MAT 1:1 Yóꞌo va̱xi ki̱vi̱ naxi̱i̱ síkuá Jesucristo; ta̱yóꞌo kúu ra sa̱ꞌya ñani síkuá ta̱rey David, ta̱yóꞌo kúu sa̱ꞌya ñani síkuá ta̱Abraham na xi̱ndo̱o xi̱na̱ꞌá.
MAT 1:2 Ta̱Abraham xi̱kuu yivá ta̱Isaac; ta̱Isaac xi̱kuu yivá ta̱Jacob; ta̱Jacob xi̱kuu yivá ta̱Judá xíꞌin inka̱ nañani ra.
MAT 1:3 Ta̱Judá xi̱kuu yivá ta̱Fares xíꞌin ta̱Zara, ta siꞌí o̱vi̱ ta̱yóꞌo xi̱naní ñá Tamar. Ta̱Fares xi̱kuu yivá ta̱Esrom; ta̱Esrom xi̱kuu yivá ta̱Aram.
MAT 1:4 Ta̱Aram xi̱kuu yivá ta̱Aminadab; ta̱Aminadab xi̱kuu yivá ta̱Naasón; ta̱Naasón xi̱kuu yivá ta̱Salmón.
MAT 1:5 Ta̱Salmón xi̱kuu yivá ta̱Booz, siꞌí ta̱Booz xi̱naní ñá Rahab. Ta̱Booz xi̱kuu yivá ta̱Obed, siꞌí ta̱Obed xi̱naní ñá Rut. Ta̱Obed xi̱kuu yivá ta̱Isaí.
MAT 1:6 Ta̱Isaí xi̱kuu yivá ta̱rey David ta ta̱yóꞌo xa̱ꞌnda chiño no̱o̱ naIsrael, ta ta̱rey David xi̱kuu yivá ta̱Salomón. Ta siꞌí ta̱Salomón xi̱kuu ñá na̱kiꞌin ta̱David tá ni̱xiꞌi̱ yii̱ ñá ta̱no̱ó, ta̱ xi̱naní Urías.
MAT 1:7 Ta̱Salomón xi̱kuu yivá ta̱Roboam; ta̱Roboam xi̱kuu yivá ta̱Abías; ta̱Abías xi̱kuu yivá ta̱Asa.
MAT 1:8 Ta̱Asa xi̱kuu yivá ta̱Josafat; ta̱Josafat xi̱kuu yivá ta̱Joram; ta̱Joram xi̱kuu yivá ta̱Uzías.
MAT 1:9 Ta̱Uzías xi̱kuu yivá ta̱Jotam; ta̱Jotam xi̱kuu yivá ta̱Acaz; ta̱Acaz xi̱kuu yivá ta̱Ezequías.
MAT 1:10 Ta̱Ezequías xi̱kuu yivá ta̱Manasés; ta̱Manasés xi̱kuu yivá ta̱Amón; ta̱Amón xi̱kuu yivá ta̱Josías.
MAT 1:11 Ta̱Josías xi̱kuu yivá ta̱Jeconías xíꞌin inka̱ ñani ra. Xi̱ndo̱o nayóꞌo ñoo Israel ta ki̱vi̱ saá ki̱xaa̱ nañoo Babilonia ta ki̱xáꞌá na káni táꞌan na xíꞌin naIsrael, ta ku̱ndeé naBabilonia no̱o̱ nayóꞌo. Ta saá ti̱in na naIsrael kua̱ꞌa̱n na xíꞌin na ñoo Babilonia.
MAT 1:12 Ta saá ta̱Jeconías xi̱kuu yivá ta̱Salatiel; ta̱Salatiel xi̱kuu yivá ta̱Zorobabel.
MAT 1:13 Ta̱Zorobabel xi̱kuu yivá ta̱Abiud; ta̱Abiud xi̱kuu yivá ta̱Eliaquim; ta̱Eliaquim xi̱kuu yivá ta̱Azor.
MAT 1:14 Ta̱Azor xi̱kuu yivá ta̱Sadoc; ta̱Sadoc xi̱kuu yivá ta̱Aquim; ta̱Aquim xi̱kuu yivá ta̱Eliud.
MAT 1:15 Ta̱Eliud xi̱kuu yivá ta̱Eleazar; ta̱Eleazar xi̱kuu yivá ta̱Matán; ta̱Matán xi̱kuu yivá ta̱Jacob.
MAT 1:16 Ta̱Jacob xi̱kuu yivá ta̱José, ta ta̱José xi̱kuu yii̱ ñáMaría, ta ñáyóꞌo xi̱kuu siꞌí ta̱Jesús, ta̱ kúu Cristo.
MAT 1:17 Ta saá ni̱yaꞌa u̱xu̱ ko̱mi̱ naveꞌe ra, na xi̱kuu xi̱i̱ síkuá Jesucristo ña ki̱xáꞌá nda̱ kui̱ya̱ xi̱taku̱ ta̱Abraham ta̱nda̱ kui̱ya̱ xi̱taku̱ ta̱David. Ta tuku ni̱yaꞌa u̱xu̱ ko̱mi̱ naveꞌe ra, ña ki̱xáꞌá nda̱ kui̱ya̱ xi̱taku̱ ta̱David ta̱nda̱ kui̱ya̱ nañoo Babilonia ti̱in na naIsrael kua̱ꞌa̱n na ñoo Babilonia. Ta ni̱yaꞌa inka̱ u̱xu̱ ko̱mi̱ naveꞌe ra, ña ki̱xáꞌá nda̱ kui̱ya̱ ke̱e nañoo Israel ni̱xa̱ꞌa̱n na ñoo Babilonia ta̱nda̱ kui̱ya̱ ka̱ku Jesucristo.
MAT 1:18 Ki̱vi̱ ka̱ku Jesucristo siꞌa ni̱xi̱yo. ÑáMaría ñá kuu siꞌí ra, ni̱xi̱yo ini ñá tonda̱ꞌa̱ ñá xíꞌin ta̱José. Ta ta̱yóꞌo, ta̱ꞌán ka̱ tonda̱ꞌa̱ ra xíꞌin ñá, ta ku̱nda̱a̱ ini ra ñóꞌo sa̱ꞌya ñá, ta o̱n si̱ví sa̱ꞌya ta̱José kía̱, chi ña ñóꞌo kúu ña sa̱ꞌya Níma̱ Ndios.
MAT 1:19 Ta ta̱José, ta̱ kóni kuu yii̱ ñáMaría, ñii ta̱a va̱ꞌa ní ini kúu ra, ta ni̱‑xiin ra ndato̱ꞌon ra xíꞌin ni̱vi ña ñóꞌo sa̱ꞌya ñáMaría ta sakukaꞌan ra no̱o̱ ñá. Ta saá chi̱kaa̱ ini ra sandakoo seꞌé ra ñá, ña o̱n koni ndiꞌi ni̱vi ñayóꞌo.
MAT 1:20 Tá xáni si̱ni̱ ra sandakoo ra ñá, ta ñoó ni̱ki̱si̱n ta̱José ta ni̱xa̱ní ra ñii ñaángel ke̱e no̱o̱ Ndios ki̱xi ña no̱o̱ ra, ta káchí ña saá xíꞌin ra: ―Tata José, sa̱ꞌya ñani síkuá ta̱rey David kúu ún, o̱n kuyi̱ꞌví ini ún nakiꞌin ún ñáMaría koo ñá xíꞌin ún, chi sa̱ꞌya ñá ña kaku, sa̱ꞌya Níma̱ Ndios kúu ña.
MAT 1:21 Tá kaku ta̱a sa̱ꞌya ñá, ta chinóo ún ki̱vi̱ ra kunaní ra Jesús. Saá kunaní ra, chi ta̱ saka̱ku nani̱vi xa̱ꞌa̱ kua̱chi na kuu ra ―káchí ñaángel xíꞌin ta̱José.
MAT 1:22 Ta ndiꞌi ñayóꞌo ni̱xi̱yo, chi saá xíni̱ ñóꞌó kundivi ña ni̱ka̱ꞌa̱n Ndios xíꞌin ta̱profeta xi̱na̱ꞌá, chi ta̱profeta ni̱taa ra siꞌa:
MAT 1:23 Ñáñaꞌa̱ loꞌo, ñá yi̱i̱ ñá ta̱ꞌán to̱nda̱a ta̱a, ta ke̱e sa̱ꞌya ñá, ta sakaku ñá ñii ta̱a loꞌo, ta kunaní ra Emanuel, káchí to̱ꞌon Ndios ña ni̱taa ta̱profeta xi̱na̱ꞌá. Ta ki̱vi̱ “Emanuel” kóni kachí ña saá: Ndios yóo ra xíꞌin yó.
MAT 1:24 Ta saá na̱káxín ini ta̱José, ta nda̱koo ra, ta ki̱sa ndivi ra tá yóo ndiꞌi ña ni̱ka̱ꞌa̱n ñaángel xíꞌin ra, ta na̱kiꞌin va̱ꞌa ra ñáMaría ndu̱u ñá ñásíꞌí ra.
MAT 1:25 Ta ta̱José xíꞌin ñáMaría o̱n vása ní‑kisi̱n xíꞌin táꞌan na a̱nda̱ ki̱vi̱ ka̱ku sa̱ꞌya ñá, ta saá ta̱José chi̱nóo ra ki̱vi̱ ta̱loꞌo ka̱ku yóꞌo kunaní ra Jesús.
MAT 2:1 Ta̱Jesús ka̱ku ra ñoo Belén ña ndáꞌvi ndaa estado Judea, ta ta̱Herodes xi̱kuu rey ñoo estado Judea. Ta saá ki̱xaa̱ nandíchí na nákoni ki̱mi ñoo Jerusalén; nayóꞌo ki̱xi na chí no̱o̱ va̱xi kana ño̱ꞌo.
MAT 2:2 Ta saá ki̱xáꞌá na ndáka̱ to̱ꞌon na nañoo Jerusalén, káchí na siꞌa: ―¿Míkía̱ ka̱ku ta̱loꞌo ta̱ kuu rey no̱o̱ ndóꞌó najudío? Chí no̱o̱ va̱xi kana ño̱ꞌo xi̱ni ndi̱ ñii ki̱mi, ta saá ku̱nda̱a̱ ini ndi̱ xa ka̱ku ra, ta vitin va̱xi ndi̱ yóꞌo ña kasa to̱ꞌó ndi̱ ra ―káchí nandíchí.
MAT 2:3 Ki̱vi̱ xi̱ni̱ so̱ꞌo ta̱rey Herodes to̱ꞌon ña ni̱ka̱ꞌa̱n nandíchí yóꞌo, ta ni̱ndiꞌi ní ini ra. Ta ñii ki̱ꞌva saá ni̱ndiꞌi ini nañoo Jerusalén.
MAT 2:4 Ta saá ta̱rey Herodes ka̱na ndiꞌi ra nanáꞌno no̱o̱ nasu̱tu̱, ta ka̱na ra ndiꞌi na sánáꞌa nda̱yí Ndios, ta ki̱xaa̱ ndiꞌi nayóꞌo no̱o̱ ra. Ta ni̱nda̱ka̱ to̱ꞌon ra nayóꞌo, míkía̱ kaku Cristo.
MAT 2:5 Ta nayóꞌo nda̱kuii̱n na, káchí na saá: ―Ñoo Belén ña ndáꞌvi ndaa estado Judea yóꞌo kaku ra, chi saá káchí to̱ꞌon Ndios ña ni̱taa ta̱profeta xi̱na̱ꞌá, káchí ña saá:
MAT 2:6 Ñoo Belén, ña ndáꞌvi ndaa estado Judea, kúu ña ñii ñoo ña ndáya̱ꞌví ní ka̱ no̱o̱ ndiꞌi ñoo; chi nda̱ ñoo yóꞌo kixi ta̱ kuiso chiño, ta kundaa ra nañoo Israel, káchí to̱ꞌon Ndios ña ni̱taa ta̱profeta ―káchí na ndíso chiño no̱o̱ nañoo judío xíꞌin ta̱rey Herodes.
MAT 2:7 Ta saá ta̱Herodes ka̱na seꞌé ra nandíchí na nákoni ki̱mi, ta nayóꞌo ki̱xaa̱ na no̱o̱ ra, ta ni̱nda̱ka̱ to̱ꞌon ra na, ndá ki̱vi̱ kúu ña ni̱ti̱vi na̱yeꞌe ki̱mi xi̱ni na. Ta saá nda̱to̱ꞌon na xíꞌin ra, ta ku̱nda̱a̱ ini ra.
MAT 2:8 Ta ti̱ꞌví ra na kua̱ꞌa̱n na ñoo Belén, ta ni̱ka̱ꞌa̱n ra siꞌa xíꞌin na: ―Kua̱ꞌa̱n ndó ñoo Belén, ta nandukú ndó míchí yóo ta̱loꞌo. Tá xi̱ni ndó ra, ta saá ndikó tuku ndó yóꞌo ta ndato̱ꞌon ndó xíꞌin i̱, ta saá yi̱ꞌi̱ ko̱ꞌo̱n i̱ kasa to̱ꞌó i̱ ra ―káchí ta̱Herodes xíꞌin na.
MAT 2:9 Ta ki̱vi̱ ndi̱ꞌi xi̱ni̱ so̱ꞌo na ña ni̱ka̱ꞌa̱n ta̱rey, ta saá ke̱e na kua̱ꞌa̱n na. Ta ki̱mi tí xi̱ni na, kua̱ꞌa̱n siꞌna rí no̱o̱ na, ta ni̱xaa̱ rí ta xi̱kanóo rí no̱o̱ kándúꞌu̱ ta̱loꞌo.
MAT 2:10 Tá xi̱ni na xi̱kanóo tíki̱mi yóꞌo, ta saá ku̱sii̱ ní ini na.
MAT 2:11 Ta ni̱ki̱ꞌvi na ini veꞌe, ta xi̱ni na ta̱loꞌo xíꞌin siꞌí ra ñáMaría. Ta saá xi̱kuxítí na no̱o̱ ta̱loꞌo, ta ki̱sa to̱ꞌó na ra. Ta na̱kuiná na xa̱to̱n válí na, ta sa̱níꞌi na ra ñaoro, xíꞌin xuxa va̱ꞌa ña yáꞌví ní, xíꞌin nduta̱ va̱ꞌa tá támi xáꞌan na̱ní rá mirra.
MAT 2:12 Ta Ndios ti̱ꞌví ra xa̱ni no̱o̱ nandíchí yóꞌo, ta saá ku̱nda̱a̱ ini na ña o̱n ndikó na ñoo no̱o̱ yóo ta̱rey Herodes. Ta saá ndi̱kó na kua̱noꞌo̱ na inka̱ yichi̱, ta o̱n vása ní‑ndikó ka̱ na yichi̱ no̱o̱ ki̱xi na.
MAT 2:13 Tá ke̱e nandíchí na nákoni ki̱mi kua̱noꞌo̱ na, ta ñoó ni̱ki̱si̱n ta̱José ta ni̱xa̱ní ra ñii ñaángel ke̱e no̱o̱ Ndios ki̱xi ña no̱o̱ ra, ta káchí ña saá xíꞌin ra: ―Ndakoo ún, ta nakiꞌin ún tikuáꞌá loꞌo xíꞌin siꞌí ra, ta kama kee ndó ko̱ꞌo̱n ndó a̱nda̱ ñoo Egipto, ta kán kundo̱o ndó a̱nda̱ ki̱vi̱ ka̱ꞌa̱n i̱ xíꞌin ún, saá ndikó ndó. Chi ta̱rey Herodes nandukú ra tikuáꞌá loꞌo, chi kóni ra kaꞌni ñaꞌá ra ―káchí ñaángel xíꞌin ta̱José.
MAT 2:14 Ta xa̱ndi̱ko̱n ñoó saá ta̱José xíꞌin ñáMaría nda̱koo na, ta na̱kiꞌin na tikuáꞌá loꞌo, ta ke̱e na kua̱ꞌa̱n na a̱nda̱ ñoo Egipto.
MAT 2:15 Ta ñoo yóꞌo ni̱xi̱yo na a̱nda̱ kui̱ya̱ ni̱xiꞌi̱ ta̱rey Herodes. Saá ku̱ndivi to̱ꞌon Ndios ña ni̱taa ta̱profeta xi̱na̱ꞌá, káchí ña saá: “Ka̱na i̱ sa̱ꞌya i̱ va̱xi ra ña kee ra ñoo Egipto, ta noꞌo̱ ra ñoo ra”, káchí to̱ꞌon Ndios.
MAT 2:16 Tá ta̱rey Herodes ku̱nda̱a̱ ini ra nandíchí na nákoni ki̱mi sa̱ndáꞌví na ra, ta ni̱saa̱ ní ra. Ta saá na̱káꞌán ra ña nda̱to̱ꞌon na xíꞌin ra ama ka̱ku ta̱loꞌo. Ta saá xa̱ꞌnda chiño ra no̱o̱ natropa ña kaꞌni ndiꞌi na nata̱a válí na o̱vi̱ kui̱ya̱ ta chí ni̱no̱ na ndóo ñoo Belén xíꞌin inka̱ na ñoo yatin. Ta saá kua̱ꞌa̱ ní naválí ni̱xiꞌi̱, ki̱sa natropa.
MAT 2:17 Ta saá ku̱ndivi ña ni̱taa ta̱profeta Jeremías, ka̱chí ra saá:
MAT 2:18 Xi̱ni̱ so̱ꞌo na xáku ní ñaꞌa̱ ñoo Ramá, ndeé ní xáku ñá, ta kúchuchú ní ini ñá; ñáRaquel kúu ñá, xáku ní ñá xa̱ꞌa̱ sa̱ꞌya ñá, ta o̱n vása xi̱in ñá kindo̱o ini ñá ña kua̱ꞌa̱ ní nata̱a válí ni̱xiꞌi̱, káchí to̱ꞌon Ndios, ña ni̱taa ta̱Jeremías xi̱na̱ꞌá.
MAT 2:19 Ta ni̱xiꞌi̱ ta̱rey Herodes, ta ta̱José yóo ra ñoo Egipto, ta ñoó ni̱ki̱si̱n ra ta ni̱xa̱ní ra ñii ñaángel ke̱e no̱o̱ Ndios ki̱xi ña no̱o̱ ra, ta nda̱to̱ꞌon ña xíꞌin ra:
MAT 2:20 ―Ndakoo ún, ta nakiꞌin ún tikuáꞌá loꞌo xíꞌin siꞌí ra, ta noꞌo̱ ndó ñoo Israel, chi xa ni̱xiꞌi̱ na kóni kaꞌni tikuáꞌá loꞌo ―káchí ñaángel xíꞌin ra, ti̱xin xa̱ni ki̱xi no̱o̱ ra.
MAT 2:21 Ta saá nda̱koo ta̱José xíꞌin ñáMaría, ta na̱kiꞌin na tikuáꞌá loꞌo, ta kua̱noꞌo̱ na ñoo Israel.
MAT 2:22 Ta ki̱vi̱ xi̱ni̱ so̱ꞌo ta̱José to̱ꞌon ta̱Arquelao sa̱ꞌya ta̱Herodes kúu ta̱ na̱kuiso chiño no̱o̱ estado Judea, ta ni̱yi̱ꞌví ní ra ko̱ꞌo̱n ra ñoo yóꞌo. Ta tuku ni̱xa̱ní ra ñii ñaángel ni̱ka̱ꞌa̱n ña xíꞌin ra, ña o̱n ko̱ꞌo̱n ka̱ ra estado Judea, ta saá ki̱ꞌin ra kua̱ꞌa̱n ra inka̱ yichi̱ ña kua̱ꞌa̱n estado Galilea.
MAT 2:23 Ta ni̱xaa̱ ra estado yóꞌo, ta na̱kani ini ra va̱ꞌa ka̱ ko̱ꞌo̱n ra koo ra ñoo Nazaret, ñii ñoo ndíko̱n ndaa estado Galilea. Ta saá ku̱ndivi to̱ꞌon ni̱ka̱ꞌa̱n naprofeta, ka̱chí na saá xa̱ꞌa̱ ta̱ tiꞌví Ndios saka̱ku ra na ñoyívi: “Ñii ta̱ñoo Nazaret kuu ra”, káchí to̱ꞌon Ndios ña ni̱taa na xi̱na̱ꞌá.
MAT 3:1 Ta saá ni̱yaꞌa kua̱ꞌa̱ ní kui̱ya̱, ta ki̱xaa̱ ta̱Juan ta̱ sákuchu ni̱vi, ni̱xaa̱ ra no̱o̱ yóo yuku̱ yi̱chí estado Judea. Ta ni̱xaa̱ kua̱ꞌa̱ ní ni̱vi xi̱ni̱ so̱ꞌo na ña ni̱ka̱ꞌa̱n ndoso ra xíꞌin na.
MAT 3:2 To̱ꞌon yóꞌo kúu ña ni̱ka̱ꞌa̱n ra xíꞌin na: ―O̱n vása keꞌé ka̱ ndó ña o̱n váꞌa, ta nandikó ini ndó xa̱ꞌa̱ ña o̱n váꞌa ke̱ꞌé ndó, chi xa yóo yatin ní yichi̱ ña xáꞌnda chiño Ndios kutaku̱ yó ―káchí ta̱Juan xíꞌin na.
MAT 3:3 Xa̱ꞌa̱ ta̱Juan yóꞌo ni̱taa ta̱profeta Isaías xi̱na̱ꞌá, ka̱chí ra saá: Ta no̱o̱ yóo yuku̱ yi̱chí ko̱ꞌo̱n ra ka̱ꞌa̱n ndoso ra, kachí ra saá: “Ná koo tiꞌva ini ndó, saá chi ya̱chi̱ kixaa̱ mi̱i ta̱Káꞌno no̱o̱ yó; kindaa ndó ña o̱n váꞌa sási no̱o̱ ndó, ta saá va̱ꞌa kuchiño nakiꞌin ndó ra”, kachí ta̱a ta̱ koo yuku̱ yi̱chí, saá káchí to̱ꞌon Ndios ña ni̱taa ta̱Isaías xi̱na̱ꞌá.
MAT 3:4 Tiko̱to̱ ta̱Juan ku̱va̱ꞌa ña xíꞌin yisi̱ tícamello, ta nóꞌni ñii ñáꞌño ñii̱ kiti̱ to̱ko̱ ra. Ta xíxi ra ti̱ka ndíama xíꞌin ño̱ño̱ tíyóko̱ válí yóo yuku̱.
MAT 3:5 Ta ni̱vi nañoo Jerusalén, xíꞌin na ndóo ndiꞌi saá kua̱ꞌa̱ ka̱ ñoo ña ndáꞌvi ndaa estado Judea, xíꞌin na ndóo yatin yuꞌu̱ yu̱ta Jordán va̱xi na, ta ki̱xaa̱ na ña koni̱ so̱ꞌo na to̱ꞌon ña káꞌa̱n ndoso ta̱Juan.
MAT 3:6 Ta saá xi̱ni̱ so̱ꞌo na, ta ki̱xáꞌá na náꞌma na xa̱ꞌa̱ kua̱chi na. Ta ta̱Juan sa̱kuchu ra nayóꞌo yu̱ta Jordán.
MAT 3:7 Ta ta̱Juan xi̱ni ra va̱xi kua̱ꞌa̱ ní nanáꞌno no̱o̱ najudío, na kúu nafariseo xíꞌin nasaduceo, chi kóni na kuchu na, kasa ta̱Juan. Ta ta̱Juan ni̱ka̱ꞌa̱n ra to̱ꞌon yóꞌo xíꞌin na: ―Ta ndóꞌó, ¡sa̱ꞌya ko̱o̱ xati̱ kúu ndó! ¿Yu kúu na ni̱ka̱ꞌa̱n xíꞌin ndó kuchu ndó, ta saá saka̱ku xíꞌin mi̱i ndó ña o̱n saxo̱ꞌvi̱ Ndios ndóꞌó ki̱vi̱ ña va̱xi?
MAT 3:8 Tá ndixa na̱ndikó ini ndó ta kóni ndó ko̱ꞌo̱n ndó yichi̱ Ndios, ta xíni̱ ñóꞌó kasa ndivi ndó chiño ña va̱ꞌa nda̱tán kóni Ndios.
MAT 3:9 Saá chi o̱n váꞌa kani si̱ni̱ ndó ndí xa̱ꞌa̱ ña kúu ndó sa̱ꞌya ñani síkuá ta̱Abraham, Ndios saka̱ku ra ndóꞌó. Ta káꞌa̱n i̱ xíꞌin ndó, Ndios kúchiño ra ndasa ra yu̱u̱ yóꞌo ni̱vi na kuu sa̱ꞌya ñani síkuá ta̱Abraham.
MAT 3:10 Ta ni̱vi na o̱n vása kísa ndivi ña kóni Ndios, nda̱tán yóo yito̱n tón kóon kui̱ꞌi o̱n váꞌa ndaꞌa̱, saá yóo na no̱o̱ Ndios. Ta Ndios xa yóo tiꞌva ra xíꞌin yáchá si̱i̱n ña kaꞌnda ra ndiꞌi yito̱n tón o̱n vása kóon kui̱ꞌi va̱ꞌa ndaꞌa̱, ta kaꞌnda ra nó, ta taan ra nó ko̱ko̱ nó no̱o̱ xíxi̱ ñoꞌo̱.
MAT 3:11 Ta yi̱ꞌi̱, sákuchu i̱ ndóꞌó xíꞌin takuií, ña kunda̱a̱ ini ni̱vi ña ndixa na̱ndikó ini ndó. Ta ta̱a ta̱ va̱xi sa̱ta̱ i̱ kúu ta̱ ndeé ka̱ no̱o̱ yi̱ꞌi̱. Ta yi̱ꞌi̱ kúu ñii ta̱ kísa chiño kuiti no̱o̱ ra. Ta ta̱yóꞌo sakuchu ra ndóꞌó xíꞌin mi̱i Níma̱ Ndios, ña yóo nda̱tán yóo ñoꞌo̱ xíxi̱.
MAT 3:12 Xa yóo tiꞌva ra kasa nani ra xa̱ꞌa̱ kua̱chi ni̱vi, ta keꞌé ra xíꞌin ni̱vi nda̱tán kéꞌé ni̱vi xíꞌin ndiki̱n trigo ña xa̱ꞌnda na ta sa̱xixin na ña. Saá chi ta̱yóꞌo nataꞌví ra ni̱vi na va̱ꞌa no̱o̱ na o̱n váꞌa. Ta taxi va̱ꞌa ra ni̱vi na va̱ꞌa ña kundo̱o na veꞌe ra, ta taan ra ni̱vi na o̱n váꞌa no̱o̱ xíxi̱ ñoꞌo̱, ta nda̱ ñii ki̱vi̱ o̱n nda̱ꞌva̱ ña ―káchí ta̱Juan xíꞌin na.
MAT 3:13 Ta saá ke̱e ta̱Jesús estado Galilea, ta ki̱xaa̱ ra no̱o̱ yóo ta̱Juan yuꞌu̱ yu̱ta Jordán, ta ta̱Jesús ndu̱kú ra no̱o̱ ta̱Juan ña sakuchu ñaꞌá ra.
MAT 3:14 Ta ta̱Juan ni̱‑xiin ra sakuchu ra ta̱Jesús, káchí ra saá xíꞌin ra: ―O̱n vása xíni̱ ñóꞌó sakuchu i̱ yóꞌó. Yóꞌó kúu ta̱ xíni̱ ñóꞌó sakuchu ún yi̱ꞌi̱ va ―káchí ta̱Juan xíꞌin ta̱Jesús.
MAT 3:15 Ta nda̱kuii̱n ta̱Jesús, káchí ra saá: ―Va̱ꞌa ka̱ sakuchu ún yi̱ꞌi̱ vitin, saá chi xíni̱ ñóꞌó kasa ndivi yó ndiꞌi ña xáꞌnda chiño Ndios ―káchí ta̱Jesús. Ta saá ni̱noo ini ta̱Juan, ta sa̱kuchu ra ta̱Jesús.
MAT 3:16 Tá ndi̱ꞌi sa̱kuchu ñaꞌá ra, ta ta̱Jesús ke̱ta ra yuꞌu̱ yu̱ta. Ta ni̱xo̱na̱ ñoyívi ni̱no no̱o̱ ra, ta xi̱ni ra va̱xi noo Níma̱ Ndios, nda̱tán va̱xi noo ñii tísa̱ta, saá va̱xi noo ña, ta xi̱kanóo ña no̱o̱ ñíndichi ra.
MAT 3:17 Ta ni̱vi na ndóo yuꞌu̱ yu̱ta xi̱ni̱ so̱ꞌo na to̱ꞌon Ndios ni̱ka̱ꞌa̱n ra nda̱ ñoyívi ni̱no, káchí ra saá: ―Ta̱yóꞌo kúu Sa̱ꞌya i̱, ta̱ kíꞌvi ní ini i̱ xíni i̱, ta kúsii̱ ní ini i̱ xíni i̱ ra ―káchí Ndios xa̱ꞌa̱ ta̱Jesús.
MAT 4:1 Ta saá Níma̱ Ndios ni̱ka̱ꞌa̱n ña xíꞌin ta̱Jesús ko̱ꞌo̱n ra yuku̱ yi̱chí, chi ñaníma̱ ndiva̱ꞌa káꞌno koto ndoso ña ra, chi kóni ña sandáꞌví ña ra.
MAT 4:2 Ta nda̱ loꞌo o̱n vása ní‑xixi ta̱Jesús, chi ni̱xi̱yo soꞌon ra o̱vi̱ si̱ko̱ ndiví xíꞌin o̱vi̱ si̱ko̱ ñoó, ta saá xíꞌi̱ ní ra so̱ko.
MAT 4:3 Ta ki̱xaa̱ ñandiva̱ꞌa káꞌno no̱o̱ ta̱Jesús ña koto ndoso ña ra, ta ni̱ka̱ꞌa̱n ña xíꞌin ra to̱ꞌon yóꞌo, káchí ña saá: ―Tá ndixa Sa̱ꞌya Ndios kúu ún, ta va̱ꞌa kaꞌnda chiño ún no̱o̱ yu̱u̱ ña ndóo yóꞌo ná nduu ña si̱ta̱ va̱ꞌa ―káchí ña xíꞌin ra.
MAT 4:4 Ta nda̱kuii̱n ta̱Jesús, káchí ra saá xíꞌin ñaníma̱ ndiva̱ꞌa: ―To̱ꞌon Ndios káchí ña saá: “O̱n si̱ví nina ña xíxi ni̱vi kúu ña xíni̱ ñóꞌó ña kutaku̱ na. Ta xíni̱ ñóꞌó kandixa va̱ꞌa na to̱ꞌon Ndios, ta saá kutaku̱ na”, káchí to̱ꞌon Ndios ―káchí ta̱Jesús xíꞌin ñaníma̱ ndiva̱ꞌa.
MAT 4:5 Ta saá ñaníma̱ ndiva̱ꞌa káꞌno ni̱ka̱ꞌa̱n ña xíꞌin ta̱Jesús ko̱ꞌo̱n ra xíꞌin ña, ta ni̱xaa̱ na yíta na si̱ni̱ torre veꞌe ño̱ꞌo káꞌno ñoo Jerusalén,
MAT 4:6 ta ni̱ka̱ꞌa̱n ña xíꞌin ra, káchí ña saá: ―Tá ndixa Sa̱ꞌya Ndios kúu ún, ta sakana xíꞌin mi̱i ún nda̱ ni̱no̱, chi saá káchí to̱ꞌon Ndios: Ndios tiꞌví ra ángel ña chindeé na yóꞌó, ta kundaa va̱ꞌa na yóꞌó. Ta naángel natiin na yóꞌó kanóo ún no̱o̱ ndaꞌa̱ na, ko̱to̱ nakava ún no̱o̱ yu̱u̱, ta takuéꞌe̱ ún, káchí to̱ꞌon Ndios ―saá káchí ñandiva̱ꞌa xíꞌin ta̱Jesús.
MAT 4:7 Ta nda̱kuii̱n ta̱Jesús: ―Saá tuku káchí to̱ꞌon Ndios: “O̱n váꞌa koto ndoso yó Ndios” ―káchí ta̱Jesús xíꞌin ñaníma̱ ndiva̱ꞌa.
MAT 4:8 Ta sondi̱ꞌi ñandiva̱ꞌa káꞌno ni̱ka̱ꞌa̱n tuku ña xíꞌin ta̱Jesús ko̱ꞌo̱n ra xíꞌin ña, ta saá nda̱a na ñii yuku̱ síkón ní, ta ñandiva̱ꞌa sa̱náꞌa ña ra ndiꞌi ñoo ña yóo ñoyívi yóꞌo xíꞌin ndiꞌi ñakuíká ñoyívi.
MAT 4:9 Ta saá ni̱ka̱ꞌa̱n ñandiva̱ꞌa xíꞌin ra, káchí ña: ―Tá kuxítí ún no̱o̱ i̱ ta kasa to̱ꞌó ún yi̱ꞌi̱, ta saá taxi i̱ nda̱yí ndaꞌa̱ ún kuu ún ta̱káꞌno no̱o̱ ndiꞌi ñoyívi yóꞌo xíꞌin ndiꞌi ñakuíká kómí ña ―káchí ñandiva̱ꞌa xíꞌin ra.
MAT 4:10 Ta nda̱kuii̱n ta̱Jesús, ni̱ka̱ꞌa̱n ra xíꞌin ña: ―¡Kutaꞌa ún no̱o̱ i̱, yóꞌó, ñaníma̱ ndiva̱ꞌa káꞌno Satanás!, chi káchí to̱ꞌon Ndios saá: “Ndasaá kuiti Ndios kasa to̱ꞌó yó, ta kasa ndivi yó xíꞌin ra, ta o̱n kasa to̱ꞌó yó, ni o̱n kasa ndivi yó xíꞌin inka̱ na”, káchí to̱ꞌon Ndios ―saá ni̱ka̱ꞌa̱n ta̱Jesús xíꞌin ñaníma̱ ndiva̱ꞌa.
MAT 4:11 Ta saá ñandiva̱ꞌa sa̱ndakoo ña ra, ta ke̱e ña kua̱ꞌa̱n ña, ta saá ki̱xaa̱ naángel chindeé na ta̱Jesús, ta̱xi na ndiꞌi ña xíni̱ ñóꞌó no̱o̱ ra.
MAT 4:12 Ki̱vi̱ xi̱ni̱ so̱ꞌo ta̱Jesús xa̱ꞌa̱ ña chi̱kaa̱ na ta̱Juan ini veꞌe ka̱a, ta ndi̱kó ta̱Jesús kua̱noꞌo̱ ra estado Galilea.
MAT 4:13 Ta ni̱xaa̱ ra ñoo Nazaret, ta ke̱e tuku ra kua̱ꞌa̱n ra koo ra ñoo Capernaum, ña nákaa̱ yatin yuꞌu̱ mi̱ni, no̱o̱ yóo yatin ñoo no̱o̱ ndóo sa̱ꞌya ñani síkuá ta̱Zabulón xíꞌin inka̱ ta̱Neftalí.
MAT 4:14 Ta saá ku̱ndivi ña ni̱ka̱ꞌa̱n ta̱profeta Isaías kui̱ya̱ xi̱na̱ꞌá, ta ka̱chí ra saá:
MAT 4:15 Ñoo no̱o̱ ndóo sa̱ꞌya ñani síkuá ta̱Zabulón xíꞌin inka̱ ta̱Neftalí, nákaa̱ ña yatin yuꞌu̱ mi̱ni, inka̱ yuꞌu̱ yu̱ta Jordán. Ta estado Galilea, ta kán ndóo sava ni̱vi na o̱n vása kúu najudío, ni o̱n vása ndíko̱n na yichi̱ najudío.
MAT 4:16 Nda̱tán ndóo na naa ní ini, án na naa ní no̱o̱, saá ndóo na, chi o̱n vása táku̱ na no̱o̱ Ndios. Ta ñii ki̱vi̱ koni na ñii ñoꞌo̱ káꞌno yéꞌe, ña yeꞌe ña no̱o̱ na ta̱nda̱ níma̱ na, chi Ndios taxi ra ña kunda̱a̱ ini na ñava̱ꞌa ña ná kundiko̱n na yichi̱ ra, ta o̱n ndiꞌi xa̱ꞌa̱ na no̱o̱ ra, káchí to̱ꞌon Ndios ña ni̱taa ta̱Isaías xi̱na̱ꞌá.
MAT 4:17 Ta saá ki̱xáꞌá ta̱Jesús káꞌa̱n ndoso ra to̱ꞌon Ndios xíꞌin ni̱vi, káchí ra saá: ―Ta vitin o̱n vása keꞌé ka̱ ndó ña o̱n váꞌa, ta nandikó ini ndó, chi xa yóo yatin ní yichi̱ ña xáꞌnda chiño Ndios kutaku̱ yó ―káchí ta̱Jesús.
MAT 4:18 Tá kua̱ꞌa̱n ta̱Jesús yuꞌu̱ mi̱ni Galilea, ta xi̱ni ra o̱vi̱ ta̱a, ñii ra na̱ní Simón ta inka̱ ki̱vi̱ ra kúu Pedro, ta inka̱ ta̱a na̱ní ra Andrés, ñani ta̱Simón yóꞌo kúu ra. Ta o̱vi̱ ta̱a yóꞌo sákana na ñono̱ ini takuií, chi na táva tia̱ká kúu na.
MAT 4:19 Ta ni̱ka̱ꞌa̱n ta̱Jesús xíꞌin na: ―Naꞌa ndó kundiko̱n ndó yi̱ꞌi̱, ta sanáꞌa i̱ ndóꞌó ndasaá nakaya ndó ni̱vi kundiko̱n na yichi̱ Ndios ―káchí ta̱Jesús xíꞌin na.
MAT 4:20 Ta xa̱ndi̱ko̱n sa̱ndakoo nata̱a yóꞌo ñono̱ na, ta xi̱kundiko̱n na kua̱ꞌa̱n na sa̱ta̱ ta̱Jesús.
MAT 4:21 Ta ta̱Jesús kua̱ꞌa̱n ka̱ ra, ta xi̱ni ra inka̱ o̱vi̱ ta̱a, ta̱Jacobo xíꞌin ñani ra ta̱Juan, sa̱ꞌya ta̱Zebedeo. Ndóo na ini tón barco xíꞌin yivá na, sándaꞌa na ñono̱ na. Ta ta̱Jesús ni̱ka̱ꞌa̱n ra xíꞌin na: ―Naꞌa ndó kundiko̱n ndó yi̱ꞌi̱.
MAT 4:22 Ta xa̱ndi̱ko̱n sa̱ndakoo nata̱a yóꞌo tón barco na, ta sa̱ndakoo na yivá na, ta xi̱kundiko̱n na kua̱ꞌa̱n na sa̱ta̱ ta̱Jesús.
MAT 4:23 Ta saá xíka ta̱Jesús kua̱ꞌa̱n ra ndiꞌi saá ñoo ndáꞌvi ndaa estado Galilea, ta sánáꞌa ra ni̱vi veꞌe ño̱ꞌo sinagoga, ta káꞌa̱n ndoso ra to̱ꞌon ñava̱ꞌa xa̱ꞌa̱ yichi̱ ña xáꞌnda chiño Ndios, ta saá sándaꞌa ra ni̱vi na ndeé ndóꞌo ndiꞌi saá no̱o̱ kue̱ꞌe̱.
MAT 4:24 Ta ki̱xáꞌá ni̱xi̱ta̱ níꞌnó to̱ꞌon xa̱ꞌa̱ ta̱Jesús ndiꞌi saá ñoo Siria, ta ni̱vi kua̱ꞌa̱n na xíꞌin na ndeé ndóꞌo ta ni̱xaa̱ na no̱o̱ yóo ra estado Galilea. Ta na ndeé ndóꞌo yóꞌo, sava na kómí níma̱ ndiva̱ꞌa, sava na xíꞌi̱ yi̱ꞌí, sava na o̱n ki̱ví kaka, ta ta̱Jesús sa̱ndaꞌa ra ndiꞌi nayóꞌo.
MAT 4:25 Kua̱ꞌa̱ ní ni̱vi na ke̱e estado Galilea, na ke̱e ñii xiiña no̱o̱ na̱ní Decápolis, na ke̱e ñoo Jerusalén, xíꞌin inka̱ kua̱ꞌa̱ ñoo ña ndáꞌvi ndaa estado Judea, ta na ke̱e inka̱ táꞌví yuꞌu̱ yu̱ta Jordán, na̱kutáꞌan na ta kua̱ꞌa̱n na sa̱ta̱ ta̱Jesús.
MAT 5:1 Ta xi̱ni ta̱Jesús ki̱xaa̱ kua̱ꞌa̱ ní ni̱vi, ta saá nda̱a ra ñii xi̱ki̱, ta xi̱koo ra, ta ki̱xaa̱ naxíka xíꞌin ra yatin no̱o̱ ra ña koni̱ so̱ꞌo na ña ka̱ꞌa̱n ra.
MAT 5:2 Ta ki̱xáꞌá ta̱Jesús sánáꞌa ra na, káchí ra saá xíꞌin na:
MAT 5:3 ―Tá kúu ndó nandáꞌví, na kúnda̱a̱ ini ndí xíni̱ ñóꞌó ndó Ndios, ta xa̱ꞌa̱ ñayóꞌo nákaa̱ ñasi̱i̱ níma̱ ndó, chi kúu ndó ni̱vi na ndíko̱n yichi̱ no̱o̱ xáꞌnda chiño Ndios.
MAT 5:4 ’Tá kúchuchú ini ndó nda̱ xáku ndó xa̱ꞌa̱ ñoyívi yóꞌo, ta xa̱ꞌa̱ ñayóꞌo nákaa̱ ñasi̱i̱ níma̱ ndó, chi va̱xi ñii ki̱vi̱ Ndios ndasa va̱ꞌa ra ini ndó.
MAT 5:5 ’Tá na ni̱no̱ ini kúu ndó, ta xa̱ꞌa̱ ñayóꞌo nákaa̱ ñasi̱i̱ níma̱ ndó, chi va̱xi ñii ki̱vi̱ ndiꞌi ñoꞌo̱ ñoyívi yóꞌo kuu ña nakiꞌin ndó, káchí Ndios.
MAT 5:6 ’Tá nándukú ndó Ndios, nda̱tán ni̱vi na xíꞌi̱ ní so̱ko án na yíchi̱ ní takuií nándukú na ña kuxu na, án ña koꞌo na, ta xa̱ꞌa̱ ñayóꞌo nákaa̱ ñasi̱i̱ níma̱ ndó, chi ñii ki̱vi̱ Ndios taxi ra ña kutú ini ndó xíꞌin ñava̱ꞌa.
MAT 5:7 ’Tá kúndáꞌví ini ndó xíni ndó inka̱ ni̱vi, ta xa̱ꞌa̱ ñayóꞌo nákaa̱ ñasi̱i̱ níma̱ ndó, chi Ndios kundáꞌví ini ra koni ra ndóꞌó.
MAT 5:8 ’Tá ndinoꞌo ní ini ndó kúu ndó ni̱vi na va̱ꞌa no̱o̱ Ndios, ta xa̱ꞌa̱ ñayóꞌo nákaa̱ ñasi̱i̱ níma̱ ndó, chi va̱xi ñii ki̱vi̱ xíꞌin nduchu̱ no̱o̱ ndó koni ndó Ndios.
MAT 5:9 ’Tá ndóꞌó kúu na kísa chiño káꞌa̱n to̱ꞌon va̱ꞌa xíꞌin ni̱vi ña kundo̱o va̱ꞌa na xíꞌin táꞌan na, ta xa̱ꞌa̱ ñayóꞌo nákaa̱ ñasi̱i̱ níma̱ ndó, chi Ndios nakiꞌin va̱ꞌa ra ndóꞌó chi sa̱ꞌya ra kúu ndó.
MAT 5:10 ’Tá yóo ni̱vi na kéꞌé ñandiva̱ꞌa xíꞌin ndó chi táku̱ ndó nda̱tán kóni Ndios, ta xa̱ꞌa̱ ñayóꞌo nákaa̱ ñasi̱i̱ níma̱ ndó, chi kúu ndó ni̱vi na ndíko̱n yichi̱ no̱o̱ xáꞌnda chiño Ndios.
MAT 5:11 ’Tá yóo ni̱vi na kándiva̱ꞌa xíꞌin ndó, ta sáxo̱ꞌvi̱ na ndóꞌó, ta káꞌa̱n na ñavatá xa̱ꞌa̱ ndó chi ndíko̱n ndó yi̱ꞌi̱, ta xa̱ꞌa̱ ñayóꞌo nákaa̱ ñasi̱i̱ níma̱ ndó.
MAT 5:12 Ki̱vi̱ ña ku̱ndeé ndó no̱o̱ ña xóꞌvi̱ ndó, ta ná kusii̱ ní ini ndó, chi káꞌno ní ñava̱ꞌa taxi Ndios ndaꞌa̱ ndó ñoyívi ni̱no. Nani̱vi na xi̱taku̱ xi̱na̱ꞌá sa̱xo̱ꞌvi̱ ní na naprofeta, ta ñii ki̱ꞌva saá ni̱vi saxo̱ꞌvi̱ na ndóꞌó vitin, chi ndíko̱n ndó yi̱ꞌi̱ ―káchí ta̱Jesús xíꞌin na.
MAT 5:13 Ta tuku káchí ta̱Jesús saá xíꞌin naxíka xíꞌin ra: ―Nda̱tán yóo ñi̱i̱ yo̱ꞌva̱ ña chíkaa̱ yó xíꞌin ña kuxu yó, saá yóo ndóꞌó no̱o̱ nani̱vi ñoyívi yóꞌo. Tá yóo ñi̱i̱ ña o̱n vása yo̱ꞌva̱, ta o̱n kuchiño ka̱ nduva̱ꞌa ña. Ta o̱n vása xíni̱ ñóꞌó ka̱ ñi̱i̱ yóꞌo, ta va̱ꞌa ka̱ ná kui̱ta̱ ña yichi̱ no̱o̱ yaꞌa ni̱vi ta kundo̱so̱ na ña.
MAT 5:14 ’Nda̱tán yóo ñoꞌo̱ ña yéꞌe, saá yóo ndóꞌó no̱o̱ ni̱vi ñoyívi yóꞌo. Ñii ñoo ña yóo si̱ni̱ yuku̱, o̱n si̱ví ña yóo seꞌé kúu ña, ta ndiꞌi ni̱vi kúchiño koni na ña.
MAT 5:15 Tá ni̱vi nátoo̱n na ñoꞌo̱, ta o̱n vása chíkaa̱ seꞌé na ña, ta chínóo na ña no̱o̱ síkón, ta saá náyeꞌe ña no̱o̱ ndiꞌi ni̱vi na ndóo veꞌe.
MAT 5:16 Ta saá ndóꞌó, tá kutaku̱ ndó nda̱tán kóni Ndios ta nayeꞌe ndó nda̱tán yóo ñoꞌo̱ yéꞌe ñoyívi yóꞌo, ta saá nani̱vi koni na ñava̱ꞌa keꞌé ndó, ta kasa káꞌno na Yivá yó Ndios, ta̱ yóo ñoyívi ni̱no ―káchí ta̱Jesús xíꞌin na.
MAT 5:17 Ta tuku káchí ta̱Jesús saá xíꞌin na: ―O̱n kani ini ndó ndí yi̱ꞌi̱ kóni i̱ sandiꞌi i̱ xa̱ꞌa̱ nda̱yí Ndios, ni o̱n kani ini ndó ndí yi̱ꞌi̱ kóni i̱ sandiꞌi i̱ xa̱ꞌa̱ to̱ꞌon Ndios ña ni̱taa naprofeta xi̱na̱ꞌá. O̱n si̱ví xa̱ꞌa̱ ñayóꞌo kúu ña ki̱xaa̱ i̱; yi̱ꞌi̱ va̱xi i̱ kasa ndivi i̱ to̱ꞌon ña ni̱ka̱ꞌa̱n Ndios.
MAT 5:18 Ndixa káꞌa̱n i̱ xíꞌin ndó, ta ki̱vi̱ yóo ka̱ ñoyívi ni̱no xíꞌin ñoyívi yóꞌo, ta o̱n nondaa nda̱ ñii letra, ta nda̱ ñii punto no̱o̱ nda̱yí to̱ꞌon Ndios ña ni̱taa ta̱Moisés, ta ndixa kundivi ndiꞌi ña.
MAT 5:19 Ta saá tá yóo ñii ta̱a ta yáꞌa ndoso ra ñii nda̱yí yóꞌo, vará ña loꞌo ní kúu ña, ta saá tuku sánáꞌa ra inka̱ ni̱vi ña yaꞌa ndoso na nda̱yí yóꞌo, ta Ndios káchí ra ta̱yóꞌo kúu ta̱ loꞌo ní ka̱ no̱o̱ ndiꞌi inka̱ na ndíko̱n yichi̱ Ndios. Tá yóo ñii ta̱a ta kísa ndivi ra nda̱yí yóꞌo, ta sánáꞌa ra inka̱ ni̱vi ña kasa ndivi na ña, ta Ndios káchí ra ta̱yóꞌo kúu ta̱ káꞌno ní ka̱ no̱o̱ ndiꞌi inka̱ na ndíko̱n yichi̱ ra.
MAT 5:20 Loꞌo ní kísa ndivi nafariseo xíꞌin na sánáꞌa nda̱yí Ndios ña kóni Ndios. Ta ndóꞌó, xíni̱ ñóꞌó kasa ndivi va̱ꞌa ka̱ ndó ndiꞌi ña kóni Ndios. Yi̱ꞌi̱ káꞌa̱n i̱ xíꞌin ndó, tá o̱n kasa ndivi ndó ñayóꞌo, ta saá o̱n kuchiño ndó ki̱ꞌvi ndó no̱o̱ xáꞌnda chiño Ndios ―káchí ta̱Jesús.
MAT 5:21 Ta ta̱Jesús ni̱ka̱ꞌa̱n tuku ra saá xíꞌin ni̱vi: ―Xa xi̱ni̱ so̱ꞌo ndó ña ni̱ka̱ꞌa̱n namaestro na sa̱náꞌa nda̱yí Ndios xi̱na̱ꞌá. Ni̱ka̱ꞌa̱n na xíꞌin naxi̱i̱ síkuá yó, káchí na saá: “O̱n kaꞌni ndó ni̱vi. Tá ñii ta̱a xa̱ꞌni ra inka̱ ta̱a, ta saá xíni̱ ñóꞌó ko̱ꞌo̱n ra no̱o̱ nachiño ña kasa nani na xa̱ꞌa̱ kua̱chi ra”, káchí namaestro.
MAT 5:22 Ta vitin yi̱ꞌi̱ káꞌa̱n i̱ xíꞌin ndó, tá yóo ñii ta̱a ta sáa̱ ní ini ra xíni ra ñani ra, ta ta̱ sáa̱ ini yóꞌo ndíso ra kua̱chi no̱o̱ Ndios. Tá yóo ñii ta̱a káꞌa̱n ra to̱ꞌon ña kándiva̱ꞌa ra xíꞌin ñani ra, ta ta̱ káꞌa̱n to̱ꞌon yóꞌo ndíso ra kua̱chi no̱o̱ nachiño náꞌno. Tá yóo ñii ta̱a káꞌa̱n ra to̱ꞌon ña sáta̱vi̱ chiꞌña ra ñani ra, káchí ra saá: “Ta̱kíꞌví kúu ún”, ta ta̱yóꞌo kúu ta̱a ta̱ kua̱ꞌa̱n yichi̱ no̱o̱ ko̱ꞌo̱n ra nda̱ya no̱o̱ xíxi̱ ñoꞌo̱ ndiꞌi saá ki̱vi̱.
MAT 5:23 ’Tá kua̱ꞌa̱n ndó taxi ndó ñasóko̱ no̱o̱ Ndios veꞌe ño̱ꞌo káꞌno, ta nákáꞌán ndó yóo ta̱ñani ndó ta o̱n váꞌa kóni ra xíni ra ndóꞌó, saá chi xáni si̱ni̱ ra o̱n váꞌa ke̱ꞌé ndó xíꞌin ra,
MAT 5:24 ta o̱n taxi ndó ñasóko̱ no̱o̱ Ndios, sandakoo naꞌá ndó ña, ta ko̱ꞌo̱n ndó ta kuaku ndáꞌví ndó no̱o̱ ta̱ñani ndó ña nakutáꞌan va̱ꞌa ndó xíꞌin ra, ta saá ndikó ndó taxi ndó ñasóko̱ no̱o̱ Ndios.
MAT 5:25 ’Tá ñii ni̱vi kóni na taxi na kua̱chi xa̱ꞌa̱ ndó no̱o̱ nachiño, tá ta̱ꞌán ka̱ xaa̱ ndó veꞌe chiño, ta kama ndukú ndeé ndó kasa nani ndó kua̱chi xíꞌin na. Saá chi tá o̱n kasa nani ndó kua̱chi xíꞌin na, ta yi̱yo nataxi na ndóꞌó ndaꞌa̱ ta̱juez. Ta ta̱juez nataxi ra ndóꞌó ndaꞌa̱ ta̱policía, ta ko̱ꞌo̱n ndó veꞌe ka̱a.
MAT 5:26 Ndixa káꞌa̱n i̱ xíꞌin ndó, o̱n kee ya̱chi̱ ndó veꞌe ka̱a chi o̱n tava na ndóꞌó a̱nda̱ ná chaꞌvi ndó ndiꞌi si̱ꞌún ña níká ndó ―káchí ta̱Jesús xíꞌin ni̱vi.
MAT 5:27 Ta tuku káchí ta̱Jesús saá xíꞌin na: ―Xa xi̱ni̱ so̱ꞌo ndó ña ni̱ka̱ꞌa̱n namaestro na sa̱náꞌa nda̱yí Ndios xi̱na̱ꞌá, káchí na saá: “O̱n váꞌa ku̱su̱n ñii ta̱a xíꞌin ñii ñaꞌa̱ ñá o̱n si̱ví kúu ñásíꞌí ra”, káchí namaestro.
MAT 5:28 Ta yi̱ꞌi̱ káꞌa̱n i̱ xíꞌin ndó, tá ñii ta̱a xíto ra ñii ñaꞌa̱ ta kóni ra ku̱su̱n ra xíꞌin ñá, ta ta̱yóꞌo xíꞌin níma̱ ra xa ni̱ki̱ꞌvi ra kua̱chi xíꞌin ñá.
MAT 5:29 ’Tá nduchu̱ no̱o̱ ndó kúu ña chíndaꞌá ndóꞌó kua̱n ki̱ꞌvi ndó kua̱chi, ta saá va̱ꞌa ka̱ tava ndó ña ta sakana ndó ña. Chi va̱ꞌa ka̱ sandañóꞌó ndó ñii ñáꞌño yi̱kí ko̱ñu ndó, no̱o̱ ña ko̱ꞌo̱n ndó xíꞌin ndiꞌi yi̱kí ko̱ñu ndó nda̱ya.
MAT 5:30 Tá ndaꞌa̱ ndó kúu ña chíndaꞌá ndóꞌó kua̱n ki̱ꞌvi ndó kua̱chi, ta saá va̱ꞌa ka̱ kandoso ndó ña ta sakana ndó ña. Chi va̱ꞌa ka̱ sandañóꞌó ndó ñii ñáꞌño yi̱kí ko̱ñu ndó, no̱o̱ ña ko̱ꞌo̱n ndó xíꞌin ndiꞌi yi̱kí ko̱ñu ndó nda̱ya ―káchí ta̱Jesús xíꞌin na.
MAT 5:31 Ta tuku káchí ta̱Jesús saá: ―Ni̱ka̱ꞌa̱n namaestro xi̱na̱ꞌá, káchí na saá: “Tá ñii ta̱a kóni ra sandakoo va̱ꞌa ra ñásíꞌí ra, ta saá xíni̱ ñóꞌó taxi ra ñii tutu ndaꞌa̱ ñá ña káꞌa̱n ndí sa̱ndakoo va̱ꞌa ra ñá”, káchí namaestro.
MAT 5:32 Ta yi̱ꞌi̱ káꞌa̱n i̱ xíꞌin ndó, tá ñii ñaꞌa̱ ñá yóo yii̱ o̱n vása ní‑kiꞌvi ñá kua̱chi xíꞌin inka̱ ta̱a, ta yii̱ ñá o̱n ko̱ó yichi̱ kómí ra sandakoo va̱ꞌa ra ñá. Tá ñii ta̱a sándakoo va̱ꞌa ra ñásíꞌí ra, ta ñáyóꞌo tonda̱ꞌa̱ tuku ñá, ta yii̱ ñá ta̱no̱ó ndíso ra kua̱chi, chi ke̱ꞌé ra ña ki̱ꞌvi ñá kua̱chi xíꞌin inka̱ ta̱a. Ta ta̱a ta̱ tonda̱ꞌa̱ xíꞌin ñáyóꞌo ki̱ꞌvi ra kua̱chi xíꞌin ñá, chi ñásíꞌí ta̱no̱ó kúu ñá no̱o̱ Ndios ―káchí ta̱Jesús xíꞌin na.
MAT 5:33 Ta káchí ta̱Jesús saá: ―Xa xi̱ni̱ so̱ꞌo ndó ña ni̱ka̱ꞌa̱n namaestro xíꞌin naxi̱i̱ síkuá yó xi̱na̱ꞌá, káchí na saá: “Tá chínáꞌa ndó Yivá yó Ndios ña kasa ndivi ndó ñii chiño, ta saá xíni̱ ñóꞌó kasa ndivi ndó ndiꞌi ña káꞌa̱n ndó”, káchí namaestro.
MAT 5:34 Ta yi̱ꞌi̱ káꞌa̱n i̱ xíꞌin ndó, o̱n vása va̱ꞌa chináꞌa ndó Yivá yó Ndios. Ni o̱n váꞌa chináꞌa ndó xa̱ꞌa̱ ñoyívi ni̱no. O̱n vása va̱ꞌa ka̱ꞌa̱n ndó saá, chi ñoyívi ni̱no kúu no̱o̱ xáꞌnda chiño Ndios.
MAT 5:35 Ni o̱n váꞌa chináꞌa ndó xa̱ꞌa̱ ñoyívi yóꞌo. O̱n vása va̱ꞌa ka̱ꞌa̱n ndó saá, chi Ndios kúu ta̱káꞌno no̱o̱ ñoyívi yóꞌo. Ni o̱n váꞌa chináꞌa ndó xa̱ꞌa̱ ñoo Jerusalén. O̱n vása va̱ꞌa ka̱ꞌa̱n ndó saá, chi ñoo Jerusalén kúu ñoo no̱o̱ koo ta̱Rey káꞌno.
MAT 5:36 Ni o̱n váꞌa chináꞌa ndó xa̱ꞌa̱ si̱ni̱ ndó. O̱n vása va̱ꞌa ka̱ꞌa̱n ndó saá, chi o̱n kuchiño mi̱i ndó nasama ndó ñii yisi̱ si̱ni̱ ndó nduu ña ña yaa án ña to̱ón.
MAT 5:37 Ta saá tá káꞌa̱n ndó, káchí ndó saá: “Kasa ndivi yó chiño yóꞌo”, ta saá xíni̱ ñóꞌó kasa ndivi ndó ña; tá káꞌa̱n ndó, káchí ndó saá: “O̱n vása kasa ndivi yó ñayóꞌo”, ta saá o̱n kasa ndivi ndó ña. O̱n vása xíni̱ ñóꞌó chinóo ndó ka̱ꞌa̱n ndó inka̱ to̱ꞌon ña kandixa ni̱vi ndóꞌó, chi inka̱ to̱ꞌon ña chinóo ndó va̱xi ña si̱ni̱ ñandiva̱ꞌa ―káchí ta̱Jesús.
MAT 5:38 Ta tuku káchí ta̱Jesús saá xíꞌin ni̱vi: ―Xa xi̱ni̱ so̱ꞌo ndó ña ni̱ka̱ꞌa̱n namaestro xi̱na̱ꞌá, káchí na saá: “Tá yóo ñii ta̱a sa̱takuéꞌe̱ ra nduchu̱ no̱o̱ inka̱ ta̱a, ta yóo nda̱yí ñii ki̱ꞌva saá satakuéꞌe̱ na nduchu̱ no̱o̱ mi̱i ra. Tá yóo ñii ta̱a ka̱ni ra yuꞌu̱ inka̱ ta̱a ta ta̱yóꞌo na̱kava ñii no̱ꞌo ra, ta yóo nda̱yí ñii ki̱ꞌva saá kani na yuꞌu̱ ra ta nakava ñii no̱ꞌo mi̱i ra”, káchí namaestro.
MAT 5:39 Ta yi̱ꞌi̱ káꞌa̱n i̱ xíꞌin ndó, o̱n ndikó niꞌi ndó ña o̱n váꞌa xíꞌin ni̱vi na sa̱takuéꞌe̱ ndóꞌó. Tá káni ni̱vi xa̱ꞌnda̱ ndaꞌa̱ na no̱o̱ ñii ndó, ta o̱n kani táꞌan ndó xíꞌin na, ta va̱ꞌa ka̱ taxi ndó ná kani na inka̱ táꞌví no̱o̱ ndó.
MAT 5:40 Tá yóo ni̱vi káꞌa̱n kua̱chi na xa̱ꞌa̱ ndó no̱o̱ nachiño, ta kóni na kindaa na kotó ndó, ta va̱ꞌa ka̱ taxi ndó kotó ndó xíꞌin inka̱ tika̱chí ndó ndaꞌa̱ na.
MAT 5:41 Tá yóo ni̱vi kísa ndu̱xa̱ na xíꞌin ndó kuiso ndó ña̱ꞌa ña ko̱ꞌo̱n ndó xíꞌin na ñii kilómetro, ta va̱ꞌa ka̱ ko̱ꞌo̱n ndó xíꞌin na o̱vi̱ kilómetro.
MAT 5:42 Tá yóo ni̱vi ndúkú na ña̱ꞌa no̱o̱ ndó, ta va̱ꞌa taxi ndó ña ndúkú na ndaꞌa̱ na. Tá yóo ni̱vi ndúkú na ña satati ndó na, ta saá ndóꞌó, satati ndó na ―káchí ta̱Jesús.
MAT 5:43 Ta tuku káchí ta̱Jesús saá xíꞌin na: ―Xa xi̱ni̱ so̱ꞌo ndó ña ni̱ka̱ꞌa̱n namaestro xi̱na̱ꞌá, káchí na saá: “Kukiꞌvi ini ndó koni ndó natáꞌan ndó, ta kusaa̱ ini ndó koni ndó na sáa̱ ini xíni ndóꞌó”, káchí namaestro.
MAT 5:44 Ta yi̱ꞌi̱ káꞌa̱n i̱ xíꞌin ndó, kukiꞌvi ini ndó koni ndó na sáa̱ ini xíni ndóꞌó, ta ndukú ndó no̱o̱ Ndios ña keꞌé ra ñava̱ꞌa xíꞌin na sáta̱vi̱ chiꞌña ndóꞌó. Ta keꞌé ndó ñava̱ꞌa xíꞌin ni̱vi na o̱n xi̱in koni ndóꞌó, ta ka̱ꞌa̱n ndó xíꞌin Ndios xa̱ꞌa̱ ni̱vi na sáxo̱ꞌvi̱ ndóꞌó.
MAT 5:45 Tá kéꞌé ndó ñava̱ꞌa xíꞌin ni̱vi na sáa̱ ini xíni ndóꞌó, ta saá ni̱vi kunda̱a̱ ini na ndixa kúu ndó sa̱ꞌya Yivá yó Ndios, ta̱ yóo ñoyívi ni̱no. Chi Ndios kéꞌé ra ñava̱ꞌa xíꞌin ndiꞌi ni̱vi; chíndúꞌu̱ ra ña yeꞌe ño̱ꞌo no̱o̱ ni̱vi na o̱n váꞌa xíꞌin no̱o̱ ni̱vi na va̱ꞌa, ta sákoon ra sa̱vi̱ no̱o̱ ni̱vi na va̱ꞌa xíꞌin no̱o̱ ni̱vi na o̱n váꞌa.
MAT 5:46 Tá kíꞌvi ini ndó xíni ndó ndasaá kuiti ni̱vi na kíꞌvi ini xíni ndóꞌó, ta o̱n kundati ndó nakiꞌin ndó ñava̱ꞌa no̱o̱ Ndios, chi nda̱ ndiꞌi ni̱vi na káya si̱ꞌún xa̱ꞌa̱ nagobierno kíꞌvi ini nayóꞌo xíni na ni̱vi na kíꞌvi ini xíni ñaꞌá.
MAT 5:47 Tá káꞌa̱n ndó to̱ꞌon to̱ꞌó xíꞌin ndasaá kuiti natáꞌan ndó, ta, ¿yu kúu ka̱ ví ñava̱ꞌa kéꞌé ndó no̱o̱ inka̱ ni̱vi?, chi nda̱ ni̱vi na o̱n vása kándixa Ndios káꞌa̱n na to̱ꞌon to̱ꞌó xíꞌin táꞌan na.
MAT 5:48 Nda̱tán yóo Yivá yó Ndios ta̱va̱ꞌa, ta̱yi̱i̱, ta̱nda̱a̱, ñii ki̱ꞌva saá xíni̱ ñóꞌó kutaku̱ ndó ―káchí ta̱Jesús xíꞌin ni̱vi.
MAT 6:1 Ta tuku ni̱ka̱ꞌa̱n ta̱Jesús xíꞌin ni̱vi, káchí ra saá: ―Tá kéꞌé ndó ñava̱ꞌa ña kóni Ndios, ta kasa kuenda xíꞌin mi̱i ndó ña o̱n keꞌé ndó ñava̱ꞌa yóꞌo xa̱ꞌa̱ ña koto inka̱ ni̱vi. Saá chi tá ndasaá kuiti kéꞌé ndó ñava̱ꞌa xa̱ꞌa̱ ña kanóo va̱ꞌa to̱ꞌon ndó no̱o̱ inka̱ ni̱vi, ta saá Yivá yó Ndios, ta̱ yóo ñoyívi ni̱no, o̱n taxi ra nda̱ ñii ñava̱ꞌa ndaꞌa̱ ndó.
MAT 6:2 Ta saá, tá sáníꞌi ndó si̱ꞌún ndaꞌa̱ nandáꞌví, ta o̱n ka̱ꞌa̱n ndoso ndó xíꞌin ndiꞌi ni̱vi ña kéꞌé ndó saá. Chi ni̱vi na o̱vi̱ yuꞌu̱, tá sáníꞌi na si̱ꞌún ndaꞌa̱ nandáꞌví, ta káꞌa̱n ndoso na xíꞌin ndiꞌi na ndóo veꞌe ño̱ꞌo sinagoga, ta káꞌa̱n ndoso na xíꞌin ni̱vi yichi̱, chi kóni na ña kasa to̱ꞌó ñaꞌá na, saá chi kéꞌé na ñava̱ꞌa xíꞌin nandáꞌví. Ndixa káꞌa̱n i̱ xíꞌin ndó, ñato̱ꞌó ña nákiꞌin na o̱vi̱ yuꞌu̱ ndaꞌa̱ inka̱ ni̱vi xa̱ꞌa̱ ña chíndeé na nandáꞌví, kúu ñii la̱á kuiti ñava̱ꞌa nakiꞌin na; saá chi o̱n ko̱ó ka̱ ñava̱ꞌa nakiꞌin na ki̱vi̱ ña va̱xi no̱o̱ Ndios.
MAT 6:3 Ta saá ndóꞌó, tá sáníꞌi ndó si̱ꞌún ndaꞌa̱ nandáꞌví, ta va̱ꞌa ka̱ ña o̱n koni̱ nda̱ ñii ni̱vi yukía̱ taxi ndó, vará natáꞌan ndó kúu na, ta o̱n ndato̱ꞌon ndó xíꞌin na,
MAT 6:4 ta saníꞌi seꞌé ndó ña̱ꞌa ndaꞌa̱ nandáꞌví. Ta saá Yivá yó Ndios, ta̱ xíto ña kéꞌé seꞌé ndó, taxi ra ñava̱ꞌa ndaꞌa̱ ndó xa̱ꞌa̱ ña sa̱níꞌi ndó ―káchí ta̱Jesús.
MAT 6:5 Ta káchí ta̱Jesús saá xíꞌin na: ―Tá káꞌa̱n ndó xíꞌin Ndios, ta o̱n keꞌé ndó nda̱tán kéꞌé ni̱vi na o̱vi̱ yuꞌu̱. Chi nayóꞌo kúsii̱ ní ini na yíta na no̱o̱ xíto ndiꞌi ni̱vi veꞌe ño̱ꞌo sinagoga, án yíta na yichi̱ no̱o̱ xíto kua̱ꞌa̱ ní ni̱vi ña káꞌa̱n na xíꞌin Ndios. Ta ndixa káꞌa̱n i̱ xíꞌin ndó, ñato̱ꞌó ña nákiꞌin na o̱vi̱ yuꞌu̱ ndaꞌa̱ inka̱ ni̱vi xa̱ꞌa̱ ña káꞌa̱n na xíꞌin Ndios, kúu ñii la̱á kuiti ñava̱ꞌa nakiꞌin na; saá chi o̱n ko̱ó ka̱ ñava̱ꞌa nakiꞌin na no̱o̱ Ndios.
MAT 6:6 Ta ndóꞌó, tá kóni ndó ka̱ꞌa̱n ndó xíꞌin Ndios, ta ki̱ꞌvi ndó ini veꞌe ndó, ta nakasi ndó yéꞌé ndó, ta saá ka̱ꞌa̱n ndó xíꞌin Ndios. Ta Yivá yó Ndios, ta̱a ta̱ o̱n vása kúchiño ndó koto ndó xíꞌin nduchu̱ no̱o̱ ndó, xíto ra ña kéꞌé seꞌé ndó, ta taxi ra ñava̱ꞌa ndaꞌa̱ ndó xa̱ꞌa̱ ña káꞌa̱n ndó xíꞌin ra.
MAT 6:7 ’Tá káꞌa̱n ndó xíꞌin Ndios, ta o̱n ka̱ꞌa̱n ndó to̱ꞌon ña o̱n vása ndáya̱ꞌví, nda̱tán káꞌa̱n ni̱vi na o̱n vása ndíko̱n Ndios, chi xáni si̱ni̱ na Ndios koni̱ so̱ꞌo ra na xa̱ꞌa̱ ña kua̱ꞌa̱ ní to̱ꞌon káꞌa̱n na.
MAT 6:8 O̱n váꞌa ka̱ꞌa̱n ndó xíꞌin Ndios nda̱tán káꞌa̱n nayóꞌo, chi Yivá yó Ndios xíni̱ va̱ꞌa ra yu kúu ña xíni̱ ñóꞌó no̱o̱ ndó ta ta̱ꞌán ka̱ ndukú ndó ña no̱o̱ ra ―káchí ta̱Jesús xíꞌin na.
MAT 6:9 Ta tuku káchí ra saá: ―Tá káꞌa̱n ndó xíꞌin Ndios, saá kachí ndó: Tata Yivá yó, ta̱ yóo ñoyívi ni̱no, ná kanóo síkón ní ñato̱ꞌó ún.
MAT 6:10 Ná kama kixaa̱ ki̱vi̱ kaꞌnda chiño ún no̱o̱ ndiꞌi ni̱vi. Nda̱tán yóo ñoyívi ni̱no kísa ndivi ndiꞌi na ña kóni ún, ñii ki̱ꞌva saá ñoyívi yóꞌo ná kasa ndivi ndiꞌi ni̱vi ña kóni ún.
MAT 6:11 Ndiꞌi saá ki̱vi̱ taxi ún ña xíni̱ ñóꞌó kuxu ndi̱.
MAT 6:12 Ta kasa káꞌno ini ún xa̱ꞌa̱ kua̱chi ndi̱, nda̱tán kísa káꞌno ini mi̱i ndi̱ xa̱ꞌa̱ ni̱vi na kéꞌé ña o̱n váꞌa xíꞌin ndi̱.
MAT 6:13 Tá xóꞌvi̱ ndi̱ tondóꞌó, ta chindeé ún ndi̱ꞌi̱ ña o̱n ki̱ꞌvi ndi̱ kua̱chi, ta saka̱ku ún ndi̱ꞌi̱ no̱o̱ ndiꞌi ña o̱n váꞌa. Chi yóꞌó kúu ta̱ xáꞌnda chiño, yóꞌó kúu ta̱ kómí ndee̱, ta ndiꞌi ni̱vi kasa káꞌno na yóꞌó ndiꞌi saá ki̱vi̱ ña va̱xi. Saá ná koo ña. Saá ka̱ꞌa̱n ndó xíꞌin Ndios ―káchí ta̱Jesús xíꞌin na.
MAT 6:14 Ta káchí ka̱ ra saá xíꞌin na: ―Tá kasa káꞌno ini ndó xa̱ꞌa̱ ni̱vi na kéꞌé ñandiva̱ꞌa xíꞌin ndó, ta saá Yivá yó Ndios, ta̱ yóo ñoyívi ni̱no, kasa káꞌno ini ra xa̱ꞌa̱ ndó.
MAT 6:15 Tá o̱n kasa káꞌno ini ndó xa̱ꞌa̱ kua̱chi ni̱vi, ta saá Yivá yó Ndios o̱n kasa káꞌno ini ra xa̱ꞌa̱ kua̱chi ndó ―káchí ta̱Jesús.
MAT 6:16 Ta káchí ta̱Jesús xíꞌin na: ―Tá yóo soꞌon ndó ña kasa to̱ꞌó ndó Ndios, ta o̱n ndasa chuchú ndó no̱o̱ ndó, nda̱tán yóo no̱o̱ ni̱vi na o̱vi̱ yuꞌu̱, chi nayóꞌo sánáꞌa na ña chuchú no̱o̱ na, ña kunda̱a̱ ini inka̱ ni̱vi ña yóo soꞌon na. Ndixa káꞌa̱n i̱ xíꞌin ndó, ñato̱ꞌó ña nákiꞌin na o̱vi̱ yuꞌu̱ ndaꞌa̱ inka̱ ni̱vi xa̱ꞌa̱ ña yóo soꞌon na, kúu ñii la̱á kuiti ñava̱ꞌa nakiꞌin na; saá chi o̱n ko̱ó ka̱ ñava̱ꞌa nakiꞌin na no̱o̱ Ndios.
MAT 6:17 Ta ndóꞌó, tá yóo soꞌon ndó, ta nakata ndó no̱o̱ ndó, ta nachoꞌon ndó si̱ni̱ ndó.
MAT 6:18 Ta saá ni̱vi o̱n kunda̱a̱ ini na ña yóo soꞌon ndó. Ta Yivá yó Ndios, ta̱a ta̱ o̱n vása kúchiño ndó koto ndó xíꞌin nduchu̱ no̱o̱ ndó, xíto ra ña kéꞌé seꞌé ndó, ta taxi ra ñava̱ꞌa ndaꞌa̱ ndó xa̱ꞌa̱ ña yóo soꞌon ndó ―káchí ta̱Jesús xíꞌin na.
MAT 6:19 Ta tuku káchí ta̱Jesús saá xíꞌin na: ―O̱n ndukú ndó taan va̱ꞌa ndó ñakuíká ñoyívi yóꞌo, chi ñoyívi yóꞌo yóo tikisin xáxi ndiꞌi rí ña, ta inka̱ ñakuíká kivi kuxéꞌé ña ta ndiꞌi xa̱ꞌa̱ ña, án nakuíꞌná kivi ki̱ꞌvi na veꞌe ndó ta kasa kuíꞌná na ñakuíká ndó.
MAT 6:20 Va̱ꞌa ka̱ kasa ndivi ndó ndiꞌi ña kóni Ndios, ta saá kukomí ndó ñakuíká ndinoꞌo ñoyívi ni̱no, chi ñoyívi ni̱no o̱n ko̱ó tikisin, ni o̱n kuxéꞌé ña̱ꞌa, ni nakuíꞌná o̱n ki̱ví kasa kuíꞌná na ñakuíká ndinoꞌo ña yóo ñoyívi ni̱no.
MAT 6:21 Saá chi no̱o̱ ñóꞌo ñakuíká kómí ndó, kán yóo níma̱ ndó xíꞌin si̱ni̱ ndó ―káchí ta̱Jesús.
MAT 6:22 Ta tuku ni̱ka̱ꞌa̱n ta̱Jesús xíꞌin ni̱vi, káchí ra saá: ―Nda̱tán yóo ñoꞌo̱ ña yéꞌe, saá yóo nduchu̱ no̱o̱ yó. Tá va̱ꞌa yóo nduchu̱ no̱o̱ ndó, ta va̱ꞌa yéꞌe ndiꞌi ini ndó, saá va̱ꞌa kunda̱a̱ ini ndó ñanda̱a̱.
MAT 6:23 Tá o̱n vása va̱ꞌa yóo nduchu̱ no̱o̱ ndó, ta naa ní ini ndó. Saá chi xáni si̱ni̱ ndó xíka ndó xíꞌin ñoꞌo̱ yéꞌe, ta o̱n si̱ví ñanda̱a̱ kúu ña. Ta saá, ¡nda̱chun naa ní ini ndó! ―káchí ta̱Jesús.
MAT 6:24 Ta tuku káchí ta̱Jesús saá xíꞌin na: ―Nda̱ ñii ta̱a o̱n ki̱ví kasa chiño ra no̱o̱ o̱vi̱ patrón. Tá yóo o̱vi̱ patrón ra, ta kivi kukiꞌvi ini ra koni ra ñii ra, ta kusaa̱ ini ra koni ra ta̱ inka̱. Ta kivi kusii̱ ini ra kasa chiño ra xíꞌin ñii ra, ta o̱n kuaꞌa ra kasa chiño ra xíꞌin ta̱ inka̱. To̱ꞌon yóꞌo káchí ña saá: Tá Ndios kúu ta̱ xáꞌnda chiño no̱o̱ yó, ta o̱n ki̱ví taxi yó kaꞌnda chiño si̱ꞌún no̱o̱ yó ―káchí ta̱Jesús.
MAT 6:25 Ta tuku káchí ta̱Jesús saá xíꞌin na: ―Ta káꞌa̱n i̱ xíꞌin ndó, o̱n kundiꞌi ini ndó xa̱ꞌa̱ ña xíni̱ ñóꞌó kutaku̱ ndó, ni o̱n kundiꞌi ini ndó mí kixi ña kuxu ndó, ña koꞌo ndó, ni o̱n kundiꞌi ini ndó xa̱ꞌa̱ tiko̱to̱ ña kundixin ndó ñoyívi yóꞌo, saá chi níma̱ yó ndáya̱ꞌví ní ka̱ ña no̱o̱ ña xíxi yó, ta yi̱kí ko̱ñu yó ndáya̱ꞌví ní ka̱ ña no̱o̱ tiko̱to̱ yó.
MAT 6:26 Ta koto ndó ndasaá táku̱ tísaa, ni o̱n vása chíꞌi rí, ni o̱n vása nákaya rí ña xáxi rí, ni o̱n vása táan va̱ꞌa rí ña xáxi rí. Mi̱i Yivá yó Ndios, ta̱ yóo ñoyívi ni̱no, táxi ra ña xáxi tísaa yóꞌo. Ta ndóꞌó, ndáya̱ꞌví ní ka̱ ndó no̱o̱ tísaa.
MAT 6:27 Ta ndóꞌó, o̱n si̱ví xíꞌin ña ndíꞌi ní ini ndó kúu ña kúchiño ndó sakuaꞌno síkón ka̱ ndó xíꞌin mi̱i ndó, chi ñii la̱á Ndios kúu ta̱ xáꞌnda chiño ndasaá ki̱ꞌva síkón koo ndó.
MAT 6:28 ’¿Nda̱chun ndíꞌi ini ndó xa̱ꞌa̱ tiko̱to̱ ña xíni̱ ñóꞌó ndó? Koto ndó ndasaá livi ndáxaa yita ña yóo yuku̱; yita yóꞌo o̱n vása kísa chiño ña, ni o̱n vása kísa va̱ꞌa ña tiko̱to̱ ña.
MAT 6:29 Ta ndixa káꞌa̱n i̱ xíꞌin ndó, vará ta̱rey Salomón, ta̱kuíká ní xi̱kuu ra, ta xi̱komí ní ra kua̱ꞌa̱ ní tiko̱to̱ va̱ꞌa, ta yita ña yóo yuku̱ livi ní ka̱ ña no̱o̱ tiko̱to̱ va̱ꞌa ña xi̱ndixin ta̱yóꞌo.
