, te̱ xiní tu̱ ndoꞌó sa̱a̱ ni̱ xika̱ ndo̱o̱ ndu̱ nuu̱ꞌ Ndiosí nuu̱ꞌ ndo̱ꞌ. Te̱ xiní tu̱ ndo̱ꞌ sa̱a̱ ni̱ xa̱chuunꞌ nda̱ku ndu̱ nuu̱ꞌ ndoꞌó, ne̱ i̱ni̱ xini ña̱ꞌaꞌ. Te̱ kö̱o̱ꞌ nde̱e̱ i̱i̱n xaꞌa̱ꞌ ña̱ ku̱vi̱ ti̱i̱n kua̱chi̱ ne̱ yivi̱ꞌ nduꞌu̱.
1TH 2:11 Te̱ xiní tu̱ ndo̱ꞌ ña̱ ni̱ ku̱u̱ va̱ꞌa̱ ndu̱ xiinꞌ i̱ꞌi̱n ndo̱ꞌ nde̱e̱ naa xaaꞌ i̱i̱n yu̱vaꞌ xiinꞌ siꞌe̱ ra̱.
1TH 2:12 Sa̱kanꞌ ni̱ xa̱ndi̱e̱ni ndu̱ ndoꞌó, ni̱ chi̱ꞌni̱ kuei̱ tu̱ ndu̱ ndoꞌó xiinꞌ kuento, te̱ ni̱ kaꞌa̱n ndi̱e̱eꞌ ndu̱ xiinꞌ ndo̱ꞌ te̱ ka̱ka̱ xataꞌa̱n ndo̱ꞌ sa̱a̱ kuní Ndiosí, ña̱ ni̱ ka̱na̱ yooꞌ te̱ ku̱ndi̱e̱e̱ e̱ꞌ miiꞌ xaꞌndia chuunꞌ a̱ miiꞌ nda̱tu̱nꞌ kooꞌ chukuuꞌ kaaꞌ.
1TH 2:13 Ña̱ ja̱a̱nꞌ na xïkuiín ndu̱ ña̱ taxiꞌ ndu̱ ña̱ chi̱nda̱ni Ndiosí xaꞌa̱ꞌ a̱ ña̱ ni̱ na̱ti̱i̱n va̱ꞌa̱ ndo̱ꞌ tu̱ꞌu̱n a̱ kii̱ꞌ ni̱ kaꞌa̱n ndo̱so̱ꞌ ndu̱ a̱ nuu̱ꞌ ndo̱ꞌ. Te̱ süu̱ꞌ ni̱ na̱ti̱i̱n ndo̱ꞌ a̱ nde̱e̱ naa tu̱ꞌu̱n ne̱ yivi̱ꞌ, süu̱ꞌ ja̱a̱nꞌ ndii ni̱ na̱ti̱i̱n ndo̱ꞌ a̱ nde̱e̱ naa tu̱ꞌu̱n Ndiosí. Te̱ tu̱ꞌu̱n Ndiosí xna̱ꞌa̱ nduuꞌ a̱, te̱ xiinꞌ tu̱ꞌu̱n ja̱a̱nꞌ xachuunꞌ Ndiosí xiinꞌ nimá ndoꞌó, ne̱ i̱ni̱ xini ña̱ꞌaꞌ.
1TH 2:14 Ne̱ ña̱ni̱ taꞌanꞌ i̱, kii̱ꞌ ndoꞌoꞌ ndo̱ꞌ xaaꞌ ne̱ taꞌanꞌ ndo̱ꞌ ndii, ndoꞌoꞌ ndo̱ꞌ sa̱a̱ niiꞌ ni̱ ndo̱ꞌo̱ i̱ꞌi̱n ti̱ꞌvi̱ ne̱ nakayá xaꞌa̱ꞌ Ndiosí, ne̱ nduuꞌ kuenta Cristo Jesús, ne̱ ndieeꞌ ñu̱ꞌuꞌ Judea, ni̱ xa̱a̱ ne̱ judío, ne̱ taꞌanꞌ ndu̱.
1TH 2:15 Te̱ ne̱ judío ja̱a̱nꞌ nduuꞌ ne̱ ni̱ xa̱ꞌni̱ꞌ xto̱ꞌo̱ e̱ꞌ Jesús, te̱ su̱vi̱ tu̱ ni̱a̱ ni̱ xa̱ꞌni̱ꞌ te̱ ni̱ kaꞌa̱n tiakú tu̱ꞌu̱n Ndiosí xta̱ꞌanꞌ, te̱ su̱vi̱ ni̱ tu̱ ni̱a̱ ni̱ ta̱xiꞌ nduꞌu̱. Te̱ xäaꞌ ni̱a̱ ña̱ kuní Ndiosí, te̱ ndasiꞌ ni̱a̱ sa̱kuuꞌ ne̱ yivi̱ꞌ,
1TH 2:16 sa̱kanꞌ ña̱ täxiꞌ ni̱a̱ kaꞌa̱n ndo̱so̱ꞌ ndu̱ tu̱ꞌu̱n va̱ꞌa̱ nuu̱ꞌ ndoꞌó, ne̱ tukuꞌ, te̱ kaku̱ ndo̱ꞌ nuu̱ꞌ kua̱chi̱ ndo̱ꞌ. Te̱ xiinꞌ sa̱kuuꞌ ña̱ xaaꞌ ni̱a̱ ja̱a̱nꞌ ndii, so̱ꞌo̱ kuuꞌ kuaꞌa̱ꞌ ka̱ kua̱chi̱ ni̱a̱ nuu̱ꞌ Ndiosí, ndisu̱ ndi̱e̱eꞌ va̱ sa̱ndoꞌoꞌ ña̱ꞌaꞌ a̱.
1TH 2:17 Ña̱ni̱ taꞌanꞌ ndu̱, tee̱ꞌ ndee ni̱ ku̱xikaꞌ ndu̱ nuu̱ꞌ ndo̱ꞌ ni̱ xa̱a̱ ne̱ yivi̱ꞌ ja̱a̱nꞌ i̱i̱n xaꞌaꞌ ndii, yachi̱ va̱ ni̱ kuni̱ ndu̱ na̱ndi̱koꞌ tukuuꞌ ndu̱ miiꞌ ndieeꞌ ndo̱ꞌ, te̱ ko̱o̱ ndu̱ xiinꞌ ndo̱ꞌ, sa̱kanꞌ ña̱ ñuꞌuꞌ ndo̱ꞌ nimá ndu̱ tee̱ꞌ ndee xikaꞌ ndieeꞌ ndu̱ nuu̱ꞌ ndo̱ꞌ.
1TH 2:18 Ña̱ ja̱a̱nꞌ na kuiiꞌ ni̱ kuni̱ ndu̱ kuꞌu̱n ndu̱ miiꞌ ndieeꞌ ndo̱ꞌ ja̱a̱nꞌ. Yuꞌu̱, te̱ nduuꞌ Pablo ka̱ vi̱ꞌ ndii, kiꞌinꞌ i̱chiꞌ ni̱ xika̱ i̱ kuꞌu̱n i̱ miiꞌ ndieeꞌ ndo̱ꞌ, ndisu̱ ni̱ na̱ka̱si̱ ña̱ ndi̱va̱ꞌa̱ nuu̱ꞌ ndu̱.
1TH 2:19 Kua̱chi̱ ndii, ¿ñáá xïní ndo̱ꞌ ña̱ ndoꞌó nduuꞌ ne̱ xaaꞌ sa̱kanꞌ te̱ ndiatuꞌ i̱ni̱ ndu̱, xiinꞌ ña̱ kuatiaꞌ nimá ndu̱, te̱ ku̱ndu̱u̱ tu̱ ndo̱ꞌ ña̱ ku̱vi̱ kaꞌa̱n va̱ꞌa̱ ndu̱ xaꞌa̱ꞌ ndu̱ nuu̱ꞌ xto̱ꞌo̱ e̱ꞌ Jesucristo kii̱ꞌ na̱ndi̱koꞌ tukuuꞌ a̱?
1TH 2:20 Su̱u̱ ndoꞌó nduuꞌ ne̱ xaaꞌ sa̱kanꞌ, te̱ kaꞌán va̱ꞌa̱ ndu̱ xaꞌa̱ꞌ ndu̱, te̱ su̱vi̱ tu̱ ndo̱ꞌ xakuatiaꞌ nimá ndu̱.
1TH 3:1 Xaꞌa̱ꞌ a̱ ja̱a̱nꞌ na kuiiꞌ, kii̱ꞌ nï̱ ku̱ndi̱e̱ni ka̱ ndu̱ ndii, ni̱ ndoo̱ ndu̱ kuento ña̱ ndoo̱ ndu̱ ñu̱u̱ Atenas,
1TH 3:2 te̱ ni̱ ti̱ꞌviꞌ ndu̱ Timoteo, ña̱ni̱ e̱ꞌ, miiꞌ ndieeꞌ ndo̱ꞌ. Te̱ ja̱a̱nꞌ ndii, te̱ xachuunꞌ ingaꞌ xiinꞌ ndu̱ kuenta Ndiosí xaꞌa̱ꞌ tu̱ꞌu̱n va̱ꞌa̱ ña̱ kaꞌán xaꞌa̱ꞌ Cristo nduuꞌ ra̱. Ni̱ ti̱ꞌviꞌ ña̱ꞌaꞌ ndu̱ te̱ na̱ka̱ta̱ ni̱ꞌi̱ ka̱ ra̱ ndoꞌó nuu̱ꞌ ña̱ i̱ni̱ ndo̱ꞌ xini ndo̱ꞌ Jesús, te̱ sa̱ndi̱e̱ni tu̱ ra̱ ndoꞌó nuu̱ꞌ ña̱ ja̱a̱nꞌ,
1TH 3:3 ko̱to̱ ka̱ ku̱xi̱o̱o̱ ndo̱ꞌ nuu̱ꞌ i̱chiꞌ a̱ xaꞌa̱ꞌ a̱ ña̱ sandoꞌoꞌ ne̱ yivi̱ꞌ ndoꞌó. Kua̱chi̱ ndii xiní ndo̱ꞌ ña̱ kuní a̱ ku̱ndo̱ꞌo̱ e̱ꞌ ña̱ ja̱a̱nꞌ.
1TH 3:4 Sa̱kanꞌ na kii̱ꞌ ni̱ yoo̱ ndu̱ xiinꞌ ndo̱ꞌ ndii, ni̱ sa̱kuniꞌ ndu̱ ndoꞌó ña̱ sa̱ndoꞌoꞌ ne̱ yivi̱ꞌ yooꞌ, te̱ sa̱kanꞌ xna̱ꞌa̱ ndoꞌoꞌ e̱ꞌ vi̱ti̱n.
1TH 3:5 Xaꞌa̱ꞌ a̱ ja̱a̱nꞌ na kii̱ꞌ nï̱ ku̱ndi̱e̱ni ka̱ yuꞌu̱ ndii, ni̱ ti̱ꞌviꞌ i̱ Timoteo miiꞌ ndieeꞌ ndo̱ꞌ te̱ ku̱ni̱ i̱ naaꞌ kusaaꞌ ndikún ka̱ ndo̱ꞌ i̱chiꞌ Jesús. Kua̱chi̱ ndii ni̱ xa̱ni̱ni̱ i̱ ña̱ tee̱ꞌ kuainꞌ xa̱ ni̱ koyo̱ ndo̱ꞌ nuu̱ꞌ ña̱ xitoꞌ kua̱ꞌa̱ ña̱ ndi̱va̱ꞌa̱ ndoꞌó, te̱ chu̱u̱n ña̱ ni̱ xa̱a̱ ndu̱ te̱i̱n ndo̱ꞌ ndii, ni̱ ndo̱ñuꞌuꞌ saka a̱.
1TH 3:6 Ndisu̱ kii̱ꞌ ni̱ na̱ndi̱koꞌ Timoteo ni̱ xaꞌa̱n ra̱ miiꞌ ndieeꞌ ndo̱ꞌ ndii, ni̱ kaꞌa̱n va̱ꞌa̱ ra̱ xiinꞌ ndu̱ xaꞌa̱ꞌ ña̱ i̱ni̱ ndo̱ꞌ xini ndo̱ꞌ Jesús, xiinꞌ xaꞌa̱ꞌ ña̱ ndani̱ taꞌanꞌ ndo̱ꞌ. Te̱ nda̱tu̱nꞌ va̱ nakaꞌanꞌ ndo̱ꞌ xaꞌa̱ꞌ ndu̱, te̱ kuni ku̱ni̱ tu̱ ndo̱ꞌ nuu̱ꞌ ndu̱ nde̱e̱ naa kuní nduꞌu̱ ku̱ni̱ ndu̱ nuu̱ꞌ ndoꞌó, ni̱ kachi̱ ra̱ xiinꞌ ndu̱.
1TH 3:7 Ña̱ni̱ taꞌanꞌ ndu̱, sa̱kanꞌ na kuiiꞌ tee̱ꞌ ndee sandoꞌoꞌ va̱ ne̱ yivi̱ꞌ nduꞌu̱, te̱ sakusuchiꞌ tu̱ ni̱a̱ i̱ni̱ ndu̱ ndii, ni̱ xa̱ndi̱e̱ni Ndiosí nduꞌu̱ kii̱ꞌ ni̱ xi̱ni̱ ndu̱ kuento ña̱ itaꞌ ni̱ꞌi̱ ndo̱ꞌ nuu̱ꞌ ña̱ i̱ni̱ ndo̱ꞌ xini ndo̱ꞌ Jesús.
1TH 3:8 Te̱ vi̱ti̱n ndii, ni̱ na̱ku̱naa̱ va̱ꞌa̱ nimá ndu̱ kii̱ꞌ ni̱ xi̱ni̱ ndu̱ ña̱ ndikún ni̱ꞌi̱ ndo̱ꞌ i̱chiꞌ xto̱ꞌo̱ e̱ꞌ Jesús.
1TH 3:9 Nde̱e̱ xïní ka̱ ndu̱ nde̱e̱ ña̱ kaꞌa̱n ndu̱ xiinꞌ Ndiosí kii̱ꞌ ta̱xi̱ ndu̱ ña̱ chi̱nda̱ni a̱ xaꞌa̱ꞌ ña̱ nakuatiaꞌ xa̱va̱ꞌa̱ nimá ndu̱ xaꞌa̱ꞌ ndo̱ꞌ nuu̱ꞌ a̱.
1TH 3:10 Sa̱kanꞌ na kuiiꞌ ndu̱viꞌ xiinꞌ ñu̱u xikán ndi̱e̱eꞌ ndu̱ nuu̱ꞌ a̱ ña̱ ta̱xi̱ a̱ ku̱ni̱ tu̱ku̱u̱ ndu̱ nuu̱ꞌ ndo̱ꞌ, te̱ sa̱xinu̱ ndu̱ ña̱ kuní ka̱ ku̱nda̱ni̱ ndo̱ꞌ xaꞌa̱ꞌ ña̱ i̱ni̱ ndo̱ꞌ xini ndo̱ꞌ Jesús.
1TH 3:11 Na nu̱niaꞌ na yu̱vaꞌ e̱ꞌ Ndiosí, xiinꞌ xto̱ꞌo̱ e̱ꞌ Jesucristo i̱chiꞌ te̱ ku̱vi̱ xaa̱ tu̱ku̱u̱ ndu̱ miiꞌ ndieeꞌ ndo̱ꞌ.
1TH 3:12 Te̱ na chi̱ndi̱e̱eꞌ na xto̱ꞌo̱ e̱ꞌ ndoꞌó te̱ kua̱ꞌnu̱ ndo̱ꞌ nuu̱ꞌ ña̱ ndani̱ taꞌanꞌ ndo̱ꞌ, te̱ ku̱ndani̱ naa kundani̱ taꞌanꞌ ka̱ tu̱ ndo̱ꞌ, te̱ ku̱ndani̱ tu̱ ndo̱ꞌ sa̱kuuꞌ ne̱ yivi̱ꞌ nde̱e̱ naa kundani̱ nduꞌu̱ ndoꞌó.
1TH 3:13 Te̱ na chi̱ndi̱e̱eꞌ na a̱ nimá ndo̱ꞌ, sa̱kanꞌ te̱ kö̱o̱ꞌ kua̱chi̱ ndo̱ꞌ, te̱ kö̱o̱ꞌ tu̱ nde̱e̱ i̱i̱n xaꞌa̱ꞌ ña̱ ti̱i̱n kua̱chi̱ Ndiosí, yu̱vaꞌ e̱ꞌ, ndoꞌó kivi̱ꞌ kii̱ꞌ na̱ndi̱koꞌ xto̱ꞌo̱ e̱ꞌ Jesucristo xiinꞌ sa̱kuuꞌ ne̱ nduuꞌ kuenta mi̱iꞌ a̱.
1TH 4:1 Te̱ vi̱ti̱n, ña̱ni̱ taꞌanꞌ ndu̱, kaꞌán ndaꞌvi ndu̱ xiinꞌ ndo̱ꞌ, te̱ ndiaa yu̱ꞌuꞌ tu̱ ndu̱ ndoꞌó xaꞌa̱ꞌ a̱ ña̱ i̱ni̱ e̱ꞌ xini e̱ꞌ xto̱ꞌo̱ e̱ꞌ Jesús ña̱ ka̱ka̱ na ka̱ka̱ ndo̱ꞌ ña̱ xakuatiaꞌ ndo̱ꞌ Ndiosí sa̱a̱ ni̱ sa̱niaꞌá ndu̱ ndoꞌó. Tee̱ꞌ ndee xa̱ xaaꞌ ndo̱ꞌ a̱ ndii, kuní a̱ ña̱ sa̱a̱ va̱ꞌa̱ ka̱ ndo̱ꞌ a̱.
1TH 4:2 Kua̱chi̱ ndii xa̱ xiní ndo̱ꞌ ña̱ ni̱ sa̱niaꞌá ndu̱ ndoꞌó sa̱a̱ niiꞌ ni̱ sa̱kuisoꞌ chuunꞌ xto̱ꞌo̱ e̱ꞌ Jesús nduꞌu̱.
1TH 4:3 Kua̱chi̱ ndii kuní Ndiosí ña̱ ka̱ka̱ ndo̱ꞌ sa̱a̱ kuní mi̱iꞌ a̱ kui̱ti̱ꞌ, sa̱kanꞌ na kuiiꞌ ku̱xi̱o̱o̱ ndo̱ꞌ nuu̱ꞌ ña̱ xiín.
1TH 4:4 Kuní a̱ ña̱ i̱ꞌi̱n ndo̱ꞌ ndii, ku̱nda̱ni̱ ndo̱ꞌ ña̱ ku̱u̱ tuní ndo̱ꞌ xiinꞌ i̱i̱nꞌ ndo̱ꞌ, te̱ ka̱ka̱ ndo̱o̱ ndo̱ꞌ xiinꞌ a̱.
1TH 4:5 Te̱ ndiö̱o̱ꞌ i̱ni̱ ka̱ꞌa̱n taꞌanꞌ ndo̱ꞌ naa xaaꞌ ne̱ tukuꞌ, ne̱ xïní yoo Ndiosí.
1TH 4:6 Te̱ mï̱iꞌ ku̱u̱ nde̱e̱ i̱i̱n ndo̱ꞌ, ni̱ nde̱e̱ kü̱ni̱ xaꞌanꞌ tu̱ ndo̱ꞌ ña̱ni̱ taꞌanꞌ ndo̱ꞌ nuu̱ꞌ naa ña̱ yo̱ꞌo̱ꞌ, sa̱kanꞌ ña̱ sa̱ndoꞌoꞌ xto̱ꞌo̱ e̱ꞌ ne̱ xaaꞌ ña̱ ja̱a̱nꞌ naa xa̱ ni̱ kaꞌa̱n ndu̱ xiinꞌ ndo̱ꞌ, te̱ ni̱ ndiaa̱ yu̱ꞌuꞌ ndu̱ ndoꞌó.
1TH 4:7 Kua̱chi̱ ndii nï̱ ka̱na̱ Ndiosí yooꞌ te̱ sa̱a̱ e̱ꞌ ña̱ xeꞌnaꞌ, süu̱ꞌ ja̱a̱nꞌ ndii ni̱ ka̱na̱ a̱ yooꞌ, te̱ ku̱ndu̱u̱ e̱ꞌ ndi̱ti̱a̱ a̱.
1TH 4:8 Sa̱kanꞌ na kuiiꞌ yo̱o̱ ka̱ sanandikoꞌ ña̱ yo̱ꞌo̱ꞌ ndii, süu̱ꞌ ña̱ kaꞌán ne̱ yivi̱ꞌ sanandikoꞌ ni̱a̱, süu̱ꞌ ja̱a̱nꞌ ndii, ña̱ kaꞌán chuunꞌ Ndiosí sanandikoꞌ ni̱a̱. Sa̱kanꞌ ña̱ ña̱ ja̱a̱nꞌ ni̱ taxiꞌ Espíritu Santo naá nimá e̱ꞌ.
1TH 4:9 Te̱ xaꞌa̱ꞌ a̱ ña̱ ndani̱ taꞌanꞌ ndo̱ꞌ ndii, küní a̱ ña̱ kaꞌa̱n ka̱ i̱ xaꞌa̱ꞌ ña̱ ja̱a̱nꞌ, sa̱kanꞌ ña̱ mi̱iꞌ Ndiosí ni̱ sa̱niaꞌá ndoꞌó ña̱ ndani̱ taꞌanꞌ ndo̱ꞌ.
1TH 4:10 Kua̱chi̱ ndii ndani̱ tu̱ ndo̱ꞌ sa̱kuuꞌ ne̱ i̱ni̱ ingaꞌ xini Jesús xiinꞌ e̱ꞌ, ne̱ ndieeꞌ ñu̱ꞌuꞌ Macedonia nda̱ꞌaꞌ ñu̱u̱ ndo̱ꞌ. Ndisu̱ kaꞌán ndaꞌvi ndu̱ xiinꞌ ndo̱ꞌ, ña̱ni̱ taꞌanꞌ ndu̱, ña̱ ku̱ndani̱ naa ku̱ndani̱ taꞌanꞌ ka̱ ndo̱ꞌ.
1TH 4:11 Te̱ ka̱ka̱ naa xikaꞌ ndo̱ꞌ ña̱ ndieeꞌ mani̱ꞌ ndo̱ꞌ xiinꞌ sa̱kuuꞌ ne̱ yivi̱ꞌ. Te̱ xaꞌa̱ꞌ ña̱ kaꞌán kua̱chi̱ nuu̱ꞌ mi̱iꞌ kui̱ti̱ꞌ ndo̱ꞌ chuunꞌ xaꞌaꞌ ndo̱ꞌ. Te̱ sa̱chuunꞌ ndo̱ꞌ xiinꞌ nda̱ꞌaꞌ mi̱iꞌ ndo̱ꞌ te̱ ku̱ti̱a̱ku̱ ndo̱ꞌ sa̱a̱ niiꞌ ni̱ kaꞌa̱n chuunꞌ ndu̱ xiinꞌ ndo̱ꞌ kii̱ꞌ ni̱ ja̱a̱nꞌ.
1TH 4:12 Te̱ ko̱to̱ kaꞌnuꞌ ne̱ ï̱ni̱ xini Jesús ndoꞌó kii̱ꞌ ku̱ni̱ ni̱a̱ xaaꞌ ndo̱ꞌ ña̱ ja̱a̱nꞌ, te̱ kö̱tii̱n ndi̱a̱a̱ ndo̱ꞌ nde̱e̱ i̱i̱n ne̱ yivi̱ꞌ.
1TH 4:13 Ña̱ni̱ taꞌanꞌ ndu̱, kuní ndu̱ ña̱ ku̱ni̱ ndo̱ꞌ sa̱a̱ ndoꞌoꞌ ne̱ xa̱ ni̱ xiꞌi̱, te̱ kü̱su̱chiꞌ i̱ni̱ ndo̱ꞌ xaꞌa̱ꞌ ni̱a̱ nde̱e̱ naa xaaꞌ ne̱ ndiätuꞌ i̱ni̱ ña̱ ku̱ndi̱e̱e̱ ni̱a̱ miiꞌ nduꞌu̱ꞌ Ndiosí.
1TH 4:14 Kua̱chi̱ ndii kandixaꞌ e̱ꞌ ña̱ ni̱ sa̱na̱tiaku Ndiosí Jesús, te̱ sa̱kanꞌ tu̱ sa̱na̱tiaku a̱ ne̱ ni̱ xiꞌi̱, ne̱ i̱ni̱ xini Jesús, te̱ ndu̱i̱i̱n ni̱a̱ xiinꞌ a̱ ndi̱viꞌ.
1TH 4:15 Sa̱kanꞌ na kuiiꞌ kaꞌán ndu̱ xiinꞌ ndo̱ꞌ vi̱ti̱n ña̱ ni̱ kaꞌa̱n xto̱ꞌo̱ e̱ꞌ xiinꞌ ndu̱ ndii. Yooꞌ, ne̱ tiaku kii̱ꞌ na̱ndi̱koꞌ a̱ ndii, kï̱ꞌi̱n i̱chiꞌ e̱ꞌ nuu̱ꞌ ne̱ xa̱ ni̱ xiꞌi̱ ja̱a̱nꞌ.
1TH 4:16 Kua̱chi̱ ndii mi̱iꞌ xto̱ꞌo̱ e̱ꞌ Jesús ke̱ta̱ nde̱e̱ ndi̱viꞌ kaꞌán chuunꞌ tiꞌeꞌ a̱ xiinꞌ tachi̱ꞌ yu̱ꞌuꞌ a̱, te̱ kaꞌa̱n tiꞌeꞌ tu̱ i̱i̱n ángele kuuꞌ nu̱uꞌ, te̱ ndeꞌi̱ tiꞌeꞌ tu̱ i̱i̱n nda̱chuunꞌ Ndiosí. Te̱ ne̱ ni̱ xiꞌi̱, ne̱ i̱ni̱ xini Cristo ndii, xi̱ꞌna̱ ka̱ ni̱a̱ na̱ti̱a̱ku̱ kii̱ꞌ sa̱kanꞌ.
1TH 4:17 Sa̱kanꞌ te̱ yooꞌ, ne̱ tiaku kii̱ꞌ sa̱kanꞌ, ne̱ ni̱ ndoo̱ ka̱ ndieeꞌ ndii, i̱i̱n xi̱ta̱ꞌ ingaꞌ ti̱o̱ꞌ Ndiosí yooꞌ xiinꞌ ne̱ ja̱a̱nꞌ, te̱ kuꞌu̱n e̱ꞌ nuu̱ꞌ viko̱ꞌ, te̱ ndu̱i̱i̱n e̱ꞌ xiinꞌ xto̱ꞌo̱ e̱ꞌ te̱i̱n tachi̱ꞌ. Te̱ sa̱kanꞌ ku̱ndi̱e̱e̱ e̱ꞌ xiinꞌ a̱ nde̱e̱ ndiꞌiꞌ ni̱ kivi̱ꞌ.
1TH 4:18 Xaꞌa̱ꞌ a̱ ja̱a̱nꞌ na kuiiꞌ sa̱ndi̱e̱ni taꞌanꞌ i̱ꞌi̱n ndo̱ꞌ xiinꞌ tu̱ꞌu̱n yoꞌoꞌ.
1TH 5:1 Ña̱ni̱ taꞌanꞌ ndu̱, küní a̱ ña̱ kaꞌa̱n i̱ xiinꞌ ndo̱ꞌ a̱ma̱a̱ kui̱ti̱ꞌ na̱ndi̱koꞌ xto̱ꞌo̱ e̱ꞌ Jesús, ni̱ nde̱e̱ küní tu̱ a̱ kaꞌa̱n i̱ xiinꞌ ndo̱ꞌ sa̱a̱ kui̱ti̱ꞌ xkaꞌndi̱a̱ a̱.
1TH 5:2 Kua̱chi̱ ndii xa̱ xiní kaxiꞌ ndo̱ꞌ ña̱ kii̱ꞌ xaa̱ kivi̱ꞌ ña̱ na̱ndi̱koꞌ xto̱ꞌo̱ e̱ꞌ ndii, i̱i̱n xaa̱ kiꞌi̱ꞌ kui̱ti̱ꞌ a̱ nde̱e̱ naa xaaꞌ i̱i̱n te̱ kuiꞌna̱ꞌ ñu̱u.
1TH 5:3 Kii̱ꞌ kaꞌán ne̱ yivi̱ꞌ ndii: “Ndieeꞌ mani̱ꞌ e̱ꞌ, te̱ kö̱o̱ꞌ a̱ yoo”, kachi ni̱a̱, sa̱kanꞌ te̱ i̱i̱n ki̱xi̱n kui̱ti̱ꞌ ña̱ sa̱ndo̱ñuꞌuꞌ ña̱ꞌaꞌ nde̱e̱ naa i̱i̱n kua̱xi̱ kui̱ti̱ꞌ ña̱ ndoꞌoꞌ i̱i̱n ña̱ꞌaꞌ kii̱ꞌ xitoꞌ sa̱kakuꞌ aꞌ. Te̱ kö̱o̱ꞌ a̱ ku̱vi̱ sa̱a̱ ni̱a̱, te̱ kaku̱ ni̱a̱.
1TH 5:4 Ndisu̱ ndoꞌó, ña̱ni̱ taꞌanꞌ ndu̱ ndii, yöo saꞌví i̱ni̱ ndo̱ꞌ xaꞌa̱ꞌ kivi̱ꞌ ja̱a̱nꞌ te̱ ti̱i̱n nianí a̱ ndoꞌó nde̱e̱ naa tiinꞌ nianí te̱ kuiꞌna̱ꞌ ne̱ yivi̱ꞌ.
1TH 5:5 Sa̱kanꞌ ña̱ sa̱kuuꞌ ndoꞌó ndii, xa̱ tuviꞌ nuu̱ꞌ nimá ndo̱ꞌ xaaꞌ ñuꞌu̱ Ndiosí, te̱ xikaꞌ ndo̱ꞌ nde̱e̱ naa i̱i̱n keꞌinꞌ nduuꞌ a̱. Te̱ ndüuꞌ e̱ꞌ nde̱e̱ naa ne̱ xikaꞌ ñu̱u, ni̱ nde̱e̱ ndüuꞌ tu̱ e̱ꞌ ne̱ xikaꞌ i̱i̱n yaví.
1TH 5:6 Sa̱kanꞌ na kuiiꞌ täxiꞌ e̱ꞌ ña̱ ko̱o̱ saꞌví i̱ni̱ e̱ꞌ xaꞌa̱ꞌ kivi̱ꞌ ja̱a̱nꞌ naa xaaꞌ ne̱ ï̱ni̱ xini Jesús, süu̱ꞌ ja̱a̱nꞌ ndii ko̱o̱ tu̱ꞌva̱ e̱ꞌ xa̱ꞌaꞌ a̱, te̱ ko̱o̱ ñuꞌuꞌ i̱ni̱ tu̱ e̱ꞌ.
1TH 5:7 Kua̱chi̱ ndii, ne̱ yoo saꞌví i̱ni̱ xaꞌa̱ꞌ kivi̱ꞌ ja̱a̱nꞌ ndii, kixín ni̱a̱ ñu̱u, te̱ xiꞌiꞌ tu̱ ni̱a̱ vino ñu̱u, te̱ xini̱ ni̱a̱.
1TH 5:8 Ndisu̱ yooꞌ, ne̱ xa̱ tuviꞌ nuu̱ꞌ nimá xaaꞌ ñuꞌu̱ Ndiosí ndii, kuní a̱ ña̱ ko̱o̱ ñuꞌuꞌ i̱ni̱ e̱ꞌ, te̱ tiasi ña̱ i̱ni̱ e̱ꞌ xini e̱ꞌ Jesús yooꞌ, xiinꞌ ña̱ ndani̱ taꞌanꞌ e̱ꞌ. Te̱ ña̱ ndiatuꞌ i̱ni̱ e̱ꞌ sa̱kakú Jesús yoo ndii, nduuꞌ a̱ nde̱e̱ naa tiꞌe̱ꞌ ña̱ kasi xíniꞌ e̱ꞌ.
1TH 5:9 Kua̱chi̱ ndii, süu̱ꞌ ni̱ na̱ka̱xi̱n Ndiosí yooꞌ te̱ sa̱ndoꞌoꞌ a̱ yooꞌ, süu̱ꞌ ja̱a̱nꞌ ndii ni̱ na̱ka̱xi̱n a̱ yooꞌ te̱ sa̱kakú a̱ yooꞌ xaꞌa̱ꞌ ña̱ ni̱ xa̱a̱ xto̱ꞌo̱ e̱ꞌ Jesucristo,
1TH 5:10 ña̱ ni̱ xiꞌi̱ a̱ xaꞌa̱ꞌ e̱ꞌ, te̱ ku̱ndi̱e̱e̱ ingaꞌ e̱ꞌ xiinꞌ a̱ naaꞌ ni̱ xiꞌi̱ e̱ꞌ uun naaꞌ tiaku e̱ꞌ.
1TH 5:11 Sa̱kanꞌ na kuiiꞌ sa̱ndi̱e̱ni taꞌanꞌ i̱ꞌi̱n ndo̱ꞌ, te̱ chi̱ndi̱e̱eꞌ taꞌanꞌ tu̱ ndo̱ꞌ ña̱ kua̱ꞌnu̱ ka̱ ndo̱ꞌ nuu̱ꞌ i̱chiꞌ Jesús naa xa̱ xaaꞌ ka̱ ndo̱ꞌ.
1TH 5:12 Ña̱ni̱ taꞌanꞌ ndu̱, kaꞌán ndaꞌvi ndu̱ xiinꞌ ndo̱ꞌ ña̱ ko̱to̱ kaꞌnuꞌ ndo̱ꞌ ne̱ xachuunꞌ uꞌvi̱ te̱i̱n ndo̱ꞌ chu̱u̱n nuu̱ꞌ xto̱ꞌo̱ e̱ꞌ, ña̱ xitoꞌ ni̱a̱ ndoꞌó, te̱ saniaꞌá tu̱ ni̱a̱ ndoꞌó ña̱ ndikún ndo̱ꞌ i̱chiꞌ a̱.
1TH 5:13 Te̱ ti̱i̱n kaꞌnuꞌ va̱ ndo̱ꞌ ne̱ ja̱a̱nꞌ, te̱ ku̱ndani̱ va̱ tu̱ ña̱ꞌaꞌ ndo̱ꞌ xaꞌa̱ꞌ chu̱u̱n ña̱ xaaꞌ ni̱a̱. Te̱ ku̱ndi̱e̱e̱ mani̱ꞌ xiinꞌ taꞌanꞌ ndo̱ꞌ.
1TH 5:14 Ña̱ni̱ taꞌanꞌ ndu̱, kaꞌán ndaꞌvi tu̱ ndu̱ xiinꞌ ndo̱ꞌ ña̱ ka̱ni̱ kuento ndo̱ꞌ ne̱ suxanꞌ, te̱ sa̱ndi̱e̱ni tu̱ ndo̱ꞌ ne̱ nuuꞌ nimá, te̱ chi̱ndi̱e̱eꞌ ni̱ tu̱ ndo̱ꞌ ne̱ iti̱a̱ꞌ i̱ni̱, te̱ sa̱kanꞌ tu̱ kuie ku̱u̱ i̱ni̱ ndo̱ꞌ xiinꞌ sa̱kuuꞌ ne̱ yivi̱ꞌ.
1TH 5:15 Chu̱u̱n xaꞌaꞌ va̱ ndo̱ꞌ ña̱ nde̱e̱ i̱i̱n ndo̱ꞌ sä̱na̱ndikoꞌ ña̱ ni̱a̱ꞌa xaꞌa̱ꞌ ña̱ ni̱a̱ꞌa ña̱ xaaꞌ ne̱ yivi̱ꞌ xiinꞌ ndo̱ꞌ, süu̱ꞌ ja̱a̱nꞌ ndii ka̱ka̱ ndo̱ꞌ xaaꞌ ndo̱ꞌ ña̱ va̱ꞌa̱ xiinꞌ taꞌanꞌ ndo̱ꞌ, te̱ i̱i̱n kachi tu̱ sa̱a̱ ndo̱ꞌ a̱ xaꞌa̱ꞌ sa̱kuuꞌ ne̱ yivi̱ꞌ.
1TH 5:16 Kua̱tiaꞌ na kuatiaꞌ i̱ni̱ ndo̱ꞌ.
1TH 5:17 Te̱ kaꞌa̱n na kaꞌán ndo̱ꞌ xiinꞌ Ndiosí.
1TH 5:18 Te̱ ta̱xi̱ na taxiꞌ ndo̱ꞌ ña̱ chi̱nda̱ni a̱ xaꞌa̱ꞌ sa̱kuuꞌ ña̱ ndoꞌoꞌ ndo̱ꞌ. Kua̱chi̱ ndii ña̱ ja̱a̱nꞌ nduuꞌ ña̱ kuní Ndiosí sa̱a̱ e̱ꞌ xaꞌa̱ꞌ a̱ ña̱ i̱ni̱ e̱ꞌ xini e̱ꞌ Cristo Jesús.
1TH 5:19 Tï̱a̱si̱ ndo̱ꞌ ña̱ kuni sa̱a̱ Espíritu Santo.
1TH 5:20 Te̱ sä̱nuuꞌ tu̱ ndo̱ꞌ ña̱ kaꞌán tiakú ne̱ yivi̱ꞌ xaaꞌ Espíritu Santo ja̱a̱nꞌ.
1TH 5:21 Ndisu̱ sa̱kuaa̱n ndiꞌi̱ ndo̱ꞌ a̱ te̱ ku̱ni̱ ndo̱ꞌ naaꞌ Espíritu Santo ja̱a̱nꞌ nduuꞌ ña̱ sakaꞌán tiakú ne̱ yivi̱ꞌ ja̱a̱nꞌ uun sü̱vi̱ a̱. Te̱ ña̱ va̱ꞌa̱ kui̱ti̱ꞌ na̱ti̱i̱n ndo̱ꞌ.
1TH 5:22 Te̱ na ku̱xi̱o̱o̱ tu̱ ndo̱ꞌ nuu̱ꞌ sa̱kuuꞌ nuu̱ꞌ ña̱ ni̱a̱ꞌa.
1TH 5:23 Na ta̱xi̱ na Ndiosí ña̱ mani̱ꞌ ko̱o̱ xiinꞌ ndo̱ꞌ, te̱ na nda̱sa̱ndo̱o̱ ndi̱ꞌi̱ xa̱chiꞌ a̱ ndoꞌó. Te̱ sa̱kanꞌ ta̱xa̱ꞌa̱ a̱ ka̱niiꞌ ndo̱ꞌ, naa kuuꞌ espíritu ndo̱ꞌ, xiinꞌ nimá ndo̱ꞌ, xiinꞌ ñu̱ꞌuꞌ ndeꞌi̱ ndo̱ꞌ, te̱ kö̱o̱ꞌ nde̱e̱ i̱i̱n xaꞌa̱ꞌ ña̱ ti̱i̱n kua̱chi̱ a̱ ndoꞌó kii̱ꞌ na̱ndi̱koꞌ xto̱ꞌo̱ e̱ꞌ Jesucristo.
1TH 5:24 Sa̱kanꞌ ña̱ Ndiosí, ña̱ ni̱ ka̱na̱ yooꞌ ndii, xachuunꞌ nda̱ku a̱ te̱ sa̱xinú a̱ sa̱kuuꞌ ña̱ ja̱a̱nꞌ.
1TH 5:25 Ña̱ni̱ taꞌanꞌ ndu̱, kaꞌa̱n ndo̱ꞌ xiinꞌ Ndiosí xaꞌa̱ꞌ ndu̱.
1TH 5:26 Chi̱to nuu̱ꞌ taꞌanꞌ sa̱kuuꞌ ndo̱ꞌ kuenta Jesús, te̱ xiinꞌ ña̱ ja̱a̱nꞌ na̱kua̱tu̱ taꞌanꞌ ndo̱ꞌ.
1TH 5:27 Kaꞌán chuunꞌ i̱ nuu̱ꞌ ndo̱ꞌ sa̱a̱ kuní xto̱ꞌo̱ e̱ꞌ ña̱ ka̱ꞌvi̱ ndo̱ꞌ tu̱tu̱ yoꞌoꞌ nuu̱ꞌ sa̱kuuꞌ ña̱ni̱ taꞌanꞌ e̱ꞌ.
1TH 5:28 Te̱ na sa̱ñuꞌuꞌ na xto̱ꞌo̱ e̱ꞌ Jesucristo ndoꞌó. Sa̱kanꞌ na ku̱ndu̱u̱ a̱.
2TH 1:1 Yuꞌu̱ Pablo, xiinꞌ Silvano, xiinꞌ Timoteo ndii, tiꞌviꞌ ndu̱ chaꞌanꞌ ndoꞌó, ne̱ ndieeꞌ ñu̱u̱ Tesalónica, ne̱ nakayá xaꞌa̱ꞌ yu̱vaꞌ e̱ꞌ Ndiosí xiinꞌ xaꞌa̱ꞌ xto̱ꞌo̱ e̱ꞌ Jesucristo.
2TH 1:2 Na sa̱ñuꞌuꞌ va̱ na a̱ ndoꞌó, te̱ na ta̱xi̱ tu̱ a̱ ña̱ mani̱ꞌ ko̱o̱ xiinꞌ ndo̱ꞌ.
2TH 1:3 Ña̱ni̱ taꞌanꞌ ndu̱, kuní a̱ ña̱ ta̱xi̱ ndu̱ ña̱ chi̱nda̱ni Ndiosí sa̱kuuꞌ i̱chiꞌ xaꞌa̱ꞌ ndo̱ꞌ. Xataꞌa̱n sa̱a̱ ndu̱ sa̱kanꞌ, kua̱chi̱ ndii kuaꞌa̱n kua̱ꞌnu̱ te̱ kuaꞌa̱n kua̱ꞌnu̱ ña̱ i̱ni̱ ndo̱ꞌ xini ndo̱ꞌ Jesús, xiinꞌ ña̱ ndani̱ taꞌanꞌ ka̱ ndo̱ꞌ i̱ꞌi̱n kivi̱ꞌ kuaꞌa̱n.
2TH 1:4 Xaꞌa̱ꞌ a̱ ja̱a̱nꞌ na kaꞌán kuatiaꞌ ndu̱ nuu̱ꞌ i̱ꞌi̱n ti̱ꞌvi̱, ne̱ nakayá xaꞌa̱ꞌ Jesús, sa̱a̱ kundieni ndo̱ꞌ nuu̱ꞌ sa̱kuuꞌ nuu̱ꞌ ña̱ sandoꞌoꞌ ne̱ yivi̱ꞌ ndoꞌó, xiinꞌ sa̱kuuꞌ nuu̱ꞌ ña̱ xandii̱ꞌ ni̱a̱ xiinꞌ ndo̱ꞌ. Te̱ kaꞌán tu̱ ndu̱ sa̱a̱ vi̱ꞌ i̱ni̱ ndo̱ꞌ xini ndo̱ꞌ Jesús kii̱ꞌ ndoꞌoꞌ ndo̱ꞌ sa̱kanꞌ.
2TH 1:5 Te̱ xaꞌa̱ꞌ a̱ ña̱ kundieni ndo̱ꞌ ña̱ ndoꞌoꞌ ndo̱ꞌ ja̱a̱nꞌ ndii, niaꞌá a̱ ña̱ xachuunꞌ nda̱ku Ndiosí, te̱ xataꞌa̱n ku̱ndi̱e̱e̱ ndo̱ꞌ miiꞌ xaꞌndia chuunꞌ a̱, sa̱kanꞌ na ndoꞌoꞌ ndo̱ꞌ xaꞌa̱ꞌ ña̱ ja̱a̱nꞌ vi̱ti̱n.
2TH 1:6 Te̱ xaꞌa̱ꞌ a̱ ña̱ xachuunꞌ nda̱ku Ndiosí ndii, sa̱ndoꞌoꞌ a̱ ne̱ sandoꞌoꞌ ndoꞌó ja̱a̱nꞌ.
2TH 1:7 Te̱ ndoꞌó, ne̱ ndoꞌoꞌ vi̱ti̱n ndii, ta̱xi̱ a̱ ña̱ na̱ndiee̱ꞌ ndo̱ꞌ xiinꞌ ndu̱ kii̱ꞌ sa̱tuví xiinꞌ miiꞌ xto̱ꞌo̱ e̱ꞌ Jesús nde̱e̱ ndi̱viꞌ xiinꞌ kuaꞌa̱ꞌ ángele, ña̱ xikaꞌ nuuꞌ nuu̱ꞌ a̱.
2TH 1:8 Te̱ ki̱xi̱n a̱ te̱i̱n ñuꞌu̱ ndatin, te̱ sa̱ndoꞌoꞌ a̱ sa̱kuuꞌ ne̱ xïni yoo Ndiosí, ne̱ nï̱ kandixaꞌ tu̱ꞌu̱n va̱ꞌa̱ xaꞌa̱ꞌ xto̱ꞌo̱ e̱ꞌ Jesucristo.
2TH 1:9 Ne̱ ja̱a̱nꞌ ndii, ku̱ndo̱ꞌo̱ ni̱a̱ nde̱e̱ ndiꞌiꞌ ni̱ kivi̱ꞌ sa̱a̱ a̱ kii̱ꞌ sa̱kanꞌ, te̱ tä̱xi̱ a̱ ña̱ ku̱ndi̱e̱e̱ ni̱a̱ xiinꞌ a̱. Ni̱ nde̱e̱ tä̱xi̱ tu̱ a̱ ku̱ndi̱e̱e̱ ni̱a̱ nuu̱ꞌ ña̱ ndi̱e̱e̱ꞌ nda̱tu̱nꞌ kooꞌ chukuuꞌ a̱.
2TH 1:10 Sa̱kanꞌ sa̱a̱ a̱ kii̱ꞌ xaa̱ kivi̱ꞌ ña̱ na̱ndi̱koꞌ a̱ ja̱a̱nꞌ, te̱ ko̱to̱ kaꞌnuꞌ ña̱ꞌaꞌ sa̱kuuꞌ ne̱ nduuꞌ kuenta a̱, te̱ na̱nda̱ni̱ tu̱ ni̱a̱ ku̱ni̱ ña̱ꞌaꞌ ni̱a̱. Te̱ ku̱ndi̱e̱e̱ tu̱ ndoꞌó i̱kanꞌ xiinꞌ ne̱ ja̱a̱nꞌ xaꞌa̱ꞌ a̱ ña̱ i̱ni̱ ndo̱ꞌ xini ndo̱ꞌ ña̱ ni̱ ndi̱e̱e̱ yu̱ꞌuꞌ ndu̱ nuu̱ꞌ ndo̱ꞌ.
2TH 1:11 Xaꞌa̱ꞌ a̱ ja̱a̱nꞌ na kaꞌán te̱ kaꞌán ndu̱ xiinꞌ Ndiosí xaꞌa̱ꞌ ndo̱ꞌ te̱ ku̱ndu̱u̱ ndo̱ꞌ ne̱ xataꞌa̱n xaꞌa̱ꞌ chu̱u̱n ña̱ ni̱ ka̱na̱ a̱ ndoꞌó, te̱ xiinꞌ ña̱ ndi̱e̱e̱ꞌ a̱ na sa̱xinú a̱ ña̱ va̱ꞌa̱ ña̱ kuní ndo̱ꞌ sa̱a̱ ndo̱ꞌ, xiinꞌ ña̱ va̱ꞌa̱ ña̱ xaaꞌ ndo̱ꞌ xaꞌa̱ꞌ a̱ ña̱ i̱ni̱ ndo̱ꞌ xini ndo̱ꞌ Jesús.
2TH 1:12 Te̱ xiinꞌ ña̱ xaaꞌ ndo̱ꞌ ja̱a̱nꞌ na̱ti̱i̱n xto̱ꞌo̱ e̱ꞌ Jesucristo ña̱ tiinꞌ kaꞌnuꞌ ña̱ꞌaꞌ ne̱ yivi̱ꞌ, te̱ na̱ti̱i̱n tu̱ ndoꞌó ña̱ ti̱i̱n kaꞌnuꞌ ja̱a̱nꞌ xaꞌa̱ꞌ a̱ ña̱ kundani̱ mi̱iꞌ Ndiosí xiinꞌ xto̱ꞌo̱ e̱ꞌ Jesucristo ndoꞌó.
2TH 2:1 Te̱ vi̱ti̱n kaꞌa̱n ndu̱ xiinꞌ ndo̱ꞌ xaꞌa̱ꞌ ña̱ na̱ndi̱koꞌ xto̱ꞌo̱ e̱ꞌ Jesucristo xiinꞌ xaꞌa̱ꞌ sa̱a̱ na̱taꞌanꞌ e̱ꞌ xiinꞌ a̱. Ña̱ni̱ taꞌanꞌ ndu̱, xikán ndu̱ nuu̱ꞌ ndo̱ꞌ
2TH 2:2 ña̱ tä̱xi̱ ndo̱ꞌ ña̱ sa̱ndiꞌni̱ ne̱ yivi̱ꞌ ndoꞌó, ni̱ nde̱e̱ kü̱yi̱ꞌvi tu̱ ndo̱ꞌ sa̱a̱ ni̱a̱ naaꞌ kaꞌán ni̱a̱ ña̱ ni̱ sa̱tuví Espíritu Ndiosí nuu̱ꞌ ni̱a̱ ña̱ xa̱ ni̱ ki̱xi̱n tu̱ku̱u̱ xto̱ꞌo̱ e̱ꞌ Jesús, uun naaꞌ kaꞌán ndo̱so̱ꞌ ni̱a̱ ña̱ ja̱a̱nꞌ, uun naaꞌ kaꞌán ni̱a̱ ña̱ ni̱ na̱ti̱i̱n ni̱a̱ i̱i̱n tu̱tu̱ nda̱ꞌaꞌ nduꞌu̱ ña̱ kaꞌán xaꞌa̱ꞌ ña̱ ja̱a̱nꞌ ndii.
2TH 2:3 Tä̱xi̱ ndo̱ꞌ ku̱ni̱ xaꞌanꞌ nde̱e̱ i̱i̱n ne̱ yivi̱ꞌ ndoꞌó xiinꞌ ndee ka̱ nuu̱ꞌ ña̱ xini xaꞌanꞌ. Kua̱chi̱ ndii, kii̱ꞌ kuní ka̱ xaa̱ kivi̱ꞌ ja̱a̱nꞌ ndii, xi̱ꞌna̱ ka̱ kivi̱ꞌ, ña̱ na̱kuita̱ teiꞌ kuaꞌa̱ꞌ va̱ ne̱ yivi̱ꞌ nuu̱ꞌ Ndiosí, xaa̱, xiinꞌ ña̱ tuvi̱ te̱ xäaꞌ kuenta kuuꞌ tu̱ꞌu̱n nde̱iꞌ Ndiosí. Te̱ ja̱a̱nꞌ ndii, te̱ xa̱ yoo ndo̱ñuꞌuꞌ xa̱chiꞌ nduuꞌ ra̱.
2TH 2:4 Kua̱chi̱ ndii xikuitaꞌnú ra̱ nuu̱ꞌ sa̱kuuꞌ ña̱ kaꞌán ne̱ yivi̱ꞌ nduuꞌ ndiosí, xiinꞌ nuu̱ꞌ sa̱kuuꞌ ña̱ xakaꞌnuꞌ ne̱ yivi̱ꞌ, te̱ nde̱e̱ ti̱xi̱n yu̱kunꞌ kaꞌnuꞌ Ndiosí nda̱ꞌni̱ ra̱ ku̱nduꞌu̱ꞌ ra̱, te̱ kaꞌa̱n ra̱ ña̱ xa̱ Ndiosí nduuꞌ mi̱iꞌ ra̱.
2TH 2:5 Te̱ na̱ka̱ꞌanꞌ ndo̱ꞌ ña̱ xa̱ ni̱ kaꞌa̱n i̱ xiinꞌ ndo̱ꞌ xaꞌa̱ꞌ te̱ ja̱a̱nꞌ kii̱ꞌ ni̱ nduꞌu̱ꞌ i̱ te̱i̱n ndo̱ꞌ.
2TH 2:6 Xiní kaxiꞌ ndo̱ꞌ ña̱ yoo i̱i̱n ña̱ nakasi te̱ ja̱a̱nꞌ te̱ sä̱tuví xiinꞌ miiꞌ ra̱ nde̱e̱ kii̱ꞌ xaa̱ kivi̱ꞌ ña̱ kuní a̱ sa̱a̱ ra̱ ña̱ ja̱a̱nꞌ.
2TH 2:7 Kua̱chi̱ ndii xa̱ ni̱ xa̱ꞌaꞌ xachuunꞌ ña̱ ndi̱e̱e̱ꞌ ña̱ ndi̱va̱ꞌa̱, ña̱ yoo si̱ꞌe ja̱a̱nꞌ, ndee ña̱ kuní ku̱ndiaꞌa̱ ndi̱ꞌi̱ ña̱ nakasi ña̱ꞌaꞌ kui̱ti̱ꞌ te̱ tuvi̱ a̱.
2TH 2:8 Te̱ sa̱kanꞌ te̱ tuvi̱ te̱ xäaꞌ kuenta kuuꞌ tu̱ꞌu̱n nde̱iꞌ Ndiosí ja̱a̱nꞌ, te̱ xto̱ꞌo̱ e̱ꞌ ndii, ka̱ꞌni̱ꞌ ña̱ꞌaꞌ a̱ xiinꞌ tachi̱ꞌ yu̱ꞌuꞌ a̱, te̱ sa̱ndo̱ñuꞌuꞌ xa̱chiꞌ ña̱ꞌaꞌ a̱ xiinꞌ ndi̱e̱e̱ꞌ nda̱tu̱nꞌ kooꞌ chukuuꞌ a̱ ña̱ ki̱xi̱n xiinꞌ a̱.
2TH 2:9 Te̱ kii̱ꞌ tuvi̱ te̱ ja̱a̱nꞌ ndii, ña̱ ndi̱va̱ꞌa̱ sa̱kuisoꞌ chuunꞌ ña̱ꞌaꞌ te̱ sa̱a̱ ra̱ kuaꞌa̱ꞌ nuu̱ꞌ chu̱u̱n kaꞌnuꞌ sikiꞌ, xiinꞌ kuaꞌa̱ꞌ ña̱ niaꞌá sikiꞌ, xiinꞌ kuaꞌa̱ꞌ ña̱ vixi sikiꞌ ña̱ nandani̱ ne̱ yivi̱ꞌ.
2TH 2:10 Te̱ ti̱i̱n ra̱ sa̱kuuꞌ nuu̱ꞌ ña̱ xini xaꞌanꞌ ki̱ni̱ va̱, te̱ ku̱ni̱ xaꞌanꞌ ra̱ ne̱ kuaꞌa̱n i̱chiꞌ vi̱ꞌe̱ ndi̱a̱yaꞌ xaꞌa̱ꞌ a̱ ña̱ nï̱ kuní ni̱a̱ ka̱ndi̱xaꞌ ni̱a̱ ña̱ ndi̱xa̱ te̱ kaku̱ ni̱a̱ nuu̱ꞌ kua̱chi̱ ni̱a̱.
2TH 2:11 Xaꞌa̱ꞌ a̱ ja̱a̱nꞌ na ti̱ꞌviꞌ Ndiosí i̱i̱n ndi̱e̱e̱ꞌ ña̱ ku̱ni̱ xaꞌanꞌ ndi̱e̱eꞌ ne̱ ja̱a̱nꞌ te̱ ka̱ndi̱xaꞌ ni̱a̱ ña̱ xini xaꞌanꞌ ja̱a̱nꞌ,
2TH 2:12 sa̱kanꞌ na ka̱tunꞌ Ndiosí sa̱kuuꞌ ne̱ nï̱ ka̱ndi̱xaꞌ ña̱ ndi̱xa̱, süu̱ꞌ ja̱a̱nꞌ ndii ni̱ xta̱ni̱ ka̱ ni̱a̱ xaaꞌ ni̱a̱ ña̱ ni̱a̱ꞌa.
2TH 2:13 Ndisu̱ ndoꞌó, ña̱ni̱ taꞌanꞌ ndu̱, ne̱ ndani̱ xto̱ꞌo̱ e̱ꞌ Jesús ndii, kuní a̱ ña̱ ta̱xi̱ naa taxiꞌ ndu̱ ña̱ chi̱nda̱ni Ndiosí xaꞌa̱ꞌ ndo̱ꞌ, sa̱kanꞌ ña̱ xa̱ ni̱ na̱ka̱xi̱n a̱ ndoꞌó nde̱e̱ ña̱ nu̱uꞌ te̱ kaku̱ ndo̱ꞌ xiinꞌ ña̱ ndi̱e̱e̱ꞌ Espíritu Santo, ña̱ xaaꞌ sa̱kanꞌ, te̱ nduuꞌ ndo̱ꞌ ndi̱ti̱a̱ Ndiosí, xiinꞌ ña̱ i̱ni̱ ndo̱ꞌ xini ndo̱ꞌ ña̱ ndi̱xa̱.
2TH 2:14 Xaꞌa̱ꞌ a̱ ja̱a̱nꞌ na ni̱ ka̱na̱ Ndiosí ndoꞌó xiinꞌ tu̱ꞌu̱n va̱ꞌa̱ ña̱ ni̱ kaꞌa̱n ndo̱so̱ꞌ ndu̱ nuu̱ꞌ ndo̱ꞌ te̱ ku̱ndi̱e̱e̱ na ndo̱ꞌ miiꞌ nda̱tu̱nꞌ kaaꞌ, miiꞌ yoo xto̱ꞌo̱ e̱ꞌ Jesucristo.
2TH 2:15 Ña̱ni̱ taꞌanꞌ ndu̱, sa̱kanꞌ na kuiiꞌ kui̱ta̱ ni̱ꞌi̱ ndo̱ꞌ nuu̱ꞌ ña̱ ni̱ sa̱yaꞌá ndu̱ nuu̱ꞌ ndo̱ꞌ, te̱ ka̱ka̱ nda̱ku tu̱ ndo̱ꞌ nuu̱ꞌ a̱, naaꞌ nduuꞌ a̱ ña̱ ni̱ kaꞌa̱n xiinꞌ yu̱ꞌuꞌ ndu̱ nuu̱ꞌ ndo̱ꞌ, uun naaꞌ nduuꞌ a̱ ña̱ ni̱ ke̱ꞌi̱ ndu̱ nuu̱ꞌ tu̱tu̱.
2TH 2:16 Te̱ mi̱iꞌ xto̱ꞌo̱ e̱ꞌ Jesucristo xiinꞌ yu̱vaꞌ e̱ꞌ Ndiosí, ña̱ nduuꞌ ña̱ ndani̱ yooꞌ, te̱ ni̱ ta̱xi̱ mi̱iꞌ a̱ ña̱ sa̱kiꞌví a̱ yooꞌ nde̱e̱ ndiꞌiꞌ ni̱ kivi̱ꞌ, te̱ ni̱ ta̱xi̱ tu̱ a̱ ña̱ ndiatuꞌ i̱ni̱ va̱ꞌa̱ e̱ꞌ,
2TH 2:17 na sa̱ndi̱e̱ni na tu̱ a̱ nimá ndo̱ꞌ, te̱ chi̱ndi̱e̱eꞌ tu̱ a̱ ndoꞌó xiinꞌ sa̱kuuꞌ ña̱ va̱ꞌa̱ ña̱ sa̱a̱ ndo̱ꞌ, uun ña̱ kaꞌa̱n ndo̱ꞌ.
2TH 3:1 Ña̱ni̱ taꞌanꞌ ndu̱, miiꞌ ndiꞌiꞌ ndo̱so̱ꞌ yoꞌoꞌ kaꞌán ndu̱ xiinꞌ ndo̱ꞌ ña̱ kaꞌa̱n va̱ ndo̱ꞌ xiinꞌ Ndiosí xaꞌa̱ꞌ ndu̱ te̱ yachi̱ kiku̱ tu̱ꞌu̱n va̱ꞌa̱ xaꞌa̱ꞌ xto̱ꞌo̱ e̱ꞌ, te̱ na̱ti̱i̱n kaꞌnuꞌ ne̱ yivi̱ꞌ a̱ nde̱e̱ naa ni̱ na̱ti̱i̱n ndoꞌó a̱.
2TH 3:2 Te̱ kaꞌa̱n tu̱ ndo̱ꞌ xiinꞌ Ndiosí ña̱ sa̱kakú a̱ nduꞌu̱ nuu̱ꞌ ne̱ ni̱a̱ꞌa. Kua̱chi̱ ndii süu̱ꞌ sa̱kuuꞌ ne̱ yivi̱ꞌ i̱ni̱ xini Jesús.
2TH 3:3 Ndisu̱ xto̱ꞌo̱ e̱ꞌ ndii, xachuunꞌ nda̱ku a̱, ña̱ ja̱a̱nꞌ na kuiiꞌ sa̱ndi̱e̱ni a̱ ndoꞌó, te̱ ko̱to̱ tu̱ a̱ ndoꞌó nuu̱ꞌ ña̱ ndi̱va̱ꞌa̱.
2TH 3:4 Te̱ xaꞌa̱ꞌ a̱ ña̱ i̱i̱n nduuꞌ e̱ꞌ xiinꞌ xto̱ꞌo̱ e̱ꞌ Jesús ndii, i̱ni̱ ndu̱ ña̱ sa̱xinú ndo̱ꞌ ña̱ ni̱ kaꞌa̱n ndu̱ xiinꞌ ndo̱ꞌ, te̱ kuaꞌa̱n naa kuaꞌa̱n ndo̱ꞌ ña̱ saxinú ndo̱ꞌ ña̱ ja̱a̱nꞌ.
2TH 3:5 Te̱ na chi̱ndi̱e̱eꞌ xto̱ꞌo̱ e̱ꞌ ndoꞌó, te̱ ku̱ndani̱ ka̱ ndo̱ꞌ ne̱ yivi̱ꞌ sa̱a̱ niiꞌ ndani̱ Ndiosí sa̱kuuꞌ e̱ꞌ, te̱ na ta̱xi̱ tu̱ a̱ ndi̱e̱e̱ꞌ ndo̱ꞌ, te̱ sa̱ndi̱e̱ni xiinꞌ miiꞌ ndo̱ꞌ nuu̱ꞌ tu̱ndoꞌo̱ꞌ naa ni̱ xa̱ndi̱e̱ni xiinꞌ miiꞌ Cristo nuu̱ꞌ ña̱ ni̱ ndo̱ꞌo̱ a̱.
2TH 3:6 Ña̱ni̱ taꞌanꞌ i̱, xiinꞌ ña̱ ndi̱e̱e̱ꞌ xto̱ꞌo̱ e̱ꞌ Jesucristo kaꞌán chuunꞌ ndu̱ xiinꞌ ndo̱ꞌ ña̱ ku̱siinꞌ ndo̱ꞌ nuu̱ꞌ sa̱kuuꞌ ne̱ suxa̱nꞌ, ne̱ ndikún i̱chiꞌ Jesús, ne̱ xïkaꞌ sa̱a̱ ni̱ sa̱niaꞌá ña̱ꞌaꞌ ndu̱.
2TH 3:7 Kua̱chi̱ ndii xiní mi̱iꞌ ndoꞌó sa̱a̱ ku̱ndiku̱n ndo̱ꞌ xata̱ꞌ ña̱ ni̱ xa̱a̱ ndu̱ kii̱ꞌ ni̱ yoo̱ ndu̱ xiinꞌ ndo̱ꞌ, nï̱ nduu̱ ndu̱ te̱ suxa̱nꞌ kii̱ꞌ sa̱kanꞌ.
2TH 3:8 Te̱ ni̱ nde̱e̱ nï̱ xa̱xi̱ꞌ so̱ꞌo̱ ndu̱ ña̱ꞌa̱ nde̱e̱ i̱i̱n ne̱ yivi̱ꞌ, süu̱ꞌ ja̱a̱nꞌ ndii ndu̱viꞌ xiinꞌ ñu̱u ni̱ xa̱chuunꞌ uꞌvi̱ ndu̱, sa̱kanꞌ ña̱ nï̱ kuni̱ ndu̱ sa̱ndoꞌoꞌ ndu̱ nde̱e̱ i̱i̱n ndoꞌó.
2TH 3:9 Ni̱ xa̱a̱ ndu̱ sa̱kanꞌ tee̱ꞌ ndee xataꞌa̱n ña̱ ta̱xi̱ ndoꞌó ña̱ xaxi̱ꞌ ja̱a̱nꞌ ka̱xi̱ꞌ ndu̱. Ndisu̱ nï̱ kuni̱ ndu̱ sa̱kanꞌ te̱ ku̱ndiku̱n ndo̱ꞌ i̱chiꞌ ña̱ ni̱ niaꞌa̱ ndu̱ ja̱a̱nꞌ.
2TH 3:10 Kua̱chi̱ ndii sa̱kanꞌ tu̱ kii̱ꞌ ni̱ yoo̱ ndu̱ xiinꞌ ndo̱ꞌ ndii, ni̱ kaꞌa̱n chuunꞌ ndu̱ ña̱ naaꞌ yo̱o̱ ka̱ küni sa̱chuunꞌ ndii, na kü̱xi̱ tu̱ ni̱a̱.
2TH 3:11 Kua̱chi̱ ndii ni̱ xi̱ni̱ ndu̱ kuento ña̱ yoo sa̱va̱ ne̱ suxanꞌ te̱i̱n ndo̱ꞌ, te̱ küni sa̱chuunꞌ ni̱a̱ nde̱e̱ i̱i̱n nuu̱ꞌ chu̱u̱n, süu̱ꞌ ja̱a̱nꞌ ndii chiꞌniꞌ xiinꞌ mi̱iꞌ ni̱a̱ nuu̱ꞌ ña̱ xaaꞌ tu̱ku̱ ne̱ yivi̱ꞌ miiꞌ kö̱o̱ꞌ kanaꞌ ña̱ꞌaꞌ.
2TH 3:12 Te̱ ne̱ ja̱a̱nꞌ ndii, kaꞌán chuunꞌ ndu̱ xiinꞌ ni̱a̱, te̱ kani tu̱ ña̱ꞌaꞌ ndu̱ kuento xaꞌa̱ꞌ a̱ ña̱ ni̱ sa̱kuisoꞌ chuunꞌ xto̱ꞌo̱ e̱ꞌ Jesucristo nduꞌu̱, ña̱ na sa̱chuunꞌ mani̱ꞌ ni̱a̱, te̱ ku̱ti̱a̱ku̱ ni̱a̱.
2TH 3:13 Te̱ ndoꞌó, ña̱ni̱ taꞌanꞌ ndu̱, na xä̱vi ndo̱ꞌ ña̱ xaaꞌ ndo̱ꞌ ña̱ va̱ꞌa̱.
2TH 3:14 Sa̱a̱ ndo̱ꞌ kuenta naaꞌ yo̱o̱ sa̱va̱ ne̱ küni ka̱ndi̱xaꞌ ña̱ kaꞌán ndu̱ nuu̱ꞌ tu̱tu̱ yoꞌoꞌ, te̱ kï̱ꞌi̱n taꞌanꞌ ndo̱ꞌ xiinꞌ ni̱a̱, sa̱kanꞌ te̱ ku̱ka̱ꞌa̱n nuu̱ꞌ ni̱a̱ xaꞌa̱ꞌ ña̱ xaaꞌ ni̱a̱ ja̱a̱nꞌ.
2TH 3:15 Ndisu̱ kü̱nda̱siꞌ ña̱ꞌaꞌ ndo̱ꞌ, süu̱ꞌ ja̱a̱nꞌ ndii kaꞌa̱n mani̱ꞌ ndo̱ꞌ xiinꞌ ni̱a̱ xaꞌa̱ꞌ a̱ ña̱ ne̱ i̱ni̱ xini xto̱ꞌo̱ e̱ꞌ xiinꞌ e̱ꞌ nduuꞌ ni̱a̱.
2TH 3:16 Te̱ xto̱ꞌo̱ e̱ꞌ, ña̱ taxiꞌ ña̱ mani̱ꞌ, na ta̱xi̱ na ña̱ mani̱ꞌ a̱ ko̱o̱ xiinꞌ sa̱kuuꞌ ndo̱ꞌ sa̱a̱ kivi̱ꞌ xiinꞌ a̱ma̱a̱ ka̱. Te̱ na ko̱o̱ na a̱ xiinꞌ sa̱kuuꞌ ndo̱ꞌ.
2TH 3:17 Yuꞌu̱, te̱ nduuꞌ Pablo, keꞌi i̱ xiinꞌ nda̱ꞌaꞌ mi̱iꞌ i̱ chaꞌanꞌ ndo̱ꞌ. Sa̱kanꞌ xaaꞌ i̱ xiinꞌ sa̱kuuꞌ tu̱tu̱ ña̱ keꞌi i̱ te̱ niaꞌá i̱ ña̱ yuꞌu̱ ni̱ ke̱ꞌi̱ i̱ a̱. Sa̱kanꞌ keꞌi yuꞌu̱.
2TH 3:18 Na sa̱ñuꞌuꞌ na xto̱ꞌo̱ e̱ꞌ Jesucristo sa̱kuuꞌ ndoꞌó. Sa̱kanꞌ na ku̱ndu̱u̱ a̱.
1TI 1:1 Yuꞌu̱ nduuꞌ Pablo, te̱ Jesucristo ni̱ ti̱a̱nu̱ꞌ yuꞌu̱ te̱ saniaꞌá i̱ i̱chiꞌ a̱, sa̱kanꞌ ña̱ Ndiosí, ña̱ ni̱ sa̱kakú yooꞌ, xiinꞌ Jesucristo, ña̱ ndiatuꞌ i̱ni̱ e̱ꞌ xaꞌa̱ꞌ, ni̱ sa̱kuisoꞌ chuunꞌ yuꞌu̱.
1TI 1:2 Tiꞌviꞌ i̱ chaꞌanꞌ u̱nꞌ, Timoteo, te̱ nduuꞌ u̱nꞌ nde̱e̱ naa siꞌe̱ i̱ xaꞌa̱ꞌ a̱ ña̱ i̱ni̱ ingaꞌ e̱ꞌ xini e̱ꞌ Cristo. Na sa̱ñuꞌuꞌ na yu̱vaꞌ e̱ꞌ Ndiosí xiinꞌ xto̱ꞌo̱ e̱ꞌ Cristo Jesús yoꞌó, te̱ na ku̱vi̱ta i̱ni̱ a̱ xaꞌa̱ꞌ u̱nꞌ, te̱ na ta̱xi̱ tu̱ a̱ ña̱ mani̱ꞌ ko̱o̱ xiinꞌ u̱nꞌ.
1TI 1:3 Kii̱ꞌ ni̱ ke̱ta̱ i̱ kuaꞌa̱n i̱ ñu̱ꞌuꞌ Macedonia ndii, ni̱ kaꞌa̱n ndaꞌvi i̱ xiinꞌ u̱nꞌ ña̱ ndoo̱ u̱nꞌ ñu̱u̱ Éfeso te̱ kaꞌa̱n chuunꞌ u̱nꞌ xiinꞌ sa̱va̱ te̱ saniaꞌá ña̱ xini xaꞌanꞌ ña̱ na sa̱i̱i̱n kuiín ra̱ ña̱ ja̱a̱nꞌ.
1TI 1:4 Te̱ na sa̱i̱i̱n kuiín tu̱ ra̱ ña̱ saniaꞌá ra̱ kuento ya̱taꞌ, uun ña̱ natava̱ꞌ ra̱ kuenta yo̱o̱ ni̱ nduu̱ i̱chiꞌ ya̱taꞌ ne̱ yivi̱ꞌ, ña̱ kö̱o̱ꞌ kivi̱ꞌ ndiꞌiꞌ. Kua̱chi̱ ndii kuento kui̱ti̱ꞌ sakani taꞌanꞌ ña̱ ja̱a̱nꞌ ne̱ yivi̱ꞌ, te̱ täxiꞌ a̱ ña̱ kua̱ꞌnu̱ e̱ꞌ nuu̱ꞌ ña̱ i̱ni̱ e̱ꞌ xini e̱ꞌ Jesús.
1TI 1:5 Te̱ ni̱ kaꞌa̱n chuunꞌ i̱ ña̱ ja̱a̱nꞌ xiinꞌ u̱nꞌ te̱ saniaꞌá u̱nꞌ ne̱ yivi̱ꞌ ña̱ ndani̱ taꞌanꞌ e̱ꞌ, xiinꞌ ña̱ ndo̱o̱ ko̱o̱ nimá e̱ꞌ, xiinꞌ ña̱ naá kaxiꞌ tu̱ ña̱ xanini e̱ꞌ, xiinꞌ xaꞌa̱ꞌ ña̱ i̱ni̱ xna̱ꞌa̱ e̱ꞌ xini e̱ꞌ Jesús.
1TI 1:6 Te̱ xa̱ ni̱ ku̱xi̱o̱o̱ sa̱va̱ te̱ yivi̱ꞌ nuu̱ꞌ ña̱ ja̱a̱nꞌ, te̱ ndee xa̱ nuu̱ꞌ xaꞌa̱ꞌ ña̱ kuä̱sa̱ꞌ kuní kui̱ti̱ꞌ kaniꞌ taꞌanꞌ ra̱ kuento.
1TI 1:7 Te̱ kuni ku̱ndu̱u̱ ra̱ te̱ saniaꞌá tu̱ꞌu̱n nde̱iꞌ Ndiosí, kachi mi̱iꞌ ra̱, ndisu̱ nde̱e̱ kündani̱ ra̱ ña̱ kaꞌán tu̱ꞌu̱n nde̱iꞌ ja̱a̱nꞌ ni̱ ndee ña̱ saniaꞌá ndi̱tu̱ni̱ va̱ ra̱.
1TI 1:8 Ndisu̱ yooꞌ ndii, xiní e̱ꞌ ña̱ ña̱ va̱ꞌa̱ nduuꞌ tu̱ꞌu̱n nde̱iꞌ ja̱a̱nꞌ naaꞌ xachuunꞌ nda̱ku e̱ꞌ xiinꞌ a̱.
1TI 1:9 Te̱ xiní tu̱ e̱ꞌ ña̱ süu̱ꞌ yoo tu̱ꞌu̱n nde̱iꞌ ja̱a̱nꞌ xaꞌa̱ꞌ ne̱ xachuunꞌ nda̱ku, süu̱ꞌ ja̱a̱nꞌ ndii yoo a̱ xaꞌa̱ꞌ ne̱ xkaꞌndíá ndo̱so̱ꞌ a̱, xiinꞌ xaꞌa̱ꞌ ne̱ xaso̱ꞌo̱ nuu̱ꞌ a̱, xiinꞌ xaꞌa̱ꞌ ne̱ xäaꞌ ña̱ kuní Ndiosí, xiinꞌ ne̱ xtani̱ sa̱a̱ kua̱chi̱, xiinꞌ ne̱ xïtoꞌ kaꞌnuꞌ Ndiosí, xiinꞌ ne̱ xaꞌnú tu̱ꞌu̱n nde̱iꞌ Ndiosí, xiinꞌ ne̱ xaꞌni̱ꞌ yu̱vaꞌ siꞌiꞌ mi̱iꞌ ni̱a̱, xiinꞌ sa̱kuuꞌ i̱nga̱ ne̱ xaꞌni̱ꞌ,
1TI 1:10 te̱ yoo tu̱ a̱ xaꞌa̱ꞌ ne̱ kumiꞌ musa, xiinꞌ xaꞌa̱ꞌ te̱ yivi̱ꞌ, te̱ kanduꞌu̱ꞌ xiinꞌ i̱nga̱ te̱ yivi̱ꞌ, xiinꞌ xaꞌa̱ꞌ ne̱ xiko̱ꞌ ne̱ yivi̱ꞌ, xiinꞌ xaꞌa̱ꞌ ne̱ vixi̱, xiinꞌ xaꞌa̱ꞌ ne̱ ndieeꞌ yu̱ꞌuꞌ xiinꞌ ña̱ vixi̱, xiinꞌ xaꞌa̱ꞌ ndee ka̱ ña̱ kaniꞌ taꞌanꞌ xiinꞌ ña̱ ndi̱xa̱, ña̱ saniaꞌá e̱ꞌ xaꞌa̱ꞌ Jesús,
1TI 1:11 ña̱ nakuitá xiinꞌ tu̱ꞌu̱n va̱ꞌa̱ nda̱tu̱nꞌ kooꞌ chukuuꞌ, ña̱ kaꞌán xaꞌa̱ꞌ Ndiosí, ña̱ xataꞌa̱n ti̱i̱n kaꞌnuꞌ e̱ꞌ, ña̱ ni̱ sa̱kuisoꞌ chuunꞌ yuꞌu̱ te̱ kaꞌa̱n ndo̱so̱ꞌ i̱ tu̱ꞌu̱n ja̱a̱nꞌ.
1TI 1:12 Taxiꞌ i̱ ña̱ chi̱nda̱ni xto̱ꞌo̱ e̱ꞌ Cristo Jesús, ña̱ taxiꞌ ndi̱e̱e̱ꞌ i̱, sa̱kanꞌ ña̱ ni̱ xi̱ni̱ a̱ ña̱ te̱ xachuunꞌ nda̱ku nduuꞌ i̱, te̱ ni̱ sa̱kuisoꞌ chuunꞌ a̱ yuꞌu̱.
1TI 1:13 Tee̱ꞌ ndee ni̱ nduu̱ i̱ te̱ kani̱a̱ꞌa xaꞌa̱ꞌ a̱, te̱ ni̱ nduu̱ tu̱ i̱ te̱ xandii̱ꞌ xiinꞌ ne̱ i̱ni̱ xini ña̱ꞌaꞌ, te̱ ni̱ nduu̱ ni̱ tu̱ i̱ te̱ teiꞌ nuu̱ꞌ a̱ kii̱ꞌ sa̱kanꞌ, ndisu̱ ni̱ ku̱vi̱ta i̱ni̱ a̱ xaꞌa̱ꞌ i̱, sa̱kanꞌ ña̱ nï̱ kandixaꞌ ña̱ꞌaꞌ i̱, te̱ ni̱ nde̱e̱ nï̱ ku̱nda̱ni̱ tu̱ i̱ ña̱ ni̱ xa̱a̱ i̱.
1TI 1:14 Ndisu̱ xaꞌa̱ꞌ a̱ ña̱ ndani̱ kuaꞌa̱ꞌ mi̱iꞌ xto̱ꞌo̱ e̱ꞌ Ndiosí yuꞌu̱, na ni̱ ta̱xi̱ a̱ ña̱ i̱ni̱ i̱ xini ña̱ꞌaꞌ i̱, xiinꞌ ña̱ ndani̱ i̱ ne̱ yivi̱ꞌ xaaꞌ Cristo Jesús.
1TI 1:15 Ña̱ kaꞌá̱n i̱ yoꞌoꞌ ndii, ña̱ nda̱ku nduuꞌ a̱, te̱ xataꞌa̱n ña̱ na̱ti̱i̱n sa̱kuuꞌ ne̱ yivi̱ꞌ a̱: ña̱ ni̱ ki̱xi̱n Cristo Jesús i̱i̱n yivi̱ꞌ, te̱ sa̱kakú a̱ ne̱ ndisoꞌ kua̱chi̱, te̱ yuꞌu̱ nduuꞌ te̱ nu̱uꞌ, te̱ ni̱ ndiso̱ kuaꞌa̱ꞌ ka̱ kua̱chi̱ te̱ ni̱ sa̱kakú a̱.
1TI 1:16 Ndisu̱ xaꞌa̱ꞌ a̱ ja̱a̱nꞌ na ni̱ ku̱vi̱ta i̱ni̱ Ndiosí xaꞌa̱ꞌ yuꞌu̱, te̱ ndisoꞌ kuaꞌa̱ꞌ ka̱ kua̱chi̱, te̱ ni̱ niaꞌa̱ Cristo Jesús xiinꞌ i̱ sa̱kuuꞌ ña̱ kuie kuuꞌ i̱ni̱ a̱. Te̱ ni̱ niaꞌa̱ tu̱ a̱ ña̱ naaꞌ i̱ni̱ ne̱ yivi̱ꞌ ku̱ni̱ ña̱ꞌaꞌ ni̱a̱ ndii, ta̱xi̱ a̱ kivi̱ꞌ ñu̱u̱ ña̱ kö̱o̱ꞌ kivi̱ꞌ ndiꞌiꞌ nda̱ꞌaꞌ ni̱a̱ naa ni̱ xa̱a̱ a̱ xiinꞌ yuꞌu̱.
1TI 1:17 Te̱ na na̱ti̱i̱n na Ndiosí sa̱kuuꞌ ña̱ tiinꞌ kaꞌnuꞌ, xiinꞌ sa̱kuuꞌ ña̱ xakaꞌnuꞌ ña̱ꞌaꞌ e̱ꞌ nde̱e̱ ndiꞌiꞌ ni̱ kivi̱ꞌ. Te̱ ña̱ ja̱a̱nꞌ nduuꞌ ña̱ xaꞌndia chuunꞌ kuuꞌ nu̱uꞌ nde̱e̱ ndiꞌiꞌ ni̱ kivi̱ꞌ. Te̱ kö̱o̱ꞌ kivi̱ꞌ ku̱vi̱ a̱, te̱ nde̱e̱ i̱i̱n ne̱ yivi̱ꞌ kü̱vi̱ ku̱ni̱ ndu̱chiꞌ nuu̱ꞌ ña̱ꞌaꞌ, te̱ ña̱ ja̱a̱nꞌ kui̱ti̱ꞌ nduuꞌ Ndiosí. Sa̱kanꞌ na ku̱ndu̱u̱ a̱.
1TI 1:18 Timoteo kuaꞌa mi̱iꞌ i̱, ña̱ yo̱ꞌo̱ꞌ sakuisoꞌ chuunꞌ i̱ yoꞌó, ña̱ nakuitá xiinꞌ ña̱ ni̱ kaꞌa̱n tiakú ra̱ xaꞌa̱ꞌ u̱nꞌ sa̱aꞌ. Sa̱kanꞌ na ña̱ ja̱a̱nꞌ na ku̱ndu̱u̱ ndi̱e̱e̱ꞌ u̱nꞌ te̱ ku̱ntaꞌanꞌ naa ku̱ntaꞌanꞌ va̱ꞌa̱ u̱nꞌ xiinꞌ ña̱ ni̱a̱ꞌa.
1TI 1:19 Te̱ na ku̱ndu̱u̱ tu̱ a̱ ndi̱e̱e̱ꞌ u̱nꞌ te̱ kui̱i̱n ni̱ꞌi̱ u̱nꞌ xiinꞌ ña̱ i̱ni̱ u̱nꞌ xini u̱nꞌ Jesús, te̱ ku̱naa̱ kaxiꞌ tu̱ i̱ni̱ u̱nꞌ. Sa̱kanꞌ ña̱ sa̱va̱ ne̱ ndikún i̱chiꞌ Jesús, ne̱ nï̱ xaaꞌ ña̱ ja̱a̱nꞌ ndii, ni̱ sa̱na̱ ni̱a̱ nuu̱ꞌ ña̱ i̱ni̱ ni̱a̱ ja̱a̱nꞌ nde̱e̱ naa tundo̱oꞌ kii̱ꞌ kani taꞌanꞌ nu̱ꞌ.
1TI 1:20 Sa̱kanꞌ ni̱ xkaꞌndi̱a̱ a̱ xiinꞌ Himeneo xiinꞌ Alejandro. Sa̱kanꞌ na ni̱ sa̱na̱kuaꞌa ña̱ꞌaꞌ i̱ nda̱ꞌaꞌ ña̱ ndi̱va̱ꞌa̱ te̱ ku̱nda̱ni̱ ra̱ ña̱ vä̱ꞌa̱ kani̱a̱ꞌa ra̱ xaꞌa̱ꞌ Ndiosí.
1TI 2:1 Ña̱ yo̱ꞌo̱ꞌ xikán i̱ nuu̱ꞌ u̱nꞌ vi̱ti̱n ña̱ kaꞌa̱n ndaꞌvi u̱nꞌ xiinꞌ Ndiosí xaꞌa̱ꞌ sa̱kuuꞌ nuu̱ꞌ ne̱ yivi̱ꞌ, te̱ kaka̱n tu̱ u̱nꞌ nuu̱ꞌ a̱ xaꞌa̱ꞌ ni̱a̱. Te̱ kaꞌa̱n u̱nꞌ xiinꞌ a̱ xaꞌa̱ꞌ ni̱a̱, te̱ sa̱kanꞌ tu̱ ta̱xi̱ u̱nꞌ ña̱ chi̱nda̱ni a̱ xaꞌa̱ꞌ ni̱a̱.
1TI 2:2 Sa̱kanꞌ tu̱ sa̱a̱ u̱nꞌ xaꞌa̱ꞌ te̱ xaꞌndia chuunꞌ, te̱ kaꞌnuꞌ kooꞌ chukuuꞌ, xiinꞌ xaꞌa̱ꞌ sa̱kuuꞌ te̱ kumiꞌ ndi̱e̱e̱ꞌ, te̱ ku̱vi̱ ku̱ndi̱e̱e̱ mani̱ꞌ e̱ꞌ i̱i̱n yivi̱ꞌ, te̱ kü̱ndi̱ꞌni̱ nimá e̱ꞌ, te̱ xaaꞌ e̱ꞌ ña̱ kuní Ndiosí, te̱ ku̱u̱ kaxiꞌ tu̱ e̱ꞌ xiinꞌ ne̱ yivi̱ꞌ.
1TI 2:3 Sa̱kanꞌ ña̱ ña̱ ja̱a̱nꞌ nduuꞌ ña̱ va̱ꞌa̱, ña̱ xtani̱ Ndiosí, ña̱ ni̱ sa̱kakú yooꞌ.
1TI 2:4 Kua̱chi̱ ndii kuní Ndiosí ña̱ kaku̱ sa̱kuuꞌ ne̱ yivi̱ꞌ nuu̱ꞌ kua̱chi̱ ni̱a̱, te̱ kuní tu̱ a̱ ña̱ na̱ti̱i̱n ni̱a̱ ña̱ ndi̱xa̱ xaꞌa̱ꞌ a̱.
1TI 2:5 Sa̱kanꞌ ña̱ yoo i̱i̱n nda̱a̱ꞌ kui̱ti̱ꞌ Ndiosí, te̱ yoo i̱i̱n nda̱a̱ꞌ kui̱ti̱ꞌ tu̱ ña̱ xikuiꞌní xaꞌa̱ꞌ sa̱kuuꞌ ne̱ yivi̱ꞌ nuu̱ꞌ a̱. Te̱ ña̱ ja̱a̱nꞌ nduuꞌ Jesucristo, ña̱ nduuꞌ tu̱ te̱ yivi̱ꞌ,
1TI 2:6 ña̱ ni̱ sa̱na̱kuaꞌa kivi̱ꞌ ñu̱u̱ a̱ te̱ ni̱ xiꞌi̱ a̱, te̱ nduuꞌ a̱ ya̱ꞌvi̱ xaꞌa̱ꞌ kua̱chi̱ sa̱kuuꞌ ne̱ yivi̱ꞌ. Te̱ ni̱ xkaꞌndi̱a̱ sa̱kuuꞌ ña̱ ja̱a̱nꞌ kivi̱ꞌ ña̱ ni̱ chi̱tuní mi̱iꞌ Ndiosí.
1TI 2:7 Xaꞌa̱ꞌ a̱ ja̱a̱nꞌ na ni̱ sa̱kuisoꞌ chuunꞌ Jesús yuꞌu̱, te̱ sa̱niaꞌá i̱ i̱chiꞌ a̱ nuu̱ꞌ ne̱ tukuꞌ, te̱ kaꞌa̱n ndo̱so̱ꞌ i̱ tu̱ꞌu̱n a̱, te̱ sa̱niaꞌá tu̱ i̱ ña̱ ja̱a̱nꞌ te̱ i̱ni̱ ne̱ ja̱a̱nꞌ ku̱ni̱ ña̱ꞌaꞌ ni̱a̱, te̱ ku̱ni̱ tu̱ ni̱a̱ ña̱ ndi̱xa̱. Te̱ süu̱ꞌ xini xaꞌanꞌ i̱ ña̱ ndi̱xa̱ kaꞌán i̱ xaꞌa̱ꞌ Cristo.
1TI 2:8 Sa̱kanꞌ na kuiiꞌ kuní i̱ ña̱ miiꞌ ka̱ kaꞌán te̱ yivi̱ꞌ xiinꞌ Ndiosí ndii, na nda̱ni̱ꞌi̱ ra̱ nda̱ꞌaꞌ ra̱ xiinꞌ ña̱ ndo̱o̱ nimá ra̱, te̱ na nä̱saa̱ꞌ ra̱, te̱ ni̱ nde̱e̱ käniꞌ taꞌanꞌ tu̱ ra̱ kuento.
1TI 2:9 Te̱ kuní tu̱ i̱ ña̱ ña̱ꞌaꞌ ndii, xa̱ku̱ ti̱o̱ꞌ na̱ta̱xi̱ xiinꞌ miiꞌ ni̱a̱ kii̱ꞌ niꞌnuꞌ ni̱a̱ toto̱, te̱ kuní i̱ ña̱ kuuꞌ kaxiꞌ ni̱a̱ xiinꞌ toto̱ ni̱a̱ te̱ niaꞌa̱ ni̱a̱ ña̱ xäkuitaꞌ ni̱a̱ te̱ yivi̱ꞌ, ni̱ nde̱e̱ sä̱tiín nda̱tu̱nꞌ tu̱ ni̱a̱ i̱xiꞌ xíniꞌ ni̱a̱, ni̱ nde̱e̱ kü̱ꞌu̱n tu̱ oro nda̱ꞌaꞌ ni̱a̱, te̱ ni̱ nde̱e̱ kü̱ꞌu̱n tu̱ yuu̱ꞌ nda̱tu̱nꞌ, ña̱ naniꞌ perla, suku̱nꞌ ni̱a̱, ni̱ nde̱e̱ kuï̱ꞌnu̱ tu̱ ni̱a̱ toto̱ ya̱ꞌvi̱ va̱.
1TI 2:10 Süu̱ꞌ ja̱a̱nꞌ ndii va̱ꞌa̱ ka̱ ku̱ndi̱ꞌni̱ ni̱a̱ ña̱ sa̱a̱ ni̱a̱ chu̱u̱n va̱ꞌa̱, ña̱ nakuitá xiinꞌ ña̱ ndieeꞌ yu̱ꞌuꞌ ña̱ꞌaꞌ, ñaꞌ xitoꞌ kaꞌnuꞌ Ndiosí. Te̱ ña̱ ja̱a̱nꞌ ku̱ndu̱u̱ nde̱e̱ naa ña̱ na̱ta̱xi̱ xiinꞌ mi̱iꞌ ni̱a̱.
1TI 2:11 Te̱ kuní tu̱ i̱ ña̱ ko̱o̱ taxi̱nꞌ yu̱ꞌuꞌ ña̱ꞌaꞌ kii̱ꞌ saniaꞌá te̱ yivi̱ꞌ tu̱ꞌu̱n Ndiosí, te̱ na ko̱to̱ kaꞌnuꞌ ni̱a̱ ña̱ xaaꞌ ra̱ ja̱a̱nꞌ ku̱ndi̱e̱e̱ taxi̱nꞌ ni̱a̱.
1TI 2:12 Te̱ täxiꞌ i̱ ña̱ sa̱niaꞌá nde̱e̱ i̱i̱n ña̱ꞌaꞌ, te̱ ni̱ nde̱e̱ täxiꞌ tu̱ i̱ ña̱ vi̱ko̱ niꞌiꞌ ni̱a̱ te̱ yivi̱ꞌ. Va̱ꞌa̱ ka̱ ko̱o̱ taxi̱nꞌ yu̱ꞌuꞌ ni̱a̱.
1TI 2:13 Kua̱chi̱ ndii xi̱ꞌna̱ ka̱ ni̱ xa̱ꞌa̱ Ndiosí Adán, sa̱kanꞌ te̱ ni̱ xa̱ꞌa̱ a̱ Eva.
1TI 2:14 Te̱ nï̱ xi̱ni̱ xaꞌanꞌ ña̱ ndi̱va̱ꞌa̱ Adán ja̱a̱nꞌ, süu̱ꞌ ja̱a̱nꞌ ndii, ni̱ xi̱ni̱ xaꞌanꞌ a̱ Eva, sa̱kanꞌ te̱ ni̱ na̱ma̱ aꞌ nuu̱ꞌ kua̱chi̱.
1TI 2:15 Ndisu̱ ña̱ꞌaꞌ ndii, sa̱kakú ña̱ꞌaꞌ Ndiosí xaꞌa̱ꞌ a̱ ña̱ yoo siꞌe̱ aꞌ naaꞌ iinꞌ ni̱ꞌi̱ aꞌ nuu̱ꞌ ña̱ i̱ni̱ aꞌ xini aꞌ Jesús, xiinꞌ ña̱ ndani̱ aꞌ ne̱ yivi̱ꞌ, xiinꞌ ña̱ xikaꞌ aꞌ sa̱a̱ kuní Ndiosí kui̱ti̱ꞌ, xiinꞌ ña̱ ka̱ka̱ kaxiꞌ aꞌ.
1TI 3:1 Kaꞌán ne̱ yivi̱ꞌ ña̱ naaꞌ kuni ku̱ndu̱u̱ yo̱o̱ ka̱ te̱ xitoꞌ ne̱ nakayá xa̱ꞌaꞌ Jesús ndii, ña̱ nda̱ku nduuꞌ a̱, ña̱ i̱i̱n chu̱u̱n va̱ꞌa̱ ndioo̱ꞌ i̱ni̱ ra̱ xaꞌa̱ꞌ.
1TI 3:2 Ndisu̱ i̱i̱n te̱ xitoꞌ ne̱ nakayá xa̱ꞌaꞌ Jesús ndii, kuní a̱ ña̱ ku̱ndu̱u̱ ra̱ te̱ kö̱o̱ꞌ nde̱e̱ i̱i̱n xaꞌa̱ꞌ ña̱ ku̱vi̱ ti̱i̱n kua̱chi̱ ña̱ꞌaꞌ ne̱ yivi̱ꞌ, te̱ kuní tu̱ a̱ ña̱ ku̱ndu̱u̱ ra̱ te̱ i̱i̱n nda̱a̱ꞌ kui̱ti̱ꞌ ñaꞌ siꞌi, te̱ kuní tu̱ a̱ ña̱ ko̱o̱ ñuꞌuꞌ i̱ni̱ ra̱, te̱ kuní tu̱ a̱ ña̱ kuuꞌ kaxiꞌ ra̱, te̱ kuní tu̱ a̱ ña̱ xitoꞌ kaꞌnuꞌ ña̱ꞌaꞌ ne̱ yivi̱ꞌ, te̱ kuní tu̱ a̱ ña̱ na̱ti̱i̱n va̱ꞌa̱ ra̱ ne̱ yivi̱ꞌ vi̱ꞌe̱ ra̱, te̱ kuní tu̱ a̱ ña̱ ko̱o̱ tu̱ꞌva̱ ra̱ te̱ sa̱niaꞌá ra̱.
1TI 3:3 Te̱ kuní a̱ ña̱ kü̱ndu̱u̱ ra̱ te̱ xini̱, te̱ kuní tu̱ a̱ ña̱ kü̱ndu̱u̱ ra̱ te̱ kuiꞌe̱, te̱ kuní tu̱ a̱ ña̱ kü̱ndu̱u̱ ra̱ te̱ ndioo̱ꞌ i̱ni̱ va̱ xaꞌa̱ꞌ xu̱ꞌunꞌ. Süu̱ꞌ ja̱a̱nꞌ ndii kuní a̱ ña̱ ku̱ndu̱u̱ ra̱ te̱ va̱ꞌa̱ nimá, te̱ ka̱ka̱ mani̱ꞌ tu̱ ra̱ xiinꞌ ne̱ yivi̱ꞌ.
1TI 3:4 Te̱ na ku̱ndu̱u̱ ra̱ te̱ xaꞌndia chuunꞌ va̱ꞌa̱ vi̱ꞌe̱ mi̱iꞌ ra̱, te̱ na sa̱niaꞌá va̱ꞌa̱ ra̱ siꞌe̱ ra̱, te̱ kü̱ndu̱u̱ ni̱a̱ ne̱ so̱ꞌo̱, te̱ ko̱to̱ kaꞌnuꞌ ña̱ꞌaꞌ ni̱a̱.
1TI 3:5 Kua̱chi̱ ndii, naaꞌ kü̱vi̱ ka̱ꞌndi̱a̱ chuunꞌ va̱ꞌa̱ i̱i̱n te̱ yivi̱ꞌ ti̱xi̱n vi̱ꞌe̱ mi̱iꞌ ra̱ ndii, ¿sa̱a̱ tu̱ ku̱vi̱ kaꞌa̱n chuunꞌ ra̱ nuu̱ꞌ ne̱ nakayá xaꞌa̱ꞌ Jesús, na sa̱kanꞌ?
1TI 3:6 Kuní tu̱ a̱ ña̱ kü̱ndu̱u̱ ra̱ i̱i̱n te̱ saka̱nꞌ xa̱ꞌaꞌ ndikún i̱chiꞌ Jesús, ko̱to̱ ka̱ sa̱chié xiinꞌ mi̱iꞌ ra̱, te̱ na̱ma̱ ra̱, te̱ ku̱ndo̱ꞌo̱ ra̱ sa̱a̱ Ndiosí naa ni̱ ndo̱ꞌo̱ ña̱ ndi̱va̱ꞌa̱ xaꞌa̱ꞌ a̱ ña̱ ni̱ xa̱chié xiinꞌ miiꞌ mi̱iꞌ a̱.
1TI 3:7 Te̱ kuní tu̱ a̱ ña̱ ku̱ndu̱u̱ ra̱ i̱i̱n te̱ kaꞌán va̱ꞌa̱ ne̱ ï̱ni̱ xini Jesús xaꞌa̱ꞌ, sa̱kanꞌ te̱ nïꞌi̱ꞌ ne̱ yivi̱ꞌ ña̱ ka̱ni̱a̱ꞌa ni̱a̱ xaꞌa̱ꞌ ra̱, te̱ vi̱kuꞌu̱n ra̱ sa̱a̱ ña̱ ndi̱va̱ꞌa̱ ja̱a̱nꞌ.
1TI 3:8 Te̱ te̱ chindieeꞌ taꞌanꞌ xiinꞌ te̱ xitoꞌ ne̱ nakayá xa̱ꞌaꞌ Jesús ndii, kuní a̱ ku̱ndu̱u̱ ra̱ i̱i̱n te̱ kaꞌán va̱ꞌa̱ ne̱ yivi̱ꞌ xaꞌa̱ꞌ, te̱ kuní tu̱ a̱ ña̱ nda̱tuꞌunꞌ nda̱ku ra̱, te̱ kuní a̱ ña̱ kö̱ꞌo̱ kuaꞌa̱ꞌ ra̱ vino, ni̱ nde̱e̱ ndiö̱o̱ꞌ tu̱ i̱ni̱ ra̱ ña̱ ki̱ꞌi̱n kuaꞌa̱ꞌ ra̱ xu̱ꞌunꞌ nda̱ꞌaꞌ ne̱ yivi̱ꞌ xiinꞌ ña̱ xini xaꞌanꞌ.
1TI 3:9 Te̱ kuní a̱ ña̱ ka̱ka̱ naa ka̱ka̱ ra̱ taxaꞌa ra̱ ña̱ ni̱ sa̱tuví Ndiosí nuu̱ꞌ e̱ꞌ xaꞌa̱ꞌ a̱ ña̱ i̱ni̱ e̱ꞌ xini e̱ꞌ Jesús. Te̱ ku̱naa̱ va̱ꞌa̱ nimá ra̱ kii̱ꞌ xaaꞌ ra̱ ña̱ ja̱a̱nꞌ.
1TI 3:10 Ndisu̱ ña̱ nu̱uꞌ ndii, kuní a̱ ña̱ ku̱ni̱ e̱ꞌ sa̱a̱ xikaꞌ ra̱, te̱ naaꞌ kö̱o̱ꞌ ña̱ ku̱vi̱ ti̱i̱n kua̱chi̱ e̱ꞌ ra̱ ndii, sa̱kanꞌ te̱ ku̱vi̱ ku̱ndu̱u̱ ra̱ te̱ chindieeꞌ ja̱a̱nꞌ.
1TI 3:11 Sa̱kanꞌ tu̱ ñaꞌ siꞌiꞌ ra̱ ndii, kuní a̱ ña̱ ku̱ndu̱u̱ aꞌ ñaꞌ kaꞌán va̱ꞌa̱ ne̱ yivi̱ꞌ xaꞌa̱ꞌ. Te̱ kuní tu̱ a̱ ña̱ kä̱ni̱a̱ꞌa aꞌ xaꞌa̱ꞌ ne̱ yivi̱ꞌ. Süu̱ꞌ ja̱a̱nꞌ ndii ku̱u̱ kaxiꞌ aꞌ, te̱ ka̱ka̱ nda̱ku aꞌ xiinꞌ sa̱kuuꞌ ña̱ xaaꞌ aꞌ.
1TI 3:12 Te̱ chindieeꞌ ne̱ nakayá xa̱ꞌaꞌ Jesús ja̱a̱nꞌ ndii, kuní a̱ ña̱ ku̱ndu̱u̱ ra̱ te̱ i̱i̱n nda̱a̱ꞌ kui̱ti̱ꞌ ñaꞌ siꞌi. Te̱ kuní tu̱ a̱ ña̱ ku̱ndu̱u̱ ra̱ te̱ xaꞌndia chuunꞌ va̱ꞌa̱ nuu̱ꞌ siꞌe̱ ra̱ xiinꞌ ti̱xi̱n vi̱ꞌe̱ ra̱.
1TI 3:13 Sa̱kanꞌ ña̱ te̱ chindieeꞌ va̱ꞌa̱ ndii, xitoꞌ kaꞌnuꞌ ña̱ꞌaꞌ ne̱ i̱ni̱ xini Jesús, te̱ kuaꞌa̱n kua̱ꞌnu̱ ka̱ tu̱ ña̱ i̱ni̱ ra̱ xini ra̱ Cristo Jesús.
1TI 3:14 Keꞌi i̱ ña̱ yo̱ꞌo̱ꞌ nuu̱ꞌ tu̱tu̱ tee̱ꞌ ndee ndiatuꞌ i̱ni̱ i̱ ña̱ xaa̱ yachi̱ i̱ miiꞌ yoo u̱nꞌ.
1TI 3:15 Sa̱kanꞌ te̱ naaꞌ ku̱u̱ kuachí i̱ ndii, ku̱ni̱ u̱nꞌ sa̱a̱ ku̱u̱ u̱nꞌ vi̱ꞌe̱ Ndiosí miiꞌ nakayá ne̱ yivi̱ꞌ xa̱ꞌaꞌ Ndiosí tiaku, ne̱ taxiꞌ ndi̱e̱e̱ꞌ xaꞌa̱ꞌ ña̱ ndi̱xa̱, te̱ nduuꞌ tu̱ ni̱a̱ nde̱e̱ naa ndu̱yu̱ a̱.
1TI 3:16 Xiní kaxiꞌ e̱ꞌ ña̱ ña̱ kaꞌnuꞌ yaꞌa̱ nduuꞌ ña̱ ndi̱xa̱, ña̱ ni̱ satuví Ndiosí nuu̱ꞌ e̱ꞌ kandixaꞌ e̱ꞌ: Ni̱ ki̱xi̱n Jesús i̱i̱n yivi̱ꞌ nduuꞌ a̱ i̱i̱n te̱ yivi̱ꞌ, te̱ Espíritu Santo ni̱ niaꞌa̱ ña̱ ña̱ xachuunꞌ nda̱ku nduuꞌ a̱, te̱ ni̱ xi̱ni̱ tu̱ ña̱ꞌaꞌ ángele, te̱ ni̱ kaꞌa̱n ndo̱so̱ꞌ te̱ yivi̱ꞌ xaꞌa̱ꞌ a̱ nuu̱ꞌ ne̱ tukuꞌ, te̱ ni̱ ka̱ndi̱xaꞌ ña̱ꞌaꞌ ne̱ yivi̱ꞌ i̱i̱n yivi̱ꞌ, te̱ ni̱ na̱ti̱i̱n ña̱ꞌaꞌ Ndiosí ndi̱viꞌ miiꞌ nda̱tu̱nꞌ va̱ kaaꞌ.
1TI 4:1 Ndisu̱ kaꞌán kaxiꞌ Espíritu Santo xiinꞌ e̱ꞌ vi̱ti̱n ña̱ na̱ko̱o̱ sa̱va̱ ne̱ yivi̱ꞌ ña̱ ndi̱xa̱ xaꞌa̱ꞌ i̱chiꞌ Jesús kivi̱ꞌ soꞌo̱ꞌ ndiꞌiꞌ, te̱ ka̱ndi̱xaꞌ ni̱a̱ espíritu, ña̱ xini xaꞌanꞌ, te̱ ku̱ndiku̱n ni̱a̱ ña̱ saniaꞌá ne̱ sakaꞌán ña̱ ndi̱va̱ꞌa̱.
1TI 4:2 Te̱ ne̱ sa̱niaꞌá ña̱ ja̱a̱nꞌ ndii, ne̱ xini xaꞌanꞌ xasuviꞌ xiinꞌ mi̱iꞌ nduuꞌ ni̱a̱, te̱ ni̱ ku̱xi̱i̱ nimá ni̱a̱ nuu̱ꞌ ña̱ nda̱ku, te̱ nde̱e̱ sie küchani ka̱ ni̱a̱.
1TI 4:3 Te̱ täxiꞌ ka̱ ni̱a̱ ña̱ tu̱ndaꞌa̱ꞌ ne̱ yivi̱ꞌ, te̱ täxiꞌ tu̱ ni̱a̱ ña̱ ka̱xi̱ꞌ ne̱ yivi̱ꞌ sa̱va̱ nuu̱ꞌ ña̱ xaxi̱ꞌ. Ndisu̱ Ndiosí ndii, ni̱ xa̱ꞌa̱ a̱ sa̱kuuꞌ ña̱ xaxi̱ꞌ ja̱a̱nꞌ, te̱ ku̱vi̱ ka̱xi̱ꞌ yooꞌ, ne̱ i̱ni̱ xini ña̱ꞌaꞌ, ne̱ xa̱ xiní ña̱ ndi̱xa̱, ne̱ taxiꞌ ña̱ chi̱nda̱ni a̱ kii̱ꞌ xaxi̱ꞌ e̱ꞌ e̱.
1TI 4:4 Sa̱kanꞌ ña̱ sa̱kuuꞌ ña̱ ni̱ xa̱ꞌa̱ Ndiosí ndii, ña̱ va̱ꞌa̱ nduuꞌ a̱, te̱ nde̱e̱ i̱i̱n a̱ vä̱ꞌa̱ ku̱nda̱siꞌ e̱ꞌ naaꞌ taxiꞌ e̱ꞌ ña̱ chi̱nda̱ni a̱ kii̱ꞌ natiinꞌ e̱ꞌ ña̱ ja̱a̱nꞌ.
1TI 4:5 Kua̱chi̱ ndii kuñuꞌuꞌ a̱ xaaꞌ tu̱ꞌu̱n Ndiosí, te̱ kuñuꞌuꞌ tu̱ a̱ kii̱ꞌ kaꞌán e̱ꞌ xiinꞌ a̱ xaꞌa̱ꞌ a̱.
1TI 4:6 Te̱ naaꞌ sa̱niaꞌá u̱nꞌ ña̱ yo̱ꞌo̱ꞌ nuu̱ꞌ ña̱ni̱ taꞌanꞌ e̱ꞌ ndii, te̱ xikaꞌ nuuꞌ va̱ꞌa̱ nuu̱ꞌ Jesucristo ku̱ndu̱u̱ u̱nꞌ, te̱ xiinꞌ ña̱ ndi̱xa̱, ña̱ kandixaꞌ e̱ꞌ xaꞌa̱ꞌ Jesús, ña̱ ni̱ sa̱kuaa̱n u̱nꞌ, kuaꞌa̱n kua̱ꞌnu̱ u̱nꞌ, te̱ ndikún u̱nꞌ ña̱ ja̱a̱nꞌ nde̱e̱ vi̱ti̱n.
1TI 4:7 Xaꞌa̱ꞌ a̱ ja̱a̱nꞌ na kuiiꞌ, nätiinꞌ u̱nꞌ kuento ña̱ sanduxín xiinꞌ ña̱ ndatuꞌunꞌ saka ña̱ꞌaꞌ xi̱xa̱. Süu̱ꞌ ja̱a̱nꞌ ndii ko̱to̱ xiinꞌ mi̱iꞌ u̱nꞌ, te̱ sa̱a̱ va̱ꞌa̱ ka̱ u̱nꞌ ña̱ kuní Ndiosí.
1TI 4:8 Kua̱chi̱ ndii, tee̱ꞌ ndee xitoꞌ xiinꞌ mi̱iꞌ e̱ꞌ xiinꞌ ñu̱ꞌuꞌ ndeꞌi̱ e̱ꞌ ndii, chïndieeꞌ kuaꞌa̱ꞌ a̱. Te̱ ña̱ xaaꞌ e̱ꞌ ña̱ kuní Ndiosí ndii, chindieeꞌ a̱ nuu̱ꞌ sa̱kuuꞌ ña̱ꞌa̱. Sa̱kanꞌ ña̱ chindieeꞌ a̱ yooꞌ i̱i̱n yivi̱ꞌ yoꞌoꞌ xiinꞌ i̱nga̱ i̱i̱n yivi̱ꞌ ña̱ ki̱xi̱n nuu̱ꞌ kuꞌu̱n e̱ꞌ.
1TI 4:9 Te̱ ña̱ nda̱ku nduuꞌ ña̱ yo̱ꞌo̱ꞌ, te̱ xataꞌa̱n na̱ti̱i̱n sa̱kuuꞌ ne̱ yivi̱ꞌ a̱.
1TI 4:10 Xaꞌa̱ꞌ a̱ ja̱a̱nꞌ na xachuunꞌ ndi̱e̱eꞌ uꞌvi̱ e̱ꞌ, te̱ ndoꞌoꞌ nimá e̱ꞌ, sa̱kanꞌ ña̱ ndiatuꞌ i̱ni̱ e̱ꞌ xaꞌa̱ꞌ Ndiosí tiaku, ña̱ sa̱kakú sa̱kuuꞌ ne̱ yivi̱ꞌ, kachi̱ ka̱ vi̱ꞌ yooꞌ, ne̱ i̱ni̱ xini ña̱ꞌaꞌ.
1TI 4:11 Ña̱ yo̱ꞌo̱ꞌ kuní a̱ kaꞌa̱n chuunꞌ u̱nꞌ nuu̱ꞌ ne̱ yivi̱ꞌ, te̱ su̱vi̱ tu̱ a̱ kuní a̱ sa̱niaꞌá ña̱ꞌaꞌ u̱nꞌ.
1TI 4:12 Tä̱xi̱ u̱nꞌ sa̱ndi̱e̱e̱ kuiꞌe ndee i̱i̱n ne̱ yivi̱ꞌ yoꞌó xaꞌa̱ꞌ a̱ ña̱ nduuꞌ u̱nꞌ te̱ sa̱va̱. Süu̱ꞌ ja̱a̱nꞌ ndii ku̱ndu̱u̱ u̱nꞌ te̱ niaꞌá va̱ꞌa̱ nuu̱ꞌ ne̱ i̱ni̱ xini Jesús, naa kuuꞌ sa̱a̱ ndatuꞌunꞌ u̱nꞌ, xiinꞌ sa̱a̱ kuuꞌ u̱nꞌ, xiinꞌ sa̱a̱ ndani̱ u̱nꞌ ne̱ yivi̱ꞌ, xiinꞌ sa̱a̱ i̱ni̱ u̱nꞌ xini u̱nꞌ Jesús, xiinꞌ sa̱a̱ yoo ndo̱o̱ nimá u̱nꞌ nuu̱ꞌ Ndiosí xiinꞌ nuu̱ꞌ ne̱ yivi̱ꞌ.
1TI 4:13 Te̱ ña̱ kuní ka̱ xaa̱ i̱ ndii, ka̱ꞌvi̱ naa kaꞌviꞌ u̱nꞌ tu̱tu̱ Ndiosí nuu̱ꞌ ne̱ yivi̱ꞌ, sa̱ndi̱e̱ni u̱nꞌ nimá ni̱a̱, te̱ sa̱niaꞌá tu̱ ña̱ꞌaꞌ u̱nꞌ nde̱e̱ xaa̱ i̱.
1TI 4:14 Te̱ ko̱to̱ u̱nꞌ ña̱ chu̱u̱n va̱, ña̱ ni̱ ta̱xi̱ Ndiosí nda̱ꞌaꞌ u̱nꞌ kii̱ꞌ ni̱ kaꞌa̱n tiakú te̱ xi̱xa̱ xaꞌa̱ꞌ u̱nꞌ, kii̱ꞌ ni̱ chi̱ndi̱e̱e̱ ra̱ nda̱ꞌaꞌ ra̱ xíniꞌ u̱nꞌ.
1TI 4:15 Te̱ ku̱ndi̱ꞌni̱ u̱nꞌ xaꞌa̱ꞌ chu̱u̱n ja̱a̱nꞌ, te̱ sa̱xinú ndi̱ꞌi̱ u̱nꞌ, sa̱kanꞌ te̱ ku̱ni̱ sa̱kuuꞌ ne̱ yivi̱ꞌ ña̱ kuaꞌa̱n kua̱ꞌnu̱ u̱nꞌ xiinꞌ chu̱u̱n ña̱ ni̱ ta̱xi̱ Ndiosí nda̱ꞌaꞌ u̱nꞌ.
1TI 4:16 Te̱ ko̱to̱ xiinꞌ mi̱iꞌ u̱nꞌ, te̱ ko̱to̱ tu̱ u̱nꞌ ña̱ ndi̱xa̱ ña̱ saniaꞌá u̱nꞌ, te̱ kui̱i̱n ni̱ꞌi̱ u̱nꞌ nuu̱ꞌ ña̱ ja̱a̱nꞌ. Kua̱chi̱ ndii, kii̱ꞌ xaaꞌ u̱nꞌ sa̱kanꞌ ndii, sa̱kakú xiinꞌ miiꞌ mi̱iꞌ u̱nꞌ, te̱ sa̱kakú tu̱ u̱nꞌ ne̱ xini so̱ꞌo̱ ña̱ kaꞌán u̱nꞌ ja̱a̱nꞌ.
1TI 5:1 Kä̱siꞌe̱ u̱nꞌ nuu̱ꞌ te̱ xi̱xa̱, süu̱ꞌ ja̱a̱nꞌ ndii kuie ko̱ndi̱a̱ yu̱ꞌuꞌ ña̱ꞌaꞌ u̱nꞌ nde̱e̱ naa yu̱vaꞌ u̱nꞌ. Te̱ te̱ sa̱va̱ ndii, kaꞌa̱n u̱nꞌ xiinꞌ ra̱ nde̱e̱ naa ña̱ni̱ u̱nꞌ,
1TI 5:2 te̱ kaꞌa̱n kuie tu̱ u̱nꞌ xiinꞌ ñaꞌ xi̱xa̱ nde̱e̱ naa xaaꞌ u̱nꞌ xiinꞌ si̱ꞌiꞌ u̱nꞌ, te̱ kaꞌa̱n kuie tu̱ u̱nꞌ xiinꞌ ñaꞌ sa̱va̱ nde̱e̱ naa xaaꞌ u̱nꞌ xiinꞌ ñaꞌ ku̱ꞌva̱ mi̱iꞌ u̱nꞌ, te̱ xiinꞌ nimá ndo̱o̱ sa̱a̱ u̱nꞌ ña̱ ja̱a̱nꞌ.
1TI 5:3 Te̱ ñaꞌ kuaa̱nꞌ, ñaꞌ kö̱o̱ꞌ xna̱ꞌa̱ ne̱ i̱i̱n kuuꞌ xiinꞌ ndii, kuní a̱ ña̱ chi̱ndi̱e̱eꞌ ña̱ꞌaꞌ u̱nꞌ.
1TI 5:4 Ndisu̱ naaꞌ yoo i̱i̱n ñaꞌ kuaa̱nꞌ, ñaꞌ yoo siꞌe̱, uun si̱a̱niꞌ aꞌ ndii, kuní a̱ ña̱ xi̱ꞌna̱ ka̱ chi̱ndi̱e̱eꞌ ni̱a̱ ñaꞌ ja̱a̱nꞌ, sa̱a̱ xataꞌa̱n sa̱a̱ ni̱a̱, xaꞌa̱ꞌ a̱ ña̱ nduuꞌ ni̱a̱ kuenta Jesús, te̱ xiinꞌ ña̱ ja̱a̱nꞌ sanandikoꞌ ni̱a̱ ña̱ va̱ꞌa̱ ña̱ ni̱ xa̱a̱ yu̱vaꞌ siꞌiꞌ ni̱a̱ xiinꞌ ni̱a̱. Sa̱kanꞌ ña̱ ña̱ ja̱a̱nꞌ nduuꞌ ña̱ xtani̱ Ndiosí.
1TI 5:5 Ñaꞌ kuaa̱nꞌ, ñaꞌ i̱i̱n nda̱a̱ꞌ tilu̱ꞌ xna̱ꞌa̱ ndii, ndiatuꞌ i̱ni̱ aꞌ xaꞌa̱ꞌ Ndiosí kui̱ti̱ꞌ, te̱ kaꞌán aꞌ xiinꞌ a̱ ndu̱viꞌ xiinꞌ ñu̱u xikán aꞌ nuu̱ꞌ a̱ ña̱ chi̱ndi̱e̱eꞌ ña̱ꞌaꞌ a̱.
1TI 5:6 Ndisu̱ ñaꞌ kuaa̱nꞌ, ñaꞌ xa̱ xindoó nimá ña̱ sa̱a̱ aꞌ ña̱ kuní i̱i̱nꞌ mi̱iꞌ aꞌ ndii, tee̱ꞌ ndee tiaku aꞌ ndii, nde̱e̱ naaꞌ ñaꞌ xa̱ ni̱ xiꞌi̱ nduuꞌ aꞌ nuu̱ꞌ Ndiosí.
1TI 5:7 Te̱ ña̱ yo̱ꞌo̱ꞌ kaꞌa̱n chuunꞌ u̱nꞌ nuu̱ꞌ sa̱kuuꞌ ne̱ nduuꞌ kuenta Jesús, sa̱kanꞌ te̱ kö̱o̱ꞌ nde̱e̱ i̱i̱n xaꞌa̱ꞌ ña̱ ku̱vi̱ ti̱i̱n kua̱chi̱ ña̱ꞌaꞌ ne̱ yivi̱ꞌ.
1TI 5:8 Vä̱ꞌa̱ xaaꞌ ne̱ chïndieeꞌ ne̱ i̱i̱n kuuꞌ xiinꞌ ni̱a̱, te̱ ndii vä̱ꞌa̱ xa̱chiꞌ ka̱ xaaꞌ ne̱ chïndieeꞌ ne̱ ndieeꞌ vi̱ꞌe̱ mi̱iꞌ ni̱a̱, sa̱kanꞌ ña̱ ne̱ xaaꞌ sa̱kanꞌ ndii, ni̱ ndi̱koꞌ xataꞌ ni̱a̱ nuu̱ꞌ i̱chiꞌ Jesús, te̱ ki̱ni̱ ka̱ kuuꞌ ni̱a̱ te̱ sa̱kanꞌ ne̱ ï̱ni̱ xini Jesús.
1TI 5:9 Ñaꞌ kuaa̱nꞌ, ñaꞌ na̱ko̱so̱ꞌ kivi̱ꞌ miiꞌ nakoso̱ꞌ kivi̱ꞌ ne̱ kuaa̱nꞌ, ne̱ kuní a̱ chi̱ndi̱e̱eꞌ ndo̱ꞌ ndii, kuní a̱ ña̱ kumiꞌ aꞌ yaꞌa̱ ka̱ uni̱ xi̱ko̱ kuiya̱, te̱ kuní tu̱ a̱ ña̱ untaꞌ kui̱ti̱ꞌ ni̱ tu̱ndaꞌa̱ꞌ aꞌ.
1TI 5:10 Te̱ sa̱kanꞌ tu̱ kuní a̱ ku̱ndu̱u̱ aꞌ i̱i̱n ñaꞌ kaꞌán va̱ꞌa̱ ne̱ yivi̱ꞌ xaꞌa̱ꞌ, xiinꞌ xaꞌa̱ꞌ ña̱ va̱ꞌa̱ ña̱ xaaꞌ aꞌ, naa kuuꞌ ña̱ ni̱ sa̱kuaꞌnuꞌ va̱ꞌa̱ aꞌ siꞌe̱ aꞌ, te̱ ni̱ na̱ti̱i̱n va̱ꞌa̱ tu̱ aꞌ ne̱ yivi̱ꞌ vi̱ꞌe̱ aꞌ, te̱ ni̱ na̱ti̱a̱ aꞌ xaꞌa̱ꞌ i̱nga̱ ne̱ nduuꞌ kuenta Jesús, te̱ ni̱ chi̱ndi̱e̱eꞌ aꞌ ne̱ suchiꞌ i̱ni̱, te̱ ni̱ yoo̱ tu̱ꞌva̱ aꞌ sa̱kuuꞌ i̱chiꞌ, te̱ sa̱a̱ aꞌ sa̱kuuꞌ nuu̱ꞌ ña̱ va̱ꞌa̱.
1TI 5:11 Te̱ ña̱ꞌaꞌ kuaa̱nꞌ, ne̱ sa̱va̱ ndii, tä̱xi̱ ndo̱ꞌ na̱ko̱so̱ꞌ kivi̱ꞌ ni̱a̱ i̱kanꞌ. Kua̱chi̱ ndii, kii̱ꞌ kaꞌán ndi̱e̱eꞌ va̱ nimá ni̱a̱ xaꞌa̱ꞌ te̱ yivi̱ꞌ ndii, säxinú ni̱a̱ kuento ña̱ ni̱ ta̱xi̱ ni̱a̱ nuu̱ꞌ Cristo, te̱ kuní ni̱a̱ tu̱ndaꞌa̱ꞌ tukuuꞌ ni̱a̱.
1TI 5:12 Te̱ xiinꞌ ña̱ ja̱a̱nꞌ ndisoꞌ kua̱chi̱ ni̱a̱ xaꞌa̱ꞌ a̱ ña̱ nï̱ sa̱xinú ni̱a̱ kuento ña̱ ni̱ ta̱xi̱ ni̱a̱ nuu̱ꞌ a̱.
1TI 5:13 Te̱ sa̱kanꞌ tu̱ nanduuꞌ ni̱a̱ ne̱ suxa̱nꞌ, te̱ xa̱ nuu̱ꞌ vi̱ꞌe̱ ne̱ yivi̱ꞌ kui̱ti̱ꞌ xikaꞌ ndiꞌe̱ꞌ ni̱a̱, te̱ süu̱ꞌ ña̱ ja̱a̱nꞌ kui̱ti̱ꞌ xaaꞌ ni̱a̱, süu̱ꞌ ja̱a̱nꞌ ndii nanduuꞌ tu̱ ni̱a̱ ne̱ vixi̱, te̱ chiꞌniꞌ xiinꞌ mi̱iꞌ ni̱a̱ miiꞌ kö̱o̱ꞌ kanaꞌ ña̱ꞌaꞌ, te̱ kaꞌán ni̱a̱ ña̱ xätaꞌa̱n kaꞌa̱n ni̱a̱.
1TI 5:14 Ña̱ ja̱a̱nꞌ na kuiiꞌ kuní i̱ ña̱ tu̱ndaꞌa̱ꞌ ne̱ ja̱a̱nꞌ, te̱ ko̱o̱ siꞌe̱ ni̱a̱, te̱ ku̱miꞌ ni̱a̱ chu̱u̱n ti̱xi̱n vi̱ꞌe̱ ni̱a̱, te̱ sa̱xinú tu̱ ni̱a̱ a̱, te̱ kö̱o̱ꞌ nde̱e̱ i̱i̱n xaꞌa̱ꞌ ña̱ ku̱vi̱ kaꞌa̱n kua̱chi̱ ne̱ ndasiꞌ yooꞌ xaꞌa̱ꞌ e̱ꞌ.
1TI 5:15 Kua̱chi̱ ndii xa̱ ni̱ ku̱xi̱o̱o̱ sa̱va̱ ne̱ kuaa̱nꞌ ja̱a̱nꞌ nuu̱ꞌ i̱chiꞌ Jesús, te̱ ndikún ni̱a̱ ña̱ ndi̱va̱ꞌa̱.
1TI 5:16 Sa̱kanꞌ na kuiiꞌ, naaꞌ i̱i̱n ne̱ ndikún i̱chiꞌ Jesús xiinꞌ e̱ꞌ yoo i̱i̱n ñaꞌ kuaa̱nꞌ vi̱ꞌe̱ ni̱a̱ ndii, kuní a̱ ña̱ chi̱ndi̱e̱eꞌ ña̱ꞌaꞌ ni̱a̱, te̱ xa̱ku̱ kuaꞌa̱ꞌ chu̱u̱n ta̱xi̱ ni̱a̱ nuu̱ꞌ yooꞌ, ne̱ nakayá xaꞌa̱ꞌ Jesús, sa̱kanꞌ te̱ ku̱vi̱ chi̱ndi̱e̱eꞌ e̱ꞌ ne̱ kuaa̱nꞌ, ne̱ i̱i̱n nda̱a̱ꞌ tilu̱ꞌ xna̱ꞌa̱.
1TI 5:17 Te̱ xi̱xa̱, te̱ niꞌiꞌ i̱chiꞌ va̱ꞌa̱ nuu̱ꞌ ne̱ nakayá xaꞌa̱ꞌ Jesús ndii, xataꞌa̱n ña̱ ko̱to̱ kaꞌnuꞌ ña̱ꞌaꞌ e̱ꞌ, te̱ ta̱xi̱ e̱ꞌ ña̱ ku̱ti̱a̱ku̱ ra̱. Te̱ ndii, ña̱ ja̱a̱nꞌ nduuꞌ ña̱ va̱ꞌa̱ ka̱ sa̱a̱ e̱ꞌ xaꞌa̱ꞌ te̱ xi̱xa̱, te̱ xachuunꞌ ndi̱e̱eꞌ va̱ ña̱ kaꞌán ndo̱so̱ꞌ ra̱ xaꞌa̱ꞌ i̱chiꞌ Jesús xiinꞌ ña̱ saniaꞌá tu̱ ra̱ tu̱ꞌu̱n a̱.
1TI 5:18 Kua̱chi̱ ndii yoso̱ꞌ a̱ nuu̱ꞌ tu̱tu̱ Ndiosí miiꞌ kaꞌán a̱ ndii: “Chü̱ꞌu̱n ndo̱ꞌ tindaa̱ꞌ yu̱ꞌuꞌ toro kii̱ꞌ sa̱koyó riꞌ ndi̱kinꞌ trigo.” Te̱ yoso̱ꞌ tu̱ a̱ ndii: “Te̱ xachuunꞌ ndii, xataꞌa̱n ki̱ꞌi̱n yaꞌviꞌ ra̱.” Sa̱kanꞌ yoso̱ꞌ a̱.
1TI 5:19 Naaꞌ tiinꞌ kua̱chi̱ i̱i̱n ne̱ yivi̱ꞌ i̱i̱n te̱ xi̱xa̱, te̱ xitoꞌ ne̱ nakayá xaꞌa̱ꞌ Jesús ndii, kändixaꞌ u̱nꞌ ña̱ kaꞌán ni̱a̱ naaꞌ kö̱o̱ꞌ uvi̱ ta̱ꞌan, uun uni̱ ta̱ꞌan ne̱ tiinꞌ kua̱chi̱ ña̱ꞌaꞌ.
1TI 5:20 Te̱ naaꞌ xaaꞌ naa xaaꞌ yo̱o̱ ka̱ kua̱chi̱ ndii, ka̱ni̱ kuento ña̱ꞌaꞌ u̱nꞌ nuu̱ꞌ sa̱kuuꞌ ne̱ nakayá xaꞌa̱ꞌ Jesús, te̱ ku̱yi̱ꞌvi i̱nga̱ ne̱ ja̱a̱nꞌ, te̱ sä̱a̱ ni̱a̱ ña̱ ja̱a̱nꞌ.
1TI 5:21 Te̱ nuu̱ꞌ Ndiosí, xiinꞌ nuu̱ꞌ Jesucristo, xiinꞌ nuu̱ꞌ sa̱kuuꞌ ángele, ña̱ ni̱ na̱ka̱xi̱n a̱ ndii, sakuisoꞌ chuunꞌ i̱ yoꞌó ña̱ kaꞌa̱n chuunꞌ u̱nꞌ ña̱ yo̱ꞌo̱ꞌ nuu̱ꞌ sa̱kuuꞌ ne̱ yivi̱ꞌ. Te̱ kii̱ꞌ xaaꞌ u̱nꞌ ña̱ ja̱a̱nꞌ ndii, chï̱tu̱n ko̱o̱ i̱ni̱ u̱nꞌ, ni̱ nde̱e̱ nä̱ka̱xi̱n tu̱ u̱nꞌ ne̱ yivi̱ꞌ.
1TI 5:22 Ka̱ni̱ni̱ va̱ꞌa̱ va̱ u̱nꞌ ña̱ kuní ka̱ chi̱nduꞌu̱ꞌ u̱nꞌ nda̱ꞌaꞌ u̱nꞌ xíniꞌ yo̱o̱ ka̱, te̱ sa̱kuisoꞌ chuunꞌ ña̱ꞌaꞌ u̱nꞌ, ko̱to̱ ka̱ kui̱so̱ u̱nꞌ kua̱chi̱ ña̱ xaaꞌ ni̱a̱. Ka̱ka̱ ndo̱o̱ u̱nꞌ nuu̱ꞌ Ndiosí.
1TI 5:23 Te̱ kö̱ꞌo̱ ka̱ u̱nꞌ xa̱ mi̱iꞌ ndiꞌiꞌ ti̱kui, süu̱ꞌ ja̱a̱nꞌ ndii ko̱ꞌo̱ tu̱ u̱nꞌ sie vino xaꞌa̱ꞌ a̱ ña̱ kuꞌví chito̱ va̱ ti̱xi̱n u̱nꞌ.
1TI 5:24 Sa̱va̱ ne̱ yivi̱ꞌ ndii, tuviꞌ va̱ xaaꞌ ni̱a̱ kua̱chi̱ nde̱e̱ ña̱ kuní ka̱ na̱ndi̱e̱e̱ a̱, ndisu̱ sa̱va̱ tu̱ku̱ ni̱a̱ ndii, nde̱e̱ kii̱ꞌ na̱ndi̱e̱e̱ kua̱chi̱ ni̱a̱, te̱ sa̱kanꞌ vi̱ꞌ na̱tuvi̱ a̱.
1TI 5:25 Te̱ sa̱kanꞌ tu̱ ña̱ va̱ꞌa̱ ña̱ xaaꞌ e̱ꞌ ndii, yoo ña̱ kuäa̱nꞌ vi̱ꞌ ku̱ni̱ e̱ꞌ, ndisu̱ sa̱va̱ a̱ ndii, kü̱vi̱ ku̱ni̱ e̱ꞌ vi̱ti̱n, te̱ ndii naá kivi̱ꞌ ndii, ku̱ni̱ e̱ꞌ sa̱kuuꞌ a̱.
1TI 6:1 Sa̱kuuꞌ ne̱ i̱ni̱ xini Jesús, ne̱ xikoꞌ niꞌiꞌ i̱i̱n xto̱ꞌo̱ ndii, kuní a̱ ña̱ ko̱to̱ kaꞌnuꞌ ni̱a̱ xto̱ꞌo̱ ni̱a̱ te̱ kä̱ni̱a̱ꞌa ne̱ yivi̱ꞌ xaꞌa̱ꞌ Ndiosí xiinꞌ xaꞌa̱ꞌ ña̱ ndi̱xa̱ ña̱ saniaꞌá e̱ꞌ.
1TI 6:2 Te̱ ne̱ xikoꞌ niꞌiꞌ i̱i̱n ne̱ i̱ni̱ xini Jesús ndii, vä̱ꞌa̱ tï̱i̱n kaꞌnuꞌ ni̱a̱ ne̱ ja̱a̱nꞌ xaꞌa̱ꞌ a̱ ña̱ nduuꞌ ingaꞌ ni̱a̱ ne̱ i̱ni̱ xini Jesús xiinꞌ ni̱a̱, süu̱ꞌ ja̱a̱nꞌ ndii kuní a̱ ña̱ ka̱ka̱ nu̱u̱ va̱ꞌa̱ ka̱ ni̱a̱ nuu̱ꞌ ne̱ ja̱a̱nꞌ, sa̱kanꞌ ña̱ xaꞌa̱ꞌ ña̱ va̱ꞌa̱ ne̱ ña̱ni̱ mani̱ꞌ e̱ꞌ, ne̱ i̱ni̱ xini Jesús, xachuunꞌ ni̱a̱. Ña̱ yo̱ꞌo̱ꞌ kuní a̱ sa̱niaꞌá u̱nꞌ ne̱ yivi̱ꞌ, te̱ su̱vi̱ tu̱ a̱ ko̱ndi̱a̱ yu̱ꞌuꞌ ña̱ꞌaꞌ u̱nꞌ.
1TI 6:3 Naaꞌ yo̱o̱ ka̱ saniaꞌá xaꞌa̱ꞌ xto̱ꞌo̱ e̱ꞌ Jesucristo, te̱ näkuitá a̱ xiinꞌ ña̱ ndi̱xa̱ ña̱ saniaꞌá e̱ꞌ, te̱ chïndieeꞌ tu̱ a̱ ne̱ yivi̱ꞌ te̱ sa̱a̱ ni̱a̱ ña̱ kuní Ndiosí ndii,
1TI 6:4 i̱i̱n te̱ ñuñuꞌ, te̱ kündani̱ xa̱chiꞌ ña̱ xaaꞌ nduuꞌ ra̱. Te̱ xtani̱ va̱ ra̱ i̱i̱n ta̱an ra̱ xiinꞌ ne̱ yivi̱ꞌ xaꞌa̱ꞌ ña̱ kuä̱sa̱ꞌ kuní ña̱ kaꞌán ra̱, te̱ xiinꞌ ña̱ ja̱a̱nꞌ sakakuꞌ ra̱ ña̱ nda̱si̱ꞌ nuu̱ꞌ, xiinꞌ tu̱ꞌu̱n kuiꞌe̱, xiinꞌ ña̱ kani̱a̱ꞌa xiinꞌ taꞌanꞌ ne̱ yivi̱ꞌ, xiinꞌ ña̱ ï̱ni̱ ka̱ ne̱ yivi̱ꞌ xini taꞌanꞌ ni̱a̱.
1TI 6:5 Te̱ kaniꞌ taꞌanꞌ te̱ ja̱a̱nꞌ kuento xaꞌa̱ꞌ ña̱ kuä̱sa̱ꞌ kuní, sa̱kanꞌ ña̱ xa̱ ni̱ ti̱viꞌ ña̱ xanini ra̱, te̱ xïní ra̱ ña̱ ndi̱xa̱, te̱ tiinꞌ ndi̱a̱a̱ ra̱ ña̱ ndi̱xa̱ ña̱ kandixaꞌ e̱ꞌ, te̱ xiinꞌ ña̱ ja̱a̱nꞌ sanduvikaꞌ xiinꞌ mi̱iꞌ ra̱. Ku̱xi̱o̱o̱ u̱nꞌ nuu̱ꞌ te̱ xaaꞌ naa ña̱ ja̱a̱nꞌ.
1TI 6:6 Naaꞌ xaaꞌ e̱ꞌ ña̱ kuní Ndiosí, te̱ va̱ꞌa̱ kuni e̱ꞌ xiinꞌ ña̱ kumiꞌ e̱ꞌ ndii, nde̱e̱ naa ne̱ vika̱ꞌ nduuꞌ e̱ꞌ nuu̱ꞌ a̱.
1TI 6:7 Kua̱chi̱ ndii kii̱ꞌ ni̱ tuvi̱ e̱ꞌ i̱i̱n yivi̱ꞌ ndii, kö̱o̱ꞌ ña̱ꞌa̱ ndisoꞌ e̱ꞌ. Te̱ sa̱kanꞌ tu̱ kii̱ꞌ ku̱vi̱ e̱ꞌ ndii, kö̱o̱ꞌ a̱ kui̱so̱ e̱ꞌ kuꞌu̱n e̱ꞌ.
1TI 6:8 Xaꞌa̱ꞌ a̱ ja̱a̱nꞌ na kuiiꞌ, naaꞌ kumiꞌ e̱ꞌ ña̱ xaxi̱ꞌ xiinꞌ ña̱ kui̱ꞌnu̱ e̱ꞌ ndii, na va̱ꞌa̱ ku̱ni̱ nimá e̱ꞌ.
1TI 6:9 Sa̱kanꞌ ña̱, ne̱ kuni ku̱vikaꞌ ndii, koyó ni̱a̱ nuu̱ꞌ ña̱ xitoꞌ kuaꞌa ña̱ꞌaꞌ ña̱ ki̱ni̱, te̱ xikuꞌún ni̱a̱ nuu̱ꞌ kuaꞌa̱ꞌ ña̱ ndioo̱ꞌ i̱ni̱ ni̱a̱. Te̱ ña̱ ja̱a̱nꞌ ndii, ña̱ küuꞌ kaxiꞌ nduuꞌ a̱, te̱ sandoꞌoꞌ ña̱ꞌaꞌ a̱, te̱ sandoó ndaꞌvi tu̱ ña̱ꞌaꞌ a̱, nde̱e̱ ska̱chiꞌ sa̱ndo̱ñuꞌuꞌ xa̱chiꞌ ña̱ꞌaꞌ a̱.
1TI 6:10 Kua̱chi̱ ndii ña̱ too va̱ ne̱ yivi̱ꞌ xu̱ꞌunꞌ nduuꞌ xaꞌndu̱ sa̱kuuꞌ nuu̱ꞌ ña̱ ni̱a̱ꞌa. Te̱ xaꞌa̱ꞌ a̱ ña̱ ndioo̱ꞌ i̱ni̱ va̱ ni̱a̱ ña̱ ja̱a̱nꞌ na ni̱ ku̱xi̱o̱o̱ sa̱va̱ ni̱a̱ nuu̱ꞌ ña̱ ndi̱xa̱ ña̱ kandixaꞌ e̱ꞌ, te̱ ni̱ sa̱ndoꞌoꞌ kuaꞌa̱ꞌ ña̱ꞌaꞌ ña̱ ja̱a̱nꞌ.
