16
Quee iti uvi ra chi ra Paulu
1 Tacan cuu, ta queta ndico ra Paulu chi ra Sila ñuun Derbe, ta yaha ndico tahan ra ñuun Listra. Tican ni tahan ra ta ra chi iin ra nani Timoteo, ta cha quihvi tahan ra cuenda ra Ndioo. Ñahan judío cuu sihi ra, soco chinu tahan ini ña chi ra Jesuu, ta rai griego cuu sutu ra. 2 Cati ñivi Ndioo iyo ñuun Listra can ti rai vaha cuu ra Timoteo can, ta ta ni cuhva cati tahan ñivi iyo ñuun Iconio. 3 Chacan cuu cha cuni ra Paulu cha na cua cuhun tahan ra Timoteo chi ra ta ra, soco quihin xihna ra chi ra, ta ni chahnda ra ñiin xini xuu ra, coto cua cahan xaan ñivi judío iyo tican, vati chito ñi ti ra griego cuu sutu ra, [ta ña sacahnu ra costumbre maan ñi]. 4 Tacan cuu, ta yaha ra ta ra ñuun ta ñuun. Chaha ra ta ra cuenda ñaan tuhun ni cati tuhun ra tatun Jesuu chi ra ndiso tiñu ve ñuhun ñuun Jerusalén cuenda costumbre ñi, vati tacan cua cumi ñi cuhva ni taa ra ta ra nu tutu can. 5 Chacan cuu cha ni chacoo ca tu ndee ini chi ñivi Ndioo can, vati vaha xaan ca chinu ini ñi chi ra Ndioo, ta ndihi ni quivi cha cuahan ndutuvi ñi.
Tichi ñumahna ni ndehe ra Paulu chi ra iyo ñuhun Macedonia
6 Yaha ra Paulu ta ra ñuhun Frigia, ta yaha tahan ra ñuhun Galacia, vati ña chaha ra Tati Ndioo cha cua cati tuhun ra tuhun Ndioo iti ñuhun Asia. 7 Tacan cuu, ta queta ra ta ra yu ñuhun Misia, vati cuni ra cuhun ra iti ñuhun Bitinia, soco ña chaha ndico tucu ra Tati Ndioo cha cua cuhun ra tican. 8 Chacan cuu cha quihvi ra iti ñuhun Misia, ta queta ra ñuun Troa. 9 Tacan cuu, ta quechaha quixi ra ta ra cha cuaa can, ta ndehe ra Paulu tichi ñumahna ti cha inda iin ra ñuhun Macedonia, ta cha cahan ndahvi ra chi ra Paulu can, ta cati ra chi ra ti:
―Na cua quichi ndo iti ñuhun Macedonia, ta na cua tindee tahan ndo chihin ndi ―cati ra.
10 Tacan ni ndehe ra Paulu ñumahna can, [ta queta tahan yuhu nu iyo ra Paulu ta ra]. Tacan cuu, ta cuni ndi cuhun ndi iti ñuhun Macedonia can, vati chito ndi ti cha cati ra Ndioo ti cua cuhun ndi, ta cua cati tuhun ndi tuhun ra chi ñivi iyo ican.
Ni queta ra Paulu ta ra ñuun Filipo
11 Ñuun Troa can quihin ndi iin tundoo, ta cuahan cuiti ndi iti ñuhun Samotracia. Tuvi inga quivi, ta cuahan ndi iti ñuun Neápoli. 12 Quee ndi tichi tundoo tican, ta cuahan ndi iti ñuun Filipo. Iin ñuun cahnu xaan cuu chi, ta ñahni inga ca ñuun cahnu ca tican, ta ndaca ñahan ra cumi tiñu iyo ñuun Roma chi ñivi ñuun can. Cuaha quivi ndoo nuun ndi ñuun can. 13 Queta iin quivi sábadu, ta quee ndi nda yu ñuun. Cuahan ndi nu nducuiti ñivi judío yu yuta, ta cahan ñi chi ra Ndioo. Queta tahan ndi, ta ni chacunda ndi, ta ndatuhun ndi chi ñi ñahan cha iyo cuiti tican. Tuhun Ndioo ndatuhun ndi. 14 Iyo tahan iin ña nani Lidia. Iin ñahan xico sahma vaha sahma yuhva tixinda cuu ña, vati chacan cuu tiñu satiñu maan ña. Ñahan ñuun Tiatira cuu ña, ta sacahnu tahan ña chi ra Ndioo cuhva sacahnu ñivi judío. Tasoho vaha tahan ña, ta tindee ra Ndioo chi ña. Chacan cuu cha chinu ini ña cha cati tuhun ra Paulu, 15 ta cha chanduta ña chi ndihi ñivi ña iyo vehe ña. Tacan cuu, ta quechaha cati ña chi ndi ti:
―Coho iti vehi, ta cua ndoo nuun ndo suhva quivi, vati chito ndo ti chinu ndicha ini yu chi ra chahnu ―cati ña.