MAT 6:30 Vará nda̱ loꞌo ki̱vi̱ táku̱ yita válí yuku̱, chi ñii ki̱vi̱ ndáxaa ña, ta inka̱ ki̱vi̱ ndáꞌva̱ ña, ta saá táan na ña ini xi̱to̱n ko̱ko̱ ña, ta Ndios ndáa ra ña, ta ndátón sákundixin ra ña. Ñayóꞌo sánáꞌa ndí Ndios ndáa va̱ꞌa ra ndóꞌó, chi ndóꞌó ndáya̱ꞌví ní ka̱ ndó no̱o̱ yita válí. ¿Nda̱chun loꞌo ní kándixa ndó Ndios ña kundaa ra ndóꞌó?
MAT 6:31 Ta saá o̱n kundiꞌi ini ndó, ta ni o̱n ka̱ꞌa̱n ndó, kachí ndó saá: “¿Mí kixi ña kuxu yó? ¿Mí kixi ña koꞌo yó? ¿Mí kixi ña kundixin yó?”, o̱n kachí ndó saá.
MAT 6:32 Chi ni̱vi na o̱n vása ndíko̱n Ndios kúu ni̱vi na ndíꞌi ní ini xa̱ꞌa̱ ñayóꞌo. Ta Yivá yó Ndios xíni̱ va̱ꞌa ra yu kúu ndiꞌi ña xíni̱ ñóꞌó yó.
MAT 6:33 Ta mi̱i ndó, ndinoꞌo ini ndó ná kundiko̱n ndó yichi̱ no̱o̱ xáꞌnda chiño Ndios, ta kasa ndivi ndó ndiꞌi ña kóni mi̱i ra, ta ndixa Ndios taxi ndiꞌi ra ña xíni̱ ñóꞌó ndaꞌa̱ ndó.
MAT 6:34 Ta saá o̱n kundiꞌi ní ini ndó xa̱ꞌa̱ ña koni̱ ñóꞌó no̱o̱ ndó ki̱vi̱ ña va̱xi. Ndiꞌi saá ki̱vi̱ kómí ndó tondíni, ta Ndios xíni̱ ra taxi ra ndiꞌi ña xíni̱ ñóꞌó ndaꞌa̱ ndó ki̱vi̱ vitin. Ta o̱n kundiꞌi ini ndó xa̱ꞌa̱ ki̱vi̱ taa̱n ―káchí ta̱Jesús xíꞌin ni̱vi.
MAT 7:1 Ta káchí ta̱Jesús saá xíꞌin na: ―O̱n ka̱ꞌa̱n ndó to̱ꞌon ña o̱n váꞌa xa̱ꞌa̱ inka̱ ni̱vi, saá chi kua̱chi kúu ña no̱o̱ Ndios, ta̱a ta̱ kasa nani xa̱ꞌa̱ ndiꞌi kua̱chi ni̱vi ñii ki̱vi̱ va̱xi.
MAT 7:2 Nda̱tán ka̱ꞌa̱n ndó to̱ꞌon ña o̱n váꞌa xa̱ꞌa̱ inka̱ ni̱vi, saá ka̱ꞌa̱n Ndios ña o̱n váꞌa xa̱ꞌa̱ ndó. Nda̱tán yóo ki̱ꞌva taxi ndó ndaꞌa̱ inka̱ ni̱vi, ta mi̱i ki̱ꞌva yóꞌo taxi Ndios ndaꞌa̱ ndó.
MAT 7:3 Nda̱tán yóo ni̱vi na kíꞌin va̱ꞌa kuenda ña nákaa̱ ñii mi̱ꞌí loꞌo nduchu̱ no̱o̱ ñani táꞌan na, ta o̱n vása kíꞌin na kuenda ña nákaa̱ ñii yito̱n káꞌno nduchu̱ no̱o̱ mi̱i na, ta saá yóo ndóꞌó, chi kíꞌin va̱ꞌa ndó kuenda ña kua̱chi loꞌo kéꞌé natáꞌan ndó, ta o̱n vása kíꞌin ndó kuenda ña kua̱chi káꞌno kéꞌé mi̱i ndó.
MAT 7:4 Tá ñii yito̱n káꞌno nákaa̱ nó nduchu̱ no̱o̱ ndó, ta o̱n váꞌa ka̱ꞌa̱n ndó xíꞌin ñani ndó, kachí ndó saá: “Taxi ún ná tava i̱ mi̱ꞌí loꞌo nákaa̱ nduchu̱ no̱o̱ ún”, kachí ndó.
MAT 7:5 Tá saá kéꞌé ndó, ta, ¡ni̱vi na o̱vi̱ yuꞌu̱ kúu ndóꞌó! Chi siꞌna xíni̱ ñóꞌó tava ndó yito̱n nákaa̱ nduchu̱ no̱o̱ ndó, ta saá kuchiño va̱ꞌa koto ndó ña tava ndó mi̱ꞌí loꞌo nákaa̱ nduchu̱ no̱o̱ ñani ndó.
MAT 7:6 ’O̱n taxi ndó ña̱ꞌa ñayi̱i̱ Ndios ndaꞌa̱ tí ina ko̱to̱ sandiꞌi rí xa̱ꞌa̱ ña, ta ndikó rí kaxi rí ndóꞌó. Ta o̱n kata ndó ñakuíká ndó no̱o̱ tíkini̱ ko̱to̱ kundo̱so̱ rí ña ―káchí ta̱Jesús xíꞌin na.
MAT 7:7 Ta tuku káchí ta̱Jesús saá xíꞌin na: ―O̱n sandakoo ndó ndúkú ndó ña xíni̱ ñóꞌó ndó no̱o̱ Ndios, saá chi ndixa taxi ra ña ndaꞌa̱ ndó. Ta ni o̱n sandakoo ndó nándukú ndó Ndios, saá chi ndixa naníꞌi ndó ra. Ta ni o̱n sandakoo ndó kána ndó yéꞌé yichi̱ Ndios, saá chi ndixa nakuiná ra ña ki̱ꞌvi ndó yichi̱ ra.
MAT 7:8 Chi ndiꞌi ni̱vi na ndúkú no̱o̱ Ndios ña xíni̱ ñóꞌó na, ta nakiꞌin na ña. Ta ndiꞌi ni̱vi na nándukú Ndios, naníꞌi na ra. Ta ndiꞌi ni̱vi na kána Ndios, ta nakuiná ra yéꞌé ra ña ki̱ꞌvi na yichi̱ ra.
MAT 7:9 ’Tá yóo ñii sa̱ꞌya ndó, tá ndúkú ra si̱ta̱ va̱ꞌa no̱o̱ ndó, ta o̱n ki̱ví taxi ndó yu̱u̱ ndaꞌa̱ ra, chi sa̱ꞌya ndó kúu ra.
MAT 7:10 Tá ndúkú ra ñii tia̱ká no̱o̱ ndó kuxu ra, ta o̱n ki̱ví taxi ndó ñii ko̱o̱ ndaꞌa̱ ra, chi sa̱ꞌya ndó kúu ra.
MAT 7:11 Vará ndóꞌó kúu ndó ni̱vi na o̱n váꞌa, ta saá ni, táxi ndó ñava̱ꞌa ndaꞌa̱ sa̱ꞌya ndó. Ta Yivá yó Ndios, ta̱ yóo ñoyívi ni̱no, kúu ra ta̱ va̱ꞌa ní ka̱ no̱o̱ ni̱vi, ta ndixa taxi ra ñava̱ꞌa ndaꞌa̱ ndiꞌi ni̱vi na ndukú ña no̱o̱ ra.
MAT 7:12 ’Ñii ki̱ꞌva nda̱tán kóni ndó keꞌé ni̱vi ñava̱ꞌa xíꞌin ndó, saá keꞌé ndó ñava̱ꞌa xíꞌin na. Tá kéꞌé ndó saá, ta kísa ndivi ndó ña ni̱ka̱ꞌa̱n nda̱yí Ndios ña ni̱taa ta̱Moisés xíꞌin to̱ꞌon ña ni̱taa naprofeta xi̱na̱ꞌá ―káchí ta̱Jesús.
MAT 7:13 Ta káchí tuku ta̱Jesús xíꞌin na: ―Ta xíni̱ ñóꞌó ndixa xaꞌa ndó ndee̱ ña ki̱ꞌvi ndó yéꞌé ña táñó ní ña ko̱ꞌo̱n ndó yichi̱ Ndios. Chi yóo inka̱ yichi̱ ña ndíka̱ ní, ta ndíka̱ ní kúu yéꞌé ña; ta yichi̱ yóꞌo kua̱ꞌa̱n ña no̱o̱ ndiꞌi xa̱ꞌa̱ ni̱vi, ta kua̱ꞌa̱ ní ni̱vi kua̱ꞌa̱n na yichi̱ yóꞌo.
MAT 7:14 Ta yichi̱ táñó ña kómí yéꞌé táñó, kúu ña kua̱ꞌa̱n no̱o̱ kutaku̱ ni̱vi xíꞌin Ndios ndiꞌi saá ki̱vi̱, ta loꞌo ní ni̱vi kúu na náníꞌi yichi̱ táñó yóꞌo ta ndíko̱n na ña ―káchí ta̱Jesús.
MAT 7:15 Ta tuku káchí ta̱Jesús saá xíꞌin na: ―Koto va̱ꞌa ndó chi yóo naprofeta vatá. Xáni ini ndó nava̱ꞌa kúu na xa̱ꞌa̱ ña livi ní to̱ꞌon sánáꞌa na, ta o̱n xíni ndó ndí ña o̱n váꞌa yóo ini na, chi kóni na sandáꞌví na ndóꞌó.
MAT 7:16 Koto ndó yukía̱ kéꞌé na, tá yóo ña o̱n váꞌa kéꞌé na, ta saá kunda̱a̱ ini ndó o̱n si̱ví na sánáꞌa to̱ꞌon Ndios kúu na. Nda̱ ñii ni̱vi o̱n ki̱ví kaꞌnda na tíuva ndaꞌa̱ tón ñiño̱, ni o̱n ki̱ví kaꞌnda na tíhigo ndaꞌa̱ tón viꞌnda̱.
MAT 7:17 Ndiꞌi yito̱n tón va̱ꞌa, kóon kui̱ꞌi tí va̱ꞌa ndaꞌa̱ nó, ta ndiꞌi yito̱n tón o̱n váꞌa, kóon kui̱ꞌi tí o̱n váꞌa ndaꞌa̱ nó.
MAT 7:18 Nda̱ ñii yito̱n tón va̱ꞌa, o̱n ki̱ví koon kui̱ꞌi tí o̱n váꞌa ndaꞌa̱ nó. Ta nda̱ ñii yito̱n tón o̱n váꞌa, o̱n ki̱ví koon kui̱ꞌi tí va̱ꞌa ndaꞌa̱ nó.
MAT 7:19 Ta ta̱a ta̱ kómí yito̱n, ta̱yóꞌo kaꞌnda ra ndiꞌi yito̱n tón kóon kui̱ꞌi tí o̱n váꞌa ndaꞌa̱, ta chikaa̱ ra nó no̱o̱ ñoꞌo̱ ko̱ko̱ nó.
MAT 7:20 Nda̱tán yóo yito̱n xíꞌin kui̱ꞌi nó, saá yóo ni̱vi xíꞌin ña kéꞌé na. Ta saá nakoni ndó ni̱vi na sánáꞌa ñavatá, chi kéꞌé na ña o̱n váꞌa ―káchí ta̱Jesús xíꞌin na.
MAT 7:21 Ta káchí tuku ta̱Jesús saá xíꞌin na: ―Tá yóo ni̱vi na káꞌa̱n xíꞌin i̱: “Yóꞌó kúu ta̱Káꞌno ta̱ xáꞌnda chiño no̱o̱ ndi̱”, káchí na xíꞌin i̱, ta o̱n si̱ví ndiꞌi ni̱vi na káꞌa̱n to̱ꞌon yóꞌo kúu na kúchiño ki̱ꞌvi no̱o̱ xáꞌnda chiño Ndios. Ndasaá ni̱vi na kísa ndivi ña kóni Yivá i̱ Ndios, ta̱ yóo ñoyívi ni̱no, nayóꞌo kúu na kúchiño ki̱ꞌvi na yichi̱ ra.
MAT 7:22 Ki̱vi̱ ña va̱xi tá kasa nani Ndios xa̱ꞌa̱ kua̱chi ni̱vi, ta kua̱ꞌa̱ ní ni̱vi kachí na saá xíꞌin i̱: “Tata, Tata, ndíso ndi̱ to̱ꞌon ni̱xa̱ꞌa̱n ndi̱ ta ni̱ka̱ꞌa̱n ndoso ndi̱ to̱ꞌon ún no̱o̱ ni̱vi, ta xíꞌin to̱ꞌon ún ta̱va ndi̱ ñaníma̱ ndiva̱ꞌa, ta xíꞌin to̱ꞌon ún kua̱ꞌa̱ ní milagro ke̱ꞌé ndi̱ no̱o̱ ni̱vi”, kachí na.
MAT 7:23 Ta yi̱ꞌi̱ ndakuii̱n i̱, kachí i̱ xíꞌin nayóꞌo: “O̱n si̱ví na ndíko̱n yi̱ꞌi̱ kúu ndó, kutaꞌa ndó no̱o̱ i̱, chi na ndiva̱ꞌa kúu ndóꞌó”, kachí i̱ xíꞌin na ―káchí ta̱Jesús xíꞌin ni̱vi.
MAT 7:24 Ta káchí tuku ta̱Jesús saá xíꞌin na: ―Nda̱tán yóo ñii ta̱a ta̱ ndíchí ní si̱ni̱, ta ta̱yóꞌo va̱ꞌa kísa va̱ꞌa ra veꞌe ra sa̱ta̱ yu̱u̱ chée kútu̱, saá yóo ni̱vi na xíni̱ so̱ꞌo to̱ꞌon i̱, ta kísa ndivi na ña káꞌa̱n i̱ xíꞌin na.
MAT 7:25 Ta ndeé ní kóon sa̱vi̱, ta xáꞌno ní yu̱ta, ta xa̱ꞌa̱ veꞌe ta̱yóꞌo ndeé ní káni takuií, ta saá ndeé ní káni ta̱chi̱ veꞌe ra, ta veꞌe yóꞌo o̱n vása ní‑nakava ña, chi xa̱ꞌa̱ veꞌe yóꞌo nákaa̱ kútu̱ ña sa̱ta̱ yu̱u̱ chée.
MAT 7:26 Nda̱tán yóo ñii ta̱a ta̱ o̱n vása ndíchí si̱ni̱, ta ta̱yóꞌo kísa va̱ꞌa ra veꞌe ra no̱o̱ yóo yo̱tí vitá, saá yóo ni̱vi na xíni̱ so̱ꞌo to̱ꞌon ña káꞌa̱n i̱, ta o̱n vása kísa ndivi na ña.
MAT 7:27 Ta ndeé ní kóon sa̱vi̱, ta xáꞌno ní yu̱ta, ta̱nda̱ xa̱ꞌa̱ veꞌe ta̱yóꞌo ndeé ní káni takuií, ta ndeé ní káni ta̱chi̱ veꞌe yóꞌo, ta saá o̱n vása ní‑kundeé ña, ta na̱kava ña ta ndi̱ꞌi xa̱ꞌa̱ ña ―káchí ta̱Jesús xíꞌin ni̱vi.
MAT 7:28 Tá ta̱Jesús ndi̱ꞌi ni̱ka̱ꞌa̱n ra xíꞌin na, ta na̱kaꞌnda ini ndiꞌi ni̱vi xa̱ꞌa̱ ña xíni̱ so̱ꞌo na ña sánáꞌa ra,
MAT 7:29 chi sánáꞌa ra na nda̱tán sánáꞌa ñii ta̱a ta̱ kómí nda̱yí, ta inka̱ namaestro na sánáꞌa nda̱yí Ndios, nayóꞌo sánáꞌa na nda̱tán sánáꞌa ni̱vi na o̱n vása kómí nda̱yí.
MAT 8:1 Ta saá ke̱e ta̱Jesús ta va̱xi noo ra xi̱ki̱, ta kua̱ꞌa̱ ní ni̱vi xi̱kundiko̱n na sa̱ta̱ ra.
MAT 8:2 Ta ki̱xaa̱ ñii ta̱a ta̱ ndeé ní ndóꞌo kue̱ꞌe̱ táꞌyí ña na̱ní lepra. Ki̱xaa̱ ra xi̱kuxítí ra no̱o̱ ta̱Jesús, ta káchí ra saá xíꞌin ra: ―Tata, tá kóni ún, ta sandaꞌa ún yi̱ꞌi̱ no̱o̱ kue̱ꞌe̱ ña ndóꞌo i̱ ―káchí ta̱ ndeé ndóꞌo xíꞌin ta̱Jesús.
MAT 8:3 Ta ta̱Jesús chi̱nóo ra ndaꞌa̱ ra so̱ko̱ ta̱yóꞌo, ta ni̱ka̱ꞌa̱n ra: ―Kóni i̱ chindeé i̱ yóꞌó. ¡Ndaꞌa ún! ―káchí ta̱Jesús xíꞌin ra. Ta xa̱ndi̱ko̱n sa̱ña kue̱ꞌe̱ táꞌyí xíꞌin ra, ta ndu̱va̱ꞌa ra.
MAT 8:4 Ta saá ni̱ka̱ꞌa̱n ta̱Jesús xíꞌin ra: ―O̱n ndato̱ꞌon ún xíꞌin nda̱ ñii ni̱vi. Ta vitin ko̱ꞌo̱n ún no̱o̱ ta̱su̱tu̱ ná koto ra yóꞌó ña kunda̱a̱ ini ra xa ni̱ndaꞌa ún. Ta kuniꞌi ún ndiꞌi ñasóko̱ ña xáꞌnda chiño nda̱yí Ndios ña ni̱taa ta̱Moisés, ta taxi ún ñayóꞌo ndaꞌa̱ Ndios ña kunda̱a̱ ini ni̱vi xa ni̱ndaꞌa ún ―káchí ta̱Jesús xíꞌin ra.
MAT 8:5 Ta saá ta̱Jesús ni̱ki̱ꞌvi ra ñoo Capernaum. Ta ñoo yóꞌo yóo ñii ta̱ñoo Roma, ta ndíso chiño ra xíꞌin ñii ciento natropa, ta ki̱xaa̱ ra no̱o̱ ta̱Jesús, xa̱ku ndáꞌví ra,
MAT 8:6 káchí ra saá xíꞌin ra: ―Tata, yóo ñii ta̱a ta̱ kísa chiño no̱o̱ i̱, ta ndeé ní ndóꞌo ra, kándúꞌu̱ ra veꞌe i̱, o̱n ki̱ví kanda ra, ta xóꞌvi̱ ní ra.
MAT 8:7 Ta ni̱ka̱ꞌa̱n ta̱Jesús xíꞌin ra: ―Ko̱ꞌo̱n i̱ xíꞌin ún veꞌe ún ña sandaꞌa i̱ ra.
MAT 8:8 Ta nda̱kuii̱n ta̱ ndíso chiño xíꞌin natropa, káchí ra saá: ―Tata, yóꞌó kúu ta̱ káꞌno ní no̱o̱ i̱, ta yi̱ꞌi̱ kúu ta̱ ni̱no̱ ní no̱o̱ ún, ña̱kán o̱n vása va̱ꞌa ko̱ꞌo̱n ún veꞌe i̱. Chi kómí ún nda̱yí ña kuiti kaꞌnda chiño ún no̱o̱ kue̱ꞌe̱, ta nduva̱ꞌa ta̱ kísa chiño no̱o̱ i̱.
MAT 8:9 Kúnda̱a̱ ini i̱ xa̱ꞌa̱ nda̱yí, chi yóo na xáꞌnda chiño no̱o̱ i̱, ta kísa ndivi i̱ ña káꞌa̱n na xíꞌin i̱; ta yi̱ꞌi̱ xáꞌnda chiño i̱ no̱o̱ inka̱ natropa, ta kísa ndivi na ña káꞌa̱n i̱. Tá yi̱ꞌi̱ káꞌa̱n i̱ xíꞌin ñii ta̱tropa ña ko̱ꞌo̱n ra, ta saá kua̱ꞌa̱n ra. Tá kána i̱ inka̱ ra, ta saá va̱xi ra. Tá káꞌa̱n i̱ xíꞌin ta̱ xíka chiño no̱o̱ i̱ kasa ndivi ra ñii chiño, ta kísa ndivi ra ña ―káchí ra xíꞌin ta̱Jesús.
MAT 8:10 Ta ta̱Jesús na̱kaꞌnda ini ra xíni̱ so̱ꞌo ra to̱ꞌon yóꞌo, ta ni̱ka̱ꞌa̱n ra xíꞌin ni̱vi na ndóo xíꞌin ra: ―Ndixa káꞌa̱n i̱ xíꞌin ndó, ndiꞌi saá ñoo Israel ta̱ꞌán nakutáꞌan i̱ xíꞌin ñii ta̱a ta̱ kándixa Ndios nda̱tán kándixa ta̱yóꞌo, ta ni o̱n si̱ví ta̱judío kúu ra.
MAT 8:11 Káꞌa̱n i̱ xíꞌin ndó, ta va̱xi ñii ki̱vi̱ ka̱ꞌa̱n Ndios viko̱ ñoyívi ni̱no, ta kixaa̱ kua̱ꞌa̱ ní ni̱vi, na kixi no̱o̱ va̱xi kana ño̱ꞌo, ta inka̱ na kixi no̱o̱ kua̱n ke̱tá ño̱ꞌo, ta kixaa̱ na va̱xi ndiꞌi saá xiiña ñoyívi. Ta kundo̱o na kuxu na xíꞌin naxi̱i̱ síkuá yó ta̱Abraham, ta̱Isaac xíꞌin ta̱Jacob.
MAT 8:12 Najudío kúu na siꞌna chi̱tóni̱ Ndios kundo̱o na xíꞌin ra viko̱ ñoyívi ni̱no, ta kua̱ꞌa̱ ní nayóꞌo o̱n xi̱in na kandixa na Ndios. Ta Ndios o̱n taxi ra ki̱ꞌvi na o̱n vása kándixa ñaꞌá kuxu na no̱o̱ yóo viko̱, ta ko̱ꞌo̱n na no̱o̱ yóo yavi̱ naa, no̱o̱ kuaku ní na, no̱o̱ ndeé ní xo̱ꞌvi̱ na ―káchí ta̱Jesús xíꞌin ni̱vi.
MAT 8:13 Ta ni̱ka̱ꞌa̱n ta̱Jesús xíꞌin ta̱ ndíso chiño xíꞌin natropa, káchí ra saá: ―Vitin va̱ꞌa, noꞌo̱ ún veꞌe ún. Ta xa ndu̱va̱ꞌa ta̱ kísa chiño no̱o̱ ún xa̱ꞌa̱ ña kándixa ún yi̱ꞌi̱ ―káchí ta̱Jesús. Ta mi̱i hora ni̱ka̱ꞌa̱n ta̱Jesús ñayóꞌo, ndu̱va̱ꞌa ta̱ ndeé ndóꞌo.
MAT 8:14 Ta saá kua̱ꞌa̱n ta̱Jesús veꞌe ta̱Pedro. Ta ni̱xaa̱ ra ta xi̱ni ra ñaꞌa̱ ñási̱so ta̱Pedro, kándúꞌu̱ ñá no̱o̱ xi̱to, ndeé ní ndóꞌo ñá kue̱ꞌe̱ kaꞌni̱.
MAT 8:15 Ta chi̱nóo ra ndaꞌa̱ ra sa̱ta̱ ndaꞌa̱ ñá, ta xa̱ndi̱ko̱n sa̱ña kue̱ꞌe̱ xíꞌin ñá ta ndu̱va̱ꞌa ñá. Ta saá nda̱koo ñá, ta ki̱xáꞌá ñá kísa ndivi ñá ña kuxu na.
MAT 8:16 Tá xikuaa kua̱ꞌa̱n kuñoó kúu ña, ta kua̱ꞌa̱ ní ni̱vi kua̱ꞌa̱n na xíꞌin natáꞌan na no̱o̱ ta̱Jesús; sava na kómí níma̱ ndiva̱ꞌa. Ta sava na kómí inka̱ no̱o̱ kue̱ꞌe̱. Ta ta̱Jesús xa̱ꞌnda chiño ra no̱o̱ ndiꞌi ñaníma̱ ndiva̱ꞌa kee ña, ta ta̱va ra ña, ta saá tuku sa̱ndúva̱ꞌa ra ndiꞌi na kómí inka̱ no̱o̱ kue̱ꞌe̱.
MAT 8:17 Ña ke̱ꞌé ra ndiꞌi ñayóꞌo kúu ña ki̱sa ndivi ra ña ni̱taa ta̱profeta Isaías xi̱na̱ꞌá xa̱ꞌa̱ ta̱a ta̱ tiꞌví Ndios ñoyívi yóꞌo, ka̱chí ra saá: “Ki̱ndaa ra ndiꞌi kue̱ꞌe̱ ña xóꞌvi̱ yó, ta ndu̱va̱ꞌa yó”, ka̱chí ta̱Isaías xi̱na̱ꞌá.
MAT 8:18 Ta xi̱ni ta̱Jesús kua̱ꞌa̱ ní ni̱vi xi̱no nduu na no̱o̱ ra, ta ni̱ka̱ꞌa̱n ra xíꞌin naxíka xíꞌin ra, káchí ra saá: ―Ná koꞌyo̱ inka̱ xiiña no̱o̱ mi̱ni.
MAT 8:19 Ta saá ki̱xaa̱ ñii ta̱maestro ta̱ sánáꞌa nda̱yí Ndios, ta ni̱ka̱ꞌa̱n ra xíꞌin ta̱Jesús, káchí ra saá: ―Tata, kundiko̱n i̱ sa̱ta̱ ún, nda̱ mí ko̱ꞌo̱n ún ta ko̱ꞌo̱n i̱ xíꞌin ún ―káchí ra.
MAT 8:20 Ta nda̱kuii̱n ta̱Jesús, káchí ra saá: ―Tíñokuii kómí rí kavua̱ no̱o̱ kísi̱n rí, ta tísaa kómí rí ta̱ka̱ rí ndaꞌa̱ yito̱n no̱o̱ kísi̱n rí, ta yi̱ꞌi̱, ta̱a ta̱ ki̱xi no̱o̱ Ndios, o̱n ko̱ó veꞌe i̱ no̱o̱ ku̱su̱n i̱ ―káchí ta̱Jesús xíꞌin ra.
MAT 8:21 Ta inka̱ ta̱ ndíko̱n xíni̱ so̱ꞌo ña sánáꞌa ta̱Jesús, ni̱ka̱ꞌa̱n ra saá xíꞌin ra: ―Tata, kóni i̱ kundiko̱n i̱ yóꞌó. Ta siꞌna taxi ún ña kundati i̱ nda̱ ná kivi̱ yivá i̱, ta sandúxu̱n i̱ ra, ta saá kundiko̱n i̱ yichi̱ ún ―káchí ra.
MAT 8:22 Ta ni̱ka̱ꞌa̱n ta̱Jesús xíꞌin ra, káchí ra saá: ―Ni̱vi na o̱n vása ndinoꞌo táku̱ no̱o̱ Ndios, va̱ꞌa sandúxu̱n na natáꞌan na nandi̱í. Ta yóꞌó, xíni̱ ñóꞌó kundiko̱n ún yi̱ꞌi̱ ―káchí ta̱Jesús xíꞌin ra.
MAT 8:23 Ta saá ni̱ki̱ꞌvi ta̱Jesús ini tón barco xíꞌin naxíka xíꞌin ra.
MAT 8:24 Ta ki̱xáꞌá ndeé ní káni ta̱chi̱ naꞌá no̱o̱ takuií, ta ki̱xáꞌá nákutú takuií ini tón barco. Ta ta̱Jesús kándúꞌu̱ ra kísi̱n ra ini tón barco.
MAT 8:25 Ta naxíka xíꞌin ra sa̱nakáxín na ini ra, ta ni̱ka̱ꞌa̱n na xíꞌin ra: ―Tata, ¡saka̱ku ún ndi̱ꞌi̱! ¡Yi̱yo ní ka̱ꞌa̱ ndiꞌi yó xíꞌin takuií, chi kua̱n ke̱tá tón barco ini mi̱ni!
MAT 8:26 Ta ni̱ka̱ꞌa̱n ta̱Jesús xíꞌin na: ―¿Nda̱chun yíꞌví ní ndó? ¿Nda̱chun o̱n vása kándixa ndó Ndios ndáa ra ndóꞌó? Ta nda̱koo ta̱Jesús, ta xa̱ꞌnda chiño ra no̱o̱ ta̱chi̱ naꞌá xíꞌin takuií mi̱ni. Ta saá ku̱tásin ta̱chi̱ naꞌá xíꞌin takuií mi̱ni, ñii ya̱a̱ ya̱a̱ ku̱u.
MAT 8:27 Ta na̱kaꞌnda ní ini na, ta ni̱nda̱ka̱ to̱ꞌon táꞌan na: ―¿Yu kúu ta̱yóꞌo? ¡Chi nda̱ ta̱chi̱ naꞌá xíꞌin takuií mi̱ni xíni̱ so̱ꞌo to̱ꞌon káꞌa̱n ra! ―káchí na.
MAT 8:28 Ta ni̱xaa̱ ta̱Jesús inka̱ táꞌví yuꞌu̱ mi̱ni no̱o̱ ndóo nañoo Gadara. Ta o̱vi̱ ta̱a ta̱ kómí níma̱ ndiva̱ꞌa ki̱xaa̱ na no̱o̱ ra. Ta o̱vi̱ ta̱yóꞌo sa̱kán ke̱e na kavua̱ no̱o̱ ndúxu̱n nandi̱í, chi kavua̱ yóꞌo táku̱ nata̱a yóꞌo. Kue̱ꞌe̱ ní na, ta nda̱ ñii ni̱vi o̱n ki̱ví yaꞌa na yichi̱ yuꞌu̱ kavua̱ no̱o̱ táku̱ o̱vi̱ ta̱yóꞌo.
MAT 8:29 Ta o̱vi̱ ta̱yóꞌo xi̱ni na va̱xi ta̱Jesús, ta ki̱xáꞌá ñandiva̱ꞌa ña kómí na xíꞌin ndiꞌi ndee̱ ña ni̱ka̱ꞌa̱n ña, ta káchí ña saá: ―¿Yukía̱ kóni ún keꞌé ún xíꞌin ndi̱ vitin?, chi yóꞌó ta̱Jesús kúu Sa̱ꞌya Ndios. ¿Án ki̱xaa̱ ún vitin saxo̱ꞌvi̱ ún ndi̱ꞌi̱?, saá chi ta̱ꞌán kixaa̱ ki̱vi̱ ña kasa nani Ndios xa̱ꞌa̱ kua̱chi ―káchí ña xíꞌin ta̱Jesús.
MAT 8:30 Ta yatin yóꞌo xíka kua̱ꞌa̱ ní tíkini̱ xíxaꞌan rí.
MAT 8:31 Ta ndiꞌi níma̱ ndiva̱ꞌa xa̱ku ndáꞌví ña no̱o̱ ta̱Jesús, káchí ña saá: ―Táná tava ún ndi̱ꞌi̱ ko̱ꞌo̱n ndi̱, ta taxi ún ki̱ꞌvi ndi̱ ini tíkini̱ kaa̱.
MAT 8:32 Ta ni̱ka̱ꞌa̱n ta̱Jesús saá xíꞌin ña: ―Va̱ꞌa, ¡ki̱ꞌvi ndó ini rí! Ta saá ke̱e ndiꞌi níma̱ ndiva̱ꞌa ña xi̱komí o̱vi̱ ta̱yóꞌo, ta ni̱xaa̱ ña ta ni̱ki̱ꞌvi ña ini ndiꞌi tíkini̱, ta ndiꞌi tíkini̱ xi̱no rí kua̱ꞌa̱n rí, ta sa̱ko̱yo xíꞌin mi̱i rí taꞌvi̱, no̱o̱ ni̱ko̱yo rí ini mi̱ni, ta ni̱ka̱ꞌa̱ ndiꞌi rí ta ni̱xiꞌi̱ ndiꞌi rí.
MAT 8:33 Ta ni̱vi na ndáa kini̱ xi̱no na kua̱ꞌa̱n na ndato̱ꞌon na xíꞌin nañoo, yukía̱ ndo̱ꞌo kini̱ sa̱na̱ na, ta nda̱to̱ꞌon na yukía̱ ndo̱ꞌo o̱vi̱ ta̱a ta̱ xi̱komí níma̱ ndiva̱ꞌa.
MAT 8:34 Ta saá ndiꞌi nañoo ke̱e na kua̱ꞌa̱n na no̱o̱ yóo ta̱Jesús. Tá xi̱ni na ra, ta xa̱ku ndáꞌví na no̱o̱ ra ná kee ra ko̱ꞌo̱n ra inka̱ ñoo.
MAT 9:1 Ta saá ta̱Jesús nda̱a ra tón barco, ta ndi̱kó ra kua̱ꞌa̱n ra inka̱ xiiña no̱o̱ mi̱ni, ta na̱xaa̱ ra ñoo ra.
MAT 9:2 Ta saá sava ni̱vi va̱xi na xíꞌin ñii ta̱ ndeé ndóꞌo no̱o̱ ta̱Jesús, kánóo ra no̱o̱ xi̱to, ñíso̱kó na, chi o̱n ki̱ví kanda ra. Tá ta̱Jesús xi̱ni ra ña kándixa na ndí kúndeé ra sandaꞌa ra ta̱táꞌan na, ta ni̱ka̱ꞌa̱n ta̱Jesús xíꞌin ta̱ ndeé ndóꞌo, káchí ra saá: ―Ñani, o̱n kuyi̱ꞌví ún. Vitin xa ki̱sa káꞌno ini i̱ xa̱ꞌa̱ kua̱chi ún ―káchí ta̱Jesús.
MAT 9:3 Ta sava na sánáꞌa nda̱yí Ndios xi̱ni̱ so̱ꞌo na ña ni̱ka̱ꞌa̱n ta̱Jesús, ta xáni si̱ni̱ na saá: “¿Nda̱chun kándiva̱ꞌa ta̱yóꞌo xíꞌin Ndios? ¿Án xáni ini ra mi̱i ra kúu Ndios?”, káchí na, xáni si̱ni̱ na.
MAT 9:4 Ta ta̱Jesús xíni̱ ra yukía̱ xáni si̱ni̱ nayóꞌo, ta ni̱ka̱ꞌa̱n ra saá: ―¿Nda̱chun xáni si̱ni̱ ndó ña o̱n váꞌa yóꞌo?
MAT 9:5 ¿Yukía̱ yo̱ꞌvi̱ ka̱ ka̱ꞌa̱n i̱ xíꞌin ta̱ o̱n ki̱ví kanda? ¿Án yo̱ꞌvi̱ ka̱ ka̱ꞌa̱n i̱ xíꞌin ra ña ndoo kua̱chi ra? ¿Án yo̱ꞌvi̱ ka̱ ka̱ꞌa̱n i̱ xíꞌin ra ña nakundichi ra, ta ko̱ꞌo̱n xáꞌá ra?
MAT 9:6 Ta vitin sandaꞌa i̱ ta̱yóꞌo, ta saá kunda̱a̱ ini ndóꞌó ndí yi̱ꞌi̱ kúu ta̱ kómí nda̱yí Ndios ñoyívi yóꞌo ña nakata i̱ kua̱chi ni̱vi ―káchí ta̱Jesús xíꞌin na. Ta saá ni̱ka̱ꞌa̱n ra xíꞌin ta̱ ndeé ndóꞌo: ―Nakundichi ún ta ná kuiso ún xi̱to ún, ta noꞌo̱ ún vitin ―káchí ta̱Jesús xíꞌin ra.
MAT 9:7 Ta na̱kundichi ta̱yóꞌo, ta kua̱noꞌo̱ ra veꞌe ra.
MAT 9:8 Ndiꞌi na yíta yóꞌo na̱kaꞌnda ní ini na xíto na ndasaá ke̱ta ra kua̱noꞌo̱ ra, ta ki̱sa káꞌno ní na Ndios, chi ta̱xi ra nda̱yí ra ndaꞌa̱ ni̱vi.
MAT 9:9 Ta saá ta̱Jesús ke̱e ra kua̱ꞌa̱n ra, ta xi̱ni ra ñii ta̱a na̱ní ra Mateo, yóo ra kísa chiño ra no̱o̱ káya ra si̱ꞌún xa̱ꞌa̱ nagobierno ñoo Roma. Ta ni̱ka̱ꞌa̱n ta̱Jesús xíꞌin ta̱Mateo, káchí ra saá: ―Naꞌa, kundiko̱n ún sa̱ta̱ i̱ ―káchí ra xíꞌin ra. Ta saá na̱kundichi ta̱Mateo, ta kua̱ꞌa̱n ra sa̱ta̱ ta̱Jesús.
MAT 9:10 Tá ni̱xaa̱ ta̱Jesús xíꞌin naxíka xíꞌin ra veꞌe ta̱Mateo, ta ki̱xaa̱ kua̱ꞌa̱ ní na káya si̱ꞌún xa̱ꞌa̱ nagobierno xíꞌin kua̱ꞌa̱ ní inka̱ na kánóo to̱ꞌon ña o̱n váꞌa xa̱ꞌa̱, ta xi̱kundo̱o na xíxi na xíꞌin ta̱Jesús.
MAT 9:11 Ta nafariseo xi̱ni na yu kúu ni̱vi ndóo xíxi xíꞌin ta̱Jesús, ta ni̱ka̱ꞌa̱n na xíꞌin naxíka xíꞌin ta̱Jesús, káchí na saá: ―O̱n vása va̱ꞌa ñayóꞌo. ¿Nda̱chun xíxi ta̱Maestro xíꞌin ni̱vi na káya si̱ꞌún xa̱ꞌa̱ nagobierno, xíꞌin inka̱ na kánóo to̱ꞌon ña o̱n váꞌa xa̱ꞌa̱? ―káchí nafariseo xíꞌin na.
MAT 9:12 Ta xi̱ni̱ so̱ꞌo ta̱Jesús yukía̱ ni̱ka̱ꞌa̱n na, ta ni̱ka̱ꞌa̱n ra saá xíꞌin na: ―Ni̱vi na o̱n vása ndeé ndóꞌo, o̱n vása xíni̱ ñóꞌó nayóꞌo na kasa ta̱ta̱n ñaꞌá, ta ni̱vi na ndeé ndóꞌo kúu na xíni̱ ñóꞌó kutátán.
MAT 9:13 Xíni̱ ñóꞌó kunda̱a̱ ini ndó yukía̱ ka̱chí Ndios no̱o̱ to̱ꞌon ra, ña káchí saá: “Kóni i̱ ña kundáꞌví ini ndó koni ndó inka̱ ni̱vi, ta keꞌé ndó ñava̱ꞌa xíꞌin na. Tá o̱n xi̱in ndó kundáꞌví ini ndó koni ndó nayóꞌo, ta saá o̱n vása kusii̱ ini i̱ ña so̱ko̱ ndó ndaꞌa̱ i̱”, ka̱chí Ndios. O̱n si̱ví xa̱ꞌa̱ nani̱vi va̱ꞌa kúu ña ki̱xaa̱ i̱ ñoyívi yóꞌo. Ta xa̱ꞌa̱ nani̱vi o̱n váꞌa kúu ña ki̱xaa̱ i̱, ta kana i̱ na ña nandikó ini na ta kundiko̱n na yichi̱ Ndios ―káchí ta̱Jesús xíꞌin nafariseo.
MAT 9:14 Ta naxíka xíꞌin ta̱Juan ta̱ sa̱kuchu ni̱vi, ki̱xaa̱ na no̱o̱ ta̱Jesús, ta ni̱nda̱ka̱ to̱ꞌon na ra: ―Kua̱ꞌa̱ ní yichi̱ yóo soꞌon ndi̱, ta yóo soꞌon nafariseo. Ta naxíka xíꞌin mi̱i ún, ¿nda̱chun nda̱ ñii ki̱vi̱ o̱n vása yóo soꞌon na?
MAT 9:15 Ta nda̱kuii̱n ta̱Jesús, káchí ra saá: ―Tá yóo ñii ta̱a ta̱ tonda̱ꞌa̱, ta ndiꞌi ni̱vi na yóo viko̱ yóꞌo xíxi na, ta o̱n ki̱ví kuchuchú ini na, saá chi yóo ka̱ ta̱yóꞌo xíꞌin na. Ta ki̱vi̱ ña va̱xi o̱n kóo ka̱ ra xíꞌin na. Ta saá kía̱ koo soꞌon na.
MAT 9:16 ’Tá yóo tiko̱to̱ ña yatá, ta nda̱ ñii ni̱vi o̱n sandaꞌa na ña xíꞌin tiko̱to̱ xa̱á, saá chi tá nakata na ña, ta nduu loꞌo ña xa̱á, ta nasita ña tiko̱to̱ yatá, ta kini ka̱ ta̱ꞌnda̱ tiko̱to̱ yatá yóꞌo.
MAT 9:17 Ta vino xa̱á, ta nda̱ ñii ni̱vi o̱n vása taan na rá ini ñii̱ yatá, saá chi ta̱ꞌnda̱ ñii̱ yóꞌo, ta kui̱ta̱ ndiꞌi távino ta ndiꞌi xa̱ꞌa̱ ñii̱. Xíni̱ ñóꞌó taan na távino xa̱á ini ñii̱ xa̱á, ta saá kundeé rá koo rá, ta ñii̱ xa̱á yóꞌo o̱n ta̱ꞌnda̱ ña ―káchí ta̱Jesús xíꞌin na.
MAT 9:18 Tá káꞌa̱n ta̱Jesús xíꞌin na, ta saá ki̱xaa̱ ñii ta̱ xáꞌnda chiño no̱o̱ nañoo judío, ta ki̱xaa̱ ra xi̱kuxítí ra no̱o̱ ta̱Jesús, ta ni̱ka̱ꞌa̱n ra, káchí ra saá xíꞌin ra: ―Tata, sa̱kán ni̱xiꞌi̱ ñáloꞌo sa̱ꞌya i̱. Ná ko̱ꞌo̱n ún xíꞌin i̱ veꞌe i̱, ta ná chinóo ún ndaꞌa̱ ún si̱ni̱ ñá, ta nataku̱ ñá ―káchí ta̱yóꞌo xíꞌin ta̱Jesús.
MAT 9:19 Ta saá na̱kundichi ta̱Jesús, ta ke̱e ra kua̱ꞌa̱n ra sa̱ta̱ ta̱yóꞌo, ta naxíka xíꞌin ra kua̱ꞌa̱n na xíꞌin ra veꞌe ta̱yóꞌo.
MAT 9:20 Ta yóo ñii ñaꞌa̱ kua̱ꞌa̱n ñá xíꞌin ni̱vi na kua̱ꞌa̱n sa̱ta̱ ta̱Jesús. Ta xa u̱xu̱ o̱vi̱ kui̱ya̱ ndeé ní ndóꞌo ñá kue̱ꞌe̱ xíta̱ ni̱i̱. Ta ki̱xaa̱ ñá sa̱ta̱ ta̱Jesús, ta ni̱to̱nda̱a ndaꞌa̱ ñá yuꞌu̱ tiko̱to̱ ra,
MAT 9:21 chi xáni ini ñá saá: “Tá loꞌo kuiti ná to̱nda̱a ndaꞌa̱ yó tiko̱to̱ ra, ta saá nduva̱ꞌa yó”, xáni si̱ni̱ ñá.
MAT 9:22 Ta ndi̱kó koo ta̱Jesús ta xi̱ni ra ñá, ta káchí ra saá xíꞌin ñá: ―O̱n kuyi̱ꞌví ún, nana. Xa ndu̱va̱ꞌa ún chi kándixa ini ún yi̱ꞌi̱. Ta saá xa̱ndi̱ko̱n ndu̱va̱ꞌa ñá, ta ni̱ya̱a̱ xíta̱ ni̱i̱ ñá.
MAT 9:23 Ta ni̱xaa̱ ta̱Jesús veꞌe ta̱ xáꞌnda chiño. Ta xi̱ni ra na tívi tila̱lí, ta xi̱ni ra kua̱ꞌa̱ ní ni̱vi ndá síso̱ kúu na, xáku ní na xa̱ꞌa̱ ñáloꞌo ñá ni̱xiꞌi̱.
MAT 9:24 Ta ni̱ka̱ꞌa̱n ra xíꞌin na: ―Kua̱ꞌa̱n ndiꞌi ndó keꞌé. Ñáloꞌo yóꞌo o̱n vása ní‑xiꞌi̱ ñá, ñá kísi̱n kuiti kúu ñá ―káchí ra. Ta saá ku̱siki na ta̱Jesús ta ni̱xaku̱ ndaa na ra.
MAT 9:25 Ta ti̱ꞌví ra ndiꞌi ni̱vi kua̱ꞌa̱n na ke̱ꞌe, ta ni̱ki̱ꞌvi ra no̱o̱ kándúꞌu̱ ñáloꞌo, ta ti̱in ra ndaꞌa̱ ñá, ta nda̱koo ñá.
MAT 9:26 Ta saá ni̱xi̱ta̱ níꞌnó to̱ꞌon xa̱ꞌa̱ ña na̱taku̱ ñáloꞌo yóꞌo ndiꞌi saá ñoo.
MAT 9:27 Ta ke̱e ta̱Jesús kua̱ꞌa̱n ra, ta o̱vi̱ ta̱kuáá ndíko̱n ra sa̱ta̱ ra kua̱ꞌa̱n ra, ta ndáꞌyi o̱vi̱ saá ta̱kuáá, káchí ra saá: ―Tata, sa̱ꞌya ta̱David, ¡ná kundáꞌví ini ún koni ún ndi̱ꞌi̱! ―káchí o̱vi̱ ta̱kuáá yóꞌo.
MAT 9:28 Tá ni̱ki̱ꞌvi ta̱Jesús ñii veꞌe, ta ki̱xaa̱ o̱vi̱ ta̱kuáá yóꞌo no̱o̱ ra, ta ni̱nda̱ka̱ to̱ꞌon ra o̱vi̱ ta̱yóꞌo, káchí ra xíꞌin ra: ―¿Án kándixa ndó yi̱ꞌi̱ kúchiño i̱ sandaꞌa i̱ ndóꞌó? ―Oon, Tata, kándixa ndi̱ yóꞌó ―káchí o̱vi̱ ta̱kuáá.
MAT 9:29 Ta saá ni̱to̱nda̱a ndaꞌa̱ ra nduchu̱ no̱o̱ ta̱kuáá yóꞌo, ta ni̱ka̱ꞌa̱n ra xíꞌin ra: ―Xa̱ꞌa̱ ña kándixa ndó yi̱ꞌi̱ saá ndaꞌa ndó vitin.
MAT 9:30 Ta ndu̱va̱ꞌa o̱vi̱ ra saá, va̱ꞌa na̱koto nduchu̱ no̱o̱ ra. Ta ta̱Jesús ni̱ka̱ꞌa̱n ra xíꞌin ra: ―Kuenda koo ndó, o̱n ndato̱ꞌon ndó xíꞌin nda̱ ñii ni̱vi ndasaá ndu̱va̱ꞌa ndó.
MAT 9:31 Ta saá ni, ta̱yóꞌo ke̱e ra ta sa̱kui̱ta̱ níꞌnó ndiꞌi ra to̱ꞌon xa̱ꞌa̱ yukía̱ ke̱ꞌé ta̱Jesús xíꞌin ra ndiꞌi saá ñoo yatin.
MAT 9:32 Tá ke̱e o̱vi̱ ta̱ xi̱kuu ta̱kuáá kua̱noꞌo̱ ra, ta inka̱ ni̱vi ki̱xaa̱ na no̱o̱ ta̱Jesús xíꞌin ñii ta̱a ta̱ñíꞌí chi kómí ra níma̱ ndiva̱ꞌa.
MAT 9:33 Ta ta̱va ta̱Jesús níma̱ ndiva̱ꞌa ña kómí ta̱yóꞌo, ta saá kúchiño kixáꞌá ka̱ꞌa̱n ta̱ xi̱kuu ta̱ñíꞌí. Ta na̱kaꞌnda ní ini ni̱vi na yíta yóꞌo, ta ni̱ka̱ꞌa̱n na, káchí na saá: ―¡Nda̱ ñii yichi̱ o̱n ta̱ꞌán koni ndi̱ ñava̱ꞌa yóꞌo ñoo Israel! ―káchí na.
MAT 9:34 Ta nafariseo na xi̱ni yukía̱ ni̱ndoꞌo ta̱ñíꞌí, káchí na saá: ―Ta̱yóꞌo táva ra níma̱ ndiva̱ꞌa xíꞌin ndee̱ ñandiva̱ꞌa káꞌno ña ndíso chiño xíꞌin ndiꞌi ñandiva̱ꞌa ―káchí na.
MAT 9:35 Ta saá kua̱ꞌa̱n ta̱Jesús ndiꞌi saá ñoo náꞌno xíꞌin ñoo válí, ta sánáꞌa ra ni̱vi veꞌe ño̱ꞌo sinagoga, ta káꞌa̱n ndoso ra to̱ꞌon ñava̱ꞌa xa̱ꞌa̱ yichi̱ ña xáꞌnda chiño Ndios, ta saá sándaꞌa ra ni̱vi na xóꞌvi̱ ndiꞌi saá no̱o̱ kue̱ꞌe̱.
MAT 9:36 Tá xi̱to ra ndiꞌi ni̱vi na ndíko̱n sa̱ta̱ ra, ta kúndáꞌví ní ini ra xíni ra na, chi ndeé ní xóꞌvi̱ na. Ta o̱n ki̱ví chindeé xíꞌin mi̱i na, ta ni o̱n ko̱ó ni̱vi na chindeé ñaꞌá. Nda̱tán yóo ndikachi tí o̱n ko̱ó ta̱a ta̱ ndáa rí, saá yóo ni̱vi yóꞌo.
MAT 9:37 Ta saá ni̱ka̱ꞌa̱n ra xíꞌin naxíka xíꞌin ra, káchí ra saá: ―Nda̱tán yóo kui̱ꞌi ña xa yóo tiꞌva nakaya, saá yóo ni̱vi na xa yóo tiꞌva kundiko̱n yi̱ꞌi̱, ta o̱n ko̱ó ni̱vi kasa chiño no̱o̱ i̱ nakaya na nayóꞌo.
MAT 9:38 Ta saá kuaku ndáꞌví ndó ndukú ndó no̱o̱ Ndios ña tiꞌví ra inka̱ ni̱vi ña kasa ndivi na chiño ra ñoyívi yóꞌo ―káchí ta̱Jesús xíꞌin na.
MAT 10:1 Ka̱na ta̱Jesús u̱xu̱ o̱vi̱ naxíka xíꞌin ra, ta ki̱xaa̱ na no̱o̱ ra, ta ta̱xi ra nda̱yí ndaꞌa̱ na ña tava na níma̱ ndiva̱ꞌa ña sáxo̱ꞌvi̱ inka̱ ni̱vi, ta ta̱xi ra nda̱yí ndaꞌa̱ na sandaꞌa na ndiꞌi no̱o̱ kue̱ꞌe̱.
MAT 10:2 Ta na u̱xu̱ o̱vi̱ ta̱a yóꞌo na̱ní na apóstol. Ta ñii ñii ta̱apóstol yóꞌo na̱ní siꞌa: siꞌna ñii ra na̱ní Simón ta inka̱ ki̱vi̱ ra kúu Pedro; inka̱ ra na̱ní Andrés, ñani ta̱Simón kúu ra; inka̱ ra na̱ní Jacobo, xíꞌin ñani ra ta̱Juan, sa̱ꞌya ta̱Zebedeo kúu o̱vi̱ ta̱yóꞌo;
MAT 10:3 inka̱ ra na̱ní Felipe; inka̱ ra na̱ní Bartolomé; inka̱ ra na̱ní Tomás; inka̱ ra na̱ní Mateo, ta̱yóꞌo xi̱kuu ta̱ na̱kaya si̱ꞌún xa̱ꞌa̱ nagobierno; inka̱ ra na̱ní Jacobo, sa̱ꞌya ta̱Alfeo kúu ra; inka̱ ra na̱ní Lebeo ta inka̱ ki̱vi̱ ra kúu Tadeo;
MAT 10:4 inka̱ ra na̱ní Simón, ta̱ kúu ta̱ ndíko̱n partido na̱ní ña cananeo; inka̱ ra na̱ní Judas Iscariote. Ta̱yóꞌo xi̱kuu ta̱a ta̱ ni̱to̱nda̱a ni̱si̱kó kuíꞌná ta̱Jesús ndaꞌa̱ na sáa̱ ini xíni ñaꞌá.
MAT 10:5 Ta ti̱ꞌví ta̱Jesús u̱xu̱ o̱vi̱ naapóstol ko̱ꞌo̱n na ka̱ꞌa̱n ndoso na to̱ꞌon ra, ta káchí ra xíꞌin na saá: ―O̱n ko̱ꞌo̱n ndó no̱o̱ inka̱ ni̱vi na o̱n si̱ví kúu najudío, o̱n ki̱ꞌvi ndó nda̱ ñii ñoo naSamaria.
MAT 10:6 Ta ko̱ꞌo̱n ndó no̱o̱ najudío ñoo Israel, chi nda̱tán yóo ndikachi tí nda̱ñóꞌó no̱o̱ xitoꞌo rí, saá yóo nayóꞌo.
MAT 10:7 Tá kua̱ꞌa̱n ndó, ta ka̱ꞌa̱n ndó xíꞌin na to̱ꞌon yóꞌo, kachí ndó saá: “Xa yóo yatin ní yichi̱ va̱ꞌa ña xáꞌnda chiño Ndios kutaku̱ yó”, kachí ndó xíꞌin na.
MAT 10:8 Ta sandaꞌa ndó ni̱vi na ndeé ndóꞌo, ta sanataku̱ ndó ni̱vi na ni̱xiꞌi̱, ta sandaꞌa ndó ni̱vi na ndeé ndóꞌo xíꞌin kue̱ꞌe̱ táꞌyí na̱ní lepra, ta tava ndó níma̱ ndiva̱ꞌa ña saña ña ni̱vi. Ta sa̱níꞌi i̱ ndóꞌó nda̱yí ña kasa ndivi ndó ndiꞌi ñayóꞌo, ta o̱n vása xíni̱ ñóꞌó chaꞌvi ndó ña. Ta saá, tá keꞌé ndó ñava̱ꞌa xíꞌin ni̱vi, ta o̱n ndukú ndó ña chaꞌvi na ndóꞌó.
MAT 10:9 ’Tá kua̱ꞌa̱n ndó chiño yóꞌo, ta o̱n kuniꞌi ndó si̱ꞌún ko̱ꞌo̱n ndó,
MAT 10:10 ni leká ndó, ni inka̱ tiko̱to̱ ndó, ni inka̱ ndu̱xa̱n ndó, ni o̱n kuniꞌi ndó yito̱n. Chi ndóꞌó kómí ndó nda̱yí nakiꞌin ndó ña xíni̱ ñóꞌó no̱o̱ ndó, ndaꞌa̱ ni̱vi na keꞌé ndó ñava̱ꞌa xíꞌin.
MAT 10:11 ’Tá ni̱xaa̱ ndó ñii ñoo káꞌno án ñii ñoo loꞌo, ta nandukú ndó ni̱vi va̱ꞌa; tá naníꞌi ndó na, ta saá kundo̱o ndó veꞌe na nda̱ to̱nda̱a ki̱vi̱ kee ndó ñoo nayóꞌo.
MAT 10:12 Tá kua̱ꞌa̱n ki̱ꞌvi ndó veꞌe no̱o̱ kundo̱o ndó yóꞌo, ta ka̱ꞌa̱n ndó to̱ꞌon yóꞌo xíꞌin ni̱vi: “Ná koo ndiꞌi ñava̱ꞌa ini ni̱vi na yóo veꞌe yóꞌo”, kachí ndó.
MAT 10:13 Tá nayóꞌo nakiꞌin va̱ꞌa na ndóꞌó veꞌe na, ta saá kivi kasa ndivi Ndios ñava̱ꞌa ndu̱kú ndó no̱o̱ ra xa̱ꞌa̱ nayóꞌo. Tá o̱n xi̱in na nakiꞌin va̱ꞌa na ndóꞌó, ta o̱n vása nakiꞌin na ñava̱ꞌa ndu̱kú ndó no̱o̱ Ndios xa̱ꞌa̱ na, ta ñava̱ꞌa yóꞌo ndikó ña sa̱ta̱ mi̱i ndó.
MAT 10:14 Tá yóo ni̱vi na o̱n xi̱in nakiꞌin va̱ꞌa na ndóꞌó, ta o̱n xi̱in na koni̱ so̱ꞌo na to̱ꞌon ka̱ꞌa̱n ndó, ta saá kee ndó veꞌe na án ñoo na, ta ko̱ꞌo̱n ndó, ta sakisin ndó xa̱ꞌa̱ ndó ña nako̱yo yaa̱.
MAT 10:15 Ndixa káꞌa̱n i̱ xíꞌin ndó, to̱nda̱a ñii ki̱vi̱ ña kasa nani Ndios xa̱ꞌa̱ kua̱chi ndiꞌi ni̱vi ñoyívi yóꞌo, ta ki̱vi̱ yóꞌo ndeé ka̱ yo̱ꞌvi̱ saxo̱ꞌvi̱ ra nañoo yóꞌo no̱o̱ ni̱vi na o̱n váꞌa na xi̱ndo̱o ñoo Sodoma xíꞌin ñoo Gomorra kui̱ya̱ xi̱na̱ꞌá ―káchí ta̱Jesús xíꞌin naxíka xíꞌin ra.
MAT 10:16 Ta tuku ni̱ka̱ꞌa̱n ta̱Jesús xíꞌin na, káchí ra saá: ―Tiꞌví i̱ ndóꞌó ko̱ꞌo̱n ndó ka̱ꞌa̱n ndoso ndó to̱ꞌon i̱ xíꞌin ni̱vi. Ta kasa kuenda ndó, chi nda̱tán ko̱ꞌo̱n ndikachi ma̱ꞌñó tíndiva̱ꞌyí saá ko̱ꞌo̱n ndó, chi yóo ní ni̱vi na máñá na kóni keꞌé ñandiva̱ꞌa xíꞌin ndó. Ta saá ndíchí ní koo ndó no̱o̱ na, ta kuu ndó ni̱vi nanda̱a̱ no̱o̱ na.
MAT 10:17 Koto va̱ꞌa ndó no̱o̱ ni̱vi, chi taxi na kua̱chi xa̱ꞌa̱ ndó no̱o̱ na ndíso chiño xíꞌin veꞌe ño̱ꞌo sinagoga, ta kani na ndóꞌó xíꞌin kuártá.
MAT 10:18 Tiin na ndóꞌó ko̱ꞌo̱n ndó xíꞌin na no̱o̱ nachiño náꞌno án no̱o̱ ta̱rey, ta taxi na kua̱chi xa̱ꞌa̱ ndó no̱o̱ nayóꞌo, chi ndóꞌó kúu na ndíko̱n yichi̱ i̱. Tá kundo̱o ndó no̱o̱ nachiño yóꞌo, ta saá kukomí ndó yichi̱ ka̱ꞌa̱n ndó to̱ꞌon ñava̱ꞌa xa̱ꞌa̱ i̱ xíꞌin nayóꞌo ta xíꞌin inka̱ ni̱vi na o̱n vása kúu najudío.
MAT 10:19 Táná tiin na ndóꞌó, ta o̱n kundiꞌi ini ndó xa̱ꞌa̱ to̱ꞌon ña ndakuii̱n ndó, saá chi mi̱i ki̱vi̱ ña kundoꞌo ndó ñayóꞌo, Ndios taxi ra to̱ꞌon ña ka̱ꞌa̱n ndó.
MAT 10:20 Chi o̱n si̱ví to̱ꞌon mi̱i ndó kúu ña ka̱ꞌa̱n ndó, saá chi Níma̱ Yivá yó Ndios kúu ña taxi to̱ꞌon ka̱ꞌa̱n ndó xíꞌin na.
MAT 10:21 ’Ki̱vi̱ ña va̱xi sava nata̱a taxi na kua̱chi xa̱ꞌa̱ ñani na no̱o̱ nachiño, ta sava na kúu yivá taxi na kua̱chi xa̱ꞌa̱ sa̱ꞌya na no̱o̱ nachiño. Ta sava na kúu sa̱ꞌya kasa toon na no̱o̱ yivá siꞌí na, ta taxi na kua̱chi xa̱ꞌa̱ mi̱i yivá siꞌí na yóꞌo no̱o̱ nachiño, ta nachiño ka̱ꞌa̱n na, kachí na saá: “Va̱ꞌa, ná kivi̱ nayóꞌo”, kachí na.
MAT 10:22 Ndiꞌi ni̱vi kusaa̱ ini na koni na ndóꞌó chi na ndíko̱n yichi̱ i̱ kúu ndó. Tá o̱n sandakoo ndó yichi̱ i̱ ta kundiko̱n va̱ꞌa ndó ña, nda̱ no̱o̱ ndi̱ꞌi ña xo̱ꞌvi̱ ndó ñoyívi yóꞌo, ta Ndios saka̱ku ra ndóꞌó ña kutaku̱ ndó xíꞌin ra ndiꞌi saá ki̱vi̱ ña va̱xi.
MAT 10:23 Tá ni̱vi saxo̱ꞌvi̱ na ndóꞌó ñii ñoo, ta saá kama kee ndó ko̱ꞌo̱n ndó inka̱ ñoo. Ndixa káꞌa̱n i̱ xíꞌin ndó, ta nda̱ ta̱ꞌán ndiꞌi ka̱ꞌa̱n ndoso ndó to̱ꞌon Ndios no̱o̱ ndiꞌi saá ñoo Israel, ta yi̱ꞌi̱, ta̱a ta̱ ki̱xi no̱o̱ Ndios, ndikó tuku i̱ ñoyívi yóꞌo.
MAT 10:24 ’Ñii ta̱ sákuáꞌá, o̱n vása kúu ra ta̱ káꞌno ka̱ no̱o̱ ta̱maestro ra, ta ñii ta̱mozo o̱n vása kúu ra ta̱ káꞌno ka̱ no̱o̱ ta̱ xáꞌnda chiño no̱o̱ ra.
MAT 10:25 Ta ta̱ sákuáꞌá kúchiño nduu ra nda̱tán yóo ta̱maestro ra, ta ta̱mozo kúchiño nduu ra nda̱tán yóo ta̱ xáꞌnda chiño no̱o̱ ra. Ñii ki̱ꞌva saá kundoꞌo ndó xíꞌin i̱ chi ni̱vi ni̱ka̱ꞌa̱n na xa̱ꞌa̱ i̱, sa̱kunaní na yi̱ꞌi̱ Beelzebú, ta ñii ki̱ꞌva saá ka̱ꞌa̱n na xa̱ꞌa̱ ndó, chi ndíko̱n ndó yichi̱ i̱ ―káchí ta̱Jesús xíꞌin naxíka xíꞌin ra.
MAT 10:26 Ta tuku ni̱ka̱ꞌa̱n ta̱Jesús, káchí ra saá: ―Ta saá o̱n kuyi̱ꞌví ndó no̱o̱ ni̱vi na kándiva̱ꞌa xíꞌin ndó. Xíni̱ ñóꞌó ka̱ꞌa̱n ndoso ndó xa̱ꞌa̱ i̱ xíꞌin na, chi nda̱tán yóo ña yóo seꞌé, saá yóo to̱ꞌon ñava̱ꞌa xa̱ꞌa̱ i̱. Ta nda̱ ñii ñava̱ꞌa nákaa̱ seꞌé o̱n ki̱ví koo seꞌé ña ndiꞌi saá ki̱vi̱, ta xíni̱ ñóꞌó nati̱vi ña.
MAT 10:27 To̱ꞌon ña káꞌa̱n seꞌé i̱ no̱o̱ naa xíꞌin ndó, ndato̱ꞌon ndó ña xíꞌin ndiꞌi ni̱vi ki̱vi̱ ndiví yéꞌe ño̱ꞌo; ta to̱ꞌon ña káꞌa̱n ya̱a̱ i̱ xíꞌin kuiti ndó, ta kuita ndó si̱ni̱ veꞌe ta ka̱ꞌa̱n ndoso ndó to̱ꞌon yóꞌo.
MAT 10:28 O̱n kuyi̱ꞌví ndó no̱o̱ ni̱vi na kóni kaꞌni ndóꞌó, chi o̱n kuchiño na sandiꞌi na xa̱ꞌa̱ níma̱ ndó. Va̱ꞌa ka̱ kuyi̱ꞌví ndó no̱o̱ Ndios, chi Ndios kivi sandiꞌi ra xa̱ꞌa̱ yi̱kí ko̱ñu ndó xíꞌin níma̱ ndó, ta sakana ra ndóꞌó nda̱ya.
MAT 10:29 ’Koto ndó tísaa válí, ñii si̱ꞌún loꞌo kúu yaꞌvi o̱vi̱ rí. Tá o̱n si̱ví ña káchí ini Ndios kúu ña, ta nda̱ ñii tísaa loꞌo o̱n ki̱ví nakava rí no̱o̱ ñoꞌo̱ ta kivi̱ rí, chi Ndios ndáa ra ndiꞌi rí.
MAT 10:30 Ta ndóꞌó, Ndios ma̱ni̱ ní ka̱ ra ndóꞌó, chi xíni̱ ndiꞌi ra ndasaá kúu yisi̱ si̱ni̱ ndó.
MAT 10:31 Ta ndixa ndáa va̱ꞌa ra ndóꞌó, ña̱kán o̱n kuyi̱ꞌví ndó, chi kua̱ꞌa̱ ní ka̱ ndáya̱ꞌví ndó no̱o̱ tísaa válí ―káchí ta̱Jesús xíꞌin naxíka xíꞌin ra.
MAT 10:32 Ta ni̱ka̱ꞌa̱n tuku ta̱Jesús xíꞌin na, káchí ra saá: ―Ni̱vi na ndákuii̱n xa̱ꞌa̱ i̱ no̱o̱ ni̱vi ñoyívi yóꞌo, ta yi̱ꞌi̱ ñii ki̱ꞌva saá ndakuii̱n i̱ xa̱ꞌa̱ na no̱o̱ Yivá i̱ Ndios, ta̱ yóo ñoyívi ni̱no.
MAT 10:33 Ta ni̱vi na o̱n xi̱in ndakuii̱n xa̱ꞌa̱ i̱, ta yi̱ꞌi̱ o̱n ndakuii̱n i̱ xa̱ꞌa̱ nayóꞌo no̱o̱ Yivá i̱ Ndios, ta̱ yóo ñoyívi ni̱no ―káchí ta̱Jesús.
MAT 10:34 Ta ni̱ka̱ꞌa̱n tuku ta̱Jesús, káchí ra saá: ―O̱n kani si̱ni̱ ndó ndí ña kundo̱o va̱ꞌa ndó xíꞌin natáꞌan ndó, kúu ña ki̱xaa̱ i̱ ñoyívi yóꞌo, chi xa̱ꞌa̱ ña nataꞌví i̱ ni̱vi kúu ña ki̱xaa̱ i̱. Nda̱tán yóo ñii espada si̱i̱n táꞌví ña ñii ña̱ꞌa o̱vi̱ ñáꞌño, saá yóo to̱ꞌon i̱. Saá chi sava ni̱vi kándixa na to̱ꞌon i̱, ta inka̱ ni̱vi o̱n vása kándixa na to̱ꞌon i̱.
MAT 10:35 Sava nata̱a ko̱ꞌo̱n na yichi̱ i̱, ta sava nata̱a sa̱ꞌya na ko̱ꞌo̱n na inka̱ yichi̱. Sava náñaꞌa̱ ko̱ꞌo̱n ná yichi̱ i̱, ta sava náñaꞌa̱ sa̱ꞌya ná ko̱ꞌo̱n ná inka̱ yichi̱. Sava náñaꞌa̱ ko̱ꞌo̱n ná yichi̱ i̱, ta xa̱no ná ko̱ꞌo̱n ná inka̱ yichi̱. Ta saá kunda̱a̱ ini yó ndí o̱n vása kivi koo yuꞌú ni̱vi xa̱ꞌa̱ i̱.
MAT 10:36 Ta ni̱vi na o̱n kuaꞌa kutáꞌan xíꞌin ni̱vi na ndíko̱n yichi̱ i̱, kuu ni̱vi natáꞌan mi̱i na na táku̱ veꞌe na.
MAT 10:37 ’Ndiꞌi ni̱vi na kóni ko̱ꞌo̱n yichi̱ i̱, xíni̱ ñóꞌó kukiꞌvi ní ka̱ ini na koni na yi̱ꞌi̱ no̱o̱ naveꞌe mi̱i na. Tá ni̱vi kíꞌvi ka̱ ini na xíni na yivá na, án siꞌí na, án sa̱ꞌya na no̱o̱ yi̱ꞌi̱, ta saá nayóꞌo o̱n vása kómí na nda̱yí kundiko̱n na sa̱ta̱ i̱.
MAT 10:38 Ndiꞌi ni̱vi na o̱n xi̱in kuso̱kó tón cruz mi̱i na, ta o̱n xi̱in na kasa ndivi na to̱ꞌon i̱, ta nayóꞌo o̱n vása kómí na nda̱yí kundiko̱n na yichi̱ i̱.
MAT 10:39 Ndiꞌi ni̱vi na ndasaá kuiti ndúkú ña kutaku̱ va̱ꞌa na ñoyívi yóꞌo, ta o̱n xi̱in na xo̱ꞌvi̱ na xa̱ꞌa̱ i̱, ta nayóꞌo o̱n kuchiño na kutaku̱ na xíꞌin Ndios. Ta ni̱vi na o̱n vása ndíꞌi ini ndukú kutaku̱ va̱ꞌa na ñoyívi yóꞌo, xa̱ꞌa̱ ña kundiko̱n na yi̱ꞌi̱, nayóꞌo kúu ni̱vi na kutaku̱ xíꞌin i̱ ―káchí ta̱Jesús xíꞌin naxíka xíꞌin ra.
MAT 10:40 Ta tuku ni̱ka̱ꞌa̱n ta̱Jesús saá: ―Ndiꞌi ni̱vi na nákiꞌin va̱ꞌa ndóꞌó, chi na ndíko̱n yi̱ꞌi̱ kúu ndó, ta nayóꞌo nákiꞌin va̱ꞌa tuku na yi̱ꞌi̱. Ta ndiꞌi ni̱vi na nákiꞌin va̱ꞌa yi̱ꞌi̱, ta nayóꞌo nákiꞌin va̱ꞌa na Ndios, ta̱ kúu ta̱ ti̱ꞌví yi̱ꞌi̱ va̱xi i̱.
MAT 10:41 Ndiꞌi ni̱vi na nákiꞌin va̱ꞌa ñii ta̱profeta, chi káꞌa̱n ndoso ra to̱ꞌon Ndios, ta nayóꞌo ñii ki̱ꞌva nakiꞌin na ñava̱ꞌa xíꞌin ta̱profeta ndaꞌa̱ Ndios. Ta ndiꞌi ni̱vi na nákiꞌin va̱ꞌa ñii ta̱va̱ꞌa, chi ta̱va̱ꞌa ní kúu ra, ta nayóꞌo ñii ki̱ꞌva nakiꞌin na ñava̱ꞌa xíꞌin ta̱va̱ꞌa yóꞌo ndaꞌa̱ Ndios.
MAT 10:42 Ndiꞌi ni̱vi na táxi loꞌo takuií vi̱xin koꞌo ñii ndóꞌó, chi na ndíko̱n yi̱ꞌi̱ kúu ndó, vará o̱n si̱ví nanáꞌno kúu ndó, ta ndixa káꞌa̱n i̱ xíꞌin ndó, nayóꞌo nakiꞌin na ñava̱ꞌa ndaꞌa̱ Ndios ki̱vi̱ ña va̱xi ―káchí ta̱Jesús xíꞌin na.
MAT 11:1 Tá ndi̱ꞌi sa̱náꞌa ta̱Jesús u̱xu̱ o̱vi̱ naxíka xíꞌin ra, ta ke̱e ra kua̱ꞌa̱n ra sánáꞌa ra ni̱vi kua̱ꞌa̱ ní ñoo estado Galilea, ta káꞌa̱n ndoso ra to̱ꞌon Ndios xíꞌin na.
MAT 11:2 Ta ta̱Juan ta̱a ta̱ sa̱kuchu ni̱vi, nákaa̱ ra ini veꞌe ka̱a, ta xi̱ni̱ so̱ꞌo ra xa̱ꞌa̱ ndiꞌi ñava̱ꞌa kéꞌé ta̱Jesús xíꞌin ni̱vi, ta ti̱ꞌví ra o̱vi̱ naxíka xíꞌin ra kua̱ꞌa̱n na no̱o̱ ta̱Jesús, ta ni̱xaa̱ na no̱o̱ ra,
MAT 11:3 ta ni̱nda̱ka̱ to̱ꞌon na ra, káchí na saá: ―¿Án yóꞌó kúu ta̱a ta̱ ndáti ndi̱ tiꞌví Ndios saka̱ku ra na ñoyívi yóꞌo, án kundati ka̱ ndi̱ inka̱ ra?
MAT 11:4 Ta nda̱kuii̱n ta̱Jesús, ni̱ka̱ꞌa̱n ra xíꞌin naxíka xíꞌin ta̱Juan, káchí ra saá: ―Ná ndikó ndó no̱o̱ ta̱Juan, ta ndato̱ꞌon ndó xíꞌin ra ña xíni̱ so̱ꞌo ndó ta ña xíni ndó yóꞌo.
MAT 11:5 Chi xa xi̱ni ndó ni̱vi na xi̱kuu nakuáá, ta xa va̱ꞌa xíto na vitin. Ta ni̱vi na o̱n vása ní‑kivi kaka, ta vitin xa va̱ꞌa xíka na. Ta ni̱vi na xi̱kuu na ndeé ní ndóꞌo xíꞌin kue̱ꞌe̱ táꞌyí na̱ní lepra, ta vitin xa ndu̱ndii na. Ni̱vi na ka̱ku sóꞌó, ta vitin xa va̱ꞌa xíni̱ so̱ꞌo na. Ta ni̱vi na ni̱xiꞌi̱, na̱taku̱ na. Ta vitin nandáꞌví xíni̱ so̱ꞌo na to̱ꞌon ñava̱ꞌa káꞌa̱n ndoso i̱. Ta ndiꞌi ña xi̱ni̱ so̱ꞌo ndó ta xi̱to ndó kísa ndivi i̱ yóꞌo, saá ndato̱ꞌon ndó xíꞌin ta̱Juan.
MAT 11:6 Ta ta̱a ta̱ kándixa yi̱ꞌi̱, tá o̱n sandakoo ra yi̱ꞌi̱, vará o̱n kasa ndivi i̱ chiño ña ndáti ra, ta nákaa̱ ñasi̱i̱ níma̱ ta̱yóꞌo ―káchí ta̱Jesús xíꞌin naxíka xíꞌin ta̱Juan.
MAT 11:7 Ta saá ke̱e na kua̱noꞌo̱ na, ta ta̱Jesús ki̱xáꞌá káꞌa̱n ra xíꞌin ni̱vi na ndóo no̱o̱ ra, káchí ra saá xíꞌin na: ―Ta ki̱vi̱ ni̱xa̱ꞌa̱n ndó xi̱to ndó ta̱Juan no̱o̱ yuku̱ yi̱chí, ¿yukía̱ ndáti ndó koto ndó? ¿Án ndáti ndó koto ndó ñii tón toyo̱ó tón kísin ní, kísa ta̱chi̱? Óꞌon, o̱n si̱ví saá.
MAT 11:8 ¿Án káꞌán ndó koto ndó ñii ta̱a ta̱ va̱ꞌa ní tiko̱to̱ ndíxin? Óꞌon, chi ni̱vi nakuíká na va̱ꞌa ní tiko̱to̱ ndíxin o̱n vása ndóo na yuku̱ yi̱chí, nayóꞌo ndóo na veꞌe náꞌno ña livi ní.
MAT 11:9 ¿Án ni̱xa̱ꞌa̱n ndó xi̱to ndó ñii ta̱profeta? Saá va, ta̱Juan kúu ñii ta̱profeta ndinoꞌo, ta káꞌno ní ka̱ chiño ki̱sa ndivi ta̱Juan no̱o̱ chiño ki̱sa ndivi inka̱ naprofeta na ni̱ka̱ꞌa̱n ndoso to̱ꞌon Ndios xi̱na̱ꞌá.
MAT 11:10 Ta kui̱ya̱ ni̱yaꞌa ñii ta̱profeta ni̱taa ra to̱ꞌon Ndios xa̱ꞌa̱ ta̱Juan, to̱ꞌon Ndios ña káchí saá: Ta̱yóꞌo kuu ta̱ xíka chiño no̱o̱ i̱, ta tiꞌví i̱ ra ko̱ꞌo̱n siꞌna ra no̱o̱ ta̱Káꞌno ta̱ tiꞌví i̱ ñoyívi. Ta ndasa va̱ꞌa ra yichi̱ ña ko̱ꞌo̱n ta̱Káꞌno ta̱ tiꞌví i̱ saka̱ku ni̱vi ñoyívi, saá ni̱ka̱ꞌa̱n Ndios xa̱ꞌa̱ ta̱Juan xi̱na̱ꞌá.
MAT 11:11 Ta ni̱ka̱ꞌa̱n tuku ta̱Jesús xíꞌin na, káchí ra saá: ―Ñandixa káꞌa̱n i̱ xíꞌin ndó, o̱n ko̱ó inka̱ ta̱profeta káꞌno ka̱ no̱o̱ ta̱Juan, ta̱ sa̱kuchu ni̱vi. Ta saá ni, ta̱a ta̱ ni̱no̱ ní ka̱ yóo no̱o̱ ndiꞌi inka̱ ni̱vi na nákiꞌin yichi̱ ña xáꞌnda chiño Ndios, ta ta̱yóꞌo kúu ta̱ káꞌno ka̱ no̱o̱ ta̱Juan ―káchí ta̱Jesús xíꞌin na.
MAT 11:12 Ta ni̱ka̱ꞌa̱n tuku ra saá xíꞌin na: ―Nda̱ ki̱vi̱ ki̱xáꞌá ta̱Juan káꞌa̱n ndoso ra to̱ꞌon Ndios ta̱nda̱ vitin, yóo ni̱vi na chíkaa̱ ndee̱ ndiva̱ꞌa ña sandiꞌi na xa̱ꞌa̱ yichi̱ Ndios.
MAT 11:13 Yóo nda̱yí Ndios ña ni̱taa ta̱Moisés xi̱na̱ꞌá, ta yóo to̱ꞌon Ndios ña ni̱taa inka̱ naprofeta. Ta ndiꞌi ñayóꞌo ni̱ka̱ꞌa̱n ña yu kúu ña koo nda̱ xi̱na̱ꞌá ta̱nda̱ ki̱vi̱ ki̱xáꞌá ni̱ka̱ꞌa̱n ndoso ta̱Juan, ta̱a ta̱ sa̱kuchu ni̱vi.
MAT 11:14 To̱ꞌon Ndios xi̱na̱ꞌá káchí ña ndí ta̱profeta Elías ndikó ra ñoyívi yóꞌo ki̱vi̱ ta̱ꞌán ka̱ kixaa̱ ta̱ tiꞌví Ndios saka̱ku na ñoyívi yóꞌo. Xíni̱ ñóꞌó kunda̱a̱ ini ndó ndí xa ku̱ndivi to̱ꞌon yóꞌo, saá chi nda̱tán ni̱xi̱yo ta̱Elías saá yóo ta̱Juan, ta̱a ta̱ sa̱kuchu ni̱vi.
MAT 11:15 Ndiꞌi ndóꞌó ni̱vi na yóo so̱ꞌo, xíni̱ ñóꞌó chikaa̱ so̱ꞌo ndó ña káꞌa̱n i̱ xíꞌin ndó ―káchí ta̱Jesús xíꞌin na.
MAT 11:16 Ta ni̱ka̱ꞌa̱n tuku ra saá xíꞌin na: ―¿Ndasaá yóo ni̱vi na ndóo ñoyívi yóꞌo vitin? Nda̱tán yóo naválí na sásíki no̱yáꞌvi, saá yóo na. Sava naválí káꞌa̱n na xíꞌin inka̱ naválí táꞌan na,
MAT 11:17 káchí na saá: “Tá ti̱vi ndi̱ música livi xa̱ꞌa̱ ndó, ta ni̱‑xiin ndó kata xáꞌá ndó. Tá xi̱ta ndi̱ yaa ndáꞌya ní ña xíta na no̱o̱ ndúxu̱n na ni̱xiꞌi̱, ta ni̱‑xiin ndó kuaku ndó”, káchí naválí.