1TI 6:11 Ndisu̱ yoꞌó, te̱ ni̱ sakuisoꞌ chuunꞌ Ndiosí ndii, ku̱xi̱o̱o̱ u̱nꞌ nuu̱ꞌ sa̱kuuꞌ ña̱ ni̱a̱ꞌa ja̱a̱nꞌ, te̱ ku̱ndiku̱n naa ndikún u̱nꞌ ña̱ xachuunꞌ nda̱ku u̱nꞌ, te̱ sa̱a̱ u̱nꞌ ña̱ kuní Ndiosí, te̱ kui̱i̱n ni̱ꞌi̱ u̱nꞌ nuu̱ꞌ ña̱ i̱ni̱ u̱nꞌ xini u̱nꞌ Jesús, te̱ ku̱ndiku̱n tu̱ u̱nꞌ ña̱ ndani̱ u̱nꞌ ne̱ yivi̱ꞌ, xiinꞌ ña̱ kuie i̱ni̱ u̱nꞌ, xiinꞌ ña̱ maso ku̱u̱ u̱nꞌ xiinꞌ ne̱ yivi̱ꞌ.
1TI 6:12 Te̱ kuaꞌa̱n naa kuaꞌa̱n u̱nꞌ ña̱ xanduxa̱ꞌ u̱nꞌ xaꞌa̱ꞌ ña̱ ndi̱xa̱, ña̱ kandixaꞌ e̱ꞌ, te̱ kui̱i̱n ni̱ꞌi̱ u̱nꞌ nuu̱ꞌ i̱chiꞌ ña̱ kuaꞌa̱n vi̱ꞌe̱ Ndiosí miiꞌ ku̱nduꞌu̱ꞌ u̱nꞌ nde̱e̱ ndiꞌiꞌ ni̱ kivi̱ꞌ. Sa̱kanꞌ ña̱ mi̱iꞌ Ndiosí ni̱ ka̱na̱ yoꞌó xaꞌa̱ꞌ ña̱ ja̱a̱nꞌ kii̱ꞌ ni̱ ndi̱e̱e̱ yu̱ꞌuꞌ u̱nꞌ xiinꞌ i̱i̱n ka̱niiꞌ nimá u̱nꞌ nuu̱ꞌ kuaꞌa̱ꞌ va̱ ne̱ yivi̱ꞌ ña̱ nduuꞌ u̱nꞌ kuenta Jesús.
1TI 6:13 Te̱ nuu̱ꞌ Ndiosí, ña̱ taxiꞌ kivi̱ꞌ ñu̱u̱ sa̱kuuꞌ ña̱ꞌa̱, xiinꞌ nuu̱ꞌ Jesucristo, ña̱ ni̱ ndi̱e̱e̱ yu̱ꞌuꞌ va̱ꞌa̱ nuu̱ꞌ Poncio Pilato, sa̱kuisoꞌ chuunꞌ i̱ yoꞌó,
1TI 6:14 te̱ sa̱xinú u̱nꞌ chu̱u̱n ña̱ ni̱ na̱ti̱i̱n u̱nꞌ nuu̱ꞌ a̱. Te̱ tä̱xi̱ u̱nꞌ ti̱viꞌ nimá u̱nꞌ, te̱ ni̱ nde̱e̱ tä̱xi̱ tu̱ u̱nꞌ nde̱e̱ i̱i̱n xaꞌa̱ꞌ ña̱ ku̱vi̱ ti̱i̱n kua̱chi̱ ne̱ yivi̱ꞌ yoꞌó, sa̱kanꞌ sa̱a̱ u̱nꞌ nde̱e̱ xaa̱ kivi̱ꞌ ña̱ na̱ndi̱koꞌ xto̱ꞌo̱ e̱ꞌ Jesucristo.
1TI 6:15 Te̱ mi̱iꞌ Ndiosí sa̱tuví kivi̱ꞌ ja̱a̱nꞌ kii̱ꞌ kuni̱ mi̱iꞌ a̱. Sa̱kanꞌ ña̱ i̱i̱n nda̱a̱ꞌ ña̱ ja̱a̱nꞌ kui̱ti̱ꞌ nduuꞌ ña̱ su̱ꞌu̱n, ña̱ xaꞌndia chuunꞌ kuuꞌ nu̱uꞌ. Te̱ su̱vi̱ tu̱ a̱ nduuꞌ ña̱ xataꞌa̱n ti̱i̱n kaꞌnuꞌ e̱ꞌ, te̱ ña̱ kaꞌnuꞌ ka̱ nduuꞌ a̱ te̱ sa̱kanꞌ sa̱kuuꞌ te̱ xaꞌndia chuunꞌ kuuꞌ nu̱uꞌ, te̱ nduuꞌ tu̱ a̱ xto̱ꞌo̱ nuu̱ꞌ sa̱kuuꞌ xto̱ꞌo̱.
1TI 6:16 Te̱ i̱i̱n nda̱a̱ꞌ ña̱ ja̱a̱nꞌ kui̱ti̱ꞌ kö̱o̱ꞌ kivi̱ꞌ ku̱vi̱, te̱ yoo a̱ te̱i̱n ñuꞌu̱, ña̱ nda̱tu̱nꞌ va̱, te̱ nde̱e̱ i̱i̱n ña̱ꞌa̱ kü̱vi̱ ku̱ya̱ti̱n nuu̱ꞌ a̱, te̱ nde̱e̱ i̱i̱n ne̱ yivi̱ꞌ tïa̱ꞌan ku̱ni̱ ña̱ꞌaꞌ, ni̱ nde̱e̱ kü̱vi̱ tu̱ ku̱ni̱ ña̱ꞌaꞌ ni̱a̱ xiinꞌ ndu̱chiꞌ nuu̱ꞌ ni̱a̱. Te̱ na na̱ti̱i̱n a̱ sa̱kuuꞌ ña̱ tiinꞌ kaꞌnuꞌ ña̱ꞌaꞌ e̱ꞌ, xiinꞌ sa̱kuuꞌ ña̱ xaꞌndia chuunꞌ nde̱e̱ ndiꞌiꞌ ni̱ kivi̱ꞌ. Sa̱kanꞌ na ku̱ndu̱u̱ a̱.
1TI 6:17 Ne̱ vika̱ꞌ i̱i̱n yivi̱ꞌ yoꞌoꞌ, ne̱ i̱ni̱ xini Jesús ndii, kaꞌa̱n chuunꞌ u̱nꞌ xiinꞌ ni̱a̱ ña̱ kü̱ndu̱u̱ ni̱a̱ ne̱ ñuñuꞌ nimá, te̱ ni̱ nde̱e̱ chï̱nduꞌu̱ꞌ tu̱ ni̱a̱ ña̱ ndiatuꞌ i̱ni̱ ni̱a̱ nuu̱ꞌ ña̱ vikaꞌ ni̱a̱, sa̱kanꞌ ña̱ yachi̱ va̱ xkaꞌndíá ña̱ ja̱a̱nꞌ. Süu̱ꞌ ja̱a̱nꞌ ndii nuu̱ꞌ Ndiosí kui̱ti̱ꞌ chinduꞌu̱ꞌ ni̱a̱ ña̱ ndiatuꞌ i̱ni̱ ni̱a̱, ña̱ ja̱a̱nꞌ taxiꞌ sa̱kuuꞌ ña̱ kuní nuu̱ꞌ e̱ꞌ, te̱ ko̱o̱ va̱ꞌa̱ e̱ꞌ.
1TI 6:18 Te̱ kaꞌa̱n chuunꞌ tu̱ u̱nꞌ xiinꞌ ni̱a̱ ña̱ kuní a̱ sa̱a̱ ni̱a̱ chu̱u̱n va̱ꞌa̱, te̱ na ku̱ndu̱u̱ ni̱a̱ nde̱e̱ naa ne̱ vika̱ꞌ xiinꞌ kuaꞌa̱ꞌ chu̱u̱n va̱ꞌa̱, te̱ ko̱o̱ tu̱ꞌva̱ ni̱a̱ xiinꞌ ña̱ sa̱mani̱ꞌ ni̱a̱ ne̱ yivi̱ꞌ, te̱ na̱ta̱ꞌviꞌ ni̱a̱ ña̱ ni̱ xa̱mani̱ꞌ ña̱ꞌaꞌ Ndiosí.
1TI 6:19 Te̱ kii̱ꞌ xaaꞌ ni̱a̱ sa̱kanꞌ ndii, kaya ni̱a̱ ña̱ vikaꞌ xna̱ꞌa̱ ndi̱viꞌ, te̱ xiinꞌ ña̱ ja̱a̱nꞌ ku̱vi̱ niꞌi̱ꞌ ni̱a̱ i̱i̱n kivi̱ꞌ ñu̱u̱ xna̱ꞌa̱ kivi̱ꞌ ña̱ ki̱xi̱n.
1TI 6:20 Ko̱to̱ va̱ꞌa̱ u̱nꞌ ña̱ ni̱ sa̱kuisoꞌ chuunꞌ Ndiosí yoꞌó, Timoteo. Tä̱xi̱ so̱ꞌo̱ u̱nꞌ kuuꞌ ne̱ kaꞌán kuento ña̱ sanduxín, ña̱ yoo i̱i̱n yivi̱ꞌ, ni̱ nde̱e̱ ña̱ kuä̱sa̱ꞌ kuní ña̱ kaꞌán ne̱ kani taꞌanꞌ kuento xaꞌa̱ꞌ ña̱ xini tuní te̱ yivi̱ꞌ i̱i̱n yivi̱ꞌ.
1TI 6:21 Te̱ sa̱va̱ ne̱ i̱ni̱ xini Jesús xiinꞌ e̱ꞌ ndii, xaꞌa̱ꞌ a̱ ña̱ ni̱ chu̱u̱n xaꞌaꞌ ni̱a̱ kuuꞌ ña̱ ja̱a̱nꞌ ndii, ni̱ ku̱xi̱o̱o̱ ni̱a̱ nuu̱ꞌ i̱chiꞌ a̱. Na sa̱ñuꞌuꞌ na Jesucristo yoꞌó. Sa̱kanꞌ na ku̱ndu̱u̱ a̱.
2TI 1:1 Yuꞌu̱ nduuꞌ Pablo, te̱ Jesucristo ni̱ ti̱a̱nu̱ꞌ yuꞌu̱ te̱ sa̱niaꞌá i̱ i̱chiꞌ a̱ sa̱a̱ kuní Ndiosí, te̱ kaꞌán ndo̱so̱ꞌ i̱ xaꞌa̱ꞌ kuento ña̱ ni̱ ndoo̱ Ndiosí xiinꞌ e̱ꞌ, ña̱ taxiꞌ a̱ kivi̱ꞌ ñu̱u̱ e̱ꞌ xaꞌa̱ꞌ a̱ ña̱ i̱ni̱ e̱ꞌ xini e̱ꞌ Cristo Jesús.
2TI 1:2 Tiꞌviꞌ i̱ chaꞌanꞌ u̱nꞌ, Timoteo, te̱ nduuꞌ u̱nꞌ nde̱e̱ naa siꞌe̱ i̱ xaꞌa̱ꞌ a̱ ña̱ i̱ni̱ ingaꞌ e̱ꞌ xini e̱ꞌ Jesús. Na sa̱ñuꞌuꞌ na Ndiosí, yu̱vaꞌ e̱ꞌ, xiinꞌ xto̱ꞌo̱ e̱ꞌ Jesucristo, yoꞌó, te̱ na ku̱vi̱ta i̱ni̱ a̱ xaꞌa̱ꞌ u̱nꞌ, te̱ na ta̱xi̱ tu̱ a̱ ña̱ mani̱ꞌ ko̱o̱ xiinꞌ u̱nꞌ.
2TI 1:3 Sa̱kuuꞌ i̱chiꞌ kii̱ꞌ kaꞌán i̱ xiinꞌ Ndiosí, i̱i̱n keꞌinꞌ nduuꞌ a̱, uun ñu̱u nduuꞌ a̱ ndii, nakaꞌanꞌ i̱ xaꞌa̱ꞌ u̱nꞌ, te̱ taxiꞌ i̱ ña̱ chi̱nda̱ni Ndiosí, ña̱ xikaꞌ nuuꞌ i̱ nuu̱ꞌ xiinꞌ nimá ndo̱o̱, sa̱a̱ ni̱ xa̱a̱ ne̱ xii̱ꞌ ya̱taꞌ i̱.
2TI 1:4 Kii̱ꞌ nakaꞌanꞌ i̱ ña̱ ni̱ xiti̱a̱ ti̱kui nuu̱ꞌ u̱nꞌ kii̱ꞌ ni̱ nde̱iꞌ taꞌanꞌ e̱ꞌ ndii, kuni ku̱ni̱ i̱ yoꞌó, te̱ va̱ꞌa̱ ndi̱ꞌi̱ ku̱ni̱ nimá i̱.
2TI 1:5 Nakaꞌanꞌ tu̱ i̱ ña̱ i̱ni̱ xna̱ꞌa̱ u̱nꞌ xini u̱nꞌ Jesús naa ni̱ xa̱a̱ xi̱ꞌna̱ xtaa̱nꞌ u̱nꞌ Loida xiinꞌ si̱ꞌiꞌ u̱nꞌ Eunice. Xiní kaxiꞌ i̱ ña̱ i̱ni̱ tu̱ yoꞌó naa ne̱ ja̱a̱nꞌ.
2TI 1:6 Xaꞌa̱ꞌ a̱ ja̱a̱nꞌ na sanakaꞌanꞌ i̱ yoꞌó ña̱ tä̱xi̱ u̱nꞌ ndaꞌva̱ ña̱ chu̱u̱n va̱ ña̱ ni̱ ta̱xi̱ Ndiosí nuu̱ꞌ u̱nꞌ kii̱ꞌ ni̱ chi̱nduꞌu̱ꞌ i̱ nda̱ꞌaꞌ i̱ xíniꞌ u̱nꞌ.
2TI 1:7 Kua̱chi̱ ndii nï̱ ta̱xi̱ Ndiosí i̱i̱n espíritu ña̱ i̱yo̱ nuu̱ꞌ e̱ꞌ, süu̱ꞌ ja̱a̱nꞌ ndii Espíritu mi̱iꞌ a̱ ni̱ ta̱xi̱ a̱ nuu̱ꞌ e̱ꞌ, te̱ taxiꞌ ña̱ ja̱a̱nꞌ ña̱ ndi̱e̱eꞌ e̱ꞌ, te̱ taxiꞌ tu̱ a̱ ña̱ ndani̱ e̱ꞌ ne̱ yivi̱ꞌ, xiinꞌ ña̱ ndikoꞌ niꞌiꞌ xiinꞌ mi̱iꞌ e̱ꞌ.
2TI 1:8 Sa̱kanꞌ na kuiiꞌ küchani u̱nꞌ te̱ ndi̱e̱e̱ yu̱ꞌuꞌ u̱nꞌ xaꞌa̱ꞌ xto̱ꞌo̱ e̱ꞌ, ni̱ nde̱e̱ xaꞌa̱ꞌ yuꞌu̱ ña̱ naá i̱ vi̱ꞌe̱ ka̱a̱ xaꞌa̱ꞌ a̱ ña̱ ndieeꞌ yu̱ꞌuꞌ i̱ xaꞌa̱ꞌ a̱. Süu̱ꞌ ja̱a̱nꞌ ndii ku̱ndi̱e̱ni u̱nꞌ nuu̱ꞌ tu̱ndoꞌo̱ꞌ ña̱ ndoꞌoꞌ u̱nꞌ xaꞌa̱ꞌ tu̱ꞌu̱n va̱ꞌa̱ xiinꞌ ña̱ ndi̱e̱e̱ꞌ Ndiosí naa xaaꞌ yuꞌu̱.
2TI 1:9 Kua̱chi̱ ndii ni̱ sa̱kakú Ndiosí yooꞌ nuu̱ꞌ kua̱chi̱ e̱ꞌ, te̱ ni̱ ka̱na̱ a̱ yooꞌ te̱ ku̱ndu̱u̱ e̱ꞌ kuenta a̱. Te̱ süu̱ꞌ xaꞌa̱ꞌ ña̱ va̱ꞌa̱ ña̱ ni̱ xa̱a̱ e̱ꞌ na ni̱ xa̱a̱ a̱ sa̱kanꞌ xaꞌa̱ꞌ e̱ꞌ. Süu̱ꞌ ja̱a̱nꞌ ndii nde̱e̱ kii̱ꞌ tïa̱ꞌan ko̱o̱ i̱i̱n yivi̱ꞌ ndii, ni̱ chi̱tuní Ndiosí kuento ña̱ ku̱ndani̱ mi̱iꞌ a̱ yooꞌ xaꞌa̱ꞌ ña̱ sa̱a̱ Cristo Jesús.
2TI 1:10 Te̱ vi̱ti̱n ndii, xa̱ ni̱ sa̱tuví Ndiosí ña̱ ni̱ chi̱tuní a̱ ja̱a̱nꞌ ña̱ ni̱ ki̱xi̱n Cristo Jesús, ña̱ ni̱ sa̱kakú yooꞌ nuu̱ꞌ kua̱chi̱ e̱ꞌ, te̱ ña̱ ja̱a̱nꞌ ni̱ sa̱ndo̱ñuꞌuꞌ ndi̱e̱e̱ꞌ ña̱ xaꞌni̱ꞌ yooꞌ. Te̱ xiinꞌ tu̱ꞌu̱n va̱ꞌa̱ ni̱ sa̱tuví kaxiꞌ a̱ nuu̱ꞌ e̱ꞌ ña̱ ku̱vi̱ na̱ti̱i̱n e̱ꞌ kivi̱ꞌ ñu̱u̱ ña̱ kö̱o̱ꞌ kivi̱ꞌ ndiꞌiꞌ.
2TI 1:11 Te̱ xaꞌa̱ꞌ tu̱ꞌu̱n va̱ꞌa̱ ja̱a̱nꞌ ndisoꞌ chuunꞌ i̱ ña̱ nduuꞌ i̱ te̱ kaꞌán ndo̱so̱ꞌ a̱, te̱ nduuꞌ tu̱ i̱ te̱ ni̱ ti̱a̱nu̱ꞌ Cristo saniaꞌá tu̱ꞌu̱n ja̱a̱nꞌ nuu̱ꞌ ne̱ tukuꞌ, te̱ nduuꞌ tu̱ i̱ maestro xaꞌa̱ꞌ ña̱ ja̱a̱nꞌ.
2TI 1:12 Xaꞌa̱ꞌ a̱ ja̱a̱nꞌ na ndoꞌoꞌ i̱ yoꞌoꞌ vi̱ti̱n. Ndisu̱ küchani i̱, sa̱kanꞌ ña̱ xiní i̱ yo̱o̱ nduuꞌ ña̱ i̱ni̱ i̱ xini i̱, te̱ i̱ni̱ xna̱ꞌa̱ i̱ ña̱ kumiꞌ ña̱ ja̱a̱nꞌ ña̱ ndi̱e̱eꞌ, te̱ ko̱to̱ va̱ꞌa̱ a̱ nde̱e̱ kivi̱ꞌ soꞌo̱ꞌ ndiꞌiꞌ chu̱u̱n ña̱ ni̱ xa̱a̱ i̱, ña̱ ni̱ sa̱na̱kuaꞌa i̱ nda̱ꞌaꞌ a̱.
2TI 1:13 Ta̱xa̱ꞌa̱ u̱nꞌ ña̱ ni̱ sa̱niaꞌá i̱ yoꞌó, te̱ i̱ni̱ u̱nꞌ xini u̱nꞌ Cristo Jesús, te̱ ndani̱ u̱nꞌ ne̱ yivi̱ꞌ xaaꞌ a̱.
2TI 1:14 Te̱ xiinꞌ ndi̱e̱e̱ꞌ Espíritu Santo, ña̱ naá nimá u̱nꞌ, ko̱to̱ va̱ u̱nꞌ tu̱ꞌu̱n va̱ꞌa̱ ña̱ ni̱ sa̱niaꞌá i̱ yoꞌó.
2TI 1:15 Xa̱ xiní u̱nꞌ ña̱ ni̱ na̱ko̱o̱ sa̱kuuꞌ ne̱ ni̱ ki̱e̱e̱ ñu̱ꞌuꞌ Asia yuꞌu̱, te̱ ni̱ na̱ko̱o̱ tu̱ Figelo xiinꞌ Hermógenes yuꞌu̱.
2TI 1:16 Na ku̱vi̱ta i̱ni̱ xto̱ꞌo̱ e̱ꞌ Jesús xaꞌa̱ꞌ ne̱ vi̱ꞌe̱ Onesíforo, sa̱kanꞌ ña̱ kiꞌinꞌ i̱chiꞌ ni̱ xa̱ndi̱e̱ni ra̱ yuꞌu̱, te̱ nï̱ ku̱chani ra̱ xaꞌa̱ꞌ a̱ ña̱ naá i̱ vi̱ꞌe̱ ka̱a̱.
2TI 1:17 Süu̱ꞌ ja̱a̱nꞌ ndii xa̱a̱ so̱ꞌo̱ ra̱ ñu̱u̱ Roma yo̱ꞌo̱ꞌ, te̱ ni̱ xa̱ꞌaꞌ nandukuꞌ ndiꞌni̱ ra̱ yuꞌu̱ nde̱e̱ ni̱ xan ku̱ni̱ ra̱ miiꞌ naá i̱.
2TI 1:18 Na ku̱vi̱ta i̱ni̱ xto̱ꞌo̱ e̱ꞌ Jesús xaꞌa̱ꞌ Onesíforo ja̱a̱nꞌ kivi̱ꞌ so̱ꞌo̱ ndiꞌiꞌ. Xiní kaxiꞌ u̱nꞌ ña̱ ni̱ chi̱ndi̱e̱eꞌ va̱ ra̱ yooꞌ ñu̱u̱ Éfeso.
2TI 2:1 Te̱ yoꞌó, yu̱vaꞌ i̱, kui̱i̱n ni̱ꞌi̱ u̱nꞌ nuu̱ꞌ ña̱ xamaníꞌ Ndiosí yooꞌ xaꞌa̱ꞌ a̱ ña̱ nduuꞌ e̱ꞌ kuenta Cristo Jesús.
2TI 2:2 Ña̱ ni̱ xi̱ni̱ so̱ꞌo̱ u̱nꞌ ni̱ kaꞌa̱n i̱ nuu̱ꞌ kuaꞌa̱ꞌ ne̱ yivi̱ꞌ ndii, ña̱ ja̱a̱nꞌ kuní a̱ ti̱a̱chuunꞌ u̱nꞌ te̱ xikaꞌ nda̱ku i̱chiꞌ xto̱ꞌo̱ e̱ꞌ, te̱ tuu u̱nꞌ ña̱ yoo tu̱ꞌva̱ xna̱ꞌa̱ ra̱ te̱ sa̱niaꞌá ra̱ ña̱ ja̱a̱nꞌ nuu̱ꞌ tu̱ku̱ ne̱ yivi̱ꞌ.
2TI 2:3 Na ku̱ndo̱ꞌo̱ ingaꞌ e̱ꞌ nuu̱ꞌ i̱chiꞌ Jesucristo xaꞌa̱ꞌ a̱ ña̱ nduuꞌ e̱ꞌ nde̱e̱ naa te̱ xíinꞌ va̱ꞌa̱ xaꞌa̱ꞌ a̱.
2TI 2:4 Te̱ nde̱e̱ i̱i̱n te̱ xíinꞌ, te̱ kuni ndoo̱ va̱ꞌa̱ nuu̱ꞌ te̱ tiachuunꞌ ña̱ꞌaꞌ ndii, ndïꞌni̱ ra̱ sa̱a̱ ra̱ naa xaaꞌ ne̱ yivi̱ꞌ ndaꞌvi so̱ꞌo̱.
2TI 2:5 Te̱ sa̱kanꞌ tu̱ te̱ kati̱n taꞌanꞌ ndii, kü̱vi̱ na̱ti̱i̱n ra̱ corona ña̱ xataꞌa̱n na̱ti̱i̱n ra̱ naaꞌ kä̱ti̱n taꞌanꞌ va̱ꞌa̱ ra̱ sa̱a̱ kaꞌán tu̱ꞌu̱n nde̱iꞌ xaꞌa̱ꞌ ña̱ xasiki̱ꞌ ja̱a̱nꞌ.
2TI 2:6 Te̱ sa̱kanꞌ ni̱ tu̱ i̱i̱n te̱ xachuunꞌ uꞌvi̱ xaꞌa̱ꞌ kuꞌu̱ ndii, xi̱ꞌna̱ ra̱ xataꞌa̱n ka̱xi̱ꞌ ña̱ savi̱ꞌ va̱ꞌa̱ ka̱ kii̱ꞌ na̱kui̱xa̱ a̱.
2TI 2:7 Ka̱ni̱ni̱ u̱nꞌ xaꞌa̱ꞌ ña̱ kaꞌán i̱ ja̱a̱nꞌ, te̱ mi̱iꞌ xto̱ꞌo̱ e̱ꞌ chi̱ndi̱e̱eꞌ yoꞌó te̱ ku̱nda̱ni̱ kaxiꞌ u̱nꞌ sa̱kuuꞌ a̱.
2TI 2:8 Te̱ na̱ka̱ꞌanꞌ u̱nꞌ xaꞌa̱ꞌ Jesucristo, ña̱ ni̱ na̱ti̱a̱ku̱, ña̱ nduuꞌ si̱a̱niꞌ xikaꞌ David. Te̱ tu̱ꞌu̱n va̱ꞌa̱ xaꞌa̱ꞌ ña̱ ja̱a̱nꞌ kaꞌán ndo̱so̱ꞌ i̱.
2TI 2:9 Te̱ xaꞌa̱ꞌ ña̱ ja̱a̱nꞌ sandoꞌoꞌ te̱ yivi̱ꞌ yuꞌu̱, te̱ tiín i̱ xiinꞌ ka̱rena naá i̱ vi̱ꞌe̱ ka̱a̱ yoꞌoꞌ nde̱e̱ naa i̱i̱n te̱ xaaꞌ ña̱ ni̱a̱ꞌa. Ndisu̱ tu̱ꞌu̱n Ndiosí ndii, kuä̱sa̱ꞌ tiín a̱ xiinꞌ ka̱rena.
2TI 2:10 Xaꞌa̱ꞌ a̱ ja̱a̱nꞌ na kundieni i̱ sa̱a̱ ka̱ ndoꞌoꞌ i̱ xaꞌa̱ꞌ ne̱ ni̱ na̱ka̱xi̱n Ndiosí, te̱ ku̱vi̱ na̱ti̱i̱n tu̱ ne̱ ja̱a̱nꞌ ña̱ sa̱kakú ña̱ꞌaꞌ a̱ xaꞌa̱ꞌ ña̱ ni̱ xa̱a̱ Cristo Jesús, sa̱kanꞌ te̱ ku̱ndi̱e̱e̱ ni̱a̱ nde̱e̱ ndiꞌiꞌ ni̱ kivi̱ꞌ miiꞌ nda̱tu̱nꞌ kaaꞌ.
2TI 2:11 Te̱ ña̱ kaꞌa̱n i̱ yoꞌoꞌ ndii, ña̱ nda̱ku nduuꞌ a̱: Naaꞌ ni̱ xiꞌi̱ ingaꞌ e̱ꞌ xiinꞌ Cristo ndii, ku̱ti̱a̱ku̱ ingaꞌ tu̱ e̱ꞌ xiinꞌ a̱.
2TI 2:12 Naaꞌ ni̱ ku̱ndi̱e̱ni e̱ꞌ nuu̱ꞌ tu̱ndoꞌo̱ꞌ xaꞌa̱ꞌ a̱ ndii, ka̱ꞌndi̱a̱ chuunꞌ ingaꞌ tu̱ e̱ꞌ xiinꞌ a̱. Ndisu̱ naaꞌ kaꞌa̱n e̱ꞌ ña̱ xïní ña̱ꞌaꞌ e̱ꞌ ndii, kaꞌa̱n tu̱ a̱ ja̱a̱nꞌ nuu̱ꞌ Ndiosí ña̱ xïní a̱ yooꞌ.
2TI 2:13 Naaꞌ xächuunꞌ nda̱ku e̱ꞌ nuu̱ꞌ a̱ ndii, kuaꞌa̱n naa kuaꞌa̱n ña̱ ja̱a̱nꞌ xachuunꞌ nda̱ku a̱ xaꞌa̱ꞌ e̱ꞌ. Kua̱chi̱ ndii kü̱vi̱ xa̱chiꞌ na̱ma̱ a̱ sa̱a̱ kuuꞌ a̱.
2TI 2:14 Te̱ sa̱na̱kaꞌanꞌ u̱nꞌ ne̱ i̱ni̱ xini Jesús ña̱ ni̱ kaꞌa̱n i̱ ja̱a̱nꞌ. Te̱ sa̱kuniꞌ ndi̱e̱eꞌ u̱nꞌ ne̱ ja̱a̱nꞌ ña̱ nuu̱ꞌ Ndiosí kaꞌán i̱ ña̱ vä̱ꞌa̱ kaniꞌ taꞌanꞌ ni̱a̱ kuento xaꞌa̱ꞌ ña̱ kuä̱sa̱ꞌ kuní. Sa̱kanꞌ ña̱ sati̱viꞌ ndiꞌiꞌ ña̱ꞌaꞌ ña̱ ja̱a̱nꞌ kii̱ꞌ xini so̱ꞌo̱ ni̱a̱ a̱.
2TI 2:15 Na̱ku̱ndi̱e̱eꞌ u̱nꞌ te̱ ku̱ndu̱u̱ u̱nꞌ i̱i̱n te̱ va̱ꞌa̱ kuni Ndiosí xini a̱ nde̱e̱ naa i̱i̱n te̱ xachuunꞌ va̱ꞌa̱, te̱ kö̱o̱ꞌ nde̱e̱ i̱i̱n xaꞌa̱ꞌ ña̱ ku̱chani ra̱ nuu̱ꞌ Ndiosí, te̱ sa̱na̱kuachiꞌ nda̱ku ra̱ tu̱ꞌu̱n ndi̱xa̱ xaꞌa̱ꞌ a̱.
2TI 2:16 Chïꞌniꞌ xiinꞌ mi̱iꞌ u̱nꞌ xiinꞌ te̱ ndatuꞌunꞌ kuento ña̱ sanduxín xiinꞌ ña̱ kuä̱sa̱ꞌ kuní, sa̱kanꞌ ña̱ te̱ xaaꞌ ña̱ ja̱a̱nꞌ ndii, so̱ꞌo̱ saxiooꞌ ka̱ ra̱ ne̱ yivi̱ꞌ nuu̱ꞌ ña̱ kuní Ndiosí.
2TI 2:17 Te̱ ña̱ saniaꞌá ra̱ ndii, kikú a̱ ndee naa xaaꞌ kuiꞌe̱ teꞌi, ña̱ kikú ka̱niiꞌ i̱i̱nꞌ e̱ꞌ. Te̱ te̱i̱n te̱ ja̱a̱nꞌ kaꞌni̱ te̱ nduuꞌ Himeneo xiinꞌ Fileto.
2TI 2:18 Te̱ ja̱a̱nꞌ ndii, ni̱ ku̱xi̱o̱o̱ ra̱ nuu̱ꞌ tu̱ꞌu̱n ndi̱xa̱, te̱ xikaꞌ ra̱ kaꞌán ra̱ ña̱ xa̱ ni̱ xkaꞌndi̱a̱ ña̱ sa̱na̱tiaku Ndiosí ne̱ ni̱ xiꞌi̱, te̱ sasanaꞌ ra̱ ña̱ i̱ni̱ sa̱va̱ ne̱ yivi̱ꞌ xini ni̱a̱ Jesús.
2TI 2:19 Ndisu̱ ña̱ ndi̱xa̱ xaꞌa̱ꞌ Ndiosí ndii, nduuꞌ a̱ nde̱e̱ naa xaꞌa̱ꞌ vi̱ꞌe̱ ña̱ i̱i̱n kutu̱ꞌ miiꞌ yoso̱ꞌ ña̱ kaꞌán a̱ ndii: “Xiní xto̱ꞌo̱ e̱ꞌ ne̱ nduuꞌ kuenta a̱.” Te̱ yoso̱ꞌ tu̱ a̱ ndii: “Yo̱o̱ ka̱ nakuni ña̱ Ndiosí nduuꞌ xto̱ꞌo̱ ni̱a̱ ndii, kuní a̱ ku̱xi̱o̱o̱ ni̱a̱ nuu̱ꞌ ña̱ ni̱a̱ꞌa.” Sa̱kanꞌ yoso̱ꞌ a̱.
2TI 2:20 Te̱ ti̱xi̱n i̱i̱n vi̱ꞌe̱ chie̱ ndii, yoo kuaꞌa̱ꞌ nuu̱ꞌ nda̱chuunꞌ ña̱ tiinꞌ ne̱ yivi̱ꞌ. Yoo ña̱ ni̱ kua̱ꞌa̱ xiinꞌ oro, te̱ yoo tu̱ ña̱ ni̱ kua̱ꞌa̱ xiinꞌ plata, te̱ yoo ni̱ tu̱ ña̱ ni̱ kua̱ꞌa̱ xiinꞌ ñu̱ꞌuꞌ kixinꞌ, te̱ sa̱kanꞌ tu̱ yoo ña̱ ni̱ kua̱ꞌa̱ xiinꞌ i̱tunꞌ. Te̱ i̱ꞌi̱n ña̱ ja̱a̱nꞌ ndii, xa̱ yoo xa̱ yoo chu̱u̱n nuu̱ꞌ a̱. Sa̱va̱ a̱ yoo xaꞌa̱ꞌ chu̱u̱n kaꞌnuꞌ, te̱ sa̱va̱ tu̱ku̱ a̱ yoo xaꞌa̱ꞌ chu̱u̱n kualiꞌ kusoꞌo̱.
2TI 2:21 Nde̱e̱ naa nda̱chuunꞌ, ña̱ yoo xaꞌa̱ꞌ chu̱u̱n kaꞌnuꞌ ja̱a̱nꞌ, nduuꞌ ne̱ kuxiooꞌ nuu̱ꞌ ña̱ ni̱a̱ꞌa ja̱a̱nꞌ. Te̱ nduuꞌ ni̱a̱ ndi̱ti̱a̱ xto̱ꞌo̱ e̱ꞌ, te̱ chu̱u̱n va̱ ni̱a̱ nuu̱ꞌ a̱, te̱ yoo tu̱ꞌva̱ ni̱a̱ xaꞌa̱ꞌ ndee ka̱ chu̱u̱n va̱ꞌa̱.
2TI 2:22 Ku̱nu̱ u̱nꞌ nuu̱ꞌ kua̱chi̱ ña̱ xtani̱ ne̱ sa̱va̱ xaaꞌ ni̱a̱, te̱ ku̱ndiku̱n u̱nꞌ ña̱ xachuunꞌ nda̱ku u̱nꞌ, xiinꞌ ña̱ i̱ni̱ u̱nꞌ xini u̱nꞌ Jesús, xiinꞌ ña̱ ndani̱ u̱nꞌ ne̱ yivi̱ꞌ, xiinꞌ ña̱ yoo u̱nꞌ ña̱ mani̱ꞌ xiinꞌ ne̱ yivi̱ꞌ. Sa̱a̱ ingaꞌ u̱nꞌ ña̱ ja̱a̱nꞌ xiinꞌ ne̱ nakuni xiinꞌ nimá ndo̱o̱ ña̱ Jesús nduuꞌ xto̱ꞌo̱ ni̱a̱.
2TI 2:23 Chï̱ꞌni̱ xiinꞌ mi̱iꞌ u̱nꞌ xiinꞌ ne̱ kaniꞌ taꞌanꞌ kuento xaꞌa̱ꞌ ña̱ kuä̱sa̱ꞌ kuní, xiinꞌ xaꞌa̱ꞌ ña̱ küuꞌ kaxiꞌ ni̱a̱, sa̱kanꞌ ña̱ xa̱ xiní kaxiꞌ u̱nꞌ ña̱ ña̱ ja̱a̱nꞌ sandutíá tu̱ꞌu̱n kuiꞌe̱.
2TI 2:24 Te̱ i̱i̱n te̱ xikaꞌ nuuꞌ nuu̱ꞌ xto̱ꞌo̱ e̱ꞌ ndii, küní a̱ ka̱ni̱ taꞌanꞌ ra̱ kuento xiinꞌ ne̱ yivi̱ꞌ, süu̱ꞌ ja̱a̱nꞌ ndii kuní a̱ ku̱ndu̱u̱ ra̱ i̱i̱n te̱ vi̱ta nimá xiinꞌ sa̱kuuꞌ ne̱ yivi̱ꞌ, te̱ ko̱o̱ tu̱ꞌva̱ tu̱ ra̱ te̱ sa̱niaꞌá ña̱ꞌaꞌ ra̱, te̱ kuie ku̱u̱ tu̱ i̱ni̱ ra̱ xiinꞌ ni̱a̱.
2TI 2:25 Te̱ sa̱kanꞌ tu̱ kuní a̱ ña̱ ko̱ndi̱a̱ yu̱ꞌuꞌ maso ra̱, te̱ näkuitá kuento xiinꞌ ña̱ ndi̱xa̱, tee̱ꞌ kuainꞌ ta̱xi̱ na Ndiosí ña̱ na̱ma̱ te̱ ja̱a̱nꞌ nimá ra̱, te̱ sa̱kuniꞌ ña̱ꞌaꞌ a̱ ña̱ ndi̱xa̱ ja̱a̱nꞌ.
2TI 2:26 Sa̱kanꞌ te̱ ndo̱to̱ nuu̱ꞌ ra̱, te̱ ndi̱e̱ꞌni̱ ra̱ nda̱ꞌaꞌ ña̱ ndi̱va̱ꞌa̱, ña̱ ni̱ sa̱vi̱kuꞌún ña̱ꞌaꞌ te̱ xaaꞌ ra̱ ña̱ kuní mi̱iꞌ a̱.
2TI 3:1 Te̱ vi̱ti̱n ndii, kuní i̱ ña̱ ku̱nda̱ni̱ u̱nꞌ ña̱ kivi̱ꞌ soꞌo̱ꞌ ndiꞌiꞌ ndii, ko̱o̱ kuaꞌa̱ꞌ tu̱ndoꞌo̱ꞌ i̱i̱n yivi̱ꞌ.
2TI 3:2 Kua̱chi̱ ndii ko̱o̱ kuaꞌa̱ꞌ va̱ ne̱ ndani̱ xiinꞌ mi̱iꞌ kui̱ti̱ꞌ, te̱ ko̱o̱ kuaꞌa̱ꞌ ne̱ ndioo̱ꞌ i̱ni̱ va̱ xaꞌa̱ꞌ xu̱ꞌunꞌ, te̱ ko̱o̱ kuaꞌa̱ꞌ ne̱ kaꞌán ñuñuꞌ, te̱ ko̱o̱ kuaꞌa̱ꞌ ne̱ ñuñuꞌ, te̱ ko̱o̱ kuaꞌa̱ꞌ ne̱ kani̱a̱ꞌa xaꞌa̱ꞌ Ndiosí xiinꞌ xaꞌa̱ꞌ ne̱ yivi̱ꞌ, te̱ ko̱o̱ kuaꞌa̱ꞌ ne̱ so̱ꞌo̱ nuu̱ꞌ yu̱vaꞌ si̱ꞌiꞌ, te̱ ko̱o̱ kuaꞌa̱ꞌ ne̱ täxiꞌ ña̱ chi̱nda̱ni, te̱ ko̱o̱ kuaꞌa̱ꞌ ne̱ xïtoꞌ kaꞌnuꞌ Ndiosí,
2TI 3:3 te̱ ko̱o̱ kuaꞌa̱ꞌ ne̱ ndäni̱ nde̱e̱ sie, te̱ ko̱o̱ kuaꞌa̱ꞌ ne̱ kö̱o̱ꞌ kaꞌnuꞌ xa̱chiꞌ i̱ni̱, te̱ ko̱o̱ kuaꞌa̱ꞌ ne̱ kani̱a̱ꞌa xaꞌa̱ꞌ ne̱ yivi̱ꞌ, te̱ ko̱o̱ kuaꞌa̱ꞌ ne̱ ndïkoꞌ niꞌiꞌ xiinꞌ mi̱iꞌ, te̱ ko̱o̱ kuaꞌa̱ꞌ ne̱ teiꞌ i̱ni̱, te̱ ko̱o̱ kuaꞌa̱ꞌ ne̱ ndasiꞌ sa̱kuuꞌ nuu̱ꞌ ña̱ va̱ꞌa̱,
2TI 3:4 te̱ ko̱o̱ kuaꞌa̱ꞌ ne̱ sikiꞌ, te̱ ko̱o̱ kuaꞌa̱ꞌ ne̱ yachi̱ va̱ kuuꞌ, ndisu̱ xänini ni̱a̱ ña̱ xkaꞌndi̱a̱ naá kivi̱ꞌ xaꞌa̱ꞌ ña̱ xaaꞌ ni̱a̱, te̱ ko̱o̱ kuaꞌa̱ꞌ ne̱ ñuñuꞌ yaꞌa̱, te̱ ko̱o̱ kuaꞌa̱ꞌ ne̱ xtani̱ yaꞌa̱ ka̱ ña̱ sii̱ꞌ te̱ sa̱kanꞌ ña̱ xtani̱ ni̱a̱ ña̱ kuní Ndiosí.
2TI 3:5 Te̱ ne̱ ja̱a̱nꞌ ndii, ku̱u̱ ni̱a̱ nde̱e̱ naa ne̱ xitoꞌ kaꞌnuꞌ xna̱ꞌa̱ Ndiosí, ndisu̱ kü̱ni̱ ni̱a̱ na̱ma̱ Ndiosí kivi̱ꞌ ñu̱u̱ ni̱a̱ xiinꞌ ña̱ ndi̱e̱eꞌ a̱. Te̱ kïꞌinꞌ taꞌanꞌ u̱nꞌ xiinꞌ ne̱ ja̱a̱nꞌ.
2TI 3:6 Sa̱kanꞌ ña̱ naa ne̱ ja̱a̱nꞌ nduuꞌ ne̱ chu̱u̱n va̱ te̱ xikaꞌ ndiꞌe̱ꞌ ni̱a̱ vi̱ꞌe̱ ne̱ yivi̱ꞌ, te̱ savikuꞌún ni̱a̱ ña̱ꞌaꞌ, ne̱ iti̱a̱ꞌ ña̱ i̱ni̱ nuu̱ꞌ i̱chiꞌ Jesús, ne̱ ndisoꞌ kuaꞌa̱ꞌ kua̱chi̱, te̱ xaꞌa̱ꞌ a̱ ja̱a̱nꞌ na xiko niꞌiꞌ ña̱ꞌaꞌ sa̱kuuꞌ nuu̱ꞌ ña̱ ndioo̱ꞌ i̱ni̱ ni̱a̱.
2TI 3:7 Te̱ ne̱ ja̱a̱nꞌ ndii, sakuaa̱n te̱ sakuaa̱n ni̱a̱, ndisu̱ kö̱o̱ꞌ kivi̱ꞌ xaá ni̱a̱ ku̱nda̱ni̱ ni̱a̱ ña̱ ndi̱xa̱ xaꞌa̱ꞌ Ndiosí.
2TI 3:8 Te̱ kuuꞌ ni̱a̱ nde̱e̱ naa ni̱ ku̱u̱ Janes xiinꞌ Jambres kii̱ꞌ ni̱ xi̱kui̱taꞌnu̱ ra̱ nuu̱ꞌ Moisés xta̱ꞌanꞌ kivi̱ꞌ, niiꞌ sa̱kanꞌ xikuitaꞌnú ni̱a̱ nuu̱ꞌ ña̱ ndi̱xa̱ ja̱a̱nꞌ. Sa̱kanꞌ ña̱ xa̱ ni̱ nduxi̱n xa̱chiꞌ ña̱ xanini ni̱a̱, te̱ kö̱o̱ꞌ chu̱u̱n tu̱ ni̱a̱ nuu̱ꞌ ña̱ i̱ni̱ e̱ꞌ xini e̱ꞌ Jesús.
2TI 3:9 Ndisu̱ nä̱kaa̱ kuaꞌa̱ꞌ ni̱a̱ xiinꞌ ña̱ xini xaꞌanꞌ ja̱a̱nꞌ, sa̱kanꞌ ña̱ sa̱kuuꞌ ne̱ yivi̱ꞌ ku̱ni̱ ña̱ ne̱ küuꞌ kaxiꞌ nduuꞌ ni̱a̱ naa ni̱ ndo̱ꞌo̱ te̱ uvi̱ taꞌan ja̱a̱nꞌ.
2TI 3:10 Ndisu̱ yoꞌó ndii, xiní kaxiꞌ u̱nꞌ ña̱ saniaꞌá i̱, te̱ xiní tu̱ u̱nꞌ sa̱a̱ xikaꞌ i̱, te̱ xiní tu̱ u̱nꞌ nde̱e̱ ña̱ kuni sa̱a̱ i̱ xiinꞌ kivi̱ꞌ ñu̱u̱ i̱, te̱ xiní tu̱ u̱nꞌ sa̱a̱ vi̱ꞌ i̱ni̱ i̱ xini xto̱ꞌo̱ e̱ꞌ, te̱ xiní tu̱ u̱nꞌ sa̱a̱ kuie kuuꞌ i̱ni̱ i̱ xiinꞌ ne̱ yivi̱ꞌ, te̱ xiní tu̱ u̱nꞌ sa̱a̱ kundani̱ i̱ Ndiosí xiinꞌ ne̱ yivi̱ꞌ, te̱ xiní tu̱ u̱nꞌ sa̱a̱ vi̱ꞌ kundieni i̱ nuu̱ꞌ i̱chiꞌ Jesús,
2TI 3:11 te̱ xiní tu̱ u̱nꞌ sa̱a̱ vi̱ꞌ mi̱iꞌ ni̱ ku̱u̱ te̱ yivi̱ꞌ xiinꞌ i̱, te̱ xiní tu̱ u̱nꞌ sa̱a̱ vi̱ꞌ ni̱ ndo̱ꞌo̱ i̱. Te̱ xiní tu̱ u̱nꞌ sa̱a̱ ni̱ ndo̱ꞌo̱ uꞌvi̱ i̱ kii̱ꞌ ni̱ xika̱ i̱ ñu̱u̱ Antioquía, xiinꞌ ñu̱u̱ Iconio, xiinꞌ ñu̱u̱ Listra, xiinꞌ kuaꞌa̱ꞌ ña̱ mi̱iꞌ ni̱ ku̱u̱ te̱ yivi̱ꞌ xiinꞌ i̱. Ndisu̱ ni̱ sa̱kakú xto̱ꞌo̱ e̱ꞌ yuꞌu̱ nuu̱ꞌ sa̱kuuꞌ ña̱ ja̱a̱nꞌ.
2TI 3:12 Te̱ sa̱kuuꞌ yooꞌ, ne̱ kuni sa̱a̱ ña̱ kuní Ndiosí, xaꞌa̱ꞌ a̱ ña̱ nduuꞌ e̱ꞌ ne̱ i̱ni̱ xini Jesús ndii, sa̱ndoꞌoꞌ ne̱ yivi̱ꞌ yooꞌ.
2TI 3:13 Te̱ ni̱a̱ꞌa, te̱ xini xaꞌanꞌ ja̱a̱nꞌ ndii, i̱ꞌi̱n kivi̱ꞌ kuaꞌa̱n so̱ꞌo̱ tíviꞌ ka̱ ra̱ nuu̱ꞌ ña̱ ni̱a̱ꞌa ja̱a̱nꞌ. Xini xaꞌanꞌ ra̱ ne̱ yivi̱ꞌ, te̱ xini xaꞌanꞌ taꞌanꞌ tu̱ mi̱iꞌ ra̱.
2TI 3:14 Ndisu̱ yoꞌó ndii, kui̱i̱n ni̱ꞌi̱ u̱nꞌ nuu̱ꞌ ña̱ ni̱ sa̱kuaa̱n u̱nꞌ, sa̱kanꞌ ña̱ xiní kaxiꞌ u̱nꞌ ña̱ ña̱ ndi̱xa̱ nduuꞌ a̱, te̱ xiní tu̱ u̱nꞌ yo̱o̱ ni̱ sa̱niaꞌá a̱ yoꞌó.
2TI 3:15 Te̱ nde̱e̱ kii̱ꞌ lulu u̱nꞌ te̱ xa̱ xiní u̱nꞌ ña̱ yoso̱ꞌ nuu̱ꞌ tu̱tu̱ Ndiosí. Te̱ ña̱ ja̱a̱nꞌ ndii, kumiꞌ a̱ ndi̱e̱e̱ꞌ te̱ sa̱niaꞌá a̱ yoꞌó, te̱ ku̱ni̱ u̱nꞌ ña̱ ku̱vi̱ kaku̱ e̱ꞌ nuu̱ꞌ kua̱chi̱ e̱ꞌ xaꞌa̱ꞌ a̱ ña̱ i̱ni̱ e̱ꞌ xini e̱ꞌ Cristo Jesús.
2TI 3:16 Te̱ sa̱kuuꞌ ña̱ yoso̱ꞌ nuu̱ꞌ tu̱tu̱ Ndiosí ndii, mi̱iꞌ a̱ ni̱ sa̱kaꞌán nimá te̱ yivi̱ꞌ, te̱ ni̱ ke̱ꞌi̱ ra̱ a̱. Xaꞌa̱ꞌ a̱ ja̱a̱nꞌ na ña̱ yoso̱ꞌ ja̱a̱nꞌ ndii, va̱ꞌa̱ a̱ sa̱niaꞌá e̱ꞌ ne̱ yivi̱ꞌ, te̱ va̱ꞌa̱ a̱ sa̱kiꞌinꞌ nde̱iꞌ e̱ꞌ ne̱ yivi̱ꞌ, te̱ va̱ꞌa̱ a̱ na̱ka̱ta̱ nda̱ku e̱ꞌ ne̱ yivi̱ꞌ, te̱ va̱ꞌa̱ a̱ sa̱niaꞌá ña̱ꞌaꞌ e̱ꞌ te̱ sa̱chuunꞌ nda̱ku ni̱a̱ sa̱a̱ kuní Ndiosí.
2TI 3:17 Sa̱kanꞌ te̱ ko̱o̱ tu̱ꞌva̱ yooꞌ te̱ xaaꞌ chu̱u̱n nuu̱ꞌ Ndiosí, te̱ ku̱vi̱ sa̱a̱ e̱ꞌ sa̱kuuꞌ nuu̱ꞌ chu̱u̱n va̱ꞌa̱.
2TI 4:1 Nuu̱ꞌ Ndiosí xiinꞌ nuu̱ꞌ Jesucristo, ña̱ ki̱xi̱n sa̱naꞌmá ne̱ tiaku xiinꞌ ne̱ ni̱ xiꞌi̱ kii̱ꞌ na̱ndi̱koꞌ a̱ te̱ ka̱ꞌndi̱a̱ chuunꞌ a̱ ndii, sa̱kuisoꞌ chuunꞌ i̱ yoꞌó
2TI 4:2 ña̱ vï̱kuii̱n u̱nꞌ ña̱ kaꞌán ndo̱so̱ꞌ u̱nꞌ tu̱ꞌu̱n va̱ꞌa̱. Kaꞌa̱n u̱nꞌ u̱n a̱ma̱a̱ ka̱, naaꞌ kivi̱ꞌ va̱ꞌa̱ nduuꞌ a̱, uun naaꞌ sü̱vi̱ a̱. Te̱ xiinꞌ ña̱ ja̱a̱nꞌ na̱ka̱ta̱ nda̱ku u̱nꞌ ne̱ yivi̱ꞌ, te̱ sa̱kiꞌinꞌ nde̱iꞌ tu̱ ña̱ꞌaꞌ u̱nꞌ, te̱ sa̱ndi̱e̱ni tu̱ u̱nꞌ ni̱a̱ xiinꞌ ña̱ kuie i̱ni̱ u̱nꞌ kii̱ꞌ sa̱niaꞌá u̱nꞌ ña̱ ja̱a̱nꞌ.
2TI 4:3 Sa̱kanꞌ ña̱ xaa̱ kivi̱ꞌ ña̱ nä̱ti̱i̱n ne̱ yivi̱ꞌ ña̱ ndi̱xa̱ ña̱ saniaꞌá e̱ꞌ xaꞌa̱ꞌ Jesús, süu̱ꞌ ja̱a̱nꞌ ndii kuni̱ ni̱a̱ ku̱ni̱ so̱ꞌo̱ ni̱a̱ ña̱ xikán nimá mi̱iꞌ ni̱a̱. Sa̱kanꞌ na ndu̱kuꞌ ni̱a̱ mo̱to vi̱ꞌ maestro, te̱ saniaꞌá ña̱ꞌaꞌ ña̱ nakuitá xiinꞌ ña̱ xtani̱ mi̱iꞌ ni̱a̱.
2TI 4:4 Na̱ko̱o̱ ni̱a̱ ña̱ ndi̱xa̱ ja̱a̱nꞌ xata̱ꞌ ni̱a̱, te̱ ku̱ni̱ so̱ꞌo̱ ni̱a̱ kuento yu̱ꞌuꞌ te̱ yivi̱ꞌ kui̱ti̱ꞌ.
2TI 4:5 Ndisu̱ yoꞌó ndii, ko̱o̱ ñuꞌuꞌ i̱ni̱ va̱ u̱nꞌ sa̱kuuꞌ i̱chiꞌ, te̱ ku̱ndi̱e̱ni u̱nꞌ nuu̱ꞌ tu̱ndoꞌo̱ꞌ, te̱ xa̱nuu̱ꞌ tu̱ꞌu̱n va̱ꞌa̱ ti̱o̱ꞌ kaꞌa̱n ndo̱so̱ꞌ u̱nꞌ nuu̱ꞌ ne̱ yivi̱ꞌ, ne̱ tïa̱ꞌan i̱ni̱ ku̱ni̱ Jesús, te̱ sa̱xinú ndi̱ꞌi̱ tu̱ u̱nꞌ sa̱kuuꞌ chu̱u̱n ña̱ ni̱ ta̱xi̱ Ndiosí nda̱ꞌaꞌ u̱nꞌ naa xaaꞌ i̱i̱n te̱ xikaꞌ nu̱u̱ va̱ꞌa̱.
2TI 4:6 Sa̱kanꞌ ña̱ yuꞌu̱ ndii, xa̱ yoo i̱ ku̱vi̱ i̱ te̱ ku̱ndu̱u̱ a̱ nde̱e̱ naa i̱i̱n tu̱mani̱ꞌ nuu̱ꞌ Ndiosí, sa̱kanꞌ ña̱ xa̱ ni̱ xa̱a̱ kivi̱ꞌ ña̱ ke̱ta̱ i̱ i̱i̱n yivi̱ꞌ yoꞌoꞌ.
2TI 4:7 Ni̱ ku̱ntaꞌanꞌ va̱ꞌa̱ i̱ xiinꞌ ña̱ ni̱a̱ꞌa, te̱ xa̱ ni̱ sa̱xinú i̱ chu̱u̱n ña̱ ni̱ ta̱xi̱ xto̱ꞌo̱ e̱ꞌ nda̱ꞌaꞌ i̱, te̱ kö̱o̱ꞌ kivi̱ꞌ ni̱ na̱ko̱o̱ i̱ ña̱ ndi̱xa̱ ña̱ kandixaꞌ e̱ꞌ.
2TI 4:8 Te̱ vi̱ti̱n ndii, ndee ndiatuꞌ i̱ni̱ i̱ na̱ti̱i̱n i̱ i̱i̱n corona kivi̱ꞌ soꞌo̱ꞌ ndiꞌiꞌ, ña̱ xataꞌa̱n na̱ti̱i̱n ne̱ xachuunꞌ nda̱ku nda̱ꞌaꞌ xto̱ꞌo̱ e̱ꞌ, ña̱ nduuꞌ ña̱ xaꞌnú nda̱ku kua̱chi̱. Te̱ süu̱ꞌ nda̱ꞌaꞌ yuꞌu̱ kui̱ti̱ꞌ ta̱xi̱ ña̱ꞌaꞌ a̱, süu̱ꞌ ja̱a̱nꞌ ndii ta̱xi̱ tu̱ ña̱ꞌaꞌ a̱ nda̱ꞌaꞌ sa̱kuuꞌ ne̱ ndiatuꞌ xiinꞌ i̱i̱n ka̱niiꞌ nimá ni̱a̱ ña̱ na̱ndi̱koꞌ a̱.
2TI 4:9 Sa̱a̱ u̱nꞌ sa̱kuuꞌ ña̱ nduxa̱ꞌ, te̱ ki̱xi̱n ko̱to̱ yachi̱ u̱nꞌ yuꞌu̱,
2TI 4:10 Sa̱kanꞌ ña̱ xa̱ ni̱ na̱ko̱o̱ Demas yuꞌu̱, te̱ kuaꞌa̱n ra̱ ñu̱u̱ Tesalónica xaꞌa̱ꞌ a̱ ña̱ ni̱ xta̱ni̱ va̱ ra̱ ña̱ nduuꞌ kuenta i̱i̱n yivi̱ꞌ. Te̱ xa̱ kuaꞌa̱n tu̱ Crescente ñu̱ꞌuꞌ Galacia. Te̱ Tito kuaꞌa̱n ñu̱ꞌuꞌ Dalmacia.
2TI 4:11 Te̱ ndee i̱i̱n nda̱a̱ꞌ so̱ꞌo̱ Lucas nduꞌu̱ꞌ xiinꞌ i̱. Na̱ka̱ tu̱ u̱nꞌ Marcos, te̱ ki̱xi̱n ra̱ xiinꞌ u̱nꞌ, kua̱chi̱ ndii ku̱vi̱ chi̱ndi̱e̱eꞌ ra̱ yuꞌu̱ xiinꞌ chu̱u̱n nuu̱ꞌ i̱.
2TI 4:12 Tíquico ndii, ñu̱u̱ Éfeso ni̱ ti̱ꞌviꞌ ña̱ꞌaꞌ i̱.
2TI 4:13 Kii̱ꞌ ki̱xi̱n u̱nꞌ ndii, ko̱ni̱ꞌi̱ u̱nꞌ toto̱ nani̱ꞌ niꞌnuꞌ i̱ ña̱ ni̱ na̱ko̱o̱ i̱ ñu̱u̱ Troas miiꞌ nduꞌu̱ꞌ Carpo. Te̱ ko̱ni̱ꞌi̱ tu̱ u̱nꞌ tu̱tu̱ i̱, ndisu̱ na̱ka̱ꞌanꞌ ka̱ u̱nꞌ xaꞌa̱ꞌ tu̱tu̱ i̱i̱nꞌ ña̱ ni̱ na̱ko̱o̱ i̱ i̱kanꞌ.
2TI 4:14 Alejandro, te̱ xachuunꞌ xiinꞌ ka̱a̱ ndii, mi̱iꞌ va̱ ni̱ ku̱u̱ ra̱ xiinꞌ i̱. Ndisu̱ na̱chaꞌvi̱ mi̱iꞌ ra̱ nuu̱ꞌ xto̱ꞌo̱ e̱ꞌ xaꞌa̱ꞌ ña̱ ni̱ xa̱a̱ ra̱ ja̱a̱nꞌ.
2TI 4:15 Ko̱to̱ xiinꞌ mi̱iꞌ tu̱ yoꞌó nuu̱ꞌ te̱ ja̱a̱nꞌ, sa̱kanꞌ ña̱ ni̱ xi̱kui̱taꞌnu̱ ndi̱e̱eꞌ va̱ ra̱ nuu̱ꞌ tu̱ꞌu̱n va̱ꞌa̱ ña̱ saniaꞌá e̱ꞌ.
2TI 4:16 Kii̱ꞌ ni̱ na̱kaꞌa̱n i̱ xaꞌa̱ꞌ i̱ nuu̱ꞌ te̱ romano ña̱ nu̱uꞌ ndii, nde̱e̱ i̱i̱n kö̱o̱ꞌ ni̱ na̱kaꞌa̱n xaꞌa̱ꞌ i̱, süu̱ꞌ ja̱a̱nꞌ ndii ni̱ na̱ko̱o̱ sa̱kuuꞌ ra̱ yuꞌu̱. Te̱ ndiatuꞌ i̱ni̱ i̱ ña̱ sä̱a̱ Ndiosí kuenta xaꞌa̱ꞌ ña̱ ni̱ xa̱a̱ te̱ ja̱a̱nꞌ xiinꞌ i̱.
2TI 4:17 Ndisu̱ xto̱ꞌo̱ e̱ꞌ ndii, yoo a̱ xiinꞌ i̱, te̱ chindieeꞌ a̱ yuꞌu̱, sa̱kanꞌ te̱ ni̱ ta̱xi̱ a̱ ña̱ ndi̱e̱eꞌ i̱ te̱ ku̱vi̱ kaꞌa̱n ndo̱so̱ꞌ ndiꞌi̱ i̱ tu̱ꞌu̱n va̱ꞌa̱, te̱ sa̱kanꞌ ni̱ xi̱ni̱ so̱ꞌo̱ ña̱ꞌaꞌ sa̱kuuꞌ ne̱ tukuꞌ yoꞌoꞌ. Te̱ ni̱ sa̱kakú a̱ yuꞌu̱ nuu̱ꞌ león.
2TI 4:18 Te̱ sa̱kakú xto̱ꞌo̱ e̱ꞌ yuꞌu̱ nuu̱ꞌ sa̱kuuꞌ ña̱ ni̱a̱ꞌa, te̱ kundi̱a̱ka̱ va̱ꞌa̱ a̱ yuꞌu̱ nde̱e̱ ndi̱viꞌ miiꞌ xaꞌndia chuunꞌ a̱. Te̱ na na̱ti̱i̱n Ndiosí sa̱kuuꞌ ña̱ xakaꞌnuꞌ ña̱ꞌaꞌ e̱ꞌ nde̱e̱ ndiꞌiꞌ ni̱ kivi̱ꞌ. Sa̱kanꞌ na ku̱ndu̱u̱ a̱.
2TI 4:19 Kuaꞌa̱n Ndiosí ko̱o̱ Priscila xiinꞌ Aquila, xiinꞌ ne̱ vi̱ꞌe̱ Onesíforo.
2TI 4:20 Erasto ndii, ñu̱u̱ Corinto ni̱ ndoo̱ ra̱, te̱ ñu̱u̱ Mileto ni̱ na̱ko̱o̱ i̱ Trófimo, sa̱kanꞌ ña̱ kuni ku̱vi̱ ra̱.
2TI 4:21 Sa̱a̱ u̱nꞌ sa̱kuuꞌ ña̱ nduxa̱ꞌ, te̱ ki̱xi̱n u̱nꞌ ña̱ kuní ka̱ xaa̱ yoo̱ꞌ ña̱ vi̱xi̱n. Tiꞌviꞌ Eubulo xiinꞌ Pudente xiinꞌ Lino xiinꞌ Claudia chaꞌanꞌ u̱nꞌ. Te̱ tiꞌviꞌ tu̱ sa̱kuuꞌ i̱nga̱ ña̱ni̱ taꞌanꞌ e̱ꞌ chaꞌanꞌ u̱nꞌ.
2TI 4:22 Te̱ na ko̱o̱ na xto̱ꞌo̱ e̱ꞌ Jesucristo xiinꞌ nimá u̱nꞌ. Na sa̱ñuꞌuꞌ na Ndiosí sa̱kuuꞌ ndoꞌó. Sa̱kanꞌ na ku̱ndu̱u̱ a̱.
TIT 1:1 Yuꞌu̱ nduuꞌ Pablo, te̱ xikaꞌ nuuꞌ nuu̱ꞌ Ndiosí, te̱ nduuꞌ tu̱ i̱ te̱ ni̱ ti̱a̱nu̱ꞌ Jesucristo saniaꞌá i̱chiꞌ a̱, te̱ kui̱ni̱ ne̱ ni̱ na̱ka̱xi̱n Ndiosí ku̱ni̱ ni̱a̱ Jesús, te̱ ku̱nda̱ni̱ ni̱a̱ ña̱ ndi̱xa̱ ña̱ kandixaꞌ e̱ꞌ.
TIT 1:2 Xaꞌa̱ꞌ a̱ ja̱a̱nꞌ na ndiatuꞌ i̱ni̱ ni̱a̱ kivi̱ꞌ ñu̱u̱ ña̱ kö̱o̱ꞌ kivi̱ꞌ ndiꞌiꞌ, ña̱ xa̱ ni̱ ta̱xi̱ Ndiosí kuento a̱ xaꞌa̱ꞌ nde̱e̱ xta̱ꞌanꞌ kii̱ꞌ tïa̱ꞌan kua̱ꞌa̱ i̱i̱n yivi̱ꞌ, te̱ ña̱ ja̱a̱nꞌ ndii, xïni xaꞌanꞌ a̱.
TIT 1:3 Kii̱ꞌ ni̱ xa̱a̱ kivi̱ꞌ ña̱ ni̱ na̱ka̱xi̱n a̱ ndii, ni̱ sa̱tuví a̱ kuento ja̱a̱nꞌ. Te̱ mi̱iꞌ Ndiosí, ña̱ sakakú yooꞌ, nduuꞌ ña̱ ni̱ sa̱kuisoꞌ chuunꞌ yuꞌu̱ te̱ kaꞌa̱n ndo̱so̱ꞌ i̱ ña̱ ja̱a̱nꞌ nuu̱ꞌ ne̱ yivi̱ꞌ.
TIT 1:4 Tito, yoꞌó ndii, nde̱e̱ naa siꞌe̱ mi̱iꞌ xna̱ꞌa̱ i̱ nduuꞌ u̱nꞌ xaꞌa̱ꞌ a̱ ña̱ i̱ni̱ ingaꞌ e̱ꞌ xini e̱ꞌ Jesús, te̱ tiꞌviꞌ i̱ tu̱tu̱ yoꞌoꞌ nda̱ꞌaꞌ u̱nꞌ. Te̱ na sa̱ñuꞌuꞌ na Ndiosí, yu̱vaꞌ e̱ꞌ, xiinꞌ xto̱ꞌo̱ e̱ꞌ Jesucristo, ña̱ sa̱kakú yooꞌ, yoꞌó, te̱ na ku̱vi̱ta tu̱ i̱ni̱ a̱ xaꞌa̱ꞌ u̱nꞌ, te̱ na ta̱xi̱ tu̱ a̱ ña̱ mani̱ꞌ ko̱o̱ xiinꞌ u̱nꞌ.
TIT 1:5 Kii̱ꞌ ni̱ na̱ko̱o̱ i̱ yoꞌó nuu̱ꞌ ñu̱ꞌuꞌ ña̱ naá i̱ꞌnu̱ ña̱ na̱niꞌ Creta ndii, ni̱ xa̱a̱ i̱ sa̱kanꞌ te̱ nda̱sa̱va̱ꞌa̱ u̱nꞌ ña̱ kuní xinu̱, naa kuuꞌ ña̱ sa̱kuisoꞌ chuunꞌ u̱nꞌ te̱ xi̱xa̱, te̱ ka̱ꞌndi̱a̱ chuunꞌ nuu̱ꞌ ne̱ nakayá xaꞌa̱ꞌ Jesús i̱ꞌi̱n ñu̱u̱, sa̱a̱ ni̱ ti̱a̱chuunꞌ i̱ yoꞌó.
TIT 1:6 Te̱ i̱i̱n te̱ xi̱xa̱, te̱ xaꞌndia chuunꞌ nuu̱ꞌ ne̱ nakayá xaꞌa̱ꞌ Jesús ndii, kuní a̱ ña̱ ku̱ndu̱u̱ ra̱ i̱i̱n te̱ kaꞌán va̱ꞌa̱ ne̱ yivi̱ꞌ xaꞌa̱ꞌ, te̱ i̱i̱n nda̱a̱ꞌ kui̱ti̱ꞌ ñaꞌ siꞌi ra̱ ko̱o̱, te̱ siꞌe̱ ra̱ ndii, kuní a̱ ña̱ i̱ni̱ ni̱a̱ xini ni̱a̱ Jesús, te̱ kü̱ndu̱u̱ ni̱a̱ ne̱ ni̱a̱ꞌa, ni̱ nde̱e̱ kü̱ndu̱u̱ tu̱ ni̱a̱ ne̱ so̱ꞌo̱.
TIT 1:7 Kua̱chi̱ ndii, te̱ xitoꞌ ne̱ nakayá xaꞌa̱ꞌ Jesús ja̱a̱nꞌ ndii, kuní a̱ ña̱ ku̱ndu̱u̱ ra̱ i̱i̱n te̱ kaꞌán va̱ꞌa̱ ne̱ yivi̱ꞌ xaꞌa̱ꞌ, sa̱kanꞌ ña̱ chu̱u̱n nuu̱ꞌ Ndiosí xaaꞌ ra̱. Te̱ küní a̱ ña̱ ku̱ndu̱u̱ ra̱ te̱ ñuñuꞌ, ni̱ nde̱e̱ te̱ i̱ꞌniꞌ, ni̱ nde̱e̱ te̱ xini̱, ni̱ nde̱e̱ te̱ ku̱ntaꞌanꞌ xiinꞌ ne̱ yivi̱ꞌ, ni̱ nde̱e̱ te̱ xini xaꞌanꞌ ne̱ yivi̱ꞌ te̱ ki̱ꞌi̱n ra̱ xu̱ꞌunꞌ.
TIT 1:8 Süu̱ꞌ ja̱a̱nꞌ ndii kuní a̱ ña̱ ku̱ndu̱u̱ ra̱ i̱i̱n te̱ natiinꞌ mani̱ꞌ ne̱ yivi̱ꞌ kii̱ꞌ xaá ni̱a̱ vi̱ꞌe̱ ra̱, i̱i̱n te̱ kaꞌán va̱ nimá sa̱a̱ ña̱ va̱ꞌa̱, i̱i̱n te̱ kuuꞌ kaxiꞌ, i̱i̱n te̱ xachuunꞌ nda̱ku, i̱i̱n te̱ xikaꞌ ndo̱o̱ nuu̱ꞌ Ndiosí, i̱i̱n te̱ xitoꞌ xiinꞌ miiꞌ.
TIT 1:9 Te̱ sa̱kanꞌ tu̱ kuní a̱ ña̱ kui̱i̱n ni̱ꞌi̱ ra̱ sa̱a̱ niiꞌ ni̱ sa̱kuaa̱n ra̱ tu̱ꞌu̱n va̱ꞌa̱ ña̱ kandixaꞌ e̱ꞌ, te̱ ko̱o̱ tu̱ꞌva̱ ra̱, te̱ ka̱ni̱ kuento ra̱ ne̱ yivi̱ꞌ xiinꞌ ña̱ va̱ꞌa̱ ña̱ sa̱niaꞌá ra̱ xaꞌa̱ꞌ ña̱ ndi̱xa̱ ña̱ kandixaꞌ e̱ꞌ, te̱ sa̱ka̱ndixaꞌ ra̱ ne̱ xikuitaꞌnú nuu̱ꞌ tu̱ꞌu̱n va̱ꞌa̱ ja̱a̱nꞌ.
TIT 1:10 Kua̱chi̱ ndii yoo kuaꞌa̱ꞌ te̱ so̱ꞌo̱ nuu̱ꞌ ña̱ kandixaꞌ e̱ꞌ ja̱a̱nꞌ, te̱ kaꞌán saka ra̱, te̱ xini xaꞌanꞌ tu̱ ra̱ ne̱ i̱ni̱ xini Ndiosí. Sa̱kanꞌ xaaꞌ naa kuuꞌ te̱ kaꞌán ña̱ kuní a̱ ña̱ ka̱sa̱ꞌa̱ e̱ꞌ tuni̱ i̱i̱nꞌ e̱ꞌ.
TIT 1:11 Täxiꞌ u̱nꞌ sa̱niaꞌá te̱ ja̱a̱nꞌ ne̱ ndikún i̱chiꞌ Jesús, sa̱kanꞌ ña̱ sasanaꞌ ra̱ sa̱kuuꞌ ne̱ ndieeꞌ vi̱ꞌe̱ miiꞌ koꞌniꞌ ra̱ saniaꞌá ra̱. Te̱ siinꞌ tukuꞌ ndii, süu̱ꞌ xaꞌa̱ꞌ Ndiosí xaaꞌ ra̱ chu̱u̱n ja̱a̱nꞌ, süu̱ꞌ ja̱a̱nꞌ ndii xaꞌa̱ꞌ a̱ ña̱ kuni ki̱ꞌi̱n ra̱ xu̱ꞌunꞌ kui̱ti̱ꞌ xaaꞌ ra̱ a̱.
TIT 1:12 Xaꞌa̱ꞌ a̱ ja̱a̱nꞌ na xa̱ ni̱ kaꞌa̱n tiakú i̱i̱n te̱ ñu̱u̱ Creta ñaa̱ꞌ xaꞌa̱ꞌ ne̱ ñu̱u̱ ra̱ xta̱ꞌanꞌ ndii: “Ne̱ ñu̱u̱ i̱, ne̱ Creta ndii, vixi̱ va̱ mi̱iꞌ ne̱ ja̱a̱nꞌ, te̱ kuuꞌ ni̱a̱ nde̱e̱ na ki̱tiꞌ i̱kuꞌ, te̱ sa̱kanꞌ tu̱ xixiꞌ xkaꞌndi̱a̱ ni̱a̱, te̱ suxanꞌ va̱ tu̱ ni̱a̱”, ni̱ kachi̱ ra̱.
TIT 1:13 Te̱ ña̱ nda̱ku ni̱ kaꞌa̱n ra̱, sa̱kanꞌ na kuní a̱ ña̱ ko̱ndi̱a̱ yu̱ꞌuꞌ ndi̱e̱eꞌ u̱nꞌ ne̱ ndikún i̱chiꞌ Jesús ja̱a̱nꞌ, te̱ na̱kuita̱ ni̱ꞌi̱ tu̱ku̱u̱ ni̱a̱ nuu̱ꞌ ña̱ i̱ni̱ e̱ꞌ xini e̱ꞌ Jesús,
TIT 1:14 te̱ sä̱a̱ tu̱ ni̱a̱ kuenta kuuꞌ kuento ña̱ ni̱ na̱ta̱ꞌviꞌ xíniꞌ te̱ judío, ni̱ nde̱e̱ sä̱a̱ tu̱ ni̱a̱ kuenta kuuꞌ ña̱ kaꞌán chuunꞌ te̱ yivi̱ꞌ, te̱ ni̱ sa̱xi̱o̱o̱ xiinꞌ mi̱iꞌ nuu̱ꞌ ña̱ ndi̱xa̱ xaꞌa̱ꞌ Ndiosí.
TIT 1:15 Ne̱ i̱ni̱ xna̱ꞌa̱ xini Jesús ndii, ndo̱o̱ nimá ni̱a̱ te̱ ndo̱o̱ tu̱ sa̱kuuꞌ ña̱ꞌa̱ nuu̱ꞌ ni̱a̱. Ndisu̱ ne̱ xa̱ ni̱ ti̱viꞌ nimá, te̱ ï̱ni̱ tu̱ ni̱a̱ xini ni̱a̱ Jesús ndii, kö̱o̱ꞌ nde̱e̱ i̱i̱n ña̱ ndo̱o̱ nuu̱ꞌ ne̱ ja̱a̱nꞌ. Kua̱chi̱ ndii mi̱iꞌ ndiꞌiꞌ ña̱ kuä̱sa̱ꞌ kuní xanini ni̱a̱, te̱ nätuvi̱ꞌ i̱ni̱ ni̱a̱ xaꞌa̱ꞌ ña̱ ni̱a̱ꞌa, ña̱ xaaꞌ ni̱a̱.
TIT 1:16 Kaꞌán ne̱ ja̱a̱nꞌ ña̱ xiní ni̱a̱ Ndiosí, ndisu̱ xiinꞌ ña̱ xaaꞌ ni̱a̱ ndii, niaꞌá ni̱a̱ ña̱ ne̱ xini xaꞌanꞌ nduuꞌ ni̱a̱. Te̱ ki̱ni̱ va̱ kuuꞌ ni̱a̱, te̱ nduuꞌ tu̱ ni̱a̱ ne̱ so̱ꞌo̱, te̱ sa̱kanꞌ tu̱ kö̱o̱ꞌ kivi̱ꞌ xaaꞌ ni̱a̱ nde̱e̱ i̱i̱n nuu̱ꞌ ña̱ va̱ꞌa̱.
TIT 2:1 Ndisu̱ yoꞌó ndii, kaꞌa̱n kui̱ti̱ꞌ u̱nꞌ ña̱ nakuitá xiinꞌ ña̱ ndi̱xa̱ ña̱ kandixaꞌ e̱ꞌ.
TIT 2:2 Te̱ xi̱xa̱ ndii, kaꞌa̱n u̱nꞌ xiinꞌ ra̱ ña̱ kuní a̱ ko̱o̱ ñuꞌuꞌ i̱ni̱ va̱ ra̱, te̱ kuní tu̱ a̱ ña̱ ku̱ndu̱u̱ ra̱ i̱i̱n te̱ kaꞌán va̱ꞌa̱ ne̱ yivi̱ꞌ xaꞌa̱ꞌ, te̱ kuní a̱ ña̱ kuuꞌ kaxiꞌ ra̱, te̱ kuní a̱ kui̱i̱n ni̱ꞌi̱ tu̱ ra̱ nuu̱ꞌ i̱chiꞌ Jesús, te̱ kuní a̱ ña̱ kui̱i̱n ni̱ꞌi̱ tu̱ ra̱ nuu̱ꞌ ña̱ ku̱ndani̱ ra̱ ne̱ yivi̱ꞌ, te̱ kui̱i̱n ni̱ꞌi̱ tu̱ ra̱ tee̱ꞌ ndee yoo tu̱ndoꞌo̱ꞌ nuu̱ꞌ kivi̱ꞌ ñu̱u̱ ra̱.
TIT 2:3 Sa̱kanꞌ tu̱ ña̱ꞌaꞌ xi̱xa̱ ndii, sa̱niaꞌá u̱nꞌ ni̱a̱ ña̱ kuní a̱ ka̱ka̱ ii̱ꞌ ni̱a̱ sa̱a̱ kuní Ndiosí. Te̱ sätaví kua̱chi̱ nianí ni̱a̱ ne̱ yivi̱ꞌ, te̱ ni̱ nde̱e̱ kü̱ndu̱u̱ tu̱ ni̱a̱ ne̱ xtani̱ va̱ ko̱ꞌo̱ vino, nde̱e̱ va̱ꞌa̱ ka̱ na sa̱niaꞌá ni̱a̱ ña̱ va̱ꞌa̱,
TIT 2:4 te̱ ko̱ndi̱a̱ yu̱ꞌuꞌ ni̱a̱ ña̱ꞌaꞌ sa̱va̱ ña̱ ku̱ndani̱ ne̱ ja̱a̱nꞌ i̱i̱ꞌ ni̱a̱ xiinꞌ siꞌe̱ ni̱a̱.
TIT 2:5 Te̱ na ko̱ndi̱a̱ yu̱ꞌuꞌ tu̱ ni̱a̱ ne̱ sa̱va̱ ja̱a̱nꞌ ña̱ ku̱ndu̱u̱ ni̱a̱ ne̱ kuuꞌ kaxiꞌ, te̱ ku̱ndu̱u̱ tu̱ ni̱a̱ ne̱ xikaꞌ ndo̱o̱, te̱ ko̱to̱ mani̱ꞌ tu̱ ni̱a̱ ne̱ ndieeꞌ vi̱ꞌe̱ ni̱a̱, te̱ va̱ꞌa̱ tu̱ nimá ni̱a̱ ku̱ni̱ ni̱a̱ ne̱ yivi̱ꞌ, te̱ sa̱kanꞌ tu̱ ko̱to̱ kaꞌnuꞌ ni̱a̱ i̱i̱ꞌ ni̱a̱. Sa̱kanꞌ te̱ kö̱o̱ꞌ ne̱ ku̱vi̱ ka̱ni̱a̱ꞌa xaꞌa̱ꞌ tu̱ꞌu̱n Ndiosí.
TIT 2:6 Sa̱kanꞌ tu̱ ne̱ sa̱va̱ ndii, ko̱ndi̱a̱ yu̱ꞌuꞌ u̱nꞌ ni̱a̱ ña̱ na ku̱ndu̱u̱ ni̱a̱ ne̱ kuuꞌ kaxiꞌ,
TIT 2:7 te̱ xiinꞌ ña̱ xaaꞌ u̱nꞌ niaꞌa̱ u̱nꞌ ni̱a̱ ña̱ xachuunꞌ nda̱ku u̱nꞌ xiinꞌ sa̱kuuꞌ ña̱ xaaꞌ u̱nꞌ, te̱ kii̱ꞌ saniaꞌá ña̱ꞌaꞌ u̱nꞌ ndii, sa̱a̱ u̱nꞌ ña̱ ja̱a̱nꞌ xiinꞌ i̱i̱n ka̱niiꞌ nimá u̱nꞌ, te̱ sa̱a̱ tu̱ u̱nꞌ sa̱a̱ xataꞌa̱n kui̱ni̱ e̱ꞌ.
TIT 2:8 Te̱ sa̱kanꞌ tu̱ sa̱niaꞌá nda̱ku u̱nꞌ ne̱ yivi̱ꞌ, te̱ kö̱o̱ꞌ ne̱ ku̱vi̱ ka̱ni̱a̱ꞌa xaꞌa̱ꞌ tu̱ꞌu̱n va̱ꞌa̱, sa̱kanꞌ te̱ yo̱o̱ ka̱ xikuitaꞌnú nuu̱ꞌ ña̱ saniaꞌá u̱nꞌ ja̱a̱nꞌ ndii, ku̱ka̱ꞌa̱n nuu̱ꞌ ni̱a̱, kua̱chi̱ ndii kö̱o̱ꞌ ña̱ ni̱a̱ꞌa ku̱vi̱ kaꞌa̱n ni̱a̱ xaꞌa̱ꞌ e̱ꞌ.
TIT 2:9 Te̱ sa̱kanꞌ tu̱ ne̱ xikoꞌ niꞌiꞌ i̱i̱n xto̱ꞌo̱ ndii, ko̱ndi̱a̱ yu̱ꞌuꞌ u̱nꞌ ni̱a̱, ña̱ ta̱xi̱ so̱ꞌo̱ ni̱a̱ ña̱ kaꞌán chuunꞌ xto̱ꞌo̱ ni̱a̱ xiinꞌ ni̱a̱, te̱ ka̱ka̱ ni̱a̱ xakuatiaꞌ ni̱a̱ te̱ ja̱a̱nꞌ xiinꞌ sa̱kuuꞌ ña̱ xaaꞌ ni̱a̱, te̱ kä̱ni̱ taꞌanꞌ ni̱a̱ kuento xiinꞌ ra̱.
TIT 2:10 Te̱ sä̱kuiꞌnaꞌ ni̱a̱ ña̱ꞌa̱ xto̱ꞌo̱ ni̱a̱ ja̱a̱nꞌ, süu̱ꞌ ja̱a̱nꞌ ndii kuní a̱ ña̱ sa̱chuunꞌ nda̱ku xna̱ꞌa̱ ni̱a̱. Sa̱kanꞌ te̱ ku̱ni̱ sa̱kuuꞌ ne̱ yivi̱ꞌ ña̱ nda̱tu̱nꞌ yaꞌa̱ kaꞌán ña̱ ndi̱xa̱ xaꞌa̱ꞌ Ndiosí, ña̱ ni̱ sa̱kakú yooꞌ.
TIT 2:11 Kua̱chi̱ ndii xa̱ ni̱ niaꞌa̱ tuviꞌ Ndiosí ña̱ ndani̱ mi̱iꞌ a̱ yooꞌ. Sa̱kanꞌ na kataniꞌ a̱ ña̱ sa̱kakú a̱ sa̱kuuꞌ yooꞌ ne̱ yivi̱ꞌ i̱i̱n yivi̱ꞌ nuu̱ꞌ kua̱chi̱ e̱ꞌ.
TIT 2:12 Te̱ xiinꞌ ña̱ ndani̱ a̱ yooꞌ ja̱a̱nꞌ sa̱niaꞌá a̱ yooꞌ ña̱ ku̱xi̱o̱o̱ e̱ꞌ nuu̱ꞌ sa̱kuuꞌ nuu̱ꞌ ña̱ ni̱a̱ꞌa, xiinꞌ ña̱ too i̱ni̱, ña̱ yoo i̱i̱n yivi̱ꞌ. Te̱ ku̱ndu̱u̱ e̱ꞌ ne̱ kuuꞌ kaxiꞌ, te̱ ka̱ka̱ nda̱ku e̱ꞌ i̱i̱n yivi̱ꞌ, te̱ sa̱a̱ e̱ꞌ ña̱ kuní Ndiosí,
TIT 2:13 ña̱ ndiatuꞌ e̱ꞌ xaa̱ ña̱ ndiatuꞌ i̱ni̱ e̱ꞌ xaꞌa̱ꞌ, ña̱ nduuꞌ kivi̱ꞌ nda̱tu̱nꞌ ña̱ ki̱xi̱n Ndiosí kaꞌnuꞌ kooꞌ chukuuꞌ, ña̱ nduuꞌ Jesucristo, ña̱ sakakú yooꞌ.
TIT 2:14 Te̱ ni̱ sa̱na̱kuaꞌa xiinꞌ mi̱iꞌ a̱, te̱ ni̱ xiꞌi̱ a̱ xaꞌa̱ꞌ kua̱chi̱ e̱ꞌ te̱ sa̱ndoó ndiká a̱ yooꞌ nuu̱ꞌ sa̱kuuꞌ nuu̱ꞌ ña̱ ni̱a̱ꞌa, te̱ nda̱sa̱ndo̱o̱ a̱ nimá e̱ꞌ. Sa̱kanꞌ te̱ ku̱ndu̱u̱ e̱ꞌ kuenta mi̱iꞌ a̱, ne̱ nduuꞌ ndi̱ti̱a̱ a̱, ne̱ xaaꞌ xa̱ nuu̱ꞌ ña̱ va̱ꞌa̱ kui̱ti̱ꞌ.
TIT 2:15 Xiinꞌ sa̱kuuꞌ ña̱ ndi̱e̱e̱ꞌ ña̱ kumiꞌ u̱nꞌ kaꞌa̱n u̱nꞌ ña̱ yo̱ꞌo̱ꞌ nuu̱ꞌ ne̱ yivi̱ꞌ ñaa̱ꞌ, te̱ sa̱ndi̱e̱ni u̱nꞌ ni̱a̱, te̱ kaꞌa̱n ndi̱e̱eꞌ tu̱ u̱nꞌ xiinꞌ ni̱a̱. Te̱ tä̱xi̱ u̱nꞌ nde̱e̱ i̱i̱n xaꞌa̱ꞌ ña̱ kaꞌa̱n kuiꞌe nde̱e̱ i̱i̱n ne̱ yivi̱ꞌ xaꞌa̱ꞌ u̱nꞌ.
TIT 3:1 Sa̱na̱kaꞌanꞌ naa sanakaꞌanꞌ u̱nꞌ sa̱kuuꞌ ne̱ taꞌanꞌ e̱ꞌ, ne̱ nduuꞌ kuenta Jesús, ña̱ kuní a̱ sa̱xinú ni̱a̱ ña̱ kaꞌán te̱ ndiaa chuunꞌ nuu̱ꞌ ñu̱ꞌuꞌ e̱ꞌ, xiinꞌ te̱ xaꞌndia chuunꞌ nuu̱ꞌ ñu̱u̱ e̱ꞌ. Te̱ na saxinú ni̱a̱ ña̱ kaꞌán chuunꞌ ra̱, te̱ na ko̱o̱ tu̱ꞌva̱ tu̱ ni̱a̱ te̱ sa̱a̱ ni̱a̱ sa̱kuuꞌ ña̱ va̱ꞌa̱.
TIT 3:2 Te̱ na kä̱ni̱a̱ꞌa ni̱a̱ xaꞌa̱ꞌ nde̱e̱ i̱i̱n ne̱ yivi̱ꞌ, te̱ na käniꞌ taꞌanꞌ ni̱a̱ kuento xiinꞌ ne̱ yivi̱ꞌ, süu̱ꞌ ja̱a̱nꞌ ndii mani̱ꞌ ku̱u̱ ni̱a̱ xaꞌa̱ꞌ ne̱ yivi̱ꞌ niaꞌá ni̱a̱ nuu̱ꞌ sa̱kuuꞌ ne̱ ja̱a̱nꞌ ña̱ maso kuuꞌ ni̱a̱.
TIT 3:3 Kua̱chi̱ ndii ni̱ ku̱u̱ tu̱ yooꞌ xta̱ꞌanꞌ naa kuuꞌ ne̱ ja̱a̱nꞌ, ni̱ nduu̱ e̱ꞌ ne̱ küuꞌ kaxiꞌ, te̱ ni̱ nduu̱ tu̱ e̱ꞌ ne̱ so̱ꞌo̱ nuu̱ꞌ Ndiosí, te̱ xikaꞌ ni̱ yoo̱ e̱ꞌ nuu̱ꞌ ña̱ ndi̱xa̱, te̱ ni̱ xi̱ko̱ niꞌiꞌ sa̱kuuꞌ nuu̱ꞌ ña̱ ni̱a̱ꞌa, ña̱ ndioo̱ꞌ i̱ni̱ mi̱iꞌ e̱ꞌ yooꞌ, xiinꞌ ña̱ sii̱ꞌ, ña̱ yooꞌ i̱i̱n yivi̱ꞌ. Te̱ xa̱ nuu̱ꞌ nuu̱ꞌ ña̱ ni̱a̱ꞌa ni̱ tiaku̱ e̱ꞌ, te̱ nda̱si̱ꞌ nuu̱ꞌ e̱ꞌ ni̱ xi̱ni̱ taꞌanꞌ e̱ꞌ, te̱ ki̱ni̱ va̱ ni̱ íin e̱ꞌ, te̱ ni̱ nda̱siꞌ taꞌanꞌ e̱ꞌ.
TIT 3:4 Ndisu̱ Ndiosí, ña̱ sakakú yooꞌ ndii, ni̱ niaꞌa̱ a̱ ña̱ kuvita i̱ni̱ a̱ xaꞌa̱ꞌ ne̱ yivi̱ꞌ i̱i̱n yivi̱ꞌ xiinꞌ ña̱ ndani̱ a̱ sa̱kuuꞌ e̱ꞌ.
TIT 3:5 Te̱ süu̱ꞌ xaꞌa̱ꞌ a̱ ña̱ ni̱ xa̱a̱ e̱ꞌ ña̱ va̱ꞌa̱ na ni̱ sa̱kakú a̱ yooꞌ, süu̱ꞌ ja̱a̱nꞌ ndii xaꞌa̱ꞌ a̱ ña̱ kuvita i̱ni̱ a̱ xaꞌa̱ꞌ e̱ꞌ ni̱ xa̱a̱ a̱ ña̱ ja̱a̱nꞌ, sa̱kanꞌ ña̱ ni̱ sa̱ndoyoꞌ a̱ kua̱chi̱ e̱ꞌ kii̱ꞌ ni̱ ka̱ku̱ e̱ꞌ tu̱ku̱ i̱chiꞌ, te̱ ni̱ na̱ꞌi̱n e̱ꞌ kivi̱ꞌ ñu̱u̱ xa̱aꞌ ni̱ xa̱a̱ Espíritu Santo,
TIT 3:6 ña̱ ni̱ sa̱kutuꞌ Ndiosí nimá e̱ꞌ xaꞌa̱ꞌ ña̱ ni̱ xa̱a̱ Jesucristo, ña̱ sakakú yooꞌ.
TIT 3:7 Ni̱ xa̱a̱ a̱ sa̱kanꞌ te̱ sa̱nda̱ku a̱ nimá e̱ꞌ xaꞌa̱ꞌ a̱ ña̱ ndani̱ mi̱iꞌ a̱ yooꞌ, te̱ na̱ti̱i̱n e̱ꞌ kivi̱ꞌ ñu̱u̱ ña̱ kö̱o̱ꞌ kivi̱ꞌ ndiꞌiꞌ, ña̱ ndiatuꞌ i̱ni̱ e̱ꞌ xaꞌa̱ꞌ.
TIT 3:8 Ña̱ yo̱ꞌo̱ꞌ ndii, ña̱ nda̱ku nduuꞌ a̱, te̱ kuní i̱ ña̱ kaꞌa̱n ndi̱e̱eꞌ va̱ u̱nꞌ u̱n xiinꞌ ne̱ yivi̱ꞌ, sa̱kanꞌ te̱ ku̱ndi̱ꞌni̱ ne̱ i̱ni̱ xini Ndiosí te̱ sa̱a̱ ni̱a̱ ña̱ va̱ꞌa̱. Te̱ ña̱ ja̱a̱nꞌ ndii, ña̱ va̱ꞌa̱ va̱ nduuꞌ a̱, te̱ chindieeꞌ kuaꞌa̱ꞌ tu̱ a̱ sa̱kuuꞌ ne̱ yivi̱ꞌ.
TIT 3:9 Ndisu̱ kä̱ni̱ taꞌanꞌ u̱nꞌ kuento xiinꞌ ne̱ yivi̱ꞌ xaꞌa̱ꞌ ña̱ kuä̱sa̱ꞌ kuní, ni̱ nde̱e̱ xaꞌa̱ꞌ kuento ya̱taꞌ ña̱ kaꞌán ni̱a̱ xaꞌa̱ꞌ ne̱ xii̱ꞌ ya̱taꞌ e̱ꞌ, ni̱ nde̱e̱ xaꞌa̱ꞌ tu̱ꞌu̱n nde̱iꞌ Ndiosí. Kua̱chi̱ ndii ña̱ kuä̱sa̱ꞌ kuní nduuꞌ a̱ kii̱ꞌ xaaꞌ e̱ꞌ sa̱kanꞌ, te̱ kuä̱sa̱ꞌ tu̱ chindieeꞌ a̱.
TIT 3:10 Te̱ ne̱ xikaꞌ nataꞌviꞌ ne̱ ndikún i̱chiꞌ Jesús ndii, ka̱ni̱ ña̱ꞌaꞌ u̱nꞌ kuento i̱i̱n uvi̱ ta̱ꞌan i̱chiꞌ, te̱ naaꞌ tä̱xi̱ so̱ꞌo̱ ni̱a̱ ña̱ kaꞌán u̱nꞌ ndii, tä̱xi̱ ka̱ u̱nꞌ ndu̱i̱i̱n ni̱a̱ xiinꞌ ndo̱ꞌ.
TIT 3:11 Kua̱chi̱ ndii xa̱ xiní kaxiꞌ e̱ꞌ ña̱ xiinꞌ ña̱ ja̱a̱nꞌ niaꞌá ne̱ ja̱a̱nꞌ ña̱ xa̱ ni̱ sa̱na̱koꞌ xiinꞌ mi̱iꞌ ni̱a̱ nuu̱ꞌ ña̱ ndi̱xa̱, te̱ xa̱ kua̱chi̱ mi̱iꞌ ni̱a̱ katunꞌ ña̱ꞌaꞌ.
TIT 3:12 Te̱ kii̱ꞌ ti̱ꞌviꞌ i̱ Artemas uun Tíquico miiꞌ nduꞌu̱ꞌ u̱nꞌ ñaa̱ꞌ ndii, sa̱a̱ u̱nꞌ sa̱kuuꞌ ña̱ nduxa̱ꞌ te̱ ki̱xi̱n ko̱to̱ u̱nꞌ yuꞌu̱ ñu̱u̱ Nicópolis. Sa̱kanꞌ ña̱ i̱kanꞌ xanini i̱ xkaꞌndi̱a̱ i̱ yoo̱ꞌ vi̱xi̱n.
TIT 3:13 Te̱ chi̱ndi̱e̱eꞌ u̱nꞌ te̱ xikuiꞌní xaꞌa̱ꞌ ne̱ yivi̱ꞌ, te̱ naniꞌ Zenas, te̱ chi̱ndi̱e̱eꞌ tu̱ u̱nꞌ Apolos xiinꞌ yo̱o̱ ka̱ nduuꞌ ña̱ꞌa̱ ña̱ kuní nuu̱ꞌ uvi̱ sa̱aꞌ ra̱, te̱ ku̱vi̱ na̱kaa̱ ra̱ kuꞌu̱n ra̱ xiinꞌ tu̱ꞌu̱n Ndiosí, sa̱kanꞌ te̱ kü̱ndo̱ꞌo̱ ra̱ xaꞌa̱ꞌ nde̱e̱ i̱i̱n ña̱ꞌa̱.
TIT 3:14 Sa̱kanꞌ te̱ ku̱vi̱ sa̱kuaa̱n ne̱ ndikún i̱chiꞌ Jesús xiinꞌ e̱ꞌ sa̱a̱ ni̱a̱ ña̱ va̱ꞌa̱, te̱ chi̱ndi̱e̱eꞌ ni̱a̱ ne̱ natiín xna̱ꞌa̱, te̱ ku̱ndu̱u̱ ni̱a̱ ne̱ chu̱u̱n va̱ nuu̱ꞌ Ndiosí.
TIT 3:15 Tiꞌviꞌ sa̱kuuꞌ ne̱ chindieeꞌ taꞌanꞌ xiinꞌ i̱ chaꞌanꞌ u̱nꞌ. Te̱ kuaꞌa̱n Ndiosí ko̱o̱ na ne̱ i̱ni̱ ingaꞌ xini Jesús xiinꞌ e̱ꞌ, ne̱ ndani̱ yooꞌ. Na sa̱ñuꞌuꞌ na xto̱ꞌo̱ e̱ꞌ Jesucristo sa̱kuuꞌ ndoꞌó. Sa̱kanꞌ na ku̱ndu̱u̱ a̱.
PHM 1:1 Yuꞌu̱ nduuꞌ Pablo, te̱ naá i̱ vi̱ꞌe̱ ka̱a̱ xaꞌa̱ꞌ a̱ ña̱ nduuꞌ i̱ te̱ xikaꞌ nuuꞌ nuu̱ꞌ Jesucristo. Yuꞌu̱ xiinꞌ ña̱ni̱ e̱ꞌ Timoteo ndii, tiꞌviꞌ ndu̱ chaꞌanꞌ u̱nꞌ Filemón kuaꞌa, te̱ xachuunꞌ ingaꞌ xiinꞌ ndu̱.
PHM 1:2 Te̱ tiꞌviꞌ tu̱ ndu̱ chaꞌanꞌ sa̱kuuꞌ ne̱ nakayá xaꞌa̱ꞌ Jesús vi̱ꞌe̱ u̱nꞌ. Te̱ sa̱kanꞌ tu̱ tiꞌviꞌ ndu̱ chaꞌanꞌ ne̱ taꞌanꞌ e̱ꞌ xiinꞌ Cristo, ñaꞌ nduuꞌ Apia xiinꞌ te̱ nduuꞌ Arquipo, te̱ xachuunꞌ ingaꞌ xiinꞌ e̱ꞌ.
PHM 1:3 Te̱ na sa̱ñuꞌuꞌ na Ndiosí, yu̱vaꞌ e̱ꞌ, xiinꞌ xto̱ꞌo̱ e̱ꞌ Jesucristo, ndoꞌó. Te̱ na ta̱xi̱ tu̱ a̱ ña̱ mani̱ꞌ ko̱o̱ xiinꞌ ndo̱ꞌ.
PHM 1:4 Sa̱kuuꞌ i̱chiꞌ kii̱ꞌ kaꞌán i̱ xiinꞌ Ndiosí ndii, taxiꞌ i̱ ña̱ chi̱nda̱ni a̱ xaꞌa̱ꞌ u̱nꞌ, Filemón,
PHM 1:5 sa̱kanꞌ ña̱ xini i̱ kuento ña̱ ndani̱ u̱nꞌ xto̱ꞌo̱ e̱ꞌ Jesús, te̱ i̱ni̱ tu̱ u̱nꞌ xini ña̱ꞌaꞌ u̱nꞌ. Te̱ sa̱kanꞌ tu̱ ndani̱ u̱nꞌ sa̱kuuꞌ ne̱ nduuꞌ kuenta a̱.
PHM 1:6 Te̱ kaꞌán va̱ i̱ xiinꞌ Ndiosí ña̱ xaꞌa̱ꞌ a̱ ña̱ i̱i̱n kachi i̱ni̱ e̱ꞌ xini ña̱ꞌaꞌ e̱ꞌ ndii, ku̱nda̱ni̱ u̱nꞌ sa̱kuuꞌ ña̱ va̱ꞌa̱ ña̱ ku̱vi̱ na̱ti̱i̱n e̱ꞌ xaꞌa̱ꞌ a̱ ña̱ ndikún e̱ꞌ i̱chiꞌ Jesucristo.
PHM 1:7 Kua̱chi̱ ndii va̱ꞌa̱ va̱ kuni nimá i̱, te̱ naá va̱ꞌa̱ tu̱ i̱ni̱ i̱ xaꞌa̱ꞌ a̱ ña̱ tiakú tu̱ꞌu̱n ña̱ kundani̱ va̱ u̱nꞌ ne̱ i̱ni̱ xini Jesús. Ña̱ni̱ i̱, sa̱kanꞌ ña̱ ni̱ sa̱kiꞌví u̱nꞌ nimá kuaꞌa̱ꞌ ne̱ nduuꞌ kuenta Ndiosí xiinꞌ ña̱ xaaꞌ u̱nꞌ ja̱a̱nꞌ.
PHM 1:8 Sa̱kanꞌ na kuiiꞌ, tee̱ꞌ ndee kumiꞌ i̱ ña̱ ndi̱e̱e̱ꞌ ña̱ ni̱ ta̱xi̱ Cristo nuu̱ꞌ i̱ te̱ ti̱a̱chuunꞌ i̱ yoꞌó ndee ka̱ ña̱ kuní a̱ sa̱a̱ u̱nꞌ ndii,
PHM 1:9 nde̱e̱ chaaꞌ ka̱ kaꞌa̱n ndaꞌvi i̱ xiinꞌ u̱nꞌ te̱ sa̱a̱ u̱nꞌ i̱i̱n ña̱ va̱ꞌa̱ xaꞌa̱ꞌ i̱ xaꞌa̱ꞌ a̱ ña̱ ndani̱ taꞌanꞌ e̱ꞌ. Yuꞌu̱, Pablo ndii, i̱i̱n te̱ xi̱xa̱ va̱ nduuꞌ i̱, te̱ siinꞌ tukuꞌ ndii, vi̱ꞌe̱ ka̱a̱ naá i̱ vi̱ti̱n xaꞌa̱ꞌ a̱ ña̱ saniaꞌá i̱ i̱chiꞌ Jesucristo.
PHM 1:10 Kaꞌán ndaꞌvi i̱ xiinꞌ u̱nꞌ xaꞌa̱ꞌ Onésimo, te̱ ni̱ kaꞌa̱n ndo̱so̱ꞌ i̱ tu̱ꞌu̱n va̱ꞌa̱ nuu̱ꞌ ti̱xi̱n vi̱ꞌe̱ ka̱a̱ yoꞌoꞌ, nde̱e̱ naa siꞌe̱ i̱ nduuꞌ ra̱ nuu̱ꞌ i̱chiꞌ Jesús.
PHM 1:11 Naaꞌ nuu̱ꞌ ni̱ ki̱xi̱n ndii, i̱i̱n te̱ naá xachuunꞌ kuä̱sa̱ꞌ kuní ni̱ nduu̱ Onésimo yoꞌoꞌ nuu̱ꞌ yoꞌó ndii, süu̱ꞌ sa̱kanꞌ ka̱ nduuꞌ a̱ vi̱ti̱n, süu̱ꞌ ja̱a̱nꞌ ndii i̱i̱n te̱ xachuunꞌ nda̱ku va̱ nduuꞌ ra̱ nuu̱ꞌ i̱, te̱ sa̱kanꞌ tu̱ nuu̱ꞌ yoꞌó.
PHM 1:12 Sa̱kanꞌ na kuiiꞌ tiꞌviꞌ ña̱ꞌaꞌ i̱ miiꞌ nduꞌu̱ꞌ u̱nꞌ, te̱ nde̱e̱ naa nimá i̱ nduuꞌ ra̱.
PHM 1:13 Tee̱ꞌ ndee ni̱ kuni̱ nimá i̱ ña̱ ndoo̱ ra̱ xiinꞌ i̱ nuu̱ꞌ yoꞌó te̱ chi̱ndi̱e̱eꞌ ra̱ yuꞌu̱ miiꞌ naá i̱ vi̱ꞌe̱ ka̱a̱ xaꞌa̱ꞌ a̱ ña̱ kaꞌán ndo̱so̱ꞌ i̱ tu̱ꞌu̱n va̱ꞌa̱,
PHM 1:14 ndisu̱ nï̱ kuni̱ i̱ sa̱a̱ i̱ nde̱e̱ i̱i̱n ña̱ꞌa̱ xaꞌa̱ꞌ a̱ ña̱ tïa̱ꞌan ndoo̱ e̱ꞌ kuento xaꞌa̱ꞌ ña̱ ja̱a̱nꞌ. Sa̱kanꞌ te̱ ña̱ va̱ꞌa̱ ña̱ sa̱a̱ u̱nꞌ xaꞌa̱ꞌ i̱ ndii, kü̱ndu̱u̱ a̱ nde̱e̱ naa ña̱ tiinꞌ uꞌvi̱ yuꞌu̱ yoꞌó te̱ sa̱a̱ u̱nꞌ u̱n, süu̱ꞌ ja̱a̱nꞌ ndii sa̱a̱ u̱nꞌ sa̱kanꞌ xaꞌa̱ꞌ a̱ ña̱ sa̱kanꞌ kaꞌán nimá mi̱iꞌ u̱nꞌ.
PHM 1:15 Kua̱chi̱ ndii kueinꞌ xaꞌa̱ꞌ a̱ ja̱a̱nꞌ na ni̱ ku̱xi̱o̱o̱ Onésimo yoꞌoꞌ nuu̱ꞌ u̱nꞌ i̱i̱n xaꞌaꞌ. Ndisu̱ vi̱ti̱n ndii sanandikoꞌ i̱ ra̱ vi̱ꞌe̱ u̱nꞌ, te̱ ndoo̱ ra̱ i̱kanꞌ nde̱e̱ a̱ma̱a̱ ka̱ kivi̱ꞌ xiinꞌ u̱nꞌ.
PHM 1:16 Ndandii̱, kü̱ndu̱u̱ ka̱ ra̱ te̱ xikaꞌ nuuꞌ nuu̱ꞌ kui̱ti̱ꞌ u̱nꞌ, süu̱ꞌ ja̱a̱nꞌ ndii ku̱ndu̱u̱ ra̱ nde̱e̱ naa ña̱ni̱ mi̱iꞌ u̱nꞌ, te̱ ndani̱ va̱ u̱nꞌ. Sa̱kanꞌ ña̱ va̱ꞌa̱ ka̱ nduuꞌ a̱ sa̱kanꞌ. Yuꞌu̱ ndii, ndani̱ va̱ ña̱ꞌaꞌ i̱, ndisu̱ yoꞌó ndii, kuní a̱ ña̱ ku̱ndani̱ yaꞌa̱ ka̱ ña̱ꞌaꞌ u̱nꞌ. Ku̱ndani̱ u̱nꞌ ra̱ sa̱kanꞌ ña̱ süu̱ꞌ ndee ka̱ nuu̱ꞌ te̱ yivi̱ꞌ nduuꞌ ra̱, süu̱ꞌ ja̱a̱nꞌ ndii i̱i̱n te̱ ndikún xto̱ꞌo̱ e̱ꞌ nduuꞌ ra̱.
PHM 1:17 Sa̱kanꞌ na kuiiꞌ, naaꞌ ndi̱xa̱ xna̱ꞌa̱ ña̱ni̱ u̱nꞌ nduuꞌ i̱ nuu̱ꞌ i̱chiꞌ xto̱ꞌo̱ e̱ꞌ ndii, na̱ti̱i̱n va̱ꞌa̱ u̱nꞌ ra̱ nde̱e̱ naa natiinꞌ u̱nꞌ yuꞌu̱.
PHM 1:18 Naaꞌ ni̱ xa̱a̱ Onésimo yoꞌoꞌ ndee ka̱ nuu̱ꞌ ña̱ vä̱ꞌa̱ xiinꞌ u̱nꞌ, uun naaꞌ ndisoꞌ i̱kaꞌ ra̱ yoꞌó ndii, yuꞌu̱ na̱chaꞌvi̱ xaꞌa̱ꞌ ra̱.
PHM 1:19 Yuꞌu̱, te̱ nduuꞌ Pablo, keꞌi tu̱tu̱ yoꞌoꞌ, te̱ chinduꞌu̱ꞌ i̱ nuu̱ꞌ nda̱ꞌaꞌ i̱ nuu̱ꞌ a̱, te̱ ku̱ni̱ u̱nꞌ ña̱ taxiꞌ i̱ kuento i̱ ña̱ na̱chaꞌvi̱ i̱ yoꞌó sa̱kuuꞌ ña̱ ndisoꞌ i̱kaꞌ ra̱ yoꞌó. Tee̱ꞌ ndee ku̱vi̱ sa̱na̱kaꞌanꞌ i̱ yoꞌó ña̱ ndisoꞌ i̱kaꞌ tuꞌ mi̱iꞌ u̱nꞌ yuꞌu̱ xaꞌa̱ꞌ kivi̱ꞌ ñu̱u̱ u̱nꞌ.
PHM 1:20 Ndi̱xa̱, ña̱ni̱ i̱ Filemón, kaꞌán nimá i̱ ña̱ sa̱a̱ u̱nꞌ i̱i̱n ña̱ va̱ꞌa̱ xaꞌa̱ꞌ i̱ xaꞌa̱ꞌ a̱ ña̱ i̱ni̱ e̱ꞌ xini e̱ꞌ xto̱ꞌo̱ e̱ꞌ Jesús. Sa̱kiꞌví u̱nꞌ nimá i̱ xiinꞌ ña̱ ja̱a̱nꞌ xaꞌa̱ꞌ a̱ ña̱ i̱i̱n kachi xikaꞌ e̱ꞌ i̱chiꞌ a̱.
PHM 1:21 Tiꞌviꞌ i̱ tu̱tu̱ yoꞌoꞌ nda̱ꞌaꞌ u̱nꞌ, sa̱kanꞌ ña̱ xiní kaxiꞌ i̱ ña̱ sa̱xinú u̱nꞌ ña̱ yo̱ꞌo̱ꞌ, te̱ nde̱e̱ kuaꞌa̱ꞌ ka̱ sa̱a̱ u̱nꞌ te̱ sa̱kanꞌ ña̱ xikán i̱ ja̱a̱nꞌ.
PHM 1:22 Te̱ nde̱e̱ vi̱ti̱n sakuniꞌ tu̱ꞌu̱n i̱ yoꞌó ña̱ sa̱kooꞌ tu̱ꞌva̱ u̱nꞌ i̱i̱n xaanꞌ miiꞌ ku̱nduꞌu̱ꞌ i̱. Sa̱kanꞌ ña̱ ndiatuꞌ i̱ni̱ i̱ sa̱xinú Ndiosí ña̱ xikán ndo̱ꞌ nuu̱ꞌ a̱, te̱ ku̱vi̱ ke̱ta̱ i̱ vi̱ꞌe̱ ka̱a̱, te̱ kuꞌu̱n ndiꞌe̱ꞌ i̱ miiꞌ ndieeꞌ ndo̱ꞌ.
PHM 1:23 Epafras, te̱ naá vi̱ꞌe̱ ka̱a̱ xiinꞌ i̱ xaꞌa̱ꞌ a̱ ña̱ xikaꞌ nuuꞌ ndu̱ nuu̱ꞌ Cristo Jesús ndii, tiꞌviꞌ ra̱ chaꞌanꞌ u̱nꞌ.
PHM 1:24 Te̱ sa̱kanꞌ tu̱ tiꞌviꞌ Marcos, xiinꞌ Aristarco, xiinꞌ Demas, xiinꞌ Lucas chaꞌanꞌ u̱nꞌ. Te̱ chindieeꞌ taꞌanꞌ xiinꞌ tu̱ i̱ nduuꞌ sa̱kuuꞌ te̱ yo̱ꞌo̱ꞌ.
PHM 1:25 Na sa̱ñuꞌuꞌ na xto̱ꞌo̱ e̱ꞌ Jesucristo nimá ndo̱ꞌ. Sa̱kanꞌ na ku̱ndu̱u̱ a̱.
HEB 1:1 Nuu̱ꞌ ni̱ ki̱xi̱n ndii, kuaꞌa̱ꞌ va̱ i̱chiꞌ te̱ kuaꞌa̱ꞌ va̱ tu̱ nuu̱ꞌ ni̱ sa̱kaꞌán Ndiosí te̱ ni̱ kaꞌa̱n tiakú tu̱ꞌu̱n a̱ nuu̱ꞌ ne̱ xii̱ꞌ ya̱taꞌ e̱ꞌ.
HEB 1:2 Ndisu̱ kivi̱ꞌ ña̱ xa̱ kuaꞌa̱n ndiꞌiꞌ i̱i̱n yivi̱ꞌ vi̱ti̱n ndii, xiinꞌ nda̱ꞌaꞌ siꞌe̱ a̱ ni̱ kaꞌa̱n a̱ xiinꞌ e̱ꞌ. Te̱ ña̱ ja̱a̱nꞌ ni̱ nda̱sa̱ndu̱u̱ a̱ ña̱ xiinꞌ ña̱ꞌa̱ sa̱kuuꞌ ña̱ yoo. Te̱ xiinꞌ nda̱ꞌaꞌ ña̱ ja̱a̱nꞌ tu̱ ni̱ xa̱ꞌa̱ Ndiosí i̱i̱n yivi̱ꞌ.
HEB 1:3 Ña̱ ja̱a̱nꞌ nduuꞌ ña̱ niaꞌá ña̱ kaꞌnuꞌ kooꞌ chukuuꞌ Ndiosí. Te̱ su̱vi̱ tu̱ a̱ nduuꞌ ña̱ nakuitá xa̱chiꞌ xiinꞌ Ndiosí ja̱a̱nꞌ. Te̱ su̱vi̱ tu̱ a̱ nduuꞌ ña̱ xitoꞌ sa̱kuuꞌ ña̱ yooꞌ xiinꞌ ndi̱e̱e̱ꞌ tu̱ꞌu̱n yu̱ꞌuꞌ a̱. Te̱ kii̱ꞌ ndi̱ꞌi̱ ni̱ sa̱ndoyoꞌ mi̱iꞌ a̱ kua̱chi̱ e̱ꞌ ndii, ni̱ xi̱ku̱nduꞌu̱ꞌ a̱ ndi̱e̱nu̱ nda̱ꞌaꞌ kua̱ꞌa̱ Ndiosí, ña̱ kaꞌnuꞌ va̱.
HEB 1:4 Sa̱kanꞌ na kuiiꞌ ña̱ kaꞌnuꞌ ka̱ nduuꞌ siꞌe̱ Ndiosí ja̱a̱nꞌ te̱ sa̱kanꞌ ángele, sa̱kanꞌ ña̱ kaꞌnuꞌ ka̱ kivi̱ꞌ ni̱ na̱ti̱i̱n a̱ te̱ sa̱kanꞌ ña̱ ja̱a̱nꞌ.
HEB 1:5 Kua̱chi̱ ndii, kö̱o̱ꞌ kivi̱ꞌ ni̱ kaꞌa̱n Ndiosí xiinꞌ nde̱e̱ i̱i̱n ángele ndii: Siꞌe̱ i̱ nduuꞌ yoꞌó, kivi̱ꞌ vi̱ti̱n satuví i̱ ña̱ nduuꞌ i̱ yu̱vaꞌ u̱nꞌ. Te̱ tu̱ku̱ xaanꞌ ni̱ kaꞌa̱n a̱ ndii: Yuꞌu̱ ku̱ndu̱u̱ yu̱vaꞌ te̱ ja̱a̱nꞌ, te̱ te̱ ja̱a̱nꞌ ku̱ndu̱u̱ siꞌe̱ i̱. Sa̱kanꞌ kachi a̱.
HEB 1:6 Te̱ ni̱ kaꞌa̱n ka̱ tu̱ Ndiosí kii̱ꞌ ni̱ ti̱ꞌviꞌ a̱ siꞌe̱ a̱ ña̱ xkuaꞌa̱ꞌ ja̱a̱nꞌ i̱i̱n yivi̱ꞌ ndii: Naa sa̱kaꞌnuꞌ ña̱ꞌaꞌ sa̱kuuꞌ ángele, ña̱ xikaꞌ nuuꞌ nuu̱ꞌ Ndiosí. Ni̱ kachi̱ a̱.
HEB 1:7 Te̱ ndisu̱ xaꞌa̱ꞌ ángele yoso̱ꞌ a̱ nuu̱ꞌ tu̱tu̱ Ndiosí ndii: Te̱ ángele, ña̱ xikaꞌ nuuꞌ nuu̱ꞌ a̱ ndii, sananduuꞌ ña̱ꞌaꞌ a̱ nde̱e̱ na tachi̱ꞌ, uun nde̱e̱ na ñuꞌu̱ ndatin.
HEB 1:8 Ndisu̱ ni̱ kaꞌa̱n Ndiosí xaꞌa̱ꞌ siꞌe̱ a̱ ndii: Ndiosí, yoꞌó nduuꞌ ña̱ xaꞌndia chuunꞌ nde̱e̱ ndiꞌiꞌ ni̱ kivi̱ꞌ, te̱ xaꞌndia chuunꞌ nda̱ku tu̱ u̱nꞌ.
HEB 1:9 Te̱ xtani̱ u̱nꞌ ña̱ xachuunꞌ nda̱ku, te̱ ndasiꞌ u̱nꞌ ña̱ ni̱a̱ꞌa. Xaꞌa̱ꞌ ja̱a̱nꞌ na ni̱ sa̱kuisoꞌ chuunꞌ Ndiosí u̱nꞌ yoꞌó, te̱ ni̱ ta̱xi̱ a̱ ña̱ sii̱ꞌ ka̱ ku̱ni̱ u̱nꞌ te̱ sa̱kanꞌ sa̱kuuꞌ ndee ka̱ ne̱ taꞌanꞌ u̱nꞌ. Ni̱ kachi̱ a̱.
HEB 1:10 Te̱ yoso̱ꞌ tu̱ a̱ nuu̱ꞌ tu̱tu̱ Ndiosí ña̱ kaꞌán a̱ xaꞌa̱ꞌ siꞌe̱ a̱ ja̱a̱nꞌ ndii: Tákuiꞌe, yoꞌó nduuꞌ ña̱ ni̱ xa̱ꞌa̱ ñu̱ꞌuꞌ i̱i̱n yivi̱ꞌ nde̱e̱ ña̱ nu̱uꞌ, te̱ su̱vi̱ tu̱ u̱nꞌ ni̱ xa̱ꞌa̱ ndi̱viꞌ.
HEB 1:11 Te̱ ña̱ ja̱a̱nꞌ ndii, ndo̱ñuꞌuꞌ a̱, te̱ yoꞌó ndii, yoo naa yoo u̱nꞌ. Te̱ ku̱ya̱taꞌ sa̱kuuꞌ a̱ nde̱e̱ naa toto̱,
HEB 1:12 te̱ na̱tu̱viꞌ u̱nꞌ ña̱ ja̱a̱nꞌ nde̱e̱ naa i̱i̱n toto̱, te̱ na̱ma̱ u̱nꞌ nde̱e̱ naa xaaꞌ ne̱ yivi̱ꞌ kii̱ꞌ namaꞌ ni̱a̱ toto̱ ni̱a̱, sa̱kanꞌ na̱ma̱ u̱nꞌ sa̱kuuꞌ ña̱ ja̱a̱nꞌ. Ndisu̱ yoꞌó ndii, kö̱o̱ꞌ kivi̱ꞌ nama̱ u̱nꞌ, te̱ kö̱o̱ꞌ kivi̱ꞌ ndi̱ꞌi̱ tu̱ kivi̱ꞌ ñu̱u̱ u̱nꞌ. Kachi a̱.
HEB 1:13 Kua̱chi̱ ndii kö̱o̱ꞌ kivi̱ꞌ ni̱ kaꞌa̱n Ndiosí xiinꞌ nde̱e̱ i̱i̱n ángele ndii: Ku̱nduꞌu̱ꞌ nda̱ꞌaꞌ kua̱ꞌa̱ i̱, te̱ na sa̱ndoó kuiꞌe xa̱chiꞌ i̱ te̱ ndasiꞌ yoꞌó. Nï̱ kaꞌa̱n a̱ sa̱kanꞌ.
HEB 1:14 Sa̱kanꞌ ña̱ sa̱kuuꞌ ángele ja̱a̱nꞌ ndii, espíritu, ña̱ xikaꞌ nuuꞌ nuu̱ꞌ Ndiosí kui̱ti̱ꞌ nduuꞌ a̱, te̱ tiꞌviꞌ ña̱ꞌaꞌ Ndiosí te̱ chi̱ndi̱e̱eꞌ a̱ yooꞌ, ne̱ na̱ti̱i̱n ña̱ sa̱kakú Ndiosí yooꞌ.
HEB 2:1 Xaꞌa̱ꞌ a̱ ja̱a̱nꞌ na kuní a̱ ndii, kui̱ta̱ ni̱ꞌi̱ va̱ e̱ꞌ nuu̱ꞌ ña̱ kaꞌán tu̱ꞌu̱n Ndiosí, ña̱ ni̱ xini so̱ꞌo̱ e̱ꞌ, ko̱to̱ ka̱ ku̱xi̱o̱o̱ e̱ꞌ nuu̱ꞌ i̱chiꞌ a̱.
HEB 2:2 Te̱ naaꞌ ni̱ sa̱xinú Ndiosí tu̱ꞌu̱n nde̱iꞌ a̱, ña̱ ni̱ sa̱kaꞌán a̱ ángele xta̱ꞌanꞌ nuu̱ꞌ ne̱ xii̱ꞌ ya̱taꞌ e̱ꞌ, te̱ sa̱kuuꞌ ne̱ ni̱ xa̱a̱ ña̱ ni̱a̱ꞌa, te̱ nï̱ ta̱xi̱ so̱ꞌo̱ ni̱a̱ tu̱ꞌu̱n nde̱iꞌ a̱ ja̱a̱nꞌ ndii, ni̱ sa̱ndoꞌoꞌ ña̱ꞌaꞌ Ndiosí sa̱a̱ xataꞌa̱n ku̱ndo̱ꞌo̱ ni̱a̱,
HEB 2:3 sa̱a̱ ka̱ vi̱ꞌ tu̱ yooꞌ naaꞌ tä̱va̱ꞌ e̱ꞌ kuenta kuuꞌ tu̱ꞌu̱n va̱ꞌa̱ xaꞌa̱ꞌ ña̱ kaꞌnuꞌ yaꞌa̱ ña̱ xa̱ ni̱ sa̱kakú Ndiosí yooꞌ nuu̱ꞌ kua̱chi̱ e̱ꞌ. Sa̱kanꞌ su̱u̱ xi̱ꞌna̱ ka̱ xto̱ꞌo̱ e̱ꞌ Jesús ni̱ kaꞌa̱n ndo̱so̱ꞌ tu̱ꞌu̱n ja̱a̱nꞌ, i̱kanꞌ te̱ ni̱ kaꞌa̱n tu̱ ña̱ꞌaꞌ ne̱ ni̱ xi̱ni̱ so̱ꞌo̱ a̱ ña̱ ña̱ ndi̱xa̱ nduuꞌ a̱.
HEB 2:4 Te̱ sa̱kanꞌ tu̱ Ndiosí ndii, ni̱ niaꞌa̱ a̱ ña̱ ña̱ ndi̱xa̱ nduuꞌ ña̱ ni̱ kaꞌa̱n ne̱ ja̱a̱nꞌ xiinꞌ ña̱ niaꞌá ndi̱e̱e̱ꞌ a̱, xiinꞌ ña̱ nandani̱ va̱ ne̱ yivi̱ꞌ, te̱ sa̱kanꞌ tu̱ xiinꞌ kiꞌinꞌ nuu̱ꞌ chu̱u̱n kaꞌnuꞌ kooꞌ chukuuꞌ. Te̱ sa̱kanꞌ tu̱ xiinꞌ nda̱ꞌaꞌ Espíritu Santo ni̱ ta̱a̱n a̱ ña̱ chu̱u̱n va̱ nimá i̱ꞌi̱n ne̱ ni̱ kuni̱ a̱ sa̱a̱ sa̱kanꞌ xiinꞌ.
HEB 2:5 Kua̱chi̱ ndii nï̱ ta̱xi̱ Ndiosí ña̱ ka̱ꞌndi̱a̱ chuunꞌ ángele nuu̱ꞌ kuꞌu̱n e̱ꞌ nuu̱ꞌ ñu̱ꞌuꞌ i̱i̱n yivi̱ꞌ, ña̱ kaꞌán ndu̱ xaꞌa̱ꞌ nuu̱ꞌ ndo̱ꞌ ja̱a̱nꞌ.
HEB 2:6 Naa ni̱ kaꞌa̱n i̱i̱n te̱ yivi̱ꞌ i̱i̱n xaanꞌ miiꞌ yoso̱ꞌ a̱ nuu̱ꞌ tu̱tu̱ Ndiosí ndii: Yu̱vaꞌ e̱ꞌ Ndiosí, ¿yo̱o̱ nduuꞌ ne̱ yivi̱ꞌ na nakaꞌanꞌ u̱nꞌ xaꞌa̱ꞌ ni̱a̱? Te̱, ¿yo̱o̱ nduuꞌ ni̱a̱ na ndiꞌni̱ u̱nꞌ xaꞌa̱ꞌ ni̱a̱?
HEB 2:7 Te̱ ni̱ sa̱nuuꞌ ka̱ u̱nꞌ ni̱a̱ i̱i̱n xaꞌaꞌ te̱ sa̱kanꞌ ángele, te̱ ni̱ ta̱xi̱ u̱nꞌ ña̱ nda̱tu̱nꞌ kooꞌ chukuuꞌ ni̱a̱, te̱ ni̱ ta̱xi̱ tu̱ u̱nꞌ ña̱ na̱ti̱i̱n ni̱a̱ ña̱ tiinꞌ kaꞌnuꞌ. Te̱ ni̱ sa̱na̱kuaꞌa u̱nꞌ sa̱kuuꞌ ña̱ ni̱ xa̱ꞌa̱ u̱nꞌ nda̱ꞌaꞌ ni̱a̱ te̱ ka̱ꞌndi̱a̱ chuunꞌ ni̱a̱ nuu̱ꞌ ña̱ ja̱a̱nꞌ.
HEB 2:8 Te̱ ni̱ sa̱kuisoꞌ chuunꞌ u̱nꞌ ni̱a̱ nuu̱ꞌ sa̱kuuꞌ ña̱ ja̱a̱nꞌ. Sa̱kanꞌ yoso̱ꞌ a̱. Te̱ kii̱ꞌ kaꞌán a̱ ña̱ ni̱ sa̱kuisoꞌ chuunꞌ u̱nꞌ ni̱a̱ nuu̱ꞌ sa̱kuuꞌ ña̱ꞌa̱ ja̱a̱nꞌ ndii, nde̱e̱ i̱i̱n a̱ nï̱ ndoo̱ ña̱ kä̱ꞌndi̱a̱ chuunꞌ ni̱a̱ nuu̱ꞌ a̱. Ndisu̱ nde̱e̱ sa̱a̱ ka̱ni̱ ndii, tïa̱ꞌan ku̱vi̱ ku̱ni̱ e̱ꞌ naaꞌ xa̱ xaꞌndia chuunꞌ ni̱a̱ nuu̱ꞌ sa̱kuuꞌ ña̱ꞌa̱ ja̱a̱nꞌ.
HEB 2:9 Te̱ ndii, ku̱vi̱ ku̱nda̱ni̱ e̱ꞌ ña̱ ni̱ sa̱nuuꞌ ka̱ Ndiosí Jesús i̱i̱n xaꞌaꞌ te̱ sa̱kanꞌ ángele, te̱ ni̱ na̱ti̱i̱n a̱ ña̱ nda̱tu̱nꞌ kooꞌ chukuuꞌ xiinꞌ ña̱ tiinꞌ kaꞌnuꞌ xaꞌa̱ꞌ a̱ ña̱ ni̱ ndo̱ꞌo̱ a̱ ña̱ xiꞌí. Sa̱kanꞌ ña̱ xaꞌa̱ꞌ a̱ ña̱ kundani̱ va̱ mi̱iꞌ Ndiosí yooꞌ na ni̱ xiꞌi̱ Jesús nuu̱ꞌ sa̱kuuꞌ e̱ꞌ.
HEB 2:10 Te̱ Ndiosí nduuꞌ ña̱ ni̱ xa̱ꞌa̱ sa̱kuuꞌ ña̱ yoo, te̱ su̱vi̱ tu̱ a̱ xaaꞌ sa̱kanꞌ te̱ yoo naa yoo a̱. Te̱ xaꞌa̱ꞌ a̱ ña̱ ni̱ kuni̱ a̱ ña̱ kuaꞌa̱ꞌ siꞌe̱ a̱ ku̱ndi̱e̱e̱ xiinꞌ a̱ miiꞌ nduꞌu̱ꞌ a̱, miiꞌ nda̱tu̱nꞌ kaaꞌ ndii, ni̱ ndoo̱ a̱ kuento ña̱ Jesús sa̱xinú sa̱kuuꞌ ña̱ kuní a̱ xiinꞌ tu̱ndoꞌo̱ꞌ ña̱ ni̱ ndo̱ꞌo̱ a̱. Sa̱kanꞌ ña̱ su̱vi̱ a̱ nduuꞌ ña̱ ni̱ sa̱kakú yooꞌ nuu̱ꞌ kua̱chi̱ e̱ꞌ.
HEB 2:11 Kua̱chi̱ ndii Jesús nduuꞌ ña̱ ni̱ nda̱sa̱ndo̱o̱ yooꞌ, te̱ yooꞌ nduuꞌ ne̱ ni̱ nda̱sa̱ndo̱o̱ a̱, sa̱kanꞌ na yu̱vaꞌ tu̱ sa̱kuuꞌ yooꞌ nduuꞌ Ndiosí xiinꞌ a̱. Xaꞌa̱ꞌ a̱ ja̱a̱nꞌ na kuä̱sa̱ꞌ kaꞌanꞌ nuu̱ꞌ a̱ ja̱a̱nꞌ kaꞌán a̱ ña̱ ña̱ni̱ taꞌanꞌ a̱ nduuꞌ e̱ꞌ.
HEB 2:12 Naa yoso̱ꞌ a̱ nuu̱ꞌ tu̱tu̱ Ndiosí miiꞌ kaꞌán a̱ ndii: “Kaꞌa̱n ndo̱so̱ꞌ i̱ xaꞌa̱ꞌ u̱nꞌ nuu̱ꞌ ña̱ni̱ taꞌanꞌ i̱, te̱ miiꞌ nakayá kuaꞌa̱ꞌ ne̱ yivi̱ꞌ ka̱ta̱ i̱ ya̱a̱ nuu̱ꞌ u̱nꞌ.” Sa̱kanꞌ yoso̱ꞌ a̱.
HEB 2:13 Te̱ tu̱ku̱ xaanꞌ yoso̱ꞌ a̱ nuu̱ꞌ tu̱tu̱ Ndiosí miiꞌ kaꞌán a̱ ndii: I̱ni̱ yuꞌu̱ ku̱ni̱ i̱ Ndiosí. Sa̱kanꞌ yoso̱ꞌ a̱. Te̱ kaꞌán ka̱ a̱ ndii: Ko̱to̱ ndo̱ꞌ yoꞌoꞌ itaꞌ ndu̱ xiinꞌ siꞌe̱ i̱, ne̱ ni̱ xa̱mani̱ꞌ Ndiosí yuꞌu̱. Sa̱kanꞌ yoso̱ꞌ a̱.
HEB 2:14 Xaꞌa̱ꞌ a̱ ña̱ yoo ñu̱ꞌuꞌ ndeꞌi̱ xiinꞌ níiꞌ yooꞌ, ne̱ nduuꞌ siꞌe̱ Ndiosí ndii, ni̱ nda̱sa̱ndu̱u̱ xiinꞌ miiꞌ tu̱ Jesús ja̱a̱nꞌ nde̱e̱ naa yooꞌ. Te̱ kii̱ꞌ ni̱ xiꞌi̱ a̱ ndii, ni̱ ka̱nando a̱ ña̱ xaꞌndia chuunꞌ nuu̱ꞌ ña̱ xiꞌí, te̱ ña̱ ja̱a̱nꞌ nduuꞌ ña̱ ndi̱va̱ꞌa̱.
HEB 2:15 Te̱ xiinꞌ ña̱ ja̱a̱nꞌ ni̱ sa̱ndoó ndiká a̱ sa̱kuuꞌ e̱ꞌ nuu̱ꞌ ña̱ yiꞌvi e̱ꞌ ku̱vi̱ e̱ꞌ, sa̱kanꞌ ña̱ nde̱e̱ ni̱ tuvi̱ e̱ꞌ, te̱ ni̱ xi̱ko̱ niꞌiꞌ ña̱ ja̱a̱nꞌ yooꞌ.
HEB 2:16 Kua̱chi̱ ndii nï̱ ki̱xi̱n Jesús te̱ chi̱ndi̱e̱eꞌ a̱ ángele, süu̱ꞌ ja̱a̱nꞌ ndii ni̱ ki̱xi̱n a̱ te̱ chi̱ndi̱e̱eꞌ a̱ yooꞌ, ne̱ nduuꞌ si̱a̱niꞌ xikaꞌ Abraham.
HEB 2:17 Xaꞌa̱ꞌ a̱ ja̱a̱nꞌ na ni̱ kuni̱ a̱ ña̱ na̱kuita̱ niiꞌ a̱ xiinꞌ yooꞌ, ne̱ taꞌanꞌ a̱. Sa̱kanꞌ te̱ ku̱ndu̱u̱ a̱ nuu̱ꞌ Ndiosí i̱i̱n sutu̱ kaꞌnuꞌ xachuunꞌ nda̱ku, ña̱ vi̱ta i̱ni̱ xaꞌa̱ꞌ ne̱ yivi̱ꞌ. Te̱ sa̱kanꞌ te̱ sa̱ndoyoꞌ a̱ kua̱chi̱ e̱ꞌ xiinꞌ ña̱ ni̱ sa̱na̱soko̱ꞌ xiinꞌ mi̱iꞌ a̱ kii̱ꞌ ni̱ xiꞌi̱ a̱.
HEB 2:18 Te̱ xaꞌa̱ꞌ a̱ ña̱ ni̱ ndo̱ꞌo̱ tu̱ mi̱iꞌ Jesús, ña̱ xitoꞌ kuaꞌa ña̱ ki̱ni̱ ndii, yoo ndi̱e̱e̱ꞌ a̱ te̱ chi̱ndi̱e̱eꞌ a̱ yooꞌ, ne̱ yoo nuu̱ꞌ ña̱ xitoꞌ kua̱ꞌa̱ ña̱ ja̱a̱nꞌ.
HEB 3:1 Xaꞌa̱ꞌ a̱ ja̱a̱nꞌ na, ña̱ni̱ taꞌanꞌ i̱, ndoꞌó, ne̱ nduuꞌ kuenta Ndiosí, ne̱ ni̱ ka̱na̱ a̱ te̱ ku̱ndi̱e̱e̱ ndo̱ꞌ ndi̱viꞌ ndii, sa̱a̱ ndo̱ꞌ kuenta kuuꞌ Cristo Jesús, ña̱ ni̱ ti̱a̱nu̱ꞌ a̱ sa̱niaꞌá i̱chiꞌ a̱, te̱ nduuꞌ tu̱ a̱ sutu̱ kaꞌnuꞌ nuu̱ꞌ i̱chiꞌ ña̱ ndikún e̱ꞌ.
HEB 3:2 Te̱ Jesús ja̱a̱nꞌ ndii, ni̱ xika̱ nu̱u̱ nda̱ku a̱ nuu̱ꞌ chu̱u̱n ña̱ ni̱ sa̱kuisoꞌ ña̱ꞌaꞌ Ndiosí, naa ni̱ xika̱ nu̱u̱ nda̱ku tu̱ Moisés nuu̱ꞌ sa̱kuuꞌ chu̱u̱n ña̱ ni̱ sa̱kuisoꞌ ña̱ꞌaꞌ Ndiosí nuu̱ꞌ ra̱ xaꞌa̱ꞌ ne̱ nduuꞌ kuenta a̱.
HEB 3:3 Te̱ ndii, kuaꞌa̱ꞌ ka̱ ña̱ kaꞌnuꞌ xataꞌa̱n na̱ti̱i̱n Jesús te̱ sa̱kanꞌ Moisés ja̱a̱nꞌ, nde̱e̱ naa xaaꞌ ne̱ yivi̱ꞌ xiinꞌ i̱i̱n te̱ xaꞌa vi̱ꞌe̱ ndii, xitoꞌ kaꞌnuꞌ ka̱ ni̱a̱ te̱ ja̱a̱nꞌ te̱ sa̱kanꞌ vi̱ꞌe̱ ña̱ xaꞌa ra̱.
HEB 3:4 Kua̱chi̱ ndii, te̱ yivi̱ꞌ xaꞌa sa̱kuuꞌ vi̱ꞌe̱, ndisu̱ Ndiosí nduuꞌ ña̱ ni̱ xa̱ꞌa̱ sa̱kuuꞌ ña̱ꞌa̱ ña̱ yoo.
HEB 3:5 Te̱ ni̱ xika̱ nu̱u̱ nda̱ku Moisés nuu̱ꞌ sa̱kuuꞌ chu̱u̱n ña̱ ni̱ sa̱kuisoꞌ ña̱ꞌaꞌ Ndiosí nuu̱ꞌ ne̱ nduuꞌ kuenta a̱, te̱ xiinꞌ ña̱ ja̱a̱nꞌ ni̱ niaꞌa̱ ra̱ ña̱ kuni kachi̱ chu̱u̱n ja̱a̱nꞌ nuu̱ꞌ kuꞌu̱n e̱ꞌ.
HEB 3:6 Ndisu̱ Cristo ndii, xaꞌa̱ꞌ a̱ ña̱ siꞌe̱ Ndiosí nduuꞌ a̱ ndii, xaꞌndia chuunꞌ nda̱ku a̱ nuu̱ꞌ ne̱ nduuꞌ kuenta Ndiosí, te̱ ne̱ ja̱a̱nꞌ nduuꞌ yooꞌ naaꞌ nä̱ko̱o̱ e̱ꞌ ña̱ i̱ni̱ ni̱ꞌi̱ e̱ꞌ ña̱ ndiatuꞌ i̱ni̱ e̱ꞌ, te̱ va̱ꞌa̱ kuni e̱ꞌ ndiatuꞌ e̱ꞌ ña̱ ja̱a̱nꞌ.
HEB 3:7 Xaꞌa̱ꞌ a̱ ja̱a̱nꞌ na kaꞌán Espíritu Santo ndii: Naaꞌ xini so̱ꞌo̱ ndo̱ꞌ tu̱ꞌu̱n yu̱ꞌuꞌ Ndiosí vi̱ti̱n ndii,
HEB 3:8 sä̱xi̱i̱ ndo̱ꞌ nimá ndo̱ꞌ nuu̱ꞌ a̱, naa ni̱ xa̱a̱ ne̱ xii̱ꞌ ya̱taꞌ ndo̱ꞌ xta̱ꞌanꞌ kii̱ꞌ ni̱ xa̱teiꞌ ni̱a̱ nuu̱ꞌ a̱, te̱ ni̱ xi̱to̱ kua̱ꞌa̱ tu̱ ña̱ꞌaꞌ ni̱a̱ miiꞌ taxi̱nꞌ kaaꞌ.