Ni sanini xaan ña chi ra Paulu ta ra, ta cuahan ra ta ra vehe ña.
16 Inga quivi cha cuahan ndico ndi iti nu cahan ñivi judío can chi ra Ndioo, ta tahan ndi chi iin ñahan tivaa. Cha tuhva tahan ña natava ña chi ñivi, ta cati ña ñaan cua coo chi ñi nu cuahan quivi, vati iyo tati cuihna anima ña. Tacan ni sacanaan xaan ña xuhun chi chitoho ña. 17 Quechaha ndicu ña chi ra Paulu chi ndihi ndi, vati cuni ña natava tahan ña chi ndi, ta quechaha cana chaa ña chi ndi, ta cati ña ti:
―Rahya satiñu ra cuenda ra Ndioo cahnu iyo iti siqui. Cua cati tuhun ra chi yo yoso cuhva cua nduvaha anima yo ―cati ña.
18 Tacan ni ndicu xaan ña chi ndi cuaha xaan quivi, ta queta quivi ña cundee ca ini ra Paulu, ta ndico coo ra iti chata ra nu vachi ña, ta quechaha cati ra chi run tati cuihna can ti:
―Yuhu cati ti cua queun tichi anima ña, vati iyo tu ndee ini chi ra Jesucristo ―cati ra.
Tacan cuu, ta ni quee run anima ña suvi ni hora can.
19 Tacan cuu, ta ndehe chitoho ña ti ña cua cuu ca sacanaan ña xuhun chi ra, vati cha ni quee run tati cuihna ñuhun anima ña. Chacan cuu cha ni tiin ra ta ra chi ra Paulu chi ra Sila, ta chandaca ra chi ra nuyahvi nu iyo cuiti ra cumi tiñu. 20 Chandaca ra chitoho ña chi ra nuun ra juee ta ra, ta quechaha cati ra chi ra juee can ti:
―Sandusaca xaan rahya ta ra ihya ñuun yo, vati ñivi judío cuu ra. 21 Cati tuhun ra ti na cua sacahnu tahan yo costumbre maan ra, ta ña chaha ley yo cha cua sacahnu yo costumbre ra, vati iyo yo cuenda ñuun Roma ―cati ra.
22 Tacan ni cati tuhun tahan ndihi ñivi nducuiti ican. Tacan cuu, ta quechaha cati ra juee ta ra chi ra policía ti:
―Cua cahnda ndo coton ra, ta cua cani ndo chi ra chi yutun ―cati ra.
23 Tacan cuu, ta cani xaan ra ta ra chi ra Paulu chi ra Sila. Tihi ra chi ra ve caa, ta cati ra chi ra policía cumi ve caa can ti:
―Cua cumi vahun chi ra ta ra. 24 Tacan ni cati ra juee chi ra policía, ta quihin ra policía can chi ra ta ra, ta tihi ra chi ra ta ra ve caa iyo nda tichi, ta tihi ra chaha ra ta ra tichi vitu can.