MAT 11:18 Nda̱tán yóo naválí yóꞌo, saá yóo ndó, chi ta̱Juan o̱n vása ní‑xixi va̱ꞌa ra, ta nda̱ ñii ki̱vi̱ o̱n vása ní‑xiꞌi ra vino, ta káchí ndó xa̱ꞌa̱ ra: “Ta̱yóꞌo kómí ra níma̱ ndiva̱ꞌa.”
MAT 11:19 Ta yi̱ꞌi̱, ta̱a ta̱ ki̱xi no̱o̱ Ndios, ki̱xaa̱ i̱ ñoyívi yóꞌo, ta xíxi va̱ꞌa i̱, ta xíꞌi i̱ vino, ta káchí ndó saá xa̱ꞌa̱ i̱: “Ta ndeé ní xíxi ra, ta kua̱ꞌa̱ ní xíꞌi ra. Ta kúsii̱ ní ini ra xíka ra xíꞌin na káya si̱ꞌún xa̱ꞌa̱ nagobierno, xíꞌin inka̱ ni̱vi na kánóo o̱n váꞌa to̱ꞌon xa̱ꞌa̱”, saá káchí ndó xa̱ꞌa̱ i̱. Ta ndiꞌi ni̱vi na kómí ñandíchí Ndios, kúu na kéꞌé ñava̱ꞌa, ta ñayóꞌo sánáꞌa ndí ñandíchí Ndios kúu ñanda̱a̱ ―káchí ta̱Jesús xíꞌin na.
MAT 11:20 Ta saá ki̱xáꞌá ta̱Jesús ni̱ka̱ꞌa̱n ndoso ra to̱ꞌon yo̱ꞌvi̱ ña sáa̱ ra no̱o̱ nañoo no̱o̱ ke̱ꞌé ra kua̱ꞌa̱ ní milagro xíꞌin ni̱vi, saá chi ni̱‑xiin na ndikó koo ini na ña sandakoo na ña o̱n váꞌa kéꞌé na. Ni̱ka̱ꞌa̱n ra xíꞌin nani̱vi ñoo yóꞌo, káchí ra saá:
MAT 11:21 ―¡Ndáꞌví ní ndó, ni̱vi nañoo Corazín! ¡Ndáꞌví ní ndó, ni̱vi nañoo Betsaida! Chi va̱xi ñii ki̱vi̱ ña xo̱ꞌvi̱ ní ndó. Saá chi kui̱ya̱ xi̱na̱ꞌá tá ní xini ví nañoo Tiro xíꞌin nañoo Sidón milagro ña kéꞌé i̱ xíꞌin ndó vitin, níkúu, ta nandikó ní ka̱ ini nayóꞌo, ta nakundixin na tiko̱to̱ ndayí no̱o̱, ta chikaa̱ na yaa̱ noꞌo̱ si̱ni̱ na ña kúchuchú ní ini na xa̱ꞌa̱ kua̱chi na.
MAT 11:22 Ta ndixa káꞌa̱n i̱ xíꞌin ndó, to̱nda̱a ñii ki̱vi̱ ña kasa nani Ndios xa̱ꞌa̱ kua̱chi ndiꞌi na ñoyívi yóꞌo, ta ki̱vi̱ yóꞌo xo̱ꞌvi̱ ní ndóꞌó, nañoo Corazín xíꞌin nañoo Betsaida. Ndeé ka̱ yo̱ꞌvi̱ saxo̱ꞌvi̱ Ndios ndóꞌó no̱o̱ ni̱vi na o̱n váꞌa na xi̱ndo̱o ñoo Tiro xíꞌin ñoo Sidón.
MAT 11:23 Ta ndóꞌó, nañoo Capernaum, ¿án xáni si̱ni̱ ndó kanóo va̱ꞌa ní to̱ꞌon ndó nda̱ ñoyívi ni̱no? ¡O̱n vása! Ta ndáꞌví ní ndó, chi Ndios tiꞌví ra ndóꞌó ko̱ꞌo̱n ndó ni̱no̱, nda̱ nda̱ya. Saá chi kui̱ya̱ xi̱na̱ꞌá tá ní xini ví nañoo Sodoma milagro ña kéꞌé i̱ xíꞌin ndó vitin, ta nañoo Sodoma o̱n ndiꞌi xa̱ꞌa̱ na, níkúu.
MAT 11:24 Ta ndixa káꞌa̱n i̱ xíꞌin ndó, to̱nda̱a ñii ki̱vi̱ ña kasa nani Ndios xa̱ꞌa̱ kua̱chi ndiꞌi ni̱vi ñoyívi yóꞌo, ta ki̱vi̱ yóꞌo xo̱ꞌvi̱ ní ndóꞌó, nañoo Capernaum. Ndeé ka̱ yo̱ꞌvi̱ saxo̱ꞌvi̱ Ndios ndóꞌó no̱o̱ ni̱vi na o̱n váꞌa na xi̱ndo̱o ñoo Sodoma ―káchí ta̱Jesús.
MAT 11:25 Ta saá ta̱Jesús ni̱ka̱ꞌa̱n ra xíꞌin Ndios, káchí ra saá: ―Tata Yivá i̱, kísa káꞌno i̱ yóꞌó. Yóꞌó kúu ta̱Káꞌno ta̱ xáꞌnda chiño no̱o̱ ndiꞌi ña yóo ñoyívi yóꞌo xíꞌin ña yóo ñoyívi ni̱no. Kísa káꞌno i̱ yóꞌó chi xa sa̱náꞌa ún nayóꞌo, na ni̱no̱ ini kúu na, ta kúnda̱a̱ ini na ñava̱ꞌa xa̱ꞌa̱ ún. Ta chi̱seꞌé ún ñava̱ꞌa yóꞌo no̱o̱ inka̱ ni̱vi na na̱ní nandíchí, xíꞌin na na̱ní na káꞌvi ta tiꞌva ní yóo ñoyívi yóꞌo,
MAT 11:26 chi saá káchí ini ún keꞌé ún xíꞌin ndiꞌi ni̱vi, Tata ―káchí ta̱Jesús xíꞌin Ndios.
MAT 11:27 Ta tuku ni̱ka̱ꞌa̱n ta̱Jesús xíꞌin ni̱vi, káchí ra saá: ―Yivá i̱ Ndios ta̱xi ra ndiꞌi ñava̱ꞌa ndaꞌa̱ i̱. Nda̱ ñii ni̱vi o̱n vása xíni̱ na ini yi̱ꞌi̱, ta̱a ta̱ kúu Sa̱ꞌya Ndios, ta ñii la̱á mi̱i Ndios kúu ta̱ xíni̱ va̱ꞌa ini yi̱ꞌi̱. Ta nda̱ ñii ni̱vi o̱n vása xíni̱ na ini Yivá i̱ Ndios, ta ñii la̱á yi̱ꞌi̱, ta̱a ta̱ kúu Sa̱ꞌya ra, kúu ta̱ xíni̱ ini ra, ta ni̱vi na na̱ka̱xin i̱ taxi i̱ koni̱ na ini ra.
MAT 11:28 Ndiꞌi ndóꞌó ni̱vi na xa kúnaa̱ ní no̱o̱ ndiꞌi chiño, ta veé ní ndíso ndó, naꞌa ndó no̱o̱ i̱, ta yi̱ꞌi̱ taxi i̱ ña nakindée ndó.
MAT 11:29 Nakuiso ndó xíꞌin i̱ ña ndíso i̱ ta kasa chiño ndó xíꞌin i̱, ta kandixa ini ndó yi̱ꞌi̱, ta sakuáꞌá ndó yichi̱ i̱, chi ta̱a ta̱ ya̱a̱ ini ta̱ ndáꞌví ini kúu i̱, ta saá naníꞌi ndó ña koo va̱ꞌa ini ndó, ta nakindée níma̱ ndó.
MAT 11:30 Saá chi ña nakuiso ndó xíꞌin i̱ ta ña kasa chiño ndó xíꞌin i̱, o̱n vása yo̱ꞌvi̱ ní ña, ta ni o̱n vása veé ní chiño yóꞌo ―káchí ta̱Jesús xíꞌin ni̱vi.
MAT 12:1 Ñii ki̱vi̱ yi̱i̱ ña nákindée najudío, ta ta̱Jesús xíꞌin naxíka xíꞌin ra kua̱ꞌa̱n na yáꞌa na ma̱ꞌñó no̱o̱ yóo yita trigo. Ta naxíka xíꞌin ta̱Jesús ki̱xáꞌá na xíꞌi̱ ní na so̱ko, ta saá xa̱ꞌnda na yoko̱ ta ki̱ndaa na so̱o̱ trigo, ta xa̱xi na trigo.
MAT 12:2 Ta xi̱ni nafariseo ña ke̱ꞌé nayóꞌo, ta ni̱ka̱ꞌa̱n na saá xíꞌin ta̱Jesús: ―Naxíka xíꞌin ún ni̱yaꞌa ndoso na nda̱yí Ndios chi xa̱ꞌnda na trigo, ta o̱n váꞌa kasa chiño yó ki̱vi̱ yi̱i̱ ña nákindée yó, káchí nda̱yí Ndios ña ni̱taa ta̱Moisés xi̱na̱ꞌá.
MAT 12:3 Ta nda̱kuii̱n ta̱Jesús, káchí ra saá xíꞌin na: ―¿Án o̱n vása ní‑kaꞌvi ndó to̱ꞌon Ndios no̱o̱ káꞌa̱n ña xa̱ꞌa̱ xi̱i̱ síkuá yó ta̱rey David xíꞌin natáꞌan ra, ki̱vi̱ ni̱xiꞌi̱ ní na so̱ko?
MAT 12:4 Saá chi kui̱ya̱ xi̱na̱ꞌá ni̱ki̱ꞌvi nayóꞌo ini veꞌe Ndios, ta xi̱xi na si̱ta̱ va̱ꞌa ñayi̱i̱ vará o̱n si̱ví su̱tu̱ xi̱kuu na. Ta káchí nda̱yí Ndios saá: “Ndasaá su̱tu̱ kuiti kúchiño kuxu si̱ta̱ va̱ꞌa ñayi̱i̱.”
MAT 12:5 Ta xa ka̱ꞌvi ndó nda̱yí Ndios ña káꞌa̱n o̱n ki̱ví kasa chiño yó ki̱vi̱ yi̱i̱ ña nákindée yó. Ta nasu̱tu̱ kísa ndivi na chiño veꞌe ño̱ꞌo káꞌno ki̱vi̱ yi̱i̱ ña nákindée yó, ta o̱n ko̱ó kua̱chi ndíso na xa̱ꞌa̱ ñayóꞌo.
MAT 12:6 Ta ndixa káꞌa̱n i̱ xíꞌin ndó, yi̱ꞌi̱ kúu ta̱a ta̱ kómí ní ka̱ nda̱yí no̱o̱ veꞌe ño̱ꞌo káꞌno.
MAT 12:7 To̱ꞌon Ndios káchí ña saá: “Kóni i̱ ña kundáꞌví ini ndó koni ndó inka̱ ni̱vi, ta keꞌé ndó ñava̱ꞌa xíꞌin na. Tá o̱n xi̱in ndó kundáꞌví ini ndó koni ndó nayóꞌo, ta saá o̱n vása kusii̱ ini i̱ ña sóko̱ ndó ndaꞌa̱ i̱”, ka̱chí Ndios. Tá va̱ꞌa ná kunda̱a̱ ini ndó to̱ꞌon yóꞌo, níkúu, ta saá o̱n chikaa̱ kua̱chi ini ndó koni ndó ni̱vi na o̱n ko̱ó kua̱chi kómí.
MAT 12:8 Yi̱ꞌi̱, ta̱a ta̱ ki̱xi no̱o̱ Ndios, kómí i̱ nda̱yí ka̱ꞌa̱n i̱ yukía̱ va̱ꞌa keꞌé yó ki̱vi̱ yi̱i̱ ña nákindée yó ―káchí ta̱Jesús xíꞌin nafariseo.
MAT 12:9 Ta ke̱e ta̱Jesús kua̱ꞌa̱n ra, ta ni̱ki̱ꞌvi ra veꞌe ño̱ꞌo sinagoga.
MAT 12:10 Ta yóo ñii ta̱a, ta̱ yi̱chí ndaꞌa̱ kúu ra, ta o̱n vása kánda ña. Ta ndóo nafariseo xíto na yu kúu ñii ña o̱n váꞌa keꞌé ta̱Jesús, ña kuchiño chikaa̱ na kua̱chi sa̱ta̱ ra. Ta saá ni̱nda̱ka̱ to̱ꞌon na ra: ―¿Yukía̱ káchí nda̱yí Ndios ña kándixa yó? ¿Án kúchiño sandaꞌa yó ni̱vi ki̱vi̱ yi̱i̱ ña nákindée yó?
MAT 12:11 Ta nda̱kuii̱n ta̱Jesús, ni̱ka̱ꞌa̱n ra xíꞌin na: ―Tá ñii ndóꞌó kómí ndó ñii ndikachi sa̱na̱ ndó, ta nákava rí ñii yavi̱ kónó ki̱vi̱ yi̱i̱ ña nákindée yó, ta, ¿yukía̱ keꞌé ndó? ¿Án o̱n ko̱ꞌo̱n ndó tava ndó kiti̱ sa̱na̱ ndó tí na̱kava?
MAT 12:12 ¡Ta kua̱ꞌa̱ ní ka̱ ndáya̱ꞌví ñii ta̱a no̱o̱ ñii kiti̱ sa̱na̱ yó! Ta ndixa ñava̱ꞌa kúu ña keꞌé yó chiño va̱ꞌa ki̱vi̱ yi̱i̱ ña nákindée yó.
MAT 12:13 Ta saá ni̱ka̱ꞌa̱n ta̱Jesús xíꞌin ta̱a ta̱ yi̱chí ndaꞌa̱: ―Sanakaa̱ ún ndaꞌa̱ ún vitin ―káchí ra. Ta ta̱yóꞌo sa̱nakaa̱ ra ndaꞌa̱ ra, ta ndu̱va̱ꞌa ña. Nda̱tán yóo inka̱ ndaꞌa̱ ra ña va̱ꞌa, saá ki̱ndo̱o ña.
MAT 12:14 Ta ke̱e nafariseo kua̱ꞌa̱n na, ta ki̱xáꞌá na káꞌa̱n na xíꞌin táꞌan na ndasaá koo kaꞌni na ta̱Jesús.
MAT 12:15 Ta ta̱Jesús xíni̱ ra yukía̱ xáni ini nafariseo, ta ke̱ta ra veꞌe ño̱ꞌo sinagoga ta kua̱ꞌa̱n ra. Ta kua̱ꞌa̱ ní ni̱vi xi̱kundiko̱n na sa̱ta̱ ra, ta saá sa̱ndaꞌa ra ndiꞌi na ndeé ndóꞌo.
MAT 12:16 Ta ni̱ka̱ꞌa̱n ra xíꞌin na: ―O̱n ka̱ꞌa̱n ndó xíꞌin nda̱ ñii ni̱vi xa̱ꞌa̱ ña kéꞌé i̱.
MAT 12:17 Ñayóꞌo ni̱ka̱ꞌa̱n ra, ta saá ku̱ndivi to̱ꞌon ña ni̱ka̱ꞌa̱n Ndios xíꞌin ta̱profeta Isaías xi̱na̱ꞌá. Ta to̱ꞌon yóꞌo ni̱taa ta̱Isaías ña ni̱ka̱ꞌa̱n Ndios xa̱ꞌa̱ ta̱a ta̱ tiꞌví ra saka̱ku ni̱vi ñoyívi yóꞌo, káchí ña saá:
MAT 12:18 Yóꞌo yóo ta̱a ta̱ na̱ka̱xin i̱ ña kasa chiño ra no̱o̱ i̱, ta kíꞌvi ní ini i̱ xíni i̱ ra, ta kúsii̱ ní ini i̱ xíni i̱ ra. Ta nataxi i̱ Níma̱ i̱ ini ra, ta saá ka̱ꞌa̱n ndoso ra ñanda̱a̱ xíꞌin ndiꞌi ni̱vi.
MAT 12:19 O̱n na̱a ra, ta ni o̱n kutee ra, ta o̱n nda̱ꞌyi ndaa ra xíꞌin nda̱ ñii ni̱vi. Ta o̱n nda̱ꞌyi ra ko̱ꞌo̱n ra yichi̱ ña koni̱ so̱ꞌo ni̱vi.
MAT 12:20 Nda̱tán yóo ñii ta̱a ta̱ o̱n vása kaꞌno ka̱ ñii tón tamá táꞌnó chi tón xa táꞌnó kúu nó, saá yóo ta̱a ta̱ na̱ka̱xin i̱, ta nda̱tán yóo ñii ta̱a ta̱ o̱n vása ndaꞌva ka̱ ñii tímá tón xa kána ñi̱ꞌma̱ yiꞌva̱, saá yóo ta̱a ta̱ na̱ka̱xin i̱, chi ta̱ kundáꞌví ini kuu ra koni ra ni̱vi nandáꞌví na vitá ini, na o̱n ki̱ví chindeé xíꞌin mi̱i, a̱nda̱ kundeé ra no̱o̱ ndiꞌi ña o̱n váꞌa ta chinóo síkón ra ñava̱ꞌa ñanda̱a̱.
MAT 12:21 Ta ndiꞌi ni̱vi na ñoyívi yóꞌo xíꞌin ndinoꞌo níma̱ na kundati na ra ña keꞌé ra ñava̱ꞌa ta saka̱ku ra na, ka̱chí Ndios, ni̱taa ta̱Isaías xi̱na̱ꞌá.
MAT 12:22 Ta ni̱vi kua̱ꞌa̱n na ña kua̱ꞌa̱n ñii ta̱a ta̱ kómí níma̱ ndiva̱ꞌa xíꞌin na no̱o̱ ta̱Jesús, ta ki̱xaa̱ na no̱o̱ yóo ra. Ta̱a ta̱ ndeé ndóꞌo yóꞌo kúu ra ta̱kuáá ta ñíꞌí ra, ta ta̱Jesús sa̱ndaꞌa ñaꞌá ra, ta saá kúchiño nakoto ra ta naka̱ꞌa̱n ra.
MAT 12:23 Ta ndiꞌi ni̱vi na ndóo yóꞌo na̱kaꞌnda ní ini na xi̱ni na ña ke̱ꞌé ta̱Jesús, ta ni̱ka̱ꞌa̱n na, káchí na saá: ―¿Án ta̱yóꞌo kúu ta̱sa̱ꞌya ñani síkuá ta̱David, ta̱ ndáti yó tiꞌví Ndios kixaa̱?
MAT 12:24 Ta xi̱ni̱ so̱ꞌo nafariseo ña ni̱ka̱ꞌa̱n ni̱vi yóꞌo, ta saá ni̱ka̱ꞌa̱n táꞌan na: ―Xíꞌin ndee̱ ñaBeelzebú, ña kúu ñakáꞌno no̱o̱ ndiꞌi níma̱ ndiva̱ꞌa, táva ta̱yóꞌo níma̱ ndiva̱ꞌa ―káchí na.
MAT 12:25 Ta ta̱Jesús xíni̱ ra ndiꞌi ña xáni ini nafariseo, ta ni̱ka̱ꞌa̱n ra saá xíꞌin na: ―Tá yóo ñii ñoo, ta o̱n vása yóo yuꞌú ni̱vi, ta na̱ta̱ꞌvi̱ táꞌan na, ta ki̱xáꞌá na káni táꞌan na xíꞌin natáꞌan na, ta kama ní ndiꞌi xa̱ꞌa̱ ñoo yóꞌo. Tá yóo ñii veꞌe no̱o̱ na̱ta̱ꞌvi̱ táꞌan na, ta káni táꞌan na, ta ndiꞌi xa̱ꞌa̱ ni̱vi veꞌe yóꞌo.
MAT 12:26 Tá ñaníma̱ ndiva̱ꞌa káꞌno Satanás nátava ña ini ni̱vi níma̱ ndiva̱ꞌa táꞌan ña, níkúu, ta saá na̱ta̱ꞌvi̱ táꞌan ñandiva̱ꞌa ta káni táꞌan ña xíꞌin táꞌan ña, ta ya̱chi̱ ní ndiꞌi xa̱ꞌa̱ yichi̱ ña.
MAT 12:27 Mi̱i ndó káꞌa̱n ndó ndí xíꞌin ndee̱ ñaníma̱ ndiva̱ꞌa káꞌno táva i̱ ñandiva̱ꞌa. Tá ndixa saá xáni ini ndó, ta na ndíko̱n sa̱ta̱ ndó na táva ñandiva̱ꞌa, ¿míchí va̱xi ndee̱ nayóꞌo táva na ñandiva̱ꞌa? Na ndíko̱n sa̱ta̱ ndó kachí na o̱n si̱ví ndee̱ ñaníma̱ ndiva̱ꞌa káꞌno kúu ña kómí na kivi tava na ñandiva̱ꞌa. Ta saá kixaa̱ ñii ki̱vi̱ na ndíko̱n sa̱ta̱ mi̱i ndó yóꞌo kuu na kasa nani xa̱ꞌa̱ kua̱chi ndíso ndó chi ñavatá káꞌa̱n ndó xa̱ꞌa̱ i̱.
MAT 12:28 Ta yi̱ꞌi̱, kómí i̱ ndee̱ Níma̱ Ndios ña tava i̱ níma̱ ndiva̱ꞌa, ta ña kéꞌé i̱ yóꞌo káchí ña saá: vitin ki̱xaa̱ ki̱vi̱ ña kíxáꞌá xáꞌnda chiño Ndios no̱o̱ ni̱vi ñoyívi yóꞌo.
MAT 12:29 ’Ta yóo ñii ta̱a ndeé ní ndaku, ta ni̱vi o̱n kúchiño ki̱ꞌvi na veꞌe ra ña kindaa na ñakuíká kómí ra. Siꞌna xíni̱ ñóꞌó katón na ra, ta saá kuchiño ki̱ꞌvi na kindaa na ndiꞌi ñakuíká kómí ra. Nda̱tán yóo ta̱a ndeé ní ndaku yóꞌo, saá yóo ñaníma̱ ndiva̱ꞌa káꞌno.
MAT 12:30 ’Ndiꞌi ni̱vi na o̱n vása yóo yuꞌú xíꞌin i̱, nayóꞌo kúu na o̱n xi̱in koni na yi̱ꞌi̱. Ta ndiꞌi ni̱vi na o̱n vása chíndeé yi̱ꞌi̱ nakaya na ni̱vi ña kundiko̱n na yichi̱ Ndios, nayóꞌo kúu na sákui̱ta̱ níꞌnó ni̱vi ña o̱n kundiko̱n na yichi̱ Ndios.
MAT 12:31 ’Ta ndixa káꞌa̱n i̱ xíꞌin ndó, Ndios kúchiño kasa káꞌno ini ra xa̱ꞌa̱ ndiꞌi ña o̱n váꞌa kéꞌé ni̱vi, ta kúchiño kasa káꞌno ini ra xa̱ꞌa̱ ndiꞌi to̱ꞌon ña káꞌa̱n ndiva̱ꞌa na xíꞌin Ndios. Ta ndiꞌi ni̱vi na káꞌa̱n ndiva̱ꞌa xíꞌin Níma̱ Ndios, ta Ndios o̱n kasa káꞌno ini ra xa̱ꞌa̱ ni̱vi yóꞌo.
MAT 12:32 Ta ni̱vi na káꞌa̱n ndiva̱ꞌa xíꞌin yi̱ꞌi̱, ta̱a ta̱ ki̱xi no̱o̱ Ndios, ta Ndios kúchiño kasa káꞌno ini ra xa̱ꞌa̱ na. Ta ni̱vi na káꞌa̱n ndiva̱ꞌa xíꞌin Níma̱ Ndios, ta Ndios o̱n kasa káꞌno ini ra xa̱ꞌa̱ nayóꞌo vitin, ni ndiꞌi saá kui̱ya̱ ña va̱xi ―káchí ta̱Jesús xíꞌin na.
MAT 12:33 Ta tuku ni̱ka̱ꞌa̱n ta̱Jesús xíꞌin na, káchí ra saá: ―Tá yóo yito̱n tón va̱ꞌa, ta saá kóon kui̱ꞌi tí va̱ꞌa ndaꞌa̱ nó. Tá yóo yito̱n tón o̱n váꞌa, ta saá kóon kui̱ꞌi tí o̱n váꞌa ndaꞌa̱ nó. Tá xíto ndoso ndó kui̱ꞌi tí yóo ndaꞌa̱ yito̱n, ta saá kunda̱a̱ ini ndó án tón va̱ꞌa kúu nó, án tón o̱n váꞌa kúu nó. Nda̱tán yóo yito̱n, saá yóo ni̱vi.
MAT 12:34 Ta ndóꞌó, káꞌa̱n i̱ xíꞌin ndó, ¡sa̱ꞌya ko̱o̱ xati̱ kúu ndó! Chi mi̱i ndó kúu ni̱vi na o̱n váꞌa, ta ña̱kán o̱n kúchiño ka̱ꞌa̱n ndó to̱ꞌon va̱ꞌa. Nda̱tán yóo níma̱ ni̱vi, saá yóo to̱ꞌon ña káꞌa̱n na.
MAT 12:35 Ni̱vi na kómí níma̱ va̱ꞌa, káꞌa̱n na to̱ꞌon va̱ꞌa. Ta ni̱vi na kómí níma̱ o̱n váꞌa, káꞌa̱n na to̱ꞌon o̱n váꞌa.
MAT 12:36 Ta káꞌa̱n i̱ xíꞌin ndó, kixaa̱ ñii ki̱vi̱ ña kasa nani Ndios xa̱ꞌa̱ ndiꞌi ni̱vi ñoyívi yóꞌo, ta koni̱ ñóꞌó ndiꞌi ni̱vi taxi na kuenda xa̱ꞌa̱ ndiꞌi to̱ꞌon ña o̱n váꞌa ni̱ka̱ꞌa̱n na.
MAT 12:37 Chi xa̱ꞌa̱ to̱ꞌon mi̱i ndó ña ni̱ka̱ꞌa̱n ndó, Ndios kasa nani ra xa̱ꞌa̱ ndóꞌó, ta saá ka̱ꞌa̱n ra án kundo̱o ndó xíꞌin ra, án ko̱ꞌo̱n ndó nda̱ya ―káchí ta̱Jesús xíꞌin na.
MAT 12:38 Ta sava nafariseo xíꞌin na sánáꞌa nda̱yí Ndios ni̱ka̱ꞌa̱n na xíꞌin ta̱Jesús, káchí na saá: ―Tata maestro, kóni ndi̱ ña keꞌé ún ñii milagro no̱o̱ ndi̱.
MAT 12:39 Ta nda̱kuii̱n ta̱Jesús: ―¡Ni̱vi na ndiva̱ꞌa ní ini, na o̱n vása kándixa Ndios kúu ndóꞌó! Saá chi ndúkú ndó ñii milagro no̱o̱ i̱ ña kandixa ndó ndí ta̱a ta̱ ki̱xi no̱o̱ Ndios kúu i̱. Ta o̱n keꞌé i̱ inka̱ milagro ña koto ndó, chi va̱ꞌa ka̱ xíni̱ ñóꞌó kunda̱a̱ ini ndó ña ni̱ndoꞌo ta̱profeta Jonás kui̱ya̱ xi̱na̱ꞌá.
MAT 12:40 Ta ta̱Jonás xi̱nakaa̱ ra u̱ni̱ ndiví, ta u̱ni̱ ñoó ti̱xin títia̱ká káꞌno. Ta saá yi̱ꞌi̱, ta̱a ta̱ ki̱xi no̱o̱ Ndios, kunakaa̱ i̱ u̱ni̱ ndiví, ta u̱ni̱ ñoó ti̱xin ñoꞌo̱.
MAT 12:41 Tá kixaa̱ ki̱vi̱ kasa nani Ndios xa̱ꞌa̱ ni̱vi ñoyívi yóꞌo, ta nañoo Nínive chikaa̱ na kua̱chi sa̱ta̱ ndóꞌó na táku̱ vitin. Saá chi xi̱ni̱ so̱ꞌo na ña ni̱ka̱ꞌa̱n ta̱Jonás xíꞌin na, ta na̱ndikó ini na ta ka̱ndixa na Ndios. Ta yi̱ꞌi̱, ta̱a ta̱ yóo xíꞌin ndó vitin, kúu ñii ta̱káꞌno ka̱ no̱o̱ ta̱Jonás, ta o̱n xi̱in ndó koni̱ so̱ꞌo ndó ña káꞌa̱n i̱.
MAT 12:42 Tá kixaa̱ ki̱vi̱ kasa nani Ndios xa̱ꞌa̱ ni̱vi ñoyívi yóꞌo, ta saá tuku ñii ñáreina, ñá ni̱xaꞌnda chiño no̱o̱ ñoo na̱ní Sabá xi̱na̱ꞌá, chikaa̱ ñá kua̱chi sa̱ta̱ ndóꞌó na táku̱ vitin. Chi ñáreina yóꞌo xíká ní ni̱xa̱ꞌa̱n ñá xi̱ni̱ so̱ꞌo ñá to̱ꞌon ña ni̱ka̱ꞌa̱n ta̱rey Salomón, chi ta̱ ndíchí ní si̱ni̱ xi̱kuu ra. Ta yi̱ꞌi̱, ta̱a ta̱ yóo xíꞌin ndó vitin, kúu ñii ta̱káꞌno ka̱ no̱o̱ ta̱Salomón, ta o̱n xi̱in ndó koni̱ so̱ꞌo ndó to̱ꞌon ña káꞌa̱n i̱ ―káchí ta̱Jesús xíꞌin na.
MAT 12:43 Ta tuku ni̱ka̱ꞌa̱n ta̱Jesús xíꞌin na: ―Tá ñii níma̱ ndiva̱ꞌa sáña ña ñii ta̱a, ta saá kua̱ꞌa̱n ña no̱o̱ yuku̱ yi̱chí ña nandukú ña no̱o̱ nakindée ña. Tá o̱n vása náníꞌi ña no̱o̱ nakindée ña,
MAT 12:44 ta xáni ini ña saá: “Ndikó yó ndi̱ꞌvi yó ini ta̱a no̱o̱ ke̱e yó va̱xi yó”, káchí ña. Ta ndíkó ña, náxaa̱ ña no̱o̱ yóo ta̱a no̱o̱ ke̱e ña, ta nákoto ña vi̱chí ini ra. Nda̱tán yóo ñii veꞌe ni̱ti̱ꞌví ta nda̱sa livi na, saá yóo ini ta̱a yóꞌo.
MAT 12:45 Ta ndíkó níma̱ ndiva̱ꞌa kua̱ꞌa̱n ña, ta nándukú ña inka̱ níma̱ ndiva̱ꞌa, ta náníꞌi ña u̱xa̱ níma̱ ña ndiva̱ꞌa ní ka̱ no̱o̱ mi̱i ña. Ta ndíkó koo ña, ta kua̱ꞌa̱n u̱xa̱ níma̱ ndiva̱ꞌa yóꞌo xíꞌin ña, ta kíxaa̱ ndiꞌi ña nakoo ña ini ta̱a yóꞌo. Ta saá xóꞌvi̱ ní ka̱ ra vitin no̱o̱ ña siꞌna. Saá kundoꞌo ndóꞌó na ndóo ñoyívi yóꞌo vitin tá o̱n xi̱in ndó koni̱ so̱ꞌo ndó to̱ꞌon i̱ ―káchí ta̱Jesús xíꞌin na.
MAT 12:46 Tá káꞌa̱n ka̱ ta̱Jesús xíꞌin ni̱vi, ta saá ki̱xaa̱ siꞌí ra xíꞌin nañani ra, ta yíta na ke̱ꞌe no̱o̱ yóo ra, ta kóni na ka̱ꞌa̱n na xíꞌin ra.
MAT 12:47 Ta ñii ta̱a nda̱to̱ꞌon ra xíꞌin ta̱Jesús: ―Tata, siꞌí ún xíꞌin nañani ún yíta na ke̱ꞌe, ta kóni na ka̱ꞌa̱n na xíꞌin ún ―káchí ra.
MAT 12:48 Ta nda̱kuii̱n ta̱Jesús, ni̱ka̱ꞌa̱n ra xíꞌin ta̱yóꞌo: ―¿Yu kúu siꞌí i̱? ¿Ta yu kúu nañani i̱?
MAT 12:49 Ta sa̱náꞌa ndaꞌa̱ ra naxíka xíꞌin ra, ta ni̱ka̱ꞌa̱n ra, káchí ra saá: ―Yóꞌo ndóo siꞌí i̱ xíꞌin nañani i̱.
MAT 12:50 Chi ni̱vi na kísa ndivi ña kóni Yivá i̱ Ndios, ta̱ yóo ñoyívi ni̱no, nayóꞌo kúu ñani i̱ xíꞌin ki̱ꞌva̱ i̱ xíꞌin siꞌí i̱ ―káchí ta̱Jesús.
MAT 13:1 Ta mi̱i ki̱vi̱ yóꞌo ke̱ta ta̱Jesús ñii veꞌe ta kua̱ꞌa̱n ra, ta ni̱xaa̱ ra xi̱koo ra yuꞌu̱ mi̱ni.
MAT 13:2 Ta ki̱xaa̱ kua̱ꞌa̱ ní ni̱vi no̱o̱ ra, ta saá nda̱a ra ñii tón barco ta xi̱koo ra sa̱ta̱ tón barco no̱o̱ mi̱ni, ta ndiꞌi ni̱vi yóꞌo yíta na yuꞌu̱ takuií.
MAT 13:3 Ta ki̱xáꞌá ra ndáto̱ꞌon ra kua̱ꞌa̱ ní cuento ña sanáꞌa ra na, ta káchí ra saá xíꞌin na: ―Saá ndo̱ꞌo ñii ta̱a ta̱ chíꞌi ndiki̱n trigo.
MAT 13:4 Ta ki̱xáꞌá ra xíta níꞌnó ra ndiki̱n trigo ña chiꞌi ra no̱o̱ ñoꞌo̱. Ta sava ña ni̱ko̱yo yichi̱, ta ki̱xaa̱ tísaa ta xa̱xi rí ña.
MAT 13:5 Sava ndiki̱n ni̱ko̱yo no̱o̱ yásín ní ñoꞌo̱ sa̱ta̱ yu̱u̱, ta ndiki̱n yóꞌo kama ní ni̱ndu̱ta̱ ña, chi o̱n vása kuíkon no̱o̱ ñoꞌo̱ yóꞌo.
MAT 13:6 Ta ke̱ta ño̱ꞌo ta ni̱yi̱chi̱ ña, ta ndi̱ꞌi xa̱ꞌa̱ ña, saá chi ni̱‑kee kónó tioꞌo ña.
MAT 13:7 Ta sava ña ni̱ko̱yo ma̱ꞌñó tón ñiño̱, ta ni̱ndu̱ta̱ ña, ta ni̱‑kuchiño kuaꞌno ña, saá chi xa̱ꞌno tón ñiño̱ yóꞌo ta xa̱ꞌni nduta̱ nó ña.
MAT 13:8 Ta sava ndiki̱n ni̱ko̱yo no̱o̱ ñoꞌo̱ va̱ꞌa ña kuíkon. Ta ni̱ndu̱ta̱ ña, ta xa̱ꞌno ña, ta kua̱ꞌa̱ ní ni̱xi̱yo ndiki̱n yita yóꞌo. Sava yita ta̱xi ña ñii ciento ndiki̱n, sava yita ta̱xi ña u̱ni̱ si̱ko̱ ndiki̱n, ta sava yita ta̱xi ña o̱ko̱ u̱xu̱ ndiki̱n.
MAT 13:9 Ndiꞌi ndóꞌó ni̱vi na yóo so̱ꞌo, xíni̱ ñóꞌó chikaa̱ so̱ꞌo ndó ña káꞌa̱n i̱ xíꞌin ndó ―káchí ta̱Jesús xíꞌin na.
MAT 13:10 Ta ki̱xaa̱ naxíka xíꞌin ra no̱o̱ ra, ta ni̱nda̱ka̱ to̱ꞌon na ra: ―¿Nda̱chun xíꞌin cuento sánáꞌa ún ni̱vi?
MAT 13:11 Ta nda̱kuii̱n ra, ni̱ka̱ꞌa̱n ra xíꞌin na: ―Ta ndóꞌó, kúnda̱a̱ ini ndó to̱ꞌon ña ñóꞌo seꞌé ña yo̱ꞌvi̱ ní ña káꞌa̱n xa̱ꞌa̱ yichi̱ no̱o̱ xáꞌnda chiño Ndios, chi saá ta̱xi Ndios ndaꞌa̱ ndó. Ta inka̱ ni̱vi kuiti xíni̱ so̱ꞌo na to̱ꞌon yóꞌo, ta o̱n vása kúnda̱a̱ va̱ꞌa ini na yukía̱ káchí ña.
MAT 13:12 Ta ni̱vi na kúnda̱a̱ ini to̱ꞌon káꞌa̱n i̱, ta Ndios taxi ra ña kunda̱a̱ va̱ꞌa ka̱ ini na ña, ta ni̱vi na o̱n xi̱in kunda̱a̱ ini to̱ꞌon ña káꞌa̱n i̱, ta ña loꞌo to̱ꞌon xi̱ni̱ so̱ꞌo na ta sandañóꞌó na ndiꞌi ña.
MAT 13:13 Xa̱ꞌa̱ ñayóꞌo kúu ña sánáꞌa i̱ ni̱vi xíꞌin cuento: Vará xíto na, ta o̱n vása xíni̱ na ñanda̱a̱. Vará xíni̱ so̱ꞌo na, ta o̱n vása chíkaa̱ so̱ꞌo na, ni o̱n vása kúnda̱a̱ ini na ña ndáto̱ꞌon i̱.
MAT 13:14 Ta saá kísa ndivi na to̱ꞌon ña ni̱taa ta̱profeta Isaías xi̱na̱ꞌá, ña káchí: Ndios káchí ra saá: “Vará xíni̱ so̱ꞌo ní na, ta nda̱ ñii ki̱vi̱ o̱n kunda̱a̱ ini na ña xíni̱ so̱ꞌo na. Vará xíto ní na, ta nda̱ ñii ki̱vi̱ o̱n kunda̱a̱ ini na yukía̱ xíto na.
MAT 13:15 Ta níma̱ ni̱vi yóꞌo xa ku̱táꞌyá yu̱u̱ ña. Ta nákasi kútu̱ na so̱ꞌo na, ta nákasi na nduchu̱ no̱o̱ na, chi o̱n xi̱in na koto na, ni o̱n xi̱in na koni̱ so̱ꞌo na. Ña kéꞌé na saá kúu ña o̱n xi̱in na kunda̱a̱ ini na ñanda̱a̱, ni o̱n xi̱in na ndikó na kixi na no̱o̱ i̱ ña sandaꞌa i̱ na”, káchí Ndios, káchí ta̱profeta xi̱na̱ꞌá.
MAT 13:16 ’Ta mi̱i ndó, nákaa̱ ñasi̱i̱ níma̱ ndó chi xíto ndó ñava̱ꞌa kéꞌé i̱, ta xíni̱ so̱ꞌo ndó ña káꞌa̱n i̱ xíꞌin ndó.
MAT 13:17 Ndixa káꞌa̱n i̱ xíꞌin ndó, kui̱ya̱ xi̱na̱ꞌá ni̱xi̱yo kua̱ꞌa̱ ní naprofeta xíꞌin inka̱ ni̱vi na ni̱xika nda̱kú no̱o̱ Ndios, ta ndiꞌi nayóꞌo ku̱too na koto na ña xíto ndó vitin, ta ni̱‑kuchiño na, ta ku̱too na koni̱ so̱ꞌo na ña xíni̱ so̱ꞌo ndó vitin, ta ni̱‑kuchiño na ―káchí ta̱Jesús xíꞌin naxíka xíꞌin ra.
MAT 13:18 Ta tuku ni̱ka̱ꞌa̱n ta̱Jesús xíꞌin naxíka xíꞌin ra: ―Ta vitin koni̱ so̱ꞌo ndó yukía̱ káchí cuento xa̱ꞌa̱ ta̱ chíꞌi ndiki̱n trigo.
MAT 13:19 Ndiki̱n ña ni̱ko̱yo yichi̱ ndáto̱ꞌon ña xa̱ꞌa̱ ni̱vi na xíni̱ so̱ꞌo xa̱ꞌa̱ yichi̱ no̱o̱ xáꞌnda chiño Ndios, ta nayóꞌo o̱n vása kúnda̱a̱ ini na, ta saá va̱xi ñandiva̱ꞌa káꞌno ta táva ña to̱ꞌon Ndios ña xi̱ni̱ so̱ꞌo na.
MAT 13:20 Ta ndiki̱n ña ni̱ko̱yo no̱o̱ yu̱u̱ ndáto̱ꞌon ña xa̱ꞌa̱ ni̱vi na xíni̱ so̱ꞌo to̱ꞌon Ndios, ta xa̱ndi̱ko̱n nákiꞌin va̱ꞌa na ña, ta kúsii̱ ní ini na.
MAT 13:21 Ta yáꞌa ñii káni̱ loꞌo, tá kíxáꞌá va̱xi ña xóꞌvi̱ na, án inka̱ ni̱vi o̱n xi̱in ka̱ na koni ñaꞌá na xa̱ꞌa̱ ña kándixa na to̱ꞌon Ndios, ta nayóꞌo xa̱ndi̱ko̱n sándakoo na yichi̱ Ndios, ta o̱n xi̱in ka̱ na kandixa na, saá chi o̱n ta̱ꞌán chikaa̱ va̱ꞌa ini na to̱ꞌon Ndios.
MAT 13:22 Ta ndiki̱n ña ni̱ko̱yo no̱o̱ tón ñiño̱ ndáto̱ꞌon ña xa̱ꞌa̱ ni̱vi na xíni̱ so̱ꞌo to̱ꞌon Ndios. Ta saá chiño yóo ñoyívi yóꞌo sándiꞌi ní ini na, ta kíxáꞌá na kísa chiño na ña kukomí na kua̱ꞌa̱ ní ñakuíká ñoyívi yóꞌo, ta saá o̱n xi̱in ka̱ na kutaku̱ na nda̱tán káꞌa̱n to̱ꞌon Ndios.
MAT 13:23 Ta ndiki̱n ña ni̱ko̱yo ñoꞌo̱ va̱ꞌa ña kuíkon ndáto̱ꞌon ña xa̱ꞌa̱ ni̱vi na xíni̱ so̱ꞌo to̱ꞌon Ndios, ta kándixa ini na ña. Nayóꞌo kúu na kúndeé nduu ni̱vi na va̱ꞌa ini ta keꞌé na kua̱ꞌa̱ ní ñava̱ꞌa no̱o̱ Ndios. Nda̱tán yóo ñii ndiki̱n ña táxi o̱ko̱ u̱xu̱ ndiki̱n, ta inka̱ ndiki̱n ña táxi u̱ni̱ si̱ko̱ ndiki̱n, ta inka̱ ndiki̱n ña táxi ñii ciento ndiki̱n, saá yóo ni̱vi na kándixa ndinoꞌo ini to̱ꞌon Ndios ―káchí ta̱Jesús xíꞌin naxíka xíꞌin ra.
MAT 13:24 Ta nda̱to̱ꞌon ta̱Jesús inka̱ cuento ña sanáꞌa ra ni̱vi, káchí ra saá: ―Nda̱tán yóo ñii ta̱a chíꞌi ra ndiki̱n trigo, saá yóo yichi̱ no̱o̱ xáꞌnda chiño Ndios.
MAT 13:25 Ki̱vi̱ kísi̱n ta̱ chi̱ꞌi trigo ta kísi̱n ndiꞌi ta̱ kísa chiño no̱o̱ ra, ta ki̱xaa̱ ñii ta̱a ta̱ sáa̱ ini xíni ñaꞌá, ta chi̱ꞌi ra ndiki̱n ku̱ꞌu̱ naꞌá no̱o̱ ñoꞌo̱ no̱o̱ xa chi̱ꞌi na ndiki̱n trigo, ta saá ke̱ta ra kua̱ꞌa̱n ra.
MAT 13:26 Ta ni̱ndu̱ta̱ trigo ta xa̱ꞌno ña, ta ki̱xaa̱ ki̱vi̱ kána yoko̱ ña, ta saá xíni ni̱vi ndí ku̱ꞌu̱ naꞌá xáꞌno ña ma̱ꞌñó yita trigo.
MAT 13:27 Ta na kísa chiño no̱o̱ ta̱a ta̱ chi̱ꞌi trigo ki̱xaa̱ na no̱o̱ ra, ta ni̱ka̱ꞌa̱n na xíꞌin ra: “Tata, ¿án o̱n vása kuiti ní‑chiꞌi ún ndiki̱n trigo? Ta vitin yóo kua̱ꞌa̱ ní ku̱ꞌu̱ naꞌá xíꞌin trigo. ¿Míchí ki̱xi ña?”, káchí na.
MAT 13:28 Ta nda̱kuii̱n ta̱ chi̱ꞌi trigo: “Ñii ta̱a ta̱ sáa̱ ini xíni yi̱ꞌi̱ ki̱xi ra chi̱ꞌi ra ku̱ꞌu̱ naꞌá.” Ta na kísa chiño no̱o̱ ra ni̱nda̱ka̱ to̱ꞌon na ra: “¿Án kóni ún toꞌon ndi̱ ndiꞌi ku̱ꞌu̱ naꞌá?”
MAT 13:29 Ta nda̱kuii̱n ra, káchí ra saá: “Óꞌon, o̱n toꞌon ndó ku̱ꞌu̱ naꞌá ko̱to̱ toꞌon ndó trigo xíꞌin ña.
MAT 13:30 Va̱ꞌa ná taxi yó kuaꞌno xíꞌin táꞌan ña a̱nda̱ ki̱vi̱ kaꞌnda yó ña. Ta ki̱vi̱ ta̱ꞌnda̱ ña ta ka̱ꞌa̱n i̱ xíꞌin na xáꞌnda, kachí i̱ saá: Kaꞌnda ndiꞌi ndó ña, ta tava síín ndó trigo, ta kiꞌin ndó ku̱ꞌu̱ naꞌá, ta katón nomi ndó ña ta ko̱ꞌo̱n ña ko̱ko̱ ña; ta saá taan va̱ꞌa ndó ndiki̱n trigo yaka̱ veꞌe i̱”, kachí ta̱a ta̱ chi̱ꞌi trigo xíꞌin na kísa chiño no̱o̱ ra ―káchí ta̱Jesús xíꞌin naxíka xíꞌin ra.
MAT 13:31 Ta nda̱to̱ꞌon ta̱Jesús inka̱ cuento ña sanáꞌa ra ni̱vi, káchí ra saá xíꞌin na: ―Nda̱tán yóo ñii ndiki̱n mostaza ña chi̱ꞌi ñii ta̱a ñoꞌo̱ ra, saá yóo yichi̱ no̱o̱ xáꞌnda chiño Ndios.
MAT 13:32 Ta ndiki̱n mostaza kúu ña válí ní ka̱ no̱o̱ ndiꞌi ndiki̱n yóo ñoyívi yóꞌo, ta ki̱vi̱ ndúta̱ ña ta ndúu ña ña káꞌno ní ka̱ no̱o̱ ndiꞌi inka̱ ñata̱ta̱ chíꞌi ni̱vi. Ki̱vi̱ xa̱ꞌno ña, ta ndu̱u ña ñii tón yito̱n káꞌno, ta kíxaa̱ tísaa kísa va̱ꞌa rí ta̱ka̱ rí ndaꞌa̱ nó.
MAT 13:33 Ta tuku nda̱to̱ꞌon ta̱Jesús inka̱ cuento, káchí ra saá: ―Nda̱tán yóo levadura ña na̱saka ni̱vi xíꞌin yuxa̱n si̱ta̱ va̱ꞌa, saá yóo yichi̱ ña xáꞌnda chiño Ndios. Vará loꞌo ní levadura na̱saka ni̱vi xíꞌin u̱ni̱ koꞌndo náꞌno yuxa̱n harina, ta ku̱ndeé ña sa̱naño ña ndiꞌi yuxa̱n yóꞌo.
MAT 13:34 Ta ki̱vi̱ ni̱ka̱ꞌa̱n ta̱Jesús xíꞌin ni̱vi, ta ndasaá kuiti xíꞌin cuento sa̱náꞌa ra na; o̱n vása ní‑sanáꞌa ra nayóꞌo xíꞌin inka̱ no̱o̱ to̱ꞌon.
MAT 13:35 Saá ki̱sa ndivi ra to̱ꞌon Ndios ña ni̱taa ñii ta̱profeta xi̱na̱ꞌá, ña káchí saá: Ka̱ꞌa̱n i̱ xíꞌin ni̱vi xíꞌin cuento; ta ndato̱ꞌon i̱ xíꞌin na xa̱ꞌa̱ to̱ꞌon ña ni̱xi̱yo seꞌé nda̱ ki̱vi̱ ki̱sa va̱ꞌa i̱ ñoyívi yóꞌo ta̱nda̱ ki̱vi̱ vitin, ka̱chí Ndios, ni̱taa ta̱profeta xi̱na̱ꞌá.
MAT 13:36 Ta ni̱nda̱yi ta̱Jesús ni̱vi, ta ni̱ki̱ꞌvi ra veꞌe. Ta ki̱xaa̱ yatin naxíka xíꞌin ra no̱o̱ ra, ta ni̱ka̱ꞌa̱n na xíꞌin ra: ―Nandaxin ún no̱o̱ ndi̱ yukía̱ kóni kachí cuento xa̱ꞌa̱ ku̱ꞌu̱ naꞌá xíꞌin yita trigo.
MAT 13:37 Ta nda̱kuii̱n ra, káchí ra saá xíꞌin na: ―Ta̱a ta̱ chi̱ꞌi ndiki̱n trigo kúu yi̱ꞌi̱, ta̱a ta̱ ki̱xi no̱o̱ Ndios.
MAT 13:38 Ta ñoꞌo̱ no̱o̱ chi̱ꞌi ra kúu ñoyívi yóꞌo, ta ndiki̱n trigo kúu ni̱vi na kua̱ꞌa̱n yichi̱ Ndios. Ta ku̱ꞌu̱ naꞌá kúu ni̱vi na ndíko̱n yichi̱ ñaníma̱ ndiva̱ꞌa.
MAT 13:39 Ta ta̱a ta̱ sáa̱ ini ta̱ chi̱ꞌi ku̱ꞌu̱ naꞌá kúu ñaníma̱ ndiva̱ꞌa káꞌno. Ta ki̱vi̱ ña kaꞌnda na trigo xíꞌin ku̱ꞌu̱ naꞌá kúu ki̱vi̱ sondíꞌí ñoyívi yóꞌo, ta na kaꞌnda kúu naángel.
MAT 13:40 Nda̱tán nátoꞌon ni̱vi ku̱ꞌu̱ naꞌá no̱o̱ ñoꞌo̱ chi̱ꞌi na, ta kaꞌmi na ku̱ꞌu̱ naꞌá yóꞌo no̱o̱ xíxi̱ ñoꞌo̱, saá keꞌé naángel ki̱vi̱ sondíꞌí ñoyívi yóꞌo.
MAT 13:41 Yi̱ꞌi̱, ta̱a ta̱ ki̱xi no̱o̱ Ndios, tiꞌví i̱ naángel ko̱ꞌo̱n na tava na ndiꞌi ni̱vi na chúꞌu inka̱ ni̱vi keꞌé na ña o̱n váꞌa, ta tava na ndiꞌi ni̱vi na keꞌé ña o̱n váꞌa.
MAT 13:42 Ta taan na ni̱vi yóꞌo no̱o̱ ndeé ní xíxi̱ ñoꞌo̱, no̱o̱ kuaku ní na ta xo̱ꞌvi̱ ní na.
MAT 13:43 Ta ndiꞌi ni̱vi na kísa ndivi ña kóni Ndios kundo̱o na no̱o̱ xáꞌnda chiño Yivá yó Ndios, ta nda̱tán yóo ña yéꞌe ño̱ꞌo, saá nayeꞌe ni̱vi yóꞌo. Ndiꞌi ni̱vi na yóo so̱ꞌo, xíni̱ ñóꞌó chikaa̱ so̱ꞌo na ña káꞌa̱n i̱ xíꞌin na ―káchí ta̱Jesús xíꞌin naxíka xíꞌin ra.
MAT 13:44 Ta tuku nda̱to̱ꞌon ta̱Jesús ñii cuento ña sanáꞌa ra na, káchí ra saá xíꞌin na: ―Ñii ñakuíká yóo seꞌé ti̱xin ñoꞌo̱, ta ñii ta̱a na̱níꞌi ra ña, ta kúsii̱ ní ini ra, ta tuku chi̱kaa̱ seꞌé ra ña, ta ni̱xa̱ꞌa̱n ra ni̱si̱kó ndiꞌi ra ña kómí ra, ta saá ndi̱kó ra sa̱ta ra ñoꞌo̱ yóꞌo no̱o̱ chi̱kaa̱ seꞌé ra ñakuíká. Nda̱tán yóo ñakuíká yóꞌo, saá yóo yichi̱ no̱o̱ xáꞌnda chiño Ndios.
MAT 13:45 Ta nda̱to̱ꞌon ta̱Jesús inka̱ cuento ña sanáꞌa ra na, káchí ra saá: ―Ñii ta̱a ta̱ síkó ña̱ꞌa ndúkú ra yu̱u̱ livi ní ña ndáya̱ꞌví ní na̱ní ña perla.
MAT 13:46 Ta na̱níꞌi ra ñii yu̱u̱ livi ña ndáya̱ꞌví ní, ta ni̱xa̱ꞌa̱n ra ni̱si̱kó ndiꞌi ra ña kómí ra, ta saá ndi̱kó ra sa̱ta ra yu̱u̱ livi yóꞌo. Nda̱tán yóo yu̱u̱ livi ña ndáya̱ꞌví ní, saá yóo yichi̱ ña xáꞌnda chiño Ndios.
MAT 13:47 Ta nda̱to̱ꞌon ta̱Jesús inka̱ cuento ña sanáꞌa ra na, káchí ra saá: ―Nda̱tán yóo ñii ñono̱ ña chíkaa̱ na ini mi̱ni, ta kua̱ꞌa̱ ní no̱o̱ tia̱ká táva na, saá yóo yichi̱ ña xáꞌnda chiño Ndios.
MAT 13:48 Tá chútú ñono̱, ta násita na ña yuꞌu̱ takuií. Ta saá náka̱xin na ndiꞌi tia̱ká tí va̱ꞌa ta táan na rí ini chikiva, ta xáta na tí o̱n váꞌa.
MAT 13:49 Saá kundoꞌo ni̱vi ki̱vi̱ sondíꞌí ñoyívi yóꞌo: ta kixaa̱ naángel ta nataꞌví na ni̱vi na va̱ꞌa xíꞌin na o̱n váꞌa,
MAT 13:50 ta na o̱n váꞌa kui̱ta̱ na ko̱ꞌo̱n na no̱o̱ xíxi̱ ñoꞌo̱ ndiꞌi saá ki̱vi̱, no̱o̱ kuaku ní na ta xo̱ꞌvi̱ ní na.
MAT 13:51 Ta ta̱Jesús ni̱nda̱ka̱ to̱ꞌon ra naxíka xíꞌin ra, káchí ra saá: ―¿Án kúnda̱a̱ ini ndó ndiꞌi ña ni̱ka̱ꞌa̱n i̱ xíꞌin ndó? ―Kúnda̱a̱ va̱ꞌa ini ndi̱, Tata ―káchí na.
MAT 13:52 Ta ni̱ka̱ꞌa̱n ta̱Jesús xíꞌin na, káchí ra saá: ―Ndiꞌi na sánáꞌa nda̱yí Ndios ña ni̱taa ta̱Moisés ta ndíko̱n na yichi̱ no̱o̱ xáꞌnda chiño Ndios, ta nda̱tán yóo ñii ta̱a xíꞌin veꞌe ra no̱o̱ ñóꞌo ñakuíká yatá xíꞌin ñakuíká xa̱á, saá yóo nayóꞌo. Ta saá kúchiño na koni̱ ñóꞌó na ñakuíká xa̱á xíꞌin ñakuíká yatá ―káchí ra.
MAT 13:53 Ta ndi̱ꞌi nda̱to̱ꞌon ta̱Jesús cuento ña sánáꞌa ra na, ta ke̱e ra kua̱ꞌa̱n ra.
MAT 13:54 Ta na̱xaa̱ ra ñoo mi̱i ra, ta ki̱xáꞌá ra sánáꞌa ra ni̱vi veꞌe ño̱ꞌo sinagoga. Ta na̱kaꞌnda ní ini na, ta káchí na xíꞌin táꞌan na saá: ―¿Míkía̱ sa̱kuáꞌá ta̱yóꞌo ndiꞌi ña xíni̱ ní ra? ¿Míkía̱ ke̱e ndee̱ ña kéꞌé ra milagro xíꞌin ni̱vi?
MAT 13:55 ¿Án o̱n si̱ví ta̱yóꞌo kúu sa̱ꞌya ta̱carpintero? ¿Án o̱n si̱ví siꞌí ta̱yóꞌo kúu ñá na̱ní María? ¿Án o̱n si̱ví ñani ta̱Jacobo, ta̱José, ta̱Simón xíꞌin ta̱Judas kúu ra?
MAT 13:56 ¿Án o̱n ndixa ndóo ki̱ꞌva̱ ra ñoo yó yóꞌo? ¿Míkía̱ ki̱xi ña xíni̱ ní ta̱yóꞌo? ―káchí na.
MAT 13:57 Ta ni̱‑xiin na koni̱ so̱ꞌo na ña káꞌa̱n ra. Ta ni̱ka̱ꞌa̱n ta̱Jesús, káchí ra saá xíꞌin na: ―Ndiꞌi saá ñoo ñoyívi yóꞌo kísa to̱ꞌó na ta̱profeta, ta nañoo mi̱i ra xíꞌin naveꞌe mi̱i ra o̱n xi̱in na kasa to̱ꞌó na ra ―káchí ra.
MAT 13:58 Ta saá o̱n vása ní‑keꞌé ra kua̱ꞌa̱ ní milagro xíꞌin na, chi ni̱‑xiin na kandixa na ra.
MAT 14:1 Ta ki̱vi̱ yóꞌo ta̱rey Herodes, ta̱ xáꞌnda chiño no̱o̱ nañoo estado Galilea, xi̱ni̱ so̱ꞌo ra ndiꞌi ñava̱ꞌa ña ke̱ꞌé ta̱Jesús,
MAT 14:2 ta ni̱ka̱ꞌa̱n ra xíꞌin na kísa chiño no̱o̱ ra: ―Ta̱Jesús yóꞌo kúu ta̱Juan, ta̱ sa̱kuchu ni̱vi, ta ni̱xiꞌi̱ ra ta vitin na̱taku̱ ra, ña̱kán kómí ra ndee̱ kéꞌé ra ndiꞌi milagro yóꞌo vitin ―káchí ta̱rey.
MAT 14:3 Ni̱ka̱ꞌa̱n ta̱Herodes to̱ꞌon yóꞌo chi xáni si̱ni̱ ra xa̱ꞌa̱ ña o̱n váꞌa ke̱ꞌé ra xíꞌin ta̱Juan. Chi ta̱Juan ni̱ka̱ꞌa̱n ra kua̱ꞌa̱ ní yichi̱ xíꞌin ta̱Herodes, káchí ra saá: ―Nda̱yí Ndios ña ni̱taa ta̱Moisés káchí ña, o̱n ko̱ó yichi̱ nakiꞌin ún ñásíꞌí ñani ún koo ñá xíꞌin ún ―káchí ra. Saá chi ta̱Herodes xa ni̱tonda̱ꞌa̱ ra xíꞌin ñáHerodías ñásíꞌí ta̱Felipe ta̱ kúu ñani mi̱i ra. Ta ta̱Herodes, xa̱ꞌa̱ ña sakusii̱ ra ini ñásíꞌí ra yóꞌo, xa̱ꞌnda chiño ra no̱o̱ natropa ña tiin na ta̱Juan, ta ka̱tón na ra ta chi̱kaa̱ na ra ini veꞌe ka̱a.
MAT 14:5 Ta ta̱Herodes kóni ra kaꞌni ra ta̱Juan, ta ni̱‑kuchiño ra chi yíꞌví ra no̱o̱ ni̱vi, chi ni̱vi xáni ini na ndí ta̱Juan kúu ra profeta.
MAT 14:6 Ta ñii ki̱vi̱ ka̱na viko̱ ni̱xi̱no̱ kui̱ya̱ ta̱Herodes, ta ñása̱ꞌya ñáHerodías ka̱ta xáꞌá ñá no̱o̱ ndiꞌi na ndóo viko̱ yóꞌo, ta kúsii̱ ní ini ta̱Herodes xíni ra ñá, ka̱ta xáꞌá ñá.
MAT 14:7 Ta saá chi̱náꞌa ra Ndios ña taxi ra ndaꞌa̱ ñáloꞌo yóꞌo ndiꞌi ña ndukú ñá no̱o̱ ra.
MAT 14:8 Ta siꞌí ñá ni̱ka̱ꞌa̱n ñá xíꞌin sa̱ꞌya ñá yukía̱ ndukú ñá no̱o̱ ta̱rey, ta saá ni̱ka̱ꞌa̱n ñáloꞌo yóꞌo xíꞌin ta̱rey: ―Chinóo ún si̱ni̱ ta̱Juan, ta̱ sa̱kuchu ni̱vi, no̱o̱ ko̱ꞌo̱ ña ndíka̱, ta taxi ún ña ndaꞌa̱ i̱.
MAT 14:9 Ta kúchuchú ní ini ta̱rey ña xi̱ni̱ so̱ꞌo ra ña ndu̱kú ñáloꞌo, ta saá ni, xa̱ꞌnda chiño ra ña kasa ndivi na ña ndukú ñá no̱o̱ ra, xa̱ꞌa̱ ña xi̱ni̱ so̱ꞌo ndiꞌi na ndóo viko̱ yukía̱ ni̱ka̱ꞌa̱n ra xíꞌin ñáloꞌo ña chi̱náꞌa ra Ndios.
MAT 14:10 Ta ti̱ꞌví ra natropa kua̱ꞌa̱n na veꞌe ka̱a, ta ka̱ndoso na si̱ko̱n ta̱Juan.
MAT 14:11 Ta saá níꞌi na si̱ni̱ ta̱Juan kánóo ña no̱o̱ ko̱ꞌo̱ ta ta̱xi na ña ndaꞌa̱ ñáloꞌo, ta ñáloꞌo yóꞌo na̱taxi ñá ko̱ꞌo̱ yóꞌo ndaꞌa̱ siꞌí ñá.
MAT 14:12 Ta naxíka xíꞌin ta̱Juan ki̱xaa̱ na veꞌe ka̱a, ta na̱kuiso na yi̱kí ko̱ñu ra, ta ni̱xa̱ꞌa̱n na sa̱ndúxu̱n na ña. Ta saá ki̱xaa̱ na no̱o̱ yóo ta̱Jesús, ta nda̱to̱ꞌon na xíꞌin ra yukía̱ ni̱ndoꞌo ta̱Juan.
MAT 14:13 Ta ki̱vi̱ xi̱ni̱ so̱ꞌo ta̱Jesús ña ni̱ndoꞌo ta̱Juan, ta saá ke̱e ra kua̱ꞌa̱n ra ini tón barco, ta ni̱xaa̱ ra ñii xiiña no̱o̱ o̱n ko̱ó ni̱vi. Ta saá xi̱ni̱ so̱ꞌo ni̱vi mí kua̱ꞌa̱n ta̱Jesús, ta ke̱e na kua̱ꞌa̱n xáꞌá na sa̱ta̱ ra.
MAT 14:14 Tá no̱o ta̱Jesús tón barco, ta xi̱ni ra kua̱ꞌa̱ ní ni̱vi, ta kúndáꞌví ní ini ra xíni ra na, ta sa̱ndaꞌa ra ni̱vi na ndeé ndóꞌo.
MAT 14:15 Ta xa ni̱kuaa ní kúu ña, ta saá ni̱to̱nda̱a yatin u̱xu̱ o̱vi̱ naxíka xíꞌin ra, ta ni̱ka̱ꞌa̱n na xíꞌin ra: ―Tata, no̱o̱ ndóo yó vi̱chí ní, ta ni̱kuaa ní kúu ña vitin. Va̱ꞌa tiꞌví ún ndiꞌi ni̱vi yóꞌo ná ko̱ꞌo̱n na ñoo válí yatin ña ndukú na sata na ña kuxu na ―káchí naxíka xíꞌin ra.
MAT 14:16 Ta nda̱kuii̱n ta̱Jesús, ni̱ka̱ꞌa̱n ra xíꞌin naxíka xíꞌin ra: ―O̱n vása xíni̱ ñóꞌó ko̱ꞌo̱n na. Mi̱i ndó taxi kuxu na ―káchí ra.
MAT 14:17 Ta ni̱ka̱ꞌa̱n na saá: ―O̱n ko̱ó kua̱ꞌa̱ ñaxíxi. Yóo kuiti o̱ꞌo̱n si̱ta̱ va̱ꞌa ta o̱vi̱ kúu tia̱ká.
MAT 14:18 Ta ni̱ka̱ꞌa̱n ta̱Jesús saá xíꞌin na: ―Taxi ndó ña yóo ndaꞌa̱ i̱.
MAT 14:19 Ta saá ni̱ka̱ꞌa̱n ra xíꞌin ni̱vi kundo̱o ndiꞌi na no̱o̱ yita síi. Ta ki̱ꞌin ra o̱ꞌo̱n si̱ta̱ va̱ꞌa xíꞌin o̱vi̱ tia̱ká, ta xi̱to ndaa ra ñoyívi ni̱no, ta ni̱ka̱ꞌa̱n ra, káchí ra: ―Tata Yivá yó Ndios, táxaꞌvi ñaꞌá ún ta̱xi ún ñaxíxi. Ta ta̱ꞌví ra si̱ta̱ va̱ꞌa, ta ta̱xi ra ña ndaꞌa̱ naxíka xíꞌin ra, ta nayóꞌo na̱taxi na ña ndaꞌa̱ ndiꞌi ni̱vi na ndóo yóꞌo.
MAT 14:20 Ta na̱ni ña xi̱xi ndiꞌi ni̱vi nda̱ ni̱xaa ini na. Tá ndi̱ꞌi xi̱xi na, ta naxíka xíꞌin ta̱Jesús sa̱kutú na u̱xu̱ o̱vi̱ chikiva xíꞌin ña ki̱ndo̱o ndoso, chi ni̱‑kundeé nani̱vi kuxu ndiꞌi na ña.
MAT 14:21 Ta ndiꞌi na xi̱xi yóꞌo xi̱kuu na ñii o̱ꞌo̱n mil ta̱a, xíꞌin inka̱ kua̱ꞌa̱ ní násíꞌí xíꞌin kua̱ꞌa̱ ní naválí.
MAT 14:22 Ta saá ta̱Jesús xa̱ꞌnda chiño ra no̱o̱ naxíka xíꞌin ra ña ndaa na tón barco ta ko̱ꞌo̱n siꞌna na no̱o̱ ra nda̱ inka̱ xiiña no̱o̱ mi̱ni, saá chi ni̱ndo̱o ra nda̱yi ra ndiꞌi ni̱vi.
MAT 14:23 Tá ndi̱ꞌi ni̱nda̱yi ra ni̱vi, ta nda̱a ra kua̱ꞌa̱n ra yuku̱ no̱o̱ ka̱ꞌa̱n ra xíꞌin Ndios. Ta saá ni̱ke̱tá ño̱ꞌo ta ku̱naa, ta yóo matóꞌón ra yuku̱ yóꞌo,
MAT 14:24 ta tón barco kánóo nó ma̱ꞌñó mi̱ni. Ni̱‑kuchiño ko̱ꞌo̱n ka̱ nó chi ndeé ní káni ta̱chi̱ xíꞌin takuií ta sákuiko ní ña tón barco.
MAT 14:25 Ta xa yatin kóni ti̱vi kúu ña, ta ta̱Jesús xíka xáꞌá ra no̱o̱ takuií va̱xi ra no̱o̱ kánóo tón barco.
MAT 14:26 Tá xi̱ni naxíka xíꞌin ra ndí xíka ra no̱o̱ mi̱ni, ta saá ni̱yi̱ꞌví ní na, ta xíꞌin ndiꞌi ndee̱ na ni̱ka̱ꞌa̱n na: ―¡Ñii ñíꞌná kúu ñakaa̱! ―káchí na.
MAT 14:27 Ta saá kama ni̱ka̱ꞌa̱n ta̱Jesús xíꞌin na: ―O̱n kundiꞌi ini ndó, chi yi̱ꞌi̱ va kúu i̱. O̱n kuyi̱ꞌví ndó ―káchí ta̱Jesús xíꞌin na.
MAT 14:28 Ta ni̱ka̱ꞌa̱n ta̱Pedro, káchí ra saá: ―Tata, tá ndixa yóꞌó kúu ún, ta kaꞌnda chiño ún no̱o̱ i̱ ta ná kundo̱so̱ i̱ no̱o̱ takuií ta xaa̱ i̱ no̱o̱ ún.
MAT 14:29 ―Naꞌa ―káchí ta̱Jesús xíꞌin ra. Ta ta̱Pedro no̱o ra tón barco, ta ki̱xáꞌá ra xíka xáꞌá ra no̱o̱ takuií ña xaa̱ ra no̱o̱ ta̱Jesús.
MAT 14:30 Ta xi̱ni ra ndeé ní va̱xi ta̱chi̱, ta ni̱yi̱ꞌví ní ra, ta ki̱xáꞌá ra kua̱ꞌa̱n ni̱ke̱tá ra ini mi̱ni, ta xíꞌin ndiꞌi ndee̱ ra ni̱ka̱ꞌa̱n ra: ―Tata, ¡saka̱ku ún yi̱ꞌi̱! ―káchí ra.
MAT 14:31 Ta ta̱Jesús xa̱ndi̱ko̱n sa̱nakaa̱ ra ndaꞌa̱ ra, ta ti̱in ra ta̱Pedro, ta ni̱ka̱ꞌa̱n ra xíꞌin ra: ―¡Ta̱a ta̱ loꞌo ní kándixa ini yi̱ꞌi̱ kúu yóꞌó! ¿Nda̱chun xíka ini ún, ta o̱n vása kándixa ún yi̱ꞌi̱ chindeé i̱ yóꞌó?
MAT 14:32 Ta saá nda̱a na tón barco, ta ni̱ya̱a̱ ta̱chi̱.
MAT 14:33 Ta na ñóꞌo ini tón barco xi̱kuxítí na no̱o̱ ta̱Jesús, ta ki̱sa to̱ꞌó na ra, ni̱ka̱ꞌa̱n na saá xíꞌin ra: ―¡Ndixa yóꞌó kúu ún Sa̱ꞌya Ndios! ―káchí na.
MAT 14:34 Ni̱yaꞌa na mi̱ni ta ni̱xaa̱ na inka̱ xiiña, ta no̱o na tón barco ñoo Genesaret.
MAT 14:35 Ta na̱koni nani̱vi ñoo yóꞌo yu kúu ta̱Jesús, ta saá ti̱ꞌví na ni̱vi ndato̱ꞌon na xíꞌin inka̱ na ñoo yatin ña ki̱xaa̱ ta̱Jesús. Ta nayóꞌo ki̱xaa̱ na xíꞌin na ndeé ndóꞌo no̱o̱ ra.
MAT 14:36 Ta xa̱ku ndáꞌví na no̱o̱ ra ña taxi ra to̱nda̱a ndaꞌa̱ na ra, vará loꞌo yuꞌu̱ tiko̱to̱ ra, ta ndiꞌi ni̱vi na ni̱to̱nda̱a ndaꞌa̱ ñaꞌá ndu̱va̱ꞌa na.
MAT 15:1 Ta sava nafariseo xíꞌin sava na sánáꞌa nda̱yí Ndios ki̱xi na ñoo Jerusalén, ta ki̱xaa̱ na no̱o̱ ta̱Jesús, ta ni̱nda̱ka̱ to̱ꞌon na ra:
MAT 15:2 ―¿Nda̱chun yáꞌa ndoso naxíka xíꞌin ún no̱o̱ ña sa̱náꞌa naxi̱i̱ síkuá yó xi̱na̱ꞌá? Chi o̱n vása ndáꞌá na ta xíxi na ―káchí na xíꞌin ta̱Jesús.
MAT 15:3 Ta nda̱kuii̱n ta̱Jesús, ni̱ka̱ꞌa̱n ra saá xíꞌin na: ―Ta ndóꞌó, ¿nda̱chun yáꞌa ndoso ndó nda̱yí ña xáꞌnda chiño Ndios, ta kísa ndivi ndó ña sa̱náꞌa naxi̱i̱ síkuá ndó xi̱na̱ꞌá?
MAT 15:4 Chi Ndios ni̱ka̱ꞌa̱n ra, ka̱chí ra saá: “Kasa to̱ꞌó ndó yivá ndó, ta kasa to̱ꞌó ndó siꞌí ndó”, ta “Xíni̱ ñóꞌó kivi̱ ndiꞌi ni̱vi na kándiva̱ꞌa xíꞌin yivá na án xíꞌin siꞌí na”, ka̱chí Ndios.
MAT 15:5 Ta ndóꞌó, sánáꞌa ndó káchí ndó yóo yichi̱ ka̱ꞌa̱n ñii ta̱a xíꞌin yivá ra ta xíꞌin siꞌí ra, kachí ra saá: “O̱n kúchiño i̱ chindeé i̱ ndóꞌó, saá chi xa ni̱ka̱ꞌa̱n i̱ taxi i̱ ndiꞌi ña kómí i̱ ndaꞌa̱ Ndios”, kachí ra.
MAT 15:6 Ta xa̱ꞌa̱ ña káꞌa̱n ra ñayóꞌo káchí ña saá: O̱n vása xíni̱ ñóꞌó ka̱ kasa to̱ꞌó ra yivá ra, ta o̱n vása xíni̱ ñóꞌó ka̱ kasa to̱ꞌó ra siꞌí ra. Ta saá chíkaa̱ ni̱no̱ ndó to̱ꞌon Ndios xa̱ꞌa̱ ña ndíko̱n ndó yichi̱ mi̱i ndó.
MAT 15:7 ¡Na o̱vi̱ yuꞌu̱ kúu ndóꞌó! Ta ñanda̱a̱ kúu to̱ꞌon Ndios ña ni̱taa ta̱profeta Isaías xa̱ꞌa̱ ndó kui̱ya̱ xi̱na̱ꞌá, ña káchí saá:
MAT 15:8 Ni̱vi yóꞌo kísa to̱ꞌó na yi̱ꞌi̱ xíꞌin ndasaá kuiti to̱ꞌon kée yuꞌu̱ na, ta níma̱ na xíká ní yóo ña no̱o̱ i̱, chi o̱n vása ndinoꞌo ini na kísa to̱ꞌó na yi̱ꞌi̱.
MAT 15:9 Ta nda̱ ma̱ni̱ kísa to̱ꞌó na yi̱ꞌi̱, chi sánáꞌa na ni̱vi ña kúu nda̱yí mi̱i na, ta o̱n vása sánáꞌa na ni̱vi ña xáꞌnda chiño i̱ no̱o̱ na, ka̱chí Ndios ―káchí ta̱Jesús xíꞌin nafariseo ta xíꞌin na sánáꞌa nda̱yí.
MAT 15:10 Ta ta̱Jesús ka̱na ra ni̱vi va̱xi na no̱o̱ ra, ta ni̱ka̱ꞌa̱n ra saá xíꞌin na: ―Koni̱ so̱ꞌo ndó, ta kunda̱a̱ ini ndó ña ka̱ꞌa̱n i̱ xíꞌin ndó.
MAT 15:11 Ña xíxi ni̱vi ta ña kíꞌvi yuꞌu̱ na, ta o̱n vása ndása ña nduu ni̱vi na ya̱kua̱ no̱o̱ Ndios. Ta to̱ꞌon ña o̱n váꞌa va̱xi yuꞌu̱ ni̱vi, ta ñayóꞌo ndása ña nduu ni̱vi na ya̱kua̱ no̱o̱ Ndios ―káchí ta̱Jesús xíꞌin na.
MAT 15:12 Ta naxíka xíꞌin ra ki̱xaa̱ na no̱o̱ ra, ta ni̱nda̱ka̱ to̱ꞌon na ra: ―¿Án xíni̱ ún ña ni̱saa̱ ní nafariseo ña xíni̱ so̱ꞌo na to̱ꞌon ña ni̱ka̱ꞌa̱n ún xíꞌin na?
MAT 15:13 Ta nda̱kuii̱n ra: ―Nda̱tán yóo ku̱ꞌu̱ ña o̱n vása ní‑chiꞌi Yivá yó Ndios, ta xíni̱ ñóꞌó toꞌon ndiꞌi ra ña, saá yóo nafariseo yóꞌo.
MAT 15:14 Ta saá o̱n kani si̱ni̱ ndó xa̱ꞌa̱ na. Nda̱tán yóo nakuáá tíin na ndaꞌa̱ inka̱ nakuáá kua̱ꞌa̱n na yichi̱, saá yóo nayóꞌo. Tá ñii ta̱kuáá tíin ra ndaꞌa̱ inka̱ ta̱kuáá kua̱ꞌa̱n na yichi̱, ndio̱vi̱ ra saá ko̱yo taꞌvi̱.
MAT 15:15 Ta nda̱kuii̱n ta̱Pedro, ni̱ka̱ꞌa̱n ra, káchí ra saá: ―Nandaxin ún no̱o̱ ndi̱ cuento sa̱náꞌa ún xa̱ꞌa̱ ña ndasaá nduu ni̱vi na ya̱kua̱ no̱o̱ Ndios.
MAT 15:16 Ta ni̱ka̱ꞌa̱n ta̱Jesús xíꞌin na: ―¿Án ñii ki̱ꞌva nda̱tán yóo inka̱ ni̱vi, saá yóo ndóꞌó? ¿Án ta̱ꞌán kunda̱a̱ ini ndó?
MAT 15:17 Ndiꞌi ña xíxi ni̱vi kíꞌvi ña yuꞌu̱ na ta xáa̱ ña ti̱xin na, ta saá yáꞌa ña xíta̱ ña.
MAT 15:18 Ta to̱ꞌon ña o̱n váꞌa va̱xi ña yuꞌu̱ na chi káku ña níma̱ na, ta ñayóꞌo ndása ña nduu ni̱vi na ya̱kua̱ no̱o̱ Ndios.
MAT 15:19 Chi ndiꞌi ña o̱n váꞌa xáni ini ni̱vi káku ña níma̱ na. Ta chíndaꞌá ña na keꞌé na ndiꞌi saá no̱o̱ ña o̱n váꞌa, ña kúu ña xáꞌni na inka̱ ni̱vi, xíꞌin ña kíꞌvi ta̱a kua̱chi ñoyívi xíꞌin inka̱ ñaꞌa̱ ñá o̱n si̱ví kúu ñásíꞌí ra, án kíꞌvi ñaꞌa̱ kua̱chi ñoyívi xíꞌin ta̱a ta̱ o̱n si̱ví kúu yii̱ ñá, xíꞌin ndiꞌi inka̱ no̱o̱ ñakini ña kéꞌé ni̱vi xíꞌin inka̱ ñaꞌa̱ án ta̱a. Ta inka̱ ña o̱n váꞌa kéꞌé na kúu ña kísa kuíꞌná na, xíꞌin ña káꞌa̱n na ñavatá, xíꞌin ña kándiva̱ꞌa na xíꞌin inka̱ ni̱vi.
MAT 15:20 Ndiꞌi ñayóꞌo kúu ña ndása ña nduu ni̱vi na ya̱kua̱ no̱o̱ Ndios. Tá ña o̱n vása ndáꞌá ni̱vi ña kuxu na, ñayóꞌo o̱n vása ndása ña nduu na ni̱vi ya̱kua̱ no̱o̱ Ndios ―káchí ta̱Jesús.
MAT 15:21 Ta ke̱e ta̱Jesús xíꞌin naxíka xíꞌin ra, ta kua̱ꞌa̱n na ñii xiiña no̱o̱ yóo yatin ñoo Tiro xíꞌin Sidón.
MAT 15:22 Ta ñii ñáCanaán va̱xi yatin ñá no̱o̱ kua̱ꞌa̱n ra, ta xíꞌin ndiꞌi ndee̱ ñá ni̱ka̱ꞌa̱n ñá, káchí ñá siꞌa xíꞌin ra: ―Tata, sa̱ꞌya ta̱David, ¡ná kundáꞌví ini ún koni ún yi̱ꞌi̱! Sa̱ꞌya i̱ ñáloꞌo ndeé ní xóꞌvi̱ ñá, chi kómí ñá níma̱ ndiva̱ꞌa ―káchí ñá.