HEB 3:9 I̱kanꞌ ni̱ xi̱to̱ kua̱ꞌa̱ ne̱ xii̱ꞌ ya̱taꞌ ndo̱ꞌ yuꞌu̱, tee̱ꞌ ndee ni̱ xi̱ni̱ ni̱a̱ chu̱u̱n kaꞌnuꞌ ña̱ ni̱ xa̱a̱ i̱ niiꞌ uvi̱ xi̱ko̱ kuiya̱.
HEB 3:10 Xaꞌa̱ꞌ a̱ ja̱a̱nꞌ na ni̱ na̱saa̱ꞌ i̱ ni̱ xi̱ni̱ i̱ ne̱ ja̱a̱nꞌ, te̱ ni̱ kaꞌa̱n i̱ ndii: “Nde̱e̱ naa ne̱ xikaꞌ ndo̱so̱ꞌ i̱i̱n yivi̱ꞌ tiaa̱n tiaa̱n nduuꞌ nimá ni̱a̱, te̱ tïa̱ꞌan na̱ku̱ni̱ ni̱a̱ miiꞌ kuaꞌa̱n i̱chiꞌ i̱.”
HEB 3:11 Sa̱kanꞌ na ni̱ na̱saa̱ꞌ i̱, te̱ ni̱ ta̱xi̱ i̱ kuento i̱ ña̱ kö̱ꞌni̱ ni̱a̱ miiꞌ na̱ndiee̱ꞌ ni̱a̱ xiinꞌ i̱. Sa̱kanꞌ kachi a̱.
HEB 3:12 Ko̱to̱ xiinꞌ miiꞌ ndo̱ꞌ, ña̱ni̱ taꞌanꞌ i̱, te̱ nde̱e̱ i̱i̱n ndo̱ꞌ kü̱ndu̱u̱ ne̱ ni̱a̱ꞌa nimá, te̱ kü̱ndu̱u̱ tu̱ ndo̱ꞌ ne̱ xi̱i̱ nimá, te̱ ku̱xi̱o̱o̱ ndo̱ꞌ nuu̱ꞌ Ndiosí tiaku.
HEB 3:13 Süu̱ꞌ ja̱a̱nꞌ ndii va̱ꞌa̱ ka̱ ko̱ndi̱a̱ yu̱ꞌuꞌ taꞌanꞌ i̱ꞌi̱n ndo̱ꞌ i̱ꞌi̱n kivi̱ꞌ kuaꞌa̱n, ña̱ taniꞌ ka̱ kivi̱ꞌ vi̱ti̱n ña̱ kaꞌán Ndiosí xaꞌa̱ꞌ ja̱a̱nꞌ, sa̱kanꞌ te̱ nde̱e̱ i̱i̱n ndoꞌó kü̱xi̱i̱ nimá nuu̱ꞌ Ndiosí xaꞌa̱ꞌ a̱ ña̱ xini xaꞌanꞌ kua̱chi̱ ndoꞌó.
HEB 3:14 Kua̱chi̱ ndii kuenta Cristo nduuꞌ e̱ꞌ naaꞌ i̱ni̱ na i̱ni̱ e̱ꞌ xini ña̱ꞌaꞌ e̱ꞌ nde̱e̱ soꞌo̱ꞌ ndiꞌiꞌ nde̱e̱ naa i̱ni̱ e̱ꞌ ni̱ xi̱ni̱ ña̱ꞌaꞌ e̱ꞌ ña̱ nu̱uꞌ.
HEB 3:15 Naa yoso̱ꞌ a̱ nuu̱ꞌ tu̱tu̱ Ndiosí miiꞌ kaꞌán a̱ ndii: Naaꞌ xini so̱ꞌo̱ ndo̱ꞌ tu̱ꞌu̱n yu̱ꞌuꞌ Ndiosí vi̱ti̱n ndii, sä̱xi̱i̱ ndo̱ꞌ nimá ndo̱ꞌ nuu̱ꞌ a̱ naa ni̱ xa̱a̱ ne̱ xii̱ꞌ ya̱taꞌ ndo̱ꞌ xta̱ꞌanꞌ kii̱ꞌ ni̱ xa̱teiꞌ ni̱a̱ nuu̱ꞌ a̱. Sa̱kanꞌ yoso̱ꞌ a̱.
HEB 3:16 Na̱kaꞌanꞌ ndo̱ꞌ ña̱ ne̱ ni̱ ta̱va̱ꞌ Moisés ñu̱ꞌuꞌ Egipto xiinꞌ ña̱ ndi̱e̱e̱ꞌ Ndiosí nduuꞌ sa̱kuuꞌ ne̱ ni̱ xi̱ni̱ so̱ꞌo̱ tu̱ꞌu̱n yu̱ꞌuꞌ a̱ ja̱a̱nꞌ, ndisu̱ tee̱ꞌ ndee sa̱kanꞌ nduuꞌ a̱ ndii, ni̱ xa̱teiꞌ ni̱a̱ nuu̱ꞌ a̱.
HEB 3:17 Te̱ su̱vi̱ tu̱ ni̱a̱ nduuꞌ ne̱ ni̱ xiꞌe̱ Ndiosí ni̱ xi̱ni̱ a̱ niiꞌ uvi̱ xi̱ko̱ kuiya̱ xaꞌa̱ꞌ a̱ ña̱ ni̱ xa̱a̱ ni̱a̱ kua̱chi̱, sa̱kanꞌ na ni̱ xiꞌi̱ ni̱a̱ miiꞌ taxi̱nꞌ kaaꞌ ja̱a̱nꞌ.
HEB 3:18 Te̱ su̱vi̱ ni̱ tu̱ ni̱a̱ nduuꞌ ne̱ ni̱ ta̱xi̱ Ndiosí kuento a̱ nuu̱ꞌ ña̱ kö̱ꞌni̱ ni̱a̱ miiꞌ na̱ndiee̱ꞌ ni̱a̱ xiinꞌ a̱, sa̱kanꞌ ña̱ nï̱ ta̱xi̱ so̱ꞌo̱ ni̱a̱ ña̱ ni̱ kaꞌa̱n a̱ xiinꞌ ni̱a̱.
HEB 3:19 Sa̱kanꞌ na xiní e̱ꞌ ndii, nï̱ ko̱ꞌni̱ ni̱a̱ i̱kanꞌ xaꞌa̱ꞌ a̱ ña̱ nï̱ i̱ni̱ ni̱a̱ ni̱ xi̱ni̱ ña̱ꞌaꞌ ni̱a̱.
HEB 4:1 Sa̱kanꞌ na kuiiꞌ kuní a̱ ko̱to̱ xiinꞌ miiꞌ e̱ꞌ ña̱ kusaaꞌ kanduꞌu̱ꞌ ka̱ kuento Ndiosí ña̱ kaꞌán ña̱ ku̱vi̱ ko̱ꞌni̱ e̱ꞌ miiꞌ na̱ndiee̱ꞌ e̱ꞌ xiinꞌ a̱, sä̱a̱ i̱i̱n kii̱ꞌ te̱ kö̱ꞌni̱ sa̱va̱ ndo̱ꞌ i̱kanꞌ.
HEB 4:2 Kua̱chi̱ ndii, xa̱ ni̱ xi̱ni̱ so̱ꞌo̱ tu̱ yooꞌ tu̱ꞌu̱n va̱ꞌa̱ naa ña̱ ni̱ xi̱ni̱ so̱ꞌo̱ ne̱ ja̱a̱nꞌ, ndisu̱ nï̱ chi̱ndi̱e̱eꞌ a̱ ne̱ ja̱a̱nꞌ tee̱ꞌ ndee ni̱ xi̱ni̱ so̱ꞌo̱ ni̱a̱ a̱. Sa̱kanꞌ ña̱ nï̱ i̱ni̱ ni̱a̱ ku̱ni̱ ni̱a̱ Ndiosí xiinꞌ tu̱ꞌu̱n va̱ꞌa̱ ja̱a̱nꞌ.
HEB 4:3 Ndisu̱ yooꞌ, ne̱ kandixaꞌ tu̱ꞌu̱n va̱ꞌa̱ ja̱a̱nꞌ ndii, ko̱ꞌni̱ e̱ꞌ miiꞌ na̱ndiee̱ꞌ e̱ꞌ xiinꞌ Ndiosí, miiꞌ ni̱ kaꞌa̱n a̱ xiinꞌ ne̱ ja̱a̱nꞌ ndii: Sa̱kanꞌ na ni̱ na̱saa̱ꞌ i̱, te̱ ni̱ ta̱xi̱ i̱ kuento i̱ ña̱ kö̱ꞌni̱ ni̱a̱ miiꞌ na̱ndiee̱ꞌ ni̱a̱ xiinꞌ i̱. Ni̱ kaꞌa̱n a̱ sa̱kanꞌ tee̱ꞌ ndee xa̱ yoo miiꞌ na̱ndiee̱ꞌ e̱ꞌ xiinꞌ a̱ ja̱a̱nꞌ nde̱e̱ kii̱ꞌ ni̱ sa̱ndiꞌiꞌ a̱ ni̱ xa̱ꞌa̱ a̱ i̱i̱n yivi̱ꞌ.
HEB 4:4 Sa̱kanꞌ ña̱ yoo i̱i̱n xaanꞌ miiꞌ kaꞌán a̱ so̱ꞌo̱ xaꞌa̱ꞌ kivi̱ꞌ ña̱ uxa̱ ndii: Te̱ ni̱ na̱ndiee̱ꞌ Ndiosí kivi̱ꞌ ña̱ uxa̱ nde̱e̱ ndiꞌiꞌ ni̱ chu̱u̱n nuu̱ꞌ a̱. Kachi a̱.
HEB 4:5 Te̱ tu̱ku̱ ni̱ ni̱ kaꞌa̱n a̱ ndii: Kö̱ꞌni̱ ni̱a̱ miiꞌ na̱ndiee̱ꞌ ni̱a̱ xiinꞌ i̱. Ni̱ kachi̱ a̱.
HEB 4:6 Ndisu̱ kuní ka̱ ko̱ꞌni̱ sa̱va̱ ne̱ yivi̱ꞌ miiꞌ na̱ndiee̱ꞌ ni̱a̱ ja̱a̱nꞌ, sa̱kanꞌ ña̱ ne̱ ni̱ xi̱ni̱ so̱ꞌo̱ tu̱ꞌu̱n va̱ꞌa̱ ja̱a̱nꞌ ña̱ nu̱uꞌ ndii, nï̱ ku̱vi̱ ko̱ꞌni̱ ni̱a̱ i̱kanꞌ xaꞌa̱ꞌ a̱ ña̱ ni̱ xa̱so̱ꞌo̱ ni̱a̱.
HEB 4:7 Sa̱kanꞌ na ni̱ chi̱nduꞌu̱ꞌ ni̱ tukuuꞌ Ndiosí i̱nga̱ kivi̱ꞌ, te̱ kivi̱ꞌ ja̱a̱nꞌ nduuꞌ kivi̱ꞌ vi̱ti̱n. Xaꞌa̱ꞌ a̱ ja̱a̱nꞌ na xa̱ kuaꞌa̱ꞌ kuiya̱ kuaꞌa̱n ña̱ xa̱ ni̱ sa̱kaꞌán a̱ David xaꞌa̱ꞌ kivi̱ꞌ ja̱a̱nꞌ ndii: Naaꞌ ni̱ xi̱ni̱ so̱ꞌo̱ ndo̱ꞌ tu̱ꞌu̱n yu̱ꞌuꞌ Ndiosí vi̱ti̱n ndii, sä̱xi̱i̱ ndo̱ꞌ nimá ndo̱ꞌ nuu̱ꞌ a̱. Ni̱ kachi̱ a̱.
HEB 4:8 Kua̱chi̱ ndii, naaꞌ sa̱kanꞌ te̱ ni̱ taxiꞌ Josué ña̱ na̱ndiee̱ꞌ xna̱ꞌa̱ ne̱ xii̱ꞌ ya̱taꞌ e̱ꞌ ja̱a̱nꞌ ndii, käꞌán Ndiosí xaꞌa̱ꞌ tu̱ku̱ kivi̱ꞌ kii̱ꞌ xa̱ ni̱ yaꞌa̱.
HEB 4:9 Xaꞌa̱ꞌ a̱ ja̱a̱nꞌ na yoo ka̱ i̱i̱n xaanꞌ miiꞌ na̱ndiee̱ꞌ sa̱kuuꞌ yooꞌ, ne̱ xikaꞌ i̱chiꞌ Ndiosí.
HEB 4:10 Ña̱ ja̱a̱nꞌ na kuiiꞌ yo̱o̱ ka̱ ni̱ ko̱ꞌni̱ miiꞌ na̱ndiee̱ꞌ ni̱a̱ xiinꞌ a̱ ja̱a̱nꞌ ndii, na̱ndiee̱ꞌ xa̱chiꞌ ni̱a̱ nde̱e̱ ndiꞌiꞌ ni̱ chu̱u̱n nuu̱ꞌ ni̱a̱, naa ni̱ xa̱a̱ Ndiosí ni̱ na̱ndiee̱ꞌ a̱ xiinꞌ chu̱u̱n nuu̱ꞌ a̱.
HEB 4:11 Sa̱kanꞌ na kuiiꞌ na sa̱a̱ e̱ꞌ ña̱ nduxa̱ꞌ ña̱ ko̱ꞌni̱ e̱ꞌ miiꞌ na̱ndiee̱ꞌ e̱ꞌ xiinꞌ a̱ ja̱a̱nꞌ, te̱ nde̱e̱ i̱i̱n e̱ꞌ kü̱ndu̱u̱ ne̱ so̱ꞌo̱ nuu̱ꞌ a̱ naa ni̱ xa̱a̱ ne̱ xii̱ꞌ ya̱taꞌ e̱ꞌ ja̱a̱nꞌ.
HEB 4:12 Kua̱chi̱ ndii tu̱ꞌu̱n yu̱ꞌuꞌ Ndiosí ndii, yoo tiaku a̱, te̱ yoo tu̱ ña̱ ndi̱e̱e̱ꞌ a̱, te̱ xíinꞌ ka̱ a̱ te̱ sa̱kanꞌ sa̱kuuꞌ ichi̱ ña̱ xíinꞌ uvi̱ sa̱aꞌ taꞌviꞌ, te̱ kiꞌví a̱ nde̱e̱ ti̱xi̱n nimá e̱ꞌ, xiinꞌ ti̱xi̱n espíritu e̱ꞌ nde̱e̱ ma̱aꞌ. Te̱ kiꞌví tu̱ a̱ nde̱e̱ miiꞌ ñuꞌuꞌ taꞌanꞌ i̱kiꞌ e̱ꞌ, xiinꞌ nde̱e̱ miiꞌ ñuꞌuꞌ chi̱me̱ke̱ ti̱xi̱n a̱, te̱ ku̱vi̱ na̱ku̱ni̱ a̱ ña̱ xanini e̱ꞌ, te̱ sa̱kanꞌ tu̱ ña̱ kaꞌán nimá e̱ꞌ xaꞌa̱ꞌ.
HEB 4:13 Te̱ kö̱o̱ꞌ nde̱e̱ i̱i̱n ña̱ ni̱ kua̱ꞌa̱ yoo si̱ꞌe nuu̱ꞌ Ndiosí, süu̱ꞌ ja̱a̱nꞌ ndii sa̱kuuꞌ ña̱ꞌa̱ yoo i̱i̱nꞌ vichiꞌ nuu̱ꞌ a̱, te̱ yoo nuniaꞌ tu̱ a̱ nuu̱ꞌ ña̱ xitoꞌ sa̱naꞌmá yooꞌ.
HEB 4:14 Te̱ xaꞌa̱ꞌ a̱ ña̱ xa̱ kumiꞌ e̱ꞌ i̱i̱n sutu̱ kaꞌnuꞌ, ña̱ ni̱ ka̱a̱ ndi̱viꞌ te̱ nduꞌu̱ꞌ a̱ i̱kanꞌ, ña̱ nduuꞌ Jesús, siꞌe̱ Ndiosí ndii, na kui̱ta̱ ni̱ꞌi̱ e̱ꞌ nuu̱ꞌ ña̱ ndi̱xa̱ ña̱ kandixaꞌ e̱ꞌ.
HEB 4:15 Kua̱chi̱ ndii kumiꞌ e̱ꞌ i̱i̱n sutu̱ kaꞌnuꞌ ña̱ ku̱vi̱ ku̱ndaꞌvi i̱ni̱ xaꞌa̱ꞌ e̱ꞌ kii̱ꞌ kö̱o̱ꞌ ndi̱e̱e̱ꞌ e̱ꞌ, sa̱kanꞌ ña̱ ni̱ ndo̱ꞌo̱ tu̱ mi̱iꞌ ña̱ ja̱a̱nꞌ ña̱ xitoꞌ kuaꞌa ña̱ ki̱ni̱ nde̱e̱ naa ndoꞌoꞌ yooꞌ, ndisu̱ kö̱o̱ꞌ kivi̱ꞌ ni̱ xaaꞌ a̱ kua̱chi̱.
HEB 4:16 Xaꞌa̱ꞌ a̱ ja̱a̱nꞌ na i̱ni̱ e̱ꞌ te̱ ku̱ya̱ti̱n e̱ꞌ nuu̱ꞌ Ndiosí miiꞌ nduꞌu̱ꞌ a̱ nuu̱ꞌ tei̱ kaꞌnuꞌ miiꞌ na̱ti̱i̱n va̱ꞌa̱ mani̱ꞌ a̱ yooꞌ, te̱ ku̱vi̱ta i̱ni̱ a̱ xaꞌa̱ꞌ e̱ꞌ, te̱ chi̱ndi̱e̱eꞌ a̱ yooꞌ xiinꞌ ndee ka̱ ña̱ ndoꞌoꞌ e̱ꞌ sa̱va̱ ni̱ kii̱ꞌ kuní a̱ nuu̱ꞌ e̱ꞌ.
HEB 5:1 Kua̱chi̱ ndii, sa̱kuuꞌ sutu̱ kaꞌnuꞌ ndii, nakaxin ña̱ꞌaꞌ Ndiosí te̱i̱n ne̱ taꞌanꞌ ra̱ te̱ sa̱kuisoꞌ chuunꞌ ña̱ꞌaꞌ a̱, te̱ vi̱kuiꞌni̱ ra̱ xaꞌa̱ꞌ ne̱ yivi̱ꞌ nuu̱ꞌ a̱, te̱ sa̱na̱kuaꞌa tu̱ ra̱ ña̱ nasoko̱ꞌ ni̱a̱ nuu̱ꞌ a̱ xiinꞌ ña̱ ka̱ꞌmi̱ ra̱ ki̱tiꞌ xaꞌa̱ꞌ kua̱chi̱ ni̱a̱.
HEB 5:2 Te̱ ku̱vi̱ kuie ku̱u̱ i̱ni̱ ra̱ ku̱ni̱ ra̱ ne̱ saꞌví i̱ni̱ xiinꞌ ne̱ sasanaꞌ xiinꞌ miiꞌ mi̱iꞌ, sa̱kanꞌ ña̱ te̱ yoo kua̱chi̱ nduuꞌ tu̱ mi̱iꞌ ra̱.
HEB 5:3 Te̱ xaꞌa̱ꞌ a̱ ja̱a̱nꞌ na kuní a̱ ka̱ꞌmi̱ tu̱ ra̱ ki̱tiꞌ xaꞌa̱ꞌ kua̱chi̱ mi̱iꞌ ra̱ sa̱a̱ xaaꞌ ra̱ xaꞌa̱ꞌ kua̱chi̱ ne̱ ñu̱u̱ ra̱.
HEB 5:4 Te̱ kü̱vi̱ na̱ꞌi̱n ndee ka̱ te̱ yivi̱ꞌ chu̱u̱n kaꞌnuꞌ ja̱a̱nꞌ te̱ sa̱a̱ ra̱ a̱, süu̱ꞌ ja̱a̱nꞌ ndii te̱ sakuisoꞌ chuunꞌ Ndiosí kui̱ti̱ꞌ ku̱vi̱ sa̱a̱ a̱ naa ni̱ xa̱a̱ a̱ xiinꞌ Aarón.
HEB 5:5 Sa̱kanꞌ tu̱ Cristo ndii, nï̱ xakaꞌnuꞌ xiinꞌ miiꞌ mi̱iꞌ a̱ ja̱a̱nꞌ te̱ nda̱sa̱ndu̱u̱ xiinꞌ miiꞌ a̱ sutu̱ kaꞌnuꞌ, süu̱ꞌ ja̱a̱nꞌ ndii mi̱iꞌ Ndiosí, ña̱ ni̱ sa̱kuisoꞌ chuunꞌ ña̱ꞌaꞌ, ni̱ kaꞌa̱n xiinꞌ a̱ ndii: Siꞌe̱ i̱ nduuꞌ yoꞌó, kivi̱ꞌ vi̱ti̱n satuví i̱ ña̱ nduuꞌ i̱ yu̱vaꞌ u̱nꞌ. Ni̱ kachi̱ a̱.
HEB 5:6 Te̱ i̱nga̱ xaanꞌ yoso̱ꞌ a̱ nuu̱ꞌ tu̱tu̱ Ndiosí miiꞌ kaꞌán a̱ ndii: Yoꞌó nduuꞌ sutu̱ kaꞌnuꞌ nde̱e̱ a̱ma̱a̱ ka̱ kivi̱ꞌ nde̱e̱ naa ni̱ nduu̱ꞌ te̱ ni̱ na̱niꞌ Melquisedec. Sa̱kanꞌ yoso̱ꞌ a̱.
HEB 5:7 Te̱ kii̱ꞌ ni̱ xika̱ Cristo i̱i̱n yivi̱ꞌ yoꞌoꞌ ndii, tiꞌeꞌ ni̱ kaꞌa̱n ndaꞌvi a̱ xiinꞌ Ndiosí, te̱ ni̱ xa̱ku̱ tu̱ a̱, sa̱kanꞌ ña̱ ña̱ ja̱a̱nꞌ kui̱ti̱ꞌ ku̱vi̱ chi̱ndi̱e̱eꞌ ña̱ꞌaꞌ nuu̱ꞌ ña̱ xiꞌí. Te̱ xaꞌa̱ꞌ ña̱ ni̱ sa̱xinu̱ a̱ ña̱ kuní Ndiosí ndii, ni̱ chi̱ndi̱e̱eꞌ xna̱ꞌa̱ ña̱ꞌaꞌ a̱.
HEB 5:8 Sa̱kanꞌ na kuiiꞌ tee̱ꞌ ndee siꞌe̱ Ndiosí nduuꞌ a̱ ndii, xiinꞌ tu̱ndoꞌo̱ꞌ ña̱ ni̱ ndo̱ꞌo̱ a̱ ni̱ ku̱nda̱ni̱ a̱ sa̱xinú a̱ ña̱ kuní Ndiosí.
HEB 5:9 Te̱ kii̱ꞌ ni̱ ndi̱ꞌi̱ ni̱ xa̱a̱ Jesús sa̱kuuꞌ chu̱u̱n ña̱ ni̱ ta̱xi̱ Ndiosí sa̱a̱ a̱ ndii, ni̱ na̱ndu̱u̱ a̱ xaꞌndu̱ ña̱ kakú e̱ꞌ, te̱ taxiꞌ tu̱ a̱ kivi̱ꞌ ñu̱u̱ ña̱ kö̱o̱ꞌ kivi̱ꞌ ndiꞌiꞌ nda̱ꞌaꞌ sa̱kuuꞌ ne̱ xaaꞌ ña̱ kuní a̱.
HEB 5:10 Te̱ ni̱ sa̱kuisoꞌ chuunꞌ ña̱ꞌaꞌ Ndiosí te̱ nduuꞌ a̱ sutu̱ kaꞌnuꞌ nde̱e̱ naa ni̱ nduu̱ Melquisedec.
HEB 5:11 Yoo kuaꞌa̱ꞌ ka̱ ña̱ kuni sa̱niaꞌá ndu̱ ndoꞌó xaꞌa̱ꞌ ña̱ ja̱a̱nꞌ, ndisu̱ xaꞌa̱ꞌ a̱ ña̱ täxiꞌ so̱ꞌo̱ kaxiꞌ ndo̱ꞌ tu̱ꞌu̱n va̱ꞌa̱ ndii, vixi va̱ te̱ sa̱na̱kuachiꞌ ndu̱ a̱.
HEB 5:12 Kua̱chi̱ ndii xa̱ kuaꞌa̱ꞌ va̱ kuiya̱ sa̱kuaa̱n ndo̱ꞌ tu̱ꞌu̱n Ndiosí, te̱ xa̱ xataꞌa̱n ku̱ndu̱u̱ ndo̱ꞌ ne̱ saniaꞌá ña̱ ja̱a̱nꞌ. Ndisu̱ kusaaꞌ kuní a̱ ña̱ sa̱kuaa̱n ka̱ ndo̱ꞌ xaꞌa̱ꞌ ña̱ kuuꞌ nu̱uꞌ ña̱ xa̱ ni̱ sa̱niaꞌá ndu̱ ndoꞌó xaꞌa̱ꞌ tu̱ꞌu̱n ja̱a̱nꞌ. Te̱ nduuꞌ ndo̱ꞌ nde̱e̱ naa ne̱ kuachi̱ꞌ kualiꞌ, ne̱ kusaaꞌ chichinꞌ ka̱, te̱ kü̱vi̱ ku̱xi̱ ni̱a̱ ndee ka̱ ña̱ xaxi̱ꞌ.
HEB 5:13 Te̱ sa̱kuuꞌ ne̱ kuuꞌ ka̱ nde̱e̱ naa kuuꞌ ne̱ kualiꞌ, ne̱ chichinꞌ ndii, kü̱vi̱ ku̱nda̱ni̱ ni̱a̱ ndee ña̱ nduuꞌ ña̱ va̱ꞌa̱, uun ndee ña̱ nduuꞌ ña̱ ni̱a̱ꞌa. Sa̱kanꞌ ña̱ kuuꞌ ni̱a̱ nde̱e̱ naa ña̱ kuañuꞌu̱.
HEB 5:14 Ndisu̱ ne̱ xa̱ nduuꞌ nde̱e̱ naa ne̱ xi̱xa̱, ne̱ xa̱ ku̱vi̱ xanini va̱ꞌa̱, te̱ xa̱ ku̱vi̱ tu̱ xixiꞌ ni̱a̱ ndee ka̱ nuu̱ꞌ ña̱ xaxi̱ꞌ ndii, ne̱ ja̱a̱nꞌ nduuꞌ ne̱ xa̱ xiní ndee ña̱ nduuꞌ ña̱ va̱ꞌa̱, uun ndee ña̱ nduuꞌ ña̱ ni̱a̱ꞌa.
HEB 6:1 Xaꞌa̱ꞌ a̱ ja̱a̱nꞌ na vi̱kuii̱n e̱ꞌ ña̱ sakuaa̱n e̱ꞌ xa̱ nuu̱ꞌ xaꞌa̱ꞌ ña̱ kuuꞌ nu̱uꞌ kui̱ti̱ꞌ xaꞌa̱ꞌ i̱chiꞌ Cristo. Nde̱e̱ chaaꞌ ka̱ so̱ꞌo̱ kuꞌu̱n kua̱ꞌnu̱ ka̱ e̱ꞌ nuu̱ꞌ i̱chiꞌ a̱ ja̱a̱nꞌ. Süu̱ꞌ xa̱ nuu̱ꞌ xaꞌa̱ꞌ ña̱ kuuꞌ nu̱uꞌ ja̱a̱nꞌ kui̱ti̱ꞌ nda̱tuꞌunꞌ e̱ꞌ, naa kuuꞌ xaꞌa̱ꞌ ña̱ kuní a̱ na̱ma̱ e̱ꞌ nimá e̱ꞌ xaꞌa̱ꞌ ña̱ kuä̱sa̱ꞌ kuní ña̱ xaaꞌ e̱ꞌ, xiinꞌ xaꞌa̱ꞌ ña̱ kuní a̱ i̱ni̱ e̱ꞌ ku̱ni̱ e̱ꞌ Ndiosí,
HEB 6:2 xiinꞌ xaꞌa̱ꞌ sa̱a̱ kuní a̱ ku̱chi̱ e̱ꞌ kuenta Jesús, xiinꞌ xaꞌa̱ꞌ ña̱ chinduꞌu̱ꞌ e̱ꞌ nda̱ꞌaꞌ e̱ꞌ xíniꞌ ne̱ yivi̱ꞌ, xiinꞌ xaꞌa̱ꞌ ña̱ na̱ti̱a̱ku̱ e̱ꞌ kii̱ꞌ ku̱vi̱ e̱ꞌ, xiinꞌ xaꞌa̱ꞌ kii̱ꞌ sa̱naꞌmá Ndiosí yooꞌ kivi̱ꞌ soꞌo̱ꞌ ndiꞌiꞌ.
HEB 6:3 Sa̱kanꞌ sa̱a̱ e̱ꞌ naaꞌ kuní Ndiosí.
HEB 6:4 Kua̱chi̱ ndii, ne̱ xa̱ ni̱ niaꞌa̱ Ndiosí ña̱ ndi̱xa̱ nuu̱ꞌ untaꞌ, te̱ ni̱ xi̱ni̱ ni̱a̱ tu̱mani̱ꞌ ña̱ taxiꞌ mi̱iꞌ a̱, te̱ ni̱ ku̱miꞌ ni̱a̱ ña̱ ndi̱e̱e̱ꞌ Espíritu Santo,
HEB 6:5 te̱ xa̱ ni̱ xi̱ni̱ tu̱ ni̱a̱ ña̱ nda̱tu̱nꞌ kaꞌán tu̱ꞌu̱n Ndiosí, te̱ ni̱ xi̱ni̱ tu̱ ni̱a̱ ña̱ ndi̱e̱eꞌ ña̱ ko̱o̱ nuu̱ꞌ kuꞌu̱n e̱ꞌ,
HEB 6:6 te̱ ni̱ na̱ko̱o̱ ni̱a̱ sa̱kuuꞌ ña̱ ja̱a̱nꞌ xata̱ꞌ ni̱a̱ ndii, kö̱o̱ꞌ xa̱chiꞌ ka̱ ku̱vi̱ sa̱a̱ e̱ꞌ te̱ na̱ma̱ ne̱ ja̱a̱nꞌ nimá ni̱a̱ xaꞌa̱ꞌ kua̱chi̱ ña̱ xaaꞌ ni̱a̱, te̱ na̱ndi̱koꞌ tu̱ku̱u̱ ni̱a̱ nuu̱ꞌ Ndiosí. Sa̱kanꞌ ña̱ kii̱ꞌ xaaꞌ ni̱a̱ sa̱kanꞌ ndii, nde̱e̱ naa tu̱ku̱ ni̱ xaꞌni̱ꞌ ni̱a̱ siꞌe̱ a̱ ja̱a̱nꞌ nuu̱ꞌ krusín, te̱ nde̱e̱ naa tu̱ku̱ ni̱ tu̱ sakaꞌanꞌ ña̱ꞌaꞌ ni̱a̱ nuu̱ꞌ kuaꞌa̱ꞌ ne̱ yivi̱ꞌ.
HEB 6:7 Sa̱kanꞌ na kuiiꞌ ne̱ yivi̱ꞌ ja̱a̱nꞌ ndii, nduuꞌ ni̱a̱ nde̱e̱ naa ñu̱ꞌuꞌ miiꞌ kuunꞌ va̱ꞌa̱ savi̱ꞌ. Naaꞌ kuaꞌa̱ꞌ ña̱ savi̱ꞌ ta̱xi̱ ñu̱ꞌuꞌ ja̱a̱nꞌ ndii, sa̱ñuꞌuꞌ ña̱ꞌaꞌ Ndiosí.
HEB 6:8 Ndisu̱ naaꞌ miiꞌ ndiꞌiꞌ i̱ñu̱ꞌ xiinꞌ ndi̱kiꞌi̱ꞌ kui̱ti̱ꞌ ta̱xi̱ a̱ ndii, kuä̱sa̱ꞌ kuní xa̱chiꞌ a̱, te̱ ka̱ni̱ ña̱ꞌaꞌ Ndiosí, te̱ ka̱ꞌmi̱ tu̱ ña̱ꞌaꞌ a̱.
HEB 6:9 Ne̱ taꞌanꞌ mani̱ꞌ ndu̱, tee̱ꞌ ndee kaꞌán ndu̱ sa̱kanꞌ, ndisu̱ xiní kaxiꞌ ndu̱ ña̱ ndoꞌó ndii, xa̱ yoo ña̱ va̱ꞌa̱ va̱ xitoꞌ na̱ti̱i̱n ndo̱ꞌ xaꞌa̱ꞌ a̱ ña̱ nduuꞌ ndo̱ꞌ ne̱ ni̱ kaku̱ ni̱ xa̱a̱ Ndiosí.
HEB 6:10 Kua̱chi̱ ndii ña̱ xachuunꞌ nda̱ku nduuꞌ Ndiosí, te̱ nä̱ndoso̱ꞌ a̱ ña̱ xachuunꞌ ndo̱ꞌ nuu̱ꞌ a̱, te̱ ni̱ xika̱ nu̱u̱ tu̱ ndo̱ꞌ nuu̱ꞌ ne̱ nduuꞌ kuenta a̱ xaꞌa̱ꞌ a̱ ña̱ ndani̱ ña̱ꞌaꞌ ndo̱ꞌ, te̱ kusaaꞌ xikaꞌ nuuꞌ ka̱ ndo̱ꞌ nuu̱ꞌ ne̱ ja̱a̱nꞌ nde̱e̱ vi̱ti̱n.
HEB 6:11 Ndisu̱ kaꞌán nimá ndu̱ ña̱ kuꞌu̱n naa kuꞌu̱n i̱ꞌi̱n ndo̱ꞌ ña̱ xaaꞌ ndo̱ꞌ sa̱kanꞌ nde̱e̱ soꞌo̱ꞌ ndiꞌiꞌ, te̱ ku̱ni̱ ndo̱ꞌ xinu̱ xna̱ꞌa̱ ña̱ ndiatuꞌ i̱ni̱ e̱ꞌ xaꞌa̱ꞌ.
HEB 6:12 Kü̱ndu̱u̱ ndo̱ꞌ ne̱ suxanꞌ nuu̱ꞌ i̱chiꞌ Ndiosí, süu̱ꞌ ja̱a̱nꞌ ndii i̱ni̱ naa i̱ni̱ ndo̱ꞌ ku̱ni̱ ndo̱ꞌ Ndiosí, te̱ ku̱ndi̱e̱ni ndo̱ꞌ nde̱e̱ naa xaaꞌ ne̱ natiinꞌ ña̱ ni̱ ta̱xi̱ a̱ kuento a̱ xaꞌa̱ꞌ, xaꞌa̱ꞌ a̱ ña̱ i̱ni̱ ni̱a̱ xini ña̱ꞌaꞌ ni̱a̱.
HEB 6:13 Kua̱chi̱ ndii, kii̱ꞌ ni̱ ta̱xi̱ Ndiosí kuento a̱ nda̱ꞌaꞌ Abraham ndii, xaꞌa̱ꞌ a̱ ña̱ kö̱o̱ꞌ ka̱ ña̱ kaꞌnuꞌ ka̱ ña̱ ku̱vi̱ ti̱i̱n ndi̱a̱a̱ a̱ ndii, ni̱ ti̱i̱n ndi̱a̱a̱ xiinꞌ miiꞌ mi̱iꞌ a̱, te̱ ni̱ ta̱xi̱ a̱ kuento a̱
HEB 6:14 kii̱ꞌ ni̱ kaꞌa̱n a̱ ndii: “Sa̱ñuꞌuꞌ kuaꞌa̱ꞌ xa̱va̱ꞌa̱ i̱ yoꞌó, te̱ nda̱sa̱kuaꞌa̱ꞌ xa̱va̱ꞌa̱ tu̱ i̱ si̱a̱niꞌ xikaꞌ u̱nꞌ nuu̱ꞌ kuꞌu̱n e̱ꞌ”, ni̱ kachi̱ a̱ xiinꞌ ra̱.
HEB 6:15 Te̱ xaꞌa̱ꞌ a̱ ña̱ ni̱ ndiatu̱ te̱ ni̱ ndiatu̱ i̱ni̱ Abraham ja̱a̱nꞌ ndii, ni̱ na̱ti̱i̱n ra̱ ña̱ ni̱ ta̱xi̱ Ndiosí kuento a̱ xaꞌa̱ꞌ ja̱a̱nꞌ.
HEB 6:16 Sa̱kanꞌ ña̱ i̱i̱n ne̱ yivi̱ꞌ, kii̱ꞌ taxiꞌ ni̱a̱ kuento ni̱a̱ ndii, tiinꞌ ndi̱a̱a̱ ni̱a̱ i̱i̱n ña̱ kaꞌnuꞌ ka̱ te̱ sa̱kanꞌ mi̱iꞌ ni̱a̱, te̱ kii̱ꞌ xaaꞌ ni̱a̱ sa̱kanꞌ ndii, kü̱vi̱ nda̱tuꞌunꞌ ka̱ e̱ꞌ xaꞌa̱ꞌ ña̱ ja̱a̱nꞌ.
HEB 6:17 Te̱ xaꞌa̱ꞌ a̱ ña̱ ni̱ kuni̱ Ndiosí niaꞌa̱ kaxiꞌ a̱ nuu̱ꞌ ne̱ na̱ti̱i̱n ña̱ ni̱ chi̱ka̱nduꞌu̱ꞌ a̱ kuento a̱ xaꞌa̱ꞌ ja̱a̱nꞌ, te̱ ku̱ni̱ ni̱a̱ ña̱ nämaꞌ a̱ ña̱ kaꞌán a̱ ndii, ni̱ ti̱i̱n ndi̱a̱a̱ xiinꞌ mi̱iꞌ a̱ kii̱ꞌ ni̱ ta̱xi̱ a̱ kuento a̱ ja̱a̱nꞌ.
HEB 6:18 Te̱ xaꞌa̱ꞌ kuento ña̱ ni̱ ta̱xi̱ a̱, xiinꞌ ña̱ ni̱ ti̱i̱n ndi̱a̱a̱ xiinꞌ miiꞌ mi̱iꞌ a̱ ja̱a̱nꞌ ndii, kü̱vi̱ na̱ma̱ a̱ uvi̱ sa̱aꞌ ña̱ ja̱a̱nꞌ, sa̱kanꞌ ña̱ kü̱vi̱ ku̱ni̱ xaꞌanꞌ a̱. Te̱ xandieni ña̱ ja̱a̱nꞌ yooꞌ ne̱ ndukuꞌ ña̱ ko̱to̱ Ndiosí yooꞌ, te̱ ndiatuꞌ i̱ni̱ e̱ꞌ ña̱ na̱ti̱i̱n e̱ꞌ ña̱ ni̱ kaꞌa̱n a̱ ta̱xi̱ a̱ nda̱ꞌaꞌ e̱ꞌ.
HEB 6:19 Te̱ ña̱ i̱ni̱ e̱ꞌ ja̱a̱nꞌ xaaꞌ sa̱kanꞌ, te̱ itaꞌ ni̱ꞌi̱ e̱ꞌ. Te̱ su̱vi̱ tu̱ a̱ xaaꞌ sa̱kanꞌ, te̱ itaꞌ nda̱ku e̱ꞌ nde̱e̱ naa i̱i̱n tundo̱oꞌ kii̱ꞌ chuꞌunꞌ ki̱ꞌiꞌ te̱ yivi̱ꞌ nu̱ꞌ xiinꞌ ka̱a̱ ki̱ꞌiꞌ ti̱xi̱n mi̱ni̱. Te̱ ña̱ i̱ni̱ e̱ꞌ ja̱a̱nꞌ xaaꞌ sa̱kanꞌ, te̱ xkaꞌndi̱a̱ e̱ꞌ nde̱e̱ xata̱ꞌ toto̱ ndiká miiꞌ nduꞌu̱ꞌ Ndiosí ndi̱viꞌ,
HEB 6:20 nde̱e̱ miiꞌ ni̱ kiꞌvi̱ Jesús xaꞌa̱ꞌ e̱ꞌ niꞌiꞌ i̱chiꞌ a̱ nuu̱ꞌ e̱ꞌ nduuꞌ a̱ sutu̱ kaꞌnuꞌ nde̱e̱ a̱ma̱a̱ ka̱ kivi̱ꞌ nde̱e̱ naa ni̱ nduu̱ Melquisedec.
HEB 7:1 Te̱ Melquisedec ja̱a̱nꞌ ni̱ nduu̱ꞌ te̱ ni̱ xa̱ꞌndi̱a̱ chuunꞌ kuuꞌ nu̱uꞌ ñu̱u̱ Salem, te̱ ni̱ nduu̱ꞌ tu̱ ra̱ sutu̱ kaꞌnuꞌ kuuꞌ nu̱uꞌ xikaꞌ nuuꞌ nuu̱ꞌ Ndiosí nduꞌu̱ꞌ ndi̱viꞌ. Te̱ kii̱ꞌ ni̱ na̱ndi̱koꞌ Abraham ña̱ ni̱ xaꞌa̱n ku̱ntaꞌanꞌ ra̱, te̱ ni̱ ka̱nando ra̱ tu̱ku̱ te̱ xaꞌndia chuunꞌ kuuꞌ nu̱uꞌ ndii, ni̱ ki̱xi̱n na̱taꞌanꞌ Melquisedec ja̱a̱nꞌ xiinꞌ ra̱, te̱ ni̱ sa̱ñuꞌuꞌ ña̱ꞌaꞌ ra̱.
HEB 7:2 Te̱ ni̱ cha̱ꞌvi̱ Abraham ja̱a̱nꞌ Melquisedec i̱i̱n ña̱ꞌa̱ xaꞌa̱ꞌ i̱ꞌi̱n uxi̱ sa̱kuuꞌ ña̱ꞌa̱ ña̱ ni̱ ka̱nando ra̱. Te̱ kivi̱ꞌ Melquisedec ja̱a̱nꞌ ndii, yoo uvi̱ ta̱ꞌan ña̱ kuni kachi̱ a̱, ña̱ nu̱uꞌ ndii, “Te̱ xaꞌndia chuunꞌ nda̱ku.” Te̱ nduuꞌ tu̱ ra̱ te̱ xaꞌndia chuunꞌ kuuꞌ nu̱uꞌ ñu̱u̱ Salem. Te̱ ña̱ ja̱a̱nꞌ kuni kachi̱ a̱ ndii, “Te̱ xaꞌndia chuunꞌ xiinꞌ ña̱ mani̱ꞌ.”
HEB 7:3 Te̱ ja̱a̱nꞌ ndii, kö̱o̱ꞌ xiní xa̱chiꞌ xaꞌa̱ꞌ yu̱vaꞌ si̱ꞌiꞌ ra̱, te̱ ni̱ nde̱e̱ xaꞌa̱ꞌ ne̱ xii̱ꞌ ya̱taꞌ ra̱, te̱ sa̱kanꞌ tu̱ nde̱e̱ i̱i̱n kö̱o̱ꞌ xiní a̱ma̱a̱ ni̱ tuvi̱ ra̱, uun a̱ma̱a̱ ni̱ xiꞌi̱ ra̱, sa̱kanꞌ ña̱ ni̱ nda̱ku̱ niiꞌ ra̱ siꞌe̱ Ndiosí, ña̱ ja̱a̱nꞌ ndii, nduuꞌ a̱ sutu̱ kaꞌnuꞌ kuuꞌ nu̱uꞌ nde̱e̱ a̱ma̱a̱ ka̱ kivi̱ꞌ.
HEB 7:4 Ko̱to̱ ndo̱ꞌ, sa̱a̱ vi̱ꞌ te̱ kaꞌnuꞌ kooꞌ chukuuꞌ ni̱ nduu̱ te̱ ja̱a̱nꞌ na nde̱e̱ mi̱iꞌ xii̱ꞌ ya̱taꞌ e̱ꞌ Abraham ni̱ cha̱ꞌvi̱ ña̱ꞌaꞌ i̱i̱n ña̱ꞌa̱ xaꞌa̱ꞌ i̱ꞌi̱n uxi̱ sa̱kuuꞌ ña̱ ni̱ ka̱nando ra̱ ja̱a̱nꞌ.
HEB 7:5 Tu̱ꞌu̱n nde̱iꞌ Ndiosí kaꞌán chuunꞌ ña̱ te̱ nduuꞌ si̱a̱niꞌ xikaꞌ Leví, te̱ naꞌinꞌ chuunꞌ te̱ ku̱ndu̱u̱ ra̱ sutu̱ ndii, kande̱iꞌ cha̱ꞌvi̱ ña̱ꞌaꞌ sa̱kuuꞌ ne̱ yivi̱ꞌ i̱i̱n ña̱ꞌa̱ xaꞌa̱ꞌ i̱ꞌi̱n uxi̱ sa̱kuuꞌ ña̱ na̱ꞌi̱n ni̱a̱ xaꞌa̱ꞌ chu̱u̱n ña̱ xaaꞌ ni̱a̱, tee̱ꞌ ndee te̱ i̱i̱n kuuꞌ xiinꞌ ni̱a̱ nduuꞌ ra̱ xaꞌa̱ꞌ a̱ ña̱ te̱ xii̱ꞌ ya̱taꞌ tu̱ ne̱ ja̱a̱nꞌ nduuꞌ Abraham, kachi a̱.
HEB 7:6 Ndisu̱ Melquisedec ja̱a̱nꞌ ndii, süu̱ꞌ si̱a̱niꞌ xikaꞌ Leví nduuꞌ ra̱, nde̱e̱ sa̱a̱ ka̱ ni̱ ndii ni̱ ki̱ꞌi̱n ra̱ i̱i̱n ña̱ꞌa̱ xaꞌa̱ꞌ i̱ꞌi̱n uxi̱ sa̱kuuꞌ ña̱ ni̱ ka̱nando Abraham, te̱ xa̱ ni̱ ta̱xi̱ Ndiosí kuento a̱ nda̱ꞌaꞌ ja̱a̱nꞌ, te̱ ni̱ sa̱ñuꞌuꞌ tu̱ ña̱ꞌaꞌ ra̱.
HEB 7:7 Te̱ xiní kaxiꞌ sa̱kuuꞌ e̱ꞌ ndii, te̱ kaꞌnuꞌ ka̱ nduuꞌ te̱ sañuꞌuꞌ ne̱ yivi̱ꞌ te̱ sa̱kanꞌ ne̱ kuñuꞌuꞌ xaaꞌ ra̱ ja̱a̱nꞌ.
HEB 7:8 Te̱ yivi̱ꞌ, te̱ kendiaa̱ꞌ yaꞌviꞌ i̱i̱n ña̱ꞌa̱ xaꞌa̱ꞌ i̱ꞌi̱n uxi̱ sa̱kuuꞌ ña̱ naꞌinꞌ e̱ꞌ xaꞌa̱ꞌ chu̱u̱n ña̱ xaaꞌ e̱ꞌ ja̱a̱nꞌ ndii, te̱ ku̱vi̱ nduuꞌ ra̱ naá kivi̱ꞌ. Ndisu̱ Melquisedec ja̱a̱nꞌ ndii, kusaaꞌ tiaku ka̱ ra̱, kachi tu̱ꞌu̱n Ndiosí.
HEB 7:9 Sa̱kanꞌ na kuiiꞌ ku̱vi̱ kaꞌa̱n e̱ꞌ ña̱ kii̱ꞌ ni̱ cha̱ꞌvi̱ Abraham Melquisedec ja̱a̱nꞌ xiinꞌ i̱i̱n ña̱ꞌa̱ xaꞌa̱ꞌ i̱ꞌi̱n uxi̱ sa̱kuuꞌ ña̱ ni̱ ka̱nando ra̱ ja̱a̱nꞌ ndii, ni̱ cha̱ꞌvi̱ tu̱ ña̱ꞌaꞌ sutu̱ te̱ nduuꞌ si̱a̱niꞌ xikaꞌ Leví, te̱ kendiaa̱ꞌ yaꞌviꞌ i̱i̱n ña̱ꞌa̱ xaꞌa̱ꞌ i̱ꞌi̱n uxi̱ sa̱kuuꞌ ña̱ naꞌinꞌ e̱ꞌ xaꞌa̱ꞌ chu̱u̱n ña̱ xaaꞌ e̱ꞌ vi̱ti̱n.
HEB 7:10 Kua̱chi̱ ndii, kii̱ꞌ ni̱ ki̱xi̱n na̱taꞌanꞌ Melquisedec ja̱a̱nꞌ xiinꞌ Abraham ja̱a̱nꞌ ndii, xa̱ ni̱ ndiso̱ Abraham ja̱a̱nꞌ te̱ vi̱ꞌe̱ Leví ja̱a̱nꞌ te̱i̱n níiꞌ ra̱, tee̱ꞌ ndee tïa̱ꞌan tuvi̱ nde̱e̱ i̱i̱n ra̱.
HEB 7:11 Sutu̱ te̱ vi̱ꞌe̱ Leví ndii, ni̱ ndiso̱ chuunꞌ ra̱ sa̱a̱ kaꞌán tu̱ꞌu̱n nde̱iꞌ ja̱a̱nꞌ, ndisu̱ xaꞌa̱ꞌ a̱ ña̱ nï̱ ku̱vi̱ ku̱ndu̱u̱ ne̱ yivi̱ꞌ ne̱ nda̱ku xa̱chiꞌ nimá nuu̱ꞌ Ndiosí xiinꞌ a̱ ndii, ni̱ kuni̱ a̱ tu̱ku̱ nuu̱ꞌ sutu̱ nde̱e̱ naa Melquisedec ja̱a̱nꞌ, te̱ süu̱ꞌ nde̱e̱ naa ni̱ nduu̱ Aarón sutu̱.
HEB 7:12 Kua̱chi̱ ndii, kii̱ꞌ namá te̱ ku̱ndu̱u̱ sutu̱ ndii, kuní a̱ ña̱ nama̱ tu̱ tu̱ꞌu̱n nde̱iꞌ ja̱a̱nꞌ.
HEB 7:13 Sa̱kanꞌ ña̱ xto̱ꞌo̱ e̱ꞌ Jesús, ña̱ ndatuꞌunꞌ e̱ꞌ xaꞌa̱ꞌ ja̱a̱nꞌ ndii, süu̱ꞌ si̱a̱niꞌ xikaꞌ te̱ vi̱ꞌe̱ Leví ni̱ nduu̱ a̱, te̱ nde̱e̱ i̱i̱n te̱ vi̱ꞌe̱ a̱ ja̱a̱nꞌ nï̱ nduu̱ sutu̱, te̱ nasoko̱ꞌ ki̱tiꞌ nuu̱ꞌ Ndiosí.
HEB 7:14 Kua̱chi̱ ndii, xiní kaxiꞌ e̱ꞌ ña̱ si̱a̱niꞌ xikaꞌ Judá nduuꞌ ña̱ ja̱a̱nꞌ. Te̱ xaꞌa̱ꞌ te̱ vi̱ꞌe̱ Judá ja̱a̱nꞌ ndii, kö̱o̱ꞌ kivi̱ꞌ ni̱ kaꞌa̱n Moisés naaꞌ ku̱vi̱ ku̱ndu̱u̱ ra̱ sutu̱.
HEB 7:15 Te̱ kundani̱ e̱ꞌ ña̱ ni̱ nama̱ tu̱ꞌu̱n nde̱iꞌ ja̱a̱nꞌ xaꞌa̱ꞌ a̱ ña̱ ni̱ ka̱ku̱ i̱nga̱ sutu̱ kaꞌnuꞌ kuuꞌ nu̱uꞌ siinꞌ kaaꞌ nde̱e̱ naa Melquisedec.
HEB 7:16 Te̱ Jesús ndii, süu̱ꞌ nduuꞌ a̱ sutu̱ sa̱a̱ kaꞌán chuunꞌ tu̱ꞌu̱n nde̱iꞌ, sa̱kanꞌ ña̱ tu̱ꞌu̱n nde̱iꞌ ja̱a̱nꞌ kaꞌán ndii, te̱ nduuꞌ si̱a̱niꞌ xikaꞌ Leví kui̱ti̱ꞌ ku̱vi̱ sa̱a̱ sa̱kanꞌ, süu̱ꞌ ja̱a̱nꞌ ndii nduuꞌ a̱ sutu̱ xaꞌa̱ꞌ a̱ ña̱ kumiꞌ a̱ ña̱ ndi̱e̱e̱ꞌ, te̱ tiaku a̱ nde̱e̱ ndiꞌiꞌ ni̱ kivi̱ꞌ.
HEB 7:17 Kua̱chi̱ ndii, yoso̱ꞌ a̱ nuu̱ꞌ tu̱tu̱ Ndiosí xaꞌa̱ꞌ a̱ ndii: Yoꞌó nduuꞌ sutu̱ kaꞌnuꞌ kuuꞌ nu̱uꞌ nde̱e̱ a̱ma̱a̱ ka̱ kivi̱ꞌ nde̱e̱ naa Melquisedec. Sa̱kanꞌ yoso̱ꞌ a̱.
HEB 7:18 Sa̱kanꞌ na kuiiꞌ tu̱ꞌu̱n nde̱iꞌ ya̱taꞌ ja̱a̱nꞌ ndii, xa̱ ni̱ ndoo̱ chu̱u̱n a̱ xaꞌa̱ꞌ a̱ ña̱ nï̱ ko̱o̱ chukuuꞌ a̱ sa̱xinú a̱ ña̱ kuní Ndiosí, te̱ kuä̱sa̱ꞌ tu̱ kuní a̱.
HEB 7:19 Kua̱chi̱ ndii nï̱ ku̱vi̱ nda̱sa̱nda̱ku tu̱ꞌu̱n nde̱iꞌ ja̱a̱nꞌ nimá e̱ꞌ nuu̱ꞌ Ndiosí. Te̱ siinꞌ tukuꞌ ndii, xa̱ yoo i̱nga̱ ña̱ va̱ꞌa̱ ka̱ ndiatuꞌ i̱ni̱ yooꞌ xaꞌa̱ꞌ, ña̱ sakuyatinꞌ yooꞌ nuu̱ꞌ Ndiosí.
HEB 7:20 Te̱ Jesús ndii, ni̱ ti̱i̱n ndi̱a̱a̱ xiinꞌ miiꞌ mi̱iꞌ Ndiosí kii̱ꞌ ni̱ ta̱xi̱ a̱ kuento a̱ ña̱ ku̱ndu̱u̱ Jesús sutu̱ kuuꞌ nu̱uꞌ,
HEB 7:21 ndisu̱ tu̱ku̱ nuu̱ꞌ sutu̱ ndii, nï̱ ti̱i̱n ndi̱a̱a̱ xiinꞌ miiꞌ a̱ xaꞌa̱ꞌ ra̱ nde̱e̱ i̱i̱n i̱chiꞌ. Ndisu̱ yoso̱ꞌ a̱ nuu̱ꞌ tu̱tu̱ Ndiosí miiꞌ ni̱ ta̱xi̱ a̱ kuento a̱ xaꞌa̱ꞌ Jesús kaꞌán a̱ ndii: Ni̱ ti̱i̱n ndi̱a̱a̱ xiinꞌ miiꞌ mi̱iꞌ xto̱ꞌo̱ e̱ꞌ Ndiosí, te̱ ña̱ ja̱a̱nꞌ ndii nä̱ma̱ a̱ kuento a̱: “Yoꞌó nduuꞌ sutu̱ kaꞌnuꞌ kuuꞌ nu̱uꞌ nde̱e̱ a̱ma̱a̱ ka̱ kivi̱ꞌ nde̱e̱ naa Melquisedec.” Sa̱kanꞌ kachi̱ a̱.
HEB 7:22 Jesús nduuꞌ ña̱ chikandia Ndiosí te̱ sa̱xinú a̱ kuento ña̱ ni̱ ndoo̱ Ndiosí xiinꞌ e̱ꞌ, te̱ ña̱ va̱ꞌa̱ ka̱ nduuꞌ ña̱ ja̱a̱nꞌ te̱ sa̱kanꞌ kuento ña̱ ni̱ ndoo̱ a̱ ña̱ nu̱uꞌ.
HEB 7:23 Te̱ tu̱ku̱ nuu̱ꞌ sutu̱ ndii, kuaꞌa̱ꞌ xa̱va̱ꞌa̱ ra̱ ni̱ yoo̱ xaꞌa̱ꞌ a̱ ña̱ nde̱e̱ i̱i̱n ra̱ nï̱ ku̱vi̱ ku̱ti̱a̱ku̱ nde̱e̱ ndiꞌiꞌ ni̱ kivi̱ꞌ.
HEB 7:24 Ndisu̱ Jesús ndii, xaꞌa̱ꞌ a̱ ña̱ tiaku a̱ nde̱e̱ a̱ma̱a̱ ka̱ kivi̱ꞌ ndii, nduuꞌ a̱ sutu̱ nde̱e̱ a̱ma̱a̱ ka̱ kivi̱ꞌ.
HEB 7:25 Xaꞌa̱ꞌ a̱ ja̱a̱nꞌ na ku̱vi̱ tu̱ sa̱kakú xa̱chiꞌ a̱ ne̱ i̱ni̱ xini ña̱ꞌaꞌ, ne̱ kuyatinꞌ nuu̱ꞌ Ndiosí xiinꞌ ña̱ ndi̱e̱e̱ꞌ a̱, sa̱kanꞌ ña̱ tiaku a̱ nde̱e̱ ndiꞌiꞌ ni̱ kivi̱ꞌ, te̱ xikuiꞌní chito̱ a̱ xaꞌa̱ꞌ ni̱a̱ nuu̱ꞌ Ndiosí.
HEB 7:26 Sa̱kanꞌ na kuiiꞌ ña̱ ja̱a̱nꞌ nduuꞌ sutu̱ kaꞌnuꞌ ña̱ ni̱ kuni̱ a̱ ku̱miꞌ yooꞌ, sa̱kanꞌ su̱u̱ ña̱ ndo̱o̱ ndi̱ꞌi̱ nduuꞌ a̱, te̱ kö̱o̱ꞌ tu̱ kua̱chi̱ a̱, te̱ kö̱o̱ꞌ kivi̱ꞌ ni̱ xaaꞌ tu̱ a̱ ña̱ ni̱a̱ꞌa, te̱ ni̱ xta̱ꞌniꞌ ña̱ꞌaꞌ Ndiosí te̱i̱n ne̱ xaaꞌ kua̱chi̱, te̱ ni̱ sa̱kaaꞌ ña̱ꞌaꞌ a̱ ndi̱viꞌ, te̱ ni̱ ta̱xi̱ a̱ i̱i̱n chuunꞌ kaꞌnuꞌ ka̱ nda̱ꞌaꞌ a̱ i̱kanꞌ.
HEB 7:27 Ña̱ ja̱a̱nꞌ ndii, xäaꞌ a̱ nde̱e̱ naa xaaꞌ tu̱ku̱ sutu̱ kaꞌnuꞌ ja̱a̱nꞌ, ña̱ xaꞌni̱ꞌ ra̱ ki̱tiꞌ i̱ꞌi̱n kivi̱ꞌ. Te̱ xi̱ꞌna̱ xaꞌmiꞌ ra̱ riꞌ xaꞌa̱ꞌ kua̱chi̱ mi̱iꞌ ra̱, te̱ sa̱kanꞌ xaꞌmiꞌ tu̱ ra̱ riꞌ xaꞌa̱ꞌ kua̱chi̱ ne̱ yivi̱ꞌ. Süu̱ꞌ ja̱a̱nꞌ ndii untaꞌ kui̱ti̱ꞌ ni̱ sa̱na̱soko̱ꞌ xiinꞌ mi̱iꞌ a̱, te̱ ni̱ xiꞌi̱ a̱ xaꞌa̱ꞌ kua̱chi̱ e̱ꞌ, te̱ nde̱e̱ ndiꞌiꞌ ni̱ kivi̱ꞌ ndiaa yaꞌviꞌ ña̱ ni̱ xa̱a̱ a̱ ja̱a̱nꞌ.
HEB 7:28 Sa̱kanꞌ ña̱ tu̱ꞌu̱n nde̱iꞌ Ndiosí ndii, te̱ yivi̱ꞌ, te̱ ndisoꞌ kua̱chi̱, kui̱ti̱ꞌ sakiꞌinꞌ chuunꞌ a̱, te̱ nduuꞌ ra̱ sutu̱ kaꞌnuꞌ. Ndisu̱ Ndiosí, kii̱ꞌ ni̱ ti̱i̱n ndi̱a̱a̱ xiinꞌ miiꞌ mi̱iꞌ a̱ ndii, ni̱ sa̱kuisoꞌ chuunꞌ a̱ siꞌe̱ a̱ ja̱a̱nꞌ, te̱ nduuꞌ a̱ sutu̱ ña̱ sa̱xinú sa̱kuuꞌ ña̱ kuní Ndiosí nde̱e̱ a̱ma̱a̱ ka̱ kivi̱ꞌ. Te̱ ni̱ xa̱a̱ Ndiosí ña̱ ja̱a̱nꞌ kii̱ꞌ xa̱ yoo tu̱ꞌu̱n nde̱iꞌ ja̱a̱nꞌ.
HEB 8:1 Va̱ꞌa̱, ña̱ kaꞌnuꞌ ka̱ ña̱ kuni kaꞌa̱n ndu̱ xiinꞌ ndo̱ꞌ xaꞌa̱ꞌ ndii, sutu̱ kaꞌnuꞌ ka̱ vi̱ꞌ nduuꞌ ña̱ kumiꞌ e̱ꞌ ja̱a̱nꞌ. Nde̱e̱ nda̱ꞌaꞌ kua̱ꞌa̱ tei̱ Ndiosí, ña̱ kaꞌnuꞌ va̱, miiꞌ nduꞌu̱ꞌ a̱ xaꞌndia chuunꞌ a̱ ndi̱viꞌ, ni̱ xi̱ku̱nduꞌu̱ꞌ a̱.
HEB 8:2 Te̱ sutu̱ kaꞌnuꞌ ja̱a̱nꞌ ndii, xachuunꞌ a̱ nuu̱ꞌ Ndiosí ti̱xi̱n yu̱kunꞌ kaꞌnuꞌ xna̱ꞌa̱ ña̱ iinꞌ ndi̱viꞌ. Te̱ süu̱ꞌ te̱ yivi̱ꞌ ni̱ xa̱ꞌa̱ yu̱kunꞌ ja̱a̱nꞌ, süu̱ꞌ ja̱a̱nꞌ ndii mi̱iꞌ xto̱ꞌo̱ e̱ꞌ Ndiosí ni̱ xa̱ꞌa̱ a̱.
HEB 8:3 Sa̱kanꞌ ña̱ sa̱kuuꞌ sutu̱ kaꞌnuꞌ i̱i̱n yivi̱ꞌ yoꞌoꞌ ndii, ndisoꞌ chuunꞌ ra̱ te̱ na̱soko̱ꞌ ra̱ tu̱mani̱ꞌ, xiinꞌ ña̱ ka̱ꞌmi̱ ra̱ ki̱tiꞌ xaꞌa̱ꞌ kua̱chi̱ ne̱ yivi̱ꞌ. Xaꞌa̱ꞌ a̱ ja̱a̱nꞌ na sa̱kanꞌ tu̱ Jesús ja̱a̱nꞌ ndii, kuní a̱ ña̱ ko̱o̱ tu̱ i̱i̱n ña̱ na̱soko̱ꞌ a̱ nuu̱ꞌ Ndiosí xaꞌa̱ꞌ kua̱chi̱ e̱ꞌ.
HEB 8:4 Naaꞌ sa̱kanꞌ te̱ xikaꞌ ka̱ Jesús nuu̱ꞌ ñu̱ꞌuꞌ i̱i̱n yivi̱ꞌ yoꞌoꞌ ndii, ni̱ nde̱e̱ kü̱ndu̱u̱ a̱ sutu̱ kaꞌnuꞌ ja̱a̱nꞌ, kua̱chi̱ ndii kusaaꞌ yoo ka̱ sutu̱ te̱ nasoko̱ꞌ tu̱mani̱ꞌ ja̱a̱nꞌ sa̱a̱ kaꞌán tu̱ꞌu̱n nde̱iꞌ Ndiosí.
HEB 8:5 Sutu̱ kaꞌnuꞌ ja̱a̱nꞌ ndii, nde̱e̱ naa ña̱ nianiaꞌ, uun nde̱e̱ naa ku̱ndaꞌvi̱ ña̱ yoo yu̱kunꞌ ña̱ iinꞌ ndi̱viꞌ kui̱ti̱ꞌ nduuꞌ ña̱ xaaꞌ ra̱ ja̱a̱nꞌ. Naa ni̱ kaꞌa̱n Ndiosí xiinꞌ Moisés kii̱ꞌ ni̱ sa̱kuisoꞌ chuunꞌ ña̱ꞌaꞌ a̱, te̱ ka̱sa̱ꞌa̱ ra̱ vi̱ꞌe̱ toto̱, ni̱ kaꞌa̱n a̱ xiinꞌ ra̱ ndii: “Chu̱u̱n xaꞌaꞌ va̱ u̱nꞌ te̱ sa̱xinu̱ u̱nꞌ sa̱kuuꞌ ña̱ ni̱ niaꞌa̱ i̱ yoꞌó sa̱a̱ niiꞌ ni̱ xi̱ni̱ u̱nꞌ u̱n xíniꞌ i̱kuꞌ yoꞌoꞌ”, ni̱ kachi̱ a̱ xiinꞌ ra̱.
HEB 8:6 Ndisu̱ chu̱u̱n sutu̱, ña̱ ni̱ sa̱kuisoꞌ chuunꞌ Ndiosí Jesús ndii, ña̱ kaꞌnuꞌ ka̱ nduuꞌ a̱ te̱ sa̱kanꞌ ña̱ ni̱ xa̱a̱ te̱ yivi̱ꞌ, te̱ ni̱ nduu̱ sutu̱ ja̱a̱nꞌ. Sa̱kanꞌ ña̱ i̱i̱n ña̱ xikuiꞌní va̱ꞌa̱ ka̱ xaꞌa̱ꞌ e̱ꞌ nduuꞌ a̱ ja̱a̱nꞌ xaꞌa̱ꞌ a̱ ña̱ xiinꞌ nda̱ꞌaꞌ a̱ ni̱ ndoo̱ Ndiosí kuento va̱ꞌa̱ ka̱ ña̱ sa̱a̱ a̱ xiinꞌ e̱ꞌ, te̱ xiinꞌ nda̱ꞌaꞌ a̱ ni̱ chi̱ka̱nduꞌu̱ꞌ Ndiosí kuento va̱ꞌa̱ ka̱ xiinꞌ e̱ꞌ.
HEB 8:7 Kua̱chi̱ ndii, naaꞌ ni̱ ku̱vi̱ ku̱nda̱ku nimá e̱ꞌ nuu̱ꞌ Ndiosí xiinꞌ kuento ña̱ ni̱ ndoo̱ a̱ xiinꞌ e̱ꞌ ña̱ nu̱uꞌ ndii, küní a̱ ndoo̱ a̱ i̱nga̱ kuento xiinꞌ e̱ꞌ.
HEB 8:8 Ndisu̱ xaꞌa̱ꞌ a̱ ña̱ ni̱ xi̱ni̱ Ndiosí ña̱ xïkaꞌ va̱ꞌa̱ ne̱ ja̱a̱nꞌ i̱chiꞌ a̱ ndii, ni̱ xiꞌe̱ a̱ xi̱ni̱ ña̱ꞌaꞌ a̱ kaꞌán a̱ ndii: Kua̱xi̱ kivi̱ꞌ, kachi xto̱ꞌo̱ e̱ꞌ ndii, ndoo̱ i̱ i̱nga̱ kuento xa̱aꞌ xiinꞌ ne̱ vi̱ꞌe̱ Israel, te̱ sa̱kanꞌ tu̱ xiinꞌ ne̱ vi̱ꞌe̱ Judá.
HEB 8:9 Süu̱ꞌ naa kuento ña̱ ni̱ ndoo̱ i̱ xiinꞌ ne̱ xii̱ꞌ ya̱taꞌ ni̱a̱ xta̱ꞌanꞌ kii̱ꞌ ni̱ ti̱i̱n i̱ nda̱ꞌaꞌ ne̱ ja̱a̱nꞌ, te̱ ni̱ ta̱va̱ꞌ ña̱ꞌaꞌ i̱ nuu̱ꞌ ñu̱ꞌuꞌ Egipto. Sa̱kanꞌ ña̱ ne̱ ja̱a̱nꞌ ndii, nï̱ sa̱xinú ni̱a̱ kuento i̱ ja̱a̱nꞌ. Xaꞌa̱ꞌ a̱ ja̱a̱nꞌ na ni̱ na̱ko̱o̱ ña̱ꞌaꞌ i̱. Kachi̱ a̱.
HEB 8:10 Te̱ kaꞌán tu̱ xto̱ꞌo̱ e̱ꞌ ndii: Ña̱ yo̱ꞌo̱ꞌ nduuꞌ kuento xa̱aꞌ ña̱ ndoo̱ i̱ xiinꞌ ne̱ vi̱ꞌe̱ Israel nuu̱ꞌ kuꞌu̱n e̱ꞌ: Chi̱nduꞌu̱ꞌ i̱ tu̱ꞌu̱n nde̱iꞌ i̱ nuu̱ꞌ ña̱ xanini ni̱a̱, te̱ ke̱ꞌi̱ tu̱ e̱ ti̱xi̱n nimá ni̱a̱. Sa̱kanꞌ te̱ ku̱ndu̱u̱ i̱ Ndiosí ña̱ xakaꞌnuꞌ ni̱a̱, te̱ ne̱ ja̱a̱nꞌ ku̱ndu̱u̱ kuenta i̱.
HEB 8:11 Te̱ sa̱kanꞌ tu̱ küní ka̱ ña̱ sa̱niaꞌá ni̱a̱ ne̱ ñu̱u̱ ni̱a̱ xaꞌa̱ꞌ i̱, te̱ ni̱ nde̱e̱ küní ka̱ tu̱ a̱ ña̱ sa̱niaꞌá ni̱a̱ ne̱ i̱i̱n kuuꞌ xiinꞌ ni̱a̱ xaꞌa̱ꞌ i̱. Kua̱chi̱ ndii sa̱kuuꞌ ni̱a̱ ku̱nda̱ni̱ kaxiꞌ xaꞌa̱ꞌ i̱, nde̱e̱ ne̱ kualiꞌ, te̱ nde̱e̱ ne̱ xi̱xa̱.
HEB 8:12 Te̱ ko̱o̱ kaꞌnuꞌ i̱ni̱ i̱ xaꞌa̱ꞌ sa̱kuuꞌ ña̱ ni̱a̱ꞌa ña̱ ni̱ xa̱a̱ ni̱a̱, te̱ kö̱o̱ꞌ kivi̱ꞌ ka̱ tu̱ na̱ka̱ꞌanꞌ i̱ xaꞌa̱ꞌ kua̱chi̱ ni̱a̱. Ni̱ kachi̱ a̱.
HEB 8:13 Kii̱ꞌ ni̱ kaꞌa̱n Ndiosí ña̱ ndoo̱ a̱ i̱nga̱ kuento xa̱aꞌ ja̱a̱nꞌ nuu̱ꞌ e̱ꞌ ndii, xa̱ ni̱ ndoo̱ chu̱u̱n kuento ña̱ ni̱ ndoo̱ a̱ nuu̱ꞌ e̱ꞌ ña̱ nu̱uꞌ, te̱ xa̱ ni̱ ku̱ya̱taꞌ tu̱ a̱ nuu̱ꞌ a̱, te̱ ña̱ xa̱ ya̱taꞌ ndii, nä̱ꞌaꞌ ka̱ te̱ nduxi̱n xa̱chiꞌ a̱.
HEB 9:1 Va̱ꞌa̱, te̱ xiinꞌ kuento ña̱ ni̱ ndoo̱ Ndiosí xiinꞌ ne̱ xii̱ꞌ ya̱taꞌ e̱ꞌ ña̱ nu̱uꞌ ndii, ni̱ ta̱xi̱ a̱ nde̱iꞌ sa̱a̱ kuní a̱ sa̱chuunꞌ sutu̱ nuu̱ꞌ a̱ xakaꞌnuꞌ ña̱ꞌaꞌ ra̱, xiinꞌ sa̱a̱ kuní a̱ ko̱o̱ yu̱kunꞌ a̱ i̱i̱n yivi̱ꞌ yoꞌoꞌ.
HEB 9:2 Te̱ yu̱kunꞌ ja̱a̱nꞌ ndii, so̱ꞌo̱ ni̱ kua̱ꞌa̱ a̱: miiꞌ xaa̱ u̱u̱n e̱ꞌ ndii, i̱i̱n xaanꞌ su̱ꞌu̱n naniꞌ a̱. Te̱ i̱kanꞌ itaꞌ ka̱nde̱lero xiinꞌ i̱i̱n mesa miiꞌ ndieeꞌ xita̱ꞌ va̱ꞌa̱ ña̱ kuñuꞌuꞌ nuu̱ꞌ Ndiosí.
HEB 9:3 Te̱ xata̱ꞌ toto̱ ndiká ña̱ uvi̱ ti̱xi̱n yu̱kunꞌ ja̱a̱nꞌ ndii, i̱i̱n xaanꞌ miiꞌ su̱ꞌu̱n xa̱va̱ꞌa̱ naniꞌ a̱.
HEB 9:4 Te̱ i̱kanꞌ iinꞌ choꞌo̱ oro miiꞌ xixí su̱xa̱ chu̱ꞌma, te̱ i̱kanꞌ tu̱ iinꞌ xatu̱nꞌ, tunꞌ ndisuku̱ꞌ mi̱iꞌ ndi̱ꞌi̱ oro, tunꞌ niaꞌá ña̱ ni̱ ndoo̱ Ndiosí kuento a̱ xiinꞌ ni̱a̱ xta̱ꞌanꞌ ka̱. Te̱ ti̱xi̱n tunꞌ ja̱a̱nꞌ naá i̱i̱n ki̱si̱ lulu ña̱ nduuꞌ mi̱iꞌ ndi̱ꞌi̱ oro miiꞌ ni̱ ta̱xa̱ꞌa̱ ne̱ yivi̱ꞌ ña̱ xaxi̱ꞌ ña̱ na̱niꞌ maná, xiinꞌ tunꞌ ni̱ ka̱tu̱vi̱ Aarón, tunꞌ ni̱ ni̱a̱ni̱a̱ nda̱ꞌaꞌ, te̱ i̱kanꞌ tu̱ ñuꞌuꞌ yuu̱ꞌ miiꞌ yoso̱ꞌ tu̱ꞌu̱n nde̱iꞌ Ndiosí.
HEB 9:5 Te̱ xata̱ꞌ xatu̱nꞌ ja̱a̱nꞌ ni̱ xa̱ta̱ ni̱a̱ uvi̱ ta̱ꞌan ángele ña̱ ni̱ sa̱nianiaꞌ ni̱a̱, ña̱ naniꞌ Querubines. Te̱ xiinꞌ ña̱ ja̱a̱nꞌ niaꞌá Ndiosí ña̱ i̱kanꞌ yoo a̱. Te̱ ni̱ ti̱saꞌví ángele ja̱a̱nꞌ ña̱ ndasi tunꞌ ja̱a̱nꞌ xiinꞌ ndi̱xi̱n a̱. Ndisu̱ vi̱ti̱n ndii küní a̱ kaꞌa̱n ka̱ ndu̱ xaꞌa̱ꞌ ña̱ ja̱a̱nꞌ.
HEB 9:6 Te̱ kii̱ꞌ xa̱ yoo tu̱ꞌva̱ sa̱kuuꞌ ña̱ ja̱a̱nꞌ ndii, koꞌniꞌ chito̱ sutu̱ xaaꞌ ra̱ chu̱u̱n nuu̱ꞌ Ndiosí miiꞌ xaá u̱u̱n e̱ꞌ ti̱xi̱n yu̱kunꞌ ja̱a̱nꞌ.
HEB 9:7 Ndisu̱ xata̱ꞌ toto̱ ndiká ña̱ uvi̱ ja̱a̱nꞌ ndii, sutu̱ kaꞌnuꞌ kui̱ti̱ꞌ ku̱vi̱ xkanꞌdi̱a̱ i̱kanꞌ i̱i̱n i̱chiꞌ i̱ꞌi̱n kuiya̱. Te̱ ndii, xiinꞌ níiꞌ ki̱tiꞌ kui̱ti̱ꞌ ku̱vi̱ xkaꞌndi̱a̱ ra̱ i̱kanꞌ te̱ nasoko̱ꞌ ra̱ a̱ xaꞌa̱ꞌ kua̱chi̱ mi̱iꞌ ra̱ xiinꞌ xaꞌa̱ꞌ kua̱chi̱ ña̱ xaaꞌ nianí ne̱ yivi̱ꞌ.
HEB 9:8 Te̱ xiinꞌ ña̱ ja̱a̱nꞌ ni̱ sa̱kuniꞌ Espíritu Santo yooꞌ ña̱ naaꞌ iinꞌ ka̱ miiꞌ xaá u̱u̱n e̱ꞌ ti̱xi̱n yu̱kunꞌ ja̱a̱nꞌ ndii, kü̱vi̱ kiꞌvi̱ e̱ꞌ miiꞌ iinꞌ ña̱ su̱ꞌu̱n xa̱va̱ꞌa̱ ja̱a̱nꞌ.
HEB 9:9 Te̱ sa̱kuuꞌ ña̱ ja̱a̱nꞌ ndii, ña̱ kaꞌán ndi̱a̱a̱ kui̱ti̱ꞌ nduuꞌ a̱ nuu̱ꞌ e̱ꞌ kivi̱ꞌ vi̱ti̱n. Sa̱kanꞌ ña̱ kö̱o̱ꞌ ndi̱e̱e̱ꞌ ña̱ xaꞌmiꞌ ni̱a̱ ki̱tiꞌ ja̱a̱nꞌ, xiinꞌ ña̱ nasoko̱ꞌ ni̱a̱ te̱ nda̱sa̱ndo̱o̱ a̱ nimá ni̱a̱, te̱ ku̱ni̱ ni̱a̱ ña̱ kö̱o̱ꞌ ka̱ kua̱chi̱ ja̱a̱nꞌ ndisoꞌ ni̱a̱.
HEB 9:10 Sa̱kanꞌ ña̱ ña̱ ja̱a̱nꞌ ndii, kaꞌán a̱ xaꞌa̱ꞌ ña̱ ku̱vi̱ ka̱xi̱ꞌ e̱ꞌ, xiinꞌ ña̱ ku̱vi̱ ko̱ꞌo̱ e̱ꞌ kui̱ti̱ꞌ, te̱ kaꞌán tu̱ a̱ xaꞌa̱ꞌ sa̱a̱ sa̱ndo̱o̱ xiinꞌ miiꞌ e̱ꞌ nuu̱ꞌ Ndiosí, te̱ ña̱ ja̱a̱nꞌ kaꞌán a̱ sa̱a̱ kuní a̱ sa̱a̱ e̱ꞌ xiinꞌ ñu̱ꞌuꞌ ndeꞌi̱ e̱ꞌ. Sa̱kanꞌ ni̱ yoo̱ a̱ nde̱e̱ ska̱chiꞌ ni̱ xa̱a̱ kivi̱ꞌ ña̱ na̱ma̱ ña̱ꞌaꞌ Ndiosí.
HEB 9:11 Ndisu̱ vi̱ti̱n ña̱ xa̱ ni̱ ki̱xi̱n Cristo ndii, ña̱ ja̱a̱nꞌ nduuꞌ sutu̱ kaꞌnuꞌ te̱ na̱ti̱i̱n e̱ꞌ ña̱ va̱ꞌa̱, ña̱ ni̱ ndoo̱ Ndiosí kuento ta̱xi̱ a̱ nda̱ꞌaꞌ e̱ꞌ. Te̱ yu̱kunꞌ miiꞌ xaꞌndia chuunꞌ a̱ ndii, ña̱ va̱ꞌa̱ ka̱ nduuꞌ a̱, te̱ ña̱ su̱ꞌu̱n ka̱ tu̱ nduuꞌ a̱, te̱ süu̱ꞌ te̱ yivi̱ꞌ i̱i̱n yivi̱ꞌ ni̱ xa̱ꞌa̱ yu̱kunꞌ ja̱a̱nꞌ, sa̱kanꞌ ña̱ süu̱ꞌ kuenta i̱i̱n yivi̱ꞌ yoꞌoꞌ nduuꞌ a̱.
HEB 9:12 Te̱ sa̱kanꞌ tu̱ süu̱ꞌ níiꞌ ti̱xuꞌu̱ꞌ, uun níiꞌ si̱ndiki̱ꞌ ni̱ na̱soko̱ꞌ a̱ nuu̱ꞌ Ndiosí ti̱xi̱n yu̱kunꞌ miiꞌ su̱ꞌu̱n ka̱ ja̱a̱nꞌ. Süu̱ꞌ ja̱a̱nꞌ ndii xiinꞌ níiꞌ mi̱iꞌ a̱ ni̱ kiꞌvi̱ a̱, te̱ na̱soko̱ꞌ a̱ xa̱ untaꞌ sa̱kanꞌ nuu̱ꞌ Ndiosí miiꞌ su̱ꞌu̱n ka̱ ja̱a̱nꞌ, te̱ ni̱ nda̱sa̱ndo̱o̱ a̱ yooꞌ nuu̱ꞌ Ndiosí nde̱e̱ a̱ma̱a̱ ka̱ kivi̱ꞌ.
HEB 9:13 Kua̱chi̱ ndii, naaꞌ níiꞌ toro, xiinꞌ níiꞌ ti̱xuꞌu̱ꞌ chie̱, xiinꞌ yáaꞌ núꞌu vaca sie, tiꞌ ni̱ xixi̱ ni̱ ko̱ndi̱a̱ liki̱nꞌ sutu̱ kuuꞌ nu̱uꞌ ja̱a̱nꞌ i̱i̱nꞌ ne̱ ni̱ xkaꞌndi̱a̱ ña̱ kaꞌán tu̱ꞌu̱n nde̱iꞌ Moisés, te̱ ni̱ ku̱vi̱ nda̱sa̱ndo̱o̱ a̱ ñu̱ꞌuꞌ ndeꞌi̱ ni̱a̱ nuu̱ꞌ ña̱ ni̱ xa̱a̱ ni̱a̱ ja̱a̱nꞌ ndii,
HEB 9:14 ka̱chi̱ ka̱ vi̱ꞌ tu̱ e̱ꞌ níiꞌ Cristo ndii, ni̱ nda̱sa̱ndo̱o̱ a̱ nimá e̱ꞌ. Kua̱chi̱ ndii xiinꞌ ña̱ ndi̱e̱eꞌ Espíritu Santo, ña̱ yoo nde̱e̱ ndiꞌiꞌ ni̱ kivi̱,ꞌ ni̱ sa̱na̱soko̱ꞌ xiinꞌ miiꞌ a̱ xaꞌa̱ꞌ kua̱chi̱ e̱ꞌ nuu̱ꞌ Ndiosí. Te̱ xaꞌa̱ꞌ a̱ ña̱ ña̱ ndo̱o̱ ndi̱ꞌi̱ nduuꞌ a̱ ndii, ku̱vi̱ nda̱sa̱ndo̱o̱ níiꞌ a̱ nimá e̱ꞌ nuu̱ꞌ ña̱ ki̱ni̱ ña̱ saxiooꞌ yooꞌ, te̱ ka̱ka̱ nu̱u̱ e̱ꞌ nuu̱ꞌ Ndiosí tiaku.
HEB 9:15 Xaꞌa̱ꞌ a̱ ja̱a̱nꞌ na Jesucristo nduuꞌ ña̱ xikuiꞌní xaꞌa̱ꞌ e̱ꞌ nuu̱ꞌ Ndiosí xaꞌa̱ꞌ a̱ ña̱ ni̱ sa̱xinú a̱ ña̱ kaꞌán chuunꞌ kuento xa̱aꞌ, ña̱ ni̱ ndoo̱ Ndiosí xiinꞌ e̱ꞌ sa̱a̱ a̱, te̱ ni̱ na̱ti̱i̱n yooꞌ, ne̱ ni̱ na̱ka̱xi̱n a̱, sa̱kuuꞌ ña̱ va̱ꞌa̱ ña̱ yoo ndi̱viꞌ, ña̱ ni̱ chi̱ka̱nduꞌu̱ꞌ a̱ kuento a̱ xaꞌa̱ꞌ ja̱a̱nꞌ. Sa̱kanꞌ ña̱ ni̱ xiꞌi̱ Jesús te̱ sa̱ndoyoꞌ a̱ kua̱chi̱ e̱ꞌ ña̱ ni̱ xa̱a̱ e̱ꞌ kii̱ꞌ ni̱ xika̱ e̱ꞌ sa̱a̱ kaꞌán chuunꞌ kuento ya̱taꞌ, ña̱ ni̱ ndoo̱ Ndiosí xiinꞌ e̱ꞌ.
HEB 9:16 Kua̱chi̱ ndii, kii̱ꞌ xava̱ꞌa̱ i̱i̱n ne̱ yivi̱ꞌ tu̱tu̱ ña̱ kaꞌán sa̱a̱ kuní ni̱a̱ na̱taꞌvi̱ꞌ ña̱ꞌa̱ ni̱a̱, te̱ yo̱o̱ nda̱ꞌaꞌ ndoo̱ a̱ kii̱ꞌ ku̱vi̱ ni̱a̱ ndii, nde̱e̱ kii̱ꞌ ku̱vi̱ ne̱ ja̱a̱nꞌ, sa̱kanꞌ vi̱ꞌ te̱ ndiaa yaꞌviꞌ tu̱tu̱ ja̱a̱nꞌ.
HEB 9:17 Sa̱kanꞌ ña̱ tu̱tu̱ ja̱a̱nꞌ ndii, nde̱e̱ na ku̱vi̱ ne̱ ni̱ xa̱ꞌa̱ a̱ te̱ ku̱vi̱ chi̱ndi̱e̱eꞌ a̱, sa̱kanꞌ ña̱ kü̱vi̱ na̱taꞌvi̱ꞌ ña̱ꞌa̱ ja̱a̱nꞌ kii̱ꞌ kusaaꞌ tiaku ka̱ ne̱ nakooꞌ a̱.
HEB 9:18 Xaꞌa̱ꞌ a̱ ja̱a̱nꞌ na nde̱e̱ kii̱ꞌ ni̱ xa̱ꞌaꞌ nu̱uꞌ kuento ña̱ ni̱ ndoo̱ Ndiosí xiinꞌ e̱ꞌ ndii, ni̱ xiti̱a̱ níiꞌ ki̱tiꞌ, te̱ ni̱ xa̱ꞌaꞌ a̱ xachuunꞌ a̱.
HEB 9:19 Kua̱chi̱ ndii, kii̱ꞌ ni̱ ndi̱ꞌi̱ ni̱ kaꞌa̱n ndo̱so̱ꞌ Moisés sa̱kuuꞌ ña̱ kaꞌán chuunꞌ tu̱ꞌu̱n nde̱iꞌ Ndiosí nuu̱ꞌ sa̱kuuꞌ ne̱ yivi̱ꞌ ja̱a̱nꞌ ndii, ni̱ ki̱ꞌi̱n ra̱ níiꞌ si̱ndiki̱ꞌ xiinꞌ níiꞌ ti̱xuꞌu̱ꞌ chie̱, te̱ ni̱ na̱saka̱ ra̱ a̱ xiinꞌ ti̱kui. Ikanꞌ, te̱ ni̱ ki̱ꞌi̱n tu̱ ra̱ kachi̱ꞌ kuaꞌa ndu̱kunꞌ, xiinꞌ yuku̱ ndu̱ku̱ hisopo, te̱ ni̱ koso̱ liki̱nꞌ ra̱ níiꞌ xiinꞌ ti̱kui ja̱a̱nꞌ xata̱ꞌ yuu̱ꞌ miiꞌ yoso̱ꞌ tu̱ꞌu̱n nde̱iꞌ ja̱a̱nꞌ, te̱ sa̱kanꞌ tu̱ ni̱ ko̱ndi̱a̱ liki̱nꞌ ra̱ teꞌ ja̱a̱nꞌ sa̱kuuꞌ ne̱ yivi̱ꞌ ja̱a̱nꞌ
HEB 9:20 kaꞌán ra̱ ndii: “Xiinꞌ níiꞌ ñaa̱ꞌ niaꞌá Ndiosí ndoꞌó kuento a̱ ña̱ ni̱ ndoo̱ a̱ xiinꞌ ndo̱ꞌ”, ni̱ kachi̱ ra̱.
HEB 9:21 Te̱ ni̱ ko̱ndi̱a̱ liki̱nꞌ tu̱ ra̱ níiꞌ ja̱a̱nꞌ yu̱kunꞌ xiinꞌ sa̱kuuꞌ nda̱chuunꞌ ña̱ xi tiín sutu̱ kii̱ꞌ xaaꞌ ra̱ chu̱u̱n nuu̱ꞌ Ndiosí.
HEB 9:22 Te̱ kaꞌán chuunꞌ tu̱ꞌu̱n nde̱iꞌ ja̱a̱nꞌ ña̱ yatinꞌ sa̱kuuꞌ ña̱ꞌa̱ kuní a̱ ndu̱ndo̱o̱ xiinꞌ níiꞌ, kachi a̱. Te̱ na kö̱o̱ꞌ níiꞌ ja̱a̱nꞌ kuiti̱a̱ ndii, kü̱vi̱ ko̱o̱ kaꞌnuꞌ i̱ni̱ Ndiosí xaꞌa̱ꞌ kua̱chi̱ e̱ꞌ.
HEB 9:23 Sa̱kanꞌ na, ni̱ kuni̱ a̱ ña̱ kuiti̱a̱ níiꞌ ki̱tiꞌ ja̱a̱nꞌ te̱ ndu̱ndo̱o̱ sa̱kuuꞌ ña̱ ja̱a̱nꞌ, ña̱ nduuꞌ ña̱ kaꞌán ndi̱a̱a̱ kui̱ti̱ꞌ xaꞌa̱ꞌ ña̱ yoo ndi̱viꞌ. Ndisu̱ ña̱ ndi̱xa̱ xna̱ꞌa̱ ña̱ yoo ndi̱viꞌ ndii, xiinꞌ níiꞌ va̱ꞌa̱ ka̱ kuní a̱ te̱ ku̱vi̱ xkaꞌndi̱a̱ e̱ꞌ i̱kanꞌ te̱ sa̱kanꞌ xiinꞌ níiꞌ ki̱tiꞌ ja̱a̱nꞌ.
HEB 9:24 Kua̱chi̱ ndii nï̱ ndiꞌvi̱ Cristo i̱i̱n yu̱kunꞌ ña̱ ni̱ xa̱ꞌa̱ nda̱ꞌaꞌ te̱ yivi̱ꞌ, ña̱ nduuꞌ nde̱e̱ naa ña̱ kaꞌán ndi̱a̱a̱ xaꞌa̱ꞌ yu̱kunꞌ ña̱ ndi̱xa̱ xna̱ꞌa̱. Süu̱ꞌ ja̱a̱nꞌ ndii ni̱ ndiꞌvi̱ a̱ nde̱e̱ ndi̱viꞌ miiꞌ nduꞌu̱ꞌ Ndiosí te̱ xikuiꞌní a̱ xaꞌa̱ꞌ e̱ꞌ nuu̱ꞌ a̱ ja̱a̱nꞌ.
HEB 9:25 Te̱ nï̱ ndiꞌvi̱ a̱ i̱kanꞌ te̱ na̱soko̱ꞌ xiinꞌ mi̱iꞌ a̱ kuaꞌa̱ꞌ i̱chiꞌ naa xi xaá sutu̱ kaꞌnuꞌ, ña̱ ndiꞌví ra̱ sa̱a̱ kuiya̱ miiꞌ su̱ꞌu̱n xa̱va̱ꞌa̱ ti̱xi̱n yu̱kunꞌ xiinꞌ níiꞌ ki̱tiꞌ, te̱ süu̱ꞌ níiꞌ mi̱iꞌ ra̱.
HEB 9:26 Naaꞌ sa̱kanꞌ ni̱ xaaꞌ Cristo ndii, ni̱ kuni̱ a̱ ña̱ ku̱vi̱ a̱ kuaꞌa̱ꞌ yaꞌa̱ i̱chiꞌ nde̱e̱ kii̱ꞌ ni̱ kua̱ꞌa̱ i̱i̱n yivi̱ꞌ, ndisu̱ vi̱ti̱n ña̱ xa̱ kuyatinꞌ ndi̱ꞌi̱ i̱i̱n yivi̱ꞌ ndii, ni̱ ki̱xi̱n a̱, te̱ ni̱ na̱soko̱ꞌ xiinꞌ miiꞌ a̱, te̱ ni̱ xiꞌi̱ a̱ untaꞌ kui̱ti̱ꞌ xaꞌa̱ꞌ kua̱chi̱ e̱ꞌ, te̱ ndiaa yaꞌviꞌ a̱ nde̱e̱ a̱ma̱a̱ ka̱ ni̱ xaꞌa̱ꞌ a̱ ña̱ ni̱ ndo̱ꞌo̱ mi̱iꞌ a̱, te̱ ni̱ sa̱ndoyoꞌ a̱ kua̱chi̱ e̱ꞌ.
HEB 9:27 Te̱ sa̱kanꞌ tu̱ yooꞌ, ne̱ yivi̱ꞌ i̱i̱n yivi̱ꞌ ndii, untaꞌ kui̱ti̱ꞌ xiꞌí e̱ꞌ, ndi̱ꞌi̱ ja̱a̱nꞌ te̱ kua̱xi̱ ña̱ sa̱naꞌmá Ndiosí yooꞌ xaꞌa̱ꞌ ña̱ ni̱ xa̱a̱ e̱ꞌ.
HEB 9:28 Sa̱kanꞌ na kuiiꞌ Cristo ndii, untaꞌ kui̱ti̱ꞌ tu̱ ni̱ xiꞌi̱ ña̱ ja̱a̱nꞌ xaꞌa̱ꞌ kua̱chi̱ kuaꞌa̱ꞌ ne̱ yivi̱ꞌ. Te̱ kii̱ꞌ ki̱xi̱n ni̱ tu̱ku̱u̱ a̱ ndii, süu̱ꞌ ki̱xi̱n a̱ te̱ ku̱vi̱ tu̱ku̱u̱ a̱ xaꞌa̱ꞌ kua̱chi̱ e̱ꞌ, süu̱ꞌ ja̱a̱nꞌ ndii ki̱xi̱n kui̱ti̱ꞌ a̱ te̱ sa̱kakú a̱, ne̱ ndiatuꞌ ña̱ꞌaꞌ.
HEB 10:1 Tu̱ꞌu̱n nde̱iꞌ Ndiosí ndii, süu̱ꞌ ña̱ va̱ꞌa̱ ña̱ ni̱ kaꞌa̱n Ndiosí ta̱xi̱ a̱ nda̱ꞌaꞌ e̱ꞌ ni̱ nduu̱ꞌ ña̱ ja̱a̱nꞌ, süu̱ꞌ ja̱a̱nꞌ ndii ku̱ndaꞌvi̱ kui̱ti̱ꞌ a̱ ni̱ nduu̱ a̱. Sa̱kanꞌ na tee̱ꞌ ndee sa̱a̱ kuiya̱ xaꞌmiꞌ sutu̱ ki̱tiꞌ nuu̱ꞌ Ndiosí xaꞌa̱ꞌ kua̱chi̱ ne̱ yivi̱ꞌ, ne̱ kua̱xi̱ i̱kanꞌ ndii, ndä̱sa̱nda̱ku ña̱ ja̱a̱nꞌ nimá ni̱a̱ nuu̱ꞌ Ndiosí.
HEB 10:2 Kua̱chi̱ ndii, naaꞌ sa̱kanꞌ, te̱ ña̱ ku̱vi̱ sa̱ndoyoꞌ kua̱chi̱ ni̱a̱ nduuꞌ ña̱ xaꞌmiꞌ ni̱a̱ tiꞌ ja̱a̱nꞌ ndii, kuä̱sa̱ꞌ ka̱ ki̱ni̱ ku̱ni̱ ne̱ xakaꞌnuꞌ Ndiosí xiinꞌ ña̱ ja̱a̱nꞌ xaꞌa̱ꞌ kua̱chi̱ ni̱a̱, te̱ nä̱soko̱ꞌ ka̱ tu̱ ni̱a̱ ki̱tiꞌ ja̱a̱nꞌ.
HEB 10:3 Ndisu̱ ña̱ nasoko̱ꞌ sutu̱ ki̱tiꞌ ja̱a̱nꞌ ndii, sa̱a̱ kuiya̱ sanakaꞌanꞌ ña̱ꞌaꞌ a̱ xaꞌa̱ꞌ kua̱chi̱ ni̱a̱.
HEB 10:4 Sa̱kanꞌ ña̱ níiꞌ toro xiinꞌ níiꞌ ti̱xuꞌu̱ꞌ chie̱ ndii, kü̱vi̱ sa̱ndoyoꞌ a̱ kua̱chi̱ e̱ꞌ nuu̱ꞌ Ndiosí.
HEB 10:5 Xaꞌa̱ꞌ a̱ ja̱a̱nꞌ na ni̱ kaꞌa̱n Cristo xiinꞌ Ndiosí kii̱ꞌ ni̱ ki̱xi̱n a̱ i̱i̱n yivi̱ꞌ ndii: Xtäni̱ u̱nꞌ ña̱ nasoko̱ꞌ ne̱ yivi̱ꞌ ña̱ꞌa̱, ni̱ nde̱e̱ ña̱ taxiꞌ ni̱a̱ tu̱mani̱ꞌ nuu̱ꞌ u̱nꞌ. Xaꞌa̱ꞌ a̱ ja̱a̱nꞌ na ni̱ ta̱xi̱ u̱nꞌ ñu̱ꞌuꞌ ndeꞌi̱ yuꞌu̱.
HEB 10:6 Nï̱ xta̱ni̱ u̱nꞌ ña̱ nasoko̱ꞌ ne̱ yivi̱ꞌ ña̱ꞌa̱, ni̱ nde̱e̱ ña̱ xaꞌmiꞌ ni̱a̱ ki̱tiꞌ xaꞌa̱ꞌ kua̱chi̱ ni̱a̱.
HEB 10:7 Sa̱kanꞌ na ni̱ kaꞌa̱n i̱ ndii: “Ndiosí kaꞌnuꞌ, ko̱to̱ u̱nꞌ, yoꞌoꞌ iinꞌ i̱, kua̱xi̱ i̱ te̱ sa̱a̱ i̱ ña̱ kaꞌán nimá u̱nꞌ, sa̱a̱ niiꞌ kaꞌán tu̱ꞌu̱n nde̱iꞌ u̱nꞌ xaꞌa̱ꞌ i̱”, ni̱ kachi̱ i̱.
HEB 10:8 Ni̱ kaꞌa̱n a̱ ña̱ nu̱uꞌ ndii: “Xtäni̱ u̱nꞌ ña̱ nasoko̱ꞌ ne̱ yivi̱ꞌ ña̱ꞌa̱, ni̱ nde̱e̱ ña̱ taxiꞌ ni̱a̱ tu̱mani̱ꞌ, ni̱ nde̱e̱ ña̱ xaꞌmiꞌ ni̱a̱ ki̱tiꞌ nuu̱ꞌ u̱nꞌ xaꞌa̱ꞌ kua̱chi̱ ni̱a̱, te̱ vä̱ꞌa̱ tu̱ kuni u̱nꞌ xiinꞌ ña̱ ja̱a̱nꞌ.” Sa̱kanꞌ kaꞌán a̱ tee̱ꞌ ndee tu̱ꞌu̱n nde̱iꞌ Ndiosí ni̱ kaꞌa̱n tuní ña̱ ja̱a̱nꞌ.
HEB 10:9 Te̱ ni̱ kaꞌa̱n ka̱ Cristo ndii: “Ndiosí kaꞌnuꞌ, ko̱to̱ u̱nꞌ, yoꞌoꞌ iinꞌ i̱, kua̱xi̱ i̱ te̱ sa̱a̱ i̱ ña̱ kaꞌán nimá u̱nꞌ”, ni̱ kachi̱ a̱. Te̱ xiinꞌ ña̱ ja̱a̱nꞌ xta̱ꞌniꞌ Ndiosí ña̱ ya̱taꞌ ja̱a̱nꞌ, te̱ ni̱ na̱chi̱nduꞌu̱ꞌ a̱ i̱i̱n ña̱ xa̱aꞌ.
HEB 10:10 Te̱ xaꞌa̱ꞌ a̱ ña̱ ni̱ sa̱xinú Jesucristo ja̱a̱nꞌ ña̱ kuní Ndiosí ndii, ni̱ nda̱sa̱ndu̱u̱ a̱ yooꞌ ndi̱ti̱a̱ Ndiosí, sa̱kanꞌ ña̱ ni̱ sa̱na̱kuaꞌa xiinꞌ mi̱iꞌ a̱, te̱ ni̱ xiꞌi̱ a̱ xaꞌa̱ꞌ kua̱chi̱ e̱ꞌ untaꞌ kui̱ti̱ꞌ, te̱ ndiaa yaꞌviꞌ ña̱ ni̱ xa̱a̱ a̱ ja̱a̱nꞌ nde̱e̱ ndiꞌiꞌ ni̱ kivi̱ꞌ.
HEB 10:11 Te̱ sa̱kuuꞌ sutu̱ ndii, xiní kaxiꞌ e̱ꞌ ña̱ sa̱a̱ kivi̱ꞌ xaaꞌ ra̱ chu̱u̱n nuu̱ꞌ Ndiosí ti̱xi̱n yu̱kunꞌ, te̱ xa̱ nuu̱ꞌ ki̱tiꞌ kui̱ti̱ꞌ xaꞌmiꞌ chito̱ ra̱ tee̱ꞌ ndee kü̱vi̱ sa̱ndoyoꞌ ña̱ ja̱a̱nꞌ kua̱chi̱ ne̱ yivi̱ꞌ nuu̱ꞌ Ndiosí.
HEB 10:12 Ndisu̱ Cristo ndii, untaꞌ kui̱ti̱ꞌ ni̱ sa̱na̱kuaꞌa xiinꞌ miiꞌ a̱, te̱ ni̱ xiꞌi̱ a̱ xaꞌa̱ꞌ kua̱chi̱ e̱ꞌ, te̱ ndiaa yaꞌviꞌ ña̱ ja̱a̱nꞌ nde̱e̱ ndiꞌiꞌ ni̱ kivi̱ꞌ. Te̱ ndi̱ꞌi̱ ja̱a̱nꞌ, te̱ ni̱ xi̱ku̱nduꞌu̱ꞌ a̱ nda̱ꞌaꞌ kua̱ꞌa̱ Ndiosí.
HEB 10:13 Te̱ i̱kanꞌ ndiatuꞌ a̱ nde̱e̱ ska̱chiꞌ sa̱ndoó kuiꞌe xa̱chiꞌ Ndiosí te̱ ndasiꞌ ña̱ꞌaꞌ.
HEB 10:14 Sa̱kanꞌ ña̱ xiinꞌ i̱i̱n nda̱a̱ꞌ kui̱ti̱ꞌ ña̱ ni̱ na̱soko̱ꞌ xiinꞌ mi̱iꞌ a̱ ja̱a̱nꞌ ni̱ nda̱sa̱ndo̱o̱ xa̱chiꞌ a̱ yooꞌ, ne̱ xa̱ nduuꞌ ndi̱ti̱a̱ Ndiosí.
HEB 10:15 Te̱ sakuniꞌ tu̱ Espíritu Santo yooꞌ ña̱ ja̱a̱nꞌ a̱ kii̱ꞌ ni̱ kaꞌa̱n a̱ ndii:
HEB 10:16 Kaꞌán Ndiosí ndii: Ña̱ yo̱ꞌo̱ꞌ nduuꞌ kuento ña̱ ndoo̱ i̱ xiinꞌ ne̱ vi̱ꞌe̱ Israel nuu̱ꞌ kuꞌu̱n e̱ꞌ: Ta̱a̱nꞌ i̱ tu̱ꞌu̱n nde̱iꞌ i̱ nimá ni̱a̱, te̱ ke̱ꞌi̱ tu̱ e̱ xíniꞌ ni̱a̱.
HEB 10:17 I̱kanꞌ te̱ kaꞌán ka̱ a̱ ndii: Te̱ kö̱o̱ꞌ kivi̱ꞌ na̱ka̱ꞌanꞌ ka̱ i̱ xaꞌa̱ꞌ kua̱chi̱ ni̱a̱, ni̱ nde̱e̱ ña̱ ni̱a̱ꞌa ña̱ ni̱ xa̱a̱ ni̱a̱. Ni̱ kachi̱ a̱.
HEB 10:18 Sa̱kanꞌ na kuiiꞌ, xaꞌa̱ꞌ a̱ ña̱ ni̱ yoo̱ kaꞌnuꞌ i̱ni̱ Ndiosí xaꞌa̱ꞌ kua̱chi̱ e̱ꞌ ndii, küní ka̱ ña̱ na̱soko̱ꞌ ka̱ e̱ꞌ ña̱ꞌa̱ xaꞌa̱ꞌ kua̱chi̱ e̱ꞌ ja̱a̱nꞌ.
HEB 10:19 Ña̱ni̱ taꞌanꞌ i̱, xaꞌa̱ꞌ a̱ ja̱a̱nꞌ na xa̱ yoo ndiká e̱ꞌ te̱ ku̱vi̱ xkaꞌndi̱a̱ e̱ꞌ nuu̱ꞌ a̱ miiꞌ su̱ꞌu̱n ka̱ xaꞌa̱ꞌ a̱ ña̱ ni̱ xiti̱a̱ níiꞌ Jesucristo xaꞌa̱ꞌ kua̱chi̱ e̱ꞌ.
HEB 10:20 Sa̱kanꞌ ña̱ kii̱ꞌ ni̱ xiꞌi̱ Jesús ndii, ni̱ nu̱niaꞌ a̱ i̱chiꞌ xa̱aꞌ ña̱ taxiꞌ kivi̱ꞌ ñu̱u̱ e̱ꞌ, te̱ ku̱vi̱ xkaꞌndi̱a̱ e̱ꞌ xata̱ꞌ toto̱ ndiká ja̱a̱nꞌ xaꞌa̱ꞌ a̱ ña̱ ni̱ na̱soko̱ꞌ a̱ ñu̱ꞌuꞌ ndeꞌi̱ a̱ ja̱a̱nꞌ.
HEB 10:21 Te̱ yooꞌ, ne̱ vi̱ꞌe̱ Ndiosí ndii, xa̱ kumiꞌ e̱ꞌ i̱i̱n sutu̱ kaꞌnuꞌ va̱ ña̱ niꞌiꞌ i̱chiꞌ nuu̱ꞌ e̱ꞌ,
HEB 10:22 sa̱kanꞌ na kuiiꞌ na ku̱ya̱ti̱n e̱ꞌ nuu̱ꞌ Ndiosí xiinꞌ i̱i̱n nda̱a̱ꞌ nimá e̱ꞌ, te̱ i̱ni̱ xa̱chiꞌ e̱ꞌ ña̱ na̱ti̱i̱n va̱ꞌa̱ a̱ yooꞌ xaꞌa̱ꞌ a̱ ña̱ xa̱ ni̱ nda̱sa̱ndo̱o̱ a̱ nimá e̱ꞌ nuu̱ꞌ ña̱ ni̱ ndo̱ꞌo̱ e̱ꞌ ni̱ xa̱a̱ kua̱chi̱ e̱ꞌ, nde̱e̱ naa ni̱ na̱ti̱a̱ a̱ ñu̱ꞌuꞌ ndeꞌi̱ e̱ꞌ xiinꞌ ti̱kui nda̱tu̱nꞌ va̱.
HEB 10:23 I̱ni̱ naa i̱ni̱ e̱ꞌ ku̱ni̱ e̱ꞌ Ndiosí ndiatuꞌ i̱ni̱ e̱ꞌ xaꞌa̱ꞌ a̱, te̱ i̱i̱n nda̱a̱ꞌ tu̱ ku̱naa̱ nimá e̱ꞌ nuu̱ꞌ ña̱ kandixaꞌ e̱ꞌ, sa̱kanꞌ ña̱ xachuunꞌ nda̱ku ña̱ ni̱ chi̱ka̱nduꞌu̱ꞌ kuento ja̱a̱nꞌ nuu̱ꞌ e̱ꞌ.
HEB 10:24 Te̱ kuní a̱ ña̱ ku̱ndi̱ꞌni̱ e̱ꞌ xaꞌa̱ꞌ sa̱a̱ ku̱vi̱ chi̱ndi̱e̱eꞌ taꞌanꞌ i̱ꞌi̱n e̱ꞌ, te̱ xiinꞌ ña̱ ja̱a̱nꞌ ta̱xi̱ e̱ꞌ ndi̱e̱e̱ꞌ taꞌanꞌ e̱ꞌ, te̱ ku̱ndani̱ taꞌanꞌ ka̱ e̱ꞌ, te̱ sa̱a̱ e̱ꞌ ña̱ va̱ꞌa̱.
HEB 10:25 Te̱ nä̱ko̱o̱ tu̱ e̱ꞌ ña̱ nakayá e̱ꞌ sakaꞌnuꞌ e̱ꞌ Ndiosí naa sakaán xiinꞌ mi̱iꞌ sa̱va̱ ne̱ yivi̱ꞌ. Süu̱ꞌ ja̱a̱nꞌ ndii sa̱ndi̱e̱ni taꞌanꞌ i̱ꞌi̱n e̱ꞌ, kachi̱ ka̱ vi̱ꞌ e̱ꞌ vi̱ti̱n ña̱ xa̱ kuyatinꞌ kivi̱ꞌ ña̱ na̱ndi̱koꞌ xto̱ꞌo̱ e̱ꞌ.
HEB 10:26 Kua̱chi̱ ndii, naaꞌ xa̱ xiní e̱ꞌ sa̱kuuꞌ ña̱ ndi̱xa̱ ña̱ kaꞌán tu̱ꞌu̱n va̱ꞌa̱, te̱ kusaaꞌ xaaꞌ te̱ xaaꞌ ka̱ e̱ꞌ kua̱chi̱ ndii, kö̱o̱ꞌ ka̱ nde̱e̱ i̱i̱n ña̱ ku̱vi̱ na̱soko̱ꞌ e̱ꞌ nuu̱ꞌ Ndiosí te̱ sa̱kakú a̱ yooꞌ xaꞌa̱ꞌ kua̱chi̱ e̱ꞌ ja̱a̱nꞌ.
HEB 10:27 Süu̱ꞌ ja̱a̱nꞌ ndii ndee ña̱ i̱yo̱ xa̱va̱ꞌa̱ ña̱ kua̱xi̱ kii̱ꞌ ndi̱ꞌi̱ sa̱naꞌmá Ndiosí yooꞌ xaꞌa̱ꞌ kua̱chi̱ e̱ꞌ ja̱a̱nꞌ kui̱ti̱ꞌ ndiatuꞌ e̱ꞌ, xiinꞌ ña̱ kuꞌu̱n e̱ꞌ nuu̱ꞌ ñuꞌu̱ ndatin ña̱ ka̱ꞌmi̱ Ndiosí ne̱ ndasiꞌ ña̱ꞌaꞌ.
HEB 10:28 Naaꞌ yo̱o̱ ka̱ nï̱ sa̱xinu̱ tu̱ꞌu̱n nde̱iꞌ, ña̱ ni̱ na̱ti̱i̱n Moisés, te̱ yoo uvi̱ taꞌan, uun uni̱ taꞌan ne̱ yivi̱ꞌ ndieeꞌ yu̱ꞌuꞌ xaꞌa̱ꞌ ni̱a̱ nuu̱ꞌ te̱ sanaꞌmá ña̱ꞌaꞌ ndii, kö̱o̱ꞌ ku̱vi̱ta xa̱chiꞌ ka̱ i̱ni̱ xaꞌa̱ꞌ ni̱a̱, süu̱ꞌ ja̱a̱nꞌ ndii kaꞌa̱n chuunꞌ ra̱ te̱ ku̱vi̱ ni̱a̱ xaꞌa̱ꞌ ña̱ ni̱ xa̱a̱ ni̱a̱ ja̱a̱nꞌ.
HEB 10:29 Sa̱kanꞌ na kuiiꞌ sa̱a̱ ndo̱ꞌ kuenta ña̱ kuaꞌa̱ꞌ yaꞌa̱ ka̱ ku̱ndo̱ꞌo̱ ne̱ küni ko̱to̱ siꞌe̱ Ndiosí ja̱a̱nꞌ, sa̱kanꞌ ña̱ nde̱e̱ naa xeꞌní ndo̱so̱ꞌ ña̱ꞌaꞌ ni̱a̱. Te̱ xaaꞌ ni̱a̱ ña̱ nde̱e̱ naa ña̱ kuä̱sa̱ꞌ kuní nduuꞌ níiꞌ a̱ ña̱ saxinú ña̱ ni̱ ndoo̱ Ndiosí kuento a̱ xiinꞌ e̱ꞌ, tee̱ꞌ ndee xiinꞌ ña̱ ja̱a̱nꞌ ndasanduuꞌ a̱ ne̱ ja̱a̱nꞌ ndi̱ti̱a̱ a̱. Te̱ kaꞌán ki̱ni̱ tu̱ ni̱a̱ xaꞌa̱ꞌ Espíritu Santo, ña̱ ndani̱ ña̱ꞌaꞌ.
HEB 10:30 Sa̱kanꞌ ña̱ xa̱ xiní e̱ꞌ sa̱a̱ xachuunꞌ Ndiosí naa yoso̱ꞌ a̱ nuu̱ꞌ tu̱tu̱ a̱ miiꞌ kaꞌán a̱ ndii: “Mi̱iꞌ yuꞌu̱ naka̱n kuenta nuu̱ꞌ ne̱ xaaꞌ ña̱ ni̱a̱ꞌa xiinꞌ ne̱ yivi̱ꞌ, te̱ na̱chaꞌvi̱ i̱ ne̱ ja̱a̱nꞌ xa̱ꞌaꞌ ña̱ ni̱ xa̱a̱ ni̱a̱”, ni̱ kachi̱ xto̱ꞌo̱ e̱ꞌ. Te̱ yoso̱ꞌ tu̱ a̱ ndii: “Sa̱naꞌmá xto̱ꞌo̱ e̱ꞌ ne̱ nduuꞌ kuenta a̱.” Sa̱kanꞌ yoso̱ꞌ a̱.
HEB 10:31 I̱yo̱ yaꞌa̱ ku̱ndo̱ꞌo̱ yo̱o̱ ka̱ naaꞌ ka̱ni̱ ña̱ꞌaꞌ Ndiosí tiaku.
HEB 10:32 Na̱ka̱ꞌanꞌ ndo̱ꞌ ña̱ uꞌvi̱ va̱ ni̱ ndo̱ꞌo̱ ndo̱ꞌ nuu̱ꞌ ni̱ ki̱xi̱n kii̱ꞌ ni̱ na̱ti̱i̱n ndo̱ꞌ tu̱ꞌu̱n va̱ꞌa̱, ña̱ nduuꞌ nde̱e̱ naa ñuꞌu̱ nuu̱ꞌ ndo̱ꞌ.
HEB 10:33 Yoo xaá ndii, ni̱ ka̱ni̱a̱ꞌa ne̱ yivi̱ꞌ xiinꞌ ndo̱ꞌ nuu̱ꞌ chituꞌ, te̱ ni̱ sa̱ndoꞌoꞌ tu̱ ni̱a̱ ndoꞌó, te̱ xaá tu̱ku̱ ndii, ni̱ ndu̱i̱i̱n ndo̱ꞌ xiinꞌ ne̱ ni̱ yoo̱ nuu̱ꞌ tu̱ndoꞌo̱ꞌ ja̱a̱nꞌ.
HEB 10:34 Sa̱kanꞌ tu̱ ni̱ ku̱vi̱ta i̱ni̱ ndo̱ꞌ xaꞌa̱ꞌ ne̱ ñuꞌuꞌ vi̱ꞌe̱ ka̱a̱, te̱ kii̱ꞌ ni̱ na̱ka̱ya̱ ne̱ yivi̱ꞌ ña̱ kumiꞌ ndo̱ꞌ ndii, va̱ꞌa̱ kui̱ti̱ꞌ ni̱ ku̱ni̱ ndo̱ꞌ. Sa̱kanꞌ ña̱ xiní ndo̱ꞌ ndii, ndi̱viꞌ kumiꞌ ndo̱ꞌ ña̱ va̱ꞌa̱ ka̱ ña̱ kö̱o̱ꞌ kivi̱ꞌ ndiꞌiꞌ, ña̱ sa̱niꞌíꞌ Ndiosí yooꞌ.
HEB 10:35 Nä̱ko̱o̱ ndo̱ꞌ ña̱ i̱ni̱ ndo̱ꞌ xini ndo̱ꞌ kuento ña̱ ni̱ ta̱xi̱ Ndiosí nuu̱ꞌ ndo̱ꞌ ja̱a̱nꞌ, sa̱kanꞌ ña̱ xiinꞌ ña̱ ja̱a̱nꞌ sa̱ñuꞌuꞌ kuaꞌa̱ꞌ a̱ ndoꞌó ndi̱viꞌ.
HEB 10:36 Kua̱chi̱ ndii kuní a̱ ña̱ ku̱ndi̱e̱ni naa kundieni ndo̱ꞌ te̱ sa̱xinú ndo̱ꞌ ña̱ kuní Ndiosí, te̱ na̱ti̱i̱n ndo̱ꞌ ña̱ ni̱ ta̱xi̱ a̱ kuento a̱ nuu̱ꞌ ndo̱ꞌ.
HEB 10:37 Sa̱kanꞌ ña̱ yoso̱ꞌ a̱ nuu̱ꞌ tu̱tu̱ a̱ miiꞌ kaꞌán a̱ ndii: Ña̱ ki̱xi̱n ndii, xa̱ kuyatinꞌ kuii ki̱xi̱n a̱, te̱ kü̱kuachí ka̱ a̱.
HEB 10:38 Ne̱ ni̱ xa̱nda̱ku Ndiosí nimá ndii, xikaꞌ ni̱a̱ nuu̱ꞌ a̱ xaꞌa̱ꞌ a̱ ña̱ i̱ni̱ ni̱a̱ xini ña̱ꞌaꞌ ni̱a̱. Te̱ ndii, naaꞌ na̱ko̱o̱ ni̱a̱ i̱chiꞌ i̱ xata̱ꞌ ni̱a̱ ndii, vä̱ꞌa̱ ku̱ni̱ i̱ ku̱ni̱ ña̱ꞌaꞌ i̱. Sa̱kanꞌ yoso̱ꞌ a̱.
HEB 10:39 Ndisu̱ yooꞌ ndii, ndüuꞌ e̱ꞌ ne̱ nakooꞌ i̱chiꞌ a̱, te̱ ko̱o̱ e̱ꞌ tu̱ndoꞌo̱ꞌ ja̱a̱nꞌ. Süu̱ꞌ ja̱a̱nꞌ ndii ne̱ i̱ni̱ xini Ndiosí nduuꞌ e̱ꞌ, te̱ sa̱kakú a̱ nimá e̱ꞌ.
HEB 11:1 Ña̱ i̱ni̱ e̱ꞌ xini e̱ꞌ Ndiosí kuni kachi a̱ ndii, i̱ni̱ xna̱ꞌa̱ e̱ꞌ ña̱ na̱ti̱i̱n e̱ꞌ ña̱ ni̱ ta̱xi̱ Ndiosí kuento a̱ nuu̱ꞌ e̱ꞌ xaꞌa̱ꞌ, te̱ xiinꞌ ña̱ i̱ni̱ e̱ꞌ ja̱a̱nꞌ tu̱ xiní xna̱ꞌa̱ e̱ꞌ ña̱ ta̱xi̱ Ndiosí ña̱ ja̱a̱nꞌ nda̱ꞌaꞌ e̱ꞌ naá kivi̱ꞌ, tee̱ꞌ ndee kü̱vi̱ ku̱ni̱ e̱ꞌ ña̱ ja̱a̱nꞌ.
HEB 11:2 Kua̱chi̱ ndii, xaꞌa̱ꞌ a̱ ña̱ ni̱ i̱ni̱ ne̱ xii̱ꞌ ya̱taꞌ e̱ꞌ ni̱ xi̱ni̱ ni̱a̱ Ndiosí xta̱ꞌanꞌ, na ni̱ ki̱e̱e̱ va̱ꞌa̱ ni̱a̱ nuu̱ꞌ a̱, te̱ ni̱ na̱ti̱i̱n ña̱ꞌaꞌ a̱.
HEB 11:3 Te̱ xaꞌa̱ꞌ a̱ ña̱ i̱ni̱ e̱ꞌ xini e̱ꞌ Ndiosí na xiní e̱ꞌ ndii, xiinꞌ tu̱ꞌu̱n yu̱ꞌuꞌ a̱ ni̱ xa̱ꞌa̱ a̱ i̱i̱n yivi̱ꞌ xiinꞌ ndi̱viꞌ. Sa̱kanꞌ na kuiiꞌ ña̱ ku̱vi̱ xini e̱ꞌ vi̱ti̱n ndii, ni̱ kua̱ꞌa̱ a̱ xiinꞌ ña̱ kü̱vi̱ ku̱ni̱ e̱ꞌ.
HEB 11:4 Sa̱kanꞌ tu̱ Abel ndii, xaꞌa̱ꞌ a̱ ña̱ ni̱ i̱ni̱ ra̱ ni̱ xi̱ni̱ ra̱ Ndiosí na ni̱ na̱soko̱ꞌ ra̱ ña̱ va̱ꞌa̱ ka̱ nuu̱ꞌ a̱ te̱ sa̱kanꞌ ña̱ni̱ ra̱ Caín. Xaꞌa̱ꞌ a̱ ja̱a̱nꞌ na ni̱ kaꞌa̱n Ndiosí ña̱ te̱ xachuunꞌ nda̱ku ni̱ nduu̱ꞌ ra̱, te̱ ni̱ na̱ti̱i̱n a̱ ña̱ ni̱ na̱soko̱ꞌ ra̱ ja̱a̱nꞌ. Te̱ ña̱ ni̱ i̱ni̱ ra̱ ni̱ xi̱ni̱ ra̱ Ndiosí ja̱a̱nꞌ ndii, kusaaꞌ niaꞌá ka̱ a̱ yooꞌ, tee̱ꞌ ndee xa̱ ni̱ xiꞌi̱ ra̱.
HEB 11:5 Sa̱kanꞌ tu̱ Enoc ndii, xaꞌa̱ꞌ a̱ ña̱ ni̱ i̱ni̱ ra̱ ni̱ xi̱ni̱ ra̱ Ndiosí, na ni̱ nda̱ni̱ꞌi̱ ña̱ꞌaꞌ a̱ te̱ kuaꞌa̱n ra̱ ndi̱viꞌ, te̱ nï̱ xiꞌi̱ ra̱. Te̱ sa̱kanꞌ tu̱ kö̱o̱ꞌ ni̱ xini ka̱ ña̱ꞌaꞌ, sa̱kanꞌ ña̱ Ndiosí ni̱ na̱ka̱ ña̱ꞌaꞌ. Ndisu̱ ña̱ kuní ka̱ kuꞌu̱n ra̱ miiꞌ nduꞌu̱ꞌ Ndiosí ndii, kaꞌán tu̱tu̱ a̱ ña̱ ni̱ sa̱xinu̱ ra̱ ña̱ kuní a̱, te̱ va̱ꞌa̱ ni̱ ku̱ni̱ a̱ xiinꞌ ña̱ ni̱ xa̱a̱ ra̱.
HEB 11:6 Xaꞌa̱ꞌ a̱ ja̱a̱nꞌ na kuiiꞌ naaꞌ ï̱ni̱ e̱ꞌ xini e̱ꞌ Ndiosí ndii, kü̱vi̱ xa̱chiꞌ va̱ꞌa̱ kuni Ndiosí ku̱ni̱ a̱ yooꞌ. Sa̱kanꞌ ña̱ yo̱o̱ ka̱ kuyatinꞌ nuu̱ꞌ a̱ ndii, kuní a̱ ña̱ ka̱ndi̱xaꞌ ni̱a̱ ña̱ yoo a̱, te̱ ka̱ndi̱xaꞌ tu̱ ni̱a̱ ña̱ sa̱mani̱ꞌ a̱ ne̱ nandukuꞌ ña̱ꞌaꞌ.
HEB 11:7 Xaꞌa̱ꞌ a̱ ña̱ ni̱ i̱ni̱ Noé ni̱ xi̱ni̱ ra̱ Ndiosí na kii̱ꞌ ni̱ sa̱kuniꞌ tu̱ꞌu̱n ña̱ꞌaꞌ a̱ xaꞌa̱ꞌ ña̱ tïa̱ꞌan ko̱o̱, te̱ ku̱vi̱ ku̱ni̱ e̱ꞌ ndii, ni̱ sa̱xinu̱ ra̱ ña̱ ni̱ kaꞌa̱n a̱ xiinꞌ ra̱, te̱ nï̱ xa̱so̱ꞌo̱ ra̱ nuu̱ꞌ a̱. Te̱ ni̱ xa̱ꞌa̱ ra̱ i̱i̱n tundo̱oꞌ chie̱ miiꞌ ni̱ sa̱kakú ra̱ ne̱ i̱i̱n kuuꞌ xiinꞌ ra̱. Te̱ xaꞌa̱ꞌ a̱ ña̱ ni̱ i̱ni̱ ra̱ ja̱a̱nꞌ ni̱ na̱cha̱ꞌa̱n ne̱ nï̱ i̱ni̱ ku̱ni̱ Ndiosí. Te̱ te̱ ja̱a̱nꞌ ndii, ni̱ xa̱nda̱ku Ndiosí nimá ra̱ nuu̱ꞌ a̱ xaꞌa̱ꞌ a̱ ña̱ ni̱ i̱ni̱ ra̱ ni̱ xi̱ni̱ ña̱ꞌaꞌ ra̱.
HEB 11:8 Xaꞌa̱ꞌ a̱ ña̱ ni̱ i̱ni̱ Abraham ni̱ xi̱ni̱ ra̱ Ndiosí na ni̱ sa̱xinu̱ ra̱ ña̱ ni̱ kaꞌa̱n a̱ xiinꞌ ra̱ ña̱ ke̱ta̱ ra̱ miiꞌ ni̱ nduꞌu̱ꞌ ra̱, te̱ kuꞌu̱n ra̱ tu̱ku̱ ñu̱ꞌuꞌ miiꞌ ta̱xi̱ Ndiosí ku̱ndu̱u̱ ña̱ꞌa̱ ra̱ naá kivi̱ꞌ. Te̱ ni̱ ke̱ta̱ ra̱ kuaꞌa̱n nianí ra̱ tee̱ꞌ ndee xïní ra̱ miiꞌ nduuꞌ a̱.
HEB 11:9 Te̱ xaꞌa̱ꞌ a̱ ña̱ i̱ni̱ tu̱ Abraham ja̱a̱nꞌ xini ra̱ Ndiosí na ni̱ nduꞌu̱ꞌ ra̱ vi̱ꞌe̱ toto̱ nuu̱ꞌ ñu̱ꞌuꞌ ña̱ ni̱ ndoo̱ Ndiosí kuento a̱ ta̱xi̱ a̱ nda̱ꞌaꞌ ra̱ nde̱e̱ naa te̱ kua̱xi̱ tu̱ku̱ xaanꞌ. Te̱ i̱i̱n kachi naa ni̱ xa̱a̱ siꞌe̱ ra̱, te̱ na̱niꞌ Isaac, xiinꞌ si̱a̱niꞌ ra̱, te̱ na̱niꞌ Jacob. Sa̱kanꞌ tu̱ te̱ ja̱a̱nꞌ ndii, ni̱ ta̱xi̱ Ndiosí kuento a̱ ña̱ ta̱xi̱ a̱ ñu̱ꞌuꞌ ja̱a̱nꞌ nda̱ꞌaꞌ ra̱.
HEB 11:10 Sa̱kanꞌ ña̱ ni̱ ndiatu̱ i̱ni̱ Abraham ja̱a̱nꞌ i̱i̱n ñu̱u̱ ña̱ ni̱ sa̱kaniaꞌ mi̱iꞌ Ndiosí xaꞌa̱ꞌ, te̱ su̱vi̱ tu̱ a̱ nduuꞌ ña̱ ni̱ sa̱nianiaꞌ ñu̱u̱ ja̱a̱nꞌ, te̱ su̱vi̱ ni̱ tu̱ a̱ ni̱ xa̱ꞌa̱ ña̱ꞌaꞌ.
HEB 11:11 Te̱ sa̱kanꞌ tu̱ xaꞌa̱ꞌ a̱ ña̱ ni̱ i̱ni̱ Sara ni̱ xi̱ni̱ aꞌ Ndiosí, na ni̱ na̱ku̱naa̱ ña̱ ndi̱e̱eꞌ aꞌ, te̱ ni̱ yoo̱ i̱i̱n siꞌe̱ aꞌ, tee̱ꞌ ndee ñaꞌ xi̱xa̱ va̱ ni̱ nduu̱ aꞌ, te̱ ñaꞌ kü̱vi̱ na̱kui̱so̱ ni̱ nduu̱ tu̱ aꞌ. Sa̱kanꞌ ña̱ i̱ni̱ aꞌ ni̱ xi̱ni̱ aꞌ Ndiosí ña̱ sa̱xinu̱ xna̱ꞌa̱ a̱ kuento a̱ ña̱ ni̱ ta̱xi̱ a̱ nuu̱ꞌ aꞌ.
HEB 11:12 Xaꞌa̱ꞌ a̱ ja̱a̱nꞌ na tee̱ꞌ ndee te̱ xi̱xa̱ va̱ ni̱ nduu̱ Abraham ndii, ni̱ yoo̱ kuaꞌa̱ꞌ xa̱va̱ꞌa̱ si̱a̱niꞌ xikaꞌ ra̱ nde̱e̱ na kuaꞌa̱ꞌ tiuu̱nꞌ ndieeꞌ ndi̱viꞌ, uun nde̱e̱ na kuaꞌa̱ꞌ ñu̱tiꞌ mi̱ni̱, te̱ kü̱vi̱ ka̱ꞌvi̱ e̱ꞌ a̱.
HEB 11:13 Te̱ sa̱kuuꞌ ne̱ ja̱a̱nꞌ ndii, ni̱ i̱ni̱ ni̱a̱ ni̱ xi̱ni̱ ni̱a̱ Ndiosí nde̱e̱ ni̱ xiꞌi̱ ni̱a̱, tee̱ꞌ ndee nï̱ na̱ti̱i̱n ni̱a̱ ña̱ ni̱ ta̱xi̱ a̱ kuento a̱ xaꞌa̱ꞌ ja̱a̱nꞌ, te̱ ni̱ xiꞌi̱ ni̱a̱. Ndisu̱ xaꞌa̱ꞌ a̱ ña̱ ni̱ i̱ni̱ ni̱a̱ ndii, nde̱e̱ naaꞌ ni̱ xi̱ni̱ ni̱a̱ nde̱e̱ xikaꞌ ña̱ ni̱ chi̱ka̱nduꞌu̱ꞌ Ndiosí kuento a̱ xaꞌa̱ꞌ ja̱a̱nꞌ, te̱ va̱ꞌa̱ va̱ ni̱ ku̱ni̱ ni̱a̱ ni̱ xi̱ni̱ ni̱a̱ a̱. Te̱ ni̱ ndi̱e̱e̱ yu̱ꞌuꞌ ni̱a̱ ña̱ ne̱ tukuꞌ, ne̱ xkaꞌndíá kuaꞌa̱n kui̱ti̱ꞌ, nduuꞌ ni̱a̱ nuu̱ꞌ ñu̱ꞌuꞌ i̱i̱n yivi̱ꞌ.
HEB 11:14 Sa̱kanꞌ ña̱ ne̱ kaꞌán ña̱ ja̱a̱nꞌ ndii, kundani̱ kaxiꞌ e̱ꞌ ña̱ ne̱ ndukuꞌ ñu̱u̱ miiꞌ ku̱ndi̱e̱e̱ nduuꞌ ni̱a̱.
HEB 11:15 Kua̱chi̱ ndii, naaꞌ sa̱kanꞌ te̱ xaꞌa̱ꞌ ñu̱u̱ miiꞌ ni̱ ki̱e̱e̱ ni̱a̱ ni̱ xa̱ni̱ni̱ ni̱a̱ kii̱ꞌ ni̱ kaꞌa̱n ni̱a̱ ña̱ ja̱a̱nꞌ ndii, ku̱vi̱ na̱ndi̱koꞌ ni̱a̱ ñu̱u̱ ja̱a̱nꞌ.
HEB 11:16 Ndisu̱ ne̱ ja̱a̱nꞌ ndii, ni̱ kaꞌa̱n nimá ni̱a̱ xaꞌa̱ꞌ i̱i̱n ñu̱u̱ va̱ꞌa̱ ka̱, te̱ ña̱ ja̱a̱nꞌ nduuꞌ ña̱ kanduꞌu̱ꞌ ndi̱viꞌ. Xaꞌa̱ꞌ a̱ ja̱a̱nꞌ na käꞌanꞌ nuu̱ꞌ Ndiosí kaꞌán a̱ ña̱ xa̱ i̱i̱n nda̱a̱ꞌ a̱ ja̱a̱nꞌ nduuꞌ Ndiosí ni̱a̱, sa̱kanꞌ ña̱ ni̱ xa̱va̱ꞌa̱ a̱ i̱i̱n ñu̱u̱ chie̱ miiꞌ ku̱ndi̱e̱e̱ ni̱a̱.
HEB 11:17 Xaꞌa̱ꞌ a̱ ña̱ ni̱ i̱ni̱ tu̱ Abraham ni̱ xi̱ni̱ ra̱ Ndiosí na kii̱ꞌ ni̱ xi̱to̱ kua̱ꞌa̱ ña̱ꞌaꞌ a̱ ndii, ni̱ yoo̱ tu̱ꞌva̱ ra̱ ña̱ na̱soko̱ꞌ ra̱ Isaac, siꞌe̱ ra̱, te̱ i̱i̱n nda̱a̱ꞌ tilu̱ꞌ, tee̱ꞌ ndee xa̱ ni̱ ta̱xi̱ a̱ kuento a̱ xaꞌa̱ꞌ te̱ ja̱a̱nꞌ
HEB 11:18 kii̱ꞌ ni̱ kaꞌa̱n a̱ ndii: “Te̱ xiinꞌ Isaac, siꞌe̱ u̱nꞌ, ñaa̱ꞌ kui̱ti̱ꞌ ko̱o̱ kuaꞌa̱ꞌ si̱a̱niꞌ xikaꞌ u̱nꞌ”, ni̱ kachi̱ a̱ xiinꞌ ra̱.
HEB 11:19 Sa̱kanꞌ ña̱ ni̱ i̱ni̱ Abraham ja̱a̱nꞌ ña̱ kooꞌ chukuuꞌ yaꞌa̱ Ndiosí, te̱ ku̱vi̱ sa̱na̱tiaku a̱ ne̱ yivi̱ꞌ tee̱ꞌ ndee xa̱ ni̱ xiꞌi̱ ni̱a̱. Xaꞌa̱ꞌ a̱ ja̱a̱nꞌ na kuni kachi̱ a̱ ndii, nde̱e̱ naa ni̱ xiꞌi̱ Isaac ja̱a̱nꞌ, te̱ ni̱ na̱ti̱a̱ku̱ ra̱ nda̱ꞌaꞌ Abraham.
HEB 11:20 Te̱ sa̱kanꞌ tu̱ Isaac ja̱a̱nꞌ ndii, xaꞌa̱ꞌ a̱ ña̱ ni̱ i̱ni̱ ra̱ ni̱ xi̱ni̱ ra̱ Ndiosí na ni̱ kaꞌa̱n ra̱ xiinꞌ siꞌe̱ ra̱ Jacob xiinꞌ Esaú ña̱ sa̱ñuꞌuꞌ ña̱ꞌaꞌ a̱ nuu̱ꞌ kuꞌu̱n e̱ꞌ.
HEB 11:21 Te̱ sa̱kanꞌ tu̱ Jacob ja̱a̱nꞌ ndii, xaꞌa̱ꞌ a̱ ña̱ i̱ni̱ ra̱ ni̱ xi̱ni̱ ra̱ Ndiosí na kii̱ꞌ xa̱ xitoꞌ ku̱vi̱ kuii ra̱ ndii, ni̱ kaꞌa̱n ra̱ xiinꞌ uvi̱ sa̱aꞌ siꞌe̱ José ña̱ sa̱ñuꞌuꞌ ña̱ꞌaꞌ Ndiosí nuu̱ꞌ kuꞌu̱n e̱ꞌ, te̱ ni̱ xi̱kuii̱n ndi̱chi̱ ra̱ xiinꞌ tunꞌ katuviꞌ ra̱, te̱ ni̱ xa̱kaꞌnuꞌ ra̱ Ndiosí.
HEB 11:22 Te̱ sa̱kanꞌ tu̱ José ja̱a̱nꞌ ndii, xaꞌa̱ꞌ a̱ ña̱ ni̱ i̱ni̱ ra̱ ni̱ xi̱ni̱ ra̱ Ndiosí na kii̱ꞌ xa̱ xitoꞌ ku̱vi̱ kuii ra̱ ndii, ni̱ kaꞌa̱n tiakú ra̱ ña̱ ki̱e̱e̱ ne̱ vi̱ꞌe̱ ra̱, ne̱ Israel, ñu̱u̱ Egipto, te̱ ni̱ kaꞌa̱n chuunꞌ ra̱ sa̱a̱ sa̱a̱ ni̱a̱ xiinꞌ i̱kiꞌ ra̱.
HEB 11:23 Te̱ sa̱kanꞌ tu̱ yu̱vaꞌ si̱ꞌiꞌ Moisés ndii, xaꞌa̱ꞌ a̱ ña̱ ni̱ i̱ni̱ ni̱a̱ ni̱ xi̱ni̱ ni̱a̱ Ndiosí na kii̱ꞌ sa̱kanꞌ ni̱ tuvi̱ ra̱ ndii, ni̱ ti̱si̱ꞌe ña̱ꞌaꞌ ni̱a̱ niiꞌ uni̱ taꞌan yoo̱ꞌ, sa̱kanꞌ ña̱ ni̱ xi̱ni̱ ni̱a̱ ndii, i̱i̱n te̱ kuañuꞌu̱ lu̱i̱ va̱ kaaꞌ ni̱ nduu̱ꞌ ra̱, te̱ nï̱ yi̱ꞌvi ni̱a̱ xaꞌa̱ꞌ ña̱ ni̱ kaꞌa̱n chuunꞌ te̱ xaꞌndia chuunꞌ kuuꞌ nu̱uꞌ nuu̱ꞌ ñu̱ꞌuꞌ ja̱a̱nꞌ ña̱ ka̱ꞌni̱ꞌ ra̱ sa̱kuuꞌ te̱ kuañuꞌu̱ siꞌe̱ ne̱ vi̱ꞌe̱ Israel.