25 Vasi sava ñuun cuu chi, ta quechaha cahan ra Paulu ta ra chi ra Ndioo, ta chita tahan ra yaa Ndioo, ta chini soho ndihi ra ñuhun tahan ve caa can. 26 Tacan cuu, ta quii xaan ni taan, ta nihin xaan quisi niniin ve caa can. Tacan ni, ta quii xaan nuna ndihi yu vehe caa can, ta ndachi ndihi cadena caa chacunuhni chi ra ta ra. 27 Chacuhun ini ra cumi yu ve caa can, ta ndehe ra ti cha nuna yuhu chi. Tacan cuu, ta xita ra cha cuu ta machete ra, vati cha cua cahni ra suvi ni chi maan ra, vati saxini ra ti cha ni chinu ndihi ra ñuhun ve caa can. 28 Ndehe ra Paulu cha cua savaha ra, ta cana chaa ra chi ra, ta cati ra chi ra ti:
―Ña cahni cun chi maun, vati ni iyo ndihi ndi ihya ―cati ra.
29 Tacan cuu, ta chica ra policía can ñuhun, ta quii xaan chinu ra iti tichi, ta chahnu chiti ra iti nuun ra Paulu chi ra Sila, ta ni naquisi chi chi ra, vati yuhvi xaan ra. 30 Tacan ni cuu, ta tava ra policía can chi ra ta ra iti chata, ta quechaha nducu tuhun ra chi ra ti:
―Amigu, ¿ñaan cua savahi, ta cua naan cuati yu? ―cati ra.
31 Ta cati ndico ra Paulu ta ra chi ra ti:
―Na cua cuinu ini cun chi ra chahnu Jesucristo, ta cua naan cuati cun. Tacan ni cua naan tahan cuati ndihi ñivi cun iyo vehun ―cati ra ta ra.
32 Tacan cuu, ta cati tuhun ra Paulu ta ra tuhun Ndioo chi ra chi ndihi ñivi ra iyo vehe ra. 33 Suvi ni hora can cha cuaa can nacata ra policía can nu ni ndoho ra Paulu ta ra. Tacan cuu, ta ni chanduta ra policía can, ta chanduta tahan ndihi ñivi ra. 34 Tacan cuu, ta quihvi ra ta ra tichi vehe ra, ta sacachi ra chi ra ta ra. Cusii ini ra policía can chi ndihi ñivi ra, vati cha chinu ini ñi chi ra Jesuu. [Tacan cuu, ta quihvi ndico ra Paulu chi ra Sila ve caa.]
35 Tuvi inga quivi, ta tachi ra juee tiñu chi ra policía, ta cati ra chi ra ti:
―Cua saña ndo chi racan ta ra ―cati ra.
36 Tacan cuu, ta chaha ra policía can cuenda chi ra Paulu, ta cati ra chi ra ti:
―Tachi ra juee tuhun ti cua saña ndi chihin ndo. Chacan cuu cha cua quee ndo, ta cua cuhun vii ndo ―cati ra.
37 Ta cati ndico ra Paulu chi ra ti:
―Rai iyo cuenda ñuun Roma cuu tahan ndi. Chacan cuu cha ñahni ndatu chi ra cha cani ra chi ndi nu iyo cuiti ñivi, ta tihi ra chi ndi ve caa, ta ñahni cha tachi tuni ra chi ndi, ta vitin cuni saña xehe ra chi ndi. Ña cua cuu. Cua cati ndico ndo chi ra juee ti cua quichi ra, ta cua saña maan ra chi ndi ―cati ra Paulu.
38 Tacan cuu, ta cati ndico ra policía chi ra juee can ñaan tuhun cha ni cati ra Paulu. Chini ra ti ra iyo cuenda ñuun Roma cuu tahan ra, ta quechaha cuyuhvi ra juee ta ra. 39 Tacan cuu, ta cuahan ra nu indi ra Paulu ta ra ve caa can, ta cahan ndahvi ra chi ra. Tava ra juee can chi ra ta ra ve caa can, ta cati ra chi ra ti:
―Na cua cucahnu ini maan ndo. Cua quee ndo ñuun ndi, ta cua cuhun ndo ―cati ra.
40 Tacan cuu, ta quee ra ta ra ve caa can, ta cuahan ra iti vehe ña Lidia. Tican cahan tahan tucu ra chi ñivi tahan ra iyo cuenda ra Ndioo, ta chaha ra tu ndee ini chi ñi. Tacan cuu, ta quee ra cuahan ra.