MAT 15:23 Ta o̱n vása ní‑ndakuii̱n ta̱Jesús nda̱ ñii to̱ꞌon. Ta saá naxíka xíꞌin ra ki̱xaa̱ na no̱o̱ ra, ta xa̱ku ndáꞌví na no̱o̱ ra: ―Ka̱ꞌa̱n ún xíꞌin ñáyóꞌo ná ko̱ꞌo̱n ñá, saá chi ndáꞌyi ní ñá va̱xi ñá sa̱ta̱ yó.
MAT 15:24 Ta ni̱ka̱ꞌa̱n ta̱Jesús: ―Ndios ti̱ꞌví ra yi̱ꞌi̱ va̱xi i̱ kuiti no̱o̱ nañoo Israel, chi nda̱tán yóo ndikachi tí nda̱ñóꞌó no̱o̱ xitoꞌo rí, saá yóo nayóꞌo ―káchí ra.
MAT 15:25 Ta ñáñaꞌa̱ yóꞌo ni̱to̱nda̱a yatin ñá, ta xi̱kuxítí ñá no̱o̱ ta̱Jesús, ta ni̱ka̱ꞌa̱n ñá xíꞌin ra: ―Tata, ¡chindeé ún yi̱ꞌi̱!
MAT 15:26 Ta nda̱kuii̱n ra, ni̱ka̱ꞌa̱n ra: ―O̱n vása va̱ꞌa tava ni̱vi si̱ta̱ va̱ꞌa ña xíxi sa̱ꞌya na ta sakana na ña no̱o̱ tí ina kuxu rí ña.
MAT 15:27 Ta ni̱ka̱ꞌa̱n ñá xíꞌin ra, káchí ñá saá: ―Ndixa, Tata. Ta saá ni, tí ina xíxi rí ña cha̱chi kóyo yuꞌu̱ mesa xitoꞌo rí ―káchí ñá.
MAT 15:28 Ta ta̱Jesús ni̱ka̱ꞌa̱n ra: ―Nana, kónó ní chi̱kaa̱ ún ña ndáa ini ún yi̱ꞌi̱. Ta kasa ndivi i̱ ña ndúkú ún no̱o̱ i̱ ―káchí ra. Ta ñáloꞌo sa̱ꞌya ñáñaꞌa̱ yóꞌo mi̱i hora yóꞌo ndu̱va̱ꞌa ñá.
MAT 15:29 Ta saá ta̱Jesús ke̱e ra kua̱ꞌa̱n ra yuꞌu̱ mi̱ni Galilea. Ta nda̱a ra ñii yuku̱ ta xi̱koo ra.
MAT 15:30 Ta kua̱ꞌa̱ ní ni̱vi ki̱xaa̱ na no̱o̱ ra, ta xíꞌin nayóꞌo ki̱xaa̱ ni̱vi na o̱n ki̱ví kaka xáꞌá, ni̱vi nakuáá, ni̱vi nañíꞌí, ni̱vi na lavó ndaꞌa̱, ni̱vi na lavó xa̱ꞌa̱, xíꞌin inka̱ na ndeé ndóꞌo ndiꞌi saá no̱o̱ kue̱ꞌe̱ ki̱xaa̱ na no̱o̱ ta̱Jesús. Ta sa̱ndaꞌa ra ndiꞌi na ndeé ndóꞌo yóꞌo.
MAT 15:31 Ta saá na̱kaꞌnda ní ini ni̱vi xíni na ndí na xi̱kuu nañíꞌí káꞌa̱n na, na xi̱kuu na lavó ndaꞌa̱ xíꞌin na lavó xa̱ꞌa̱ ndu̱va̱ꞌa na, na xi̱kuu na o̱n ki̱ví kaka xáꞌá xíka na, na xi̱kuu nakuáá xíto na. Ta ndiꞌi ni̱vi ki̱sa káꞌno na ta ki̱sa to̱ꞌó na Ndios ta̱ xáꞌnda chiño no̱o̱ naIsrael.
MAT 15:32 Ta ta̱Jesús ka̱na ra naxíka xíꞌin ra va̱xi na no̱o̱ ra, ta ni̱ka̱ꞌa̱n ra xíꞌin na, káchí ra saá: ―Kúndáꞌví ní ini i̱ xíni i̱ ni̱vi, chi xa u̱ni̱ ki̱vi̱ ndóo na yóꞌo ta o̱n ko̱ó ña kuxu na. O̱n xi̱in i̱ tiꞌví i̱ na noꞌo̱ na ko̱to̱ kivi̱ ndu̱ú na yichi̱, chi xíꞌi̱ ní na so̱ko ―káchí ra.
MAT 15:33 Ta nda̱kuii̱n naxíka xíꞌin ra: ―¿Míkía̱ sata yó si̱ta̱ va̱ꞌa kuxu ndiꞌi nani̱vi, chi vi̱chí ní káa yóꞌo?
MAT 15:34 Ta ni̱nda̱ka̱ to̱ꞌon ta̱Jesús naxíka xíꞌin ra: ―¿Ndasaá si̱ta̱ va̱ꞌa kómí ndó? Ta nda̱kuii̱n na: ―Yóo u̱xa̱ si̱ta̱ va̱ꞌa xíꞌin loꞌo tia̱ká válí.
MAT 15:35 Ta saá ni̱ka̱ꞌa̱n ra xíꞌin ni̱vi kundo̱o ndiꞌi na no̱o̱ ñoꞌo̱.
MAT 15:36 Ta ki̱ꞌin ra u̱xa̱ si̱ta̱ va̱ꞌa xíꞌin loꞌo tia̱ká, ta ni̱ka̱ꞌa̱n ra, káchí ra saá: ―Tata Yivá yó Ndios, táxaꞌvi ñaꞌá ún ta̱xi ún ñaxíxi. Ta ta̱ꞌví ra si̱ta̱ va̱ꞌa yóꞌo, ta ta̱ꞌví ra tia̱ká, ta ta̱xi ra ña ndaꞌa̱ naxíka xíꞌin ra, ta nayóꞌo na̱taxi na ña ndaꞌa̱ ni̱vi kuxu na.
MAT 15:37 Ta na̱ni ña xi̱xi ndiꞌi ni̱vi nda̱ ni̱xaa ini na. Tá ndi̱ꞌi xi̱xi na, ta naxíka xíꞌin ta̱Jesús sa̱kutú na u̱xa̱ chikiva si̱ta̱ va̱ꞌa xíꞌin tia̱ká ña ki̱ndo̱o ndoso, chi ni̱‑kundeé ni̱vi kuxu ndiꞌi na ña.
MAT 15:38 Ta ndiꞌi ni̱vi na xi̱xi yóꞌo xi̱kuu na ko̱mi̱ mil ta̱a xíꞌin inka̱ kua̱ꞌa̱ ní násíꞌí xíꞌin kua̱ꞌa̱ ní naválí.
MAT 15:39 Ta ta̱Jesús ni̱ka̱ꞌa̱n ra ni̱nda̱yi ra ni̱vi yóꞌo ta kua̱noꞌo̱ na, ta saá nda̱a ra tón barco, ta kua̱ꞌa̱n ra ñii xiiña na̱ní ña Magdala.
MAT 16:1 Ta nafariseo xíꞌin nasaduceo ki̱xaa̱ na no̱o̱ ta̱Jesús. Ta kóni koto ndoso na ra, káchí na saá xíꞌin ra: ―Keꞌé ún ñii milagro ña kunda̱a̱ ini ndi̱, tá ndixa Ndios ti̱ꞌví yóꞌó.
MAT 16:2 Ta nda̱kuii̱n ta̱Jesús, káchí ra saá xíꞌin na: ―Tá ni̱kuaa, tá kukuáꞌá no̱o̱ sa̱kán ni̱ke̱tá ño̱ꞌo, ta káꞌa̱n ndó, káchí ndó saá: “Va̱ꞌa ní koo ki̱vi̱ taa̱n.”
MAT 16:3 Tá xita̱a̱n, tá kukuáꞌá ndiꞌi no̱o̱ sa̱kán va̱xi kana ño̱ꞌo, ta káꞌa̱n ndó, káchí ndó saá: “O̱n vása va̱ꞌa koo ki̱vi̱ vitin.” ¡Ni̱vi na o̱vi̱ yuꞌu̱ kúu ndóꞌó! Xíni̱ va̱ꞌa ndó ña kúu seña ña káchí ndasaá koo ki̱vi̱, ta, ¿nda̱chun o̱n vása kúnda̱a̱ ini ndó yukía̱ kóni kachí ña xíto ndó xíꞌin ña xíni̱ so̱ꞌo ndó kéꞌé i̱ vitin?
MAT 16:4 ¡Ni̱vi na ndiva̱ꞌa ní ini, na o̱n vása kándixa Ndios kúu ndóꞌó! Saá chi ndúkú ndó ñii milagro no̱o̱ i̱ ña kandixa ndó tá ta̱a ta̱ ki̱xi no̱o̱ Ndios kúu i̱. Ta yi̱ꞌi̱ o̱n keꞌé i̱ inka̱ milagro ña koto ndó, chi va̱ꞌa ka̱ xíni̱ ñóꞌó kunda̱a̱ ini ndó ña ni̱ndoꞌo ta̱profeta Jonás kui̱ya̱ xi̱na̱ꞌá. Ta saá ke̱e ta̱Jesús kua̱ꞌa̱n ra xíꞌin naxíka xíꞌin ra.
MAT 16:5 Ta nda̱a na tón barco ta kua̱ꞌa̱n na ni̱yaꞌa na inka̱ xiiña no̱o̱ mi̱ni, ta naxíka xíꞌin ta̱Jesús na̱ndoso na kuniꞌi na si̱ta̱ va̱ꞌa ko̱ꞌo̱n na.
MAT 16:6 Ta ni̱ka̱ꞌa̱n ta̱Jesús xíꞌin na: ―Koto va̱ꞌa ndó. O̱n nakiꞌin ndó levadura nafariseo xíꞌin nasaduceo.
MAT 16:7 Ta ni̱ka̱ꞌa̱n naxíka xíꞌin ra xíꞌin táꞌan na, káchí na saá: ―Káꞌa̱n ra saá xíꞌin yó chi o̱n ko̱ó si̱ta̱ va̱ꞌa níꞌi yó.
MAT 16:8 Ta ku̱nda̱a̱ ini ta̱Jesús yukía̱ ni̱ka̱ꞌa̱n xíꞌin táꞌan na, ta káchí ra saá xíꞌin na: ―Na o̱n vása kándixa kúu ndó. ¿Nda̱chun káꞌa̱n xíꞌin táꞌan ndó: “O̱n ko̱ó si̱ta̱ va̱ꞌa níꞌi yó”, káchí ndó?
MAT 16:9 ¿Án ta̱ꞌán kunda̱a̱ ini ndó? ¿Án na̱ndoso ndó ña ta̱ꞌví i̱ o̱ꞌo̱n si̱ta̱ va̱ꞌa xíxi na o̱ꞌo̱n mil ta̱a, ta ni̱ndo̱o kua̱ꞌa̱ ní ka̱ chikiva si̱ta̱ va̱ꞌa?
MAT 16:10 ¿Án na̱ndoso ndó xa̱ꞌa̱ u̱xa̱ si̱ta̱ va̱ꞌa xíxi na ko̱mi̱ mil ta̱a, ta ni̱ndo̱o kua̱ꞌa̱ ní ka̱ chikiva si̱ta̱ va̱ꞌa?
MAT 16:11 ¿Nda̱chun o̱n vása kúnda̱a̱ ini ndó chi o̱n si̱ví xa̱ꞌa̱ si̱ta̱ va̱ꞌa kúu ña káꞌa̱n i̱ xíꞌin ndó vitin? Koto va̱ꞌa ndó, o̱n nakiꞌin ndó levadura nafariseo xíꞌin nasaduceo ―káchí ra xíꞌin naxíka xíꞌin ra.
MAT 16:12 Ta saá ku̱nda̱a̱ ini na o̱n si̱ví xa̱ꞌa̱ levadura ña ñóꞌo xíꞌin si̱ta̱ va̱ꞌa kúu ña káꞌa̱n ta̱Jesús xa̱ꞌa̱. Ta ña káꞌa̱n ra xa̱ꞌa̱ xíꞌin na kúu ña koto va̱ꞌa na no̱o̱ to̱ꞌon ña sánáꞌa nafariseo xíꞌin nasaduceo.
MAT 16:13 Ta ki̱xaa̱ ta̱Jesús ñii xiiña no̱o̱ yóo yatin ñoo Cesarea Filipo, ta ni̱nda̱ka̱ to̱ꞌon ra naxíka xíꞌin ra: ―¿Yukía̱ káchí ni̱vi xa̱ꞌa̱ i̱ yu kúu i̱?
MAT 16:14 Ta nda̱kuii̱n na, káchí na saá: ―Sava ni̱vi káꞌa̱n yóꞌó kúu ún ta̱Juan, ta̱ sa̱kuchu ni̱vi. Sava na káꞌa̱n yóꞌó kúu ún ta̱profeta Elías. Ta inka̱ na káꞌa̱n yóꞌó kúu ún ta̱Jeremías án inka̱ ta̱profeta ta̱ xi̱taku̱ xi̱na̱ꞌá.
MAT 16:15 Ta ni̱nda̱ka̱ to̱ꞌon ra na: ―Ta mi̱i ndó, ¿yukía̱ káchí ndó yu kúu i̱?
MAT 16:16 Ta nda̱kuii̱n ta̱Simón Pedro, ni̱ka̱ꞌa̱n ra: ―Yóꞌó kúu Cristo, ta̱a ta̱ ti̱ꞌví Ndios saka̱ku ni̱vi ñoyívi yóꞌo, ta kúu ún Sa̱ꞌya Ndios ta̱táku̱.
MAT 16:17 Ta ni̱ka̱ꞌa̱n ta̱Jesús xíꞌin ra: ―Ñava̱ꞌa ní ke̱ꞌé Ndios xíꞌin ún, tata Simón, sa̱ꞌya ta̱Jonás, chi o̱n si̱ví ni̱vi kúu na sa̱náꞌa yóꞌó ñanda̱a̱ yóꞌo. Ta Yivá i̱ Ndios, ta̱ yóo ñoyívi ni̱no, kúu ta̱ sa̱náꞌa yóꞌó.
MAT 16:18 Ndixa káꞌa̱n i̱ xíꞌin ún, ta vitin sakunaní i̱ yóꞌó Pedro, ta sa̱ta̱ yu̱u̱ yóꞌo kasa va̱ꞌa i̱ veꞌe ño̱ꞌo i̱ no̱o̱ nakutáꞌan ndiꞌi ni̱vi na kandixa yi̱ꞌi̱, ta nda̱ ñii ki̱vi̱ o̱n ndiꞌi xa̱ꞌa̱ ña, chi ndee̱ ña xáꞌni ni̱vi, o̱n kuchiño kundeé ka̱ ña no̱o̱ ni̱vi na kándixa yi̱ꞌi̱, ta kutaku̱ ndinoꞌo na ndiꞌi saá ki̱vi̱.
MAT 16:19 Ta nataxi i̱ ndaꞌa̱ ún llave ña nakuiná ún yéꞌé no̱o̱ ki̱ꞌvi nani̱vi yichi̱ no̱o̱ xáꞌnda chiño Ndios. Ta Ndios taxi ra nda̱yí ndaꞌa̱ ún ña ka̱ꞌa̱n ún yu kúu ñava̱ꞌa ta yu kúu ña o̱n váꞌa keꞌé ni̱vi ñoyívi yóꞌo. Ta saá koo yuꞌú ra xíꞌin ún xa̱ꞌa̱ ndiꞌi ñayóꞌo ―káchí ra xíꞌin ta̱Pedro.
MAT 16:20 Ta ta̱Jesús ni̱ka̱ꞌa̱n ra xíꞌin na: ―Ta o̱n ka̱ꞌa̱n ndó xíꞌin nda̱ ñii ni̱vi ndí yi̱ꞌi̱ kúu Cristo, ta̱a ta̱ ti̱ꞌví Ndios saka̱ku ni̱vi ñoyívi yóꞌo.
MAT 16:21 Nda̱ ki̱vi̱ yóꞌo ki̱xáꞌá ta̱Jesús ndáto̱ꞌon ra xíꞌin naxíka xíꞌin ra ndí xíni̱ ñóꞌó ko̱ꞌo̱n ra ñoo Jerusalén. Ta ñoo yóꞌo naxi̱kua̱ꞌa̱ no̱o̱ najudío, xíꞌin na sánáꞌa nda̱yí Ndios xíꞌin nanáꞌno no̱o̱ nasu̱tu̱ saxo̱ꞌvi̱ ní na ra. Ta kaꞌni na ra, ta ki̱vi̱ u̱ni̱ nataku̱ ra, kasa Ndios.
MAT 16:22 Ta saá ta̱Pedro ta̱va síín ñaꞌá ra, ta ki̱xáꞌá ra ni̱na̱a ra xíꞌin ta̱Jesús xa̱ꞌa̱ ña ni̱ka̱ꞌa̱n ra, ta ta̱Pedro ni̱ka̱ꞌa̱n ra, káchí ra saá xíꞌin ta̱Jesús: ―¡Ná o̱n taxi Ndios kundoꞌo ún ñayóꞌo, Tata! ¡Nda̱ ñii ki̱vi̱ o̱n kundoꞌo ún saá!
MAT 16:23 Ta ndi̱kó koo ta̱Jesús ta ni̱ka̱ꞌa̱n ra xíꞌin ta̱Pedro, káchí ra saá: ―¡Kutaꞌa ún no̱o̱ i̱, ñandiva̱ꞌa káꞌno! Ta yóꞌó ta̱Pedro sási ún no̱o̱ i̱ ña o̱n kasa ndivi i̱ ña kóni Yivá i̱ Ndios. O̱n vása xáni ini ún nda̱tán xáni ini Ndios. Ta kuiti xáni ini ún nda̱tán xáni ini ni̱vi ―káchí ta̱Jesús xíꞌin ta̱Pedro.
MAT 16:24 Ta ni̱ka̱ꞌa̱n ta̱Jesús xíꞌin naxíka xíꞌin ra: ―Ndiꞌi ni̱vi na kóni kundiko̱n yi̱ꞌi̱ xíni̱ ñóꞌó sandakoo na ndiꞌi ña káchí ini mi̱i na, ta kuso̱kó na tón cruz mi̱i na ta kundiko̱n na sa̱ta̱ i̱.
MAT 16:25 Ndiꞌi ni̱vi na ndasaá kuiti ndúkú ña kutaku̱ va̱ꞌa na ñoyívi yóꞌo, ta o̱n xi̱in na xo̱ꞌvi̱ na xa̱ꞌa̱ i̱, ta nayóꞌo o̱n kuchiño na kutaku̱ na xíꞌin Ndios. Ta ni̱vi na o̱n vása ndíꞌi ini ndukú kutaku̱ va̱ꞌa na ñoyívi yóꞌo, xa̱ꞌa̱ ña kundiko̱n na yi̱ꞌi̱, nayóꞌo kúu ni̱vi na kutaku̱ xíꞌin i̱.
MAT 16:26 Tá kómí ni̱vi ndiꞌi ñakuíká ñoyívi yóꞌo, ta o̱n vása táku̱ ndinoꞌo na no̱o̱ Ndios, ta nda̱ ma̱ni̱ kúu ña. Saá chi o̱n kuchiño na chaꞌvi na xíꞌin ndiꞌi ñakuíká kómí na xa̱ꞌa̱ ña kutaku̱ na xíꞌin Ndios.
MAT 16:27 Ta yi̱ꞌi̱, ta̱a ta̱ ki̱xi no̱o̱ Ndios, va̱xi ñii ki̱vi̱ ndikó i̱ ñoyívi yóꞌo xíꞌin ndiꞌi ndee̱ ña va̱ꞌa ña livi yéꞌe Yivá i̱ Ndios, ta kixaa̱ naángel xíꞌin i̱, ta saá chaꞌvi i̱ ñii ñii ni̱vi xa̱ꞌa̱ ndiꞌi ñava̱ꞌa án ña o̱n váꞌa ke̱ꞌé na ñoyívi yóꞌo.
MAT 16:28 Ndixa káꞌa̱n i̱ xíꞌin ndó, sava ndóꞌó na ndóo vitin, kutaku̱ ka̱ ndó ña kivi koni ndó yi̱ꞌi̱, ki̱vi̱ ndikó i̱ ñoyívi yóꞌo ña kaꞌnda chiño i̱ no̱o̱ ndiꞌi ni̱vi ―káchí ta̱Jesús xíꞌin na.
MAT 17:1 Ni̱yaꞌa i̱ño̱ ki̱vi̱ ta ta̱Jesús na̱ka̱xin ra u̱ni̱ ta̱xíka xíꞌin ra, ta̱Pedro, ta̱Jacobo xíꞌin ta̱Juan ta̱ kúu ñani ta̱Jacobo yóꞌo, ta kua̱ꞌa̱n na xíꞌin ra ñii yuku̱ síkón.
MAT 17:2 Ta kán xi̱ni na na̱sama no̱o̱ ta̱Jesús. Nda̱tán yéꞌe ño̱ꞌo saá náyeꞌe no̱o̱ ra. Ta ndu̱yaa tiko̱to̱ ra. Nda̱tán yóo ñoꞌo̱ ña yéꞌe saá yóo tiko̱to̱ ra.
MAT 17:3 Ta saá ni̱ti̱vi ta̱Moisés xíꞌin ta̱Elías, ndáto̱ꞌon na xíꞌin ta̱Jesús.
MAT 17:4 Ta ni̱ka̱ꞌa̱n ta̱Pedro xíꞌin ta̱Jesús: ―Tata, va̱ꞌa ní ndóo yó yóꞌo. Tá kóni ún, ta kasa va̱ꞌa ndi̱ u̱ni̱ tia̱ꞌva, ñii ña koo mi̱i ún, ñii ña koo ta̱Moisés, ta inka̱ ña koo ta̱Elías ―káchí ta̱Pedro xíꞌin ra.
MAT 17:5 Tá káꞌa̱n ka̱ ta̱Pedro, ta no̱o ñii vi̱ko̱ ña yéꞌe nda̱ no̱o̱ ñíndichi ra xíꞌin nata̱a yóꞌo, ta ni̱saꞌvi ndiꞌi na ti̱xin vi̱ko̱. Ta ti̱xin vi̱ko̱ yóꞌo ki̱xi to̱ꞌon ña ni̱ka̱ꞌa̱n Ndios, káchí ra saá: ―Ta̱yóꞌo kúu Sa̱ꞌya i̱, ta̱ kíꞌvi ní ini i̱ xíni i̱, ta kúsii̱ ní ini i̱ xíni i̱ ra. Ta koni̱ so̱ꞌo va̱ꞌa ndó to̱ꞌon ña káꞌa̱n ra ―káchí Ndios.
MAT 17:6 Tá xi̱ni̱ so̱ꞌo naxíka xíꞌin ta̱Jesús to̱ꞌon yóꞌo, ta xi̱kundee ndiꞌi na no̱o̱ ñoꞌo̱, ta ni̱yi̱ꞌví ní na.
MAT 17:7 Ta ta̱Jesús ki̱xaa̱ ra no̱o̱ na, ta ni̱to̱nda̱a ndaꞌa̱ ra na, ta ni̱ka̱ꞌa̱n ra saá xíꞌin na: ―Ndakoo ndó. Ta o̱n kuyi̱ꞌví ndó.
MAT 17:8 Tá na u̱ni̱ yóꞌo na̱koto ndaa na, ta nda̱ ñii ni̱vi o̱n ko̱ó ka̱ ní‑xini na, nda̱ ñii la̱á kuiti ta̱Jesús ñíndichi no̱o̱ na.
MAT 17:9 Tá va̱xi noo na yuku̱ yóꞌo, ta ta̱Jesús xa̱ꞌnda chiño ra no̱o̱ na, káchí ra saá xíꞌin na: ―O̱n ndato̱ꞌon ndó xíꞌin nda̱ ñii ni̱vi ña sa̱kán xi̱ni ndó. Tá kixaa̱ ki̱vi̱ kivi̱ i̱ ta nataku̱ i̱, saá kivi ndato̱ꞌon ndó xíꞌin ni̱vi ―káchí ra xíꞌin na.
MAT 17:10 Ta naxíka xíꞌin ra ni̱nda̱ka̱ to̱ꞌon na ta̱Jesús, káchí na saá: ―¿Nda̱chun káꞌa̱n na sánáꞌa nda̱yí Ndios ndí siꞌna xíni̱ ñóꞌó kixi ta̱Elías, ta saá kixaa̱ ta̱a ta̱ tiꞌví Ndios saka̱ku ra ni̱vi ñoyívi yóꞌo? ―káchí na.
MAT 17:11 Ta nda̱kuii̱n ta̱Jesús: ―Ndixa ta̱Elías siꞌna xíni̱ ñóꞌó kixaa̱ ra, ta ndasa va̱ꞌa ndiꞌi ra ña̱ꞌa.
MAT 17:12 Ta yi̱ꞌi̱ káꞌa̱n i̱ xíꞌin ndó, xa ki̱xi ta̱Elías, ta o̱n vása ní‑nakoni ni̱vi ra, ta ke̱ꞌé na xíꞌin ra ndiꞌi ña o̱n váꞌa káchí ini mi̱i na. Ñii ki̱ꞌva sa̱xo̱ꞌvi̱ na ta̱yóꞌo, saá saxo̱ꞌvi̱ na yi̱ꞌi̱, ta̱a ta̱ ki̱xi no̱o̱ Ndios ―káchí ta̱Jesús xíꞌin na.
MAT 17:13 Ta saá ku̱nda̱a̱ ini naxíka xíꞌin ra ndí ta̱Jesús káꞌa̱n ra xa̱ꞌa̱ ta̱Juan, ta̱ sa̱kuchu ni̱vi.
MAT 17:14 Ta ki̱xaa̱ ta̱Jesús xíꞌin naxíka xíꞌin ra no̱o̱ nákutáꞌan kua̱ꞌa̱ ní ni̱vi, ta ñii ta̱a ki̱xaa̱ yatin ra no̱o̱ ta̱Jesús, ta xi̱kuxítí ra no̱o̱ ra.
MAT 17:15 Ta ni̱ka̱ꞌa̱n ra, káchí ra saá xíꞌin ra: ―Tata, kundáꞌví ini ún koni ún ta̱loꞌo sa̱ꞌya i̱. Saá chi ta̱ xíꞌi̱ yi̱ꞌí kúu ra, ta ndeé ní kini xóꞌvi̱ ra. Kua̱ꞌa̱ ní yichi̱ nákava ra no̱o̱ xíxi̱ ñoꞌo̱, ta kua̱ꞌa̱ ní yichi̱ nákava ra ini takuií.
MAT 17:16 Ni̱xa̱ꞌa̱n ra xíꞌin i̱ no̱o̱ naxíka xíꞌin ún, ta o̱n vása ní‑kuchiño na sandaꞌa na ra ―káchí ra.
MAT 17:17 Ta nda̱kuii̱n ta̱Jesús, ni̱ka̱ꞌa̱n ra xíꞌin ni̱vi: ―¡Ni̱vi na toon ní ini kúu ndóꞌó, ta o̱n xi̱in ndó kandixa ndó Ndios! ¿Ndasaá ka̱ ki̱vi̱ xíni̱ ñóꞌó kutaku̱ i̱ xíꞌin ndó? ¿Nda̱ ama kundeé ini i̱ xíꞌin ndó? Ta vitin, va̱ꞌa taxi ndó ná kixi ta̱loꞌo yóꞌo no̱o̱ i̱ ―káchí ra.
MAT 17:18 Ta ki̱xaa̱ ta̱loꞌo ta ta̱Jesús xa̱ꞌnda chiño ra no̱o̱ níma̱ ndiva̱ꞌa ña kee ña. Ta ñaníma̱ ndiva̱ꞌa yóꞌo ke̱e ña, ta xa̱ndi̱ko̱n ndu̱va̱ꞌa ta̱loꞌo.
MAT 17:19 Ta ki̱xaa̱ naxíka xíꞌin ta̱Jesús no̱o̱ ra, ta ni̱nda̱ka̱ to̱ꞌon seꞌé na ra: ―¿Nda̱chun o̱n vása ní‑kuchiño ndi̱ tava ndi̱ níma̱ ndiva̱ꞌa yóꞌo?
MAT 17:20 Ta nda̱kuii̱n ta̱Jesús, káchí ra xíꞌin na: ―O̱n vása ní‑kuchiño ndó chi xíni̱ ñóꞌó kandixa ka̱ ndó Ndios. Ndixa káꞌa̱n i̱ xíꞌin ndó, tá kandixa ndó Ndios vará nda̱ loꞌo kuiti, nda̱tán yóo ndiki̱n mostaza loꞌo ní ña, ta xa̱ꞌa̱ ña loꞌo kuiti kandixa ndó, ñayóꞌo taxi ña kukomí ndó ndee̱ ña ka̱ꞌa̱n ndó xíꞌin yuku̱ káꞌno ñíndichi yóꞌo: “Kutaꞌa ún yóꞌo ta kua̱ꞌa̱n ún inka̱ xiiña kaa̱”, kachí ndó, ta yuku̱ káꞌno ñíndichi yóꞌo kutaꞌa ña. Saá chi tá kándixa loꞌo ndó Ndios, ta kuchiño ndó kasa ndivi ndó ndiꞌi ña̱ꞌa.
MAT 17:21 Ta ñaníma̱ ndiva̱ꞌa táꞌan ña xi̱komí ta̱loꞌo yóꞌo, xíni̱ ñóꞌó koo soꞌon ndó ta ka̱ꞌa̱n ní ndó xíꞌin Ndios, saá kuchiño tava ndó ña ―káchí ta̱Jesús.
MAT 17:22 Ta yóo ta̱Jesús xíꞌin naxíka xíꞌin ra estado Galilea, ta ni̱ka̱ꞌa̱n ra xíꞌin na: ―Ñii ki̱vi̱ ña va̱xi ñii ta̱a nataxi ra yi̱ꞌi̱, ta̱ kúu ta̱a ta̱ ki̱xi no̱o̱ Ndios, ndaꞌa̱ ni̱vi.
MAT 17:23 Ta nayóꞌo kaꞌni na yi̱ꞌi̱, ta to̱nda̱a ki̱vi̱ u̱ni̱ nataku̱ i̱, kasa Ndios ―káchí ra xíꞌin na. Ta kúchuchú ní ini naxíka xíꞌin ra xi̱ni̱ so̱ꞌo na to̱ꞌon yóꞌo.
MAT 17:24 Tá ni̱xaa̱ ta̱Jesús xíꞌin naxíka xíꞌin ra ñoo Capernaum, ta na káya si̱ꞌún na̱ní dracma xa̱ꞌa̱ veꞌe ño̱ꞌo káꞌno ki̱xaa̱ na no̱o̱ ta̱Pedro, ta ni̱nda̱ka̱ to̱ꞌon ñaꞌá na: ―¿Án o̱n vása cháꞌvi ta̱Maestro si̱ꞌún xa̱ꞌa̱ veꞌe ño̱ꞌo káꞌno?
MAT 17:25 Ta nda̱kuii̱n ta̱Pedro, káchí ra saá: ―Cháꞌvi va ra ña ―káchí ra. Ta saá ta̱Pedro ni̱ki̱ꞌvi ra veꞌe, ta siꞌna ni̱ka̱ꞌa̱n ta̱Jesús xíꞌin ra, káchí ra saá: ―¿Yukía̱ xáni ini ún, Simón? Narey ñoyívi yóꞌo, ¿yo no̱o̱ ni̱vi ndúkú na si̱ꞌún? ¿Án ndúkú na si̱ꞌún no̱o̱ nañoo mi̱i na, án ndúkú na si̱ꞌún no̱o̱ ni̱vi na inka̱ ñoo?
MAT 17:26 Ta nda̱kuii̱n ta̱Pedro: ―Ndúkú na ña no̱o̱ ni̱vi na inka̱ ñoo. Ta ni̱ka̱ꞌa̱n ta̱Jesús: ―Ta nañoo mi̱i narey o̱n vása cháꞌvi na.
MAT 17:27 Ta saá ni, xa̱ꞌa̱ ña o̱n sasaa̱ yó na, va̱ꞌa ka̱ kua̱ꞌa̱n ún mi̱ni, ta sakana ún ini takuií yiꞌva̱ ña kómí ka̱a chikíꞌí no̱o̱ ña satiin yuꞌu̱ títia̱ká, ta títia̱ká tíno̱ó tiin ún nakuiná ún yuꞌu̱ rí, ta naníꞌi ún ñii si̱ꞌún, ta ko̱ꞌo̱n ún veꞌe ño̱ꞌo káꞌno, ta chaꞌvi ún xa̱ꞌa̱ yi̱ꞌi̱ xíꞌin xa̱ꞌa̱ mi̱i ún ―káchí ta̱Jesús xíꞌin ta̱Pedro.
MAT 18:1 Ta ki̱xaa̱ naxíka xíꞌin ta̱Jesús no̱o̱ ra, ta ni̱nda̱ka̱ to̱ꞌon na ra: ―¿Yu kúu ta̱káꞌno ka̱ no̱o̱ xáꞌnda chiño Ndios?
MAT 18:2 Ta saá ka̱na ta̱Jesús ñii ta̱loꞌo, ta ni̱ka̱ꞌa̱n ra xíꞌin ta̱loꞌo yóꞌo kundichi ra ma̱ꞌñó no̱o̱ naxíka xíꞌin ra.
MAT 18:3 Ta ni̱ka̱ꞌa̱n ta̱Jesús xíꞌin na: ―Ndixa káꞌa̱n i̱ xíꞌin ndó, tá o̱n vása ndasa ni̱no̱ xíꞌin mi̱i ndó, tá o̱n vása nduu ini ndó nda̱tán yóo ini naválí, ta o̱n ki̱ví ki̱ꞌvi ndó no̱o̱ xáꞌnda chiño Ndios.
MAT 18:4 Ta ta̱a ta̱ ndása loꞌo xíꞌin mi̱i, nda̱tán yóo ta̱loꞌo yóꞌo, ta ta̱yóꞌo kúu ta̱káꞌno ka̱ no̱o̱ xáꞌnda chiño Ndios.
MAT 18:5 Ndiꞌi ni̱vi xa̱ꞌa̱ ña kándixa na yi̱ꞌi̱, ta nákiꞌin va̱ꞌa na naválí, kóni kachí ña saá, ndí yi̱ꞌi̱ nákiꞌin va̱ꞌa na ―káchí ta̱Jesús xíꞌin na.
MAT 18:6 Ta tuku ni̱ka̱ꞌa̱n ta̱Jesús, káchí ra saá xíꞌin na: ―Tá yóo nakuálí na ndíko̱n yi̱ꞌi̱, ta ni̱vi na chíndaꞌá nakuálí yóꞌo ki̱ꞌvi na kua̱chi, ¡ndáꞌví ní ni̱vi yóꞌo! Va̱ꞌa ka̱ siꞌna inka̱ ni̱vi ná katón na ñii yu̱u̱ káꞌno si̱ko̱n nayóꞌo, ta sakana ñaꞌá na no̱o̱ kónó va̱ꞌa ini takuií, ña o̱n chindaꞌá na nakuálí ki̱ꞌvi na kua̱chi.
MAT 18:7 ¡Ndáꞌví ní ni̱vi ñoyívi yóꞌo!, saá chi ndiꞌi ki̱vi̱ yóo kua̱ꞌa̱ ní ña o̱n váꞌa ña chíndaꞌá ni̱vi ki̱ꞌvi na kua̱chi. ¡Ta ndáꞌví ní ka̱ ni̱vi na chíndaꞌá inka̱ ni̱vi ki̱ꞌvi na kua̱chi!
MAT 18:8 ’Tá ñii ndaꞌa̱ ndó án ñii xa̱ꞌa̱ ndó kúu ña chíndaꞌá ndóꞌó kua̱n ki̱ꞌvi ndó kua̱chi, ta saá va̱ꞌa ka̱ kandoso ndó ña ta sakana ndó ña. Chi va̱ꞌa ka̱ kutaku̱ ndó xíꞌin ñii la̱á ndaꞌa̱ ndó án ñii la̱á xa̱ꞌa̱ ndó, no̱o̱ ña ko̱ꞌo̱n ndó xíꞌin o̱vi̱ ndaꞌa̱ ndó ta xíꞌin o̱vi̱ xa̱ꞌa̱ ndó nda̱ya no̱o̱ xíxi̱ ñoꞌo̱ ndiꞌi saá ki̱vi̱.
MAT 18:9 Tá ñii nduchu̱ no̱o̱ ndó kúu ña chíndaꞌá ndóꞌó kua̱n ki̱ꞌvi ndó kua̱chi, ta va̱ꞌa ka̱ tava ndó ña ta sakana ndó ña. Chi va̱ꞌa ka̱ kutaku̱ ndó xíꞌin ñii la̱á nduchu̱ no̱o̱ ndó, no̱o̱ ña ko̱ꞌo̱n ndó xíꞌin o̱vi̱ nduchu̱ no̱o̱ ndó nda̱ya ―káchí ta̱Jesús xíꞌin na.
MAT 18:10 Ta nda̱to̱ꞌon tuku ta̱Jesús ñii cuento ña sanáꞌa ra na, káchí ra saá: ―Koto va̱ꞌa ndó ña o̱n kani si̱ni̱ ndó na o̱n vása ndáya̱ꞌví kúu naválí yóꞌo. Káꞌa̱n i̱ xíꞌin ndó, naángel na ndáa naválí yóꞌo ndóo na ndiꞌi saá ki̱vi̱ xíꞌin Yivá i̱ Ndios, ta̱ yóo ñoyívi ni̱no.
MAT 18:11 Saá chi yi̱ꞌi̱, ta̱a ta̱ ki̱xi no̱o̱ Ndios, ki̱xaa̱ i̱ ñoyívi yóꞌo saka̱ku i̱ ni̱vi na nda̱ñóꞌó.
MAT 18:12 ’¿Yukía̱ xáni ini ndó? Tá yóo ñii ta̱a kómí ra ñii ciento ndikachi sa̱na̱ ra, ta ñii rí nda̱ñóꞌó, ta saá, ¿án o̱n sandakoo ra tí ko̱mi̱ si̱ko̱ xa̱ꞌo̱n ko̱mi̱ kundo̱o mi̱i rí yuku̱, ta ko̱ꞌo̱n ra nandukú ra tí nda̱ñóꞌó?
MAT 18:13 Ndixa káꞌa̱n i̱ xíꞌin ndó, tá naníꞌi ra rí, ta kusii̱ ní ka̱ ini ra xa̱ꞌa̱ tí na̱níꞌi ra no̱o̱ ndiꞌi inka̱ tí ko̱mi̱ si̱ko̱ xa̱ꞌo̱n ko̱mi̱ sa̱na̱ ra.
MAT 18:14 Nda̱tán yóo ta̱ ndáa ndikachi, saá yóo Yivá yó Ndios, ta̱ yóo ñoyívi ni̱no. O̱n xi̱in ra ndañóꞌó nda̱ ñii ni̱vi no̱o̱ ra ―káchí ta̱Jesús.
MAT 18:15 Ta tuku ni̱ka̱ꞌa̱n ta̱Jesús xíꞌin na: ―Tá yóo ñii ta̱táꞌan ún, ta ke̱ꞌé ra ña o̱n váꞌa xíꞌin ún, ta xíni̱ ñóꞌó ko̱ꞌo̱n matóꞌón ún ka̱ꞌa̱n ún xíꞌin ra ña o̱n keꞌé ka̱ ra ña o̱n váꞌa saá xíꞌin ún. Tá ta̱yóꞌo chikaa̱ so̱ꞌo ra ña káꞌa̱n ún, ta ndikó ini ra xa̱ꞌa̱ ña o̱n váꞌa ke̱ꞌé ra, ta saá tuku nakoo va̱ꞌa ra xíꞌin ún ta nakoo va̱ꞌa ra xíꞌin Ndios.
MAT 18:16 Tá ta̱yóꞌo o̱n xi̱in ra koni̱ so̱ꞌo ra ña káꞌa̱n ún, ta saá kana ún ñii án o̱vi̱ ni̱vi ko̱ꞌo̱n na xíꞌin ún, ta no̱o̱ nayóꞌo ka̱ꞌa̱n tuku ún xíꞌin ra. Ta saá kasa ndivi ún to̱ꞌon Ndios, ña káchí ndí xíni̱ ñóꞌó o̱vi̱ án u̱ni̱ ni̱vi na ndakuii̱n kasa nda̱a̱ xa̱ꞌa̱ kua̱chi.
MAT 18:17 Ta saá ni, tá ta̱yóꞌo o̱n xi̱in ra koni̱ so̱ꞌo ra ña káꞌa̱n u̱ni̱ ndó xíꞌin ra, ta saá ndato̱ꞌon ndó xíꞌin na veꞌe ño̱ꞌo yukía̱ ke̱ꞌé ra. Tá o̱n xi̱in ra koni̱ so̱ꞌo ra ña káꞌa̱n na veꞌe ño̱ꞌo, ta keꞌé ndó xíꞌin ta̱yóꞌo nda̱tán yóo ña kéꞌé ndó xíꞌin ta̱ o̱n vása kándixa Ndios, án nda̱tán yóo ña kéꞌé ndó xíꞌin ñii ta̱a ta̱ káya si̱ꞌún xa̱ꞌa̱ nagobierno ñoo Roma, saá keꞌé ndó xíꞌin ta̱yóꞌo.
MAT 18:18 ’Ta Ndios taxi ra nda̱yí ndaꞌa̱ ndó ña ka̱ꞌa̱n ndó yu kúu ñava̱ꞌa ta yu kúu ña o̱n váꞌa keꞌé ni̱vi ñoyívi yóꞌo. Ta saá koo yuꞌú ra xíꞌin ndó xa̱ꞌa̱ ndiꞌi ñayóꞌo.
MAT 18:19 ’Ta káꞌa̱n i̱ xíꞌin ndó, tá yóo yuꞌú o̱vi̱ ndó ñoyívi yóꞌo xa̱ꞌa̱ ña ndukú ndó no̱o̱ Ndios, ta saá Yivá i̱ ta̱ yóo ñoyívi ni̱no kasa ndivi ra ña.
MAT 18:20 Saá chi no̱o̱ nákutáꞌan o̱vi̱ án u̱ni̱ na ndíko̱n sa̱ta̱ i̱ ta káꞌa̱n na xíꞌin i̱, ta yi̱ꞌi̱ yóo i̱ xíꞌin nayóꞌo ―káchí ta̱Jesús.
MAT 18:21 Ta saá ta̱Pedro ni̱to̱nda̱a yatin ra no̱o̱ ta̱Jesús, ta ni̱nda̱ka̱ to̱ꞌon ñaꞌá ra: ―Tata, ¿ndasaá yichi̱ xíni̱ ñóꞌó kasa káꞌno ini i̱ xa̱ꞌa̱ ta̱a ta̱ kéꞌé ña o̱n váꞌa xíꞌin i̱? ¿Án va̱ꞌa a̱nda̱ u̱xa̱ yichi̱ kasa káꞌno ini i̱ xa̱ꞌa̱ ra?
MAT 18:22 Ta nda̱kuii̱n ta̱Jesús: ―O̱n vása káꞌa̱n i̱ xíꞌin ún a̱nda̱ u̱xa̱ yichi̱ kasa káꞌno ini ún xa̱ꞌa̱ ra, káꞌa̱n i̱ xíꞌin ún a̱nda̱ u̱ni̱ si̱ko̱ u̱xu̱ yichi̱ u̱xa̱, saá kasa káꞌno ini ún xa̱ꞌa̱ ra.
MAT 18:23 Ta nda̱to̱ꞌon ta̱Jesús ñii cuento ña sanáꞌa ra na: ―Nda̱tán yóo ñii ta̱rey kóni ra ndasa va̱ꞌa ra kuenda xíꞌin na kísa chiño no̱o̱ ra, saá yóo no̱o̱ xáꞌnda chiño Ndios.
MAT 18:24 Ta yóo ñii ta̱a ta̱ kísa chiño no̱o̱ ta̱rey, ta níká ra no̱o̱ ta̱rey u̱xu̱ mil si̱ꞌún na̱ní talento. Ta ki̱vi̱ ki̱xáꞌá ta̱rey ndása va̱ꞌa ra kuenda, ta ni̱vi ki̱xaa̱ na xíꞌin ta̱ níká yóꞌo.
MAT 18:25 Ta o̱n vása ní‑kuchiño taxaꞌvi ra si̱ꞌún ta̱rey, ta saá xa̱ꞌnda chiño ta̱rey ña si̱kó na ra kuu ra esclavo, nda̱tán kasa chiño kiti̱ saá kasa chiño ra no̱o̱ xitoꞌo ra. Ta xa̱ꞌnda chiño tuku ta̱rey ña si̱kó na ñásíꞌí ra xíꞌin sa̱ꞌya ra, xíꞌin ndiꞌi ña kómí ra ña chaꞌvi ra ndiꞌi ña níká ra.
MAT 18:26 Ta saá ta̱ kísa chiño yóꞌo xi̱kuxítí ra ta xa̱ku ndáꞌví ra no̱o̱ ta̱rey, káchí ra saá: “Tata, kundáꞌví ini ún koni ún yi̱ꞌi̱, ta saá chaꞌvi ndiꞌi i̱ si̱ꞌún ña níká i̱ ndaꞌa̱ ún.”
MAT 18:27 Ta saá ku̱ndáꞌví ini ta̱rey xi̱ni ra ta̱yóꞌo, ta ki̱sa káꞌno ini ra xa̱ꞌa̱ ña níká ra, ta ta̱xi ra nda̱yí kua̱ꞌa̱n ndíka̱ ta̱yóꞌo.
MAT 18:28 Ta saá ta̱ kísa chiño yóꞌo ke̱e ra kua̱ꞌa̱n ra, ta yichi̱ na̱kutáꞌan ra xíꞌin inka̱ ta̱táꞌan mi̱i ra ta̱ níká no̱o̱ ra ñii ciento si̱ꞌún válí na̱ní denario. Ta ti̱in ra si̱ko̱n ta̱ níká loꞌo yóꞌo no̱o̱ ra ta ki̱xáꞌá ra sákuáꞌna ñaꞌá ra, káchí ra saá xíꞌin ra: “¡Chaꞌvi yi̱ꞌi̱ vitin ña níká ún no̱o̱ i̱!”
MAT 18:29 Ta saá ta̱táꞌan ra ta̱ níká loꞌo yóꞌo xi̱kuxítí ra ta xa̱ku ndáꞌví ra no̱o̱ ra, ta káchí ra saá: “Kundáꞌví ini ún koni ún yi̱ꞌi̱, ta chaꞌvi ndiꞌi i̱ ña níká i̱ ndaꞌa̱ ún.”
MAT 18:30 Ta ni̱‑xiin ra kundati ra. Ta saá chi̱kaa̱ ra ta̱ níká loꞌo yóꞌo no̱o̱ ra ini veꞌe ka̱a a̱nda̱ chaꞌvi ra ndiꞌi ña níká ra.
MAT 18:31 Ta inka̱ na kísa chiño no̱o̱ ta̱rey xi̱ni na ña ndóꞌo ta̱ níká loꞌo, ta kúchuchú ní ini na, ta ni̱xa̱ꞌa̱n na nda̱to̱ꞌon na xíꞌin ta̱rey ndiꞌi ña xi̱ni na ndo̱ꞌo ta̱ níká loꞌo yóꞌo.
MAT 18:32 Ta saá ta̱rey ka̱na ra ta̱ ki̱sa káꞌno ini ra xa̱ꞌa̱ yóꞌo, ta ki̱xaa̱ ra no̱o̱ ra, ta ta̱rey ni̱ka̱ꞌa̱n ra xíꞌin ra, káchí ra saá: “¡Yóꞌó ta̱a ndiva̱ꞌa kúu ún! Ki̱sa káꞌno ini i̱ xa̱ꞌa̱ ndiꞌi ña níká ún no̱o̱ i̱, chi xa̱ku ndáꞌví ún no̱o̱ i̱.
MAT 18:33 Ñii ki̱ꞌva nda̱tán ki̱sa káꞌno ini i̱ xa̱ꞌa̱ ún, saá xíni̱ ñóꞌó kasa káꞌno ini ún xa̱ꞌa̱ ta̱táꞌan ún ta̱ níká loꞌo no̱o̱ ún.”
MAT 18:34 Ta ta̱rey ni̱saa̱ ní ini ra, ta chi̱kaa̱ ra ta̱yóꞌo ini veꞌe ka̱a, ta xa̱ꞌnda chiño ra ña saxo̱ꞌvi̱ ñaꞌá na a̱nda̱ kixaa̱ ki̱vi̱ ña chaꞌvi ndiꞌi ra ña níká ra. Saá ndi̱ꞌi cuento loꞌo yóꞌo ―káchí ta̱Jesús.
MAT 18:35 Ta tuku káchí ta̱Jesús saá: ―Nda̱tán ke̱ꞌé ta̱rey yóꞌo, ñii ki̱ꞌva saá keꞌé Yivá i̱ Ndios xíꞌin ndó, tá o̱n xi̱in ndó kasa káꞌno ndinoꞌo ini ndó xa̱ꞌa̱ natáꞌan ndó.
MAT 19:1 Ta ndi̱ꞌi ni̱ka̱ꞌa̱n ta̱Jesús xíꞌin na, ta saá ke̱e ra estado Galilea ta kua̱ꞌa̱n ra estado Judea ña nákaa̱ inka̱ táꞌví yuꞌu̱ yu̱ta Jordán.
MAT 19:2 Ta kua̱ꞌa̱ ní ni̱vi xi̱ndiko̱n na sa̱ta̱ ra, ta sa̱ndaꞌa ra na ndeé ndóꞌo.
MAT 19:3 Ta sava nafariseo ki̱xaa̱ na no̱o̱ ra ña koto ndoso ñaꞌá na, ta ni̱ka̱ꞌa̱n na xíꞌin ra: ―¿Án yóo yichi̱ ñii ta̱a sandakoo va̱ꞌa ra ñásíꞌí ra xa̱ꞌa̱ ña káchí ini mi̱i ra?
MAT 19:4 Ta nda̱kuii̱n ta̱Jesús, káchí ra saá: ―¿Án o̱n vása ní‑kaꞌvi ndó to̱ꞌon Ndios ña káꞌa̱n xa̱ꞌa̱ ki̱vi̱ ki̱sa va̱ꞌa Ndios ñoyívi yóꞌo? Chi Ndios ki̱sa va̱ꞌa ra ñii ta̱a xíꞌin ñii ñaꞌa̱.
MAT 19:5 Ta ni̱ka̱ꞌa̱n Ndios: “Xa̱ꞌa̱ ñayóꞌo ñii ta̱a sandakoo ra yivá ra ta sandakoo ra siꞌí ra ña tonda̱ꞌa̱ ra xíꞌin ñásíꞌí ra, ta na o̱vi̱ yóꞌo nduu na ñii ni̱vi”, káchí to̱ꞌon Ndios.
MAT 19:6 Ta saá, o̱n si̱ví ka̱ o̱vi̱ ni̱vi kúu na, saá chi ñii ni̱vi kúu na no̱o̱ Ndios. Ta ni̱vi na sa̱nakutáꞌan Ndios, nda̱ ñii inka̱ ni̱vi o̱n váꞌa sataꞌví táꞌan na nayóꞌo ―káchí ta̱Jesús xíꞌin na.
MAT 19:7 Ta ni̱nda̱ka̱ to̱ꞌon nafariseo ta̱Jesús: ―Ta saá, ¿nda̱chun ta̱xi ta̱Moisés nda̱yí ndaꞌa̱ ta̱a ña kasa va̱ꞌa ra tutu xa̱ꞌa̱ ña sandakoo va̱ꞌa ra ñásíꞌí ra, ta ka̱ꞌa̱n ra nda̱yi ra ñá ko̱ꞌo̱n ñá?
MAT 19:8 Ta nda̱kuii̱n ta̱Jesús: ―Ta̱Moisés ta̱xi ra nda̱yí ña sandakoo va̱ꞌa nata̱a ñásíꞌí na chi ndóꞌó najudío ni̱‑xiin ndó chikaa̱ ndó to̱ꞌon Ndios ini ndó. Chi xi̱na̱ꞌá ki̱vi̱ ki̱xáꞌá ñoyívi o̱n vása ní‑chitóni̱ Ndios sandakoo va̱ꞌa ta̱a ñásíꞌí ra.
MAT 19:9 Ta yi̱ꞌi̱ káꞌa̱n i̱ xíꞌin ndó, tá ñii ñaꞌa̱ ñá yóo yii̱ ta o̱n vása ní‑kiꞌvi ñá kua̱chi xíꞌin inka̱ ta̱a, ta yii̱ ñá o̱n ko̱ó yichi̱ kómí ra sandakoo va̱ꞌa ra ñá. Tá ñii ta̱a sandakoo va̱ꞌa ra ñásíꞌí ra, ta tonda̱ꞌa̱ tuku ra, ta̱yóꞌo ki̱ꞌvi ra kua̱chi xíꞌin ñásíꞌí ra ñáo̱vi̱. Ta ta̱a ta̱ tonda̱ꞌa̱ xíꞌin ñáñaꞌa̱ ñá ni̱ndo̱o, ki̱sa yii̱ ñá, ta ta̱yóꞌo ki̱ꞌvi ra kua̱chi xíꞌin ñá, chi ñásíꞌí ta̱no̱ó kúu ñá no̱o̱ Ndios ―káchí ta̱Jesús xíꞌin nafariseo.
MAT 19:10 Ta naxíka xíꞌin ra ni̱ka̱ꞌa̱n na, káchí na saá xíꞌin ta̱Jesús: ―Tá o̱n ko̱ó yichi̱ sandakoo va̱ꞌa ta̱a ñásíꞌí ra, ta va̱ꞌa ka̱ o̱n tonda̱ꞌa̱ ra.
MAT 19:11 Ta nda̱kuii̱n ta̱Jesús, káchí ra saá: ―Yóo ni̱vi na o̱n ki̱ví nakiꞌin to̱ꞌon yóꞌo. Ta ndasaá kuiti ni̱vi na chindeé Ndios kuchiño nakiꞌin va̱ꞌa to̱ꞌon yóꞌo.
MAT 19:12 Yóo ta̱a ta̱ o̱n vása tónda̱ꞌa̱ chi saá ka̱ku ra. Yóo inka̱ ta̱a ta̱ o̱n kúchiño koni̱ ñóꞌó ra ñaꞌa̱, saá chi xa̱ꞌnda na ra ña o̱n koni̱ ñóꞌó ka̱ ra ñaꞌa̱. Ta yóo inka̱ ta̱a ta̱ chíkaa̱ ini o̱n tonda̱ꞌa̱, saá chi kóni ra kasa chiño ra no̱o̱ Ndios. Ndiꞌi ta̱a ta̱ va̱ꞌa kúchiño nakiꞌin to̱ꞌon yóꞌo, xíni̱ ñóꞌó kasa ndivi ra ña ―káchí ta̱Jesús.
MAT 19:13 Ta ki̱xaa̱ ni̱vi xíꞌin naválí no̱o̱ yóo ta̱Jesús ña chinóo ra ndaꞌa̱ ra si̱ni̱ na, ta ndukú ra ñava̱ꞌa no̱o̱ Ndios xa̱ꞌa̱ na. Ta naxíka xíꞌin ra ni̱ka̱ꞌa̱n na xíꞌin ni̱vi yóꞌo: ―O̱n kixi ndó xíꞌin naválí yóꞌo ―káchí na.
MAT 19:14 Ta ni̱ka̱ꞌa̱n ta̱Jesús saá: ―Taxi ndó naválí ná kixi na no̱o̱ i̱, o̱n kasi ndó no̱o̱ na ña kixi na, chi ni̱vi na ndíko̱n yichi̱ no̱o̱ xáꞌnda chiño Ndios, nda̱tán yóo naválí yóꞌo, saá yóo na.
MAT 19:15 Ta chi̱nóo ra ndaꞌa̱ ra si̱ni̱ naválí yóꞌo, ta saá ke̱e ra kua̱ꞌa̱n ra inka̱ xiiña.
MAT 19:16 Ta ñii ta̱a ki̱xaa̱ ra no̱o̱ ta̱Jesús, ta ni̱ka̱ꞌa̱n ra, káchí ra saá: ―Tata maestro, ta̱a va̱ꞌa ini kúu ún, ¿ndá chiño va̱ꞌa xíni̱ ñóꞌó keꞌé i̱, ta taxi Ndios ña kutaku̱ i̱ xíꞌin ra ndiꞌi saá ki̱vi̱ ña va̱xi?
MAT 19:17 Ta nda̱kuii̱n ta̱Jesús: ―¿Nda̱chun káꞌa̱n ún yi̱ꞌi̱ kúu ta̱a va̱ꞌa ini? Saá chi o̱n ko̱ó nda̱ ñii ni̱vi va̱ꞌa ini, ñii la̱á Ndios kuiti kúu ta̱ va̱ꞌa ndinoꞌo ini. Tá kóni ún kutaku̱ ún xíꞌin Ndios ndiꞌi saá ki̱vi̱ ña va̱xi, ta xíni̱ ñóꞌó kasa ndivi ún nda̱yí ra.
MAT 19:18 Ta saá ni̱nda̱ka̱ to̱ꞌon ta̱yóꞌo ta̱Jesús, káchí ra: ―¿Ndá nda̱yí xíni̱ ñóꞌó kasa ndivi i̱? ―káchí ra. Ta nda̱kuii̱n ta̱Jesús; ―O̱n kaꞌni ún ni̱vi, o̱n ki̱ꞌvi ún kua̱chi ñoyívi xíꞌin inka̱ ñaꞌa̱ ñá o̱n si̱ví kúu ñásíꞌí ún, o̱n kasa kuíꞌná ún ña kómí ni̱vi, o̱n ka̱ꞌa̱n ún ñavatá xa̱ꞌa̱ inka̱ ni̱vi,
MAT 19:19 ta kasa to̱ꞌó ún yivá ún, ta kasa to̱ꞌó ún siꞌí ún, ta ñii ki̱ꞌva nda̱tán kíꞌvi ini ún xíni ún xíꞌin mi̱i ún, saá kukiꞌvi ini ún koni ún natáꞌan ún ―káchí ta̱Jesús xíꞌin ra.
MAT 19:20 Ta saá nda̱kuii̱n ta̱yóꞌo, ni̱ka̱ꞌa̱n ra xíꞌin ta̱Jesús: ―Yi̱ꞌi̱ nda̱ loꞌo i̱ kísa ndivi i̱ ndiꞌi saá nda̱yí yóꞌo. ¿Án yóo inka̱ chiño kúma̱ni̱ kasa ndivi i̱? ―káchí ra.
MAT 19:21 Ta nda̱kuii̱n ta̱Jesús: ―Tá kóni ún kuu ún ta̱ va̱ꞌa ndinoꞌo ini, ta kua̱ꞌa̱n ún si̱kó ún ndiꞌi ñakuíká kómí ún, ta saníꞌi ún si̱ꞌún ndaꞌa̱ nandáꞌví. Ta saá kukomí ún ñakuíká ndinoꞌo xíꞌin Ndios ñoyívi ni̱no. Tá ndi̱ꞌi ke̱ꞌé ún ñava̱ꞌa yóꞌo, ta kixi ún kundiko̱n ún yi̱ꞌi̱ ―káchí ta̱Jesús xíꞌin ra.
MAT 19:22 Ta xi̱ni̱ so̱ꞌo ta̱yóꞌo ña ni̱ka̱ꞌa̱n ta̱Jesús, ta kúchuchú ní ini ra, ta ke̱e ra kua̱ꞌa̱n ra, saá chi kua̱ꞌa̱ ní ñakuíká kómí ra.
MAT 19:23 Ta ni̱ka̱ꞌa̱n ta̱Jesús xíꞌin naxíka xíꞌin ra, káchí ra saá: ―Ndixa káꞌa̱n i̱ xíꞌin ndó, yo̱ꞌvi̱ ní ki̱ꞌvi nakuíká yichi̱ no̱o̱ xáꞌnda chiño Ndios.
MAT 19:24 Tuku káꞌa̱n i̱ xíꞌin ndó, vará yo̱ꞌvi̱ ní tá kuchiño ñii tícamello yaꞌa rí yavi̱ xa̱ꞌa̱ túkú, ta yo̱ꞌvi̱ ní ka̱ kuchiño yaꞌa ñii ta̱kuíká yéꞌé ña ki̱ꞌvi ra yichi̱ no̱o̱ xáꞌnda chiño Ndios ―káchí ta̱Jesús xíꞌin na.
MAT 19:25 Ta naxíka xíꞌin ra xi̱ni̱ so̱ꞌo na ña ni̱ka̱ꞌa̱n ta̱Jesús, ta na̱kaꞌnda ní ini na, ta ni̱nda̱ka̱ to̱ꞌon na ra: ―Tá yo̱ꞌvi̱ ní ki̱ꞌvi nakuíká yichi̱ Ndios, ta, ¿yu kúu ni̱vi kuchiño ki̱ꞌvi yichi̱ Ndios ta kundo̱o na xíꞌin ra?
MAT 19:26 Ta ta̱Jesús xi̱to ra no̱o̱ na, ta ni̱ka̱ꞌa̱n ra xíꞌin na: ―Ni̱vi o̱n kúchiño na saka̱ku xíꞌin mi̱i na, ñii la̱á Ndios kúu ta̱ kúchiño saka̱ku ñaꞌá. Ndios kúchiño kasa ndivi ra ndiꞌi chiño. O̱n ko̱ó ña yo̱ꞌvi̱ no̱o̱ Ndios.
MAT 19:27 Ta ni̱ka̱ꞌa̱n ta̱Pedro xíꞌin ra: ―Ta mi̱i ndi̱, xa sa̱ndakoo ndi̱ ndiꞌi ñava̱ꞌa ña xi̱komí ndi̱, xa̱ꞌa̱ ña ndíko̱n ndi̱ sa̱ta̱ ún. ¿Yu kúu ñava̱ꞌa nakiꞌin ndi̱ xa̱ꞌa̱ ñayóꞌo? ―káchí ra.
MAT 19:28 Ta ni̱ka̱ꞌa̱n ta̱Jesús xíꞌin na: ―Ndixa káꞌa̱n i̱ xíꞌin ndó, tá ki̱xaa̱ ki̱vi̱ ña nduxa̱á ñoyívi, ta yi̱ꞌi̱, ta̱a ta̱ ki̱xi no̱o̱ Ndios, koo i̱ táyi̱ káꞌno tón livi ña kaꞌnda chiño i̱, ta mi̱i ndó na ndíko̱n yi̱ꞌi̱ kundo̱o ndó u̱xu̱ o̱vi̱ táyi̱ náꞌno, ta kaꞌnda chiño ndó no̱o̱ na u̱xu̱ o̱vi̱ tiꞌvi ni̱vi nañoo Israel.
MAT 19:29 Ta ndiꞌi ni̱vi na sa̱ndakoo veꞌe na, án ñani na, án ki̱ꞌva̱ na, án yivá na, án siꞌí na, án ñásíꞌí na, án sa̱ꞌya na, án ñoꞌo̱ na, xa̱ꞌa̱ ña chi̱kaa̱ ini na ko̱ꞌo̱n na yichi̱ no̱o̱ xáꞌnda chiño Ndios, ta nayóꞌo nakiꞌin na ñava̱ꞌa no̱o̱ Ndios. Ñoyívi yóꞌo Ndios taxi ra ndaꞌa̱ na kua̱ꞌa̱ ní ka̱ ñava̱ꞌa, a̱nda̱ ñii ciento ñava̱ꞌa xa̱ꞌa̱ ñii ñii ñava̱ꞌa ña sa̱ndakoo na. Ta saá ñoyívi ni̱no Ndios taxi ra ña kutaku̱ na xíꞌin ra ndiꞌi saá ki̱vi̱ ña va̱xi.
MAT 19:30 Ta saá kua̱ꞌa̱ ní ni̱vi nano̱ó nduu na ni̱vi nasondíꞌí, ta ni̱vi nasondíꞌí vitin nduu na ni̱vi nano̱ó ―káchí ta̱Jesús xíꞌin na.
MAT 20:1 Ta nda̱to̱ꞌon ta̱Jesús ñii cuento ña sanáꞌa ra na: ―Nda̱tán yóo ñii ta̱a ta̱ kómí ñoꞌo̱, saá yóo yichi̱ no̱o̱ xáꞌnda chiño Ndios. Ta ta̱yóꞌo ke̱e ra veꞌe ra xita̱a̱n ní, ta kua̱ꞌa̱n ra ndukú ra na kasa chiño xíꞌin ra no̱o̱ ñoꞌo̱ no̱o̱ na̱taan ra tón uva.
MAT 20:2 Ta na̱níꞌi ra ni̱vi, ta ni̱ka̱ꞌa̱n ra xíꞌin na: “Chaꞌvi i̱ ndóꞌó ñii si̱ꞌún denario tá ko̱ꞌo̱n ndó kasa chiño ndó ki̱vi̱ vitin no̱o̱ ñoꞌo̱ i̱ no̱o̱ na̱taan i̱ tón uva.” Ta saá kua̱ꞌa̱n na kasa chiño na.
MAT 20:3 Ta ka̱a i̱i̱n xita̱a̱n tuku kua̱ꞌa̱n ra, ta xi̱ni ra sava ni̱vi ndóo na no̱yáꞌvi chi o̱n ko̱ó chiño kómí na.
MAT 20:4 Ta ni̱ka̱ꞌa̱n ra xíꞌin na: “Ko̱ꞌo̱n ndó kasa chiño ndó no̱o̱ ñoꞌo̱ i̱ no̱o̱ na̱taan i̱ tón uva, ta chaꞌvi i̱ ndóꞌó ña kúu yaꞌvi ndó.” Ta saá kua̱ꞌa̱n na kasa chiño na no̱o̱ ra.
MAT 20:5 Ta ka̱a u̱xu̱ o̱vi̱ ta tuku ka̱a u̱ni̱ xikuaa tuku ke̱e ra kua̱ꞌa̱n ra, ta na̱níꞌi ra ni̱vi na kasa chiño no̱o̱ ra.
MAT 20:6 Ta ka̱a o̱ꞌo̱n xikuaa tuku ke̱e ra kua̱ꞌa̱n ra, ta na̱níꞌi ra inka̱ ni̱vi na ndóo mi̱i ta o̱n ko̱ó chiño kómí na. Ta ni̱nda̱ka̱ to̱ꞌon ra na: “¿Nda̱chun ndiví nda̱a̱ ndóo mi̱i ndó yóꞌo, ta o̱n vása kísa chiño ndó?”
MAT 20:7 Ta nda̱kuii̱n na: “Chi nda̱ ñii ni̱vi o̱n vása ní‑kaꞌa̱n xíꞌin ndi̱ kasa chiño ndi̱ xíꞌin na.” Ta saá ni̱ka̱ꞌa̱n ra xíꞌin na: “Ndóꞌó ko̱ꞌo̱n ndó kasa chiño ndó no̱o̱ ñoꞌo̱ i̱ no̱o̱ na̱taan i̱ tón uva, ta nakiꞌin ndó ña kúu yaꞌvi ndó.”
MAT 20:8 Tá xikuaa ni̱ke̱tá ño̱ꞌo kúu ña, ta ta̱ xíꞌin ñoꞌo̱ no̱o̱ kísa chiño na ni̱ka̱ꞌa̱n ra xíꞌin ta̱ ndíso chiño no̱o̱ na kísa chiño no̱o̱ ra, káchí ra saá: “Kana ún na kísa chiño kixi na yóꞌo, ta chaꞌvi ún na. Siꞌna kixáꞌá ún chaꞌvi ún na ni̱ki̱ꞌvi sondíꞌí, ta sandiꞌi ún chaꞌvi ún na siꞌna ni̱ki̱ꞌvi ki̱sa chiño.”
MAT 20:9 Ta ki̱xaa̱ na ni̱ki̱ꞌvi ki̱sa chiño ka̱a o̱ꞌo̱n xikuaa, ta ñii ñii na na̱kiꞌin na ñii si̱ꞌún denario.
MAT 20:10 Ta saá ki̱xaa̱ na ni̱ki̱ꞌvi no̱ó na xita̱a̱n ní ki̱xáꞌá ki̱sa chiño, ta nayóꞌo ndáti na nakiꞌin ka̱ na si̱ꞌún. Ta ñii ñii nayóꞌo na̱kiꞌin na ñii la̱á si̱ꞌún denario.
MAT 20:11 Ta ki̱xáꞌá na káꞌa̱n kuáchí na no̱o̱ ta̱a ta̱ xíꞌin ñoꞌo̱ no̱o̱ ki̱sa chiño na,
MAT 20:12 káchí na saá xíꞌin ra: “Ni̱vi na ki̱sa chiño ñii la̱á hora, ta na̱kiꞌin na si̱ꞌún ñii ki̱ꞌva nda̱tán yóo ña na̱kiꞌin ndi̱ꞌi̱ na ki̱sa chiño ndiví nda̱a̱, ta ndeé ní ki̱sa chiño ndi̱ ta ñiꞌní ní ni̱xiꞌi̱ ndi̱.”
MAT 20:13 Ta nda̱kuii̱n ta̱a ta̱ xíꞌin ñoꞌo̱, káchí ra saá xíꞌin ñii ta̱yóꞌo: “Tata migo, o̱n vása kéꞌé i̱ nda̱ ñii ña o̱n váꞌa xíꞌin ún. ¿Án o̱n vása ní‑kindo̱o yuꞌú ún xíꞌin i̱ nakiꞌin ún ñii si̱ꞌún denario?
MAT 20:14 Va̱ꞌa ná kiꞌin ún si̱ꞌún ún ta kua̱noꞌo̱ ún vitin. Saá chi yi̱ꞌi̱ káchí ini i̱ chaꞌvi i̱ ñii si̱ꞌún ta̱ kísa chiño sondíꞌí nda̱tán yóo ña cha̱ꞌvi i̱ yóꞌó.
MAT 20:15 ¿Án o̱n ko̱ó yichi̱ kómí i̱ keꞌé i̱ ña kóni i̱ xíꞌin si̱ꞌún i̱? ¿Án kísa kuíni̱ ini ún chi ta̱ va̱ꞌa ini kúu i̱ xíꞌin ni̱vi?”, káchí ta̱ xíꞌin ñoꞌo̱ xíꞌin ta̱ kísa chiño no̱o̱ ra.
MAT 20:16 Ta saá ni̱vi nano̱ó nduu na ni̱vi nasondíꞌí, ta ni̱vi nasondíꞌí vitin nduu na ni̱vi nano̱ó. Saá chi Ndios nákana ra kua̱ꞌa̱ ní ni̱vi, ta loꞌo kuiti kúu na na̱ka̱xin ra ―káchí ta̱Jesús xíꞌin na.
MAT 20:17 Ta kua̱ꞌa̱n ta̱Jesús yichi̱ kua̱n ndaa ñoo Jerusalén, ta ta̱va síín ra u̱xu̱ o̱vi̱ naxíka xíꞌin ra, ta ni̱ka̱ꞌa̱n ra xíꞌin na:
MAT 20:18 ―Ta vitin kua̱ꞌa̱n yó yichi̱ kua̱n ndaa ñoo Jerusalén, ta ñii ta̱a nataxi ra yi̱ꞌi̱, ta̱ kúu ta̱a ta̱ ki̱xi no̱o̱ Ndios, ndaꞌa̱ nanáꞌno no̱o̱ nasu̱tu̱, xíꞌin ndaꞌa̱ na sánáꞌa nda̱yí Ndios. Ta nayóꞌo kachí na yi̱ꞌi̱ xíni̱ ñóꞌó kivi̱ i̱,
MAT 20:19 ta nataxi na yi̱ꞌi̱ ndaꞌa̱ na o̱n vása kúu najudío kaꞌni na yi̱ꞌi̱. Ta kusiki ní na yi̱ꞌi̱, kuaku̱ ndaa na yi̱ꞌi̱, kani ní na yi̱ꞌi̱ xíꞌin kuártá, ta sondi̱ꞌi kaꞌni na yi̱ꞌi̱ ndaꞌa̱ tón cruz. Ta ki̱vi̱ u̱ni̱ nataku̱ i̱ ―káchí ta̱Jesús.
MAT 20:20 Ta saá ki̱xaa̱ siꞌí ta̱Jacobo xíꞌin ta̱Juan, sa̱ꞌya ta̱Zebedeo kúu ra, ta ki̱xaa̱ ñá xíꞌin o̱vi̱ sa̱ꞌya ñá no̱o̱ ta̱Jesús, ta xi̱kuxítí ñá chi ndukú ñá ñii ñava̱ꞌa no̱o̱ ra.
MAT 20:21 Ta ni̱ka̱ꞌa̱n ta̱Jesús xíꞌin ñá: ―¿Ndá ñava̱ꞌa kóni ún keꞌé i̱ xíꞌin ún?, nana. Ta nda̱kuii̱n ñá: ―Tata, ki̱vi̱ kixáꞌá ún kaꞌnda chiño ún ñoyívi, taxi ún ná koo ñii sa̱ꞌya i̱ táyi̱ tón kundichi sii̱n kuaꞌá ún ta inka̱ ra koo táyi̱ tón kundichi sii̱n yitin ún.
MAT 20:22 Ta nda̱kuii̱n ta̱Jesús, ni̱ka̱ꞌa̱n ra xíꞌin o̱vi̱ sa̱ꞌya ñá: ―O̱n vása kúnda̱a̱ ini ndó yukía̱ ndúkú ndó no̱o̱ i̱ xa̱ꞌa̱ mi̱i ndó. ¿Án ndixa kúndeé ndó xo̱ꞌvi̱ ní ndó nda̱tán xo̱ꞌvi̱ yi̱ꞌi̱? Ta nda̱kuii̱n na o̱vi̱ yóꞌo: ―Kúchiño va ndi̱ ―káchí na xíꞌin ta̱Jesús.
MAT 20:23 Ta ni̱ka̱ꞌa̱n ta̱Jesús xíꞌin na: ―Ndixa xo̱ꞌvi̱ ní ndó ñii ki̱ꞌva nda̱tán xo̱ꞌvi̱ yi̱ꞌi̱. Ta o̱n kúchiño taxi i̱ nda̱yí kundo̱o ndó táyi̱ tón kuita sii̱n kuaꞌá i̱ xíꞌin sii̱n yitin i̱. Saá chi Yivá i̱ Ndios kúu ta̱a ta̱ chi̱tóni̱ yu kúu ni̱vi kundo̱o táyi̱ kán ―káchí ta̱Jesús xíꞌin o̱vi̱ ta̱yóꞌo.
MAT 20:24 Ta xi̱ni̱ so̱ꞌo inka̱ u̱xu̱ naxíka xíꞌin ta̱Jesús yukía̱ ndu̱kú o̱vi̱ ta̱a yóꞌo no̱o̱ ra, ta ki̱xáꞌá na ni̱saa̱ ní na xi̱ni na ta̱ o̱vi̱ yóꞌo.
MAT 20:25 Ta ta̱Jesús ka̱na ra va̱xi ndiꞌi na no̱o̱ ra, ta ni̱ka̱ꞌa̱n ra xíꞌin na: ―Xíni̱ ndó na ndíso chiño no̱o̱ na ñoo inka̱ xiiña, nayóꞌo kísa káꞌno xíꞌin mi̱i na, ta yáꞌa ní ndeé xáꞌnda chiño na no̱o̱ ni̱vi.
MAT 20:26 Ta mi̱i ndó, o̱n váꞌa kutaku̱ ndó saá. Tá ñii ta̱a kóni ra kuu ra ta̱káꞌno no̱o̱ ndóꞌó, xíni̱ ñóꞌó nduu ra ta̱ kasa chiño no̱o̱ ndó.
MAT 20:27 Tá ñii ta̱a kóni ra kuu ra ta̱no̱ó no̱o̱ ndóꞌó, xíni̱ ñóꞌó nduu ra ta̱mozo no̱o̱ ndó.
MAT 20:28 Ta yi̱ꞌi̱, ta̱a ta̱ ki̱xi no̱o̱ Ndios, ki̱xi i̱ xa̱ꞌa̱ ña chindeé i̱ ni̱vi, ta o̱n si̱ví xa̱ꞌa̱ ña chindeé ni̱vi yi̱ꞌi̱ kúu ña ki̱xi i̱. Ta taxi xíꞌin mi̱i i̱ ña kivi̱ i̱, ta xíꞌin ñayóꞌo chaꞌvi i̱ ña va̱ꞌa sa̱ña̱ kua̱ꞌa̱ ní ni̱vi no̱o̱ ndiꞌi ña o̱n váꞌa ndíso na ―káchí ta̱Jesús.
MAT 20:29 Ta saá ke̱e ta̱Jesús xíꞌin naxíka xíꞌin ra ñoo Jericó, kua̱ꞌa̱n na yichi̱, ta kua̱ꞌa̱ ní ni̱vi ndíko̱n kua̱ꞌa̱n sa̱ta̱ na.
MAT 20:30 Ta ndóo o̱vi̱ ta̱kuáá yuꞌu̱ yichi̱ yóꞌo, ta xi̱ni̱ so̱ꞌo ra yáꞌa ta̱Jesús yichi̱, ta xíꞌin ndiꞌi ndee̱ ra ni̱ka̱ꞌa̱n ra, káchí ra saá: ―Tata, sa̱ꞌya ta̱David, ¡ná kundáꞌví ini ún koni ún ndi̱ꞌi̱! ―káchí ra.
MAT 20:31 Ta ni̱vi na kua̱ꞌa̱n yichi̱ ni̱ka̱ꞌa̱n na xíꞌin ra: ―¡Kasi ndó yuꞌu̱ ndó! ―káchí na. Ta ni̱‑chikaa̱ so̱ꞌo o̱vi̱ ta̱kuáá ña ni̱ka̱ꞌa̱n na xíꞌin ra, ta ki̱xáꞌá ra ndeé va̱ꞌa ka̱ káꞌa̱n ra: ―Tata, sa̱ꞌya ta̱David, ¡ná kundáꞌví ini ún koni ún ndi̱ꞌi̱! ―káchí ra.
MAT 20:32 Ta xi̱kundichi ta̱Jesús yichi̱ yóꞌo, ta ka̱na ra o̱vi̱ ta̱kuáá kixi ra no̱o̱ ra, ta ta̱Jesús ni̱nda̱ka̱ to̱ꞌon ra ta̱kuáá yóꞌo: ―¿Yukía̱ kóni ndó keꞌé i̱ xíꞌin ndó? ―káchí ra.
MAT 20:33 Ta nda̱kuii̱n o̱vi̱ ta̱kuáá, káchí ra saá: ―Tata, kóni ndi̱ sandaꞌa ún nduchu̱ no̱o̱ ndi̱, ta va̱ꞌa koto ndi̱ ―káchí ra.
MAT 20:34 Ta ku̱ndáꞌví ní ini ta̱Jesús xi̱ni ñaꞌá ra, ta ni̱to̱nda̱a ndaꞌa̱ ra nduchu̱ no̱o̱ ra. Ta xa̱ndi̱ko̱n ndu̱va̱ꞌa nduchu̱ no̱o̱ o̱vi̱ ra saá, ta xa va̱ꞌa xíto ra, ta saá na̱kundiko̱n o̱vi̱ ra saá sa̱ta̱ ta̱Jesús.
MAT 21:1 Ki̱vi̱ kua̱ꞌa̱n ta̱Jesús xíꞌin naxíka xíꞌin ra yichi̱ ña kua̱ꞌa̱n ñoo Jerusalén, ta ni̱xaa̱ na ñoo Betfagé, ña nákaa̱ no̱o̱ xi̱ki̱ tón Olivo. Ta ta̱Jesús ni̱ka̱ꞌa̱n ra xíꞌin o̱vi̱ naxíka xíꞌin ra,
MAT 21:2 káchí ra saá: ―Kua̱ꞌa̱n ndó ñoo ña xíto ndaa ndó kaa̱. Tá ni̱xaa̱ ndó ñoo kaa̱, ta naníꞌi ndó ñii burra nóꞌni rí, ta ñii sa̱ꞌya rí xíꞌin rí. Ta ndaxin ndó rí ta kixi ndó xíꞌin rí yóꞌo.
MAT 21:3 Tá yóo ni̱vi na nda̱ka̱ to̱ꞌon ndóꞌó: “¿Nda̱chun ndáxin ndó kiti̱ yóꞌo?”, kachí na xíꞌin ndó, ta ndakuii̱n ndó, kachí ndó saá xíꞌin na: “Ta̱Káꞌno no̱o̱ yó xíni̱ ñóꞌó rí, tá ndi̱ꞌi xíni̱ ñóꞌó ra rí, ta kama ní nataxi ra rí ndaꞌa̱ ndó”, kachí ndó xíꞌin na ―káchí ta̱Jesús.