HEB 11:24 Te̱ sa̱kanꞌ tu̱ Moisés ndii, xaꞌa̱ꞌ a̱ ña̱ ni̱ i̱ni̱ ra̱ ni̱ xi̱ni̱ ra̱ Ndiosí na kii̱ꞌ ni̱ xi̱xa̱ ra̱ ndii, nï̱ xiinꞌ ka̱ ra̱ ña̱ ti̱i̱n kaꞌnuꞌ ña̱ꞌaꞌ ne̱ yivi̱ꞌ tee̱ꞌ ndee siꞌe̱ ndaꞌvi ñaꞌ siꞌe̱ Faraón ni̱ nduu̱ꞌ ra̱.
HEB 11:25 Süu̱ꞌ ja̱a̱nꞌ ndii ni̱ xi̱ndoo̱ nimá ra̱ ña̱ ku̱ndo̱ꞌo̱ ingaꞌ ra̱ xiinꞌ ne̱ taꞌanꞌ ra̱, ne̱ ndikún i̱chiꞌ Ndiosí, te̱ sa̱kanꞌ ña̱ sa̱sana̱ꞌ xiinꞌ mi̱iꞌ ra̱ nuu̱ꞌ kua̱chi̱ i̱i̱n xaꞌaꞌ.
HEB 11:26 Sa̱kanꞌ ña̱ ni̱ xi̱ni̱ ra̱ ndii, ña̱ va̱ꞌa̱ ka̱ nduuꞌ a̱ ña̱ ku̱ndo̱ꞌo̱ ra̱ xaꞌa̱ꞌ Cristo, ña̱ tianu̱ꞌ Ndiosí, te̱ sa̱kanꞌ ña̱ ku̱miꞌ ra̱ ña̱ vikaꞌ ne̱ Egipto ja̱a̱nꞌ. Sa̱kanꞌ ña̱ ni̱ ndiatu̱ i̱ni̱ ra̱ ña̱ sa̱ñuꞌuꞌ ña̱ꞌaꞌ Ndiosí nuu̱ꞌ kuꞌu̱n e̱ꞌ xiinꞌ ña̱ va̱ꞌa̱ ka̱.
HEB 11:27 Te̱ xaꞌa̱ꞌ a̱ ña̱ i̱ni̱ tu̱ Moisés ja̱a̱nꞌ ni̱ xi̱ni̱ ra̱ Ndiosí na ni̱ na̱ko̱o̱ ra̱ ñu̱u̱ Egipto, te̱ nï̱ yi̱ꞌvi ra̱ tee̱ꞌ ndee xiní ra̱ ndii, ka̱siꞌe̱ te̱ xaꞌndia chuunꞌ kuuꞌ nu̱uꞌ nuu̱ꞌ ñu̱ꞌuꞌ ja̱a̱nꞌ ña̱ ni̱ xa̱a̱ ra̱ ña̱ ja̱a̱nꞌ. Te̱ ni̱ i̱ni̱ ra̱ xiinꞌ i̱i̱n ka̱niiꞌ nimá ra̱ ni̱ xi̱ni̱ ra̱ Ndiosí nde̱e̱ naa ni̱ xi̱ni̱ ña̱ꞌaꞌ ra̱ xiinꞌ nimá ra̱ tee̱ꞌ ndee kü̱vi̱ ku̱ni̱ ña̱ꞌaꞌ e̱ꞌ.
HEB 11:28 Te̱ sa̱kanꞌ tu̱ xaꞌa̱ꞌ a̱ ña̱ ni̱ i̱ni̱ Moisés ja̱a̱nꞌ ni̱ xi̱ni̱ ra̱ Ndiosí na ni̱ xa̱ꞌaꞌ ra̱ vi̱koꞌ pascua, te̱ ni̱ kaꞌa̱n chuunꞌ ra̱, te̱ ni̱ xa̱ti̱a̱ liki̱nꞌ ne̱ taꞌanꞌ e̱ꞌ níiꞌ mbe̱e̱ yiꞌeꞌ ni̱a̱, sa̱kanꞌ te̱ kii̱ꞌ xkaꞌndi̱a̱ ña̱ kumiꞌ ndi̱e̱e̱ꞌ, te̱ ka̱ꞌni̱ꞌ a̱ siꞌe̱ nu̱uꞌ ne̱ Egipto ndii, kä̱ꞌni̱ꞌ a̱ siꞌe̱ nu̱uꞌ ne̱ ja̱a̱nꞌ.
HEB 11:29 Te̱ sa̱kanꞌ tu̱ xaꞌa̱ꞌ a̱ ña̱ ni̱ i̱ni̱ ne̱ xii̱ꞌ ya̱taꞌ e̱ꞌ, ne̱ Israel, ni̱ xi̱ni̱ ni̱a̱ Ndiosí na ni̱ xkaꞌndi̱a̱ ni̱a̱ mi̱ni̱ kuaꞌa nde̱e̱ naa ñu̱ꞌuꞌ i̱chi ni̱ nduu̱ a̱. Ndisu̱ kii̱ꞌ ni̱ xika̱ te̱ xíinꞌ Egipto xkaꞌndi̱a̱ ra̱ i̱kanꞌ ndii, ni̱ kaꞌa̱ ndo̱o̱ ra̱ te̱ ni̱ xiꞌi̱ ra̱.
HEB 11:30 Te̱ sa̱kanꞌ tu̱ xaꞌa̱ꞌ a̱ ña̱ ni̱ i̱ni̱ ne̱ ja̱a̱nꞌ ni̱ xi̱ni̱ ni̱a̱ Ndiosí na ni̱ ndu̱va̱ nama̱ ña̱ ndasi i̱ꞌnu̱ ñu̱u̱ Jericó kii̱ꞌ ndi̱ꞌi̱ ni̱ ki̱e̱ndu̱u̱ ña̱ꞌaꞌ ni̱a̱ uxa̱ taꞌan kivi̱ꞌ.
HEB 11:31 Te̱ sa̱kanꞌ tu̱ ñaꞌ naniꞌ Rahab, ñaꞌ ni̱ xi̱ko̱ꞌ xiinꞌ miiꞌ ndii, xaꞌa̱ꞌ a̱ ña̱ i̱ni̱ aꞌ ni̱ xi̱ni̱ aꞌ Ndiosí na nï̱ ndo̱ñuꞌuꞌ aꞌ xiinꞌ i̱nga̱ ne̱ ñu̱u̱ aꞌ, ne̱ nï̱ taxiꞌ so̱ꞌo̱ ña̱ ni̱ kaꞌa̱n Ndiosí. Süu̱ꞌ ja̱a̱nꞌ ndii ni̱ sa̱kakú ña̱ꞌaꞌ Ndiosí xaꞌa̱ꞌ a̱ ña̱ ni̱ na̱ti̱i̱n mani̱ꞌ aꞌ te̱ Israel, te̱ ni̱ xaꞌa̱n ko̱to̱ si̱ꞌe sa̱a̱ kaaꞌ ñu̱u̱ Jericó ja̱a̱nꞌ.
HEB 11:32 Yoo kuaꞌa̱ꞌ ka̱ ña̱ ku̱vi̱ kaꞌa̱n i̱ xiinꞌ ndo̱ꞌ, ndisu̱ kë̱ta̱ i̱ na̱kaa̱ ka̱ i̱ kaꞌa̱n i̱ xaꞌa̱ꞌ naa kuuꞌ ña̱ ni̱ xa̱a̱ Gedeón, xiinꞌ Barac, xiinꞌ Sansón, xiinꞌ Jefté, xiinꞌ David, xiinꞌ Samuel, te̱ sa̱kanꞌ tu̱ sa̱kuuꞌ naa kuuꞌ ña̱ ni̱ xa̱a̱ te̱ ni̱ kaꞌa̱n tiakú tu̱ꞌu̱n Ndiosí.
HEB 11:33 Te̱ ja̱a̱nꞌ ndii, xaꞌa̱ꞌ a̱ ña̱ ni̱ i̱ni̱ ra̱ ni̱ xi̱ni̱ ra̱ Ndiosí sa̱kanꞌ na ni̱ ka̱nando ra̱ nuu̱ꞌ kuaꞌa̱ꞌ miiꞌ xaꞌndia chuunꞌ tu̱ku̱, te̱ kooꞌ chukuuꞌ, sa̱kanꞌ tu̱ na ni̱ xa̱chuunꞌ nda̱ku ra̱, te̱ sa̱kanꞌ tu̱ na ni̱ na̱ti̱i̱n ra̱ ña̱ ni̱ ta̱xi̱ Ndiosí kuento a̱ xaꞌa̱ꞌ ja̱a̱nꞌ, te̱ sa̱kanꞌ ni̱ tu̱ na ni̱ nda̱si̱ ra̱ yu̱ꞌuꞌ león.
HEB 11:34 Te̱ xaꞌa̱ꞌ a̱ ña̱ i̱ni̱ tu̱ te̱ ja̱a̱nꞌ ni̱ xi̱ni̱ ra̱ Ndiosí na ni̱ nda̱ꞌva̱ ra̱ ñuꞌu̱ ndatin ndi̱e̱eꞌ va̱, te̱ ni̱ kaku̱ tu̱ ra̱ nda̱ꞌaꞌ te̱ yivi̱ꞌ, te̱ ni̱ kuni̱ ka̱ꞌni̱ꞌ ña̱ꞌaꞌ xiinꞌ ichi̱, te̱ ni̱ ta̱xi̱ tu̱ Ndiosí ndi̱e̱e̱ꞌ ra̱ tee̱ꞌ ndee xa̱ ni̱ xa̱vi xa̱va̱ꞌa̱ ra̱, te̱ sa̱kanꞌ tu̱ ni̱ yoo̱ ndi̱e̱e̱ꞌ ra̱, te̱ ni̱ ki̱e̱e̱ va̱ꞌa̱ ra̱ kii̱ꞌ ni̱ xaꞌa̱n ra̱ ti̱i̱n ra̱ ñuꞌu̱, te̱ ni̱ ka̱nando tu̱ ra̱ te̱ xíinꞌ, te̱ ndasiꞌ taꞌanꞌ xiinꞌ ra̱.
HEB 11:35 Ni̱ yoo̱ sa̱va̱ ña̱ꞌaꞌ ndii, xaꞌa̱ꞌ a̱ ña̱ i̱ni̱ ni̱a̱ ni̱ xi̱ni̱ ni̱a̱ Ndiosí na ni̱ na̱ti̱a̱ku̱ ne̱ i̱i̱n kuuꞌ xiinꞌ ni̱a̱, ne̱ ni̱ xiꞌi̱. Te̱ sa̱va̱ tu̱ku̱ ne̱ yivi̱ꞌ ndii, ni̱ na̱kui̱i̱n yu̱ꞌuꞌ ni̱a̱ ña̱ sa̱ndoꞌoꞌ ña̱ꞌaꞌ te̱ yivi̱ꞌ xaꞌa̱ꞌ a̱ ña̱ i̱ni̱ ni̱a̱ ni̱ xi̱ni̱ ni̱a̱ Ndiosí, te̱ nï̱ xiinꞌ ni̱a̱ na̱ko̱o̱ ni̱a̱ Ndiosí te̱ sa̱ndoó ndiká ña̱ꞌaꞌ ra̱, sa̱kanꞌ ña̱ xiní ni̱a̱ ña̱ kii̱ꞌ na̱ti̱a̱ku̱ tu̱ku̱u̱ ni̱a̱ ndii, kivi̱ꞌ ñu̱u̱ va̱ꞌa̱ ka̱ na̱ti̱i̱n ni̱a̱ ndi̱viꞌ.
HEB 11:36 Te̱ xaꞌa̱ꞌ a̱ ña̱ i̱ni̱ tu̱ sa̱va̱ ni̱a̱ ni̱ xi̱ni̱ ni̱a̱ Ndiosí na ni̱ xa̱ndi̱ꞌi̱ ne̱ yivi̱ꞌ xiinꞌ ni̱a̱, te̱ ni̱ su̱ku̱ꞌ i̱i̱nꞌ tu̱ ña̱ꞌaꞌ ni̱a̱. Te̱ sa̱va̱ tu̱ku̱ ni̱a̱ ndii, ni̱ sa̱tiín ña̱ꞌaꞌ ne̱ yivi̱ꞌ ka̱rena, te̱ ni̱ ta̱a̱n tu̱ ña̱ꞌaꞌ ni̱a̱ vi̱ꞌe̱ ka̱a̱.
HEB 11:37 Te̱ ni̱ xa̱ꞌni̱ꞌ tu̱ ne̱ yivi̱ꞌ sa̱va̱ ne̱ ja̱a̱nꞌ xiinꞌ yuu̱ꞌ, te̱ sa̱va̱ ni̱a̱ ni̱ ke̱ndoso̱ꞌ ma̱ꞌinꞌ ña̱ꞌaꞌ ni̱a̱ xiinꞌ serrucho, te̱ ni̱ xi̱to̱ kua̱ꞌa̱ tu̱ ña̱ꞌaꞌ ni̱a̱, te̱ sa̱va̱ ni̱a̱ ni̱ xa̱ꞌni̱ꞌ ña̱ꞌaꞌ ni̱a̱ xiinꞌ ichi̱, te̱ sa̱kanꞌ tu̱ ni̱ xika̱ ni̱a̱ miiꞌ ka̱ niꞌnuꞌ ni̱a̱ i̱i̱nꞌ mbe̱e,̱ uun i̱i̱nꞌ ti̱xuꞌu̱ꞌ. Te̱ ne̱ natiín xa̱va̱ꞌa̱ ni̱ nduu̱ tu̱ ni̱a̱, te̱ ni̱ xika̱ ndoꞌoꞌ i̱ni̱ va̱ ni̱a̱ i̱i̱n yivi̱ꞌ, te̱ sa̱kanꞌ tu̱ mi̱iꞌ va̱ ni̱ ku̱u̱ ne̱ yivi̱ꞌ xiinꞌ ni̱a̱.
HEB 11:38 Te̱ nï̱ xa̱ta̱ꞌa̱n ne̱ yivi̱ꞌ i̱i̱n yivi̱ꞌ yoꞌoꞌ ña̱ ka̱ka̱ ne̱ yivi̱ꞌ va̱ꞌa̱ ja̱a̱nꞌ te̱i̱n ni̱a̱. Sa̱kanꞌ ña̱ ne̱ yivi̱ꞌ va̱ꞌa̱ ja̱a̱nꞌ ndii, ni̱ ndiee̱ ni̱a̱ xikaꞌ ndo̱so̱ꞌ ni̱a̱ miiꞌ i̱chiꞌ kaaꞌ, te̱ ni̱ ndiee̱ tu̱ ni̱a̱ xiki̱ꞌ te̱i̱n i̱kuꞌ, uun ti̱xi̱n yavi̱ yuu̱ꞌ ni̱ ndiee̱ ni̱a̱, uun ni̱ ndiee̱ tu̱ ni̱a̱ ti̱xi̱n yavi̱ ñu̱ꞌuꞌ.
HEB 11:39 Ndisu̱ tee̱ꞌ ndee va̱ꞌa̱ ni̱ ku̱ni̱ Ndiosí xaꞌa̱ꞌ ña̱ ni̱ i̱ni̱ ne̱ ja̱a̱nꞌ ni̱ xi̱ni̱ ña̱ꞌaꞌ ni̱a̱ ndii, nï̱ na̱ti̱i̱n nde̱e̱ i̱i̱n ni̱a̱ ña̱ ni̱ ta̱xi̱ a̱ kuento a̱ nuu̱ꞌ ni̱a̱ ja̱a̱nꞌ.
HEB 11:40 Sa̱kanꞌ ni̱ xa̱a̱ Ndiosí, sa̱kanꞌ ña̱ xa̱ ni̱ chi̱tuní a̱ i̱i̱n ña̱ va̱ꞌa̱ ka̱ xaꞌa̱ꞌ yooꞌ, te̱ na xaa̱ ingaꞌ e̱ꞌ xiinꞌ ne̱ ja̱a̱nꞌ miiꞌ nda̱sa̱ndo̱o̱ ingaꞌ ndi̱ꞌi̱ a̱ yooꞌ.
HEB 12:1 Ña̱ ja̱a̱nꞌ na kuiiꞌ sa̱kanꞌ tu̱ yooꞌ ndii, xaꞌa̱ꞌ a̱ ña̱ yoo ne̱ yivi̱ꞌ kuaꞌa̱ꞌ ja̱a̱nꞌ sa̱a̱ xinundu̱u̱ xi̱i̱nꞌ e̱ꞌ, te̱ niaꞌá ni̱a̱ yooꞌ sa̱a̱ i̱ni̱ e̱ꞌ ku̱ni̱ e̱ꞌ Ndiosí ndii, na na̱ko̱o̱ e̱ꞌ sa̱kuuꞌ ña̱ nakasi nuu̱ꞌ e̱ꞌ, te̱ sa̱kanꞌ tu̱ kua̱chi̱ e̱ꞌ ña̱ xiko niꞌiꞌ yooꞌ, te̱ ku̱ndi̱e̱ni e̱ꞌ kuꞌu̱n naa kuꞌu̱n nuu̱ꞌ i̱chiꞌ Ndiosí miiꞌ xa̱ taví e̱ꞌ kuaꞌa̱n e̱ꞌ.
HEB 12:2 Nuu̱ꞌ Jesús kui̱ti̱ꞌ na ta̱xi̱ so̱ꞌo̱ e̱, sa̱kanꞌ ña̱ ña̱ ja̱a̱nꞌ nduuꞌ xaꞌndu̱ ña̱ i̱ni̱ e̱ꞌ, te̱ su̱vi̱ tu̱ a̱ xaaꞌ sa̱kanꞌ te̱ i̱ni̱ naa i̱ni̱ e̱ꞌ xini ña̱ꞌaꞌ e̱ꞌ nde̱e̱ soꞌo̱ꞌ ndiꞌiꞌ. Ña̱ ja̱a̱nꞌ ndii, ni̱ ku̱ndi̱e̱ni a̱ ña̱ ka̱ꞌa̱n ña̱ ni̱ xiꞌi̱ a̱ nuu̱ꞌ krusín, sa̱kanꞌ ña̱ ni̱ xi̱ni̱ a̱ ña̱ va̱ꞌa̱ va̱ ku̱ni̱ a̱ nuu̱ꞌ kuꞌu̱n e̱ꞌ, te̱ vi̱ti̱n nduꞌu̱ꞌ a̱ nda̱ꞌaꞌ kua̱ꞌa̱ Ndiosí miiꞌ nduꞌu̱ꞌ ña̱ ja̱a̱nꞌ xaꞌndia chuunꞌ a̱.
HEB 12:3 Xaꞌa̱ꞌ a̱ ja̱a̱nꞌ na sa̱a̱ ndo̱ꞌ kuenta naa kuuꞌ Jesús, sa̱a̱ vi̱ꞌ ni̱ sa̱ndoꞌoꞌ ña̱ꞌaꞌ ne̱ ndisoꞌ kua̱chi̱, ne̱ nï̱ na̱kuita̱ xiinꞌ a̱, ndisu̱ ni̱ ku̱ndi̱e̱ni a̱ nuu̱ꞌ ña̱ ja̱a̱nꞌ. Sa̱kanꞌ na kuiiꞌ sä̱xa̱vi xiinꞌ mi̱iꞌ ndo̱ꞌ ña̱ i̱ni̱ ndo̱ꞌ xini ndo̱ꞌ Ndiosí, te̱ sä̱na̱koꞌ xiinꞌ mi̱iꞌ tu̱ ndo̱ꞌ nuu̱ꞌ i̱chiꞌ a̱.
HEB 12:4 Kua̱chi̱ ndii tïa̱ꞌan ku̱ndo̱ꞌo̱ ndo̱ꞌ nde̱e̱ ku̱vi̱ ndo̱ꞌ xaꞌa̱ꞌ a̱ ña̱ küni sa̱a̱ ndo̱ꞌ kua̱chi̱ nde̱e̱ naa ni̱ ndo̱ꞌo̱ Jesús.
HEB 12:5 Tee̱ꞌ xa̱ ni̱ na̱ndoso̱ꞌ ndoꞌó ña̱ kaꞌán tu̱ꞌu̱n Ndiosí xiinꞌ yooꞌ, ne̱ nduuꞌ siꞌe̱ a̱, kii̱ꞌ kani kuento a̱ yooꞌ kaꞌán a̱ ndii: Siꞌe̱ mi̱iꞌ i̱, ï̱chi ko̱o̱ i̱ni̱ u̱nꞌ kii̱ꞌ ndiaa yu̱ꞌuꞌ xto̱ꞌo̱ e̱ꞌ Ndiosí yoꞌó, ni̱ nde̱e̱ kündaꞌvi tu̱ ku̱ni̱ u̱nꞌ kii̱ꞌ kaniꞌ kuento a̱ yoꞌó.
HEB 12:6 Kua̱chi̱ ndii, xto̱ꞌo̱ e̱ꞌ Ndiosí ja̱a̱nꞌ ndii, ndiaa yu̱ꞌuꞌ a̱ sa̱kuuꞌ ne̱ ndani̱ a̱, te̱ suku̱ꞌ yo̱ꞌoꞌ tu̱ a̱ ne̱ natiinꞌ a̱ nduuꞌ siꞌe̱ a̱. Sa̱kanꞌ kachi a̱.
HEB 12:7 Va̱ꞌa̱ ka̱ ku̱ndi̱e̱ni ndo̱ꞌ nuu̱ꞌ ña̱ ndiaa yu̱ꞌuꞌ Ndiosí ndoꞌó, kua̱chi̱ ndii xaaꞌ a̱ sa̱kanꞌ xiinꞌ ndo̱ꞌ xaꞌa̱ꞌ ña̱ nduuꞌ ndo̱ꞌ siꞌe̱ a̱. Sa̱kanꞌ ña̱ kö̱o̱ꞌ nde̱e̱ i̱i̱n yu̱vaꞌ siꞌiꞌ, te̱ kö̱o̱ꞌ kivi̱ꞌ ndiaa yu̱ꞌuꞌ siꞌe̱ ra̱.
HEB 12:8 Ndisu̱ naaꞌ ndïaa yu̱ꞌuꞌ Ndiosí ndoꞌó naa xaaꞌ a̱ xiinꞌ i̱nga̱ ne̱ nduuꞌ siꞌe̱ a̱ ndii, süu̱ꞌ siꞌe̱ xna̱ꞌa̱ a̱ nduuꞌ ndo̱ꞌ nuu̱ꞌ a̱ na sa̱kanꞌ.
HEB 12:9 Te̱ siinꞌ tu̱ku̱ ndii, kii̱ꞌ ni̱ nduu̱ e̱ꞌ ne̱ kualiꞌ ndii, ni̱ ndiaa̱ yu̱ꞌuꞌ yu̱vaꞌ si̱ꞌiꞌ e̱ꞌ i̱i̱n yivi̱ꞌ kaa̱ꞌ yooꞌ, te̱ ni̱ xi̱to̱ kaꞌnuꞌ ña̱ꞌaꞌ e̱ꞌ. Sa̱a̱ ka̱ vi̱ꞌ tu̱ kuní a̱ ña̱ ko̱to̱ kaꞌnuꞌ e̱ꞌ yu̱vaꞌ e̱ꞌ Ndiosí, ña̱ nduꞌu̱ꞌ ndi̱viꞌ, te̱ ta̱xi̱ a̱ kivi̱ꞌ ñu̱u̱ e̱ꞌ ña̱ kö̱o̱ꞌ kivi̱ꞌ ndiꞌiꞌ.
HEB 12:10 Kii̱ꞌ ni̱ nduu̱ e̱ꞌ ne̱ kualiꞌ ndii, ni̱ ndiaa̱ yu̱ꞌuꞌ yu̱vaꞌ si̱ꞌiꞌ e̱ꞌ ja̱a̱nꞌ yooꞌ i̱i̱n xaꞌaꞌ, sa̱kanꞌ ña̱ nuu̱ꞌ ne̱ ja̱a̱nꞌ ndii, ña̱ ja̱a̱nꞌ nduuꞌ ña̱ va̱ꞌa̱ nuu̱ꞌ yooꞌ. Ndisu̱ Ndiosí ndii, ndiaa yu̱ꞌuꞌ a̱ yooꞌ xaꞌa̱ꞌ ña̱ va̱ꞌa̱ mi̱iꞌ e̱ꞌ, sa̱kanꞌ te̱ ku̱ndu̱u̱ e̱ꞌ ne̱ ndo̱o̱ nuu̱ꞌ a̱ nde̱e̱ naa yoo mi̱iꞌ a̱.
HEB 12:11 Ña̱ nda̱ku nduuꞌ a̱ ndii, kuä̱sa̱ꞌ xa̱chiꞌ va̱ꞌa̱ kuni e̱ꞌ kii̱ꞌ ndiaa yu̱ꞌuꞌ yu̱vaꞌ e̱ꞌ yooꞌ, süu̱ꞌ ja̱a̱nꞌ ndii kusuchiꞌ ndiꞌiꞌ i̱ni̱ e̱ꞌ. Ndisu̱ naaꞌ yo̱o̱ ka̱ ni̱ ku̱ndi̱e̱ni nuu̱ꞌ ña̱ ja̱a̱nꞌ ndii, taxiꞌ a̱ ña̱ ndieeꞌ mani̱ꞌ xiinꞌ taꞌanꞌ ni̱a̱, te̱ taxiꞌ tu̱ a̱ ña̱ sa̱chuunꞌ nda̱ku ni̱a̱.
HEB 12:12 Xaꞌa̱ꞌ a̱ ja̱a̱nꞌ na na̱chi̱naá ndo̱ꞌ ndi̱e̱e̱ꞌ nda̱ꞌaꞌ ndo̱ꞌ ña̱ xa̱ ni̱ xa̱vi, te̱ sa̱kanꞌ tu̱ xaꞌa̱ꞌ ndo̱ꞌ, ña̱ xa̱ ni̱ ku̱u̱ i̱tunꞌ, te̱ na̱kuita̱ ni̱ꞌi̱ ndo̱ꞌ.
HEB 12:13 Te̱ na̱ka̱ka̱ nda̱ku ndo̱ꞌ i̱chiꞌ Ndiosí, sa̱kanꞌ te̱ nda̱ꞌa̱ xaꞌa̱ꞌ ndo̱ꞌ ña̱ nduuꞌ nde̱e̱ naa ña̱ ya̱kuaꞌ ñaa̱ꞌ, te̱ kë̱ta̱ ndo̱ꞌ nuu̱ꞌ i̱chiꞌ a̱.
HEB 12:14 Ku̱ndi̱e̱e̱ mani̱ꞌ naa ndieeꞌ mani̱ꞌ ndo̱ꞌ xiinꞌ sa̱kuuꞌ ne̱ yivi̱ꞌ, te̱ ka̱ka̱ naa xikaꞌ ndo̱ꞌ sa̱a̱ kuní mi̱iꞌ xto̱ꞌo̱ e̱ꞌ Ndiosí kui̱ti̱ꞌ, sa̱kanꞌ ña̱ ne̱ xäaꞌ ña̱ ja̱a̱nꞌ ndii, kü̱ni̱ ni̱a̱ nuu̱ꞌ a̱.
HEB 12:15 Te̱ ko̱to̱ ndo̱ꞌ ña̱ nde̱e̱ i̱i̱n ndo̱ꞌ sä̱na̱koꞌ xiinꞌ miiꞌ nuu̱ꞌ ña̱ ndani̱ mi̱iꞌ Ndiosí yooꞌ, sa̱kanꞌ te̱ kü̱ndu̱u̱ nde̱e̱ i̱i̱n ndo̱ꞌ nde̱e̱ naa ti̱o̱ꞌo̱ i̱i̱n kuꞌu̱ uva̱, te̱ xiinꞌ ña̱ ja̱a̱nꞌ sa̱tíviꞌ ndo̱ꞌ kuaꞌa̱ꞌ ne̱ yivi̱ꞌ, te̱ ku̱xikaꞌ ni̱a̱ nuu̱ꞌ Ndiosí sa̱a̱ ndo̱ꞌ.
HEB 12:16 Te̱ ko̱to̱ va̱ tu̱ ndo̱ꞌ ña̱ nde̱e̱ i̱i̱n ndo̱ꞌ kü̱ndu̱u̱ ne̱ kumiꞌ musa, ni̱ nde̱e̱ käꞌnu̱ tu̱ ndo̱ꞌ tu̱ꞌu̱n nde̱iꞌ naa ni̱ xa̱a̱ Esaú, ña̱ xaꞌa̱ꞌ i̱i̱n nda̱a̱ꞌ koꞌo̱ꞌ ña̱ xaxi̱ꞌ kui̱ti̱ꞌ ni̱ xi̱ko̱ꞌ ra̱ nde̱iꞌ ña̱ kumiꞌ ra̱ xaꞌa̱ꞌ a̱ ña̱ nduuꞌ ra̱ te̱ xkuaꞌa̱ꞌ, te̱ na̱ti̱i̱n ra̱ ña̱ꞌa̱ yu̱vaꞌ ra̱ kii̱ꞌ ku̱vi̱ te̱ ja̱a̱nꞌ.
HEB 12:17 Sa̱kanꞌ ña̱ xa̱ xiní e̱ꞌ ndii, kii̱ꞌ ni̱ yaꞌa̱, te̱ ni̱ kuni̱ te̱ ja̱a̱nꞌ na̱ti̱i̱n ra̱ kuento va̱ꞌa̱ yu̱ꞌuꞌ yu̱vaꞌ ra̱, ña̱ ni̱ xa̱ta̱ꞌa̱n na̱ti̱i̱n ra̱ ja̱a̱nꞌ ndii, nï̱ ku̱vi̱ ka̱ na̱ti̱i̱n ra̱ a̱. Tee̱ꞌ ndee ni̱ xika̱ ndu̱u̱ ra̱ nde̱e̱ ni̱ xa̱ku̱ va̱ ra̱ xaꞌa̱ꞌ ña̱ ja̱a̱nꞌ ndii, nï̱ yoo̱ ka̱ tata̱nꞌ a̱ xaꞌa̱ꞌ ña̱ ni̱ xa̱a̱ ra̱ ja̱a̱nꞌ.
HEB 12:18 Te̱ yooꞌ ndii, nï̱ ku̱ya̱ti̱n e̱ꞌ i̱kuꞌ naa ni̱ ku̱ya̱ti̱n ne̱ xii̱ꞌ ya̱taꞌ e̱ꞌ, i̱i̱n i̱kuꞌ ña̱ ku̱vi̱ tondi̱a̱ nda̱ꞌaꞌ ni̱a̱, ña̱ xixí, te̱ i̱i̱n yaví va̱ tu̱ a̱ xiinꞌ viko̱ꞌ nu̱ꞌuꞌ, te̱ sa̱kanꞌ tu̱ ni̱ xika̱ ndi̱e̱eꞌ va̱ tachi̱ꞌ.
HEB 12:19 Te̱ ni̱ nde̱e̱ nï̱ xi̱ni̱ so̱ꞌo̱ tu̱ e̱ꞌ ña̱ ndeꞌí tiꞌeꞌ nda̱chuunꞌ, ni̱ nde̱e̱ tachi̱ꞌ yu̱ꞌuꞌ Ndiosí ña̱ ni̱ kaꞌa̱n xiinꞌ e̱ꞌ nde̱e̱ naa ña̱ ni̱ xi̱ni̱ so̱ꞌo̱ ne̱ xii̱ꞌ ya̱taꞌ e̱ꞌ ja̱a̱nꞌ. Kii̱ꞌ ni̱ xi̱ni̱ so̱ꞌo̱ ni̱a̱ ña̱ ja̱a̱nꞌ ndii, ni̱ kaꞌa̱n ndaꞌvi ni̱a̱ ña̱ käꞌa̱n ka̱ tachi̱ꞌ yu̱ꞌuꞌ ja̱a̱nꞌ xiinꞌ ni̱a̱.
HEB 12:20 Sa̱kanꞌ ña̱ nï̱ ku̱ndi̱e̱ni ka̱ ni̱a̱ ku̱ni̱ so̱ꞌo̱ ni̱a̱ tu̱ꞌu̱n nde̱iꞌ, ña̱ ni̱ kaꞌa̱n chuunꞌ Ndiosí xiinꞌ ni̱a̱ i̱kanꞌ, kii̱ꞌ ni̱ kaꞌa̱n a̱ ndii: “Naaꞌ yo̱o̱ ka̱ tondi̱a̱ i̱kuꞌ yoꞌoꞌ ndii, ka̱ꞌni̱ꞌ ña̱ꞌaꞌ ne̱ yivi̱ꞌ xiinꞌ yuu̱ꞌ, uun xiinꞌ kuxi̱. Te̱ sa̱kanꞌ tu̱ sa̱a̱ ni̱a̱ tee̱ꞌ ndee i̱i̱n ki̱tiꞌ tondi̱a̱ i̱kuꞌ yoꞌoꞌ”, ni̱ kachi̱ a̱.
HEB 12:21 I̱yo̱ xa̱va̱ꞌa̱ ni̱ kaa̱ꞌ ña̱ ni̱ xi̱ni̱ ne̱ ja̱a̱nꞌ i̱kanꞌ sa̱kanꞌ na nde̱e̱ mi̱iꞌ Moisés ni̱ kaꞌa̱n ndii: “Yiꞌvi i̱ nde̱e̱ kisiꞌ vi̱ꞌ a̱ yuꞌu̱”, ni̱ kachi̱ ra̱.
HEB 12:22 Ndisu̱ yooꞌ ndii, kuyatinꞌ e̱ꞌ miiꞌ iinꞌ i̱kuꞌ Sión, ña̱ nduuꞌ ñu̱u̱ Jerusalén, ña̱ kanduꞌu̱ꞌ ndi̱viꞌ, ña̱ nduuꞌ ñu̱u̱ mi̱iꞌ Ndiosí tiaku. Te̱ kuyatinꞌ tu̱ e̱ꞌ nuu̱ꞌ kuaꞌa̱ꞌ xa̱va̱ꞌa̱ ángele ña̱ xitaꞌ si̱ni nuu̱ꞌ Ndiosí ndi̱viꞌ.
HEB 12:23 Te̱ kuyatinꞌ tu̱ e̱ꞌ nuu̱ꞌ ti̱ꞌvi̱ ne̱ xa̱ yoso̱ꞌ kivi̱ꞌ ndi̱viꞌ. Ne̱ ja̱a̱nꞌ nduuꞌ ne̱ ni̱ na̱ka̱xi̱n nu̱uꞌ Ndiosí nde̱e̱ ña̱ nu̱uꞌ te̱ nduuꞌ ni̱a̱ siꞌe̱ a̱. Te̱ niiꞌ sa̱kanꞌ tu̱ kuyatinꞌ e̱ꞌ nuu̱ꞌ Ndiosí, ña̱ xaꞌnú nda̱ku kua̱chi̱ sa̱kuuꞌ e̱ꞌ. Te̱ kuyatinꞌ tu̱ e̱ꞌ nuu̱ꞌ nimá ne̱ yivi̱ꞌ, ne̱ ni̱ xa̱nda̱ku Ndiosí xa̱ ndieeꞌ ndi̱viꞌ.
HEB 12:24 Te̱ sa̱kanꞌ tu̱ kuyatinꞌ e̱ꞌ nuu̱ꞌ Jesús, ña̱ xikuiꞌní xaꞌa̱ꞌ e̱ꞌ, sa̱kanꞌ na ni̱ ndoo̱ Ndiosí kuento xa̱aꞌ xiinꞌ e̱ꞌ. Te̱ niiꞌ sa̱kanꞌ tu̱ kieeꞌ va̱ꞌa̱ e̱ꞌ xiinꞌ níiꞌ Jesús ja̱a̱nꞌ ña̱ ni̱ xiti̱a̱ xaꞌa̱ꞌ kua̱chi̱ e̱ꞌ. Te̱ níiꞌ va̱ꞌa̱ ka̱ nduuꞌ ña̱ ja̱a̱nꞌ te̱ sa̱kanꞌ níiꞌ Abel, sa̱kanꞌ ña̱ xïkán yaꞌviꞌ a̱ xaꞌa̱ꞌ kua̱chi̱ e̱ꞌ.
HEB 12:25 Xaꞌa̱ꞌ a̱ ja̱a̱nꞌ na ko̱to̱ va̱ ndo̱ꞌ sä̱a̱ i̱i̱n kii̱ꞌ sa̱so̱ꞌo̱ ndo̱ꞌ nuu̱ꞌ Ndiosí kii̱ꞌ kaꞌán a̱ xiinꞌ ndo̱ꞌ. Naaꞌ nï̱ sa̱kakú Ndiosí ne̱ xii̱ꞌ ya̱taꞌ e̱ꞌ kii̱ꞌ ni̱ xa̱so̱ꞌo̱ ni̱a̱ nuu̱ꞌ a̱ xta̱ꞌanꞌ, kii̱ꞌ ni̱ kaꞌa̱n nde̱iꞌ a̱ xiinꞌ ni̱a̱ i̱i̱n yivi̱ꞌ yoꞌoꞌ ndii, käku̱ xa̱chiꞌ ka̱ vi̱ꞌ yooꞌ naaꞌ tä̱xi̱ so̱ꞌo̱ e̱ꞌ nuu̱ꞌ ña̱ kaꞌán a̱ xiinꞌ e̱ꞌ nde̱e̱ ndi̱viꞌ.
HEB 12:26 Kii̱ꞌ ni̱ kaꞌa̱n Ndiosí xiinꞌ ne̱ ja̱a̱nꞌ xta̱ꞌanꞌ ndii, ni̱ ta̱a̱n ñu̱ꞌuꞌ i̱i̱n yivi̱ꞌ kui̱ti̱ꞌ, ndisu̱ vi̱ti̱n ndii xa̱ ni̱ ta̱xi̱ ka̱ Ndiosí kuento a̱ kaꞌán a̱ ndii: “Sa̱taa̱n ka̱ tu̱ku̱u̱ i̱ i̱i̱n yivi̱ꞌ, ndisu̱ süu̱ꞌ ñu̱ꞌuꞌ i̱i̱n yivi̱ꞌ kui̱ti̱ꞌ, süu̱ꞌ ja̱a̱nꞌ ndii sa̱taa̱n tu̱ i̱ nde̱e̱ ndi̱viꞌ”, ni̱ kachi̱ a̱.
HEB 12:27 Te̱ kii̱ꞌ kaꞌán a̱ ndii: “sa̱taa̱n ka̱ tu̱ku̱u̱ i̱”, kuni kachi̱ a̱ ña̱ sa̱ku̱ndiaꞌá a̱ ña̱ ni̱ xa̱ꞌa̱ a̱, ña̱ ku̱vi̱ kanda ja̱a̱nꞌ, te̱ ndoo̱ ña̱ kö̱o̱ꞌ kivi̱ꞌ ka̱nda̱ kui̱ti̱ꞌ.
HEB 12:28 Sa̱kanꞌ na kuiiꞌ, xaꞌa̱ꞌ a̱ ña̱ nduuꞌ e̱ꞌ kuenta miiꞌ kü̱vi̱ ka̱nda̱ miiꞌ xaꞌndia chuunꞌ Ndiosí ndii, na ta̱xi̱ e̱ꞌ ña̱ chi̱nda̱ni a̱, te̱ sa̱kaꞌnuꞌ ña̱ꞌaꞌ e̱ꞌ xiinꞌ i̱i̱n ka̱niiꞌ nimá e̱ꞌ sa̱a̱ xtani̱ a̱ ña̱ ki̱ꞌi̱n kaꞌnuꞌ ña̱ꞌaꞌ e̱ꞌ.
HEB 12:29 Sa̱kanꞌ ña̱ Ndiosí e̱ꞌ ja̱a̱nꞌ ndii, nde̱e̱ naa ñuꞌu̱ ña̱ xaꞌmiꞌ sa̱kuuꞌ nuu̱ꞌ ña̱ꞌa̱ nduuꞌ a̱.
HEB 13:1 Ku̱ndani̱ taꞌanꞌ naa ku̱ndani̱ taꞌanꞌ ndo̱ꞌ nde̱e̱ naa i̱i̱n nda̱a̱ꞌ nduuꞌ ndo̱ꞌ.
HEB 13:2 Te̱ nä̱ndoso̱ꞌ ndo̱ꞌ ña̱ na̱ti̱i̱n mani̱ꞌ ndo̱ꞌ yo̱o̱ ka̱ kii̱ꞌ kuaꞌa̱n ndiꞌe̱ꞌ ni̱a̱ miiꞌ ndieeꞌ ndo̱ꞌ, kua̱chi̱ ndii sa̱kanꞌ ni̱ na̱ti̱i̱n mani̱ꞌ sa̱va̱ ne̱ yivi̱ꞌ nde̱e̱ ángele, tee̱ꞌ ndee nï̱ na̱ku̱ni̱ ña̱ꞌaꞌ ni̱a̱.
HEB 13:3 Te̱ na̱ka̱ꞌanꞌ tu̱ ndo̱ꞌ xaꞌa̱ꞌ ne̱ ñuꞌuꞌ vi̱ꞌe̱ ka̱a̱ nde̱e̱ naa ñuꞌuꞌ tu̱ mi̱iꞌ ndo̱ꞌ vi̱ꞌe̱ ka̱a̱ ja̱a̱nꞌ xiinꞌ ne̱ ja̱a̱nꞌ. Te̱ sa̱kanꞌ tu̱ na̱ka̱ꞌanꞌ ndo̱ꞌ xaꞌa̱ꞌ ne̱ mi̱iꞌ kuuꞌ ne̱ yivi̱ꞌ xiinꞌ, te̱ sa̱a̱ ndo̱ꞌ kuenta ña̱ nde̱e̱ naa mi̱iꞌ ndo̱ꞌ ndoꞌoꞌ ña̱ ja̱a̱nꞌ.
HEB 13:4 Ko̱to̱ kaꞌnuꞌ sa̱kuuꞌ ndo̱ꞌ ña̱ tundaꞌáꞌ, te̱ va̱ꞌa̱ nduuꞌ a̱ ña̱ kusu̱n xiinꞌ taꞌanꞌ ndo̱ꞌ, ndisu̱ ne̱ kumiꞌ musa xiinꞌ ne̱ xaaꞌ ña̱ xiín ndii, sa̱naꞌmá ña̱ꞌaꞌ Ndiosí.
HEB 13:5 Te̱ ndiö̱o̱ꞌ i̱ni̱ va̱ ndo̱ꞌ xaꞌa̱ꞌ xu̱ꞌunꞌ, na ku̱ndoo̱ nimá ndo̱ꞌ xiinꞌ ña̱ kumiꞌ kui̱ti̱ꞌ ndo̱ꞌ. Sa̱kanꞌ ña̱ yoso̱ꞌ a̱ nuu̱ꞌ tu̱tu̱ Ndiosí miiꞌ kaꞌán a̱ ndii: “Nde̱e̱ i̱i̱n kivi̱ꞌ sä̱ndieꞌniꞌ i̱ yoꞌó, te̱ ni̱ nde̱e̱ nä̱ko̱o̱ tu̱ i̱ yoꞌó”, kachi a̱.
HEB 13:6 Xaꞌa̱ꞌ a̱ ja̱a̱nꞌ na i̱ni̱ e̱ꞌ te̱ kaꞌa̱n e̱ꞌ naa kaꞌán a̱ nuu̱ꞌ tu̱tu̱ Ndiosí miiꞌ yoso̱ꞌ a̱ ndii: Kuä̱sa̱ꞌ yiꞌvi i̱ yo̱o̱ ka̱ nduuꞌ ña̱ sa̱a̱ ne̱ yivi̱ꞌ xiinꞌ i̱, sa̱kanꞌ ña̱ xto̱ꞌo̱ e̱ꞌ Ndiosí chindieeꞌ yuꞌu̱. Kachi a̱.
HEB 13:7 Na̱ka̱ꞌanꞌ na ndo̱ꞌ xaꞌa̱ꞌ te̱ pa̱xto ndo̱ꞌ, te̱ ni̱ saniaꞌá ndoꞌó tu̱ꞌu̱n Ndiosí, te̱ na̱ka̱ꞌanꞌ tu̱ ndo̱ꞌ sa̱a̱ ni̱ i̱ni̱ te̱ ja̱a̱nꞌ ni̱ xi̱ni̱ ra̱ Ndiosí, te̱ sa̱a̱ tu̱ ndoꞌó naa ni̱ xa̱a̱ ra̱.
HEB 13:8 Jesucristo ndii, kö̱o̱ꞌ kivi̱ꞌ nama̱ kuuꞌ a̱, naa ni̱ ku̱u̱ a̱ i̱ku̱, sa̱kanꞌ tu̱ kuuꞌ a̱ vi̱ti̱n, te̱ sa̱kanꞌ tu̱ ku̱u̱ a̱ nde̱e̱ a̱ma̱a̱ ka̱ kivi̱ꞌ.
HEB 13:9 Te̱ tä̱xi̱ ndo̱ꞌ ku̱ni̱ xaꞌanꞌ ne̱ yivi̱ꞌ ndoꞌó xiinꞌ i̱nga̱ ña̱ saniaꞌá siinꞌ ña̱ näkuitá xiinꞌ ña̱ nda̱ku xaꞌa̱ꞌ Jesús. Kua̱chi̱ ndii va̱ꞌa̱ ka̱ ña̱ kui̱ta̱ ni̱ꞌi̱ e̱ꞌ xiinꞌ ña̱ i̱ni̱ e̱ꞌ xini e̱ꞌ Ndiosí xaꞌa̱ꞌ a̱ ña̱ ndani̱ mi̱iꞌ a̱ yooꞌ, te̱ sa̱kanꞌ ña̱ kui̱ta̱ ni̱ꞌi̱ e̱ꞌ nuu̱ꞌ ña̱ kaꞌán xaꞌa̱ꞌ ña̱ ku̱vi̱ xaxi̱ꞌ e̱ꞌ. Sa̱kanꞌ ña̱ ña̱ ja̱a̱nꞌ ndii, nï̱ chi̱ndi̱e̱eꞌ a̱ nde̱e̱ i̱i̱n ne̱ xaaꞌ a̱.
HEB 13:10 Yooꞌ ndii, xa̱ kumiꞌ e̱ꞌ ña̱ va̱ꞌa̱ ka̱ te̱ sa̱kanꞌ miiꞌ nasoko̱ꞌ sutu̱ ki̱tiꞌ kui̱ti̱ꞌ xaꞌa̱ꞌ a̱ ña̱ ni̱ na̱soko̱ꞌ xiinꞌ miiꞌ Jesús, te̱ ni̱ xiꞌi̱ a̱ nuu̱ꞌ krusín xaꞌa̱ꞌ e̱ꞌ. Te̱ sutu̱ ja̱a̱nꞌ ndii, kö̱o̱ꞌ nde̱iꞌ ku̱miꞌ ra̱ xaꞌa̱ꞌ ña̱ va̱ꞌa̱ ja̱a̱nꞌ.
HEB 13:11 Sa̱kanꞌ ña̱ nde̱i̱ꞌ ki̱tiꞌ, tiꞌ xatia sutu̱ kaꞌnuꞌ níiꞌ xaꞌa̱ꞌ kua̱chi̱ ne̱ yivi̱ꞌ ti̱xi̱n yu̱kunꞌ toto̱ miiꞌ su̱ꞌu̱n ka̱ ndii, xaꞌmiꞌ ra̱ a̱ nuu̱ꞌ ñu̱u̱ ya̱ti̱n miiꞌ ndieeꞌ ni̱a̱ ja̱a̱nꞌ.
HEB 13:12 Xaꞌa̱ꞌ a̱ ja̱a̱nꞌ na sa̱kanꞌ tu̱ Jesús ndii, ni̱ xiꞌi̱ a̱ nuu̱ꞌ ñu̱u̱ Jerusalén te̱ nda̱sa̱ndu̱u̱ a̱ yooꞌ ndi̱ti̱a̱ a̱ xiinꞌ níiꞌ mi̱iꞌ a̱ ja̱a̱nꞌ.
HEB 13:13 Xaꞌa̱ꞌ a̱ ja̱a̱nꞌ na na kuꞌu̱n e̱ꞌ, te̱ ndu̱i̱i̱n e̱ꞌ xiinꞌ Jesús nuu̱ꞌ ñu̱u̱ ja̱a̱nꞌ, te̱ i̱i̱n kachi sa̱kaꞌanꞌ ne̱ yivi̱ꞌ yooꞌ xiinꞌ a̱.
HEB 13:14 Kua̱chi̱ ndii, süu̱ꞌ xa̱ yoꞌoꞌ ku̱ndi̱e̱e̱ xa̱chiꞌ e̱ꞌ, süu̱ꞌ ja̱a̱nꞌ ndii ndiatuꞌ i̱ni̱ e̱ꞌ xaꞌa̱ꞌ i̱i̱n ñu̱u̱ ña̱ ko̱o̱ nuu̱ꞌ kuꞌu̱n e̱ꞌ, ña̱ kanduꞌu̱ꞌ ndi̱viꞌ.
HEB 13:15 Xaꞌa̱ꞌ a̱ ja̱a̱nꞌ na na sa̱kaꞌnuꞌ e̱ꞌ Ndiosí sa̱a̱ kivi̱ꞌ kuaꞌa̱n xiinꞌ ña̱ ndi̱e̱e̱ꞌ Jesucristo. Te̱ ña̱ ja̱a̱nꞌ nduuꞌ ña̱ nasoko̱ꞌ e̱ꞌ nuu̱ꞌ Ndiosí, te̱ xiinꞌ ña̱ ja̱a̱nꞌ ndieeꞌ yu̱ꞌuꞌ e̱ꞌ xaꞌa̱ꞌ a̱.
HEB 13:16 Te̱ na nä̱ndoso̱ꞌ ndo̱ꞌ sa̱a̱ ndo̱ꞌ ña̱ va̱ꞌa̱, te̱ sa̱kanꞌ tu̱ chindieeꞌ taꞌanꞌ ndo̱ꞌ xiinꞌ ña̱ kumiꞌ ndo̱ꞌ. Kua̱chi̱ ndii ña̱ ja̱a̱nꞌ nduuꞌ ña̱ nasoko̱ꞌ ña̱ xtani̱ Ndiosí.
HEB 13:17 Ta̱xi̱ so̱ꞌo̱ ndo̱ꞌ ña̱ kaꞌán te̱ pa̱xto ndo̱ꞌ, te̱ sa̱a̱ ndo̱ꞌ ña̱ kaꞌán chuunꞌ ra̱ xiinꞌ ndo̱ꞌ. Sa̱kanꞌ ña̱ te̱ ja̱a̱nꞌ nduuꞌ te̱ xitoꞌ ndoꞌó nuu̱ꞌ i̱chiꞌ Ndiosí, te̱ xiní ra̱ ña̱ na̱ta̱xi̱ ra̱ kuenta nuu̱ꞌ Ndiosí xaꞌa̱ꞌ ndo̱ꞌ. Ta̱xi̱ so̱ꞌo̱ ndo̱ꞌ ña̱ kaꞌán ra̱, te̱ ku̱naa̱ va̱ꞌa̱ nimá ra̱ sa̱a̱ ra̱ chu̱u̱n nuu̱ꞌ Ndiosí. Sa̱kanꞌ ña̱ naaꞌ sa̱ku̱ndiꞌni̱ ña̱ꞌaꞌ ndo̱ꞌ ndii, vä̱ꞌa̱ xaaꞌ ndo̱ꞌ.
HEB 13:18 Kaꞌa̱n ndo̱ꞌ xiinꞌ Ndiosí xaꞌa̱ꞌ ndu̱. Xiní ndu̱ ña̱ naá va̱ꞌa̱ nimá ndu̱, sa̱kanꞌ ña̱ kaꞌán nimá ndu̱ ña̱ sa̱chuunꞌ nda̱ku ndu̱ xiinꞌ sa̱kuuꞌ ña̱ xaaꞌ ndu̱.
HEB 13:19 Te̱ kaꞌán ndaꞌvi i̱ xiinꞌ ndo̱ꞌ ña̱ kaꞌa̱n va̱ ndo̱ꞌ xiinꞌ Ndiosí xaꞌa̱ꞌ i̱, te̱ ku̱vi̱ na̱ndi̱koꞌ yachi̱ tu̱ku̱u̱ i̱ miiꞌ ndieeꞌ ndo̱ꞌ.
HEB 13:20 Te̱ Ndiosí nduuꞌ ña̱ taxiꞌ ña̱ mani̱ꞌ yoo nimá e̱ꞌ, te̱ ni̱ sa̱na̱tiaku tu̱ a̱ xto̱ꞌo̱ e̱ꞌ Jesucristo te̱i̱n ne̱ ni̱ xiꞌi̱. Te̱ Jesús ja̱a̱nꞌ nduuꞌ ña̱ pa̱xto kuuꞌ nu̱uꞌ nuu̱ꞌ yooꞌ, ne̱ nduuꞌ nde̱e̱ naa mbe̱e̱. Te̱ xaꞌa̱ꞌ a̱ ña̱ ni̱ xiti̱a̱ níiꞌ a̱ ni̱ ndoo̱ Ndiosí kuento a̱ xiinꞌ e̱ꞌ nde̱e̱ ndiꞌiꞌ ni̱ kivi̱ꞌ.
HEB 13:21 Na sa̱kooꞌ chu̱u̱n a̱ ndoꞌó nuu̱ꞌ ndee ka̱ chu̱u̱n va̱ꞌa̱ te̱ ku̱vi̱ sa̱a̱ ndo̱ꞌ ña̱ kuní a̱. Te̱ na sa̱a̱ a̱ ña̱ ja̱a̱nꞌ xiinꞌ ndo̱ꞌ sa̱a̱ xtani̱ mi̱iꞌ a̱ xiinꞌ ña̱ ndi̱e̱e̱ꞌ Jesucristo, ña̱ xataꞌa̱n kui̱ti̱ꞌ sa̱kaꞌnuꞌ e̱ꞌ nde̱e̱ a̱ma̱a̱ ka̱ kivi̱ꞌ. Sa̱kanꞌ na ku̱ndu̱u̱ a̱.
HEB 13:22 Ña̱ni̱ taꞌanꞌ i̱, kaꞌán ndaꞌvi i̱ xiinꞌ ndo̱ꞌ ña̱ na̱ti̱i̱n va̱ꞌa̱ ndo̱ꞌ ña̱ sie, ña̱ ni̱ ke̱ꞌi̱ i̱ yoꞌoꞌ, ña̱ xandieni ndoꞌó, ña̱ tiꞌviꞌ i̱ nda̱ꞌaꞌ ndo̱ꞌ.
HEB 13:23 Sakuniꞌ tu̱ꞌu̱n i̱ ndoꞌó ña̱ xa̱ ni̱ ke̱ta̱ ña̱ni̱ e̱ꞌ Timoteo vi̱ꞌe̱ ka̱a̱, sa̱kanꞌ na kuiiꞌ naaꞌ yachi̱ ki̱xi̱n ra̱ ndii, kuꞌu̱n i̱ xiinꞌ ra̱ kuꞌu̱n ko̱to̱ i̱ ndoꞌó.
HEB 13:24 Kuaꞌa̱n Ndiosí na ko̱o̱ na sa̱kuuꞌ te̱ pa̱xto ndo̱ꞌ, te̱ sa̱kanꞌ tu̱ sa̱kuuꞌ i̱nga̱ ne̱ nduuꞌ kuenta Ndiosí. Te̱ tiꞌviꞌ tu̱ ne̱ taꞌanꞌ e̱ꞌ, ne̱ ndieeꞌ Italia, chaꞌanꞌ ndo̱ꞌ.
HEB 13:25 Na sa̱ñuꞌuꞌ na Ndiosí sa̱kuuꞌ ndoꞌó. Sa̱kanꞌ na ku̱ndu̱u̱ a̱.
JAM 1:1 Yuꞌu̱ nduuꞌ Santiago, te̱ xikaꞌ nuuꞌ nuu̱ꞌ Ndiosí xiinꞌ nuu̱ꞌ xto̱ꞌo̱ e̱ꞌ Jesucristo. Tiꞌviꞌ i̱ chaꞌanꞌ ndoꞌó ne̱ uxi̱ uvi̱ ti̱ꞌvi̱, ne̱ taꞌanꞌ i̱, ne̱ Israel, ne̱ ni̱ kiku̱ kiꞌinꞌ xaanꞌ i̱i̱n yivi̱ꞌ.
JAM 1:2 Ña̱ni̱ taꞌanꞌ i̱, na na̱kua̱tiaꞌ va̱ nimá ndo̱ꞌ kii̱ꞌ ndoꞌoꞌ ndo̱ꞌ nuu̱ꞌ ndee ka̱ tu̱ndoꞌo̱ꞌ.
JAM 1:3 Kua̱chi̱ ndii xa̱ xiní ndo̱ꞌ ña̱ kii̱ꞌ ndoꞌoꞌ ndo̱ꞌ nuu̱ꞌ ndee ka̱ ña̱ꞌa̱ xaꞌa̱ꞌ a̱ ña̱ i̱ni̱ ndo̱ꞌ xini ndo̱ꞌ Ndiosí ndii, chindieeꞌ a̱ te̱ itaꞌ ni̱ꞌi̱ ka̱ ndo̱ꞌ nuu̱ꞌ ña̱ i̱ni̱ ndo̱ꞌ ja̱a̱nꞌ.
JAM 1:4 Te̱ naaꞌ itaꞌ ni̱ꞌi̱ ndo̱ꞌ nuu̱ꞌ ña̱ i̱ni̱ ndo̱ꞌ ja̱a̱nꞌ, te̱ chi̱ndi̱e̱eꞌ a̱ ndoꞌó nuu̱ꞌ tu̱ndoꞌo̱ꞌ nde̱e̱ soꞌo̱ꞌ ndiꞌiꞌ, te̱ ku̱ndu̱u̱ xa̱chiꞌ ndo̱ꞌ ne̱ xataꞌa̱n nuu̱ꞌ Ndiosí, te̱ ku̱ndu̱u̱ tu̱ ndo̱ꞌ ne̱ xinu̱ xa̱chiꞌ nuu̱ꞌ a̱, te̱ kö̱o̱ꞌ ña̱ kuni̱ xa̱chiꞌ ka̱ nuu̱ꞌ ndo̱ꞌ.
JAM 1:5 Te̱ naaꞌ yoo sa̱va̱ ndoꞌó, ne̱ kuní ka̱ ña̱ xini tuní nuu̱ꞌ ndii, kaka̱n ndo̱ꞌ a̱ nuu̱ꞌ Ndiosí, te̱ ta̱xi̱ a̱ ña̱ ja̱a̱nꞌ nda̱ꞌaꞌ ndo̱ꞌ. Sa̱kanꞌ ña̱ Ndiosí ndii, taxiꞌ a̱ kuaꞌa̱ꞌ ña̱ va̱ꞌa̱ nuu̱ꞌ e̱ꞌ, te̱ xïꞌé a̱ nuu̱ꞌ e̱ꞌ xaꞌa̱ꞌ a̱ ña̱ xikán e̱ꞌ ña̱ ja̱a̱nꞌ nuu̱ꞌ a̱.
JAM 1:6 Ndisu̱ i̱ni̱ ndo̱ꞌ te̱ kaka̱n ndo̱ꞌ a̱, te̱ kü̱ndu̱u̱ ndo̱ꞌ ne̱ uvi̱ a̱ xanini, sa̱kanꞌ ña̱ ne̱ uvi̱ a̱ xanini ndii, nduuꞌ ni̱a̱ nde̱e̱ naa ti̱kui mi̱ni̱ kaꞌnuꞌ, teꞌ kuaꞌa̱n kua̱xi̱ xikaꞌ xaaꞌ tachi̱ꞌ, te̱ yoꞌoꞌ ni̱ ja̱a̱nꞌ koyoꞌ a̱ raꞌ.
JAM 1:7 Kua̱chi̱ ndii, ne̱ xaaꞌ ña̱ ja̱a̱nꞌ ndii, na kä̱ni̱ni̱ ni̱a̱ ña̱ na̱ti̱i̱n ni̱a̱ i̱i̱n ña̱ xikán ni̱a̱ ja̱a̱nꞌ nuu̱ꞌ xto̱ꞌo̱ e̱ꞌ.
JAM 1:8 Sa̱kanꞌ ña̱ ne̱ uvi̱ nimá nduuꞌ ni̱a̱, te̱ ximi̱ꞌ ko̱o̱ tu̱ i̱ni̱ ni̱a̱ nuu̱ꞌ sa̱kuuꞌ ña̱ xaaꞌ ni̱a̱.
JAM 1:9 Ña̱ni̱ taꞌanꞌ e̱ꞌ, ne̱ ndaꞌvi kuuꞌ ndii, na va̱ꞌa̱ ku̱ni̱ ni̱a̱ ña̱ nduuꞌ ni̱a̱ ne̱ kaꞌnuꞌ nuu̱ꞌ Ndiosí.
JAM 1:10 Ndisu̱ ne̱ vika̱ꞌ ndii, na va̱ꞌa̱ kuni ni̱a̱ ña̱ nduuꞌ ni̱a̱ ne̱ ndaꞌvi kuuꞌ nimá ni̱ xa̱a̱ Ndiosí, sa̱kanꞌ ña̱ ña̱ vikaꞌ ni̱a̱ ja̱a̱nꞌ ndii, ndo̱ñuꞌuꞌ a̱ nde̱e̱ naa i̱ta̱ kuꞌu̱.
JAM 1:11 Kua̱chi̱ ndii, kii̱ꞌ ke̱ta̱ ñu̱ꞌu̱ sanandii̱ꞌ ndi̱e̱eꞌ a̱ ndii, ichi̱ kuꞌu̱ ja̱a̱nꞌ, te̱ koyo̱ i̱ta̱ a̱, te̱ ndo̱ñuꞌuꞌ ña̱ nda̱tu̱nꞌ a̱. I̱i̱n kachi ku̱ndo̱ꞌo̱ tu̱ ne̱ vika̱ꞌ, sa̱kanꞌ ña̱ ndo̱ñuꞌuꞌ ne̱ ja̱a̱nꞌ, te̱ ndo̱ñuꞌuꞌ tu̱ ña̱ xachuunꞌ ni̱a̱ xiinꞌ ña̱ vikaꞌ ja̱a̱nꞌ.
JAM 1:12 Sañuꞌuꞌ va̱ Ndiosí yo̱o̱ ka̱ xandieni nuu̱ꞌ ña̱ xamaña, sa̱kanꞌ ña̱ kii̱ꞌ ka̱nando ni̱a̱ nuu̱ꞌ ña̱ ja̱a̱nꞌ ndii, na̱ti̱i̱n ni̱a̱ kivi̱ꞌ ñu̱u̱ ña̱ kö̱o̱ꞌ kivi̱ꞌ ndiꞌiꞌ, ña̱ nduuꞌ nde̱e̱ naa corona ña̱ niꞌíꞌ ne̱ kanando, ña̱ ni̱ ta̱xi̱ Ndiosí kuento a̱ xaꞌa̱ꞌ nuu̱ꞌ ne̱ ndani̱ ña̱ꞌaꞌ.
JAM 1:13 Na käꞌa̱n yo̱o̱ ka̱ kii̱ꞌ xitoꞌ kuaꞌa ña̱ꞌaꞌ ña̱ ki̱ni̱ ndii: “Ndiosí ni̱ xi̱to̱ kua̱ꞌa̱ yuꞌu̱.” Kua̱chi̱ ndii kö̱o̱ꞌ ndi̱e̱e̱ꞌ nde̱e̱ i̱i̱n ña̱ꞌa̱ te̱ sa̱namaꞌ a̱ Ndiosí nuu̱ꞌ kua̱chi̱, te̱ ni̱ nde̱e̱ mi̱iꞌ Ndiosí xïtoꞌ kua̱ꞌa̱ nde̱e̱ i̱i̱n ne̱ yivi̱ꞌ te̱ koyo̱ ni̱a̱ nuu̱ꞌ kua̱chi̱.
JAM 1:14 Süu̱ꞌ ja̱a̱nꞌ ndii ña̱ ki̱ni̱, ña̱ ndioo̱ꞌ i̱ni̱ mi̱iꞌ ni̱a̱, nduuꞌ ña̱ xitoꞌ kuaꞌa ña̱ꞌaꞌ, te̱ xikuꞌún ni̱a̱ nuu̱ꞌ kua̱chi̱.
JAM 1:15 Te̱ xaꞌa̱ꞌ a̱ ña̱ ki̱ni̱ ndioo̱ꞌ i̱ni̱ ni̱a̱ ndii, xaaꞌ ni̱a̱ kua̱chi̱. Te̱ kii̱ꞌ xaaꞌ te̱ xaaꞌ ni̱a̱ kua̱chi̱ ja̱a̱nꞌ ndii, ku̱vi̱ xa̱chiꞌ ni̱a̱ nuu̱ꞌ Ndiosí xaꞌa̱ꞌ a̱ ja̱a̱nꞌ.
JAM 1:16 Ne̱ kuaꞌa ña̱ni̱ taꞌanꞌ i̱, kü̱ni̱ xaꞌanꞌ xiinꞌ mi̱iꞌ ndo̱ꞌ.
JAM 1:17 Kua̱chi̱ ndii Ndiosí taxiꞌ sa̱kuuꞌ ña̱ va̱ꞌa̱, te̱ sa̱kuuꞌ ña̱ ndo̱o̱ kua̱xi̱ miiꞌ nduꞌu̱ꞌ a̱ ndi̱viꞌ, te̱ su̱vi̱ tu̱ a̱ nduuꞌ ña̱ ni̱ xa̱ꞌa̱ sa̱kuuꞌ ña̱ yiꞌé ndieeꞌ ndi̱viꞌ. Te̱ Ndiosí ndii, kö̱o̱ꞌ kivi̱ꞌ namá a̱ nde̱e̱ naa xaaꞌ ña̱ yiꞌé ndieeꞌ ndi̱viꞌ ja̱a̱nꞌ, ni̱ nde̱e̱ näma̱ tu̱ a̱ nde̱e̱ naa xaaꞌ ku̱ndaꞌvi̱ ña̱ ja̱a̱nꞌ.
JAM 1:18 Te̱ xaꞌa̱ꞌ a̱ ña̱ kuní mi̱iꞌ a̱, ni̱ sa̱tuví a̱ yooꞌ xiinꞌ tu̱ꞌu̱n a̱, ña̱ ndi̱xa̱, te̱ ku̱ndu̱u̱ e̱ꞌ siꞌe̱ a̱, ne̱ nu̱uꞌ nuu̱ꞌ sa̱kuuꞌ ña̱ ni̱ xa̱ꞌa̱ a̱.
JAM 1:19 Ne̱ kuaꞌa, ña̱ni̱ taꞌanꞌ i̱, xaꞌa̱ꞌ a̱ ja̱a̱nꞌ na kuní a̱ ña̱ ko̱o̱ tu̱ꞌva̱ sa̱kuuꞌ e̱ꞌ te̱ ku̱ni̱ so̱ꞌo̱ e̱ꞌ ña̱ kaꞌán i̱nga̱ ne̱ yivi̱ꞌ, te̱ ndiatuꞌ e̱ꞌ xiinꞌ ña̱ kaꞌa̱n e̱ꞌ, te̱ nä̱saa̱ꞌ yachi̱ tu̱ e̱ꞌ.
JAM 1:20 Kua̱chi̱ ndii, ña̱ kuiꞌe̱ ne̱ yivi̱ꞌ ndii, täxiꞌ a̱ sa̱chuunꞌ nda̱ku ni̱a̱ sa̱a̱ kuní Ndiosí.
JAM 1:21 Ña̱ ja̱a̱nꞌ na kuiiꞌ na̱ko̱o̱ ndo̱ꞌ sa̱kuuꞌ ña̱ xeꞌnaꞌ, xiinꞌ sa̱kuuꞌ ña̱ ni̱a̱ꞌa ña̱ yoo va̱ nuu̱ꞌ kivi̱ꞌ ñu̱u̱ ndo̱ꞌ. Te̱ na̱ti̱i̱n maso ndo̱ꞌ tu̱ꞌu̱n ña̱ ni̱ chi̱ꞌi̱ Ndiosí nimá ndo̱ꞌ, sa̱kanꞌ ña̱ ña̱ ja̱a̱nꞌ kumiꞌ ndi̱e̱e̱ꞌ te̱ sa̱kakú a̱ ndoꞌó.
JAM 1:22 Ndisu̱ kü̱ni̱ xaꞌanꞌ xiinꞌ mi̱iꞌ ndo̱ꞌ, süu̱ꞌ ku̱ni̱ so̱ꞌo̱ kui̱ti̱ꞌ ndo̱ꞌ tu̱ꞌu̱n ja̱a̱nꞌ. Süu̱ꞌ ja̱a̱nꞌ ndii, kuní a̱ sa̱a̱ tu̱ ndo̱ꞌ ña̱ kaꞌán a̱.
JAM 1:23 Kua̱chi̱ ndii, ne̱ xini so̱ꞌo̱ kui̱ti̱ꞌ tu̱ꞌu̱n ja̱a̱nꞌ, te̱ xäaꞌ ni̱a̱ ña̱ kaꞌán a̱ ndii, nduuꞌ ni̱a̱ nde̱e̱ naa i̱i̱n ne̱ xitoꞌ ndi̱a̱a̱ ndiꞌi̱ nuu̱ꞌ ni̱a̱ nuu̱ꞌ yuu̱ꞌ peko.
JAM 1:24 Te̱ kii̱ꞌ ndi̱ꞌi̱ ko̱to̱ ndi̱a̱a̱ xiinꞌ mi̱iꞌ ni̱a̱, te̱ kuaꞌa̱n ni̱a̱ ndii, i̱i̱n kani̱ꞌ va̱ te̱ nandoso̱ꞌ ni̱a̱ sa̱a̱ kaaꞌ nuu̱ꞌ ni̱a̱.
JAM 1:25 Ndisu̱ ne̱ xini so̱ꞌo̱ tu̱ꞌu̱n nde̱iꞌ Ndiosí, te̱ xitoꞌ ndiꞌi̱ ni̱a̱ ña̱ kaꞌán a̱ xiinꞌ ni̱a̱, te̱ ndikún ki̱xinꞌ ni̱a̱ a̱, te̱ nändoso̱ꞌ ni̱a̱ a̱ ndii, sañuꞌuꞌ ña̱ꞌaꞌ Ndiosí, te̱ xaaꞌ ni̱a̱ a̱. Sa̱kanꞌ ña̱ tu̱ꞌu̱n nde̱iꞌ ja̱a̱nꞌ ndii, i̱i̱n ña̱ va̱ꞌa̱ ndi̱ꞌi̱ nduuꞌ a̱, te̱ sandoó ndiká a̱ yooꞌ nuu̱ꞌ kua̱chi̱ e̱ꞌ.
JAM 1:26 Te̱ naaꞌ yo̱o̱ ka̱ tuu ña̱ nduuꞌ ni̱a̱ ne̱ xaaꞌ xna̱ꞌa̱ ña̱ kuní Ndiosí, ndisu̱ xïtoꞌ ni̱a̱ sa̱a̱ ko̱o̱ yu̱ꞌuꞌ ni̱a̱ ndii, xini xaꞌanꞌ xiinꞌ mi̱iꞌ ni̱a̱, te̱ ndïaa yaꞌviꞌ ña̱ xaaꞌ ni̱a̱ ja̱a̱nꞌ nuu̱ꞌ a̱.
JAM 1:27 Sa̱kanꞌ ña̱ ña̱ ndo̱o̱ xiinꞌ ña̱ nda̱ku nuu̱ꞌ yu̱vaꞌ e̱ꞌ Ndiosí, ña̱ xtani̱ a̱ sa̱a̱ e̱ꞌ ndii, ña̱ yo̱ꞌo̱ꞌ nduuꞌ a̱: ña̱ ko̱to̱ e̱ꞌ ne̱ kuachi̱ꞌ ndaꞌvi, te̱ sa̱kanꞌ tu̱ ña̱ꞌaꞌ kuaa̱nꞌ kii̱ꞌ ndoꞌoꞌ ni̱a̱, te̱ ko̱to̱ xiinꞌ mi̱iꞌ e̱ꞌ nuu̱ꞌ kua̱chi̱ ña̱ yoo i̱i̱n yivi̱ꞌ.
JAM 2:1 Ña̱ni̱ taꞌanꞌ i̱, xaꞌa̱ꞌ a̱ ña̱ i̱ni̱ e̱ꞌ xini e̱ꞌ xto̱ꞌo̱ e̱ꞌ Jesucristo, ña̱ kaꞌnuꞌ kooꞌ chukuuꞌ ndii, kuní a̱ ña̱ i̱i̱n kachi ti̱i̱n mani̱ꞌ e̱ꞌ ndee ka̱ nuu̱ꞌ ne̱ yivi̱ꞌ.
JAM 2:2 Sa̱a̱ e̱ꞌ kuenta ndii, ndiꞌvi̱ i̱i̱n te̱ vika̱ꞌ niꞌnuꞌ toto̱ va̱ꞌa̱, te̱ ñuꞌuꞌ tu̱ i̱i̱n ka̱xun nda̱ꞌaꞌ va̱ꞌa̱ nuu̱ꞌ nda̱ꞌaꞌ ra̱, miiꞌ nakayá ndo̱ꞌ, te̱ ndiꞌvi̱ tu̱ i̱i̱n te̱ ndaꞌvi kuuꞌ niꞌnuꞌ toto̱ ya̱taꞌ i̱kanꞌ.
JAM 2:3 Te̱ ko̱to̱ꞌni̱ ndo̱ꞌ nuu̱ꞌ te̱ vika̱ꞌ ja̱a̱nꞌ, te̱ kaꞌa̱n ndo̱ꞌ xiinꞌ ra̱ ndii: “Ni̱a̱ꞌa̱ ya̱ti̱n yoꞌoꞌ ku̱nduꞌu̱ꞌ u̱nꞌ, tákuiꞌe”, kachi̱ ndo̱ꞌ. Te̱ kaꞌa̱n tu̱ ndo̱ꞌ xiinꞌ te̱ ndaꞌvi kuuꞌ ja̱a̱nꞌ ndii: “Nde̱e̱ kaa̱ꞌ kui̱i̱n ndi̱chi̱ yoꞌó, uun ñu̱ꞌuꞌ miiꞌ itaꞌ xaꞌa̱ꞌ i̱ yoꞌoꞌ ku̱nduꞌu̱ꞌ u̱nꞌ”, kachi̱ ndo̱ꞌ xiinꞌ te̱ ja̱a̱nꞌ. Naaꞌ sa̱kanꞌ nduuꞌ a̱ ndii,
JAM 2:4 xa̱ i̱i̱n kächi ti̱i̱n mani̱ꞌ ndo̱ꞌ ne̱ yivi̱ꞌ kii̱ꞌ xaaꞌ ndo̱ꞌ sa̱kanꞌ, te̱ nduuꞌ ndo̱ꞌ nde̱e̱ naa te̱ xaꞌnú kua̱chi̱, te̱ xächuunꞌ nda̱ku.
JAM 2:5 Ne̱ kuaꞌa ña̱ni̱ taꞌanꞌ i̱, chu̱u̱n xaꞌaꞌ va̱ ndo̱ꞌ ña̱ kaꞌa̱n i̱ xiinꞌ ndo̱ꞌ vi̱ti̱n: ¿Ñáá xïní ndo̱ꞌ ña̱ ni̱ na̱ka̱xi̱n Ndiosí ne̱ ndaꞌvi kuuꞌ i̱i̱n yivi̱ꞌ yoꞌoꞌ te̱ i̱ni̱ va̱ ni̱a̱ ku̱ni̱ ña̱ꞌaꞌ ni̱a̱? Te̱ kii̱ꞌ xaaꞌ ni̱a̱ sa̱kanꞌ ndii, nde̱e̱ naa vikaꞌ ni̱a̱ nuu̱ꞌ a̱ xaꞌa̱ꞌ a̱ ña̱ natiinꞌ ni̱a̱ ña̱ ka̱ꞌndi̱a̱ chuunꞌ a̱ nimá ni̱a̱ sa̱a̱ ni̱ ta̱xi̱ a̱ kuento a̱ nuu̱ꞌ ne̱ ndani̱ ña̱ꞌaꞌ.
JAM 2:6 Ndisu̱ ndoꞌó ndii, mi̱iꞌ kuuꞌ ndo̱ꞌ xiinꞌ ne̱ ndaꞌvi kuuꞌ ja̱a̱nꞌ. ¿Sa̱a̱ tu̱ xïní ndo̱ꞌ ña̱ ne̱ vika̱ꞌ ja̱a̱nꞌ nduuꞌ ne̱ mi̱iꞌ kuuꞌ xiinꞌ ndo̱ꞌ, te̱ su̱vi̱ tu̱ ni̱a̱ nduuꞌ ne̱ tiinꞌ kua̱chi̱ sikiꞌ ndoꞌó, te̱ kuaꞌa̱n ni̱a̱ xiinꞌ ndo̱ꞌ nde̱e̱ vi̱ꞌe̱ miiꞌ xaꞌnú te̱ yivi̱ꞌ kua̱chi̱?
JAM 2:7 ¿Sa̱a̱ tu̱ xïní ndo̱ꞌ ña̱ su̱vi̱ tu̱ ni̱a̱ nduuꞌ ne̱ kani̱a̱ꞌa xaꞌa̱ꞌ kivi̱ꞌ nda̱tu̱nꞌ xto̱ꞌo̱ e̱ꞌ, ña̱ i̱ni̱ e̱ꞌ xini e̱ꞌ?
JAM 2:8 Kaꞌán tu̱ꞌu̱n nde̱iꞌ kaꞌnuꞌ ka̱ miiꞌ yoso̱ꞌ a̱ nuu̱ꞌ tu̱tu̱ Ndiosí ndii: “Ku̱ndani̱ ndo̱ꞌ ne̱ yivi̱ꞌ xiinꞌ ndo̱ꞌ nde̱e̱ naa ndani̱ xiinꞌ miiꞌ mi̱iꞌ ndo̱ꞌ.” Sa̱kanꞌ yoso̱ꞌ a̱. Naaꞌ ndi̱xa̱ xna̱ꞌa̱ saxinú ndo̱ꞌ ña̱ ja̱a̱nꞌ ndii, va̱ꞌa̱ xaaꞌ ndo̱ꞌ.
JAM 2:9 Ndisu̱ na ï̱i̱n kachi ti̱i̱n mani̱ꞌ ndo̱ꞌ ne̱ yivi̱ꞌ ndii, xa̱ ni̱ xa̱a̱ ndo̱ꞌ kua̱chi̱ xaꞌa̱ꞌ a̱ ña̱ ni̱ xkaꞌndi̱a̱ ndo̱so̱ꞌ ndo̱ꞌ ña̱ kaꞌán tu̱ꞌu̱n nde̱iꞌ ja̱a̱nꞌ, te̱ xa̱ ne̱ ndisoꞌ kua̱chi̱ nduuꞌ ndo̱ꞌ nuu̱ꞌ a̱.
JAM 2:10 Kua̱chi̱ ndii yo̱o̱ ka̱ saxinú sa̱kuuꞌ tu̱ꞌu̱n nde̱iꞌ ja̱a̱nꞌ, ndisu̱ xkaꞌndíá ndo̱so̱ꞌ ni̱a̱ i̱i̱n yu̱ꞌuꞌ kui̱ti̱ꞌ a̱ ndii, kumiꞌ kua̱chi̱ ni̱a̱ nuu̱ꞌ Ndiosí xaꞌa̱ꞌ sa̱kuuꞌ a̱.
JAM 2:11 Kua̱chi̱ ndii, su̱vi̱ Ndiosí ja̱a̱nꞌ ni̱ kaꞌa̱n ndii: “Kümiꞌ u̱nꞌ musa u̱nꞌ.” Te̱ su̱vi̱ tu̱ a̱ ni̱ kaꞌa̱n ndii: “Kä̱ꞌni̱ꞌ u̱nꞌ ne̱ yivi̱ꞌ”, ni̱ kachi̱ a̱. Ña̱ ja̱a̱nꞌ na kuiiꞌ naaꞌ nï̱ kumiꞌ ndo̱ꞌ musa ndo̱ꞌ, ndisu̱ ni̱ xa̱ꞌni̱ꞌ ndo̱ꞌ i̱i̱n ne̱ yivi̱ꞌ ndii, xa̱ kumiꞌ kua̱chi̱ ndo̱ꞌ nuu̱ꞌ Ndiosí xaꞌa̱ꞌ sa̱kuuꞌ tu̱ꞌu̱n nde̱iꞌ a̱.
JAM 2:12 Sa̱kanꞌ na kuiiꞌ ndoꞌó ndii, nda̱tuꞌunꞌ va̱ꞌa̱ ndo̱ꞌ, te̱ sa̱chuunꞌ va̱ꞌa̱ tu̱ ndo̱ꞌ, sa̱kanꞌ ña̱ xiní ndo̱ꞌ ña̱ sa̱naꞌmá Ndiosí yooꞌ nuu̱ꞌ kua̱chi̱ e̱ꞌ xiinꞌ tu̱ꞌu̱n nde̱iꞌ a̱, ña̱ sandoó ndiká yooꞌ nuu̱ꞌ kua̱chi̱ e̱ꞌ.
JAM 2:13 Kua̱chi̱ ndii kü̱vi̱ta xa̱chiꞌ i̱ni̱ Ndiosí xaꞌa̱ꞌ yo̱o̱ ka̱ kii̱ꞌ sa̱naꞌmá ña̱ꞌaꞌ a̱ naaꞌ nï̱ ku̱vi̱ta i̱ni̱ ni̱a̱ xaꞌaꞌ ne̱ yivi̱ꞌ, sa̱kanꞌ ña̱ ne̱ ni̱ ku̱vi̱ta i̱ni̱ xaꞌa̱ꞌ ne̱ yivi̱ꞌ ndii, ke̱ta̱ va̱ꞌa̱ ni̱a̱ kii̱ꞌ sa̱naꞌmá ña̱ꞌaꞌ a̱.
JAM 2:14 Ña̱ni̱ taꞌanꞌ i̱, ne̱ kaꞌán ña̱ i̱ni̱ ni̱a̱ xini ni̱a̱ Ndiosí, te̱ xäaꞌ ni̱a̱ ña̱ va̱ꞌa̱ ndii, kuä̱sa̱ꞌ kuní xa̱chiꞌ ña̱ kaꞌán ni̱a̱ ja̱a̱nꞌ, te̱ kü̱vi̱ kaku̱ ni̱a̱ nuu̱ꞌ kua̱chi̱ xiinꞌ ña̱ kaꞌán kui̱ti̱ꞌ ni̱a̱ ña̱ i̱ni̱ ni̱a̱.
JAM 2:15 Sa̱a̱ e̱ꞌ kuenta ndii, yoo i̱i̱n ne̱ xikaꞌ i̱chiꞌ Ndiosí xiinꞌ e̱ꞌ, tiaa̱, uun ña̱ꞌaꞌ nduuꞌ ni̱a̱, te̱ kuní toto̱ kui̱ꞌnu̱ ni̱a̱, te̱ kuní tu̱ ña̱ ku̱ti̱a̱ku̱ ni̱a̱,
JAM 2:16 te̱ kaꞌán i̱i̱n ndoꞌó xiinꞌ ne̱ ja̱a̱nꞌ ndii: “Ndiosí na kuꞌu̱n xiinꞌ u̱nꞌ, na ko̱o̱ na toto̱ u̱nꞌ xiinꞌ ña̱ tiaku u̱nꞌ”, kachi̱ ndo̱ꞌ, ndisu̱ tä̱xi̱ ndo̱ꞌ ña̱ kuní nuu̱ꞌ ni̱a̱ ndii, kö̱o̱ꞌ nde̱e̱ i̱i̱n ña̱ va̱ꞌa̱ ni̱ xaaꞌ ndo̱ꞌ xaꞌa̱ꞌ ne̱ ja̱a̱nꞌ na sa̱kanꞌ.
JAM 2:17 Niiꞌ sa̱kanꞌ nduuꞌ tu̱ a̱ xiinꞌ ne̱ kaꞌán kui̱ti̱ꞌ ña̱ i̱ni̱ ni̱a̱ xini Ndiosí, te̱ xäaꞌ ni̱a̱ ña̱ va̱ꞌa̱ ndii, i̱i̱n ña̱ kuä̱sa̱ꞌ kuní nduuꞌ ña̱ i̱ni̱ ni̱a̱ ja̱a̱nꞌ.
JAM 2:18 Ndisu̱ sa̱a̱ e̱ꞌ kuenta ndii, kaꞌa̱n yo̱o̱ ka̱ ndii: “Yoꞌó ndii, i̱ni̱ u̱nꞌ xini u̱nꞌ Ndiosí, te̱ yuꞌu̱ ndii, xaaꞌ i̱ ña̱ va̱ꞌa̱.” Kü̱vi̱ niaꞌa̱ ndo̱ꞌ yuꞌu̱ ña̱ i̱ni̱ ndo̱ꞌ xini ndo̱ꞌ Ndiosí kii̱ꞌ kö̱o̱ꞌ ña̱ va̱ꞌa̱ xaaꞌ ndo̱ꞌ. Ndisu̱ yuꞌu̱ ndii, xiinꞌ ña̱ va̱ꞌa̱ ña̱ xaaꞌ i̱ ku̱vi̱ niaꞌá i̱ ndoꞌó ña̱ i̱ni̱ i̱ xini i̱ Ndiosí.
JAM 2:19 ¿Ñáá kandixaꞌ ndoꞌó ña̱ yoo i̱i̱n nda̱a̱ꞌ kui̱ti̱ꞌ Ndiosí? Va̱ꞌa̱ xaaꞌ ndo̱ꞌ. Ndisu̱ nde̱e̱ ña̱ ndi̱va̱ꞌa̱ kandixaꞌ ña̱ ja̱a̱nꞌ, te̱ yiꞌvi va̱ ña̱ꞌaꞌ a̱.
JAM 2:20 ¡Ne̱ küuꞌ kaxiꞌ nduuꞌ ndoꞌó! Xaꞌa̱ꞌ a̱ ña̱ kaꞌán kui̱ti̱ꞌ ndo̱ꞌ ña̱ i̱ni̱ ndo̱ꞌ xini ndo̱ꞌ Ndiosí, te̱ xäaꞌ ndo̱ꞌ ña̱ va̱ꞌa̱ ndii, i̱i̱n ña̱ kuä̱sa̱ꞌ kuní nduuꞌ ña̱ i̱ni̱ ja̱a̱nꞌ.
JAM 2:21 Xa̱ xiní ndo̱ꞌ ña̱ Abraham, te̱ xii̱ꞌ ya̱taꞌ e̱ꞌ ndii, ni̱ kaꞌa̱n Ndiosí ña̱ te̱ nda̱ku nimá nduuꞌ ra̱ nuu̱ꞌ a̱ xaꞌa̱ꞌ a̱ ña̱ ni̱ xa̱a̱ ra̱ kii̱ꞌ ni̱ xika̱ ra̱ na̱soko̱ꞌ ra̱ siꞌe̱ ra̱ Isaac sa̱a̱ ni̱ kaꞌa̱n chuunꞌ a̱ xiinꞌ ra̱.
JAM 2:22 Te̱ ko̱to̱ ndo̱ꞌ sa̱a̱ ni̱ xa̱chuunꞌ ingaꞌ ña̱ i̱ni̱ ra̱ xini ra̱ Ndiosí xiinꞌ ña̱ ni̱ xa̱a̱ ra̱. Te̱ xiinꞌ ña̱ ni̱ xa̱a̱ ra̱ ja̱a̱nꞌ ni̱ xinu̱ ña̱ i̱ni̱ ra̱ ja̱a̱nꞌ.
JAM 2:23 Xaꞌa̱ꞌ a̱ ja̱a̱nꞌ na ni̱ xinu̱ ña̱ yoso̱ꞌ nuu̱ꞌ tu̱tu̱ Ndiosí miiꞌ kaꞌán a̱ ndii: “Ni̱ i̱ni̱ Abraham ni̱ xi̱ni̱ ra̱ Ndiosí, te̱ ni̱ kaꞌa̱n a̱ ña̱ te̱ xachuunꞌ nda̱ku nduu̱ꞌ ra̱ nuu̱ꞌ a̱.” Sa̱kanꞌ yoso̱ꞌ a̱. Te̱ ni̱ kaꞌa̱n tu̱ a̱ ña̱ te̱ xiní taꞌanꞌ xiinꞌ a̱ nduuꞌ ra̱.
JAM 2:24 Ña̱ ja̱a̱nꞌ na kuiiꞌ xiní e̱ꞌ ndii, süu̱ꞌ xaꞌa̱ꞌ a̱ ña̱ kaꞌán kui̱ti̱ꞌ ne̱ yivi̱ꞌ ña̱ i̱ni̱ ni̱a̱ xini ni̱a̱ Ndiosí, te̱ nduuꞌ ni̱a̱ ne̱ xachuunꞌ nda̱ku nuu̱ꞌ a̱. Süu̱ꞌ ja̱a̱nꞌ ndii xaꞌa̱ꞌ a̱ ña̱ xaaꞌ tu̱ ni̱a̱ ña̱ va̱ꞌa̱ nduuꞌ ni̱a̱ ne̱ xachuunꞌ nda̱ku nuu̱ꞌ a̱.
JAM 2:25 Te̱ xa̱ xiní tu̱ ndo̱ꞌ sa̱a̱ ni̱ xkaꞌndi̱a̱ a̱ xiinꞌ Rahab, ñaꞌ ni̱ xi̱ko̱ꞌ xiinꞌ miiꞌ mi̱iꞌ. Nde̱e̱ ñaꞌ ja̱a̱nꞌ ni̱ kaꞌa̱n Ndiosí ña̱ ñaꞌ xachuunꞌ nda̱ku nduuꞌ aꞌ nuu̱ꞌ a̱ xaꞌa̱ꞌ a̱ ña̱ ni̱ na̱ti̱i̱n va̱ꞌa̱ aꞌ te̱ Israel, te̱ kuan ko̱to̱ maña ñu̱u̱ aꞌ, te̱ ni̱ ti̱ꞌviꞌ ña̱ꞌaꞌ aꞌ i̱nga̱ i̱chiꞌ, te̱ ni̱ kaku̱ ra̱.
JAM 2:26 Sa̱kanꞌ na kuiiꞌ i̱i̱n ñu̱ꞌuꞌ ndeꞌi̱ kii̱ꞌ kö̱o̱ꞌ ka̱ nimá a̱ ndii, xa̱ ni̱ xiꞌi̱ a̱, niiꞌ sa̱kanꞌ tu̱ yoo ña̱ i̱ni̱ e̱ꞌ naaꞌ kö̱o̱ꞌ ña̱ va̱ꞌa̱ xaaꞌ e̱ꞌ.
JAM 3:1 Ña̱ni̱ taꞌanꞌ i̱, na ndü̱kuꞌ kuaꞌa̱ꞌ va̱ ndoꞌó ña̱ ku̱ndu̱u̱ ndo̱ꞌ ne̱ saniaꞌá, sa̱kanꞌ ña̱ xiní e̱ꞌ ndii, ndi̱e̱eꞌ ka̱ naka̱n Ndiosí kuenta nuu̱ꞌ nduꞌu̱, ne̱ saniaꞌá, te̱ sa̱kanꞌ ne̱ xini so̱ꞌo̱ ña̱ ja̱a̱nꞌ.
JAM 3:2 Sa̱kuuꞌ e̱ꞌ ndii, kiꞌinꞌ va̱ i̱chiꞌ xaaꞌ e̱ꞌ ña̱ vä̱ꞌa̱. Ndisu̱ naaꞌ yoo i̱i̱n ne̱ yivi̱ꞌ, ne̱ kö̱o̱ꞌ kivi̱ꞌ xaaꞌ ña̱ ja̱a̱nꞌ xiinꞌ ña̱ kaꞌán ni̱a̱ ndii, ne̱ yivi̱ꞌ va̱ꞌa̱ xa̱chiꞌ nduuꞌ ni̱a̱, te̱ ku̱vi̱ ndikoꞌ niꞌiꞌ xiinꞌ mi̱iꞌ tu̱ ni̱a̱ nuu̱ꞌ kua̱chi̱.
JAM 3:3 Nde̱e̱ naa xaaꞌ tu̱ e̱ꞌ kii̱ꞌ chikaꞌniꞌ e̱ꞌ ka̱a̱ yu̱ꞌuꞌ kuei, te̱ sa̱a̱ riꞌ ña̱ kuní e̱ꞌ ndii, ku̱vi̱ ndi̱ko̱ niꞌiꞌ e̱ꞌ riꞌ, te̱ kuꞌu̱n riꞌ miiꞌ ka̱ kuní e̱ꞌ.
JAM 3:4 Ko̱to̱ tu̱ ndo̱ꞌ sa̱a̱ xaaꞌ tundo̱oꞌ, tee̱ꞌ ndee naꞌnuꞌ xa̱va̱ꞌa̱ tunꞌ ja̱a̱nꞌ, te̱ ndi̱e̱eꞌ va̱ xikaꞌ tachi̱ꞌ ndii, xiinꞌ i̱i̱n tunꞌ lulu kui̱ti̱ꞌ ku̱vi̱ satuvi̱ꞌ te̱ yivi̱ꞌ nu̱ꞌ, te̱ kuaꞌa̱n nu̱ꞌ mi̱iꞌ ka̱ kuní ra̱.
JAM 3:5 Sa̱kanꞌ tu̱ xaaꞌ yaa̱ꞌ e̱ꞌ ndii, i̱i̱n ña̱ lulu kuenta ñu̱ꞌuꞌ ndeꞌi̱ e̱ꞌ nduuꞌ a̱, ndisu̱ kumiꞌ a̱ ndi̱e̱e̱ꞌ te̱ kaꞌán ni̱nu̱ a̱ xaꞌa̱ꞌ ña̱ naꞌnuꞌ yaꞌa̱. Te̱ nduuꞌ a̱ nde̱e̱ naa i̱i̱n ñuꞌu̱ ti̱liki̱nꞌ, ña̱ ku̱vi̱ ka̱ꞌmi̱ kuaꞌa̱ꞌ xa̱va̱ꞌa̱ xiki̱ꞌ naꞌnuꞌ.
JAM 3:6 Te̱ sa̱kanꞌ tu̱ yaa̱ꞌ e̱ꞌ ndii, nde̱e̱ naa ñuꞌu̱ nduuꞌ a̱. Te̱ i̱i̱n xaanꞌ miiꞌ ñuꞌuꞌ chituꞌ vi̱ꞌ ña̱ ni̱a̱ꞌa nduuꞌ tu̱ a̱. Te̱ i̱i̱n tuꞌu̱nꞌ ñu̱ꞌuꞌ ndeꞌi̱ e̱ꞌ, ña̱ ku̱vi̱ sati̱viꞌ ka̱niiꞌ e̱ꞌ, nduuꞌ a̱, te̱ nde̱e̱ kii̱ꞌ tuví e̱ꞌ xiinꞌ nde̱e̱ skachiꞌ ku̱vi̱ e̱ꞌ ndii, ku̱vi̱ sati̱viꞌ a̱ yooꞌ, sa̱kanꞌ ña̱ nde̱e̱ naa ñuꞌu̱, ña̱ kua̱xi̱ vi̱ꞌe̱ ndi̱a̱yaꞌ, nduuꞌ a̱.
JAM 3:7 Ndi̱xa̱ nduuꞌ a̱ ndii, chu̱u̱n va̱ ne̱ yivi̱ꞌ sa̱maso ni̱a̱ sa̱kuuꞌ nuu̱ꞌ ki̱tiꞌ i̱kuꞌ, naa kuuꞌ tiꞌ ku̱miꞌ taꞌan xaꞌa̱ꞌ, xiinꞌ sa̱a̱, xiinꞌ tiꞌ kañuuꞌ ti̱xi̱n, xiinꞌ tiꞌ ñuꞌuꞌ mi̱ni̱ kaꞌnuꞌ.
JAM 3:8 Ndisu̱ nde̱e̱ i̱i̱n e̱ꞌ kü̱vi̱ sa̱maso yaa̱ꞌ e̱ꞌ. Sa̱kanꞌ ña̱ i̱i̱n ña̱ ni̱a̱ꞌa nduuꞌ a̱, te̱ kü̱vi̱ ndi̱koꞌ niꞌiꞌ ña̱ꞌaꞌ e̱ꞌ. Te̱ xiinꞌ yaa̱ꞌ e̱ꞌ ja̱a̱nꞌ kaꞌán e̱ꞌ kuento xatu̱, ña̱ satuxuꞌví ne̱ yivi̱ꞌ.
JAM 3:9 Te̱ xiinꞌ yaa̱ꞌ e̱ꞌ ja̱a̱nꞌ tu̱ xakaꞌnuꞌ e̱ꞌ Ndiosí, yu̱vaꞌ e̱ꞌ, te̱ xiinꞌ ña̱ ja̱a̱nꞌ tu̱ sanachaꞌanꞌ e̱ꞌ ne̱ yivi̱ꞌ, ne̱ ni̱ xa̱ꞌa̱ Ndiosí sa̱a̱ kuuꞌ mi̱iꞌ a̱.
JAM 3:10 Xiinꞌ yu̱ꞌuꞌ e̱ꞌ kaꞌán va̱ꞌa̱ e̱ꞌ xaꞌa̱ꞌ ne̱ yivi̱ꞌ te̱ xiinꞌ ña̱ ja̱a̱nꞌ tu̱ sanachaꞌanꞌ ña̱ꞌaꞌ e̱ꞌ. Ña̱ni̱ taꞌanꞌ i̱, xätaꞌa̱n sa̱a̱ e̱ꞌ sa̱kanꞌ.
JAM 3:11 Sa̱kanꞌ ña̱ i̱i̱n xaanꞌ miiꞌ kieeꞌ ti̱kui ndii, kü̱vi̱ ki̱e̱e̱ ti̱kui va̱ꞌa̱ xiinꞌ ti̱kui uva̱.
JAM 3:12 Ña̱ni̱ taꞌanꞌ i̱, sa̱kanꞌ tu̱ i̱tunꞌ higo ndii, kü̱vi̱ ku̱u̱n nduu̱ꞌ olivo nda̱ꞌaꞌ nu̱ꞌ, ni̱ nde̱e̱ kü̱vi̱ tu̱ ku̱u̱n nduu̱ꞌ higo nda̱ꞌaꞌ yo̱ꞌoꞌ uva, sa̱kanꞌ na kuiiꞌ ni̱ nde̱e̱ kü̱vi̱ tu̱ ki̱e̱e̱ ti̱kui va̱ꞌa̱ miiꞌ kieeꞌ ti̱kui uva̱.
JAM 3:13 Naaꞌ kaꞌni̱ sa̱va̱ ndoꞌó ne̱ xini tuní ndii, na niaꞌa̱ ndo̱ꞌ ña̱ ja̱a̱nꞌ xiinꞌ ña̱ va̱ꞌa̱ ña̱ xaaꞌ ndo̱ꞌ, xiinꞌ ña̱ maso kuuꞌ ndo̱ꞌ, ña̱ taxiꞌ ña̱ xini tuní ndo̱ꞌ ja̱a̱nꞌ.
JAM 3:14 Ndisu̱ naaꞌ nda̱si̱ꞌ va̱ nuu̱ꞌ ndo̱ꞌ xini ndo̱ꞌ ne̱ yivi̱ꞌ, te̱ kuni na̱kuita̱ tu̱ ndo̱ꞌ xiinꞌ ni̱a̱ ndii, kö̱o̱ꞌ nde̱e̱ i̱i̱n xaꞌa̱ꞌ ña̱ kaꞌa̱n ni̱nu̱ ndo̱ꞌ, te̱ xini xaꞌanꞌ ndo̱ꞌ xaꞌa̱ꞌ ña̱ ndi̱xa̱.
JAM 3:15 Ña̱ xini tuní ña̱ kumiꞌ ndo̱ꞌ ja̱a̱nꞌ ndii, süu̱ꞌ Ndiosí taxiꞌ a̱, süu̱ꞌ ja̱a̱nꞌ ndii ña̱ xini tuní, ña̱ yoo i̱i̱n yivi̱ꞌ kui̱ti̱ꞌ nduuꞌ a̱, ña̱ ni̱ na̱ta̱ꞌviꞌ xíniꞌ ne̱ yivi̱ꞌ, ña̱ taxiꞌ ña̱ ndi̱va̱ꞌa̱.
JAM 3:16 Kua̱chi̱ ndii miiꞌ yoo ne̱ nda̱si̱ꞌ nuu̱ꞌ xini ni̱a̱ ne̱ yivi̱ꞌ, te̱ kuni na̱kuita̱ tu̱ ni̱a̱ xiinꞌ i̱nga̱ ne̱ yivi̱ꞌ ndii, ndïeeꞌ mani̱ꞌ ni̱a̱, te̱ xaaꞌ ni̱a̱ sa̱kuuꞌ nuu̱ꞌ ña̱ ni̱a̱ꞌa.
JAM 3:17 Ndisu̱ yooꞌ, ne̱ kumiꞌ ña̱ xini tuní ña̱ taxiꞌ Ndiosí ja̱a̱nꞌ ndii, xikaꞌ ndo̱o̱ e̱ꞌ nuu̱ꞌ i̱chiꞌ a̱, te̱ sa̱kanꞌ tu̱ ndieeꞌ mani̱ꞌ e̱ꞌ, te̱ va̱ꞌa̱ nimá e̱ꞌ xini e̱ꞌ ne̱ yivi̱ꞌ, te̱ ndaꞌvi kuuꞌ e̱ꞌ xiinꞌ ne̱ yivi̱ꞌ, te̱ kuvita i̱ni̱ e̱ꞌ xaꞌa̱ꞌ ne̱ yivi̱ꞌ, te̱ sa̱kanꞌ tu̱ xaaꞌ e̱ꞌ kuaꞌa̱ꞌ ña̱ va̱ꞌa̱, te̱ näkaxin tu̱ e̱ꞌ ne̱ yivi̱ꞌ, te̱ ndüuꞌ tu̱ e̱ꞌ ne̱ uvi̱ nimá.
JAM 3:18 Sa̱kanꞌ ña̱ ne̱ ndukuꞌ ña̱ ndieeꞌ mani̱ꞌ ne̱ yivi̱ꞌ ndii, xikaꞌ mani̱ꞌ ni̱a̱ i̱i̱n yivi̱ꞌ, te̱ na̱ti̱i̱n ni̱a̱ ña̱ xaaꞌ ne̱ yivi̱ꞌ ña̱ kuní Ndiosí.
JAM 4:1 ¿Ñáá xïní ndo̱ꞌ miiꞌ kua̱xi̱ tu̱n kuiꞌe̱ xiinꞌ ñuꞌu̱ ña̱ yoo te̱i̱n ndo̱ꞌ? Su̱u̱ ña̱ ki̱ni̱ ndioo̱ꞌ i̱ni̱ mi̱iꞌ ndo̱ꞌ ja̱a̱nꞌ sakakuꞌ ña̱ ku̱ntaꞌanꞌ nimá ndo̱ꞌ xiinꞌ ña̱ va̱ꞌa̱ ña̱ kuní a̱ sa̱a̱ ndo̱ꞌ.
JAM 4:2 Ndioo̱ꞌ i̱ni̱ ndo̱ꞌ xaꞌa̱ꞌ ña̱ꞌa̱, te̱ kö̱o̱ꞌ a̱ natiinꞌ ndo̱ꞌ. Xaꞌni̱ꞌ ndo̱ꞌ ne̱ yivi̱ꞌ, te̱ kündieni ka̱ ndo̱ꞌ ña̱ nda̱si̱ꞌ va̱ nuu̱ꞌ ndo̱ꞌ xini ña̱ꞌaꞌ ndo̱ꞌ, ndisu̱ kö̱o̱ꞌ a̱ natiinꞌ ndo̱ꞌ. Xaꞌa tu̱ ndo̱ꞌ tu̱n kuiꞌe̱ xiinꞌ ñuꞌu̱, ndisu̱ kö̱o̱ꞌ ña̱ꞌa̱ natiinꞌ ndo̱ꞌ, sa̱kanꞌ ña̱ xïkán ndo̱ꞌ a̱ nuu̱ꞌ Ndiosí.
JAM 4:3 Te̱ kii̱ꞌ xikán ndo̱ꞌ a̱ nuu̱ꞌ a̱ ndii, kö̱o̱ꞌ a̱ natiinꞌ ndo̱ꞌ sa̱kanꞌ ña̱ xïkán va̱ꞌa̱ ndo̱ꞌ a̱ sa̱a̱ kuní Ndiosí. Süu̱ꞌ ja̱a̱nꞌ ndii xikán ndo̱ꞌ a̱ te̱ ku̱siki̱ꞌ saka ndo̱ꞌ a̱ miiꞌ yoo ña̱ sii̱ꞌ nuu̱ꞌ ndo̱ꞌ.
JAM 4:4 Ndoꞌó, ne̱ xaꞌní ndo̱so̱ꞌ Ndiosí nde̱e̱ naa ne̱ kumiꞌ musa ndii, ¿ñáá xïní ndo̱ꞌ ña̱ ne̱ xtani̱ va̱ sa̱a̱ ña̱ nduuꞌ kuenta i̱i̱n yivi̱ꞌ ndii, nanduuꞌ ni̱a̱ ne̱ nï̱ taꞌanꞌ va̱ꞌa̱ ka̱ xiinꞌ Ndiosí? Sa̱kanꞌ na kuiiꞌ yo̱o̱ ka̱ xtani̱ sa̱a̱ ña̱ nduuꞌ kuenta i̱i̱n yivi̱ꞌ ndii, nï̱ taꞌanꞌ va̱ꞌa̱ ka̱ ni̱a̱ xiinꞌ Ndiosí.
JAM 4:5 ¿Ñáá xanini ndo̱ꞌ ña̱ yoso̱ꞌ saka ña̱ kaꞌán nuu̱ꞌ tu̱tu̱ Ndiosí ndii: “Kuiñu va̱ Espíritu Ndiosí, ña̱ ni̱ ta̱xi̱ a̱ naá nimá e̱ꞌ, xini a̱ yooꞌ”? Sa̱kanꞌ yoso̱ꞌ a̱.
JAM 4:6 Ndisu̱ chindieeꞌ kuaꞌa̱ꞌ ka̱ Ndiosí yooꞌ naa yoso̱ꞌ a̱ nuu̱ꞌ tu̱tu̱ a̱ miiꞌ kaꞌán a̱ ndii: “Tä̱xi̱ Ndiosí ña̱ ke̱ta̱ va̱ꞌa̱ ne̱ ñuñuꞌ, ndisu̱ chindieeꞌ a̱ ne̱ ndaꞌvi kuuꞌ nimá.” Sa̱kanꞌ yoso̱ꞌ a̱.
JAM 4:7 Sa̱kanꞌ na kuiiꞌ ta̱xi̱ ndo̱ꞌ ña̱ ka̱ꞌndi̱a̱ chuunꞌ Ndiosí nuu̱ꞌ ndo̱ꞌ, te̱ tä̱xi̱ ndo̱ꞌ ña̱ ke̱ta̱ va̱ꞌa̱ ña̱ ndi̱va̱ꞌa̱ xiinꞌ ndo̱ꞌ, te̱ ku̱xi̱o̱o̱ a̱ nuu̱ꞌ ndo̱ꞌ.
JAM 4:8 Nda̱sa̱ya̱ti̱n ndo̱ꞌ nimá ndo̱ꞌ nuu̱ꞌ Ndiosí te̱ ku̱ya̱ti̱n tu̱ a̱ ja̱a̱nꞌ nuu̱ꞌ ndo̱ꞌ. Ndoꞌó, ne̱ ndisoꞌ kua̱chi̱ ndii, na̱ko̱o̱ ndo̱ꞌ a̱, te̱ ndu̱ndo̱o̱ nimá ndo̱ꞌ, sa̱kanꞌ ña̱ ne̱ uvi̱ nimá nduuꞌ ndo̱ꞌ.
JAM 4:9 Xaꞌa̱ꞌ a̱ ja̱a̱nꞌ na na ku̱suchiꞌ uꞌvi̱ i̱ni̱ ndo̱ꞌ, te̱ kua̱ku̱ ndo̱ꞌ, te̱ ta̱na̱ ndi̱i va̱ ndo̱ꞌ xaꞌa̱ꞌ kua̱chi̱ ndo̱ꞌ. Na na̱ndu̱u̱ ña̱ ni̱ xaku̱ ndo̱ꞌ ña̱ kua̱ku̱ uꞌvi̱ ndo̱ꞌ, te̱ ña̱ sii̱ꞌ ni̱ xi̱ni̱ ndo̱ꞌ ndii, na na̱ndu̱u̱ a̱ ña̱ ku̱suchiꞌ va̱ i̱ni̱ ndo̱ꞌ.
JAM 4:10 Na sa̱nuuꞌ xiinꞌ miiꞌ mi̱iꞌ ndo̱ꞌ nuu̱ꞌ xto̱ꞌo̱ e̱ꞌ Ndiosí, te̱ ki̱ꞌi̱n kaꞌnuꞌ a̱ ndoꞌó.
JAM 4:11 Ña̱ni̱ taꞌanꞌ i̱, kä̱ni̱a̱ꞌa xiinꞌ taꞌanꞌ ndo̱ꞌ. Sa̱kanꞌ ña̱ naaꞌ kani̱a̱ꞌa ndo̱ꞌ xaꞌa̱ꞌ ne̱ yivi̱ꞌ, uun naaꞌ natava̱ꞌ ndo̱ꞌ kuenta kuuꞌ ne̱ ja̱a̱nꞌ ndii, kani̱a̱ꞌa tu̱ ndo̱ꞌ xaꞌa̱ꞌ tu̱ꞌu̱n nde̱iꞌ Ndiosí, te̱ natava̱ꞌ tu̱ ndo̱ꞌ kuenta kuuꞌ tu̱ꞌu̱n nde̱iꞌ a̱ ja̱a̱nꞌ. Te̱ kii̱ꞌ xaaꞌ ndo̱ꞌ sa̱kanꞌ ndii, süu̱ꞌ te̱ saxinú tu̱ꞌu̱n nde̱iꞌ ja̱a̱nꞌ nduuꞌ ndo̱ꞌ, süu̱ꞌ ja̱a̱nꞌ ndii te̱ xaꞌnú kua̱chi̱ sananduuꞌ xiinꞌ miiꞌ ndo̱ꞌ.
JAM 4:12 Kua̱chi̱ ndii Ndiosí kui̱ti̱ꞌ nduuꞌ ña̱ xaꞌa tu̱ꞌu̱n nde̱iꞌ ja̱a̱nꞌ, te̱ su̱vi̱ tu̱ a̱ nduuꞌ ña̱ xaꞌnú kua̱chi̱ e̱ꞌ. Te̱ ña̱ ja̱a̱nꞌ kumiꞌ ña̱ ndi̱e̱e̱ꞌ te̱ sa̱kakú a̱ yooꞌ nuu̱ꞌ kua̱chi̱ e̱ꞌ, uun ka̱tunꞌ a̱ yooꞌ. Ndisu̱ ndoꞌó ndii, ¿yo̱o̱ nduuꞌ ndo̱ꞌ, tuu ndo̱ꞌ, na natava̱ꞌ ndo̱ꞌ kuenta kuuꞌ i̱nga̱ ne̱ yivi̱ꞌ?
JAM 4:13 Chu̱u̱n xaꞌaꞌ va̱ ndoꞌó vi̱ti̱n, ne̱ kaꞌán ndii: “Vi̱ti̱n, uun tiaa̱n kuꞌu̱n e̱ꞌ i̱i̱n ñu̱u̱, te̱ ku̱ndi̱e̱e̱ e̱ꞌ i̱kanꞌ i̱i̱n kuiya̱, te̱ xi̱ko̱ꞌ e̱ꞌ ña̱ꞌa̱, te̱ ka̱nando e̱ꞌ xu̱ꞌunꞌ.” Sa̱kanꞌ kachi ndo̱ꞌ.
JAM 4:14 Ndisu̱ xïní ndo̱ꞌ sa̱a̱ sa̱a̱ a̱ xiinꞌ kivi̱ꞌ ñu̱u̱ ndo̱ꞌ tiaa̱n. Kua̱chi̱ ndii, kivi̱ꞌ ñu̱u̱ e̱ꞌ ndii, nduuꞌ a̱ nde̱e̱ naa viko̱ꞌ nu̱ꞌuꞌ, ña̱ yoo i̱i̱n kani̱ꞌ, te̱ ndi̱ꞌi̱ tu̱ku̱u̱ a̱ so̱ꞌo̱.
JAM 4:15 Kuní a̱ ña̱ va̱ꞌa̱ ka̱ kaꞌa̱n ndo̱ꞌ ndii: “Naaꞌ kuní xto̱ꞌo̱ e̱ꞌ ndii, ku̱ti̱a̱ku̱ e̱ꞌ, te̱ sa̱a̱ e̱ꞌ ña̱ yo̱ꞌo̱ꞌ, uun ña̱ ja̱a̱nꞌ.” Sa̱kanꞌ kuní a̱ kaꞌa̱n ndo̱ꞌ.
JAM 4:16 Ndisu̱ ndoꞌó ndii, kaꞌán ñuñuꞌ ndo̱ꞌ. Te̱ sa̱kuuꞌ ña̱ ñuñuꞌ naa ña̱ ja̱a̱nꞌ ndii, ña̱ ni̱a̱ꞌa nduuꞌ a̱.
JAM 4:17 Sa̱kanꞌ na kuiiꞌ ne̱ xiní sa̱a̱ ña̱ va̱ꞌa̱, te̱ xäaꞌ ni̱a̱ a̱ ndii, kua̱chi̱ xaaꞌ ni̱a̱ nuu̱ꞌ Ndiosí.
JAM 5:1 Ndoꞌó, ne̱ vika̱ꞌ ndii, chu̱u̱n xaꞌaꞌ va̱ ndo̱ꞌ ña̱ kaꞌa̱n i̱ vi̱ti̱n, sa̱kanꞌ ña̱ xa̱ kuyatinꞌ kuii ña̱ ku̱ndo̱ꞌo̱ ndo̱ꞌ. Sa̱kanꞌ na xa̱ꞌaꞌ ndo̱ꞌ kua̱ku̱ ndo̱ꞌ te̱ ndeꞌi̱ ndo̱ꞌ.
JAM 5:2 Sa̱kanꞌ ña̱ ña̱ vikaꞌ ndo̱ꞌ ndii, teꞌí a̱, te̱ toto̱ ndo̱ꞌ ndii, xaxi̱ꞌ ku̱xi̱ a̱.
JAM 5:3 Te̱ oro ndo̱ꞌ xiinꞌ plata ndo̱ꞌ ndii, ku̱xi̱ a̱. Te̱ ku̱xi̱ ña̱ vikaꞌ ndo̱ꞌ ja̱a̱nꞌ ku̱ndu̱u̱ ña̱ ti̱i̱n kua̱chi̱ ndoꞌó nuu̱ꞌ Ndiosí, te̱ ku̱ndu̱u̱ a̱ nde̱e̱ naa ñuꞌu̱ kii̱ꞌ xaꞌmiꞌ a̱ ña̱ꞌa̱. Ndisu̱ taxaꞌa te̱ taxaꞌa ka̱ ndo̱ꞌ ña̱ vikaꞌ ja̱a̱nꞌ tee̱ꞌ ndee xa̱ kuyatinꞌ kivi̱ꞌ soꞌo̱ꞌ ndiꞌiꞌ.
JAM 5:4 Ku̱ni̱ so̱ꞌo̱ ndo̱ꞌ ña̱ kaꞌán kua̱chi̱ te̱ tatú ndo̱ꞌ nuu̱ꞌ ndo̱ꞌ, te̱ ni̱ na̱ka̱ya̱ ña̱ savi̱ꞌ ndo̱ꞌ, sa̱kanꞌ ña̱ nï̱ cha̱ꞌvi̱ꞌ ña̱ꞌaꞌ ndo̱ꞌ. Te̱ xto̱ꞌo̱ e̱ꞌ Ndiosí kaꞌnuꞌ kooꞌ chukuuꞌ ndii, xa̱ ni̱ xi̱ni̱ so̱ꞌo̱ a̱ ña̱ kaꞌán kua̱chi̱ te̱ ja̱a̱nꞌ.
JAM 5:5 Ndoꞌó ndii, sii̱ꞌ xikaꞌ ndo̱ꞌ i̱i̱n yivi̱ꞌ yoꞌoꞌ, te̱ sasa̱naꞌ xiinꞌ mi̱iꞌ ndo̱ꞌ. Te̱ sandaꞌni ndo̱ꞌ nimá ndo̱ꞌ xiinꞌ sa̱kuuꞌ ña̱ kuní ndo̱ꞌ. Xaꞌa̱ꞌ a̱ ja̱a̱nꞌ na ni̱ ku̱xa̱ꞌan ndo̱ꞌ nde̱e̱ naa ki̱tiꞌ, tiꞌ xitoꞌ ku̱xi̱ ne̱ yivi̱ꞌ, te̱ xa̱ ni̱ xa̱a̱ kivi̱ꞌ ña̱ ku̱vi̱ riꞌ.
JAM 5:6 Te̱ ni̱ ka̱tunꞌ ndo̱ꞌ ne̱ yivi̱ꞌ, ne̱ kö̱o̱ꞌ kua̱chi̱, te̱ ni̱ xa̱ꞌni̱ꞌ ña̱ꞌaꞌ ndo̱ꞌ tee̱ꞌ ndee nï̱ ku̱vi̱ ndo̱ni̱ꞌi̱ nda̱ꞌaꞌ ni̱a̱ te̱ na̱kaꞌa̱n ni̱a̱ xaꞌa̱ꞌ ni̱a̱.
JAM 5:7 Ña̱ni̱ taꞌanꞌ i̱, kuie ku̱u̱ i̱ni̱ ndo̱ꞌ nde̱e̱ xaa̱ kivi̱ꞌ ña̱ na̱ndi̱koꞌ xto̱ꞌo̱ e̱ꞌ. Ko̱to̱ ndo̱ꞌ sa̱a̱ kuie kuuꞌ i̱ni̱ te̱ xachuunꞌ xaꞌa̱ꞌ kuꞌu̱ nde̱e̱ na̱kui̱xa̱ ña̱ savi̱ꞌ. Te̱ ja̱a̱nꞌ ndii, kuie kuuꞌ i̱ni̱ ra̱ ndiatuꞌ ra̱ savi̱ꞌ ña̱ ku̱u̱n nu̱uꞌ xiinꞌ savi̱ꞌ ña̱ ku̱u̱n ndiꞌiꞌ ndo̱so̱ꞌ.
JAM 5:8 Niiꞌ sa̱kanꞌ tu̱ kuní a̱ ña̱ kuie ku̱u̱ tu̱ i̱ni̱ ndoꞌó, te̱ kui̱ta̱ ni̱ꞌi̱ ndo̱ꞌ nuu̱ꞌ i̱chiꞌ Ndiosí nde̱e̱ xaa̱ kivi̱ꞌ ja̱a̱nꞌ. Kua̱chi̱ ndii xa̱ kuyatinꞌ xaa̱ kivi̱ꞌ ña̱ na̱ndi̱koꞌ xto̱ꞌo̱ e̱ꞌ ja̱a̱nꞌ.
JAM 5:9 Ña̱ni̱ taꞌanꞌ i̱, kü̱chi̱ taꞌanꞌ ndo̱ꞌ, saa̱ꞌ i̱i̱n kii̱ꞌ katu̱nꞌ ndo̱ꞌ xaꞌa̱ꞌ ña̱ ja̱a̱nꞌ. Sa̱kanꞌ ña̱ xa̱ kuyatinꞌ kuii kivi̱ꞌ ña̱ na̱ndi̱koꞌ ña̱ xaꞌnú kua̱chi̱.
JAM 5:10 Ña̱ni̱ taꞌanꞌ i̱, na̱ka̱ꞌanꞌ ndo̱ꞌ sa̱a̱ ni̱ ku̱ndi̱e̱ni te̱ ni̱ kaꞌa̱n tiakú tu̱ꞌu̱n xto̱ꞌo̱ e̱ꞌ Ndiosí xiinꞌ ña̱ ndi̱e̱e̱ꞌ a̱. Te̱ ja̱a̱nꞌ ndii, kuie ni̱ ku̱u̱ tu̱ i̱ni̱ ra̱ kii̱ꞌ ni̱ sa̱ndoꞌoꞌ ña̱ꞌaꞌ ne̱ yivi̱ꞌ, niiꞌ sa̱kanꞌ tu̱ kuní a̱ ku̱ndi̱e̱ni ndoꞌó, te̱ kuie ku̱u̱ tu̱ i̱ni̱ ndo̱ꞌ.
JAM 5:11 Ña̱ ndi̱xa̱ nduuꞌ a̱ ndii, kaꞌán e̱ꞌ ña̱ sañuꞌuꞌ va̱ Ndiosí ne̱ ni̱ ku̱ndi̱e̱ni nuu̱ꞌ tu̱ndoꞌo̱ꞌ. Te̱ ni̱ xi̱ni̱ so̱ꞌo̱ ndo̱ꞌ sa̱a̱ ni̱ ku̱ndi̱e̱ni Job nuu̱ꞌ tu̱ndoꞌo̱ꞌ, ña̱ kuie ni̱ ku̱u̱ i̱ni̱ ra̱. Te̱ xiní tu̱ ndo̱ꞌ sa̱a̱ ni̱ sa̱ñuꞌuꞌ va̱ ña̱ꞌaꞌ xto̱ꞌo̱ e̱ꞌ Ndiosí soꞌo̱ꞌ ndiꞌiꞌ, sa̱kanꞌ ña̱ kuvita va̱ i̱ni̱ a̱ xaꞌa̱ꞌ e̱ꞌ, te̱ yoo kaꞌnuꞌ va̱ tu̱ i̱ni̱ a̱ xaꞌa̱ꞌ e̱ꞌ.
JAM 5:12 Ña̱ni̱ taꞌanꞌ i̱, ña̱ kaꞌnuꞌ ka̱ nduuꞌ a̱ ña̱ tï̱i̱n ndi̱a̱a̱ ndo̱ꞌ kivi̱ꞌ Ndiosí kii̱ꞌ taxiꞌ ndo̱ꞌ kuento ndo̱ꞌ. Ni̱ nde̱e̱ tï̱i̱n ndi̱a̱a̱ tu̱ ndo̱ꞌ ndi̱viꞌ. Te̱ sa̱kanꞌ tu̱ tï̱i̱n ndi̱a̱a̱ ndo̱ꞌ ñu̱ꞌuꞌ i̱i̱n yivi̱ꞌ. Te̱ tï̱i̱n ndi̱a̱a̱ ndo̱ꞌ nde̱e̱ i̱i̱n nuu̱ꞌ tu̱ku̱ ña̱ꞌa̱ kii̱ꞌ taxiꞌ ndo̱ꞌ kuento ndo̱ꞌ ja̱a̱nꞌ. Süu̱ꞌ ja̱a̱nꞌ ndii kii̱ꞌ kaꞌán ndo̱ꞌ “uun” ndii, ña̱ ja̱a̱nꞌ kui̱ti̱ꞌ kaꞌa̱n ndo̱ꞌ. Te̱ kii̱ꞌ kaꞌán ndo̱ꞌ “üꞌu̱nꞌ” ndii, ña̱ ja̱a̱nꞌ kui̱ti̱ꞌ tu̱ kaꞌa̱n ndo̱ꞌ. Sa̱kanꞌ sa̱a̱ ndo̱ꞌ, saa̱ꞌ i̱i̱n kii̱ꞌ ka̱tunꞌ Ndiosí ndoꞌó xaꞌa̱ꞌ ña̱ ja̱a̱nꞌ.
JAM 5:13 Naaꞌ yoo sa̱va̱ ndoꞌó, ne̱ ndoꞌoꞌ ndii, na kaꞌa̱n ni̱a̱ xiinꞌ Ndiosí. Naaꞌ yoo sa̱va̱ ne̱ va̱ꞌa̱ va̱ kuni te̱i̱n ndo̱ꞌ ndii, na ka̱ta̱ ni̱a̱ ya̱a̱ Ndiosí.
JAM 5:14 Naaꞌ yoo sa̱va̱ ne̱ kuni ku̱vi̱ te̱i̱n ndo̱ꞌ ndii, na ka̱na̱ ni̱a̱ te̱ xi̱xa̱, te̱ xitoꞌ ne̱ nakayá xaꞌa̱ꞌ Ndiosí, te̱ kaꞌa̱n ra̱ xiinꞌ a̱ xaꞌa̱ꞌ ni̱a̱, te̱ xiinꞌ ña̱ ndi̱e̱e̱ꞌ xto̱ꞌo̱ e̱ꞌ ka̱ki̱n ña̱ꞌaꞌ ra̱ xa̱ꞌa̱n oliva.
JAM 5:15 Te̱ kii̱ꞌ i̱ni̱ e̱ꞌ, te̱ kaꞌán e̱ꞌ xiinꞌ Ndiosí xaꞌa̱ꞌ ni̱a̱ ndii, nda̱ꞌa̱ ne̱ kuni ku̱vi̱ ja̱a̱nꞌ sa̱a̱ xto̱ꞌo̱ e̱ꞌ, te̱ ndo̱koo̱ ni̱a̱. Te̱ naaꞌ ni̱ xa̱a̱ ni̱a̱ kua̱chi̱ ndii, ko̱o̱ kaꞌnuꞌ i̱ni̱ a̱ xaꞌa̱ꞌ ni̱a̱.
JAM 5:16 Sa̱kanꞌ na kuiiꞌ naꞌma̱ ndo̱ꞌ kua̱chi̱ ndo̱ꞌ nuu̱ꞌ taꞌanꞌ ndo̱ꞌ, te̱ kaꞌa̱n ndo̱ꞌ xiinꞌ Ndiosí xaꞌa̱ꞌ taꞌanꞌ ndo̱ꞌ, te̱ nda̱ꞌa̱ ndo̱ꞌ. Te̱ kii̱ꞌ i̱i̱n ne̱ xachuunꞌ nda̱ku nuu̱ꞌ Ndiosí kaꞌán xiinꞌ a̱ ndii, chindieeꞌ kuaꞌa̱ꞌ ña̱ kaꞌán ne̱ ja̱a̱nꞌ.
JAM 5:17 Naa kuuꞌ Elías ndii, i̱i̱n te̱ yivi̱ꞌ naa yooꞌ tu̱ ni̱ nduu̱ te̱ ja̱a̱nꞌ. Te̱ kii̱ꞌ ni̱ kaꞌa̱n, te̱ ni̱ kaꞌa̱n ra̱ xiinꞌ Ndiosí ña̱ kü̱u̱n savi̱ꞌ ndii, nï̱ ku̱u̱n xna̱ꞌa̱ a̱ uni̱ kuiya̱ yoso̱ꞌ sa̱va̱.
JAM 5:18 Ni̱ yaꞌa̱, te̱ ni̱ kaꞌa̱n tu̱ku̱u̱ ra̱ xiinꞌ Ndiosí ña̱ ku̱u̱n tu̱ku̱u̱ savi̱ꞌ. Te̱ ni̱ ku̱u̱n a̱, te̱ ni̱ yoo̱ ña̱ savi̱ꞌ.
JAM 5:19 Ña̱ni̱ taꞌanꞌ i̱, naaꞌ i̱i̱n ndoꞌó sa̱na̱koꞌ xiinꞌ mi̱iꞌ nuu̱ꞌ ña̱ ndi̱xa̱ ña̱ kandixaꞌ e̱ꞌ, te̱ sa̱na̱ndikoꞌ i̱nga̱ ne̱ taꞌanꞌ e̱ꞌ ndoꞌó nuu̱ꞌ ña̱ ndi̱xa̱ ja̱a̱nꞌ ndii,
JAM 5:20 kuní i̱ ña̱ ku̱nda̱ni̱ ndo̱ꞌ ña̱ yo̱o̱ ka̱ sa̱na̱ndikoꞌ ne̱ xaaꞌ kua̱chi̱ ja̱a̱nꞌ nuu̱ꞌ i̱chiꞌ Ndiosí ndii, sa̱kakú ña̱ꞌaꞌ ni̱a̱ nuu̱ꞌ vi̱ꞌe̱ ña̱ ndi̱va̱ꞌa̱. Te̱ ko̱o̱ kaꞌnuꞌ i̱ni̱ Ndiosí xaꞌa̱ꞌ sa̱kuuꞌ kua̱chi̱ ne̱ ni̱ xa̱a̱ kuaꞌa̱ꞌ xa̱va̱ꞌa̱ kua̱chi̱ ja̱a̱nꞌ.
1PE 1:1 Yuꞌu̱ nduuꞌ Pedro, te̱ Jesucristo ni̱ ti̱a̱nu̱ꞌ yuꞌu̱ saniaꞌá i̱ i̱chiꞌ a̱. Tiꞌviꞌ i̱ chaꞌanꞌ ndoꞌó, ne̱ ndieeꞌ tu̱ku̱ xaanꞌ, ne̱ ni̱ xiti̱a̱ i̱ꞌnu̱ nuu̱ꞌ ñu̱ꞌuꞌ ña̱ na̱niꞌ Ponto, xiinꞌ ñu̱ꞌuꞌ Galacia, xiinꞌ ñu̱ꞌuꞌ Capadocia, xiinꞌ ñu̱ꞌuꞌ Asia, xiinꞌ ñu̱ꞌuꞌ Bitinia.
1PE 1:2 Te̱ yu̱vaꞌ e̱ꞌ Ndiosí ndii, ni̱ na̱ka̱xi̱n a̱ ndoꞌó sa̱a̱ niiꞌ ni̱ chi̱tuní a̱ nde̱e̱ xta̱ꞌanꞌ te̱ nda̱sa̱ndu̱u̱ Espíritu Santo ndoꞌó kuenta Ndiosí, te̱ ka̱ndi̱xaꞌ ña̱ꞌaꞌ ndo̱ꞌ, te̱ xiinꞌ níiꞌ Jesucristo ku̱ndu̱u̱ ndo̱ꞌ ne̱ ndo̱o̱ nimá. Te̱ i̱ꞌi̱n kivi̱ꞌ kuaꞌa̱n na sa̱ñuꞌuꞌ na Ndiosí ndoꞌó, te̱ na ta̱xi̱ yaꞌa̱ tu̱ a̱ ña̱ mani̱ꞌ ko̱o̱ xiinꞌ ndo̱ꞌ.
1PE 1:3 Kaꞌnuꞌ va̱ ña̱ nduuꞌ Ndiosí, yu̱vaꞌ xto̱ꞌo̱ e̱ꞌ Jesucristo. Te̱ xaꞌa̱ꞌ a̱ ña̱ kuvita xa̱va̱ꞌa̱ i̱ni̱ a̱ xaꞌa̱ꞌ e̱ꞌ ndii, ni̱ ka̱ku̱ e̱ꞌ tu̱ku̱ i̱chiꞌ ni̱ xa̱a̱ a̱, te̱ ni̱ na̱ti̱i̱n e̱ꞌ ña̱ ndiatuꞌ i̱ni̱ ndi̱tu̱ni̱ e̱ꞌ xaꞌa̱ꞌ ña̱ ni̱ na̱ti̱a̱ku̱ Jesucristo.
1PE 1:4 Te̱ na̱ti̱i̱n e̱ꞌ ña̱ kö̱o̱ꞌ kivi̱ꞌ teꞌí, te̱ kö̱o̱ꞌ kivi̱ꞌ tu̱ ti̱viꞌ a̱, te̱ sa̱kanꞌ tu̱ kö̱o̱ꞌ kivi̱ꞌ ndiꞌiꞌ ña̱ nda̱tu̱nꞌ a̱ ña̱ yoo tu̱ꞌva̱ xaꞌa̱ꞌ e̱ꞌ xaaꞌ Ndiosí ndi̱viꞌ.
1PE 1:5 Te̱ xiinꞌ ña̱ ndi̱e̱e̱ꞌ Ndiosí xitoꞌ a̱ ndoꞌó xaꞌa̱ꞌ a̱ ña̱ i̱ni̱ ndo̱ꞌ xini ña̱ꞌaꞌ ndo̱ꞌ nde̱e̱ xaa̱ ña̱ na̱ti̱i̱n ndo̱ꞌ ña̱ sa̱kakú xa̱chiꞌ a̱ ndoꞌó, ña̱ xa̱ yoo tu̱ꞌva̱ na̱ti̱i̱n ndo̱ꞌ, te̱ niaꞌa̱ ña̱ꞌaꞌ a̱ nde̱e̱ kivi̱ꞌ soꞌo̱ꞌ ndiꞌiꞌ.
1PE 1:6 Xaꞌa̱ꞌ a̱ ja̱a̱nꞌ na na va̱ꞌa̱ va̱ ku̱ni̱ ndo̱ꞌ tee̱ꞌ ndee ndoꞌoꞌ kuaꞌa̱ꞌ ndo̱ꞌ nde̱e̱ vi̱ti̱n kiꞌinꞌ nuu̱ꞌ tu̱ndoꞌo̱ꞌ i̱i̱n kani̱ꞌ.
1PE 1:7 Sa̱kanꞌ ña̱ xiinꞌ tu̱ndoꞌo̱ꞌ ja̱a̱nꞌ niaꞌa̱ ndo̱ꞌ ña̱ nde̱e̱ naa oro vi̱ꞌ nduuꞌ ña̱ i̱ni̱ ndo̱ꞌ ja̱a̱nꞌ. Sa̱kanꞌ ña̱ oro ndii, tee̱ꞌ nde̱e̱ ña̱ ndoñuꞌuꞌ nduuꞌ a̱ ndii, saxkaꞌndíá te̱ yivi̱ꞌ a̱ nuu̱ꞌ ñuꞌu̱ te̱ ku̱ni̱ ra̱ naaꞌ oro ndi̱ꞌi̱ xna̱ꞌa̱ nduuꞌ a̱. Te̱ ña̱ i̱ni̱ ndoꞌó ja̱a̱nꞌ ndii, ndiaa yaꞌviꞌ yaꞌa̱ ka̱ a̱ te̱ sa̱kanꞌ oro, te̱ naaꞌ ki̱e̱e̱ va̱ꞌa̱ a̱ nuu̱ꞌ tu̱ndoꞌo̱ꞌ ndii, xa̱ta̱ꞌa̱n na̱ti̱i̱n ndo̱ꞌ ña̱ nda̱tu̱nꞌ xiinꞌ ña̱ tiinꞌ kaꞌnuꞌ xiinꞌ ña̱ va̱ꞌa̱ sa̱a̱ Jesucristo kii̱ꞌ na̱ndi̱koꞌ a̱.
1PE 1:8 Tee̱ꞌ ndee nï̱ xi̱ni̱ ndu̱chiꞌ nuu̱ꞌ ndo̱ꞌ a̱ ndii, ndani̱ ña̱ꞌaꞌ ndo̱ꞌ. Tee̱ꞌ ndee kü̱vi̱ ku̱ni̱ ña̱ꞌaꞌ ndo̱ꞌ vi̱ti̱n ndii, i̱ni̱ ndo̱ꞌ xini ña̱ꞌaꞌ ndo̱ꞌ. Te̱ va̱ꞌa̱ xa̱va̱ꞌa̱ kuni ndo̱ꞌ, te̱ nde̱e̱ kü̱vi̱ kaꞌa̱n ndi̱ꞌi̱ ndo̱ꞌ sa̱a̱ kuni ndo̱ꞌ.
1PE 1:9 Sa̱kanꞌ ña̱ na̱ti̱i̱n ndo̱ꞌ ña̱ va̱ꞌa̱ xaꞌa̱ꞌ a̱ ña̱ i̱ni̱ ndo̱ꞌ ja̱a̱nꞌ, te̱ ña̱ ja̱a̱nꞌ nduuꞌ ña̱ kaku̱ nimá ndo̱ꞌ nuu̱ꞌ kua̱chi̱ ndo̱ꞌ.
1PE 1:10 Te̱ ni̱ kaꞌa̱n tiakú tu̱ꞌu̱n Ndiosí ndii, ni̱ kaꞌa̱n ra̱ ña̱ ndani̱ mi̱iꞌ Ndiosí ndoꞌó, sa̱kanꞌ ña̱ ni̱ sa̱kuaa̱n ndiꞌi̱ ra̱, te̱ ni̱ xika̱ tu̱ ra̱ ku̱nda̱ni̱ ra̱ sa̱a̱ sa̱a̱ Ndiosí te̱ sa̱kakú a̱ yooꞌ.
1PE 1:11 Te̱ ni̱ xika̱ tu̱ ra̱ ku̱ni̱ ra̱ a̱ma̱a̱ ko̱o̱ ña̱ ja̱a̱nꞌ xiinꞌ sa̱a̱ xkaꞌndi̱a̱ a̱, sa̱kanꞌ ña̱ Espíritu mi̱iꞌ Cristo ni̱ naa̱ nimá ra̱, te̱ ni̱ niaꞌa̱ ña̱ꞌaꞌ a̱ xaꞌa̱ꞌ ña̱ ja̱a̱nꞌ, te̱ ni̱ sa̱kuniꞌ ña̱ꞌaꞌ a̱ nde̱e̱ ña̱ kuní ka̱ ko̱o̱ ña̱ ku̱ndo̱ꞌo̱ Cristo, ña̱ ki̱xi̱n sa̱kakú yooꞌ, xiinꞌ xaꞌa̱ꞌ ña̱ nda̱tu̱nꞌ xa̱va̱ꞌa̱, ña̱ na̱ti̱i̱n a̱ kii̱ꞌ ndi̱ꞌi̱ ku̱ndo̱ꞌo̱ a̱ tu̱ndoꞌo̱ꞌ ja̱a̱nꞌ.
1PE 1:12 Te̱ ni̱ sa̱kuniꞌ a̱ te̱ ja̱a̱nꞌ ña̱ süu̱ꞌ xaꞌa̱ꞌ ña̱ va̱ꞌa̱ mi̱iꞌ ra̱ ni̱ kaꞌa̱n ra̱ ña̱ ja̱a̱nꞌ, süu̱ꞌ ja̱a̱nꞌ ndii xaꞌa̱ꞌ ña̱ va̱ꞌa̱ yooꞌ ni̱ kaꞌa̱n ra̱ a̱. Te̱ ña̱ ja̱a̱nꞌ nduuꞌ tu̱ ña̱ ni̱ kaꞌa̱n te̱ yivi̱ꞌ, te̱ ni̱ kaꞌa̱n ndo̱so̱ꞌ tu̱ꞌu̱n va̱ꞌa̱ nuu̱ꞌ ndo̱ꞌ xiinꞌ ña̱ ndi̱e̱e̱ꞌ Espíritu Santo, ña̱ ni̱ ti̱a̱nu̱ꞌ Ndiosí nde̱e̱ ndi̱viꞌ. Te̱ nde̱e̱ sa̱kuuꞌ ángele, ña̱ xikaꞌ nuuꞌ nuu̱ꞌ Ndiosí ndii, kuni ku̱ni̱ a̱ ña̱ ja̱a̱nꞌ.