MAT 21:4 Ta ndiꞌi ñayóꞌo ni̱xi̱yo, chi saá xíni̱ ñóꞌó kundivi ña ni̱ka̱ꞌa̱n Ndios xíꞌin ta̱profeta, chi ta̱profeta ni̱taa ra to̱ꞌon ña káchí saá:
MAT 21:5 Ka̱ꞌa̱n ún xíꞌin nañoo Jerusalén: “Koto ndó, ta̱Rey ñoo ndó va̱xi ra no̱o̱ ndó, ta̱ ndáꞌví ini kúu ra, yóso ra ñii burro, yóso ra ñii burro loꞌo, sa̱ꞌya tí ndíso ñaveé”, káchí to̱ꞌon Ndios.
MAT 21:6 Ta kua̱ꞌa̱n o̱vi̱ naxíka xíꞌin ta̱Jesús, ta ki̱sa ndivi na chiño nda̱tán yóo ña ni̱ka̱ꞌa̱n ta̱Jesús xíꞌin na.
MAT 21:7 Ta saá ndi̱kó na ki̱xaa̱ na no̱o̱ ta̱Jesús xíꞌin burra ta xíꞌin sa̱ꞌya rí. Ta chi̱nóo na tiko̱to̱ na sa̱ta̱ rí, ta saá na̱koso ta̱Jesús ta kua̱ꞌa̱n ra yichi̱.
MAT 21:8 Ta kua̱ꞌa̱ ní ni̱vi chi̱ndoo na tiko̱to̱ na yichi̱ no̱o̱ yáꞌa ra kua̱ꞌa̱n ra, ta sava ni̱vi xa̱ꞌnda na no̱o̱ ndaꞌa̱ tón yito̱n ta chi̱ndoo na nó yichi̱ ña yaꞌa ra sa̱ta̱ nó, saá kísa to̱ꞌó na ra.
MAT 21:9 Ta ni̱vi kua̱ꞌa̱n siꞌna no̱o̱ ra xíꞌin na ndíko̱n kua̱ꞌa̱n sa̱ta̱ ra, ndeé ní kúsii̱ ini na, ta káꞌa̱n na, káchí na saá: ―¡Kasa káꞌno yó Ndios xa̱ꞌa̱ sa̱ꞌya ta̱David yóꞌo! ¡Ná keꞌé Ndios ñava̱ꞌa xíꞌin ta̱yóꞌo, ta̱a ta̱ ki̱xaa̱ xíꞌin nda̱yí Ndios! ¡Ná kanóo síkón ñato̱ꞌó Ndios! ―káchí ni̱vi na kua̱ꞌa̱n xíꞌin ta̱Jesús.
MAT 21:10 Ta ta̱Jesús ni̱ki̱ꞌvi ra ñoo Jerusalén, ta ndiꞌi nañoo yóꞌo ñii ni̱si̱so̱ na, ndáka̱ to̱ꞌon na ta káꞌa̱n na xíꞌin táꞌan na: ―¿Yu kúu ta̱yóꞌo? ―káchí na.
MAT 21:11 Ta nda̱kuii̱n ni̱vi na kua̱ꞌa̱n xíꞌin ta̱Jesús: ―Ta̱yóꞌo kúu ta̱Jesús, ta̱profeta ta̱ ke̱e ñoo Nazaret estado Galilea ―káchí na.
MAT 21:12 Ta ni̱ki̱ꞌvi ta̱Jesús ke̱ꞌe yéꞌé veꞌe ño̱ꞌo káꞌno, ta ki̱xáꞌá ra táva ndiꞌi ra na síkó xíꞌin na sáta ña kee na ko̱ꞌo̱n na. Ta sa̱ndiva ra mesa ni̱vi na sáma si̱ꞌún, ta xa̱ta ra táyi̱ na síkó tísa̱ta.
MAT 21:13 Ta ni̱ka̱ꞌa̱n ra xíꞌin ndiꞌi na: ―Saá káchí to̱ꞌon Ndios ña ni̱taa na xi̱na̱ꞌá: “Veꞌe i̱ kunaní ña veꞌe no̱o̱ ko̱ꞌo̱n ni̱vi ña ka̱ꞌa̱n na xíꞌin i̱”, káchí to̱ꞌon Ndios. Ta ndóꞌó, o̱n vása va̱ꞌa kéꞌé ndó, chi sa̱nduu ndó veꞌe yóꞌo ñii kavua̱ nakuíꞌná ―káchí ta̱Jesús xíꞌin na.
MAT 21:14 Ta saá ni̱vi nakuáá xíꞌin ni̱vi na o̱n ki̱ví kaka ki̱xaa̱ na no̱o̱ ta̱Jesús veꞌe ño̱ꞌo káꞌno yóꞌo, ta sa̱ndaꞌa ra na.
MAT 21:15 Ta na sánáꞌa nda̱yí Ndios xíꞌin nanáꞌno no̱o̱ nasu̱tu̱ ni̱saa̱ ní na xíni na ta̱Jesús, chi xi̱ni na ndiꞌi milagro ke̱ꞌé ra, ta xi̱ni̱ so̱ꞌo na ni̱ka̱ꞌa̱n naválí na yíta ke̱ꞌe yéꞌé veꞌe ño̱ꞌo káꞌno, xíꞌin ndiꞌi ndee̱ na káchí na saá: ―¡Kasa káꞌno yó Ndios xa̱ꞌa̱ sa̱ꞌya ta̱David yóꞌo!
MAT 21:16 Ta na sánáꞌa nda̱yí Ndios xíꞌin nanáꞌno no̱o̱ nasu̱tu̱ ni̱nda̱ka̱ to̱ꞌon na ta̱Jesús: ―¿Án xíni̱ so̱ꞌo ún yukía̱ káꞌa̱n naválí yóꞌo? Ta nda̱kuii̱n ta̱Jesús, káchí ra saá: ―Oon, xíni̱ so̱ꞌo i̱ ña káꞌa̱n na. Ta ndóꞌó, ¿án o̱n vása ní‑kaꞌvi ndó to̱ꞌon Ndios, no̱o̱ káchí ña saá?: Ndios chi̱tóni̱ ra ka̱ꞌa̱n naválí ñato̱ꞌó xa̱ꞌa̱ ra. Nda̱ yuꞌu̱ naválí xíꞌin yuꞌu̱ naválí páꞌá na chíchín nakiꞌin ra ñato̱ꞌó, káchí to̱ꞌon Ndios ―káchí ta̱Jesús xíꞌin na.
MAT 21:17 Ta sa̱ndakoo ta̱Jesús nanáꞌno yóꞌo ta kua̱ꞌa̱n ra ñoo Betania, no̱o̱ ni̱ki̱si̱n ra ñii ñoó.
MAT 21:18 Ta xita̱a̱n ní kúu ña, ta ke̱e ta̱Jesús ñoo yóꞌo ndikó ra kua̱ꞌa̱n ra ñoo Jerusalén, ta xíꞌi̱ ní ra so̱ko.
MAT 21:19 Ta xi̱ni ra ñii tón higo yatin yuꞌu̱ yichi̱, ta ni̱xaa̱ yatin ra no̱o̱ ñíndichi nó, ta ni̱‑naníꞌi ra nda̱ ñii kui̱ꞌi ndaꞌa̱ nó. Nina yu̱ku̱ kuiti yóo ndaꞌa̱ nó. Ta saá ni̱ka̱ꞌa̱n ra xíꞌin tón higo yóꞌo, káchí ra saá: ―O̱n koon ka̱ kui̱ꞌi ndaꞌa̱ ún nda̱ ñii ki̱vi̱ ña va̱xi ―káchí ra. Ta xa̱ndi̱ko̱n ni̱yi̱chi̱ tón higo yóꞌo.
MAT 21:20 Ta xi̱ni naxíka xíꞌin ra yukía̱ ni̱ndoꞌo tón higo yóꞌo, ta na̱kaꞌnda ní ini na, ta ni̱nda̱ka̱ to̱ꞌon na ta̱Jesús: ―¿Nda̱chun kama ní ni̱yi̱chi̱ tón higo yóꞌo? ―káchí na xíꞌin ra.
MAT 21:21 Ta nda̱kuii̱n ta̱Jesús: ―Ndixa káꞌa̱n i̱ xíꞌin ndó, tá kándixa ndinoꞌo ini ndó Ndios, ta o̱n vása xíka o̱vi̱ ini ndó, ta saá kuchiño kasa ndivi ndó nda̱tán yóo ña ke̱ꞌé i̱ xíꞌin tón higo yóꞌo. Tá ka̱ꞌa̱n ndó, kachí ndó saá xíꞌin ñii xi̱ki̱ káꞌno: “Kutaꞌa ún ta ko̱ꞌo̱n ún sakana xíꞌin mi̱i ún no̱o̱ mi̱ni”, ta saá koo ña.
MAT 21:22 Tá kándixa ndinoꞌo ini ndó Ndios, ta nakiꞌin ndó ndiꞌi ña ndukú ndó no̱o̱ ra.
MAT 21:23 Ta ki̱xaa̱ ta̱Jesús ke̱ꞌe yéꞌé veꞌe ño̱ꞌo káꞌno ta sánáꞌa ra ni̱vi, ta naxi̱kua̱ꞌa̱ no̱o̱ najudío xíꞌin nanáꞌno no̱o̱ nasu̱tu̱ ki̱xaa̱ na no̱o̱ ra, ta ni̱nda̱ka̱ to̱ꞌon na ra: ―¿Míkía̱ ki̱xi nda̱yí kéꞌé ún ñayóꞌo? ¿Yu kúu na ta̱xi nda̱yí ndaꞌa̱ ún keꞌé ún chiño yóꞌo saá? ―káchí na xíꞌin ra.
MAT 21:24 Ta nda̱kuii̱n ta̱Jesús: ―Ta yi̱ꞌi̱ kóni i̱ nda̱ka̱ to̱ꞌon i̱ ndóꞌó ñii la̱á to̱ꞌon. ¿Míkía̱ ki̱xi nda̱yí ta̱Juan sa̱kuchu ra ni̱vi? ¿Án ta̱xi Ndios nda̱yí ndaꞌa̱ ra? ¿Án ni̱vi kúu na ta̱xi nda̱yí ndaꞌa̱ ra ña sakuchu ra ni̱vi? Tá ndakuii̱n ndó ña ndáka̱ to̱ꞌon i̱ ndóꞌó, ta saá ka̱ꞌa̱n i̱ xíꞌin ndó míkía̱ ki̱xi nda̱yí kéꞌé i̱ chiño yóꞌo ―káchí ta̱Jesús xíꞌin na. Ta saá ki̱xáꞌá na káꞌa̱n táꞌan xíꞌin mi̱i na: ―¿Ndasaá koo ndakuii̱n yó vitin? Chi táná ka̱ꞌa̱n yó Ndios ta̱xi nda̱yí ndaꞌa̱ ta̱Juan, ta saá nda̱ka̱ to̱ꞌon ta̱Jesús mi̱i yó: “¿Nda̱chun o̱n vása ní‑kandixa ndó ña ni̱ka̱ꞌa̱n ra?”
MAT 21:26 Táná ka̱ꞌa̱n yó ni̱vi kuiti kúu na ta̱xi nda̱yí ndaꞌa̱ ta̱Juan, ta saá yi̱yo ní sasaa̱ yó nañoo, chi nayóꞌo kándixa na ndí ta̱Juan xi̱kuu ra ñii ta̱profeta ―káchí na, káꞌa̱n táꞌan na.
MAT 21:27 Ta saá nda̱kuii̱n na, káchí na siꞌa xíꞌin ta̱Jesús: ―O̱n xíni̱ ndi̱ yu kúu na ta̱xi nda̱yí ndaꞌa̱ ta̱Juan ―káchí na. Ta saá ta̱Jesús ni̱ka̱ꞌa̱n ra xíꞌin na: ―Ta ni yi̱ꞌi̱, o̱n ka̱ꞌa̱n i̱ xíꞌin ndó míkía̱ ki̱xi nda̱yí kómí i̱ ña kéꞌé i̱ chiño yóꞌo ―káchí ra.
MAT 21:28 Ta ta̱Jesús ni̱nda̱ka̱ to̱ꞌon ra na: ―¿Yukía̱ kani si̱ni̱ ndó xa̱ꞌa̱ ña kóni i̱ ndato̱ꞌon i̱ xíꞌin ndó vitin? Saá ndo̱ꞌo ñii ta̱a, kómí ra o̱vi̱ sa̱ꞌya ra. Ta ni̱ka̱ꞌa̱n ra xíꞌin sa̱ꞌya ra ta̱no̱ó, káchí ra saá: “Sa̱ꞌya i̱, ko̱ꞌo̱n ún vitin kasa chiño ún no̱o̱ ñoꞌo̱ i̱ no̱o̱ na̱taan i̱ tón uva.”
MAT 21:29 Ta nda̱kuii̱n sa̱ꞌya ra: “O̱n ko̱ꞌo̱n i̱”, káchí ra, ta saá ni̱yaꞌa ñii káni̱ loꞌo ta na̱ndikó ini ra, ta ni̱xa̱ꞌa̱n ra ki̱sa chiño ra.
MAT 21:30 Ta saá ta̱a ta̱ kómí o̱vi̱ sa̱ꞌya yóꞌo ni̱ka̱ꞌa̱n ra xíꞌin inka̱ sa̱ꞌya ra, ñii ki̱ꞌva ni̱ka̱ꞌa̱n ra xíꞌin ta̱no̱ó. Ta nda̱kuii̱n sa̱ꞌya ra ta̱o̱vi̱ yóꞌo, káchí ra saá: “Va̱ꞌa, tata, ko̱ꞌo̱n i̱”, káchí ra, ta ta̱yóꞌo o̱n vása ní‑xaꞌa̱n ra kasa ndivi ra chiño.
MAT 21:31 Ta vitin, ¿yukía̱ xáni ini ndó? ¿Ndá sa̱ꞌya ta̱yóꞌo kúu ta̱ ki̱sa ndivi ña xa̱ꞌnda chiño yivá ra? ―káchí ta̱Jesús. Ta nda̱kuii̱n na: ―Ta̱no̱ó kúu ta̱ ki̱sa ndivi chiño ña kóni yivá ra ―káchí na. Ta saá ni̱ka̱ꞌa̱n ta̱Jesús xíꞌin na: ―Ndixa káꞌa̱n i̱ xíꞌin ndó, ni̱vi na káya si̱ꞌún xa̱ꞌa̱ nagobierno, xíꞌin náñaꞌa̱ ná kísi̱n xíꞌin kua̱ꞌa̱ ní ta̱a, kúu na siꞌna ka̱ kúchiño ki̱ꞌvi no̱o̱ ndó yichi̱ no̱o̱ xáꞌnda chiño Ndios.
MAT 21:32 Chi ta̱Juan ki̱xi ra no̱o̱ ndó ña sanáꞌa ra ndóꞌó ndasaá va̱ꞌa kutaku̱ ndó no̱o̱ Ndios, ta ni̱‑xiin ndó kandixa ndó ra. Ta na káya si̱ꞌún xa̱ꞌa̱ nagobierno xíꞌin náñaꞌa̱ ná kísi̱n xíꞌin kua̱ꞌa̱ ní ta̱a, na̱ndikó ini na ta ka̱ndixa na ña ni̱ka̱ꞌa̱n ra. Ta ndóꞌó xi̱ni ndó ndiꞌi ñayóꞌo, ta ni̱‑xiin ndó nandikó ini ndó, ta o̱n vása ní‑kandixa ndó ra ―káchí ta̱Jesús.
MAT 21:33 Ta ni̱ka̱ꞌa̱n ta̱Jesús: ―Koni̱ so̱ꞌo ndó inka̱ cuento ña sanáꞌa i̱ ndóꞌó. Saá ndo̱ꞌo ñii ta̱a, na̱taan ra tón uva. Ta ki̱sa va̱ꞌa ra ñii na̱ma̱ xi̱no nduu ña ndiꞌi no̱o̱ ñoꞌo̱ no̱o̱ na̱taan ra tón uva. Ta xa̱ta ra no̱o̱ ñoꞌo̱ ña ki̱sa va̱ꞌa ra ñii no̱o̱ koꞌon nduta̱ tíuva, ta ki̱sa va̱ꞌa ra ñii torre no̱o̱ kundo̱o ni̱vi kundaa na tón uva yóꞌo. ’Ta saá sa̱tati ra ñoꞌo̱ ra xíꞌin tón uva ra inka̱ ni̱vi, ta ke̱e ra kua̱ꞌa̱n ra inka̱ ñoo xíká ní.
MAT 21:34 Ta ki̱xaa̱ yatin ki̱vi̱ ña kaꞌnda na tíuva yóꞌo, ta ta̱a ta̱ xíꞌin yito̱n tón uva ti̱ꞌví ra namozo ra kua̱ꞌa̱n na nakiꞌin na sava tíuva ña kuu yaꞌvi ra.
MAT 21:35 Ta ni̱vi na táti ñoꞌo̱ no̱o̱ yóo tón uva ti̱in na namozo yóꞌo, ta ka̱ni ní na ñii ta̱yóꞌo, ta xa̱ꞌni na ñii ta̱táꞌan ta̱yóꞌo, ta ko̱on na yu̱u̱ inka̱ ra.
MAT 21:36 Ta ta̱a ta̱ xíꞌin yito̱n tón uva ti̱ꞌví ra kua̱ꞌa̱ ka̱ namozo kua̱ꞌa̱n na nakiꞌin na tíuva, ta ñii ki̱ꞌva ni̱ndoꞌo nano̱ó, saá ndóꞌo nayóꞌo.
MAT 21:37 ’Ta saá ta̱a ta̱ xíꞌin yito̱n tón uva ti̱ꞌví ra sa̱ꞌya mi̱i ra kua̱ꞌa̱n ra no̱o̱ na táti ñoꞌo̱, chi xa̱ni ini ra: “Ndixa kasa to̱ꞌó na sa̱ꞌya mi̱i yó.”
MAT 21:38 Ta na táti ñoꞌo̱ xi̱ni na kíxaa̱ ta̱loꞌo sa̱ꞌya ra, ta ni̱ka̱ꞌa̱n na xíꞌin táꞌan na, káchí na saá: “Ta̱kaa̱ kúu sa̱ꞌya ta̱ na̱taan tón uva, ta sa̱ꞌya ra yóꞌo kúu ta̱ nakiꞌin ñakuíká xíꞌin ñoꞌo̱ yóꞌo táná kivi̱ yivá ra. Naꞌa ndó ná koꞌyo̱ kaꞌni yó ra, ta kindo̱o yó xíꞌin ndiꞌi ñakuíká ra”, káchí na.
MAT 21:39 Ta saá ti̱in na ra, ta sa̱kana na ra nda̱ sa̱ta̱ na̱ma̱ ña xi̱no nduu no̱o̱ yóo tón uva, ta xa̱ꞌni na ra. Saá ndi̱ꞌi cuento yóꞌo ―káchí ta̱Jesús.
MAT 21:40 Ta ta̱Jesús ni̱nda̱ka̱ to̱ꞌon ra ni̱vi na xi̱ni̱ so̱ꞌo cuento yóꞌo: ―¿Yukía̱ xáni ini ndó? Ki̱vi̱ ndikó ta̱a ta̱ xíꞌin yito̱n tón uva, ¿yukía̱ kundoꞌo ni̱vi na táti ñoꞌo̱ no̱o̱ yóo tón uva, kasa ta̱ xíꞌin ñoꞌo̱?
MAT 21:41 Ta nda̱kuii̱n na, káchí na saá: ―O̱n kundáꞌví ini ra koni ra ni̱vi na o̱n váꞌa na táti ñoꞌo̱ no̱o̱ yóo tón uva, ta sandiꞌi ra xa̱ꞌa̱ na. Ta satati tuku ra ñoꞌo̱ ra inka̱ ni̱vi, ta nataxi na tíuva ndaꞌa̱ ra ña kuu yaꞌvi ra ―káchí na.
MAT 21:42 Ta ni̱ka̱ꞌa̱n ta̱Jesús xíꞌin na: ―¿Án o̱n vása ní‑kaꞌvi ndó to̱ꞌon Ndios, ña káchí saá?: Yóo yu̱u̱ ña ni̱‑xiin ni̱vi na kísa va̱ꞌa veꞌe koni̱ ñóꞌó na, ta mi̱i yu̱u̱ yóꞌo ndu̱u ña yu̱u̱ ñano̱ó nákaa̱ xa̱ꞌa̱ veꞌe. Ndios kúu ta̱ ki̱sa ndivi saá, ña̱ꞌa livi ní kúu ña ke̱ꞌé Ndios, ta mi̱i yó nákaꞌnda ini yó xíni yó ñayóꞌo, káchí ni̱vi, káchí to̱ꞌon Ndios.
MAT 21:43 Ta saá káꞌa̱n i̱ xíꞌin ndó, Ndios tava ra ndóꞌó no̱o̱ xáꞌnda chiño ra, ta taxi ra kundo̱o inka̱ ni̱vi no̱o̱ xáꞌnda chiño ra, ta ni̱vi yóꞌo kúu na kasa ndivi ña kóni Ndios.
MAT 21:44 Ndiꞌi ni̱vi na kakiꞌi ta nakava na sa̱ta̱ yu̱u̱ ña nduu ñano̱ó yóꞌo, ni̱vi yóꞌo ndiꞌi xa̱ꞌa̱ na; ta yu̱u̱ yóꞌo, tá nakava ña sa̱ta̱ ni̱vi, ta chiꞌma ña na, nda̱ nduu na yaa̱ ―káchí ta̱Jesús xíꞌin na.
MAT 21:45 Ta xi̱ni̱ so̱ꞌo nafariseo xíꞌin nanáꞌno no̱o̱ nasu̱tu̱ cuento ña nda̱to̱ꞌon ta̱Jesús, ta ku̱nda̱a̱ ini na cuento yóꞌo káꞌa̱n ña xa̱ꞌa̱ mi̱i na.
MAT 21:46 Ta saá xa̱ni si̱ni̱ na ndúkú na ndasaá koo tiin na ra, ta o̱n vása ní‑kuchiño na, chi yíꞌví na ko̱to̱ saa̱ nañoo, chi ndiꞌi nañoo kándixa na ta̱Jesús kúu ra ñii ta̱profeta.
MAT 22:1 Ta tuku nda̱to̱ꞌon ta̱Jesús ñii cuento ña sanáꞌa ra nafariseo xíꞌin nanáꞌno no̱o̱ nasu̱tu̱, káchí ra saá:
MAT 22:2 ―Nda̱tán yóo ñii ta̱rey xa̱ki̱n ra ñii viko̱ káꞌno ña tonda̱ꞌa̱ sa̱ꞌya ra, saá yóo yichi̱ no̱o̱ xáꞌnda chiño Ndios.
MAT 22:3 Ta mi̱i ki̱vi̱ viko̱ ti̱ꞌví ra namozo ra kua̱ꞌa̱n na nakana na ni̱vi na xa nda̱to̱ꞌon ra xíꞌin koo viko̱ yóꞌo, ta ni̱‑xiin na kixi na.
MAT 22:4 Ta saá tuku ti̱ꞌví ra inka̱ namozo ra, káchí ra saá: “Ko̱ꞌo̱n ndó ka̱ꞌa̱n ndó siꞌa xíꞌin ni̱vi na ka̱na i̱: Xa yóo ndivi ndiꞌi ña kuxu ndó. Xa ni̱xiꞌi̱ si̱ndi̱ki̱ xíꞌin inka̱ kiti̱ tí nduꞌu̱ sa̱na̱ ta̱rey kuxu ndó; xa yóo tiꞌva ndiꞌi ña̱ꞌa. Kama ndó kixi ndó viko̱ tonda̱ꞌa̱, kachí ndó xíꞌin na”, káchí ta̱rey xíꞌin namozo.
MAT 22:5 Ta ni̱vi na ka̱na ra yóꞌo ni̱‑xiin na ko̱ꞌo̱n na viko̱, ta sava na ke̱e kua̱ꞌa̱n no̱o̱ chi̱ꞌi na, ta inka̱ na kua̱ꞌa̱n no̱o̱ kísa chiño na.
MAT 22:6 Ta inka̱ na ti̱in na namozo ta̱rey, ta sa̱xo̱ꞌvi̱ ñaꞌá na, ta xa̱ꞌni ñaꞌá na.
MAT 22:7 Ta xi̱ni̱ so̱ꞌo ta̱rey ña ni̱ndoꞌo namozo ra, ta saá ndeé ní ni̱saa̱ ra. Ta ti̱ꞌví ra natropa ña sandiꞌi na xa̱ꞌa̱ ndiꞌi ni̱vi na xa̱ꞌni namozo ra ta chikaa̱ na ñoꞌo̱ ña ko̱ko̱ ndiꞌi ñoo nayóꞌo.
MAT 22:8 Ta saá ni̱ka̱ꞌa̱n ra xíꞌin inka̱ namozo ra: “Xa yóo ndivi ndiꞌi viko̱ tonda̱ꞌa̱, ta ni̱vi na siꞌna ka̱na i̱ kixi viko̱, o̱n vása kómí ka̱ na nda̱yí kixi na.
MAT 22:9 Ta vitin ko̱ꞌo̱n ndó ndiꞌi yichi̱ no̱o̱ nákutáꞌan ni̱vi ta nakaya ndó na ná kixi na viko̱.”
MAT 22:10 Ta saá ke̱e namozo kua̱ꞌa̱n na yichi̱, ta na̱kaya na ndiꞌi ni̱vi na na̱níꞌi na yichi̱, nava̱ꞌa án na o̱n váꞌa kúu na, ta saá chútú nda̱a̱ veꞌe no̱o̱ yóo viko̱ tonda̱ꞌa̱.
MAT 22:11 ’Ta ki̱xaa̱ ta̱rey viko̱ ta chi̱ndeé ra na na̱kutáꞌan yóꞌo, ta na̱koto ra ñii ta̱a o̱n vása ndíxin ra tiko̱to̱ yaa ña ndíxin na ñóꞌo viko̱ tonda̱ꞌa̱.
MAT 22:12 Ta ni̱nda̱ka̱ to̱ꞌon ra ta̱yóꞌo: “Tata, ¿nda̱chun ni̱ki̱ꞌvi ún yóꞌo, ta o̱n ko̱ó tiko̱to̱ yaa ndíxin ún?” Ta ta̱yóꞌo o̱n vása ní‑kunda̱a̱ ini ra ndasaá koo ndakuii̱n ra.
MAT 22:13 Ta ta̱rey ni̱ka̱ꞌa̱n ra xíꞌin namozo ra: “Katón ndó ndaꞌa̱ xíꞌin xa̱ꞌa̱ ta̱yóꞌo ta tava ndó ra ke̱ꞌe, ta chikaa̱ ndó ra no̱o̱ naa ní, no̱o̱ ndeé ní kuaku ra, no̱o̱ ndeé ní xo̱ꞌvi̱ ra”, káchí ta̱rey.
MAT 22:14 Saá chi Ndios nákana ra kua̱ꞌa̱ ní ni̱vi, ta loꞌo kuiti kúu na na̱ka̱xin ra ―káchí ta̱Jesús.
MAT 22:15 Ta saá nafariseo ke̱e na kua̱ꞌa̱n na, ta na̱koo yuꞌú na ndasaá koo ndukú na ña ka̱ꞌa̱n ta̱Jesús to̱ꞌon o̱n váꞌa ña kuchiño na chikaa̱ na ra kua̱chi.
MAT 22:16 Ta ti̱ꞌví na na ndíko̱n sa̱ta̱ na xíꞌin na ndíko̱n partido ta̱Herodes, ta ki̱xaa̱ na no̱o̱ ta̱Jesús, ta ni̱ka̱ꞌa̱n na saá xíꞌin ra: ―Tata maestro, xíni̱ ndi̱ yóꞌó kúu ún ta̱a ta̱ káꞌa̱n ñanda̱a̱, ta sánáꞌa ún ñanda̱a̱ xa̱ꞌa̱ yichi̱ Ndios. Ta o̱n vása ndíꞌi ini ún ña káꞌa̱n ni̱vi xa̱ꞌa̱ ña sánáꞌa ún, ta o̱n vása náka̱xin ún ni̱vi, ta ñii ki̱ꞌva káꞌa̱n ún xíꞌin ndiꞌi na.
MAT 22:17 Ta saá ka̱ꞌa̱n ún yukía̱ xáni ini ún. ¿Án va̱ꞌa chaꞌvi yó kota no̱o̱ ta̱rey César ñoo Roma? ¿Án o̱n váꞌa chaꞌvi yó ña? ―káchí na xíꞌin ra.
MAT 22:18 Ta ta̱Jesús kúnda̱a̱ ini ra ndí kóni na koto ndoso na ra, ta ni̱ka̱ꞌa̱n ra xíꞌin na: ―¡Na o̱vi̱ yuꞌu̱ kúu ndóꞌó! ¿Nda̱chun kóni ndó koto ndoso ndó yi̱ꞌi̱?
MAT 22:19 Taxi ndó si̱ꞌún ña cháꞌvi ndó kota ná koto i̱ no̱o̱ ña. Ta sa̱náꞌa na ñii si̱ꞌún na̱ní denario.
MAT 22:20 Ta saá ni̱nda̱ka̱ to̱ꞌon ra na: ―¿Yo na̱ꞌná, ta yo ki̱vi̱ kúu ña yóo no̱o̱ si̱ꞌún yóꞌo?
MAT 22:21 Ta nda̱kuii̱n na: ―Si̱ꞌún yóꞌo kómí ña na̱ꞌná xíꞌin ki̱vi̱ ta̱rey César. Ta saá ni̱ka̱ꞌa̱n ta̱Jesús xíꞌin na: ―Taxi ndó ndaꞌa̱ ta̱rey César ña kúu kuenda ra, ta taxi ndó ndaꞌa̱ Ndios ña kúu kuenda Ndios ―káchí ta̱Jesús xíꞌin na.
MAT 22:22 Ta xi̱ni̱ so̱ꞌo na ña ni̱ka̱ꞌa̱n ra xíꞌin na, ta na̱kaꞌnda ní ini na. Ta saá sa̱ndakoo na ra, ta ke̱e na kua̱ꞌa̱n na.
MAT 22:23 Ta mi̱i ki̱vi̱ yóꞌo, nasaduceo ki̱xaa̱ na no̱o̱ ta̱Jesús. Nasaduceo yóꞌo kúu nanáꞌno na sánáꞌa ta káꞌa̱n na ndí na ni̱xiꞌi̱ o̱n vása nataku̱ ka̱ na. Ta ni̱nda̱ka̱ to̱ꞌon na ta̱Jesús:
MAT 22:24 ―Tata maestro, nda̱yí Ndios ña ni̱taa ta̱Moisés, káchí ña saá: “Tá ñii ta̱a ni̱xiꞌi̱ ra, ta o̱n ko̱ó sa̱ꞌya ra ní‑xiyo xíꞌin ñásíꞌí ra, ta ñani ra xíni̱ ñóꞌó tonda̱ꞌa̱ ra xíꞌin ñá ni̱ndo̱o yóꞌo, ña kivi koo sa̱ꞌya na. Nda̱tán koo sa̱ꞌya ta̱ ni̱xiꞌi̱, saá koo sa̱ꞌya nayóꞌo”, káchí nda̱yí ña ni̱taa ta̱Moisés.
MAT 22:25 Ta, ¿yukía̱ káchí yóꞌó xa̱ꞌa̱ ñayóꞌo? Chi saá ndo̱ꞌo natáꞌan ndi̱, u̱xa̱ ñani kúu ra. Ta̱no̱ó to̱nda̱ꞌa̱ ra xíꞌin ñii ñaꞌa̱, ta ni̱xiꞌi̱ ra, ta o̱n ko̱ó sa̱ꞌya na ní‑xiyo. Ta ñani ra ta̱o̱vi̱ to̱nda̱ꞌa̱ ra xíꞌin ñáñaꞌa̱ yóꞌo.
MAT 22:26 Ñii ki̱ꞌva ndo̱ꞌo ta̱no̱ó, saá ndo̱ꞌo inka̱ ñani ra. Ta̱o̱vi̱ ni̱xiꞌi̱ ra, ta o̱n ko̱ó sa̱ꞌya na ní‑xiyo. Ta ñani ra ta̱u̱ni̱ to̱nda̱ꞌa̱ ra xíꞌin ñáñaꞌa̱ yóꞌo, ta ni̱xiꞌi̱ ra, ta o̱n ko̱ó sa̱ꞌya na. Ta ñani ra ta̱ko̱mi̱ to̱nda̱ꞌa̱ ra xíꞌin ñáñaꞌa̱ yóꞌo, ta ni̱xiꞌi̱ ra, ta o̱n ko̱ó sa̱ꞌya na. Ta ñani ra ta̱o̱ꞌo̱n to̱nda̱ꞌa̱ ra xíꞌin ñáñaꞌa̱ yóꞌo, ta ni̱xiꞌi̱ ra, ta o̱n ko̱ó sa̱ꞌya na. Ta ñani ra ta̱i̱ño̱ to̱nda̱ꞌa̱ ra xíꞌin ñáñaꞌa̱ yóꞌo, ta ni̱xiꞌi̱ ra, ta o̱n ko̱ó sa̱ꞌya na. Ta ñani ra ta̱u̱xa̱ to̱nda̱ꞌa̱ ra xíꞌin ñáñaꞌa̱ yóꞌo, ta ni̱xiꞌi̱ ra, ta o̱n ko̱ó sa̱ꞌya na.
MAT 22:27 Ta saá ni̱xiꞌi̱ mi̱i ñáñaꞌa̱ yóꞌo.
MAT 22:28 Ta ki̱vi̱ nataku̱ ndiꞌi na ni̱xiꞌi̱, ¿yukú ta̱a kuu yii̱ ñáñaꞌa̱ yóꞌo?, chi ndiꞌi ta̱a u̱xa̱ ñani ni̱xi̱yo ra xíꞌin ñá ―káchí na xíꞌin ta̱Jesús.
MAT 22:29 Ta nda̱kuii̱n ta̱Jesús, káchí ra saá xíꞌin na: ―Sándáꞌví xíꞌin mi̱i ndó, chi naa ní ini ndó, o̱n vása kúnda̱a̱ ini ndó ña káꞌa̱n to̱ꞌon Ndios, ni o̱n vása kúnda̱a̱ ini ndó ña kúu ndee̱ Ndios.
MAT 22:30 Saá chi ki̱vi̱ nataku̱ ni̱vi na ni̱xiꞌi̱, o̱n vása tonda̱ꞌa̱ ka̱ na ñoyívi ni̱no, ni o̱n vása taxi na sa̱ꞌya na tonda̱ꞌa̱ na xíꞌin inka̱ ni̱vi. Nda̱tán yóo naángel ñoyívi ni̱no, saá koo ni̱vi na kundo̱o xíꞌin Ndios.
MAT 22:31 Xa̱ꞌa̱ ña nataku̱ na ni̱xiꞌi̱, ¿án o̱n vása ní‑kaꞌvi ndó yukía̱ ni̱ka̱ꞌa̱n Ndios xíꞌin ta̱Moisés xi̱na̱ꞌá? Ka̱chí ra saá:
MAT 22:32 “Yi̱ꞌi̱ kúu Ndios, ta ta̱Abraham, ta̱Isaac, xíꞌin ta̱Jacob kísa to̱ꞌó ra yi̱ꞌi̱ vitin”, ka̱chí Ndios. Ta xíꞌin to̱ꞌon yóꞌo kúnda̱a̱ ini yó ndí táku̱ ka̱ xi̱i̱ síkuá yó yóꞌo, chi na ndixa ni̱xiꞌi̱ o̱n kuchiño na kasa to̱ꞌó na Ndios ―káchí ta̱Jesús xíꞌin na.
MAT 22:33 Ta xi̱ni̱ so̱ꞌo ni̱vi ña ni̱ka̱ꞌa̱n ra xíꞌin nasaduceo, ta na̱kaꞌnda ní ini na.
MAT 22:34 Ta nafariseo xi̱ni̱ so̱ꞌo na ndí ta̱Jesús sa̱ya̱a̱ ra yuꞌu̱ nasaduceo ta o̱n vása ní‑naníꞌi ka̱ na ña ka̱ꞌa̱n na xíꞌin ra, ta saá nafariseo na̱kutáꞌan xíꞌin táꞌan mi̱i nayóꞌo.
MAT 22:35 Ñii ta̱fariseo yóꞌo kúu ñii ta̱a ta̱ xíni̱ va̱ꞌa nda̱yí ña ni̱taa ta̱Moisés, ta ni̱nda̱ka̱ to̱ꞌon ra ña koto ndoso ra ta̱Jesús, káchí ra saá:
MAT 22:36 ―Tata maestro, ¿ndá nda̱yí Ndios kúu ña xíni̱ ñóꞌó ní ka̱ no̱o̱ ndiꞌi inka̱ nda̱yí? ―káchí ra.
MAT 22:37 Ta nda̱kuii̱n ta̱Jesús: ―Nda̱yí ña xíni̱ ñóꞌó ní ka̱ kúu ñayóꞌo: “Kukiꞌvi ini yó koni yó Yivá yó Ndios xíꞌin ndiꞌi níma̱ yó, xíꞌin ndiꞌi ini yó, xíꞌin ndiꞌi si̱ni̱ yó.”
MAT 22:38 Ñayóꞌo kúu nda̱yí ñano̱ó, ña xíni̱ ñóꞌó ní ka̱.
MAT 22:39 Nda̱tán sánáꞌa nda̱yí ñano̱ó, saá sánáꞌa nda̱yí ñao̱vi̱, káchí ña saá: “Ñii ki̱ꞌva nda̱tán kíꞌvi ini yó xíni yó xíꞌin mi̱i yó, saá kukiꞌvi ini yó koni yó natáꞌan yó.”
MAT 22:40 O̱vi̱ nda̱yí yóꞌo kúu ña náꞌno va̱ꞌa, ta kúu ña no̱o̱ ka̱ku ndiꞌi inka̱ nda̱yí ña ni̱taa ta̱Moisés, ta no̱o̱ ñayóꞌo ke̱e ndiꞌi to̱ꞌon ña sa̱náꞌa naprofeta xi̱na̱ꞌá.
MAT 22:41 Ta ndóo ka̱ nafariseo, ta ta̱Jesús ni̱nda̱ka̱ to̱ꞌon ra na,
MAT 22:42 káchí ra saá xíꞌin na: ―¿Yukía̱ xáni ini ndó xa̱ꞌa̱ Cristo? ¿Yu kúu naveꞌe ta̱yóꞌo? Ta nda̱kuii̱n na: ―Ñii sa̱ꞌya ñani síkuá ta̱rey David kuu ra ―káchí na.
MAT 22:43 Ta saá ni̱ka̱ꞌa̱n ra siꞌa xíꞌin na: ―Tá ndixa Cristo kuu ra sa̱ꞌya ñani síkuá ta̱rey David, ¿ta nda̱chun ni̱ka̱ꞌa̱n ta̱rey David xa̱ꞌa̱ Cristo, ka̱chí ra: “Ta̱Káꞌno no̱o̱ i̱ kúu ra”? Chi Níma̱ Ndios ni̱ka̱ꞌa̱n ini ta̱David, ta ni̱taa ra to̱ꞌon yóꞌo, ña káchí saá:
MAT 22:44 Ndios ni̱ka̱ꞌa̱n ra xíꞌin ta̱Káꞌno no̱o̱ i̱: “Koo ún xíꞌin i̱ sii̱n kuaꞌá i̱ no̱o̱ táyi̱ tón to̱ꞌó yóꞌo, ta̱nda̱ ki̱vi̱ taxi i̱ ko̱yo ndiꞌi na káni táꞌan xíꞌin ún ti̱xin xa̱ꞌa̱ ún”, ka̱chí Ndios, ni̱taa ta̱David xi̱na̱ꞌá.
MAT 22:45 Xíꞌin to̱ꞌon yóꞌo ta̱David ka̱chí ra Cristo kúu ta̱Káꞌno no̱o̱ ra. Ta, ¿mí kúchiño kúu Cristo sa̱ꞌya ñani síkuá ta̱David? ―káchí ta̱Jesús xíꞌin na.
MAT 22:46 Ta nda̱ ñii nayóꞌo ni̱‑kuchiño ndakuii̱n na nda̱ ñii to̱ꞌon ña ni̱ka̱ꞌa̱n ra xíꞌin na, ta̱nda̱ ki̱vi̱ yóꞌo ni̱‑xiin ka̱ na nda̱ka̱ to̱ꞌon na ra ña koto ndoso na ra.
MAT 23:1 Ta saá ta̱Jesús ni̱ka̱ꞌa̱n ra xíꞌin ni̱vi, ta xíꞌin naxíka xíꞌin ra, káchí ra saá:
MAT 23:2 ―Nafariseo xíꞌin na sánáꞌa nda̱yí Ndios kómí na yichi̱ nandaxin na nda̱yí ña ni̱taa ta̱Moisés.
MAT 23:3 Ta saá xíni̱ ñóꞌó kasa ndivi ndó ndiꞌi ña káꞌa̱n na xíꞌin ndó. Ta o̱n kutaku̱ ndó nda̱tán táku̱ nayóꞌo, chi ña sánáꞌa na ndóꞌó o̱n vása kísa ndivi mi̱i na.
MAT 23:4 Chi nafariseo xíꞌin na sánáꞌa nda̱yí Ndios kéꞌé na nda̱tán kéꞌé ni̱vi na kátón chiño veé ní ta yo̱ꞌvi̱ ní kuiso ni̱vi, ta sákuiso na ña sa̱ta̱ inka̱ ni̱vi, ta mi̱i na nda̱ loꞌo o̱n xi̱in na tindaa na chiño veé ta yo̱ꞌvi̱ ní yóꞌo.
MAT 23:5 Ndiꞌi ña kéꞌé na kúu xa̱ꞌa̱ ña kóni mi̱i na ña koto inka̱ ni̱vi ta ka̱ꞌa̱n na ndí va̱ꞌa ní ni̱vi kúu nafariseo xíꞌin na sánáꞌa nda̱yí. Ta nayóꞌo kátón ndaa na ta̱ꞌya̱ na ñii caja loꞌo no̱o̱ ñóꞌo tutu kómí to̱ꞌon Ndios, ta inka̱ caja loꞌo kátón ndaa na nó no̱o̱ chi̱yo̱ ndaꞌa̱ na, ta tón o̱vi̱ caja válí kátón nayóꞌo kúu tón náꞌno ka̱ no̱o̱ caja inka̱ ni̱vi. Ta ndíxin na tiko̱to̱ ña tákaa̱ yiꞌva̱ náni̱ ní ka̱ no̱o̱ ñayiꞌva̱ yuꞌu̱ tiko̱to̱ inka̱ ni̱vi.
MAT 23:6 Ta no̱o̱ yóo viko̱ xíxi, ndúkú na kundo̱o na no̱o̱ táyi̱ náꞌno tón to̱ꞌó. Ta kútoo ní na kundo̱o na táyi̱ tón náꞌno tón to̱ꞌó yóo veꞌe ño̱ꞌo sinagoga.
MAT 23:7 Ta xíka na no̱yáꞌvi, ta kóni na ña kasa to̱ꞌó ní ni̱vi na, kóni na ña ka̱ꞌa̱n ni̱vi xíꞌin na, kachí na saá: “Rabí, Rabí.”
MAT 23:8 ’Ta ndóꞌó, o̱n vása va̱ꞌa keꞌé ndó ña ndáti ndó ñii ki̱ꞌva saá ka̱ꞌa̱n ni̱vi xíꞌin ndó, kachí na: “Rabí”, chi ñii la̱á kúu ta̱a ta̱Maestro no̱o̱ ndó, ta ndiꞌi ndóꞌó kúu ndó ñani ndó xíꞌin táꞌan ndó.
MAT 23:9 Ta o̱n ka̱ꞌa̱n ndó “Yivá i̱” kachí ndó xíꞌin nda̱ ñii ta̱a, saá chi ñii la̱á kúu Yivá yó Ndios, ta̱ yóo ñoyívi ni̱no.
MAT 23:10 Ta o̱n taxi ndó ka̱ꞌa̱n na xíꞌin ndó “Ta̱káꞌno” kachí na, chi ñii la̱á kúu Ta̱a ta̱Káꞌno no̱o̱ ndó.
MAT 23:11 Ta ta̱ káꞌno ní ka̱ no̱o̱ ndóꞌó kuu ta̱ kasa chiño no̱o̱ ndó.
MAT 23:12 Chi ndiꞌi na kísa káꞌno xíꞌin mi̱i nduu na nani̱no̱ ní, ta ndiꞌi na kísa ni̱no̱ xíꞌin mi̱i nduu na nanáꞌno ní, kasa Ndios xíꞌin na ―káchí ta̱Jesús.
MAT 23:13 Ta ni̱ka̱ꞌa̱n tuku ta̱Jesús xíꞌin nafariseo ta xíꞌin na sánáꞌa nda̱yí Ndios, káchí ra saá: ―¡Ñii ki̱vi̱ xo̱ꞌvi̱ ní ndóꞌó, nafariseo xíꞌin na sánáꞌa nda̱yí Ndios! ¡Na o̱vi̱ yuꞌu̱ kúu ndó! Chi nákasi ndó yichi̱ ña o̱n yaꞌa nani̱vi ña ki̱ꞌvi na yichi̱ no̱o̱ xáꞌnda chiño Ndios. Ta ni mi̱i ndó, o̱n xi̱in ndó ki̱ꞌvi ndó yichi̱ yóꞌo.
MAT 23:14 ’¡Ñii ki̱vi̱ xo̱ꞌvi̱ ní ndóꞌó, nafariseo xíꞌin na sánáꞌa nda̱yí Ndios! ¡Na o̱vi̱ yuꞌu̱ kúu ndó! O̱n váꞌa kéꞌé ndó chi kíndaa ndó veꞌe náñaꞌa̱ ná ni̱xiꞌi̱ yii̱. Tá ndi̱ꞌi ke̱ꞌé ndó saá, ta xíꞌin ñavatá ini ndó, xáꞌa̱n ndó veꞌe ño̱ꞌo sinagoga, ta naꞌá ní káꞌa̱n ndó xíꞌin Ndios. Kéꞌé ndó saá xa̱ꞌa̱ ña kóni ndó kani si̱ni̱ ni̱vi ndí ndóꞌó kúu nava̱ꞌa ní no̱o̱ Ndios. Ta xa̱ꞌa̱ ña o̱n váꞌa kéꞌé ndó, Ndios saxo̱ꞌvi̱ ka̱ ra ndóꞌó no̱o̱ inka̱ ni̱vi.
MAT 23:15 ’¡Ñii ki̱vi̱ xo̱ꞌvi̱ ní ndóꞌó, nafariseo xíꞌin na sánáꞌa nda̱yí Ndios! ¡Na o̱vi̱ yuꞌu̱ kúu ndó! Saá chi kua̱ꞌa̱n ndó ndiꞌi saá xiiña nda̱ no̱o̱ mi̱ni, ta ndúkú ndó ni̱vi na kundiko̱n yichi̱ ndó. Ta ni̱vi na ndíko̱n yichi̱ ndó, ndása ndó nayóꞌo ni̱vi na ndiva̱ꞌa ní ka̱ ini no̱o̱ ndó, ta ndixa ko̱ꞌo̱n nayóꞌo nda̱ya xíꞌin ndó.
MAT 23:16 ’¡Ñii ki̱vi̱ xo̱ꞌvi̱ ní ndóꞌó, chi sánáꞌa ndó ni̱vi ko̱ꞌo̱n na yichi̱ ña káchí mi̱i ndó, ta ndixa mi̱i ndó nakuáá kúu ndó, o̱n vása xíni ndó yichi̱! Saá chi káꞌa̱n ndó, káchí ndó saá: “Tá ñii ni̱vi káꞌa̱n na chínáꞌa na xa̱ꞌa̱ veꞌe ño̱ꞌo káꞌno, ta o̱n vása xíni̱ ñóꞌó kasa ndivi na to̱ꞌon na. Tá káꞌa̱n na chínáꞌa na xa̱ꞌa̱ ñaoro ña yóo veꞌe ño̱ꞌo káꞌno, ta saá ndixa xíni̱ ñóꞌó kasa ndivi na ña káꞌa̱n na”, káchí ndó.
MAT 23:17 ¡Nakíꞌví kúu ndó ta nakuáá kúu ndó! ¿Yukía̱ kúu ñakáꞌno xíni̱ ñóꞌó ní ka̱? ¿Án ñaoro, án mi̱i veꞌe ño̱ꞌo káꞌno?, saá chi veꞌe ño̱ꞌo káꞌno kúu ña ndása yi̱i̱ ndiꞌi ñaoro ñóꞌo ini ña.
MAT 23:18 Ta tuku káꞌa̱n ndó: “Tá ñii ni̱vi káꞌa̱n na chínáꞌa na xa̱ꞌa̱ na̱ma̱ yi̱i̱ veꞌe ño̱ꞌo káꞌno, ta o̱n vása xíni̱ ñóꞌó kasa ndivi na to̱ꞌon na. Tá káꞌa̱n na chínáꞌa na xa̱ꞌa̱ ña sóko̱ na no̱o̱ Ndios ña ndóso no̱o̱ na̱ma̱ yóꞌo, ta saá ndixa xíni̱ ñóꞌó kasa ndivi na ña káꞌa̱n na”, káchí ndó.
MAT 23:19 ¡Nasóꞌó ta nakuáá kúu ndóꞌó! ¿Yukía̱ kúu ñakáꞌno xíni̱ ñóꞌó ní ka̱? ¿Án ña sóko̱ ni̱vi nándoso no̱o̱ na̱ma̱, án mi̱i na̱ma̱ yi̱i̱ veꞌe ño̱ꞌo káꞌno?, saá chi na̱ma̱ veꞌe ño̱ꞌo káꞌno kúu ña ndása yi̱i̱ ndiꞌi ñasóko̱ ña nándoso no̱o̱ ña.
MAT 23:20 Chi ni̱vi na chínáꞌa xa̱ꞌa̱ na̱ma̱ yi̱i̱ veꞌe ño̱ꞌo káꞌno, nayóꞌo chínáꞌa na xa̱ꞌa̱ ndiꞌi ñasóko̱ ña nándoso no̱o̱ na̱ma̱ yóꞌo,
MAT 23:21 ta ni̱vi na chínáꞌa xa̱ꞌa̱ veꞌe ño̱ꞌo káꞌno, nayóꞌo chínáꞌa na Ndios, ta̱ yóo veꞌe ño̱ꞌo káꞌno.
MAT 23:22 Ta ni̱vi na chínáꞌa xa̱ꞌa̱ ñoyívi ni̱no, nayóꞌo chínáꞌa na xa̱ꞌa̱ tón táyi̱ káꞌno Ndios, ta chínáꞌa na xa̱ꞌa̱ mi̱i Ndios, ta̱ yóo ñoyívi ni̱no.
MAT 23:23 ’¡Ñii ki̱vi̱ xo̱ꞌvi̱ ní ndóꞌó, nafariseo xíꞌin na sánáꞌa nda̱yí Ndios! ¡Ni̱vi na o̱vi̱ yuꞌu̱ kúu ndó! Saá chi táxi ndó ndaꞌa̱ Ndios ñii koꞌndo ña ta̱va ndó ti̱xin ña u̱xu̱ koꞌndo ña kúu ñii ñii no̱o̱ yu̱ku̱ válí ña xíxi yó, ta o̱n vása kísa ndivi ndó chiño ña xíni̱ ñóꞌó ní ka̱ no̱o̱ Ndios. Chi no̱o̱ Ndios ña xíni̱ ñóꞌó ní ka̱ kúu ña keꞌé yó ñanda̱a̱ xíꞌin inka̱ ni̱vi, ña kundáꞌví ini yó koni yó ndiꞌi ni̱vi, ta chikaa̱ ndinoꞌo ini yó ña kandixa yó Ndios. Xíni̱ ñóꞌó kasa ndivi ndó chiño náꞌno yóꞌo no̱o̱ Ndios. Ta saá ni, o̱n sandakoo ndó kasa ndivi ndó inka̱ chiño válí no̱o̱ ra.
MAT 23:24 ¡Ndóꞌó sánáꞌa ndó ni̱vi ko̱ꞌo̱n na yichi̱, ta mi̱i ndó nakuáá kúu ndó! Kéꞌé ndó nda̱tán kéꞌé ni̱vi na xíꞌi takuií ta siꞌna sáxixin na títikon loꞌo ta ko̱ko̱ na tícamello ñóꞌo xíꞌin takuií xíꞌi na.
MAT 23:25 ’¡Ñii ki̱vi̱ xo̱ꞌvi̱ ní ndóꞌó, nafariseo xíꞌin na sánáꞌa nda̱yí Ndios! ¡Na o̱vi̱ yuꞌu̱ kúu ndó! Nákata ndó sa̱ta̱ vaso xíꞌin sa̱ta̱ ko̱ꞌo̱, ta ini mi̱i ndó chútú ní ñakuíꞌná, ta o̱n vása táku̱ ndó ñanda̱kú.
MAT 23:26 ¡Ndóꞌó nafariseo nakuáá kúu ndó! Siꞌna xíni̱ ñóꞌó ndasa ndii ndó níma̱ ndó, ta saá ndundii ndiꞌi mi̱i ndó no̱o̱ Ndios.
MAT 23:27 ’¡Ñii ki̱vi̱ xo̱ꞌvi̱ ní ndóꞌó, nafariseo xíꞌin na sánáꞌa nda̱yí Ndios! ¡Na o̱vi̱ yuꞌu̱ kúu ndó! Nda̱tán yóo ñii veꞌe yaa no̱o̱ ndúxu̱n ni̱vi na ni̱xiꞌi̱, saá yóo ndóꞌó, chi yaa ní sa̱ta̱ veꞌe yóꞌo ta ti̱xin ña nina chútú leke xíꞌin ndiꞌi ña táꞌyí.
MAT 23:28 Nda̱tán káa ni̱vi na va̱ꞌa ní, saá káa ndó no̱o̱ inka̱ ni̱vi, ta níma̱ ndó chútú ña o̱n váꞌa xíꞌin ñavatá.
MAT 23:29 ’¡Ñii ki̱vi̱ xo̱ꞌvi̱ ní ndóꞌó, nafariseo xíꞌin na sánáꞌa nda̱yí Ndios! ¡Na o̱vi̱ yuꞌu̱ kúu ndó! Livi ní kísa va̱ꞌa ndó veꞌe no̱o̱ ni̱ndu̱xu̱n naprofeta xi̱na̱ꞌá, ta saá livi ní ndása va̱ꞌa ndó no̱o̱ ni̱ndu̱xu̱n inka̱ ni̱vi na va̱ꞌa.
MAT 23:30 Ta káꞌa̱n ndó: “Tá ní xi̱taku̱ yó xi̱na̱ꞌá kui̱ya̱ xi̱taku̱ naxi̱i̱ síkuá yó, ta nda̱ loꞌo o̱n chindeé yó nayóꞌo ña kaꞌni na naprofeta”, káchí ndó.
MAT 23:31 Ta xíꞌin to̱ꞌon yóꞌo náꞌma mi̱i ndó ña kúu ndó sa̱ꞌya ñani síkuá na xa̱ꞌni naprofeta xi̱na̱ꞌá.
MAT 23:32 ¡Ta vitin va̱ꞌa saxi̱no̱ ndó kasa ndivi ndó ña ki̱xáꞌá kéꞌé naxi̱i̱ síkuá ndó xi̱na̱ꞌá!
MAT 23:33 ’¡Sa̱ꞌya ko̱o̱ xati̱ kúu ndóꞌó! ¿Ndasaá kuchiño saka̱ku xíꞌin mi̱i ndó ña o̱n ko̱ꞌo̱n ndó nda̱ya?
MAT 23:34 Ta saá tiꞌví i̱ naprofeta na káꞌa̱n ndoso to̱ꞌon i̱, ta tiꞌví i̱ nandíchí na xíni̱ to̱ꞌon i̱, ta tiꞌví i̱ na sánáꞌa to̱ꞌon i̱ ta ka̱ꞌa̱n na xíꞌin ndó. Ta ndóꞌó kaꞌni ndó sava nayóꞌo, ta inka̱ na katakaa̱ ndaa ndó ña kivi̱ na ndaꞌa̱ tón cruz, ta sava na kani ndó xíꞌin kuártá veꞌe ño̱ꞌo sinagoga, ta sava nayóꞌo ñii ñii ñoo ndó taxin ndó na.
MAT 23:35 Ta sa̱ta̱ mi̱i ndó nakava kua̱chi xa̱ꞌa̱ ña ni̱xi̱ta̱ ni̱i̱ ndiꞌi ni̱vi na va̱ꞌa xi̱na̱ꞌá, ta ki̱xáꞌá ña xíꞌin ña ni̱xiꞌi̱ ta̱Abel, ta ndi̱ꞌi ña xíꞌin ña ni̱xiꞌi̱ ta̱Zacarías, sa̱ꞌya ta̱Berequías. Ta ni̱vi xi̱i̱ síkuá ndó xa̱ꞌni na ta̱Zacarías ki̱vi̱ xi̱ndichi ra ma̱ꞌñó ña kúu yéꞌé veꞌe ño̱ꞌo káꞌno xíꞌin ña kúu na̱ma̱ yi̱i̱ no̱o̱ sóko̱ na ña̱ꞌa no̱o̱ Ndios.
MAT 23:36 Ta ndixa káꞌa̱n i̱ xíꞌin ndó, sa̱ta̱ mi̱i ndó ni̱vi na táku̱ vitin, nakava kua̱chi xa̱ꞌa̱ ña ni̱xi̱ta̱ ni̱i̱ ndiꞌi nava̱ꞌa yóꞌo ―káchí ta̱Jesús xíꞌin na.
MAT 23:37 Ta tuku ni̱ka̱ꞌa̱n ta̱Jesús, káchí ra saá: ―¡Nañoo Jerusalén, ndóꞌó kúu na xáꞌni naprofeta, ndóꞌó kúu na kóon yu̱u̱ ni̱vi na ti̱ꞌví Ndios ña chindeé na ndóꞌó! ¡Kua̱ꞌa̱ ní yichi̱ káchí ini i̱ nakaya i̱ ndóꞌó, nda̱tán ñii nduxú siꞌí nákaya rí sa̱ꞌya rí ti̱xin ndi̱xi̱n rí, ta ni̱‑xiin ndó kundaa i̱ ndóꞌó!
MAT 23:38 Ta vitin sandakoo Ndios veꞌe ño̱ꞌo ndó, ta kuu vi̱chí ña ta ndu̱xu̱n ña.
MAT 23:39 Ta ndixa káꞌa̱n i̱ xíꞌin ndó, nañoo Jerusalén, o̱n koto ka̱ ndó yi̱ꞌi̱ nda̱ to̱nda̱a ki̱vi̱ ka̱ꞌa̱n ndó to̱ꞌon yóꞌo: “Ná keꞌé Ndios ñava̱ꞌa xíꞌin ta̱yóꞌo, ta̱a ta̱ ki̱xaa̱ xíꞌin nda̱yí Ndios”, kachí ndó xa̱ꞌa̱ i̱.
MAT 24:1 Ta saá ta̱Jesús ke̱ta ra veꞌe ño̱ꞌo káꞌno ta kua̱ꞌa̱n ra, ta naxíka xíꞌin ra ni̱xaa̱ yatin na no̱o̱ ra, ta ki̱xáꞌá na káꞌa̱n na xíꞌin ra xa̱ꞌa̱ veꞌe ño̱ꞌo yóꞌo.
MAT 24:2 Ta ni̱ka̱ꞌa̱n ta̱Jesús xíꞌin na: ―¿Án xíto ndó ndiꞌi ñayóꞌo? Ta ndixa káꞌa̱n i̱ xíꞌin ndó, nda̱ ñii ka̱ yu̱u̱ o̱n kóo ka̱ sa̱ta̱ inka̱ yu̱u̱. Saá chi ñii ki̱vi̱ ña va̱xi tani veꞌe ño̱ꞌo yóꞌo ta ndiꞌi xa̱ꞌa̱ ña ―káchí ta̱Jesús.
MAT 24:3 Ta saá kua̱ꞌa̱n na xi̱ki̱ tón Olivo ta xi̱koo ta̱Jesús no̱o̱ ñoꞌo̱, ta naxíka xíꞌin ra xi̱to na o̱n ko̱ó ka̱ ni̱vi, ta ki̱xaa̱ na no̱o̱ ra, ta ni̱ka̱ꞌa̱n na xíꞌin ra: ―Tata, kóni ndi̱ ndato̱ꞌon ún xíꞌin ndi̱, ¿ama koo saá ña ka̱chí ún? ¿Ndá seña kuu ña koni ndi̱ ña kunda̱a̱ ini ndi̱ ña xa yatin kixi tuku ún, ta kixaa̱ ki̱vi̱ sondíꞌí ñoyívi yóꞌo? ―káchí na.
MAT 24:4 Ta nda̱kuii̱n ta̱Jesús, káchí ra saá xíꞌin na: ―Koto va̱ꞌa ndó ña o̱n sandáꞌví ni̱vi ndóꞌó.
MAT 24:5 Saá chi kua̱ꞌa̱ ní ta̱a kixaa̱, ta ki̱vi̱ kixaa̱ ñii ñii na, ta ka̱ꞌa̱n na xíꞌin ndó, kachí na saá: “Yi̱ꞌi̱ kúu Cristo, ta̱a ta̱ ti̱ꞌví Ndios saka̱ku na ñoyívi yóꞌo”, kachí na xíꞌin ndó, ta sandáꞌví na kua̱ꞌa̱ ní ni̱vi.
MAT 24:6 Ta koni̱ so̱ꞌo ndó yóo kua̱chi xáꞌni táꞌan na ñoo yatin, ta xáꞌni táꞌan na ñoo xíká, ta o̱n kuyi̱ꞌví ndó. Chi xíni̱ ñóꞌó kundivi ndiꞌi ñayóꞌo, ta saá ni, ta̱ꞌán kixaa̱ ki̱vi̱ ñasondíꞌí ñoyívi yóꞌo.
MAT 24:7 Ki̱vi̱ ña va̱xi nakuita ni̱vi na ñoo náꞌno kaꞌni táꞌan na xíꞌin ni̱vi na inka̱ ñoo náꞌno, ta ñoo no̱o̱ yóo narey kaꞌni táꞌan na xíꞌin inka̱ ñoo no̱o̱ yóo inka̱ narey. Ta kua̱ꞌa̱ ní xiiña ta̱an no̱o̱ ñoꞌo̱, ta koo ní so̱ko, xíꞌin ndiꞌi no̱o̱ kue̱ꞌe̱.
MAT 24:8 Ñayóꞌo kuiti kuu ña kixáꞌá ña xo̱ꞌvi̱ ní ni̱vi.
MAT 24:9 ’Sava ni̱vi tiin na ndóꞌó ko̱ꞌo̱n ndó xíꞌin na, ta nataxi na ndóꞌó ndaꞌa̱ nachiño náꞌno, ta saxo̱ꞌvi̱ na ndóꞌó, ta kaꞌni na sava ndóꞌó. Ndiꞌi ni̱vi ñoyívi yóꞌo kusaa̱ ini na koni na ndóꞌó chi na ndíko̱n yi̱ꞌi̱ kúu ndó.
MAT 24:10 Ta ki̱vi̱ kundivi ñayóꞌo saá, kua̱ꞌa̱ ní ni̱vi sandakoo na yichi̱ i̱, ta kusaa̱ ní ini na koni na xíꞌin táꞌan mi̱i na, ta sandáꞌví xíꞌin táꞌan mi̱i na nataxi na natáꞌan na ndaꞌa̱ nachiño.
MAT 24:11 Ta nakuita kua̱ꞌa̱ ní naprofeta vatá sandáꞌví na kua̱ꞌa̱ ní ni̱vi.
MAT 24:12 Ndeé ní kuaꞌno ka̱ ña o̱n váꞌa, ta kua̱ꞌa̱ ní ni̱vi sandakoo na ña kukiꞌvi ini na koni táꞌan na.
MAT 24:13 Ta ni̱vi na o̱n vása sandakoo yichi̱ i̱, ta kundiko̱n va̱ꞌa na ña, nda̱ kixaa̱ ki̱vi̱ ndi̱ꞌi ña xo̱ꞌvi̱ na ñoyívi yóꞌo, ta Ndios saka̱ku ra na ña kutaku̱ na xíꞌin ra ndiꞌi saá ki̱vi̱ ña va̱xi.
MAT 24:14 Ta ni̱vi na ndíko̱n yi̱ꞌi̱ ndato̱ꞌon na xa̱ꞌa̱ i̱ xíꞌin ndiꞌi ni̱vi na ndóo ndiꞌi saá ñoo ñoyívi yóꞌo ña kunda̱a̱ ini na to̱ꞌon i̱, ta saá kixaa̱ ki̱vi̱ ñasondíꞌí ñoyívi yóꞌo ―káchí ta̱Jesús xíꞌin na.
MAT 24:15 Ta ndóꞌó na káꞌvi to̱ꞌon yóꞌo xíni̱ ñóꞌó kunda̱a̱ ini ndó to̱ꞌon yóꞌo ña ni̱ka̱ꞌa̱n ta̱Jesús xíꞌin naxíka xíꞌin ra, káchí ra saá: ―Kui̱ya̱ xi̱na̱ꞌá ta̱profeta Daniel ni̱ka̱ꞌa̱n ra xa̱ꞌa̱ ña o̱n váꞌa ñakini ña sandiꞌi xa̱ꞌa̱ ñayi̱i̱. Ta kixaa̱ ki̱vi̱ koto ndó yóo ña o̱n váꞌa ñakini yóꞌo veꞌe ño̱ꞌo káꞌno,
MAT 24:16 ta ndiꞌi ni̱vi na ndóo estado Judea yóꞌo, xíni̱ ñóꞌó kee na ta kono na ko̱ꞌo̱n na no̱o̱ yóo yuku̱ síkón.
MAT 24:17 Tá ni̱vi nándoso na si̱ni̱ veꞌe na, ta nayóꞌo o̱n váꞌa noo na nakiꞌin na ña kómí na veꞌe na.
MAT 24:18 Tá ni̱vi ñóꞌo yuku̱, ta nayóꞌo, o̱n váꞌa ndikó ka̱ na veꞌe na nakiꞌin na tika̱chí na.
MAT 24:19 ¡Ndáꞌví ní náñaꞌa̱ ná ñóꞌo sa̱ꞌya, ta ndáꞌví ní náñaꞌa̱ ná yóo sa̱ꞌya válí na chíchín, chi ndeé ní koo ña xo̱ꞌvi̱ ná ki̱vi̱ kundivi ñayóꞌo saá!
MAT 24:20 Ndukú ndó no̱o̱ Ndios ña o̱n kuu ña ki̱vi̱ vi̱xin ní, ni ki̱vi̱ yi̱i̱ ña nákindée yó ña kundoꞌo ndó saá.
MAT 24:21 Nda̱ ki̱vi̱ no̱ó ña ki̱sa va̱ꞌa Ndios ñoyívi yóꞌo ta̱nda̱ vitin, nani̱vi xóꞌvi̱ na. Ta ki̱vi̱ koo ña o̱n váꞌa yóꞌo saá, ndeé ní ka̱ xo̱ꞌvi̱ ndiꞌi ni̱vi. Ta nda̱ ñii ka̱ ki̱vi̱ ña va̱xi o̱n xo̱ꞌvi̱ ka̱ na nda̱tán xo̱ꞌvi̱ na ki̱vi̱ yóꞌo.
MAT 24:22 Ta xa̱ꞌa̱ ña kúndáꞌví ini Ndios xíni ra ni̱vi na na̱ka̱xin ra ndíko̱n yichi̱ ra kúu ña chi̱tóni̱ ra saloꞌo ki̱vi̱ xo̱ꞌvi̱ ni̱vi ñoyívi yóꞌo. Tá o̱n vása ní‑chitóni̱ ra saá, níkúu, ta nda̱ ñii ni̱vi o̱n ki̱ví ka̱ku na no̱o̱ ña xóꞌvi̱ na.
MAT 24:23 ’Tá yóo ñii ni̱vi na ka̱ꞌa̱n xíꞌin ndó: “Yóꞌo yóo Cristo ta̱ ti̱ꞌví Ndios saka̱ku na ñoyívi yóꞌo”, án “Koto ndó, kaa̱ yóo ra”, kachí na xíꞌin ndó, ta o̱n kandixa ndó na.
MAT 24:24 Chi nakuita kua̱ꞌa̱ ní navatá ta ka̱ꞌa̱n na, kachí na siꞌa: “Yi̱ꞌi̱ kúu Cristo ta̱ ti̱ꞌví Ndios”, ta inka̱ na ka̱ꞌa̱n, kachí na: “Yi̱ꞌi̱ kúu ta̱profeta ta̱ káꞌa̱n ndoso to̱ꞌon Ndios”, ta o̱n si̱ví nanda̱a̱ kúu na. Navatá yóꞌo to̱nda̱a na keꞌé na milagro ña sandáꞌví na ni̱vi, ta̱nda̱ yatin kuchiño sandáꞌví na ni̱vi na na̱ka̱xin Ndios kundiko̱n yichi̱ ra.
MAT 24:25 Vitin kúnda̱a̱ ini ndó ndiꞌi ñayóꞌo, chi xa nda̱to̱ꞌon i̱ xíꞌin ndó.
MAT 24:26 Ta saá tá ka̱ꞌa̱n ni̱vi xíꞌin ndó, kachí na: “Koto ndó no̱o̱ yóo yuku̱ yi̱chí, chi kán yóo ta̱a ta̱ ti̱ꞌví Ndios saka̱ku na ñoyívi yóꞌo”, kachí na, ta o̱n ko̱ꞌo̱n ndó no̱o̱ yóo yuku̱ yi̱chí koto ndó ra. Tá ka̱ꞌa̱n tuku na xíꞌin ndó: “Koto ndó ini veꞌe, chi yóꞌo yóo ta̱a ta̱ ti̱ꞌví Ndios saka̱ku na ñoyívi yóꞌo”, kachí na, ta o̱n kandixa ndó ña ka̱ꞌa̱n na.
MAT 24:27 Nda̱tán yóo ta̱xa̱ ña náyeꞌe ñoyívi, kíxáꞌá ña náyeꞌe ña nda̱ no̱o̱ kána ño̱ꞌo ta̱nda̱ no̱o̱ ndétá ño̱ꞌo náyeꞌe ña, saá koo ki̱vi̱ ndikó i̱ ñoyívi yóꞌo.
MAT 24:28 Tá xíto ndó míkía̱ ndáchí kua̱ꞌa̱ ní tio̱ko chée, ta saá kúnda̱a̱ ini ndó míchí kándúꞌu̱ ñii kiti̱ tí ni̱xiꞌi̱. Ñii ki̱ꞌva saá kunda̱a̱ ini ndó seña ña kachí xa yatin ní to̱nda̱a ki̱vi̱ ña ndikó i̱ ñoyívi yóꞌo ―káchí ta̱Jesús.
MAT 24:29 Ta tuku ni̱ka̱ꞌa̱n ta̱Jesús, káchí ra saá xíꞌin na: ―Ta ki̱vi̱ ndiꞌi ña xo̱ꞌvi̱ ni̱vi, xa̱ndi̱ko̱n ña ño̱ꞌo káꞌno yéꞌe kunaa no̱o̱ ña, ta tíyo̱o̱ o̱n vása nayeꞌe ka̱ rí, ta tíki̱mi kee rí ñoyívi ni̱no ta ko̱yo rí, ta ndiꞌi ña kómí ndee̱ yóo ñoyívi ni̱no kanda ña ta kisin ndiꞌi ñayóꞌo.
MAT 24:30 Ta ndiꞌi ni̱vi koni na ñii seña ñoyívi ni̱no ña sanáꞌa ña ndikó yi̱ꞌi̱, ta̱a ta̱ ki̱xi no̱o̱ Ndios, ta saá ndiꞌi nañoo ñoyívi yóꞌo kuchuchú ní ini na, ta kuaku ní na. Ta saá ndiꞌi ni̱vi koni na yi̱ꞌi̱, ta va̱xi i̱ ma̱ꞌñó vi̱ko̱, xíꞌin ndee̱ káꞌno, xíꞌin ndiꞌi ña yéꞌe livi.
MAT 24:31 Xíꞌin ña ndáꞌyi trompeta, yi̱ꞌi̱ tiꞌví i̱ naángel ko̱ꞌo̱n na nakaya na ndiꞌi ni̱vi na na̱ka̱xin i̱ na kúu na ndíko̱n yichi̱ i̱. Ta ni̱vi yóꞌo kee na ndiꞌi saá xiiña no̱o̱ ñoꞌo̱ ñoyívi yóꞌo xíꞌin ñoyívi ni̱no, ta kixaa̱ na no̱o̱ i̱.
MAT 24:32 ’Ta ndóꞌó, sakuáꞌá ndó ta kunda̱a̱ ini ndó ña sánáꞌa yito̱n tón higo: Tá xa va̱xi nduxa̱á nó, ta nákoo yu̱ku̱ yúta̱ ndaꞌa̱ nó, ta saá kúnda̱a̱ ini ndó xa ni̱kuyatin ní kixaa̱ sa̱vi̱.
MAT 24:33 Ta ki̱vi̱ xíto ndó xa kua̱ꞌa̱n kundivi ndiꞌi ñayóꞌo ña nda̱to̱ꞌon i̱ xíꞌin ndó, ta saá kunda̱a̱ ini ndó xa va̱xi kuyatin ki̱vi̱ ndikó i̱ ñoyívi yóꞌo.
MAT 24:34 Ta ndixa káꞌa̱n i̱ xíꞌin ndó, ni̱vi na xíto kixáꞌá seña yóꞌo kutaku̱ ka̱ na nda̱ ndi̱ꞌi ku̱ndivi ndiꞌi ña nda̱to̱ꞌon i̱ xíꞌin ndó.
MAT 24:35 Ña ñoyívi ni̱no xíꞌin ña ñoyívi yóꞌo ñii ki̱vi̱ va̱xi ndiꞌi xa̱ꞌa̱ ña, ta to̱ꞌon i̱ o̱n ndiꞌi xa̱ꞌa̱ ña, ta kindo̱o ña ndiꞌi saá ki̱vi̱.
MAT 24:36 ’Nda̱ ñii ni̱vi o̱n vása xíni̱ na ama ndikó i̱, ni ni̱vi na ndóo ñoyívi yóꞌo, ni naángel na ndóo ñoyívi ni̱no. Ta ñii la̱á Ndios Tata Yivá yó kúu ta̱a ta̱ xíni̱ ama ndikó i̱ ñoyívi yóꞌo.
MAT 24:37 ’Ñii ki̱ꞌva xi̱taku̱ ni̱vi ki̱vi̱ ni̱xi̱yo ta̱Noé, saá kutaku̱ na ki̱vi̱ kuyatin ndikó i̱ ñoyívi yóꞌo.
MAT 24:38 Saá chi ki̱vi̱ xi̱taku̱ ta̱Noé xi̱na̱ꞌá ndiꞌi ni̱vi xíxi na, xíꞌi na, ta tónda̱ꞌa̱ na, ta táxi na tonda̱ꞌa̱ sa̱ꞌya na, saá yóo na nda̱ ni̱to̱nda̱a ki̱vi̱ ni̱ki̱ꞌvi ta̱Noé ini tón barco.
MAT 24:39 Ta o̱n vása ní‑kunda̱a̱ ini na yukía̱ kundoꞌo na a̱nda̱ ki̱vi̱ ki̱xáꞌá ni̱koon sa̱vi̱ naꞌá, ta saá ta̱ni ndiꞌi na ta ni̱ka̱ꞌa̱ na xíꞌin takuií ta ni̱xiꞌi̱ ndiꞌi ni̱vi yóꞌo. Saá chi o̱n vása ní‑xiyo tiꞌva na, ta ñii ki̱ꞌva saá o̱n vása koo tiꞌva ni̱vi ki̱vi̱ ndikó i̱ ñoyívi yóꞌo.
MAT 24:40 Tá o̱vi̱ ta̱a kísa chiño ra yuku̱, ta nakiꞌin i̱ ñii ta̱yóꞌo ko̱ꞌo̱n ra xíꞌin i̱, ta inka̱ ra ndo̱o.
MAT 24:41 Tá o̱vi̱ násíꞌí yóo ná ndíko ná, ta nakiꞌin i̱ ñii ñá ko̱ꞌo̱n ñá xíꞌin i̱, ta inka̱ ñá ndo̱o.
MAT 24:42 ’Ta saá ndóꞌó, kundo̱o tiꞌva ndó chi o̱n vása xíni̱ ndó ama ndikó yi̱ꞌi̱, ta̱Káꞌno no̱o̱ ndó, ñoyívi yóꞌo.
MAT 24:43 Ta kunda̱a̱ va̱ꞌa ini ndó ñayóꞌo: Tá ñii ta̱a yóo ra veꞌe ra, ta xíni̱ ra ama kixaa̱ ta̱kuíꞌná, ta saá koo tiꞌva ra ta o̱n taxi ra ki̱ꞌvi ta̱kuíꞌná yóꞌo kasa kuíꞌná ra ñakuíká kómí ra veꞌe ra.
MAT 24:44 Ta saá ndóꞌó xíni̱ ñóꞌó kundo̱o tiꞌva ndó, saá chi ndikó i̱ ñoyívi yóꞌo ñii ki̱vi̱ ña o̱n vása ndáti ndó ―káchí ta̱Jesús xíꞌin na.
MAT 24:45 Ta ni̱ka̱ꞌa̱n tuku ta̱Jesús, káchí ra saá: ―¿Ndasaá keꞌé ñii ta̱káꞌno xíꞌin ñii ta̱a ta̱ kísa chiño xíꞌin ndinoꞌo ini no̱o̱ ra? Ta ta̱káꞌno yóꞌo sakuiso chiño ra ta̱yóꞌo ña taxi ta̱yóꞌo kuxu ni̱vi na yóo veꞌe ta kasa kuenda ra xíꞌin veꞌe yóꞌo.
MAT 24:46 Ta saá kunakaa̱ ñasi̱i̱ níma̱ ta̱ kísa chiño xíꞌin ndinoꞌo ini ki̱vi̱ ndikó ta̱káꞌno no̱o̱ ra, ta koto ra va̱ꞌa ní ki̱sa ndivi ra chiño.
MAT 24:47 Ta ndixa káꞌa̱n i̱ xíꞌin ndó, ta̱káꞌno yóꞌo taxi ra ndaꞌa̱ ta̱ kísa chiño xíꞌin ndinoꞌo ini, ña kuiso chiño ra xíꞌin ndiꞌi ña̱ꞌa veꞌe ta̱káꞌno yóꞌo.
MAT 24:48 Tá yóo ñii ta̱a ta o̱n vása kísa chiño ra xíꞌin ndinoꞌo ini ra, ta xáni si̱ni̱ ra saá: “Xa naꞌá ní kuáchi̱ ta̱káꞌno no̱o̱ yó, o̱n vása xíni̱ yó ndá ki̱vi̱ ndikó ra”, xáni si̱ni̱ ra.
MAT 24:49 Ta saá kíxáꞌá ra ndiꞌi saá ki̱vi̱ káni ra na kísa chiño xíꞌin ra, ta ñii ki̱ꞌva saá kíxáꞌá ra ndiꞌi saá ki̱vi̱ xíxi ra ta xíꞌi ra xíꞌin na xíꞌi ní.
MAT 24:50 Ta ñii ki̱vi̱ ña o̱n vása ndáti ra, ni hora ña o̱n vása yóo tiꞌva ra, ta ndikó ta̱káꞌno no̱o̱ ra.
MAT 24:51 Ta ta̱káꞌno no̱o̱ ra yóꞌo saxo̱ꞌvi̱ ní ñaꞌá ra, ta tiꞌví ñaꞌá ra ko̱ꞌo̱n ra no̱o̱ ndóo ni̱vi na o̱n váꞌa na o̱vi̱ yuꞌu̱, no̱o̱ kuaku ní na ta no̱o̱ xo̱ꞌvi̱ ní na ―káchí ta̱Jesús xíꞌin na.
MAT 25:1 Ta ni̱ka̱ꞌa̱n ta̱Jesús, káchí ra saá: ―Ná ndato̱ꞌon i̱ ñii cuento xíꞌin ndó ndasaá koo ki̱vi̱ kaꞌnda chiño Ndios ñoyívi yóꞌo. Saá ndo̱ꞌo u̱xu̱ násíꞌí ná ke̱e kua̱ꞌa̱n no̱o̱ yóo viko̱ tonda̱ꞌa̱ ñii ñátáꞌan ná. Ta ná u̱xu̱ yóꞌo níꞌi ná ñoꞌo̱ tóo̱n ta ke̱e ná kua̱ꞌa̱n ná nakutáꞌan ná xíꞌin ta̱a ta̱ tonda̱ꞌa̱.
MAT 25:2 Ta o̱ꞌo̱n násíꞌí yóꞌo ná ndíchí ní si̱ni̱ ta xa yóo tiꞌva ná, ta inka̱ o̱ꞌo̱n násíꞌí ná o̱n vása ndíchí si̱ni̱ ni o̱n vása yóo tiꞌva ná.
MAT 25:3 Ta o̱ꞌo̱n náñaꞌa̱ ná o̱n vása ndíchí si̱ni̱ yóꞌo, vará níꞌi ná ñoꞌo̱ tóo̱n, ta o̱n vása ndíso ka̱ ná aceite ña chikaa̱ ná ini ñoꞌo̱ yóꞌo.
MAT 25:4 Ta ná o̱ꞌo̱n ndíchí si̱ni̱, ndíso ka̱ ná ki̱si ñóꞌo aceite xíꞌin ñoꞌo̱ tóo̱n.
MAT 25:5 Ta xa naꞌá ní ni̱kuáchi̱ ta̱ kóni tonda̱ꞌa̱, o̱n ko̱ó ra kíxaa̱, ta u̱xu̱ násíꞌí yóꞌo ka̱ni maꞌná ná ta ni̱ki̱si̱n ná.
MAT 25:6 Ta ma̱ꞌñó ñoó xi̱ni̱ so̱ꞌo u̱xu̱ saá náñaꞌa̱ káꞌa̱n ni̱vi: “¡Xa va̱xi ta̱a ta̱ tonda̱ꞌa̱! ¡Kee ndó nakiꞌin va̱ꞌa ndó ra!”, káchí na.
MAT 25:7 Ta saá nda̱koo u̱xu̱ násíꞌí yóꞌo, ta ki̱xáꞌá ná kasa ndivi ná ña natoo̱n yeꞌe va̱ꞌa ñoꞌo̱ ná.
MAT 25:8 Ta o̱ꞌo̱n náñaꞌa̱ ná o̱n vása ndíchí si̱ni̱ ni̱ka̱ꞌa̱n ná xíꞌin náñaꞌa̱ ná xa yóo tiꞌva: “Taxi loꞌo ndó aceite ndaꞌa̱ ndi̱, saá chi kóni nda̱ꞌva̱ ñoꞌo̱ ndi̱”, káchí ná.
MAT 25:9 Ta nda̱kuii̱n násíꞌí ná xa yóo tiꞌva: “O̱n kúchiño taxi ndi̱ aceite, chi o̱n kunani ña koni̱ ñóꞌó ndóꞌó xíꞌin ndi̱ꞌi̱. Va̱ꞌa ka̱ kua̱ꞌa̱n ndó no̱o̱ síkó na aceite ta sata ndó ña koni̱ ñóꞌó mi̱i ndó”, káchí ná.
MAT 25:10 Tá kua̱ꞌa̱n násíꞌí ná o̱n vása ndíchí si̱ni̱ ña sata ná aceite, ta ki̱xaa̱ ta̱a ta̱ tonda̱ꞌa̱. Ta násíꞌí ná ndíchí si̱ni̱ ná xa yóo tiꞌva xíꞌin ñoꞌo̱ tóo̱n na̱kutáꞌan ná xíꞌin ra, ta ni̱ki̱ꞌvi ná xíꞌin ra viko̱ tonda̱ꞌa̱. Ta ndási̱ kútu̱ yéꞌé veꞌe no̱o̱ yóo viko̱.
MAT 25:11 Ta saá násíꞌí ná o̱n vása ndíchí si̱ni̱, ndi̱kó ná ki̱xaa̱ ná ta ka̱na ná, káchí ná saá: “¡Tata, tata, nakuiná ún yéꞌé ná ki̱ꞌvi ndi̱ viko̱!”, káchí ná.
MAT 25:12 Ta nda̱kuii̱n ta̱ tonda̱ꞌa̱, káchí ra saá: “Ndixa káꞌa̱n i̱ xíꞌin ndó, o̱n vása xíni̱ i̱ ndóꞌó”, káchí ra xíꞌin násíꞌí ná o̱n vása ndíchí si̱ni̱ ni o̱n vása yóo tiꞌva. Saá ndi̱ꞌi cuento loꞌo yóꞌo ―káchí ta̱Jesús.
MAT 25:13 Ta saá ni̱ka̱ꞌa̱n ka̱ ta̱Jesús xíꞌin na: ―Ta saá ndóꞌó, kundo̱o tiꞌva ndó chi o̱n vása xíni̱ ndó ama ndikó yi̱ꞌi̱, ta̱a ta̱ ki̱xi no̱o̱ Ndios ―káchí ra xíꞌin na.
MAT 25:14 Ta ni̱ka̱ꞌa̱n ta̱Jesús, káchí ra saá: ―Ná ndato̱ꞌon i̱ inka̱ cuento xíꞌin ndó ndasaá koo ña kaꞌnda chiño Ndios ñoyívi yóꞌo. Saá ndo̱ꞌo ñii ta̱a siꞌna ka̱ kee ra ko̱ꞌo̱n ra ñii chiño inka̱ ñoo, ta ka̱na ra na kísa chiño no̱o̱ ra, ta ki̱xaa̱ na, ta sa̱kuiso chiño ra na ñakuíká kómí ra.
MAT 25:15 ’Ta̱xi ra ñii bolsa káꞌno si̱ꞌún ña kómí o̱ꞌo̱n talento ndaꞌa̱ ñii ta̱ kísa chiño no̱o̱ ra, ta inka̱ bolsa si̱ꞌún ña kómí o̱vi̱ talento ndaꞌa̱ inka̱ ra, ta ñii bolsa si̱ꞌún ña kómí ñii talento ndaꞌa̱ ta̱u̱ni̱, saá chi xíni̱ va̱ꞌa ra ndasaá kísa chiño ñii ñii ta̱ kísa chiño no̱o̱ ra. Ta saá ke̱e ra kua̱ꞌa̱n ra.
MAT 25:16 Ta̱a ta̱ na̱kiꞌin o̱ꞌo̱n bolsa náꞌno si̱ꞌún, ta ni̱xa̱ꞌa̱n ra sa̱ta ra ta ni̱si̱kó ra, ta saá na̱kiꞌin ra inka̱ o̱ꞌo̱n bolsa náꞌno si̱ꞌún.
MAT 25:17 Ñii ki̱ꞌva ki̱sa chiño ta̱a ta̱no̱ó saá ki̱sa chiño ta̱o̱vi̱ yóꞌo xíꞌin o̱vi̱ bolsa náꞌno si̱ꞌún, ta na̱kiꞌin ra inka̱ o̱vi̱ bolsa náꞌno si̱ꞌún sa̱ta̱ ña.
MAT 25:18 Ta ta̱u̱ni̱ na̱kiꞌin ñii bolsa káꞌno si̱ꞌún, ta xa̱ta kónó ra ñii yavi̱ no̱o̱ ñoꞌo̱, ta sa̱ndúxu̱n ra si̱ꞌún ta̱patrón ra.
MAT 25:19 ’Ta ni̱yaꞌa kua̱ꞌa̱ ní ki̱vi̱, ta saá ndi̱kó ta̱patrón na̱xaa̱ ra veꞌe ra, ta kóni ndasa ra kuenda xíꞌin na kísa chiño no̱o̱ ra.
MAT 25:20 Ta ki̱xaa̱ ta̱ na̱kiꞌin o̱ꞌo̱n bolsa náꞌno si̱ꞌún, ta ni̱ka̱ꞌa̱n ra xíꞌin ta̱patrón: “Tata, ta̱xi ún o̱ꞌo̱n bolsa náꞌno si̱ꞌún ndaꞌa̱ i̱, ta vitin yóꞌo nakiꞌin ún ña, ta nakiꞌin ún inka̱ o̱ꞌo̱n bolsa náꞌno si̱ꞌún ña na̱kiꞌin i̱ sa̱ta̱ ña xa̱ꞌa̱ ña ki̱sa chiño i̱ ña”, káchí ra.
MAT 25:21 Ta ni̱ka̱ꞌa̱n ta̱patrón: “Va̱ꞌa ní ki̱sa ndivi ún chiño. Va̱ꞌa ní ta̱mozo kúu ún. Va̱ꞌa ní kúchiño kundaa ini i̱ yóꞌó. Ta sakuiso chiño i̱ yóꞌó kua̱ꞌa̱ ní ka̱ ña̱ꞌa, saá chi va̱ꞌa ní ki̱sa ndivi ún chiño loꞌo yóꞌo. Ta vitin naꞌa ki̱ꞌvi ún veꞌe i̱ ta kusii̱ ní ini ún xíꞌin i̱”, káchí ta̱patrón.
MAT 25:22 Ta ta̱ na̱kiꞌin o̱vi̱ bolsa náꞌno si̱ꞌún ki̱xaa̱ ra no̱o̱ ta̱patrón, ta ni̱ka̱ꞌa̱n ra: “Tata, ta̱xi ún o̱vi̱ bolsa náꞌno si̱ꞌún ndaꞌa̱ i̱, ta vitin yóꞌo nakiꞌin ún ña, ta nakiꞌin ún inka̱ o̱vi̱ bolsa náꞌno si̱ꞌún ña na̱kiꞌin i̱ sa̱ta̱ ña xa̱ꞌa̱ ña ki̱sa chiño i̱ ña”, káchí ra.
MAT 25:23 Ta ni̱ka̱ꞌa̱n ta̱patrón: “Va̱ꞌa ní ki̱sa ndivi ún chiño. Va̱ꞌa ní ta̱mozo kúu ún. Va̱ꞌa ní kúchiño kundaa ini i̱ yóꞌó. Ta sakuiso chiño i̱ yóꞌó kua̱ꞌa̱ ní ka̱ ña̱ꞌa, saá chi va̱ꞌa ní ki̱sa ndivi ún chiño loꞌo yóꞌo. Ta vitin naꞌa ki̱ꞌvi ún veꞌe i̱ ta kusii̱ ní ini ún xíꞌin i̱”, káchí ta̱patrón.
MAT 25:24 Ta ta̱ na̱kiꞌin ñii bolsa káꞌno si̱ꞌún ki̱xaa̱ ra, ta ni̱ka̱ꞌa̱n ra: “Tata, xíni̱ va̱ꞌa i̱ yóꞌó kúu ñii ta̱a ta̱ ndeé ní ini. Yóꞌó kúu ta̱ nákaya ña̱ꞌa no̱o̱ o̱n vása ní‑chiꞌi ún, ta nákiꞌin ún ñava̱ꞌa no̱o̱ o̱n vása ní‑kisa chiño ún.
MAT 25:25 Ta ni̱yi̱ꞌví ini i̱, ta ni̱xa̱ꞌa̱n i̱ chi̱kaa̱ seꞌé i̱ si̱ꞌún ún yavi̱ kónó ti̱xin ñoꞌo̱. Ta vitin yóꞌo nakiꞌin ún si̱ꞌún ún ña ta̱xi ún ndaꞌa̱ i̱”, káchí ra.
MAT 25:26 Ta nda̱kuii̱n ta̱patrón, káchí ra saá: “¡Yóꞌó kúu ta̱mozo ndiva̱ꞌa, ta̱ xúxán ní! Tá xa xíni̱ ún yi̱ꞌi̱ kúu ta̱ nákaya ña̱ꞌa no̱o̱ o̱n vása ní‑chiꞌi i̱, ta nákiꞌin i̱ ñava̱ꞌa no̱o̱ o̱n vása ní‑kisa chiño i̱,
MAT 25:27 ta, ¿nda̱chun ni̱‑chikaa̱ va̱ꞌa ún si̱ꞌún i̱ ini veꞌe no̱o̱ táꞌvi̱ si̱ꞌún? Ta ki̱vi̱ ndi̱kó i̱, nakiꞌin i̱ si̱ꞌún i̱ xíꞌin si̱ki̱ ña, níkúu”, káchí ta̱patrón.
MAT 25:28 Ta saá ni̱ka̱ꞌa̱n ta̱patrón xíꞌin ni̱vi na ndóo xíꞌin ra: “Kindaa ndó ndaꞌa̱ ra bolsa káꞌno si̱ꞌún, ta taxi ndó ña ndaꞌa̱ ta̱a ta̱ kómí u̱xu̱ bolsa náꞌno si̱ꞌún.
MAT 25:29 Ta ndiꞌi ni̱vi na va̱ꞌa xíni̱ kukomí si̱ꞌún, ta nayóꞌo nakiꞌin ka̱ na kua̱ꞌa̱ ka̱ si̱ꞌún. Ta ni̱vi na o̱n vása xíni̱ ndasaá va̱ꞌa kukomí na si̱ꞌún, ta̱nda̱ ñaloꞌo kómí na, nondaa ña ndaꞌa̱ nayóꞌo.
MAT 25:30 Ta ta̱mozo ta̱ o̱n vása kísa chiño va̱ꞌa, tava ndó ra ke̱ꞌe no̱o̱ naa ní, no̱o̱ kuaku ní ra ta xo̱ꞌvi̱ ní ra”, káchí ta̱patrón. Ta ndi̱ꞌi cuento loꞌo yóꞌo ―káchí ta̱Jesús xíꞌin na.
MAT 25:31 Ta ni̱ka̱ꞌa̱n ta̱Jesús xíꞌin na: ―Ta ki̱vi̱ ndikó i̱ ñoyívi yóꞌo, yi̱ꞌi̱, ta̱a ta̱ ki̱xi no̱o̱ Ndios, ndikó i̱ xíꞌin ndiꞌi ñalivi ña yéꞌe, xíꞌin ndiꞌi naángel, ta saá koo i̱ no̱o̱ táyi̱ tón káꞌno tón to̱ꞌó no̱o̱ kaꞌnda chiño i̱.
MAT 25:32 Ta ni̱vi na kixi ndiꞌi saá xiiña ñoyívi yóꞌo kixaa̱ na nakutáꞌan na no̱o̱ i̱, ta nataꞌví i̱ nayóꞌo nda̱tán nátaꞌví ñii ta̱a ndikachi sa̱na̱ ra xíꞌin ti̱súꞌu̱ sa̱na̱ ra.
MAT 25:33 Nda̱tán yóo ñii ta̱a chíndoo ra tíndikachi sa̱na̱ ra no̱o̱ yóo ndaꞌa̱ kuaꞌá ra, ta títi̱súꞌu̱ sa̱na̱ ra chíndoo ra rí no̱o̱ yóo ndaꞌa̱ yitin ra, saá chindoo i̱ nani̱vi na va̱ꞌa no̱o̱ yóo ndaꞌa̱ kuaꞌá i̱ ta ni̱vi na o̱n váꞌa chindoo i̱ na no̱o̱ yóo ndaꞌa̱ yitin i̱.
MAT 25:34 Ta yi̱ꞌi̱, ta̱Rey, ka̱ꞌa̱n i̱ xíꞌin ni̱vi na ndóo no̱o̱ yóo ndaꞌa̱ kuaꞌá i̱: “Ndóꞌó kúu na nakiꞌin ñava̱ꞌa ndaꞌa̱ Yivá i̱. Vitin naꞌa ndó ki̱ꞌvi ndó no̱o̱ xáꞌnda chiño Ndios, saá chi nda̱ ñano̱ó ki̱vi̱ ki̱xáꞌá ñoyívi ndóꞌó kúu na chi̱tóni̱ ra nakiꞌin ndiꞌi ñava̱ꞌa ra.
MAT 25:35 Chi ki̱vi̱ ni̱xiꞌi̱ i̱ so̱ko ta ndóꞌó ta̱xi ndó ña xi̱xi i̱. Ki̱vi̱ ni̱yi̱chi̱ i̱ takuií ndóꞌó ta̱xi ndó takuií xi̱ꞌi i̱. Ta ki̱vi̱ ni̱xi̱yo xíká i̱ no̱o̱ ñoo i̱, ta ndóꞌó ta̱xi ndó ñii xiiña no̱o̱ xi̱ndúꞌu̱ i̱ na̱kindée i̱.
MAT 25:36 Ki̱vi̱ o̱n ko̱ó tiko̱to̱ i̱ ní‑xiyo, ta ndóꞌó ta̱xi ndó tiko̱to̱ xi̱ndixin i̱. Ki̱vi̱ ndeé ní sa̱xo̱ꞌvi̱ kue̱ꞌe̱ yi̱ꞌi̱ ta ndóꞌó ni̱xaa̱ ndó ni̱ka̱ꞌa̱n ndó to̱ꞌon va̱ꞌa xíꞌin i̱. Ki̱vi̱ xi̱nakaa̱ i̱ ini veꞌe ka̱a ta ni̱xa̱ꞌa̱n ndó chi̱ndeé ndó yi̱ꞌi̱”, kachí i̱ xíꞌin na.
MAT 25:37 Ta saá ni̱vi na va̱ꞌa ini yóꞌo nda̱ka̱ to̱ꞌon na yi̱ꞌi̱, kachí na saá: “Tata, ¿ama xi̱ni ndi̱ yóꞌó ni̱xiꞌi̱ ún so̱ko ta ta̱xi ndi̱ ña xi̱xi ún? ¿Ama xi̱ni ndi̱ yóꞌó ni̱yi̱chi̱ ún takuií ta ta̱xi ndi̱ takuií xi̱ꞌi ún?
MAT 25:38 ¿Ama ni̱xi̱yo xíká ún no̱o̱ ñoo ún ta ta̱xi ndi̱ ñii xiiña no̱o̱ xi̱ndúꞌu̱ ún na̱kindée ún? ¿Ama xi̱ni ndi̱ yóꞌó o̱n ko̱ó tiko̱to̱ ún ní‑xiyo ta ta̱xi ndi̱ tiko̱to̱ ndaꞌa̱ ún xi̱ndixin ún?
MAT 25:39 ¿Ama xi̱ni ndi̱ sa̱xo̱ꞌvi̱ ní kue̱ꞌe̱ yóꞌó, án xi̱ni ndi̱ yóꞌó xi̱nakaa̱ ún ini veꞌe ka̱a ta ni̱xa̱ꞌa̱n ndi̱ chi̱ndeé ndi̱ yóꞌó?”
MAT 25:40 Ta yi̱ꞌi̱, ta̱Rey, ndakuii̱n i̱, ka̱ꞌa̱n i̱ xíꞌin na: “Ndixa káꞌa̱n i̱ xíꞌin ndó, ndiꞌi saá yichi̱ chi̱ndeé ndó ni̱vi nandáꞌví ní na ndíko̱n yi̱ꞌi̱, ndí yi̱ꞌi̱ kúu ta̱ chi̱ndeé ndó saá”, kachí i̱ xíꞌin na.
MAT 25:41 ’Ta yi̱ꞌi̱, ta̱Rey, ka̱ꞌa̱n i̱ xíꞌin na ndóo no̱o̱ yóo ndaꞌa̱ yitin i̱: “Kutaꞌa ndó no̱o̱ i̱, ndóꞌó na ndíso chiꞌña. Kua̱ꞌa̱n ndó koꞌon ndó no̱o̱ xíxi̱ ñoꞌo̱ ña o̱n vása nda̱ꞌva̱ ndiꞌi saá ki̱vi̱, chi Ndios ki̱sa va̱ꞌa ra ñoꞌo̱ xíxi̱ yóꞌo ña xo̱ꞌvi̱ ní ñaníma̱ ndiva̱ꞌa káꞌno xíꞌin ndiꞌi inka̱ níma̱ ndiva̱ꞌa táꞌan mi̱i ña.
MAT 25:42 Saá chi ki̱vi̱ ni̱xiꞌi̱ i̱ so̱ko ta ndóꞌó ni̱‑taxi ndó ña kuxu i̱. Ki̱vi̱ ni̱yi̱chi̱ i̱ takuií, ta ndóꞌó ni̱‑taxi ndó takuií koꞌo i̱. Ki̱vi̱ ni̱xi̱yo xíká i̱ no̱o̱ ñoo i̱, ta ndóꞌó ni̱‑taxi ndó ñii xiiña kandúꞌu̱ i̱ nakindée i̱.
MAT 25:43 Ki̱vi̱ o̱n ko̱ó tiko̱to̱ ní‑xiyo kundixin i̱, ta ndóꞌó ni̱‑taxi ndó tiko̱to̱ ndaꞌa̱ i̱. Ki̱vi̱ ndeé ní sa̱xo̱ꞌvi̱ kue̱ꞌe̱ yi̱ꞌi̱ án ki̱vi̱ xi̱nakaa̱ i̱ ini veꞌe ka̱a ta ndóꞌó ni̱‑xaꞌa̱n ndó chindeé ndó yi̱ꞌi̱”, kachí i̱ xíꞌin na.
MAT 25:44 Ta ni̱vi na o̱n váꞌa yóꞌo nda̱ka̱ to̱ꞌon na yi̱ꞌi̱, kachí na saá: “Tata, ¿ama xi̱ni ndi̱ yóꞌó ni̱xiꞌi̱ ún so̱ko? ¿Ama xi̱ni ndi̱ yóꞌó ni̱yi̱chi̱ ún takuií? ¿Ama xi̱ni ndi̱ yóꞌó ni̱xi̱yo xíká ún no̱o̱ ñoo ún? ¿Ama xi̱ni ndi̱ yóꞌó o̱n ko̱ó tiko̱to̱ ní‑xiyo kundixin ún? ¿Ama xi̱ni ndi̱ ndeé ní sa̱xo̱ꞌvi̱ kue̱ꞌe̱ yóꞌó?, ¿ama xi̱ni ndi̱ yóꞌó xi̱nakaa̱ ún ini veꞌe ka̱a, ta o̱n vása ní‑chindeé ndi̱ yóꞌó?”
MAT 25:45 Ta yi̱ꞌi̱ ndakuii̱n i̱, ka̱ꞌa̱n i̱ xíꞌin na: “Ndixa káꞌa̱n i̱ xíꞌin ndó, ndiꞌi saá yichi̱ ña o̱n vása ní‑chindeé ndó ni̱vi nandáꞌví ní na ndíko̱n yi̱ꞌi̱, ndí yi̱ꞌi̱ kúu ta̱ o̱n vása ní‑chindeé ndó saá”, kachí i̱ xíꞌin na.
MAT 25:46 Ta na o̱n váꞌa yóꞌo ko̱ꞌo̱n na no̱o̱ xo̱ꞌvi̱ ní na ndiꞌi saá ki̱vi̱ ña va̱xi, ta ni̱vi na va̱ꞌa ko̱ꞌo̱n na kutaku̱ na xíꞌin Ndios ndiꞌi saá ki̱vi̱ ña va̱xi ―káchí ta̱Jesús.
MAT 26:1 Ta ndi̱ꞌi sa̱náꞌa ta̱Jesús ndiꞌi to̱ꞌon yóꞌo ni̱vi, ta saá ni̱ka̱ꞌa̱n ra xíꞌin naxíka xíꞌin ra, káchí ra:
MAT 26:2 ―Xíni̱ ndó kúma̱ni̱ o̱vi̱ ki̱vi̱ ña to̱nda̱a ki̱vi̱ kana viko̱ Pascua. Ta nataxi na yi̱ꞌi̱, ta̱a ta̱ ki̱xi no̱o̱ Ndios, ndaꞌa̱ ni̱vi na o̱n xi̱in koni yi̱ꞌi̱ ña katakaa̱ ndaa na yi̱ꞌi̱ ña kivi̱ i̱ ndaꞌa̱ tón cruz ―káchí ra xíꞌin na.
MAT 26:3 Ta saá mi̱i ki̱vi̱ yóꞌo na sánáꞌa nda̱yí Ndios xíꞌin naxi̱kua̱ꞌa̱ no̱o̱ najudío xíꞌin nanáꞌno no̱o̱ nasu̱tu̱, na̱kutáꞌan ndiꞌi na yéꞌé veꞌe ta̱Caifás, ta ta̱Caifás yóꞌo kúu ta̱káꞌno no̱o̱ ndiꞌi nasu̱tu̱.
MAT 26:4 Ta ni̱ka̱ꞌa̱n táꞌan ndiꞌi nayóꞌo ndasaá koo kasa va̱ꞌa na kua̱chi vatá xa̱ꞌa̱ ta̱Jesús, ta tiin na ra ña kaꞌni ñaꞌá na.
MAT 26:5 Ta ni̱ka̱ꞌa̱n na, káchí na saá: ―O̱n kuchiño tiin yó ra ki̱vi̱ viko̱, ko̱to̱ koni ndiꞌi nani̱vi ñoo yóꞌo, ta si̱so̱ na nda̱ꞌyi na, ta kani táꞌan na, ta koo ní kua̱chi ―káchí na.
MAT 26:6 Ta yóo ta̱Jesús ñoo Betania veꞌe ta̱Simón, ta̱ xi̱komí kue̱ꞌe̱ táꞌyí na̱ní ña lepra.
MAT 26:7 Tá yóo ta̱Jesús xíxi ra no̱o̱ mesa, ta ki̱xaa̱ yatin ñii ñaꞌa̱ níꞌi ñá ñii yu̱yu̱ ña ku̱va̱ꞌa xíꞌin yu̱u̱ na̱ní alabastro, ti̱xin ña ñóꞌo nduta̱ tá xáꞌan támi ní, ta nduta̱ yóꞌo kúu tá yáꞌví ní. Ta chi̱kaa̱ ndiꞌi ñá rá si̱ni̱ ta̱Jesús.
MAT 26:8 Ta naxíka xíꞌin ra xi̱ni na ñayóꞌo ta ni̱saa̱ ní na, ta ni̱ka̱ꞌa̱n na: ―¿Nda̱chun sa̱ndiꞌi ñaꞌa̱ yóꞌo xa̱ꞌa̱ nduta̱ yáꞌví ní?
MAT 26:9 Va̱ꞌa ka̱ ná si̱kó ñá nduta̱ yóꞌo ta kua̱ꞌa̱ ní si̱ꞌún nakiꞌin ñá, níkúu, ta saá kuchiño chindeé ñá nandáꞌví ―káchí na.
MAT 26:10 Ta xi̱ni̱ so̱ꞌo ta̱Jesús yukía̱ ni̱ka̱ꞌa̱n na, ta ni̱ka̱ꞌa̱n ra saá xíꞌin na: ―¿Nda̱chun káꞌa̱n ndó sándiꞌi ndó ñáyóꞌo? Chi ñava̱ꞌa kúu ña ke̱ꞌé ñá xíꞌin i̱.
MAT 26:11 Ndiꞌi saá ki̱vi̱ yóo nandáꞌví xíꞌin ndó. Ta yi̱ꞌi̱, saloꞌo ní ka̱ ki̱vi̱ yóo i̱ xíꞌin ndó.
MAT 26:12 Chi̱kaa̱ ñá nduta̱ tá xáꞌan támi si̱ni̱ i̱ ña ki̱sa tiꞌva ñá yi̱kí ko̱ñu i̱ ña ndu̱xu̱n ña.
MAT 26:13 Ndixa káꞌa̱n i̱ xíꞌin ndó, ndiꞌi saá xiiña ñoyívi yóꞌo no̱o̱ ka̱ꞌa̱n ndoso na to̱ꞌon ñava̱ꞌa xa̱ꞌa̱ i̱, ndato̱ꞌon na xíꞌin ni̱vi yukía̱ ke̱ꞌé ñáyóꞌo. Ta saá nakáꞌán ni̱vi xa̱ꞌa̱ ñava̱ꞌa ke̱ꞌé ñá xíꞌin i̱ ―káchí ta̱Jesús xíꞌin na.
MAT 26:14 Ta saá ta̱Judas Iscariote, ta̱ kúu ñii ta̱ u̱xu̱ o̱vi̱ xíka xíꞌin ta̱Jesús, ke̱e ra ni̱xa̱ꞌa̱n ra no̱o̱ nanáꞌno no̱o̱ nasu̱tu̱,
MAT 26:15 ta ni̱nda̱ka̱ to̱ꞌon ra na: ―¿Ndasaá si̱ꞌún taxaꞌvi ndó yi̱ꞌi̱ tá nataxi i̱ ta̱Jesús ndaꞌa̱ ndó? ―káchí ra xíꞌin na. Ta saá ta̱xaꞌvi na ra o̱ko̱ u̱xu̱ si̱ꞌún ñaplata.
MAT 26:16 Ta̱nda̱ saá ki̱xáꞌá ndúkú ta̱Judas ndasaá koo nataxi ra ta̱Jesús ndaꞌa̱ na.
MAT 26:17 Ta ni̱to̱nda̱a ki̱vi̱ ki̱xáꞌá viko̱ xíxi najudío si̱ta̱ va̱ꞌa ña o̱n ko̱ó levadura kómí, ta naxíka xíꞌin ta̱Jesús ki̱xaa̱ na no̱o̱ ra, ta ni̱nda̱ka̱ to̱ꞌon ñaꞌá na: ―¿Míkía̱ kóni ún kasa ndivi ndi̱ ña kuxu yó viko̱ Pascua? ―káchí na.
MAT 26:18 Ta nda̱kuii̱n ta̱Jesús: ―Kua̱ꞌa̱n ndó, ta kua̱ꞌa̱n ki̱ꞌvi ndó ñoo Jerusalén, ta kua̱ꞌa̱n ndó veꞌe ñii ta̱a ta̱ xíni̱ táꞌan xíꞌin yó, ta ka̱ꞌa̱n ndó siꞌa xíꞌin ra: “Ta̱Maestro káchí ra ndí xa kíxaa̱ yatin ki̱vi̱ kasa ndivi ra chiño káꞌno. Ta veꞌe ún kóni ra kuxu ra viko̱ Pascua xíꞌin naxíka xíꞌin ra”, saá kachí ndó xíꞌin ta̱a ―káchí ta̱Jesús.
MAT 26:19 Ta naxíka xíꞌin ra ni̱xa̱ꞌa̱n na, ta ki̱sa ndivi na ña kuxu ra xíꞌin na viko̱ Pascua, nda̱tán xa̱ꞌnda chiño ta̱Jesús no̱o̱ na.
MAT 26:20 Tá kua̱ꞌa̱n kuñoó, ta ki̱xaa̱ ta̱Jesús xíꞌin u̱xu̱ o̱vi̱ naxíka xíꞌin ra, ta xi̱kundo̱o na no̱o̱ mesa kuxu na.
MAT 26:21 Tá ndóo na xíxi na, ta ni̱ka̱ꞌa̱n ta̱Jesús xíꞌin na: ―Ndixa káꞌa̱n i̱ xíꞌin ndó, ñii ndóꞌó kúu ta̱a ta̱ si̱kó kuíꞌná yi̱ꞌi̱ ta nataxi ra yi̱ꞌi̱ ndaꞌa̱ ni̱vi na sáa̱ ini xíni yi̱ꞌi̱ ―káchí ra.
MAT 26:22 Ta ndiꞌi nayóꞌo kúchuchú ní ini na, ta ñii ñii na ni̱nda̱ka̱ to̱ꞌon na ta̱Jesús: ―Tata, ¿án yi̱ꞌi̱ kúu ta̱ káꞌa̱n ún xa̱ꞌa̱?
MAT 26:23 Ta nda̱kuii̱n ta̱Jesús, káchí ra xíꞌin na: ―Ñii ndóꞌó ta̱ sáchii si̱ta̱ va̱ꞌa ini ko̱ꞌo̱ xíꞌin i̱, ta̱yóꞌo kúu ta̱ si̱kó kuíꞌná yi̱ꞌi̱ no̱o̱ na sáa̱ ini xíni yi̱ꞌi̱.
MAT 26:24 Ta yi̱ꞌi̱, ta̱a ta̱ ki̱xi no̱o̱ Ndios, ndixa xo̱ꞌvi̱ ní i̱ ta kivi̱ i̱, nda̱tán ni̱taa naprofeta xi̱na̱ꞌá. Ta, ¡ndáꞌví ní ta̱a ta̱ si̱kó kuíꞌná yi̱ꞌi̱ no̱o̱ na sáa̱ ini xíni yi̱ꞌi̱! Va̱ꞌa ka̱ níxi̱yo o̱n kaku ta̱yóꞌo, níkúu ―káchí ta̱Jesús xíꞌin na.
MAT 26:25 Ta ta̱Judas, ta̱ kúu ta̱ si̱kó kuíꞌná ta̱Jesús no̱o̱ na sáa̱ ini xíni ñaꞌá, ni̱nda̱ka̱ to̱ꞌon ra ta̱Jesús: ―Maestro, ¿án yi̱ꞌi̱ kúu ta̱ káꞌa̱n ún xa̱ꞌa̱? Ta nda̱kuii̱n ta̱Jesús: ―Saá va, yóꞌó kúu ra ―káchí ra.
MAT 26:26 Tá xíxi ka̱ na, ta̱Jesús ki̱ꞌin ra si̱ta̱ va̱ꞌa, ta ni̱ka̱ꞌa̱n ra xíꞌin Ndios: ―Tata Yivá yó, táxaꞌvi ún chi ta̱xi ún si̱ta̱ va̱ꞌa kuxu ndi̱ ―káchí ra. Ta ta̱ꞌví ra si̱ta̱ va̱ꞌa, ta ta̱xi ra ña ndaꞌa̱ ñii ñii naxíka xíꞌin ra kuxu na. Ta ni̱ka̱ꞌa̱n ra xíꞌin na: ―Nakiꞌin ndó kuxu ndó si̱ta̱ va̱ꞌa yóꞌo, chi ñayóꞌo kúu yi̱kí ko̱ñu i̱.
MAT 26:27 Ta ki̱ꞌin ta̱Jesús ñii copa ña ñóꞌo vino, ta ni̱ka̱ꞌa̱n ra xíꞌin Ndios: ―Tata Yivá yó, táxaꞌvi ún chi ta̱xi ún nduta̱ koꞌo ndi̱ yóꞌo ―káchí ra. Ta ta̱xi ra copa ñóꞌo vino yóꞌo ndaꞌa̱ ñii ñii naxíka xíꞌin ra, ta ni̱ka̱ꞌa̱n ra saá xíꞌin na: ―Ndiꞌi ndó, koꞌo ndó táyóꞌo.
MAT 26:28 Chi nduta̱ yóꞌo kúu ni̱i̱ i̱ ña kui̱ta̱. Ta xíꞌin ñayóꞌo Ndios chindúꞌu̱ ra pacto xa̱á ña ka̱ꞌa̱n ndasaá ndoo ndiꞌi kua̱chi nani̱vi, ta saá kuchiño kundo̱o va̱ꞌa na xíꞌin ra ndiꞌi saá ki̱vi̱.
MAT 26:29 Ndixa káꞌa̱n i̱ xíꞌin ndó, o̱n koꞌo ka̱ i̱ vino nda̱ kixaa̱ ki̱vi̱ nakutáꞌan yó no̱o̱ xáꞌnda chiño Yivá yó Ndios. Ta saá koꞌo i̱ távino xa̱á xíꞌin ndó ―káchí ta̱Jesús.
MAT 26:30 Ta ndi̱ꞌi xi̱ta na ñii yaa ña káꞌa̱n xa̱ꞌa̱ Ndios, ta ke̱e na kua̱ꞌa̱n na xi̱ki̱ tón Olivo.
MAT 26:31 Ta ni̱ka̱ꞌa̱n ta̱Jesús xíꞌin na: ―Ñoó vitin ndiꞌi ndóꞌó sandakoo ndó yi̱ꞌi̱, chi saá kundivi to̱ꞌon Ndios ña ni̱taa na xi̱na̱ꞌá, ña káchí saá: “Satakuéꞌe̱ i̱ ta̱a ta̱ ndáa tíndikachi, ta tíndikachi yóꞌo kui̱ta̱ níꞌnó ndiꞌi rí”, ka̱chí Ndios.
MAT 26:32 Ta ki̱vi̱ nataku̱ i̱, ko̱ꞌo̱n siꞌna i̱ ña kundati i̱ ndóꞌó ñoo estado Galilea ―káchí ta̱Jesús xíꞌin na.
MAT 26:33 Ta ta̱Pedro nda̱kuii̱n ra, ni̱ka̱ꞌa̱n ra xíꞌin ta̱Jesús: ―Tata, tá ndiꞌi ni̱vi sandakoo na yóꞌó, ta yi̱ꞌi̱ o̱n sandakoo i̱ yóꞌó.
MAT 26:34 Ta ni̱ka̱ꞌa̱n ta̱Jesús xíꞌin ra: ―Ndixa káꞌa̱n i̱ xíꞌin ún, ta̱ꞌán ka̱ kana nduxú chée ñoó vitin, ta xa u̱ni̱ yichi̱ ni̱ka̱ꞌa̱n ún xíꞌin ni̱vi ña o̱n vása xíni̱ ún yi̱ꞌi̱ ―káchí ta̱Jesús xíꞌin ra.
MAT 26:35 Ta ni̱ka̱ꞌa̱n ta̱Pedro xíꞌin ra: ―Tata, ta̱nda̱ xíni̱ ñóꞌó kivi̱ i̱ xíꞌin ún, ta nda̱ ñii yichi̱ o̱n vása ka̱ꞌa̱n i̱ o̱n vása xíni̱ i̱ yóꞌó ―káchí ta̱Pedro. Ta ñii káchí saá ni̱ka̱ꞌa̱n ndiꞌi ka̱ naxíka xíꞌin ta̱Jesús.
MAT 26:36 Ta ta̱Jesús kua̱ꞌa̱n ra, ta naxíka xíꞌin ra kua̱ꞌa̱n na xíꞌin ra, ta ni̱xaa̱ na ñii no̱o̱ na̱ní Getsemaní, ta ni̱ka̱ꞌa̱n ra xíꞌin na: ―Kundo̱o ndó yóꞌo ta ná ko̱ꞌo̱n i̱ ka̱ꞌa̱n i̱ xíꞌin Ndios ―káchí ra.
MAT 26:37 Ta ni̱ka̱ꞌa̱n ra xíꞌin ta̱Pedro, ta xíꞌin o̱vi̱ sa̱ꞌya ta̱Zebedeo, kua̱ꞌa̱n na xíꞌin ra ta ni̱xaa̱ na, ta ki̱xáꞌá ta̱Jesús kúchuchú ní ini ra ta ndíꞌi ní ini ra.
MAT 26:38 Ta ni̱ka̱ꞌa̱n ra xíꞌin u̱ni̱ ta̱yóꞌo: ―Ndeé ní kúchuchú ini i̱ a̱nda̱ ñii kóni ña kivi̱ i̱. Kundati ndó yóꞌo ta kundito ndó, o̱n ku̱su̱n ndó ―káchí ta̱Jesús xíꞌin na.
MAT 26:39 Ta ta̱Jesús ke̱e ra kua̱ꞌa̱n ra ñii xiiña xíká ka̱ loꞌo, ta xi̱kuxítí ra ta xi̱kundee ra nda̱ ni̱to̱nda̱a ta̱ꞌya̱ ra no̱o̱ ñoꞌo̱, ta ni̱ka̱ꞌa̱n ra xíꞌin Ndios, káchí ra saá: ―Tata Yivá mi̱i i̱, tá kuchiño, ta o̱n taxi ún ña xo̱ꞌvi̱ ní i̱ yóꞌo. Ta saá ni, o̱n kundivi ña kóni mi̱i i̱, ta va̱ꞌa ka̱ ná kundivi ña kóni mi̱i ún ―káchí ta̱Jesús xíꞌin Ndios.
MAT 26:40 Ta saá na̱kundichi ra ta ndi̱kó ra ki̱xaa̱ ra no̱o̱ ndóo u̱ni̱ naxíka xíꞌin ra. Ta ndiꞌi nayóꞌo kísi̱n na. Ta ta̱Jesús ni̱ka̱ꞌa̱n ra xíꞌin ta̱Pedro: ―¿Án o̱n vása kúchiño ndó kundito ndó xíꞌin i̱ vará ñii hora?
MAT 26:41 O̱n ku̱su̱n ka̱ ndó ta kundito ndó ka̱ꞌa̱n ndó xíꞌin Ndios ña o̱n nakava ndó kua̱chi. Ndóꞌó yóo ini ndó keꞌé ndó ñava̱ꞌa, ta o̱n kúchiño keꞌé ndó ñava̱ꞌa yóꞌo xíꞌin ndee̱ mi̱i ndó ―káchí ta̱Jesús xíꞌin na.
MAT 26:42 Ta yichi̱ o̱vi̱ tuku ndi̱kó ta̱Jesús kua̱ꞌa̱n ra ka̱ꞌa̱n ra xíꞌin Ndios, káchí ra saá: ―Tata Yivá mi̱i i̱, tá xíni̱ ñóꞌó xo̱ꞌvi̱ i̱ ña yo̱ꞌvi̱ ní yóꞌo, ta va̱ꞌa ka̱ saá ná koo ña kóni mi̱i ún ―káchí ra.
MAT 26:43 Ta ndi̱kó tuku ra ki̱xaa̱ ra no̱o̱ ndóo naxíka xíꞌin ra, ta na̱níꞌi ra na kísi̱n na, saá chi ndeé ní xíꞌi̱ na maꞌná.
MAT 26:44 Ta yichi̱ u̱ni̱ ndi̱kó tuku ra kua̱ꞌa̱n ra, ta ni̱ka̱ꞌa̱n ra xíꞌin Ndios nda̱tán yóo to̱ꞌon ña siꞌna ni̱ka̱ꞌa̱n ra.
MAT 26:45 Ta tuku ndi̱kó ra ki̱xaa̱ ra no̱o̱ naxíka xíꞌin ra, ta ni̱ka̱ꞌa̱n ra xíꞌin na: ―¿Án va̱ꞌa ku̱su̱n ka̱ ndó ta nakindée ka̱ ndó? Koto ndó, xa ni̱to̱nda̱a hora ña nataxi na yi̱ꞌi̱, ta̱a ta̱ ki̱xi no̱o̱ Ndios, ndaꞌa̱ ni̱vi na o̱n váꞌa.
MAT 26:46 Ndakoo ndó, ná koꞌyo̱. Ta koto ndó, yóꞌo va̱xi ta̱ nataxi yi̱ꞌi̱ ndaꞌa̱ nani̱vi na sáa̱ ini xíni yi̱ꞌi̱ ―káchí ta̱Jesús.
MAT 26:47 Tá ta̱ꞌán ka̱ ndiꞌi ka̱ꞌa̱n ta̱Jesús xíꞌin na, ta ki̱xaa̱ ta̱Judas ta̱ kúu ñii ta̱ u̱xu̱ o̱vi̱ xíka xíꞌin ta̱Jesús. Ta ki̱xaa̱ kua̱ꞌa̱ ní ni̱vi xíꞌin ra, ta níꞌi na espada xíꞌin yito̱n. Naxi̱kua̱ꞌa̱ no̱o̱ najudío xíꞌin nanáꞌno no̱o̱ nasu̱tu̱ xa ti̱ꞌví na ni̱vi yóꞌo ña tiin na ta̱Jesús.
MAT 26:48 Ta ta̱Judas xa siꞌna ni̱ka̱ꞌa̱n ra xíꞌin na ndasaá nakoni na ta̱Jesús, káchí ra siꞌa: ―Ta̱a ta̱ chindeé i̱ xíꞌin ña chi̱to i̱ no̱o̱ kúu ta̱Jesús. Ta tiin ndó ra ―káchí ra xíꞌin na.
MAT 26:49 Ta saá ni̱to̱nda̱a yatin ra no̱o̱ ta̱Jesús, ta ni̱ka̱ꞌa̱n ra: ―Kuaꞌa, Tata Maestro ―káchí ra. Ta ni̱chi̱to ra no̱o̱ ta̱Jesús.
MAT 26:50 Ta ni̱ka̱ꞌa̱n ta̱Jesús xíꞌin ra: ―Tata, kasa ndivi ún ñachiño va̱xi ún. Ta saá ni̱vi na yóo xíꞌin ta̱Judas ni̱to̱nda̱a yatin na no̱o̱ ta̱Jesús ta ti̱in na ra.
MAT 26:51 Ta ñii ta̱xíka xíꞌin ta̱Jesús ta̱va ra espada, ta ka̱ndoso va̱ꞌa ra ñii so̱ꞌo ta̱ kísa chiño no̱o̱ ta̱káꞌno no̱o̱ nasu̱tu̱.
MAT 26:52 Ta ni̱ka̱ꞌa̱n ta̱Jesús xíꞌin ta̱xíka xíꞌin ra yóꞌo: ―Taxi va̱ꞌa ún espada ún no̱o̱ nákaa̱ va̱ꞌa ña, saá chi ndiꞌi na xáꞌni xíꞌin espada ñii ki̱ꞌva saá tuku kivi̱ nayóꞌo xíꞌin espada.
MAT 26:53 ¿Án o̱n vása kúnda̱a̱ ini ún kúchiño ndukú i̱ no̱o̱ Yivá i̱ ta tikáꞌan kuiti tiꞌví ra kua̱ꞌa̱ ní mil naángel kixaa̱ na chindeé na yi̱ꞌi̱?
MAT 26:54 Táná tiꞌví ra naángel, ta o̱n vása kuchiño kasa ndivi i̱ to̱ꞌon Ndios ña káchí xíni̱ ñóꞌó kundoꞌo i̱ ñayóꞌo ―káchí ra xíꞌin ta̱xíka xíꞌin ra.
MAT 26:55 Ta ni̱ka̱ꞌa̱n ta̱Jesús xíꞌin inka̱ ni̱vi: ―¿Án xáni si̱ni̱ ndó ta̱kuíꞌná kúu i̱? ¿Nda̱chun va̱xi ndó no̱o̱ i̱ níꞌi ndó espada xíꞌin yito̱n ña tiin ndó yi̱ꞌi̱? Ta yi̱ꞌi̱, ndiꞌi saá ki̱vi̱ ni̱xi̱yo i̱ sánáꞌa i̱ ni̱vi veꞌe ño̱ꞌo káꞌno, ta ni̱‑tiin ndó yi̱ꞌi̱.
MAT 26:56 Ta ndiꞌi ñayóꞌo kundoꞌo i̱ vitin, chi saá xíni̱ ñóꞌó kundivi to̱ꞌon Ndios ña ni̱taa naprofeta ―káchí ta̱Jesús. Ta ndiꞌi naxíka xíꞌin ra sa̱ndakoo na ta̱Jesús, ta xi̱no na kua̱ꞌa̱n na.
MAT 26:57 Ta saá ni̱vi na ti̱in ta̱Jesús, ni̱xaa̱ ra xíꞌin na veꞌe ta̱Caifás, ta̱ kúu ta̱káꞌno no̱o̱ nasu̱tu̱. Ta veꞌe ta̱yóꞌo xa na̱kutáꞌan ndiꞌi naxi̱kua̱ꞌa̱ no̱o̱ najudío xíꞌin na sánáꞌa nda̱yí Ndios.
MAT 26:58 Ta ta̱Pedro ñii xíká ndíko̱n ra kua̱ꞌa̱n ra sa̱ta̱ ta̱Jesús a̱nda̱ ni̱xaa̱ ra veꞌe ta̱su̱tu̱ káꞌno. Ta xi̱koo ra xíꞌin napolicía ke̱ꞌe veꞌe ta̱su̱tu̱ yóꞌo ña koto ra yukía̱ kundoꞌo ta̱Jesús.
MAT 26:59 Ta naxi̱kua̱ꞌa̱ no̱o̱ najudío xíꞌin nanáꞌno no̱o̱ nasu̱tu̱ xíꞌin ndiꞌi inka̱ nachiño na̱ní na Junta Suprema nándukú na ni̱vi na ka̱ꞌa̱n to̱ꞌon vatá ña kuva̱ꞌa kua̱chi xa̱ꞌa̱ ta̱Jesús, ta saá kuchiño nataxi na ra ndaꞌa̱ ni̱vi ña kaꞌni na ra.
MAT 26:60 Vará kua̱ꞌa̱ ní ni̱vi ki̱xi na ni̱ka̱ꞌa̱n na ñavatá xa̱ꞌa̱ ta̱Jesús, ta o̱n vása ní‑naníꞌi na kua̱chi ra ña kaꞌni na ra. Ta sondi̱ꞌi ki̱xaa̱ o̱vi̱ ta̱a ta̱ vatá yuꞌu̱,
MAT 26:61 ta ni̱ka̱ꞌa̱n nayóꞌo saá xa̱ꞌa̱ ta̱Jesús: ―Ta̱yóꞌo ni̱ka̱ꞌa̱n ra, ka̱chí ra: “Yi̱ꞌi̱ kúchiño i̱ sandiꞌi i̱ xa̱ꞌa̱ veꞌe ño̱ꞌo káꞌno, ta ti̱xin ña u̱ni̱ ki̱vi̱ tuku kasa va̱ꞌa i̱ ña”, ka̱chí ta̱Jesús ―káchí o̱vi̱ ta̱a yóꞌo.
MAT 26:62 Ta saá ta̱káꞌno no̱o̱ nasu̱tu̱ na̱kundichi ra, ta ni̱nda̱ka̱ to̱ꞌon ra ta̱Jesús: ―¿Án o̱n vása ndákuii̱n ún yuꞌu̱ na? ¿Yukía̱ kachí ún xa̱ꞌa̱ to̱ꞌon ña káꞌa̱n nayóꞌo xa̱ꞌa̱ ún?
MAT 26:63 Ta ta̱Jesús tási̱ín yóo ra, o̱n vása ní‑ndakuii̱n ra. Ta tuku ni̱ka̱ꞌa̱n ta̱káꞌno no̱o̱ nasu̱tu̱ xíꞌin ra: ―Ta xáꞌnda chiño i̱ no̱o̱ ún chináꞌa ún Ndios ta̱táku̱, ta ka̱ꞌa̱n ún ñanda̱a̱ xíꞌin ndi̱, ¿án Cristo ta̱ ti̱ꞌví Ndios kúu ún? ¿Án ndixa Sa̱ꞌya Ndios kúu ún? ―káchí ra.
MAT 26:64 Ta nda̱kuii̱n ta̱Jesús: ―Saá va, mi̱i ún ni̱ka̱ꞌa̱n. Ta yi̱ꞌi̱ tuku káꞌa̱n i̱ xíꞌin ndó, ki̱vi̱ ña va̱xi koto ndó yi̱ꞌi̱, ta̱a ta̱ ki̱xi no̱o̱ Ndios, xa yóo i̱ no̱o̱ táyi̱ tón yóo sii̱n kuaꞌá Ndios, ta̱a ta̱ kómí ndiꞌi ndee̱. Ta koni ndó yi̱ꞌi̱ ndikó i̱ ñoyívi yóꞌo, ta va̱xi i̱ ma̱ꞌñó vi̱ko̱ ―káchí ta̱Jesús.
MAT 26:65 Ta ta̱káꞌno no̱o̱ nasu̱tu̱ ndi̱ꞌi xi̱ni̱ so̱ꞌo ra ñayóꞌo, ta ni̱saa̱ ní ra, ta nda̱ta ra tiko̱to̱ mi̱i ra, ta ni̱ka̱ꞌa̱n ra: ―¡Ta̱yóꞌo kándiva̱ꞌa kini ra xíꞌin Ndios! O̱n vása xíni̱ ñóꞌó ka̱ yó inka̱ ni̱vi taxi na kua̱chi xa̱ꞌa̱ ra. Ndóꞌó xi̱ni̱ so̱ꞌo ndó ña o̱n váꞌa ni̱ka̱ꞌa̱n ra.
MAT 26:66 ¿Yukía̱ xáni ini ndó keꞌé yó xíꞌin ta̱yóꞌo? ―káchí ra xíꞌin nanáꞌno na kúu nachiño. Ta nda̱kuii̱n nayóꞌo: ―Yóo kua̱chi ra. Ta xíni̱ ñóꞌó kivi̱ ra ―káchí na.
MAT 26:67 Ta ki̱xáꞌá na kúndaa na tási̱i yuꞌu̱ na no̱o̱ ra, ta káni na ra xíꞌin yi̱kí ndaꞌa̱ na, ta inka̱ na xíꞌin xa̱ꞌnda̱ ndaꞌa̱ na káni na no̱o̱ ra,
MAT 26:68 ta káchí na saá xíꞌin ra: ―Tá Cristo kúu ún, ta ka̱ꞌa̱n ún xíꞌin ndi̱, ¿yukú ndi̱ ka̱ni yóꞌó? ―káchí na.
MAT 26:69 Ta yóo ta̱Pedro ke̱ꞌe veꞌe ta̱káꞌno no̱o̱ nasu̱tu̱, ta ki̱xaa̱ ñii ñaꞌa̱ ñá kísa chiño no̱o̱ naveꞌe yóꞌo, ta ni̱ka̱ꞌa̱n ñá xíꞌin ta̱Pedro, káchí ñá saá: ―Saá tuku yóꞌó kúu ún ñii ta̱ ni̱xika xíꞌin ta̱Jesús, ta̱ ki̱xi estado Galilea ―káchí ñá.
MAT 26:70 Ta no̱o̱ ndiꞌi na ndóo yóꞌo ta̱Pedro ni̱ka̱ꞌa̱n ra, káchí ra saá: ―O̱n vása kúnda̱a̱ ini i̱ yukía̱ káꞌa̱n ún xíꞌin i̱.
MAT 26:71 Ta saá ke̱e ra yéꞌé ke̱ꞌe veꞌe yóꞌo, ta yóo inka̱ ñaꞌa̱ ñá kísa chiño no̱o̱ naveꞌe yóꞌo, ta xíni ñá ta̱Pedro, ta ni̱ka̱ꞌa̱n ñá xíꞌin nani̱vi, káchí ñá saá: ―Ta̱yóꞌo kúu ñii ta̱ ni̱xika xíꞌin ta̱Jesús, ta̱ ki̱xi ñoo Nazaret ―káchí ñá.
MAT 26:72 Ta ta̱Pedro tuku ni̱ka̱ꞌa̱n ra nda̱ chi̱náꞌa ra Ndios ña káchí ra saá: ―O̱n vása xíni̱ i̱ ta̱kaa̱ ―káchí ra.
MAT 26:73 Ta ni̱yaꞌa ñii káni̱ loꞌo, ta nani̱vi yíta yóꞌo ni̱to̱nda̱a yatin na no̱o̱ ta̱Pedro, ta ni̱ka̱ꞌa̱n na xíꞌin ra, káchí na saá: ―Ndixa yóꞌó kúu ún ñii ta̱táꞌan ta̱Jesús, chi xíꞌin to̱ꞌon ña káꞌa̱n ún kúnda̱a̱ ini ndi̱ ke̱e ún estado Galilea ―káchí na.
MAT 26:74 Ta ki̱xáꞌá ta̱Pedro xíꞌin ndiꞌi ndee̱ ra ni̱ka̱ꞌa̱n ra, káchí ra saá: ―Xa ni̱ka̱ꞌa̱n i̱ xíꞌin ndó, o̱n vása xíni̱ i̱ ta̱kaa̱. ¡Ndios ná saxo̱ꞌvi̱ ra yi̱ꞌi̱ tá ñavatá káꞌa̱n i̱! ―káchí ra. Ta xa̱ndi̱ko̱n ka̱na ñii nduxú chée.
MAT 26:75 Ta saá na̱káꞌán ta̱Pedro to̱ꞌon ña ni̱ka̱ꞌa̱n ta̱Jesús xíꞌin ra: “Ta̱ꞌán ka̱ kana ñii nduxú chée ta xa u̱ni̱ yichi̱ ni̱ka̱ꞌa̱n ún xíꞌin ni̱vi ndí o̱n vása xíni̱ ún yi̱ꞌi̱.” Ta ke̱e ta̱Pedro ke̱ꞌe, ta ndeé ní xáku ra xíꞌin ndinoꞌo ini ra.
MAT 27:1 Ta ni̱ti̱vi inka̱ ki̱vi̱ ta ndiꞌi naxi̱kua̱ꞌa̱ no̱o̱ najudío xíꞌin nanáꞌno no̱o̱ nasu̱tu̱ na̱kutáꞌan na ta na̱koo yuꞌú na ña kaꞌni na ta̱Jesús.
MAT 27:2 Ta saá ka̱tón na ra, ta kua̱ꞌa̱n ra xíꞌin na, ta ni̱xaa̱ na na̱taxi na ra ndaꞌa̱ ta̱gobernador Poncio Pilato.
MAT 27:3 Ta ta̱Judas ta̱ na̱taxi ta̱Jesús ndaꞌa̱ nanáꞌno no̱o̱ nasu̱tu̱, xi̱ni̱ ra ndí chi̱kaa̱ ini nayóꞌo kaꞌni na ta̱Jesús, ta kúchuchú ní ini ra ta ndi̱kó ini ra xa̱ꞌa̱ ñayóꞌo, ta sa̱ndikó ra o̱ko̱ u̱xu̱ si̱ꞌún ñaplata ndaꞌa̱ naxi̱kua̱ꞌa̱ no̱o̱ najudío xíꞌin nanáꞌno no̱o̱ nasu̱tu̱.
MAT 27:4 Ta ni̱ka̱ꞌa̱n ta̱Judas xíꞌin na, káchí ra saá: ―Ni̱ki̱ꞌvi i̱ kua̱chi na̱taxi i̱ ndaꞌa̱ ndó ta̱a ta̱ va̱ꞌa ta̱ o̱n ko̱ó kua̱chi kómí, ña kaꞌni ndó ra. Ta nda̱kuii̱n na, ni̱ka̱ꞌa̱n na xíꞌin ta̱Judas: ―O̱n vása ndíꞌi ini ndi̱ xa̱ꞌa̱ ña ke̱ꞌé ún. O̱n si̱ví kua̱chi mi̱i ndi̱ kía̱, kua̱chi mi̱i ún kía̱ ―káchí na xíꞌin ra.
MAT 27:5 Ta saá ta̱Judas ni̱xa̱ꞌa̱n ra sa̱kana ra si̱ꞌún ñaplata ini veꞌe ño̱ꞌo káꞌno, ta ke̱e ra kua̱ꞌa̱n ra. Ta ni̱xaa̱ ra ñii xiiña ta sa̱kuáꞌna xíꞌin mi̱i ra.
MAT 27:6 Ta nanáꞌno no̱o̱ nasu̱tu̱ na̱kaya na si̱ꞌún ñaplata yóꞌo, ta ni̱ka̱ꞌa̱n na, káchí na saá: ―O̱n ki̱ví taan yó si̱ꞌún yóꞌo ini caja veꞌe ño̱ꞌo káꞌno no̱o̱ ñóꞌo ña sóko̱ nani̱vi, chi si̱ꞌún ña cha̱ꞌvi yó xa̱ꞌa̱ ña kivi̱ ñii ta̱a kía̱ ―káchí na.
MAT 27:7 Ta saá na̱koo yuꞌú na, ta sa̱ta na xíꞌin si̱ꞌún yóꞌo ñii ñoꞌo̱ na̱ní “Ñoꞌo̱ ta̱ kísa chiño xíꞌin ñoꞌo̱ kisín”, ta ta̱xi na ña ndaꞌa̱ ni̱vi na ke̱e inka̱ ñoo ña va̱ꞌa ndu̱xu̱n natáꞌan na ki̱vi̱ ni̱xiꞌi̱ na.
MAT 27:8 Ta saá sákunaní na ñoꞌo̱ yóꞌo “Ñoꞌo̱ Ni̱i̱” a̱nda̱ ki̱vi̱ vitin.
MAT 27:9 Ta ku̱ndivi ña ni̱ka̱ꞌa̱n ta̱profeta Jeremías xi̱na̱ꞌá, ka̱chí ra saá: “Na̱kiꞌin na o̱ko̱ u̱xu̱ si̱ꞌún ñaplata, ña ndáya̱ꞌví ña kivi̱ ra, ñayóꞌo kúu yaꞌvi chi̱nóo naIsrael,
MAT 27:10 ta xíꞌin si̱ꞌún yóꞌo sa̱ta na ‘Ñoꞌo̱ ta̱ kísa chiño xíꞌin ñoꞌo̱ kisín’, nda̱tán yóo ña ni̱ka̱ꞌa̱n Ndios xíꞌin i̱”, ka̱chí ta̱profeta.
MAT 27:11 Ta ñíndichi ta̱Jesús no̱o̱ ta̱gobernador Pilato, ta ta̱yóꞌo ni̱nda̱ka̱ to̱ꞌon ra ta̱Jesús, káchí ra xíꞌin ra: ―¿Án ndixa yóꞌó kúu ún Rey no̱o̱ najudío? ―káchí ra. Ta nda̱kuii̱n ta̱Jesús: ―To̱ꞌon mi̱i ún káchí yi̱ꞌi̱ kúu ta̱rey.
MAT 27:12 Ta naxi̱kua̱ꞌa̱ no̱o̱ najudío xíꞌin nanáꞌno no̱o̱ nasu̱tu̱ ta̱xi na kua̱chi xa̱ꞌa̱ ta̱Jesús no̱o̱ ta̱Pilato, ta ta̱Jesús nda̱ ñii to̱ꞌon o̱n vása ní‑ndakuii̱n ra no̱o̱ na.
MAT 27:13 Ta saá ta̱Pilato ni̱nda̱ka̱ to̱ꞌon ra ta̱Jesús: ―¿Án o̱n vása xíni̱ so̱ꞌo ún ndiꞌi ña káꞌa̱n na xa̱ꞌa̱ ún?
MAT 27:14 Ta ta̱Jesús nda̱ ñii to̱ꞌon ni̱‑xiin ra ndakuii̱n ra. Ta na̱kaꞌnda ní ini ta̱Pilato xa̱ꞌa̱ ñayóꞌo.
MAT 27:15 Ñii ñii viko̱ Pascua ta̱gobernador sáña ra ñii ta̱ nákaa̱ ini veꞌe ka̱a ko̱ꞌo̱n ndíka̱ ra. Ta najudío káxin na yu kúu ta̱yóꞌo.
MAT 27:16 Ta yóo ñii ta̱ kánóo ní to̱ꞌon xa̱ꞌa̱ ta nákaa̱ ra ini veꞌe ka̱a, na̱ní ra Barrabás.
MAT 27:17 Ta na̱kutáꞌan kua̱ꞌa̱ ní ni̱vi no̱o̱ ta̱gobernador, ta ta̱Pilato ni̱nda̱ka̱ to̱ꞌon ra na, káchí ra saá: ―¿Yukú ta̱a kóni ndó saña i̱ ko̱ꞌo̱n ndíka̱? ¿Án saña i̱ ta̱Barrabás? ¿Án saña i̱ ta̱Jesús, ta̱a ta̱ sákunaní ni̱vi Cristo? ―káchí ra.
MAT 27:18 Saá chi ku̱nda̱a̱ ini ta̱Pilato ndí na kísa kuíni̱ ini xíni ta̱Jesús kúu na, ña̱kán na̱taxi na ra ndaꞌa̱ ra.
MAT 27:19 Ta ta̱Pilato yóo ra no̱o̱ táyi̱ no̱o̱ kísa nani ra xa̱ꞌa̱ kua̱chi, ta ñásíꞌí ra ti̱ꞌví ñá ña ndato̱ꞌon ñá xíꞌin ra: “O̱n kasa nani ka̱ ún xa̱ꞌa̱ kua̱chi ta̱yóꞌo, saá chi ta̱a ta̱ o̱n ko̱ó kua̱chi kúu ra, chi ñoó ndiveꞌe kini ní ni̱xa̱ní i̱ xa̱ꞌa̱ ra, ta ndíꞌi ní ini i̱”, káchí ñá.
MAT 27:20 Ta naxi̱kua̱ꞌa̱ no̱o̱ najudío xíꞌin nanáꞌno no̱o̱ nasu̱tu̱ chúꞌu na ni̱vi ña ndukú na ko̱ꞌo̱n ndíka̱ ta̱Barrabás, ta ndukú na ña kivi̱ ta̱Jesús.
MAT 27:21 Ta ta̱gobernador tuku ni̱nda̱ka̱ to̱ꞌon ra na: ―¿Yukú ta̱ o̱vi̱ yóꞌo kóni ndó saña i̱ ko̱ꞌo̱n ndíka̱? ―káchí ta̱Pilato xíꞌin na. Ta nda̱kuii̱n na: ―Saña ún ta̱Barrabás ko̱ꞌo̱n ndíka̱ ra ―káchí na.
MAT 27:22 Ta ta̱Pilato ni̱nda̱ka̱ to̱ꞌon tuku ra na: ―¿Ta yukía̱ koo ta̱Jesús, ta̱a ta̱ na̱ní Cristo? ―káchí ta̱Pilato. Ta ndiꞌi na nda̱kuii̱n na, káchí na saá: ―¡Ná kivi̱ ra! ¡Katakaa̱ ndaa ún ra ndaꞌa̱ tón cruz! ―káchí na.
MAT 27:23 Ta saá tuku ni̱nda̱ka̱ to̱ꞌon ta̱Pilato na: ―¿Yu kúu kua̱chi ni̱ki̱ꞌvi ra? Ta ndeé ka̱ ni̱ka̱ꞌa̱n nayóꞌo, káchí na saá: ―¡Katakaa̱ ndaa ún ra ndaꞌa̱ tón cruz!
MAT 27:24 Ta ku̱nda̱a̱ ini ta̱Pilato o̱n vása xi̱in ka̱ na chikaa̱ so̱ꞌo na to̱ꞌon ra, ta ki̱xáꞌá na ndeé ka̱ ni̱si̱so̱ na. Ta xa̱ꞌnda chiño ra no̱o̱ na kísa chiño xíꞌin ra taxi na takuií ndaꞌa̱ ra, ta saá nda̱ꞌá ra no̱o̱ nani̱vi, káchí ra saá: ―Yi̱ꞌi̱ o̱n vása kuiso i̱ kua̱chi xa̱ꞌa̱ ña kivi̱ ta̱va̱ꞌa yóꞌo. Mi̱i ndó kuiso kua̱chi xa̱ꞌa̱ ña kivi̱ ra ―káchí ta̱gobernador xíꞌin ni̱vi.
MAT 27:25 Ta ndiꞌi ni̱vi nda̱kuii̱n na, káchí na saá: ―¡Mi̱i ndi̱ xíꞌin sa̱ꞌya ndi̱ kuiso ndi̱ kua̱chi xa̱ꞌa̱ ña kivi̱ ta̱yóꞌo! ―káchí na.
MAT 27:26 Ta saá ta̱Pilato sa̱ña ra ta̱Barrabás. Ta xa̱ꞌnda chiño ra no̱o̱ natropa ña kani na ta̱Jesús xíꞌin kuártá ña nóꞌni ka̱a si̱i̱n no̱o̱, ta katakaa̱ ndaa na ra ndaꞌa̱ tón cruz.
MAT 27:27 Ta natropa ta̱gobernador, kua̱ꞌa̱n ta̱Jesús xíꞌin na veꞌe chiño káꞌno, ta ni̱xaa̱ na ta na̱kaya na ndiꞌi ka̱ natropa, ta xi̱no nduu ndiꞌi na ra.
MAT 27:28 Ta ki̱ndaa na ndiꞌi tiko̱to̱ ndíxin ta̱Jesús ta sa̱kundixin na ra ñii tiko̱to̱ kuáꞌá, nda̱tán yóo tiko̱to̱ ndíxin ta̱rey,
MAT 27:29 ta ki̱sa va̱ꞌa na ñii corona ñiño̱ ta chi̱nóo na ña si̱ni̱ ra. Ta ta̱xi na ndaꞌa̱ ra ña tiin ra ñii yito̱n xíꞌin ndaꞌa̱ kuaꞌá ra, ta xi̱kuxítí na no̱o̱ ra ña kúsiki na ra, ta xáku̱ ndaa na ra, káꞌa̱n na siꞌa xíꞌin ra: ―¡Ná koo va̱ꞌa ta̱Rey no̱o̱ najudío! ―káchí na.
MAT 27:30 Ta ku̱ndaa na tási̱i yuꞌu̱ na no̱o̱ ra, ta tón yito̱n ta̱xi na ndaꞌa̱ ra tuku ki̱ndaa na nó, ta su̱ku na nó si̱ni̱ ra.
MAT 27:31 Ta ndiꞌi na kúsiki na ra ta xáku̱ ndaa na ra, ta saá ki̱ndaa na tiko̱to̱ kuáꞌá ndíxin ra ta tuku sa̱kundixin na ra tiko̱to̱ mi̱i ra. Ta kua̱ꞌa̱n ra xíꞌin na ña katakaa̱ ndaa na ra ndaꞌa̱ tón cruz.
MAT 27:32 Ta ke̱e natropa, ta kua̱ꞌa̱n ta̱Jesús xíꞌin na, ta na̱kutáꞌan na xíꞌin ñii ta̱a ta̱ ki̱xi ñoo Cirene, na̱ní ra Simón, ta natropa ki̱sa ndu̱xa̱ na xíꞌin ta̱yóꞌo ña kuiso ra tón cruz ta̱Jesús.
MAT 27:33 Ta ni̱xaa̱ na ñii xiiña na̱ní ña Gólgota, ña kóni kachí Leke Si̱ni̱ Ndi̱í.
MAT 27:34 Ta natropa ta̱xi na vino tá na̱sa̱ka̱ xíꞌin nduta̱ yo̱va̱ ní koꞌo ra, ta ta̱Jesús xi̱to ndoso ra loꞌo nduta̱ yóꞌo, ta ni̱‑xiin ra koꞌo ra rá.
MAT 27:35 Ta saá ka̱takaa̱ ndaa na ra ndaꞌa̱ tón cruz, ta natropa na̱taꞌví na tiko̱to̱ ra. Chi̱kaa̱ na ndati̱ ña koto na yukú ñii ñii nayóꞌo nakiꞌin ñii ñii loꞌo tiko̱to̱ ta̱Jesús. Ta saá ku̱ndivi ña ni̱taa ta̱profeta xi̱na̱ꞌá xa̱ꞌa̱ ta̱Jesús, ka̱chí ra ndí taꞌví na tiko̱to̱ ra ta chikaa̱ na ndati̱ xa̱ꞌa̱ tiko̱to̱ ndíxin ni̱no ra, saá ni̱taa ra xa̱ꞌa̱ ta̱Jesús.
MAT 27:36 Ta xi̱kundo̱o na ndáa na ra.
MAT 27:37 Ta chi̱nóo kútu̱ na ñii tón vi̱ti̱ loꞌo si̱ni̱ tón cruz, ta no̱o̱ tón vi̱ti̱ yóꞌo na̱ka̱ꞌyi̱ to̱ꞌon ña káꞌa̱n xa̱ꞌa̱ kua̱chi ra, ta káchí ña saá: “Ta̱yóꞌo kúu ta̱Rey no̱o̱ najudío.”
MAT 27:38 Ta ka̱takaa̱ ndaa na o̱vi̱ ta̱kuíꞌná sii̱n ta̱Jesús, ñii ta̱kuíꞌná tákaa̱ ndaa ndaꞌa̱ tón cruz tón ñíndichi sii̱n kuaꞌá ra, ta inka̱ ra tákaa̱ ndaa ndaꞌa̱ tón cruz tón ñíndichi sii̱n yitin ra.
MAT 27:39 Ta nani̱vi yáꞌa yichi̱ no̱o̱ tákaa̱ ndaa ta̱Jesús kándiva̱ꞌa ní na xíꞌin ra, ta káva na si̱ni̱ na,
MAT 27:40 káchí na saá xíꞌin ra: ―Yóꞌó kúu ta̱a ta̱ ni̱ka̱ꞌa̱n: “Yi̱ꞌi̱ sandiꞌi i̱ xa̱ꞌa̱ veꞌe ño̱ꞌo káꞌno, ta ti̱xin ña u̱ni̱ ki̱vi̱ tuku kasa va̱ꞌa i̱ ña”, ka̱chí ún, ta vitin, ¡saka̱ku xíꞌin mi̱i ún! Tá ndixa Sa̱ꞌya Ndios kúu ún, ta saá, ¡sanoo xíꞌin mi̱i ún ndaꞌa̱ tón cruz! ―káchí na xíꞌin ra.
MAT 27:41 Ta ñii ki̱ꞌva saá nafariseo xíꞌin na sánáꞌa nda̱yí Ndios xíꞌin naxi̱kua̱ꞌa̱ no̱o̱ najudío xíꞌin nanáꞌno no̱o̱ nasu̱tu̱ kúsiki na ra ta xáku̱ ndaa na ra, káꞌa̱n na xíꞌin ra:
MAT 27:42 ―Ta̱yóꞌo sa̱ka̱ku ra inka̱ ni̱vi, ta o̱n vása ki̱ví saka̱ku xíꞌin mi̱i ra vitin. Tá ndixa kúu ra ta̱Rey ñoo yó Israel, ta ná sanoo xíꞌin mi̱i ra ndaꞌa̱ tón cruz vitin, ta saá kandixa yó ra.
MAT 27:43 Ta ta̱yóꞌo ni̱ka̱ꞌa̱n ra ndáa ini ra Ndios. Tá ndixa Ndios kíꞌvi ini ra xíni ra ta̱yóꞌo, ta Ndios ná saka̱ku ñaꞌá ra vitin, chi ni̱ka̱ꞌa̱n ta̱yóꞌo: “Yi̱ꞌi̱ kúu Sa̱ꞌya Ndios”, ka̱chí ra ―saá káꞌa̱n na, xáku̱ ndaa na ra.
MAT 27:44 Ta ñii ki̱ꞌva saá o̱vi̱ ta̱kuíꞌná tákaa̱ ndaa sii̱n ra kúsiki ñaꞌá ra ta kándiva̱ꞌa ra xíꞌin ta̱Jesús.
MAT 27:45 Ta ni̱to̱nda̱a ka̱a u̱xu̱ o̱vi̱ ma̱ꞌñó ndiví, ta ki̱xáꞌá kúnaa ndiꞌi ñoyívi a̱nda̱ ka̱a u̱ni̱ xikuaa.
MAT 27:46 Ta ka̱a u̱ni̱ kúu ña, ta saá ndeé va̱ꞌa ni̱ka̱ꞌa̱n ta̱Jesús, káchí ra saá: ―Elí, Elí, ¿lama sabactani? ―káchí ta̱Jesús. To̱ꞌon yóꞌo káchí ña saá: Tata Yivá mi̱i i̱, Tata Yivá mi̱i i̱, ¿nda̱chun sa̱ndakoo ún yi̱ꞌi̱?, káchí ña.
MAT 27:47 Ta sava ni̱vi na yíta yatin yóꞌo, xi̱ni̱ so̱ꞌo na ña ni̱ka̱ꞌa̱n ra, ta káchí na saá: ―Ta̱yóꞌo kána ra ta̱profeta Elías ña chindeé ñaꞌá ra ―káchí na.
MAT 27:48 Ta xa̱ndi̱ko̱n ñii ta̱yóꞌo xi̱no ra kua̱ꞌa̱n ra, ta sa̱chii ra ñii tiko̱to̱ kuíkon xíꞌin vino yiyá, ta chi̱nóo ra ñayóꞌo no̱o̱ yito̱n, ta ndi̱kó ra taxi ra koꞌo ta̱Jesús.
MAT 27:49 Ta inka̱ ni̱vi ni̱ka̱ꞌa̱n na saá xíꞌin ta̱yóꞌo: ―O̱n keꞌé ún ra. Ná koto yó án kixi ta̱Elías saka̱ku ñaꞌá ra ―káchí na.
MAT 27:50 Ta saá ta̱Jesús xíꞌin ndiꞌi ndee̱ ra ni̱ka̱ꞌa̱n ra, ta ni̱xiꞌi̱ ra.
MAT 27:51 Tá mií saá xa̱ndi̱ko̱n ni̱nda̱ta̱ ma̱ꞌñó tiko̱to̱ tákaa̱ Cuarto Yi̱i̱ veꞌe ño̱ꞌo káꞌno, ta ki̱xáꞌá ña ni̱nda̱ta̱ ña chi ni̱no ta no̱o ña nda̱ ni̱no̱. Ta ni̱ta̱an no̱o̱ ñoꞌo̱, ta ñayu̱u̱ náꞌno cha̱chi ña.
MAT 27:52 Ta ni̱xo̱na̱ no̱o̱ ñóꞌo na ni̱xiꞌi̱, ta na̱taku̱ kua̱ꞌa̱ ní ni̱vi na xi̱kuu na ka̱ndixa Ndios.
MAT 27:53 Ta ki̱vi̱ na̱taku̱ ta̱Jesús, nde̱e nayóꞌo no̱o̱ ni̱ndu̱xu̱n na, ta ni̱ki̱ꞌvi na ñoo yi̱i̱ Jerusalén, ta kua̱ꞌa̱ ní ni̱vi xi̱ni na nayóꞌo.
MAT 27:54 Ta ta̱ ndíso chiño xíꞌin ñii ciento natropa, yóo ra xíꞌin inka̱ natropa ndáa na ta̱Jesús. Ta nayóꞌo xi̱ni na ni̱ta̱an no̱o̱ ñoꞌo̱, ta xi̱ni na ndiꞌi ña yi̱yo ní ni̱yaꞌa, ta ni̱yi̱ꞌví ní na, ta ni̱ka̱ꞌa̱n na: ―Ndixa ta̱yóꞌo xi̱kuu Sa̱ꞌya Ndios ―káchí na.
MAT 27:55 Ta nda̱ xíká yíta kua̱ꞌa̱ ní násíꞌí xíto ná. Náyóꞌo kúu ná xi̱ndiko̱n sa̱ta̱ ta̱Jesús chíndeé ná ra kísa chiño ná no̱o̱ ra, ta ke̱e ná xíꞌin ra estado Galilea ta ki̱xaa̱ ná ñoo Jerusalén.
MAT 27:56 Ñii ñáyóꞌo kúu ñáMaría Magdalena, inka̱ ñá kúu ñáMaría, siꞌí ta̱Jacobo xíꞌin ta̱José, ta inka̱ ñá kúu siꞌí ta̱ o̱vi̱ sa̱ꞌya ta̱Zebedeo.
MAT 27:57 Ta xikuaa ta xa kua̱ꞌa̱n kunaa kúu ña, ta ki̱xaa̱ ñii ta̱kuíká, ta̱ ki̱xi ñoo Arimatea, na̱ní ra José. Ta̱yóꞌo kúu ñii ta̱ xi̱ndiko̱n sa̱ta̱ ta̱Jesús.
MAT 27:58 Ta ni̱xa̱ꞌa̱n ra no̱o̱ ta̱Pilato, ta ndu̱kú ra yi̱kí ko̱ñu ta̱Jesús ña sandúxu̱n ra ña, ta ta̱Pilato xa̱ꞌnda chiño ra no̱o̱ natropa ña nataxi na ña ndaꞌa̱ ra.
MAT 27:59 Ta ni̱xaa̱ ta̱José ta na̱kiꞌin ra yi̱kí ko̱ñu ta̱Jesús, ta chi̱súku ndaa ra ña xíꞌin ñii tiko̱to̱ ndii ña o̱n vása ya̱kua̱.
MAT 27:60 Ta ni̱xa̱ꞌa̱n ra ta chi̱kaa̱ va̱ꞌa ra yi̱kí ko̱ñu ta̱Jesús ini kavua̱ ña xa̱á ña sa̱kán ki̱sa va̱ꞌa ra ini. Ta saá na̱kasi ra yéꞌé kavua̱ yóꞌo xíꞌin ñii yu̱u̱ káꞌno, ta ke̱e ra kua̱noꞌo̱ ra.
MAT 27:61 Ta ni̱ndo̱o ñáMaría Magdalena xíꞌin inka̱ ñáMaría, ndóo na yatin no̱o̱ yóo kavua̱ yóꞌo.
MAT 27:62 Ta inka̱ ki̱vi̱ ña kúu ki̱vi̱ yi̱i̱ ña nákindée najudío, ta nafariseo xíꞌin nanáꞌno no̱o̱ nasu̱tu̱ ni̱xaa̱ na no̱o̱ ta̱Pilato.
MAT 27:63 Ta ni̱ka̱ꞌa̱n na, káchí na saá xíꞌin ra: ―Tata, nákáꞌán ndi̱ ña ni̱ka̱ꞌa̱n ta̱ vatá yuꞌu̱ ta̱Jesús ki̱vi̱ xi̱taku̱ ra, ni̱ka̱ꞌa̱n ra siꞌa: “Tá ni̱xiꞌi̱ i̱ ta ti̱xin ña u̱ni̱ ki̱vi̱ nataku̱ i̱”, ka̱chí ra.