1PE 1:13 Sa̱kanꞌ na kuiiꞌ ko̱o̱ tu̱ꞌva̱ ndo̱ꞌ xiinꞌ ña̱ xanini ndo̱ꞌ, te̱ ko̱o̱ ñuꞌuꞌ i̱ni̱ va̱ ndo̱ꞌ, te̱ ku̱ndi̱a̱tu̱ ndi̱ꞌi̱ tu̱ i̱ni̱ ndo̱ꞌ xaꞌa̱ꞌ a̱ ña̱ ndani̱ mi̱iꞌ Ndiosí ndoꞌó kii̱ꞌ ki̱xi̱n tu̱ku̱u̱ Jesucristo.
1PE 1:14 Nde̱e̱ naa xaaꞌ siꞌe̱, ña̱ saxinú ni̱a̱ ña̱ kaꞌán yu̱vaꞌ si̱ꞌiꞌ ni̱a̱ ndii, niiꞌ sa̱kanꞌ tu̱ kuní a̱ saxinú ndoꞌó ña̱ kaꞌán Ndiosí, ña̱ kä̱ka̱ ka̱ ndo̱ꞌ sa̱a̱ ni̱ xika̱ ndo̱ꞌ kii̱ꞌ tïa̱ꞌan ku̱nda̱ni̱ ndo̱ꞌ xaꞌa̱ꞌ Ndiosí.
1PE 1:15 Süu̱ꞌ ja̱a̱nꞌ ndii ka̱ka̱ ndo̱o̱ ndo̱ꞌ xiinꞌ sa̱kuuꞌ ña̱ xaaꞌ ndo̱ꞌ nde̱e̱ naa xaaꞌ mi̱iꞌ Ndiosí, ña̱ ni̱ ka̱na̱ yooꞌ, sa̱kanꞌ ña̱ ña̱ ja̱a̱nꞌ ndii, ña̱ ndo̱o̱ nduuꞌ a̱.
1PE 1:16 Sa̱kanꞌ ña̱ yoso̱ꞌ a̱ nuu̱ꞌ tu̱tu̱ Ndiosí miiꞌ kaꞌán a̱ ndii: “Ka̱ka̱ ndo̱o̱ ndo̱ꞌ, sa̱kanꞌ ña̱ ña̱ ndo̱o̱ nduuꞌ yuꞌu̱”, kachi a̱.
1PE 1:17 Sa̱kanꞌ na kuiiꞌ naaꞌ nakuni ndoꞌó ña̱ Ndiosí nduuꞌ yu̱vaꞌ ndo̱ꞌ ndii, kuní a̱ ka̱ka̱ ndo̱ꞌ tiinꞌ kaꞌnuꞌ ña̱ꞌaꞌ ndo̱ꞌ, ña̱ xikaꞌ nuuꞌ ndo̱ꞌ i̱i̱n yivi̱ꞌ yoꞌoꞌ, sa̱kanꞌ ña̱ ña̱ ja̱a̱nꞌ nduuꞌ ña̱ sanaꞌmá nda̱ku yooꞌ xaꞌa̱ꞌ ña̱ xaaꞌ i̱ꞌi̱n e̱ꞌ, te̱ näkaxin a̱ ne̱ yivi̱ꞌ.
1PE 1:18 Te̱ xiní kaxiꞌ ndo̱ꞌ sa̱a̱ ni̱ sa̱ndoó ndiká Ndiosí yooꞌ nuu̱ꞌ ña̱ ni̱ xika̱ saka e̱ꞌ sa̱a̱ ni̱ sa̱yaꞌá ne̱ xii̱ꞌ ya̱taꞌ e̱ꞌ nuu̱ꞌ e̱ꞌ. Süu̱ꞌ ni̱ xa̱a̱ a̱ sa̱kanꞌ xiinꞌ ña̱ ndoñuꞌuꞌ naa ña̱ nduuꞌ oro, uun plata.
1PE 1:19 Süu̱ꞌ ja̱a̱nꞌ ndii xiinꞌ ña̱ nda̱tu̱nꞌ xa̱va̱ꞌa̱ ña̱ nduuꞌ níiꞌ Cristo, ña̱ ni̱ xiti̱a̱ xaꞌa̱ꞌ kua̱chi̱ e̱ꞌ, ni̱ xa̱a̱ Ndiosí ña̱ ja̱a̱nꞌ. Sa̱kanꞌ ña̱ Cristo ja̱a̱nꞌ ni̱ nduu̱ꞌ nde̱e̱ naa mbe̱e̱, tiꞌ nasoko̱ꞌ ne̱ yivi̱ꞌ nuu̱ꞌ Ndiosí, tiꞌ nda̱tu̱nꞌ va̱, te̱ kuä̱sa̱ꞌ kuiꞌe riꞌ nde̱e̱ sie.
1PE 1:20 Te̱ xa̱ ni̱ chi̱tuní Ndiosí nde̱e̱ kii̱ꞌ tïa̱ꞌan kua̱ꞌa̱ i̱i̱n yivi̱ꞌ ña̱ Cristo ja̱a̱nꞌ sa̱a̱ chu̱u̱n ja̱a̱nꞌ. Ndisu̱ vi̱ti̱n, ña̱ xa̱ kuaꞌa̱n ndiꞌiꞌ kivi̱ꞌ ndii, ni̱ sa̱tuví ña̱ꞌaꞌ a̱ xaꞌa̱ꞌ ña̱ va̱ꞌa̱ yooꞌ.
1PE 1:21 Te̱ xaꞌa̱ꞌ a̱ ña̱ ni̱ xa̱a̱ Cristo, i̱ni̱ ndoꞌó xini ndo̱ꞌ Ndiosí, sa̱kanꞌ ña̱ ni̱ sa̱na̱tiaku ña̱ꞌaꞌ a̱, te̱ ni̱ ki̱ꞌi̱n kaꞌnuꞌ ña̱ꞌaꞌ a̱ ndi̱viꞌ, sa̱kanꞌ te̱ i̱ni̱ ndo̱ꞌ ku̱ni̱ ndo̱ꞌ Ndiosí, te̱ xaꞌa̱ꞌ ña̱ ja̱a̱nꞌ kui̱ti̱ꞌ ku̱ndi̱a̱tu̱ i̱ni̱ ndo̱ꞌ.
1PE 1:22 Te̱ vi̱ti̱n, ña̱ xa̱ ni̱ nda̱sa̱ndo̱o̱ Ndiosí nimá ndo̱ꞌ xaꞌa̱ꞌ a̱ ña̱ ni̱ ka̱ndi̱xaꞌ ndo̱ꞌ ña̱ ndi̱xa̱ xaꞌa̱ꞌ Jesús ni̱ xa̱a̱ Espíritu, te̱ ku̱ndani̱ taꞌanꞌ ndo̱ꞌ xiinꞌ i̱i̱n ka̱niiꞌ nimá ndo̱ꞌ ndii, na ku̱ndani̱ taꞌanꞌ ndo̱ꞌ xiinꞌ ña̱ ndo̱o̱ nimá ndo̱ꞌ.
1PE 1:23 Kua̱chi̱ ndii xa̱ ni̱ ka̱ku̱ ndoꞌó tu̱ku̱ i̱chiꞌ, te̱ süu̱ꞌ ni̱ ka̱ku̱ ndo̱ꞌ naa ni̱ xa̱a̱ kii̱ꞌ ni̱ sa̱kakuꞌ siꞌiꞌ ndo̱ꞌ ndoꞌó. Süu̱ꞌ ja̱a̱nꞌ ndii ni̱ ka̱ku̱ ndo̱ꞌ, te̱ ku̱ti̱a̱ku̱ xa̱chiꞌ ndo̱ꞌ sa̱a̱ tu̱ꞌu̱n Ndiosí. Te̱ tu̱ꞌu̱n ja̱a̱nꞌ ndii, ña̱ yoo tiaku nduuꞌ a̱, te̱ kö̱o̱ꞌ kivi̱ꞌ ndo̱ñuꞌuꞌ a̱.
1PE 1:24 Xaꞌa̱ꞌ a̱ ja̱a̱nꞌ na yoso̱ꞌ a̱ nuu̱ꞌ tu̱tu̱ Ndiosí miiꞌ kaꞌán a̱ ndii: Ne̱ yivi̱ꞌ ndii, nde̱e̱ naa kuꞌu̱ nduuꞌ ni̱a̱. Te̱ nde̱e̱ naa i̱ta̱ kuꞌu̱ ja̱a̱nꞌ nduuꞌ ña̱ kaꞌnuꞌ ni̱a̱. Te̱ kuꞌu̱ ja̱a̱nꞌ ndii, ichí a̱, te̱ koyó tu̱ i̱ta̱ a̱.
1PE 1:25 Ndisu̱ tu̱ꞌu̱n xto̱ꞌo̱ e̱ꞌ Ndiosí ndii, kö̱o̱ꞌ kivi̱ꞌ ndo̱ñuꞌuꞌ a̱. Sa̱kanꞌ yoso̱ꞌ a̱. Te̱ ña̱ yoso̱ꞌ ja̱a̱nꞌ nduuꞌ tu̱ꞌu̱n va̱ꞌa̱, ña̱ kaꞌán xaꞌa̱ꞌ Jesús, ña̱ ni̱ kaꞌa̱n ndo̱so̱ꞌ ndu̱ nuu̱ꞌ ndo̱ꞌ.
1PE 2:1 Xaꞌa̱ꞌ a̱ ja̱a̱nꞌ na na̱ko̱o̱ ndo̱ꞌ sa̱kuuꞌ ña̱ ki̱ni̱ yoo i̱ni̱ ndo̱ꞌ, te̱ na̱ko̱o̱ tu̱ ndo̱ꞌ sa̱kuuꞌ ña̱ xini xaꞌanꞌ, xiinꞌ ña̱ xasuviꞌ xiinꞌ mi̱iꞌ, xiinꞌ ña̱ nda̱si̱ꞌ nuu̱ꞌ ndo̱ꞌ, xiinꞌ sa̱kuuꞌ ña̱ kani̱a̱ꞌa ndo̱ꞌ xaꞌa̱ꞌ ne̱ yivi̱ꞌ.
1PE 2:2 Sa̱a̱ niiꞌ xaaꞌ ña̱ kuañuꞌu̱, ña̱ xikán va̱ i̱ni̱ a̱ xaꞌa̱ꞌ lechin si̱ꞌiꞌ a̱ ndii, niiꞌ sa̱kanꞌ tu̱ kaka̱n va̱ i̱ni̱ ndoꞌó xaꞌa̱ꞌ ña̱ ndi̱xa̱, ña̱ taxiꞌ Ndiosí, te̱ xiinꞌ ña̱ ja̱a̱nꞌ kua̱ꞌnu̱ ndo̱ꞌ ña̱ ndiatuꞌ ndo̱ꞌ kivi̱ꞌ ña̱ sa̱kakú Ndiosí ndoꞌó,
1PE 2:3 sa̱kanꞌ ña̱ xa̱ ni̱ xi̱to̱ ndo̱ꞌ ña̱ va̱ꞌa̱ va̱ kuuꞌ xto̱ꞌo̱ e̱ꞌ.
1PE 2:4 Te̱ ku̱ya̱ti̱n ndo̱ꞌ nuu̱ꞌ Jesucristo, ña̱ nduuꞌ nde̱e̱ naa i̱i̱n yuu̱ꞌ, ña̱ tiaku, te̱ yuu̱ꞌ ja̱a̱nꞌ ndii, ni̱ na̱ko̱o̱ te̱ yivi̱ꞌ a̱, ndisu̱ Ndiosí ndii, ni̱ na̱ka̱xi̱n ña̱ꞌaꞌ a̱ te̱ nduuꞌ a̱ i̱i̱n yuu̱ꞌ nda̱tu̱nꞌ va̱.
1PE 2:5 Sa̱kanꞌ tu̱ ndoꞌó ndii, nde̱e̱ naa yuu̱ꞌ tiaku nduuꞌ ndo̱ꞌ. Te̱ xaꞌa Ndiosí i̱i̱n vi̱ꞌe̱ a̱ xiinꞌ ndo̱ꞌ te̱ ku̱ndu̱u̱ ndo̱ꞌ i̱i̱n ti̱ꞌvi̱ sutu̱ ndi̱ti̱a̱ mi̱iꞌ a̱, te̱ na̱soko̱ꞌ ndo̱ꞌ ña̱ xtani̱ va̱ Ndiosí, ña̱ natiinꞌ a̱ xaꞌa̱ꞌ ña̱ ni̱ xa̱a̱ Jesucristo.
1PE 2:6 Naa yoso̱ꞌ a̱ nuu̱ꞌ tu̱tu̱ Ndiosí miiꞌ kaꞌán a̱ ndii: Ko̱to̱ ndo̱ꞌ, chinduꞌu̱ꞌ i̱ i̱i̱n yuu̱ꞌ, ña̱ kuaꞌa̱n xiki̱ꞌ vi̱ꞌe̱, ñu̱u̱ Sión. Te̱ yuu̱ꞌ ja̱a̱nꞌ ndii, yuu̱ꞌ kuuꞌ nu̱uꞌ nduuꞌ a̱, te̱ ni̱ na̱ka̱xi̱n ña̱ꞌaꞌ i̱ te̱ nduuꞌ a̱ i̱i̱n yuu̱ꞌ nda̱tu̱nꞌ va̱, te̱ yo̱o̱ ka̱ i̱ni̱ xini ña̱ ja̱a̱nꞌ ndii, kö̱o̱ꞌ kivi̱ꞌ sa̱kaꞌanꞌ xiinꞌ mi̱iꞌ ni̱a̱. Sa̱kanꞌ yoso̱ꞌ a̱.
1PE 2:7 Te̱ ña̱ nduuꞌ nde̱e̱ naa yuu̱ꞌ ja̱a̱nꞌ ndii, ña̱ nda̱tu̱nꞌ nduuꞌ a̱ nuu̱ꞌ ndoꞌó, ne̱ i̱ni̱ xini ña̱ꞌaꞌ. Ndisu̱ nuu̱ꞌ ne̱ ï̱ni̱ xini ña̱ꞌaꞌ ndii, nduuꞌ a̱ nde̱e̱ naa yoso̱ꞌ a̱ nuu̱ꞌ tu̱tu̱ Ndiosí ndii: Yuu̱ꞌ, ña̱ ni̱ na̱ko̱o̱ te̱ xaꞌa vi̱ꞌe̱ ndii, yuu̱ꞌ nu̱uꞌ ña̱ tiinꞌ xaꞌa̱ꞌ vi̱ꞌe̱ ni̱ na̱ndu̱u̱ a̱.
1PE 2:8 Te̱ yoso̱ꞌ tu̱ a̱ nuu̱ꞌ tu̱tu̱ Ndiosí ndii: Xiinꞌ yuu̱ꞌ ja̱a̱nꞌ ka̱kiꞌi̱ ne̱ ja̱a̱nꞌ, te̱ ña̱ ja̱a̱nꞌ sa̱a̱ sa̱kanꞌ te̱ xaa̱ ni̱a̱ ñu̱ꞌuꞌ. Sa̱kanꞌ yoso̱ꞌ a̱. Sa̱kanꞌ ndoꞌoꞌ ni̱a̱ xaꞌa̱ꞌ a̱ ña̱ kändixaꞌ ni̱a̱ ña̱ yoso̱ꞌ nuu̱ꞌ tu̱tu̱ Ndiosí, te̱ xa̱ ña̱ ja̱a̱nꞌ chi̱tuní Ndiosí ku̱ndo̱ꞌo̱ ni̱a̱.
1PE 2:9 Ndisu̱ ndoꞌó ndii, ne̱ yivi̱ꞌ, ne̱ xa̱ ni̱ na̱ka̱xi̱n Ndiosí, nduuꞌ ndo̱ꞌ, te̱ nduuꞌ ndo̱ꞌ sutu̱ xikaꞌ nuuꞌ nuu̱ꞌ a̱, te̱ xa̱ ndi̱ti̱a̱ mi̱iꞌ kui̱ti̱ꞌ a̱ nduuꞌ ndo̱ꞌ, te̱ xa̱ kuenta mi̱iꞌ kui̱ti̱ꞌ tu̱ a̱ nduuꞌ ndo̱ꞌ te̱ kaꞌa̱n ndo̱so̱ꞌ ndo̱ꞌ xaꞌa̱ꞌ chu̱u̱n va̱ꞌa̱ kooꞌ chukuuꞌ ña̱ ni̱ xa̱a̱ ña̱ ni̱ ka̱na̱ ndoꞌó ja̱a̱nꞌ. Te̱ ña̱ ja̱a̱nꞌ ndii, ni̱ ta̱va̱ꞌ a̱ ndoꞌó nuu̱ꞌ i̱chiꞌ ña̱ i̱i̱n yaví, te̱ ni̱ ko̱ꞌni̱ a̱ ndoꞌó nuu̱ꞌ i̱chiꞌ a̱, ña̱ yiꞌé nda̱tu̱nꞌ va̱.
1PE 2:10 Ndoꞌó, ña̱ nu̱uꞌ ndii, nde̱e̱ nï̱ nduu̱ ndo̱ꞌ i̱i̱n ti̱ꞌvi̱, ndisu̱ vi̱ti̱n ndii, ni̱ na̱ndu̱u̱ ndo̱ꞌ kuenta Ndiosí. Te̱ sa̱kanꞌ tu̱ nï̱ ku̱vi̱ta i̱ni̱ a̱ xaꞌa̱ꞌ ndo̱ꞌ ña̱ nu̱uꞌ, ndisu̱ vi̱ti̱n ndii, xa̱ kuvita i̱ni̱ a̱ xaꞌa̱ꞌ ndo̱ꞌ.
1PE 2:11 Ña̱ni̱ taꞌanꞌ mani̱ꞌ i̱, xaꞌa̱ꞌ a̱ ña̱ nduuꞌ ndo̱ꞌ nde̱e̱ naa ne̱ ndi̱va̱ꞌa̱, ne̱ xkaꞌndíá kuaꞌa̱n i̱i̱n yivi̱ꞌ ndii, kaꞌán ndaꞌvi i̱ xiinꞌ ndo̱ꞌ ña̱ tä̱xi̱ ndo̱ꞌ ke̱ta̱ va̱ꞌa̱ ña̱ ndioo̱ꞌ i̱ni̱ i̱i̱nꞌ ndo̱ꞌ, ña̱ kuunꞌ taꞌanꞌ xiinꞌ ña̱ va̱ꞌa̱ ña̱ kuní nimá ndo̱ꞌ.
1PE 2:12 Te̱ va̱ꞌa̱ ku̱u̱ ndo̱ꞌ te̱i̱n ne̱ tukuꞌ, ne̱ ï̱ni̱ xini Jesús, sa̱kanꞌ te̱ tee̱ꞌ ndee kani̱a̱ꞌa ne̱ ja̱a̱nꞌ xaꞌa̱ꞌ ndo̱ꞌ ndii, ku̱ni̱ ni̱a̱ ña̱ va̱ꞌa̱ ña̱ xaaꞌ ndo̱ꞌ ja̱a̱nꞌ, te̱ sa̱kaꞌnuꞌ ni̱a̱ Ndiosí kii̱ꞌ naka̱n a̱ kuenta nuu̱ꞌ sa̱kuuꞌ ne̱ yivi̱ꞌ.
1PE 2:13 Te̱ xaꞌa̱ꞌ a̱ ña̱ nduuꞌ ndo̱ꞌ kuenta xto̱ꞌo̱ e̱ꞌ ndii, sa̱xinu̱ ndo̱ꞌ ña̱ kaꞌán sa̱kuuꞌ te̱ xaꞌndia chuunꞌ kuenta i̱i̱n yivi̱ꞌ, naa kuuꞌ rey, te̱ xaꞌndia chuunꞌ kaꞌnuꞌ kuuꞌ nu̱uꞌ,
1PE 2:14 xiinꞌ naa kuuꞌ nda̱ꞌaꞌ xaꞌa̱ꞌ ra̱, te̱ tianu̱ꞌ ra̱ sandoꞌoꞌ ne̱ xaaꞌ ña̱ ni̱a̱ꞌa, te̱ tiinꞌ kaꞌnuꞌ ra̱ ne̱ xaaꞌ ña̱ va̱ꞌa̱.
1PE 2:15 Kua̱chi̱ ndii kuní Ndiosí ña̱ xiinꞌ ña̱ xaaꞌ ndo̱ꞌ ña̱ va̱ꞌa̱, kö̱o̱ꞌ ña̱ ku̱vi̱ kaꞌa̱n ne̱ küuꞌ kaxiꞌ xaꞌa̱ꞌ ndo̱ꞌ.
1PE 2:16 Ña̱ ja̱a̱nꞌ na xikaꞌ ndiká ndo̱ꞌ ni̱ xa̱a̱ Ndiosí, ndisu̱ tïinꞌ ndi̱a̱a̱ ndo̱ꞌ ña̱ xikaꞌ ndiká ndo̱ꞌ ja̱a̱nꞌ te̱ sa̱a̱ ndo̱ꞌ ña̱ ni̱a̱ꞌa, süu̱ꞌ ja̱a̱nꞌ ndii ti̱i̱n ndo̱ꞌ a̱ te̱ ka̱ka̱ nu̱u̱ ndo̱ꞌ nuu̱ꞌ Ndiosí kui̱ti̱ꞌ.
1PE 2:17 Ña̱ ja̱a̱nꞌ na kuiiꞌ ti̱i̱n kaꞌnuꞌ ndo̱ꞌ sa̱kuuꞌ ne̱ yivi̱ꞌ, te̱ ku̱ndani̱ ndo̱ꞌ ne̱ i̱ni̱ xini Jesús xiinꞌ ndo̱ꞌ, te̱ ku̱yi̱ꞌvi ndo̱ꞌ Ndiosí, te̱ ti̱i̱n kaꞌnuꞌ ndo̱ꞌ rey.
1PE 2:18 Ndoꞌó, ne̱ ni̱ keꞌvi̱ xachuunꞌ nuu̱ꞌ xto̱ꞌo̱ ndii, sa̱xinu̱ ndo̱ꞌ ña̱ kuní ne̱ ja̱a̱nꞌ, te̱ ti̱i̱n kaꞌnuꞌ ndi̱ꞌi̱ ña̱ꞌaꞌ ndo̱ꞌ. Te̱ süu̱ꞌ xiinꞌ xto̱ꞌo̱ ndo̱ꞌ, ne̱ va̱ꞌa̱, ne̱ vi̱ta kuuꞌ i̱ni̱ kui̱ti̱ꞌ sa̱a̱ ndo̱ꞌ ña̱ ja̱a̱nꞌ, süu̱ꞌ ja̱a̱nꞌ ndii sa̱a̱ tu̱ ndo̱ꞌ a̱ xiinꞌ xto̱ꞌo̱ ndo̱ꞌ, ne̱ ni̱a̱ꞌa, ne̱ mi̱iꞌ kuuꞌ xiinꞌ ndo̱ꞌ.
1PE 2:19 Kua̱chi̱ ndii i̱i̱n ña̱ ndiaa yaꞌviꞌ nduuꞌ a̱ nuu̱ꞌ Ndiosí naaꞌ xaꞌa̱ꞌ a̱ ña̱ kuni saxinú ndo̱ꞌ ña̱ kuní a̱ kundieni ndo̱ꞌ ña̱ sandoꞌoꞌ xto̱ꞌo̱ ndo̱ꞌ ndoꞌó tee̱ꞌ ndee kö̱o̱ꞌ i̱i̱n xaꞌa̱ꞌ.
1PE 2:20 Naaꞌ xaꞌa̱ꞌ a̱ ña̱ xaaꞌ ndo̱ꞌ kua̱chi̱, te̱ sandoꞌoꞌ xto̱ꞌo̱ ja̱a̱nꞌ ndoꞌó, te̱ kundieni kuie ndo̱ꞌ nuu̱ꞌ ña̱ ja̱a̱nꞌ ndii, kuä̱sa̱ꞌ ndiaa yaꞌviꞌ xa̱chiꞌ a̱ ja̱a̱nꞌ. Ndisu̱ naaꞌ sandoꞌoꞌ ne̱ ja̱a̱nꞌ ndoꞌó xaꞌa̱ꞌ a̱ ña̱ xaaꞌ ndo̱ꞌ ña̱ va̱ꞌa̱, te̱ kundieni kuie ndo̱ꞌ nuu̱ꞌ a̱ ndii, i̱i̱n ña̱ ndiaa yaꞌviꞌ nduuꞌ a̱ nuu̱ꞌ Ndiosí.
1PE 2:21 Te̱ xa̱ xaꞌa̱ꞌ ña̱ ja̱a̱nꞌ ni̱ ka̱na̱ Ndiosí ndoꞌó, sa̱kanꞌ ña̱ sa̱kanꞌ tu̱ ni̱ ndo̱ꞌo̱ Cristo xaꞌa̱ꞌ e̱ꞌ, te̱ ni̱ niaꞌa̱ a̱ yooꞌ sa̱a̱ kuní a̱ ku̱ndiku̱n e̱ꞌ i̱chiꞌ ña̱ ni̱ xika̱ a̱.
1PE 2:22 “Ña̱ ja̱a̱nꞌ ndii, kö̱o̱ꞌ kivi̱ꞌ ni̱ xaaꞌ a̱ kua̱chi̱, te̱ ni̱ nde̱e̱ nï̱ kaꞌa̱n tu̱ a̱ tu̱n vixi̱.”
1PE 2:23 Te̱ kii̱ꞌ ni̱ ka̱ni̱a̱ꞌa ne̱ yivi̱ꞌ xiinꞌ a̱ ndii, nï̱ ka̱ni̱a̱ꞌa ña̱ ja̱a̱nꞌ xiinꞌ ni̱a̱, te̱ kii̱ꞌ ni̱ sa̱ndoꞌoꞌ ña̱ꞌaꞌ ni̱a̱ ndii, nï̱ kaꞌa̱n a̱ ña̱ ka̱ni̱ ña̱ꞌaꞌ a̱, süu̱ꞌ ja̱a̱nꞌ ndii ni̱ sa̱na̱kuaꞌa a̱ sa̱kuuꞌ ña̱ ndoꞌoꞌ a̱ nda̱ꞌaꞌ Ndiosí, ña̱ sanaꞌmá nda̱ku ne̱ yivi̱ꞌ.
1PE 2:24 Te̱ mi̱iꞌ Cristo ni̱ na̱chaꞌvi̱ xiinꞌ ñu̱ꞌuꞌ ndeꞌi̱ a̱ xaꞌa̱ꞌ kua̱chi̱ e̱ꞌ nuu̱ꞌ krusín, sa̱kanꞌ te̱ ku̱ndu̱u̱ e̱ꞌ nde̱e̱ naa ne̱ ni̱ xiꞌi̱ nuu̱ꞌ kua̱chi̱ ja̱a̱nꞌ, te̱ ku̱ti̱a̱ku̱ e̱ꞌ, te̱ sa̱a̱ e̱ꞌ ña̱ nda̱ku ña̱ kuní Ndiosí. Te̱ xaꞌa̱ꞌ a̱ ña̱ ni̱ tu̱xuꞌví a̱ ni̱ nda̱ꞌa̱ e̱ꞌ.
1PE 2:25 Kua̱chi̱ ndii ni̱ xika̱ ndo̱ꞌ nde̱e̱ naa mbe̱e̱, tiꞌ ni̱ xiti̱a̱ i̱ꞌnu̱. Ndisu̱ vi̱ti̱n ndii, xa̱ ni̱ na̱ndi̱koꞌ ndo̱ꞌ nuu̱ꞌ ña̱ pa̱xto e̱ꞌ, ña̱ xitoꞌ nimá ndo̱ꞌ.
1PE 3:1 Niiꞌ sa̱kanꞌ tu̱ ndoꞌó, ne̱ yoo i̱i̱ꞌ ndii, ko̱to̱ kaꞌnuꞌ ndo̱ꞌ ra̱, sa̱kanꞌ te̱ naaꞌ kändixaꞌ ra̱ tu̱ꞌu̱n va̱ꞌa̱ ndii, ku̱vi̱ na̱ma̱ ra̱ nimá ra̱ xaꞌa̱ꞌ ña̱ kuuꞌ ndo̱ꞌ ja̱a̱nꞌ, te̱ nde̱e̱ küní a̱ ña̱ kaꞌa̱n vi̱ꞌ ndo̱ꞌ xiinꞌ ra̱
1PE 3:2 kii̱ꞌ ku̱ni̱ ra̱ sa̱a̱ xikaꞌ ndo̱o̱ ndo̱ꞌ xiinꞌ sa̱a̱ xitoꞌ kaꞌnuꞌ ña̱ꞌaꞌ ndo̱ꞌ.
1PE 3:3 Na ndä̱sa̱nda̱tu̱nꞌ yaꞌa̱ ndo̱ꞌ i̱i̱nꞌ ndo̱ꞌ, naa kuuꞌ ña̱ kachiꞌiꞌ ndo̱ꞌ i̱xiꞌ xíniꞌ ndo̱ꞌ, xiinꞌ ka̱a̱ va̱ꞌa̱ oro ña̱ ndondia i̱i̱nꞌ ndo̱ꞌ, xiinꞌ toto̱ ya̱ꞌvi̱, ña̱ niꞌnuꞌ ndo̱ꞌ.
1PE 3:4 Süu̱ꞌ ja̱a̱nꞌ ndii nimá ndo̱ꞌ nda̱sa̱nda̱tu̱nꞌ ndo̱ꞌ xiinꞌ ña̱ kuä̱sa̱ꞌ ti̱viꞌ, ña̱ nduuꞌ ña̱ va̱ꞌa̱ nimá ndo̱ꞌ, xiinꞌ ña̱ maso ndo̱ꞌ. Ña̱ ja̱a̱nꞌ nduuꞌ ña̱ ndiaa yaꞌviꞌ xna̱ꞌa̱ nuu̱ꞌ Ndiosí.
1PE 3:5 Sa̱kanꞌ ña̱ xta̱ꞌanꞌ ndii, sa̱kanꞌ ni̱ nda̱sa̱nda̱tu̱nꞌ xiinꞌ miiꞌ ña̱ꞌaꞌ, ne̱ nduuꞌ kuenta Ndiosí, ne̱ ni̱ i̱ni̱ xi̱ni̱ ña̱ꞌaꞌ, te̱ ni̱ xi̱to̱ kaꞌnuꞌ ni̱a̱ i̱i̱ꞌ ni̱a̱.
1PE 3:6 Naa ni̱ xa̱a̱ Sara, ña̱ ni̱ xi̱to̱ kaꞌnuꞌ aꞌ Abraham, te̱ ni̱ kaꞌa̱n aꞌ ña̱ xto̱ꞌo̱ aꞌ nduuꞌ ra̱. Te̱ ndoꞌó ndii, nde̱e̱ naa siꞌe̱ ñaꞌ ja̱a̱nꞌ nduuꞌ ndo̱ꞌ naaꞌ xaaꞌ ndo̱ꞌ ña̱ va̱ꞌa̱, te̱ xïkaꞌ niꞌvi ndo̱ꞌ i̱i̱n yivi̱ꞌ.
1PE 3:7 Te̱ sa̱kanꞌ tu̱ ndoꞌó, te̱ yoo ña̱ siꞌi ndii, ku̱ndi̱a̱ka̱ ña̱ꞌaꞌ ndo̱ꞌ xiinꞌ ña̱ xini tuní, te̱ ti̱i̱n kaꞌnuꞌ ña̱ꞌaꞌ ndo̱ꞌ xaꞌa̱ꞌ a̱ ña̱ nduuꞌ ni̱a̱ ne̱ ii̱ꞌ ka̱. Sa̱kanꞌ ña̱ sa̱mani̱ꞌ tu̱ Ndiosí ne̱ ja̱a̱nꞌ xiinꞌ ndo̱ꞌ kivi̱ꞌ ñu̱u̱ ña̱ kö̱o̱ꞌ kivi̱ꞌ ndiꞌiꞌ. Te̱ kii̱ꞌ xaaꞌ ndo̱ꞌ sa̱kanꞌ ndii, kö̱o̱ꞌ ña̱ ti̱a̱si̱ nuu̱ꞌ ndo̱ꞌ kii̱ꞌ kaꞌán ndo̱ꞌ xiinꞌ Ndiosí.
1PE 3:8 Sa̱kanꞌ na kuiiꞌ kuní a̱ ña̱ ku̱ndi̱e̱e̱ mani̱ꞌ xiinꞌ taꞌanꞌ ndo̱ꞌ, te̱ ko̱o̱ kaꞌnuꞌ i̱ni̱ ndo̱ꞌ ku̱ni̱ taꞌanꞌ ndo̱ꞌ, te̱ ku̱ndani̱ ndo̱ꞌ ne̱ yivi̱ꞌ nde̱e̱ naa taꞌanꞌ mi̱iꞌ ndo̱ꞌ, te̱ ku̱vi̱ta i̱ni̱ ndo̱ꞌ xaꞌa̱ꞌ taꞌanꞌ ndo̱ꞌ, te̱ va̱ꞌa̱ ko̱o̱ nimá ndo̱ꞌ ku̱ni̱ taꞌanꞌ ndo̱ꞌ.
1PE 3:9 Te̱ sä̱na̱ndikoꞌ ndo̱ꞌ ña̱ vä̱ꞌa̱ nuu̱ꞌ ne̱ yivi̱ꞌ xaꞌa̱ꞌ ña̱ vä̱ꞌa̱ ña̱ xaaꞌ ni̱a̱ xiinꞌ ndo̱ꞌ. Te̱ ni̱ nde̱e̱ sä̱na̱ndikoꞌ ndo̱ꞌ ña̱ kani̱a̱ꞌa ne̱ yivi̱ꞌ xaꞌa̱ꞌ ndo̱ꞌ. Süu̱ꞌ ja̱a̱nꞌ ndii kaka̱n ndo̱ꞌ nuu̱ꞌ Ndiosí te̱ sa̱ñuꞌuꞌ ña̱ꞌaꞌ a̱, sa̱kanꞌ ña̱ ndoꞌó ndii, ni̱ ka̱na̱ Ndiosí ndoꞌó te̱ na̱ti̱i̱n ndo̱ꞌ ña̱ sa̱ñuꞌuꞌ a̱ xaꞌa̱ꞌ a̱ ña̱ xaaꞌ ndo̱ꞌ ja̱a̱nꞌ.
1PE 3:10 Kua̱chi̱ ndii yoso̱ꞌ a̱ nuu̱ꞌ tu̱tu̱ Ndiosí miiꞌ kaꞌán a̱ ndii: Yo̱o̱ ka̱ kuni ku̱ti̱a̱ku̱ va̱ꞌa̱, te̱ ka̱ka̱ sii̱ꞌ i̱ni̱ ni̱a̱ i̱i̱n yivi̱ꞌ ndii, na ko̱to̱ ni̱a̱ yaa̱ꞌ ni̱a̱, te̱ kä̱ni̱a̱ꞌa ni̱a̱ xaꞌa̱ꞌ ne̱ yivi̱ꞌ, te̱ na ko̱to̱ tu̱ ni̱a̱ yu̱ꞌuꞌ ni̱a̱, te̱ käꞌán ni̱a̱ tu̱n vixi̱,
1PE 3:11 te̱ na ku̱xi̱o̱o̱ ni̱a̱ nuu̱ꞌ ña̱ ni̱a̱ꞌa, te̱ sa̱a̱ ni̱a̱ ña̱ va̱ꞌa̱. Te̱ na ndu̱kuꞌ ni̱a̱ ña̱ ku̱ndi̱e̱e̱ mani̱ꞌ ni̱a̱ xiinꞌ ne̱ yivi̱ꞌ, te̱ sa̱a̱ ni̱a̱ a̱ xiinꞌ i̱i̱n ka̱niiꞌ nimá ni̱a̱.
1PE 3:12 Kua̱chi̱ ndii xitoꞌ ndo̱so̱ꞌ xto̱ꞌo̱ e̱ꞌ ne̱ xachuunꞌ nda̱ku, te̱ xini so̱ꞌo̱ tu̱ a̱ ña̱ kaꞌán ni̱a̱ xiinꞌ a̱, ndisu̱ xitoꞌ xiꞌé a̱ ne̱ xaaꞌ ña̱ ni̱a̱ꞌa. Sa̱kanꞌ kachi a̱.
1PE 3:13 Kö̱o̱ꞌ sa̱a̱ xa̱chiꞌ ña̱ vä̱ꞌa̱ xiinꞌ ndo̱ꞌ naaꞌ sa̱nduxa̱ꞌ ndo̱ꞌ, te̱ sa̱a̱ ndo̱ꞌ ña̱ va̱ꞌa̱.
1PE 3:14 Ndisu̱ naaꞌ sa̱ndoꞌoꞌ ne̱ yivi̱ꞌ ndoꞌó xaꞌa̱ꞌ ña̱ xachuunꞌ nda̱ku ndo̱ꞌ ndii, sa̱ñuꞌuꞌ va̱ Ndiosí ndoꞌó. Xaꞌa̱ꞌ a̱ ja̱a̱nꞌ na kü̱yi̱ꞌvi ndo̱ꞌ ne̱ yivi̱ꞌ ja̱a̱nꞌ, ni̱ nde̱e̱ kü̱ndi̱ꞌni̱ tu̱ ndo̱ꞌ.
1PE 3:15 Süu̱ꞌ ja̱a̱nꞌ ndii ti̱i̱n kaꞌnuꞌ ndo̱ꞌ xto̱ꞌo̱ e̱ꞌ Ndiosí xiinꞌ nimá ndo̱ꞌ. Te̱ ko̱o̱ tu̱ꞌva̱ ndo̱ꞌ sa̱kuuꞌ i̱chiꞌ te̱ na̱kui̱i̱n ndo̱ꞌ nuu̱ꞌ sa̱kuuꞌ ne̱ ndatuꞌúnꞌ ndoꞌó xaꞌa̱ꞌ ña̱ ndiatuꞌ i̱ni̱ ndo̱ꞌ. Te̱ kii̱ꞌ xaaꞌ ndo̱ꞌ sa̱kanꞌ ndii, maso ku̱u̱ ndo̱ꞌ xiinꞌ ne̱ ja̱a̱nꞌ, te̱ ti̱i̱n kaꞌnuꞌ tu̱ ña̱ꞌaꞌ ndo̱ꞌ.
1PE 3:16 Te̱ xiinꞌ ña̱ ja̱a̱nꞌ xiní ndo̱ꞌ ña̱ kö̱o̱ꞌ nde̱e̱ i̱i̱n xaꞌa̱ꞌ ña̱ ku̱vi̱ ti̱i̱n kua̱chi̱ ni̱a̱ ndoꞌó. Sa̱kanꞌ te̱ ne̱ kani̱a̱ꞌa xaꞌa̱ꞌ ndo̱ꞌ xaꞌa̱ꞌ ña̱ va̱ꞌa̱ ña̱ xaaꞌ ndo̱ꞌ xaꞌa̱ꞌ a̱ ña̱ nduuꞌ ndo̱ꞌ kuenta Cristo ndii, ku̱ka̱ꞌa̱n nuu̱ꞌ ni̱a̱.
1PE 3:17 Ña̱ ja̱a̱nꞌ na kuiiꞌ, naaꞌ kuní Ndiosí ña̱ ku̱ndo̱ꞌo̱ e̱ꞌ xaꞌa̱ꞌ a̱ ña̱ xaaꞌ e̱ꞌ ña̱ va̱ꞌa̱ ndii, va̱ꞌa̱ ka̱ nduuꞌ a̱ te̱ sa̱kanꞌ ku̱ndo̱ꞌo̱ e̱ꞌ xaꞌa̱ꞌ a̱ ña̱ xaaꞌ e̱ꞌ ña̱ vä̱ꞌa̱.
1PE 3:18 Sa̱kanꞌ ña̱ Cristo ndii, xa̱ untaꞌ sa̱kanꞌ kui̱ti̱ꞌ ni̱ xiꞌi̱ a̱ xaꞌa̱ꞌ kua̱chi̱ e̱ꞌ, te̱ ña̱ ja̱a̱nꞌ ndii, ña̱ kö̱o̱ꞌ kua̱chi̱ nduuꞌ a̱, te̱ ni̱ xiꞌi̱ a̱ xaꞌa̱ꞌ yooꞌ, ne̱ ndisoꞌ kua̱chi̱, sa̱kanꞌ te̱ kuꞌu̱n ndi̱a̱ka̱ a̱ yooꞌ nuu̱ꞌ Ndiosí. Ña̱ ndi̱xa̱ nduuꞌ a̱ ndii, ni̱ xiꞌi̱ xna̱ꞌa̱ ñu̱ꞌuꞌ ndeꞌi̱ a̱, ndisu̱ ni̱ na̱ti̱a̱ku̱ espíritu a̱.
1PE 3:19 Sa̱kanꞌ te̱ ni̱ xaꞌa̱n a̱, te̱ ni̱ kaꞌa̱n ndo̱so̱ꞌ a̱ nuu̱ꞌ nimá ña̱ ndasi i̱ꞌnu̱.
1PE 3:20 Te̱ ña̱ ja̱a̱nꞌ nduuꞌ nimá ne̱ yivi̱ꞌ, ne̱ nï̱ xi̱i̱n ka̱ndi̱xaꞌ ña̱ kaꞌán chuunꞌ Ndiosí ni̱ ndiee̱ i̱i̱n yivi̱ꞌ xta̱ꞌanꞌ kii̱ꞌ ni̱ xika̱ Noé i̱i̱n yivi̱ꞌ. Tee̱ꞌ ndee ni̱ ndiatu̱ kuie i̱ni̱ a̱ xaꞌa̱ꞌ ni̱a̱ kii̱ꞌ xaꞌaꞌ Noé ja̱a̱nꞌ tundo̱oꞌ chie̱ ndii, ndiaꞌviꞌ kui̱ti̱ꞌ ne̱ yivi̱ꞌ ni̱ kaku̱ xiinꞌ tundo̱oꞌ ja̱a̱nꞌ kii̱ꞌ ni̱ ki̱xi̱n ti̱kui saviꞌ ja̱a̱nꞌ. Uni̱a̱ taꞌan kui̱ti̱ꞌ ni̱a̱ nduuꞌ ne̱ ni̱ kaku̱ ña̱ sa̱kuuꞌ ni̱a̱.
1PE 3:21 Te̱ ti̱kui ja̱a̱nꞌ ndii, kaꞌán ndi̱a̱a̱ raꞌ xaꞌa̱ꞌ ña̱ chichiꞌ e̱ꞌ kuenta Cristo, te̱ xiinꞌ ña̱ ja̱a̱nꞌ ni̱ sa̱kakú Ndiosí yooꞌ vi̱ti̱n. Te̱ ña̱ chichiꞌ e̱ꞌ ja̱a̱nꞌ ndii, süu̱ꞌ kuenta ña̱ natiaꞌ e̱ꞌ i̱i̱n e̱ꞌ nduuꞌ a̱, süu̱ꞌ ja̱a̱nꞌ ndii i̱i̱n nuu̱ꞌ ña̱ taxiꞌ e̱ꞌ kuento e̱ꞌ nuu̱ꞌ Ndiosí xiinꞌ i̱i̱n ka̱niiꞌ nimá e̱ꞌ nduuꞌ a̱, te̱ xaꞌa̱ꞌ a̱ ña̱ ni̱ na̱ti̱a̱ku̱ Jesucristo, na ni̱ sa̱kakú a̱ yooꞌ.
1PE 3:22 Te̱ ña̱ ja̱a̱nꞌ ndii, ni̱ nda̱a̱ a̱ ndi̱viꞌ, te̱ nduꞌu̱ꞌ a̱ xi̱i̱nꞌ kua̱ꞌa̱ Ndiosí. Te̱ sa̱kuuꞌ ángele, xiinꞌ sa̱kuuꞌ ña̱ kumiꞌ ndi̱e̱e̱ꞌ, xiinꞌ sa̱kuuꞌ ña̱ kumiꞌ ña̱ ndi̱e̱eꞌ yoo nda̱ꞌaꞌ Jesús.
1PE 4:1 Xaꞌa̱ꞌ a̱ ña̱ ni̱ ndo̱ꞌo̱ Cristo xiinꞌ ñu̱ꞌuꞌ ndeꞌi̱ a̱ xaꞌa̱ꞌ e̱ꞌ ndii, niiꞌ sa̱kanꞌ tu̱ kuní a̱ ko̱o̱ tu̱ꞌva̱ ndoꞌó te̱ ku̱ndo̱ꞌo̱ ndo̱ꞌ, sa̱kanꞌ ña̱ ña̱ ni̱ ndo̱ꞌo̱ xiinꞌ ñu̱ꞌuꞌ ndeꞌi̱ a̱ ndii, xa̱ ni̱ sa̱ndiꞌiꞌ a̱ kua̱chi̱ e̱ꞌ.
1PE 4:2 Te̱ vi̱ti̱n, ña̱ kuuꞌ saaꞌ tiaku ka̱ e̱ꞌ ndii, na ka̱ka̱ e̱ꞌ xaaꞌ e̱ꞌ ña̱ kuní Ndiosí, te̱ süu̱ꞌ ka̱ka̱ e̱ꞌ sa̱a̱ e̱ꞌ ña̱ ndioo̱ꞌ i̱ni̱ e̱ꞌ, ña̱ nduuꞌ kuenta i̱i̱n yivi̱ꞌ.
1PE 4:3 Vi̱kuii̱n ndo̱ꞌ ña̱ xaaꞌ ndo̱ꞌ ña̱ xtani̱ ne̱ tukuꞌ, ne̱ ï̱ni̱ xini Jesús, ña̱ ni̱ xa̱a̱ ndo̱ꞌ xta̱ꞌanꞌ kii̱ꞌ ni̱ nduu̱ ndo̱ꞌ ne̱ ni̱ xika̱ xaaꞌ ña̱ ki̱ni̱ kuuꞌ xiinꞌ i̱i̱nꞌ ndo̱ꞌ, xiinꞌ ña̱ ki̱ni̱ ña̱ ndioo̱ꞌ i̱ni̱ ndo̱ꞌ, xiinꞌ ña̱ xini̱, xiinꞌ ña̱ xaꞌa ndo̱ꞌ vi̱koꞌ loco, xiinꞌ ña̱ ndieeꞌ sii̱ꞌ ndo̱ꞌ te̱ xini̱ va̱ ndo̱ꞌ, xiinꞌ ña̱ xakaꞌnuꞌ ndo̱ꞌ ndiosí saka, ña̱ kuä̱sa̱ꞌ kuní.
1PE 4:4 Ndisu̱ vi̱ti̱n ña̱ xäaꞌ ka̱ ndo̱ꞌ ña̱ ki̱ni̱ naa ña̱ xaaꞌ ne̱ ja̱a̱nꞌ ndii, siinꞌ kuuꞌ ndo̱ꞌ tuu ni̱a̱, sa̱kanꞌ na kani̱a̱ꞌa ni̱a̱ xaꞌa̱ꞌ ndo̱ꞌ.
1PE 4:5 Ndisu̱ ne̱ ja̱a̱nꞌ ndii, naá kivi̱ꞌ kuni̱ a̱ ña̱ na̱ta̱xi̱ ni̱a̱ kuenta nuu̱ꞌ Ndiosí, ña̱ xa̱ yoo tu̱ꞌva̱, te̱ sa̱naꞌmá a̱ ne̱ tiaku, xiinꞌ ne̱ xa̱ ni̱ xiꞌi̱.
1PE 4:6 Xaꞌa̱ꞌ a̱ ja̱a̱nꞌ na ni̱ xi̱ni̱ so̱ꞌo̱ tu̱ ne̱ xa̱ ni̱ xiꞌi̱ vi̱ti̱n tu̱ꞌu̱n va̱ꞌa̱ te̱ ku̱vi̱ na̱ti̱i̱n ni̱a̱ kivi̱ꞌ ñu̱u̱ ña̱ kö̱o̱ꞌ kivi̱ꞌ ndiꞌiꞌ tee̱ꞌ ndee ni̱ xiꞌi̱ ni̱a̱ nde̱e̱ naa xiꞌí ndee ka̱ ne̱ yivi̱ꞌ.
1PE 4:7 Xa̱ kuyatinꞌ kivi̱ꞌ ndi̱ꞌi̱ i̱i̱n yivi̱ꞌ. Xaꞌa̱ꞌ a̱ ja̱a̱nꞌ na ko̱o̱ ñuꞌuꞌ i̱ni̱ ndo̱ꞌ, te̱ ko̱o̱ tu̱ꞌva̱ ndo̱ꞌ, te̱ kaꞌa̱n ndo̱ꞌ xiinꞌ Ndiosí.
1PE 4:8 Te̱ ña̱ kaꞌnuꞌ ka̱ ndii, ku̱ndani̱ taꞌanꞌ xa̱va̱ꞌa̱ ndo̱ꞌ. Kua̱chi̱ ndii kii̱ꞌ xaaꞌ e̱ꞌ ña̱ ja̱a̱nꞌ xaꞌa̱ꞌ ne̱ yivi̱ꞌ ndii, yoo kaꞌnuꞌ i̱ni̱ e̱ꞌ xaꞌa̱ꞌ kuaꞌa̱ꞌ kua̱chi̱ ni̱a̱.
1PE 4:9 Te̱ na na̱ti̱i̱n taꞌanꞌ va̱ꞌa̱ ndo̱ꞌ vi̱ꞌe̱ ndo̱ꞌ, te̱ käꞌa̱n yu̱ꞌuꞌ ndo̱ꞌ kii̱ꞌ xaaꞌ ndo̱ꞌ ña̱ ja̱a̱nꞌ.
1PE 4:10 Te̱ i̱ꞌi̱n ndo̱ꞌ ndii, ka̱ka̱ nu̱u̱ ndo̱ꞌ nuu̱ꞌ i̱nga̱ ne̱ yivi̱ꞌ xiinꞌ i̱ꞌi̱n nuu̱ꞌ ña̱ chu̱u̱n ña̱ ni̱ ta̱xi̱ Ndiosí nda̱ꞌaꞌ ndo̱ꞌ. Te̱ chi̱ndi̱e̱eꞌ va̱ꞌa̱ ndo̱ꞌ ni̱a̱ xiinꞌ i̱ꞌi̱n ña̱ chu̱u̱n ja̱a̱nꞌ.
1PE 4:11 Xaꞌa̱ꞌ a̱ ja̱a̱nꞌ na, ne̱ kaꞌán ndo̱so̱ꞌ ndii, na kaꞌa̱n ni̱a̱ sa̱a̱ niiꞌ sa̱kaꞌán ña̱ꞌaꞌ Ndiosí kui̱ti̱ꞌ, te̱ ne̱ xikaꞌ nuuꞌ ndii, na ka̱ka̱ nu̱u̱ ni̱a̱ xiinꞌ ndi̱e̱e̱ꞌ Ndiosí kui̱ti̱ꞌ. Te̱ xiinꞌ ña̱ ja̱a̱nꞌ na̱ti̱i̱n Ndiosí sa̱kuuꞌ ña̱ xakaꞌnuꞌ xiinꞌ nda̱ꞌaꞌ Jesucristo, ña̱ xataꞌa̱n na̱ti̱i̱n ña̱ tiinꞌ kaꞌnuꞌ ña̱ꞌaꞌ e̱ꞌ, xiinꞌ sa̱kuuꞌ ña̱ ndi̱e̱e̱ꞌ nde̱e̱ ndiꞌiꞌ ni̱ kivi̱ꞌ. Sa̱kanꞌ na ku̱ndu̱u̱ a̱.
1PE 4:12 Ña̱ni̱ taꞌanꞌ mani̱ꞌ i̱, nä̱nda̱ni̱ ndo̱ꞌ kii̱ꞌ yoo tu̱ndoꞌo̱ꞌ chie̱ va̱ nuu̱ꞌ kivi̱ꞌ ñu̱u̱ ndo̱ꞌ, te̱ kä̱ni̱ni̱ ndo̱ꞌ ña̱ küní a̱ xkaꞌndi̱a̱ tu̱ndoꞌo̱ꞌ naa ña̱ ja̱a̱nꞌ nuu̱ꞌ kivi̱ꞌ ñu̱u̱ ndo̱ꞌ.
1PE 4:13 Süu̱ꞌ ja̱a̱nꞌ ndii na̱kua̱tiaꞌ va̱ nimá ndo̱ꞌ xaꞌa̱ꞌ a̱ ña̱ ndoꞌoꞌ ndo̱ꞌ nde̱e̱ naa ni̱ ndo̱ꞌo̱ Cristo, sa̱kanꞌ te̱ na̱kua̱tiaꞌ yaꞌa̱ ka̱ nimá ndo̱ꞌ kii̱ꞌ ku̱ni̱ ndo̱ꞌ na̱ndi̱koꞌ a̱ i̱i̱n yivi̱ꞌ xiinꞌ ña̱ nda̱tu̱nꞌ kooꞌ chukuuꞌ a̱.
1PE 4:14 Sañuꞌuꞌ va̱ Ndiosí ndoꞌó naaꞌ kaꞌán ki̱ni̱ ne̱ yivi̱ꞌ xiinꞌ ndo̱ꞌ xaꞌa̱ꞌ a̱ ña̱ nduuꞌ ndo̱ꞌ kuenta Cristo, sa̱kanꞌ ña̱ naá Espíritu Ndiosí, ña̱ nda̱tu̱nꞌ kooꞌ chukuuꞌ, nimá ndo̱ꞌ.
1PE 4:15 Te̱ naaꞌ sa̱ndoꞌoꞌ ne̱ yivi̱ꞌ yo̱o̱ ka̱ nduuꞌ ndoꞌó ndii, na kü̱ndu̱u̱ a̱ xaꞌa̱ꞌ a̱ ña̱ nduuꞌ ndo̱ꞌ ne̱ xaꞌni̱ꞌ ne̱ yivi̱ꞌ, uun xaꞌa̱ꞌ a̱ ña̱ nduuꞌ ndo̱ꞌ ne̱ kuiꞌna̱ꞌ, uun xaꞌa̱ꞌ a̱ ña̱ nduuꞌ ndo̱ꞌ ne̱ xaaꞌ nde̱e̱ ka̱ nuu̱ꞌ ña̱ ni̱a̱ꞌa, uun xaꞌa̱ꞌ a̱ ña̱ nduuꞌ ndo̱ꞌ ne̱ chiꞌniꞌ yu̱ꞌuꞌ nuu̱ꞌ a̱, miiꞌ kö̱o̱ꞌ kanaꞌ ndoꞌó.
1PE 4:16 Ndisu̱ naaꞌ ndoꞌoꞌ yo̱o̱ ka̱ xaꞌa̱ꞌ a̱ ña̱ nduuꞌ ndo̱ꞌ kuenta Cristo ndii, kö̱o̱ꞌ xaꞌa̱ꞌ ña̱ ku̱chani ndo̱ꞌ, süu̱ꞌ ja̱a̱nꞌ ndii sa̱kaꞌnuꞌ ndo̱ꞌ Ndiosí xaꞌa̱ꞌ a̱ ña̱ ndoꞌoꞌ ndo̱ꞌ ja̱a̱nꞌ xaꞌa̱ꞌ a̱ ña̱ nduuꞌ ndo̱ꞌ kuenta Cristo.
1PE 4:17 Kua̱chi̱ ndii xa̱ ni̱ xa̱ꞌaꞌ kivi̱ꞌ ña̱ sanaꞌmá Ndiosí sa̱kuuꞌ ne̱ yivi̱ꞌ, te̱ kuní a̱ ña̱ xi̱ꞌna̱ xa̱ꞌaꞌ a̱ xiinꞌ yooꞌ, ne̱ nduuꞌ kuenta a̱, te̱ naaꞌ xi̱ꞌna̱ ka̱ xiinꞌ yooꞌ xa̱ꞌaꞌ a̱ ndii, sa̱a̱ ka̱ vi̱ꞌ tu̱ ku̱ndo̱ꞌo̱ ne̱ küni ka̱ndi̱xaꞌ tu̱ꞌu̱n va̱ꞌa̱ xaꞌa̱ꞌ Ndiosí.
1PE 4:18 Kua̱chi̱ ndii yoso̱ꞌ a̱ nuu̱ꞌ tu̱tu̱ Ndiosí miiꞌ kaꞌán a̱ ndii: Te̱ naaꞌ tu̱ndoꞌo̱ꞌ xa̱va̱ꞌa̱ te̱ kaku̱ ne̱ xachuunꞌ nda̱ku ndii, sa̱a̱ ka̱ vi̱ꞌ tu̱ ku̱ndo̱ꞌo̱ ne̱ xaaꞌ ña̱ ni̱a̱ꞌa xiinꞌ ne̱ xaaꞌ kua̱chi̱. Sa̱kanꞌ kachi a̱.
1PE 4:19 Sa̱kanꞌ na kuiiꞌ, yo̱o̱ ka̱ ndoꞌoꞌ xaꞌa̱ꞌ a̱ ña̱ sa̱kanꞌ kuní Ndiosí ndii, na sa̱na̱kuaꞌa xiinꞌ mi̱iꞌ ni̱a̱ nda̱ꞌaꞌ a̱, sa̱kanꞌ ña̱ ña̱ ni̱ xa̱ꞌa̱ i̱i̱n yivi̱ꞌ ndii, saxinú a̱ kuento ña̱ taxiꞌ a̱. Xaꞌa̱ꞌ a̱ ja̱a̱nꞌ na nä̱ko̱o̱ ndo̱ꞌ ña̱ xaaꞌ ndo̱ꞌ ña̱ va̱ꞌa̱.
1PE 5:1 Kuni kaꞌa̱n ndaꞌvi i̱ xiinꞌ te̱ xi̱xa̱, te̱ xitoꞌ ndoꞌó, ne̱ nakayá xaꞌa̱ꞌ Jesús, xaꞌa̱ꞌ a̱ ña̱ nduuꞌ tu̱ yuꞌu̱ te̱ xi̱xa̱ nde̱e̱ naa te̱ ja̱a̱nꞌ, te̱ ni̱ xi̱ni̱ ndu̱chiꞌ nuu̱ꞌ i̱ ña̱ ni̱ ndo̱ꞌo̱ Cristo, sa̱kanꞌ tu̱ na̱ti̱i̱n ingaꞌ i̱ xiinꞌ te̱ ja̱a̱nꞌ ña̱ nda̱tu̱nꞌ kooꞌ chukuuꞌ ña̱ tuvi̱ sa̱a̱ Ndiosí nuu̱ꞌ kuꞌu̱n e̱ꞌ.
1PE 5:2 Kaꞌán ndaꞌvi i̱ xiinꞌ ndo̱ꞌ ña̱ ko̱to̱ va̱ꞌa̱ ndo̱ꞌ ne̱ nduuꞌ kuenta Ndiosí, ne̱ ni̱ ta̱xi̱ a̱ nda̱ꞌaꞌ ndo̱ꞌ xitoꞌ ndo̱ꞌ, te̱ nduuꞌ ni̱a̱ nde̱e̱ naa mbe̱e̱ xitoꞌ ndo̱ꞌ. Te̱ sä̱a̱ ndo̱ꞌ ña̱ ja̱a̱nꞌ xiinꞌ ña̱ ndi̱e̱eꞌ, ni̱ nde̱e̱ sä̱a̱ tu̱ ndo̱ꞌ a̱ xaꞌa̱ꞌ a̱ ña̱ too ndo̱ꞌ xu̱ꞌunꞌ, süu̱ꞌ ja̱a̱nꞌ ndii sa̱a̱ ndo̱ꞌ a̱ xaꞌa̱ꞌ a̱ ña̱ kuni ka̱ka̱ nu̱u̱ ndo̱ꞌ nuu̱ꞌ ne̱ ni̱ ta̱xi̱ Ndiosí xitoꞌ ndo̱ꞌ ja̱a̱nꞌ.
1PE 5:3 Te̱ kü̱u̱ ndo̱ꞌ nde̱e̱ naa xto̱ꞌo̱ xiinꞌ ne̱ xitoꞌ ndo̱ꞌ ja̱a̱nꞌ, süu̱ꞌ ja̱a̱nꞌ ndii ku̱ndu̱u̱ ndo̱ꞌ ne̱ niaꞌá i̱chiꞌ Ndiosí nuu̱ꞌ ne̱ ja̱a̱nꞌ.
1PE 5:4 Te̱ kii̱ꞌ na̱ndi̱koꞌ ña̱ pa̱xto kuuꞌ nu̱uꞌ ndii, na̱ti̱i̱n ndo̱ꞌ corona nda̱tu̱nꞌ xa̱va̱ꞌa̱ ña̱ kö̱o̱ꞌ kivi̱ꞌ ti̱viꞌ.
1PE 5:5 Ndoꞌó, ne̱ sa̱va̱ ndii, ko̱to̱ kaꞌnuꞌ ndo̱ꞌ te̱ xi̱xa̱. Te̱ sa̱kuuꞌ ndo̱ꞌ ndii, ko̱to̱ kaꞌnuꞌ taꞌanꞌ ndo̱ꞌ xiinꞌ ña̱ ndaꞌvi ku̱u̱ nimá ndo̱ꞌ. Naa yoso̱ꞌ a̱ nuu̱ꞌ tu̱tu̱ Ndiosí miiꞌ kaꞌán a̱ ndii: Nakasi Ndiosí nuu̱ꞌ ne̱ ñuñuꞌ, ndisu̱ ne̱ ndaꞌvi kuuꞌ nimá ndii, chindieeꞌ ña̱ꞌaꞌ a̱. Sa̱kanꞌ yoso̱ꞌ a̱.
1PE 5:6 Ña̱ ja̱a̱nꞌ na kuiiꞌ ko̱ꞌni̱ xa̱chiꞌ ndo̱ꞌ xiinꞌ ña̱ ndaꞌvi kuuꞌ nimá ndo̱ꞌ nda̱ꞌaꞌ kaꞌnuꞌ kooꞌ chukuuꞌ Ndiosí, te̱ ti̱i̱n kaꞌnuꞌ a̱ ndoꞌó kii̱ꞌ xaa̱ kivi̱ꞌ ña̱ ni̱ chi̱tuní a̱.
1PE 5:7 Te̱ na̱ko̱o̱ ndo̱ꞌ sa̱kuuꞌ ña̱ sandiꞌni̱ nimá ndo̱ꞌ nda̱ꞌaꞌ Ndiosí, sa̱kanꞌ ña̱ ndiꞌni̱ ña̱ ja̱a̱nꞌ xaꞌa̱ꞌ ña̱ ndoꞌoꞌ ndo̱ꞌ.
1PE 5:8 Ko̱o̱ ñuꞌuꞌ i̱ni̱ ndo̱ꞌ, te̱ ko̱o̱ tu̱ꞌva̱ tu̱ ndo̱ꞌ, sa̱kanꞌ ña̱ ña̱ ndi̱va̱ꞌa̱, ña̱ ndasiꞌ taꞌanꞌ xiinꞌ e̱ꞌ ndii, xikaꞌ nduuꞌ a̱ yooꞌ nde̱e̱ naa león kii̱ꞌ xiña riꞌ nandukuꞌ riꞌ yo̱o̱ ku̱vi̱ ko̱koꞌ riꞌ.
1PE 5:9 Te̱ tä̱xi̱ ndo̱ꞌ ña̱ ke̱ta̱ va̱ꞌa̱ ña̱ ndi̱va̱ꞌa̱ ja̱a̱nꞌ nuu̱ꞌ ndo̱ꞌ, te̱ kui̱ta̱ ni̱ꞌi̱ va̱ ndo̱ꞌ nuu̱ꞌ ña̱ i̱ni̱ ndo̱ꞌ xini ndo̱ꞌ Jesús, sa̱kanꞌ ña̱ xiní ndo̱ꞌ ña̱ ndoꞌoꞌ tu̱ i̱nga̱ ne̱ i̱ni̱ xini Jesús i̱i̱n kachi nuu̱ꞌ tu̱ndoꞌo̱ꞌ miiꞌ ka̱ ndi̱e̱e̱ꞌ ni̱a̱ i̱i̱n yivi̱ꞌ.
1PE 5:10 Ndisu̱ kii̱ꞌ ndi̱ꞌi̱ ku̱ndo̱ꞌo̱ ndo̱ꞌ i̱i̱n xaꞌaꞌ ndii, mi̱iꞌ Ndiosí nda̱sa̱nda̱ku nimá ndo̱ꞌ te̱ kui̱ta̱ ni̱ꞌi̱ ndo̱ꞌ nuu̱ꞌ i̱chiꞌ a̱, te̱ kui̱ta̱ kutu̱ꞌ tu̱ ndo̱ꞌ. Sa̱kanꞌ ña̱ Ndiosí ja̱a̱nꞌ ndii, ndani̱ mi̱iꞌ a̱ yooꞌ, te̱ su̱vi̱ a̱ ni̱ ka̱na̱ yooꞌ te̱ ku̱ndi̱e̱e̱ e̱ꞌ nde̱e̱ ndiꞌiꞌ ni̱ kivi̱ꞌ miiꞌ nda̱tu̱nꞌ xa̱va̱ꞌa̱ kaaꞌ xaꞌa̱ꞌ a̱ ña̱ nduuꞌ e̱ꞌ kuenta Cristo.
1PE 5:11 Te̱ Ndiosí na na̱ti̱i̱n sa̱kuuꞌ ña̱ tiinꞌ kaꞌnuꞌ, xiinꞌ sa̱kuuꞌ ña̱ ndi̱e̱eꞌ nde̱e̱ ndi̱ꞌi̱ ni̱ kivi̱ꞌ. Sa̱kanꞌ na ku̱ndu̱u̱ a̱.
1PE 5:12 Xiní i̱ ña̱ Silvano ndii, i̱i̱n te̱ xikaꞌ nda̱ku i̱chiꞌ Jesús nduuꞌ ra̱, te̱ ja̱a̱nꞌ ni̱ chi̱ndi̱e̱eꞌ yuꞌu̱ ni̱ ke̱ꞌi̱ i̱ tu̱tu̱ ña̱ sie yoꞌoꞌ te̱ sa̱ndi̱e̱ni i̱ ndoꞌó, te̱ ta̱xi̱ i̱ ña̱ ku̱nda̱ni̱ va̱ꞌa̱ ndo̱ꞌ ndee xaꞌa̱ꞌ xna̱ꞌa̱ nduuꞌ a̱ na̱ ndani̱ mi̱iꞌ Ndiosí yooꞌ. Ña̱ ja̱a̱nꞌ na kuiiꞌ na kui̱ta̱ ni̱ꞌi̱ ndo̱ꞌ nuu̱ꞌ ña̱ ja̱a̱nꞌ.
1PE 5:13 Ne̱ ni̱ na̱ka̱xi̱n tu̱ Ndiosí, ne̱ nakayá xaꞌa̱ꞌ Jesús ñu̱u̱ Babilonia ndii, tiꞌviꞌ ni̱a̱ chaꞌanꞌ ndo̱ꞌ. Te̱ sa̱kanꞌ tu̱ tiꞌviꞌ Marcos, te̱ nduuꞌ nde̱e̱ naa siꞌe̱ i̱, chaꞌanꞌ ndo̱ꞌ.
1PE 5:14 Te̱ chi̱to nuu̱ꞌ taꞌanꞌ sa̱kuuꞌ ndo̱ꞌ kuenta Jesús xaꞌa̱ꞌ a̱ ña̱ ndani̱ taꞌanꞌ ndo̱ꞌ nde̱e̱ naa taꞌanꞌ mi̱iꞌ ndo̱ꞌ, te̱ xiinꞌ ña̱ ja̱a̱nꞌ na̱kua̱tu̱ taꞌanꞌ ndo̱ꞌ. Te̱ na ko̱o̱ na ña̱ mani̱ꞌ ña̱ taxiꞌ Ndiosí xiinꞌ sa̱kuuꞌ ndoꞌó, ne̱ nduuꞌ kuenta Jesucristo. Sa̱kanꞌ na ku̱ndu̱u̱ a̱.
2PE 1:1 Yuꞌu̱ nduuꞌ Simón Pedro, te̱ xikaꞌ nuuꞌ nuu̱ꞌ Jesucristo, te̱ ña̱ ja̱a̱nꞌ ni̱ ti̱a̱nu̱ꞌ yuꞌu̱ saniaꞌá i̱ i̱chiꞌ a̱. Te̱ tiꞌviꞌ i̱ chaꞌanꞌ ndoꞌó, ne̱ ni̱ na̱ti̱i̱n i̱i̱n ña̱ va̱ꞌa̱ xa̱va̱ꞌa̱, ña̱ i̱ni̱ na ndo̱ꞌ xini ndo̱ꞌ Jesús sa̱a̱ niiꞌ i̱ni̱ ndu̱. Te̱ ni̱ na̱ti̱i̱n ndo̱ꞌ ña̱ ja̱a̱nꞌ xaꞌa̱ꞌ a̱ ña̱ xachuunꞌ nda̱ku Ndiosí e̱ꞌ Jesucristo, ña̱ ni̱ sa̱kakú yooꞌ.
2PE 1:2 Te̱ i̱ꞌi̱n kivi̱ꞌ na sa̱ñuꞌuꞌ na Ndiosí ndoꞌó, te̱ na ta̱xi̱ yaꞌa̱ tu̱ a̱ ña̱ mani̱ꞌ ko̱o̱ xiinꞌ ndo̱ꞌ xaꞌa̱ꞌ ña̱ xiní ndo̱ꞌ xaꞌa̱ꞌ a̱, xiinꞌ ña̱ xiní ndo̱ꞌ xaꞌa̱ꞌ xto̱ꞌo̱ e̱ꞌ Jesús.
2PE 1:3 Xiinꞌ ña̱ ndi̱e̱e̱ꞌ Ndiosí ni̱ ta̱xi̱ a̱ sa̱kuuꞌ ña̱ kuní nuu̱ꞌ e̱ꞌ te̱ ku̱ti̱a̱ku̱ e̱, te̱ ka̱ka̱ nda̱ku xna̱ꞌa̱ e̱ꞌ nu̱uꞌ a̱ xaꞌa̱ꞌ a̱ ña̱ ni̱ ta̱xi̱ a̱ ku̱nda̱ni̱ e̱ꞌ xaꞌa̱ꞌ Jesús, ña̱ ni̱ ka̱na̱ yooꞌ xiinꞌ ña̱ ndi̱e̱e̱ꞌ mi̱iꞌ a̱ xiinꞌ chu̱u̱n kaꞌnuꞌ ña̱ ni̱ xa̱a̱ a̱.
2PE 1:4 Te̱ xiinꞌ ña̱ ja̱a̱nꞌ ni̱ ta̱xi̱ Ndiosí kuento a̱ nuu̱ꞌ e̱ꞌ, te̱ kuento ja̱a̱nꞌ ndii, nda̱tu̱nꞌ va̱ a̱, te̱ kaꞌnuꞌ va̱ tu̱ a̱. Sa̱kanꞌ te̱ kii̱ꞌ ndi̱ꞌi̱ ki̱e̱e̱ ndo̱ꞌ nda̱ꞌaꞌ ña̱ ki̱ni̱ ña̱ kuní i̱i̱nꞌ ndo̱ꞌ, ña̱ yoo i̱i̱n yivi̱ꞌ yoꞌoꞌ ndii, na̱ti̱i̱n ndo̱ꞌ ñu̱ꞌuꞌ ndeꞌi̱ ña̱ yoo ndi̱viꞌ.
2PE 1:5 Xaꞌa̱ꞌ a̱ ja̱a̱nꞌ na sa̱a̱ ndo̱ꞌ sa̱kuuꞌ ña̱ nduxa̱ꞌ, te̱ süu̱ꞌ i̱ni̱ kui̱ti̱ꞌ ndo̱ꞌ ku̱ni̱ ndo̱ꞌ Jesús, süu̱ꞌ ja̱a̱nꞌ ndii sa̱a̱ tu̱ ndo̱ꞌ ña̱ nduxa̱ꞌ te̱ ka̱ka̱ nda̱ku ndo̱ꞌ, te̱ süu̱ꞌ ña̱ ja̱a̱nꞌ kui̱ti̱ꞌ sa̱a̱ ndo̱ꞌ, süu̱ꞌ ja̱a̱nꞌ ndii sa̱a̱ tu̱ ndo̱ꞌ ña̱ nduxa̱ꞌ te̱ ku̱nda̱ni̱ ka̱ ndo̱ꞌ xaꞌa̱ꞌ Ndiosí.
2PE 1:6 Te̱ süu̱ꞌ ña̱ ja̱a̱nꞌ kui̱ti̱ꞌ sa̱a̱ ndo̱ꞌ, süu̱ꞌ ja̱a̱nꞌ ndii sa̱a̱ tu̱ ndo̱ꞌ ña̱ nduxa̱ꞌ te̱ ndi̱ko̱ niꞌiꞌ xiinꞌ mi̱iꞌ ndo̱ꞌ, te̱ süu̱ꞌ ña̱ ja̱a̱nꞌ kui̱ti̱ꞌ sa̱a̱ ndo̱ꞌ, süu̱ꞌ ja̱a̱nꞌ ndii sa̱nduxa̱ꞌ tu̱ ndo̱ꞌ te̱ kuie ku̱u̱ i̱ni̱ ndo̱ꞌ, te̱ süu̱ꞌ ña̱ ja̱a̱nꞌ kui̱ti̱ꞌ sa̱a̱ ndo̱ꞌ, süu̱ꞌ ja̱a̱nꞌ ndii sa̱nduxa̱ꞌ tu̱ ndo̱ꞌ te̱ sa̱a̱ ndo̱ꞌ ña̱ kuní Ndiosí kui̱ti̱ꞌ.
2PE 1:7 Te̱ süu̱ꞌ ña̱ ja̱a̱nꞌ kui̱ti̱ꞌ sa̱a̱ ndo̱ꞌ, süu̱ꞌ ja̱a̱nꞌ ndii sa̱nduxa̱ꞌ tu̱ ndo̱ꞌ te̱ ku̱ndani̱ taꞌanꞌ ndo̱ꞌ nde̱e̱ naa taꞌanꞌ mi̱iꞌ ndo̱ꞌ nduuꞌ ne̱ yivi̱ꞌ, te̱ süu̱ꞌ ña̱ ja̱a̱nꞌ kui̱ti̱ꞌ sa̱a̱ ndo̱ꞌ, süu̱ꞌ ja̱a̱nꞌ ndii sa̱a̱ tu̱ ndo̱ꞌ ña̱ nduxa̱ꞌ te̱ ku̱ndani̱ taꞌanꞌ ndo̱ꞌ xiinꞌ i̱i̱n ka̱niiꞌ nimá ndo̱ꞌ.
2PE 1:8 Sa̱kanꞌ ña̱, naaꞌ xaaꞌ ndo̱ꞌ sa̱kuuꞌ ña̱ ja̱a̱nꞌ, te̱ chituꞌ vi̱ꞌ a̱ nimá ndo̱ꞌ ndii, sa̱kuaꞌnuꞌ a̱ ndoꞌó nuu̱ꞌ ña̱ xiní ndo̱ꞌ xaꞌa̱ꞌ xto̱ꞌo̱ e̱ꞌ Jesucristo, te̱ täxiꞌ a̱ ku̱ndu̱u̱ ndo̱ꞌ ne̱ kuä̱sa̱ꞌ kuní, uun ne̱ kö̱o̱ꞌ xa̱chiꞌ ña̱ va̱ꞌa̱ xaaꞌ xaꞌa̱ꞌ Ndiosí.
2PE 1:9 Te̱ ne̱ kö̱o̱ꞌ ña̱ ja̱a̱nꞌ ñuꞌuꞌ nimá ndii, xïtoꞌ xa̱chiꞌ ni̱a̱ ña̱ xaaꞌ ni̱a̱, te̱ nduuꞌ ni̱a̱ nde̱e̱ naa ne̱ kuiꞌe nuu̱ꞌ näkaꞌanꞌ ka̱ ni̱a̱ ña̱ xa̱ ni̱ sa̱ndoyoꞌ Ndiosí kua̱chi̱ ña̱ ni̱ xa̱a̱ ni̱a̱ xta̱ꞌanꞌ.
2PE 1:10 Ña̱ni̱ taꞌanꞌ i̱, sa̱kanꞌ na kuiiꞌ sa̱a̱ ka̱ ndo̱ꞌ sa̱kuuꞌ ña̱ nduxa̱ꞌ te̱ sa̱a̱ ndo̱ꞌ ña̱ ja̱a̱nꞌ, te̱ ko̱to̱ va̱ ndo̱ꞌ ña̱ ni̱ ka̱na̱ Ndiosí ndoꞌó, sa̱kanꞌ ña̱ su̱vi̱ a̱ ni̱ na̱ka̱xi̱n ndoꞌó. Te̱ naaꞌ xaaꞌ ndo̱ꞌ sa̱kanꞌ ndii, kö̱o̱ꞌ kivi̱ꞌ ku̱xi̱o̱o̱ ndo̱ꞌ nuu̱ꞌ a̱.
2PE 1:11 Te̱ kii̱ꞌ xaaꞌ ndo̱ꞌ ña̱ ja̱a̱nꞌ ndii, nu̱niaꞌ koꞌoꞌ Ndiosí yiꞌeꞌ nuu̱ꞌ ndo̱ꞌ te̱ xkaꞌndi̱a̱ ndo̱ꞌ miiꞌ xaꞌndia chuunꞌ Jesucristo nde̱e̱ ndiꞌiꞌ ni̱ kivi̱ꞌ, ña̱ nduuꞌ xto̱ꞌo̱ e̱ꞌ, ña̱ ni̱ sa̱kakú yooꞌ.
2PE 1:12 Ña̱ ja̱a̱nꞌ na kuiiꞌ sanakaꞌanꞌ chito̱ i̱ ndoꞌó xaꞌa̱ꞌ ña̱ ni̱ kaꞌa̱n i̱ ja̱a̱nꞌ tee̱ꞌ ndee xa̱ xiní ndo̱ꞌ a̱, te̱ xikaꞌ ni̱ꞌi̱ ndo̱ꞌ xiinꞌ ña̱ ndi̱xa̱ ja̱a̱nꞌ, ña̱ kumiꞌ ndo̱ꞌ vi̱ti̱n.
2PE 1:13 Sa̱kanꞌ ña̱ xiní i̱ ña̱ vi̱ti̱n ña̱ kusaaꞌ tiaku i̱ xiinꞌ ñu̱ꞌuꞌ ndeꞌi̱ yoꞌoꞌ ndii, kuní a̱ sa̱na̱kaꞌanꞌ chito̱ i̱ ndoꞌó xaꞌa̱ꞌ ña̱ ja̱a̱nꞌ.
2PE 1:14 Sa̱kanꞌ ña̱ xiní i̱ ndii, nä̱ꞌaꞌ ka̱ te̱ na̱ko̱o̱ i̱ ñu̱ꞌuꞌ ndeꞌi̱ i̱ naa ni̱ kaꞌa̱n xto̱ꞌo̱ e̱ꞌ Jesucristo xiinꞌ i̱.
2PE 1:15 Te̱ xiinꞌ ña̱ ndi̱e̱eꞌ sanakaꞌanꞌ tu̱ i̱ ndoꞌó sa̱kuuꞌ ña̱ yo̱ꞌo̱ꞌ vi̱ti̱n te̱ na̱ka̱ꞌanꞌ ndo̱ꞌ a̱ tee̱ꞌ ndee xa̱ ni̱ xiꞌi̱ i̱.
2PE 1:16 Kii̱ꞌ ni̱ sa̱kuniꞌ ndu̱ ndoꞌó xaꞌa̱ꞌ ña̱ ndi̱e̱e̱ꞌ kooꞌ chukuuꞌ xto̱ꞌo̱ e̱ꞌ Jesucristo, xiinꞌ xaꞌa̱ꞌ ña̱ na̱ndi̱koꞌ a̱ i̱i̱n yivi̱ꞌ ndii, nï̱ kaꞌa̱n ndu̱ xiinꞌ kuento xini tuní ndaꞌvi so̱ꞌo̱. Süu̱ꞌ ja̱a̱nꞌ ndii ni̱ kaꞌa̱n ndu̱ xaꞌa̱ꞌ ña̱ ni̱ xi̱ni̱ ndu̱chiꞌ nuu̱ꞌ ndu̱, ña̱ kaꞌnuꞌ va̱ ña̱ nduuꞌ Jesús ja̱a̱nꞌ.
2PE 1:17 Kua̱chi̱ ndii ni̱ ti̱i̱n kaꞌnuꞌ ña̱ꞌaꞌ yu̱vaꞌ e̱ꞌ Ndiosí, te̱ ni̱ nda̱sa̱yiꞌé va̱ tu̱ ña̱ꞌaꞌ a̱. Te̱ nde̱e̱ ndi̱viꞌ, miiꞌ nduꞌu̱ꞌ ña̱ kaꞌnuꞌ kooꞌ chukuuꞌ, ni̱ xi̱ni̱ so̱ꞌo̱ ndu̱ tachi̱ꞌ yu̱ꞌuꞌ a̱ ña̱ kaꞌán ndii: “Siꞌe̱ i̱, ña̱ ndani̱ va̱ i̱, nduuꞌ ña̱ ñaa̱ꞌ. Te̱ va̱ꞌa̱ va̱ kuni i̱ xini ña̱ꞌaꞌ i̱”, ni̱ kachi̱ a̱.
2PE 1:18 Te̱ mi̱iꞌ nduꞌu̱ nduuꞌ te̱ ni̱ xi̱ni̱ so̱ꞌo̱ tachi̱ꞌ yu̱ꞌuꞌ ña̱ ni̱ ki̱xi̱n nde̱e̱ ndi̱viꞌ kii̱ꞌ ni̱ ita̱ ndu̱ xiinꞌ Jesús xíniꞌ i̱kuꞌ su̱ꞌu̱n.
2PE 1:19 Te̱ xiinꞌ ña̱ ja̱a̱nꞌ ni̱ xi̱ni̱ e̱ꞌ ni̱ xinu̱ ña̱ ni̱ kaꞌa̱n te̱ ni̱ kaꞌa̱n tiakú tu̱ꞌu̱n Ndiosí, sa̱kanꞌ na va̱ꞌa̱ xaaꞌ ndo̱ꞌ naaꞌ ka̱ndi̱xaꞌ ndo̱ꞌ a̱, sa̱kanꞌ ña̱ ku̱ndu̱u̱ a̱ nde̱e̱ naa ñuꞌu̱ ña̱ ko̱tuu̱n nuu̱ꞌ ndo̱ꞌ miiꞌ i̱i̱n yaví nde̱e̱ kitu̱ꞌ, te̱ tuvi̱ Jesús nimá ndo̱ꞌ, ña̱ nduuꞌ nde̱e̱ naa tiuu̱nꞌ chie̱, tiꞌ ketaꞌ kua̱xi̱ kitúꞌ.
2PE 1:20 Te̱ ña̱ kaꞌnuꞌ ka̱ nduuꞌ a̱ ña̱ ku̱nda̱ni̱ ndo̱ꞌ ña̱ nde̱e̱ i̱i̱n tu̱ꞌu̱n ña̱ yoso̱ꞌ nuu̱ꞌ tu̱tu̱ Ndiosí, ña̱ kaꞌán tiakú ja̱a̱nꞌ ndii, nï̱ ka̱ku̱ a̱ xíniꞌ nde̱e̱ i̱i̱n te̱ yivi̱ꞌ.
2PE 1:21 Kua̱chi̱ ndii, kii̱ꞌ ni̱ kaꞌa̱n tiakú te̱ yivi̱ꞌ tu̱ꞌu̱n Ndiosí ndii, nï̱ ka̱ku̱ a̱ xíniꞌ mi̱iꞌ ra̱, süu̱ꞌ ja̱a̱nꞌ ndii Espíritu Santo ni̱ sa̱kaꞌán ña̱ꞌaꞌ, te̱ ni̱ kaꞌa̱n tiakú ra̱ sa̱a̱ kuní Ndiosí.
2PE 2:1 Ndisu̱ ni̱ yoo̱ tu̱ te̱ kaꞌán tiakú tu̱ꞌu̱n vixi̱ te̱i̱n ne̱ i̱chiꞌ ya̱taꞌ e̱ꞌ, ne̱ Israel. Te̱ niiꞌ sa̱kanꞌ ko̱o̱ tu̱ te̱ saniaꞌá tu̱n vixi̱ te̱i̱n ndoꞌó. Te̱ sa̱niaꞌá si̱ꞌe ra̱ ña̱ xini xaꞌanꞌ ña̱ sa̱tíviꞌ ne̱ yivi̱ꞌ, te̱ xiinꞌ ña̱ ja̱a̱nꞌ ndii, nde̱e̱ xaꞌa̱ꞌ xto̱ꞌo̱ e̱ꞌ, ña̱ ni̱ sa̱kakú ña̱ꞌaꞌ, ndï̱e̱e̱ yu̱ꞌuꞌ ra̱. Te̱ xaꞌa̱ꞌ ña̱ ja̱a̱nꞌ ndii, kiꞌi̱ꞌ va̱ ki̱xi̱n ña̱ sa̱ndo̱ñuꞌuꞌ ña̱ꞌaꞌ.
2PE 2:2 Kuaꞌa̱ꞌ va̱ ne̱ nduuꞌ kuenta Ndiosí ku̱ndiku̱n xata̱ꞌ ña̱ ka̱ꞌa̱n ña̱ saniaꞌá te̱ ja̱a̱nꞌ. Te̱ xaꞌa̱ꞌ a̱ ña̱ xaaꞌ ni̱a̱ ña̱ ja̱a̱nꞌ ndii, ka̱ni̱a̱ꞌa ne̱ yivi̱ꞌ xaꞌa̱ꞌ i̱chiꞌ ña̱ ndi̱xa̱, ña̱ ndikún e̱ꞌ.
2PE 2:3 Te̱ xaꞌa̱ꞌ a̱ ña̱ ndioo̱ꞌ i̱ni̱ va̱ ra̱ xaꞌa̱ꞌ xu̱ꞌunꞌ ndii, ta̱va̱ꞌ ra̱ xu̱ꞌunꞌ nda̱ꞌaꞌ ndo̱ꞌ xaꞌa̱ꞌ kuento ndaꞌvi so̱ꞌo̱, ña̱ xini xaꞌanꞌ ja̱a̱nꞌ. Xaꞌa̱ꞌ a̱ ja̱a̱nꞌ na nde̱e̱ xta̱ꞌanꞌ vi̱ꞌ xa̱ ni̱ chi̱tuní Ndiosí ña̱ sa̱ndoꞌoꞌ a̱ ra̱, te̱ xa̱ yoo tu̱ꞌva̱ kivi̱ꞌ ña̱ ndo̱ñuꞌuꞌ ra̱.
2PE 2:4 Ndiosí ndii, nï̱ yoo̱ kaꞌnuꞌ i̱ni̱ a̱ xaꞌa̱ꞌ ángele, ña̱ ni̱ xa̱a̱ kua̱chi̱, süu̱ꞌ ja̱a̱nꞌ ndii ni̱ ko̱ꞌni̱ ña̱ꞌaꞌ a̱ ti̱xi̱n i̱i̱n yavi̱ kunu va̱, te̱ ni̱ nda̱si̱ i̱ꞌnu̱ ña̱ꞌaꞌ a̱ miiꞌ i̱i̱n yaví i̱kanꞌ, te̱ ni̱ ta̱xi̱ ndi̱a̱tu̱ ña̱ꞌaꞌ a̱ nde̱e̱ xaa̱ kivi̱ꞌ ña̱ sa̱naꞌmá a̱ sa̱kuuꞌ ne̱ yivi̱ꞌ.
2PE 2:5 Te̱ sa̱kanꞌ tu̱ nï̱ yoo̱ kaꞌnuꞌ i̱ni̱ Ndiosí xaꞌa̱ꞌ ne̱ ni̱ xa̱a̱ ña̱ ni̱a̱ꞌa ni̱ ndiee̱ i̱i̱n yivi̱ꞌ xta̱ꞌanꞌ, kii̱ꞌ ni̱ ti̱ꞌviꞌ a̱ savi̱ꞌ, te̱ ni̱ xa̱ꞌni̱ꞌ ña̱ꞌaꞌ a̱, te̱ ni̱ sa̱kakú a̱ Noé kui̱ti̱ꞌ, te̱ ni̱ kaꞌa̱n ndo̱so̱ꞌ xaꞌa̱ꞌ ña̱ sanaꞌmá nda̱ku Ndiosí, te̱ ni̱ sa̱kakú tu̱ a̱ uxa̱ taꞌan ka̱ ne̱ yivi̱ꞌ xiinꞌ ra̱.
2PE 2:6 Te̱ ni̱ sa̱nduxín tu̱ a̱ ne̱ ni̱ ndiee̱ ñu̱u̱ Sodoma xiinꞌ ñu̱u̱ Gomorra nde̱e̱ ni̱ na̱ndu̱u̱ ñu̱u̱ ja̱a̱nꞌ ndee yáaꞌ núꞌu kui̱ti̱ꞌ, te̱ xiinꞌ ña̱ ja̱a̱nꞌ niaꞌá a̱ sa̱a̱ sa̱ndoꞌoꞌ a̱ ne̱ xaaꞌ ña̱ ni̱a̱ꞌa.
2PE 2:7 Ndisu̱ Lot ndii, ni̱ sa̱kakú ña̱ꞌaꞌ Ndiosí xaꞌa̱ꞌ a̱ ña̱ ni̱ xa̱chuunꞌ nda̱ku ra̱ nuu̱ꞌ a̱, te̱ ni̱ ndi̱ꞌni̱ va̱ nimá ra̱ kii̱ꞌ xitoꞌ ra̱ ña̱ ni̱a̱ꞌa, ña̱ xaaꞌ ne̱ ñu̱u̱ ra̱ ja̱a̱nꞌ.
2PE 2:8 Te̱ ni̱ xa̱chuunꞌ nda̱ku ja̱a̱nꞌ ndii, ni̱ ndo̱ꞌo̱ kuaꞌa̱ꞌ nimá nda̱ku ra̱ i̱ꞌi̱n kivi̱ꞌ kuaꞌa̱n xaꞌa̱ꞌ ña̱ ni̱a̱ꞌa ña̱ ni̱ xa̱a̱ ni̱a̱, ña̱ ni̱ xi̱ni̱ ra̱ xiinꞌ ña̱ ni̱ xi̱ni̱ so̱ꞌo̱ ra̱.
2PE 2:9 Te̱ xiinꞌ sa̱kuuꞌ ña̱ ja̱a̱nꞌ niaꞌá xto̱ꞌo̱ e̱ꞌ Ndiosí ña̱ kumiꞌ a̱ ndi̱e̱e̱ꞌ, te̱ sa̱kakú a̱ ne̱ xaaꞌ ña̱ kuní a̱ nuu̱ꞌ ña̱ sandoꞌoꞌ ña̱ꞌaꞌ. Te̱ kumiꞌ tu̱ a̱ ndi̱e̱e̱ꞌ te̱ sandoꞌoꞌ a̱ ne̱ xächuunꞌ nda̱ku ja̱a̱nꞌ kii̱ꞌ xaa̱ kivi̱ꞌ ña̱ sa̱naꞌmá a̱ sa̱kuuꞌ ne̱ yivi̱ꞌ.
2PE 2:10 Ña̱ ja̱a̱nꞌ na sa̱ndoꞌoꞌ xto̱ꞌo̱ e̱ꞌ sa̱kuuꞌ ne̱ xaaꞌ ña̱ xeꞌnaꞌ ja̱a̱nꞌ xiinꞌ ña̱ ka̱ꞌa̱n ña̱ ndioo̱ꞌ i̱ni̱ i̱i̱nꞌ mi̱iꞌ ni̱a̱, te̱ yïꞌvi ni̱a̱ kani̱a̱ꞌa ni̱a̱ xaꞌa̱ꞌ a̱ ña̱ ndi̱e̱eꞌ a̱. Te̱ saniaꞌá ña̱ xini xaꞌanꞌ ja̱a̱nꞌ ndii, tïaku yu̱ꞌuꞌ ra̱, te̱ ñuñuꞌ tu̱ ra̱, te̱ yïꞌvi tu̱ ra̱ ña̱ kani̱a̱ꞌa ra̱ xaꞌa̱ꞌ ña̱ kumiꞌ ndi̱e̱e̱ꞌ, ña̱ ndieeꞌ ndi̱viꞌ.
2PE 2:11 Ndisu̱ ángele ndii, tee̱ꞌ ndee kooꞌ chukuuꞌ ka̱ a̱, te̱ kumiꞌ ka̱ tu̱ a̱ ña̱ ndi̱e̱e̱ꞌ te̱ sa̱kanꞌ te̱ xini xaꞌanꞌ ja̱a̱nꞌ ndii, kündieni a̱ ka̱ni̱a̱ꞌa a̱ xaꞌa̱ꞌ ña̱ kumiꞌ ndi̱e̱e̱ꞌ ja̱a̱nꞌ nuu̱ꞌ xto̱ꞌo̱ e̱ꞌ Ndiosí.
2PE 2:12 Te̱ ja̱a̱nꞌ ndii, kuuꞌ ra̱ nde̱e̱ naa ki̱tiꞌ, ña̱ kö̱o̱ꞌ ña̱ xanini riꞌ te̱ xikaꞌ riꞌ sa̱a̱ tuu mi̱iꞌ kui̱ti̱ꞌ riꞌ, te̱ tuví riꞌ, te̱ ti̱i̱n te̱ yivi̱ꞌ riꞌ, te̱ ka̱ꞌni̱ꞌ ra̱ riꞌ. Te̱ ja̱a̱nꞌ ndii, kani̱a̱ꞌa ra̱ xaꞌa̱ꞌ ña̱ kündani̱ ra̱, sa̱kanꞌ na kuiiꞌ ti̱viꞌ xa̱chiꞌ ra̱ nuu̱ꞌ ña̱ ki̱ni̱ ja̱a̱nꞌ,
2PE 2:13 te̱ ku̱ndo̱ꞌo̱ ra̱ sa̱a̱ Ndiosí xaꞌa̱ꞌ a̱ ña̱ ni̱ sa̱tíviꞌ ra̱ i̱nga̱ ne̱ yivi̱ꞌ. Sa̱kanꞌ ña̱ tuu ra̱ ndii, va̱ꞌa̱ kuni ra̱ ña̱ xaaꞌ ra̱ ndee ka̱ nuu̱ꞌ ña̱ ki̱ni̱ kuuꞌ ra̱ nde̱e̱ i̱i̱n keꞌinꞌ. Te̱ kii̱ꞌ nakaꞌ ña̱ꞌaꞌ ndo̱ꞌ, te̱ xixiꞌ ra̱ miiꞌ ndieeꞌ sii̱ꞌ ndo̱ꞌ ndii, kuaꞌa̱n kaꞌanꞌ nuu̱ꞌ e̱ꞌ kuuꞌ ra̱ xaꞌa̱ꞌ ña̱ ki̱ni̱ ña̱ xaaꞌ ra̱ xiinꞌ ña̱ kuaaꞌ loco ra̱.
2PE 2:14 Te̱ ja̱a̱nꞌ ndii, kü̱vi̱ xkaꞌndi̱a̱ sa̱naꞌ vi̱ꞌ i̱i̱n ña̱ꞌaꞌ nuu̱ꞌ ra̱, sa̱kanꞌ ña̱ xa̱ ndiku̱n ni̱, te̱ kuni ti̱i̱n ña̱ꞌaꞌ ra̱, te̱ kö̱o̱ꞌ kivi̱ꞌ xikuiín ra̱ ña̱ xaaꞌ ra̱ kua̱chi̱. Te̱ xamaña ra̱ ne̱ iti̱a̱ꞌ i̱ni̱ nuu̱ꞌ ña̱ kandixaꞌ ni̱a̱ Cristo, te̱ chu̱u̱n va̱ ra̱ ña̱ ta̱va̱ꞌ ra̱ ndee ka̱ ña̱ ndioo̱ꞌ i̱ni̱ ra̱ xaꞌa̱ꞌ nda̱ꞌaꞌ ne̱ yivi̱ꞌ. Sa̱kanꞌ na kuiiꞌ te̱ xa̱ yoo ko̱o̱ tu̱ndoꞌo̱ꞌ sa̱a̱ Ndiosí nduuꞌ ra̱.
2PE 2:15 Te̱ ja̱a̱nꞌ ndii, ni̱ na̱ko̱o̱ ra̱ i̱chiꞌ nda̱ku, te̱ ni̱ ko̱ꞌni̱ ra̱ nuu̱ꞌ i̱chiꞌ Balaam, siꞌe̱ te̱ nduuꞌ Beor. Balaam ja̱a̱nꞌ ndii, ni̱ xta̱ni̱ va̱ ra̱ sa̱a̱ ra̱ ña̱ ni̱a̱ꞌa, te̱ ki̱ꞌi̱n ra̱ xu̱ꞌunꞌ nda̱ꞌaꞌ ne̱ yivi̱ꞌ.
2PE 2:16 Ndisu̱ ni̱ ka̱ni̱ kuento ña̱ꞌaꞌ i̱i̱n mburru xikoꞌ ña̱ꞌa̱ xaꞌa̱ꞌ kua̱chi̱ ra̱ xiinꞌ i̱i̱n tachi̱ꞌ yu̱ꞌuꞌ nde̱e̱ naa kaꞌán i̱i̱n ne̱ yivi̱ꞌ, te̱ ni̱ sa̱i̱i̱n kuiín riꞌ ña̱ ni̱ kuni̱ te̱ kaꞌán tiakú sikiꞌ ja̱a̱nꞌ sa̱a̱ ra̱, tee̱ꞌ ndee kö̱o̱ꞌ tu̱ꞌu̱n tiꞌ ja̱a̱nꞌ.
2PE 2:17 Te̱ saniaꞌá ña̱ xini xaꞌanꞌ ja̱a̱nꞌ ndii, nduuꞌ ra̱ nde̱e̱ naa ti̱ko̱ꞌyoꞌ, miiꞌ ni̱ ndo̱ko̱ ti̱kui, te̱ nduuꞌ tu̱ ra̱ nde̱e̱ naa viko̱ꞌ, ña̱ xikoꞌ niꞌiꞌ tachi̱ꞌ ndi̱e̱eꞌ, te̱ xaꞌa̱ꞌ te̱ ja̱a̱nꞌ tu̱ ni̱ sa̱kooꞌ tu̱ꞌva̱ Ndiosí miiꞌ i̱i̱n yaví ndiaaꞌ xa̱chiꞌ.
2PE 2:18 Kua̱chi̱ ndii kaꞌán ñuñuꞌ ra̱ xaꞌa̱ꞌ mi̱iꞌ ra̱ xiinꞌ kuento ña̱ kuä̱sa̱ꞌ kuní, te̱ xiinꞌ ña̱ ka̱ꞌa̱n ña̱ xaaꞌ ra̱ sati̱viꞌ ra̱ ne̱ sa̱kanꞌ xinuꞌ nuu̱ꞌ ne̱ xïní ña̱ ndi̱xa̱ xaꞌa̱ꞌ Ndiosí.
2PE 2:19 Taxiꞌ ra̱ kuento ra̱ ña̱ sa̱ndoó ndiká ra̱ ne̱ yivi̱ꞌ ja̱a̱nꞌ nuu̱ꞌ tu̱ꞌu̱n nde̱iꞌ Ndiosí, kii̱ꞌ nde̱e̱ mi̱iꞌ ra̱ tïa̱ꞌan ndoo̱ ndiká nuu̱ꞌ ña̱ ki̱ni̱ ña̱ xaaꞌ ra̱. Sa̱kanꞌ ña̱ yo̱o̱ ka̱ kü̱vi̱ vi̱ko̱ niꞌiꞌ xiinꞌ miiꞌ mi̱iꞌ nuu̱ꞌ ndee ka̱ ña̱ꞌa̱ ndii, ña̱ ja̱a̱nꞌ xikoꞌ niꞌiꞌ ña̱ꞌaꞌ.
2PE 2:20 Naaꞌ xa̱ ni̱ kaku̱ yo̱o̱ ka̱ nda̱ꞌaꞌ ña̱ ndioo̱ꞌ i̱ni̱ ña̱ nduuꞌ kuenta i̱i̱n yivi̱ꞌ xaꞌa̱ꞌ a̱ ña̱ ni̱ xi̱ni̱ ni̱a̱ tu̱ꞌu̱n xaꞌa̱ꞌ xto̱ꞌo̱ e̱ꞌ Jesucristo, ña̱ ni̱ sa̱kakú yooꞌ nuu̱ꞌ kua̱chi̱ e̱ꞌ, te̱ tu̱ku̱ ni̱ sanasuku̱ꞌ ña̱ꞌaꞌ ña̱ ki̱ni̱ ja̱a̱nꞌ, te̱ kanando ña̱ꞌaꞌ a̱ ndii, sa̱tíviꞌ yaꞌa̱ ka̱ ña̱ꞌaꞌ a̱ i̱chiꞌ ña̱ uvi̱ te̱ sa̱kanꞌ ña̱ nu̱uꞌ kii̱ꞌ xïní ni̱a̱ i̱chiꞌ Jesús.
2PE 2:21 Sa̱kanꞌ na kuiiꞌ nde̱e̱ chaaꞌ ka̱ na kö̱o̱ꞌ kivi̱ꞌ ni̱ xini ne̱ ja̱a̱nꞌ i̱chiꞌ ña̱ nda̱ku ja̱a̱nꞌ, te̱ sa̱kanꞌ ña̱ na̱ko̱o̱ ni̱a̱ a̱ kii̱ꞌ xa̱ ni̱ xi̱ni̱ ni̱a̱ a̱, sa̱kanꞌ te̱ ku̱xi̱o̱o̱ ni̱a̱ nuu̱ꞌ tu̱ꞌu̱n va̱ꞌa̱ su̱ꞌu̱n, ña̱ ni̱ xi̱ni̱ so̱ꞌo̱ ni̱a̱.
2PE 2:22 Ndisu̱ ni̱ xa̱a̱ te̱ ja̱a̱nꞌ sa̱kanꞌ te̱ xinu̱ naa kaꞌán ne̱ yivi̱ꞌ ndii: “Naya̱ꞌ ndii, nakaxi̱ꞌ riꞌ suxa̱n yu̱ꞌuꞌ riꞌ”, kachi ni̱a̱. Te̱ naa kaꞌán tu̱ ne̱ yivi̱ꞌ ndii: “Kii̱ꞌ xa̱ ni̱ sa̱kuchiꞌ e̱ꞌ kini̱ ndii, tu̱ku̱ ni̱ xiko kava̱ riꞌ nuu̱ꞌ ndeꞌi̱”, kachi ni̱a̱.
2PE 3:1 Ña̱ni̱ taꞌanꞌ mani̱ꞌ i̱, tu̱tu̱ yoꞌoꞌ nduuꞌ ña̱ uvi̱ ña̱ tiꞌviꞌ i̱ nda̱ꞌaꞌ ndo̱ꞌ. Te̱ xiinꞌ uvi̱ sa̱aꞌ a̱ kuní i̱ ko̱ndi̱a̱ yu̱ꞌuꞌ i̱ ndoꞌó te̱ ndo̱to̱ nuu̱ꞌ i̱ni̱ ndo̱ꞌ, te̱ ka̱ni̱ni̱ va̱ꞌa̱ ndo̱ꞌ,
2PE 3:2 te̱ na̱ka̱ꞌanꞌ ndo̱ꞌ ña̱ ni̱ kaꞌa̱n te̱ nduuꞌ kuenta Ndiosí, te̱ ni̱ kaꞌa̱n tiakú tu̱ꞌu̱n a̱ xta̱ꞌanꞌ. Te̱ kuní tu̱ i̱ ña̱ na̱ka̱ꞌanꞌ ndo̱ꞌ tu̱ꞌu̱n nde̱iꞌ ña̱ ni̱ ta̱xi̱ xto̱ꞌo̱ e̱ꞌ, ña̱ ni̱ sa̱kakú yooꞌ nuu̱ꞌ kua̱chi̱ e̱ꞌ, nuu̱ꞌ nduꞌu̱, te̱ ni̱ ti̱a̱nu̱ꞌ a̱ sa̱niaꞌá i̱chiꞌ a̱, te̱ ni̱ sa̱yaꞌá ndu̱ a̱ nuu̱ꞌ ndo̱ꞌ.
2PE 3:3 Ña̱ xi̱ꞌna̱ ka̱ ña̱ kuní a̱ ku̱nda̱ni̱ ndo̱ꞌ ndii, ña̱ yo̱ꞌo̱ꞌ nduuꞌ a̱: kivi̱ꞌ soꞌo̱ꞌ ndiꞌiꞌ ndii, ka̱nde̱ku̱i̱e̱ te̱ ku̱ndi̱ꞌi̱ xiinꞌ e̱ꞌ, te̱ ku̱ndiku̱n ra̱ ña̱ ki̱ni̱ ña̱ kaꞌán nimá mi̱iꞌ kui̱ti̱ꞌ ra̱,
2PE 3:4 te̱ kaꞌa̱n ndii̱ꞌ ra̱ ndii: “Ni̱ na̱ko̱o̱ xto̱ꞌo̱ ndo̱ꞌ kuento ra̱ ña̱ na̱ndi̱koꞌ ra̱, te̱ kö̱o̱ꞌ ra̱ xaá, te̱ nde̱e̱ kii̱ꞌ ni̱ xiꞌi̱ te̱ xii̱ꞌ ya̱taꞌ e̱ꞌ ndii, i̱i̱n kachi kaaꞌ i̱i̱n yivi̱ꞌ nde̱e̱ vi̱ti̱n nde̱e̱ naa ña̱ nu̱uꞌ kii̱ꞌ ni̱ kua̱ꞌa̱ a̱”, kachi̱ ra̱.
2PE 3:5 Ndisu̱ te̱ yivi̱ꞌ ja̱a̱nꞌ ndii, küni na̱ka̱ꞌanꞌ mi̱iꞌ ra̱ ña̱ nde̱e̱ xta̱ꞌanꞌ i̱i̱n yivi̱ꞌ ndii, xaꞌa̱ꞌ a̱ ña̱ ni̱ kaꞌa̱n chuunꞌ Ndiosí na ni̱ kua̱ꞌa̱ ndi̱viꞌ xiinꞌ ñu̱ꞌuꞌ i̱i̱n yivi̱ꞌ, te̱ küni na̱ka̱ꞌanꞌ tu̱ ra̱ ña̱ ti̱xi̱n ti̱kui ni̱ ke̱ta̱ ñu̱ꞌuꞌ ja̱a̱nꞌ, te̱ xiinꞌ ti̱kui ja̱a̱nꞌ ni̱ ku̱va̱ꞌa̱ a̱.
2PE 3:6 Te̱ xiinꞌ ña̱ ni̱ kaꞌa̱n chuunꞌ ña̱ ja̱a̱nꞌ tu̱ ni̱ sa̱nde̱kaꞌnú a̱ i̱i̱n yivi̱ꞌ kii̱ꞌ sa̱kanꞌ xiinꞌ ti̱kui.
2PE 3:7 Te̱ xiinꞌ tu̱ꞌu̱n nde̱iꞌ, ña̱ ni̱ kaꞌa̱n chuunꞌ a̱ ja̱a̱nꞌ, tu̱ yoo tu̱ꞌva̱ ndi̱viꞌ xiinꞌ ñu̱ꞌuꞌ i̱i̱n yivi̱ꞌ ña̱ yoo vi̱ti̱n, te̱ ko̱ko̱ a̱. Sa̱kanꞌ na xiinꞌ ñuꞌu̱ ja̱a̱nꞌ ko̱ko̱ ña̱ ja̱a̱nꞌ kii̱ꞌ xaa̱ꞌ kivi̱ꞌ ña̱ sa̱naꞌmá Ndiosí sa̱kuuꞌ ne̱ yivi̱ꞌ, te̱ sa̱ndo̱ñuꞌuꞌ a̱ ne̱ xaaꞌ ña̱ ki̱ni̱.
2PE 3:8 Ndisu̱ ndoꞌó, ne̱ ña̱ni̱ taꞌanꞌ mani̱ꞌ i̱ ndii, kaꞌán i̱ xiinꞌ ndo̱ꞌ ña̱ nä̱ndoso̱ꞌ ndo̱ꞌ ña̱ i̱i̱n kivi̱ꞌ nuu̱ꞌ xto̱ꞌo̱ e̱ꞌ ndii, nduuꞌ a̱ nde̱e̱ naa i̱i̱n mi̱iꞌ kuiya̱, te̱ i̱i̱n mi̱iꞌ kuiya̱ ndii, nduuꞌ a̱ nde̱e̱ naa i̱i̱n kivi̱ꞌ kui̱ti̱ꞌ nuu̱ꞌ a̱.
2PE 3:9 Sa̱kanꞌ na xto̱ꞌo̱ e̱ꞌ ja̱a̱nꞌ ndii, nä̱ꞌaꞌ ka̱ te̱ sa̱xinú a̱ kuento a̱, ña̱ ni̱ ta̱xi̱ a̱ nuu̱ꞌ e̱ꞌ ja̱a̱nꞌ, te̱ süu̱ꞌ ni̱ ku̱u̱ kuachí a̱ naa xanini sa̱va̱ ne̱ yivi̱ꞌ, süu̱ꞌ ja̱a̱nꞌ ndii ndiatuꞌ a̱ xaꞌa̱ꞌ a̱ ña̱ kuie i̱ni̱ a̱ xaꞌa̱ꞌ e̱ꞌ, te̱ küní a̱ ña̱ ku̱vi̱ nde̱e̱ i̱i̱n ne̱ yivi̱ꞌ xaꞌa̱ꞌ kua̱chi̱ ni̱a̱. Süu̱ꞌ ja̱a̱nꞌ ndii kuní a̱ ña̱ na̱ma̱ sa̱kuuꞌ ni̱a̱ nimá ni̱a̱ xaꞌa̱ꞌ kua̱chi̱ ña̱ xaaꞌ ni̱a̱, te̱ ka̱ndi̱xaꞌ ña̱ꞌaꞌ ni̱a̱.
2PE 3:10 Ndisu̱ kivi̱ꞌ ña̱ na̱ndi̱koꞌ xto̱ꞌo̱ e̱ꞌ ndii, i̱i̱n xaa̱ kiꞌi̱ꞌ kui̱ti̱ꞌ a̱ nde̱e̱ naa i̱i̱n te̱ kuiꞌna̱ꞌ. Te̱ ndi̱viꞌ miiꞌ ndieeꞌ ña̱ tuún nuu̱ꞌ e̱ꞌ ndii, ndo̱ñuꞌuꞌ a̱ sa̱a̱ i̱i̱n ña̱ niꞌi̱ i̱yo̱ xa̱va̱ꞌa̱ kii̱ꞌ sa̱kanꞌ, te̱ ko̱ko̱ ndo̱o̱ ña̱ yiꞌé ndieeꞌ ndi̱viꞌ, te̱ ñu̱ꞌuꞌ i̱i̱n yivi̱ꞌ xiinꞌ sa̱kuuꞌ ña̱ yoo nuu̱ꞌ a̱ ndii, ko̱ko̱ sa̱kuuꞌ a̱.
2PE 3:11 Te̱ xaꞌa̱ꞌ a̱ ña̱ sa̱kanꞌ ndo̱ñuꞌuꞌ sa̱kuuꞌ ña̱ ja̱a̱nꞌ ndii, kuní a̱ ña̱ ndi̱e̱eꞌ ka̱ ka̱ka̱ ndo̱o̱ ndo̱ꞌ, te̱ ka̱ka̱ va̱ꞌa̱ tu̱ ndo̱ꞌ, te̱ sa̱a̱ ndo̱ꞌ ña̱ kuní Ndiosí,
2PE 3:12 ña̱ ndiatuꞌ ndo̱ꞌ xaa̱ kivi̱ꞌ ña̱ sa̱naꞌmá a̱ ne̱ yivi̱ꞌ, te̱ sa̱a̱ ndo̱ꞌ ña̱ nduxa̱ꞌ, te̱ xaa̱ kiꞌi̱ꞌ va̱ kivi̱ꞌ ja̱a̱nꞌ. Kii̱ꞌ sa̱kanꞌ ndii, ndi̱viꞌ miiꞌ ndieeꞌ ña̱ tuún nuu̱ꞌ e̱ꞌ ndii, ndo̱ñuꞌuꞌ a̱ sa̱a̱ ñuꞌu̱, te̱ ndu̱ti̱a̱ ndo̱o̱ ña̱ yiꞌé ndieeꞌ ndi̱viꞌ ja̱a̱nꞌ sa̱a̱ ña̱ i̱ꞌniꞌ ñuꞌu̱ ja̱a̱nꞌ.
2PE 3:13 Ndisu̱ yooꞌ ndii, ndiatuꞌ e̱ꞌ ña̱ ka̱sa̱ꞌa̱ Ndiosí i̱i̱n ndi̱viꞌ xa̱aꞌ xiinꞌ i̱i̱n ñu̱ꞌuꞌ i̱i̱n yivi̱ꞌ xa̱aꞌ, sa̱a̱ ni̱ ta̱xi̱ a̱ kuento a̱ nuu̱ꞌ e̱ꞌ, miiꞌ ko̱o̱ mi̱iꞌ ndi̱ꞌi̱ ña̱ nda̱ku.
2PE 3:14 Sa̱kanꞌ na kuiiꞌ, ña̱ni̱ taꞌanꞌ mani̱ꞌ i̱, vi̱ti̱n ña̱ ndiatuꞌ ndo̱ꞌ xaa̱ kivi̱ꞌ ña̱ na̱ndi̱koꞌ xto̱ꞌo̱ e̱ꞌ ja̱a̱nꞌ ndii, sa̱a̱ ndo̱ꞌ sa̱kuuꞌ ña̱ nduxa̱ꞌ, te̱ sä̱tivi̱ꞌ ndo̱ꞌ nimá ndo̱ꞌ, te̱ kö̱o̱ꞌ nde̱e̱ i̱i̱n xaꞌa̱ꞌ ña̱ ku̱vi̱ ti̱i̱n kua̱chi̱ Ndiosí ndoꞌó. Te̱ sa̱a̱ tu̱ ndo̱ꞌ sa̱kuuꞌ ña̱ nduxa̱ꞌ, te̱ ko̱o̱ ndo̱ꞌ ña̱ mani̱ꞌ xiinꞌ a̱.
2PE 3:15 Te̱ na̱ka̱ꞌanꞌ ndo̱ꞌ ña̱, ña̱ kuie kuuꞌ i̱ni̱ xto̱ꞌo̱ e̱ꞌ xaꞌa̱ꞌ e̱ꞌ ja̱a̱nꞌ ndii, xaꞌa̱ꞌ ña̱ kuni sa̱kakú a̱ yooꞌ na xaaꞌ a̱ sa̱kanꞌ xiinꞌ e̱ꞌ, sa̱a̱ niiꞌ ni̱ ke̱ꞌi̱ tu̱ ña̱ni̱ mani̱ꞌ e̱ꞌ Pablo nuu̱ꞌ ndo̱ꞌ xiinꞌ ña̱ xini tuní ña̱ ni̱ ta̱xi̱ Ndiosí nda̱ꞌaꞌ ra̱.
2PE 3:16 Te̱ kuyatinꞌ sa̱kuuꞌ tu̱tu̱ ña̱ ni̱ ke̱ꞌi̱ Pablo ja̱a̱nꞌ ndii, kaꞌán a̱ xaꞌa̱ꞌ ña̱ yo̱ꞌo̱ꞌ. Te̱ yoo sa̱va̱ ña̱ ni̱ ke̱ꞌi̱ ra̱ ja̱a̱nꞌ ndii, vixi va̱ kaꞌán a̱. Sa̱kanꞌ na kuiiꞌ, ne̱ küuꞌ kaxiꞌ xiinꞌ ne̱ iti̱a̱ꞌ i̱ni̱ nuu̱ꞌ i̱chiꞌ Ndiosí ndii, sänakuachiꞌ nda̱ku ni̱a̱ ña̱ ja̱a̱nꞌ. Te̱ sa̱kanꞌ tu̱ xaaꞌ ni̱a̱ xiinꞌ i̱nga̱ xaanꞌ miiꞌ yoso̱ꞌ a̱ nuu̱ꞌ tu̱tu̱ Ndiosí. Xaꞌa̱ꞌ a̱ ja̱a̱nꞌ na sa̱ndo̱ñuꞌuꞌ xiinꞌ miiꞌ mi̱iꞌ ni̱a̱.
2PE 3:17 Ne̱ ña̱ni̱ taꞌanꞌ mani̱ꞌ i̱, sa̱kanꞌ na kuiiꞌ, ndoꞌó ndii, xaꞌa̱ꞌ a̱ ña̱ xa̱ xiní ndo̱ꞌ ña̱ ja̱a̱nꞌ ndii, ka̱ka̱ nditoꞌ i̱ni̱ va̱ ndo̱ꞌ ko̱to̱ ka̱ ku̱ndiku̱n ndo̱ꞌ xata̱ꞌ ña̱ xini xaꞌanꞌ ña̱ xaaꞌ ne̱ ki̱ni̱ kuuꞌ, te̱ na̱ko̱o̱ ndo̱ꞌ ña̱ itaꞌ ni̱ꞌi̱ ndo̱ꞌ nuu̱ꞌ i̱chiꞌ Jesús.
2PE 3:18 Nde̱e̱ chaaꞌ ka̱ kua̱ꞌnu̱ naa kua̱ꞌnu̱ ka̱ ndo̱ꞌ nuu̱ꞌ ña̱ ndani̱ va̱ xto̱ꞌo̱ e̱ꞌ Jesucristo, ña̱ ni̱ sa̱kakú yooꞌ, ndoꞌó, xiinꞌ ña̱ kua̱ꞌnu̱ ndo̱ꞌ nuu̱ꞌ ña̱ xiní ndo̱ꞌ xaꞌa̱ꞌ a̱. Te̱ ña̱ ja̱a̱nꞌ na na̱ti̱i̱n sa̱kuuꞌ ña̱ tiinꞌ kaꞌnuꞌ ña̱ꞌaꞌ e̱ꞌ nde̱e̱ ndiꞌiꞌ ni̱ kivi̱ꞌ. Sa̱kanꞌ na ku̱ndu̱u̱ a̱.
1JO 1:1 Kaꞌán ndu̱ xiinꞌ ndo̱ꞌ xaꞌa̱ꞌ tu̱ꞌu̱n ña̱ taxiꞌ kivi̱ꞌ ñu̱u̱ ña̱ kö̱o̱ꞌ kivi̱ꞌ ndiꞌiꞌ, ña̱ xa̱ yoo nde̱e̱ ña̱ nu̱uꞌ kii̱ꞌ tïa̱ꞌan kua̱ꞌa̱ i̱i̱n yivi̱ꞌ. Nduꞌu̱ ndii, ni̱ xi̱ni̱ so̱ꞌo̱ ndu̱ ña̱ ni̱ kaꞌa̱n a̱, te̱ ni̱ xi̱ni̱ ndu̱chiꞌ nuu̱ꞌ ña̱ꞌaꞌ ndu̱, te̱ ni̱ tondi̱a̱ nda̱ꞌaꞌ tu̱ ña̱ꞌaꞌ ndu̱.
1JO 1:2 Te̱ ña̱ taxiꞌ kivi̱ꞌ ñu̱u̱ e̱ꞌ ja̱a̱nꞌ ndii, ni̱ tuvi̱ a̱ i̱i̱n yivi̱ꞌ. Te̱ nduꞌu̱ ndii, ni̱ xi̱ni̱ ndu̱chiꞌ nuu̱ꞌ ña̱ꞌaꞌ ndu̱, te̱ ndieeꞌ yu̱ꞌuꞌ ndu̱ xaꞌa̱ꞌ a̱, te̱ kaꞌán ndo̱so̱ꞌ ndu̱ nuu̱ꞌ ndo̱ꞌ xaꞌa̱ꞌ ña̱ taxiꞌ kivi̱ꞌ ñu̱u̱ ña̱ kö̱o̱ꞌ kivi̱ꞌ ndiꞌiꞌ ja̱a̱nꞌ, ña̱ yoo xiinꞌ yu̱vaꞌ e̱ꞌ Ndiosí, te̱ ni̱ tuvi̱ a̱ te̱i̱n e̱ꞌ.
1JO 1:3 Te̱ ña̱ ni̱ xi̱ni̱ ndu̱chiꞌ nuu̱ꞌ ndu̱ xiinꞌ ña̱ ni̱ xi̱ni̱ so̱ꞌo̱ ndu̱ ja̱a̱nꞌ nduuꞌ ña̱ kaꞌán ndo̱so̱ꞌ ndu̱ nuu̱ꞌ ndo̱ꞌ, sa̱kanꞌ te̱ i̱i̱n nda̱a̱ꞌ ku̱ndu̱u̱ tu̱ ndoꞌó xiinꞌ ndu̱, nde̱e̱ naa i̱i̱n nda̱a̱ꞌ nduuꞌ nduꞌu̱ xiinꞌ yu̱vaꞌ e̱ꞌ Ndiosí, xiinꞌ siꞌe̱ a̱ Jesucristo.
1JO 1:4 Keꞌi ndu̱ ña̱ yo̱ꞌo̱ꞌ nuu̱ꞌ ndo̱ꞌ, te̱ na̱kua̱tiaꞌ ndi̱ꞌi̱ nimá e̱ꞌ.
1JO 1:5 Ña̱ yo̱ꞌo̱ꞌ nduuꞌ ña̱ ni̱ xi̱ni̱ so̱ꞌo̱ ndu̱ ni̱ kaꞌa̱n Jesucristo, te̱ kaꞌán ndo̱so̱ꞌ tu̱ nduꞌu̱ a̱ nuu̱ꞌ ndoꞌó: Ndiosí nduuꞌ ña̱ tuún nda̱tu̱nꞌ, te̱ kö̱o̱ꞌ nde̱e̱ maꞌá ña̱ i̱i̱n yaví i̱ni̱ a̱.
1JO 1:6 Naaꞌ kaꞌán e̱ꞌ ña̱ i̱i̱n nda̱a̱ꞌ nduuꞌ e̱ꞌ xiinꞌ Ndiosí, te̱ kusaaꞌ xaaꞌ ka̱ e̱ꞌ kua̱chi̱ xikaꞌ e̱ꞌ i̱chiꞌ i̱i̱n yaví ndii, xini xaꞌanꞌ e̱ꞌ, te̱ kö̱o̱ꞌ ña̱ ndi̱xa̱ xaaꞌ e̱ꞌ.
1JO 1:7 Ndisu̱ naaꞌ xikaꞌ e̱ꞌ i̱chiꞌ miiꞌ tuún ñuꞌu̱ nda̱tu̱nꞌ ja̱a̱nꞌ nde̱e̱ naa xaaꞌ Ndiosí ndii, i̱i̱n nda̱a̱ꞌ nduuꞌ e̱ꞌ xiinꞌ taꞌanꞌ e̱ꞌ, te̱ níiꞌ Jesucristo, siꞌe̱ a̱, sandoyoꞌ sa̱kuuꞌ kua̱chi̱ e̱ꞌ.
1JO 1:8 Naaꞌ kaꞌán e̱ꞌ ña̱ ne̱ kö̱o̱ꞌ kua̱chi̱ kumiꞌ nduuꞌ e̱ꞌ ndii, xini xaꞌanꞌ xiinꞌ miiꞌ mi̱iꞌ e̱ꞌ, te̱ kö̱o̱ꞌ ña̱ ndi̱xa̱ naá nimá e̱ꞌ.
1JO 1:9 Ndisu̱ naaꞌ ndi̱e̱e̱ yu̱ꞌuꞌ e̱ꞌ kua̱chi̱ e̱ꞌ nuu̱ꞌ Ndiosí ndii, xaꞌa̱ꞌ a̱ ña̱ xachuunꞌ nda̱ku a̱, te̱ saxinú tu̱ a̱ ña̱ kaꞌán a̱ ndii, ko̱o̱ kaꞌnuꞌ i̱ni̱ a̱ xaꞌa̱ꞌ kua̱chi̱ e̱ꞌ, te̱ nda̱sa̱ndo̱o̱ a̱ nimá e̱ꞌ nuu̱ꞌ sa̱kuuꞌ ña̱ ni̱a̱ꞌa ña̱ ni̱ xa̱a̱ e̱ꞌ.
1JO 1:10 Naaꞌ kaꞌán e̱ꞌ ña̱ ne̱ kö̱o̱ꞌ kivi̱ꞌ xaaꞌ kua̱chi̱ nduuꞌ e̱ꞌ ndii, ña̱ xini xaꞌanꞌ ndasanduuꞌ e̱ꞌ Ndiosí, te̱ kö̱o̱ꞌ tu̱ꞌu̱n a̱ ñuꞌuꞌ nimá e̱ꞌ.
1JO 2:1 Ne̱ kuaꞌa mani̱ꞌ i̱, keꞌi i̱ ña̱ yo̱ꞌo̱ꞌ nuu̱ꞌ ndo̱ꞌ te̱ sä̱a̱ ndo̱ꞌ kua̱chi̱. Ndisu̱ naaꞌ ni̱ xa̱a̱ yo̱o̱ ka̱ kua̱chi̱ ndii, xachuunꞌ nda̱ku Jesucristo, te̱ ña̱ ja̱a̱nꞌ nduuꞌ ña̱ xikuiꞌní xaꞌa̱ꞌ e̱ꞌ nuu̱ꞌ yu̱vaꞌ e̱ꞌ Ndiosí.
1JO 2:2 Te̱ ña̱ ja̱a̱nꞌ nduuꞌ ña̱ ni̱ xiꞌi̱ te̱ cha̱ꞌvi̱ a̱ xaꞌa̱ꞌ kua̱chi̱ e̱ꞌ nuu̱ꞌ Ndiosí. Te̱ süu̱ꞌ kua̱chi̱ yooꞌ kui̱ti̱ꞌ, süu̱ꞌ ja̱a̱nꞌ ndii su̱vi̱ tu̱ a̱ ni̱ xiꞌi̱ xaꞌa̱ꞌ kua̱chi̱ sa̱kuuꞌ ne̱ yivi̱ꞌ i̱i̱n yivi̱ꞌ.
1JO 2:3 Te̱ naaꞌ saxinú e̱ꞌ ña̱ kaꞌán chuunꞌ a̱ xiinꞌ e̱ꞌ ndii, kundani̱ e̱ꞌ ña̱ xiní xna̱ꞌa̱ ña̱ꞌaꞌ e̱ꞌ.
1JO 2:4 Te̱ yo̱o̱ ka̱ kaꞌán ndii: “Xiní ña̱ꞌaꞌ yuꞌu̱”, kachi ni̱a̱, ndisu̱ xäaꞌ ni̱a̱ ña̱ kaꞌán chuunꞌ a̱ ndii, ne̱ xini xaꞌanꞌ nduuꞌ ni̱a̱, te̱ kö̱o̱ꞌ ña̱ ndi̱xa̱ naá nimá ni̱a̱.
1JO 2:5 Ndisu̱ yo̱o̱ ka̱ saxinú ña̱ kaꞌán chuunꞌ a̱ ndii, ne̱ ja̱a̱nꞌ nduuꞌ ne̱ kundani̱ xinu̱ xna̱ꞌa̱ sa̱a̱ xaaꞌ Ndiosí. Te̱ xiinꞌ ña̱ ja̱a̱nꞌ xiní e̱ꞌ ña̱ i̱i̱n nda̱a̱ꞌ nduuꞌ xna̱ꞌa̱ e̱ꞌ xiinꞌ Jesús.
1JO 2:6 Yo̱o̱ ka̱ kaꞌán ña̱ nduiinꞌ ni̱a̱ xiinꞌ a̱ ndii, kuní a̱ ña̱ ka̱ka̱ ni̱a̱ sa̱a̱ niiꞌ ni̱ xika̱ ña̱ ja̱a̱nꞌ.
1JO 2:7 Ña̱ni̱ taꞌanꞌ mani̱ꞌ i̱, ña̱ kaꞌán chuunꞌ i̱ nuu̱ꞌ ndo̱ꞌ yoꞌoꞌ ndii, süu̱ꞌ ña̱ xa̱aꞌ nduuꞌ a̱, süu̱ꞌ ja̱a̱nꞌ ndii ña̱ xa̱ ni̱ xi̱ni̱ so̱ꞌo̱ ndo̱ꞌ nduuꞌ a̱, te̱ xa̱ ni̱ na̱ti̱i̱n ndo̱ꞌ a̱ nde̱e̱ ña̱ nu̱uꞌ.
1JO 2:8 Ndisu̱ keꞌi tu̱ku̱u̱ i̱ ña̱ yo̱ꞌo̱ꞌ nuu̱ꞌ ndo̱ꞌ nde̱e̱ naa ña̱ kaꞌán chuunꞌ xa̱aꞌ, ña̱ kaꞌán xaꞌa̱ꞌ ña̱ ni̱ niaꞌa̱ Jesús xiinꞌ xaꞌa̱ꞌ ña̱ saxinú tu̱ ndoꞌó. Kua̱chi̱ ndii xa̱ kuaꞌa̱n xkaꞌndíá ña̱ i̱i̱n yaví, te̱ xa̱ xa̱ꞌaꞌ yiꞌé ñuꞌu̱ ña̱ ndi̱xa̱ nuu̱ꞌ e̱ꞌ.
1JO 2:9 Yo̱o̱ ka̱ kaꞌán ña̱ xikaꞌ ni̱a̱ i̱chiꞌ miiꞌ tuún ñuꞌu̱ a̱, ndisu̱ ndasiꞌ ni̱a̱ ña̱ni̱ taꞌanꞌ ni̱a̱ ndii, kusaaꞌ xikaꞌ i̱i̱n yaví ka̱ ni̱a̱.
1JO 2:10 Yo̱o̱ ka̱ ndani̱ ña̱ni̱ taꞌanꞌ ni̱a̱ ndii, xikaꞌ ni̱a̱ miiꞌ tuún ñuꞌu̱ a̱, te̱ kö̱o̱ꞌ ña̱ ku̱vi̱ ka̱vi̱koꞌ ña̱ꞌaꞌ te̱ sa̱a̱ ni̱a̱ kua̱chi̱.
1JO 2:11 Ndisu̱ yo̱o̱ ka̱ ndasiꞌ ña̱ni̱ taꞌanꞌ ni̱a̱ ndii, miiꞌ i̱i̱n yaví yoo ni̱a̱, te̱ xa̱ i̱kanꞌ xikaꞌ ni̱a̱. Te̱ xïní ni̱a̱ miiꞌ kuaꞌa̱n ni̱a̱, sa̱kanꞌ ña̱ tüviꞌ ka̱ nuu̱ꞌ ni̱a̱ xaaꞌ ña̱ i̱i̱n yaví ja̱a̱nꞌ.
1JO 2:12 Ña̱ni̱ taꞌanꞌ mani̱ꞌ i̱, keꞌi i̱ ña̱ yo̱ꞌo̱ꞌ nuu̱ꞌ ndo̱ꞌ sa̱kanꞌ ña̱ xa̱ ni̱ yoo̱ kaꞌnuꞌ i̱ni̱ Ndiosí xaꞌa̱ꞌ kua̱chi̱ ndo̱ꞌ xaꞌa̱ꞌ ña̱ ni̱ xa̱a̱ Jesús.
1JO 2:13 Ndoꞌó, te̱ xi̱xa̱ ndii, keꞌi i̱ ña̱ yo̱ꞌo̱ꞌ nuu̱ꞌ ndo̱ꞌ sa̱kanꞌ ña̱ xa̱ xiní ndo̱ꞌ ña̱ xa̱ yoo nde̱e̱ kii̱ꞌ tïa̱ꞌan kua̱ꞌa̱ i̱i̱n yivi̱ꞌ. Ndoꞌó, ne̱ sa̱va̱ ndii, keꞌi i̱ ña̱ yo̱ꞌo̱ꞌ nuu̱ꞌ ndo̱ꞌ sa̱kanꞌ ña̱ xa̱ ni̱ ka̱nando ndo̱ꞌ ña̱ ndi̱va̱ꞌa̱. Ña̱ni̱ taꞌanꞌ mani̱ꞌ i̱, keꞌi i̱ ña̱ yo̱ꞌo̱ꞌ nuu̱ꞌ ndo̱ꞌ sa̱kanꞌ ña̱ xa̱ xiní ndo̱ꞌ yu̱vaꞌ e̱ꞌ Ndiosí.
1JO 2:14 Ndoꞌó, te̱ xi̱xa̱ ndii, keꞌi i̱ ña̱ yo̱ꞌo̱ꞌ nuu̱ꞌ ndo̱ꞌ sa̱kanꞌ ña̱ xa̱ xiní ndo̱ꞌ ña̱ xa̱ yoo nde̱e̱ kii̱ꞌ tïa̱ꞌan kua̱ꞌa̱ i̱i̱n yivi̱ꞌ. Ndoꞌó, ne̱ sa̱va̱ ndii, keꞌi i̱ ña̱ yo̱ꞌo̱ꞌ nuu̱ꞌ ndo̱ꞌ sa̱kanꞌ ña̱ itaꞌ ni̱ꞌi̱ ndo̱ꞌ nuu̱ꞌ i̱chiꞌ Ndiosí, te̱ taxaꞌaꞌ ndo̱ꞌ tu̱ꞌu̱n a̱ nimá ndo̱ꞌ, te̱ xa̱ ni̱ ka̱nando ndo̱ꞌ ña̱ ndi̱va̱ꞌa̱.
1JO 2:15 Sa̱kanꞌ na kuiiꞌ kündani̱ ndo̱ꞌ i̱i̱n yivi̱ꞌ yoꞌoꞌ ni̱ nde̱e̱ ña̱ nduuꞌ kuenta a̱. Sa̱kanꞌ ña̱ yo̱o̱ ka̱ ndani̱ ña̱ ja̱a̱nꞌ ndii, ndäni̱ ni̱a̱ yu̱vaꞌ e̱ꞌ Ndiosí.
1JO 2:16 Kua̱chi̱ ndii nde̱e̱ i̱i̱n ña̱ ki̱ni̱, ña̱ nduuꞌ kuenta i̱i̱n yivi̱ꞌ yoꞌoꞌ, kuä̱xi̱ nda̱ꞌaꞌ yu̱vaꞌ e̱ꞌ Ndiosí. Süu̱ꞌ ja̱a̱nꞌ ndii xa̱ i̱i̱n yivi̱ꞌ yoꞌoꞌ ni̱ ka̱ꞌndi̱ a̱: naa kuuꞌ ña̱ ndioo̱ꞌ i̱ni̱ ki̱ni̱ i̱i̱nꞌ ne̱ yivi̱ꞌ, xiinꞌ ña̱ xikán i̱ni̱ ni̱a̱ xaꞌa̱ꞌ ña̱ xini ndu̱chiꞌ nuu̱ꞌ ni̱a̱, xiinꞌ ña̱ kaꞌán ñuñuꞌ ni̱a̱.
1JO 2:17 Te̱ ndii, i̱i̱n yivi̱ꞌ xiinꞌ ña̱ ki̱ni̱, ña̱ nduuꞌ kuenta a̱ ndii, ña̱ xkaꞌndíá kui̱ti̱ꞌ, nduuꞌ a̱, ndisu̱ ne̱ xaaꞌ ña̱ kuní Ndiosí ndii, ku̱ti̱a̱ku̱ ni̱a̱ nde̱e̱ ndiꞌiꞌ ni̱ kivi̱ꞌ.
1JO 2:18 Ña̱ni̱ taꞌanꞌ mani̱ꞌ i̱, xa̱ kuyatinꞌ kuii va̱ xaa̱ kivi̱ꞌ soꞌo̱ꞌ ndiꞌiꞌ. Te̱ ndoꞌó ndii, xa̱ ni̱ xi̱ni̱ so̱ꞌo̱ ndo̱ꞌ ña̱ ki̱xi̱n te̱ ndasiꞌ taꞌanꞌ xiinꞌ Cristo, su̱u̱ kuaꞌa̱ꞌ yaꞌa̱ ra̱ xa̱ ni̱ ka̱ꞌndi̱, sa̱kanꞌ na kundani̱ e̱ꞌ ndii, xa̱ kuyatinꞌ kuii va̱ xaa̱ꞌ kivi̱ꞌ soꞌo̱ꞌ ndiꞌiꞌ ja̱a̱nꞌ.
1JO 2:19 Te̱ ja̱a̱nꞌ ndii, tee̱ꞌ ndee te̱i̱n ndu̱ ni̱ ki̱e̱e̱ ra̱, ndisu̱ nï̱ nduu̱ xna̱ꞌa̱ ra̱ kuenta Jesús xiinꞌ e̱ꞌ, sa̱kanꞌ ña̱ naaꞌ ni̱ nduuꞌ ra̱ kuenta a̱ xiinꞌ e̱ꞌ ndii, yoo ra̱ xiinꞌ e̱ꞌ nde̱e̱ vi̱ti̱n. Ndisu̱ xiinꞌ ña̱ ni̱ xa̱a̱ ra̱ ja̱a̱nꞌ ku̱vi̱ ku̱nda̱ni̱ e̱ꞌ ña̱ süu̱ꞌ kuenta Jesús xna̱ꞌa̱ ni̱ nduu̱ nde̱e̱ i̱i̱n ra̱.
1JO 2:20 Ndisu̱ ndoꞌó ndii, ni̱ ta̱xi̱ Ndiosí Espíritu Santo naá nimá ndo̱ꞌ, sa̱kanꞌ na kuiiꞌ xiní sa̱kuuꞌ ndo̱ꞌ xaꞌa̱ꞌ ña̱ ndi̱xa̱.
1JO 2:21 Süu̱ꞌ ni̱ ke̱ꞌi̱ ña̱ yo̱ꞌo̱ꞌ nuu̱ꞌ ndo̱ꞌ xaꞌa̱ꞌ a̱ ña̱ xïni ndo̱ꞌ ña̱ ndi̱xa̱ ja̱a̱nꞌ. Süu̱ꞌ ja̱a̱nꞌ ndii ni̱ ke̱ꞌi̱ e̱ sa̱kanꞌ ña̱ xa̱ xiní ndo̱ꞌ a̱, te̱ nde̱e̱ i̱i̱n yu̱ꞌuꞌ tu̱n vixi̱ kuä̱xi̱ xiinꞌ ña̱ ndi̱xa̱ ja̱a̱nꞌ.
1JO 2:22 ¿Yo̱o̱ nduuꞌ te̱ xini xaꞌanꞌ naaꞌ süu̱ꞌ te̱ kaꞌán ña̱ süu̱ꞌ Jesús nduuꞌ Cristo, ña̱ ni̱ sa̱kakú yooꞌ? Te̱ ja̱a̱nꞌ nduuꞌ te̱ ndasiꞌ taꞌanꞌ xiinꞌ Cristo, sa̱kanꞌ ña̱ saxiooꞌ ra̱ yu̱vaꞌ e̱ꞌ Ndiosí xiinꞌ siꞌe̱ a̱ ja̱a̱nꞌ.
1JO 2:23 Sa̱kuuꞌ ne̱ saxiooꞌ siꞌe̱ a̱ ja̱a̱nꞌ ndii, ï̱i̱n nda̱a̱ꞌ nduuꞌ tu̱ ni̱a̱ xiinꞌ Ndiosí, yu̱vaꞌ e̱ꞌ. Ndisu̱ yo̱o̱ ka̱ ndieeꞌ yu̱ꞌuꞌ xaꞌa̱ꞌ siꞌe̱ a̱ ja̱a̱nꞌ ndii, i̱i̱n nda̱a̱ꞌ nduuꞌ tu̱ ni̱a̱ xiinꞌ yu̱vaꞌ e̱ꞌ Ndiosí ja̱a̱nꞌ.
1JO 2:24 Sa̱kanꞌ na kuiiꞌ ta̱xa̱ꞌa̱ ndo̱ꞌ ña̱ ni̱ xi̱ni̱ so̱ꞌo̱ ndo̱ꞌ nde̱e̱ kii̱ꞌ ni̱ xa̱ꞌaꞌ xikaꞌ ndo̱ꞌ i̱chiꞌ Jesús, te̱ kii̱ꞌ xaaꞌ ndo̱ꞌ sa̱kanꞌ ndii, i̱i̱n nda̱a̱ꞌ xa̱chiꞌ ku̱ndu̱u̱ ndo̱ꞌ xiinꞌ siꞌe̱ yu̱vaꞌ e̱ꞌ Ndiosí xiinꞌ mi̱iꞌ a̱.
1JO 2:25 Te̱ ña̱ yo̱ꞌo̱ꞌ nduuꞌ kuento ña̱ ni̱ ta̱xi̱ Cristo nuu̱ꞌ e̱ꞌ ndii, ña̱ na̱ti̱i̱n e̱ꞌ kivi̱ꞌ ñu̱u̱ ña̱ kö̱o̱ꞌ kivi̱ꞌ ndiꞌiꞌ.
1JO 2:26 Keꞌi i̱ ña̱ yo̱ꞌo̱ꞌ te̱ ko̱to̱ xiinꞌ mi̱iꞌ ndo̱ꞌ nuu̱ꞌ te̱ kuni ku̱ni̱ xaꞌanꞌ ndoꞌó.
1JO 2:27 Ndisu̱ ndoꞌó ndii, xa̱ ni̱ chi̱naá Ndiosí Espíritu Santo nimá ndo̱ꞌ, te̱ naá ka̱ ña̱ ja̱a̱nꞌ i̱kanꞌ, sa̱kanꞌ na kuiiꞌ küní ka̱ ña̱ saniaꞌá nde̱e̱ i̱i̱n ne̱ yivi̱ꞌ ndoꞌó. Sa̱kanꞌ ña̱ Espíritu Santo ja̱a̱nꞌ nduuꞌ ña̱ saniaꞌá ndoꞌó sa̱kuuꞌ ña̱ kuní a̱ ku̱nda̱ni̱ ndo̱ꞌ. Te̱ ña̱ saniaꞌá ña̱ ja̱a̱nꞌ ndii, ña̱ ndi̱xa̱ nduuꞌ a̱, te̱ süu̱ꞌ ña̱ xini xaꞌanꞌ nduuꞌ a̱, sa̱kanꞌ na kuiiꞌ kuaꞌa̱n naa kuaꞌa̱n ndo̱ꞌ ña̱ i̱i̱n nda̱a̱ꞌ nduuꞌ ndo̱ꞌ xiinꞌ Cristo sa̱a̱ niiꞌ ni̱ sa̱niaꞌá ña̱ ja̱a̱nꞌ ndoꞌó.
1JO 2:28 Ne̱ taꞌanꞌ mani̱ꞌ i̱, vi̱ti̱n ndii, i̱i̱n nda̱a̱ꞌ naa i̱i̱n nda̱a̱ꞌ ku̱ndu̱u̱ e̱ꞌ xiinꞌ Cristo, sa̱kanꞌ te̱ ndi̱tu̱ni̱ e̱ꞌ ku̱ni̱ ña̱ꞌaꞌ e̱ꞌ kii̱ꞌ na̱ndi̱koꞌ a̱, te̱ kü̱ka̱ꞌa̱n nuu̱ꞌ e̱ꞌ kii̱ꞌ ku̱ni̱ ña̱ꞌaꞌ e̱ꞌ.
1JO 2:29 Naaꞌ xiní xna̱ꞌa̱ ndo̱ꞌ ña̱ xachuunꞌ nda̱ku a̱ ndii, kuní a̱ ku̱nda̱ni̱ tu̱ ndo̱ꞌ ña̱ sa̱kuuꞌ ne̱ xachuunꞌ nda̱ku ndii, xa̱ ni̱ ka̱ku̱ xa̱aꞌ ni̱a̱ ni̱ xa̱a̱ a̱.
1JO 3:1 Ko̱to̱ ndo̱ꞌ, sa̱a̱ vi̱ꞌ kuaꞌa̱ꞌ kundani̱ yu̱vaꞌ e̱ꞌ Ndiosí yooꞌ, sa̱kanꞌ na siꞌe̱ a̱ naniꞌ e̱ꞌ ni̱ xa̱a̱ a̱. Te̱ xa̱ siꞌe̱ xna̱ꞌa̱ nduuꞌ e̱ꞌ, sa̱kanꞌ na kuiiꞌ ne̱ nduuꞌ kuenta i̱i̱n yivi̱ꞌ ndii, näkuni ni̱a̱ yooꞌ sa̱kanꞌ ña̱ nï̱ na̱ku̱ni̱ tu̱ ni̱a̱ Ndiosí.
1JO 3:2 Ña̱ni̱ taꞌanꞌ mani̱ꞌ i̱, xa̱ siꞌe̱ Ndiosí nduuꞌ e̱ꞌ vi̱ti̱n, tee̱ꞌ ndee xïní e̱ꞌ sa̱a̱ kui̱ti̱ꞌ ko̱o̱ e̱ꞌ, ndisu̱ xiní e̱ꞌ ña̱ kii̱ꞌ na̱ndi̱koꞌ Cristo ndii, ku̱u̱ e̱ꞌ sa̱a̱ niiꞌ kuuꞌ mi̱iꞌ a̱, sa̱kanꞌ ña̱ ku̱ni̱ e̱ꞌ sa̱a̱ niiꞌ kuuꞌ xna̱ꞌa̱ a̱.
1JO 3:3 Te̱ sa̱kuuꞌ ne̱ kumiꞌ ña̱ ndiatuꞌ i̱ni̱ ja̱a̱nꞌ xaꞌa̱ꞌ Jesús ndii, i̱ꞌi̱n kivi̱ꞌ kuaꞌa̱n xikaꞌ ndo̱o̱ ka̱ ni̱a̱ nuu̱ꞌ a̱, sa̱kanꞌ ña̱ ña̱ ja̱a̱nꞌ ndii, ña̱ ndo̱o̱ ndi̱ꞌi̱ nduuꞌ a̱.
1JO 3:4 Sa̱kuuꞌ ne̱ xaaꞌ kua̱chi̱ ndii, xkaꞌndíá ndo̱so̱ꞌ tu̱ ni̱a̱ tu̱ꞌu̱n nde̱iꞌ Ndiosí, sa̱kanꞌ ña̱ kua̱chi̱ nduuꞌ a̱ kii̱ꞌ xkaꞌndíá ndo̱so̱ꞌ e̱ꞌ tu̱ꞌu̱n nde̱iꞌ a̱.
1JO 3:5 Ndisu̱ xiní ndo̱ꞌ ña̱ ni̱ ki̱xi̱n Jesús i̱i̱n yivi̱ꞌ te̱ sa̱ndoyoꞌ a̱ kua̱chi̱ e̱ꞌ. Te̱ ña̱ ja̱a̱nꞌ ndii, ña̱ kö̱o̱ꞌ kua̱chi̱ nduuꞌ a̱.
1JO 3:6 Sa̱kanꞌ na kuiiꞌ yo̱o̱ ka̱ nduiinꞌ xiinꞌ Jesús ndii, xäaꞌ ka̱ ni̱a̱ kua̱chi̱. Te̱ yo̱o̱ ka̱ xaaꞌ kua̱chi̱ ndii, tïa̱ꞌan i̱ni̱ ni̱a̱ ku̱ni̱ ña̱ꞌaꞌ ni̱a̱, ni̱ nde̱e̱ xïni tu̱ ni̱a̱ yo̱o̱ nduuꞌ Jesús ja̱a̱nꞌ.
1JO 3:7 Ña̱ni̱ taꞌanꞌ mani̱ꞌ i̱, tä̱xi̱ ndo̱ꞌ ku̱ni̱ xaꞌanꞌ nde̱e̱ i̱i̱n ne̱ yivi̱ꞌ ndoꞌó. Sa̱kuuꞌ ne̱ xachuunꞌ nda̱ku ndii, ne̱ nda̱ku nimá nduuꞌ ni̱a̱ nde̱e̱ naa nda̱ku nimá ña̱ ja̱a̱nꞌ.
1JO 3:8 Ne̱ xaaꞌ na xaaꞌ kua̱chi̱ ndii, kuenta ña̱ ndi̱va̱ꞌa̱ nduuꞌ ni̱a̱. Sa̱kanꞌ ña̱ ña̱ ndi̱va̱ꞌa̱ ja̱a̱nꞌ ndii, nde̱e̱ xta̱ꞌanꞌ kivi̱ꞌ xaaꞌ a̱ kua̱chi̱. Xaꞌa̱ꞌ a̱ ja̱a̱nꞌ na ni̱ ki̱xi̱n siꞌe̱ Ndiosí, te̱ sa̱ndo̱ñuꞌuꞌ a̱ ña̱ ki̱ni̱ ña̱ xaaꞌ ña̱ ndi̱va̱ꞌa̱ ja̱a̱nꞌ.
1JO 3:9 Te̱ sa̱kuuꞌ ne̱ nduuꞌ siꞌe̱ Ndiosí ndii, xäaꞌ ka̱ ni̱a̱ kua̱chi̱, sa̱kanꞌ ña̱ kivi̱ꞌ ñu̱u̱ xa̱aꞌ kumiꞌ ni̱a̱ ni̱ xa̱a̱ a̱, sa̱kanꞌ na kü̱vi̱ ka̱ sa̱a̱ ni̱a̱ kua̱chi̱ ja̱a̱nꞌ xaꞌa̱ꞌ a̱ ña̱ siꞌe̱ a̱ nduuꞌ ni̱a̱.
1JO 3:10 Te̱ xiinꞌ ña̱ yo̱ꞌo̱ꞌ ku̱vi̱ ku̱nda̱ni̱ kaxiꞌ e̱ꞌ yo̱o̱ nduuꞌ siꞌe̱ Ndiosí, te̱ yo̱o̱ nduuꞌ siꞌe̱ ña̱ ndi̱va̱ꞌa̱ ja̱a̱nꞌ. Sa̱kuuꞌ ne̱ xächuunꞌ nda̱ku ndii, süu̱ꞌ siꞌe̱ Ndiosí nduuꞌ ni̱a̱, ni̱ nde̱e̱ sü̱vi̱ tu̱ ne̱ ndäni̱ ne̱ i̱ni̱ xini Jesús xiinꞌ ni̱a̱.
1JO 3:11 Sa̱kanꞌ ña̱ ña̱ yo̱ꞌo̱ꞌ nduuꞌ tu̱ꞌu̱n va̱ꞌa̱, ña̱ ni̱ xi̱ni̱ so̱ꞌo̱ ndo̱ꞌ nde̱e̱ ña̱ nu̱uꞌ kii̱ꞌ ni̱ xa̱ꞌaꞌ ndo̱ꞌ ndikún ndo̱ꞌ i̱chiꞌ Jesús, ña̱ ku̱ndani̱ taꞌanꞌ i̱ꞌi̱n e̱ꞌ.
1JO 3:12 Te̱ kü̱ndu̱u̱ e̱ꞌ nde̱e̱ naa Caín. Te̱ ja̱a̱nꞌ ndii, kuenta ña̱ ndi̱va̱ꞌa̱ ni̱ nduu̱ꞌ ra̱ sa̱kanꞌ na ni̱ xa̱ꞌni̱ꞌ ra̱ ña̱ni̱ mi̱iꞌ ra̱. ¿Ndee xaꞌa̱ꞌ ni̱ xa̱a̱ ra̱ ña̱ ja̱a̱nꞌ? Ni̱ xa̱a̱ ra̱ a̱ ña̱ ja̱a̱nꞌ xaꞌa̱ꞌ a̱ ña̱ te̱ xaaꞌ ña̱ ni̱a̱ꞌa ni̱ nduu̱ ra̱, ndisu̱ ña̱ni̱ ra̱ ja̱a̱nꞌ ndii, te̱ xa̱chuunꞌ nda̱ku ni̱ nduu̱ te̱ ja̱a̱nꞌ.
1JO 3:13 Ña̱ni̱ taꞌanꞌ i̱, nä̱nda̱ni̱ ndo̱ꞌ ña̱ ndasiꞌ ne̱ nduuꞌ kuenta i̱i̱n yivi̱ꞌ ndoꞌó.
1JO 3:14 Te̱ yooꞌ ndii, xiní e̱ꞌ ña̱ xa̱ ni̱ ki̱e̱e̱ e̱ꞌ nuu̱ꞌ i̱chiꞌ ña̱ kuaꞌa̱n miiꞌ xiꞌí e̱ꞌ, te̱ xa̱ xikaꞌ e̱ꞌ i̱chiꞌ ña̱ taxiꞌ kivi̱ꞌ ñu̱u̱ ña̱ kö̱o̱ꞌ kivi̱ꞌ ndiꞌiꞌ, sa̱kanꞌ ña̱ ndani̱ e̱ꞌ taꞌanꞌ e̱ꞌ ne̱ i̱ni̱ xini Jesús xiinꞌ e̱ꞌ, te̱ yo̱o̱ ka̱ ndäni̱ ne̱ ja̱a̱nꞌ ndii, xikaꞌ ka̱ ni̱a̱ i̱chiꞌ ña̱ kuaꞌa̱n miiꞌ xiꞌí e̱ꞌ.
1JO 3:15 Sa̱kuuꞌ ne̱ ndasiꞌ ne̱ i̱ni̱ xini Jesús xiinꞌ ni̱a̱ ndii, ne̱ xaꞌni̱ꞌ ne̱ yivi̱ꞌ nduuꞌ ni̱a̱. Te̱ xa̱ xiní ndoꞌó ña̱ nde̱e̱ i̱i̱n ne̱ xaꞌni̱ꞌ ne̱ yivi̱ꞌ ndii, kö̱o̱ꞌ kivi̱ꞌ ñu̱u̱ ña̱ kö̱o̱ꞌ kivi̱ꞌ ndiꞌiꞌ kumiꞌ ni̱a̱ nuu̱ꞌ Ndiosí.
1JO 3:16 Te̱ yooꞌ ndii, xiinꞌ ña̱ yo̱ꞌo̱ꞌ ni̱ ku̱nda̱ni̱ e̱ꞌ sa̱a̱ nduuꞌ a̱ ña̱ ku̱ndani̱ taꞌanꞌ e̱ꞌ, ña̱ ni̱ ta̱xi̱ Jesucristo kivi̱ꞌ ñu̱u̱ a̱, te̱ ni̱ xiꞌi̱ a̱ xaꞌa̱ꞌ kua̱chi̱ e̱ꞌ. Te̱ sa̱kanꞌ tu̱ kuní a̱ sa̱a̱ yooꞌ ta̱xi̱ e̱ꞌ kivi̱ꞌ ñu̱u̱ e̱ꞌ xaꞌa̱ꞌ taꞌanꞌ e̱ꞌ, ne̱ i̱ni̱ xini Jesús xiinꞌ e̱ꞌ.
1JO 3:17 Ndisu̱ naaꞌ kumiꞌ yo̱o̱ ka̱ ña̱ꞌa̱, ña̱ tiaku ni̱a̱ i̱i̱n yivi̱ꞌ yoꞌoꞌ, te̱ xini ni̱a̱ i̱i̱n ne̱ i̱ni̱ xini Jesús xiinꞌ ni̱a̱, ne̱ nakotiín xaꞌa̱ꞌ ña̱ꞌa̱, te̱ saxiꞌndi̱a̱ꞌ ni̱a̱ ña̱ꞌa̱ ni̱a̱ nuu̱ꞌ ne̱ ja̱a̱nꞌ ndii, kuä̱sa̱ꞌ xa̱chiꞌ niaꞌá ni̱a̱ ña̱ ndani̱ ña̱ꞌaꞌ ni̱a̱ sa̱a̱ kuní Ndiosí.
1JO 3:18 Ne̱ taꞌanꞌ mani̱ꞌ i̱, süu̱ꞌ xiinꞌ tu̱ꞌu̱n ña̱ kieeꞌ yu̱ꞌuꞌ kui̱ti̱ꞌ e̱ꞌ kuní a̱ kaꞌa̱n e̱ꞌ ña̱ ndani̱ taꞌanꞌ e̱ꞌ, süu̱ꞌ ja̱a̱nꞌ ndii kuní tu̱ a̱ ña̱ niaꞌa̱ e̱ꞌ ña̱ ja̱a̱nꞌ xiinꞌ chu̱u̱n va̱ꞌa̱ ña̱ xaaꞌ e̱ꞌ, te̱ chi̱ndi̱e̱eꞌ xna̱ꞌa̱ e̱ꞌ ne̱ ja̱a̱nꞌ.
1JO 3:19 Te̱ xiinꞌ ña̱ ja̱a̱nꞌ ku̱ni̱ e̱ꞌ ña̱ ña̱ ndi̱xa̱ kandixaꞌ e̱ꞌ, te̱ na̱chi̱naá va̱ꞌa̱ tu̱ e̱ꞌ nimá e̱ꞌ nuu̱ꞌ Ndiosí.
1JO 3:20 Tee̱ꞌ ndee ti̱i̱n kua̱chi̱ nimá e̱ꞌ ja̱a̱nꞌ yooꞌ nuu̱ꞌ a̱ ndii, Ndiosí nduuꞌ ña̱ kaꞌnuꞌ ka̱ te̱ sa̱kanꞌ nimá e̱ꞌ ja̱a̱nꞌ, te̱ xiní ña̱ ja̱a̱nꞌ sa̱kuuꞌ ña̱ꞌa̱.
1JO 3:21 Ne̱ taꞌanꞌ mani̱ꞌ i̱, naaꞌ kuä̱sa̱ꞌ tiinꞌ kua̱chi̱ nimá e̱ꞌ yooꞌ ndii, i̱ni̱ e̱ꞌ te̱ ku̱ya̱ti̱n e̱ꞌ nuu̱ꞌ Ndiosí,
1JO 3:22 te̱ natiinꞌ e̱ꞌ ndee ka̱ ña̱ xikán e̱ꞌ nuu̱ꞌ a̱, sa̱kanꞌ ña̱ kandixaꞌ e̱ꞌ ña̱ kaꞌán chuunꞌ a̱, te̱ xaaꞌ tu̱ e̱ꞌ ña̱ xtani̱ a̱.
1JO 3:23 Te̱ ña̱ yo̱ꞌo̱ꞌ nduuꞌ ña̱ kaꞌán chuunꞌ a̱ ña̱ i̱ni̱ e̱ꞌ ku̱ni̱ e̱ꞌ siꞌe̱ a̱ Jesucristo, te̱ kundani̱ taꞌanꞌ tu̱ e̱ꞌ sa̱a̱ ni̱ kaꞌa̱n chuunꞌ a̱ xiinꞌ e̱ꞌ.
1JO 3:24 Te̱ yo̱o̱ ka̱ kandixaꞌ ña̱ kaꞌán chuunꞌ a̱ ja̱a̱nꞌ ndii, nduiinꞌ ni̱a̱ xiinꞌ a̱, te̱ nduiinꞌ tu̱ a̱ ja̱a̱nꞌ xiinꞌ ni̱a̱. Te̱ xiní e̱ꞌ ña̱ ja̱a̱nꞌ sa̱kanꞌ ña̱ ni̱ ta̱xi̱ a̱ Espíritu Santo naá nimá e̱ꞌ.
1JO 4:1 Ña̱ni̱ taꞌanꞌ mani̱ꞌ i̱, kä̱ndi̱xaꞌ ndo̱ꞌ ña̱ saniaꞌá ndee ka̱ ne̱ yivi̱ꞌ, ne̱ kaꞌán ña̱ Espíritu Santo sakaꞌán ña̱ꞌaꞌ, süu̱ꞌ ja̱a̱nꞌ ndii sa̱a̱ ndo̱ꞌ kuenta xiinꞌ ña̱ saniaꞌá ne̱ ja̱a̱nꞌ te̱ ku̱ni̱ ndo̱ꞌ naaꞌ kuenta Ndiosí nduuꞌ ni̱a̱. Sa̱kanꞌ ña̱ xa̱ ni̱ na̱ku̱chi kuaꞌa̱ꞌ va̱ te̱ kaꞌán tiakú tu̱n vixi̱ i̱i̱n yivi̱ꞌ.
1JO 4:2 Te̱ xiinꞌ ña̱ yo̱ꞌo̱ꞌ ku̱vi̱ na̱ku̱ni̱ e̱ꞌ yo̱o̱ nduuꞌ ne̱ naá Espíritu Ndiosí nimá. Yo̱o̱ ka̱ ndieeꞌ yu̱ꞌuꞌ ña̱ te̱ yivi̱ꞌ xa̱chiꞌ ni̱ nduu̱ Jesucristo kii̱ꞌ ni̱ ki̱xi̱n a̱ i̱i̱n yivi̱ꞌ ndii, ne̱ ja̱a̱nꞌ naá Espíritu Ndiosí nimá.
1JO 4:3 Ndisu̱ yo̱o̱ ka̱ ndïeeꞌ yu̱ꞌuꞌ ña̱ te̱ yivi̱ꞌ xa̱chiꞌ ni̱ nduu̱ Jesucristo ndii, süu̱ꞌ Espíritu Ndiosí naá nimá ni̱a̱. Süu̱ꞌ ja̱a̱nꞌ ndii espíritu kuenta ña̱ ndasiꞌ taꞌanꞌ xiinꞌ Cristo kumiꞌ ni̱a̱. Xa̱ ni̱ xi̱ni̱ so̱ꞌo̱ ndoꞌó ña̱ ki̱xi̱n ña̱ ja̱a̱nꞌ i̱i̱n yivi̱ꞌ, te̱ vi̱ti̱n ndii, xa̱ yoo a̱ i̱i̱n yivi̱ꞌ.
1JO 4:4 Ña̱ni̱ taꞌanꞌ mani̱ꞌ i̱, ndoꞌó ndii, kuenta Ndiosí nduuꞌ ndo̱ꞌ. Te̱ xa̱ ni̱ ke̱ta̱ va̱ꞌa̱ ndo̱ꞌ nuu̱ꞌ ne̱ xini xaꞌanꞌ ja̱a̱nꞌ, sa̱kanꞌ ña̱ ña̱ kaꞌnuꞌ ka̱ nduuꞌ Espíritu Ndiosí, ña̱ naá nimá ndoꞌó, te̱ sa̱kanꞌ espíritu ña̱ ñuꞌuꞌ nimá ne̱ nduuꞌ kuenta i̱i̱n yivi̱ꞌ ja̱a̱nꞌ.
1JO 4:5 Ne̱ ja̱a̱nꞌ ndii, kuenta i̱i̱n yivi̱ꞌ nduuꞌ ni̱a̱ sa̱kanꞌ na kaꞌán ni̱a̱ xaꞌa̱ꞌ ña̱ tuu ne̱ yivi̱ꞌ kuenta i̱i̱n yivi̱ꞌ. Te̱ ne̱ yivi̱ꞌ kuenta i̱i̱n yivi̱ꞌ ndii, xini so̱ꞌo̱ ni̱a̱ ña̱ kaꞌán ne̱ ja̱a̱nꞌ.
1JO 4:6 Yooꞌ ndii, kuenta Ndiosí nduuꞌ e̱ꞌ. Te̱ ne̱ xiní Ndiosí ndii, xini so̱ꞌo̱ ni̱a̱ ña̱ kaꞌán e̱ꞌ. Ndisu̱ ne̱ ndüuꞌ kuenta Ndiosí ndii, xïni so̱ꞌo̱ ni̱a̱ ña̱ kaꞌán e̱ꞌ. Xiinꞌ ña̱ ja̱a̱nꞌ ku̱vi̱ ku̱ni̱ e̱ꞌ yo̱o̱ nduuꞌ ne̱ kumiꞌ Espíritu Ndiosí, uun ne̱ kumiꞌ espíritu ña̱ xini xaꞌanꞌ ja̱a̱nꞌ.
1JO 4:7 Ña̱ni̱ taꞌanꞌ mani̱ꞌ i̱, kuní a̱ ku̱ndani̱ taꞌanꞌ e̱ꞌ, kua̱chi̱ ndii nuu̱ꞌ Ndiosí kieeꞌ ña̱ ndani̱ ja̱a̱nꞌ. Te̱ yo̱o̱ ka̱ ndani̱ ne̱ yivi̱ꞌ ndii, siꞌe̱ Ndiosí nduuꞌ ni̱a̱, te̱ xiní ni̱a̱ Ndiosí.
1JO 4:8 Ndisu̱ yo̱o̱ ka̱ ndäni̱ ne̱ yivi̱ꞌ ndii, tïa̱ꞌan ku̱ni̱ ni̱a̱ Ndiosí, sa̱kanꞌ ña̱ ndani̱ ña̱ ja̱a̱nꞌ yooꞌ.
1JO 4:9 Te̱ xiinꞌ ña̱ yo̱ꞌo̱ꞌ ni̱ niaꞌa̱ Ndiosí ña̱ kundani̱ a̱ yooꞌ, ña̱ ni̱ ti̱ꞌviꞌ a̱ siꞌe̱ a̱, ña̱ i̱i̱n nda̱a̱ꞌ tilu̱ꞌ, i̱i̱n yivi̱ꞌ yoꞌoꞌ, te̱ ni̱ na̱ti̱i̱n e̱ꞌ kivi̱ꞌ ñu̱u̱ ña̱ kö̱o̱ꞌ kivi̱ꞌ ndiꞌiꞌ ni̱ xa̱a̱ ña̱ ja̱a̱nꞌ.
1JO 4:10 Te̱ ña̱ kundani̱ xna̱ꞌa̱ ndii, so̱ꞌo̱ yoo a̱: süu̱ꞌ ña̱ ni̱ ku̱ndani̱ yooꞌ Ndiosí ña̱ nu̱uꞌ, süu̱ꞌ ja̱a̱nꞌ ndii ña̱ xi̱ꞌna̱ ka̱ mi̱iꞌ a̱ ni̱ ku̱ndani̱ yooꞌ, te̱ ni̱ ti̱ꞌviꞌ a̱ siꞌe̱ a̱, te̱ ni̱ xiꞌi̱ a̱, te̱ ni̱ cha̱ꞌvi̱ a̱ xaꞌa̱ꞌ kua̱chi̱ e̱ꞌ.
1JO 4:11 Ña̱ni̱ taꞌanꞌ mani̱ꞌ i̱, xaꞌa̱ꞌ a̱ ña̱ sa̱kanꞌ kundani̱ Ndiosí yooꞌ ndii, niiꞌ sa̱kanꞌ tu̱ kuní a̱ kundani̱ taꞌanꞌ yooꞌ.
1JO 4:12 Ndiosí ndii, nde̱e̱ i̱i̱n ne̱ yivi̱ꞌ tïa̱ꞌan ku̱ni̱ ndu̱chiꞌ nuu̱ꞌ ña̱ꞌaꞌ, ndisu̱ naaꞌ ndani̱ taꞌanꞌ i̱ꞌi̱n e̱ꞌ ndii, i̱i̱n nda̱a̱ꞌ nduuꞌ e̱ꞌ xiinꞌ a̱, te̱ naaꞌ ndani̱ taꞌanꞌ e̱ꞌ nde̱e̱ naa ndani̱ ña̱ ja̱a̱nꞌ yooꞌ ndii, xa̱ yoo xinu̱ xna̱ꞌa̱ ña̱ ndani̱ a̱ ja̱a̱nꞌ nimá e̱ꞌ.
1JO 4:13 Te̱ xaꞌa̱ꞌ a̱ ña̱ ni̱ ta̱xi̱ a̱ Espíritu a̱ naá nimá e̱ꞌ na xiní e̱ꞌ ña̱ i̱i̱n nda̱a̱ꞌ xna̱ꞌa̱ nduuꞌ e̱ꞌ xiinꞌ a̱, te̱ i̱i̱n nda̱a̱ꞌ tu̱ nduuꞌ a̱ xiinꞌ e̱ꞌ.
1JO 4:14 Te̱ nduꞌu̱ ndii, ni̱ xi̱ni̱ ndu̱, te̱ ndieeꞌ yu̱ꞌuꞌ ndu̱ ña̱ ni̱ ti̱a̱nu̱ꞌ yu̱vaꞌ e̱ꞌ Ndiosí siꞌe̱ a̱, te̱ ni̱ tuvi̱ a̱ i̱i̱n yivi̱ꞌ te̱ sa̱kakú a̱ ne̱ yivi̱ꞌ i̱i̱n yivi̱ꞌ nuu̱ꞌ kua̱chi̱ ni̱a̱.
1JO 4:15 Yo̱o̱ ka̱ ndieeꞌ yu̱ꞌuꞌ ña̱ siꞌe̱ Ndiosí nduuꞌ Jesús ndii, nduiinꞌ ni̱a̱ xiinꞌ Ndiosí, te̱ nduiinꞌ tu̱ a̱ ja̱a̱nꞌ xiinꞌ ni̱a̱.
1JO 4:16 Te̱ xiní e̱ꞌ ña̱ kundani̱ Ndiosí yooꞌ, te̱ i̱ni̱ e̱ꞌ xini e̱ꞌ ña̱ kundani̱ a̱ yooꞌ. Ndiosí nduuꞌ ña̱ ndani̱ yooꞌ. Te̱ yo̱o̱ ka̱ nduuꞌ ne̱ ndani̱ taꞌanꞌ ndii, nduiinꞌ ni̱a̱ xiinꞌ a̱, te̱ nduiinꞌ tu̱ a̱ xiinꞌ ni̱a̱.
1JO 4:17 Te̱ xiinꞌ ña̱ yo̱ꞌo̱ꞌ xinú ña̱ ndani̱ taꞌanꞌ e̱ꞌ sa̱a̱ kuní Ndiosí, te̱ i̱ni̱ e̱ꞌ kii̱ꞌ xaa̱ kivi̱ꞌ ña̱ sa̱naꞌmá a̱ sa̱kuuꞌ ne̱ yivi̱ꞌ. Sa̱kanꞌ ña̱ xikaꞌ e̱ꞌ i̱i̱n yivi̱ꞌ yoꞌoꞌ sa̱a̱ niiꞌ ni̱ xika̱ Jesucristo.
1JO 4:18 Ne̱ ndani̱ ne̱ yivi̱ꞌ ndii, yïꞌvi ni̱a̱ xaꞌa̱ꞌ kivi̱ꞌ ja̱a̱nꞌ. Kua̱chi̱ ndii kii̱ꞌ ndani̱ xna̱ꞌa̱ e̱ꞌ ndii, xinuꞌ ña̱ yiꞌvi e̱ꞌ ja̱a̱nꞌ. Sa̱kanꞌ na kuiiꞌ ne̱ yiꞌvi ndii, xanini ni̱a̱ ña̱ sa̱ndoꞌoꞌ ña̱ꞌaꞌ Ndiosí xaꞌa̱ꞌ ña̱ tïa̱ꞌan xinu̱ xna̱ꞌa̱ ña̱ ndani̱ ni̱a̱ sa̱a̱ kuní Ndiosí.
1JO 4:19 Yooꞌ ndii, kundani̱ ña̱ꞌaꞌ e̱ꞌ, sa̱kanꞌ ña̱ xi̱ꞌna̱ ka̱ ña̱ ja̱a̱nꞌ ni̱ ku̱ndani̱ yooꞌ.
1JO 4:20 Naaꞌ kaꞌán yo̱o̱ ka̱ ndii, “Kundani̱ yuꞌu̱ Ndiosí”, kachi ni̱a̱, ndisu̱ ndasiꞌ ni̱a̱ ne̱ i̱ni̱ xini Jesús xiinꞌ ni̱a̱ ndii, ne̱ xini xaꞌanꞌ nduuꞌ ni̱a̱ na sa̱kanꞌ. Kua̱chi̱ ndii, naaꞌ kündani̱ ni̱a̱ ne̱ i̱ni̱ xini Jesús xiinꞌ ni̱a̱, ne̱ ku̱vi̱ xini ndu̱chiꞌ nuu̱ꞌ ni̱a̱ ndii, ¿sa̱a̱ ku̱vi̱ kaꞌán ni̱a̱ ña̱ ku̱ndani̱ ni̱a̱ Ndiosí, ña̱ tïa̱ꞌan ku̱ni̱ ndu̱chiꞌ nuu̱ꞌ ni̱a̱?
1JO 4:21 Jesucristo ni̱ kaꞌa̱n chuunꞌ nuu̱ꞌ ndu̱ ña̱ naaꞌ ndani̱ e̱ꞌ Ndiosí ndii, kuní tu̱ a̱ ña̱ ku̱ndani̱ e̱ꞌ ne̱ i̱ni̱ xini Jesús xiinꞌ e̱ꞌ.
1JO 5:1 Yo̱o̱ ka̱ kandixaꞌ ña̱ Jesús nduuꞌ Cristo ni̱ ti̱a̱nu̱ꞌ Ndiosí kuenta a̱ ndii, ne̱ ja̱a̱nꞌ nduuꞌ siꞌe̱ Ndiosí. Yo̱o̱ ka̱ kundani̱ i̱i̱n yu̱vaꞌ ndii, kuní a̱ ña̱ kundani̱ tu̱ ni̱a̱ siꞌe̱ ra̱.
1JO 5:2 Te̱ xiinꞌ ña̱ yo̱ꞌo̱ꞌ xiní e̱ꞌ ña̱ kundani̱ e̱ꞌ ne̱ nduuꞌ siꞌe̱ Ndiosí xiinꞌ e̱ꞌ, kii̱ꞌ kundani̱ e̱ꞌ Ndiosí, te̱ kandixaꞌ tu̱ e̱ꞌ ña̱ kaꞌán chuunꞌ a̱.
1JO 5:3 Sa̱kanꞌ na kuiiꞌ naaꞌ kundani̱ xna̱ꞌa̱ e̱ꞌ Ndiosí ndii, saxinú e̱ꞌ ña̱ kaꞌán chuunꞌ a̱. Te̱ ña̱ kaꞌán chuunꞌ a̱ ja̱a̱nꞌ ndii, süu̱ꞌ ña̱ vixi nduuꞌ a̱.
1JO 5:4 Kua̱chi̱ ndii sa̱kuuꞌ yooꞌ, ne̱ nduuꞌ siꞌe̱ Ndiosí ndii, kanando e̱ꞌ nuu̱ꞌ ña̱ nduuꞌ kuenta i̱i̱n yivi̱ꞌ. Te̱ xiinꞌ ña̱ yo̱ꞌo̱ꞌ kanando e̱ꞌ nuu̱ꞌ ña̱ nduuꞌ kuenta i̱i̱n yivi̱ꞌ ja̱a̱nꞌ, ña̱ nduuꞌ ña̱ i̱ni̱ e̱ꞌ xini e̱ꞌ Jesucristo.
1JO 5:5 Süu̱ꞌ ndee ka̱ ne̱ yivi̱ꞌ kanando nuu̱ꞌ ña̱ nduuꞌ kuenta i̱i̱n yivi̱ꞌ ja̱a̱nꞌ. Süu̱ꞌ ja̱a̱nꞌ ndii ne̱ kandixaꞌ ña̱ siꞌe̱ Ndiosí nduuꞌ Jesús, ne̱ ja̱a̱nꞌ kui̱ti̱ꞌ kanando nuu̱ꞌ ña̱ nduuꞌ kuenta i̱i̱n yivi̱ꞌ.
1JO 5:6 Te̱ ti̱kui xiinꞌ níiꞌ nduuꞌ ña̱ niaꞌá ña̱ ni̱ ki̱xi̱n Jesucristo nuu̱ꞌ Ndiosí, süu̱ꞌ ti̱kui kui̱ti̱ꞌ niaꞌá ña̱ ja̱a̱nꞌ, süu̱ꞌ ja̱a̱nꞌ ndii ti̱kui xiinꞌ níiꞌ niaꞌá ña̱ ja̱a̱nꞌ. Te̱ Espíritu Santo nduuꞌ ña̱ ndieeꞌ yu̱ꞌuꞌ xaꞌa̱ꞌ ña̱ ja̱a̱nꞌ, sa̱kanꞌ ña̱ Espíritu ja̱a̱nꞌ ndii, ña̱ ndi̱xa̱ nduuꞌ a̱.
1JO 5:7 Kua̱chi̱ ndii, uni̱ taꞌan kuuꞌ ña̱ ndieeꞌ yu̱ꞌuꞌ ndi̱viꞌ: [Te̱ ña̱ ja̱a̱nꞌ nduuꞌ Ndiosí, yu̱vaꞌ e̱ꞌ, xiinꞌ siꞌe̱ a̱, xiinꞌ Espíritu Santo. Te̱ i̱i̱n nda̱a̱ꞌ nduuꞌ uni̱ sa̱aꞌ ña̱ ja̱a̱nꞌ.
1JO 5:8 Te̱ uni̱ taꞌan kuuꞌ ña̱ ndieeꞌ yu̱ꞌuꞌ i̱i̱n yivi̱ꞌ, te̱ ña̱ ja̱a̱nꞌ nduuꞌ] Espíritu Santo ja̱a̱nꞌ, xiinꞌ ti̱kui ja̱a̱nꞌ, xiinꞌ níiꞌ. Te̱ nakuitá ña̱ ndieeꞌ yu̱ꞌuꞌ uni̱ sa̱aꞌ ña̱ ja̱a̱nꞌ.
1JO 5:9 Naaꞌ natiinꞌ e̱ꞌ ña̱ ndieeꞌ yu̱ꞌuꞌ ne̱ yivi̱ꞌ ndii, sa̱a̱ ka̱ vi̱ꞌ tu̱ xataꞌa̱n ka̱ na̱ti̱i̱n e̱ꞌ ña̱ ndieeꞌ yu̱ꞌuꞌ Ndiosí, sa̱kanꞌ ña̱ ña̱ kaꞌnuꞌ ka̱ nduuꞌ ña̱ ndieeꞌ yu̱ꞌuꞌ a̱ ja̱a̱nꞌ. Sa̱kanꞌ ña̱ xaꞌa̱ꞌ siꞌe̱ a̱ ni̱ ndi̱e̱e̱ yu̱ꞌuꞌ a̱.
1JO 5:10 Yo̱o̱ ka̱ i̱ni̱ xini siꞌe̱ Ndiosí ja̱a̱nꞌ ndii, natiinꞌ ni̱a̱ ña̱ ndieeꞌ yu̱ꞌuꞌ ña̱ ja̱a̱nꞌ. Ndisu̱ yo̱o̱ ka̱ ï̱ni̱ xini siꞌe̱ a̱ ja̱a̱nꞌ ndii, sandieeꞌ vixi̱ ni̱a̱ Ndiosí xaꞌa̱ꞌ ña̱ nï̱ kandixaꞌ ni̱a̱ ña̱ ndieeꞌ yu̱ꞌuꞌ a̱ xaꞌa̱ꞌ siꞌe̱ a̱ ja̱a̱nꞌ
1JO 5:11 Te̱ xaꞌa̱ꞌ ña̱ yo̱ꞌo̱ꞌ nduuꞌ ña̱ ni̱ ndieeꞌ yu̱ꞌuꞌ Ndiosí, ña̱ ni̱ ta̱xi̱ a̱ kivi̱ꞌ ñu̱u̱ e̱ꞌ ña̱ kö̱o̱ꞌ kivi̱ꞌ ndiꞌiꞌ. Te̱ kivi̱ꞌ ñu̱u̱ e̱ꞌ ja̱a̱nꞌ ndii, nda̱ꞌaꞌ siꞌe̱ a̱ ja̱a̱nꞌ natiinꞌ e̱ꞌ.
1JO 5:12 Ne̱ i̱ni̱ xini siꞌe̱ Ndiosí ndii, natiinꞌ ni̱a̱ kivi̱ꞌ ñu̱u̱ ña̱ kö̱o̱ꞌ kivi̱ꞌ ndiꞌiꞌ, ndisu̱ ne̱ ï̱ni̱ xini siꞌe̱ a̱ ja̱a̱nꞌ ndii, kö̱o̱ꞌ kivi̱ꞌ ñu̱u̱ ja̱a̱nꞌ natiinꞌ ni̱a̱.
1JO 5:13 Keꞌi i̱ ña̱ yoso̱ꞌ yoꞌoꞌ nuu̱ꞌ ndoꞌó, ne̱ i̱ni̱ xini siꞌe̱ Ndiosí, te̱ ku̱ni̱ ndo̱ꞌ ña̱ xa̱ kumiꞌ ndo̱ꞌ kivi̱ꞌ ñu̱u̱ ña̱ kö̱o̱ꞌ kivi̱ꞌ ndiꞌiꞌ, te̱ i̱ni̱ ndo̱ꞌ ku̱ni̱ ndo̱ꞌ siꞌe̱ a̱ ja̱a̱nꞌ.
1JO 5:14 Te̱ ña̱ yo̱ꞌo̱ꞌ nduuꞌ ña̱ i̱ni̱ e̱ꞌ xini e̱ꞌ Ndiosí, ña̱ kii̱ꞌ xikán e̱ꞌ ndee ka̱ ña̱ꞌa̱ nuu̱ꞌ a̱ sa̱a̱ kuní mi̱iꞌ a̱ ndii, xini so̱ꞌo̱ a̱ ña̱ kaꞌán e̱ꞌ.
1JO 5:15 Te̱ naaꞌ xiní e̱ꞌ ña̱ xini so̱ꞌo̱ a̱ ña̱ xikán e̱ꞌ nuu̱ꞌ a̱ ndii, xiní kaxiꞌ tu̱ e̱ꞌ ña̱ xa̱ natiinꞌ e̱ꞌ ña̱ xikán e̱ꞌ nuu̱ꞌ a̱ ja̱a̱nꞌ.
1JO 5:16 Naaꞌ xiní sa̱va̱ ndoꞌó ña̱ xaaꞌ i̱i̱n ne̱ nakayá xiinꞌ ndo̱ꞌ xaꞌa̱ꞌ Jesús kua̱chi̱, ña̱ sä̱kuꞌún ña̱ꞌaꞌ te̱ ku̱vi̱ ni̱a̱ ndii, kaꞌa̱n ndo̱ꞌ xiinꞌ Ndiosí xaꞌa̱ꞌ ni̱a̱, te̱ ta̱xi̱ ña̱ ja̱a̱nꞌ kivi̱ꞌ ñu̱u̱ ña̱ kö̱o̱ꞌ kivi̱ꞌ ndiꞌiꞌ nda̱ꞌaꞌ ni̱a̱. Sa̱kanꞌ sa̱a̱ ndo̱ꞌ xaꞌa̱ꞌ ne̱ xaaꞌ kua̱chi̱ ña̱ sä̱kuꞌún ña̱ꞌaꞌ te̱ ku̱vi̱ ni̱a̱. Kua̱chi̱ ndii yoo kua̱chi̱ ña̱ sakuꞌún ne̱ yivi̱ꞌ te̱ ku̱vi̱ ni̱a̱, te̱ käꞌán i̱ na kaꞌa̱n ndo̱ꞌ xiinꞌ Ndiosí xaꞌa̱ꞌ ne̱ ja̱a̱nꞌ.
1JO 5:17 Sa̱kuuꞌ ña̱ ni̱a̱ꞌa nduuꞌ kua̱chi̱. Ndisu̱ yoo kua̱chi̱ ña̱ sä̱kuꞌún ña̱ꞌaꞌ te̱ ku̱vi̱ ni̱a̱.
1JO 5:18 Xiní e̱ꞌ ña̱ yooꞌ, ne̱ nduuꞌ siꞌe̱ Ndiosí ndii, xäaꞌ ka̱ e̱ꞌ kua̱chi̱. Sa̱kanꞌ ña̱ Jesús, siꞌe̱ Ndiosí, xitoꞌ yooꞌ, te̱ kü̱vi̱ sa̱tu̱xuꞌví ña̱ ndi̱va̱ꞌa̱ yooꞌ.
1JO 5:19 Te̱ xiní tu̱ e̱ꞌ ña̱ siꞌe̱ Ndiosí nduuꞌ e̱ꞌ, te̱ nda̱ꞌaꞌ ña̱ ndi̱va̱ꞌa̱ naá ka̱niiꞌ i̱i̱n yivi̱ꞌ.
1JO 5:20 Te̱ xiní tu̱ e̱ꞌ ña̱ ni̱ ki̱xi̱n siꞌe̱ Ndiosí i̱i̱n yivi̱ꞌ, te̱ ni̱ ta̱xi̱ a̱ ña̱ ku̱nda̱ni̱ e̱ꞌ ndee ña̱ nduuꞌ Ndiosí xna̱ꞌa̱. Te̱ yooꞌ ndii, nduiinꞌ e̱ꞌ xiinꞌ ña̱ ndi̱xa̱ ja̱a̱nꞌ, te̱ nduiinꞌ tu̱ e̱ꞌ xiinꞌ siꞌe̱ a̱ ja̱a̱nꞌ, ña̱ nduuꞌ Jesucristo, te̱ ña̱ ja̱a̱nꞌ nduuꞌ Ndiosí xna̱ꞌa̱, te̱ ña̱ ja̱a̱nꞌ tu̱ taxiꞌ kivi̱ꞌ ñu̱u̱ e̱ꞌ ña̱ kö̱o̱ꞌ kivi̱ꞌ ndiꞌiꞌ.
1JO 5:21 Ne̱ kuaꞌa mi̱iꞌ i̱, ko̱to̱ xiinꞌ mi̱iꞌ va̱ ndo̱ꞌ nuu̱ꞌ ndiosí saka. Sa̱kanꞌ na ku̱ndu̱u̱ a̱.
2JO 1:1 Yuꞌu̱, te̱ nduuꞌ i̱i̱n te̱ xi̱xa̱ va̱ ndii, tiꞌviꞌ i̱ chaꞌanꞌ yoꞌó, ñaꞌ taꞌanꞌ i̱, ñaꞌ xa̱ ni̱ na̱ka̱xi̱n Ndiosí nduuꞌ kuenta a̱, te̱ tiꞌviꞌ tu̱ i̱ chaꞌanꞌ siꞌe̱ u̱nꞌ. Te̱ ndani̱ i̱ ndoꞌó sa̱a̱ kaꞌán ña̱ ndi̱xa̱, ña̱ kandixaꞌ e̱ꞌ. Te̱ süu̱ꞌ yuꞌu̱ kui̱ti̱ꞌ ndani̱ ndoꞌó. Süu̱ꞌ ja̱a̱nꞌ ndii sa̱kanꞌ tu̱ sa̱kuuꞌ ne̱ xiní ña̱ ndi̱xa̱.
2JO 1:2 Te̱ ndani̱ i̱ ndoꞌó xaꞌa̱ꞌ a̱ ña̱ naá ña̱ ndi̱xa̱ ja̱a̱nꞌ nimá e̱ꞌ, te̱ xa̱ i̱kanꞌ ku̱naa̱ a̱ nde̱e̱ ndiꞌiꞌ ni̱ kivi̱ꞌ.
2JO 1:3 Na sa̱ñuꞌuꞌ va̱ na Ndiosí, yu̱vaꞌ e̱ꞌ, xiinꞌ siꞌe̱ a̱ Jesucristo, ndoꞌó. Te̱ na ku̱vi̱ta tu̱ i̱ni̱ a̱ xaꞌa̱ꞌ ndo̱ꞌ. Te̱ na ta̱xi̱ tu̱ a̱ ña̱ mani̱ꞌ ko̱o̱ xiinꞌ ndo̱ꞌ. Na sa̱a̱ a̱ ña̱ ja̱a̱nꞌ xaꞌa̱ꞌ a̱ ña̱ xiní ndo̱ꞌ ña̱ ndi̱xa̱ ja̱a̱nꞌ, te̱ ndani̱ taꞌanꞌ ndo̱ꞌ.
2JO 1:4 Va̱ꞌa̱ va̱ ni̱ ku̱ni̱ i̱ kii̱ꞌ ni̱ xi̱ni̱ i̱ sa̱va̱ siꞌe̱ u̱nꞌ, ne̱ xaaꞌ ña̱ ndi̱xa̱ sa̱a̱ niiꞌ ni̱ kaꞌa̱n chuunꞌ Ndiosí, yu̱vaꞌ e̱ꞌ, xiinꞌ e̱ꞌ.
2JO 1:5 Ñaꞌ taꞌanꞌ i̱, vi̱ti̱n ndii kaꞌán ndaꞌvi xiinꞌ ndo̱ꞌ ña̱ na ku̱ndani̱ taꞌanꞌ na e̱ꞌ. Te̱ süu̱ꞌ i̱i̱n ña̱ kaꞌán chuunꞌ xa̱aꞌ nduuꞌ ña̱ kaꞌán i̱ nuu̱ꞌ ndo̱ꞌ. Süu̱ꞌ ja̱a̱nꞌ ndii ña̱ xa̱ yoo nuu̱ꞌ e̱ꞌ nde̱e̱ kii̱ꞌ ni̱ xa̱ꞌaꞌ ndikún e̱ꞌ i̱chiꞌ Jesús nduuꞌ a̱.
2JO 1:6 Te̱ ña̱ yo̱ꞌo̱ꞌ nduuꞌ ña̱ kundani̱ taꞌanꞌ e̱ꞌ ndii, ña̱ ka̱ka̱ e̱ꞌ sa̱a̱ kaꞌán chuunꞌ Ndiosí. Te̱ ña̱ yo̱ꞌo̱ꞌ nduuꞌ ña̱ kaꞌán chuunꞌ a̱ ja̱a̱nꞌ ña̱ ku̱ndani̱ taꞌanꞌ e̱ꞌ sa̱a̱ niiꞌ ni̱ xi̱ni̱ so̱ꞌo̱ ndo̱ꞌ nde̱e̱ ña̱ nu̱uꞌ.
2JO 1:7 Kaꞌán i̱ ña̱ ja̱a̱nꞌ sa̱kanꞌ ña̱ xa̱ kuaꞌa̱ꞌ va̱ te̱ xini xaꞌanꞌ xikaꞌ i̱i̱n yivi̱ꞌ kaꞌán ña̱ Jesucristo ndii, nï̱ nduuꞌ a̱ te̱ yivi̱ꞌ xa̱chiꞌ kii̱ꞌ ni̱ ki̱xi̱n a̱ i̱i̱n yivi̱ꞌ. Te̱ ja̱a̱nꞌ ndii, te̱ xini xaꞌanꞌ nduuꞌ ra̱, te̱ ndasiꞌ tu̱ ra̱ Cristo.
2JO 1:8 Ko̱to̱ xiinꞌ miiꞌ ndo̱ꞌ nuu̱ꞌ te̱ ja̱a̱nꞌ, ko̱to̱ ka̱ ndo̱ñuꞌuꞌ saka ña̱ xataꞌa̱n na̱ti̱i̱n ndo̱ꞌ xaꞌa̱ꞌ chu̱u̱n ña̱ ni̱ xa̱a̱ ndo̱ꞌ nuu̱ꞌ Ndiosí, va̱ꞌa̱ ka̱ sa̱nduxa̱ꞌ ndo̱ꞌ te̱ na̱ti̱i̱n ndo̱ꞌ sa̱kuuꞌ ña̱ kuní a̱ ta̱xi̱ a̱ nda̱ꞌaꞌ ndo̱ꞌ.
2JO 1:9 Yo̱o̱ ka̱ kuxiooꞌ nuu̱ꞌ ña̱ ndi̱xa̱ ña̱ kaꞌán xaꞌa̱ꞌ Cristo, te̱ kuä̱sa̱ꞌ itaꞌ ni̱ꞌi̱ ni̱a̱ nuu̱ꞌ a̱ ndii, kö̱o̱ꞌ Ndiosí naá nimá ni̱a̱. Ndisu̱ yo̱o̱ ka̱ itaꞌ ni̱ꞌi̱ xiinꞌ ña̱ ja̱a̱nꞌ ndii, naá Ndiosí xiinꞌ siꞌe̱ a̱ ja̱a̱nꞌ nimá ni̱a̱.
2JO 1:10 Sa̱kanꞌ na kuiiꞌ naaꞌ kua̱xi̱ yo̱o̱ ka̱ nduuꞌ te̱ ja̱a̱nꞌ mi̱iꞌ ndieeꞌ ndo̱ꞌ, te̱ säniaꞌá ra̱ ña̱ ndi̱xa̱ xaꞌa̱ꞌ Jesús ndii, tä̱xi̱ ndo̱ꞌ xkaꞌndi̱a̱ ra̱ vi̱ꞌe̱ ndo̱ꞌ ku̱ndi̱e̱e̱ ra̱, te̱ ni̱ nde̱e̱ nä̱kua̱tu̱ ña̱ꞌaꞌ ndo̱ꞌ.
2JO 1:11 Kua̱chi̱ ndii, ne̱ nakuatuꞌ ña̱ꞌaꞌ ndii, chindieeꞌ taꞌanꞌ ni̱a̱ xiinꞌ te̱ ja̱a̱nꞌ nuu̱ꞌ chu̱u̱n ni̱a̱ꞌa ña̱ xaaꞌ ra̱ ja̱a̱nꞌ.
2JO 1:12 Yoo kuaꞌa̱ꞌ ka̱ ña̱ kuni kaꞌa̱n i̱ xiinꞌ ndo̱ꞌ, ndisu̱ küni ke̱ꞌi̱ i̱ e̱ nuu̱ꞌ tu̱tu̱, sa̱kanꞌ ña̱ ndiatuꞌ i̱ni̱ i̱ kuꞌu̱n i̱ miiꞌ ndieeꞌ ndo̱ꞌ, te̱ nda̱tuꞌunꞌ xiinꞌ taꞌanꞌ e̱ꞌ. Sa̱kanꞌ sa̱a̱ i̱ te̱ va̱ꞌa̱ ndi̱ꞌi̱ ku̱ni̱ na i̱ꞌi̱n e̱ꞌ kuaꞌan.
2JO 1:13 Ne̱ nduuꞌ siꞌe̱ ñaꞌ taꞌanꞌ u̱nꞌ, ñaꞌ ni̱ na̱ka̱xi̱n tu̱ Ndiosí, ne̱ ndieeꞌ yoꞌoꞌ ndii, tiꞌviꞌ ni̱a̱ chaꞌanꞌ u̱nꞌ. Sa̱kanꞌ na ku̱ndu̱u̱ a̱.
3JO 1:1 Yuꞌu̱, te̱ nduuꞌ i̱i̱n te̱ xi̱xa̱ va̱ ndii, tiꞌviꞌ i̱ chaꞌanꞌ yoꞌó, Gayo kuaꞌa, te̱ ndani̱ i̱ yoꞌó sa̱a̱ kaꞌán ña̱ ndi̱xa̱ ña̱ kandixaꞌ e̱ꞌ.
3JO 1:2 Ña̱ni̱ kuaꞌa, kaꞌán va̱ i̱ xiinꞌ Ndiosí xaꞌa̱ꞌ u̱nꞌ te̱ ki̱e̱e̱ va̱ꞌa̱ u̱nꞌ xiinꞌ sa̱kuuꞌ ña̱ xaaꞌ u̱nꞌ, te̱ ko̱o̱ va̱ꞌa̱ tu̱ u̱nꞌ sa̱a̱ niiꞌ yoo va̱ꞌa̱ nimá u̱nꞌ nuu̱ꞌ Ndiosí.
3JO 1:3 Va̱ꞌa̱ va̱ ni̱ ku̱ni̱ i̱ kii̱ꞌ ni̱ ki̱xi̱n sa̱va̱ ña̱ni̱ e̱ꞌ, te̱ ni̱ ndi̱e̱e̱ yu̱ꞌuꞌ ra̱ nuu̱ꞌ i̱ ña̱ i̱ni̱ va̱ u̱nꞌ xini u̱nꞌ ña̱ ndi̱xa̱, te̱ xikaꞌ nda̱ku tu̱ u̱nꞌ xiinꞌ ña̱ ja̱a̱nꞌ.
3JO 1:4 Kö̱o̱ꞌ ka̱ nde̱e̱ i̱i̱n ña̱ꞌa̱ ña̱ xaaꞌ sa̱kanꞌ te̱ va̱ꞌa̱ ka̱ kuni yuꞌu̱, te̱ sa̱kanꞌ ña̱ xini so̱ꞌo̱ i̱ ña̱ xikaꞌ ne̱ kuaꞌa siꞌe̱ i̱ xiinꞌ ña̱ ndi̱xa̱ ja̱a̱nꞌ.
3JO 1:5 Ña̱ni̱ kuaꞌa, xachuunꞌ nda̱ku va̱ u̱nꞌ nuu̱ꞌ chu̱u̱n Ndiosí ña̱ chindieeꞌ u̱nꞌ ne̱ ndikún i̱chiꞌ Jesús xiinꞌ e̱ꞌ. Tee̱ꞌ ndee ne̱ xïní taꞌanꞌ xiinꞌ u̱nꞌ nduuꞌ sa̱va̱ ne̱ ja̱a̱nꞌ ndii, chindieeꞌ ña̱ꞌaꞌ u̱nꞌ.
3JO 1:6 Te̱ ne̱ ja̱a̱nꞌ ndii, ndieeꞌ yu̱ꞌuꞌ ni̱a̱ xaꞌa̱ꞌ u̱nꞌ nuu̱ꞌ ne̱ nakayá yoꞌoꞌ xaꞌa̱ꞌ Jesús ña̱ kundani̱ va̱ ña̱ꞌaꞌ u̱nꞌ. Chi̱ndi̱e̱eꞌ naa chindieeꞌ u̱nꞌ ne̱ ja̱a̱nꞌ sa̱a̱ kuní Ndiosí xiinꞌ ña̱ kuní nuu̱ꞌ ni̱a̱ kii̱ꞌ kuaꞌa̱n ni̱a̱ i̱chiꞌ.
3JO 1:7 Kua̱chi̱ ndii, xaꞌa̱ꞌ a̱ ña̱ ndani̱ ni̱a̱ Jesús na ni̱ ki̱e̱e̱ ni̱a̱ xikaꞌ ni̱a̱ sa̱kanꞌ. Te̱ kö̱o̱ꞌ a̱ niꞌíꞌ ni̱a̱ nda̱ꞌaꞌ ne̱ ï̱ni̱ xini Jesús.
3JO 1:8 Sa̱kanꞌ na kuiiꞌ yooꞌ ndii, kuní a̱ chi̱ndi̱e̱eꞌ e̱ꞌ ne̱ ja̱a̱nꞌ, te̱ sa̱chuunꞌ ingaꞌ e̱ꞌ xiinꞌ ni̱a̱ xaꞌa̱ꞌ ña̱ ndi̱xa̱ ja̱a̱nꞌ.
3JO 1:9 Xa̱ ni̱ ke̱ꞌi̱ i̱ i̱i̱n tu̱tu̱ nuu̱ꞌ ne̱ nakayá xaꞌa̱ꞌ Jesús ñu̱u̱ ñaa̱ꞌ. Ndisu̱ te̱ nduuꞌ Diótrefe ndii, nätiinꞌ ra̱ ña̱ kaꞌán ndu̱ ja̱a̱nꞌ, sa̱kanꞌ ña̱ xtani̱ ra̱ ña̱ nduuꞌ ra̱ te̱ kuuꞌ nu̱uꞌ nuu̱ꞌ ni̱a̱.
3JO 1:10 Sa̱kanꞌ na kuiiꞌ kii̱ꞌ xaa̱ i̱ ñaa̱ꞌ ndii, kaꞌa̱n i̱ xiinꞌ ra̱ nuu̱ꞌ ndo̱ꞌ xaꞌa̱ꞌ ña̱ kuuꞌ ra̱ ja̱a̱nꞌ, xiinꞌ xaꞌa̱ꞌ ña̱ kani̱a̱ꞌa ra̱ xaꞌa̱ꞌ ndu̱. Te̱ süu̱ꞌ ña̱ ja̱a̱nꞌ kui̱ti̱ꞌ xaaꞌ ra̱, süu̱ꞌ ja̱a̱nꞌ ndii nätiinꞌ tu̱ ra̱ ña̱ni̱ taꞌanꞌ e̱ꞌ, ne̱ xaá ñu̱u̱ ñaa̱ꞌ. Te̱ ni̱ nde̱e̱ täxiꞌ tu̱ ra̱ na̱ti̱i̱n i̱nga̱ ne̱ i̱ni̱ xini Jesús, ne̱ ndieeꞌ ñaa̱ꞌ, ne̱ ja̱a̱nꞌ, te̱ ni̱ nde̱e̱ täxiꞌ tu̱ ra̱ na̱kaya̱ ka̱ ne̱ natiinꞌ ña̱ꞌaꞌ ja̱a̱nꞌ xiinꞌ i̱nga̱ ne̱ nakayá xaꞌa̱ꞌ Jesús ñaa̱ꞌ.
3JO 1:11 Ña̱ni̱ kuaꞌa, sä̱a̱ u̱nꞌ ña̱ ni̱a̱ꞌa ña̱ xaaꞌ ne̱ yivi̱ꞌ. Süu̱ꞌ ja̱a̱nꞌ ndii ña̱ va̱ꞌa̱ kui̱ti̱ꞌ sa̱a̱ u̱nꞌ. Kua̱chi̱ ndii yo̱o̱ ka̱ xaaꞌ ña̱ va̱ꞌa̱ ndii, kuenta Ndiosí nduuꞌ ni̱a̱. Ndisu̱ ne̱ xaaꞌ ña̱ ni̱a̱ꞌa ndii, xïní ni̱a̱ Ndiosí.
3JO 1:12 Sa̱kuuꞌ ne̱ nakayá xaꞌa̱ꞌ Jesús kaꞌán va̱ꞌa̱ xaꞌa̱ꞌ Demetrio. Te̱ nde̱e̱ mi̱iꞌ ña̱ ndi̱xa̱, ña̱ kandixaꞌ e̱ꞌ ndii, nakuitá xiinꞌ sa̱a̱ xikaꞌ ra̱. Te̱ sa̱kanꞌ tu̱ nduꞌu̱ ndii, kaꞌán va̱ꞌa̱ ndu̱ xaꞌa̱ꞌ ra̱. Te̱ xiní u̱nꞌ ña̱ ña̱ nda̱ku nduuꞌ ña̱ ndieeꞌ yu̱ꞌuꞌ ndu̱.
3JO 1:13 Yoo kuaꞌa̱ꞌ ka̱ ña̱ kuni kaꞌa̱n i̱ xiinꞌ u̱nꞌ, ndisu̱ nde̱e̱ chaaꞌ ka̱ kë̱ꞌi̱ i̱ e̱ nuu̱ꞌ tu̱tu̱,
3JO 1:14 sa̱kanꞌ ña̱ ndiatuꞌ i̱ni̱ i̱ kuꞌu̱n i̱ miiꞌ nduꞌu̱ꞌ u̱nꞌ i̱i̱n tu̱n kiꞌi̱ꞌ te̱ nda̱tuꞌunꞌ xiinꞌ taꞌanꞌ e̱ꞌ.
3JO 1:15 Na ta̱xi̱ na Ndiosí ña̱ mani̱ꞌ ko̱o̱ xiinꞌ u̱nꞌ. Ne̱ xiní taꞌanꞌ xiinꞌ e̱ꞌ, ne̱ ndieeꞌ yoꞌoꞌ ndii, tiꞌviꞌ ni̱a̱ chaꞌanꞌ u̱nꞌ. Kuaꞌa̱n Ndiosí ko̱o̱ i̱ꞌi̱n ne̱ xiní taꞌanꞌ xiinꞌ e̱ꞌ, ne̱ ndieeꞌ ñaa̱ꞌ.
JUD 1:1 Yuꞌu̱ nduuꞌ Judas, ña̱ni̱ Santiago, te̱ xikaꞌ nuuꞌ i̱ nuu̱ꞌ Jesucristo. Te̱ tiꞌviꞌ i̱ chaꞌanꞌ sa̱kuuꞌ ndoꞌó, ne̱ ni̱ ka̱na̱ yu̱vaꞌ e̱ꞌ Ndiosí, xaꞌa̱ꞌ a̱ ña̱ ndani̱ a̱ ndoꞌó, te̱ xitoꞌ tu̱ a̱ ndoꞌó xiinꞌ nda̱ꞌaꞌ Jesucristo.
JUD 1:2 Te̱ na so̱ꞌo̱ kua̱ꞌnu̱ kuaꞌa̱ꞌ ka̱ ña̱ kuvita i̱ni̱ Ndiosí xaꞌa̱ꞌ ndo̱ꞌ, xiinꞌ ña̱ mani̱ꞌ, ña̱ taxiꞌ a̱ yoo xiinꞌ ndo̱ꞌ, xiinꞌ ña̱ ndani̱ a̱ ndoꞌó i̱ꞌi̱n kivi̱ꞌ kuaꞌa̱n.
JUD 1:3 Ne̱ kuaꞌa, ni̱ kaꞌa̱n ndi̱e̱eꞌ va̱ nimá i̱ ke̱ꞌi̱ i̱ xaꞌa̱ꞌ ña̱ sakakú Ndiosí yooꞌ, ña̱ xa̱ kumiꞌ ingaꞌ e̱ꞌ. Ndisu̱ ni̱ xi̱ni̱ i̱ ña̱ kuní a̱ ke̱ꞌi̱ i̱ vi̱ti̱n, te̱ kaꞌán ndaꞌvi i̱ xiinꞌ ndo̱ꞌ ña̱ kuꞌu̱n naa kuꞌu̱n ndo̱ꞌ ña̱ xanduxa̱ꞌ ndo̱ꞌ xaꞌa̱ꞌ ña̱ ndi̱xa̱ ña̱ kandixaꞌ e̱ꞌ, ña̱ ni̱ sa̱na̱kuaꞌa Ndiosí untaꞌ kui̱ti̱ꞌ te̱ xa̱va̱ꞌa̱ nda̱ꞌaꞌ ne̱ nduuꞌ kuenta a̱.
JUD 1:4 Kua̱chi̱ ndii xa̱ ni̱ ko̱ꞌni̱ si̱ꞌe sa̱va̱ te̱ xini xaꞌanꞌ te̱i̱n ndo̱ꞌ xiinꞌ tu̱n vixi̱. Te̱ ja̱a̱nꞌ ndii, nde̱e̱ xta̱ꞌanꞌ vi̱ꞌ kaꞌán tu̱ꞌu̱n Ndiosí xaꞌa̱ꞌ a̱ ña̱ ko̱o̱ ra̱ tu̱ndoꞌo̱ꞌ. Te̱ yivi̱ꞌ ja̱a̱nꞌ ndii, te̱ ni̱a̱ꞌa nduuꞌ ra̱, te̱ tiinꞌ ndi̱a̱a̱ ra̱ ña̱ ndani̱ mi̱iꞌ Ndiosí yooꞌ, te̱ ndasanduuꞌ ra̱ ña̱ ja̱a̱nꞌ ña̱ ku̱vi̱ xaaꞌ ra̱ ña̱ ka̱ꞌa̱n ki̱ni̱ xiinꞌ i̱i̱n ra̱. Te̱ xiinꞌ ña̱ ja̱a̱nꞌ saxiooꞌ ra̱ Ndiosí, ña̱ nduuꞌ ña̱ xiinꞌ ña̱ꞌa̱ yooꞌ, te̱ saxiooꞌ tu̱ ra̱ xto̱ꞌo̱ e̱ꞌ Jesucristo.
JUD 1:5 Tee̱ꞌ ndee xa̱ kundani̱ kaxiꞌ ndo̱ꞌ ña̱ xitoꞌ kaꞌa̱n i̱ xiinꞌ ndo̱ꞌ vi̱ti̱n ndii, kuni sa̱na̱kaꞌanꞌ i̱ ndoꞌó ña̱ kii̱ꞌ ndi̱ꞌi̱ ni̱ ta̱va̱ꞌ xto̱ꞌo̱ e̱ꞌ Ndiosí ne̱ nduuꞌ kuenta a̱ nuu̱ꞌ ñu̱ꞌuꞌ Egipto ndii, ni̱ sa̱ndo̱ñuꞌuꞌ a̱ sa̱va̱ ne̱ ja̱a̱nꞌ xaꞌa̱ꞌ a̱ ña̱ nï̱ ka̱ndi̱xaꞌ ña̱ꞌaꞌ ni̱a̱.
JUD 1:6 Naa kuuꞌ ángele, ña̱ nï̱ tiinꞌ kaꞌnuꞌ miiꞌ ni̱ ndiee̱ a̱ xaꞌndia chuunꞌ a̱, te̱ ni̱ na̱ko̱o̱ a̱ ndi̱e̱e̱ꞌ a̱ ña̱ ni̱ ta̱xi̱ Ndiosí nda̱ꞌaꞌ a̱ ndii, ni̱ ko̱ꞌni̱ xa̱chiꞌ ña̱ꞌaꞌ Ndiosí i̱i̱n xaanꞌ miiꞌ i̱i̱n yaví, te̱ ndiatuꞌ a̱ nde̱e̱ xaa̱ kivi̱ꞌ chie̱ ña̱ soꞌo̱ꞌ ndiꞌiꞌ te̱ sa̱naꞌmá ña̱ꞌaꞌ Ndiosí.
JUD 1:7 Te̱ na̱ka̱ꞌanꞌ tu̱ ndo̱ꞌ sa̱a̱ ni̱ xa̱a̱ ne̱ ni̱ ndiee̱ ñu̱u̱ Sodoma, xi̱i̱nꞌ ñu̱u̱ Gomorra, xiinꞌ nda̱ꞌaꞌ uvi̱ sa̱aꞌ ñu̱u̱ ja̱a̱nꞌ ndii, ni̱ xta̱ni̱ va̱ ni̱a̱ sa̱kuuꞌ nuu̱ꞌ ña̱ xiín. Te̱ ni̱ xi̱ko̱ niꞌiꞌ ña̱ꞌaꞌ ña̱ ka̱ꞌa̱n ña̱ kaꞌán nimá ni̱a̱ xiinꞌ i̱i̱nꞌ ni̱a̱. Xaꞌa̱ꞌ a̱ ja̱a̱nꞌ na ni̱ sa̱ndoꞌoꞌ ña̱ꞌaꞌ Ndiosí xiinꞌ ñuꞌu̱ ña̱ kö̱o̱ꞌ kivi̱ꞌ ndaꞌvá, te̱ sa̱kuniꞌ a̱ yooꞌ sa̱a̱ xaaꞌ a̱ xiinꞌ ne̱ xaaꞌ kua̱chi̱.
JUD 1:8 Nde̱e̱ sa̱a̱ ka̱ ni̱ ndii, te̱ xini xaꞌanꞌ ja̱a̱nꞌ ndii, niiꞌ sa̱kanꞌ tu̱ xaaꞌ te̱ ja̱a̱nꞌ xikaꞌ ra̱ nde̱e̱ naa te̱ xáni xaaꞌ ra̱ ña̱ ka̱ꞌa̱n xiinꞌ i̱i̱nꞌ ra̱. Te̱ nätiinꞌ ra̱ ña̱ xaꞌndia chuunꞌ Ndiosí, te̱ kani̱a̱ꞌa tu̱ ra̱ xaꞌa̱ꞌ ña̱ ndi̱e̱eꞌ ña̱ ndieeꞌ ndi̱viꞌ.
JUD 1:9 Ni̱ nde̱e̱ Miguel, ña̱ nduuꞌ i̱i̱n ángele kaꞌnuꞌ kuuꞌ nu̱uꞌ ka̱, kii̱ꞌ ni̱ ka̱ni̱ taꞌanꞌ a̱ kuento xiinꞌ ña̱ ndi̱va̱ꞌa̱ xaꞌa̱ꞌ ñu̱ꞌuꞌ ndeꞌi̱ Moisés ndii, nï̱ ku̱ndi̱e̱ni a̱ ka̱ni̱a̱ꞌa a̱ xiinꞌ ña̱ ndi̱va̱ꞌa̱ ja̱a̱nꞌ. Süu̱ꞌ ja̱a̱nꞌ ndii ni̱ kaꞌa̱n a̱ xiinꞌ ña̱ ndi̱va̱ꞌa̱ ja̱a̱nꞌ ndii: “Xto̱ꞌo̱ i̱ na ka̱ni̱ yoꞌó”, ni̱ kachi̱ a̱.
JUD 1:10 Ndisu̱ te̱ xini xaꞌanꞌ ja̱a̱nꞌ ndii, kani̱a̱ꞌa ra̱ xaꞌa̱ꞌ nde̱e̱ ña̱ kündani̱ ra̱. Te̱ ña̱ kundani̱ ra̱, kuenta ña̱ xini i̱i̱nꞌ mi̱iꞌ ra̱ nde̱e̱ naa xaaꞌ ki̱tiꞌ ña̱ kö̱o̱ꞌ ña̱ xanini riꞌ ndii, katunꞌ ndi̱ꞌi̱ ña̱ꞌaꞌ ña̱ ja̱a̱nꞌ nuu̱ꞌ Ndiosí.
JUD 1:11 Ndaꞌvi va̱ ku̱ndo̱ꞌo̱ te̱ ja̱a̱nꞌ, kua̱chi̱ ndii xata̱ꞌ ña̱ ni̱a̱ꞌa ña̱ ni̱ xa̱a̱ Caín ndikún ra̱. Te̱ xaꞌa̱ꞌ a̱ ña̱ kuni ki̱ꞌi̱n ra̱ xu̱ꞌunꞌ ndii, ndikún tu̱ ra̱ xata̱ꞌ ña̱ ni̱ xa̱a̱ Balaam. Te̱ xaꞌa̱ꞌ a̱ ña̱ xaso̱ꞌo̱ ra̱ nde̱e̱ naa Coré ndii, sa̱ndo̱ñuꞌuꞌ tu̱ ña̱ꞌaꞌ Ndiosí.
JUD 1:12 Te̱ kii̱ꞌ koꞌniꞌ te̱ ja̱a̱nꞌ miiꞌ ndieeꞌ sii̱ꞌ ndo̱ꞌ ña̱ ndani̱ taꞌanꞌ ndo̱ꞌ, te̱ xixiꞌ ndo̱ꞌ kuenta Jesús, te̱ xixiꞌ ra̱ xiinꞌ ndo̱ꞌ ndii, kaꞌanꞌ nuu̱ꞌ e̱ꞌ kuuꞌ ra̱ xaꞌa̱ꞌ ña̱ ki̱ni̱ ña̱ xaaꞌ ra̱, sa̱kanꞌ ña̱ ndiꞌni̱ ra̱ xaꞌa̱ꞌ ña̱ ndioo̱ꞌ i̱ni̱ mi̱iꞌ kui̱ti̱ꞌ ra̱, te̱ nduuꞌ ra̱ nde̱e̱ naa viko̱ꞌ i̱chi, ña̱ säkuunꞌ savi̱ꞌ, te̱ xikoꞌ niꞌiꞌ ña̱ꞌaꞌ tachi̱ꞌ miiꞌ ka̱ kuní a̱. Te̱ nduuꞌ tu̱ ra̱ nde̱e̱ naa i̱tunꞌ, tunꞌ kö̱o̱ꞌ nduu̱ꞌ kuunꞌ nda̱ꞌaꞌ kii̱ꞌ kuní a̱ ku̱u̱n a̱ nda̱ꞌaꞌ nu̱ꞌ. Xaꞌa̱ꞌ a̱ ja̱a̱nꞌ na nduuꞌ ra̱ nde̱e̱ naa tunꞌ xa̱ ni̱ ki̱e̱e̱ sa̱kuuꞌ ti̱o̱ꞌo̱, te̱ xa̱ ni̱ xiꞌi̱ xa̱chiꞌ ra̱ nuu̱ꞌ Ndiosí.
JUD 1:13 Te̱ te̱ ja̱a̱nꞌ ndii, nduuꞌ ra̱ nde̱e̱ naa ti̱kui nuu̱ꞌ mi̱ni̱ kaꞌnuꞌ kii̱ꞌ ndi̱e̱eꞌ va̱ kieeꞌ kuaꞌa̱ꞌ ña̱ ka̱ꞌa̱n, ña̱ xini xaꞌanꞌ ja̱a̱nꞌ yu̱ꞌuꞌ ra̱ nde̱e̱ naa pele̱ nuu̱ꞌ ti̱kui mi̱ni̱ ja̱a̱nꞌ. Te̱ nduuꞌ tu̱ ra̱ nde̱e̱ naa tiuu̱nꞌ, tiꞌ ndïeeꞌ i̱i̱n xaanꞌ. Te̱ xa̱ ni̱ sa̱kooꞌ tu̱ꞌva̱ Ndiosí xaꞌa̱ꞌ te̱ ja̱a̱nꞌ miiꞌ i̱i̱n yaví ndiaaꞌ xa̱chiꞌ, miiꞌ ku̱ꞌu̱n ra̱ nde̱e̱ ndiꞌiꞌ ni̱ kivi̱ꞌ.
JUD 1:14 Sa̱kanꞌ tu̱ Enoc, te̱ uxa̱ si̱a̱niꞌ xikaꞌ Adán ndii, ni̱ kaꞌa̱n tiakú ra̱ xaꞌa̱ꞌ te̱ xini xaꞌanꞌ ja̱a̱nꞌ ndii: “Ko̱to̱ ndo̱ꞌ, ki̱xi̱n xto̱ꞌo̱ e̱ꞌ xiinꞌ kiꞌinꞌ mií ángele, ña̱ xikaꞌ nuuꞌ nuu̱ꞌ a̱,
JUD 1:15 te̱ sa̱naꞌmá a̱ sa̱kuuꞌ ne̱ yivi̱ꞌ, te̱ ke̱ndiaa̱ꞌ yaꞌviꞌ a̱ sa̱kuuꞌ ne̱ ni̱a̱ꞌa xaꞌa̱ꞌ sa̱kuuꞌ ña̱ ni̱a̱ꞌa ña̱ ni̱ xa̱a̱ ni̱a̱, xiinꞌ sa̱kuuꞌ ña̱ ni̱ ka̱ni̱a̱ꞌa ne̱ ki̱ni̱ kuuꞌ xaaꞌ kua̱chi̱ xaꞌa̱ꞌ a̱”, ni̱ kachi̱ ra̱.
JUD 1:16 Te̱ ja̱a̱nꞌ ndii, xa̱ nuu̱ꞌ kayuꞌuꞌ ra̱, te̱ chi̱tu̱n tu̱ ra̱, te̱ ndikún tu̱ ra̱ ña̱ ni̱a̱ꞌa, ña̱ kaꞌán nimá mi̱iꞌ ra̱ xaꞌa̱ꞌ, te̱ kaꞌán ñuñuꞌ tu̱ ra̱, te̱ sa̱kanꞌ tu̱ sachié ra̱ ne̱ yivi̱ꞌ, te̱ ki̱ꞌi̱n ra̱ xu̱ꞌunꞌ nda̱ꞌaꞌ ni̱a̱ kui̱ti̱ꞌ.
JUD 1:17 Ña̱ni̱ taꞌanꞌ mani̱ꞌ i̱, na̱ka̱ꞌanꞌ ndo̱ꞌ ña̱ ni̱ kaꞌa̱n te̱ nda̱ꞌaꞌ xaꞌa̱ꞌ xto̱ꞌo̱ e̱ꞌ Jesucristo nuu̱ꞌ ndo̱ꞌ sa̱aꞌ.
JUD 1:18 Ni̱ kaꞌa̱n ra̱ ña̱: “Kivi̱ꞌ soꞌo̱ꞌ ndiꞌiꞌ ndii, ko̱o̱ ne̱ kundiꞌiꞌ xaꞌa̱ꞌ Ndiosí. Ne̱ ja̱a̱nꞌ ndii, ka̱ka̱ ni̱a̱ sa̱a̱ ndioo̱ꞌ ki̱ni̱ i̱ni̱ nimá mi̱iꞌ kui̱ti̱ꞌ ni̱a̱”, ni̱ kachi̱ ra̱.
JUD 1:19 Te̱ nataꞌviꞌ ndoꞌó kui̱ti̱ꞌ nduuꞌ te̱ xini xaꞌanꞌ ja̱a̱nꞌ. Te̱ xikoꞌ niꞌiꞌ ña̱ꞌaꞌ ña̱ ni̱a̱ꞌa, ña̱ kaꞌán nimá mi̱iꞌ ra̱, te̱ kö̱o̱ꞌ tu̱ Espíritu Santo naá nimá ra̱.
JUD 1:20 Ndisu̱ ndoꞌó ña̱ni̱ taꞌanꞌ mani̱ꞌ i̱ ndii, kui̱ta̱ ni̱ꞌi̱ ka̱ ndo̱ꞌ xiinꞌ ña̱ ndi̱xa̱, ña̱ kandixaꞌ e̱ꞌ, ña̱ nduuꞌ ña̱ su̱ꞌu̱n, ña̱ kua̱xi̱ nda̱ꞌaꞌ Ndiosí. Te̱ kaꞌa̱n va̱ ndo̱ꞌ xiinꞌ Ndiosí xiinꞌ ndi̱e̱e̱ꞌ ña̱ taxiꞌ Espíritu Santo.
JUD 1:21 Te̱ sa̱kanꞌ tu̱ ku̱ꞌu̱n naa ku̱ꞌu̱n ndo̱ꞌ nuu̱ꞌ ña̱ ndani̱ Ndiosí ndoꞌó, ña̱ ndiatuꞌ ndo̱ꞌ ña̱ xaa̱ kivi̱ꞌ ña̱ ta̱xi̱ xto̱ꞌo̱ e̱ꞌ Jesucristo kivi̱ꞌ ñu̱u̱ e̱ꞌ ña̱ kö̱o̱ꞌ kivi̱ꞌ ndiꞌiꞌ xaꞌa̱ꞌ a̱ ña̱ kuvita i̱ni̱ a̱ xaꞌa̱ꞌ e̱ꞌ.
JUD 1:22 Te̱ ne̱ kö̱o̱ꞌ ña̱ nda̱ku nuu̱ꞌ xaꞌa̱ꞌ ña̱ ndi̱xa̱ ña̱ kandixaꞌ e̱ꞌ ndii, sa̱niaꞌá ndiꞌi̱ ka̱ ña̱ꞌaꞌ ndo̱ꞌ xaꞌa̱ꞌ ña̱ ja̱a̱nꞌ.
JUD 1:23 Te̱ sa̱va̱ tu̱ku̱ ni̱a̱ ndii, tu̱ꞌu̱n ña̱ꞌaꞌ ndo̱ꞌ nuu̱ꞌ ña̱ ki̱ni̱ ña̱ xaaꞌ ni̱a̱, ña̱ nduuꞌ nde̱e̱ naa ñuꞌu̱, te̱ sa̱kakú ña̱ꞌaꞌ ndo̱ꞌ vi̱ꞌe̱ tu̱ndoꞌo̱ꞌ. Te̱ sa̱va̱ tu̱ku̱ ni̱a̱ ndii, ku̱vi̱ta i̱ni̱ ndo̱ꞌ xaꞌa̱ꞌ ni̱a̱. Ndisu̱ ko̱to̱ xiinꞌ miiꞌ va̱ ndo̱ꞌ kii̱ꞌ xaaꞌ ndo̱ꞌ ña̱ ja̱a̱nꞌ, ko̱to̱ ka̱ sa̱tíviꞌ ni̱a̱ ndoꞌó xiinꞌ kua̱chi̱ ni̱a̱. Te̱ ku̱nda̱siꞌ tu̱ ndo̱ꞌ nde̱e̱ toto̱ ña̱ niꞌnuꞌ ni̱a̱ xaaꞌ ni̱a̱ kua̱chi̱ ja̱a̱nꞌ.
JUD 1:24 Te̱ i̱i̱n nda̱a̱ꞌ Ndiosí, ña̱ ni̱ sa̱kakú yooꞌ kui̱ti̱ꞌ ku̱vi̱ ko̱to̱ ndoꞌó, te̱ nä̱ma̱ ndo̱ꞌ nuu̱ꞌ kua̱chi̱, sa̱kanꞌ te̱ kö̱o̱ꞌ nde̱e̱ i̱i̱n xaꞌa̱ꞌ ña̱ ti̱i̱n kua̱chi̱ a̱ ndoꞌó, te̱ sii̱ꞌ ku̱ni̱ ndo̱ꞌ kii̱ꞌ na̱xaa̱ e̱ꞌ nuu̱ꞌ a̱ miiꞌ nda̱tu̱nꞌ kaaꞌ.
JUD 1:25 Te̱ ña̱ ja̱a̱nꞌ na na̱ti̱i̱n sa̱kuuꞌ ña̱ nda̱tu̱nꞌ xa̱va̱ꞌa̱, xiinꞌ ña̱ kaꞌnuꞌ, xiinꞌ ña̱ ndi̱e̱e̱ꞌ, xiinꞌ ña̱ xaꞌndia chuunꞌ nde̱e̱ vi̱ti̱n te̱ nde̱e̱ ndiꞌiꞌ ni̱ kivi̱ꞌ xaꞌa̱ꞌ ña̱ ni̱ xa̱a̱ Jesucristo. Sa̱kanꞌ na ku̱ndu̱u̱ a̱.
REV 1:1 Ña̱ yo̱ꞌo̱ꞌ nduuꞌ ña̱ ni̱ niaꞌa̱ Ndiosí nuu̱ꞌ Jesucristo, te̱ ña̱ ja̱a̱nꞌ niaꞌa̱ ña̱ꞌaꞌ nuu̱ꞌ ne̱ xikaꞌ nuuꞌ nuu̱ꞌ a̱ ña̱ nä̱ꞌaꞌ ka̱ te̱ ko̱o̱. Xaꞌa̱ꞌ a̱ ja̱a̱nꞌ na ni̱ ti̱a̱nu̱ꞌ Jesús i̱i̱n ángele, ña̱ nduuꞌ nda̱ꞌaꞌ xaꞌa̱ꞌ a̱ nuu̱ꞌ yuꞌu̱, te̱ naniꞌ Juan, te̱ xikaꞌ nuuꞌ nuu̱ꞌ a̱, te̱ sa̱kuniꞌ a̱ yuꞌu̱ ña̱ ja̱a̱nꞌ.
REV 1:2 Te̱ ndieeꞌ yu̱ꞌuꞌ nda̱ku i̱ xaꞌa̱ꞌ ña̱ ni̱ niaꞌa̱ Ndiosí nuu̱ꞌ i̱ xiinꞌ xaꞌa̱ꞌ ña̱ ni̱ ndi̱e̱e̱ yu̱ꞌuꞌ Jesucristo, ña̱ ni̱ xi̱ni̱ i̱ ja̱a̱nꞌ.
REV 1:3 Sañuꞌuꞌ va̱ Ndiosí ne̱ kaꞌviꞌ tiꞌeꞌ ña̱ yoso̱ꞌ nuu̱ꞌ tu̱tu̱ yoꞌoꞌ nuu̱ꞌ ne̱ yivi̱ꞌ, xiinꞌ sa̱kuuꞌ ne̱ xini so̱ꞌo̱ ña̱ kaꞌán tiakú yoꞌoꞌ, te̱ saxinú ni̱a̱ a̱. Kua̱chi̱ ndii xa̱ kuyatinꞌ kivi̱ꞌ ña̱ ko̱o̱ sa̱kuuꞌ ña̱ yo̱ꞌo̱ꞌ.
REV 1:4 Yuꞌu̱ nduuꞌ Juan, te̱ tiꞌviꞌ i̱ chaꞌanꞌ uxa̱ ti̱ꞌvi̱ sa̱aꞌ ndoꞌó, ne̱ nakayá xaꞌa̱ꞌ Jesús, ne̱ ndieeꞌ nuu̱ꞌ ñu̱ꞌuꞌ Asia. Na sa̱ñuꞌuꞌ na Ndiosí ndoꞌó, te̱ na ta̱xi̱ tu̱ a̱ ña̱ mani̱ꞌ ko̱o̱ xiinꞌ ndo̱ꞌ. Ña̱ ja̱a̱nꞌ ndii, yoo a̱, te̱ ni̱ yoo̱ a̱, te̱ kua̱xi̱ a̱. Te̱ sa̱kanꞌ tu̱ na sa̱a̱ uxa̱ sa̱aꞌ Espíritu, ña̱ ndieeꞌ ya̱ti̱n nuu̱ꞌ tei̱ kaꞌnuꞌ miiꞌ xaꞌndia chuunꞌ Ndiosí.
REV 1:5 Te̱ sa̱kanꞌ tu̱ na sa̱a̱ Jesucristo, ña̱ ndieeꞌ yu̱ꞌuꞌ nda̱ku xaꞌa̱ꞌ Ndiosí, te̱ nduuꞌ tu̱ a̱ ña̱ kuuꞌ nu̱uꞌ ña̱ ni̱ na̱ti̱a̱ku̱ a̱ te̱i̱n ne̱ ni̱ xiꞌi̱, te̱ sa̱kanꞌ tu̱ nduuꞌ a̱ ña̱ kumiꞌ ndi̱e̱e̱ꞌ nuu̱ꞌ sa̱kuuꞌ te̱ xaꞌndia chuunꞌ kuuꞌ nu̱uꞌ nuu̱ꞌ ne̱ yivi̱ꞌ i̱i̱n yivi̱ꞌ. Te̱ ndani̱ Cristo yooꞌ, ña̱ ja̱a̱nꞌ na ni̱ sa̱ndoó ndiká a̱ yooꞌ nuu̱ꞌ kua̱chi̱ e̱ꞌ xiinꞌ níiꞌ a̱.
REV 1:6 Te̱ siinꞌ tukuꞌ ndii, ni̱ sa̱na̱nduuꞌ a̱ yooꞌ te̱ xaꞌndia chuunꞌ, te̱ ni̱ sa̱na̱nduuꞌ tu̱ a̱ yooꞌ sutu̱ te̱ ka̱ka̱ nu̱u̱ e̱ꞌ nuu̱ꞌ yu̱vaꞌ a̱ Ndiosí. Na na̱ti̱i̱n a̱ sa̱kuuꞌ ña̱ tiinꞌ kaꞌnuꞌ ña̱ꞌaꞌ e̱ꞌ xiinꞌ sa̱kuuꞌ ña̱ ndi̱e̱eꞌ nde̱e̱ ndi̱ꞌi̱ ni̱ kivi̱ꞌ. Sa̱kanꞌ na ku̱ndu̱u̱ a̱.
REV 1:7 Ko̱to̱ ndo̱ꞌ, kaa̱ꞌ kua̱xi̱ Jesús te̱i̱n viko̱ꞌ. Te̱ ku̱ni̱ ndu̱chiꞌ nuu̱ꞌ ña̱ꞌaꞌ sa̱kuuꞌ ne̱ yivi̱ꞌ i̱i̱n yivi̱ꞌ. Te̱ nde̱e̱ te̱ ni̱ xa̱ꞌni̱ꞌ ña̱ꞌaꞌ ku̱ni̱ ña̱ꞌaꞌ. Te̱ sa̱kuuꞌ ne̱ ndieeꞌ i̱i̱n yivi̱ꞌ ndii, ku̱suchiꞌ i̱ni̱ ni̱a̱ xaꞌa̱ꞌ ña̱ kua̱xi̱ a̱. Sa̱kanꞌ na ku̱ndu̱u̱ a̱.
REV 1:8 Te̱ kaꞌán xto̱ꞌo̱ e̱ꞌ ndii: “Yuꞌu̱ ndii, yoo i̱ ña̱ nu̱uꞌ, te̱ yoo tu̱ i̱ ña̱ soꞌo̱ꞌ ndiꞌiꞌ. Te̱ nduuꞌ i̱ ña̱ nu̱uꞌ, te̱ nduuꞌ tu̱ i̱ ña̱ soꞌo̱ꞌ ndiꞌiꞌ, te̱ yoo i̱, te̱ ni̱ yoo̱ i̱, te̱ kua̱xi̱ i̱, te̱ nduuꞌ i̱ ña̱ kaꞌnuꞌ kooꞌ chukuuꞌ”, kachi a̱.
REV 1:9 Yuꞌu̱ nduuꞌ Juan, taꞌanꞌ ndo̱ꞌ, te̱ ndoꞌoꞌ tu̱ i̱ sa̱a̱ ndoꞌoꞌ ndoꞌó nuu̱ꞌ ña̱ sandoꞌoꞌ va̱ ne̱ yivi̱ꞌ yooꞌ xaꞌa̱ꞌ ña̱ ndikún e̱ꞌ i̱chiꞌ Jesús, te̱ nduuꞌ e̱ꞌ kuenta ña̱ xaꞌndia chuunꞌ Ndiosí, te̱ kundieni i̱ni̱ e̱ꞌ nuu̱ꞌ ña̱ ja̱a̱nꞌ xiinꞌ ndi̱e̱e̱ꞌ Jesús. Te̱ xaꞌa̱ꞌ a̱ ña̱ ni̱ kaꞌa̱n ndo̱so̱ꞌ i̱ tu̱ꞌu̱n Ndiosí, xiinꞌ ña̱ ni̱ ndi̱e̱e̱ yu̱ꞌuꞌ i̱ xaꞌa̱ꞌ Jesús na ni̱ ti̱i̱n uꞌvi̱ ra̱ yuꞌu̱, te̱ ni̱ xan ndi̱a̱ka̱ ra̱ yuꞌu̱ nuu̱ꞌ i̱i̱n ñu̱ꞌuꞌ ña̱ naniꞌ Patmos, ña̱ ndasi i̱ꞌnu̱ xiinꞌ mi̱ni̱ kaꞌnuꞌ.
REV 1:10 Te̱ i̱i̱n kivi̱ꞌ ña̱ nakayá e̱ꞌ xakaꞌnuꞌ e̱ꞌ xto̱ꞌo̱ e̱ꞌ ndii, ni̱ sa̱kutuꞌ Espíritu Santo nimá i̱, te̱ ni̱ xi̱ni̱ so̱ꞌo̱ i̱ i̱i̱n tachi̱ꞌ yu̱ꞌuꞌ tiꞌeꞌ va̱ xata̱ꞌ i̱ nde̱e̱ naaꞌ ndeꞌí i̱i̱n nda̱chuunꞌ vi̱ꞌ.
REV 1:11 Te̱ ni̱ kaꞌa̱n a̱ xiinꞌ i̱ ndii: ―Yuꞌu̱ ndii, yoo i̱ ña̱ nu̱uꞌ, te̱ yoo tu̱ i̱ ña̱ soꞌo̱ꞌ ndiꞌiꞌ. Te̱ nduuꞌ i̱ ña̱ nu̱uꞌ, te̱ nduuꞌ tu̱ i̱ ña̱ soꞌo̱ꞌ ndiꞌiꞌ. Ke̱ꞌi̱ u̱nꞌ nuu̱ꞌ tu̱tu̱ sa̱kuuꞌ ña̱ ku̱ni̱ ndu̱chiꞌ nuu̱ꞌ u̱nꞌ, te̱ ti̱ꞌviꞌ u̱nꞌ tu̱tu̱ ja̱a̱nꞌ nda̱ꞌaꞌ uxa̱ ti̱ꞌvi̱ sa̱aꞌ ne̱ nakayá xaꞌa̱ꞌ i̱, ne̱ ndieeꞌ ñu̱u̱ ña̱ ñuꞌuꞌ nuu̱ꞌ ñu̱ꞌuꞌ Asia, naa kuuꞌ ñu̱u̱ Éfeso, ñu̱u̱ Esmirna, ñu̱u̱ Pérgamo, ñu̱u̱ Tiatira, ñu̱u̱ Sardis, ñu̱u̱ Filadelfia, xiinꞌ ñu̱u̱ Laodicea ―ni̱ kachi̱ tachi̱ꞌ yu̱ꞌuꞌ ja̱a̱nꞌ.
REV 1:12 Sa̱kanꞌ te̱ ni̱ ndi̱ko̱ kuiín i̱, te̱ ni̱ na̱ko̱to̱ xata̱ꞌ i̱ te̱ ku̱ni̱ i̱ yo̱o̱ kaꞌán xiinꞌ i̱. Te̱ ni̱ xi̱ni̱ i̱ itaꞌ uxa̱ taꞌan ka̱nde̱lero, ña̱ ni̱ kua̱ꞌa̱ xiinꞌ oro, miiꞌ itaꞌ ña̱ tuún.
REV 1:13 Te̱ te̱i̱n ka̱nde̱lero ja̱a̱nꞌ ni̱ xi̱ni̱ tu̱ i̱ i̱i̱n ña̱ kaaꞌ nde̱e̱ naa kaaꞌ ña̱ nduuꞌ tu̱ te̱ yivi̱ꞌ niꞌnuꞌ a̱ toto̱ nani̱ꞌ ña̱ xaá nde̱e̱ nuu̱ꞌ xaꞌa̱ꞌ a̱. Te̱ kanuꞌ i̱i̱n toto̱, ña̱ ni̱ kua̱ꞌa̱ xiinꞌ yuꞌva̱ oro ti̱a̱ꞌni̱ a̱.
REV 1:14 Te̱ xíniꞌ a̱ xiinꞌ i̱xiꞌ xíniꞌ a̱ ndii, ya̱a̱ kachi̱ꞌ vi̱ꞌ a̱ nde̱e̱ naa iꞌinꞌ. Te̱ ndu̱chiꞌ nuu̱ꞌ a̱ ndii, yiꞌé a̱ nde̱e̱ naa ñuꞌu̱ ndatin.
REV 1:15 Te̱ nuu̱ꞌ xaꞌa̱ꞌ a̱ ndii, yiꞌé a̱ nde̱e̱ naa yiꞌé ka̱a̱ kuaꞌa ndi̱i̱ꞌ kii̱ꞌ ndundooꞌ a̱ nuu̱ꞌ ñuꞌu̱ i̱ꞌniꞌ va̱. Te̱ tachi̱ꞌ yu̱ꞌuꞌ a̱ ndii, ndi̱e̱eꞌ xa̱va̱ꞌa̱ niꞌi̱ a̱ nde̱e̱ naa niꞌi̱ miiꞌ koyó kuaꞌa̱ꞌ va̱ ti̱kui.
REV 1:16 Te̱ ni̱ ku̱miꞌ a̱ uxa̱ taꞌan tiuu̱nꞌ ti̱xi̱n nda̱ꞌaꞌ kua̱ꞌa̱ a̱. Te̱ ni̱ ke̱ta̱ i̱i̱n ichi̱ níiꞌ ña̱ xíinꞌ va̱ uvi̱ sa̱aꞌ taꞌviꞌ yu̱ꞌuꞌ a̱. Te̱ nuu̱ꞌ a̱ ndii, ndi̱e̱eꞌ ka̱ ni̱ yiꞌe̱ a̱ te̱ sa̱kanꞌ ñu̱ꞌu̱ i̱i̱n keꞌinꞌ sa̱va̱.
REV 1:17 Te̱ kii̱ꞌ ni̱ xi̱ni̱ ña̱ꞌaꞌ i̱ ndii, ni̱ na̱ka̱nduꞌu̱ꞌ ndi̱e̱e̱ i̱ nde̱e̱ nuu̱ꞌ ñu̱ꞌuꞌ xaꞌa̱ꞌ a̱ nde̱e̱ naa xa̱ ni̱ xiꞌi̱ i̱. Te̱ ni̱ chi̱nduꞌu̱ꞌ a̱ nda̱ꞌaꞌ kua̱ꞌa̱ a̱ soko̱ i̱ kaꞌán a̱ xiinꞌ i̱ ndii: ―Kü̱yi̱ꞌvi u̱nꞌ. Yuꞌu̱ ndii, yoo i̱ ña̱ nu̱uꞌ, te̱ yoo tu̱ i̱ nde̱e̱ soꞌo̱ꞌ ndiꞌiꞌ,
REV 1:18 te̱ tiaku i̱ tee̱ꞌ ndee ni̱ xiꞌi̱ i̱ ndii. Ko̱to̱ u̱nꞌ, tiaku i̱ nde̱e̱ ndiꞌiꞌ ni̱ kivi̱ꞌ. Sa̱kanꞌ na ku̱ndu̱u̱ a̱. Te̱ kumiꞌ i̱ ña̱ ndi̱e̱e̱ꞌ nuu̱ꞌ ña̱ xiꞌí xiinꞌ nuu̱ꞌ yavi̱ ndi̱i̱.
REV 1:19 Sa̱kanꞌ na kuiiꞌ na̱ti̱soꞌ u̱nꞌ ña̱ ni̱ xini ndu̱chiꞌ nuu̱ꞌ u̱nꞌ, xiinꞌ ña̱ xini u̱nꞌ vi̱ti̱n, xi̱i̱nꞌ ña̱ ko̱o̱ kii̱ꞌ xkaꞌndi̱a̱ ña̱ ja̱a̱nꞌ.
REV 1:20 Te̱ ña̱ yo̱ꞌo̱ꞌ nduuꞌ ña̱ ni̱ yoo̱ si̱ꞌe, ña̱ kaꞌán ndi̱a̱a̱ xaꞌa̱ꞌ uxa̱ taꞌan tiuu̱nꞌ yoꞌoꞌ, tiꞌ ni̱ xi̱ni̱ u̱nꞌ ti̱xi̱n nda̱ꞌaꞌ i̱, xiinꞌ xaꞌa̱ꞌ uxa̱ taꞌan ka̱nde̱lero oro miiꞌ itaꞌ, ña̱ tuún ja̱a̱nꞌ. Uxa̱ taꞌan tiuu̱nꞌ yo̱ꞌo̱ꞌ ndii, kaꞌán ndi̱a̱a̱ riꞌ xaꞌa̱ꞌ uxa̱ taꞌan ángele, ña̱ xikaꞌ nuu̱ꞌ nu̱uꞌ i̱. Te̱ uxa̱ taꞌan ka̱nde̱lero ja̱a̱nꞌ ndii, kaꞌán ndi̱a̱a̱ a̱ xaꞌa̱ꞌ uxa̱ taꞌan ti̱ꞌvi̱ ne̱ nakayá xaꞌa̱ꞌ i̱.
REV 2:1 ’Nuu̱ꞌ ángele, ndiaa chuunꞌ nuu̱ꞌ ne̱ nakayá xaꞌa̱ꞌ i̱, ne̱ ndieeꞌ ñu̱u̱ Éfeso ndii, ke̱ꞌi̱ u̱nꞌ nuu̱ꞌ i̱i̱n tu̱tu̱ ña̱ kaꞌa̱n i̱ xiinꞌ u̱nꞌ vi̱ti̱n: “Yuꞌu̱, ña̱ kumiꞌ uxa̱ taꞌan tiuu̱nꞌ ti̱xi̱n nda̱ꞌaꞌ kua̱ꞌa̱ i̱, te̱ xikaꞌ i̱ te̱i̱n uxa̱ taꞌan ka̱nde̱lero oro ja̱a̱nꞌ ndii, ña̱ yo̱ꞌo̱ꞌ kaꞌán i̱:
REV 2:2 Xiní i̱ ña̱ xaaꞌ ndo̱ꞌ, te̱ xiní tu̱ i̱ ña̱ xachuunꞌ uꞌvi̱ ndo̱ꞌ xaꞌa̱ꞌ i̱, te̱ kundieni ndo̱ꞌ. Te̱ xiní ni̱ tu̱ i̱ ña̱ ndasiꞌ va̱ ndo̱ꞌ ña̱ xaaꞌ te̱ ni̱a̱ꞌa. Te̱ xiní tu̱ i̱ ña̱ xitoꞌ kuaꞌa tu̱ ña̱ꞌaꞌ ndo̱ꞌ, te̱ kaꞌán te̱ ja̱a̱nꞌ ña̱ yuꞌu̱ tianu̱ꞌ ña̱ꞌaꞌ ña̱ sa̱niaꞌá ra̱ i̱chiꞌ i̱, ndisu̱ sü̱vi̱ ra̱, te̱ ni̱ xi̱ni̱ ndo̱ꞌ ña̱ te̱ xini xaꞌanꞌ nduuꞌ ra̱.
REV 2:3 Te̱ xaꞌa̱ꞌ a̱ ña̱ ndani̱ ndo̱ꞌ yuꞌu̱ ndii, kundieni ndo̱ꞌ nuu̱ꞌ tu̱ndoꞌo̱ꞌ ña̱ ndoꞌoꞌ ndo̱ꞌ, te̱ xachuunꞌ uꞌvi̱ ndo̱ꞌ xaꞌa̱ꞌ i̱, te̱ nï̱ sa̱na̱koꞌ xiinꞌ miiꞌ ndo̱ꞌ.
REV 2:4 Te̱ nde̱e̱ sa̱a̱ ka̱ ni̱ ndii, tiinꞌ kua̱chi̱ i̱ ndoꞌó xaꞌa̱ꞌ ña̱ yo̱ꞌo̱ꞌ: ña̱ ndäni̱ kuaꞌa̱ꞌ ka̱ ndo̱ꞌ yuꞌu̱ vi̱ti̱n nde̱e̱ naa ni̱ ndani̱ ndo̱ꞌ yuꞌu̱ ña̱ nu̱uꞌ.
REV 2:5 Xaꞌa̱ꞌ a̱ ja̱a̱nꞌ na na̱ka̱ꞌanꞌ ndo̱ꞌ sa̱a̱ ni̱ ita̱ ndo̱ꞌ nuu̱ꞌ i̱chiꞌ i̱ ña̱ nu̱uꞌ kii̱ꞌ tïa̱ꞌan ku̱xi̱o̱o̱ nimá ndo̱ꞌ. Na̱ma̱ ndo̱ꞌ nimá ndo̱ꞌ, te̱ sa̱a̱ tu̱ku̱u̱ ndo̱ꞌ ña̱ kuní i̱ naa ni̱ xa̱a̱ ndo̱ꞌ ña̱ nu̱uꞌ. Te̱ naaꞌ nä̱ma̱ ndo̱ꞌ nimá ndo̱ꞌ ndii, yachi̱ xaa̱ꞌ i̱ miiꞌ ndieeꞌ ndo̱ꞌ, te̱ sa̱nu̱ndiaꞌá i̱ ka̱nde̱lero ndo̱ꞌ ñaa̱ꞌ miiꞌ iinꞌ a̱.
REV 2:6 Ndisu̱ yoo i̱i̱n ña̱ va̱ꞌa̱ ña̱ xaaꞌ ndo̱ꞌ: ña̱ ndasiꞌ ndo̱ꞌ ña̱ xaaꞌ ne̱ ndikún i̱chiꞌ Nicolaítas sa̱a̱ niiꞌ ndasiꞌ yuꞌu̱ a̱.
REV 2:7 Yo̱o̱ ka̱ nduuꞌ ne̱ xa̱ ni̱ nu̱niaꞌ Ndiosí so̱ꞌo̱ ndii, na ta̱xi̱ so̱ꞌo̱ ni̱a̱ ña̱ kaꞌán Espíritu Santo xiinꞌ ne̱ nakayá xaꞌa̱ꞌ i̱ ja̱a̱nꞌ. Ne̱ kanando nuu̱ꞌ tu̱ndoꞌo̱ꞌ ndii, ta̱xi̱ i̱ ka̱xi̱ꞌ ni̱a̱ nduu̱ꞌ tunꞌ iinꞌ miiꞌ nda̱tu̱nꞌ kaaꞌ miiꞌ nduꞌu̱ꞌ Ndiosí. Te̱ tunꞌ ja̱a̱nꞌ nduuꞌ tunꞌ taxiꞌ kivi̱ꞌ ñu̱u̱ ña̱ kö̱o̱ꞌ kivi̱ꞌ ndiꞌiꞌ.”
REV 2:8 ’Nuu̱ꞌ ángele, ña̱ ndiaa chuunꞌ nuu̱ꞌ ne̱ nakayá xaꞌa̱ꞌ i̱, ne̱ ndieeꞌ ñu̱u̱ Esmirna ndii, ke̱ꞌi̱ u̱nꞌ ña̱ kaꞌa̱n i̱ xiinꞌ u̱nꞌ vi̱ti̱n nuu̱ꞌ i̱i̱n tu̱tu̱: “Yuꞌu̱, ña̱ yoo nde̱e̱ ña̱ nu̱uꞌ, te̱ yoo tu̱ i̱ nde̱e̱ ña̱ soꞌo̱ꞌ ndiꞌiꞌ, te̱ tiaku xa̱chiꞌ i̱ tee̱ꞌ ndee ni̱ xiꞌi̱ i̱ ndii, ña̱ yo̱ꞌo̱ꞌ kaꞌán i̱:
REV 2:9 Xiní i̱ ña̱ xaaꞌ ndo̱ꞌ, te̱ xiní tu̱ i̱ sa̱a̱ ndoꞌoꞌ ndo̱ꞌ, te̱ xiní ni̱ tu̱ i̱ ña̱ ndaꞌvi kuuꞌ ndo̱ꞌ, ndisu̱ vikaꞌ ndo̱ꞌ xiinꞌ ña̱ꞌa̱ yuꞌu̱. Te̱ xiní ni̱ tu̱ i̱ sa̱a̱ kani̱a̱ꞌa sa̱va̱ ne̱ kaꞌán ña̱ ne̱ judío nduuꞌ ni̱a̱ xaꞌa̱ꞌ ndo̱ꞌ, ndisu̱ süu̱ꞌ sa̱kanꞌ nduuꞌ a̱. Süu̱ꞌ ja̱a̱nꞌ ndii kuenta ne̱ nakayá xaꞌa̱ꞌ ña̱ ndi̱va̱ꞌa̱ nduuꞌ ni̱a̱.
REV 2:10 Kü̱yi̱ꞌvi ndo̱ꞌ xaꞌa̱ꞌ ña̱ xitoꞌ sa̱ndoꞌoꞌ ne̱ yivi̱ꞌ ndoꞌó. Kua̱chi̱ ndii ta̱a̱nꞌ te̱ nduuꞌ kuenta ña̱ ndi̱va̱ꞌa̱ ja̱a̱nꞌ sa̱va̱ ndoꞌó vi̱ꞌe̱ ka̱a̱, te̱ ko̱to̱ kua̱ꞌa̱ ra̱ ndoꞌó, te̱ ku̱ndo̱ꞌo̱ ndo̱ꞌ uxi̱ taꞌan kivi̱ꞌ. Ka̱ka̱ naa xikaꞌ nda̱ku ndo̱ꞌ nuu̱ꞌ i̱chiꞌ i̱ tee̱ꞌ ndee ku̱vi̱ ndo̱ꞌ sa̱a̱ te̱ ja̱a̱nꞌ. Sa̱kanꞌ te̱ ta̱xi̱ i̱ kivi̱ꞌ ñu̱u̱ ndo̱ꞌ ña̱ kö̱o̱ꞌ kivi̱ꞌ ndiꞌiꞌ, ña̱ nduuꞌ nde̱e̱ naa i̱i̱n corona ña̱ niꞌi̱ꞌ ndo̱ꞌ.
REV 2:11 Yo̱o̱ ka̱ nduuꞌ ne̱ xa̱ ni̱ nu̱niaꞌ Ndiosí so̱ꞌo̱ ndii, na ta̱xi̱ so̱ꞌo̱ ni̱a̱ ña̱ kaꞌán Espíritu Santo xiinꞌ ne̱ nakayá xaꞌa̱ꞌ i̱ ja̱a̱nꞌ. Te̱ yo̱o̱ ka̱ ka̱nando nuu̱ꞌ sa̱kuuꞌ ña̱ ja̱a̱nꞌ ndii, kü̱vi̱ ni̱a̱ i̱chiꞌ ña̱ uvi̱.”
REV 2:12 ’Nuu̱ꞌ ángele, ña̱ ndiaa chuunꞌ nuu̱ꞌ ne̱ nakayá xaꞌa̱ꞌ i̱, ne̱ ndieeꞌ ñu̱u̱ Pérgamo ndii, ña̱ yo̱ꞌo̱ꞌ ke̱ꞌi̱ u̱nꞌ: “Ña̱ kumiꞌ ichi̱ nii̱ꞌ ña̱ xíinꞌ va̱ uvi̱ sa̱aꞌ taꞌviꞌ ja̱a̱nꞌ ndii, ña̱ yo̱ꞌo̱ꞌ kaꞌán a̱:
REV 2:13 Xiní i̱ sa̱a̱ ndoꞌoꞌ u̱nꞌ, te̱ xiní tu̱ i̱ ña̱ nduꞌu̱ u̱nꞌ ñu̱u̱ miiꞌ xaꞌndia chuunꞌ ña̱ ndi̱va̱ꞌa̱. Nde̱e̱ sa̱a̱ ka̱ni̱ ndii, i̱ni̱ te̱ i̱ni̱ u̱nꞌ xini u̱nꞌ yuꞌu̱. Te̱ nï̱ na̱ko̱o̱ u̱nꞌ ña̱ i̱ni̱ u̱nꞌ xini u̱nꞌ yuꞌu̱, ni̱ nde̱e̱ kii̱ꞌ ni̱ xa̱ꞌni̱ꞌ te̱ yivi̱ꞌ Antipas, te̱ ni̱ xika̱ nda̱ku ndieeꞌ yu̱ꞌuꞌ xaꞌa̱ꞌ i̱. Ña̱ ja̱a̱nꞌ ni̱ xkaꞌndi̱a̱ ñu̱u̱ u̱nꞌ ja̱a̱nꞌ miiꞌ nduꞌu̱ꞌ ña̱ ndi̱va̱ꞌa̱ ja̱a̱nꞌ.
REV 2:14 Te̱ nde̱e̱ sa̱a̱ ka̱ ni̱ ndii, tiinꞌ kua̱chi̱ yuꞌu̱ yoꞌó xaꞌa̱ꞌ kiꞌinꞌ ña̱ꞌa̱, naa kuuꞌ ña̱ kaꞌni̱ ne̱ ndikún i̱chiꞌ Balaam te̱i̱n ndo̱ꞌ. Te̱ Balaam ja̱a̱nꞌ ni̱ sa̱niaꞌá Balac sa̱a̱ ku̱vi̱ sa̱maña ra̱ ne̱ vi̱ꞌe̱ Israel nuu̱ꞌ kua̱chi̱. Xaꞌa̱ꞌ a̱ ja̱a̱nꞌ na ni̱ ka̱vi̱koꞌ te̱ ja̱a̱nꞌ ne̱ vi̱ꞌe̱ Israel ja̱a̱nꞌ te̱ ku̱xi̱ ni̱a̱ ña̱ xaxi̱ꞌ ña̱ ni̱ na̱soko̱ꞌ ne̱ yivi̱ꞌ nuu̱ꞌ ndiosí saka. Te̱ ni̱ ka̱vi̱koꞌ tu̱ ña̱ꞌaꞌ ra̱, te̱ ni̱ xa̱a̱ ni̱a̱ ña̱ xiín.
REV 2:15 Te̱ sa̱kanꞌ tu̱ kaꞌni̱ ne̱ ndikún i̱chiꞌ ña̱ saniaꞌá ne̱ ndikún Nicolaítas te̱i̱n ndo̱ꞌ.
REV 2:16 Sa̱kanꞌ na kuiiꞌ na̱ma̱ kiꞌi̱ꞌ u̱nꞌ nimá u̱nꞌ xaꞌa̱ꞌ kua̱chi̱ u̱nꞌ. Sa̱kanꞌ ña̱ naaꞌ sä̱a̱ u̱nꞌ ña̱ ja̱a̱nꞌ ndii, yachi̱ kuꞌu̱n i̱ miiꞌ nduꞌu̱ u̱nꞌ, te̱ ku̱ntaꞌanꞌ i̱ xiinꞌ ne̱ ja̱a̱nꞌ xiinꞌ ichi̱ ña̱ ketaꞌ yu̱ꞌuꞌ i̱ ja̱a̱nꞌ.
REV 2:17 Yo̱o̱ ka̱ nduuꞌ ne̱ xa̱ ni̱ nu̱niaꞌ Ndiosí so̱ꞌo̱ ndii, na ta̱xi̱ so̱ꞌo̱ ni̱a̱ ña̱ kaꞌán Espíritu Santo xiinꞌ ne̱ nakayá xaꞌa̱ꞌ i̱, ne̱ ndieeꞌ nuu̱ꞌ ñu̱ꞌuꞌ Asia. Te̱ yo̱o̱ ka̱ ka̱nando nuu̱ꞌ sa̱kuuꞌ tu̱ndoꞌo̱ꞌ ja̱a̱nꞌ ndii, ta̱xi̱ i̱ ka̱xi̱ꞌ ni̱a̱ ña̱ naniꞌ maná, ña̱ yoo si̱ꞌe. Te̱ ta̱xi̱ tu̱ i̱ i̱i̱n yuu̱ꞌ lulu ya̱a̱ nda̱ꞌaꞌ ni̱a̱, te̱ nuu̱ꞌ yuu̱ꞌ ja̱a̱nꞌ yoso̱ꞌ i̱i̱n kivi̱ꞌ xa̱aꞌ ña̱ nde̱e̱ i̱i̱n ne̱ yivi̱ꞌ xïní, süu̱ꞌ ja̱a̱nꞌ ndii i̱i̱n nda̱a̱ꞌ mi̱iꞌ ne̱ na̱ti̱i̱n yuu̱ꞌ ja̱a̱nꞌ kui̱ti̱ꞌ ku̱ni̱ a̱.”
REV 2:18 ’Nuu̱ꞌ ángele, ña̱ ndiaa chuunꞌ nuu̱ꞌ ne̱ nakayá xaꞌa̱ꞌ i̱, ne̱ ndieeꞌ ñu̱u̱ Tiatira ndii, ña̱ yo̱ꞌo̱ꞌ ke̱ꞌi̱ u̱nꞌ: “Siꞌe̱ Ndiosí, ña̱ yiꞌé ndu̱chiꞌ nuu̱ꞌ nde̱e̱ naa ñuꞌu̱ ndatin, te̱ yiꞌé tu̱ nuu̱ꞌ xaꞌa̱ꞌ a̱ ndee naa yiꞌé ka̱a̱ kuaꞌa ndi̱i ndii, ña̱ yo̱ꞌo̱ꞌ kaꞌán a̱:
REV 2:19 Xiní i̱ ña̱ xaaꞌ u̱nꞌ, te̱ xiní tu̱ i̱ ña̱ ndani̱ u̱nꞌ yuꞌu̱ xiinꞌ ne̱ yivi̱ꞌ, te̱ xiní ni̱ tu̱ i̱ ña̱ i̱ni̱ u̱nꞌ xini u̱nꞌ yuꞌu̱, te̱ xiní tu̱ i̱ ña̱ xikaꞌ nuuꞌ u̱nꞌ nuu̱ꞌ i̱, te̱ sa̱kanꞌ tu̱ xiní ña̱ kundieni u̱nꞌ nuu̱ꞌ tu̱ndoꞌo̱ꞌ. Te̱ xiní i̱ ña̱ kuaꞌa̱ꞌ ka̱ xaaꞌ u̱nꞌ ña̱ ja̱a̱nꞌ vi̱ti̱n te̱ sa̱kanꞌ ni̱ xa̱a̱ u̱nꞌ ña̱ nu̱uꞌ kii̱ꞌ ni̱ xa̱ꞌaꞌ i̱ni̱ u̱nꞌ xini u̱nꞌ yuꞌu̱.
REV 2:20 Te̱ nde̱e̱ sa̱a̱ ka̱ ni̱ ndii, tiinꞌ kua̱chi̱ yuꞌu̱ yoꞌó xaꞌa̱ꞌ kiꞌinꞌ ña̱ꞌa̱, naa kuuꞌ ña̱ taxiꞌ u̱nꞌ ña̱ xaaꞌ Jezabel, ñaꞌ kaꞌán ña̱ i̱i̱n ñaꞌ kaꞌán tiakú tu̱ꞌu̱n Ndiosí nduuꞌ a̱, kachi mi̱iꞌ aꞌ. Te̱ xiinꞌ ña̱ saniaꞌá aꞌ ndii, xamaña aꞌ sa̱va̱ ne̱ xikaꞌ nuuꞌ nuu̱ꞌ i̱, te̱ sa̱kanꞌ kumiꞌ ni̱a̱ musa ni̱a̱, te̱ sa̱kanꞌ tu̱ xixiꞌ ni̱a̱ ña̱ xaxi̱ꞌ ña̱ ni̱ na̱soko̱ꞌ ne̱ yivi̱ꞌ nuu̱ꞌ ndiosí saka.
REV 2:21 Te̱ yuꞌu̱ ndii, ni̱ ta̱xi̱ i̱ kiꞌinꞌ kuiya̱ nuu̱ꞌ aꞌ te̱ na̱ma̱ aꞌ nimá aꞌ xaꞌa̱ꞌ kua̱chi̱ aꞌ, ndisu̱ nï̱ xi̱i̱n aꞌ na̱ko̱o̱ aꞌ ña̱ xiín aꞌ.
REV 2:22 Xaꞌa̱ꞌ a̱ ja̱a̱nꞌ na sa̱ndoꞌoꞌ i̱ ñaꞌ ja̱a̱nꞌ xiinꞌ kuiꞌe̱ xatu̱. Te̱ sa̱ndoꞌoꞌ uꞌvi̱ tu̱ i̱ ne̱ kumiꞌ ñaꞌ ja̱a̱nꞌ nde̱e̱ naa musa ni̱a̱ naaꞌ nä̱ma̱ ni̱a̱ nimá ni̱a̱ nuu̱ꞌ sa̱kuuꞌ ña̱ ni̱a̱ꞌa ña̱ ni̱ sa̱niaꞌá ña̱ꞌaꞌ ña̱ ja̱a̱nꞌ.
REV 2:23 Te̱ xiinꞌ kuiꞌe̱ xatu̱ ka̱ꞌni̱ꞌ i̱ ne̱ ndikún i̱chiꞌ ña̱ saniaꞌá aꞌ. Te̱ kii̱ꞌ sa̱kanꞌ ndii, ku̱ni̱ sa̱kuuꞌ ti̱ꞌvi̱ ne̱ nakayá xaꞌa̱ꞌ i̱ ña̱ yuꞌu̱ nduuꞌ ña̱ xiní ña̱ xanini yo̱o̱ ka̱. Te̱ xiní tu̱ i̱ ña̱ kaꞌán nimá ni̱a̱ xaꞌa̱ꞌ. Te̱ vi̱kuꞌu̱n yaꞌviꞌ tu̱ i̱ꞌi̱n ndoꞌó xaꞌa̱ꞌ ndee ka̱ nuu̱ꞌ ña̱ ni̱ xa̱a̱ ndo̱ꞌ.
REV 2:24 ’Ndisu̱ sa̱va̱ ndoꞌó, ne̱ ndieeꞌ ñu̱u̱ Tiatira, ne̱ nï̱ sa̱kuaa̱n ña̱ saniaꞌá ñaꞌ ja̱a̱nꞌ, xiinꞌ ne̱ nï̱ xini kuento ña̱ kaꞌán ne̱ ja̱a̱nꞌ kaaꞌ si̱ꞌe, ña̱ kaꞌán xaꞌa̱ꞌ ña̱ ndi̱va̱ꞌa̱ ndii, kaꞌán i̱ ña̱ kö̱o̱ꞌ ka̱ tu̱ku̱ ña̱ kaꞌán chuunꞌ i̱ xiinꞌ ndo̱ꞌ.
REV 2:25 Nda̱a̱ꞌ ndii, kuní i̱ ña̱ i̱ni̱ naa i̱ni̱ ndo̱ꞌ ku̱ni̱ ndo̱ꞌ yuꞌu̱ nde̱e̱ xaa̱ꞌ kivi̱ꞌ ña̱ na̱ndi̱koꞌ tukuuꞌ i̱.
REV 2:26 Te̱ yo̱o̱ ka̱ ka̱nando nuu̱ꞌ sa̱kuuꞌ tu̱ndoꞌo̱ꞌ ja̱a̱nꞌ, te̱ sa̱xinú ni̱a̱ ña̱ kuní yuꞌu̱ nde̱e̱ kivi̱ꞌ soꞌo̱ꞌ ndiꞌiꞌ ndii, ta̱xi̱ i̱ ndi̱e̱e̱ꞌ ni̱a̱ te̱ ka̱ꞌndi̱a̱ chuunꞌ ni̱a̱ nuu̱ꞌ ne̱ yivi̱ꞌ i̱i̱n yivi̱ꞌ.
REV 2:27 Te̱ sa̱a̱ niiꞌ ni̱ na̱ti̱i̱n yuꞌu̱ ndi̱e̱e̱ꞌ nda̱ꞌaꞌ yu̱vaꞌ i̱ te̱ xaꞌndia chuunꞌ i̱ ndii, niiꞌ sa̱kanꞌ ta̱xi̱ i̱ ña̱ ka̱ꞌndi̱a̱ chuunꞌ vie̱ ne̱ ja̱a̱nꞌ nuu̱ꞌ ne̱ yivi̱ꞌ, te̱ sa̱kuachiꞌ ni̱a̱ ne̱ yivi̱ꞌ ja̱a̱nꞌ nde̱e̱ naa ki̱si̱ ña̱ sakuachiꞌ xiꞌe̱ ne̱ yivi̱ꞌ.
REV 2:28 Te̱ ta̱xi̱ i̱ tiuu̱nꞌ chie̱, tiꞌ ketaꞌ kua̱xi̱ kitúꞌ, nda̱ꞌaꞌ ni̱a̱.
REV 2:29 Yo̱o̱ ka̱ nduuꞌ ne̱ xa̱ ni̱ nu̱niaꞌ Ndiosí so̱ꞌo̱ ndii, na ta̱xi̱ so̱ꞌo̱ ni̱a̱ ña̱ kaꞌán Espíritu Santo xiinꞌ ne̱ nakayá xaꞌa̱ꞌ i̱, ne̱ ndieeꞌ nuu̱ꞌ ñu̱ꞌuꞌ Asia.”
REV 3:1 ’Nuu̱ꞌ ángele, ña̱ ndiaa chuunꞌ nuu̱ꞌ ne̱ nakayá xaꞌa̱ꞌ i̱, ne̱ ndieeꞌ ñu̱u̱ Sardis ndii, ña̱ yo̱ꞌo̱ꞌ ke̱ꞌi̱ u̱nꞌ: “Ña̱ kumiꞌ uxa̱ sa̱aꞌ Espíritu, ña̱ xikaꞌ nuuꞌ nuu̱ꞌ Ndiosí ja̱a̱nꞌ xiinꞌ uxa̱ sa̱aꞌ tiuu̱nꞌ ja̱a̱nꞌ ndii, ña̱ yo̱ꞌo̱ꞌ kaꞌán a̱: Xiní i̱ ña̱ xaaꞌ u̱nꞌ, te̱ xiní tu̱ i̱ ña̱ kaꞌán ne̱ yivi̱ꞌ ña̱ tiaku ka̱ ña̱ i̱ni̱ u̱nꞌ xini u̱nꞌ yuꞌu̱. Ndisu̱ nuu̱ꞌ yuꞌu̱ ndii, xa̱ yooꞌ u̱nꞌ ku̱vi̱ u̱nꞌ.
REV 3:2 Ko̱o̱ nditoꞌ i̱ni̱ u̱nꞌ. Te̱ sa̱ndi̱e̱ni u̱nꞌ ña̱ va̱ꞌa̱ ña̱ xaaꞌ ka̱ na u̱nꞌ, ña̱ kusaaꞌ ndoó ka̱ ndee sie ja̱a̱nꞌ. Kua̱chi̱ ndii xa̱ ni̱ xi̱ni̱ i̱ ña̱ nï̱ sa̱xinu̱ va̱ꞌa̱ u̱nꞌ chu̱u̱n ña̱ xaaꞌ u̱nꞌ nuu̱ꞌ Ndiosí.
REV 3:3 Na̱ka̱ꞌanꞌ u̱nꞌ ña̱ ndi̱xa̱ ña̱ ni̱ na̱ti̱i̱n u̱nꞌ xiinꞌ ña̱ ni̱ xi̱ni̱ so̱ꞌo̱ u̱nꞌ, te̱ sa̱xinú u̱nꞌ ña̱ ja̱a̱nꞌ, te̱ na na̱ma̱ u̱nꞌ nimá u̱nꞌ nuu̱ꞌ kua̱chi̱ ja̱a̱nꞌ. Sa̱kanꞌ ña̱ naaꞌ kö̱o̱ꞌ nditoꞌ i̱ni̱ u̱nꞌ ndii, na̱ndi̱koꞌ si̱ꞌe i̱ nuu̱ꞌ u̱nꞌ kii̱ꞌ xïní u̱nꞌ a̱ma̱a̱ kui̱ti̱ꞌ nde̱e̱ naa xaaꞌ te̱ kuiꞌna̱ꞌ.
REV 3:4 Ndisu̱ yoo ndiaꞌviꞌ ne̱ ndieeꞌ ñu̱u̱ Sardis ñaa̱ꞌ ne̱ nï̱ sa̱ndeꞌi̱ nimá xiinꞌ kua̱chi̱ nuu̱ꞌ i̱. Sa̱kanꞌ na kuiiꞌ toto̱ ya̱a̱ kui̱ꞌnu̱ ni̱a̱ ka̱ka̱ ni̱a̱ xiinꞌ i̱ xaꞌa̱ꞌ a̱ ña̱ ne̱ xataꞌa̱n nduuꞌ ni̱a̱.
REV 3:5 Te̱ ne̱ ka̱nando nuu̱ꞌ kua̱chi̱ ndii, kui̱ꞌnu̱ ni̱a̱ toto̱ ya̱a̱ ja̱a̱nꞌ. Te̱ sä̱ndoyoꞌ i̱ kivi̱ꞌ ni̱a̱, ña̱ yoso̱ꞌ nuu̱ꞌ tu̱tu̱ miiꞌ yoso̱ꞌ kivi̱ꞌ ne̱ kumiꞌ kivi̱ꞌ ñu̱u̱ ña̱ kö̱o̱ꞌ kivi̱ꞌ ndiꞌiꞌ. Te̱ nuu̱ꞌ yu̱vaꞌ i̱ xiinꞌ nuu̱ꞌ ángele a̱ ndii, ndi̱e̱e̱ yu̱ꞌuꞌ i̱ ña̱ nduuꞌ ni̱a̱ kuenta i̱.
REV 3:6 Yo̱o̱ ka̱ nduuꞌ ne̱ xa̱ ni̱ nu̱niaꞌ Ndiosí so̱ꞌo̱ ndii, na ta̱xi̱ so̱ꞌo̱ ni̱a̱ ña̱ kaꞌán Espíritu Santo xiinꞌ ne̱ nakayá xaꞌa̱ꞌ i̱, ne̱ ndieeꞌ nuu̱ꞌ ñu̱ꞌuꞌ Asia.”
REV 3:7 ’Nuu̱ꞌ ángele, ña̱ ndiaa chuunꞌ nuu̱ꞌ ne̱ nakayá xaꞌa̱ꞌ i̱, ne̱ ndieeꞌ ñu̱u̱ Filadelfia ndii, ke̱ꞌi̱ u̱nꞌ ña̱ kaꞌa̱n i̱ xiinꞌ u̱nꞌ vi̱ti̱n: “Ña̱ su̱ꞌu̱n ndi̱ꞌi̱, ña̱ ndi̱xa̱ xna̱ꞌa̱, ña̱ kumiꞌ nda̱ꞌaꞌ ña̱ ni̱ ku̱miꞌ rey David, te̱ kii̱ꞌ nuniaꞌ a̱ i̱i̱n yiꞌeꞌ ndii, nde̱e̱ i̱i̱n ña̱ꞌa̱ kü̱vi̱ nda̱si̱ ña̱ ja̱a̱nꞌ, te̱ kii̱ꞌ ndasi a̱ i̱i̱n yiꞌeꞌ ndii, nde̱e̱ i̱i̱n ña̱ꞌa̱ kü̱vi̱ nu̱niaꞌ tu̱ ña̱ ja̱a̱nꞌ ndii, ña̱ yo̱ꞌo̱ꞌ kaꞌán a̱:
REV 3:8 Xiní i̱ ña̱ xaaꞌ u̱nꞌ. Te̱ ko̱to̱ u̱nꞌ, xa̱ ni̱ nu̱niaꞌ i̱ i̱i̱n yiꞌeꞌ nuu̱ꞌ u̱nꞌ, te̱ nde̱e̱ i̱i̱n ña̱ꞌa̱ kü̱vi̱ nda̱si̱ yiꞌeꞌ ja̱a̱nꞌ. Te̱, tee̱ꞌ ndee kö̱o̱ꞌ kuaꞌa̱ꞌ ña̱ ndi̱e̱eꞌ u̱nꞌ ndii, ni̱ sa̱xinú u̱nꞌ tu̱ꞌu̱n i̱, te̱ kö̱o̱ꞌ kivi̱ꞌ ni̱ kaꞌa̱n u̱nꞌ ña̱ xïní u̱nꞌ yuꞌu̱.
REV 3:9 Te̱ ne̱ xini xaꞌanꞌ ne̱ nakayá xaꞌa̱ꞌ ña̱ ndi̱va̱ꞌa̱ ja̱a̱nꞌ, ne̱ kaꞌán ña̱ ne̱ judío nduuꞌ ni̱a̱, te̱ sü̱vi̱ ni̱a̱ ndii, sa̱ndi̱e̱e̱ kuiꞌe ña̱ꞌaꞌ i̱ ña̱ kuꞌu̱n kui̱ta̱ xitiꞌ ni̱a̱ nuu̱ꞌ u̱nꞌ, te̱ ku̱ni̱ ni̱a̱ ña̱ ndani̱ yuꞌu̱ yoꞌó.
REV 3:10 Te̱ xaꞌa̱ꞌ a̱ ña̱ ni̱ sa̱xinú u̱nꞌ ña̱ ni̱ kaꞌa̱n chuunꞌ i̱ xiinꞌ u̱nꞌ, ña̱ ku̱ndi̱e̱ni u̱nꞌ nuu̱ꞌ i̱chiꞌ i̱ ndii, ko̱to̱ tu̱ yuꞌu̱ yoꞌó nuu̱ꞌ tu̱ndoꞌo̱ꞌ chie̱ ña̱ ki̱xi̱n nuu̱ꞌ ñu̱ꞌuꞌ i̱i̱n yivi̱ꞌ, ña̱ ko̱to̱ kua̱ꞌa̱ ne̱ yivi̱ꞌ i̱i̱n yivi̱ꞌ.
REV 3:11 Ko̱to̱ u̱nꞌ, xa̱ kuyatinꞌ na̱ndi̱koꞌ ni̱ tukuuꞌ i̱ i̱i̱n yivi̱ꞌ. I̱ni̱ naa i̱ni̱ u̱nꞌ ku̱ni̱ u̱nꞌ yuꞌu̱, te̱ sa̱kanꞌ kö̱o̱ꞌ na̱ꞌi̱n corona ña̱ ka̱nando u̱nꞌ sa̱a̱ i̱.
REV 3:12 Te̱ ne̱ ka̱nando nuu̱ꞌ tu̱ndoꞌo̱ꞌ ja̱a̱nꞌ ndii, sa̱na̱nduuꞌ ña̱ꞌaꞌ i̱ nde̱e̱ naa ndu̱yu̱ kaꞌnuꞌ xaꞌa̱ꞌ yu̱kunꞌ Ndiosí i̱ miiꞌ xikaꞌ nuuꞌ i̱ nuu̱ꞌ a̱. Te̱ kö̱o̱ꞌ kivi̱ꞌ kuni̱ a̱ ña̱ ki̱e̱e̱ ni̱a̱ vi̱ꞌe̱ a̱ ja̱a̱nꞌ. Te̱ chi̱nduꞌu̱ꞌ i̱ kivi̱ꞌ Ndiosí i̱ nuu̱ꞌ ne̱ ja̱a̱nꞌ xiinꞌ kivi̱ꞌ ñu̱u̱ a̱, ña̱ na̱niꞌ Jerusalén xa̱aꞌ. Te̱ ñu̱u̱ ja̱a̱nꞌ ndii, ke̱ta̱ a̱ ndi̱viꞌ miiꞌ nduꞌu̱ꞌ Ndiosí, te̱ nu̱u̱ a̱. Te̱ chi̱nduꞌu̱ꞌ tu̱ i̱ kivi̱ꞌ xa̱aꞌ mi̱iꞌ i̱ nuu̱ꞌ ni̱a̱.
REV 3:13 Yo̱o̱ ka̱ nduuꞌ ne̱ xa̱ ni̱ nu̱niaꞌ Ndiosí so̱ꞌo̱ ndii, na ta̱xi̱ so̱ꞌo̱ ni̱a̱ ña̱ kaꞌán Espíritu Santo xiinꞌ ne̱ nakayá xaꞌa̱ꞌ i̱, ne̱ ndieeꞌ nuu̱ꞌ ñu̱ꞌuꞌ Asia.”
REV 3:14 ’Nuu̱ꞌ ángele, ña̱ ndiaa chuunꞌ nuu̱ꞌ ne̱ nakayá xaꞌa̱ꞌ i̱, ne̱ ndieeꞌ ñu̱u̱ Laodicea ndii, ña̱ yo̱ꞌo̱ꞌ ke̱ꞌi̱ u̱nꞌ: “Ña̱ nduuꞌ sa̱kanꞌ na ku̱ndu̱u̱ a̱, ña̱ ndieeꞌ yu̱ꞌuꞌ nda̱ku, ña̱ kaꞌán ña̱ ndi̱xa̱, ña̱ ni̱ xa̱a̱ sa̱kanꞌ, te̱ ni̱ xa̱ꞌa̱ Ndiosí sa̱kuuꞌ ña̱ yoo ndii, ña̱ yo̱ꞌo̱ꞌ kaꞌán a̱:
REV 3:15 Xiní i̱ ña̱ xaaꞌ u̱nꞌ, te̱ xiní tu̱ i̱ ña̱ ni̱ nde̱e̱ ï̱ꞌniꞌ ka̱ u̱nꞌ nuu̱ꞌ i̱chiꞌ i̱, te̱ ni̱ nde̱e̱ vï̱xi̱n tu̱ u̱nꞌ nuu̱ꞌ a̱. Va̱ꞌa̱ ka̱ naaꞌ vi̱xi̱n u̱nꞌ, uun i̱ꞌniꞌ u̱nꞌ nuu̱ꞌ i̱chiꞌ i̱.
REV 3:16 Ndisu̱ xaꞌa̱ꞌ a̱ ña̱ ni̱ nde̱e̱ ï̱ꞌniꞌ ka̱ u̱nꞌ nuu̱ꞌ i̱chiꞌ i̱, te̱ ni̱ nde̱e̱ vï̱xi̱n tu̱ u̱nꞌ, süu̱ꞌ ja̱a̱nꞌ ndii i̱ꞌniꞌ vixi̱n kui̱ti̱ꞌ u̱nꞌ nuu̱ꞌ i̱chiꞌ i̱ ja̱a̱nꞌ ndii, xa̱ xitoꞌ ndu̱xa̱n kuii i̱ yoꞌó.