MAT 27:64 Ña̱kán kaꞌnda chiño ún no̱o̱ natropa ná nakasi kútu̱ va̱ꞌa na kavua̱ no̱o̱ ni̱ndu̱xu̱n ra a̱nda̱ to̱nda̱a ki̱vi̱ u̱ni̱, ta saá ni̱vi na xi̱ndiko̱n sa̱ta̱ ra, ko̱to̱ kixi na ñii ñoó, ta tava na yi̱kí ko̱ñu ra ta ndato̱ꞌon na xíꞌin ni̱vi, kachí na saá: “Xa na̱taku̱ ra”, kachí na. Ta to̱ꞌon yóꞌo sandáꞌví ní ka̱ ña nani̱vi no̱o̱ ña sa̱ndáꞌví mi̱i ra na xíꞌin to̱ꞌon ra ―káchí nanáꞌno no̱o̱ najudío.
MAT 27:65 Ta ni̱ka̱ꞌa̱n ta̱Pilato xíꞌin na: ―Va̱ꞌa, yóo natropa, ná ko̱ꞌo̱n na xíꞌin ndó. Ta nakasi va̱ꞌa ndó yéꞌé kavua̱ no̱o̱ ni̱ndu̱xu̱n ra ―káchí ra.
MAT 27:66 Ta ni̱xa̱ꞌa̱n na ta ki̱sa kútu̱ va̱ꞌa na yéꞌé kavua̱, ta xa̱ki̱n na ñii sello yéꞌé ña o̱n no̱na̱ ña, ta saá ni̱ndo̱o natropa yatin yéꞌé kavua̱ ña kundaa na ña.
MAT 28:1 Ta ni̱yaꞌa ki̱vi̱ yi̱i̱ ña nákindée najudío, ta ni̱ti̱vi inka̱ ki̱vi̱; ñayóꞌo kúu ki̱vi̱ no̱ó semana ña kúu domingo, ta ñáMaría Magdalena xíꞌin inka̱ ñáMaría ni̱xaa̱ ná koto ná no̱o̱ ni̱ndu̱xu̱n ta̱Jesús.
MAT 28:2 Ta xa̱ndi̱ko̱n ndeé ní ni̱ta̱an no̱o̱ ñoꞌo̱, saá chi ñii ángel ke̱e no̱o̱ Ndios nda̱ ñoyívi ni̱no, no̱o ña ñoyívi yóꞌo, ta ki̱xaa̱ ña ta sa̱kutaꞌa ña yu̱u̱ ndási̱ yéꞌé kavua̱, ta xi̱koo ña sa̱ta̱ yu̱u̱ yóꞌo.
MAT 28:3 Ta ñaángel yóꞌo náyeꞌe ní ña, nda̱tán náyeꞌe ñii ta̱xa̱, ta tiko̱to̱ ña yaa ní ña, nda̱tán yaa kaxin saá yóo ña.
MAT 28:4 Ta natropa na ndáa yéꞌé kavua̱ ndeé ní ni̱yi̱ꞌví na xi̱ni na ña, ñii kísin ni̱no na xíꞌin ña yíꞌví na, ta saá na̱ko̱yo na no̱o̱ ñoꞌo̱ ta nda̱ñóꞌó ini na. Nda̱tán ñii ki̱ꞌva yóo na ni̱xiꞌi̱, saá yóo na ndóo na.
MAT 28:5 Ta ñaángel ni̱ka̱ꞌa̱n ña xíꞌin násíꞌí yóꞌo: ―O̱n kuyi̱ꞌví ndó, saá chi yi̱ꞌi̱ xíni̱ i̱ ndí ndóꞌó nándukú ndó ta̱Jesús, ta̱a ta̱ ka̱takaa̱ ndaa na ndaꞌa̱ tón cruz.
MAT 28:6 O̱n ko̱ó ka̱ ra yóꞌo, chi xa na̱taku̱ ra, ñii ki̱ꞌva yóo to̱ꞌon ña ni̱ka̱ꞌa̱n ra xíꞌin ndó, saá yóo ña. Naꞌa ndó koto ndó no̱o̱ chi̱nóo na ra.
MAT 28:7 Ta saá kama ní ko̱ꞌo̱n ndó ta ndato̱ꞌon ndó xíꞌin na ni̱xika xíꞌin ra, kachí ndó saá xíꞌin na: “Xa na̱taku̱ ra, ta ko̱ꞌo̱n siꞌna ra no̱o̱ ndó ña kundati ra ndóꞌó estado Galilea. Kán koni ndó ra”, kachí ndó xíꞌin na. Ñayóꞌo kúu to̱ꞌon ña ndáto̱ꞌon i̱ xíꞌin ndó ―káchí ñaángel xíꞌin násíꞌí yóꞌo.
MAT 28:8 Ta saá násíꞌí yóꞌo vará nda̱ yíꞌví ní ná, ta kúsii̱ ní ka̱ ini ná, ta kama ní ke̱e ná xíno ná kua̱ꞌa̱n ná ndato̱ꞌon ná xíꞌin na ni̱xika xíꞌin ta̱Jesús.
MAT 28:9 Ta xa̱ndi̱ko̱n ta̱Jesús na̱kutáꞌan ra xíꞌin náñaꞌa̱ yóꞌo yichi̱, ta chi̱ndeé ra ná ta ni̱ka̱ꞌa̱n ra siꞌa xíꞌin ná: ―Kuaꞌa, nana. Ná koo ñava̱ꞌa ini ndó ―káchí ra xíꞌin ná. Ta ni̱xaa̱ yatin ná no̱o̱ ra, ta xi̱kuxítí ná ta no̱mi ná xa̱ꞌa̱ ra ta ki̱sa to̱ꞌó ná ra.
MAT 28:10 Ta ta̱Jesús ni̱ka̱ꞌa̱n ra xíꞌin ná: ―O̱n kuyi̱ꞌví ndó. Kua̱ꞌa̱n ndó ndato̱ꞌon ndó xíꞌin na ni̱xika xíꞌin i̱ ná ko̱ꞌo̱n na estado Galilea, ta kán koni na yi̱ꞌi̱ ―káchí ra xíꞌin ná.
MAT 28:11 Ta ke̱e násíꞌí kua̱ꞌa̱n ná, ta sava natropa na xi̱ndaa yéꞌé kavua̱ ndi̱kó na kua̱ꞌa̱n na ñoo káꞌno, ta nda̱to̱ꞌon na xíꞌin nanáꞌno no̱o̱ nasu̱tu̱ ndiꞌi ña ni̱xi̱yo xi̱ni na.
MAT 28:12 Ta nanáꞌno no̱o̱ nasu̱tu̱ na̱kutáꞌan na xíꞌin naxi̱kua̱ꞌa̱ no̱o̱ najudío, ta na̱koo yuꞌú na taxi na kua̱ꞌa̱ ní si̱ꞌún ndaꞌa̱ natropa,
MAT 28:13 ta ni̱ka̱ꞌa̱n na, káchí na saá xíꞌin na: ―Siꞌa koo ka̱ꞌa̱n ndó xíꞌin ni̱vi xa̱ꞌa̱ ña ni̱xi̱yo xi̱ni ndó, kachí ndó siꞌa: “Tá kísi̱n ndi̱ ñoó koni, ta na ni̱xika xíꞌin ta̱Jesús ni̱xaa̱ na, ta ki̱sa kuíꞌná na yi̱kí ko̱ñu ra, ta kua̱ꞌa̱n na xíꞌin ña”, saá kachí ndó xíꞌin ni̱vi.
MAT 28:14 Tá ta̱gobernador koni̱ so̱ꞌo ra to̱ꞌon yóꞌo, ta mi̱i ndi̱ ndakuii̱n xa̱ꞌa̱ ndó, ña o̱n sakuiso ra kua̱chi ndóꞌó ―káchí nanáꞌno xíꞌin natropa.
MAT 28:15 Ta saá natropa na̱kiꞌin na si̱ꞌún ta ki̱sa ndivi na chiño ña ni̱ka̱ꞌa̱n na xíꞌin na. Ta to̱ꞌon yóꞌo kúu ña ni̱xi̱ta̱ níꞌnó no̱o̱ ndiꞌi najudío a̱nda̱ ki̱vi̱ vitin.
MAT 28:16 Ta saá na u̱xu̱ ñii naxíka xíꞌin ta̱Jesús kua̱ꞌa̱n na estado Galilea, ta ni̱xaa̱ na yuku̱ no̱o̱ ni̱ka̱ꞌa̱n ta̱Jesús ko̱ꞌo̱n na.
MAT 28:17 Ta xi̱ni na ra ta ki̱sa to̱ꞌó na ra, vará sava nayóꞌo ni̱xika ini na án ndixa kúu ta̱yóꞌo ta̱Jesús.
MAT 28:18 Ta ni̱xaa̱ yatin ta̱Jesús no̱o̱ na ta ni̱ka̱ꞌa̱n ra saá xíꞌin na: ―Ndios ta̱xi ra ndiꞌi nda̱yí ña kaꞌnda chiño i̱ no̱o̱ ndiꞌi na ndóo ñoyívi ni̱no xíꞌin ñoyívi yóꞌo.
MAT 28:19 Ta saá káꞌa̱n i̱ xíꞌin ndó: Kua̱ꞌa̱n ndó ndiꞌi saá xiiña ñoyívi yóꞌo ta sanáꞌa ndó nani̱vi ndasaá koo kundiko̱n na yichi̱ i̱, ta sakuchu ndó na xíꞌin ki̱vi̱ Yivá yó, xíꞌin ki̱vi̱ yi̱ꞌi̱ ta̱Sa̱ꞌya ra, ta xíꞌin ki̱vi̱ Níma̱ Ndios.
MAT 28:20 Ta sanáꞌa ndó na ña kasa ndivi na ndiꞌi to̱ꞌon ña ni̱ka̱ꞌa̱n i̱ xíꞌin ndó. Ta ndixa yi̱ꞌi̱ koo i̱ xíꞌin ndó ndiꞌi saá ki̱vi̱ ña va̱xi a̱nda̱ ki̱vi̱ sondíꞌí ñoyívi yóꞌo. Saá ná koo ña ―káchí ta̱Jesús xíꞌin naxíka xíꞌin ra.
MAR 1:1 Siꞌa kíxáꞌá to̱ꞌon ñava̱ꞌa xa̱ꞌa̱ Jesucristo, Sa̱ꞌya Ndios,
MAR 1:2 tá yóo ña ni̱taa ta̱profeta Isaías, ta̱a ta̱ ni̱ka̱ꞌa̱n ndoso to̱ꞌon Ndios kui̱ya̱ xi̱na̱ꞌá. Ni̱taa ra ña ni̱ka̱ꞌa̱n Ndios xíꞌin ta̱a ta̱ tiꞌví ra saka̱ku na ñoyívi yóꞌo, ka̱chí ra saá: Tiꞌví i̱ ñii ta̱ xíka chiño no̱o̱ i̱ ko̱ꞌo̱n siꞌna ra no̱o̱ ún, ña ndasa va̱ꞌa ra yichi̱ no̱o̱ ko̱ꞌo̱n ún.
MAR 1:3 Ta no̱o̱ yóo yuku̱ yi̱chí ko̱ꞌo̱n ra ka̱ꞌa̱n ndoso ra, kachí ra saá: “Ná koo tiꞌva ini ndó, saá chi ya̱chi̱ kixaa̱ mi̱i ta̱Káꞌno no̱o̱ yó; kindaa ndó ña o̱n váꞌa sási no̱o̱ ndó, ta saá va̱ꞌa kuchiño nakiꞌin ndó ra”, kachí ta̱a ta̱ koo yuku̱ yi̱chí, ka̱chí ta̱Isaías xi̱na̱ꞌá.
MAR 1:4 Saá ki̱xaa̱ ta̱Juan no̱o̱ yóo yuku̱ yi̱chí ta ñii xiiña no̱o̱ yóo takuií sa̱kuchu ra ni̱vi, ta ni̱ka̱ꞌa̱n ndoso ra xíꞌin ni̱vi, káchí ra saá: ―O̱n vása keꞌé ka̱ ndó ña o̱n váꞌa, ta nandikó ini ndó xa̱ꞌa̱ ña o̱n váꞌa ke̱ꞌé ndó ña kasa káꞌno ini Ndios xa̱ꞌa̱ kua̱chi ndó, ta saá naꞌa ndó kuchu ndó ―káchí ra.
MAR 1:5 Ta ni̱vi nañoo Jerusalén, xíꞌin na ndóo ndiꞌi saá kua̱ꞌa̱ ka̱ ñoo ña ndáꞌvi ndaa estado Judea va̱xi na, ta ki̱xaa̱ na ña koni̱ so̱ꞌo na to̱ꞌon káꞌa̱n ndoso ta̱Juan. Ta saá xi̱ni̱ so̱ꞌo na, ta ki̱xáꞌá náꞌma na xa̱ꞌa̱ kua̱chi na, ta ta̱Juan sa̱kuchu ra nayóꞌo yu̱ta Jordán.
MAR 1:6 Ta ta̱Juan ndíxin ra tiko̱to̱ ña ku̱va̱ꞌa xíꞌin yisi̱ tícamello, ta nóꞌni ñii ñáꞌño ñii̱ kiti̱ to̱ko̱ ra. Ta xíxi ra ti̱ka ndíama xíꞌin ño̱ño̱ tíyóko̱ válí yóo yuku̱.
MAR 1:7 Ta ni̱ka̱ꞌa̱n ndoso ra, káchí ra saá xíꞌin ni̱vi: ―Sa̱ta̱ yi̱ꞌi̱ va̱xi ñii ta̱a ta̱ ndeé ka̱ no̱o̱ yi̱ꞌi̱. Ta yi̱ꞌi̱ kúu ñii ta̱ kísa chiño kuiti no̱o̱ ra.
MAR 1:8 Yi̱ꞌi̱ sákuchu i̱ ndóꞌó xíꞌin takuií, ta ta̱ va̱xi sakuchu ra ndóꞌó xíꞌin mi̱i Níma̱ Ndios ―káchí ta̱Juan xíꞌin na.
MAR 1:9 Ta saá ke̱e ta̱Jesús ñoo Nazaret estado Galilea, ta ki̱xaa̱ ra no̱o̱ yóo ta̱Juan, ta ta̱Juan sa̱kuchu ra ta̱Jesús yu̱ta Jordán.
MAR 1:10 Ta ke̱ta ta̱Jesús yuꞌu̱ yu̱ta, ta xi̱ni ra ni̱xo̱na̱ ñoyívi ni̱no no̱o̱ ra, ta xi̱ni ra va̱xi noo Níma̱ Ndios, nda̱tán va̱xi noo ñii tísa̱ta, saá va̱xi noo ña, ta xi̱kanóo ña no̱o̱ ñíndichi ra.
MAR 1:11 Ta ni̱vi na ndóo yuꞌu̱ yu̱ta xi̱ni̱ so̱ꞌo na to̱ꞌon Ndios ni̱ka̱ꞌa̱n ra nda̱ ñoyívi ni̱no, káchí ra saá: ―Yóꞌó kúu Sa̱ꞌya i̱, ta̱ kíꞌvi ní ini i̱ xíni i̱, ta kúsii̱ ní ini i̱ xíni i̱ yóꞌó ―káchí Ndios.
MAR 1:12 Ta xa̱ndi̱ko̱n Níma̱ Ndios ni̱ka̱ꞌa̱n ña xíꞌin ta̱Jesús ko̱ꞌo̱n ra xíꞌin ña no̱o̱ yóo yuku̱ yi̱chí.
MAR 1:13 Ta o̱vi̱ si̱ko̱ ki̱vi̱ yóo ta̱Jesús no̱o̱ yuku̱ yi̱chí yóꞌo, yóo ra no̱o̱ táku̱ tíkiti̱ yukú, ta ñaníma̱ ndiva̱ꞌa káꞌno xíto ndoso ña ra. Ta saá ki̱xaa̱ naángel, ta chi̱ndeé na ra, ta̱xi na ndaꞌa̱ ra ña xíni̱ ñóꞌó no̱o̱ ra.
MAR 1:14 Ki̱vi̱ chi̱kaa̱ na ta̱Juan ini veꞌe ka̱a, ta ta̱Jesús kua̱ꞌa̱n ra estado Galilea, ta ni̱ka̱ꞌa̱n ndoso ra to̱ꞌon ñava̱ꞌa xa̱ꞌa̱ Ndios xíꞌin ni̱vi,
MAR 1:15 káchí ra saá: ―Xa ki̱xaa̱ ki̱vi̱ ña chi̱tóni̱ Ndios. Ta xa yóo yatin ní yichi̱ ña xáꞌnda chiño Ndios kutaku̱ yó. O̱n vása keꞌé ka̱ ndó ña o̱n váꞌa, ta nandikó ini ndó ta kandixa ndó to̱ꞌon ñava̱ꞌa yóꞌo ―káchí ra xíꞌin na.
MAR 1:16 Tá kua̱ꞌa̱n ta̱Jesús yuꞌu̱ mi̱ni Galilea, ta xi̱ni ra ta̱Simón xíꞌin ñani ra ta̱Andrés, nayóꞌo sákana na ñono̱ ini takuií, chi na táva tia̱ká kúu na.
MAR 1:17 Ta ni̱ka̱ꞌa̱n ta̱Jesús xíꞌin na: ―Naꞌa ndó kundiko̱n ndó yi̱ꞌi̱, ta sanáꞌa i̱ ndóꞌó ndasaá nakaya ndó ni̱vi kundiko̱n na yichi̱ Ndios.
MAR 1:18 Ta xa̱ndi̱ko̱n sa̱ndakoo nata̱a yóꞌo ñono̱ na, ta xi̱kundiko̱n na kua̱ꞌa̱n na sa̱ta̱ ta̱Jesús.
MAR 1:19 Ta loꞌo ka̱ kua̱ꞌa̱n ta̱Jesús, ta xi̱ni ra ta̱Jacobo xíꞌin ñani ra ta̱Juan, sa̱ꞌya ta̱Zebedeo, ndóo na ini tón barco sándaꞌa na ñono̱ na.
MAR 1:20 Ta ni̱ka̱ꞌa̱n ta̱Jesús xíꞌin na: ―Naꞌa ndó kundiko̱n ndó yi̱ꞌi̱. Ta saá sa̱ndakoo nata̱a yóꞌo yivá na ta̱Zebedeo, ta sa̱ndakoo na inka̱ na kísa chiño no̱o̱ na, ta xi̱kundiko̱n na kua̱ꞌa̱n na sa̱ta̱ ta̱Jesús.
MAR 1:21 Ta ni̱xaa̱ na ñoo Capernaum, ta ndiꞌi saá ki̱vi̱ yi̱i̱ ña nákindée najudío ta̱Jesús kíꞌvi ra veꞌe ño̱ꞌo sinagoga sánáꞌa ra ni̱vi.
MAR 1:22 Ta na̱kaꞌnda ini ni̱vi xíni̱ so̱ꞌo na ña káꞌa̱n ra, chi sánáꞌa ra na nda̱tán sánáꞌa ñii ta̱a ta̱ kómí nda̱yí, ta inka̱ namaestro na sánáꞌa nda̱yí Ndios ña ni̱taa ta̱Moisés xi̱na̱ꞌá, nayóꞌo sánáꞌa na nda̱tán sánáꞌa ni̱vi na o̱n vása kómí nda̱yí.
MAR 1:23 Ta veꞌe ño̱ꞌo sinagoga yóo ñii ta̱a ta̱ kómí níma̱ ndiva̱ꞌa, ta ñii ndeé ní ni̱ka̱ꞌa̱n ñandiva̱ꞌa, káchí ña saá:
MAR 1:24 ―Yóꞌó kúu Jesús ta̱ñoo Nazaret, ta, ¿nda̱chun sándiꞌi ún ndi̱ꞌi̱? ¿Án xa ki̱xaa̱ ún sandiꞌi ún xa̱ꞌa̱ ndi̱? Xíni̱ va̱ꞌa i̱ yu kúu ún, yóꞌó kúu Ta̱a ta̱Yi̱i̱ ta̱ ki̱xi no̱o̱ Ndios ―káchí ña xíꞌin ra.
MAR 1:25 Ta ta̱Jesús ni̱ka̱ꞌa̱n ra xíꞌin ñandiva̱ꞌa, káchí ra saá: ―¡Kasi yuꞌu̱ ún ta saña ún ta̱yóꞌo!
MAR 1:26 Ta níma̱ ndiva̱ꞌa ndeé ní sa̱kisin ña ta̱yóꞌo, ta ni̱nda̱ꞌyi ní ña, ta saá sa̱ña ña ta̱yóꞌo.
MAR 1:27 Ta ndiꞌi na ndóo na̱kaꞌnda ini na xi̱ni na ñayóꞌo, ta ni̱nda̱ka̱ to̱ꞌon xíꞌin táꞌan mi̱i na: ―¿Yukía̱ yóꞌo? ¿Án inka̱ ndee̱ xa̱á sánáꞌa ra mi̱i yó vitin? Kómí ra nda̱yí xáꞌnda chiño ra no̱o̱ níma̱ ndiva̱ꞌa ta kísa ndivi ña ña káꞌa̱n ra ―káchí na.
MAR 1:28 Ta kama ní ni̱xi̱ta̱ níꞌnó to̱ꞌon xa̱ꞌa̱ ta̱Jesús ndiꞌi ñoo estado Galilea.
MAR 1:29 Tá ke̱e na veꞌe ño̱ꞌo sinagoga yóꞌo, ta kua̱ꞌa̱n ta̱Jesús xíꞌin ta̱Jacobo xíꞌin ta̱Juan, ta ni̱xaa̱ na veꞌe ta̱Simón xíꞌin ñani ra ta̱Andrés.
MAR 1:30 Ta ñaꞌa̱ ñási̱so ta̱Simón kándúꞌu̱ ñá no̱o̱ xi̱to, ndeé ní ndóꞌo ñá kue̱ꞌe̱ kaꞌni̱. Tá ki̱xaa̱ ta̱Jesús ta nda̱to̱ꞌon na xíꞌin ra ña ndóꞌo ñá.
MAR 1:31 Ta saá ta̱Jesús ni̱to̱nda̱a yatin ra no̱o̱ kándúꞌu̱ ñá, ta ti̱in ra ndaꞌa̱ ñá chindeé ra ñá ndakoo ñá. Ta xa̱ndi̱ko̱n sa̱ña kue̱ꞌe̱ xíꞌin ñá ta ndu̱va̱ꞌa ñá, ta ki̱xáꞌá ñá kísa ndivi ñá ña kuxu na.
MAR 1:32 Tá xikuaa ni̱ke̱tá ño̱ꞌo, ta kua̱ꞌa̱ ní ni̱vi kua̱ꞌa̱n na xíꞌin natáꞌan na, na ndeé ndóꞌo, xíꞌin inka̱ na kómí níma̱ ndiva̱ꞌa, ta ni̱xaa̱ na no̱o̱ ta̱Jesús.
MAR 1:33 Ta saá kua̱ꞌa̱ ní nañoo na̱kutáꞌan na yéꞌé veꞌe no̱o̱ yóo ta̱Jesús,
MAR 1:34 ta sa̱ndaꞌa ra kua̱ꞌa̱ ní na ndeé ndóꞌo, chi kua̱ꞌa̱ ní no̱o̱ kue̱ꞌe̱ yóo xíꞌin na. Ta ta̱va ra kua̱ꞌa̱ ní níma̱ ndiva̱ꞌa xi̱komí sava na, ta o̱n vása ní‑taxi ra ka̱ꞌa̱n nda̱ ñii níma̱ ndiva̱ꞌa yóꞌo, chi ñaníma̱ ndiva̱ꞌa xíni̱ ña yu kúu ra.
MAR 1:35 Ta xita̱a̱n ní ta naa ka̱, nda̱koo ta̱Jesús ta ke̱e ra kua̱ꞌa̱n ra ñii xiiña no̱o̱ o̱n ko̱ó ni̱vi, ta ni̱ka̱ꞌa̱n ra xíꞌin Ndios.
MAR 1:36 Ta ta̱Simón xíꞌin natáꞌan ra ke̱e na kua̱ꞌa̱n na nandukú na ra,
MAR 1:37 ta na̱níꞌi na ra, ta ni̱ka̱ꞌa̱n na saá xíꞌin ra: ―Kua̱ꞌa̱ ní ni̱vi nándukú na yóꞌó.
MAR 1:38 Ta nda̱kuii̱n ta̱Jesús, káchí ra saá: ―Ko̱ꞌo̱n yó ndiꞌi ñoo yatin ña ka̱ꞌa̱n ndoso i̱ to̱ꞌon va̱ꞌa xíꞌin ni̱vi, chi xa̱ꞌa̱ ñayóꞌo kúu ña ki̱xaa̱ i̱ ―káchí ra xíꞌin na.
MAR 1:39 Ta xíka ra ndiꞌi saá ñoo estado Galilea, ta kíꞌvi ra veꞌe ño̱ꞌo sinagoga ña ka̱ꞌa̱n ndoso ra to̱ꞌon va̱ꞌa xa̱ꞌa̱ Ndios, ta táva ra kua̱ꞌa̱ ní níma̱ ndiva̱ꞌa ña kómí ni̱vi.
MAR 1:40 Ta ñii ta̱a, ndeé ní ndóꞌo ra kue̱ꞌe̱ táꞌyí ña na̱ní lepra, ta ki̱xaa̱ ra no̱o̱ yóo ta̱Jesús, ta xi̱kuxítí ra no̱o̱ ra, ta xa̱ku ndáꞌví ra, káchí ra saá: ―Tata, tá kóni ún, ta sandaꞌa ún yi̱ꞌi̱ no̱o̱ kue̱ꞌe̱ ña ndóꞌo i̱.
MAR 1:41 Ta ta̱Jesús kúndáꞌví ní ini ra xíni ra ta̱yóꞌo, ta chi̱nóo ra ndaꞌa̱ ra so̱ko̱ ta̱yóꞌo, ta ni̱ka̱ꞌa̱n ra: ―Kóni i̱ chindeé i̱ yóꞌó. ¡Ndaꞌa ún!
MAR 1:42 Ta xa̱ndi̱ko̱n sa̱ña kue̱ꞌe̱ táꞌyí xíꞌin ra, ta ndu̱va̱ꞌa ra.
MAR 1:43 Ta saá ta̱Jesús ni̱nda̱yi ra ta̱yóꞌo, ta ni̱ka̱ꞌa̱n ra xíꞌin ra, káchí ra saá:
MAR 1:44 ―O̱n ndato̱ꞌon ún xíꞌin nda̱ ñii ni̱vi. Ta vitin ko̱ꞌo̱n ún no̱o̱ ta̱su̱tu̱ ná koto ra yóꞌó ña kunda̱a̱ ini ra xa ni̱ndaꞌa ún. Ta kuniꞌi ún ndiꞌi ñasóko̱ ña xáꞌnda chiño nda̱yí Ndios ña ni̱taa ta̱Moisés, ta taxi ún ñayóꞌo ndaꞌa̱ Ndios ña kunda̱a̱ ini ni̱vi xa ni̱ndaꞌa ún ―káchí ta̱Jesús xíꞌin ra.
MAR 1:45 Ta ke̱e ra kua̱ꞌa̱n ra, ta nda̱ víka̱ nda̱to̱ꞌon ra xíꞌin ni̱vi ña ndo̱ꞌo ra, ta ni̱xi̱ta̱ níꞌnó to̱ꞌon ndasaá nda̱ꞌa ra, ki̱sa ta̱Jesús. Xa̱ꞌa̱ ñayóꞌo ta̱Jesús o̱n vása ki̱ví ki̱ꞌvi ka̱ ra inka̱ ñoo, ta kua̱ꞌa̱n ra yóo ra ñii xiiña no̱o̱ o̱n ko̱ó ni̱vi. Ta saá ni, kua̱ꞌa̱ ní ni̱vi na ke̱e ndiꞌi saá ñoo kíxaa̱ na no̱o̱ ra.
MAR 2:1 Ni̱yaꞌa sava ki̱vi̱ ta ta̱Jesús ndi̱kó tuku ra ñoo Capernaum, ta nani̱vi xi̱ni̱ so̱ꞌo na ña ndi̱kó ra.
MAR 2:2 Ta xa̱ndi̱ko̱n kua̱ꞌa̱ ní ni̱vi na̱kutáꞌan na veꞌe no̱o̱ yóo ra, ta ni̱‑kunani kundo̱o ndiꞌi na veꞌe yóꞌo, ni nda̱ yéꞌé o̱n vása ní‑kunani kundo̱o na. Ta káꞌa̱n ta̱Jesús to̱ꞌon ñava̱ꞌa xa̱ꞌa̱ Ndios xíꞌin ndiꞌi na.
MAR 2:3 Ta ko̱mi̱ ta̱a ñíso̱kó na ñii xi̱to no̱o̱ kánóo ta̱ o̱n ki̱ví kanda, ta kua̱ꞌa̱n na veꞌe no̱o̱ yóo ta̱Jesús.
MAR 2:4 Ta ni̱‑kuchiño ki̱ꞌvi na xíꞌin ta̱yóꞌo ini veꞌe no̱o̱ yóo ta̱Jesús chi chútú ní ni̱vi. Ta saá nda̱a na si̱ni̱ veꞌe, ndíso na xi̱to no̱o̱ kánóo ta̱ o̱n ki̱ví kanda, ta ki̱ndaa na sava chíyó ña ni̱xo̱na̱ ñii yavi̱ no̱o̱ kúchiño sanoo na ta̱yóꞌo no̱o̱ ta̱Jesús.
MAR 2:5 Tá ta̱Jesús xi̱ni ra ña kándixa na ko̱mi̱ ta̱a yóꞌo ndí kúndeé ra sandaꞌa ra ta̱táꞌan na, ta ni̱ka̱ꞌa̱n ta̱Jesús xíꞌin ta̱ ndeé ndóꞌo, káchí ra saá: ―Ñani, vitin xa ki̱sa káꞌno ini i̱ xa̱ꞌa̱ kua̱chi ún ―káchí ta̱Jesús.
MAR 2:6 Ta ndóo sava na sánáꞌa nda̱yí Ndios, ta xi̱ni̱ so̱ꞌo na ña ni̱ka̱ꞌa̱n ta̱Jesús, ta xáni si̱ni̱ na saá:
MAR 2:7 “¿Ndá nda̱yí kómí ta̱yóꞌo ka̱ꞌa̱n ra saá? Kándiva̱ꞌa ra xíꞌin Ndios. Chi kúnda̱a̱ ini yó ndí ñii la̱á Ndios kómí nda̱yí kasa káꞌno ini ra xa̱ꞌa̱ kua̱chi ni̱vi.”
MAR 2:8 Ta xa̱ndi̱ko̱n ta̱Jesús xi̱ni̱ ra yukía̱ xáni si̱ni̱ nayóꞌo, ta ni̱ka̱ꞌa̱n ra saá xíꞌin na: ―¿Nda̱chun xáni si̱ni̱ ndó ña o̱n váꞌa yóꞌo?
MAR 2:9 ¿Yukía̱ yo̱ꞌvi̱ ka̱ ka̱ꞌa̱n i̱ xíꞌin ta̱ o̱n ki̱ví kanda? ¿Án yo̱ꞌvi̱ ka̱ ka̱ꞌa̱n i̱ xíꞌin ra ña ndoo kua̱chi ra? ¿Án yo̱ꞌvi̱ ka̱ ka̱ꞌa̱n i̱ xíꞌin ra ña nakundichi ra, ta ná kuiso ra xi̱to ra ta ko̱ꞌo̱n xáꞌá ra?
MAR 2:10 Ta vitin sandaꞌa i̱ ta̱yóꞌo, ta saá kunda̱a̱ ini ndóꞌó ndí yi̱ꞌi̱ kúu ta̱ kómí nda̱yí Ndios ñoyívi yóꞌo ña nakata i̱ kua̱chi ni̱vi ―káchí ta̱Jesús xíꞌin na. Ta saá ni̱ka̱ꞌa̱n ra xíꞌin ta̱ ndeé ndóꞌo yóꞌo:
MAR 2:11 ―Nakundichi ún ta ná kuiso ún xi̱to ún, ta noꞌo̱ ún vitin ―káchí ta̱Jesús xíꞌin ra.
MAR 2:12 Ta xa̱ndi̱ko̱n na̱kundichi ta̱yóꞌo, ta na̱kuso̱kó ra xi̱to ra, ta ke̱e ra kua̱noꞌo̱ ra, xi̱ni ndiꞌi ni̱vi. Ta ndiꞌi nayóꞌo na̱kaꞌnda ní ini na, ta ki̱sa káꞌno ní na Ndios, ni̱ka̱ꞌa̱n na saá: ―¡Ta̱ꞌán koni yó ñava̱ꞌa yóꞌo! ―káchí na.
MAR 2:13 Ta ni̱yaꞌa ñayóꞌo, ta kua̱ꞌa̱n ta̱Jesús xíka ra yuꞌu̱ mi̱ni Galilea. Ta kua̱ꞌa̱ ní ni̱vi ki̱xaa̱ na no̱o̱ ra, ta ki̱xáꞌá ra sánáꞌa ra na.
MAR 2:14 Ta yáꞌa ra kua̱ꞌa̱n ra, ta xi̱ni ra ta̱Leví sa̱ꞌya ta̱Alfeo, yóo ra kísa chiño ra no̱o̱ káya ra si̱ꞌún xa̱ꞌa̱ nagobierno ñoo Roma. Ta ni̱ka̱ꞌa̱n ta̱Jesús xíꞌin ra, káchí ra saá: ―Naꞌa, kundiko̱n ún sa̱ta̱ i̱ ―káchí ra. Ta saá na̱kundichi ta̱Leví, ta kua̱ꞌa̱n ra sa̱ta̱ ta̱Jesús.
MAR 2:15 Tá ni̱xaa̱ ta̱Jesús xíꞌin naxíka xíꞌin ra veꞌe ta̱Leví, ta ki̱xaa̱ kua̱ꞌa̱ ní na káya si̱ꞌún xa̱ꞌa̱ nagobierno xíꞌin kua̱ꞌa̱ ní inka̱ na kánóo to̱ꞌon ña o̱n váꞌa xa̱ꞌa̱, ta xi̱kundo̱o na xíxi na xíꞌin ta̱Jesús, chi kua̱ꞌa̱ ní nayóꞌo kúu na kua̱ꞌa̱n sa̱ta̱ ra.
MAR 2:16 Ta nafariseo xíꞌin sava na sánáꞌa nda̱yí Ndios xi̱ni na yu kúu ni̱vi ndóo xíxi xíꞌin ta̱Jesús, ta ni̱ka̱ꞌa̱n na xíꞌin naxíka xíꞌin ta̱Jesús: ―O̱n vása va̱ꞌa ñayóꞌo. ¿Nda̱chun xíxi ra xíꞌin ni̱vi na káya si̱ꞌún xa̱ꞌa̱ nagobierno, xíꞌin inka̱ na kánóo to̱ꞌon ña o̱n váꞌa xa̱ꞌa̱? ―káchí na.
MAR 2:17 Ta xi̱ni̱ so̱ꞌo ta̱Jesús yukía̱ ni̱ka̱ꞌa̱n na, ta ni̱ka̱ꞌa̱n ra saá xíꞌin na: ―Ni̱vi na o̱n vása ndeé ndóꞌo, o̱n vása xíni̱ ñóꞌó nayóꞌo na kasa ta̱ta̱n ñaꞌá, ta ni̱vi na ndeé ndóꞌo kúu na xíni̱ ñóꞌó kutátán. O̱n si̱ví xa̱ꞌa̱ ni̱vi va̱ꞌa kúu ña ki̱xaa̱ i̱ ñoyívi yóꞌo. Ta xa̱ꞌa̱ ni̱vi o̱n váꞌa kúu ña ki̱xaa̱ i̱, ta kana i̱ na ña nandikó ini na ta kundiko̱n na yichi̱ Ndios ―káchí ra xíꞌin na.
MAR 2:18 Nafariseo xíꞌin na ndíko̱n sa̱ta̱ ta̱Juan yóo soꞌon na. Ta ki̱xaa̱ sava ni̱vi no̱o̱ ta̱Jesús, ta ni̱nda̱ka̱ to̱ꞌon na ra: ―Kua̱ꞌa̱ ní yichi̱ yóo soꞌon na ndíko̱n sa̱ta̱ ta̱Juan, ta yóo soꞌon nafariseo. Ta naxíka xíꞌin mi̱i ún, ¿nda̱chun nda̱ ñii ki̱vi̱ o̱n vása yóo soꞌon na?
MAR 2:19 Ta nda̱kuii̱n ta̱Jesús, káchí ra saá: ―Tá yóo ñii ta̱a ta̱ tonda̱ꞌa̱, ta ndiꞌi ni̱vi na yóo viko̱ tonda̱ꞌa̱ yóꞌo xíxi na, ta o̱n ki̱ví koo soꞌon na, saá chi yóo ka̱ ta̱yóꞌo xíꞌin na.
MAR 2:20 Ta ki̱vi̱ ña va̱xi o̱n kóo ka̱ ra xíꞌin na. Ta saá kía̱ koo soꞌon na.
MAR 2:21 ’Tá yóo tiko̱to̱ ña yatá, ta nda̱ ñii ni̱vi o̱n sandaꞌa na ña xíꞌin tiko̱to̱ xa̱á, saá chi tá nakata na ña, ta nduu loꞌo ña xa̱á, ta nasita ña tiko̱to̱ yatá, ta kini ka̱ ta̱ꞌnda̱ tiko̱to̱ yatá yóꞌo.
MAR 2:22 Ta nduta̱ vino xa̱á, ta nda̱ ñii ni̱vi o̱n vása taan na rá ini ñii̱ yatá, saá chi ta̱ꞌnda̱ ñii̱ yóꞌo, ta kui̱ta̱ ndiꞌi tánduta̱ vino ta ndiꞌi xa̱ꞌa̱ ñii̱. Xíni̱ ñóꞌó taan na tánduta̱ vino xa̱á ini ñii̱ xa̱á ―káchí ta̱Jesús.
MAR 2:23 Ñii ki̱vi̱ yi̱i̱ ña nákindée najudío, ta ta̱Jesús xíꞌin naxíka xíꞌin ra, kua̱ꞌa̱n na yáꞌa na ma̱ꞌñó no̱o̱ yóo yita trigo. Ta naxíka xíꞌin ta̱Jesús ki̱xáꞌá na xáꞌnda na yoko̱ ta ki̱ndaa na so̱o̱ trigo, ta xa̱xi na trigo.
MAR 2:24 Ta xi̱ni nafariseo ña ke̱ꞌé nayóꞌo, ta ni̱ka̱ꞌa̱n na saá xíꞌin ta̱Jesús: ―Naxíka xíꞌin ún ni̱yaꞌa ndoso na nda̱yí Ndios chi xa̱ꞌnda na trigo, ta o̱n váꞌa kasa chiño yó ki̱vi̱ yi̱i̱ ña nákindée yó, káchí nda̱yí Ndios ña ni̱taa ta̱Moisés xi̱na̱ꞌá.
MAR 2:25 Ta nda̱kuii̱n ta̱Jesús, káchí ra saá xíꞌin na: ―¿Án o̱n vása ní‑kaꞌvi ndó to̱ꞌon Ndios no̱o̱ káꞌa̱n ña xa̱ꞌa̱ xi̱i̱ síkuá yó ta̱rey David xíꞌin natáꞌan ra, ki̱vi̱ ni̱xiꞌi̱ ní na so̱ko?
MAR 2:26 Kui̱ya̱ xi̱na̱ꞌá xi̱taku̱ ta̱Abiatar ta̱ ndíso chiño no̱o̱ ndiꞌi nasu̱tu̱, ta ni̱ki̱ꞌvi ta̱rey David ini veꞌe Ndios, ta xi̱xi ra si̱ta̱ va̱ꞌa ñayi̱i̱ vará o̱n si̱ví su̱tu̱ xi̱kuu ra. Ta ta̱xi ra si̱ta̱ va̱ꞌa yóꞌo ndaꞌa̱ natáꞌan ra xi̱xi na. Ta káchí nda̱yí Ndios saá: “Ndasaá su̱tu̱ kuiti kúchiño kuxu si̱ta̱ va̱ꞌa ñayi̱i̱” ―káchí ta̱Jesús xíꞌin na.
MAR 2:27 Ta káchí ka̱ ra saá xíꞌin na: ―Xa̱ꞌa̱ ni̱vi kúu ña ki̱sa va̱ꞌa Ndios ki̱vi̱ ña nákindée yó, o̱n si̱ví xa̱ꞌa̱ ki̱vi̱ ña nákindée yó kúu ña ki̱sa va̱ꞌa ra ni̱vi.
MAR 2:28 Yi̱ꞌi̱, ta̱a ta̱ ki̱xi no̱o̱ Ndios, kómí i̱ nda̱yí ka̱ꞌa̱n i̱ yukía̱ va̱ꞌa keꞌé yó ki̱vi̱ yi̱i̱ ña nákindée yó ―káchí ta̱Jesús xíꞌin na.
MAR 3:1 Ñii ki̱vi̱ ta̱Jesús ni̱ki̱ꞌvi tuku ra veꞌe ño̱ꞌo sinagoga, ta yóo ñii ta̱a ta̱ yi̱chí ndaꞌa̱, ta o̱n vása kánda ña.
MAR 3:2 Ta ndóo sava nafariseo ña nándukú na ndasaá chikaa̱ na kua̱chi sa̱ta̱ ta̱Jesús. Ta xíto naní na yukía̱ keꞌé ta̱Jesús, án sandaꞌa ra ta̱yóꞌo, chi ki̱vi̱ yi̱i̱ ña nákindée na kúu ña.
MAR 3:3 Ta ta̱Jesús ni̱ka̱ꞌa̱n ra xíꞌin ta̱a ta̱ yi̱chí ndaꞌa̱ siꞌa: ―Naꞌa kundichi ún ma̱ꞌñó no̱o̱ ndiꞌi ni̱vi yóꞌo.
MAR 3:4 Ta saá ta̱Jesús ni̱nda̱ka̱ to̱ꞌon ra ni̱vi: ―¿Yukía̱ káchí nda̱yí Ndios xa̱ꞌa̱ ki̱vi̱ yi̱i̱ ña nákindée yó? ¿Án o̱n vása ndixa káchí ña keꞌé yó ñava̱ꞌa ta o̱n keꞌé yó ñandiva̱ꞌa? ¿Án o̱n vása ndixa káchí ña va̱ꞌa saka̱ku yó ni̱vi ta o̱n sandiꞌi yó xa̱ꞌa̱ na? ―káchí ra. Ta nayóꞌo nda̱ ñii na o̱n vása ndákuii̱n, tási̱ín ndóo na.
MAR 3:5 Ta ta̱Jesús na̱koto va̱ꞌa ra no̱o̱ ndiꞌi na, ta ni̱saa̱ ra xi̱ni ra na, ta kúchuchú ní ini ra chi na toon ní ini kúu na. Ta ni̱ka̱ꞌa̱n ra xíꞌin ta̱a ta̱ yi̱chí ndaꞌa̱: ―Sanakaa̱ ún ndaꞌa̱ ún vitin ―káchí ra. Ta ta̱yóꞌo sa̱nakaa̱ ra ndaꞌa̱ ra, ta ndu̱va̱ꞌa ña.
MAR 3:6 Ta ke̱e nafariseo kua̱ꞌa̱n na, ta ki̱xáꞌá káꞌa̱n táꞌan na xíꞌin na ndíko̱n partido ta̱Herodes ndasaá koo kaꞌni na ta̱Jesús.
MAR 3:7 Ta ta̱Jesús xíꞌin naxíka xíꞌin ra ke̱e na kua̱ꞌa̱n na yuꞌu̱ mi̱ni Galilea. Ta kua̱ꞌa̱ ní ni̱vi na ki̱xi ndiꞌi saá ñoo estado Galilea kua̱ꞌa̱n na sa̱ta̱ ra.
MAR 3:8 Tá xi̱ni̱ so̱ꞌo ni̱vi na inka̱ ñoo ñava̱ꞌa kéꞌé ta̱Jesús, ta kua̱ꞌa̱ ní na ki̱xaa̱ no̱o̱ ra. Nayóꞌo ke̱e na ndiꞌi saá xiiña, ña kúu ñoo Jerusalén xíꞌin inka̱ kua̱ꞌa̱ ñoo estado Judea, kua̱ꞌa̱ ñoo estado Idumea, kua̱ꞌa̱ ñoo ña ñóꞌo inka̱ táꞌví yu̱ta Jordán, xíꞌin kua̱ꞌa̱ ñoo ña ndáꞌvi ndaa ñoo Tiro, xíꞌin ñoo Sidón.
MAR 3:9 Ta ta̱Jesús ni̱ka̱ꞌa̱n ra xíꞌin naxíka xíꞌin ra ña koo tiꞌva ñii tón barco loꞌo, ña ndaa ra sa̱ta̱ tón yóꞌo, saá chi yóo kua̱ꞌa̱ ní ni̱vi, ta chútú ní na no̱o̱ ra, ta yi̱yo ní chindaꞌá na ra ta nakava ra ta takuéꞌe̱ ra.
MAR 3:10 Ta xa sa̱ndaꞌa ra kua̱ꞌa̱ ní ni̱vi, ña̱kán inka̱ na ndeé ndóꞌo kóni na to̱nda̱a yatin na ra a̱nda̱ tiin na ra ña koni na ndaꞌa na.
MAR 3:11 Ta ni̱vi na kómí níma̱ ndiva̱ꞌa xi̱ni na ra, ta xi̱kuxítí na nda̱ no̱o̱ ñoꞌo̱ no̱o̱ ra, ta xíꞌin ndiꞌi ndee̱ na ni̱ka̱ꞌa̱n na, káchí na saá: ―¡Yóꞌó kúu ún Sa̱ꞌya Ndios!
MAR 3:12 Ta ta̱Jesús xa̱ꞌnda chiño ra no̱o̱ ndiꞌi ñaníma̱ ndiva̱ꞌa ña o̱n ndato̱ꞌon ña yu kúu ra.
MAR 3:13 Ta saá ta̱Jesús nda̱a ra ñii xi̱ki̱ ta ka̱na ra na na̱ka̱xin ra va̱xi no̱o̱ ra, ta ki̱xaa̱ na nakutáꞌan na xíꞌin ra.
MAR 3:14 Ta na̱ka̱xin ra u̱xu̱ o̱vi̱ ta̱a, ña kasa chiño na xíꞌin ra, ta ko̱ꞌo̱n na ka̱ꞌa̱n ndoso na to̱ꞌon ñava̱ꞌa xíꞌin ni̱vi inka̱ ñoo,
MAR 3:15 ta kukomí na nda̱yí ña sandaꞌa na na ndeé ndóꞌo, ta kukomí na nda̱yí ña tava na níma̱ ndiva̱ꞌa ña sáxo̱ꞌvi̱ inka̱ ni̱vi.
MAR 3:16 Ta ñii ñii ta̱ u̱xu̱ o̱vi̱ yóꞌo na̱ní ra siꞌa: ñii ra na̱ní Simón, ta ta̱Jesús sa̱kunaní ñaꞌá ra Pedro;
MAR 3:17 inka̱ ra na̱ní Jacobo, xíꞌin ñani ra ta̱Juan, sa̱ꞌya ta̱Zebedeo kúu o̱vi̱ ta̱yóꞌo, ta ta̱Jesús na̱chinóo ra inka̱ ki̱vi̱ ña o̱vi̱ saá ta̱yóꞌo ña kúu Boanerges; to̱ꞌon yóꞌo kóni kachí ña: Ndason ní ta̱chi̱ na káꞌa̱n na, nda̱tán ndáꞌyi sa̱vi̱, saá káꞌa̱n na;
MAR 3:18 inka̱ ra na̱ní Andrés; inka̱ ra na̱ní Felipe; inka̱ ra na̱ní Bartolomé; inka̱ ra na̱ní Mateo; inka̱ ra na̱ní Tomás; inka̱ ra na̱ní Jacobo, sa̱ꞌya ta̱Alfeo; inka̱ ra na̱ní Tadeo; inka̱ ra na̱ní Simón ta̱ kúu ta̱ ndíko̱n partido na̱ní ña cananeo;
MAR 3:19 inka̱ ra na̱ní Judas Iscariote. Ta̱yóꞌo xi̱kuu ta̱a ta̱ ni̱to̱nda̱a ni̱si̱kó kuíꞌná ta̱Jesús ndaꞌa̱ na sáa̱ ini xíni ñaꞌá. Ta saá ta̱Jesús kua̱noꞌo̱ ra ñoo Capernaum, ta ni̱ki̱ꞌvi ra ñii veꞌe,
MAR 3:20 ta kua̱ꞌa̱ ní ni̱vi tuku na̱kutáꞌan na veꞌe yóꞌo, ta chútú ní ni̱vi a̱nda̱ ni ni̱‑kivi kuxu ra xíꞌin naxíka xíꞌin ra.
MAR 3:21 Tá xi̱ni̱ so̱ꞌo naveꞌe ra ñayóꞌo, ta ki̱xaa̱ na nakiꞌin na ra noꞌo̱ ra xíꞌin na veꞌe na, chi káchí na saá: ―Ta̱ sána ini kúu ra.
MAR 3:22 Ta na sánáꞌa nda̱yí Ndios na ki̱xi ñoo Jerusalén, ni̱ka̱ꞌa̱n na saá: ―Ñakáꞌno no̱o̱ ndiꞌi níma̱ ndiva̱ꞌa, na̱ní ña Beelzebú, tíin ní ña ta̱Jesús yóꞌo. Xíꞌin ndee̱ ñakáꞌno no̱o̱ ndiꞌi níma̱ ndiva̱ꞌa táva ta̱yóꞌo ñaníma̱ ndiva̱ꞌa ―káchí na.
MAR 3:23 Ta ta̱Jesús ka̱na ra na va̱xi na no̱o̱ ra, ta nda̱to̱ꞌon ra xíꞌin na ñii cuento ña sanáꞌa ra na: ―¿Ndasaá kúchiño ñaníma̱ ndiva̱ꞌa káꞌno tava ña níma̱ ndiva̱ꞌa táꞌan mi̱i ña?
MAR 3:24 Tá yóo ñii ñoo, ta o̱n vása yóo yuꞌú ni̱vi, ta na̱ta̱ꞌvi̱ táꞌan na, ta ki̱xáꞌá na káni táꞌan na xíꞌin natáꞌan na, ta kama ní ndiꞌi xa̱ꞌa̱ ñoo yóꞌo.
MAR 3:25 Tá yóo ñii veꞌe no̱o̱ na̱ta̱ꞌvi̱ táꞌan na, ta káni táꞌan na, ta ndiꞌi xa̱ꞌa̱ ni̱vi veꞌe yóꞌo.
MAR 3:26 Ta ñaníma̱ ndiva̱ꞌa káꞌno Satanás xíꞌin ndiꞌi níma̱ ndiva̱ꞌa táꞌan ña, táná nata̱ꞌvi̱ táꞌan ña án ná kani táꞌan ña xíꞌin táꞌan mi̱i ña, ta ya̱chi̱ ní ndiꞌi xa̱ꞌa̱ yichi̱ ña.
MAR 3:27 ’Tá yóo ñii ta̱a ndeé ní ndaku, ta ni̱vi o̱n kúchiño ki̱ꞌvi na veꞌe ra ña kindaa na ñakuíká kómí ra. Siꞌna xíni̱ ñóꞌó katón na ra, ta saá kuchiño ki̱ꞌvi na kindaa na ndiꞌi ñakuíká kómí ra. Nda̱tán yóo ta̱a ndeé ní ndaku yóꞌo, saá yóo ñaníma̱ ndiva̱ꞌa káꞌno.
MAR 3:28 ’Ndixa káꞌa̱n i̱ xíꞌin ndó, Ndios kúchiño kasa káꞌno ini ra xa̱ꞌa̱ ndiꞌi ña o̱n váꞌa kéꞌé ni̱vi, ta kúchiño kasa káꞌno ini ra xa̱ꞌa̱ ndiꞌi to̱ꞌon ña káꞌa̱n ndiva̱ꞌa na xíꞌin Ndios.
MAR 3:29 Ta ndiꞌi ni̱vi na káꞌa̱n ndiva̱ꞌa xíꞌin Níma̱ Ndios, ta Ndios o̱n kasa káꞌno ini ra xa̱ꞌa̱ ni̱vi yóꞌo, saá chi nakuiso na kua̱chi ña o̱n váꞌa yóꞌo ndiꞌi saá ki̱vi̱ ña va̱xi.
MAR 3:30 Ni̱ka̱ꞌa̱n ta̱Jesús saá xíꞌin na, saá chi na sánáꞌa nda̱yí Ndios ni̱ka̱ꞌa̱n na siꞌa: ―Níma̱ ndiva̱ꞌa tíin ña ta̱yóꞌo ―káchí na xa̱ꞌa̱ ta̱Jesús.
MAR 3:31 Ta saá ki̱xaa̱ nañani ta̱Jesús xíꞌin siꞌí ra. Ta yíta na ke̱ꞌe no̱o̱ yóo ra, ta ti̱ꞌví na ni̱ka̱ꞌa̱n na kana na ra kixi ra no̱o̱ na.
MAR 3:32 Ta ni̱vi na ndóo xíni̱ so̱ꞌo ña káꞌa̱n ta̱Jesús, nda̱to̱ꞌon na xíꞌin ra, káchí na saá: ―Tata, siꞌí ún xíꞌin nañani ún yíta na ke̱ꞌe, ta ndúkú na yóꞌó ―káchí na.
MAR 3:33 Ta nda̱kuii̱n ta̱Jesús, ni̱ka̱ꞌa̱n ra xíꞌin na: ―¿Yu kúu siꞌí i̱? ¿Ta yu kúu ñani i̱?
MAR 3:34 Ta na̱koto ra no̱o̱ ndiꞌi ni̱vi na ndóo no̱o̱ ra, ta ni̱ka̱ꞌa̱n ra, káchí ra saá: ―Yóꞌo ndóo siꞌí i̱ xíꞌin ñani i̱.
MAR 3:35 Chi ni̱vi na kísa ndivi ña kóni Ndios, nayóꞌo kúu ñani i̱ xíꞌin ki̱ꞌva̱ i̱ xíꞌin siꞌí i̱ ―káchí ta̱Jesús.
MAR 4:1 Ta tuku ki̱xáꞌá ta̱Jesús sánáꞌa ra ni̱vi yuꞌu̱ mi̱ni. Ta ki̱xaa̱ kua̱ꞌa̱ ní ni̱vi no̱o̱ yóo ra, ta saá nda̱a ra ñii tón barco, ta xi̱koo ra sa̱ta̱ tón barco no̱o̱ mi̱ni, ta ndiꞌi ni̱vi yóꞌo yíta na yuꞌu̱ takuií.
MAR 4:2 Ta ki̱xáꞌá ra ndáto̱ꞌon ra kua̱ꞌa̱ ní cuento ña sanáꞌa ra na, ta káchí ra saá xíꞌin na:
MAR 4:3 ―Koni̱ so̱ꞌo ndó cuento yóꞌo. Saá ndo̱ꞌo ñii ta̱a ta̱ chíꞌi ndiki̱n trigo.
MAR 4:4 Ta ki̱xáꞌá ra xíta níꞌnó ra ndiki̱n trigo ña chiꞌi ra no̱o̱ ñoꞌo̱. Ta sava ña ni̱ko̱yo yichi̱, ta ki̱xaa̱ tísaa ta xa̱xi rí ña.
MAR 4:5 Sava ndiki̱n ni̱ko̱yo no̱o̱ yásín ní ñoꞌo̱ sa̱ta̱ yu̱u̱, ta ndiki̱n yóꞌo kama ní ni̱ndu̱ta̱ ña, chi o̱n vása kuíkon no̱o̱ ñoꞌo̱ yóꞌo.
MAR 4:6 Ta ke̱ta ño̱ꞌo ta ni̱yi̱chi̱ ña, ta ndi̱ꞌi xa̱ꞌa̱ ña, saá chi ni̱‑kee kónó tioꞌo ña.
MAR 4:7 Ta sava ña ni̱ko̱yo ma̱ꞌñó tón ñiño̱, ta ni̱ndu̱ta̱ ña, ta ni̱‑kuchiño kuaꞌno ña, saá chi xa̱ꞌno tón ñiño̱ yóꞌo ta xa̱ꞌni nduta̱ nó ña, ña̱kán ni̱‑kuchiño taxi ña ndiki̱n.
MAR 4:8 Ta sava ndiki̱n ni̱ko̱yo no̱o̱ ñoꞌo̱ va̱ꞌa ña kuíkon. Ta ni̱ndu̱ta̱ ña, ta xa̱ꞌno ña, ta kua̱ꞌa̱ ní ni̱xi̱yo ndiki̱n yita yóꞌo. Sava yita ta̱xi ña o̱ko̱ u̱xu̱ ndiki̱n, sava yita ta̱xi ña u̱ni̱ si̱ko̱ ndiki̱n, ta sava yita ta̱xi ña ñii ciento ndiki̱n.
MAR 4:9 Ta ni̱ka̱ꞌa̱n ka̱ ta̱Jesús: ―Ndiꞌi ndóꞌó ni̱vi na yóo so̱ꞌo, xíni̱ ñóꞌó chikaa̱ so̱ꞌo ndó ña káꞌa̱n i̱ xíꞌin ndó ―káchí ta̱Jesús xíꞌin na.
MAR 4:10 Tá xa ke̱e ni̱vi kua̱noꞌo̱ na, ta ni̱ndo̱o ta̱Jesús xíꞌin u̱xu̱ o̱vi̱ naxíka xíꞌin ra xíꞌin inka̱ na ndíko̱n sa̱ta̱ ra, ta ni̱nda̱ka̱ to̱ꞌon ñaꞌá na yukía̱ káchí cuento ña nda̱to̱ꞌon ra.
MAR 4:11 Ta saá ni̱ka̱ꞌa̱n ra xíꞌin na: ―Ta ndóꞌó kúnda̱a̱ ini ndó to̱ꞌon ña ñóꞌo seꞌé ña yo̱ꞌvi̱ ní ña káꞌa̱n xa̱ꞌa̱ yichi̱ no̱o̱ xáꞌnda chiño Ndios, chi saá ta̱xi Ndios ndaꞌa̱ ndó. Ta inka̱ ni̱vi kuiti xíni̱ so̱ꞌo na to̱ꞌon yóꞌo, ta o̱n vása kúnda̱a̱ va̱ꞌa ini na yukía̱ káchí ña.
MAR 4:12 Ta saá ku̱ndivi ña ni̱taa ñii ta̱profeta xi̱na̱ꞌá, ka̱chí ra: “Vará xíto na, ta o̱n vása xíni̱ na ñanda̱a̱. Vará xíni̱ so̱ꞌo na, ta o̱n vása chíkaa̱ so̱ꞌo na, ni o̱n vása kúnda̱a̱ ini na ña ndáto̱ꞌon i̱. Ña̱kán o̱n vása nándikó ini na, ta Ndios o̱n kúchiño kasa káꞌno ini ra xa̱ꞌa̱ na”, káchí to̱ꞌon Ndios ―káchí ta̱Jesús.
MAR 4:13 Ta saá ta̱Jesús ni̱ka̱ꞌa̱n ra xíꞌin na: ―¿Án o̱n vása kúnda̱a̱ ini ndó yukía̱ káchí cuento yóꞌo? Tá o̱n vása kúnda̱a̱ ini ndó ñayóꞌo, ta, ¿ndasaá kunda̱a̱ ini ndó inka̱ cuento ña ndato̱ꞌon i̱ xíꞌin ndó?
MAR 4:14 Ta cuento yóꞌo káchí ña saá: Ta̱a ta̱ chíꞌi ndiki̱n trigo ñii ki̱ꞌva yóo ra xíꞌin ñii ta̱a ta̱ káꞌa̱n ndoso to̱ꞌon Ndios xíꞌin ni̱vi.
MAR 4:15 Sava ni̱vi nda̱tán ndóꞌo ndiki̱n ña ni̱ko̱yo yichi̱, saá ndóꞌo na. Saá chi xíni̱ so̱ꞌo na to̱ꞌon yóꞌo, ta kíxaa̱ ñandiva̱ꞌa káꞌno ta táva ña to̱ꞌon Ndios ña xi̱ni̱ so̱ꞌo na.
MAR 4:16 Sava ni̱vi nda̱tán ndóꞌo ndiki̱n ña ni̱ko̱yo no̱o̱ yu̱u̱, saá ndóꞌo na. Saá chi xíni̱ so̱ꞌo na to̱ꞌon Ndios, ta xa̱ndi̱ko̱n nákiꞌin va̱ꞌa na ña, ta kúsii̱ ní ini na.
MAR 4:17 Ta yáꞌa ñii káni̱ loꞌo, tá kíxáꞌá va̱xi ña xóꞌvi̱ na, án inka̱ ni̱vi o̱n xi̱in ka̱ na koni ñaꞌá na xa̱ꞌa̱ ña kándixa na to̱ꞌon Ndios, ta nayóꞌo xa̱ndi̱ko̱n sándakoo na yichi̱ Ndios, ta o̱n xi̱in ka̱ na kandixa na, saá chi o̱n ta̱ꞌán chikaa̱ va̱ꞌa ini na to̱ꞌon Ndios.
MAR 4:18 Ta sava ni̱vi nda̱tán ndóꞌo ndiki̱n ña ni̱ko̱yo no̱o̱ tón ñiño̱, saá ndóꞌo na. Saá chi xíni̱ so̱ꞌo na to̱ꞌon Ndios,
MAR 4:19 ta chiño yóo ñoyívi yóꞌo sándiꞌi ní ini na, ta kíxáꞌá na kísa chiño na ña kukomí na kua̱ꞌa̱ ní ka̱ ñakuíká ñoyívi yóꞌo, ta chíkaa̱ ní ini na kasa ndivi na ña kúsii̱ ini mi̱i na, ta saá o̱n xi̱in ka̱ na kutaku̱ na nda̱tán káꞌa̱n to̱ꞌon Ndios.
MAR 4:20 Ta sava ni̱vi nda̱tán ndóꞌo ndiki̱n ña ni̱ko̱yo ñoꞌo̱ va̱ꞌa ña kuíkon, saá ndóꞌo na. Saá chi xíni̱ so̱ꞌo na to̱ꞌon Ndios, ta nákiꞌin va̱ꞌa na ña, kándixa na ña, ta kúndeé na nduu na ni̱vi na va̱ꞌa ini, ta kéꞌé na kua̱ꞌa̱ ní ñava̱ꞌa no̱o̱ Ndios. Nda̱tán yóo ñii ndiki̱n ña táxi o̱ko̱ u̱xu̱ ndiki̱n, ta inka̱ ndiki̱n ña táxi u̱ni̱ si̱ko̱ ndiki̱n, ta inka̱ ndiki̱n ña táxi ñii ciento ndiki̱n, saá yóo ni̱vi na kándixa ndinoꞌo ini to̱ꞌon Ndios ―káchí ta̱Jesús xíꞌin naxíka xíꞌin ra.
MAR 4:21 Ta nda̱to̱ꞌon ta̱Jesús xíꞌin na inka̱ cuento ña sanáꞌa ra na: ―Tá nátoo̱n yó ñii ñoꞌo̱, ta o̱n chikaa̱ seꞌé yó ña ti̱xin ñii yaxi̱n án ti̱xin xi̱to. O̱n vása kéꞌé yó saá, ta va̱ꞌa ka̱ chinóo yó ña no̱o̱ síkón ña nayeꞌe ndiꞌi ña.
MAR 4:22 Kúnda̱a̱ ini yó ndí ndiꞌi ña yóo seꞌé vitin, ñii ki̱vi̱ ña va̱xi nati̱vi ndiꞌi ña, ña koni̱ ndiꞌi ni̱vi ña.
MAR 4:23 Ndiꞌi ndóꞌó ni̱vi na yóo so̱ꞌo, xíni̱ ñóꞌó chikaa̱ so̱ꞌo ndó ña káꞌa̱n i̱ xíꞌin ndó ―káchí ta̱Jesús xíꞌin na.
MAR 4:24 Ta tuku ni̱ka̱ꞌa̱n ta̱Jesús xíꞌin na: ―Kani va̱ꞌa ini ndó xa̱ꞌa̱ ña xíni̱ so̱ꞌo ndó. Nda̱tán yóo ki̱ꞌva choꞌon ndó, saá koo ki̱ꞌva choꞌon Ndios xíꞌin ndó. Ta ndóꞌó na va̱ꞌa xíni̱ so̱ꞌo, Ndios taxi ra kua̱ꞌa̱ ka̱ ña kunda̱a̱ ini ndó ña xíni̱ so̱ꞌo ndó.
MAR 4:25 Ni̱vi na kúnda̱a̱ ini ñanda̱a̱ vitin, kunda̱a̱ ka̱ ini na ki̱vi̱ ña va̱xi, ta ni̱vi na o̱n xi̱in kunda̱a̱ ini ñanda̱a̱ vitin, ta ki̱vi̱ ña va̱xi Ndios kindaa ndiꞌi ra ñaloꞌo kúnda̱a̱ ini na.
MAR 4:26 Ta tuku ni̱ka̱ꞌa̱n ta̱Jesús xíꞌin ni̱vi: ―Nda̱tán ndóꞌo ndiki̱n ña xi̱ta níꞌnó ñii ta̱a ña chi̱ꞌi ra no̱o̱ ñoꞌo̱, saá yóo yichi̱ no̱o̱ xáꞌnda chiño Ndios.
MAR 4:27 Ta ta̱yóꞌo án ta̱ kísi̱n án ta̱ ndíto kúu ra, ta saá yáꞌa ñoó ta yáꞌa ndiví, ta o̱n vása xíni̱ ra ndasaá ndúta̱ ndiki̱n trigo yóꞌo, ta xáꞌno ña no̱o̱ ñoꞌo̱.
MAR 4:28 Ñoꞌo̱ chíndeé ña ndiki̱n ña ndu̱ta̱ ña; siꞌna kuu ña nda̱tán ñii ku̱ꞌu̱ kuíi̱, ta saá koo yoko̱ ña, ta sondi̱ꞌi koo ndiki̱n ña.
MAR 4:29 Tá xa ni̱xi̱no̱ va̱ꞌa ñatrigo, ta tíꞌví ra ni̱vi kaꞌnda na ña, chi xa ki̱xaa̱ ki̱vi̱ kaꞌnda na ña ―káchí ta̱Jesús.
MAR 4:30 Ta ni̱ka̱ꞌa̱n tuku ta̱Jesús, káchí ra saá xíꞌin na: ―¿Ndasaá yóo yichi̱ no̱o̱ xáꞌnda chiño Ndios? ¿Ndá cuento ndato̱ꞌon yó ña nandaxin yó xa̱ꞌa̱ ña?
MAR 4:31 Nda̱tán yóo ñii ndiki̱n mostaza, saá yóo yichi̱ no̱o̱ xáꞌnda chiño Ndios. Válí ní ka̱ ndiki̱n yóꞌo no̱o̱ ndiꞌi ndiki̱n yóo ñoyívi yóꞌo.
MAR 4:32 Tá xa chi̱ꞌi ni̱vi ndiki̱n yóꞌo, ta xáꞌno ña ta ndúu ña ña káꞌno ní ka̱ no̱o̱ ndiꞌi inka̱ ñata̱ta̱ chíꞌi ni̱vi. Ta nándika tón ndaꞌa̱ ña no̱o̱ táxi ña ku̱nda̱ti̱ nandoso tísaa ―káchí ta̱Jesús.
MAR 4:33 Ta ni̱ka̱ꞌa̱n ta̱Jesús xíꞌin ni̱vi kua̱ꞌa̱ ní ka̱ cuento ña sanáꞌa ra na xa̱ꞌa̱ yichi̱ no̱o̱ xáꞌnda chiño Ndios. Nda̱to̱ꞌon ra xíꞌin na xíꞌin cuento válí yóꞌo ña va̱ꞌa kúchiño kunda̱a̱ ini na.
MAR 4:34 Ta o̱n vása ní‑sanáꞌa ra nayóꞌo xíꞌin inka̱ no̱o̱ to̱ꞌon. Tá kíndo̱o matóꞌón ra xíꞌin naxíka xíꞌin ra, ta na̱ndaxin ndiꞌi ra cuento yóꞌo no̱o̱ na.
MAR 4:35 Ta ki̱vi̱ yóꞌo tá kua̱ꞌa̱n kuñoó, ta̱Jesús ni̱ka̱ꞌa̱n ra xíꞌin u̱xu̱ o̱vi̱ naxíka xíꞌin ra: ―Ná koꞌyo̱ inka̱ xiiña no̱o̱ mi̱ni.
MAR 4:36 Ta ni̱nda̱yi ra ni̱vi, ta naxíka xíꞌin ra nda̱a na kua̱ꞌa̱n na xíꞌin ta̱Jesús ini tón barco. Ta kua̱ꞌa̱ ka̱ tón barco ndíko̱n kua̱ꞌa̱n xíꞌin na.
MAR 4:37 Ta ki̱xáꞌá ndeé ní káni ta̱chi̱ naꞌá no̱o̱ takuií, ta̱nda̱ kua̱ꞌa̱n ndaa takuií ta na̱kutú rá ini tón barco, ta ki̱xáꞌá nó kua̱ꞌa̱n ke̱tá nó ini takuií.
MAR 4:38 Ta ta̱Jesús sa̱ta̱ tón barco kándúꞌu̱ ra kísi̱n ra ta kánóo si̱ni̱ ra no̱o̱ ñii ka̱chi̱. Ta naxíka xíꞌin ra sa̱nakáxín na ini ra, ta ni̱ka̱ꞌa̱n na xíꞌin ra: ―¡Tata Maestro! ¿Án o̱n vása ndíꞌi ini ún, yi̱yo ní ka̱ꞌa̱ ndiꞌi yó xíꞌin takuií, chi kua̱ꞌa̱n ke̱tá tón barco ini mi̱ni?
MAR 4:39 Ta nda̱koo ta̱Jesús, ta xa̱ꞌnda chiño ra no̱o̱ ta̱chi̱ naꞌá xíꞌin takuií mi̱ni: ―¡Koo ya̱a̱ ndó, koo tási̱ín ndó! ―káchí ra. Ta saá ni̱ya̱a̱ ta̱chi̱ ta takuií mi̱ni ñii ya̱a̱ ya̱a̱ na̱koo rá.
MAR 4:40 Ta ni̱ka̱ꞌa̱n ta̱Jesús xíꞌin naxíka xíꞌin ra: ―¿Nda̱chun yíꞌví ní ndó? ¿Nda̱chun o̱n vása kándixa ndó Ndios ndáa ra ndóꞌó?
MAR 4:41 Saá ni, ni̱yi̱ꞌví ka̱ na, ta ni̱nda̱ka̱ to̱ꞌon táꞌan na: ―¿Yu kúu ta̱yóꞌo? ¡Chi nda̱ ta̱chi̱ naꞌá xíꞌin takuií mi̱ni xíni̱ so̱ꞌo to̱ꞌon káꞌa̱n ra! ―káchí na.
MAR 5:1 Ta saá ni̱xaa̱ ta̱Jesús xíꞌin u̱xu̱ o̱vi̱ naxíka xíꞌin ra inka̱ táꞌví yuꞌu̱ mi̱ni no̱o̱ ndóo nañoo Gadara.
MAR 5:2 Tá no̱o ta̱Jesús tón barco, ta ñii ta̱a ta̱ kómí níma̱ ndiva̱ꞌa ke̱e ra kavua̱ no̱o̱ ndúxu̱n nandi̱í, ta kua̱ꞌa̱n ra ña nakutáꞌan ra xíꞌin ta̱Jesús.
MAR 5:3 Ta ta̱yóꞌo táku̱ ra kavua̱, ta nda̱ ñii ni̱vi o̱n vása ki̱ví katón na ra, ni xíꞌin cadena ka̱a.
MAR 5:4 Xa kua̱ꞌa̱ ní yichi̱ kátón na ndaꞌa̱ ra, kátón na xa̱ꞌa̱ ra, ta̱nda̱ ñii válí válí cháchi cadena ka̱a, ta táꞌnda̱ ña, ni o̱n vása kúchiño ña kunoꞌni ña ra. Nda̱ ñii ni̱vi ni̱‑kundeé na xíꞌin ra.
MAR 5:5 Ndiví ñoó ndáꞌyi ra xíka ra no̱o̱ ndúxu̱n na, ñii ki̱ꞌva saá ndáꞌyi ra xíka ra no̱o̱ yuku̱, ta sátakuéꞌe̱ ra ñii̱ ko̱ñu mi̱i ra xíꞌin yu̱u̱.
MAR 5:6 Tá xi̱ni ra ta̱Jesús nda̱ xíká ka̱, ta xíno ra ni̱xaa̱ ra xi̱kuxítí ra no̱o̱ ta̱Jesús.
MAR 5:7 Ta ki̱xáꞌá ñaníma̱ ndiva̱ꞌa ña kómí ra xíꞌin ndiꞌi ndee̱ ña ni̱ka̱ꞌa̱n ña, ta káchí ña saá: ―¿Yukía̱ kóni ún keꞌé ún xíꞌin i̱? Chi yóꞌó ta̱Jesús kúu Sa̱ꞌya Ndios ta̱Káꞌno. Ta̱nda̱ no̱o̱ Ndios káꞌa̱n i̱ xíꞌin ún, o̱n saxo̱ꞌvi̱ ún yi̱ꞌi̱ ―káchí ña xíꞌin ta̱Jesús.
MAR 5:8 Ni̱ka̱ꞌa̱n ña siꞌa, saá chi ta̱Jesús xa ki̱xáꞌá ra táva ra níma̱ ndiva̱ꞌa, káchí ra saá: ―¡Níma̱ ndiva̱ꞌa, kee ún ta saña ún ta̱yóꞌo!
MAR 5:9 Ta ta̱Jesús ni̱nda̱ka̱ to̱ꞌon ra níma̱ ndiva̱ꞌa: ―¿Ndasaá na̱ní ún? Ta nda̱kuii̱n ña: ―Na̱ní ndi̱ Legión chi kua̱ꞌa̱ ní kúu ndi̱.
MAR 5:10 Ta xáku ndáꞌví ña no̱o̱ ta̱Jesús ña o̱n tiꞌví ra ndiꞌi ñaníma̱ ndiva̱ꞌa ko̱ꞌo̱n ña inka̱ xiiña.
MAR 5:11 Ta yatin no̱o̱ yóo ñii yuku̱, xíka kua̱ꞌa̱ ní tíkini̱ xíxaꞌan rí.
MAR 5:12 Ta ndiꞌi ñaníma̱ ndiva̱ꞌa xa̱ku ndáꞌví ña no̱o̱ ta̱Jesús, káchí ña saá: ―Tiꞌví ún ndi̱ꞌi̱ ko̱ꞌo̱n ndi̱ ki̱ꞌvi ndi̱ ini ndiꞌi tíkini̱ kaa̱ ―káchí ña.
MAR 5:13 Ta ta̱Jesús ta̱xi ra ña ndu̱kú níma̱ ndiva̱ꞌa. Ta saá ke̱e ndiꞌi níma̱ ndiva̱ꞌa ña xi̱komí ta̱yóꞌo, ta ni̱ki̱ꞌvi ña ini ndiꞌi tíkini̱. Ta o̱vi̱ mil kúu tíkini̱ yóꞌo. Ta ndiꞌi tíkini̱ xíno rí kua̱ꞌa̱n rí, ta sa̱ko̱yo xíꞌin mi̱i rí taꞌvi̱, no̱o̱ ni̱ko̱yo rí ini mi̱ni, ta ni̱ka̱ꞌa̱ ndiꞌi rí ta ni̱xiꞌi̱ ndiꞌi rí.
MAR 5:14 Ta ni̱vi na ndáa kini̱ xíno na kua̱ꞌa̱n na ndato̱ꞌon na xíꞌin na ndóo ñoo xíꞌin na ndóo yuku̱, ña ndo̱ꞌo kini̱ sa̱na̱ na. Ta saá ki̱xaa̱ ni̱vi xíto na yukía̱ ndo̱ꞌo tíkini̱ xíꞌin ta̱a ta̱ xi̱komí níma̱ ndiva̱ꞌa.
MAR 5:15 Ta ki̱xaa̱ na no̱o̱ yóo ta̱Jesús, ta yóꞌo xi̱ni na yóo ta̱ xi̱komí kua̱ꞌa̱ ní níma̱ ndiva̱ꞌa, xa ndíxin ra tiko̱to̱, ta xa na̱koo va̱ꞌa si̱ni̱ ra. Ta nani̱vi yóꞌo ni̱yi̱ꞌví ní na.
MAR 5:16 Ta ni̱vi na xa xi̱ni ña ni̱xi̱yo nda̱to̱ꞌon na xíꞌin inka̱ ni̱vi yukía̱ ndo̱ꞌo ta̱yóꞌo xíꞌin ndiꞌi tíkini̱.
MAR 5:17 Ta saá ki̱xáꞌá ni̱vi xáku ndáꞌví na no̱o̱ ta̱Jesús ña kee ra ko̱ꞌo̱n ra inka̱ ñoo.
MAR 5:18 Tá nda̱a ta̱Jesús ini tón barco, ta ta̱ xi̱komí níma̱ ndiva̱ꞌa xa̱ku ndáꞌví ra no̱o̱ ra: ―Taxi ún ná ko̱ꞌo̱n i̱ xíꞌin ún ―káchí ra.
MAR 5:19 Ta ta̱Jesús ni̱‑xiin ra taxi ra ko̱ꞌo̱n ra, ta ni̱ka̱ꞌa̱n ra xíꞌin ta̱yóꞌo: ―Noꞌo̱ ún veꞌe ún vitin, ta ndato̱ꞌon ún xíꞌin natáꞌan ún xa̱ꞌa̱ ñakáꞌno ní ke̱ꞌé Ndios xíꞌin ún, ta ndasaá ku̱ndáꞌví ní ini ra xíꞌin ún ―káchí ta̱Jesús.
MAR 5:20 Ta saá ke̱e ta̱yóꞌo kua̱noꞌo̱ ra, ta ki̱xáꞌá ra ndáto̱ꞌon ra xíꞌin ni̱vi na ndóo ndiꞌi ñoo no̱o̱ ñoꞌo̱ Decápolis, ta káꞌa̱n ra xa̱ꞌa̱ ñakáꞌno ní ke̱ꞌé ta̱Jesús xíꞌin ra. Ta ndiꞌi na ndóo yóꞌo na̱kaꞌnda ní ini na.
MAR 5:21 Tá tuku ndi̱kó ta̱Jesús xíꞌin tón barco, ta na̱xaa̱ ra nda̱ yuꞌu̱ mi̱ni no̱o̱ ke̱e ra kua̱ꞌa̱n ra, ta kua̱ꞌa̱ ní ni̱vi na̱kutáꞌan na xíꞌin ra yuꞌu̱ takuií yóꞌo.
MAR 5:22 Ta ki̱xaa̱ ñii ta̱ xáꞌnda chiño xíꞌin veꞌe ño̱ꞌo sinagoga, na̱ní ra Jairo. Ta xi̱ni ra ta̱Jesús, ta xi̱kuxítí ra no̱o̱ ra,
MAR 5:23 ta ndeé ní xa̱ku ndáꞌví ra no̱o̱ ra, káchí ra saá: ―Tata, ndeé ní ndóꞌo ñáloꞌo sa̱ꞌya i̱, xa ñá yóo kivi̱ kúu ñá. Ná ko̱ꞌo̱n ún xíꞌin i̱ veꞌe i̱, ta ná chinóo ún ndaꞌa̱ ún si̱ni̱ ñá, ta ndaꞌa ñá ta kutaku̱ ka̱ ñá ―káchí ta̱Jairo xíꞌin ta̱Jesús.
MAR 5:24 Ta ke̱e ta̱Jesús kua̱ꞌa̱n ra xíꞌin ta̱Jairo veꞌe ra. Ta kua̱ꞌa̱ ní ni̱vi ndíko̱n na sa̱ta̱ ra nda̱ ñii chíndaꞌá na ra.
MAR 5:25 Ta yóo ñii ñaꞌa̱ kua̱ꞌa̱n ñá xíꞌin ni̱vi na kua̱ꞌa̱n sa̱ta̱ ta̱Jesús, ta xa u̱xu̱ o̱vi̱ kui̱ya̱ ndeé ní ndóꞌo ñá kue̱ꞌe̱ xíta̱ ni̱i̱.
MAR 5:26 Xóꞌvi̱ ní ñá chi xa ni̱xa̱ꞌa̱n ñá no̱o̱ kua̱ꞌa̱ ní ndotor, ta sa̱ndiꞌi ñá si̱ꞌún ñá. Ta o̱n vása ní‑kuchiño nduva̱ꞌa ñá, ta ndeé ní ka̱ ndóꞌo ñá.
MAR 5:27 Ta xi̱ni̱ so̱ꞌo ñá xa̱ꞌa̱ ta̱Jesús, ta ki̱xaa̱ ñá sa̱ta̱ ra xíꞌin ni̱vi, ta ni̱to̱nda̱a ndaꞌa̱ ñá tiko̱to̱ ra,
MAR 5:28 chi xa̱ni si̱ni̱ ñá: “Tá loꞌo kuiti ná to̱nda̱a ndaꞌa̱ yó tiko̱to̱ ra, ta saá nduva̱ꞌa yó”, xáni si̱ni̱ ñá.