REV 3:17 Sa̱kanꞌ ña̱ kaꞌán u̱nꞌ ndii: Te̱ vika̱ꞌ nduuꞌ i̱, te̱ ni̱ na̱ti̱i̱n i̱ kuaꞌa̱ꞌ ña̱ vikaꞌ. Te̱ kuä̱sa̱ꞌ natiín i̱ xaꞌa̱ꞌ nde̱e̱ i̱i̱n ña̱ꞌa̱, kachi u̱nꞌ. Ndisu̱ nuu̱ꞌ yuꞌu̱ ndii, te̱ na̱cha̱ꞌa̱n nduuꞌ u̱nꞌ, te̱ te̱ natiín xa̱va̱ꞌa̱ nduuꞌ tu̱ u̱nꞌ. Te̱ te̱ ndaꞌvi kooꞌ chukuuꞌ kuuꞌ ni̱ tu̱ nduuꞌ u̱nꞌ. Te̱ sa̱kanꞌ tu̱ nde̱e̱ naa te̱ tüviꞌ nuu̱ꞌ nduuꞌ u̱nꞌ. Te̱ nde̱e̱ naa te̱ i̱i̱nꞌ vichiꞌ nduuꞌ tu̱ u̱nꞌ.
REV 3:18 Ña̱ ja̱a̱nꞌ na kuiiꞌ kaꞌán i̱ xiinꞌ u̱nꞌ ña̱ va̱ꞌa̱ ka̱ nuu̱ꞌ yuꞌu̱ sa̱ta̱ꞌ u̱nꞌ ña̱ va̱ꞌa̱ ka̱ ña̱ nduuꞌ nde̱e̱ naa ka̱a̱ kuaꞌa, ña̱ ndundooꞌ nuu̱ꞌ ñuꞌu̱ i̱ꞌniꞌ va̱, te̱ ku̱vikaꞌ u̱nꞌ xaꞌa̱ꞌ ña̱ nduuꞌ kuenta i̱. Te̱ sa̱ta̱ꞌ tu̱ u̱nꞌ toto̱ ya̱a̱ nuu̱ꞌ i̱ kui̱ꞌnu̱ u̱nꞌ, te̱ kä̱ka̱ i̱i̱nꞌ vichiꞌ u̱nꞌ, te̱ ku̱chani u̱nꞌ, te̱ sa̱kanꞌ tu̱ sa̱ta̱ꞌ u̱nꞌ xa̱ꞌa̱n tatanꞌ te̱ ta̱a̱n u̱nꞌ ndu̱chiꞌ nuu̱ꞌ u̱nꞌ, te̱ ku̱vi̱ ku̱ni̱ u̱nꞌ ña̱ nduuꞌ kuenta i̱.
REV 3:19 Te̱ yuꞌu̱ ndii, kani kuento i̱ sa̱kuuꞌ ne̱ ndani̱ i̱, te̱ kani tu̱ ña̱ꞌaꞌ i̱ tu̱ndoꞌo̱ꞌ. Xaꞌa̱ꞌ a̱ ja̱a̱nꞌ na ku̱ndiku̱n u̱nꞌ yuꞌu̱ xiinꞌ i̱i̱n ka̱niiꞌ nimá u̱nꞌ, te̱ na̱ma̱ u̱nꞌ nimá u̱nꞌ nuu̱ꞌ kua̱chi̱ u̱nꞌ.
REV 3:20 Te̱ ko̱to̱ u̱nꞌ, yuꞌu̱ ndii, yoo te̱ yoo i̱ nuu̱ꞌ ki̱ꞌe̱, te̱ kanaꞌ i̱ ndoꞌó. Te̱ yo̱o̱ ka̱ nduuꞌ ne̱ xini so̱ꞌo̱ tachi̱ꞌ yu̱ꞌuꞌ i̱, te̱ na̱kui̱i̱n ni̱a̱ ña̱ kaꞌán i̱, te̱ saxkaꞌndíá ni̱a̱ yuꞌu̱ vi̱ꞌe̱ ni̱a̱ ndii, xkaꞌndi̱a̱ i̱ vi̱ꞌe̱ ni̱a̱, te̱ ku̱xi̱ ingaꞌ i̱ xiinꞌ ni̱a̱ ña̱ xaxi̱ꞌ xa̱kuaa̱ꞌ.
REV 3:21 Te̱ ne̱ ka̱nando nuu̱ꞌ sa̱kuuꞌ tu̱ndoꞌo̱ꞌ ña̱ ko̱o̱ ndii, ta̱xi̱ i̱ ku̱ndi̱e̱e̱ ni̱a̱ miiꞌ xaꞌndia chuunꞌ i̱, nde̱e̱ naa ni̱ xa̱a̱ i̱ ni̱ ka̱nando i̱ te̱ nduꞌu̱ꞌ i̱ miiꞌ xaꞌndia chuunꞌ yu̱vaꞌ i̱.
REV 3:22 Yo̱o̱ ka̱ nduuꞌ ne̱ xa̱ ni̱ nu̱niaꞌ Ndiosí so̱ꞌo̱ ndii, na ta̱xi̱ so̱ꞌo̱ ni̱a̱ ña̱ kaꞌán Espíritu Santo xiinꞌ ne̱ nakayá xaꞌa̱ꞌ i̱, ne̱ ndieeꞌ nuu̱ꞌ ñu̱ꞌuꞌ Asia” ―ni̱ kachi̱ a̱ xiinꞌ i̱.
REV 4:1 Kii̱ꞌ ni̱ ndi̱ꞌi̱ ni̱ sa̱tuví a̱ ña̱ ja̱a̱nꞌ nuu̱ꞌ i̱ ndii, ni̱ xi̱ni̱ i̱ ña̱ nuniaꞌ i̱i̱n yiꞌeꞌ ndi̱viꞌ, te̱ ni̱ xi̱ni̱ so̱ꞌo̱ ni̱ tu̱ku̱u̱ i̱ tachi̱ꞌ yu̱ꞌuꞌ, ña̱ ni̱ xi̱ni̱ so̱ꞌo̱ i̱ ña̱ nu̱uꞌ, ña̱ tiꞌeꞌ kaꞌán a̱ nde̱e̱ naa tachi̱ꞌ i̱i̱n nda̱chuunꞌ. Te̱ ni̱ kaꞌa̱n a̱ xiinꞌ i̱ ndii: ―Kuaꞌan ka̱a̱ yoꞌoꞌ, te̱ niaꞌa̱ i̱ yoꞌó ña̱ xkaꞌndi̱a̱ kii̱ꞌ ndi̱ꞌi̱ ña̱ kaa̱ꞌ ―ni̱ kachi̱ a̱.
REV 4:2 Te̱ xa̱kaꞌán e̱ꞌ, te̱ ni̱ sa̱kutuꞌ Espíritu Santo nimá i̱, te̱ ni̱ xi̱ni̱ i̱ iinꞌ i̱i̱n tei̱ kaꞌnuꞌ ndi̱viꞌ, te̱ nduꞌu̱ꞌ i̱i̱n te̱ yivi̱ꞌ nuu̱ꞌ tunꞌ ja̱a̱nꞌ.
REV 4:3 Te̱ te̱ nduꞌu̱ꞌ nuu̱ꞌ tei̱ ja̱a̱nꞌ ndii, nda̱tu̱nꞌ va̱ yiꞌé ra̱ nde̱e̱ naa yuu̱ꞌ nda̱tu̱nꞌ ña̱ na̱niꞌ jaspe, xiinꞌ yuu̱ꞌ kuaꞌa ña̱ na̱niꞌ cornalina. Te̱ ndasi i̱ꞌnu̱ tei̱ kaꞌnuꞌ ja̱a̱nꞌ xiinꞌ i̱i̱n ña̱ kaaꞌ nde̱e̱ naa koo̱ꞌ yankiꞌ nda̱tu̱nꞌ nde̱e̱ naa i̱i̱n yuu̱ꞌ ña̱ yiꞌé kuii̱ꞌ nda̱tu̱nꞌ xa̱va̱ꞌa̱ ña̱ na̱niꞌ esmeralda.
REV 4:4 Te̱ ndasi i̱ꞌnu̱ tu̱ tei̱ kaꞌnuꞌ ja̱a̱nꞌ xiinꞌ oko̱ ku̱miꞌ taꞌan tei̱ kaꞌnuꞌ miiꞌ ndieeꞌ ña̱ xi̱xa̱. Te̱ ña̱ xi̱xa̱ ja̱a̱nꞌ ndii, niꞌnuꞌ a̱ toto̱ ya̱a̱, te̱ nduꞌu̱ꞌ i̱i̱n corona oro xíniꞌ i̱ꞌi̱n a̱.
REV 4:5 Te̱ nuu̱ꞌ tei̱ kaꞌnuꞌ ja̱a̱nꞌ ni̱ ki̱e̱e̱ ñuꞌu̱ savi̱ꞌ, te̱ tiꞌeꞌ va̱ ni̱ ndeꞌi̱ a̱, te̱ kaꞌán tu̱ kiꞌinꞌ tachi̱ꞌ yu̱ꞌuꞌ. Te̱ ndatin tu̱ uxa̱ taꞌan choon i̱kanꞌ. Te̱ ña̱ ja̱a̱nꞌ nduuꞌ uxa̱ taꞌan Espíritu Ndiosí.
REV 4:6 Te̱ sa̱kanꞌ tu̱ yoo i̱i̱n ña̱ yiꞌé nde̱e̱ naa mi̱ni̱ yuu̱ꞌ ta̱ta̱ ya̱ti̱n nuu̱ꞌ tei̱ kaꞌnuꞌ ja̱a̱nꞌ. Te̱ yiꞌé kaxiꞌ a̱ nde̱e̱ naa yuu̱ꞌ ña̱ naniꞌ cristal. Te̱ ya̱ti̱n tei̱ kaꞌnuꞌ ja̱a̱nꞌ xiinꞌ sa̱a̱ kuaꞌa̱n xi̱i̱nꞌ nu̱ꞌ ndii, yooꞌ ku̱miꞌ taꞌan ña̱ tiaku. Te̱ sa̱a̱ kuaꞌa̱n i̱i̱nꞌ ña̱ ja̱a̱nꞌ yoo ndu̱chiꞌ nuu̱ꞌ a̱ naa kuuꞌ xata̱ꞌ a̱ xiinꞌ nuu̱ꞌ a̱.
REV 4:7 Te̱ ña̱ tiaku, ña̱ i̱i̱n ndii, naa kaaꞌ león kaaꞌ a̱. Te̱ ña̱ tiaku, ña̱ uvi̱ ndii, naa kaaꞌ si̱ndiki̱ꞌ sa̱va̱ kaaꞌ a̱. Te̱ ña̱ tiaku, ña̱ uni̱ ndii, naa kaaꞌ nuu̱ꞌ te̱ yivi̱ꞌ kaaꞌ nuu̱ꞌ a̱. Te̱ ña̱ tiaku, ña̱ ku̱miꞌ ndii, naa kaaꞌ tasu̱ꞌ kii̱ꞌ taꞌnuꞌ riꞌ kaaꞌ a̱.
REV 4:8 Te̱ yoo iñu̱ taꞌan ndi̱xi̱n i̱ꞌi̱n ku̱miꞌ saaꞌ ña̱ tiaku ja̱a̱nꞌ. Te̱ sa̱a̱ kuaꞌa̱n i̱i̱nꞌ a̱ yoo ndu̱chiꞌ nuu̱ꞌ a̱. Te̱ ndu̱viꞌ xiinꞌ ñu̱u ndii, xïkuiín a̱ ña̱ kaꞌán a̱ ndii: Ña̱ su̱ꞌu̱n, ña̱ su̱ꞌu̱n, ña̱ su̱ꞌu̱n nduuꞌ xto̱ꞌo̱ e̱ꞌ Ndiosí. Te̱ ña̱ kaꞌnuꞌ kooꞌ chukuuꞌ nduuꞌ a̱. Te̱ ni̱ yoo̱ a̱, te̱ yoo a̱, te̱ kua̱xi̱ a̱. Kachi a̱.
REV 4:9 Te̱ xitaꞌ ku̱miꞌ sa̱aꞌ ña̱ tiaku ja̱a̱nꞌ ya̱a̱ nuu̱ꞌ ña̱ nduꞌu̱ꞌ nuu̱ꞌ tei̱ kaꞌnuꞌ, ña̱ tiaku nde̱e̱ ndiꞌiꞌ ni̱ kivi̱ꞌ ja̱a̱nꞌ, te̱ xakaꞌnuꞌ ña̱ꞌaꞌ a̱, te̱ tiinꞌ kaꞌnuꞌ ña̱ꞌaꞌ a̱, te̱ taxiꞌ tu̱ a̱ ña̱ chi̱nda̱ni ña̱ ja̱a̱nꞌ. Te̱ sa̱kuuꞌ i̱chiꞌ kii̱ꞌ xaaꞌ ña̱ ja̱a̱nꞌ sa̱kanꞌ ndii,
REV 4:10 xikundieé ndi̱e̱e̱ oko̱ ku̱miꞌ sa̱aꞌ ña̱ xi̱xa̱ ja̱a̱nꞌ nuu̱ꞌ ña̱ nduꞌu̱ꞌ nuu̱ꞌ tei̱ kaꞌnuꞌ ja̱a̱nꞌ, te̱ xakaꞌnuꞌ a̱ ña̱ tiaku nde̱e̱ ndiꞌiꞌ ni̱ kivi̱ꞌ ja̱a̱nꞌ. Te̱ chinduꞌu̱ꞌ i̱ꞌi̱n ña̱ xi̱xa̱ ja̱a̱nꞌ corona oro, ña̱ nduꞌu̱ꞌ xíniꞌ a̱, ya̱ti̱n nuu̱ꞌ tei̱ kaꞌnuꞌ ja̱a̱nꞌ, te̱ xakaꞌnuꞌ a̱ kaꞌán a̱ ndii:
REV 4:11 Xto̱ꞌo̱ ndu̱ Ndiosí, xataꞌa̱n ña̱ yoꞌó xitoꞌ kaꞌnuꞌ ndu̱. Te̱ xataꞌa̱n tu̱ ña̱ ti̱i̱n kaꞌnuꞌ ndu̱ yoꞌó, te̱ xataꞌa̱n tu̱ ña̱ na̱ti̱i̱n u̱nꞌ ña̱ ndi̱e̱eꞌ. Kua̱chi̱ ndii yoꞌó ni̱ xa̱ꞌa̱ sa̱kuuꞌ ña̱ yoo. Te̱ xaꞌa̱ꞌ a̱ ña̱ kuní u̱nꞌ na yoo a̱, te̱ sa̱kanꞌ tu̱ na ni̱ xa̱ꞌa̱ u̱nꞌ. Ni̱ kachi̱ ña̱ xi̱xa̱ ja̱a̱nꞌ.
REV 5:1 Te̱ ni̱ xi̱ni̱ i̱ ña̱ nda̱ꞌaꞌ kua̱ꞌa̱ ña̱ nduꞌu̱ꞌ nuu̱ꞌ tei̱ kaꞌnuꞌ ja̱a̱nꞌ ndii, tiinꞌ a̱ i̱i̱n tu̱tu̱ ña̱ iinꞌ tuví, te̱ yoo ña̱ yoso̱ꞌ nuu̱ꞌ a̱ xiinꞌ xata̱ꞌ a̱. Te̱ ndasi kutu̱ꞌ a̱ xiinꞌ uxa̱ ta̱ꞌan chi̱ꞌnduꞌ.
REV 5:2 Te̱ ni̱ xi̱ni̱ tu̱ i̱ i̱i̱n ángele kaꞌnuꞌ va̱ ña̱ kaꞌán ndo̱so̱ꞌ tiꞌeꞌ va̱ ndii: ―¿Yo̱o̱ nduuꞌ ne̱ xataꞌa̱n ta̱ꞌviꞌ chi̱ꞌnduꞌ kaa̱ꞌ te̱ nu̱niaꞌ ni̱a̱ tu̱tu̱ kaa̱ꞌ? ―ni̱ kachi̱ a̱.
REV 5:3 Ndisu̱ kö̱o̱ꞌ nde̱e̱ i̱i̱n ña̱ xataꞌa̱n nu̱niaꞌ tu̱tu̱ ja̱a̱nꞌ, ni̱ nde̱e̱ ndi̱viꞌ, ni̱ nde̱e̱ nuu̱ꞌ ñu̱ꞌuꞌ i̱i̱n yivi̱ꞌ, ni̱ nde̱e̱ ti̱xi̱n ñu̱ꞌuꞌ ndii, kö̱o̱ꞌ ña̱ kooꞌ chukuuꞌ, te̱ nu̱niaꞌ a̱ tu̱tu̱ ña̱ iinꞌ tuví ja̱a̱nꞌ, te̱ ka̱ꞌvi̱ ña̱ꞌaꞌ a̱.
REV 5:4 Te̱ ni̱ xa̱ku̱ kuaꞌa̱ꞌ i̱, sa̱kanꞌ ña̱ kö̱o̱ꞌ nde̱e̱ i̱i̱n ña̱ xataꞌa̱n te̱ nu̱niaꞌ a̱ tu̱tu̱ ja̱a̱nꞌ, te̱ ka̱ꞌvi̱ ña̱ꞌaꞌ a̱.
REV 5:5 Sa̱kanꞌ te̱ ni̱ kaꞌa̱n i̱i̱n ña̱ xi̱xa̱ ja̱a̱nꞌ xiinꞌ i̱ ndii: ―Kuä̱ku̱ ka̱ u̱nꞌ. Ko̱to̱ u̱nꞌ, ña̱ nduuꞌ león kuenta ne̱ vi̱ꞌe̱ Judá, ña̱ nduuꞌ tu̱ si̱a̱niꞌ xikaꞌ kaꞌnuꞌ David ndii, xa̱ ni̱ ka̱nando a̱ nuu̱ꞌ ña̱ ndi̱va̱ꞌa̱, sa̱kanꞌ na yoo ndi̱e̱e̱ꞌ a̱ te̱ ta̱ꞌviꞌ a̱ uxa̱ sa̱aꞌ chi̱ꞌnduꞌ kaa̱ꞌ, te̱ nu̱niaꞌ a̱ tu̱tu̱ ña̱ iinꞌ tuví kaa̱ꞌ ―ni̱ kachi̱ a̱ xiinꞌ i̱.
REV 5:6 Sa̱kanꞌ te̱ ni̱ xi̱ni̱ i̱ ña̱ ma̱ꞌinꞌ ku̱miꞌ sa̱aꞌ ña̱ tiaku ja̱a̱nꞌ, xiinꞌ ma̱ꞌinꞌ miiꞌ iinꞌ tei̱ kaꞌnuꞌ ja̱a̱nꞌ, xiinꞌ ma̱ꞌinꞌ ña̱ xi̱xa̱ ja̱a̱nꞌ iinꞌ i̱i̱n ña̱ nduuꞌ Mbe̱e̱ Lulu. Te̱ ña̱ ja̱a̱nꞌ ndii, niaꞌá i̱i̱nꞌ a̱ ña̱ ni̱ xa̱ꞌni̱ꞌ ña̱ꞌaꞌ ne̱ yivi̱ꞌ. Te̱ ni̱ yoo̱ uxa̱ taꞌan ndi̱kiꞌ a̱, te̱ ni̱ yoo̱ tu̱ uxa̱ taꞌan ndu̱chiꞌ nuu̱ꞌ a̱. Ña̱ ja̱a̱nꞌ nduuꞌ uxa̱ taꞌan Espíritu, ña̱ tianu̱ꞌ Ndiosí nuu̱ꞌ ne̱ ndieeꞌ ka̱niiꞌ i̱ꞌi̱n xaanꞌ i̱i̱n yivi̱ꞌ.
REV 5:7 Te̱ ni̱ xaꞌa̱n na̱ti̱i̱n Mbe̱e̱ Lulu ja̱a̱nꞌ tu̱tu̱ ña̱ iinꞌ tuví ja̱a̱nꞌ nda̱ꞌaꞌ kua̱ꞌa̱ ña̱ nduꞌu̱ꞌ nuu̱ꞌ tei̱ kaꞌnuꞌ ja̱a̱nꞌ.
REV 5:8 Te̱ kii̱ꞌ ni̱ na̱ti̱i̱n a̱ tu̱tu̱ ja̱a̱nꞌ ndii, ni̱ xi̱ku̱ndiee̱ ndi̱e̱e̱ ku̱miꞌ sa̱aꞌ ña̱ tiaku ja̱a̱nꞌ xiinꞌ oko̱ ku̱miꞌ sa̱aꞌ ña̱ xi̱xa̱ ja̱a̱nꞌ nuu̱ꞌ Mbe̱e̱ Lulu ja̱a̱nꞌ. Te̱ i̱ꞌi̱n ña̱ ja̱a̱nꞌ tiinꞌ i̱i̱n ñuu̱ꞌ ña̱ xandaaꞌ, ña̱ naniꞌ arpa, te̱ ni̱ ti̱i̱n tu̱ a̱ koꞌo̱ꞌ oro miiꞌ ñuꞌuꞌ su̱xa̱ chúꞌma. Te̱ su̱xa̱ chúꞌma ja̱a̱nꞌ nduuꞌ ña̱ kaꞌán ne̱ nduuꞌ kuenta Ndiosí xiinꞌ a̱.
REV 5:9 Te̱ ni̱ xi̱ta̱ a̱ i̱i̱n ya̱a̱ xa̱aꞌ nuu̱ꞌ Mbe̱e̱ Lulu ja̱a̱nꞌ kaꞌán a̱ ndii: Xataꞌa̱n ña̱ na̱ti̱i̱n yoꞌó tu̱tu̱ ña̱ iinꞌ tuví kaa̱ꞌ, te̱ ta̱ꞌviꞌ u̱nꞌ chi̱ꞌnduꞌ kaa̱ꞌ, sa̱kanꞌ ña̱ xa̱ ni̱ xa̱ꞌni̱ꞌ te̱ yivi̱ꞌ yoꞌó, te̱ xiinꞌ níiꞌ u̱nꞌ ni̱ ki̱ꞌi̱n u̱nꞌ sa̱kuuꞌ nuu̱ꞌ ne̱ yivi̱ꞌ te̱ ku̱ndu̱u̱ ni̱a̱ ndi̱ti̱a̱ Ndiosí. Te̱ ni̱ ki̱e̱e̱ sa̱kuuꞌ ne̱ ja̱a̱nꞌ nuu̱ꞌ sa̱kuuꞌ i̱ꞌi̱n ti̱ꞌvi̱ chie̱, nuu̱ꞌ ne̱ yoo tu̱ꞌu̱n mi̱iꞌ, xiinꞌ nuu̱ꞌ sa̱kuuꞌ ñu̱u̱ kaꞌnuꞌ xiinꞌ nda̱ꞌaꞌ a̱, xiinꞌ nuu̱ꞌ sa̱kuuꞌ nuu̱ꞌ ne̱ yivi̱ꞌ.
REV 5:10 Te̱ ni̱ sa̱na̱nduuꞌ ña̱ꞌaꞌ u̱nꞌ i̱i̱n ti̱ꞌvi̱ ne̱ xaꞌndia chuunꞌ kuuꞌ nu̱uꞌ, te̱ ku̱ndu̱u̱ tu̱ ni̱a̱ sutu̱, te̱ ka̱ka̱ nu̱u̱ ni̱a̱ nuu̱ꞌ Ndiosí e̱ꞌ. Te̱ ka̱ꞌndi̱a̱ chuunꞌ ni̱a̱ nuu̱ꞌ ne̱ yivi̱ꞌ i̱i̱n yivi̱ꞌ. Ni̱ kachi̱ ña̱ xi̱xa̱ ja̱a̱nꞌ.
REV 5:11 I̱kanꞌ te̱ ni̱ xi̱ni̱ i̱ mií ni̱ mií ni̱ ángele sa̱a̱ kuaꞌa̱n xi̱i̱nꞌ tei̱ kaꞌnuꞌ ja̱a̱nꞌ. Te̱ ni̱ xi̱ni̱ so̱ꞌo̱ tu̱ i̱ tachi̱ꞌ yu̱ꞌuꞌ a̱, xiinꞌ tachi̱ꞌ yu̱ꞌuꞌ ku̱miꞌ sa̱aꞌ ña̱ tiaku ja̱a̱nꞌ, xiinꞌ ña̱ xi̱xa̱ ja̱a̱nꞌ.
REV 5:12 Te̱ tiꞌeꞌ ni̱ kua̱aꞌ sa̱kuuꞌ ña̱ ja̱a̱nꞌ ndii: Mbe̱e̱ Lulu, ña̱ xa̱ ni̱ xa̱ꞌni̱ꞌ te̱ yivi̱ꞌ yoꞌoꞌ ndii, xataꞌa̱n ña̱ na̱ti̱i̱n a̱ ña̱ ndi̱e̱eꞌ, xiinꞌ ña̱ vikaꞌ, xiinꞌ ña̱ ndichi va̱. xiinꞌ ndi̱e̱e̱ꞌ, xiinꞌ ña̱ ti̱i̱n kaꞌnuꞌ ña̱ꞌaꞌ e̱ꞌ, xiinꞌ ña̱ nda̱tu̱nꞌ xa̱va̱ꞌa̱, xiinꞌ ña̱ xakaꞌnuꞌ e̱ꞌ nuu̱ꞌ a̱. Ña̱ ja̱a̱nꞌ ni̱ kachi̱ a̱.
REV 5:13 Te̱ ni̱ xi̱ni̱ so̱ꞌo̱ i̱ kaꞌán sa̱kuuꞌ ña̱ ni̱ xa̱ꞌa̱ Ndiosí, naa kuuꞌ ña̱ ndieeꞌ ndi̱viꞌ, xiinꞌ ña̱ ndieeꞌ nuu̱ꞌ ñu̱ꞌuꞌ i̱i̱n yivi̱ꞌ, xiinꞌ ña̱ ñuꞌuꞌ ti̱xi̱n ñu̱ꞌuꞌ, xiinꞌ tiꞌ ñuꞌuꞌ mi̱ni̱ kaꞌnuꞌ ndii: Ña̱ nduꞌu̱ꞌ nuu̱ꞌ tei̱ kaꞌnuꞌ kaa̱ꞌ xiinꞌ Mbe̱e̱ Lulu ndii, na na̱ti̱i̱n a̱ ña̱ xakaꞌnuꞌ ña̱ꞌaꞌ e̱ꞌ, xiinꞌ ña̱ tiinꞌ kaꞌnuꞌ ña̱ꞌaꞌ e̱ꞌ xiinꞌ ña̱ nda̱tu̱nꞌ xa̱va̱ꞌa̱, xiinꞌ ña̱ ndi̱e̱e̱ꞌ nde̱e̱ ndiꞌiꞌ ni̱ kivi̱ꞌ. Ni̱ kachi̱ a̱.
REV 5:14 Te̱ ni̱ kaꞌa̱n ku̱miꞌ sa̱aꞌ ña̱ tiaku ja̱a̱nꞌ ndii: ―Sa̱kanꞌ na ku̱ndu̱u̱ a̱ ―ni̱ kachi̱ a̱. Te̱ ni̱ xi̱ku̱ndiee̱ ndi̱e̱e̱ oko̱ ku̱miꞌ saaꞌ ña̱ xi̱xa̱ ja̱a̱nꞌ, te̱ ni̱ xa̱kaꞌnuꞌ a̱ ña̱ tiaku nde̱e̱ ndiꞌiꞌ ni̱ kivi̱ꞌ ja̱a̱nꞌ.
REV 6:1 Te̱ ni̱ xi̱ni̱ i̱ kii̱ꞌ ni̱ ta̱ꞌviꞌ Mbe̱e̱ Lulu ja̱a̱nꞌ i̱i̱n chi̱ꞌnduꞌ ña̱ uxa̱ taꞌan ja̱a̱nꞌ. Te̱ ni̱ xi̱ni̱ so̱ꞌo̱ i̱ tachi̱ꞌ yu̱ꞌuꞌ i̱i̱n ña̱ tiaku, ña̱ ku̱miꞌ taꞌan ja̱a̱nꞌ, kaꞌán tiꞌeꞌ a̱ nde̱e̱ naa ndeꞌí savi̱ꞌ ndii: ―Ni̱a̱ꞌa̱ ―ni̱ kachi̱ a̱.
REV 6:2 Te̱ ni̱ xi̱ni̱ i̱ ni̱ ke̱ta̱ i̱i̱n kuei ya̱a̱. Te̱ te̱ yoso̱ꞌ tiꞌ ja̱a̱nꞌ ndii, niꞌiꞌ ra̱ i̱i̱n i̱tunꞌ to̱so̱. Te̱ ni̱ na̱ti̱i̱n ra̱ i̱i̱n corona ña̱ ku̱nduꞌu̱ꞌ xíniꞌ ra̱. Te̱ ni̱ ka̱nando ra̱. Te̱ kuaꞌa̱n ra̱, te̱ ka̱nando ka̱ ra̱.
REV 6:3 Te̱ kii̱ꞌ ni̱ nu̱niaꞌ Mbe̱e̱ Lulu ja̱a̱nꞌ chi̱ꞌnduꞌ ña̱ uvi̱ ndii, ni̱ xi̱ni̱ so̱ꞌo̱ i̱ ña̱ ni̱ kaꞌa̱n ña̱ tiaku, ña̱ uvi̱ ja̱a̱nꞌ ndii: ―Ni̱a̱ꞌa̱ ―ni̱ kachi̱ a̱.
REV 6:4 Te̱ ni̱ ke̱ta̱ i̱i̱n kuei kuaꞌa ñuꞌu̱. Te̱ te̱ yoso̱ꞌ tiꞌ ja̱a̱nꞌ ndii, ni̱ na̱ti̱i̱n ra̱ ndi̱e̱e̱ꞌ te̱ sa̱ku̱ntaꞌanꞌ ra̱ ne̱ yivi̱ꞌ i̱i̱n yivi̱ꞌ, te̱ ka̱ꞌni̱ꞌ taꞌanꞌ ni̱a̱. Te̱ ni̱ na̱ti̱i̱n tu̱ ra̱ i̱i̱n ichi̱ nani̱ꞌ va̱.
REV 6:5 Te̱ kii̱ꞌ ni̱ nu̱niaꞌ Mbe̱e̱ Lulu ja̱a̱nꞌ chi̱ꞌnduꞌ ña̱ uni̱ ndii, ni̱ xi̱ni̱ so̱ꞌo̱ i̱ ni̱ kaꞌa̱n ña̱ tiaku, ña̱ uni̱ ja̱a̱nꞌ ndii: ―Ni̱a̱ꞌa̱ ―ni̱ kachi̱ a̱. Te̱ ni̱ xi̱ni̱ i̱ ni̱ ke̱ta̱ i̱i̱n kuei ndiaaꞌ. Te̱ te̱ yoso̱ꞌ tiꞌ ja̱a̱nꞌ ndii, niꞌiꞌ ra̱ i̱i̱n ka̱a̱ ña̱ xikuitá ña̱ꞌa̱.
REV 6:6 Te̱ ni̱ xi̱ni̱ so̱ꞌo̱ i̱ ña̱ ketaꞌ i̱i̱n tachi̱ꞌ yu̱ꞌuꞌ te̱i̱n ku̱miꞌ sa̱aꞌ ña̱ tiaku ja̱a̱nꞌ te̱ ni̱ kaꞌa̱n a̱ ndii: ―I̱i̱n kilo kui̱ti̱ꞌ yu̱chiꞌ ndi̱kinꞌ trigo, te̱ ko̱ndi̱a̱ a̱ xu̱ꞌunꞌ ña̱ kiꞌinꞌ te̱ yivi̱ꞌ xaꞌa̱ꞌ i̱i̱n kivi̱ꞌ. Te̱ uni̱ taꞌan kilo yu̱chiꞌ ndi̱kinꞌ cebada kui̱ti̱ꞌ, te̱ ko̱ndi̱a̱ a̱ xu̱ꞌunꞌ ña̱ kiꞌinꞌ te̱ yivi̱ꞌ xaꞌa̱ꞌ i̱i̱n kivi̱ꞌ. Ndisu̱ sä̱nduxín u̱nꞌ xa̱ꞌa̱n oliva, ni̱ nde̱e̱ sä̱nduxín tu̱ u̱nꞌ vino va̱ꞌa̱ ―ni̱ kachi̱ tachi̱ꞌ ja̱a̱nꞌ.
REV 6:7 Te̱ kii̱ꞌ ni̱ nu̱niaꞌ Mbe̱e̱ Lulu ja̱a̱nꞌ chi̱ꞌnduꞌ ña̱ ku̱miꞌ ndii, ni̱ xi̱ni̱ so̱ꞌo̱ i̱ ña̱ ni̱ kaꞌa̱n ña̱ tiaku, ña̱ ku̱miꞌ ja̱a̱nꞌ ndii: ―Ni̱a̱ꞌa̱ ―ni̱ kachi̱ a̱.
REV 6:8 Te̱ ni̱ xi̱ni̱ i̱ ni̱ ke̱ta̱ i̱i̱n kuei ya̱a̱ ndi̱i. Te̱ te̱ yoso̱ꞌ tiꞌ ja̱a̱nꞌ ndii, ña̱ xiꞌí na̱niꞌ ra̱. Te̱ ya̱ti̱n va̱ ndikún yavi̱ ndi̱i̱ xata̱ꞌ ra̱. Te̱ ni̱ na̱ti̱i̱n uvi̱ sa̱aꞌ te̱ ja̱a̱nꞌ ndi̱e̱e̱ꞌ, te̱ ka̱ꞌni̱ꞌ ra̱ i̱i̱n taꞌviꞌ ña̱ ku̱miꞌ ne̱ ndieeꞌ i̱i̱n yivi̱ꞌ xiinꞌ ñuꞌu̱, xiinꞌ so̱ko̱, xiinꞌ kuiꞌe̱, xiinꞌ ki̱tiꞌ i̱kuꞌ.
REV 6:9 Te̱ kii̱ꞌ ni̱ nu̱niaꞌ Mbe̱e̱ Lulu ja̱a̱nꞌ chi̱ꞌnduꞌ ña̱ uꞌu̱n ndii, ni̱ xi̱ni̱ i̱ ña̱ ñuꞌuꞌ ne̱ ni̱ xiꞌi̱ xaꞌa̱ꞌ ña̱ nduuꞌ miiꞌ nasoko̱ꞌ ne̱ yivi̱ꞌ ña̱ꞌa̱ nuu̱ꞌ Ndiosí. Te̱ ni̱ xa̱ꞌni̱ꞌ ne̱ yivi̱ꞌ ne̱ ja̱a̱nꞌ xaꞌa̱ꞌ a̱ ña̱ ni̱ kaꞌa̱n ndo̱so̱ꞌ ni̱a̱ tu̱ꞌu̱n Ndiosí, te̱ ni̱ ndi̱e̱e̱ yu̱ꞌuꞌ te̱ ni̱ ndi̱e̱e̱ yu̱ꞌuꞌ ni̱a̱ xaꞌa̱ꞌ a̱.
REV 6:10 Te̱ tiꞌeꞌ ni̱ kaꞌa̱n ni̱a̱ ndii: ―Xto̱ꞌo̱, kumiꞌ u̱nꞌ sa̱kuuꞌ ña̱ ndi̱e̱e̱ꞌ, te̱ ña̱ su̱ꞌu̱n nduuꞌ tu̱ u̱nꞌ. Te̱ sa̱kanꞌ tu̱ ndi̱xa̱ kuuꞌ u̱nꞌ. ¿A̱ma̱a̱ vi̱ꞌ ke̱ndiaa̱ꞌ yaꞌviꞌ u̱nꞌ nuu̱ꞌ ne̱ ndieeꞌ i̱i̱n yivi̱ꞌ xaꞌa̱ꞌ a̱ ña̱ ni̱ xa̱ꞌni̱ꞌ ni̱a̱ nduꞌu̱, te̱ sa̱ndoꞌoꞌ ña̱ꞌaꞌ u̱nꞌ? ―kachi ne̱ ja̱a̱nꞌ.
REV 6:11 Sa̱kanꞌ te̱ ni̱ ta̱xi̱ Ndiosí nda̱ꞌaꞌ i̱ꞌi̱n ni̱a̱ i̱i̱n toto̱ ya̱a̱ nani̱ꞌ. Te̱ ni̱ kaꞌa̱n a̱ xiinꞌ ni̱a̱ ña̱ na̱ndiee̱ꞌ ka̱ ni̱a̱ ndee sie nde̱e̱ ska̱chiꞌ xinu̱ ne̱ taꞌanꞌ ni̱a̱, ne̱ xikaꞌ nuuꞌ tu̱ nuu̱ꞌ a̱, ne̱ ku̱vi̱ tu̱ naa ni̱ xiꞌi̱ ne̱ ja̱a̱nꞌ.
REV 6:12 Te̱ kii̱ꞌ ni̱ nu̱niaꞌ Mbe̱e̱ Lulu ja̱a̱nꞌ chi̱ꞌnduꞌ ña̱ iñu̱ ndii, ndi̱e̱eꞌ va̱ ni̱ ta̱a̱n. Te̱ ni̱ ku̱u̱ i̱i̱n yaví nuu̱ꞌ ñu̱ꞌu̱ nde̱e̱ naa toto̱ ndiaaꞌ. Te̱ ni̱ ku̱u̱ kuaꞌa ndiaaꞌ yoo̱ꞌ nde̱e̱ naa níiꞌ.
REV 6:13 Te̱ tiuu̱nꞌ, tiꞌ ndieeꞌ ndi̱viꞌ ndii, ni̱ koyo̱ riꞌ nuu̱ꞌ ñu̱ꞌuꞌ i̱i̱n yivi̱ꞌ nde̱e̱ naa koyó ndo̱koꞌ higuera iti̱a̱ꞌ nda̱ꞌaꞌ i̱tunꞌ a̱ kii̱ꞌ xikaꞌ ndi̱e̱eꞌ tachi̱ꞌ.
REV 6:14 Te̱ ndi̱viꞌ ndii, ni̱ na̱tuvi̱ꞌ a̱ nde̱e̱ naa tu̱tu̱ ña̱ iinꞌ tuví. Te̱ sa̱kuuꞌ i̱kuꞌ ndii, ni̱ na̱ma̱ a̱ miiꞌ itaꞌ a̱. Te̱ sa̱kuuꞌ ñu̱ꞌuꞌ ña̱ ndasi i̱ꞌnu̱ xiinꞌ mi̱ni̱ kaꞌnuꞌ ndii, ni̱ na̱ma̱ miiꞌ ndieeꞌ a̱.
REV 6:15 Te̱ ne̱ xaꞌndia chuunꞌ kuuꞌ nu̱uꞌ ka̱ nuu̱ꞌ ne̱ yivi̱ꞌ i̱i̱n yivi̱ꞌ, xiinꞌ ne̱ kaꞌnuꞌ kuuꞌ nu̱uꞌ, xiinꞌ ne̱ vika̱ꞌ, xiinꞌ ne̱ kumiꞌ ña̱ ndi̱e̱eꞌ nuu̱ꞌ te̱ xíinꞌ, xiinꞌ ne̱ kumiꞌ ndi̱e̱e̱ꞌ, xiinꞌ sa̱kuuꞌ ne̱ xikoꞌ niꞌiꞌ i̱i̱n xto̱ꞌo̱, xiinꞌ ne̱ xikaꞌ ndiká ndii, ni̱ ti̱si̱ꞌe xiinꞌ mi̱iꞌ ni̱a̱ i̱kuꞌ ti̱xi̱n ka̱va̱ꞌ xiinꞌ ti̱xi̱n yuu̱ꞌ naꞌnuꞌ.
REV 6:16 Te̱ ni̱ kaꞌa̱n ni̱a̱ xiinꞌ i̱kuꞌ xiinꞌ yuu̱ꞌ naꞌnuꞌ ja̱a̱nꞌ ndii: ―Koyo̱ ndo̱ꞌ xíniꞌ ndu̱ te̱ ti̱si̱ꞌe ndo̱ꞌ nduꞌu̱ nuu̱ꞌ ña̱ nduꞌu̱ꞌ nuu̱ꞌ tei̱ kaꞌnuꞌ xiinꞌ nuu̱ꞌ ña̱ sa̱ndoꞌoꞌ Mbe̱e̱ Lulu kaa̱ꞌ nduꞌu̱ꞌ.
REV 6:17 Kua̱chi̱ ndii xa̱ ni̱ xa̱a̱ kivi̱ꞌ ña̱ sa̱ndoꞌoꞌ Ndiosí xiinꞌ Mbe̱e̱ Lulu kaa̱ꞌ nduꞌu̱, te̱ nde̱e̱ i̱i̱n ne̱ yivi̱ꞌ kü̱vi̱ ku̱ndi̱e̱ni nuu̱ꞌ tu̱ndoꞌo̱ꞌ ja̱a̱nꞌ ―ni̱ kachi̱ ni̱a̱ xiinꞌ ña̱ ja̱a̱nꞌ.
REV 7:1 Te̱ kii̱ꞌ ni̱ ndi̱ꞌi̱ ña̱ ni̱ sa̱tuví a̱ ña̱ ja̱a̱nꞌ nuu̱ꞌ i̱ ndii, ni̱ xi̱ni̱ i̱ itaꞌ ndi̱chi̱ ku̱miꞌ taꞌan ángele ku̱miꞌ saaꞌ xaanꞌ miiꞌ kua̱xi̱ tachi̱ꞌ nuu̱ꞌ ñu̱ꞌuꞌ i̱i̱n yivi̱ꞌ. Te̱ tä̱xi̱ a̱ xkaꞌndi̱a̱ nde̱e̱ i̱i̱n tachi̱ꞌ ja̱a̱nꞌ nuu̱ꞌ i̱i̱n yivi̱ꞌ, ni̱ nde̱e̱ nuu̱ꞌ mi̱ni̱ kaꞌnuꞌ, ni̱ nde̱e̱ nuu̱ꞌ nde̱e̱ i̱i̱n i̱tunꞌ.
REV 7:2 Te̱ ni̱ xi̱ni̱ tu̱ i̱ kua̱xi̱ ke̱ta̱ i̱nga̱ ángele miiꞌ ketaꞌ ñu̱ꞌu̱. Te̱ niꞌiꞌ a̱ sello Ndiosí tiaku. Te̱ ni̱ kaꞌa̱n tiꞌeꞌ a̱ xiinꞌ ku̱miꞌ saaꞌ ángele ja̱a̱nꞌ, ña̱ xa̱ ni̱ na̱ti̱i̱n ndi̱e̱e̱ꞌ te̱ sa̱nduxín a̱ ñu̱ꞌuꞌ i̱i̱n yivi̱ꞌ xiinꞌ mi̱ni̱ kaꞌnuꞌ ja̱a̱nꞌ, kaꞌán a̱ ndii:
REV 7:3 ―Sä̱nduxín ndo̱ꞌ ñu̱ꞌuꞌ i̱i̱n yivi̱ꞌ, ni̱ nde̱e̱ mi̱ni̱ kaꞌnuꞌ, ni̱ nde̱e̱ i̱tunꞌ, nde̱e̱ ndi̱ꞌi̱ chi̱nduꞌu̱ꞌ ndu̱ sello yoꞌoꞌ tiꞌe̱ꞌ ne̱ xikaꞌ nuuꞌ nuu̱ꞌ Ndiosí e̱ꞌ ―ni̱ kachi̱ ángele ja̱a̱nꞌ.
REV 7:4 Te̱ ni̱ xi̱ni̱ so̱ꞌo̱ i̱ sa̱a̱ taꞌan te̱ yivi̱ꞌ ni̱ chi̱nduꞌu̱ꞌ ángele ja̱a̱nꞌ sello ja̱a̱nꞌ tiꞌe̱ꞌ, ciento uvi̱ xi̱ko̱ ku̱miꞌ mií kuuꞌ ra̱. Te̱ te̱ ja̱a̱nꞌ nduuꞌ si̱a̱niꞌ te̱ uxi̱ uvi̱ ti̱ꞌvi̱ te̱ nduuꞌ kuenta ne̱ vi̱ꞌe̱ Israel.
REV 7:5 Sa̱kanꞌ na ni̱ chi̱nduꞌu̱ꞌ a̱ sello ja̱a̱nꞌ tiꞌe̱ꞌ uxi̱ uvi̱ mií ne̱ nduuꞌ i̱chiꞌ Judá. Te̱ ni̱ chi̱nduꞌu̱ꞌ tu̱ a̱ sello ja̱a̱nꞌ tiꞌe̱ꞌ uxi̱ uvi̱ mií ne̱ nduuꞌ i̱chiꞌ Rubén. Te̱ ni̱ chi̱nduꞌu̱ꞌ ni̱ tu̱ a̱ sello ja̱a̱nꞌ tiꞌe̱ꞌ uxi̱ uvi̱ mií ne̱ nduuꞌ i̱chiꞌ Gad.
REV 7:6 Te̱ ni̱ chi̱nduꞌu̱ꞌ tu̱ a̱ sello ja̱a̱nꞌ tiꞌe̱ꞌ uxi̱ uvi̱ mií ne̱ nduuꞌ i̱chiꞌ Aser. Te̱ ni̱ chi̱nduꞌu̱ꞌ ni̱ tu̱ a̱ sello ja̱a̱nꞌ tiꞌe̱ꞌ uxi̱ uvi̱ mií ne̱ nduuꞌ i̱chiꞌ Neftalí. Te̱ ni̱ chi̱nduꞌu̱ꞌ ni̱ tu̱ a̱ sello ja̱a̱nꞌ tiꞌe̱ꞌ uxi̱ uvi̱ mií ne̱ nduuꞌ i̱chiꞌ Manasés.
REV 7:7 Te̱ ni̱ chi̱nduꞌu̱ꞌ ni̱ tu̱ a̱ sello ja̱a̱nꞌ tiꞌe̱ꞌ uxi̱ uvi̱ mií ne̱ nduuꞌ i̱chiꞌ Simeón. Te̱ ni̱ chi̱nduꞌu̱ꞌ ni̱ tu̱ a̱ sello ja̱a̱nꞌ tiꞌe̱ꞌ uxi̱ uvi̱ mií ne̱ nduuꞌ i̱chiꞌ Leví. Te̱ ni̱ chi̱nduꞌu̱ꞌ ni̱ tu̱ a̱ sello ja̱a̱nꞌ tiꞌe̱ꞌ uxi̱ uvi̱ mií ne̱ nduuꞌ i̱chiꞌ Isacar.
REV 7:8 Te̱ ni̱ chi̱nduꞌu̱ꞌ tu̱ a̱ sello ja̱a̱nꞌ tiꞌe̱ꞌ uxi̱ uvi̱ mií ne̱ nduuꞌ i̱chiꞌ Zabulón. Te̱ ni̱ chi̱nduꞌu̱ꞌ ni̱ tu̱ a̱ sello ja̱a̱nꞌ tiꞌe̱ꞌ uxi̱ uvi̱ mií ne̱ nduuꞌ i̱chiꞌ José. Te̱ sa̱kanꞌ tu̱ ni̱ chi̱nduꞌu̱ꞌ a̱ sello ja̱a̱nꞌ tiꞌe̱ꞌ uxi̱ uvi̱ mií ne̱ nduuꞌ i̱chiꞌ Benjamín.
REV 7:9 Te̱ kii̱ꞌ ni̱ ndi̱ꞌi̱ ña̱ ni̱ tuvi̱ ja̱a̱nꞌ, sa̱kanꞌ te̱ ni̱ xi̱ni̱ i̱ kuaꞌa̱ꞌ kooꞌ chukuuꞌ ne̱ yivi̱ꞌ. Kuaꞌa̱ꞌ va̱ kuuꞌ ni̱a̱, te̱ nde̱e̱ i̱i̱n ne̱ yivi̱ꞌ kü̱vi̱ ka̱ꞌvi̱ ña̱ꞌaꞌ. Te̱ ne̱ ja̱a̱nꞌ ndii, ni̱ ki̱e̱e̱ ni̱a̱ nuu̱ꞌ sa̱kuuꞌ nuu̱ꞌ ne̱ yivi̱ꞌ. Te̱ ni̱ ki̱e̱e̱ tu̱ ni̱a̱ nuu̱ꞌ sa̱kuuꞌ i̱ꞌi̱n ti̱ꞌvi̱ chie̱. Te̱ ni̱ ki̱e̱e̱ ni̱ tu̱ ni̱a̱ nuu̱ꞌ sa̱kuuꞌ ñu̱u̱ kaꞌnuꞌ xiinꞌ nda̱ꞌaꞌ a̱. Te̱ sa̱kanꞌ tu̱ ni̱ ki̱e̱e̱ ni̱a̱ nuu̱ꞌ sa̱kuuꞌ ne̱ yoo tu̱ꞌu̱n mi̱iꞌ. Te̱ ni̱ ita̱ ni̱a̱ ya̱ti̱n nuu̱ꞌ tei̱ kaꞌnuꞌ ja̱a̱nꞌ xiinꞌ nuu̱ꞌ ña̱ nduuꞌ Mbe̱e̱ Lulu ja̱a̱nꞌ. Te̱ niꞌnuꞌ ni̱a̱ toto̱ ya̱a̱ nani̱ꞌ, te̱ niꞌiꞌ tu̱ ni̱a̱ ñuu̱ꞌ nda̱ꞌaꞌ i̱tunꞌ.
REV 7:10 Te̱ tiꞌeꞌ ni̱ kua̱aꞌ ni̱a̱ kaꞌán ni̱a̱ ndii: Xa̱ i̱i̱n nda̱a̱ꞌ Ndiosí e̱ꞌ, ña̱ nduꞌu̱ꞌ nuu̱ꞌ tei̱ kaꞌnuꞌ xiinꞌ Mbe̱e̱ Lulu kui̱ti̱ꞌ sa̱kakú yooꞌ. Ni̱ kachi ni̱a̱.
REV 7:11 Te̱ itaꞌ sa̱kuuꞌ ángele ja̱a̱nꞌ sa̱a̱ xinundu̱u̱ ya̱ti̱n tei̱ kaꞌnuꞌ ja̱a̱nꞌ xiinꞌ miiꞌ ndieeꞌ oko̱ ku̱miꞌ sa̱aꞌ ña̱ xi̱xa̱ ja̱a̱nꞌ, xiinꞌ ku̱miꞌ sa̱aꞌ ña̱ tiaku ja̱a̱nꞌ. Sa̱kanꞌ te̱ ni̱ xi̱ku̱ndiee̱ ndi̱e̱e̱ sa̱kuuꞌ a̱ ya̱ti̱n nuu̱ꞌ tei̱ kaꞌnuꞌ ja̱a̱nꞌ, te̱ ni̱ xakaꞌnuꞌ a̱ Ndiosí,
REV 7:12 te̱ kaꞌán a̱ ndii: Sa̱kanꞌ na ku̱ndu̱u̱ a̱. Na na̱ti̱i̱n Ndiosí e̱ꞌ sa̱kuuꞌ ña̱ xakaꞌnuꞌ e̱ꞌ nuu̱ꞌ a̱, xiinꞌ ña̱ nda̱tu̱nꞌ xa̱va̱ꞌa̱, xiinꞌ ña̱ ndichi, xiinꞌ ña̱ chi̱nda̱ni ña̱ taxiꞌ e̱ꞌ nuu̱ꞌ a̱, xiinꞌ ña̱ tiinꞌ kaꞌnuꞌ ña̱ꞌaꞌ e̱ꞌ, xiinꞌ ña̱ xaꞌndia chuunꞌ, xiinꞌ ña̱ ndi̱e̱e̱ꞌ nde̱e̱ ndiꞌiꞌ ni̱ kivi̱ꞌ. Sa̱kanꞌ na ku̱ndu̱u̱ a̱. Ni̱ kachi̱ a̱.
REV 7:13 Sa̱kanꞌ te̱ ni̱ kaꞌa̱n i̱i̱n ña̱ xi̱xa̱ ja̱a̱nꞌ xiinꞌ i̱ ndii: ―¿Yo̱o̱ nduuꞌ ne̱ niꞌnuꞌ toto̱ ya̱a̱ kaa̱ꞌ, te̱ miiꞌ ni̱ ki̱e̱e̱ ni̱a̱? ―ni̱ kachi̱ a̱.
REV 7:14 Te̱ ni̱ kaꞌa̱n i̱ xiinꞌ a̱ ndii: ―Mi̱iꞌ yoꞌó xiní, tákuiꞌe ―ni̱ kachi̱ i̱. Te̱ ni̱ kaꞌa̱n a̱ xiinꞌ i̱ ndii: ―Ne̱ kaa̱ꞌ nduuꞌ ne̱ xa̱ ni̱ xkaꞌndi̱a̱ tu̱ndoꞌo̱ꞌ chie̱, te̱ ni̱ na̱ti̱a̱ ni̱a̱ toto̱ ni̱a̱ kaa̱ꞌ xi̱i̱nꞌ níiꞌ Mbe̱e̱ Lulu kaa̱ꞌ, sa̱kanꞌ na ni̱ ndu̱ya̱a̱ ni̱a̱.
REV 7:15 Xaꞌa̱ꞌ a̱ ja̱a̱nꞌ na itaꞌ ni̱a̱ ya̱ti̱n nuu̱ꞌ tei̱ kaꞌnuꞌ miiꞌ nduꞌu̱ꞌ Ndiosí. Te̱ xikaꞌ nuuꞌ ni̱a̱ nuu̱ꞌ a̱ ndu̱viꞌ xiinꞌ ñu̱u ti̱xi̱n yu̱kunꞌ a̱. Te̱ mi̱iꞌ Ndiosí ja̱a̱nꞌ, ña̱ nduꞌu̱ꞌ nuu̱ꞌ tei̱ kaꞌnuꞌ ja̱a̱nꞌ, ko̱o̱ xiinꞌ ni̱a̱, te̱ ko̱to̱ ña̱ꞌaꞌ a̱.
REV 7:16 Te̱ kö̱o̱ꞌ kivi̱ꞌ ku̱ndo̱ꞌo̱ ka̱ ni̱a̱ xaꞌa̱ꞌ ña̱ xaxi̱ꞌ, ni̱ nde̱e̱ xaꞌa̱ꞌ ti̱kui. Te̱ ni̱ nde̱e̱ kä̱ꞌmi̱ tu̱ ña̱ꞌaꞌ ñu̱ꞌu̱, te̱ ni̱ nde̱e̱ ï̱ꞌniꞌ ka̱ tu̱ ku̱ni̱ ni̱a̱.
REV 7:17 Sa̱kanꞌ ña̱ Mbe̱e̱ Lulu, ña̱ iinꞌ ya̱ti̱n miiꞌ iinꞌ tei̱ kaꞌnuꞌ kaa̱ꞌ, ko̱to̱ ña̱ꞌaꞌ, te̱ kundi̱a̱ka̱ ña̱ꞌaꞌ a̱ ti̱ko̱ꞌyoꞌ miiꞌ yooꞌ ti̱kui, teꞌ nduuꞌ kivi̱ꞌ ñu̱u̱ ña̱ kö̱o̱ꞌ kivi̱ꞌ ndiꞌiꞌ, te̱ mi̱iꞌ Ndiosí na̱kua̱ꞌa̱ sa̱kuuꞌ ti̱kui teꞌ kieeꞌ ndu̱chiꞌ nuu̱ꞌ ni̱a̱ ―ni̱ kachi̱ ña̱ xi̱xa̱ ja̱a̱nꞌ xiinꞌ i̱.
REV 8:1 Te̱ kii̱ꞌ ni̱ nu̱niaꞌ Mbe̱e̱ Lulu chi̱ꞌnduꞌ ña̱ uxa̱ ndii, ni̱ ku̱taxi̱nꞌ kaaꞌ ka̱niiꞌ ndi̱viꞌ yatinꞌ sa̱va̱ hora.
REV 8:2 Sa̱kanꞌ te̱ ni̱ xi̱ni̱ i̱ uxa̱ taꞌan ángele ña̱ itaꞌ ndi̱chi̱ ya̱ti̱n nuu̱ꞌ Ndiosí. Te̱ ni̱ na̱ti̱i̱n i̱ꞌi̱n a̱ i̱i̱n nda̱chuunꞌ tunꞌ niꞌiꞌ i̱chiꞌ.
REV 8:3 I̱kanꞌ te̱ ni̱ ki̱xi̱n i̱nga̱ ángele niꞌiꞌ a̱ i̱i̱n koꞌo̱ꞌ chu̱ꞌma oro, te̱ ni̱ xi̱kuii̱n ndi̱chi̱ a̱ ya̱ti̱n nuu̱ꞌ a̱ miiꞌ xi xixí su̱xa̱ chu̱ꞌma. Te̱ ni̱ na̱ti̱i̱n a̱ kuaꞌa̱ꞌ su̱xa̱ chu̱ꞌma, te̱ ni̱ sa̱ndu̱i̱i̱n ña̱ꞌaꞌ a̱ xiinꞌ sa̱kuuꞌ ña̱ kaꞌán ne̱ nduuꞌ kuenta Ndiosí xiinꞌ a̱. Te̱ ka̱ꞌmi̱ ángele ja̱a̱nꞌ uvi̱ sa̱aꞌ ña̱ ja̱a̱nꞌ nuu̱ꞌ ña̱ ni̱ kua̱ꞌa̱ xiinꞌ oro, ña̱ iinꞌ ya̱ti̱n nuu̱ꞌ tei̱ kaꞌnuꞌ ja̱a̱nꞌ.
REV 8:4 Te̱ nda̱ꞌaꞌ ángele ja̱a̱nꞌ ni̱ ki̱e̱e̱ ñuꞌma̱ su̱xa̱ chu̱ꞌma ja̱a̱nꞌ xiinꞌ ña̱ kaꞌán ne̱ ja̱a̱nꞌ xiinꞌ Ndiosí, te̱ kuaꞌa̱n ka̱a̱ a̱ nuu̱ꞌ Ndiosí miiꞌ nduꞌu̱ꞌ a̱.
REV 8:5 Sa̱kanꞌ te̱ ni̱ ki̱ꞌi̱n ángele ja̱a̱nꞌ koꞌo̱ꞌ chu̱ꞌma ja̱a̱nꞌ, te̱ ni̱ sa̱kutuꞌ ña̱ꞌaꞌ a̱ xiinꞌ ñuꞌu̱ ti̱keí ña̱ ñuꞌuꞌ ja̱a̱nꞌ, te̱ ni̱ xa̱ti̱a̱ a̱ ñuꞌu̱ ja̱a̱nꞌ nuu̱ꞌ ñu̱ꞌuꞌ i̱i̱n yivi̱ꞌ. Te̱ tiꞌeꞌ va̱ ni̱ ndeꞌi̱ savi̱ꞌ, te̱ ni̱ tiaku̱ tachi̱ꞌ yu̱ꞌuꞌ nde̱e̱ naa kaꞌán ne̱ yivi̱ꞌ, te̱ ndi̱e̱eꞌ va̱ ni̱ ki̱e̱e̱ ñuꞌu̱ a̱, te̱ ni̱ ta̱a̱n va̱.
REV 8:6 Te̱ uxa̱ sa̱aꞌ ángele, ña̱ tiinꞌ uxa̱ sa̱aꞌ nda̱chuunꞌ tunꞌ nichiꞌ ja̱a̱nꞌ ndii, ni̱ xi̱koo̱ tu̱ꞌva̱ a̱ te̱ ti̱vi̱ a̱ tunꞌ ja̱a̱nꞌ.
REV 8:7 Sa̱kanꞌ te̱ ni̱ ti̱vi̱ ángele ña̱ nu̱uꞌ nda̱chuunꞌ a̱. Te̱ ni̱ koyo̱ iꞌinꞌ xiinꞌ ñuꞌu̱, ña̱ saká xiinꞌ níiꞌ, nuu̱ꞌ ñu̱ꞌuꞌ i̱i̱n yivi̱ꞌ. Te̱ ni̱ xixi̱ i̱i̱n taꞌviꞌ ña̱ uni̱ ñu̱ꞌuꞌ i̱i̱n yivi̱ꞌ. Te̱ ni̱ xixi̱ i̱i̱n taꞌviꞌ ña̱ uni̱ i̱tunꞌ, tunꞌ itaꞌ nuu̱ꞌ ñu̱ꞌuꞌ ja̱a̱nꞌ. Te̱ ni̱ xixi̱ tu̱ sa̱kuuꞌ kuꞌu̱ kuii̱ꞌ nuu̱ꞌ ñu̱ꞌuꞌ ja̱a̱nꞌ.
REV 8:8 Sa̱kanꞌ te̱ ni̱ ti̱vi̱ ángele ña̱ uvi̱ nda̱chuunꞌ a̱, te̱ ni̱ na̱ma̱ nuu̱ꞌ mi̱ni̱ kaꞌnuꞌ i̱i̱n ña̱ kaaꞌ nde̱e̱ naa i̱kuꞌ kii̱ꞌ xixí a̱. Sa̱kanꞌ te̱ i̱i̱n taꞌviꞌ ña̱ uni̱ mi̱ni̱ kaꞌnuꞌ ja̱a̱nꞌ ni̱ na̱ndu̱u̱ níiꞌ.
REV 8:9 Te̱ ni̱ xiꞌi̱ i̱i̱n taꞌviꞌ ña̱ uni̱ tiꞌ ñuꞌuꞌ mi̱ni̱ kaꞌnuꞌ, te̱ ni̱ ndo̱ñuꞌuꞌ tu̱ i̱i̱n taꞌviꞌ ña̱ uni̱ tundo̱oꞌ, tunꞌ xkaꞌndíá nuu̱ꞌ mi̱ni̱ ja̱a̱nꞌ.
REV 8:10 Sa̱kanꞌ te̱ ni̱ ti̱vi̱ ángele ña̱ uni̱ nda̱chuunꞌ a̱, te̱ ni̱ na̱ma̱ i̱i̱n tiuu̱nꞌ ndatin chie̱ va̱ nde̱e̱ ndi̱viꞌ nde̱e̱ naa i̱i̱n choon. Te̱ ni̱ na̱ma̱ riꞌ nuu̱ꞌ i̱i̱n taꞌviꞌ ña̱ uni̱ i̱ti̱a̱ i̱i̱n yivi̱ꞌ, xiinꞌ nuu̱ꞌ i̱i̱n taꞌviꞌ ña̱ uni̱ ti̱ko̱ꞌyoꞌ.
REV 8:11 Te̱ tiuu̱nꞌ ja̱a̱nꞌ ndii, uva̱ naniꞌ riꞌ. Te̱ i̱i̱n taꞌviꞌ ña̱ uni̱ ti̱kui ni̱ na̱ndu̱u̱ uva̱. Te̱ kuaꞌa̱ꞌ ne̱ yivi̱ꞌ ni̱ xiꞌi̱ kii̱ꞌ ni̱ xi̱ꞌi̱ ni̱a̱ te̱ ja̱a̱nꞌ, sa̱kanꞌ ña̱ ni̱ na̱ndu̱u̱ uva̱ raꞌ.
REV 8:12 Sa̱kanꞌ te̱ ni̱ ti̱vi̱ ángele ña̱ ku̱miꞌ nda̱chuunꞌ a̱, te̱ ni̱ nduxi̱n i̱i̱n taꞌviꞌ ña̱ uni̱ ñu̱ꞌu̱, xiinꞌ i̱i̱n taꞌviꞌ ña̱ uni̱ yoo̱ꞌ, xiinꞌ i̱i̱n taꞌviꞌ ña̱ uni̱ tiuu̱nꞌ, te̱ ni̱ ku̱u̱ i̱i̱n yaví i̱i̱n taꞌviꞌ ña̱ uni̱ sa̱kuuꞌ ña̱ ja̱a̱nꞌ. Te̱ sa̱kanꞌ kö̱o̱ꞌ ñu̱ꞌu̱ i̱i̱n taꞌviꞌ ña̱ uni̱ i̱i̱n keꞌinꞌ. Te̱ ni̱ nde̱e̱ nä̱ndioo̱ꞌ tu̱ yoo̱ꞌ xiinꞌ tiuu̱nꞌ i̱i̱n taꞌviꞌ ña̱ uni̱ ñu̱u.
REV 8:13 Sa̱kanꞌ te̱ ni̱ nda̱ni̱ꞌi̱ i̱ nuu̱ꞌ i̱ ndi̱viꞌ, te̱ ni̱ xi̱ni̱ i̱ sukun va̱ taꞌnuꞌ i̱i̱n tasu̱ꞌ kaꞌán tiꞌeꞌ riꞌ ndii: ―Ndaꞌvi, ndaꞌvi, ndaꞌvi va̱ ne̱ ndieeꞌ nuu̱ꞌ ñu̱ꞌuꞌ i̱i̱n yivi̱ꞌ kii̱ꞌ ti̱vi̱ uni̱ taꞌan ka̱ ángele kaa̱ꞌ nda̱chuunꞌ a̱ ―ni̱ kachi̱ tiꞌ ja̱a̱nꞌ.
REV 9:1 Sa̱kanꞌ te̱ ni̱ ti̱vi̱ ángele ña̱ uꞌu̱n nda̱chuunꞌ a̱, te̱ ni̱ xi̱ni̱ i̱ ña̱ xa̱ ni̱ na̱ma̱ i̱i̱n tiuu̱nꞌ, tiꞌ ni̱ ke̱ta̱ nde̱e̱ ndi̱viꞌ, nuu̱ꞌ ñu̱ꞌuꞌ i̱i̱n yivi̱ꞌ. Te̱ ni̱ na̱ti̱i̱n riꞌ nda̱ꞌaꞌ ña̱ nuniáꞌ yavi̱ kunu va̱.
REV 9:2 Te̱ ni̱ nu̱niaꞌ riꞌ yavi̱ kunu va̱ ja̱a̱nꞌ. Te̱ ni̱ ki̱e̱e̱ kuaꞌa̱ꞌ xa̱va̱ꞌa̱ ñuꞌma̱ nde̱e̱ naa kuaꞌa̱ꞌ ñuꞌma̱ kieeꞌ i̱i̱n xitu̱n chie̱ xa̱va̱ꞌa̱. Te̱ ni̱ ku̱u̱ i̱i̱n yaví nde̱e̱ ni̱ nda̱si̱ ñuꞌma̱ ja̱a̱nꞌ ñu̱ꞌu̱ nde̱e̱ ni̱ sa̱tíviꞌ tu̱ a̱ tachi̱ꞌ.
REV 9:3 Te̱ te̱i̱n ñuꞌma̱ ja̱a̱nꞌ ni̱ ki̱e̱e̱ ti̱ka̱. Te̱ ni̱ na̱ku̱chi riꞌ nuu̱ꞌ ñu̱ꞌuꞌ i̱i̱n yivi̱ꞌ. Te̱ ni̱ na̱ti̱i̱n riꞌ ña̱ ndi̱e̱eꞌ nde̱e̱ naa ña̱ kumiꞌ ti̱suꞌma̱.
REV 9:4 Te̱ nï̱ ki̱ꞌi̱n chu̱u̱n riꞌ ña̱ sa̱nduxín riꞌ i̱ti̱a̱ ña̱ yoo nuu̱ꞌ ñu̱ꞌuꞌ i̱i̱n yivi̱ꞌ, uun sa̱nduxín riꞌ i̱tunꞌ, uun sa̱nduxín riꞌ kuꞌu̱. Süu̱ꞌ ja̱a̱nꞌ ndii ni̱ ki̱ꞌi̱n chu̱u̱n kui̱ti̱ꞌ riꞌ te̱ sa̱ndoꞌoꞌ riꞌ ne̱ yivi̱ꞌ, ne̱ kö̱o̱ꞌ sello Ndiosí nduꞌu̱ꞌ tiꞌeꞌ.
REV 9:5 Te̱ sa̱kanꞌ tu̱ nï̱ ki̱ꞌi̱n chu̱u̱n riꞌ te̱ ka̱ꞌni̱ꞌ riꞌ ne̱ yivi̱ꞌ ja̱a̱nꞌ. Süu̱ꞌ ja̱a̱nꞌ ndii ni̱ ki̱ꞌi̱n chu̱u̱n riꞌ te̱ sa̱ndoꞌoꞌ uꞌvi̱ va̱ ña̱ꞌaꞌ riꞌ uꞌu̱n taꞌan yoo̱ꞌ. Te̱ ña̱ uꞌvi̱, ña̱ sandoꞌoꞌ tiꞌ ja̱a̱nꞌ ndii, uꞌvi̱ a̱ nde̱e̱ naa kii̱ꞌ xaxi̱ꞌ ti̱suꞌma̱ i̱i̱n ne̱ yivi̱ꞌ.
REV 9:6 Te̱ kivi̱ꞌ ja̱a̱nꞌ ndii, na̱ndu̱kuꞌ ne̱ yivi̱ꞌ ja̱a̱nꞌ ña̱ xiꞌí. Ndisu̱ kö̱o̱ꞌ a̱ ku̱ni̱ ni̱a̱, te̱ kaꞌa̱n tu̱ nimá ni̱a̱ ku̱vi̱ ni̱a̱ xaꞌa̱ꞌ a̱ ña̱ uꞌvi̱ va̱ xini ni̱a̱, ndisu̱ kü̱vi̱ ku̱vi̱ ni̱a̱.
REV 9:7 Ti̱ka̱ ja̱a̱nꞌ ndii, naa iinꞌ kuei, tiꞌ xa̱ xitoꞌ ko̱so̱ꞌ te̱ yivi̱ꞌ kii̱ꞌ kuꞌu̱n ra̱ ñuꞌu̱, iinꞌ riꞌ. Te̱ i̱ꞌi̱n riꞌ ndii, nduꞌu̱ꞌ i̱i̱n ña̱ kaaꞌ nde̱e̱ naa corona oro xíniꞌ riꞌ. Te̱ nuu̱ꞌ riꞌ ndii, naa iinꞌ nuu̱ꞌ ne̱ yivi̱ꞌ iinꞌ a̱.
REV 9:8 Te̱ i̱xiꞌ xíniꞌ riꞌ ndii, naa iinꞌ i̱xiꞌ xíniꞌ ña̱ꞌaꞌ iinꞌ a̱, te̱ nu̱ꞌu̱ riꞌ ndii, naa iinꞌ nu̱ꞌu̱ león iinꞌ a̱.
REV 9:9 Te̱ ni̱ niꞌnu̱ riꞌ i̱i̱n ña̱ kaaꞌ nde̱e̱ naa ka̱a̱ tiꞌeꞌ ña̱ niꞌnuꞌ te̱ xíinꞌ. Te̱ tiꞌeꞌ va̱ niꞌi̱ꞌ ndi̱xi̱n riꞌ nde̱e̱ naa niꞌi̱ꞌ kuaꞌa̱n kuaꞌa̱ꞌ xa̱va̱ꞌa̱ kuei kii̱ꞌ taxtaꞌanꞌ riꞌ xita̱ꞌ riꞌ carreta kii̱ꞌ yoo ñuꞌu̱.
REV 9:10 Te̱ ni̱ yoo̱ suꞌma̱ꞌ riꞌ, te̱ ni̱ yoo̱ tu̱ i̱ñu̱ꞌ a̱ nde̱e̱ naa ti̱suꞌma̱. Te̱ xiinꞌ suꞌma̱ꞌ riꞌ ja̱a̱nꞌ yoo ña̱ ndi̱e̱e̱ꞌ riꞌ te̱ sandoꞌoꞌ riꞌ ne̱ yivi̱ꞌ uꞌu̱n taꞌan yoo̱ꞌ.
REV 9:11 Te̱ ña̱ xaꞌndia chuunꞌ nuu̱ꞌ riꞌ ndii, ángele, ña̱ xaꞌndia chuunꞌ yavi̱ kunu va̱ ja̱a̱nꞌ, nduuꞌ a̱. Te̱ Abadón naniꞌ ángele ja̱a̱nꞌ xiinꞌ tu̱ꞌu̱n hebreo. Te̱ xiinꞌ tu̱ꞌu̱n griego ndii, Apolión naniꞌ a̱.
REV 9:12 Xa̱ ni̱ ndi̱ꞌi̱ tu̱ndoꞌo̱ꞌ ki̱ni̱ va̱ ña̱ nu̱uꞌ. Ndisu̱ chu̱u̱n xaꞌaꞌ va̱ ndo̱ꞌ. Kusaaꞌ yoo ka̱ uvi̱ taꞌan a̱.
REV 9:13 Sa̱kanꞌ te̱ ni̱ ti̱vi̱ ángele ña̱ iñu̱ nda̱chuunꞌ a̱. Te̱ ni̱ xi̱ni̱ so̱ꞌo̱ i̱ i̱i̱n tachi̱ꞌ yu̱ꞌuꞌ ña̱ ni̱ ke̱ta̱ ma̱ꞌinꞌ ku̱miꞌ saaꞌ ndi̱kiꞌ ña̱ yooꞌ nuu̱ꞌ ña̱ ni̱ kua̱ꞌa̱ xiinꞌ oro, ña̱ iinꞌ ya̱ti̱n nuu̱ꞌ Ndiosí.
REV 9:14 Te̱ ni̱ kaꞌa̱n tachi̱ꞌ yu̱ꞌuꞌ ja̱a̱nꞌ xiinꞌ ángele ña̱ iñu̱, ña̱ kumiꞌ nda̱chuunꞌ tunꞌ nichiꞌ ja̱a̱nꞌ ndii: ―Kuaꞌan te̱ sa̱i̱inꞌ u̱nꞌ ku̱miꞌ saaꞌ ángele, ña̱ tiín ndieeꞌ yu̱ꞌuꞌ i̱ti̱a̱ kaꞌnuꞌ, ña̱ na̱niꞌ Éufrates ―ni̱ kachi̱ tachi̱ꞌ yu̱ꞌuꞌ ja̱a̱nꞌ.
REV 9:15 Te̱ ni̱ saii̱nꞌ ku̱miꞌ saaꞌ ángele ja̱a̱nꞌ te̱ ka̱ꞌni̱ꞌ a̱ i̱i̱n taꞌviꞌ ña̱ uni̱ ne̱ yivi̱ꞌ i̱i̱n yivi̱ꞌ. Sa̱kanꞌ ña̱ xa̱ xaꞌa̱ꞌ hora ja̱a̱nꞌ, xiinꞌ kivi̱ꞌ ja̱a̱nꞌ, xiinꞌ yoo̱ꞌ ja̱a̱nꞌ, xiinꞌ kuiya̱ ja̱a̱nꞌ ni̱ xi̱koo̱ tu̱ꞌva̱ ángele ja̱a̱nꞌ.
REV 9:16 Te̱ ni̱ xi̱ni̱ so̱ꞌo̱ i̱ ña̱ uvi̱ ciento millón kuuꞌ te̱ xíinꞌ, te̱ yoso̱ꞌ kuei ja̱a̱nꞌ.
REV 9:17 Te̱ ni̱ sa̱tuví tu̱ku̱u̱ a̱ nuu̱ꞌ i̱, te̱ ni̱ xi̱ni̱ i̱ kuei xiinꞌ te̱ yoso̱ꞌ tiꞌ ja̱a̱nꞌ. Te̱ ña̱ kasi ti̱a̱ꞌni̱ ña̱ niꞌnuꞌ te̱ yoso̱ꞌ riꞌ ndii, ña̱ kuaꞌa ñuꞌu̱, xiinꞌ ña̱ ndi̱ꞌeꞌ nde̱e̱ naa yuu̱ꞌ ña̱ naniꞌ zafiro, xiinꞌ ña̱ kuaan nde̱e̱ naa azufre nduuꞌ a̱. Te̱ xíniꞌ tiꞌ ja̱a̱nꞌ ndii, nde̱e̱ naa iinꞌ xíniꞌ león iinꞌ a̱. Te̱ ni̱ ki̱e̱e̱ ñuꞌu̱, xiinꞌ ñuꞌma̱, xiinꞌ azufre yu̱ꞌuꞌ riꞌ.
REV 9:18 Te̱ ni̱ xiꞌi̱ i̱i̱n taꞌviꞌ ña̱ uni̱ ne̱ ndieeꞌ i̱i̱n yivi̱ꞌ ni̱ xa̱a̱ uni̱ taꞌan tu̱ndoꞌo̱ꞌ chie̱ ja̱a̱nꞌ, ña̱ nduuꞌ ñuꞌu̱, xiinꞌ ñuꞌma̱, xiinꞌ azufre, ña̱ ni̱ ki̱e̱e̱ yu̱ꞌuꞌ riꞌ ja̱a̱nꞌ.
REV 9:19 Kua̱chi̱ ndii ni̱ ku̱miꞌ kuei ja̱a̱nꞌ ña̱ ndi̱e̱eꞌ xiinꞌ yu̱ꞌuꞌ riꞌ, xiinꞌ suꞌma̱ꞌ riꞌ. Sa̱kanꞌ ña̱ naa iinꞌ xíniꞌ koo̱ꞌ iinꞌ xíniꞌ suꞌma̱ꞌ riꞌ ja̱a̱nꞌ. Te̱ xiinꞌ ña̱ ja̱a̱nꞌ ni̱ sa̱tu̱xuꞌví riꞌ ne̱ yivi̱ꞌ.
REV 9:20 Te̱ ne̱ nï̱ xiꞌi̱ ni̱ xa̱a̱ tu̱ndoꞌo̱ꞌ ja̱a̱nꞌ ndii, tee̱ꞌ ndee ni̱ xi̱ni̱ ni̱a̱ tu̱ndoꞌo̱ꞌ ja̱a̱nꞌ, ndisu̱ nï̱ na̱ma̱ ni̱a̱ nimá ni̱a̱ te̱ na̱ko̱o̱ ni̱a̱ ña̱ ni̱a̱ꞌa ña̱ xaaꞌ ni̱a̱, süu̱ꞌ ja̱a̱nꞌ ndii kusaaꞌ xakaꞌnuꞌ ka̱ ni̱a̱ ña̱ ndi̱va̱ꞌa̱, xiinꞌ ndiosí ña̱ kuaꞌa xiinꞌ oro, xiinꞌ plata, xiinꞌ ka̱a̱ kuaꞌa, xiinꞌ yuu̱ꞌ, xiinꞌ i̱tunꞌ, tee̱ꞌ ndee kü̱vi̱ ku̱ni̱ ña̱ ja̱a̱nꞌ, te̱ kü̱vi̱ tu̱ ku̱ni̱ so̱ꞌo̱ a̱, te̱ ni̱ nde̱e̱ kü̱vi̱ tu̱ ka̱ka̱ a̱.
REV 9:21 Te̱ nï̱ na̱ma̱ tu̱ ni̱a̱ nimá ni̱a̱ te̱ na̱ko̱o̱ ni̱a̱ ña̱ xaꞌni̱ꞌ ni̱a̱ ne̱ yivi̱ꞌ, xiinꞌ ña̱ kuini̱ꞌ, xiinꞌ ña̱ xiín ni̱a̱, xiinꞌ ña̱ xakuiꞌnaꞌ ni̱a̱.
REV 10:1 Sa̱kanꞌ te̱ ni̱ xi̱ni̱ i̱ i̱nga̱ ángele ndi̱e̱eꞌ va̱ ña̱ kua̱xi̱ nu̱u̱ a̱ nde̱e̱ ndi̱viꞌ. Te̱ ángele ja̱a̱nꞌ ndii, iinꞌ suku̱ꞌ a̱ i̱i̱n viko̱ꞌ. Te̱ nduꞌu̱ꞌ tu̱ koo̱ꞌ yankiꞌ xíniꞌ a̱. Te̱ yiꞌé nuu̱ꞌ a̱ nde̱e̱ naa ñu̱ꞌu̱. Te̱ xaꞌa̱ꞌ a̱ ndii, nde̱e̱ naa iinꞌ ñuꞌu̱ ndichi iinꞌ a̱.
REV 10:2 Te̱ tiinꞌ a̱ i̱i̱n tu̱tu̱ lulu tunꞌ yoo̱ꞌ ña̱ nuniaꞌ. Te̱ ni̱ xa̱ni̱ a̱ xaꞌa̱ꞌ kua̱ꞌa̱ a̱ nuu̱ꞌ mi̱ni̱ kaꞌnuꞌ. Te̱ xaꞌa̱ꞌ i̱ti̱n a̱ ni̱ xa̱ni̱ a̱ nuu̱ꞌ ñu̱ꞌuꞌ.
REV 10:3 Te̱ ni̱ ndeꞌi̱ tiꞌeꞌ a̱ nde̱e̱ naa ndeꞌí i̱i̱n león. Te̱ kii̱ꞌ ndi̱ꞌi̱ ni̱ ndeꞌi̱ a̱ ndii, ni̱ na̱kui̱i̱n uxa̱ sa̱aꞌ ña̱ ndeꞌí savi̱ꞌ.
REV 10:4 Te̱ kii̱ꞌ ni̱ kaꞌa̱n ña̱ ndeꞌí savi̱ꞌ ja̱a̱nꞌ, te̱ xa̱ xitoꞌ ke̱ꞌi̱ i̱ ña̱ ni̱ kaꞌa̱n a̱ ndii, ni̱ xi̱ni̱ so̱ꞌo̱ i̱ i̱i̱n tachi̱ꞌ yu̱ꞌuꞌ ña̱ ketaꞌ ndi̱viꞌ, ña̱ kaꞌán ndii: ―Ta̱xa̱ꞌa̱ si̱ꞌe u̱nꞌ ña̱ ni̱ xi̱ni̱ so̱ꞌo̱ u̱nꞌ ja̱a̱nꞌ. Kë̱ꞌi̱ u̱nꞌ ña̱ ni̱ kaꞌa̱n uxa̱ sa̱aꞌ ña̱ ndeꞌí savi̱ꞌ kaa̱ꞌ ―ni̱ kachi̱ tachi̱ꞌ yu̱ꞌuꞌ ja̱a̱nꞌ xiinꞌ i̱.
REV 10:5 Sa̱kanꞌ te̱ ángele, ña̱ ni̱ xi̱ni̱ i̱ iinꞌ nuu̱ꞌ mi̱ni̱ kaꞌnuꞌ xiinꞌ nuu̱ꞌ ñu̱ꞌuꞌ ja̱a̱nꞌ ndii, ni̱ nda̱ni̱ꞌi̱ a̱ nda̱ꞌaꞌ a̱ ndi̱viꞌ.
REV 10:6 Te̱ ni̱ kaꞌa̱n a̱ ndii: ―Ndiosí, ña̱ yoo nde̱e̱ ndiꞌiꞌ ni̱ kivi̱ꞌ, ña̱ ni̱ xa̱ꞌa̱ ndi̱viꞌ xiinꞌ sa̱kuuꞌ ña̱ yooꞌ ti̱xi̱n a̱, xiinꞌ i̱i̱n yivi̱ꞌ xiinꞌ sa̱kuuꞌ ña̱ yooꞌ nuu̱ꞌ a̱, xiinꞌ mi̱ni̱ kaꞌnuꞌ xiinꞌ sa̱kuuꞌ ña̱ ñuꞌuꞌ ti̱xi̱n a̱, nduuꞌ ña̱ xiní ña̱ nä̱ꞌaꞌ ka̱ te̱ ndi̱ꞌi̱ i̱i̱n yivi̱ꞌ.
REV 10:7 Süu̱ꞌ ja̱a̱nꞌ ndii kii̱ꞌ xaa̱ kivi̱ꞌ ña̱ ti̱vi̱ ángele ña̱ uxa̱ nda̱chuunꞌ a̱ ndii, sa̱xinú a̱ ña̱ ni̱ chi̱tuní si̱ꞌe a̱, ña̱ ni̱ kaꞌa̱n a̱ xiinꞌ ne̱ xikaꞌ nuuꞌ nu̱uꞌ a̱, ne̱ ni̱ kaꞌa̱n tiakú tu̱ꞌu̱n a̱ ―ni̱ kachi̱ ángele ja̱a̱nꞌ.
REV 10:8 Sa̱kanꞌ te̱ ni̱ kaꞌa̱n ni̱ tu̱ku̱u̱ tachi̱ꞌ yu̱ꞌuꞌ ña̱ ni̱ xi̱ni̱ so̱ꞌo̱ i̱ ni̱ ke̱ta̱ ndi̱viꞌ ja̱a̱nꞌ xi̱i̱nꞌ i̱ ndii: ―Kuaꞌan te̱ na̱ꞌi̱n u̱nꞌ tu̱tu̱ lulu tunꞌ yoo̱ꞌ ña̱ nuniaꞌ, ña̱ niꞌiꞌ ángele, ña̱ iinꞌ nuu̱ꞌ mi̱ni̱ kaꞌnuꞌ xiinꞌ nuu̱ꞌ ñu̱ꞌuꞌ ja̱a̱nꞌ ―ni̱ kachi̱ a̱.
REV 10:9 Te̱ ni̱ xaꞌa̱n i̱ nuu̱ꞌ ángele ja̱a̱nꞌ, te̱ ni̱ xika̱n i̱ tu̱tu̱ lulu ja̱a̱nꞌ nuu̱ꞌ a̱. Te̱ ni̱ kaꞌa̱n a̱ xiinꞌ i̱ ndii: ―Na̱ꞌi̱n a̱, te̱ ka̱xi̱ꞌ u̱nꞌ. Ku̱u̱ uva̱ a̱ ti̱xi̱n u̱nꞌ, ndisu̱ ku̱u̱ vixi̱ a̱ nde̱e̱ naa ñuñu̱ꞌ yu̱ꞌuꞌ u̱nꞌ ―ni̱ kachi̱ ángele ja̱a̱nꞌ xiinꞌ i̱.
REV 10:10 Te̱ ni̱ na̱ꞌi̱n i̱ tu̱tu̱ lulu ja̱a̱nꞌ nda̱ꞌaꞌ a̱, te̱ ni̱ xa̱xi̱ꞌ i̱ a̱. Te̱ ni̱ xi̱ni̱ i̱ ña̱ vixi̱ a̱ yu̱ꞌuꞌ i̱, ndisu̱ ni̱ ku̱u̱ uva̱ a̱ ti̱xi̱n i̱.
REV 10:11 Sa̱kanꞌ te̱ ni̱ kaꞌa̱n ka̱ a̱ xiinꞌ i̱ ndii: ―Kuní a̱ ña̱ kaꞌa̱n tiakú tu̱ku̱u̱ u̱nꞌ xaꞌa̱ꞌ ña̱ ku̱ndo̱ꞌo̱ ne̱ ndieeꞌ ñu̱u̱ kaꞌnuꞌ xiinꞌ nda̱ꞌaꞌ a̱, xiinꞌ xaꞌa̱ꞌ ña̱ ku̱ndo̱ꞌo̱ kuaꞌa̱ꞌ nuu̱ꞌ ne̱ yivi̱ꞌ, xiinꞌ xaꞌa̱ꞌ ne̱ yoo tu̱ꞌu̱n mi̱iꞌ, xiinꞌ xaꞌa̱ꞌ ne̱ xaꞌndia chuunꞌ kuuꞌ nu̱uꞌ ―ni̱ kachi̱ a̱.
REV 11:1 Te̱ ni̱ na̱ti̱i̱n i̱ i̱i̱n ndu̱ku̱ tunꞌ kaaꞌ nde̱e̱ naa i̱i̱n tunꞌ kiꞌinꞌ ku̱ꞌva̱. Te̱ ni̱ kaꞌa̱n i̱i̱n tachi̱ꞌ yu̱ꞌuꞌ xiinꞌ i̱ ndii: ―Kuaꞌan te̱ ki̱ꞌi̱n ku̱ꞌva̱ u̱nꞌ yu̱kunꞌ Ndiosí xiinꞌ miiꞌ nasoko̱ꞌ ne̱ yivi̱ꞌ ña̱ꞌa̱ nuu̱ꞌ a̱. Te̱ sa̱kanꞌ tu̱ ka̱ꞌvi̱ u̱nꞌ sa̱a̱ taꞌan ne̱ yivi̱ꞌ xakaꞌnuꞌ Ndiosí i̱kanꞌ.
REV 11:2 Ndisu̱ kï̱ꞌi̱n ku̱ꞌva̱ u̱nꞌ nuu̱ꞌ ki̱ꞌe̱ yu̱kunꞌ ja̱a̱nꞌ, ña̱ nduuꞌ kuenta ne̱ tukuꞌ, sa̱kanꞌ ña̱ ni̱ ta̱xi̱ Ndiosí nuu̱ꞌ ki̱ꞌe̱ ja̱a̱nꞌ nuu̱ꞌ ne̱ tukuꞌ ja̱a̱nꞌ. Te̱ ne̱ ja̱a̱nꞌ ndii, mi̱iꞌ ku̱u̱ ni̱a̱ xiinꞌ ne̱ ndieeꞌ ñu̱u̱ Jerusalén su̱ꞌu̱n uvi̱ xi̱ko̱ uvi̱ yoo̱ꞌ.
REV 11:3 Te̱ ti̱a̱nu̱ꞌ i̱ uvi̱ taꞌan te̱ ndi̱e̱e̱ yu̱ꞌuꞌ xaꞌa̱ꞌ i̱. Te̱ te̱ ja̱a̱nꞌ ndii, kui̱ꞌnu̱ ra̱ toto̱ ña̱ niaꞌá ña̱ suchiꞌ va̱ i̱ni̱ ra̱. Te̱ kaꞌa̱n ndo̱so̱ꞌ tiakú ra̱ tu̱ꞌu̱n i̱ i̱i̱n mií uvi̱ ciento uni̱ xi̱ko̱ kivi̱ꞌ ―ni̱ kachi̱ a̱.
REV 11:4 Te̱ uvi̱ sa̱aꞌ te̱ ndieeꞌ yu̱ꞌuꞌ ja̱a̱nꞌ nduuꞌ uvi̱ sa̱aꞌ tunꞌ olivo xiinꞌ uvi̱ sa̱aꞌ ka̱nde̱lero miiꞌ itaꞌ ña̱ tuún nuu̱ꞌ Ndiosí, ña̱ nduuꞌ xto̱ꞌo̱ sa̱kuuꞌ ña̱ yoo i̱i̱n yivi̱ꞌ.
REV 11:5 Te̱ naaꞌ yoo ndee ka̱ ne̱ yivi̱ꞌ, ne̱ kuni sa̱tu̱xuꞌví ña̱ꞌaꞌ ndii, ki̱e̱e̱ ñuꞌu̱ yu̱ꞌuꞌ ra̱ te̱ sa̱a̱ ndo̱ñuꞌuꞌ ra̱ ne̱ ndasiꞌ ña̱ꞌaꞌ ja̱a̱nꞌ. Te̱ niiꞌ sa̱kanꞌ tu̱ sa̱ndo̱ñuꞌuꞌ ra̱ ndee ka̱ ne̱ ka̱ka̱ sa̱tu̱xuꞌví ña̱ꞌaꞌ.
REV 11:6 Te̱ yoo ndi̱e̱e̱ꞌ ra̱ te̱ tä̱xi̱ ra̱ ku̱u̱n savi̱ꞌ kii̱ꞌ xikaꞌ ra̱ i̱i̱n yivi̱ꞌ kaꞌán tiakú ra̱ tu̱ꞌu̱n Ndiosí. Te̱ yoo tu̱ ndi̱e̱e̱ꞌ ra̱ te̱ sa̱na̱nduuꞌ ra̱ ti̱kui níiꞌ. Te̱ sa̱kanꞌ ni̱ tu̱ yoo ndi̱e̱e̱ꞌ ra̱ te̱ sa̱ndoꞌoꞌ ra̱ ne̱ ndieeꞌ i̱i̱n yivi̱ꞌ xiinꞌ ndee ka̱ nuu̱ꞌ kuiꞌe̱ xatu̱ sa̱a̱ ka̱ taꞌan i̱chiꞌ kuní ra̱.
REV 11:7 Te̱ kii̱ꞌ ndi̱ꞌi̱ kaꞌa̱n ndo̱so̱ꞌ ra̱ tu̱ꞌu̱n Ndiosí ndii, ke̱ta̱ tiꞌ ni̱a̱ꞌa yavi̱ kunu va̱ ja̱a̱nꞌ te̱ ku̱ntaꞌanꞌ riꞌ xiinꞌ ra̱. Te̱ ka̱nando ña̱ꞌaꞌ riꞌ, te̱ ka̱ꞌni̱ꞌ tu̱ ña̱ꞌaꞌ riꞌ.
REV 11:8 Te̱ ku̱ndi̱e̱e̱ ñu̱ꞌuꞌ ndeꞌi̱ ra̱ ya̱ꞌya̱ ñu̱u̱ kaꞌnuꞌ miiꞌ ni̱ xiꞌi̱ xto̱ꞌo̱ e̱ꞌ nuu̱ꞌ krusín. Te̱ kivi̱ꞌ ñu̱u̱ ja̱a̱nꞌ ña̱ kaꞌán ndi̱a̱a̱ ndii, ñu̱u̱ Sodoma xiinꞌ ñu̱u̱ Egipto naniꞌ a̱.
REV 11:9 Te̱ sa̱kuuꞌ ñu̱u̱ kaꞌnuꞌ xiinꞌ nda̱ꞌaꞌ a̱, xiinꞌ sa̱kuuꞌ ti̱ꞌvi̱ chie̱, xiinꞌ sa̱kuuꞌ ne̱ yoo tu̱ꞌu̱n mi̱iꞌ, xiinꞌ sa̱kuuꞌ nuu̱ꞌ ne̱ yivi̱ꞌ ko̱to̱ ndiꞌe̱ꞌ ñu̱ꞌuꞌ ndeꞌi̱ ra̱ uni̱ kivi̱ꞌ yoso̱ꞌ sa̱va̱, te̱ tä̱xi̱ ni̱a̱ ndiee̱ a̱.
REV 11:10 Te̱ va̱ꞌa̱ va̱ ku̱ni̱ sa̱kuuꞌ ne̱ ndieeꞌ i̱i̱n yivi̱ꞌ ja̱a̱nꞌ xaꞌa̱ꞌ a̱ ña̱ ni̱ xiꞌi̱ te̱ ja̱a̱nꞌ. Te̱ sa̱kaꞌnuꞌ ni̱a̱ kivi̱ꞌ ja̱a̱nꞌ sa̱mani̱ꞌ taꞌanꞌ ni̱a̱ ña̱ꞌa̱, sa̱kanꞌ ña̱ xa̱ ni̱ xiꞌi̱ uvi̱ sa̱aꞌ te̱ ni̱ kaꞌa̱n tiakú tu̱ꞌu̱n Ndiosí, te̱ ni̱ sa̱ndoꞌoꞌ va̱ ña̱ꞌaꞌ ja̱a̱nꞌ.
REV 11:11 Ndisu̱ kii̱ꞌ ni̱ xkaꞌndi̱a̱ uni̱ kivi̱ꞌ yoso̱ꞌ sa̱va̱ ja̱a̱nꞌ ndii, ni̱ sa̱na̱tiaku Ndiosí te̱ ja̱a̱nꞌ. Te̱ ni̱ ndo̱ndi̱chi̱ ra̱. Te̱ sa̱kuuꞌ ne̱ ni̱ xi̱ni̱ ña̱ꞌaꞌ ndii, ni̱ yi̱ꞌvi xa̱va̱ꞌa̱ ni̱a̱.
REV 11:12 Sa̱kanꞌ te̱ ni̱ xi̱ni̱ so̱ꞌo̱ ra̱ i̱i̱n tachi̱ꞌ yu̱ꞌuꞌ tiꞌeꞌ va̱ nde̱e̱ ndi̱viꞌ kaꞌán a̱ ndii: ―Kuaꞌan ka̱a̱ ndo̱ꞌ yoꞌoꞌ ―ni̱ kachi̱ a̱. Te̱ ni̱ xi̱ni̱ ne̱ ndasiꞌ ña̱ꞌaꞌ ja̱a̱nꞌ kuaꞌa̱n ka̱a̱ ra̱ ndi̱viꞌ nuu̱ꞌ i̱i̱n viko̱ꞌ.
REV 11:13 Te̱ ndi̱e̱eꞌ va̱ ni̱ ta̱a̱n hora ja̱a̱nꞌ, te̱ ni̱ ndo̱ñuꞌuꞌ uxi̱ taꞌan taꞌviꞌ nuu̱ꞌ i̱ꞌi̱n ciento nda̱ꞌaꞌ ñu̱u̱ kaꞌnuꞌ ja̱a̱nꞌ, te̱ ni̱ xiꞌi̱ tu̱ uxa̱ mií ne̱ yivi̱ꞌ. Te̱ ne̱ nï̱ xiꞌi̱ ndii, ni̱ yi̱ꞌvi xa̱va̱ꞌa̱ ni̱a̱, ña̱ ja̱a̱nꞌ na ni̱ xa̱kaꞌnuꞌ ni̱a̱ Ndiosí nduꞌu̱ꞌ ndi̱viꞌ.
REV 11:14 ―Xa̱ ni̱ xkaꞌndi̱a̱ tu̱ndoꞌo̱ꞌ ki̱ni̱ va̱ ña̱ uvi̱. Te̱ xa̱ kuyatinꞌ ña̱ uni̱ ―ni̱ kachi̱ tachi̱ꞌ yu̱ꞌuꞌ ja̱a̱nꞌ xiinꞌ i̱.
REV 11:15 Sa̱kanꞌ te̱ ni̱ ti̱vi̱ ángele ña̱ uxa̱ nda̱chuunꞌ a̱, te̱ ni̱ tiaku̱ kuaꞌa̱ꞌ tachi̱ꞌ yu̱ꞌuꞌ ndi̱viꞌ kaꞌán a̱ ndii: Xto̱ꞌo̱ e̱ꞌ Ndiosí xiinꞌ Cristo, ña̱ tianu̱ꞌ a̱ kuenta a̱ ndii, xa̱ ni̱ na̱ti̱i̱n a̱ sa̱kuuꞌ ña̱ xaꞌndia chuunꞌ i̱i̱n yivi̱ꞌ. Te̱ ña̱ ja̱a̱nꞌ ndii, ka̱ꞌndi̱a̱ chuunꞌ a̱ nde̱e̱ ndiꞌiꞌ ni̱ kivi̱ꞌ. Ni̱ kachi̱ tachi̱ꞌ yu̱ꞌuꞌ ja̱a̱nꞌ.
REV 11:16 Te̱ ña̱ xi̱xa̱, ña̱ oko̱ ku̱miꞌ, ña̱ ndieeꞌ tei̱ ya̱ti̱n nuu̱ꞌ Ndiosí ndii, ni̱ xi̱ku̱ndiee̱ ndi̱e̱e̱ a̱ nuu̱ꞌ a̱ te̱ ni̱ xa̱kaꞌnuꞌ ña̱ꞌaꞌ a̱
REV 11:17 kaꞌán a̱ ndii: Xto̱ꞌo̱ ndu̱ Ndiosí, ña̱ kaꞌnuꞌ kooꞌ chukuuꞌ nduuꞌ u̱nꞌ, te̱ yoo u̱nꞌ, te̱ ni̱ yoo̱ tu̱ u̱nꞌ, te̱ kua̱xi̱ u̱nꞌ. Taxiꞌ ndu̱ ña̱ chi̱nda̱ni u̱nꞌ, sa̱kanꞌ ña̱ xa̱ ni̱ na̱ti̱i̱n u̱nꞌ ña̱ ndi̱e̱e̱ꞌ kooꞌ chukuuꞌ, te̱ xa̱ ni̱ xa̱ꞌaꞌ u̱nꞌ xaꞌndia chuunꞌ u̱nꞌ.
REV 11:18 Te̱ ni̱ na̱saa̱ꞌ va̱ ne̱ yivi̱ꞌ i̱i̱n yivi̱ꞌ xini ni̱a̱ yoꞌó, ndisu̱ xa̱ ni̱ xa̱a̱ kivi̱ꞌ ña̱ sa̱ndoꞌoꞌ ña̱ꞌaꞌ u̱nꞌ. Te̱ xa̱ ni̱ xa̱a̱ tu̱ kivi̱ꞌ ña̱ sa̱naꞌmá u̱nꞌ ne̱ ni̱ xiꞌi̱. Te̱ xa̱ ni̱ xa̱a̱ tu̱ kivi̱ꞌ ña̱ vi̱kuꞌu̱n yaꞌviꞌ ne̱ xikaꞌ nuuꞌ nuu̱ꞌ u̱nꞌ, ne̱ kaꞌán tiakú tu̱ꞌu̱n u̱nꞌ xiinꞌ ne̱ nduuꞌ kuenta u̱nꞌ, xiinꞌ sa̱kuuꞌ ne̱ xitoꞌ kaꞌnuꞌ yoꞌó, naaꞌ ne̱ kaꞌnuꞌ nduuꞌ ni̱a̱, uun naaꞌ ne̱ ndaꞌvi so̱ꞌo̱ nduuꞌ ni̱a̱, te̱ xa̱ ni̱ xa̱a̱ tu̱ kivi̱ꞌ ña̱ sa̱ndo̱ñuꞌuꞌ u̱nꞌ ne̱ sa̱nduxín i̱i̱n yivi̱ꞌ. Sa̱kanꞌ ni̱ kachi̱ tachi̱ꞌ yu̱ꞌuꞌ ja̱a̱nꞌ.
REV 11:19 Sa̱kanꞌ te̱ ni̱ nuni̱a̱ꞌ yu̱kunꞌ Ndiosí ña̱ iinꞌ ndi̱viꞌ. Te̱ ti̱xi̱n yu̱kunꞌ ja̱a̱nꞌ ndii, ni̱ xi̱ni̱ i̱ iinꞌ xatu̱nꞌ miiꞌ naá kuento ña̱ ni̱ ndoo̱ Ndiosí xiinꞌ ne̱ Israel. Te̱ ni̱ yiꞌe̱ ñuꞌu̱ savi̱ꞌ, te̱ ni̱ xi̱ni̱ so̱ꞌo̱ i̱ tachi̱ꞌ yu̱ꞌuꞌ, te̱ ni̱ ndeꞌi̱ tu̱ savi̱ꞌ ja̱a̱nꞌ, te̱ ni̱ ta̱a̱nꞌ, te̱ sa̱kanꞌ tu̱ ni̱ koyo̱ iꞌinꞌ naꞌnuꞌ.
REV 12:1 Sa̱kanꞌ te̱ ni̱ tuvi̱ i̱i̱n ña̱ niaꞌá nda̱tu̱nꞌ va̱ ndi̱viꞌ, su̱u̱ ni̱ xi̱ni̱ i̱ i̱i̱n ña̱ꞌaꞌ, ñaꞌ niꞌnuꞌ ñu̱ꞌu̱, te̱ nduꞌu̱ꞌ yoo̱ꞌ xaꞌa̱ꞌ aꞌ, te̱ nduꞌu̱ꞌ i̱i̱n corona, ña̱ ni̱ kua̱ꞌa̱ xiinꞌ uxi̱ uvi̱ taꞌan tiuu̱nꞌ, xíniꞌ aꞌ.
REV 12:2 Te̱ ñaꞌ ja̱a̱nꞌ ndii, xa̱ xitoꞌ ka̱ku̱ siꞌe̱ aꞌ. Xaꞌa̱ꞌ a̱ ja̱a̱nꞌ na ndeꞌí aꞌ, sa̱kanꞌ ña̱ uꞌvi̱ va̱ xini aꞌ ña̱ kakuꞌ siꞌe̱ aꞌ ja̱a̱nꞌ.
REV 12:3 Sa̱kanꞌ te̱ ni̱ tuvi̱ ndi̱viꞌ i̱nga̱ ña̱ niaꞌá, su̱u̱ ni̱ xi̱ni̱ i̱ i̱i̱n kua̱kuꞌ kuaꞌa chie̱ va̱, te̱ uxa̱ taꞌan kuuꞌ xíniꞌ riꞌ, te̱ uxi̱ taꞌan kuuꞌ ndi̱kiꞌ riꞌ, te̱ nduꞌu̱ꞌ i̱i̱n corona i̱ꞌi̱n xíniꞌ riꞌ ja̱a̱nꞌ.
REV 12:4 Te̱ ni̱ su̱ku̱ꞌ suꞌma̱ꞌ riꞌ ndee chaaꞌ taꞌvi̱ꞌ sa̱va̱ tiuu̱nꞌ ndieeꞌ ndi̱viꞌ, te̱ ni̱ sa̱koyó ña̱ꞌaꞌ riꞌ ñu̱ꞌuꞌ i̱i̱n yivi̱ꞌ. Te̱ ni̱ xi̱kuii̱n kua̱kuꞌ ja̱a̱nꞌ nuu̱ꞌ ña̱ꞌaꞌ, ñaꞌ xitoꞌ ka̱ku̱ siꞌe̱ ja̱a̱nꞌ, te̱ ku̱vi̱ ndiku̱n ka̱xi̱ꞌ riꞌ siꞌe̱ aꞌ ja̱a̱nꞌ kii̱ꞌ tuvi̱ ra̱.
REV 12:5 Sa̱kanꞌ te̱ ni̱ ka̱ku̱ tiaa̱ siꞌe̱ aꞌ te̱ ka̱ꞌndi̱a̱ chuunꞌ ndi̱e̱eꞌ ra̱ nuu̱ꞌ sa̱kuuꞌ ne̱ yivi̱ꞌ ndieeꞌ i̱i̱n yivi̱ꞌ xiinꞌ ña̱ nduuꞌ nde̱e̱ na i̱tunꞌ ka̱a̱. Te̱ ni̱ na̱ꞌi̱n Ndiosí siꞌe̱ ñaꞌ ja̱a̱nꞌ nde̱e̱ nuu̱ꞌ a̱ miiꞌ nduꞌu̱ꞌ a̱ nuu̱ꞌ tei̱ kaꞌnuꞌ a̱.
REV 12:6 Te̱ ni̱ xi̱nu̱ ña̱ꞌaꞌ ja̱a̱nꞌ i̱i̱n xaanꞌ miiꞌ ni̱ xa̱va̱ꞌa̱ Ndiosí xaꞌa̱ꞌ aꞌ miiꞌ i̱chi kaaꞌ. Te̱ i̱kanꞌ ko̱to̱ ña̱ꞌaꞌ a̱ i̱i̱n mií uvi̱ ciento uni̱ xi̱ko̱ kivi̱ꞌ.
REV 12:7 Te̱ ni̱ xa̱ꞌaꞌ yoo i̱i̱n ñuꞌu̱ ndi̱viꞌ. Te̱ ángele Miguel xiinꞌ ángele nda̱ꞌaꞌ xa̱ꞌaꞌ a̱ ndii, ni̱ ku̱ntaꞌanꞌ a̱ xiinꞌ kua̱kuꞌ ja̱a̱nꞌ xiinꞌ ángele nda̱ꞌaꞌ xa̱ꞌaꞌ tiꞌ ja̱a̱nꞌ.
REV 12:8 Ndisu̱ nï̱ ka̱nando kua̱kuꞌ ja̱a̱nꞌ xiinꞌ nda̱ꞌaꞌ xa̱ꞌaꞌ riꞌ ja̱a̱nꞌ. Te̱ nï̱ ku̱vi̱ ka̱ ku̱nduꞌu̱ꞌ riꞌ ndi̱viꞌ. Te̱ nï̱ ku̱vi̱ ka̱ tu̱ ku̱ndi̱e̱e̱ nda̱ꞌaꞌ xaꞌa̱ꞌ riꞌ ja̱a̱nꞌ i̱kanꞌ.
REV 12:9 Te̱ ni̱ xtaꞌni̱ꞌ kua̱kuꞌ chie̱ va̱ ja̱a̱nꞌ ndi̱viꞌ xiinꞌ nda̱ꞌaꞌ xaꞌa̱ꞌ riꞌ. Te̱ ni̱ na̱ma̱ riꞌ nuu̱ꞌ ñu̱ꞌuꞌ i̱i̱n yivi̱ꞌ. Te̱ su̱vi̱ riꞌ nduuꞌ koo̱ꞌ ya̱taꞌ i̱i̱n yivi̱ꞌ, tiꞌ na̱niꞌ diablo, ña̱ nduuꞌ ña̱ ndi̱va̱ꞌa̱, te̱ na̱niꞌ tu̱ riꞌ ña̱ tiinꞌ kua̱chi̱, te̱ su̱vi̱ tu̱ riꞌ xini xaꞌanꞌ sa̱kuuꞌ ne̱ yivi̱ꞌ i̱i̱n yivi̱ꞌ.
REV 12:10 Sa̱kanꞌ te̱ ni̱ xi̱ni̱ so̱ꞌo̱ i̱ i̱i̱n tachi̱ꞌ yu̱ꞌuꞌ tiꞌeꞌ ndi̱viꞌ kaꞌán ndii: Vi̱ti̱n xa̱ ni̱ xa̱a̱ ña̱ sa̱kakú Ndiosí ne̱ nduuꞌ kuenta a̱, te̱ kumiꞌ a̱ sa̱kuuꞌ ña̱ ndi̱e̱eꞌ, te̱ xaꞌndia chuunꞌ a̱, te̱ sa̱kanꞌ tu̱ vi̱ti̱n xaꞌndia chuunꞌ Cristo tianu̱ꞌ a̱ kuenta a̱ xiinꞌ ndi̱e̱e̱ꞌ. Kua̱chi̱ ndii xa̱ ni̱ xta̱ꞌniꞌ Ndiosí ña̱ tiinꞌ kua̱chi̱ ne̱ taꞌanꞌ e̱ꞌ, te̱ ni̱ ska̱naꞌ ña̱ꞌaꞌ a̱ i̱i̱n yivi̱ꞌ. Ña̱ ja̱a̱nꞌ ndii, ni̱ ti̱i̱n kua̱chi̱ a̱ ne̱ ja̱a̱nꞌ nuu̱ꞌ Ndiosí ndu̱viꞌ xiinꞌ ñu̱u.
REV 12:11 Te̱ ne̱ ja̱a̱nꞌ ndii, ni̱ ka̱nando ni̱a̱ nuu̱ꞌ ña̱ ni̱ ti̱i̱n kua̱chi̱ ña̱ꞌaꞌ ja̱a̱nꞌ xiinꞌ ña̱ ndi̱e̱e̱ꞌ níiꞌ Mbe̱e̱ Lulu, ña̱ ni̱ xiti̱a̱ xaꞌa̱ꞌ kua̱chi̱ ni̱a̱, xiinꞌ ña̱ ndi̱xa̱, ña̱ ni̱ ndi̱e̱e̱ yu̱ꞌuꞌ ni̱a̱ xaꞌa̱ꞌ a̱. Te̱ nï̱ ku̱ndani̱ kuaꞌa̱ꞌ ka̱ ni̱a̱ kivi̱ꞌ ñu̱u̱ ni̱a̱, süu̱ꞌ ja̱a̱nꞌ ndii ni̱ sa̱na̱kuaꞌa ni̱a̱ a̱, te̱ ku̱vi̱ ni̱a̱ xaꞌa̱ꞌ ña̱ ndi̱xa̱ ja̱a̱nꞌ.
REV 12:12 Sa̱kanꞌ na kuiiꞌ na̱kua̱tiaꞌ va̱ ndoꞌó, ña̱ ndieeꞌ ndi̱viꞌ te̱ va̱ꞌa̱ va̱ ku̱ni̱ ndoꞌó, ña̱ ndieeꞌ ndi̱viꞌ. Ndisu̱ ndoꞌó, ne̱ ndieeꞌ nuu̱ꞌ ñu̱ꞌuꞌ i̱i̱n yivi̱ꞌ xiinꞌ tiꞌ ñuꞌuꞌ mi̱ni̱ kaꞌnuꞌ ndii, ku̱ndo̱ꞌo̱ yaꞌa̱ ndo̱ꞌ, sa̱kanꞌ ña̱ xa̱ ni̱ nu̱u̱ ña̱ ndi̱va̱ꞌa̱ miiꞌ ndieeꞌ ndo̱ꞌ. Te̱ xiꞌé xa̱va̱ꞌa̱ a̱, sa̱kanꞌ ña̱ xiní a̱ ña̱ ndee ndiaꞌviꞌ kivi̱ꞌ yoo nuu̱ꞌ a̱ te̱ ko̱o̱ a̱ ñaa̱ꞌ. Ni̱ kachi̱ a̱.
REV 12:13 Te̱ kii̱ꞌ ni̱ xi̱ni̱ kua̱kuꞌ ja̱a̱nꞌ ña̱ ni̱ xtaꞌni̱ꞌ riꞌ ndi̱viꞌ, te̱ ni̱ na̱ma̱ riꞌ nuu̱ꞌ ñu̱ꞌuꞌ i̱i̱n yivi̱ꞌ ndii, ni̱ xa̱ꞌaꞌ ndikún riꞌ ña̱ꞌaꞌ ñaꞌ ni̱ tuvi̱ tiaa̱ siꞌe̱ ja̱a̱nꞌ.
REV 12:14 Ndisu̱ ña̱ꞌaꞌ ja̱a̱nꞌ ndii, ni̱ na̱ti̱i̱n aꞌ uvi̱ ta̱ꞌan ndi̱xi̱n naꞌnuꞌ nde̱e̱ naa ndi̱xi̱n i̱i̱n tasu̱ꞌ chie̱ va̱, te̱ ku̱vi̱ ku̱ta̱ꞌnu̱ aꞌ, te̱ xaa̱ aꞌ miiꞌ i̱chi kaaꞌ miiꞌ xikaꞌ nuu̱ꞌ kua̱kuꞌ ja̱a̱nꞌ, te̱ i̱kanꞌ ko̱to̱ ña̱ꞌaꞌ Ndiosí uni̱ kuiya̱ yoso̱ꞌ sa̱va̱.
REV 12:15 Sa̱kanꞌ te̱ ni̱ xa̱ti̱a̱ kua̱kuꞌ ja̱a̱nꞌ kuaꞌa̱ꞌ va̱ ti̱kui xiinꞌ yu̱ꞌuꞌ riꞌ nde̱e̱ ni̱ xkoo̱ i̱i̱n i̱ti̱a̱ kaꞌnuꞌ va̱ xata̱ꞌ ña̱ꞌaꞌ ja̱a̱nꞌ, ndiani̱ te̱ na̱ꞌi̱n raꞌ ñaꞌ ja̱a̱nꞌ.
REV 12:16 Ndisu̱ ñu̱ꞌuꞌ ni̱ chi̱ndi̱e̱eꞌ ña̱ꞌaꞌ ja̱a̱nꞌ, sa̱kanꞌ ña̱ ni̱ nuni̱a̱ꞌ a̱, te̱ ni̱ ko̱ꞌni̱ ti̱kui i̱ti̱a̱, teꞌ ni̱ xa̱ti̱a̱ kua̱kuꞌ ja̱a̱nꞌ.
REV 12:17 Sa̱kanꞌ naaꞌ ni̱ na̱saa̱ꞌ xa̱va̱ꞌa̱ ka̱ kua̱kuꞌ ja̱a̱nꞌ ni̱ xi̱ni̱ riꞌ ña̱ꞌaꞌ ja̱a̱nꞌ, te̱ ni̱ ke̱ta̱ riꞌ i̱kanꞌ te̱ kuaꞌa̱n ku̱ntaꞌanꞌ riꞌ xiinꞌ si̱a̱niꞌ ñaꞌ ja̱a̱nꞌ, ne̱ kandixaꞌ ña̱ kaꞌán chuunꞌ Ndiosí, te̱ xikaꞌ nda̱ku tu̱ ni̱a̱ nuu̱ꞌ ña̱ ni̱ ndi̱e̱e̱ yu̱ꞌuꞌ Jesús.
REV 13:1 Te̱ ni̱ xi̱kuii̱n kua̱kuꞌ ja̱a̱nꞌ yu̱ꞌuꞌ mi̱ni̱ kaꞌnuꞌ. Te̱ ni̱ xi̱ni̱ i̱ ketaꞌ i̱i̱n tiꞌ i̱yo̱ va̱ kaaꞌ mi̱ni̱ kaꞌnuꞌ ja̱a̱nꞌ, te̱ yoo uxa̱ taꞌan xíniꞌ riꞌ, te̱ yoo tu̱ uxi̱ taꞌan ndi̱kiꞌ riꞌ, te̱ nduꞌu̱ꞌ i̱i̱n corona nuu̱ꞌ i̱ꞌi̱n ndi̱kiꞌ riꞌ ja̱a̱nꞌ, te̱ yoso̱ꞌ tu̱ i̱i̱n kivi̱ꞌ ña̱ kani̱a̱ꞌa xaꞌa̱ꞌ Ndiosí i̱ꞌi̱n xíniꞌ riꞌ.
REV 13:2 Te̱ tiꞌ ni̱ xi̱ni̱ i̱ ja̱a̱nꞌ ndii, naa kaaꞌ ndi̱ka̱ꞌa̱ kaaꞌ riꞌ. Te̱ xaꞌa̱ꞌ riꞌ ndii, naa iinꞌ xaꞌa̱ꞌ oso iinꞌ a̱, te̱ yu̱ꞌuꞌ riꞌ ndii, naa kaaꞌ yu̱ꞌuꞌ león kaaꞌ a̱. Te̱ kua̱kuꞌ ndii, ni̱ ta̱xi̱ riꞌ ña̱ ndi̱e̱e̱ꞌ riꞌ nuu̱ꞌ tiꞌ ja̱a̱nꞌ xiinꞌ miiꞌ xaꞌndia chuunꞌ riꞌ, te̱ ni̱ ta̱xi̱ tu̱ riꞌ kuaꞌa̱ꞌ ndi̱e̱e̱ꞌ tiꞌ ja̱a̱nꞌ.
REV 13:3 Te̱ ni̱ xi̱ni̱ i̱ ña̱ kuaꞌa̱ꞌ xa̱va̱ꞌa̱ ni̱ tu̱xuꞌví i̱i̱n xíniꞌ tiꞌ i̱yo̱ va̱ kaaꞌ ja̱a̱nꞌ, nde̱e̱ chaaꞌ ku̱vi̱ riꞌ. Ndisu̱ ni̱ nda̱ꞌa̱ riꞌ, te̱ ni̱ na̱nda̱ni̱ va̱ sa̱kuuꞌ ne̱ yivi̱ꞌ i̱i̱n yivi̱ꞌ xikundikún ni̱a̱ xata̱ꞌ tiꞌ ja̱a̱nꞌ.
REV 13:4 Te̱ ni̱ xa̱kaꞌnuꞌ sa̱kuuꞌ ni̱a̱ kua̱kuꞌ, tiꞌ ni̱ ta̱xi̱ ndi̱e̱e̱ꞌ tiꞌ i̱yo̱ va̱ kaaꞌ ja̱a̱nꞌ, te̱ ni̱ xa̱kaꞌnuꞌ tu̱ ni̱a̱ tiꞌ i̱yo̱ va̱ kaaꞌ ja̱a̱nꞌ kaꞌán ni̱a̱ ndii: ―Ndi̱e̱eꞌ kooꞌ chukuuꞌ tiꞌ i̱yo̱ va̱ kaaꞌ kaa̱ꞌ. Te̱ kö̱o̱ꞌ nde̱e̱ i̱i̱n ña̱ ku̱vi̱ ka̱nando ña̱ꞌaꞌ ―ni̱ kachi̱ ni̱a̱.
REV 13:5 Te̱ tiꞌ i̱yo̱ va̱ kaaꞌ ja̱a̱nꞌ ndii, ni̱ na̱ti̱i̱n riꞌ ndi̱e̱e̱ꞌ ña̱ kaꞌa̱n ñuñuꞌ riꞌ xaꞌa̱ꞌ mi̱iꞌ riꞌ, te̱ ka̱ni̱a̱ꞌa riꞌ xaꞌa̱ꞌ Ndiosí. Te̱ ni̱ na̱ti̱i̱n tu̱ riꞌ ndi̱e̱e̱ꞌ te̱ sa̱a̱ riꞌ ndee ka̱ ña̱ kuní riꞌ nuu̱ꞌ ñu̱ꞌuꞌ i̱i̱n yivi̱ꞌ uvi̱ xi̱ko̱ uvi̱ yoo̱ꞌ.
REV 13:6 Sa̱kanꞌ na ni̱ xa̱ꞌaꞌ kani̱a̱ꞌa riꞌ xaꞌa̱ꞌ Ndiosí, xiinꞌ xaꞌa̱ꞌ kivi̱ꞌ a̱, te̱ ni̱ ka̱ni̱a̱ꞌa tu̱ riꞌ xaꞌa̱ꞌ miiꞌ nduꞌu̱ꞌ a̱ ndi̱viꞌ, xiinꞌ xaꞌa̱ꞌ sa̱kuuꞌ ña̱ ndieeꞌ ndi̱viꞌ ja̱a̱nꞌ.
REV 13:7 Te̱ ni̱ na̱ti̱i̱n riꞌ ndi̱e̱e̱ꞌ te̱ ku̱ntaꞌanꞌ riꞌ xiinꞌ ne̱ nduuꞌ kuenta Ndiosí, te̱ ka̱nando ña̱ꞌaꞌ riꞌ. Te̱ ni̱ na̱ti̱i̱n tu̱ riꞌ ndi̱e̱e̱ꞌ nuu̱ꞌ ti̱ꞌvi̱ chie̱, xiinꞌ nuu̱ꞌ ñu̱u̱ kaꞌnuꞌ xiinꞌ nda̱ꞌaꞌ a̱, xiinꞌ nuu̱ꞌ ne̱ yoo tu̱ꞌu̱n mi̱iꞌ, xiinꞌ nuu̱ꞌ sa̱kuuꞌ nuu̱ꞌ ne̱ yivi̱ꞌ.
REV 13:8 Te̱ sa̱kuuꞌ ne̱ nde̱e̱ kii̱ꞌ ni̱ kua̱ꞌa̱ i̱i̱n yivi̱ꞌ nï̱ xi̱ko̱so̱ꞌ kivi̱ꞌ ni̱a̱ nuu̱ꞌ tu̱tu̱ miiꞌ yoso̱ꞌ kivi̱ꞌ ne̱ kumiꞌ kivi̱ꞌ ñu̱u̱ ña̱ kö̱o̱ꞌ kivi̱ꞌ ndiꞌiꞌ ndii, ni̱ xa̱kaꞌnuꞌ ni̱a̱ tiꞌ i̱yo̱ va̱ kaaꞌ ja̱a̱nꞌ. Tu̱tu̱ ja̱a̱nꞌ ndii, kuenta Mbe̱e̱ Lulu, ña̱ ni̱ xiti̱a̱ níiꞌ xaꞌa̱ꞌ kua̱chi̱ e̱ꞌ, nduuꞌ a̱.
REV 13:9 Na ta̱xi̱ so̱ꞌo̱ sa̱kuuꞌ ndoꞌó, ne̱ yoo so̱ꞌo̱.
REV 13:10 Te̱ naaꞌ yo̱o̱ ka̱ taxiꞌ Ndiosí ña̱ sa̱vi̱kuꞌún ña̱ꞌaꞌ te̱ yivi̱ꞌ ndii, su̱u̱ sa̱vi̱kuꞌún ña̱ꞌaꞌ ra̱. Te̱ yo̱o̱ ka̱ taxiꞌ Ndiosí ña̱ ka̱ꞌni̱ꞌ ña̱ꞌaꞌ te̱ yivi̱ꞌ ndii, su̱u̱ ka̱ꞌni̱ꞌ ña̱ꞌaꞌ ra̱. Xaꞌa̱ꞌ kaa̱ꞌ na kuní a̱ ña̱ ku̱ndi̱e̱ni yooꞌ, ne̱ nduuꞌ kuenta a̱, te̱ ka̱ka̱ nda̱ku e̱ꞌ i̱chiꞌ a̱.
REV 13:11 Sa̱kanꞌ te̱ ni̱ xi̱ni̱ i̱ ketaꞌ i̱nga̱ tiꞌ i̱yo̱ va̱ kaaꞌ ti̱xi̱n ñu̱ꞌuꞌ. Te̱ yoo uvi̱ ta̱ꞌan ndi̱kiꞌ riꞌ naa iinꞌ ndi̱kiꞌ i̱i̱n mbe̱e̱ iinꞌ a̱. Ndisu̱ kaꞌán tiꞌ ja̱a̱nꞌ nde̱e̱ naa kaꞌán i̱i̱n kua̱kuꞌ.
REV 13:12 Te̱ kumiꞌ tiꞌ ja̱a̱nꞌ sa̱kuuꞌ ndi̱e̱e̱ꞌ tiꞌ i̱yo̱ va̱ kaaꞌ, tiꞌ nu̱uꞌ, te̱ xaaꞌ riꞌ chuunꞌ nuu̱ꞌ tiꞌ nu̱uꞌ ja̱a̱nꞌ. Te̱ kavikoꞌ uꞌvi̱ riꞌ ne̱ yivi̱ꞌ i̱i̱n yivi̱ꞌ ña̱ sa̱kaꞌnuꞌ ni̱a̱ tiꞌ nu̱uꞌ, tiꞌ ni̱ nda̱ꞌa̱ xíniꞌ miiꞌ ni̱ tu̱xuꞌví xa̱va̱ꞌa̱ ja̱a̱nꞌ.
REV 13:13 Te̱ ni̱ xa̱a̱ tu̱ tiꞌ uvi̱ ja̱a̱nꞌ kiꞌinꞌ chu̱u̱n kaꞌnuꞌ kooꞌ chukuuꞌ nuu̱ꞌ ne̱ yivi̱ꞌ, nde̱e̱ ñuꞌu̱ ni̱ ki̱e̱e̱ ndi̱viꞌ ni̱ xa̱a̱ riꞌ, te̱ ni̱ koyo̱ a̱ nuu̱ꞌ ñu̱ꞌuꞌ i̱i̱n yivi̱ꞌ nuu̱ꞌ ne̱ yivi̱ꞌ.
REV 13:14 Te̱ ni̱ xi̱ni̱ xaꞌanꞌ riꞌ ne̱ yivi̱ꞌ i̱i̱n yivi̱ꞌ xiinꞌ chu̱u̱n kaꞌnuꞌ, ña̱ ni̱ na̱ti̱i̱n riꞌ ndi̱e̱e̱ꞌ, te̱ sa̱a̱ riꞌ nuu̱ꞌ tiꞌ nu̱uꞌ ja̱a̱nꞌ. Te̱ ni̱ kaꞌa̱n chuunꞌ riꞌ xiinꞌ ne̱ ja̱a̱nꞌ ña̱ ka̱sa̱ꞌa̱ ni̱a̱ i̱i̱n ña̱ nianiaꞌ tiꞌ nu̱uꞌ ja̱a̱nꞌ, tiꞌ ndee chaaꞌ ku̱vi̱ kuii xiinꞌ ichi̱, ndisu̱ nï̱ xiꞌi̱ riꞌ.
REV 13:15 Te̱ ni̱ na̱ti̱i̱n tiꞌ uvi̱ ja̱a̱nꞌ ña̱ ndi̱e̱e̱ꞌ te̱ sa̱tiaku riꞌ ña̱ nianiaꞌ tiꞌ nu̱uꞌ ja̱a̱nꞌ, te̱ nde̱e̱ ku̱vi̱ kaꞌa̱n a̱, te̱ kaꞌa̱n chuunꞌ a̱ te̱ ku̱vi̱ sa̱kuuꞌ ne̱ xïinꞌ sa̱kaꞌnuꞌ ña̱ꞌaꞌ.
REV 13:16 Te̱ ni̱ ka̱vi̱koꞌ tu̱ riꞌ sa̱kuuꞌ nuu̱ꞌ ne̱ yivi̱ꞌ ña̱ na̱ti̱i̱n ni̱a̱ i̱i̱n tuni̱ nda̱ꞌaꞌ kua̱ꞌa̱ ni̱a̱ uun tiꞌe̱ꞌ ni̱a̱. Naaꞌ ne̱ kaꞌnuꞌ nduuꞌ ni̱a̱ uun naaꞌ ne̱ ndaꞌvi so̱ꞌo̱ nduuꞌ ni̱a̱, naaꞌ ne̱ vika̱ꞌ nduuꞌ ni̱a̱ uun naaꞌ ne̱ ndaꞌvi kuuꞌ nduuꞌ ni̱a̱, naaꞌ ne̱ xikaꞌ ndiká nduuꞌ ni̱a̱ uun naaꞌ ne̱ xikoꞌ niꞌiꞌ i̱i̱n xto̱ꞌo̱ nduuꞌ ni̱a̱.
REV 13:17 Te̱ naaꞌ kö̱o̱ꞌ tuni̱ ja̱a̱nꞌ kumiꞌ ni̱a̱ ndii, kü̱vi̱ sa̱ta̱ꞌ ni̱a̱ ni̱ nde̱e̱ kü̱vi̱ tu̱ xi̱ko̱ꞌ nde̱e̱ i̱i̱n ni̱a̱ ña̱ꞌa̱. Süu̱ꞌ ja̱a̱nꞌ ndii ne̱ kumiꞌ tuni̱ ja̱a̱nꞌ ña̱ nduuꞌ kivi̱ꞌ tiꞌ i̱yo̱ va̱ kaaꞌ ja̱a̱nꞌ uun número kivi̱ꞌ riꞌ kui̱ti̱ꞌ ku̱vi̱ sa̱a̱ ña̱ ja̱a̱nꞌ.
REV 13:18 Ña̱ xini tuní ña̱ taxiꞌ Ndiosí kuní te̱ ku̱vi̱ ku̱nda̱ni̱ e̱ꞌ ña̱ yo̱ꞌo̱ꞌ. Yo̱o̱ ka̱ kumiꞌ ña̱ xini tuní ja̱a̱nꞌ ndii, na ta̱va̱ꞌ ni̱a̱ kuenta te̱ ku̱ni̱ ni̱a̱ sa̱a̱ ketaꞌ número tiꞌ ja̱a̱nꞌ. Te̱ número riꞌ ja̱a̱nꞌ ndii, nde̱e̱ naa i̱i̱n número te̱ yivi̱ꞌ nduuꞌ a̱. Iñu̱ ciento uni̱ xi̱ko̱ iñu̱ nduuꞌ a̱.
REV 14:1 Sa̱kanꞌ te̱ ni̱ xi̱ni̱ i̱ iinꞌ ña̱ nduuꞌ Mbe̱e̱ Lulu ja̱a̱nꞌ xíniꞌ i̱kuꞌ Sión. Te̱ itaꞌ tu̱ ciento uvi̱ xi̱ko̱ ku̱miꞌ mií te̱ yivi̱ꞌ xiinꞌ a̱. Te̱ ja̱a̱nꞌ ndii, yoso̱ꞌ kivi̱ꞌ Mbe̱e̱ Lulu ja̱a̱nꞌ xiinꞌ kivi̱ꞌ yu̱vaꞌ a̱ tiꞌe̱ꞌ raꞌ.
REV 14:2 Te̱ ni̱ xi̱ni̱ so̱ꞌo̱ i̱ i̱i̱n tachi̱ꞌ yu̱ꞌuꞌ tiꞌeꞌ va̱ ña̱ kieeꞌ ndi̱viꞌ, nde̱e̱ naa tisó kuaꞌa̱n kuaꞌa̱ꞌ va̱ ti̱kui, uun nde̱e̱ naa niꞌi̱ ndeꞌí savi̱ꞌ vi̱ꞌ niꞌi̱ a̱. Te̱ tachi̱ꞌ yu̱ꞌuꞌ ja̱a̱nꞌ ndii, ndu̱su̱ a̱ nde̱e̱ naa kii̱ꞌ xandaaꞌ kuaꞌa̱ꞌ kooꞌ chukuuꞌ ne̱ yivi̱ꞌ ñuu̱ꞌ ña̱ naniꞌ arpa.
REV 14:3 Te̱ xitaꞌ te̱ ja̱a̱nꞌ i̱i̱n ya̱a̱ xa̱aꞌ nuu̱ꞌ a̱ miiꞌ xaꞌndia chuunꞌ Ndiosí, xiinꞌ nuu̱ꞌ ku̱miꞌ saaꞌ ña̱ tiaku, te̱ sa̱kanꞌ tu̱ nuu̱ꞌ ña̱ xi̱xa̱ ja̱a̱nꞌ. Kö̱o̱ꞌ xa̱chiꞌ ni̱a̱ ni̱ ku̱vi̱ ka̱ta̱ ya̱a̱ ja̱a̱nꞌ. Süu̱ꞌ ja̱a̱nꞌ ndii te̱ ciento uvi̱ xi̱ko̱ ku̱miꞌ mi̱iꞌ te̱ xa̱ ni̱ sa̱kakú Ndiosí nuu̱ꞌ ñu̱ꞌuꞌ i̱i̱n yivi̱ꞌ ja̱a̱nꞌ kui̱ti̱ꞌ ku̱vi̱ xitaꞌ a̱.
REV 14:4 Te̱ te̱ ja̱a̱nꞌ ndii, nï̱ sa̱tíviꞌ xiinꞌ mi̱iꞌ ra̱ xiinꞌ ña̱ꞌaꞌ, sa̱kanꞌ ña̱ nï̱ tondi̱a̱ ra̱ ña̱ꞌaꞌ. Te̱ ndikún ra̱ Mbe̱e̱ Lulu ja̱a̱nꞌ miiꞌ ka̱ kuaꞌa̱n a̱. Te̱ ni̱ sa̱kakú ña̱ꞌaꞌ Ndiosí te̱i̱n ne̱ yivi̱ꞌ i̱i̱n yivi̱ꞌ te̱ ku̱ndu̱u̱ ra̱ nde̱e̱ naa tu̱mani̱ꞌ nu̱uꞌ ndi̱ti̱a̱ a̱ xiinꞌ ndi̱ti̱a̱ Mbe̱e̱ Lulu ja̱a̱nꞌ.
REV 14:5 Te̱ ni̱ nde̱e̱ nï̱ kaꞌa̱n tu̱ ra̱ tu̱n vixi̱. Te̱ te̱ ndo̱o̱ nduuꞌ ra̱ nuu̱ꞌ Ndiosí.
REV 14:6 Te̱ ni̱ xi̱ni̱ i̱ taꞌnuꞌ i̱nga̱ ángele sukun va̱ ndi̱viꞌ, ña̱ niꞌiꞌ tu̱ꞌu̱n va̱ꞌa̱, ña̱ yoo nde̱e̱ ndiꞌiꞌ ni̱ kivi̱ꞌ. Te̱ kaꞌa̱n ndo̱so̱ꞌ a̱ ña̱ ja̱a̱nꞌ nuuꞌ ne̱ ndieeꞌ nuu̱ꞌ ñu̱ꞌuꞌ i̱i̱n yivi̱ꞌ. Naa kuuꞌ nuu̱ꞌ sa̱kuuꞌ nuu̱ꞌ ne̱ yivi̱ꞌ, xiinꞌ nuu̱ꞌ ne̱ nduuꞌ ti̱ꞌvi̱ chie̱, xiinꞌ nuu̱ꞌ ne̱ yoo tu̱ꞌu̱n mi̱iꞌ, xiinꞌ ñu̱u̱ kaꞌnuꞌ xiinꞌ nda̱ꞌaꞌ a̱.
REV 14:7 Te̱ tiꞌeꞌ kaꞌán a̱ ndii: ―Ku̱yi̱ꞌvi ndo̱ꞌ Ndiosí, te̱ ko̱to̱ kaꞌnuꞌ ndo̱ꞌ a̱. Sa̱kanꞌ ña̱ xa̱ ni̱ xa̱a̱ kivi̱ꞌ ña̱ sa̱naꞌmá a̱ ne̱ yivi̱ꞌ. Sa̱kanꞌ na kuiiꞌ sa̱kaꞌnuꞌ ndo̱ꞌ ña̱ ja̱a̱nꞌ, ña̱ ni̱ xa̱ꞌa̱ ndi̱viꞌ, xi̱i̱nꞌ ñu̱ꞌuꞌ i̱i̱n yivi̱ꞌ, xiinꞌ mi̱ni̱ kaꞌnuꞌ, xi̱i̱nꞌ ti̱ko̱ꞌyoꞌ ―ni̱ kachi̱ ángele ja̱a̱nꞌ.
REV 14:8 Sa̱kanꞌ te̱ ni̱ ndiku̱n ña̱ꞌaꞌ ángele ña̱ uvi̱ kaꞌán a̱ ndii: ―Xa̱ ni̱ nduxi̱n ñu̱u̱ kaꞌnuꞌ Babilonia, xa̱ ni̱ nduxi̱n a̱. Sa̱kanꞌ ña̱ ne̱ ni̱ ndiee̱ ñu̱u̱ ja̱a̱nꞌ ni̱ sa̱tíviꞌ sa̱kuuꞌ ne̱ ndieeꞌ i̱i̱n yivi̱ꞌ xaꞌa̱ꞌ a̱ ña̱ xaaꞌ ni̱a̱ nde̱e̱ naa xaaꞌ i̱i̱n ña̱ꞌaꞌ, ñaꞌ xiín, ñaꞌ kü̱ni̱ vi̱ko̱ niꞌiꞌ xiinꞌ miiꞌ nuu̱ꞌ ña̱ ja̱a̱nꞌ ―ni̱ kachi̱ a̱.
REV 14:9 Sa̱kanꞌ te̱ ni̱ ndiku̱n tu̱ ángele ña̱ uni̱ kaꞌán tiꞌeꞌ a̱ ndii: ―Yo̱o̱ ka̱ sa̱kaꞌnuꞌ tiꞌ i̱yo̱ va̱ kaaꞌ ja̱a̱nꞌ, xiinꞌ ña̱ nianiaꞌ riꞌ, te̱ na̱ti̱i̱n ni̱a̱ tuni̱ riꞌ tiꞌe̱ꞌ ni̱a̱ uun nda̱ꞌaꞌ ni̱a̱ ndii,
REV 14:10 kuní a̱ ña̱ ko̱ꞌo̱ ni̱a̱ vino uva̱, teꞌ nduuꞌ ña̱ xiꞌé va̱ Ndiosí xini a̱ ne̱ ja̱a̱nꞌ. Sa̱kanꞌ ña̱ ka̱ti̱a̱ ña̱ xiꞌé a̱ ja̱a̱nꞌ xata̱ꞌ ne̱ ja̱a̱nꞌ, te̱ ku̱ndo̱ꞌo̱ ndi̱e̱eꞌ va̱ ni̱a̱ xi̱i̱nꞌ ñuꞌu̱, xiinꞌ azufre nuu̱ꞌ ángele, ña̱ xikaꞌ nuuꞌ nuu̱ꞌ a̱, te̱ ku̱ndo̱ꞌo̱ tu̱ ni̱a̱ nuu̱ꞌ Mbe̱e̱ Lulu ja̱a̱nꞌ.
REV 14:11 Te̱ ñuꞌma̱, ña̱ kieeꞌ miiꞌ ñuꞌuꞌ ni̱a̱ tu̱ndoꞌo̱ꞌ ja̱a̱nꞌ ndii, kieeꞌ te̱ kieeꞌ a̱ nde̱e̱ ndiꞌiꞌ ni̱ kivi̱ꞌ. Sa̱kanꞌ ña̱ ni̱ xa̱kaꞌnuꞌ ni̱a̱ tiꞌ i̱yo̱ va̱ kaaꞌ ja̱a̱nꞌ xiinꞌ ña̱ nianiaꞌ riꞌ, te̱ ni̱ na̱ti̱i̱n tu̱ ni̱a̱ tuni̱ kivi̱ꞌ riꞌ. Te̱ kö̱o̱ꞌ kivi̱ꞌ na̱ndiee̱ꞌ ni̱a̱ ndu̱viꞌ xiinꞌ niiꞌ ñu̱u nuu̱ꞌ tu̱ndoꞌo̱ꞌ ja̱a̱nꞌ.
REV 14:12 Xaꞌa̱ꞌ a̱ kaa̱ꞌ na kuní a̱ ña̱ ku̱ndi̱e̱ni yooꞌ ne̱ nduuꞌ kuenta a̱, ne̱ sa̱xinú ña̱ kaꞌán chuunꞌ Ndiosí, te̱ xikaꞌ ni̱ꞌi̱ e̱ꞌ i̱chiꞌ Jesús ―ni̱ kachi̱ ángele ña̱ uni̱ ja̱a̱nꞌ.
REV 14:13 Te̱ ni̱ xi̱ni̱ so̱ꞌo̱ i̱ i̱i̱n tachi̱ꞌ yu̱ꞌuꞌ ña̱ ketaꞌ nde̱e̱ ndi̱viꞌ kaꞌán xiinꞌ i̱ ndii: ―Ke̱ꞌi̱ u̱nꞌ ña̱ yo̱ꞌo̱ꞌ: “Nde̱e̱ vi̱ti̱n, te̱ nde̱e̱ a̱ma̱a̱ ka̱ ndii, sañuꞌuꞌ va̱ xto̱ꞌo̱ e̱ꞌ ne̱ xikaꞌ nuuꞌ nuu̱ꞌ a̱ nde̱e̱ ku̱vi̱ ni̱a̱” ―ni̱ kachi̱ tachi̱ꞌ yu̱ꞌuꞌ ja̱a̱nꞌ. Te̱ ni̱ kaꞌa̱n Espíritu ndii: ―Ña̱ nda̱ku nduuꞌ a̱. Na̱ndiee̱ꞌ ni̱a̱ nuu̱ꞌ chu̱u̱n vie̱, ña̱ ni̱ xa̱a̱ ni̱a̱, kua̱chi̱ ndii ki̱e̱e̱ va̱ꞌa̱ ni̱a̱ xaꞌa̱ꞌ chu̱u̱n va̱ꞌa̱ ña̱ ni̱ xa̱a̱ ni̱a̱ ―ni̱ kachi̱ Espíritu.
REV 14:14 Te̱ ni̱ xi̱to̱ i̱, te̱ ni̱ xi̱ni̱ i̱ i̱i̱n viko̱ꞌ ya̱a̱. Te̱ nuu̱ꞌ viko̱ꞌ ja̱a̱nꞌ nduꞌu̱ꞌ i̱i̱n ña̱ kaaꞌ nde̱e̱ naa ña̱ nduuꞌ tu̱ te̱ yivi̱ꞌ. Te̱ nduꞌu̱ꞌ i̱i̱n corona oro xíniꞌ a̱. Te̱ tiinꞌ a̱ i̱i̱n ichi̱ ki̱ꞌiꞌ xíinꞌ va̱.
REV 14:15 Sa̱kanꞌ te̱ ni̱ ke̱ta̱ i̱nga̱ ángele yu̱kunꞌ ña̱ iinꞌ ndi̱viꞌ, te̱ tiꞌeꞌ kaꞌán a̱ xiinꞌ ña̱ nduꞌu̱ꞌ nuu̱ꞌ viko̱ꞌ ja̱a̱nꞌ ndii: ―Xa̱ꞌaꞌ kii̱ꞌ u̱nꞌ ka̱ꞌndi̱a̱ u̱nꞌ ña̱ savi̱ꞌ xiinꞌ ichi̱ ki̱ꞌiꞌ u̱nꞌ ñaa̱ꞌ, sa̱kanꞌ ña̱ xa̱ xi̱xa̱ ña̱ savi̱ꞌ nuu̱ꞌ ñu̱ꞌuꞌ i̱i̱n yivi̱ꞌ te̱ xa̱ ni̱ xa̱a̱ kivi̱ꞌ ña̱ na̱ka̱ya̱ u̱nꞌ ―ni̱ kachi̱ ángele ja̱a̱nꞌ xiinꞌ a̱.
REV 14:16 Sa̱kanꞌ te̱ ni̱ xa̱ꞌndi̱a̱ ña̱ nduꞌu̱ꞌ nuu̱ꞌ viko̱ꞌ xiinꞌ ichi̱ ki̱ꞌiꞌ a̱ ña̱ savi̱ꞌ ja̱a̱nꞌ nuu̱ꞌ ñu̱ꞌuꞌ i̱i̱n yivi̱ꞌ, te̱ ni̱ na̱ka̱ya̱ ña̱ꞌaꞌ a̱.
REV 14:17 Sa̱kanꞌ te̱ ni̱ xi̱ni̱ i̱ ni̱ ke̱ta̱ i̱nga̱ ángele yu̱kunꞌ ña̱ iinꞌ ndi̱viꞌ. Te̱ niꞌiꞌ tu̱ a̱ ja̱a̱nꞌ i̱i̱n ichi̱ ki̱ꞌiꞌ xíinꞌ va̱.
REV 14:18 Te̱ ni̱ ke̱ta̱ ka̱ i̱nga̱ ángele nuu̱ꞌ a̱ miiꞌ nasoko̱ꞌ ne̱ yivi̱ꞌ ña̱ꞌa̱ nuu̱ꞌ Ndiosí. Te̱ kumiꞌ ña̱ ja̱a̱nꞌ ndi̱e̱e̱ꞌ nuu̱ꞌ ñuꞌu̱. Te̱ tiꞌeꞌ va̱ ni̱ kaꞌa̱n a̱ xiinꞌ ángele ña̱ tiinꞌ ichi̱ ki̱ꞌiꞌ xíinꞌ ja̱a̱nꞌ ndii: ―Xiinꞌ ichi̱ u̱nꞌ ñaa̱ꞌ ka̱ꞌndi̱a̱ u̱nꞌ i̱ꞌi̱n yutu̱ uva xaꞌa̱ꞌ ña̱ ta̱ta̱ i̱i̱n yivi̱ꞌ, sa̱kanꞌ ña̱ xa̱ ni̱ xi̱xa̱ uva ja̱a̱nꞌ ―ni̱ kachi̱ ángele ja̱a̱nꞌ.
REV 14:19 I̱kanꞌ te̱ ni̱ xa̱ꞌaꞌ ángele ja̱a̱nꞌ xaꞌndia a̱ yutu̱ uva ja̱a̱nꞌ xiinꞌ ichi̱ ki̱ꞌiꞌ a̱ ja̱a̱nꞌ nuu̱ꞌ ñu̱ꞌuꞌ i̱i̱n yivi̱ꞌ, te̱ ko̱ꞌni̱ ña̱ꞌaꞌ a̱ miiꞌ xeꞌní ña̱ꞌaꞌ a̱, ña̱ nduuꞌ ña̱ xiꞌé va̱ Ndiosí.
REV 14:20 Te̱ ni̱ xeꞌni̱ ángele ja̱a̱nꞌ uva ja̱a̱nꞌ nuu̱ꞌ ñu̱u̱, te̱ kii̱ꞌ ni̱ xeꞌni̱ ña̱ꞌaꞌ a̱ ndii, ni̱ ki̱e̱e̱ kuaꞌa̱ꞌ níiꞌ, te̱ ni̱ ka̱a̱ a̱ nde̱e̱ ya̱ti̱n yu̱ꞌuꞌ i̱i̱n kuei, te̱ ni̱ kiku̱ a̱ yatinꞌ uni̱ ciento kilómetro.
REV 15:1 I̱kanꞌ te̱ ni̱ xi̱ni̱ i̱ ndi̱viꞌ i̱nga̱ ña̱ niaꞌá kaꞌnuꞌ kooꞌ chukuuꞌ ña̱ sanandani̱ yo̱o̱ ka̱. Ni̱ yoo̱ uxa̱ taꞌan ángele, te̱ niꞌiꞌ a̱ uxa̱ taꞌan kuiꞌe̱ ña̱ soꞌo̱ꞌ ndiꞌiꞌ, te̱ xiinꞌ ña̱ ja̱a̱nꞌ sa̱xinu̱ Ndiosí ña̱ xiꞌé a̱ xini a̱ ne̱ yivi̱ꞌ.
REV 15:2 Ni̱ xi̱ni̱ tu̱ i̱ kanduꞌu̱ꞌ i̱i̱n ña̱ kaaꞌ nde̱e̱ naa mi̱ni̱ chie̱, te̱ tuviꞌ kaxiꞌ a̱ nde̱e̱ naa yuu̱ꞌ ta̱ta̱, te̱ nde̱e̱ naa kieeꞌ ñuꞌu̱ nuu̱ꞌ a̱. Te̱ ni̱ xi̱ni̱ tu̱ i̱ ne̱ ni̱ ka̱nando nuu̱ꞌ tiꞌ i̱yo̱ va̱ kaaꞌ ja̱a̱nꞌ, xiinꞌ ña̱ nianiaꞌ riꞌ, te̱ nï̱ na̱ti̱i̱n tu̱ ni̱a̱ número kivi̱ꞌ riꞌ. Te̱ ne̱ ja̱a̱nꞌ ndii, itaꞌ ni̱a̱ nuu̱ꞌ mi̱ni̱ ja̱a̱nꞌ tiinꞌ i̱ꞌi̱n ni̱a̱ ñuu̱ꞌ ña̱ naniꞌ arpa, ña̱ ni̱ ta̱xi̱ Ndiosí nda̱ꞌaꞌ ni̱a̱.
REV 15:3 Te̱ xitaꞌ ni̱a̱ ya̱a̱ ña̱ ni̱ xi̱ta̱ Moisés, te̱ ni̱ xika̱ nu̱u̱ nuu̱ꞌ Ndiosí, te̱ nduuꞌ tu̱ a̱ ya̱a̱ Mbe̱e̱ Lulu. Kaꞌán ni̱a̱ ndii: Xto̱ꞌo̱ ndu̱ Ndiosí, ña̱ kaꞌnuꞌ kooꞌ chukuuꞌ nduuꞌ u̱nꞌ, Ña̱ kaꞌnuꞌ va̱ nduuꞌ ña̱ xaaꞌ u̱nꞌ, te̱ nda̱tu̱nꞌ va̱ a̱. Ña̱ nda̱ku va̱ nduuꞌ i̱chiꞌ u̱nꞌ, te̱ ña̱ ndi̱xa̱ nduuꞌ a̱. Te̱ xaꞌndia chuunꞌ nuu̱ꞌ ne̱ yivi̱ꞌ i̱i̱n yivi̱ꞌ nduuꞌ u̱nꞌ.
REV 15:4 Te̱ kuní a̱ ña̱ ku̱yi̱ꞌvi sa̱kuuꞌ ne̱ yivi̱ꞌ yoꞌó, te̱ ko̱to̱ kaꞌnuꞌ ni̱a̱ yoꞌó, Ndiosí kuaꞌa. Kua̱chi̱ ndii i̱i̱n nda̱a̱ꞌ yoꞌó kui̱ti̱ꞌ nduuꞌ ña̱ ndo̱o̱ ndi̱ꞌi̱, xaꞌa̱ꞌ a̱ ja̱a̱nꞌ na sa̱kuuꞌ ne̱ yivi̱ꞌ i̱i̱n yivi̱ꞌ ki̱xi̱n nuu̱ꞌ u̱nꞌ, te̱ sa̱kaꞌnuꞌ ni̱a̱ yoꞌó, sa̱kanꞌ ña̱ ni̱ niaꞌa̱ u̱nꞌ ña̱ xachuunꞌ nda̱ku va̱ u̱nꞌ. Ya̱a̱ ja̱a̱nꞌ xitaꞌ ne̱ ja̱a̱nꞌ.
REV 15:5 Ndi̱ꞌi̱ ja̱a̱nꞌ, te̱ ni̱ xi̱to̱ i̱, te̱ ni̱ xi̱ni̱ i̱ ña̱ ni̱ nuni̱a̱ꞌ yu̱kunꞌ toto̱ ña̱ iinꞌ ndi̱viꞌ, miiꞌ iinꞌ ña̱ niaꞌá ña̱ ni̱ ta̱xi̱ Ndiosí kuento a̱ xaꞌa̱ꞌ ña̱ sa̱a̱ a̱ xaꞌa̱ꞌ e̱ꞌ.
REV 15:6 Te̱ ti̱xi̱n yu̱kunꞌ ja̱a̱nꞌ ni̱ ki̱e̱e̱ uxa̱ sa̱aꞌ ángele niꞌiꞌ a̱ uxa̱ taꞌan kuiꞌe̱ ja̱a̱nꞌ. Te̱ ángele ja̱a̱nꞌ ndii, niꞌnuꞌ a̱ toto̱ ya̱a̱ nani̱ꞌ xiñu̱. Te̱ kanuꞌ i̱i̱n toto̱ ña̱ ni̱ kua̱ꞌa̱ xiinꞌ yuꞌva̱ oro ti̱a̱ꞌni̱ a̱.
REV 15:7 Sa̱kanꞌ te̱ ni̱ ta̱xi̱ i̱i̱n ña̱ tiaku, ña̱ ku̱miꞌ ja̱a̱nꞌ, nda̱ꞌaꞌ i̱ꞌi̱n ángele ja̱a̱nꞌ i̱i̱n koꞌo̱ꞌ oro ña̱ ñuꞌuꞌ chituꞌ vi̱ꞌ ña̱ xiꞌé va̱ Ndiosí, ña̱ yoo tiaku nde̱e̱ ndiꞌiꞌ ni̱ kivi̱ꞌ.
REV 15:8 Te̱ ni̱ chi̱tuꞌ va̱ ti̱xi̱n yu̱kunꞌ ja̱a̱nꞌ xiinꞌ ñuꞌma̱ ña̱ ni̱ ki̱e̱e̱ miiꞌ niaꞌá ña̱ kaꞌnuꞌ Ndiosí xiinꞌ ña̱ ndi̱e̱e̱ꞌ a̱. Te̱ kö̱o̱ꞌ ku̱vi̱ ndiꞌvi̱ ti̱xi̱n yu̱kunꞌ ja̱a̱nꞌ xaꞌa̱ꞌ ñuꞌma̱ ja̱a̱nꞌ nde̱e̱ ndi̱ꞌi̱ xa̱xa̱ꞌ uxa̱ sa̱aꞌ ángele ja̱a̱nꞌ uxa̱ sa̱aꞌ kuiꞌe̱ ja̱a̱nꞌ.
REV 16:1 Sa̱kanꞌ te̱ ni̱ xi̱ni̱ so̱ꞌo̱ i̱ i̱i̱n tachi̱ꞌ yu̱ꞌuꞌ tiꞌeꞌ ña̱ ni̱ ke̱ta̱ ti̱xi̱n yu̱kunꞌ ja̱a̱nꞌ. Te̱ ni̱ kaꞌa̱n a̱ xiinꞌ uxa̱ sa̱aꞌ ángele ja̱a̱nꞌ ndii: ―Kuaꞌan ndo̱ꞌ te̱ ka̱ti̱a̱ ndo̱ꞌ ña̱ xiꞌé Ndiosí, ña̱ ñuꞌuꞌ koꞌo̱ꞌ ñaa̱ꞌ, nuu̱ꞌ ñu̱ꞌuꞌ i̱i̱n yivi̱ꞌ ―ni̱ kachi̱ tachi̱ꞌ yu̱ꞌuꞌ ja̱a̱nꞌ.
REV 16:2 Te̱ ni̱ xaꞌa̱n ángele ña̱ i̱i̱n, te̱ ni̱ xa̱ti̱a̱ a̱ ña̱ ñuꞌuꞌ koꞌo̱ꞌ a̱ nuu̱ꞌ ñu̱ꞌuꞌ i̱i̱n yivi̱ꞌ. Ña̱ ja̱a̱nꞌ na kuiiꞌ ni̱ ki̱e̱e̱ ta̱ꞌa̱ xatu̱ ña̱ ki̱ni̱ va̱ iinꞌ i̱i̱nꞌ ne̱ ni̱ na̱ti̱i̱n tuni̱ tiꞌ i̱yo̱ va̱ kaaꞌ ja̱a̱nꞌ, te̱ ni̱ xa̱kaꞌnuꞌ ni̱a̱ ña̱ nianiaꞌ riꞌ.
REV 16:3 Te̱ ni̱ xaꞌa̱n ángele ña̱ uvi̱, te̱ ni̱ xa̱ti̱a̱ a̱ ña̱ ñuꞌuꞌ koꞌo̱ꞌ a̱ nuu̱ꞌ mi̱ni̱ kaꞌnuꞌ. Ña̱ ja̱a̱nꞌ na kuiiꞌ ni̱ na̱ndu̱u̱ raꞌ níiꞌ ne̱ ni̱ xiꞌi̱, te̱ ni̱ xiꞌi̱ sa̱kuuꞌ tiꞌ ñuꞌuꞌ ti̱kui ja̱a̱nꞌ.
REV 16:4 Te̱ ni̱ xaꞌa̱n ángele ña̱ uni̱, te̱ ni̱ xa̱ti̱a̱ a̱ ña̱ ñuꞌuꞌ koꞌo̱ꞌ a̱ nuu̱ꞌ sa̱kuuꞌ i̱ti̱a̱ xiinꞌ sa̱kuuꞌ ti̱ko̱ꞌyoꞌ. Ña̱ ja̱a̱nꞌ na kuiiꞌ ni̱ na̱ndu̱u̱ tu̱ teꞌ ja̱a̱nꞌ níiꞌ.
REV 16:5 Sa̱kanꞌ te̱ ni̱ xi̱ni̱ so̱ꞌo̱ i̱ kaꞌán ángele ña̱ xitoꞌ ti̱kui i̱i̱n yivi̱ꞌ ndii: ―Tákuiꞌe, ña̱ nda̱ku nduuꞌ u̱nꞌ, te̱ yoo u̱nꞌ, te̱ ni̱ yoo̱ u̱nꞌ, ña̱ ndo̱o̱ ndi̱ꞌi̱ nduuꞌ u̱nꞌ, sa̱kanꞌ ña̱ katunꞌ nda̱ku u̱nꞌ ne̱ kaa̱ꞌ kii̱ꞌ xaaꞌ u̱nꞌ ña̱ kaa̱ꞌ.
REV 16:6 Kua̱chi̱ ndii ne̱ kaa̱ꞌ ni̱ xa̱ti̱a̱ níiꞌ ne̱ nduuꞌ kuenta u̱nꞌ xiinꞌ níiꞌ ne̱ ni̱ kaꞌa̱n tiakú tu̱ꞌu̱n u̱nꞌ. Sa̱kanꞌ na kuiiꞌ taxiꞌ u̱nꞌ níiꞌ ko̱ꞌo̱ ni̱a̱. Sa̱kanꞌ ña̱ xataꞌa̱n ña̱ natiinꞌ ni̱a̱ tu̱ndoꞌo̱ꞌ kaa̱ꞌ ―ni̱ kachi̱ ángele xiinꞌ a̱.
REV 16:7 Sa̱kanꞌ te̱ ni̱ xi̱ni̱ so̱ꞌo̱ tu̱ i̱ i̱nga̱ tachi̱ꞌ yu̱ꞌuꞌ ña̱ ni̱ ke̱ta̱ miiꞌ nasoko̱ꞌ ne̱ yivi̱ꞌ ña̱ꞌa̱ nuu̱ꞌ Ndiosí kaꞌán a̱ ndii: ―Xto̱ꞌo̱ ndu̱ Ndiosí, ña̱ kaꞌnuꞌ kooꞌ chukuuꞌ nduuꞌ u̱nꞌ, te̱ ña̱ ndi̱xa̱ xiinꞌ ña̱ nda̱ku xaaꞌ u̱nꞌ kii̱ꞌ sanaꞌmá u̱nꞌ ne̱ ja̱a̱nꞌ ―ni̱ kachi̱ a̱.
REV 16:8 Te̱ ni̱ xaꞌa̱n ángele ña̱ ku̱miꞌ, te̱ ni̱ xa̱ti̱a̱ a̱ ña̱ ñuꞌuꞌ koꞌo̱ꞌ a̱ nuu̱ꞌ ñu̱ꞌu̱. Ña̱ ja̱a̱nꞌ na kuiiꞌ ni̱ xa̱ꞌaꞌ xaꞌmiꞌ a̱ ne̱ yivi̱ꞌ i̱i̱n yivi̱ꞌ xiinꞌ ñuꞌu̱ a̱.
REV 16:9 Te̱ sa̱kuuꞌ ne̱ ni̱ xixi̱ xiinꞌ ñuꞌu̱ ña̱ i̱ꞌniꞌ va̱ ja̱a̱nꞌ ndii, ni̱ ka̱ni̱a̱ꞌa ni̱a̱ xaꞌa̱ꞌ Ndiosí, ña̱ kumiꞌ ndi̱e̱e̱ꞌ nuu̱ꞌ kuiꞌe̱ ja̱a̱nꞌ, te̱ nï̱ na̱ma̱ ni̱a̱ nimá ni̱a̱ te̱ sa̱kaꞌnuꞌ ña̱ꞌaꞌ ni̱a̱.
REV 16:10 Te̱ ni̱ xaꞌa̱n ángele ña̱ uꞌu̱n, te̱ ni̱ xa̱ti̱a̱ a̱ ña̱ ñuꞌuꞌ koꞌo̱ꞌ a̱ nuu̱ꞌ a̱ miiꞌ xaꞌndia chuunꞌ tiꞌ i̱yo̱ va̱ kaaꞌ ja̱a̱nꞌ. Ña̱ ja̱a̱nꞌ na kuiiꞌ ni̱ ku̱u̱ i̱i̱n yaví miiꞌ xaꞌndia chuunꞌ tiꞌ ja̱a̱nꞌ. Te̱ ni̱ xa̱xi̱ꞌiꞌ ne̱ yivi̱ꞌ yaa̱ꞌ ni̱a̱ xaꞌa̱ꞌ ña̱ uꞌvi̱ ndoꞌoꞌ ni̱a̱.
REV 16:11 Te̱ ni̱ ka̱ni̱a̱ꞌa ni̱a̱ xaꞌa̱ꞌ Ndiosí nduꞌu̱ꞌ ndi̱viꞌ xaꞌa̱ꞌ ña̱ uꞌvi̱ ndoꞌoꞌ ni̱a̱ xiinꞌ xaꞌa̱ꞌ ta̱ꞌa̱ ja̱a̱nꞌ. Ndisu̱ nï̱ na̱ma̱ ni̱a̱ nimá ni̱a̱ te̱ na̱ko̱o̱ ni̱a̱ ña̱ ni̱a̱ꞌa ña̱ xaaꞌ ni̱a̱.
REV 16:12 Te̱ ni̱ xaꞌa̱n ángele ña̱ iñu̱, te̱ ni̱ xa̱ti̱a̱ a̱ ña̱ ñuꞌuꞌ koꞌo̱ꞌ a̱ i̱ti̱a̱ kaꞌnuꞌ ña̱ na̱niꞌ Éufrates. Ña̱ ja̱a̱nꞌ na kuiiꞌ ni̱ ndo̱ko̱ ti̱kui i̱ti̱a̱ ja̱a̱nꞌ, te̱ ku̱vi̱ xkaꞌndi̱a̱ te̱ xaꞌndia chuunꞌ kuuꞌ nu̱uꞌ xiinꞌ te̱ xíinꞌ ra̱ i̱kanꞌ, te̱ kua̱xi̱ miiꞌ ketaꞌ ñu̱ꞌu̱.
REV 16:13 Sa̱kanꞌ te̱ ni̱ xi̱ni̱ i̱ uni̱ taꞌan espíritu ki̱ni̱, ña̱ iinꞌ nde̱e̱ naa saꞌva̱, kieeꞌ a̱ yu̱ꞌuꞌ kua̱kuꞌ ja̱a̱nꞌ, xiinꞌ yu̱ꞌuꞌ tiꞌ i̱yo̱ va̱ kaaꞌ, tiꞌ kuuꞌ nu̱uꞌ, xiinꞌ yu̱ꞌuꞌ te̱ kaꞌán tiakú tu̱n vixi̱.
REV 16:14 Te̱ espíritu ki̱ni̱ ja̱a̱nꞌ ndii, ña̱ ndi̱va̱ꞌa̱ nduuꞌ a̱, te̱ yoo ndi̱e̱e̱ꞌ a̱ te̱ xaaꞌ a̱ chu̱u̱n kaꞌnuꞌ. Te̱ kuaꞌa̱n a̱ nuu̱ꞌ sa̱kuuꞌ ne̱ xaꞌndia chuunꞌ kuuꞌ nu̱uꞌ, ne̱ ndieeꞌ ka̱niiꞌ i̱i̱n yivi̱ꞌ, te̱ sanduiinꞌ a̱ ne̱ ja̱a̱nꞌ, te̱ ku̱ntaꞌanꞌ ni̱a̱ xiinꞌ Ndiosí, ña̱ kaꞌnuꞌ kooꞌ chukuuꞌ, kivi̱ꞌ chie̱ soꞌo̱ꞌ ndiꞌiꞌ.
REV 16:15 Kaꞌán xto̱ꞌo̱ e̱ꞌ ndii: “Chu̱u̱n xaꞌaꞌ va̱ ndo̱ꞌ, yuꞌu̱ ndii, ki̱xi̱n i̱ kii̱ꞌ kö̱o̱ꞌ a̱ naá nimá ndo̱ꞌ nde̱e̱ naa xaaꞌ te̱ kuiꞌna̱ꞌ. Te̱ sa̱ñuꞌuꞌ va̱ Ndiosí ne̱ xitoꞌ xiinꞌ mi̱iꞌ, te̱ yoo tu̱ꞌva̱ ni̱a̱ xi̱i̱nꞌ toto̱ ni̱a̱, ko̱to̱ ka̱ ka̱ka̱ i̱i̱nꞌ vichiꞌ ni̱a̱, te̱ ku̱chani ni̱a̱ nuu̱ꞌ ne̱ yivi̱ꞌ”, kachi a̱.
REV 16:16 Te̱ ni̱ ka̱ya̱ espíritu ki̱ni̱ ja̱a̱nꞌ te̱ xaꞌndia chuunꞌ ja̱a̱nꞌ i̱i̱n xaanꞌ miiꞌ na̱niꞌ Armagedón xiinꞌ tu̱ꞌu̱n hebreo.
REV 16:17 Sa̱kanꞌ te̱ ni̱ xa̱ti̱a̱ ángele, ña̱ uxa̱, ña̱ ñuꞌuꞌ koꞌo̱ꞌ a̱ te̱i̱n tachi̱ꞌ. Sa̱kanꞌ te̱ ni̱ kaꞌa̱n tiꞌeꞌ i̱i̱n tachi̱ꞌ yu̱ꞌuꞌ ña̱ ketaꞌ nuu̱ꞌ tei̱ kaꞌnuꞌ tunꞌ iinꞌ ti̱xi̱n yu̱kunꞌ ña̱ iinꞌ ndi̱viꞌ ndii: ―Xa̱ ni̱ xinu̱ a̱ ―ni̱ kachi̱ a̱.
REV 16:18 Sa̱kanꞌ te̱ ni̱ ki̱e̱e̱ ñuꞌu̱ savi̱ꞌ ndi̱e̱eꞌ va̱, te̱ ni̱ kaꞌa̱n kiꞌinꞌ tachi̱ꞌ yu̱ꞌuꞌ, te̱ tiꞌeꞌ va̱ ni̱ ndeꞌi̱ savi̱ꞌ, te̱ sa̱kanꞌ tu̱ ndi̱e̱eꞌ xa̱va̱ꞌa̱ ni̱ ta̱a̱n ñu̱ꞌuꞌ i̱i̱n yivi̱ꞌ. Te̱ kö̱o̱ꞌ kivi̱ꞌ ni̱ ta̱a̱n sa̱a̱ ni̱ ta̱a̱n kivi̱ꞌ ja̱a̱nꞌ nde̱e̱ kii̱ꞌ ni̱ xi̱koo̱ ne̱ yivi̱ꞌ i̱i̱n yivi̱ꞌ.
REV 16:19 Sa̱kanꞌ na ni̱ ndata̱ꞌ ñu̱u̱ kaꞌnuꞌ uni̱ taꞌan tuꞌu̱nꞌ, te̱ ni̱ ndo̱ñuꞌuꞌ sa̱kuuꞌ ñu̱u̱ ña̱ yoo nuu̱ꞌ ñu̱ꞌuꞌ i̱i̱n yivi̱ꞌ. Te̱ ni̱ na̱ka̱ꞌanꞌ tu̱ Ndiosí xaꞌa̱ꞌ ñu̱u̱ kaꞌnuꞌ Babilonia te̱ sa̱koꞌoꞌ ndi̱ꞌi̱ a̱ ne̱ ja̱a̱nꞌ vino, teꞌ kaꞌán ndi̱a̱a̱ xaꞌa̱ꞌ tu̱ndoꞌo̱ꞌ ña̱ sa̱ndoꞌoꞌ a̱ ne̱ ja̱a̱nꞌ xaꞌa̱ꞌ ña̱ xiꞌé va̱ a̱ xini ña̱ꞌaꞌ a̱.
REV 16:20 Te̱ ni̱ ndo̱ñuꞌuꞌ tu̱ sa̱kuuꞌ ñu̱ꞌuꞌ ña̱ ñuꞌuꞌ i̱ꞌnu̱ ma̱ꞌinꞌ mi̱ni̱ kaꞌnuꞌ, xiinꞌ sa̱kuuꞌ i̱kuꞌ ña̱ itaꞌ nuu̱ꞌ ñu̱ꞌuꞌ.
REV 16:21 Te̱ nde̱e̱ ndi̱viꞌ ni̱ ki̱e̱e̱ kuaꞌa̱ꞌ va̱ iꞌinꞌ naꞌnuꞌ ña̱ vie̱ ndee uvi̱ xi̱ko̱ kilo, te̱ ni̱ koyo̱ a̱ siki̱ꞌ ne̱ yivi̱ꞌ, ndisu̱ ni̱ ka̱ni̱a̱ꞌa ndi̱ꞌi̱ ni̱a̱ xaꞌa̱ꞌ Ndiosí xaꞌa̱ꞌ tu̱ndoꞌo̱ꞌ chie̱ ña̱ sandoꞌoꞌ ña̱ꞌaꞌ a̱ ja̱a̱nꞌ, sa̱kanꞌ ña̱ i̱i̱n tu̱ndoꞌo̱ꞌ ki̱ni̱ va̱ nduuꞌ a̱.
REV 17:1 Sa̱kanꞌ te̱ ni̱ ku̱ya̱ti̱n i̱i̱n ángele ña̱ ndiakaꞌ taꞌanꞌ xiinꞌ ña̱ uxa̱ taꞌan ña̱ ni̱ niꞌi̱ koꞌo̱ꞌ ja̱a̱nꞌ, te̱ ni̱ kaꞌa̱n a̱ xiinꞌ i̱ ndii: ―Toꞌo̱ꞌ xiinꞌ i̱, te̱ niaꞌa̱ i̱ yoꞌó ndee nuu̱ꞌ tu̱ndoꞌo̱ꞌ sa̱ndoꞌoꞌ Ndiosí ña̱ꞌaꞌ, ñaꞌ kaꞌnuꞌ, ñaꞌ xiín, te̱ nduꞌu̱ꞌ a̱ nuu̱ꞌ kuaꞌa̱ꞌ ti̱kui.
REV 17:2 Te̱ ñaꞌ ja̱a̱nꞌ ni̱ nduu̱ musa sa̱kuuꞌ te̱ xaꞌndia chuunꞌ kuuꞌ nu̱uꞌ nuu̱ꞌ ne̱ yivi̱ꞌ i̱i̱n yivi̱ꞌ. Te̱ ne̱ yivi̱ꞌ i̱i̱n yivi̱ꞌ ndii, nde̱e̱ naa ne̱ xini̱ nduuꞌ ni̱a̱ xaꞌa̱ꞌ a̱ ña̱ ni̱ xa̱a̱ ni̱a̱ ña̱ xiín naa ña̱ xaaꞌ ñaꞌ ja̱a̱nꞌ ―ni̱ kachi̱ ángele ja̱a̱nꞌ.
REV 17:3 Sa̱kanꞌ te̱ ni̱ niaꞌa̱ Espíritu i̱i̱n ña̱ satuví nuu̱ꞌ i̱, ña̱ ndiakaꞌ ángele ja̱a̱nꞌ yuꞌu̱ nde̱e̱ ni̱ xaa̱ ndu̱ i̱i̱n xaanꞌ miiꞌ i̱chi kaaꞌ. Te̱ ni̱ xi̱ni̱ i̱ i̱i̱n ña̱ꞌaꞌ ñaꞌ yoso̱ꞌ i̱i̱n tiꞌ kuaꞌa ndu̱kunꞌ i̱yo̱ va̱ kaaꞌ. Te̱ tiꞌ ja̱a̱nꞌ ndii, yoso̱ꞌ ka̱niiꞌ i̱i̱nꞌ riꞌ kuaꞌa̱ꞌ kivi̱ꞌ ña̱ kani̱a̱ꞌa xaꞌa̱ꞌ Ndiosí. Te̱ yoo uxa̱ taꞌan xíniꞌ riꞌ, te̱ yoo tu̱ uxi̱ taꞌan ndi̱kiꞌ riꞌ.
REV 17:4 Te̱ ña̱ꞌaꞌ ja̱a̱nꞌ ndii, niꞌnuꞌ aꞌ toto̱ ndu̱kunꞌ xiinꞌ ña̱ kuaꞌa ndu̱kunꞌ. Te̱ tití aꞌ xiinꞌ ña̱ kuaꞌa xiinꞌ oro, xiinꞌ kuaꞌa̱ꞌ nuu̱ꞌ yuu̱ꞌ xiñu̱ ña̱ ndiaa yaꞌviꞌ kooꞌ chukuuꞌ, xiinꞌ yuu̱ꞌ yiꞌé, xiinꞌ ña̱ naniꞌ perla. Te̱ niꞌiꞌ aꞌ i̱i̱n ya̱xinꞌ ña̱ ni̱ kua̱ꞌa̱ xiinꞌ oro miiꞌ ñuꞌuꞌ kuaꞌa̱ꞌ ña̱ ni̱a̱ꞌa xiinꞌ ña̱ ki̱ni̱ iinꞌ, ña̱ nduuꞌ ña̱ xiín ña̱ ni̱ xa̱a̱ aꞌ xiinꞌ ne̱ yivi̱ꞌ.
REV 17:5 Te̱ yoso̱ꞌ i̱i̱n kivi̱ꞌ si̱ꞌe tiꞌe̱ꞌ aꞌ kaꞌán a̱ ndii: “Kaꞌnuꞌ va̱ nduuꞌ ñu̱u̱ Babilonia, te̱ nduuꞌ a̱ si̱ꞌiꞌ sa̱kuuꞌ ña̱ꞌaꞌ ñaꞌ xiko̱ꞌ xiinꞌ miiꞌ, te̱ kanduꞌu̱ꞌ aꞌ xiinꞌ te̱ yivi̱ꞌ. Te̱ nduuꞌ a̱ xaꞌndu̱ sa̱kuuꞌ kua̱chi̱ ña̱ ki̱ni̱ iinꞌ ña̱ xaaꞌ ne̱ yivi̱ꞌ i̱i̱n yivi̱ꞌ”, kivi̱ꞌ ja̱a̱nꞌ yoso̱ꞌ tiꞌeꞌ aꞌ.
REV 17:6 Te̱ ni̱ xi̱ni̱ i̱ ña̱ xini̱ ña̱ꞌaꞌ ja̱a̱nꞌ xiinꞌ níiꞌ ne̱ nduuꞌ kuenta Ndiosí, xiinꞌ níiꞌ ne̱ ni̱ xiꞌi̱ xaꞌa̱ꞌ a̱ ña̱ ni̱ ndi̱e̱e̱ yu̱ꞌuꞌ va̱ ni̱a̱ xaꞌa̱ꞌ Jesús. Te̱ kii̱ꞌ ni̱ xi̱ni̱ ña̱ꞌaꞌ i̱ ndii, ni̱ na̱nda̱ni̱ xa̱va̱ꞌa̱ i̱.
REV 17:7 Te̱ ni̱ kaꞌa̱n ángele ja̱a̱nꞌ xiinꞌ i̱ ndii: ―Nä̱nda̱ni̱ u̱nꞌ. Yuꞌu̱ sa̱kuniꞌ yoꞌó ña̱ si̱ꞌe xaꞌa̱ꞌ ña̱ꞌaꞌ kaa̱ꞌ xiinꞌ xaꞌa̱ꞌ tiꞌ i̱yo̱ va̱ kaaꞌ, tiꞌ yoso̱ꞌ aꞌ kaa̱ꞌ, tiꞌ kumiꞌ uxa̱ taꞌan xíniꞌ xi̱i̱nꞌ uxi̱ taꞌan ndi̱kiꞌ.
REV 17:8 Te̱ tiꞌ i̱yo̱ va̱ kaaꞌ, tiꞌ ni̱ xi̱ni̱ u̱nꞌ ja̱a̱nꞌ ndii, ni̱ yoo̱ riꞌ, ndisu̱ vi̱ti̱n ndii, kö̱o̱ꞌ ka̱ riꞌ, te̱ xa̱ xitoꞌ ke̱ta̱ kuii ni̱ tu̱ku̱u̱ riꞌ yavi̱ kunu va̱ ja̱a̱nꞌ, te̱ kuꞌu̱n riꞌ miiꞌ ndo̱ñuꞌuꞌ riꞌ. Te̱ sa̱kuuꞌ ne̱ nde̱e̱ kii̱ꞌ ni̱ kua̱ꞌa̱ i̱i̱n yivi̱ꞌ nï̱ xi̱ko̱so̱ꞌ kivi̱ꞌ ni̱a̱ nuu̱ꞌ tu̱tu̱ miiꞌ yoso̱ꞌ kivi̱ꞌ ne̱ kumiꞌ kivi̱ꞌ ñu̱u̱ ña̱ kö̱o̱ꞌ kivi̱ꞌ ndiꞌiꞌ ndii, na̱nda̱ni̱ va̱ ni̱a̱ kii̱ꞌ ku̱ni̱ ni̱a̱ tiꞌ ja̱a̱nꞌ, sa̱kanꞌ ña̱ ni̱ yoo̱ riꞌ, te̱ kö̱o̱ꞌ riꞌ vi̱ti̱n, ndisu̱ tuvi̱ ka̱ riꞌ.
REV 17:9 Ña̱ xini tuní kuní te̱ ku̱vi̱ ku̱nda̱ni̱ e̱ꞌ ña̱ yo̱ꞌo̱ꞌ. Uxa̱ taꞌan xíniꞌ tiꞌ ja̱a̱nꞌ ndii, kaꞌán ndi̱a̱a̱ a̱ xaꞌa̱ꞌ uxa̱ taꞌan xiki̱ꞌ miiꞌ nduꞌu̱ꞌ ña̱ꞌaꞌ ja̱a̱nꞌ,
REV 17:10 te̱ kaꞌán ndi̱a̱a̱ tu̱ uxa̱ taꞌan xíniꞌ ja̱a̱nꞌ xaꞌaꞌ uxa̱ taꞌan te̱ xaꞌndia chuunꞌ kuuꞌ nu̱uꞌ. Uꞌu̱n taꞌan te̱ xaꞌndia chuunꞌ ja̱a̱nꞌ ndii, xa̱ ni̱ xiꞌi̱ ra̱, te̱ i̱i̱n ra̱ xaꞌndia chuunꞌ ka̱ vi̱ti̱n, te̱ i̱nga̱ ra̱ ndii, tïa̱ꞌan ki̱xi̱n ra̱. Ndisu̱ kii̱ꞌ ki̱xi̱n te̱ ja̱a̱nꞌ ndii, i̱i̱n xaꞌaꞌ kui̱ti̱ꞌ ka̱ꞌndi̱a̱ chuunꞌ ra̱.
REV 17:11 Te̱ tiꞌ i̱yo̱ va̱ kaaꞌ ja̱a̱nꞌ, tiꞌ ni̱ yoo̱, ndisu̱ kö̱o̱ꞌ riꞌ vi̱ti̱n ndii, kaꞌán ndi̱a̱a̱ a̱ xaꞌa̱ꞌ i̱i̱n te̱ ka̱ꞌndi̱a̱ chuunꞌ te̱ uni̱a̱, ndisu̱ i̱i̱n nduuꞌ ra̱ xiinꞌ te̱ uxa̱ taꞌan ja̱a̱nꞌ. Te̱ kuꞌu̱n ra̱, te̱ ndo̱ñuꞌuꞌ ra̱.
REV 17:12 Te̱ ndi̱kiꞌ, ña̱ uxi̱ taꞌan ña̱ ni̱ xi̱ni̱ u̱nꞌ ja̱a̱nꞌ ndii, kaꞌán ndi̱a̱a̱ a̱ xaꞌa̱ꞌ te̱ uxi̱ taꞌan te̱ tïa̱ꞌan ka̱ꞌndi̱a̱ chuunꞌ kuuꞌ nu̱uꞌ. Ndisu̱ na̱ti̱i̱n ra̱ ndi̱e̱e̱ꞌ te̱ ka̱ꞌndi̱a̱ chuunꞌ ingaꞌ ra̱ xiinꞌ tiꞌ ja̱a̱nꞌ i̱i̱n xaꞌaꞌ sie kui̱ti̱ꞌ.
REV 17:13 Te̱ ndu̱i̱i̱n kuento te̱ ja̱a̱nꞌ ña̱ ta̱xi̱ ra̱ ña̱ ndi̱e̱eꞌ ra̱ xiinꞌ ndi̱e̱e̱ꞌ ra̱ nuu̱ꞌ tiꞌ ja̱a̱nꞌ.
REV 17:14 Te̱ tiꞌ ja̱a̱nꞌ xiinꞌ te̱ ja̱a̱nꞌ ndii, ku̱u̱n taꞌanꞌ ra̱ xiinꞌ Mbe̱e̱ Lulu, ndisu̱ ka̱nando Mbe̱e̱ Lulu ja̱a̱nꞌ xiinꞌ ne̱ ndikún i̱chiꞌ a̱ nuu̱ꞌ tiꞌ ja̱a̱nꞌ, sa̱kanꞌ ña̱ xto̱ꞌo̱ kaꞌnuꞌ ka̱ nduuꞌ a̱ te̱ sa̱kanꞌ sa̱kuuꞌ xto̱ꞌo̱, te̱ ña̱ kaꞌnuꞌ ka̱ nduuꞌ tu̱ a̱ te̱ sa̱kanꞌ sa̱kuuꞌ te̱ xaꞌndia chuunꞌ kuuꞌ nu̱uꞌ. Te̱ ne̱ ndikún i̱chiꞌ a̱ nduuꞌ ne̱ ni̱ ka̱na̱ Ndiosí, ne̱ ni̱ na̱ka̱xi̱n a̱ te̱ xikaꞌ nda̱ku ni̱a̱ nuu̱ꞌ a̱ ―ni̱ kachi̱ ángele ja̱a̱nꞌ xiinꞌ i̱.
REV 17:15 Te̱ ni̱ kaꞌa̱n tu̱ ángele ja̱a̱nꞌ xiinꞌ i̱ ndii: ―Te̱ ti̱kui, teꞌ ni̱ xi̱ni̱ u̱nꞌ miiꞌ kanduꞌu̱ꞌ ña̱ꞌaꞌ ñaꞌ xiko̱ꞌ xiinꞌ miiꞌ ja̱a̱nꞌ ndii, kaꞌán ndi̱a̱a̱ raꞌ xaꞌa̱ꞌ sa̱kuuꞌ ñu̱u̱ kaꞌnuꞌ xiinꞌ nda̱ꞌaꞌ a̱, xiinꞌ xaꞌa̱ꞌ ne̱ kuaꞌa̱ꞌ kooꞌ chukuuꞌ ne̱ ndieeꞌ i̱i̱n yivi̱ꞌ, xiinꞌ xaꞌa̱ꞌ sa̱kuuꞌ nuu̱ꞌ ne̱ yivi̱ꞌ, xiinꞌ xaꞌa̱ꞌ sa̱kuuꞌ ne̱ yoo tu̱ꞌu̱n mi̱iꞌ.
REV 17:16 Te̱ tiꞌ i̱yo̱ va̱ kaaꞌ ja̱a̱nꞌ xiinꞌ uxi̱ taꞌan ndi̱kiꞌ riꞌ, ña̱ ni̱ xi̱ni̱ u̱nꞌ ja̱a̱nꞌ ndii, ku̱nda̱siꞌ a̱ ña̱ꞌaꞌ ñaꞌ xiko̱ꞌ xiinꞌ miiꞌ ja̱a̱nꞌ. Te̱ sa̱kuiꞌnaꞌ a̱ sa̱kuuꞌ ña̱ nduuꞌ kuenta aꞌ, te̱ ta̱va̱ꞌ a̱ toto̱ aꞌ nde̱e̱ ku̱u̱ i̱i̱nꞌ vichiꞌ aꞌ. Te̱ ka̱xi̱ꞌ a̱ ñu̱ꞌuꞌ ndeꞌi̱ aꞌ, te̱ ka̱ꞌmi̱ a̱ ñaꞌ ja̱a̱nꞌ xiinꞌ ñuꞌu̱.
REV 17:17 Kua̱chi̱ ndii mi̱iꞌ Ndiosí ni̱ sa̱kaꞌán nimá ña̱ ja̱a̱nꞌ te̱ sa̱a̱ a̱ ña̱ ni̱ chi̱tuní Ndiosí. Sa̱kanꞌ na kuiiꞌ na̱kui̱i̱n yu̱ꞌuꞌ a̱ ña̱ ta̱xi̱ a̱ ña̱ ndi̱e̱e̱ꞌ a̱ nuu̱ꞌ tiꞌ ja̱a̱nꞌ nde̱e̱ xinu̱ ña̱ kaꞌán tu̱ꞌu̱n Ndiosí.
REV 17:18 Te̱ ña̱ꞌaꞌ ja̱a̱nꞌ ndii, kaꞌán ndi̱a̱a̱ aꞌ xaꞌa̱ꞌ ñu̱u̱ kaꞌnuꞌ, miiꞌ yoo te̱ xaꞌndia chuunꞌ kuuꞌ nu̱uꞌ nuu̱ꞌ i̱ꞌi̱n te̱ xaꞌndia chuunꞌ kuuꞌ nu̱uꞌ nuu̱ꞌ ne̱ yivi̱ꞌ i̱i̱n yivi̱ꞌ.
REV 18:1 Te̱ kii̱ꞌ ndi̱ꞌi̱ ni̱ xi̱ni̱ i̱ ña̱ ja̱a̱nꞌ ndii, ni̱ xi̱ni̱ i̱ ña̱ kua̱xi̱ nu̱u̱ i̱nga̱ ángele ndi̱e̱e̱ꞌ kooꞌ chukuuꞌ ndi̱viꞌ, te̱ ni̱ yiꞌe̱ ka̱niiꞌ i̱i̱n yivi̱ꞌ ni̱ xa̱a̱ ña̱ nda̱tu̱nꞌ a̱ ja̱a̱nꞌ.
REV 18:2 Te̱ tiꞌeꞌ va̱ ni̱ kaꞌa̱n a̱ ndii: ―¡Xa̱ ni̱ nduxi̱n ñu̱u̱ kaꞌnuꞌ Babilonia, xa̱ ni̱ nduxi̱n a̱! Te̱ vi̱ti̱n ndii miiꞌ ndieeꞌ ña̱ ndi̱va̱ꞌa̱ ni̱ na̱ndu̱u̱ a̱, te̱ ni̱ na̱ndu̱u̱ tu̱ a̱ miiꞌ ñuꞌuꞌ espíritu ña̱ ndi̱va̱ꞌa̱ ja̱a̱nꞌ. Te̱ ni̱ na̱ndu̱u̱ ni̱ tu̱ a̱ miiꞌ ndieeꞌ sa̱kuuꞌ nuu̱ꞌ sa̱a̱ ki̱ni̱ va̱ iinꞌ, tiꞌ ndasiꞌ e̱ꞌ ka̱xi̱ꞌ e̱ꞌ.
REV 18:3 Ni̱ sa̱nduxín Ndiosí ne̱ ndieeꞌ ñu̱u̱ ja̱a̱nꞌ, kua̱chi̱ ndii su̱vi̱ ni̱a̱ ni̱ xa̱a̱ sa̱kanꞌ, te̱ ni̱ xa̱a̱ sa̱kuuꞌ ne̱ yivi̱ꞌ i̱i̱n yivi̱ꞌ sa̱kuuꞌ nuu̱ꞌ ña̱ xiín. Sa̱kanꞌ ña̱ nde̱e̱ naa ni̱ sa̱koꞌoꞌ ne̱ ja̱a̱nꞌ ne̱ yivi̱ꞌ ja̱a̱nꞌ vino xatu̱ va̱, te̱ ni̱ xi̱ni̱ va̱ ni̱a̱ xiinꞌ ne̱ ja̱a̱nꞌ. Te̱ sa̱kanꞌ tu̱ sa̱kuuꞌ te̱ xaꞌndia chuunꞌ kuuꞌ nu̱uꞌ nuu̱ꞌ ne̱ yivi̱ꞌ i̱i̱n yivi̱ꞌ ndii, ni̱ xa̱a̱ ra̱ ña̱ xiín xiinꞌ ne̱ ñu̱u̱ ja̱a̱nꞌ, sa̱kanꞌ ña̱ ni̱ ndu̱i̱i̱n ra̱ xiinꞌ ne̱ ja̱a̱nꞌ xiinꞌ kua̱chi̱ ña̱ xaaꞌ ni̱a̱. Te̱ sa̱kuuꞌ ne̱ naxiko̱ꞌ ña̱ꞌa̱ i̱i̱n yivi̱ꞌ ndii, ni̱ ku̱vikaꞌ va̱ ni̱a̱ ni̱ xa̱a̱ ne̱ ñu̱u̱ ja̱a̱nꞌ xaꞌa̱ꞌ a̱ ña̱ ni̱ xa̱ꞌni̱ꞌ ndii̱ꞌ ne̱ ja̱a̱nꞌ xu̱ꞌunꞌ xaꞌa̱ꞌ a̱ ña̱ kuni ko̱o̱ nda̱tu̱nꞌ ni̱a̱ ―ni̱ kachi̱ ángele ja̱a̱nꞌ.
REV 18:4 Sa̱kanꞌ te̱ ni̱ xi̱ni̱ so̱ꞌo̱ i̱ tu̱ku̱ tachi̱ꞌ yu̱ꞌuꞌ ña̱ ni̱ ke̱ta̱ ndi̱viꞌ kaꞌán a̱ ndii: ―Ne̱ kuaꞌa i̱, ki̱e̱e̱ ndo̱ꞌ ñu̱u̱ Babilonia ñaa̱ꞌ, te̱ sä̱a̱ ndo̱ꞌ kua̱chi̱ ña̱ xaaꞌ ne̱ ja̱a̱nꞌ te̱ sä̱ndoꞌoꞌ tu̱ i̱ ndoꞌó xiinꞌ tu̱ndoꞌo̱ꞌ chie̱ ña̱ na̱ti̱i̱n ne̱ ja̱a̱nꞌ.
REV 18:5 Kua̱chi̱ ndii xa̱ kuaꞌa̱ꞌ va̱ kua̱chi̱ ni̱ xa̱a̱ ni̱a̱, te̱ nde̱e̱ ndi̱viꞌ miiꞌ nduꞌu̱ꞌ Ndiosí ni̱ na̱xa̱a̱ a̱. Te̱ xa̱ ni̱ xa̱a̱ kivi̱ꞌ ña̱ sa̱ndoꞌoꞌ ña̱ꞌaꞌ a̱ xaꞌa̱ꞌ sa̱kuuꞌ kua̱chi̱ ni̱a̱ ja̱a̱nꞌ.
REV 18:6 Sa̱kanꞌ na kuiiꞌ, sa̱a̱ niiꞌ ni̱ xa̱a̱ ni̱a̱ xiinꞌ ne̱ yivi̱ꞌ ndii, niiꞌ sa̱kanꞌ na ku̱ndo̱ꞌo̱ ni̱a̱. Te̱ na na̱chaꞌvi̱ ni̱a̱ sa̱a̱ niiꞌ ni̱ xa̱a̱ ni̱a̱ ña̱ ni̱a̱ꞌa. Na ku̱tuꞌ katiꞌi̱ꞌ ya̱xinꞌ mi̱iꞌ ni̱a̱ xiinꞌ teꞌ uva̱ va̱ sa̱a̱ niiꞌ ni̱ xa̱a̱ ni̱a̱ ña̱ ni̱a̱ꞌa ja̱a̱nꞌ.
REV 18:7 Sa̱a̱ niiꞌ kuaꞌa̱ꞌ ni̱ xika̱ ñuñuꞌ ne̱ ja̱a̱nꞌ, xiinꞌ sa̱a̱ niiꞌ kuaꞌa̱ꞌ ni̱ xika̱ sii̱ꞌ ni̱a̱ꞌa ni̱a̱ ndii, niiꞌ sa̱kanꞌ na ku̱ndo̱ꞌo̱ uꞌvi̱ ni̱a̱, te̱ niiꞌ sa̱kanꞌ tu̱ na kua̱ku̱ uꞌvi̱ ni̱a̱. Sa̱kanꞌ ña̱ kaꞌán ne̱ ja̱a̱nꞌ xiinꞌ nimá ni̱a̱ ndii: “Xaꞌndia chuunꞌ e̱ꞌ nuu̱ꞌ sa̱kuuꞌ ne̱ ndieeꞌ i̱i̱n yivi̱ꞌ nde̱e̱ naa i̱i̱n te̱ xaꞌndia chuunꞌ kuuꞌ nu̱uꞌ, te̱ kuä̱sa̱ꞌ tu̱ ndoꞌoꞌ e̱ꞌ nde̱e̱ naa i̱i̱n ñaꞌ kuaa̱nꞌ, te̱ ni̱ nde̱e̱ kö̱o̱ꞌ tu̱ kivi̱ꞌ ku̱suchiꞌ i̱ni̱ e̱ꞌ”, kachi ni̱a̱ xiinꞌ nimá ni̱a̱.
REV 18:8 Xaꞌa̱ꞌ a̱ ja̱a̱nꞌ na i̱i̱n xaa̱ kiꞌi̱ꞌ kui̱ti̱ꞌ sa̱kuuꞌ ña̱ ku̱ndo̱ꞌo̱ ni̱a̱, ko̱o̱ ña̱ ku̱vi̱ ni̱a̱, ko̱o̱ tu̱ ña̱ ku̱suchiꞌ i̱ni̱ ni̱a̱, te̱ ko̱o̱ ni̱ tu̱ so̱ko̱, te̱ ko̱ko̱ tu̱ ñu̱u̱ ni̱a̱. Sa̱kanꞌ ña̱ xto̱ꞌo̱ e̱ꞌ Ndiosí, ña̱ sa̱naꞌmá ña̱ꞌaꞌ ndii, ndi̱e̱eꞌ kooꞌ chukuuꞌ a̱.
REV 18:9 Te̱ kii̱ꞌ ku̱ni̱ te̱ xaꞌndia chuunꞌ kuuꞌ nu̱uꞌ nuu̱ꞌ ne̱ yivi̱ꞌ i̱i̱n yivi̱ꞌ ñuꞌma̱ ña̱ xixí ñu̱u̱ Babilonia ja̱a̱nꞌ ndii, ku̱suchiꞌ va̱ i̱ni̱ ra̱, te̱ kua̱ku̱ uꞌvi̱ tu̱ ra̱. Sa̱kanꞌ ña̱ ni̱ xa̱a̱ te̱ ja̱a̱nꞌ kua̱chi̱ ka̱ꞌa̱n ñu̱u̱ ja̱a̱nꞌ, te̱ ni̱ xika̱ sii̱ꞌ ni̱a̱ꞌa tu̱ ra̱ i̱kanꞌ.
REV 18:10 Te̱ xaꞌa̱ꞌ a̱ ña̱ yiꞌvi ra̱ ku̱ndo̱ꞌo̱ na ra̱ xiinꞌ ñu̱u̱ ja̱a̱nꞌ ndii, nde̱e̱ ndo̱so̱ꞌ kui̱ta̱ ra̱, te̱ kaꞌa̱n ra̱ ndii: ―Xa̱ ndaꞌvi, xa̱ ndaꞌvi kuuꞌ ne̱ ndieeꞌ ñu̱u̱ kaꞌnuꞌ Babilonia kaa̱ꞌ, ñu̱u̱ ne̱ ni̱ kumiꞌ ña̱ ndi̱e̱eꞌ. I̱i̱n ni̱ xa̱a̱ kiꞌi̱ꞌ kui̱ti̱ꞌ ña̱ ni̱ sa̱ndoꞌoꞌ ña̱ꞌaꞌ Ndiosí ―kachi̱ ra̱.
REV 18:11 Te̱ ne̱ naxiko̱ꞌ ña̱ꞌa̱ i̱i̱n yivi̱ꞌ ndii, ku̱suchiꞌ tu̱ i̱ni̱ ni̱a̱, te̱ kua̱ku̱ uꞌvi̱ tu̱ ni̱a̱ xaꞌa̱ꞌ ne̱ ni̱ ndiee̱ ñu̱u̱ ja̱a̱nꞌ, sa̱kanꞌ ña̱ kö̱o̱ꞌ ka̱ ne̱ sa̱ta̱ꞌ kuaꞌa̱ꞌ ña̱ꞌa̱ ña̱ ya̱ꞌvi̱ ña̱ xiko̱ꞌ ni̱a̱,
REV 18:12 naa kuuꞌ oro, xiinꞌ plata, xiinꞌ kuaꞌa̱ꞌ nuu̱ꞌ yuu̱ꞌ xiñu̱ ña̱ ndiaa yaꞌviꞌ, xiinꞌ yuu̱ꞌ yiꞌé ña̱ naniꞌ perla. Naa kuuꞌ kiꞌinꞌ nuu̱ꞌ toto̱ nda̱tu̱nꞌ va̱, naa kuuꞌ toto̱ ya̱a̱ va̱, xiinꞌ toto̱ ndu̱kunꞌ, xiinꞌ toto̱ kuaꞌa ndu̱kunꞌ, xiinꞌ toto̱ yaꞌviꞌ va̱ ña̱ na̱niꞌ seda. Te̱ kö̱o̱ꞌ ka̱ ne̱ sa̱ta̱ꞌ tu̱ kuaꞌa̱ꞌ ña̱ꞌa̱ ña̱ ya̱ꞌvi̱ ña̱ xiko̱ꞌ ni̱a̱, naa kuuꞌ vitu̱ꞌ xavixínꞌ, xiinꞌ sa̱kuuꞌ ña̱ꞌa̱ ña̱ kuaꞌa xiinꞌ ndi̱kiꞌ nuu̱ꞌ elefante, xiinꞌ vitu̱ꞌ yaꞌviꞌ va̱, xiinꞌ ka̱a̱, xiinꞌ ka̱a̱ kuaꞌa, xiinꞌ ka̱a̱ tiꞌeꞌ va̱, xiinꞌ yuu̱ꞌ ña̱ naniꞌ mármol.
REV 18:13 Te̱ kö̱o̱ꞌ ka̱ tu̱ ne̱ sa̱ta̱ꞌ ña̱ꞌa̱ kuaꞌa̱ꞌ ña̱ ya̱ꞌvi̱ ña̱ xiko̱ꞌ ni̱a̱, naa kuuꞌ sa̱kuuꞌ ña̱ xaaꞌ asi̱nꞌ ña̱ xaxi̱ꞌ, naa kuuꞌ canela, xiinꞌ sa̱kuuꞌ ña̱ xavixínꞌ, naa kuuꞌ su̱xa̱ chu̱ꞌma, xiinꞌ ña̱ xavixínꞌ ña̱ naniꞌ mirra, xiinꞌ kiꞌinꞌ nuu̱ꞌ ka̱ ti̱kui xavixínꞌ ya̱ꞌvi̱. Te̱ kö̱o̱ꞌ ka̱ ne̱ sa̱ta̱ꞌ tu̱ ña̱ꞌa̱ ni̱a̱, naa kuuꞌ vino, xiinꞌ xa̱ꞌa̱n oliva, xiinꞌ yu̱chiꞌ xita̱ꞌ va̱ꞌa̱ ña̱ ndiꞌi̱ va̱, xiinꞌ ndi̱kinꞌ trigo, naa kuuꞌ si̱ndiki̱ꞌ, xiinꞌ mbe̱e̱, xiinꞌ kuei, xiinꞌ carreta tunꞌ kañuuꞌ kuei, xiinꞌ nde̱e̱ ne̱ yivi̱ꞌ, ne̱ ni̱ keꞌvi̱ xachuunꞌ nuu̱ꞌ i̱i̱n xto̱ꞌo̱.
REV 18:14 Te̱ ni̱ kaꞌa̱n tu̱ tachi̱ꞌ yu̱ꞌuꞌ ja̱a̱nꞌ ndii: ―Kö̱o̱ꞌ ka̱ ña̱ va̱ꞌa̱ ña̱ ndioo̱ꞌ i̱ni̱ va̱ ndo̱ꞌ xaꞌa̱ꞌ kumiꞌ ndo̱ꞌ, xa̱ ni̱ ndo̱ñuꞌuꞌ sa̱kuuꞌ ña̱ nda̱tu̱nꞌ xiinꞌ ña̱ vikaꞌ nuu̱ꞌ ndo̱ꞌ. Te̱ kö̱o̱ꞌ kivi̱ꞌ na̱ti̱i̱n xa̱chiꞌ ka̱ ndo̱ꞌ ña̱ ndioo̱ꞌ i̱ni̱ va̱ ndo̱ꞌ xaꞌa̱ꞌ ja̱a̱nꞌ ―ni̱ kachi̱ a̱.
REV 18:15 Te̱ nde̱e̱ xikaꞌ kui̱ta̱ tu̱ ne̱ naxiko̱ꞌ ja̱a̱nꞌ, ne̱ ni̱ ku̱vikaꞌ xa̱ꞌaꞌ ne̱ ndieeꞌ ñu̱u̱ ja̱a̱nꞌ, xaꞌa̱ꞌ a̱ ña̱ yiꞌvi va̱ tu̱ ni̱a̱ ña̱ ku̱ndo̱ꞌo̱ ni̱a̱ xiinꞌ ne̱ ndieeꞌ ñu̱u̱ ja̱a̱nꞌ. Te̱ ku̱suchiꞌ i̱ni̱ ni̱a̱ te̱ kua̱ku̱ uꞌvi̱ ni̱a̱,
REV 18:16 te̱ kaꞌa̱n tu̱ ni̱a̱ ndii: ―Xa̱ ndaꞌvi, xa̱ ndaꞌvi kuuꞌ ne̱ ni̱ ndiee̱ ñu̱u̱ kaꞌnuꞌ, miiꞌ ni̱ ndiee̱ ne̱ ni̱ niꞌnu̱ toto̱ nda̱tu̱nꞌ va̱, xiinꞌ toto̱ ya̱a̱ va̱, xiinꞌ toto̱ ndu̱kunꞌ, xiinꞌ toto̱ kuaꞌa ndu̱kunꞌ. Te̱ ni̱ titi̱ ni̱a̱ xiinꞌ ña̱ kuaꞌa xiinꞌ oro, xiinꞌ ña̱ kuaꞌa xiinꞌ yuu̱ꞌ xiñu̱ ña̱ ndiaa yaꞌviꞌ va̱, xiinꞌ yuu̱ꞌ yiꞌé ña̱ naniꞌ perla.
REV 18:17 Te̱ i̱i̱n ni̱ xa̱a̱ kiꞌi̱ꞌ kui̱ti̱ꞌ ña̱ ni̱ ndo̱ñuꞌuꞌ ña̱ vikaꞌ ni̱a̱ ―kachi̱ ne̱ ja̱a̱nꞌ. Te̱ sa̱kanꞌ tu̱ sa̱kuuꞌ te̱ satuvi̱ꞌ tundo̱oꞌ naꞌnuꞌ, tunꞌ kuaꞌa̱n nuu̱ꞌ mi̱ni̱ kaꞌnuꞌ, xiinꞌ ne̱ chaꞌvi̱ xaꞌa̱ꞌ a̱ ña̱ kuaꞌa̱n ni̱a̱ xiinꞌ nu̱ꞌ, xiinꞌ te̱ xachuunꞌ nuu̱ꞌ nu̱ꞌ, xiinꞌ ne̱ kiꞌinꞌ xu̱ꞌunꞌ ña̱ xachuunꞌ ni̱a̱ nuu̱ꞌ mi̱ni̱ kaꞌnuꞌ ja̱a̱nꞌ ndii, kui̱ta̱ tu̱ ne̱ ja̱a̱nꞌ ndee xikaꞌ va̱,
REV 18:18 te̱ kii̱ꞌ ku̱ni̱ ne̱ ja̱a̱nꞌ ñuꞌma̱ ña̱ xixí ñu̱u̱ ja̱a̱nꞌ ndii, kaꞌa̱n tiꞌeꞌ ni̱a̱ ndii: ―Kö̱o̱ꞌ xa̱chiꞌ ka̱ i̱i̱n ñu̱u̱ kaꞌnuꞌ nde̱e̱ naa ñu̱u̱ kaa̱ꞌ ―kachi̱ ni̱a̱.
REV 18:19 Te̱ sa̱kaaꞌ ni̱a̱ ya̱kaꞌ xíniꞌ ni̱a̱, te̱ ndeꞌi̱ tiꞌeꞌ ni̱a̱, te̱ kua̱ku̱ ni̱a̱, te̱ kaꞌán ndaꞌvi ni̱a̱ ndii: ―Xa̱ ndaꞌvi, xa̱ ndaꞌvi kuuꞌ ne̱ ndieeꞌ ñu̱u̱ kaꞌnuꞌ kaa̱ꞌ, sa̱kanꞌ ña̱ xiinꞌ ña̱ vikaꞌ ni̱a̱ ni̱ ku̱vikaꞌ sa̱kuuꞌ ne̱ kumiꞌ tundo̱oꞌ. Ndisu̱ i̱i̱n ni̱ xa̱a̱ kiꞌi̱ꞌ kui̱ti̱ꞌ ña̱ ni̱ ndo̱ñuꞌuꞌ ña̱ vikaꞌ ni̱a̱ ―kachi̱ ni̱a̱.
REV 18:20 Te̱ ndoꞌó, ña̱ ndieeꞌ ndi̱viꞌ, ne̱ nduuꞌ kuenta Ndiosí, xiinꞌ te̱ ni̱ ti̱a̱nu̱ꞌ Jesús saniaꞌá i̱chiꞌ a̱, xiinꞌ ne̱ ni̱ kaꞌa̱n tiakú tu̱ꞌu̱n a̱ ndii, na na̱kua̱tiaꞌ na nimá ndo̱ꞌ. Kua̱chi̱ ndii xa̱ ni̱ ke̱ndiaa̱ꞌ yaꞌviꞌ Ndiosí nuu̱ꞌ ne̱ ndieeꞌ ñu̱u̱ ja̱a̱nꞌ xaꞌa̱ꞌ kua̱chi̱ ni̱a̱ ña̱ ni̱ sa̱ndoꞌoꞌ ni̱a̱ ndoꞌó, ni̱ kachi̱ tachi̱ꞌ yu̱ꞌuꞌ ja̱a̱nꞌ.
REV 18:21 Sa̱kanꞌ te̱ ni̱ ndo̱ni̱ꞌi̱ i̱i̱n ángele ndi̱e̱e̱ꞌ va̱ i̱i̱n yuu̱ꞌ chie̱ va̱, ña̱ kaaꞌ nde̱e̱ naa yuu̱ꞌ molino, te̱ ni̱ ska̱naꞌ ña̱ꞌaꞌ a̱ ti̱xi̱n mi̱ni̱ kaꞌnuꞌ, te̱ ni̱ kaꞌa̱n a̱ ndii: ―Niiꞌ sa̱kanꞌ yachi̱ va̱ ndo̱ñuꞌuꞌ ñu̱u̱ kaꞌnuꞌ Babilonia, te̱ kü̱ni̱ xa̱chiꞌ ka̱ ña̱ꞌaꞌ ne̱ yivi̱ꞌ.
REV 18:22 Te̱ kü̱ni̱ so̱ꞌo̱ ka̱ ne̱ yivi̱ꞌ nde̱e̱ i̱i̱n ya̱a̱ ñu̱u̱ ja̱a̱nꞌ, naa kuuꞌ ña̱ xandaaꞌ te̱ yivi̱ꞌ ñuu̱ꞌ, naa kuuꞌ ña̱ xitaꞌ ne̱ yivi̱ꞌ, naa kuuꞌ ña̱ tivi ra̱ tunꞌ yoo̱ꞌ, naa kuuꞌ ndu̱su̱ nda̱chuunꞌ. Te̱ kö̱o̱ꞌ ka̱ ne̱ chu̱u̱n va̱ nuu̱ꞌ ña̱ xaꞌa ni̱a̱ xiinꞌ nda̱ꞌaꞌ ni̱a̱. Te̱ ni̱ nde̱e̱ kü̱tiaku̱ ka̱ tu̱ ni̱ꞌi̱ ña̱ ndi̱ko̱ ne̱ ndieeꞌ ñu̱u̱ ja̱a̱nꞌ.
REV 18:23 Te̱ kö̱tuu̱n ka̱ ka̱a̱ tuún ñu̱u̱ ja̱a̱nꞌ. Te̱ kö̱o̱ꞌ ka̱ ne̱ tundaꞌáꞌ ñu̱u̱ ja̱a̱nꞌ. Kua̱chi̱ ndii, ne̱ ni̱ sa̱ta̱ꞌ ña̱ꞌa̱ ñu̱u̱ ndo̱ꞌ ja̱a̱nꞌ, te̱ naxiko̱ꞌ ni̱a̱, ni̱ nduu̱ ne̱ ndi̱e̱eꞌ ka̱ i̱i̱n ka̱niiꞌ i̱i̱n yivi̱ꞌ. Te̱ ni̱ xi̱ni̱ xaꞌanꞌ ndo̱ꞌ xiinꞌ ña̱ kuini̱ꞌ ndo̱ꞌ sa̱kuuꞌ ne̱ yivi̱ꞌ i̱i̱n yivi̱ꞌ.
REV 18:24 Te̱ ne̱ ni̱ ndiee̱ ñu̱u̱ ja̱a̱nꞌ ni̱ xa̱ꞌni̱ꞌ ne̱ ni̱ kaꞌa̱n tiakú tu̱ꞌu̱n Ndiosí, xiinꞌ sa̱va̱ ka̱ ne̱ nduuꞌ kuenta a̱, xiinꞌ sa̱kuuꞌ ne̱ ni̱ xiꞌi̱ i̱i̱n ka̱niiꞌ i̱i̱n yivi̱ꞌ ―ni̱ kachi̱ ángele ja̱a̱nꞌ.
REV 19:1 Kii̱ꞌ ni̱ ndi̱ꞌi̱ ni̱ kaꞌa̱n ángele ndi̱e̱eꞌ ja̱a̱nꞌ ndii, sa̱kanꞌ te̱ ni̱ xi̱ni̱ so̱ꞌo̱ i̱ ña̱ kaꞌán tiꞌeꞌ xa̱va̱ꞌa̱ kuaꞌa̱ꞌ kooꞌ chukuuꞌ ne̱ yivi̱ꞌ ndii: Na ko̱to̱ kaꞌnuꞌ e̱ꞌ Ndiosí. Kuenta Ndiosí nduuꞌ ña̱ kakú e̱ꞌ. Te̱ na na̱ti̱i̱n a̱ ña̱ tiinꞌ kaꞌnuꞌ ña̱ꞌaꞌ sa̱kuuꞌ ne̱ yivi̱ꞌ, xiinꞌ ña̱ xakaꞌnuꞌ ña̱ꞌaꞌ ni̱a̱, te̱ na̱ti̱i̱n tu̱ a̱ sa̱kuuꞌ ña̱ ndi̱e̱e̱ꞌ.
REV 19:2 Te̱ ña̱ nda̱ku xiinꞌ ña̱ ndi̱xa̱ nduuꞌ ña̱ xaaꞌ a̱ kii̱ꞌ sanaꞌmá a̱ ne̱ yivi̱ꞌ. Te̱ ni̱ sa̱ndoꞌoꞌ a̱ ne̱ ndieeꞌ ñu̱u̱ ja̱a̱nꞌ, ne̱ ni̱ xa̱a̱ nde̱e̱ naa xaaꞌ i̱i̱n ña̱ꞌaꞌ ñaꞌ xikoꞌ xiinꞌ mi̱iꞌ. Te̱ ni̱ sa̱tíviꞌ ne̱ ja̱a̱nꞌ ne̱ ndieeꞌ i̱i̱n yivi̱ꞌ xiinꞌ ña̱ xiín ña̱ xaaꞌ ni̱a̱. Te̱ ke̱ndiaa̱ꞌ yaꞌviꞌ ña̱ꞌaꞌ Ndiosí sa̱kanꞌ ña̱ ni̱ xaꞌni̱ꞌ ne̱ ja̱a̱nꞌ, ne̱ xikaꞌ nuuꞌ nuu̱ꞌ a̱.
REV 19:3 Te̱ tiꞌeꞌ xa̱va̱ꞌa̱ ni̱ kaꞌa̱n ka̱ a̱ ndii: ―Na ko̱to̱ kaꞌnuꞌ e̱ꞌ Ndiosí. Kaaꞌ te̱ kaaꞌ ñuꞌma̱ miiꞌ xixí ñu̱u̱ kaꞌnuꞌ ja̱a̱nꞌ nde̱e̱ ndi̱ꞌi̱ ni̱ kivi̱ꞌ ―ni̱ kachi̱ a̱.
REV 19:4 Te̱ oko̱ ku̱miꞌ saaꞌ ña̱ xi̱xa̱ ja̱a̱nꞌ xiinꞌ ku̱miꞌ saaꞌ ña̱ tiaku ja̱a̱nꞌ ndii, ni̱ xi̱ku̱ndiee̱ ndi̱e̱e̱ a̱ ya̱ti̱n nuu̱ꞌ tei̱ kaꞌnuꞌ ka̱ miiꞌ nduꞌu̱ꞌ Ndiosí, te̱ ni̱ xa̱kaꞌnuꞌ ña̱ꞌaꞌ a̱ kaꞌán a̱ ndii: ―Sa̱kanꞌ na ku̱ndu̱u̱ a̱. Na ko̱to̱ kaꞌnuꞌ e̱ꞌ Ndiosí ―ni̱ kachi̱ a̱.
REV 19:5 Sa̱kanꞌ te̱ ni̱ ke̱ta̱ i̱i̱n tachi̱ꞌ yu̱ꞌuꞌ nde̱e̱ ya̱ti̱n miiꞌ iin tei̱ kaꞌnuꞌ ja̱a̱nꞌ kaꞌán a̱ ndii: Te̱ sa̱kuuꞌ ndoꞌó, ne̱ xikaꞌ nuuꞌ nuu̱ꞌ Ndiosí ndii, na sa̱kaꞌnuꞌ ndo̱ꞌ a̱, xiinꞌ sa̱kuuꞌ ndoꞌó, ne̱ tiinꞌ kaꞌnuꞌ a̱, naaꞌ ne̱ kaꞌnuꞌ nduuꞌ ndo̱ꞌ, uun naaꞌ ne̱ ndaꞌvi so̱ꞌo̱ nduuꞌ ndo̱ꞌ. Ni̱ kachi̱ tachi̱ꞌ yu̱ꞌuꞌ ja̱a̱nꞌ.
REV 19:6 Sa̱kanꞌ te̱ ni̱ xi̱ni̱ so̱ꞌo̱ tu̱ i̱ i̱i̱n ña̱ nduuꞌ nde̱e̱ naa ña̱ kaꞌán tiꞌeꞌ xa̱va̱ꞌa̱ kuaꞌa̱ꞌ kooꞌ chukuuꞌ ne̱ yivi̱ꞌ. Te̱ ndi̱e̱eꞌ xa̱va̱ꞌa̱ ni̱ ni̱ꞌi̱ a̱ nde̱e̱ naa niꞌi̱ kuaꞌa̱ꞌ va̱ ti̱kui. Te̱ tiꞌeꞌ va̱ tu̱ kaꞌán a̱ nde̱e̱ naa ndeꞌí savi̱ꞌ kaꞌán a̱ ndii: Na ko̱to̱ kaꞌnuꞌ e̱ꞌ Ndiosí. Xa̱ xaꞌndia chuunꞌ xto̱ꞌo̱ e̱ Ndiosí, ña̱ kaꞌnuꞌ kooꞌ chukuuꞌ.
REV 19:7 Te̱ na kua̱tiaꞌ va̱ nimá e̱ꞌ, te̱ na va̱ꞌa̱ ku̱ni̱ e̱ꞌ. Te̱ na sa̱kaꞌnuꞌ e̱ꞌ Ndiosí, sa̱kanꞌ ña̱ xa̱ ni̱ tondi̱a̱ kivi̱ꞌ ña̱ tu̱ndaꞌa̱ꞌ Mbe̱e̱ Lulu. Te̱ xa̱ ni̱ xi̱koo̱ tu̱ꞌva̱ ña̱ꞌaꞌ ñaꞌ tu̱ndaꞌa̱ꞌ xiinꞌ a̱.
REV 19:8 Te̱ xa̱ ni̱ ta̱xi̱ Ndiosí toto̱ niꞌnuꞌ aꞌ. Te̱ ndo̱o̱ va̱ toto̱ ja̱a̱nꞌ, te̱ ya̱a̱ xiñu̱ vi̱ꞌ a̱. Ni̱ kachi̱ a̱. Te̱ kaꞌán ndi̱a̱a̱ toto̱ ja̱a̱nꞌ xaꞌa̱ꞌ ña̱ nda̱ku ña̱ xaaꞌ ne̱ nduuꞌ kuenta Ndiosí.
REV 19:9 Sa̱kanꞌ te̱ ni̱ kaꞌa̱n i̱i̱n ángele xiinꞌ i̱ ndii: ―Ke̱ꞌi̱ u̱nꞌ ña̱ yo̱ꞌo̱ꞌ: “Sañuꞌuꞌ va̱ Ndiosí ne̱ yivi̱ꞌ, ne̱ ni̱ ta̱tu̱ a̱, te̱ kuꞌu̱n ni̱a̱, te̱ ku̱xi̱ ni̱a̱ ña̱ xaxi̱ꞌ xa̱kuaa̱ꞌ vi̱koꞌ miiꞌ tu̱ndaꞌa̱ꞌ Mbe̱e̱ Lulu ja̱a̱nꞌ” ―ni̱ kachi̱ a̱. Te̱ ni̱ kaꞌa̱n ka̱ ángele ja̱a̱nꞌ xiinꞌ i̱ ndii: ―Tu̱ꞌu̱n ndi̱xa̱, ña̱ kaꞌán Ndiosí, nduuꞌ ña̱ yo̱ꞌo̱ꞌ ―ni̱ kachi̱ a̱.
REV 19:10 I̱kanꞌ te̱ ni̱ na̱ka̱nduꞌu̱ꞌ ndi̱e̱e̱ i̱ nuu̱ꞌ a̱ te̱ sa̱kaꞌnuꞌ ña̱ꞌaꞌ i̱, ndisu̱ ni̱ kaꞌa̱n a̱ xi̱i̱nꞌ i̱ ndii: ―Sä̱kaꞌnuꞌ u̱nꞌ yuꞌu̱. Kua̱chi̱ ndii i̱i̱n ña̱ xikaꞌ nuuꞌ nuu̱ꞌ Ndiosí nduuꞌ i̱ xiinꞌ u̱nꞌ xiinꞌ i̱nga̱ ne̱ i̱ni̱ xini ña̱ꞌaꞌ, ne̱ itaꞌ ni̱ꞌi̱ nuu̱ꞌ ña̱ ndi̱xa̱, ña̱ kaꞌán xaꞌa̱ꞌ Jesús. Ndiosí kui̱ti̱ꞌ sa̱kaꞌnuꞌ u̱nꞌ. Te̱ ña̱ ndi̱xa̱, ña̱ kaꞌán xaꞌa̱ꞌ Jesús, nduuꞌ ña̱ ni̱ ta̱xi̱ ña̱ ndi̱e̱e̱ꞌ nuu̱ꞌ ne̱ kaꞌán tiakú tu̱ꞌu̱n Ndiosí ―ni̱ kachi̱ ángele ja̱a̱nꞌ.
REV 19:11 Sa̱kanꞌ te̱ ni̱ xi̱ni̱ i̱ ña̱ nuniaꞌ ndi̱viꞌ. Te̱ ni̱ xi̱ni̱ i̱ i̱i̱n kuei ya̱a̱. Te̱ ña̱ yoso̱ꞌ tiꞌ ja̱a̱nꞌ ndii, ña̱ xachuunꞌ nda̱ku xiinꞌ ña̱ ndi̱xa̱ naniꞌ a̱. Te̱ sanaꞌmá nda̱ku a̱, te̱ tiinꞌ nda̱ku tu̱ a̱ ñuꞌu̱.
REV 19:12 Te̱ ndu̱chiꞌ nuu̱ꞌ a̱ ndii, yiꞌé a̱ nde̱e̱ naa ñuꞌu̱ ndatin. Te̱ xíniꞌ a̱ ndii, yoo kuaꞌa̱ꞌ tivi̱. Te̱ i̱i̱nꞌ a̱ ndii, yoso̱ꞌ i̱i̱n kivi̱ꞌ ña̱ nde̱e̱ i̱i̱n ne̱ yivi̱ꞌ xïní, süu̱ꞌ ja̱a̱nꞌ ndii mi̱iꞌ kui̱ti̱ꞌ a̱ xiní ña̱ ja̱a̱nꞌ.
REV 19:13 Te̱ ndi̱ꞌi̱ ndo̱o̱ toto̱ a̱ ni̱ ka̱ꞌma̱ níiꞌ, te̱ tu̱ꞌu̱n Ndiosí na̱niꞌ a̱.
REV 19:14 Te̱ kuaꞌa̱ꞌ ti̱ꞌvi̱ te̱ xíinꞌ kuenta ndi̱viꞌ, te̱ niꞌnuꞌ toto̱ va̱ꞌa̱ ya̱a̱ ndo̱o̱ va̱, kuaꞌa̱n xiinꞌ a̱ yoso̱ꞌ ra̱ kuei ya̱a̱.
REV 19:15 Te̱ yu̱ꞌuꞌ a̱ ndii, ketaꞌ i̱i̱n ichi̱ xíinꞌ va̱ ña̱ ti̱i̱n a̱ te̱ sa̱tu̱xuꞌví a̱ sa̱kuuꞌ ne̱ ndieeꞌ i̱i̱n yivi̱ꞌ. Te̱ ka̱ꞌndi̱a̱ chuunꞌ vie̱ a̱ nuu̱ꞌ ne̱ ja̱a̱nꞌ. Te̱ kuei̱n ndo̱so̱ꞌ ña̱ꞌaꞌ a̱ nde̱e̱ naa xeín ndo̱so̱ꞌ te̱ yivi̱ꞌ uva, te̱ ta̱va̱ꞌ a̱ ti̱kui a̱. Te̱ teꞌ ja̱a̱nꞌ nduuꞌ ña̱ xiꞌé xa̱va̱ꞌa̱ Ndiosí, ña̱ kaꞌnuꞌ kooꞌ chukuuꞌ, xini a̱ ne̱ ja̱a̱nꞌ.
REV 19:16 Te̱ nuu̱ꞌ toto̱ a̱ xiinꞌ si̱ꞌi̱n a̱ ndii, yoso̱ꞌ kivi̱ꞌ ña̱ kaꞌán ndii: “Ña̱ xaꞌndia chuunꞌ kuuꞌ nu̱uꞌ nuu̱ꞌ sa̱kuuꞌ te̱ xaꞌndia chuunꞌ kuuꞌ nu̱uꞌ. Xto̱ꞌo̱ kuuꞌ nu̱uꞌ nuu̱ꞌ sa̱kuuꞌ xto̱ꞌo̱.” Sa̱kanꞌ yoso̱ꞌ a̱.
REV 19:17 Sa̱kanꞌ te̱ ni̱ xi̱ni̱ i̱ iinꞌ i̱i̱n ángele nuu̱ꞌ ñu̱ꞌu̱. Te̱ ni̱ kaꞌa̱n tiꞌeꞌ a̱ xiinꞌ sa̱kuuꞌ nuu̱ꞌ sa̱a̱, tiꞌ taꞌnuꞌ ndi̱viꞌ ndii: ―Ni̱a̱ꞌa̱ ndo̱ꞌ, te̱ na̱kaya̱ ndo̱ꞌ, te̱ ko̱o̱ mani̱ꞌ va̱ ndo̱ꞌ ña̱ xaxi̱ꞌ xa̱kuaa̱ꞌ sa̱a̱ Ndiosí.
REV 19:18 Ni̱a̱ꞌa̱ ndo̱ꞌ, te̱ ka̱xi̱ꞌ ndo̱ꞌ ñu̱ꞌuꞌ ndeꞌi̱ te̱ xaꞌndia chuunꞌ kuuꞌ nu̱uꞌ, xiinꞌ ñu̱ꞌuꞌ ndeꞌi̱ te̱ xíinꞌ kuuꞌ nuu̱ꞌ, xiinꞌ ñu̱ꞌuꞌ ndeꞌi̱ te̱ xíinꞌ ndi̱e̱eꞌ va̱, xiinꞌ ñu̱ꞌuꞌ ndeꞌi̱ kuei, xiinꞌ te̱ yoso̱ꞌ riꞌ. Ni̱a̱ꞌa̱ ndo̱ꞌ, te̱ ka̱xi̱ꞌ ndo̱ꞌ ñu̱ꞌuꞌ ndeꞌi̱ sa̱kuuꞌ nuu̱ꞌ ne̱ yivi̱ꞌ, naa kuuꞌ ñu̱ꞌuꞌ ndeꞌi̱ ne̱ xikaꞌ ndiká xiinꞌ ñu̱ꞌuꞌ ndeꞌi̱ ne̱ xikoꞌ niꞌiꞌ i̱i̱n xto̱ꞌo̱, te̱ ka̱xi̱ꞌ tu̱ ndo̱ꞌ ñu̱ꞌuꞌ ndeꞌi̱ ne̱ kaꞌnuꞌ, xiinꞌ ñu̱ꞌuꞌ ndeꞌi̱ ne̱ ndaꞌvi so̱ꞌo̱ ―ni̱ kachi̱ ángele.
REV 19:19 Sa̱kanꞌ te̱ ni̱ xi̱ni̱ i̱ ña̱ ni̱ ndu̱i̱i̱n tiꞌ i̱yo̱ va̱ kaaꞌ, xiinꞌ te̱ xaꞌndia chuunꞌ kuuꞌ nu̱uꞌ nuu̱ꞌ ne̱ yivi̱ꞌ i̱i̱n yivi̱ꞌ, xiinꞌ sa̱kuuꞌ te̱ xíinꞌ ra̱, te̱ ku̱ntaꞌanꞌ riꞌ xiinꞌ ña̱ yoso̱ꞌ kuei ya̱a̱ xiinꞌ te̱ xíinꞌ a̱.
REV 19:20 Sa̱kanꞌ te̱ ni̱ xi̱kuꞌu̱n tiꞌ i̱yo̱ va̱ kaaꞌ ja̱a̱nꞌ xiinꞌ te̱ kaꞌán tiakú tu̱n vixi̱, te̱ ni̱ xa̱a̱ chu̱u̱n kaꞌnuꞌ. Te̱ xiinꞌ chu̱u̱n ja̱a̱nꞌ ni̱ xi̱ni̱ xaꞌanꞌ ra̱ ne̱ yivi̱ꞌ, ne̱ ni̱ na̱ti̱i̱n tuni̱ tiꞌ ja̱a̱nꞌ, te̱ ni̱ sa̱kaꞌnuꞌ tu̱ ni̱a̱ ña̱ nianiaꞌ riꞌ. Te̱ ni̱ sko̱ꞌniꞌ tiaku Ndiosí tiꞌ i̱yo̱ kaaꞌ ja̱a̱nꞌ xiinꞌ te̱ kaꞌán tiakú tu̱n vixi̱ ja̱a̱nꞌ mi̱ni̱ miiꞌ ndatin ñuꞌu̱ xiinꞌ azufre.
REV 19:21 Te̱ ni̱ xa̱ꞌni̱ꞌ ña̱ yoso̱ꞌ kuei sa̱kuuꞌ i̱nga̱ ne̱ ni̱ ku̱ntaꞌanꞌ xiinꞌ a̱ ja̱a̱nꞌ xiinꞌ ichi̱ ña̱ ketaꞌ yu̱ꞌuꞌ a̱ ja̱a̱nꞌ. Te̱ ni̱ nda̱ꞌni̱ va̱ sa̱kuuꞌ sa̱a̱ ja̱a̱nꞌ kii̱ꞌ ni̱ xa̱xi̱ꞌ riꞌ ñu̱ꞌuꞌ ndeꞌi̱ ne̱ ja̱a̱nꞌ.
REV 20:1 Sa̱kanꞌ te̱ ni̱ xi̱ni̱ i̱ kuaꞌa̱n nu̱u̱ i̱i̱n ángele nde̱e̱ ndi̱viꞌ, te̱ niꞌiꞌ a̱ nda̱ꞌaꞌ ña̱ nuniáꞌ yiꞌeꞌ yavi̱ kunu va̱ ja̱a̱nꞌ. Te̱ niꞌiꞌ tu̱ a̱ i̱i̱n ka̱rena chie̱.
REV 20:2 Te̱ ni̱ na̱ti̱i̱n ángele ja̱a̱nꞌ kua̱kuꞌ, tiꞌ nduuꞌ koo̱ꞌ ya̱taꞌ i̱i̱n yivi̱ꞌ, tiꞌ na̱niꞌ diablo, ña̱ nduuꞌ ña̱ ndi̱va̱ꞌa̱, te̱ na̱niꞌ tu̱ riꞌ ña̱ tiinꞌ kua̱chi̱. Te̱ ni̱ sa̱tiín ña̱ꞌaꞌ a̱, te̱ sa̱kanꞌ ko̱o̱ riꞌ ko̱tii̱n riꞌ i̱i̱n mií kuiya̱.
REV 20:3 Te̱ ni̱ sko̱ꞌniꞌ a̱ riꞌ ti̱xi̱n yavi̱ kunu va̱ ja̱a̱nꞌ, te̱ ni̱ nda̱si̱ i̱ꞌnu̱ kutu̱ꞌ a̱ riꞌ yavi̱ ja̱a̱nꞌ, te̱ ni̱ chi̱nduꞌu̱ꞌ a̱ sello Ndiosí xata̱ꞌ yiꞌeꞌ yavi̱ ja̱a̱nꞌ te̱ kü̱vi̱ ku̱ni̱ xaꞌanꞌ ka̱ riꞌ ne̱ ndi̱e̱e̱ꞌ i̱i̱n yivi̱ꞌ nde̱e̱ xinu̱ i̱i̱n mií kuiya̱ ja̱a̱nꞌ. Ndisu̱ kii̱ꞌ ndi̱ꞌi̱ xinu̱ i̱i̱n mií kuiya̱ ja̱a̱nꞌ ndii, kuní a̱ ña̱ ndaxi̱nꞌ tiꞌ ja̱a̱nꞌ i̱i̱n xaꞌaꞌ.
REV 20:4 Sa̱kanꞌ te̱ ni̱ xi̱ni̱ i̱ itaꞌ tei̱ kaꞌnuꞌ miiꞌ ni̱ xi̱ku̱ndiee̱ ne̱ ni̱ na̱ti̱i̱n ndi̱e̱e̱ꞌ te̱ sa̱naꞌmá ni̱a̱. Ne̱ ja̱a̱nꞌ nduuꞌ ne̱ ni̱ ke̱ndoso̱ꞌ ne̱ yivi̱ꞌ suku̱nꞌ xaꞌa̱ꞌ ña̱ ni̱ ndi̱e̱e̱ yu̱ꞌuꞌ ni̱a̱ xaꞌa̱ꞌ Jesús xiinꞌ xaꞌa̱ꞌ tu̱ꞌu̱n Ndiosí, te̱ xiinꞌ xaꞌa̱ꞌ ña̱ nï̱ xa̱kaꞌnuꞌ tu̱ ni̱a̱ tiꞌ i̱yo̱ va̱ kaaꞌ ja̱a̱nꞌ, te̱ ni̱ nde̱e̱ nï̱ xa̱kaꞌnuꞌ tu̱ ni̱a̱ ña̱ nianiaꞌ riꞌ, te̱ nï̱ na̱ti̱i̱n tu̱ ni̱a̱ tuni̱ riꞌ tiꞌe̱ꞌ ni̱a̱, uun xata̱ꞌ nda̱ꞌaꞌ ni̱a̱. Te̱ ne̱ ja̱a̱nꞌ ndii, ni̱ na̱ti̱a̱ku̱ ni̱a̱, te̱ ta̱xi̱ Ndiosí ndi̱e̱e̱ꞌ ni̱a̱ te̱ ka̱ꞌndi̱a̱ chuunꞌ ni̱a̱ xiinꞌ Cristo i̱i̱n mií kuiya̱ ja̱a̱nꞌ.
REV 20:5 Te̱ ña̱ yo̱ꞌo̱ꞌ nduuꞌ i̱chiꞌ nu̱uꞌ ña̱ sa̱na̱tiaku Ndiosí ne̱ ni̱ xiꞌi̱. Ndisu̱ sa̱va̱ tu̱ku̱ ne̱ ni̱ xiꞌi̱ ndii, nï̱ na̱ti̱a̱ku̱ ni̱a̱ xiinꞌ ne̱ ja̱a̱nꞌ, süu̱ꞌ ja̱a̱nꞌ ndii na̱ti̱a̱ku̱ ni̱a̱ nde̱e̱ kii̱ꞌ xinu̱ i̱i̱n mií kuiya̱ ja̱a̱nꞌ.
REV 20:6 Te̱ ne̱ ni̱ na̱ti̱a̱ku̱ ña̱ nu̱uꞌ ja̱a̱nꞌ ndii, sañuꞌuꞌ va̱ ña̱ꞌaꞌ Ndiosí, te̱ nduuꞌ ni̱a̱ ndi̱ti̱a̱ a̱. Sa̱kanꞌ na ña̱ xiꞌí ña̱ uvi̱ ndii, kö̱o̱ꞌ ndi̱e̱e̱ꞌ kumiꞌ a̱ nuu̱ꞌ kivi̱ꞌ ñu̱u̱ ne̱ ja̱a̱nꞌ. Süu̱ꞌ ja̱a̱nꞌ ndii ku̱ndu̱u̱ ni̱a̱ sutu̱ xikaꞌ nuuꞌ nuu̱ꞌ Ndiosí xiinꞌ nuu̱ꞌ Cristo. Te̱ ka̱ꞌndi̱a̱ chuunꞌ ni̱a̱ xiinꞌ a̱ i̱i̱n mií kuiya̱ ja̱a̱nꞌ.
REV 20:7 Te̱ kii̱ꞌ xinu̱ i̱i̱n mií kuiya̱ ja̱a̱nꞌ ndii, ndoo̱ ndiká ña̱ ndi̱va̱ꞌa̱ ja̱a̱nꞌ yavi̱ kunu miiꞌ ndasi i̱ꞌnu̱ a̱ ja̱a̱nꞌ,
REV 20:8 te̱ ke̱ta̱ a̱ yavi̱ ja̱a̱nꞌ, te̱ kuꞌu̱n a̱ te̱ ku̱ni̱ xaꞌanꞌ a̱ sa̱kuuꞌ ne̱ yivi̱ꞌ i̱i̱n yivi̱ꞌ, ña̱ nduuꞌ Gog xiinꞌ Magog miiꞌ ndieeꞌ ne̱ ndasiꞌ taꞌanꞌ xiinꞌ Ndiosí. Te̱ sa̱ndu̱i̱i̱n ña̱ ndi̱va̱ꞌa̱ ja̱a̱nꞌ sa̱kuuꞌ ne̱ ndieeꞌ ñu̱u̱ ja̱a̱nꞌ te̱ ku̱ntaꞌanꞌ a̱ xiinꞌ ne̱ nduuꞌ kuenta Ndiosí. Te̱ ne̱ ja̱a̱nꞌ ndii, ku̱u̱ kuaꞌa̱ꞌ kooꞌ chukuuꞌ ni̱a̱ nde̱e̱ naa kuaꞌa̱ꞌ ñu̱tiꞌ ña̱ ndieeꞌ yu̱ꞌuꞌ mi̱ni̱ kaꞌnuꞌ.
REV 20:9 Te̱ ni̱ kiku̱ ra̱ sa̱a̱ kuaꞌa̱n nuu̱ꞌ ñu̱ꞌuꞌ i̱i̱n yivi̱ꞌ, te̱ ni̱ xi̱nu̱ndu̱u̱ ra̱ ñu̱u̱ ña̱ ndani̱ Ndiosí miiꞌ ndi̱e̱e̱ꞌ ne̱ nduuꞌ kuenta a̱. Ndisu̱ ni̱ nu̱u̱ ñuꞌu̱, ña̱ ni̱ ki̱e̱e̱ ndi̱viꞌ, te̱ ni̱ xa̱ꞌmi̱ ndo̱o̱ a̱ sa̱kuuꞌ te̱ ja̱a̱nꞌ.
REV 20:10 Te̱ ña̱ ndi̱va̱ꞌa̱, ña̱ ni̱ xi̱ni̱ xaꞌanꞌ ne̱ ja̱a̱nꞌ ndii, ni̱ sko̱ꞌniꞌ ña̱ꞌaꞌ Ndiosí nu̱uꞌ ñuꞌu̱ ña̱ ndatin xiinꞌ azufre, ña̱ kaaꞌ nde̱e̱ naa mi̱ni̱, miiꞌ xa̱ ni̱ sko̱ꞌniꞌ a̱ tiꞌ i̱yo̱ va̱ kaaꞌ ja̱a̱nꞌ xiinꞌ te̱ kaꞌán tiakú tu̱n vixi̱ ja̱a̱nꞌ, te̱ sa̱ndoꞌoꞌ ña̱ꞌaꞌ a̱ xiinꞌ ñuꞌu̱ ja̱a̱nꞌ ndu̱viꞌ xiinꞌ ñu̱u nde̱e̱ ndiꞌiꞌ ni̱ kivi̱ꞌ.
REV 20:11 Sa̱kanꞌ te̱ ni̱ xi̱ni̱ i̱ i̱i̱n tei̱ ya̱a̱ tunꞌ kaꞌnuꞌ. Te̱ ni̱ xi̱ni̱ tu̱ i̱ nduꞌu̱ꞌ te̱ xaꞌndia chuunꞌ nuu̱ꞌ tunꞌ ja̱a̱nꞌ, te̱ i̱i̱n yivi̱ꞌ xiinꞌ ndi̱viꞌ ndii, ni̱ xi̱nu̱ a̱ nuu̱ꞌ a̱, te̱ nï̱ niꞌi̱ꞌ a̱ miiꞌ ku̱ndi̱e̱e̱ a̱.
REV 20:12 Sa̱kanꞌ te̱ ni̱ xi̱ni̱ i̱ ne̱ ni̱ xiꞌi̱, ne̱ kaꞌnuꞌ xiinꞌ ne̱ ndaꞌvi so̱ꞌo̱, te̱ itaꞌ ni̱a̱ ya̱ti̱n nuu̱ꞌ tei̱ kaꞌnuꞌ ja̱a̱nꞌ. Te̱ ni̱ nuni̱a̱ꞌ kuaꞌa̱ꞌ tu̱tu̱. Sa̱kanꞌ te̱ ni̱ nuni̱a̱ꞌ tu̱ i̱nga̱ tu̱tu̱ miiꞌ yoso̱ꞌ kivi̱ꞌ ne̱ kumiꞌ kivi̱ꞌ ñu̱u̱ ña̱ kö̱o̱ꞌ kivi̱ꞌ ndiꞌiꞌ. Te̱ ne̱ ni̱ xiꞌi̱ ndii, ni̱ sa̱naꞌmá ña̱ꞌaꞌ Ndiosí sa̱a̱ niiꞌ yoso̱ꞌ nuu̱ꞌ tu̱tu̱ kuaꞌa̱ꞌ ja̱a̱nꞌ, ña̱ kaꞌán xaꞌa̱ꞌ ña̱ ni̱ xa̱a̱ ni̱a̱.
REV 20:13 Sa̱kanꞌ te̱ sa̱kuuꞌ ne̱ ni̱ xiꞌi̱ ñuꞌuꞌ mi̱ni̱ kaꞌnuꞌ ndii, ni̱ sa̱na̱kuaꞌa a̱ ña̱ꞌaꞌ mi̱ni̱ ja̱a̱nꞌ nda̱ꞌaꞌ Ndiosí te̱ naꞌma̱ ni̱a̱. Te̱ sa̱kanꞌ tu̱ ña̱ xiꞌí xiinꞌ yavi̱ ndi̱i̱ ja̱a̱nꞌ ndii, ni̱ sa̱na̱kuaꞌa tu̱ a̱ ja̱a̱nꞌ nda̱ꞌaꞌ Ndiosí ne̱ ni̱ xiꞌi̱, ne̱ kumiꞌ a̱, te̱ naꞌma̱ ni̱a̱. Te̱ ni̱ sa̱naꞌmá Ndiosí i̱ꞌi̱n ne̱ yivi̱ꞌ ja̱a̱nꞌ xaꞌa̱ꞌ ña̱ ni̱ xa̱a̱ ni̱a̱.
REV 20:14 Sa̱kanꞌ te̱ ni̱ xiti̱a̱ i̱ꞌnu̱ tu̱ mi̱iꞌ ña̱ xiꞌí ja̱a̱nꞌ xiinꞌ yavi̱ ndi̱i̱ ja̱a̱nꞌ mi̱ni̱ miiꞌ ndatin ñuꞌu̱ ja̱a̱nꞌ. Te̱ mi̱ni̱ ñuꞌu̱ ja̱a̱nꞌ nduuꞌ ña̱ xiꞌí ña̱ uvi̱.
REV 20:15 Te̱ ne̱ yöso̱ꞌ kivi̱ꞌ nuu̱ꞌ tu̱tu̱ miiꞌ yoso̱ꞌ kivi̱ꞌ ne̱ kumiꞌ kivi̱ꞌ ñu̱u̱ ña̱ kö̱o̱ꞌ kivi̱ꞌ ndiꞌiꞌ ja̱a̱nꞌ ndii, ni̱ xiti̱a̱ i̱ꞌnu̱ ni̱a̱ mi̱ni̱ miiꞌ ndatin ñuꞌu̱ ja̱a̱nꞌ.
REV 21:1 Sa̱kanꞌ te̱ ni̱ xi̱ni̱ i̱ ndi̱viꞌ xa̱aꞌ xi̱i̱nꞌ i̱i̱n ñu̱ꞌuꞌ i̱i̱n yivi̱ꞌ xa̱aꞌ. Sa̱kanꞌ ña̱ ndi̱viꞌ ña̱ nu̱uꞌ xiinꞌ ñu̱ꞌuꞌ i̱i̱n yivi̱ꞌ ña̱ nu̱uꞌ ndii, xa̱ ni̱ xkaꞌndi̱a̱ a̱. Te̱ kö̱o̱ꞌ ka̱ tu̱ mi̱ni̱ kaꞌnuꞌ.
REV 21:2 Sa̱kanꞌ te̱ ni̱ xi̱ni̱ yuꞌu̱, Juan, ñu̱u̱ ña̱ na̱niꞌ Jerusalén xa̱aꞌ, ña̱ su̱ꞌu̱n. Te̱ ni̱ ke̱ta̱ a̱ ndi̱viꞌ miiꞌ nduꞌu̱ꞌ Ndiosí, te̱ nuuꞌ a̱. Te̱ yoo tu̱ꞌva̱ a̱ nde̱e̱ naa i̱i̱n ña̱ꞌaꞌ kii̱ꞌ ndasanda̱tu̱nꞌ xiinꞌ mi̱iꞌ aꞌ xaꞌa̱ꞌ i̱i̱ꞌ aꞌ.
REV 21:3 Te̱ ni̱ xi̱ni̱ so̱ꞌo̱ i̱ i̱i̱n tachi̱ꞌ yu̱ꞌuꞌ ña̱ ketaꞌ ndi̱viꞌ miiꞌ iinꞌ tei̱ kaꞌnuꞌ kaꞌán tiꞌeꞌ a̱ ndii: ―Ko̱to̱ ndo̱ꞌ, yoꞌoꞌ iinꞌ vi̱ꞌe̱ miiꞌ yoo Ndiosí xiinꞌ ne̱ yivi̱ꞌ vi̱ti̱n, te̱ ne̱ ja̱a̱nꞌ ku̱ndu̱u̱ ne̱ ñu̱u̱ a̱, te̱ mi̱iꞌ a̱ ka̱ka̱ te̱i̱n ni̱a̱, te̱ ku̱ndu̱u̱ a̱ Ndiosí ni̱a̱.
REV 21:4 Te̱ sa̱na̱yaaꞌ a̱ ndu̱chiꞌ nuu̱ꞌ ni̱a̱, ña̱ ni̱ xa̱ku̱ ni̱a̱. Te̱ kü̱vi̱ ka̱ ni̱a̱, te̱ kuä̱ku̱ ka̱ tu̱ ni̱a̱, te̱ ni̱ nde̱e̱ ndäꞌvi ka̱ ni̱ tu̱ ku̱ni̱ ni̱a̱, te̱ sa̱kanꞌ tu̱ kü̱ni̱ uꞌvi̱ ka̱ ni̱a̱. Kua̱chi̱ ndii xa̱ ni̱ xkaꞌndi̱a̱ i̱i̱n yivi̱ꞌ ya̱taꞌ ―ni̱ kachi̱ tachi̱ꞌ yu̱ꞌuꞌ ja̱a̱nꞌ.
REV 21:5 Sa̱kanꞌ te̱ ni̱ kaꞌa̱n ña̱ nduꞌu̱ꞌ nuu̱ꞌ tei̱ kaꞌnuꞌ ja̱a̱nꞌ ndii: ―Ko̱to̱ ndo̱ꞌ, ndasaxa̱aꞌ i̱ sa̱kuuꞌ ña̱ꞌa̱ ―ni̱ kachi̱ a̱. Te̱ ni̱ kaꞌa̱n tu̱ a̱ xiinꞌ i̱ ndii: ―Ke̱ꞌi̱ u̱nꞌ tu̱ꞌu̱n yoꞌoꞌ, sa̱kanꞌ ña̱ ña̱ nda̱ku nduuꞌ a̱, te̱ nduuꞌ tu̱ a̱ ña̱ xataꞌa̱n i̱ni̱ ne̱ yivi̱ꞌ ku̱ni̱ ni̱a̱ ―ni̱ kachi̱ a̱.
REV 21:6 Te̱ ni̱ kaꞌa̱n tu̱ a̱ xiinꞌ i̱ ndii: ―Xa̱ ni̱ xinu̱ a̱. Yuꞌu̱ ndii, yoo i̱ ña̱ nu̱uꞌ, te̱ yoo tu̱ i̱ ña̱ soꞌo̱ꞌ ndiꞌiꞌ. Te̱ nduuꞌ i̱ ña̱ nu̱uꞌ, te̱ nduuꞌ tu̱ i̱ ña̱ soꞌo̱ꞌ ndiꞌiꞌ. Te̱ ne̱ ichí ti̱kui ndii, ta̱xi̱ so̱ꞌo̱ i̱ ko̱ꞌo̱ ni̱a̱ ti̱kui ti̱ko̱ꞌyoꞌ, teꞌ taxiꞌ kivi̱ꞌ ñu̱u̱ ña̱ kö̱o̱ꞌ kivi̱ꞌ ndiꞌiꞌ.
REV 21:7 Te̱ yo̱o̱ ka̱ ka̱nando nuu̱ꞌ tu̱ndoꞌo̱ꞌ ña̱ xkaꞌndi̱a̱ ni̱a̱ ndii, na̱ti̱i̱n ni̱a̱ sa̱kuuꞌ ña̱ va̱ꞌa̱ sa̱a̱ i̱. Te̱ ku̱ndu̱u̱ i̱ Ndiosí ni̱a̱, te̱ ku̱ndu̱u̱ ni̱a̱ siꞌe̱ i̱.
REV 21:8 Ndisu̱ sa̱kuuꞌ ne̱ kasi yu̱ꞌuꞌ xaꞌa̱ꞌ i̱, xiinꞌ ne̱ ï̱ni̱ xini yuꞌu̱, xiinꞌ ne̱ xaaꞌ kua̱chi̱ ni̱a̱ꞌa, xiinꞌ ne̱ xaꞌni̱ꞌ ne̱ yivi̱ꞌ, xiinꞌ ne̱ kumiꞌ musa, xiinꞌ ne̱ xaaꞌ ña̱ kuini̱ꞌ, xiinꞌ ne̱ xakaꞌnuꞌ ndiosí saka, xiinꞌ sa̱kuuꞌ ne̱ kaꞌán tu̱n vixi̱ ndii, kuꞌu̱n ni̱a̱ mi̱ni̱ miiꞌ ndatin ñuꞌu̱ xiinꞌ azufre. Te̱ mi̱ni̱ ñuꞌu̱ ja̱a̱nꞌ nduuꞌ miiꞌ ku̱vi̱ ni̱a̱, ña̱ uvi̱ ―kachi a̱.
REV 21:9 Sa̱kanꞌ te̱ ni̱ ki̱xi̱n i̱i̱n ángele ña̱ uxa̱ taꞌan, ña̱ ni̱ niꞌi̱ uxa̱ taꞌan koꞌo̱ꞌ miiꞌ ñuꞌuꞌ chituꞌ vi̱ꞌ uxa̱ taꞌan kuiꞌe̱ ña̱ soꞌo̱ꞌ ndiꞌiꞌ, te̱ ni̱ kaꞌa̱n a̱ xiinꞌ i̱ ndii: ―Toꞌo̱ꞌ xiinꞌ i̱, te̱ niaꞌa̱ i̱ yoꞌó ñaꞌ xitoꞌ tu̱ndaꞌa̱ꞌ, ñaꞌ ku̱ndu̱u̱ ñaꞌ siꞌi Mbe̱e̱ Lulu ―ni̱ kachi̱ a̱ xiinꞌ i̱.
REV 21:10 Te̱ ni̱ niaꞌa̱ Espíritu yuꞌu̱ i̱i̱n ña̱ satuví, ña̱ ja̱a̱nꞌ nduuꞌ i̱i̱n i̱kuꞌ chie̱ sukun va̱, te̱ ni̱ sa̱niaꞌá yuꞌu̱ ñu̱u̱ chie̱ Jerusalén xa̱aꞌ, ña̱ su̱ꞌu̱n. Te̱ ni̱ ke̱ta̱ a̱ ndi̱viꞌ miiꞌ nduꞌu̱ꞌ Ndiosí, te̱ nuuꞌ a̱.
REV 21:11 Te̱ ñu̱u̱ ja̱a̱nꞌ ndii, yiꞌé va̱ xaꞌa̱ꞌ ña̱ i̱kanꞌ yoo Ndiosí. Te̱ nda̱tu̱nꞌ yiꞌé a̱ nde̱e̱ naa yuu̱ꞌ ña̱ ndiaa yaꞌviꞌ xa̱va̱ꞌa̱, nde̱e̱ naa yuu̱ꞌ ña̱ naniꞌ jaspe, ña̱ nda̱tu̱nꞌ nde̱e̱ naa yuu̱ꞌ ta̱ta̱.
REV 21:12 Te̱ ndasi i̱ꞌnu̱ a̱ xiinꞌ nama̱ chie̱ sukun va̱. Te̱ yoo uxi̱ uvi̱ taꞌan yiꞌeꞌ a̱. Te̱ iinꞌ i̱i̱n ángele nuu̱ꞌ i̱ꞌi̱n yiꞌeꞌ ja̱a̱nꞌ. Te̱ yoso̱ꞌ kivi̱ꞌ i̱i̱n ti̱ꞌvi̱ ne̱ Israel nuu̱ꞌ ña̱ ndasiꞌ i̱ꞌi̱n yiꞌeꞌ ja̱a̱nꞌ.
REV 21:13 Te̱ yoo uni̱ taꞌan yiꞌeꞌ xi̱i̱nꞌ a̱ miiꞌ ketaꞌ ñu̱ꞌu̱. Te̱ xi̱i̱nꞌ a̱ nda̱ꞌaꞌ kua̱ꞌa̱ e̱ꞌ ndii, yoo tu̱ uni̱ taꞌan yiꞌeꞌ a̱. Te̱ xi̱i̱nꞌ a̱ nda̱ꞌaꞌ i̱ti̱n e̱ꞌ ndii, yoo tu̱ uni̱ taꞌan yiꞌeꞌ a̱. Te̱ sa̱kanꞌ tu̱ xiinꞌ a̱ miiꞌ ketá ñu̱ꞌu̱ ndii, yoo uni̱ taꞌan yiꞌeꞌ a̱.
REV 21:14 Te̱ xaꞌa̱ꞌ nama̱ a̱ ndii, ni̱ kua̱ꞌa̱ a̱ xiinꞌ uxi̱ uvi̱ taꞌan yuu̱ꞌ naꞌnuꞌ. Te̱ nuu̱ꞌ i̱ꞌi̱n yuu̱ꞌ ja̱a̱nꞌ yoso̱ꞌ kivi̱ꞌ i̱ꞌi̱n te̱ ni̱ ti̱a̱nu̱ꞌ Mbe̱e̱ Lulu saniaꞌá i̱chiꞌ a̱.
REV 21:15 Te̱ niꞌiꞌ ángele, ña̱ ni̱ kaꞌa̱n xiinꞌ i̱ ja̱a̱nꞌ, i̱i̱n ndu̱ku̱, tunꞌ kiꞌinꞌ ku̱ꞌva̱ a̱, tunꞌ ni̱ kua̱ꞌa̱ xiinꞌ oro, te̱ ki̱ꞌi̱n ku̱ꞌva̱ a̱ ñu̱u̱ Jerusalén xa̱aꞌ ja̱a̱nꞌ, yiꞌeꞌ a̱ xiinꞌ nama̱ a̱.
REV 21:16 Ñu̱u̱ ja̱a̱nꞌ ndii, i̱i̱n kachi ndiká a̱, te̱ sa̱kanꞌ ña̱ nani̱ꞌ a̱. Te̱ ni̱ ki̱ꞌi̱n ku̱ꞌva̱ ángele ñu̱u̱ ja̱a̱nꞌ xiinꞌ tunꞌ ja̱a̱nꞌ. Te̱ ña̱ nani̱ꞌ a̱, xiinꞌ ña̱ ndiká a̱, xiinꞌ ña̱ sukun a̱ ndii, uvi̱ mií uvi̱ ciento kilómetro kumiꞌ i̱ꞌi̱n a̱.
REV 21:17 Te̱ ni̱ ki̱ꞌi̱n ku̱ꞌva̱ ángele ja̱a̱nꞌ nama̱ ñu̱u̱ ja̱a̱nꞌ xiinꞌ i̱i̱n ña̱ kiꞌinꞌ ku̱ꞌva̱ ne̱ yivi̱ꞌ. Te̱ kumiꞌ a̱ ciento uvi̱ xi̱ko̱ ku̱miꞌ sa̱a̱ nani̱ꞌ nde̱e̱ kondo̱ nda̱ꞌaꞌ e̱ꞌ te̱ nde̱e̱ nuu̱ꞌ nda̱ꞌaꞌ e̱ꞌ.
REV 21:18 Te̱ nama̱ ja̱a̱nꞌ ndii, ni̱ kua̱ꞌa̱ a̱ xiinꞌ yuu̱ꞌ ña̱ naniꞌ jaspe. Te̱ sa̱kuuꞌ ña̱ nduuꞌ kuenta ñu̱u̱ ja̱a̱nꞌ ndii, ni̱ kua̱ꞌa̱ a̱ xiinꞌ mi̱iꞌ ndi̱ꞌi̱ oro. Te̱ oro ja̱a̱nꞌ ndii, nde̱e̱ naa yuu̱ꞌ ta̱ta̱ ña̱ ni̱ ndo̱o̱ nduuꞌ a̱.
REV 21:19 Te̱ xaꞌa̱ꞌ nama̱ ñu̱u̱ ja̱a̱nꞌ ndii, ndixinꞌ a̱ xiinꞌ sa̱kuuꞌ nuu̱ꞌ yuu̱ꞌ ña̱ ndiaa yaꞌviꞌ xa̱va̱ꞌa̱. Te̱ yuu̱ꞌ chie̱ ña̱ i̱i̱n ndii, ndixinꞌ a̱ xiinꞌ yuu̱ꞌ kuii̱ꞌ kuaꞌa ña̱ naniꞌ jaspe. Te̱ yuu̱ꞌ chie̱ ña̱ uvi̱ ndii, ndixinꞌ a̱ xiinꞌ yuu̱ꞌ ndi̱ꞌeꞌ ña̱ naniꞌ zafiro. Te̱ yuu̱ꞌ chie̱ ña̱ uni̱ ndii, ndixinꞌ a̱ xiinꞌ yuu̱ꞌ kuii̱ꞌ ña̱ naniꞌ ágata. Te̱ yuu̱ꞌ chie̱ ña̱ ku̱miꞌ ndii, ndixinꞌ a̱ xiinꞌ yuu̱ꞌ kuii̱ꞌ va̱ ña̱ naniꞌ esmeralda.
REV 21:20 Te̱ yuu̱ꞌ chie̱ ña̱ uꞌu̱n ndii, ndixinꞌ a̱ xiinꞌ yuu̱ꞌ ña̱ naniꞌ ónice. Te̱ yuu̱ꞌ chie̱ ña̱ iñu̱ ndii, ndixinꞌ a̱ xiinꞌ yuu̱ꞌ kuaꞌa ña̱ naniꞌ cornalina. Te̱ yuu̱ꞌ chie̱ ña̱ uxa̱ ndii, ndixinꞌ a̱ xiinꞌ yuu̱ꞌ kuii̱ꞌ kuaan ña̱ naniꞌ crisólito. Te̱ yuu̱ꞌ chie̱ ña̱ uni̱a̱ ndii, ndixinꞌ a̱ xiinꞌ yuu̱ꞌ kuii̱ꞌ kuaan tuún ña̱ naniꞌ berilo. Te̱ yuu̱ꞌ chie̱ ña̱ íin ndii, ndixinꞌ a̱ xiinꞌ yuu̱ꞌ nda̱tu̱nꞌ xa̱va̱ꞌa̱ ña̱ naniꞌ topacio. Te̱ yuu̱ꞌ chie̱ ña̱ uxi̱ ndii, ndixinꞌ a̱ xiinꞌ yuu̱ꞌ kuii̱ꞌ ndiaaꞌ yiꞌé ña̱ naniꞌ crisopraso. Te̱ yuu̱ꞌ chie̱ ña̱ uxi̱ i̱i̱n ndii, ndixinꞌ a̱ xiinꞌ yuu̱ꞌ kuaꞌa kuaan ña̱ naniꞌ jacinto. Te̱ yuu̱ꞌ chie̱ ña̱ uxi̱ uvi̱ ndii, ndixinꞌ a̱ xiinꞌ yuu̱ꞌ yiꞌé ndu̱kunꞌ ña̱ naniꞌ amatista.
REV 21:21 Te̱ i̱ꞌi̱n uxi̱ uvi̱ sa̱aꞌ vitu̱ꞌ yiꞌeꞌ ñu̱u̱ ja̱a̱nꞌ ndii, ni̱ kua̱ꞌa̱ a̱ xiinꞌ yuu̱ꞌ xiñu̱ ña̱ naniꞌ perla. Te̱ ya̱ꞌya̱ ñu̱u̱ ja̱a̱nꞌ ndii, ni̱ kua̱ꞌa̱ a̱ xiinꞌ mi̱iꞌ ndi̱ꞌi̱ oro, te̱ nda̱tu̱nꞌ a̱ nde̱e̱ naa yuu̱ꞌ ta̱ta̱.
REV 21:22 Te̱ nï̱ xi̱ni̱ i̱ i̱i̱n yu̱kunꞌ ñu̱u̱ Jerusalén xa̱aꞌ ja̱a̱nꞌ, sa̱kanꞌ ña̱ mi̱iꞌ xto̱ꞌo̱ e̱ꞌ Ndiosí, ña̱ kaꞌnuꞌ kooꞌ chukuuꞌ, xiinꞌ Mbe̱e̱ Lulu nduuꞌ yu̱kunꞌ ja̱a̱nꞌ.
REV 21:23 Te̱ ñu̱u̱ ja̱a̱nꞌ ndii, küní a̱ ñu̱ꞌu̱, te̱ ni̱ nde̱e̱ küní tu̱ a̱ yoo̱ꞌ, sa̱kanꞌ ña̱ mi̱iꞌ Ndiosí yiꞌé nuu̱ꞌ ñu̱u̱ ja̱a̱nꞌ. Te̱ Mbe̱e̱ Lulu nduuꞌ ña̱ tuún ñu̱u̱ ja̱a̱nꞌ.
REV 21:24 Te̱ ka̱ka̱ ne̱ yivi̱ꞌ i̱i̱n yivi̱ꞌ nuu̱ꞌ ña̱ yiꞌé ñu̱u̱ ja̱a̱nꞌ. Te̱ te̱ xaꞌndia chuunꞌ kuuꞌ nu̱uꞌ nuu̱ꞌ ne̱ yivi̱ꞌ i̱i̱n yivi̱ꞌ ndii, sa̱na̱kuaꞌa ra̱ sa̱kuuꞌ ña̱ nda̱tu̱nꞌ ra̱ xiinꞌ ña̱ kaꞌnuꞌ ra̱ nuu̱ꞌ ñu̱u̱ ja̱a̱nꞌ.
REV 21:25 Te̱ vitu̱ꞌ yiꞌeꞌ ñu̱u̱ ja̱a̱nꞌ ndii, ndu̱viꞌ ko̱o̱ nuniaꞌ a̱, sa̱kanꞌ ña̱ kö̱o̱ꞌ ñu̱u i̱kanꞌ.
REV 21:26 Te̱ sa̱na̱kuaꞌa sa̱kuuꞌ ne̱ yivi̱ꞌ i̱i̱n yivi̱ꞌ sa̱kuuꞌ ña̱ nda̱tu̱nꞌ ni̱a̱, xiinꞌ sa̱kuuꞌ ña̱ kaꞌnuꞌ ni̱a̱ nuu̱ꞌ ñu̱u̱ ja̱a̱nꞌ.
REV 21:27 Te̱ kö̱o̱ꞌ kivi̱ꞌ ko̱ꞌni̱ nde̱e̱ i̱i̱n ne̱ xaaꞌ ña̱ ni̱a̱ꞌa ñu̱u̱ ja̱a̱nꞌ, ni̱ nde̱e̱ ne̱ xaaꞌ ña̱ ka̱ꞌa̱n, ni̱ nde̱e̱ ne̱ kaꞌán tu̱n vixi̱, süu̱ꞌ ja̱a̱nꞌ ndii ne̱ yoso̱ꞌ kivi̱ꞌ nuu̱ꞌ tu̱tu̱ miiꞌ yoso̱ꞌ kivi̱ꞌ ne̱ kumiꞌ kivi̱ꞌ ñu̱u̱ ña̱ kö̱o̱ꞌ kivi̱ꞌ ndiꞌiꞌ, ña̱ nduuꞌ tu̱tu̱ Mbe̱e̱ Lulu ja̱a̱nꞌ, kui̱ti̱ꞌ ku̱vi̱ xkaꞌndi̱a̱ i̱kanꞌ.
REV 22:1 Sa̱kanꞌ te̱ ni̱ sa̱niaꞌá ángele ja̱a̱nꞌ yuꞌu̱ i̱i̱n i̱ti̱a̱ miiꞌ kuaꞌa̱n ti̱kui, teꞌ taxiꞌ kivi̱ꞌ ñu̱u̱ ña̱ kö̱o̱ꞌ kivi̱ꞌ ndiꞌiꞌ. Te̱ ti̱kui ja̱a̱nꞌ ndii, xiñu̱ raꞌ nde̱e̱ naa yuu̱ꞌ ta̱ta̱. Te̱ xaꞌa̱ꞌ tei̱ kaꞌnuꞌ Ndiosí xiinꞌ Mbe̱e̱ Lulu kieeꞌ raꞌ.
REV 22:2 Te̱ kuaꞌa̱n raꞌ ma̱ꞌinꞌ ya̱ꞌya̱ ñu̱u̱ ja̱a̱nꞌ. Te̱ iinꞌ i̱i̱n nda̱a̱ꞌ i̱tunꞌ, tunꞌ kuunꞌ nduu̱ꞌ ña̱ taxiꞌ kivi̱ꞌ ñu̱u̱ ña̱ kö̱o̱ꞌ kivi̱ꞌ ndiꞌiꞌ nda̱ꞌaꞌ, i̱ꞌi̱n taꞌviꞌ yu̱ꞌuꞌ i̱ti̱a̱ ja̱a̱nꞌ. Te̱ uxi̱ uvi̱ nuu̱ꞌ nduu̱ꞌ kuunꞌ nda̱ꞌaꞌ tunꞌ ja̱a̱nꞌ i̱ꞌi̱n kuiya̱. Te̱ i̱i̱n nda̱a̱ꞌ nuu̱ꞌ nduu̱ꞌ kuunꞌ nda̱ꞌaꞌ nu̱ꞌ i̱ꞌi̱n yoo̱ꞌ kuaꞌa̱n. Te̱ xiinꞌ yuku̱ tunꞌ ja̱a̱nꞌ ku̱ntatanꞌ sa̱kuuꞌ nuu̱ꞌ ne̱ yivi̱ꞌ.
REV 22:3 Te̱ kö̱o̱ꞌ kivi̱ꞌ ka̱ na̱cha̱ꞌa̱n ne̱ yivi̱ꞌ i̱kanꞌ. Te̱ ñu̱u̱ ja̱a̱nꞌ kui̱i̱n tei̱ kaꞌnuꞌ Ndiosí xiinꞌ Mbe̱e̱ Lulu ja̱a̱nꞌ. Te̱ sa̱kaꞌnuꞌ ña̱ꞌaꞌ ne̱ xikaꞌ nuuꞌ nuu̱ꞌ a̱.
REV 22:4 Te̱ ku̱ni̱ ne̱ ja̱a̱nꞌ nuu̱ꞌ Ndiosí, te̱ ko̱so̱ꞌ kivi̱ꞌ a̱ tiꞌe̱ꞌ ni̱a̱.
REV 22:5 Te̱ kö̱o̱ꞌ ka̱ ñu̱u i̱kanꞌ, te̱ küní ka̱ tu̱ a̱ ko̱tuu̱n ñuꞌu̱ nuu̱ꞌ ni̱a̱, te̱ ni̱ nde̱e̱ küní tu̱ a̱ ko̱tuu̱n ñu̱ꞌu̱, sa̱kanꞌ ña̱ ña̱ yiꞌé xto̱ꞌo̱ e̱ꞌ Ndiosí ku̱ndu̱u̱ ñuꞌu̱ nuu̱ꞌ ni̱a̱. Te̱ ka̱ꞌndi̱a̱ chuunꞌ ni̱a̱ nde̱e̱ ndi̱ꞌi̱ ni̱ kivi̱ꞌ.
REV 22:6 Sa̱kanꞌ te̱ ni̱ kaꞌa̱n a̱ xiinꞌ i̱ ndii: ―Ña̱ nda̱ku nduuꞌ sa̱kuuꞌ tu̱ꞌu̱n yoꞌoꞌ, te̱ nduuꞌ tu̱ a̱ ña̱ xataꞌa̱n i̱ni̱ ne̱ yivi̱ꞌ ku̱ni̱ ni̱a̱. Sa̱kanꞌ na xto̱ꞌo̱ e̱ꞌ Ndiosí, ña̱ sakaꞌán nimá te̱ kaꞌán tiakú tu̱ꞌu̱n a̱ ndii, ni̱ ti̱a̱nu̱ꞌ a̱ ángele, ña̱ nduuꞌ kuenta a̱, te̱ niaꞌa̱ a̱ ne̱ xikaꞌ nuuꞌ nuu̱ꞌ Ndiosí ña̱ xa̱ kuyatinꞌ xkaꞌndi̱a̱.
REV 22:7 ―Ko̱to̱ va̱ ndo̱ꞌ, nä̱ꞌaꞌ ka̱ te̱ na̱ndi̱koꞌ i̱, te̱ sañuꞌuꞌ va̱ Ndiosí ne̱ saxinú ña̱ kaꞌán tu̱tu̱ yoꞌoꞌ, ña̱ kaꞌán xaꞌa̱ꞌ ña̱ ko̱o̱ ―ni̱ kachi̱ a̱.
REV 22:8 Te̱ yuꞌu̱, Juan ndii, ni̱ xi̱ni̱ so̱ꞌo̱ i̱, te̱ ni̱ xi̱ni̱ ndu̱chiꞌ nuu̱ꞌ tu̱ i̱ sa̱kuuꞌ ña̱ yoso̱ꞌ nuu̱ꞌ tu̱tu̱ yoꞌoꞌ. Te̱ kii̱ꞌ ndi̱ꞌi̱ ni̱ xi̱ni̱ so̱ꞌo̱ e̱, xiinꞌ kii̱ꞌ ndi̱ꞌi̱ ni̱ xi̱ni̱ ndu̱chiꞌ nuu̱ꞌ e̱ ndii, ni̱ na̱ka̱nduꞌu̱ꞌ ndi̱e̱e̱ i̱ nuu̱ꞌ ángele, ña̱ ni̱ niaꞌa̱ ña̱ ja̱a̱nꞌ nuu̱ꞌ i̱, te̱ sa̱kaꞌnuꞌ ña̱ꞌaꞌ i̱.
REV 22:9 I̱kanꞌ te̱ ni̱ kaꞌa̱n ángele ja̱a̱nꞌ xiinꞌ i̱ ndii: ―¡Sä̱kaꞌnuꞌ u̱nꞌ yuꞌu̱! Kua̱chi̱ ndii ña̱ xikaꞌ nuuꞌ nuu̱ꞌ Ndiosí xiinꞌ u̱nꞌ xiinꞌ i̱nga̱ ne̱ kaꞌán tiakú tu̱ꞌu̱n a̱ nduuꞌ i̱, xiinꞌ sa̱kuuꞌ ne̱ saxinú ña̱ yoso̱ꞌ nuu̱ꞌ tu̱tu̱ yoꞌoꞌ. I̱i̱n nda̱a̱ꞌ Ndiosí kui̱ti̱ꞌ sa̱kaꞌnuꞌ u̱nꞌ ―ni̱ kachi̱ a̱ xiinꞌ i̱.
REV 22:10 Te̱ ni̱ kaꞌa̱n ka̱ a̱ xiinꞌ i̱ ndii: ―Tä̱xa̱ꞌa̱ u̱nꞌ nuu̱ꞌ ne̱ yivi̱ꞌ ña̱ yoso̱ꞌ nuu̱ꞌ tu̱tu̱ yoꞌoꞌ, ña̱ kaꞌán xaꞌa̱ꞌ ña̱ ko̱o̱. Kua̱chi̱ ndii xa̱ kuyatinꞌ kivi̱ꞌ ña̱ ko̱o̱ sa̱kuuꞌ ña̱ ja̱a̱nꞌ.
REV 22:11 Te̱ ne̱ xaaꞌ ña̱ vä̱ꞌa̱ ndii, naa sa̱a̱ ka̱ ni̱a̱ ña̱ ja̱a̱nꞌ, sa̱kanꞌ tu̱ ne̱ xaaꞌ ña̱ ni̱a̱ꞌa ndii, naa sa̱a̱ ka̱ ni̱a̱ ña̱ ja̱a̱nꞌ. Te̱ ne̱ xachuunꞌ nda̱ku ndii, naa sa̱chuunꞌ nda̱ku ka̱ ni̱a̱, sa̱kanꞌ tu̱ ne̱ xaaꞌ ña̱ kuní Ndiosí kui̱ti̱ꞌ ndii, naa sa̱a̱ ka̱ ni̱a̱ a̱.
REV 22:12 ―¡Ko̱to̱ va̱ ndo̱ꞌ! Nä̱ꞌaꞌ ka̱ te̱ na̱ndi̱koꞌ i̱, te̱ cha̱ꞌvi̱ i̱ i̱ꞌi̱n ne̱ yivi̱ꞌ sa̱a̱ niiꞌ ni̱ xa̱chuunꞌ ni̱a̱.
REV 22:13 Te̱ yuꞌu̱ ndii, yooꞌ i̱ ña̱ nu̱uꞌ, te̱ yoo tu̱ i̱ ña̱ soꞌo̱ꞌ ndiꞌiꞌ. Te̱ nduuꞌ i̱ ña̱ nu̱uꞌ, te̱ nduuꞌ tu̱ i̱ ña̱ soꞌo̱ꞌ ndiꞌiꞌ, te̱ nduuꞌ i̱ ña̱ xi̱ꞌna̱, te̱ nduuꞌ tu̱ i̱ ña̱ ndiꞌiꞌ ndo̱so̱ꞌ.
REV 22:14 Te̱ sañuꞌuꞌ va̱ Ndiosí yo̱o̱ ka̱ nduuꞌ ne̱ natiaꞌ toto̱ ni̱a̱, sa̱kanꞌ ña̱ xataꞌa̱n ka̱xi̱ꞌ ni̱a̱ nduu̱ꞌ ña̱ kuunꞌ nda̱ꞌaꞌ tunꞌ taxiꞌ kivi̱ꞌ ñu̱u̱ ña̱ kö̱o̱ꞌ kivi̱ꞌ ndiꞌiꞌ, te̱ ko̱ꞌni̱ tu̱ ni̱a̱ yiꞌeꞌ ñu̱u̱ Jerusalén xa̱aꞌ ja̱a̱nꞌ.
REV 22:15 Ndisu̱ ne̱ chaꞌanꞌ kuuꞌ nde̱e̱ naa naya̱ꞌ, xiinꞌ ne̱ xaaꞌ ña̱ kuini̱ꞌ, xiinꞌ ne̱ kumiꞌ musa, xiinꞌ ne̱ xaꞌni̱ꞌ ne̱ yivi̱ꞌ, xiinꞌ ne̱ xakaꞌnuꞌ ndiosí saka, xiinꞌ ne̱ xtani̱ tu̱n vixi̱, xiinꞌ ne̱ xini xaꞌanꞌ ne̱ yivi̱ꞌ ndii, kü̱vi̱ ko̱ꞌni̱ ni̱a̱ ñu̱u̱ ja̱a̱nꞌ.
REV 22:16 Te̱ yuꞌu̱ Jesús ndii, xa̱ ni̱ ti̱a̱nu̱ꞌ i̱ i̱i̱n ángele, ña̱ nduuꞌ kuenta i̱, te̱ kaꞌa̱n ndo̱so̱ꞌ a̱ xaꞌa̱ꞌ ña̱ ja̱a̱nꞌ nuu̱ꞌ ndoꞌó, ne̱ nakayá xaꞌa̱ꞌ i̱. Te̱ yuꞌu̱ nduuꞌ si̱a̱niꞌ xikaꞌ David. Te̱ nduuꞌ tu̱ i̱ tiuu̱nꞌ chie̱ tiꞌ ketaꞌ kua̱xi̱ kitu̱ꞌ ―ni̱ kachi̱ a̱ xiinꞌ i̱.
REV 22:17 Te̱ Espíritu Santo xiinꞌ ñaꞌ tundaꞌáꞌ ndii, kaꞌán ni̱a̱ xiinꞌ Jesús ndii: ―Ni̱a̱ꞌa̱ ―kachi ni̱a̱. Te̱ sa̱kuuꞌ ne̱ xini so̱ꞌo̱ ña̱ yo̱ꞌo̱ꞌ ndii, na kaꞌa̱n tu̱ ni̱a̱ ndii: ―Ni̱a̱ꞌa̱ ―kachi ni̱a̱. Te̱ yo̱o̱ ka̱ ichí ti̱kui ndii, ni̱a̱ꞌa̱ ndo̱ꞌ, te̱ yo̱o̱ ka̱ kuní ti̱kui ndii, ko̱ꞌo̱ so̱ꞌo̱ ndo̱ꞌ ti̱kui, teꞌ taxiꞌ kivi̱ꞌ ñu̱u̱ ña̱ kö̱o̱ꞌ kivi̱ꞌ ndiꞌiꞌ.
REV 22:18 Te̱ yuꞌu̱, Juan ndii, sakuniꞌ ndi̱e̱eꞌ i̱ yo̱o̱ ka̱ xini so̱ꞌo̱ ña̱ yoso̱ꞌ nuu̱ꞌ tu̱tu̱ yoꞌoꞌ xaꞌa̱ꞌ ña̱ ko̱o̱. Naaꞌ chi̱ka̱nuꞌ ndo̱so̱ꞌ yo̱o̱ ka̱ ndee ka̱ yu̱ꞌuꞌ nuu̱ꞌ tu̱tu̱ yoꞌoꞌ ndii, sa̱ndoꞌoꞌ ña̱ꞌaꞌ Ndiosí xiinꞌ tu̱ndoꞌo̱ꞌ ña̱ yoso̱ꞌ nuu̱ꞌ tu̱tu̱ yoꞌoꞌ.
REV 22:19 Te̱ naaꞌ sa̱ndoyoꞌ yo̱o̱ ka̱ sa̱va̱ yu̱ꞌuꞌ ña̱ kaꞌán xaꞌa̱ꞌ ña̱ ko̱o̱, ña̱ yoso̱ꞌ nuu̱ꞌ tu̱tu̱ yoꞌoꞌ ndii, tä̱xi̱ Ndiosí ka̱xi̱ꞌ ni̱a̱ nduu̱ꞌ ña̱ kuunꞌ nda̱ꞌaꞌ tunꞌ taxiꞌ kivi̱ꞌ ñu̱u̱ ña̱ kö̱o̱ꞌ kivi̱ꞌ ndiꞌiꞌ, te̱ kü̱vi̱ tu̱ ko̱ꞌni̱ ni̱a̱ ñu̱u̱ su̱ꞌu̱n, ña̱ kaꞌán tu̱tu̱ yoꞌoꞌ xaꞌa̱ꞌ ja̱a̱nꞌ.
REV 22:20 Te̱ ña̱ ndieeꞌ yu̱ꞌuꞌ sa̱kuuꞌ ña̱ yoso̱ꞌ nuu̱ꞌ tu̱tu̱ yoꞌoꞌ kaꞌán a̱ ndii: ―Nä̱ꞌaꞌ ka̱ te̱ na̱ndi̱koꞌ i̱ ―kachi a̱. Sa̱kanꞌ na ku̱ndu̱u̱ a̱. Ni̱a̱ꞌa̱, xto̱ꞌo̱ ndu̱ Jesús.
REV 22:21 Te̱ na sa̱ñuꞌuꞌ va̱ xto̱ꞌo̱ e̱ꞌ Jesucristo sa̱kuuꞌ yooꞌ, ne̱ nduuꞌ kuenta a̱. Sa̱kanꞌ na ku̱ndu̱u̱ a̱.