MAR 5:29 Tá ni̱to̱nda̱a ndaꞌa̱ ñá tiko̱to̱ ra, ta saá xa̱ndi̱ko̱n ni̱ya̱a̱ xíta̱ ni̱i̱ ñá, ta ku̱nda̱a̱ ini ñá ndí xa nda̱ꞌa ñá.
MAR 5:30 Ta ta̱Jesús ku̱nda̱a̱ ini ra ke̱e loꞌo ndee̱ ra. Ta ndi̱kó koo ra, ta ni̱nda̱ka̱ to̱ꞌon ra ni̱vi: ―¿Yukú ndó ni̱to̱nda̱a ndaꞌa̱ tiko̱to̱ i̱? ―káchí ra.
MAR 5:31 Ta naxíka xíꞌin ra nda̱kuii̱n na: ―Xíto ún ndí kua̱ꞌa̱ ní ni̱vi ta ñii chíndaꞌá táꞌan na ta chíndaꞌá na yóꞌó, ta, ¿nda̱chun ndáka̱ to̱ꞌon ún: “Yukú ndó ni̱to̱nda̱a ndaꞌa̱ tiko̱to̱ i̱”?
MAR 5:32 Ta ta̱Jesús xi̱to ra no̱o̱ ni̱vi nándukú ra yukú na ni̱to̱nda̱a ndaꞌa̱ tiko̱to̱ ra.
MAR 5:33 Ta ñáñaꞌa̱ yóꞌo, ta yíꞌví ñá nda̱ kísin ñá, chi ku̱nda̱a̱ ini ñá yukía̱ ku̱va̱ꞌa xíꞌin ñá, ta ki̱xaa̱ ñá xi̱kuxítí ñá no̱o̱ ta̱Jesús, ta nda̱to̱ꞌon ñá ndiꞌi ñanda̱a̱ xíꞌin ra.
MAR 5:34 Ta ni̱ka̱ꞌa̱n ta̱Jesús xíꞌin ñá: ―Nana, xa ndu̱va̱ꞌa ún chi kándixa ini ún yi̱ꞌi̱. Ta vitin noꞌo̱ ún, ta ná koo va̱ꞌa ini ún chi ndu̱va̱ꞌa ún, xa ke̱e kue̱ꞌe̱ yóꞌó.
MAR 5:35 Tá káꞌa̱n ka̱ ta̱Jesús xíꞌin ñáyóꞌo, ta saá ki̱xaa̱ ni̱vi na ke̱e veꞌe ta̱Jairo, ta ni̱ka̱ꞌa̱n na xíꞌin ta̱Jairo: ―Sa̱ꞌya ún xa ni̱xiꞌi̱ ñá. ¿Nda̱chun sándiꞌi ka̱ ún ta̱Maestro yóꞌo?
MAR 5:36 Ta xi̱ni̱ so̱ꞌo ta̱Jesús ña ni̱ka̱ꞌa̱n na, ta ni̱ka̱ꞌa̱n ra xíꞌin ta̱Jairo: ―O̱n kuyi̱ꞌví ún. Kundaa va̱ꞌa ini ún yi̱ꞌi̱.
MAR 5:37 Ta ni̱‑xiin ra kundiko̱n ni̱vi sa̱ta̱ ra, kuiti ta̱xi ra ko̱ꞌo̱n u̱ni̱ naxíka xíꞌin ra na kúu ta̱Pedro, ta̱Jacobo, xíꞌin ta̱Juan, ñani ta̱Jacobo yóꞌo.
MAR 5:38 Ta ni̱xaa̱ ta̱Jesús veꞌe ta̱Jairo, ta xi̱ni ra kua̱ꞌa̱ ní ni̱vi ndá síso̱ kúu na, xáku ní na chi kúchuchú ní ini na xa̱ꞌa̱ ñáloꞌo ñá ni̱xiꞌi̱.
MAR 5:39 Ta ni̱ki̱ꞌvi ta̱Jesús ini veꞌe, ta ni̱ka̱ꞌa̱n ra xíꞌin na: ―¿Nda̱chun xáku ní ndó? Ñáloꞌo yóꞌo o̱n vása ní‑xiꞌi̱ ñá, ñá kísi̱n kuiti kúu ñá ―káchí ra.
MAR 5:40 Ta saá ku̱siki na ta̱Jesús ta ni̱xaku̱ ndaa na ra. Ta ta̱yóꞌo ti̱ꞌví ra ndiꞌi na kua̱ꞌa̱n na ke̱ꞌe, ta ndasaá kuiti xíꞌin yivá ñáloꞌo xíꞌin siꞌí ñá xíꞌin u̱ni̱ ta̱xíka xíꞌin ra, ni̱ki̱ꞌvi ra no̱o̱ kándúꞌu̱ ñáloꞌo.
MAR 5:41 Ta ti̱in ra ndaꞌa̱ ñá, ta ni̱ka̱ꞌa̱n ra xíꞌin ñá: ―Talita cumi ―káchí ra. To̱ꞌon aramaico yóꞌo káchí ña: Ñáloꞌo, káꞌa̱n i̱ xíꞌin ún, ndakoo ún.
MAR 5:42 Ta xa̱ndi̱ko̱n nda̱koo ñá, na̱kundichi ñá, ta ki̱xáꞌá ñá xíka ñá, chi u̱xu̱ o̱vi̱ kui̱ya̱ kómí ñá. Ta na̱kaꞌnda ní ini na ndóo yóꞌo.
MAR 5:43 Ta xa̱ꞌnda chiño ta̱Jesús no̱o̱ na ña o̱n ndato̱ꞌon na xíꞌin nda̱ ñii ni̱vi yukía̱ ndo̱ꞌo ñáloꞌo, ta ni̱ka̱ꞌa̱n ra xíꞌin naveꞌe ñá taxi na kuxu ñá.
MAR 6:1 Ta ta̱Jesús ke̱e ra kua̱noꞌo̱ ra ñoo ra, ta naxíka xíꞌin ra kua̱ꞌa̱n na xíꞌin ra.
MAR 6:2 Tá ki̱xaa̱ ki̱vi̱ yi̱i̱ ña nákindée najudío, saá ki̱xáꞌá ra sánáꞌa ra ni̱vi veꞌe ño̱ꞌo sinagoga, ta kua̱ꞌa̱ ní na xi̱ni̱ so̱ꞌo ña ni̱ka̱ꞌa̱n ra, na̱kaꞌnda ní ini na, ta káchí na saá: ―¿Míkía̱ sa̱kuáꞌá ta̱yóꞌo ndiꞌi ñayóꞌo? ¿Mí ki̱xi ña ndíchí ní ra, ta míkía̱ ke̱e ndee̱ ña kéꞌé ra milagro xíꞌin ni̱vi?
MAR 6:3 ¿Án o̱n si̱ví ta̱yóꞌo kúu carpintero? ¿Án o̱n si̱ví siꞌí ta̱yóꞌo kúu ñáMaría? ¿Án o̱n si̱ví ñani ta̱Jacobo, ta̱José, ta̱Judas xíꞌin ta̱Simón kúu ra? ¿Án o̱n ndixa ndóo ki̱ꞌva̱ ra ñoo yó yóꞌo? ―káchí na. Ta ni̱‑xiin na kandixa na ra.
MAR 6:4 Ta ni̱ka̱ꞌa̱n ta̱Jesús, káchí ra saá xíꞌin na: ―Ndiꞌi saá ñoo ñoyívi yóꞌo kísa to̱ꞌó na ta̱profeta, ta nañoo mi̱i ra xíꞌin naveꞌe mi̱i ra o̱n xi̱in na kasa to̱ꞌó na ra ―káchí ra.
MAR 6:5 Ta saá o̱n vása ní‑keꞌé ra nda̱ ñii milagro xíꞌin nañoo yóꞌo. Kuiti chi̱nóo ra ndaꞌa̱ ra sava na ndeé ndóꞌo, ta nda̱ꞌa nayóꞌo.
MAR 6:6 Ta ta̱Jesús na̱kaꞌnda ini ra chi nañoo mi̱i ra ni̱‑xiin na kandixa na ra. Ta saá ke̱e ra kua̱ꞌa̱n ra ñii ñii ñoo válí yatin sánáꞌa ra ni̱vi.
MAR 6:7 Ta ka̱na ra u̱xu̱ o̱vi̱ naxíka xíꞌin ra va̱xi na no̱o̱ ra, ta ki̱xáꞌá ra tíꞌví ra o̱vi̱ o̱vi̱ na ko̱ꞌo̱n na ñii ñii ñoo, ta ta̱xi ra nda̱yí ndaꞌa̱ na ña tava na níma̱ ndiva̱ꞌa ña sáxo̱ꞌvi̱ inka̱ ni̱vi.
MAR 6:8 Saá ni̱ka̱ꞌa̱n ra xíꞌin na: ―Tá kua̱ꞌa̱n ndó chiño yóꞌo, ta o̱n kuniꞌi ndó ña kuxu ndó, ni leká ndó, ni si̱ꞌún ndó o̱n kuniꞌi ndó. Ta kuiti va̱ꞌa kuniꞌi ndó ñii yito̱n ko̱ꞌo̱n ndó.
MAR 6:9 Va̱ꞌa koꞌon ndu̱xa̱n xa̱ꞌa̱ ndó, ta o̱n kuiso ka̱ ndó inka̱ tiko̱to̱ ña nasama ndó ―káchí ta̱Jesús xíꞌin na.
MAR 6:10 Ta ni̱ka̱ꞌa̱n ka̱ ra xíꞌin na: ―Tá ni̱xaa̱ ndó inka̱ ñoo, ta veꞌe no̱o̱ nakiꞌin va̱ꞌa na ndóꞌó, kundo̱o ndó nda̱ to̱nda̱a ki̱vi̱ kee ndó ñoo nayóꞌo.
MAR 6:11 Tá yóo ñii ñoo no̱o̱ o̱n xi̱in ni̱vi nakiꞌin va̱ꞌa na ndóꞌó, ta o̱n xi̱in na koni̱ so̱ꞌo na to̱ꞌon ka̱ꞌa̱n ndó, ta saá kee ndó ñoo yóꞌo, ta ko̱ꞌo̱n ndó, ta sakisin ndó xa̱ꞌa̱ ndó ña nako̱yo yaa̱. Saá sanáꞌa káxín ndó ndí nayóꞌo nákuiso na kua̱chi no̱o̱ Ndios, chi o̱n xi̱in na koni̱ so̱ꞌo na to̱ꞌon ra. Ndixa káꞌa̱n i̱ xíꞌin ndó, to̱nda̱a ñii ki̱vi̱ ña kasa nani Ndios xa̱ꞌa̱ kua̱chi ndiꞌi ni̱vi ñoyívi yóꞌo, ta ki̱vi̱ yóꞌo ndeé ka̱ yo̱ꞌvi̱ saxo̱ꞌvi̱ ra nañoo yóꞌo no̱o̱ ni̱vi na o̱n váꞌa na xi̱ndo̱o ñoo Sodoma xíꞌin ñoo Gomorra kui̱ya̱ xi̱na̱ꞌá ―káchí ta̱Jesús xíꞌin naxíka xíꞌin ra.
MAR 6:12 Ta saá ke̱e u̱xu̱ o̱vi̱ naxíka xíꞌin ra ni̱xa̱ꞌa̱n na ni̱ka̱ꞌa̱n ndoso na xíꞌin ni̱vi ndí xíni̱ ñóꞌó nandikó ini na ta sandakoo na kua̱chi na.
MAR 6:13 Ta ta̱va na kua̱ꞌa̱ ní níma̱ ndiva̱ꞌa ña xi̱komí ni̱vi, ta chi̱kaa̱ na aceite olivo si̱ni̱ án no̱o̱ kíꞌvi̱ yi̱kí ko̱ñu ni̱vi na ndeé ndóꞌo, ta nda̱ꞌa na.
MAR 6:14 Ta ta̱rey Herodes xi̱ni̱ so̱ꞌo ra ña kánóo va̱ꞌa to̱ꞌon xa̱ꞌa̱ ta̱Jesús xa̱ꞌa̱ ndiꞌi ñava̱ꞌa ña ke̱ꞌé ra. Ta ni̱ka̱ꞌa̱n ra saá: ―Ta̱yóꞌo kúu ta̱Juan, ta̱ sa̱kuchu ni̱vi, ta ni̱xiꞌi̱ ra ta vitin na̱taku̱ ra, ña̱kán kómí ra ndee̱ kéꞌé ra ndiꞌi milagro yóꞌo vitin ―káchí ra.
MAR 6:15 Inka̱ na káꞌa̱n: ―Ta̱profeta Elías kúu ta̱yóꞌo ―káchí na. Ta inka̱ na káꞌa̱n: ―Ta̱ káꞌa̱n ndoso to̱ꞌon Ndios kúu ta̱yóꞌo, nda̱tán ni̱xi̱yo naprofeta xi̱na̱ꞌá, saá yóo ra ―káchí na.
MAR 6:16 Ta xi̱ni̱ so̱ꞌo ta̱Herodes ña ni̱ka̱ꞌa̱n na xa̱ꞌa̱ ta̱Jesús, ta ni̱ka̱ꞌa̱n ra: ―Yi̱ꞌi̱ xa̱ꞌnda chiño i̱ ña kandoso na si̱ko̱n ta̱Juan. Ta vitin na̱taku̱ ra ―káchí ra.
MAR 6:17 Ni̱ka̱ꞌa̱n ta̱Herodes to̱ꞌon yóꞌo chi xáni si̱ni̱ ra xa̱ꞌa̱ ña o̱n váꞌa ni̱keꞌé ra xíꞌin ta̱Juan. Chi ta̱Juan ni̱ka̱ꞌa̱n ra kua̱ꞌa̱ ní yichi̱ xíꞌin ta̱Herodes, káchí ra saá: ―Nda̱yí Ndios ña ni̱taa ta̱Moisés káchí ña, o̱n ko̱ó yichi̱ nakiꞌin ún ñásíꞌí ñani ún koo ñá xíꞌin ún ―káchí ra. Saá chi ta̱Herodes xa ni̱tonda̱ꞌa̱ ra xíꞌin ñáHerodías ñásíꞌí ta̱Felipe ta̱ kúu ñani mi̱i ra. Ta ta̱Herodes, xa̱ꞌa̱ ña sakusii̱ ra ini ñásíꞌí ra yóꞌo, xa̱ꞌnda chiño ra no̱o̱ natropa ña tiin na ta̱Juan, ta ka̱tón na ra, ta chi̱kaa̱ na ra ini veꞌe ka̱a.
MAR 6:19 Ta ñáHerodías sáa̱ ní ini ñá xíni ñá ta̱Juan ta kóni ñá kaꞌni ñá ra. Ta ni̱‑kuchiño ñá;
MAR 6:20 chi ta̱Herodes yíꞌví ra no̱o̱ ta̱Juan, ta ndáa ñaꞌá ra chi xi̱ni̱ ra ta̱va̱ꞌa kúu ta̱Juan, ta̱yi̱i̱ kúu ra. Ta xíni̱ so̱ꞌo ra to̱ꞌon ña káꞌa̱n ta̱Juan ta ñii sándiꞌi ña ini ta̱Herodes, ta saá ni, kúsii̱ ini ra xíni̱ so̱ꞌo ra to̱ꞌon káꞌa̱n ta̱Juan.
MAR 6:21 Ta sondi̱ꞌi ñáHerodías na̱níꞌi ñá ndasaá koo kaꞌni ñá ta̱Juan. Ñii ki̱vi̱ ta̱Herodes ni̱xi̱no̱ ra kui̱ya̱ ta ka̱na viko̱ ra, ta saá ta̱xi ra kuxu na ndíso chiño xíꞌin ra, xíꞌin na ndíso chiño no̱o̱ natropa ra, xíꞌin naxi̱kua̱ꞌa̱ ñoo estado Galilea.
MAR 6:22 Ta ki̱xaa̱ ñása̱ꞌya ñáHerodías ka̱ta xáꞌá ñá no̱o̱ na, ta kúsii̱ ní ini ta̱Herodes xíꞌin na ndóo viko̱ yóꞌo xíni na ñá, ka̱ta xáꞌá ñá. Ta ta̱rey ni̱ka̱ꞌa̱n ra xíꞌin ñáloꞌo: ―Ndukú ún nda̱ ndá ñava̱ꞌa kóni ún no̱o̱ i̱, ta taxi i̱ ña ndaꞌa̱ ún.
MAR 6:23 Ta tuku ni̱ka̱ꞌa̱n ra xíꞌin ñá: ―Chínáꞌa i̱ Ndios taxi i̱ nda̱ yukía̱ ndúkú ún no̱o̱ i̱, a̱nda̱ taꞌví sava i̱ ñakuíká kómí i̱ ta taxi i̱ ña ndaꞌa̱ ún.
MAR 6:24 Ta ke̱e ñá ni̱xa̱ꞌa̱n ñá ni̱ka̱ꞌa̱n ñá xíꞌin siꞌí ñá: ―¿Ndá ñava̱ꞌa ndukú i̱ no̱o̱ ta̱rey? Ta nda̱kuii̱n siꞌí ñá: ―Ndukú ún no̱o̱ ra si̱ni̱ ta̱Juan ta̱ sa̱kuchu ni̱vi.
MAR 6:25 Ta kama ndi̱kó ñá no̱o̱ ta̱rey ta ni̱ka̱ꞌa̱n ñá xíꞌin ra: ―Kóni i̱ ña chinóo ún si̱ni̱ ta̱Juan ta̱ sa̱kuchu ni̱vi, no̱o̱ ko̱ꞌo̱ ña ndíka̱, ta taxi ún ña ndaꞌa̱ i̱.
MAR 6:26 Ta kúchuchú ní ini ta̱rey ña xi̱ni̱ so̱ꞌo ra ña ndu̱kú ñáloꞌo, ta saá ni, xa̱ꞌa̱ ña xi̱ni̱ so̱ꞌo ndiꞌi na ndóo viko̱ yukía̱ ni̱ka̱ꞌa̱n ra xíꞌin ñáloꞌo ña chi̱náꞌa ra Ndios, ni̱‑kuchiño nasama ra ña ni̱ka̱ꞌa̱n ra xíꞌin ñá.
MAR 6:27 Ña̱kán xa̱ndi̱ko̱n ti̱ꞌví ra ñii ta̱tropa kua̱ꞌa̱n ra veꞌe ka̱a kiꞌin ra si̱ni̱ ta̱Juan.
MAR 6:28 Ta ni̱xaa̱ ta̱yóꞌo, ta ka̱ndoso ra si̱ko̱n ta̱Juan, ta níꞌi ra si̱ni̱ ta̱Juan kánóo ña no̱o̱ ko̱ꞌo̱ ta̱xi ra ña ndaꞌa̱ ñáloꞌo, ta ñáloꞌo yóꞌo na̱taxi ñá ko̱ꞌo̱ yóꞌo ndaꞌa̱ siꞌí ñá.
MAR 6:29 Tá xi̱ni̱ so̱ꞌo naxíka xíꞌin ta̱Juan yukía̱ ndo̱ꞌo ra, ta ki̱xaa̱ na veꞌe ka̱a ta na̱kuiso na yi̱kí ko̱ñu ra, ta ni̱xa̱ꞌa̱n na sa̱ndúxu̱n na ña ñii kavua̱. Saá ndi̱ꞌi historia xa̱ꞌa̱ ña ni̱xiꞌi̱ ta̱Juan, ki̱sa ta̱Herodes.
MAR 6:30 Ta ndi̱kó u̱xu̱ o̱vi̱ naxíka xíꞌin ta̱Jesús na̱xaa̱ na no̱o̱ ra, ta nda̱to̱ꞌon na xíꞌin ra ndiꞌi ña ke̱ꞌé na, nda̱to̱ꞌon na ndiꞌi ña sa̱náꞌa na ni̱vi.
MAR 6:31 Ta kua̱ꞌa̱ ní ni̱vi yóo, na kua̱ꞌa̱n na kíxaa̱, ña̱kán o̱n ki̱ví kuxu na. Ta saá ni̱ka̱ꞌa̱n ta̱Jesús xíꞌin naxíka xíꞌin ra: ―Naꞌa ndó ko̱ꞌo̱n ndó xíꞌin i̱ no̱o̱ o̱n ko̱ó ni̱vi ña nakindée yó ñii káni̱ loꞌo.
MAR 6:32 Ta saá ke̱e na kua̱ꞌa̱n na xíꞌin tón barco no̱o̱ o̱n ko̱ó ni̱vi.
MAR 6:33 Ta kua̱ꞌa̱ ní ni̱vi xi̱ni na ke̱e ta̱Jesús xíꞌin naxíka xíꞌin ra kua̱ꞌa̱n na. Ta kua̱ꞌa̱ ní nayóꞌo ke̱e na ñoo, ta kua̱ꞌa̱n xáꞌá na a̱nda̱ xíno na, ta ni̱xaa̱ siꞌna na no̱o̱ nakutáꞌan na xíꞌin ta̱Jesús.
MAR 6:34 Tá no̱o ta̱Jesús tón barco, ta xi̱ni ra kua̱ꞌa̱ ní ni̱vi, ta kúndáꞌví ní ini ra xíni ra na, chi nda̱tán yóo ndikachi tí o̱n ko̱ó ta̱ ndáa, saá yóo ni̱vi yóꞌo. Ta saá ki̱xáꞌá ra sánáꞌa ra na kua̱ꞌa̱ ní ñava̱ꞌa.
MAR 6:35 Ta xa ni̱kuaa ní kúu ña, ta saá ni̱to̱nda̱a yatin u̱xu̱ o̱vi̱ naxíka xíꞌin ra, ta ni̱ka̱ꞌa̱n na xíꞌin ra: ―Tata, no̱o̱ ndóo yó vi̱chí ní, ta ni̱kuaa ní kúu ña vitin.
MAR 6:36 Va̱ꞌa tiꞌví ún ndiꞌi ni̱vi yóꞌo ná ko̱ꞌo̱n na rancho án ñoo válí ña yóo yatin ña ndukú na sata na ña kuxu na.
MAR 6:37 Ta nda̱kuii̱n ta̱Jesús, ni̱ka̱ꞌa̱n ra xíꞌin naxíka xíꞌin ra: ―Mi̱i ndó taxi kuxu na ―káchí ra. Ta ni̱ka̱ꞌa̱n na xíꞌin ra: ―¿Án ko̱ꞌo̱n ndi̱ xíꞌin o̱vi̱ ciento si̱ꞌún denario, ta sata ndi̱ si̱ta̱ va̱ꞌa ña kuxu na?
MAR 6:38 Ta ni̱nda̱ka̱ to̱ꞌon ta̱Jesús na: ―¿Ndasaá si̱ta̱ va̱ꞌa kómí ndó? Kua̱ꞌa̱n ndó koto ndó ―káchí ra. Ta xi̱ni na ndasaá kúu ña yóo, ta ni̱ka̱ꞌa̱n na xíꞌin ra: ―O̱ꞌo̱n si̱ta̱ va̱ꞌa ta o̱vi̱ tia̱ká yóo.
MAR 6:39 Ta ta̱Jesús xa̱ꞌnda chiño ra no̱o̱ naxíka xíꞌin ra ña nataꞌví na ñii tiꞌvi ñii tiꞌvi ni̱vi kundo̱o na no̱o̱ yita síi.
MAR 6:40 Ña̱kán xi̱kundo̱o na kua̱ꞌa̱ tiꞌvi ña ciento ni̱vi ta kua̱ꞌa̱ tiꞌvi ña o̱vi̱ si̱ko̱ u̱xu̱ ni̱vi.
MAR 6:41 Ta saá ki̱ꞌin ta̱Jesús o̱ꞌo̱n si̱ta̱ va̱ꞌa xíꞌin o̱vi̱ tia̱ká, ta xi̱to ndaa ra ñoyívi ni̱no, ta ni̱ka̱ꞌa̱n ra, káchí ra saá: ―Tata Yivá yó Ndios, táxaꞌvi ñaꞌá ún ta̱xi ún ñaxíxi. Ta ta̱ꞌví ra si̱ta̱ va̱ꞌa, ta ta̱xi ra ña ndaꞌa̱ naxíka xíꞌin ra, ta nayóꞌo na̱taxi na ña ndaꞌa̱ ndiꞌi ni̱vi na ndóo yóꞌo. Ta ta̱ꞌví ra o̱vi̱ tia̱ká ta na̱taxi na rí ndaꞌa̱ ndiꞌi ni̱vi.
MAR 6:42 Ta na̱ni ña xi̱xi ndiꞌi ni̱vi nda̱ ni̱xaa ini na,
MAR 6:43 ta naxíka xíꞌin ta̱Jesús na̱kiꞌin na u̱xu̱ o̱vi̱ chikiva si̱ta̱ va̱ꞌa xíꞌin tia̱ká ña ki̱ndo̱o ndoso, chi ni̱‑kundeé nani̱vi kuxu ndiꞌi na ña.
MAR 6:44 Ta ndiꞌi na xi̱xi yóꞌo xi̱kuu na ñii o̱ꞌo̱n mil ta̱a.
MAR 6:45 Ta saá ta̱Jesús xa̱ꞌnda chiño ra no̱o̱ naxíka xíꞌin ra ña ndaa na tón barco ta ko̱ꞌo̱n siꞌna na no̱o̱ ra nda̱ inka̱ xiiña no̱o̱ mi̱ni no̱o̱ yóo ñoo Betsaida, saá chi ni̱ndo̱o ra nda̱yi ra ndiꞌi ni̱vi.
MAR 6:46 Ta ndi̱ꞌi ni̱nda̱yi ra ni̱vi, ta nda̱a ra kua̱ꞌa̱n ra yuku̱ no̱o̱ ka̱ꞌa̱n ra xíꞌin Ndios.
MAR 6:47 Ta saá ni̱ke̱tá ño̱ꞌo ta ku̱naa, ta kánóo tón barco ma̱ꞌñó mi̱ni, ta yóo matóꞌón ra yuku̱ yóꞌo.
MAR 6:48 Ta xi̱ni ta̱Jesús naxíka xíꞌin ra ñii ndeé kísa chiño na xíꞌin tón barco ña ko̱ꞌo̱n nó, chi ndeé ní káni ta̱chi̱ ta sándikó ña nó. Ta xa yatin kóni ti̱vi kúu ña, ta ta̱Jesús xíka xáꞌá ra no̱o̱ takuií va̱xi ra no̱o̱ kánóo tón barco. Ta ki̱xáꞌá ra yáꞌa ra yatin no̱o̱ yóo tón barco.
MAR 6:49 Ta xi̱ni naxíka xíꞌin ra ndí xíka ra no̱o̱ mi̱ni, ta xa̱ni si̱ni̱ na ndí kuiti ñíꞌná kúu ña. Ta ni̱nda̱ꞌyi ní na,
MAR 6:50 chi ndiꞌi na xi̱ni na, ta ni̱yi̱ꞌví ní na. Ta saá kama ni̱ka̱ꞌa̱n ta̱Jesús xíꞌin na: ―O̱n kundiꞌi ini ndó, chi yi̱ꞌi̱ va kúu i̱. O̱n kuyi̱ꞌví ndó ―káchí ta̱Jesús xíꞌin na.
MAR 6:51 Ta nda̱a ra tón barco no̱o̱ ndóo na, ta ni̱ya̱a̱ ta̱chi̱. Ta na̱kaꞌnda ní ini na ndóo na,
MAR 6:52 chi nasóꞌó ní kúu na, ta o̱n vása kúnda̱a̱ ini na yu kúu ta̱Jesús, ta ni o̱n vása kúnda̱a̱ ini na mí va̱xi ndee̱ ra ña kéꞌé ra ña kúchiño ra taxi ra xíxi kua̱ꞌa̱ ní ni̱vi.
MAR 6:53 Ni̱yaꞌa na mi̱ni ta ni̱xaa̱ na inka̱ xiiña no̱o̱ yóo ñoo Genesaret no̱o̱ ka̱tón ndaa na tón barco.
MAR 6:54 Tá no̱o na tón barco, ta nani̱vi na yíta yóꞌo xa̱ndi̱ko̱n na̱koni na ta̱Jesús.
MAR 6:55 Ta nani̱vi yóꞌo xi̱no na kua̱ꞌa̱n na ndiꞌi saá ñoo yatin nda̱to̱ꞌon na xíꞌin ndiꞌi ni̱vi, ta ni̱vi na xi̱ni̱ so̱ꞌo ñayóꞌo, na̱kuiso na ni̱vi ndeé ndóꞌo ta kua̱ꞌa̱n na xíꞌin na no̱o̱ ta̱Jesús.
MAR 6:56 Ta nda̱ mí xiiña xáa̱ ta̱Jesús, án ñoo válí, án ñoo náꞌno, án rancho, ta nani̱vi chi̱ndoo na na ndeé ndóꞌo no̱o̱ yáꞌa ra. Ta xa̱ku ndáꞌví na no̱o̱ ra ña taxi ra to̱nda̱a ndaꞌa̱ na ra, vará loꞌo yuꞌu̱ tiko̱to̱ ra, ta ndiꞌi ni̱vi na ni̱to̱nda̱a ndaꞌa̱ ñaꞌá ndu̱va̱ꞌa na.
MAR 7:1 Ta sava nafariseo xíꞌin sava na sánáꞌa nda̱yí Ndios ke̱e na ñoo Jerusalén, ta ki̱xaa̱ na no̱o̱ ta̱Jesús.
MAR 7:2 Ta xi̱ni na ndí sava naxíka xíꞌin ta̱Jesús ni̱‑ndaꞌá na nda̱tán chi̱ndúꞌu̱ naxi̱i̱ síkuá na xi̱na̱ꞌá, ta xi̱xi na. Ta nafariseo xíꞌin na sánáꞌa nda̱yí Ndios ni̱ka̱ꞌa̱n na xa̱ꞌa̱ naxíka xíꞌin ta̱Jesús, káchí na saá: ―Na ndíso kua̱chi kúu nayóꞌo.
MAR 7:3 (Saá chi nafariseo xíꞌin inka̱ najudío siꞌna vivíi ndáꞌá na ta saá xíxi na, chi kísa ndivi na ña sa̱náꞌa naxi̱i̱ síkuá na xi̱na̱ꞌá.
MAR 7:4 Tá ki̱vi̱ xáꞌa̱n na sata na no̱yáꞌvi, ta ndíkó na veꞌe na, siꞌna nákata na ndiꞌi ña sa̱ta na, ta saá vivíi ndáꞌá na ta kuxu na. Ta kísa ndivi na kua̱ꞌa̱ ní inka̱ ña sa̱náꞌa naxi̱i̱ síkuá na xi̱na̱ꞌá, ña nákata na vaso, xíꞌin ki̱si, xíꞌin ndiꞌi ka̱a ña xíni̱ ñóꞌó na, ta saá nákata na no̱o̱ xi̱ndo̱o na xíxi na.)
MAR 7:5 Ta nafariseo xíꞌin na sánáꞌa nda̱yí Ndios ni̱nda̱ka̱ to̱ꞌon na ta̱Jesús: ―¿Nda̱chun o̱n vása kísa ndivi naxíka xíꞌin ún ña sa̱náꞌa naxi̱i̱ síkuá yó xi̱na̱ꞌá, ña siꞌna vivíi ndaꞌá na ta kuxu na?, chi na o̱n vása ndáꞌá, naya̱kua̱ kúu na no̱o̱ Ndios.
MAR 7:6 Ta ta̱Jesús nda̱kuii̱n ra: ―¡Na o̱vi̱ yuꞌu̱ kúu ndóꞌó! Ta ñanda̱a̱ kúu to̱ꞌon Ndios ña ni̱taa ta̱profeta Isaías xa̱ꞌa̱ ndó kui̱ya̱ xi̱na̱ꞌá, ka̱chí Ndios saá: Ni̱vi yóꞌo kísa to̱ꞌó na yi̱ꞌi̱ xíꞌin ndasaá kuiti to̱ꞌon kée yuꞌu̱ na, ta níma̱ na xíká ní yóo ña no̱o̱ i̱, chi o̱n vása ndinoꞌo ini na kísa to̱ꞌó na yi̱ꞌi̱.
MAR 7:7 Ta nda̱ ma̱ni̱ kísa to̱ꞌó na yi̱ꞌi̱, chi sánáꞌa na ni̱vi ña kúu nda̱yí mi̱i na, ta o̱n vása sánáꞌa na ni̱vi ña xáꞌnda chiño i̱ no̱o̱ na, ka̱chí Ndios, ni̱taa ta̱Isaías.
MAR 7:8 Xa sa̱ndakoo ndó nda̱yí ña xáꞌnda chiño Ndios, xa̱ꞌa̱ ña ndíko̱n ndó kísa ndivi ndó ña sánáꞌa ni̱vi ndasaá xíni̱ ñóꞌó nakata ndó ki̱si xíꞌin vaso. Ta kísa ndivi ndó kua̱ꞌa̱ ní inka̱ ña sánáꞌa na ña ñii kúu xíꞌin ñayóꞌo ―káchí ta̱Jesús xíꞌin na.
MAR 7:9 Ta tuku ni̱ka̱ꞌa̱n ra xíꞌin na: ―Xáa noo ndó nda̱yí ña xáꞌnda chiño Ndios, ta kuiti kísa ndivi ndó ña sa̱náꞌa naxi̱i̱ síkuá ndó xi̱na̱ꞌá.
MAR 7:10 Chi nda̱yí Ndios ña ni̱taa ta̱Moisés káchí ña saá: “Kasa to̱ꞌó ndó yivá ndó, ta kasa to̱ꞌó ndó siꞌí ndó”, ta “Xíni̱ ñóꞌó kivi̱ ndiꞌi ni̱vi na kándiva̱ꞌa xíꞌin yivá na án xíꞌin siꞌí na”, ka̱chí Ndios.
MAR 7:11 Ta ndóꞌó, sánáꞌa ndó káchí ndó yóo yichi̱ ka̱ꞌa̱n ñii ta̱a xíꞌin yivá ra ta xíꞌin siꞌí ra, kachí ra saá: “O̱n kúchiño i̱ chindeé i̱ ndóꞌó, saá chi xa ni̱ka̱ꞌa̱n i̱ taxi i̱ ndiꞌi ña kómí i̱ ndaꞌa̱ Ndios”, kachí ra.
MAR 7:12 Ta ñayóꞌo kúu ñava̱ꞌa no̱o̱ ndóꞌó, ña o̱n vása xíni̱ ñóꞌó ka̱ kasa to̱ꞌó ra yivá ra, ta o̱n vása xíni̱ ñóꞌó ka̱ kasa to̱ꞌó ra siꞌí ra.
MAR 7:13 Ta saá chíkaa̱ ni̱no̱ ndó to̱ꞌon Ndios xa̱ꞌa̱ ña ndíko̱n ndó yichi̱ mi̱i ndó, ta sánáꞌa ndó yichi̱ mi̱i ndó inka̱ ni̱vi. Ta kísa ndivi ndó kua̱ꞌa̱ ní ka̱ ña o̱n váꞌa ña ñii kúu xíꞌin ñayóꞌo ―káchí ta̱Jesús xíꞌin na.
MAR 7:14 Ta ta̱Jesús ka̱na ra ni̱vi va̱xi na no̱o̱ ra, ta ni̱ka̱ꞌa̱n ra saá xíꞌin na: ―Koni̱ so̱ꞌo ndiꞌi ndó, ta kunda̱a̱ ini ndó ña ka̱ꞌa̱n i̱ xíꞌin ndó.
MAR 7:15 Ña xíxi ni̱vi ta ña kíꞌvi yuꞌu̱ na, ta o̱n vása ndása ña nduu ni̱vi na ya̱kua̱ no̱o̱ Ndios. Ta to̱ꞌon ña o̱n váꞌa va̱xi yuꞌu̱ ni̱vi, ta ñayóꞌo ndása ña nduu ni̱vi na ya̱kua̱ no̱o̱ Ndios.
MAR 7:16 Ndiꞌi ndóꞌó ni̱vi na yóo so̱ꞌo, xíni̱ ñóꞌó chikaa̱ so̱ꞌo ndó ña káꞌa̱n i̱ xíꞌin ndó ―káchí ta̱Jesús xíꞌin na.
MAR 7:17 Tá sa̱ndakoo ra ni̱vi yóꞌo, ta ni̱ki̱ꞌvi ra veꞌe, ta naxíka xíꞌin ra ni̱nda̱ka̱ to̱ꞌon ñaꞌá na yukía̱ káchí cuento yóꞌo ña sa̱náꞌa ra.
MAR 7:18 Ta ni̱ka̱ꞌa̱n ra xíꞌin na: ―¿Án ñii ki̱ꞌva nda̱tán yóo inka̱ ni̱vi, saá yóo ndóꞌó? ¿Án ta̱ꞌán kunda̱a̱ ini ndó? Ndiꞌi ña xíxi ni̱vi ta kíꞌvi ña yuꞌu̱ na, ta o̱n vása ndása ña ña nduu na ni̱vi ya̱kua̱ no̱o̱ Ndios.
MAR 7:19 Ña xíxi ni̱vi o̱n vása xáa̱ ña níma̱ na, kuiti xáa̱ ña ti̱xin na, ta saá yáꞌa ña xíta̱ ña ―káchí ra. Xíꞌin to̱ꞌon yóꞌo ta̱Jesús káchí ra ndiꞌi ña xíxi ni̱vi ñandii kúu ña.
MAR 7:20 Ta ni̱ka̱ꞌa̱n ka̱ ra xíꞌin na: ―Ña o̱n váꞌa va̱xi níma̱ ni̱vi kúu ña ndása ña nduu ni̱vi na ya̱kua̱ no̱o̱ Ndios.
MAR 7:21 Chi ndiꞌi ña o̱n váꞌa xáni ini ni̱vi káku ña níma̱ na. Ta chíndaꞌá ña na keꞌé na ndiꞌi saá no̱o̱ ña o̱n váꞌa, ña kúu ña kíꞌvi ta̱a kua̱chi ñoyívi xíꞌin inka̱ ñaꞌa̱ ñá o̱n si̱ví kúu ñásíꞌí ra, án kíꞌvi ñaꞌa̱ kua̱chi ñoyívi xíꞌin inka̱ ta̱a ta̱ o̱n si̱ví kúu yii̱ ñá, xíꞌin ndiꞌi inka̱ no̱o̱ ñakini ña kéꞌé ni̱vi xíꞌin inka̱ ñaꞌa̱ án ta̱a, xíꞌin kua̱chi ña xáꞌni ni̱vi inka̱ ni̱vi,
MAR 7:22 xíꞌin ña kísa kuíꞌná na, ta xíꞌin ña kóni na kukomí na ndiꞌi ñakuíká, ta xíꞌin ña kéꞌé na ndiꞌi saá no̱o̱ ña o̱n váꞌa, ta xíꞌin ña sándáꞌví na ni̱vi, ta xíꞌin ña nda̱ loꞌo o̱n vása násita xíꞌin mi̱i na no̱o̱ ña kéꞌé na ña o̱n váꞌa, ta xíꞌin ña kísa kuíni̱ na, ta xíꞌin ña káꞌa̱n vatá na, ta xíꞌin ña kúsii̱ ini na kísa káꞌno xíꞌin mi̱i na, ta xíꞌin ña xáni ini na ndiꞌi no̱o̱ ña o̱n vása ndáya̱ꞌví.
MAR 7:23 Ndiꞌi ña o̱n váꞌa yóꞌo va̱xi ini ni̱vi ta ndása ña nduu na naya̱kua̱ no̱o̱ Ndios ―káchí ta̱Jesús.
MAR 7:24 Ta ke̱e ta̱Jesús xíꞌin naxíka xíꞌin ra, ta kua̱ꞌa̱n na ñii xiiña no̱o̱ yóo yatin ñoo Tiro xíꞌin Sidón. Ni̱ki̱ꞌvi ra ñii veꞌe, ta o̱n xi̱in ra ña koni̱ ni̱vi míchí yóo ra, ta ni̱‑kivi koo seꞌé ra no̱o̱ na.
MAR 7:25 Ta ñii ñaꞌa̱, yóo ñii ñáloꞌo sa̱ꞌya ñá, ta kómí ñáloꞌo yóꞌo níma̱ ndiva̱ꞌa. Tá ñaꞌa̱ yóꞌo xi̱ni̱ ñá míchí yóo ta̱Jesús, ta ki̱xaa̱ ñá ta xi̱kuxítí ñá no̱o̱ ra.
MAR 7:26 Ñii ñaꞌa̱ o̱n si̱ví ñájudía kúu ñá, naveꞌe ñá ke̱e na ñoo Grecia, ta ka̱ku ñá ñoo Siria Fenicia. Ta xa̱ku ndáꞌví ñá no̱o̱ ta̱Jesús tava ra níma̱ ndiva̱ꞌa sáxo̱ꞌvi̱ sa̱ꞌya ñá.
MAR 7:27 Ta ni̱ka̱ꞌa̱n ra xíꞌin ñá: ―Siꞌna xíni̱ ñóꞌó taxi ndi̱ ña kuxu sa̱ꞌya ndi̱ nda̱ xáa ini na, saá chi o̱n vása va̱ꞌa tava ni̱vi si̱ta̱ va̱ꞌa ña xíxi sa̱ꞌya na, ta sakana na ña no̱o̱ tí ina kuxu rí ña ―káchí ra.
MAR 7:28 Ta nda̱kuii̱n ñá: ―Ndixa, Tata. Ta saá ni, tí ina ñóꞌo ti̱xin mesa xíxi rí ña cha̱chi ña sáko̱yo naválí no̱o̱ ñoꞌo̱ ―káchí ñá.
MAR 7:29 Ta ta̱Jesús ni̱ka̱ꞌa̱n ra: ―Xa̱ꞌa̱ to̱ꞌon ñava̱ꞌa nda̱kuii̱n ún, vitin noꞌo̱ ún veꞌe ún, xa ke̱e níma̱ ndiva̱ꞌa ña sa̱xo̱ꞌvi̱ sa̱ꞌya ún.
MAR 7:30 Ta na̱xaa̱ ñá veꞌe ñá, ta kándúꞌu̱ sa̱ꞌya ñá no̱o̱ xi̱to, o̱n ko̱ó ka̱ níma̱ ndiva̱ꞌa kómí ñá.
MAR 7:31 Ta saá ke̱e ta̱Jesús ñii xiiña yóꞌo no̱o̱ yóo yatin ñoo Tiro ta ni̱yaꞌa yatin ra ñoo Sidón, ta kua̱ꞌa̱n ra ni̱yaꞌa ra ñii xiiña na̱ní ña Decápolis, ta ni̱xaa̱ ra yatin mi̱ni Galilea.
MAR 7:32 Ta ñii ta̱a ta̱sóꞌó ta ñíꞌí ra kua̱ꞌa̱n ra xíꞌin sava ni̱vi, ta ki̱xaa̱ na ta ndu̱kú na no̱o̱ ta̱Jesús ña chinóo ra ndaꞌa̱ ra ta̱yóꞌo xa̱ꞌa̱ ña sandaꞌa ñaꞌá ra.
MAR 7:33 Ta ta̱Jesús ta̱va síín ra ta̱sóꞌó yóꞌo, ta chi̱kaa̱ ra nduku ndaꞌa̱ ra ini so̱ꞌo ta̱yóꞌo. Ta chi̱kaa̱ ra tási̱i yuꞌu̱ ra no̱o̱ nduku ndaꞌa̱ ra ta chi̱so ra tási̱i yóꞌo no̱o̱ yáa̱ ta̱sóꞌó ta̱ñíꞌí.
MAR 7:34 Ta na̱koto ndaa ta̱Jesús ñoyívi ni̱no, ta siꞌna ñii kónó va̱ꞌa ta̱va ra ta̱chi̱ ra, ta ni̱ka̱ꞌa̱n ra to̱ꞌon yóꞌo: ―¡Efata! To̱ꞌon aramaico yóꞌo káchí ña: ¡Ná no̱na̱!
MAR 7:35 Ta ni̱ka̱ꞌa̱n ra saá, ta xa̱ndi̱ko̱n ni̱xo̱na̱ so̱ꞌo ta̱yóꞌo, ta ndu̱va̱ꞌa yáa̱ ra, ta kúchiño kixáꞌá va̱ꞌa káꞌa̱n ra.
MAR 7:36 Ta ta̱Jesús xa̱ꞌnda chiño ra no̱o̱ na xi̱ni ña ke̱ꞌé ra, ña o̱n ndato̱ꞌon na xíꞌin nda̱ ñii ni̱vi ndasaá nda̱ꞌa ta̱yóꞌo. Vará ni̱ka̱ꞌa̱n ka̱ ra xíꞌin na ndúkú ra ñayóꞌo no̱o̱ na, ta saá ni, ndu̱xa̱ nda̱to̱ꞌon na xíꞌin inka̱ ni̱vi ndasaá ndu̱va̱ꞌa ta̱sóꞌó.
MAR 7:37 Ta na̱kaꞌnda ní ini na ndóo na, káchí na saá: ―Ta̱yóꞌo kéꞌé ra ndiꞌi ñava̱ꞌa. Sándaꞌa ra nasóꞌó ta va̱ꞌa xíni̱ so̱ꞌo na, ta nañíꞌí va̱ꞌa káꞌa̱n na ―káchí na.
MAR 8:1 Ñii ki̱vi̱ na̱kutáꞌan kua̱ꞌa̱ ní ni̱vi xíꞌin ta̱Jesús. Ta o̱n ko̱ó ña kuxu na, ta ta̱Jesús ka̱na ra naxíka xíꞌin ra va̱xi na no̱o̱ ra, ta ni̱ka̱ꞌa̱n ra xíꞌin na, káchí ra saá:
MAR 8:2 ―Kúndáꞌví ní ini i̱ xíni i̱ ni̱vi, chi xa u̱ni̱ ki̱vi̱ ndóo na yóꞌo ta o̱n ko̱ó ña kuxu na.
MAR 8:3 Xíꞌi̱ ní na so̱ko, ta o̱n xi̱in i̱ tiꞌví i̱ na noꞌo̱ na ko̱to̱ kivi̱ ndu̱ú na yichi̱, chi sava na ki̱xi na xíká ní ―káchí ra.
MAR 8:4 Ta nda̱kuii̱n naxíka xíꞌin ra: ―¿Míkía̱ sata yó si̱ta̱ va̱ꞌa kuxu ndiꞌi nani̱vi, chi vi̱chí ní káa yóꞌo? ―káchí na.
MAR 8:5 Ta ni̱nda̱ka̱ to̱ꞌon ta̱Jesús naxíka xíꞌin ra: ―¿Ndasaá si̱ta̱ va̱ꞌa kómí ndó? ―Yóo u̱xa̱ si̱ta̱ va̱ꞌa ―káchí na.
MAR 8:6 Ta saá ni̱ka̱ꞌa̱n ra xíꞌin ni̱vi kundo̱o ndiꞌi na no̱o̱ ñoꞌo̱. Ta ki̱ꞌin ra u̱xa̱ si̱ta̱ va̱ꞌa yóꞌo, ta ni̱ka̱ꞌa̱n ra, káchí ra saá: ―Tata Yivá yó Ndios, táxaꞌvi ñaꞌá ún ta̱xi ún ñaxíxi. Ta ta̱ꞌví ra si̱ta̱ va̱ꞌa yóꞌo, ta ta̱xi ra ña ndaꞌa̱ naxíka xíꞌin ra, ta nayóꞌo na̱taxi na ña ndaꞌa̱ ni̱vi kuxu na.
MAR 8:7 Ta yóo sava tia̱ká válí, ta ni̱ka̱ꞌa̱n ra táxaꞌvi ñaꞌá Ndios, ta ta̱xi ra rí ndaꞌa̱ naxíka xíꞌin ra ña taxi na rí ndaꞌa̱ ni̱vi kuxu na.
MAR 8:8 Ta na̱ni xi̱xi ndiꞌi ni̱vi nda̱ ni̱xaa ini na. Ta naxíka xíꞌin ta̱Jesús na̱kiꞌin na u̱xa̱ chikiva si̱ta̱ va̱ꞌa xíꞌin tia̱ká ña ki̱ndo̱o ndoso.
MAR 8:9 Ta ndiꞌi na xi̱xi yóꞌo xi̱kuu na ko̱mi̱ mil ni̱vi. Ta ta̱Jesús ni̱ka̱ꞌa̱n ra ni̱nda̱yi ra ni̱vi yóꞌo, ta kua̱noꞌo̱ na.
MAR 8:10 Ta saá nda̱a ra tón barco xíꞌin naxíka xíꞌin ra, ta kua̱ꞌa̱n ra ñii xiiña na̱ní ña Dalmanuta.
MAR 8:11 Ta nafariseo ki̱xaa̱ na no̱o̱ ta̱Jesús. Ta káꞌa̱n na to̱ꞌon kuáchí xíꞌin ra ña kóni na koto ndoso na ra, káchí na saá: ―Keꞌé ún ñii milagro ña kunda̱a̱ ini ndi̱ tá ndixa Ndios ti̱ꞌví yóꞌó.
MAR 8:12 Ta ta̱Jesús ñii kónó va̱ꞌa ta̱va ra ta̱chi̱ ra, ta ni̱ka̱ꞌa̱n ra xíꞌin na: ―¿Nda̱chun ndúkú ndóꞌó ña keꞌé i̱ ñii milagro koto ndó?, chi xa ni̱keꞌé i̱ kua̱ꞌa̱ ní milagro. Ndixa káꞌa̱n i̱ xíꞌin ndó, o̱n keꞌé ka̱ i̱ inka̱ milagro no̱o̱ ndó.
MAR 8:13 Ta saá ta̱Jesús sa̱ndakoo ra na, ta tuku nda̱a ra tón barco, kua̱ꞌa̱n ra inka̱ xiiña no̱o̱ mi̱ni.
MAR 8:14 Ta ke̱e naxíka xíꞌin ta̱Jesús kua̱ꞌa̱n na xíꞌin tón barco yóꞌo, ta na̱ndoso na kuniꞌi na si̱ta̱ va̱ꞌa ko̱ꞌo̱n na, kuiti ñii la̱á si̱ta̱ va̱ꞌa nákaa̱ ndíso na kua̱ꞌa̱n na.
MAR 8:15 Ta ni̱ka̱ꞌa̱n ta̱Jesús xíꞌin na: ―Koto va̱ꞌa ndó, o̱n nakiꞌin ndó levadura nafariseo, xíꞌin levadura ta̱Herodes ―káchí ra.
MAR 8:16 Ta ni̱ka̱ꞌa̱n naxíka xíꞌin ra xíꞌin táꞌan na, káchí na saá: ―Káꞌa̱n ra saá xíꞌin yó chi o̱n ko̱ó si̱ta̱ va̱ꞌa níꞌi yó.
MAR 8:17 Ta ku̱nda̱a̱ ini ta̱Jesús yukía̱ ni̱ka̱ꞌa̱n xíꞌin táꞌan na, ta káchí ra saá xíꞌin na: ―¿Nda̱chun káꞌa̱n xíꞌin táꞌan ndó: “O̱n ko̱ó si̱ta̱ va̱ꞌa níꞌi yó”, káchí ndó? ¿Án o̱n vása xíni̱ ndó, ta kúnda̱a̱ ini ndó? ¿Nda̱chun toon ní ini ndó ta o̱n xi̱in ndó kandixa ndó?
MAR 8:18 Yóo nduchu̱ no̱o̱ ndó ta o̱n vása xíto ndó. Yóo so̱ꞌo ndó ta o̱n vása xíni̱ so̱ꞌo ndó. ¿Án o̱n vása nákáꞌán ndó ña xi̱ni ndó?
MAR 8:19 Tá ta̱ꞌví i̱ o̱ꞌo̱n si̱ta̱ va̱ꞌa ña xi̱xi o̱ꞌo̱n mil ni̱vi, ¿ndasaá chikiva sa̱kutú ndó si̱ta̱ va̱ꞌa ña ki̱ndo̱o ndoso na̱kiꞌin ndó? ―U̱xu̱ o̱vi̱ chikiva si̱ta̱ va̱ꞌa na̱kiꞌin ndi̱ ―káchí na, nda̱kuii̱n na.
MAR 8:20 ―Tá ta̱ꞌví i̱ u̱xa̱ si̱ta̱ va̱ꞌa xa̱ꞌa̱ na ko̱mi̱ mil ni̱vi, ¿ndasaá chikiva sa̱kutú ndó si̱ta̱ va̱ꞌa ña ki̱ndo̱o ndoso na̱kiꞌin ndó? ―káchí ra. Ta nda̱kuii̱n na: ―U̱xa̱ chikiva na̱kiꞌin ndi̱.
MAR 8:21 Ta ni̱ka̱ꞌa̱n ra xíꞌin na: ―Ta saá ni, ¿án nda̱ vitin o̱n ki̱ví kunda̱a̱ ini ndó?
MAR 8:22 Ta ki̱xaa̱ na ñoo Betsaida, ta ñii ta̱a ta̱kuáá nduchu̱ no̱o̱ kua̱ꞌa̱n ra xíꞌin ni̱vi, ta ki̱xaa̱ na no̱o̱ ta̱Jesús, ta xa̱ku ndáꞌví na no̱o̱ ra ña to̱nda̱a ndaꞌa̱ ra ta̱kuáá ña nakoto nduchu̱ no̱o̱ ra.
MAR 8:23 Ta ta̱Jesús ti̱in ra ndaꞌa̱ ta̱kuáá ta kua̱ꞌa̱n ra xíꞌin ra, ke̱e ra nda̱ no̱o̱ ñoo loꞌo yóꞌo. Tá chi̱nóo ta̱Jesús tási̱i yuꞌu̱ ra nduchu̱ no̱o̱ ta̱kuáá, ta chi̱nóo ra ndaꞌa̱ ra sa̱ta̱ ta̱yóꞌo, ta ni̱nda̱ka̱ to̱ꞌon ta̱Jesús ra: ―¿Án xa va̱ꞌa xíto ún vitin?
MAR 8:24 Ta nda̱níꞌi ra no̱o̱ ra xíto ra, ta ni̱ka̱ꞌa̱n ra xíꞌin ta̱Jesús: ―Xíto i̱ nata̱a, nda̱tán káa yito̱n saá káa na, ta xíka na ―káchí ra.
MAR 8:25 Ta tuku ni̱to̱nda̱a ndaꞌa̱ ta̱Jesús sa̱ta̱ nduchu̱ no̱o̱ ta̱yóꞌo. Ta ni̱xo̱na̱ nduchu̱ no̱o̱ ra, ta ndu̱va̱ꞌa ra, ta̱nda̱ va̱ꞌa xíto káxín ra ndiꞌi ña yóo.
MAR 8:26 Ta ta̱Jesús ti̱ꞌví ra ta̱yóꞌo kua̱noꞌo̱ ra veꞌe ra, ta káchí ra saá xíꞌin ra: ―O̱n ki̱ꞌvi ún ñoo loꞌo yóꞌo, ta o̱n ndato̱ꞌon ún xíꞌin ni̱vi ndasaá nda̱ꞌa ún.
MAR 8:27 Ta ke̱e ta̱Jesús kua̱ꞌa̱n ra xíꞌin naxíka xíꞌin ra ñii xiiña no̱o̱ yóo yatin ñoo Cesarea Filipo. Tá kua̱ꞌa̱n ra yichi̱, ni̱nda̱ka̱ to̱ꞌon ra naxíka xíꞌin ra: ―¿Yukía̱ káchí ni̱vi xa̱ꞌa̱ i̱ yu kúu i̱?
MAR 8:28 Ta nda̱kuii̱n na, káchí na saá: ―Sava ni̱vi káꞌa̱n yóꞌó kúu ún ta̱Juan ta̱ sa̱kuchu ni̱vi. Sava na káꞌa̱n yóꞌó kúu ún ta̱profeta Elías, ta inka̱ na káꞌa̱n yóꞌó kúu ún inka̱ ta̱profeta ta̱ xi̱taku̱ xi̱na̱ꞌá.
MAR 8:29 Ta ni̱nda̱ka̱ to̱ꞌon ra na: ―Ta mi̱i ndó, ¿yukía̱ káchí ndó yu kúu i̱? Ta nda̱kuii̱n ta̱Pedro, ni̱ka̱ꞌa̱n ra: ―Yóꞌó kúu Cristo, ta̱a ta̱ ti̱ꞌví Ndios saka̱ku ni̱vi ñoyívi yóꞌo.
MAR 8:30 Ta ta̱Jesús ni̱ka̱ꞌa̱n ra xíꞌin na: ―Ta o̱n ka̱ꞌa̱n ndó xíꞌin nda̱ ñii ni̱vi yu kúu i̱.
MAR 8:31 Ta saá ki̱xáꞌá ta̱Jesús ndáto̱ꞌon ra xíꞌin naxíka xíꞌin ra ki̱vi̱ va̱xi naxi̱kua̱ꞌa̱ no̱o̱ najudío, xíꞌin na sánáꞌa nda̱yí Ndios xíꞌin nanáꞌno no̱o̱ nasu̱tu̱ o̱n kuaꞌa na kandixa na ra ta saxo̱ꞌvi̱ ní na ra. Ta kaꞌni na ra, ta ki̱vi̱ u̱ni̱ nataku̱ ra, keꞌé Ndios.
MAR 8:32 Ta ni̱ka̱ꞌa̱n káxín ra xíꞌin na xa̱ꞌa̱ ña xo̱ꞌvi̱ ra. Ta ta̱Pedro ta̱va síín ra ta̱Jesús, ta ki̱xáꞌá ni̱na̱a ra xíꞌin ta̱Jesús xa̱ꞌa̱ ña ni̱ka̱ꞌa̱n ra.
MAR 8:33 Ta ndi̱kó koo ta̱Jesús xíto ra no̱o̱ naxíka xíꞌin ra, ta ni̱ka̱ꞌa̱n ra xíꞌin ta̱Pedro, káchí ra saá: ―¡Kutaꞌa ún no̱o̱ i̱, ñandiva̱ꞌa káꞌno! Ta yóꞌó ta̱Pedro o̱n vása xáni ini ún nda̱tán xáni ini Ndios. Ta kuiti xáni ini ún nda̱tán xáni ini ni̱vi ―káchí ta̱Jesús xíꞌin ta̱Pedro.
MAR 8:34 Ta saá ka̱na ta̱Jesús ndiꞌi ni̱vi va̱xi na no̱o̱ ra, ta ka̱na ra naxíka xíꞌin ra, ta ni̱ka̱ꞌa̱n ra xíꞌin na: ―Ndiꞌi ni̱vi na kóni kundiko̱n yi̱ꞌi̱ xíni̱ ñóꞌó sandakoo na ndiꞌi ña káchí ini mi̱i na, ta kuso̱kó na tón cruz mi̱i na ta kundiko̱n na sa̱ta̱ i̱.
MAR 8:35 Ndiꞌi ni̱vi na ndasaá kuiti ndúkú ña kutaku̱ va̱ꞌa na ñoyívi yóꞌo, ta o̱n xi̱in na xo̱ꞌvi̱ na xa̱ꞌa̱ i̱, ta nayóꞌo o̱n kuchiño na kutaku̱ na xíꞌin Ndios. Ta ni̱vi na o̱n vása ndíꞌi ini ndukú kutaku̱ va̱ꞌa na ñoyívi yóꞌo, xa̱ꞌa̱ ña kundiko̱n na yi̱ꞌi̱ ta ndato̱ꞌon na to̱ꞌon i̱ xíꞌin ni̱vi, nayóꞌo kúu ni̱vi na kutaku̱ xíꞌin i̱.
MAR 8:36 Tá kómí ni̱vi ndiꞌi ñakuíká ñoyívi yóꞌo, ta o̱n vása táku̱ ndinoꞌo na no̱o̱ Ndios, ta nda̱ ma̱ni̱ kúu ña.
MAR 8:37 Saá chi o̱n kuchiño na chaꞌvi na xíꞌin ndiꞌi ñakuíká kómí na xa̱ꞌa̱ ña kutaku̱ na xíꞌin Ndios.
MAR 8:38 Kua̱ꞌa̱ ní ni̱vi na táku̱ vitin kúu na o̱n váꞌa, na o̱n vása kándixa Ndios. Ta saá tá yóo ni̱vi na kúkaꞌan no̱o̱ xa̱ꞌa̱ yi̱ꞌi̱ xíꞌin xa̱ꞌa̱ to̱ꞌon i̱ no̱o̱ inka̱ ni̱vi, ta saá yi̱ꞌi̱, ta̱a ta̱ ki̱xi no̱o̱ Ndios, kukaꞌan no̱o̱ i̱ xa̱ꞌa̱ nayóꞌo no̱o̱ Ndios ki̱vi̱ ña ndikó i̱ ñoyívi yóꞌo xíꞌin ndiꞌi ndee̱ ña va̱ꞌa ña yéꞌe ña kómí Yivá i̱ Ndios, ta kixaa̱ naángel yi̱i̱ xíꞌin i̱ ―káchí ta̱Jesús xíꞌin na.
MAR 9:1 Ta ni̱ka̱ꞌa̱n ta̱Jesús xíꞌin na: ―Ndixa káꞌa̱n i̱ xíꞌin ndó, sava ndóꞌó na ndóo vitin, kutaku̱ ka̱ ndó ña kivi koni ndó ña xáꞌnda chiño Ndios xíꞌin ndee̱ káꞌno ra ―káchí ta̱Jesús xíꞌin na.
MAR 9:2 Ni̱yaꞌa i̱ño̱ ki̱vi̱ ta ta̱Jesús na̱ka̱xin ra u̱ni̱ ta̱xíka xíꞌin ra, ta̱Pedro, ta̱Jacobo xíꞌin ta̱Juan, ta kua̱ꞌa̱n na xíꞌin ra ñii yuku̱ síkón. Ta kán xi̱ni na na̱sama no̱o̱ ta̱Jesús.
MAR 9:3 Ta na̱taxa tiko̱to̱ ra, ndu̱u yaa ka̱chi̱ ña, ta nda̱ ñii ni̱vi ñoyívi yóꞌo o̱n kívi nakata na tiko̱to̱ ña yaa ní nda̱tán yóo tiko̱to̱ ra.
MAR 9:4 Ta saá ni̱ti̱vi ta̱Moisés xíꞌin ta̱Elías, ndáto̱ꞌon na xíꞌin ta̱Jesús.
MAR 9:5 Ta ni̱ka̱ꞌa̱n ta̱Pedro xíꞌin ta̱Jesús: ―Tata Maestro, va̱ꞌa ní ndóo yó yóꞌo. Va̱ꞌa ná kasa va̱ꞌa ndi̱ u̱ni̱ tia̱ꞌva, ñii ña koo mi̱i ún, ñii ña koo ta̱Moisés, ta inka̱ ña koo ta̱Elías ―káchí ta̱Pedro xíꞌin ra.
MAR 9:6 Ni̱ka̱ꞌa̱n ta̱Pedro saá chi o̱n vása kúnda̱a̱ ini ra yukía̱ ka̱ꞌa̱n ra, chi na yíꞌví ní kúu u̱ni̱ na saá.
MAR 9:7 Ta no̱o ñii vi̱ko̱ chée nda̱ no̱o̱ yíta nata̱a yóꞌo, ta ni̱saꞌvi na ti̱xin vi̱ko̱, ta ti̱xin vi̱ko̱ yóꞌo ki̱xi to̱ꞌon ña ni̱ka̱ꞌa̱n Ndios, káchí ra saá: ―Ta̱yóꞌo kúu Sa̱ꞌya i̱, ta̱ kíꞌvi ní ini i̱ xíni i̱. Ta koni̱ so̱ꞌo va̱ꞌa ndó to̱ꞌon ña ka̱ꞌa̱n ra ―káchí Ndios.
MAR 9:8 Ta na̱koto na, ta xa̱ndi̱ko̱n nda̱ ñii ni̱vi ni̱‑xini ka̱ na, nda̱ ñii la̱á kuiti ta̱Jesús ñíndichi no̱o̱ na.
MAR 9:9 Ta va̱xi noo na yuku̱ yóꞌo, ta ta̱Jesús xa̱ꞌnda chiño ra no̱o̱ na ña o̱n ndato̱ꞌon na xíꞌin nda̱ ñii ni̱vi xa̱ꞌa̱ ña sa̱kán xi̱ni na. Tá kixaa̱ ki̱vi̱ kivi̱ ra ta nataku̱ ra, saá kivi ndato̱ꞌon na xíꞌin ni̱vi.
MAR 9:10 Ta chi̱kaa̱ va̱ꞌa na ña xi̱ni na ini mi̱i na, ta o̱n vása ní‑ndato̱ꞌon na ñayóꞌo xíꞌin inka̱ ni̱vi. Ta ni̱nda̱ka̱ to̱ꞌon xíꞌin táꞌan na yukía̱ káchí ña “nataku̱ ra.”
MAR 9:11 Ta ni̱nda̱ka̱ to̱ꞌon na ta̱Jesús: ―¿Nda̱chun káꞌa̱n na sánáꞌa nda̱yí Ndios ndí siꞌna xíni̱ ñóꞌó kixi ta̱Elías, ta saá kixaa̱ ta̱a ta̱ tiꞌví Ndios saka̱ku ra ni̱vi ñoyívi yóꞌo? ―káchí na.
MAR 9:12 Ta nda̱kuii̱n ta̱Jesús: ―Ndixa ta̱Elías siꞌna xíni̱ ñóꞌó kixaa̱ ra, ta ndasa va̱ꞌa ra ndiꞌi ña̱ꞌa. Ta, ¿nda̱chun káchí to̱ꞌon Ndios ña ni̱taa na xi̱na̱ꞌá, ta̱a ta̱ kixi no̱o̱ Ndios xíni̱ ñóꞌó xo̱ꞌvi̱ ní ra ta nani̱vi kuchiton na ra?
MAR 9:13 Ta yi̱ꞌi̱ káꞌa̱n i̱ xíꞌin ndó, xa ki̱xi ta̱Elías, ta ke̱ꞌé na xíꞌin ra ndiꞌi ña o̱n váꞌa káchí ini mi̱i na, nda̱tán káchí to̱ꞌon Ndios ña ni̱taa na xa̱ꞌa̱ ra kui̱ya̱ xi̱na̱ꞌá ―káchí ta̱Jesús xíꞌin na.
MAR 9:14 Ta ki̱xaa̱ ta̱Jesús xíꞌin u̱ni̱ ta̱xíka xíꞌin ra no̱o̱ ndóo inka̱ naxíka xíꞌin ra, ta xi̱ni ra na̱kutáꞌan kua̱ꞌa̱ ní ni̱vi no̱o̱ na, ta na sánáꞌa nda̱yí Ndios náa na xíꞌin naxíka xíꞌin ta̱Jesús.
MAR 9:15 Ta ni̱vi xi̱ni na ta̱Jesús, na̱kaꞌnda ini na, ta xíno na ni̱xaa̱ na no̱o̱ ra chindeé ñaꞌá na.
MAR 9:16 Ta ta̱Jesús ni̱nda̱ka̱ to̱ꞌon ra ni̱vi yóꞌo: ―¿Yukía̱ náa ndó xa̱ꞌa̱ xíꞌin na?
MAR 9:17 Ta ñii ta̱táꞌan nani̱vi yóꞌo nda̱kuii̱n ra: ―Tata maestro, ki̱xaa̱ i̱ xíꞌin ta̱loꞌo sa̱ꞌya i̱ no̱o̱ ún, chi níma̱ ndiva̱ꞌa tíin ní ña ra ta o̱n ki̱ví ka̱ꞌa̱n ra.
MAR 9:18 Tá tíin ña ra sákana ña ra no̱o̱ ñoꞌo̱, kée chikiño yuꞌu̱ ra, a̱nda̱ nákaxi no̱ꞌo ra, ta ndaꞌa̱ ra xíꞌin xa̱ꞌa̱ ra ñii kútoon ña ta kísin ña. Xa ni̱ndukú i̱ no̱o̱ naxíka xíꞌin ún ña tava na níma̱ ndiva̱ꞌa yóꞌo, ta o̱n vása ní‑kuchiño na ―káchí ra.
MAR 9:19 Ta nda̱kuii̱n ta̱Jesús, ni̱ka̱ꞌa̱n ra xíꞌin na: ―¡Ni̱vi na o̱n xi̱in kandixa Ndios kúu ndóꞌó! ¿Ndasaá ka̱ ki̱vi̱ xíni̱ ñóꞌó kutaku̱ i̱ xíꞌin ndó? ¿Nda̱ ama kundeé ini i̱ xíꞌin ndó? Ta vitin, va̱ꞌa taxi ndó ná kixi ta̱loꞌo yóꞌo no̱o̱ i̱ ―káchí ta̱Jesús.
MAR 9:20 Ta ki̱xaa̱ ta̱loꞌo no̱o̱ ta̱Jesús. Tá níma̱ ndiva̱ꞌa xi̱ni ña ta̱Jesús, ta xa̱ndi̱ko̱n ti̱in ña ta̱loꞌo, ta kini ní sa̱kisin ña ra, ta na̱kava ra no̱o̱ ñoꞌo̱ ta ki̱xáꞌá ra kée ndaꞌa̱ ra, kée xa̱ꞌa̱ ra. Ta kée chikiño yuꞌu̱ ra.
MAR 9:21 Ta ta̱Jesús ni̱nda̱ka̱ to̱ꞌon ra yivá ta̱loꞌo: ―¿Ama ki̱xáꞌá ra ndóꞌo ra kue̱ꞌe̱ yóꞌo? Ta ni̱ka̱ꞌa̱n yivá ta̱loꞌo: ―Ki̱xáꞌá ña xíꞌin ra nda̱ loꞌo ra.
MAR 9:22 Kua̱ꞌa̱ ní yichi̱ sákana ña ra no̱o̱ xíxi̱ ñoꞌo̱, ta kua̱ꞌa̱ ní yichi̱ sákana ña ra ini takuií, chi kóni ña kaꞌni ña ra. Tá kúchiño ún, ta chindeé ún ndi̱ꞌi̱. Kundáꞌví ini ún koni ún ndi̱ꞌi̱, ta sandaꞌa ún ra ―káchí yivá ta̱loꞌo.
MAR 9:23 Ta ni̱ka̱ꞌa̱n ta̱Jesús: ―¿Nda̱chun káꞌa̱n ún, án kúchiño i̱? Ta mi̱i ún, ¿án kúchiño ún kandixa ún Ndios? Chi xíꞌin ni̱vi na kándixa, ta Ndios kúchiño ra kasa ndivi ra ndiꞌi saá no̱o̱ ñava̱ꞌa xíꞌin na.
MAR 9:24 Ta xa̱ndi̱ko̱n yivá ta̱loꞌo ni̱ka̱ꞌa̱n ra: ―Kándixa i̱ Ndios. Chindeé ún yi̱ꞌi̱ ná kandixa ka̱ i̱.
MAR 9:25 Ta xi̱ni ta̱Jesús kua̱ꞌa̱ ní ka̱ ni̱vi xíno na kixaa̱ na no̱o̱ ra, ta ni̱ka̱ꞌa̱n ra xíꞌin níma̱ ndiva̱ꞌa, káchí ra saá: ―Níma̱ sóꞌó, níma̱ ñíꞌí, yi̱ꞌi̱ xáꞌnda chiño i̱ no̱o̱ ún, kee ún ta̱loꞌo ta o̱n tiin ka̱ ún ra ―káchí ra.
MAR 9:26 Ta ni̱nda̱ꞌyi níma̱ ndiva̱ꞌa, ta tuku sa̱kisin ña ra ta sa̱kana ña ta̱loꞌo no̱o̱ ñoꞌo̱, ta saá ke̱e ña ra. Nda̱tán káa ta̱ ni̱xiꞌi̱, saá káa ta̱loꞌo kándúꞌu̱ ra, ta kua̱ꞌa̱ ní ni̱vi ni̱ka̱ꞌa̱n na: ―Ni̱xiꞌi̱ ra ―káchí na.
MAR 9:27 Ta ta̱Jesús ti̱in ra ndaꞌa̱ ta̱loꞌo ta nda̱níꞌi ñaꞌá ra, ta na̱kundichi ta̱loꞌo.
MAR 9:28 Tá ni̱ki̱ꞌvi ta̱Jesús veꞌe, ta naxíka xíꞌin ra ni̱nda̱ka̱ to̱ꞌon seꞌé na ra: ―¿Nda̱chun o̱n vása ní‑kuchiño ndi̱ tava ndi̱ níma̱ ndiva̱ꞌa yóꞌo?
MAR 9:29 Ta nda̱kuii̱n ta̱Jesús, ni̱ka̱ꞌa̱n ra xíꞌin na: ―Saá chi ñaníma̱ ndiva̱ꞌa táꞌan ña xi̱komí ta̱loꞌo yóꞌo, xíni̱ ñóꞌó koo soꞌon ndó ta ka̱ꞌa̱n ní ndó xíꞌin Ndios, saá kuchiño tava ndó ña ―káchí ta̱Jesús.
MAR 9:30 Ta ta̱Jesús xíꞌin naxíka xíꞌin ra ke̱e na ñoo yóꞌo ta ni̱yaꞌa na ñii xiiña estado Galilea. Ta ta̱Jesús ni̱‑xiin ra ña kunda̱a̱ ini ni̱vi míchí kua̱ꞌa̱n ra,
MAR 9:31 saá chi xíni̱ ñóꞌó sanáꞌa ra naxíka xíꞌin ra, ta ki̱xáꞌá ra káꞌa̱n ra xíꞌin naxíka xíꞌin ra, káchí ra saá: ―Ñii ki̱vi̱ ña va̱xi ñii ta̱a nataxi ra yi̱ꞌi̱, ta̱ kúu ta̱a ta̱ ki̱xi no̱o̱ Ndios, ndaꞌa̱ ni̱vi. Ta nayóꞌo kaꞌni na yi̱ꞌi̱, ta to̱nda̱a ki̱vi̱ u̱ni̱ nataku̱ i̱, keꞌé Ndios ―káchí ta̱Jesús xíꞌin na.
MAR 9:32 Ta naxíka xíꞌin ra o̱n vása ní‑kunda̱a̱ ini na yukía̱ káchí to̱ꞌon ña ni̱ka̱ꞌa̱n ra xíꞌin na, ta yíꞌví na nda̱ka̱ to̱ꞌon na ra yukía̱ kóni kachí ña káꞌa̱n ra.
MAR 9:33 Ta ki̱xaa̱ ta̱Jesús xíꞌin naxíka xíꞌin ra ñoo Capernaum. Ta yóo ta̱Jesús veꞌe, ta ni̱nda̱ka̱ to̱ꞌon ra na: ―¿Yukía̱ náa ndó xa̱ꞌa̱ va̱xi yó yichi̱?
MAR 9:34 Ta nayóꞌo tási̱ín ndóo na, o̱n vása ndákuii̱n na, chi yichi̱ ni̱na̱a na xíꞌin táꞌan na xa̱ꞌa̱ yu kúu ta̱ káꞌno ka̱ no̱o̱ ndiꞌi na.
MAR 9:35 Ta xi̱koo ta̱Jesús no̱o̱ táyi̱, ta ka̱na ra u̱xu̱ o̱vi̱ naxíka xíꞌin ra va̱xi na no̱o̱ ra, ta ni̱ka̱ꞌa̱n ra xíꞌin na: ―Tá ñii ta̱a kóni ra kuu ra ta̱káꞌno, xíni̱ ñóꞌó nduu ra ta̱ kísa ni̱no̱ xíꞌin mi̱i, ta kuu ra ta̱ kísa chiño no̱o̱ inka̱ ni̱vi.
MAR 9:36 Ta ka̱na ra ñii ta̱loꞌo, ta ni̱ka̱ꞌa̱n ra xíꞌin ra nakundichi ra ma̱ꞌñó no̱o̱ naxíka xíꞌin ra. Ta nda̱níꞌi ra ta̱loꞌo yóꞌo ta xi̱nomi ndaa ñaꞌá ra, ta ni̱ka̱ꞌa̱n ra xíꞌin na:
MAR 9:37 ―Ndiꞌi ni̱vi xa̱ꞌa̱ ña kándixa na yi̱ꞌi̱, ta nákiꞌin va̱ꞌa na naválí, kóni kachí ña saá: ndí yi̱ꞌi̱ nákiꞌin va̱ꞌa na. Ta ndiꞌi ni̱vi na nákiꞌin va̱ꞌa yi̱ꞌi̱, kóni kachí ña saá: ndí nákiꞌin va̱ꞌa na Ndios, ta̱ ti̱ꞌví yi̱ꞌi̱ ki̱xaa̱ i̱.
MAR 9:38 Ta ni̱ka̱ꞌa̱n ta̱Juan xíꞌin ta̱Jesús: ―Tata Maestro, xi̱ni ndi̱ ñii ta̱a táva ra níma̱ ndiva̱ꞌa. Xáꞌnda chiño ra no̱o̱ níma̱ ndiva̱ꞌa xíꞌin nda̱yí ún, káchí ra. Ta ni̱ka̱ꞌa̱n ndi̱ xíꞌin ra sandakoo ra ña kéꞌé ra saá, chi o̱n si̱ví ta̱ ndíko̱n sa̱ta̱ ún xíꞌin ndi̱ kúu ra.
MAR 9:39 Ta ta̱Jesús ni̱ka̱ꞌa̱n ra xíꞌin na: ―O̱n kasi ndó no̱o̱ ra, chi yóo yuꞌú ta̱kán xíꞌin mi̱i yó. Nda̱ ñii ni̱vi na kéꞌé milagro xíꞌin inka̱ ni̱vi ta xáꞌnda chiño na xíꞌin nda̱yí i̱, o̱n ki̱ví kama ní ka̱ꞌa̱n na ña o̱n váꞌa xa̱ꞌa̱ i̱,
MAR 9:40 chi ni̱vi na o̱n vása sáa̱ ini xíni mi̱i yó, nayóꞌo kúu na yóo yuꞌú xíꞌin mi̱i yó.
MAR 9:41 Ndixa káꞌa̱n i̱ xíꞌin ndó, ndiꞌi ni̱vi na táxi loꞌo takuií koꞌo ñii ndóꞌó, chi ndíko̱n ndó yi̱ꞌi̱ ta̱ kúu Cristo, nayóꞌo nakiꞌin na ñava̱ꞌa ndaꞌa̱ Ndios ki̱vi̱ ña va̱xi ―káchí ta̱Jesús xíꞌin na.
MAR 9:42 Ta tuku ni̱ka̱ꞌa̱n ta̱Jesús saá xíꞌin na: ―Tá yóo nakuálí na ndíko̱n yi̱ꞌi̱, ta ni̱vi na chíndaꞌá nakuálí yóꞌo ki̱ꞌvi na kua̱chi, ¡ndáꞌví ní ni̱vi yóꞌo! Va̱ꞌa ka̱ siꞌna inka̱ ni̱vi ná katón na ñii yu̱u̱ káꞌno si̱ko̱n nayóꞌo, ta sakana ñaꞌá na no̱o̱ kónó va̱ꞌa ini takuií, ña o̱n chindaꞌá na nakuálí ki̱ꞌvi na kua̱chi.
MAR 9:43 Tá ñii ndaꞌa̱ ndó kúu ña chíndaꞌá ndóꞌó kua̱n ki̱ꞌvi ndó kua̱chi, ta saá va̱ꞌa ka̱ kandoso ndó ña. Chi va̱ꞌa ka̱ kutaku̱ ndó xíꞌin ñii la̱á ndaꞌa̱ ndó, no̱o̱ ña ko̱ꞌo̱n ndó xíꞌin o̱vi̱ ndaꞌa̱ ndó nda̱ya no̱o̱ xíxi̱ ñoꞌo̱ ndiꞌi saá ki̱vi̱,
MAR 9:44 no̱o̱ o̱n vása xíꞌi̱ títikusú, ta ni o̱n vása ndáꞌva̱ ñoꞌo̱ ña xíxi̱.
MAR 9:45 Tá ñii xa̱ꞌa̱ ndó kúu ña chíndaꞌá ndóꞌó kua̱n ki̱ꞌvi ndó kua̱chi, ta saá va̱ꞌa ka̱ kandoso ndó ña. Chi va̱ꞌa ka̱ kutaku̱ ndó xíꞌin ñii la̱á xa̱ꞌa̱ ndó, no̱o̱ ña ko̱ꞌo̱n ndó xíꞌin o̱vi̱ xa̱ꞌa̱ ndó nda̱ya no̱o̱ xíxi̱ ñoꞌo̱ ndiꞌi saá ki̱vi̱,
MAR 9:46 no̱o̱ o̱n vása xíꞌi̱ títikusú, ta ni o̱n vása ndáꞌva̱ ñoꞌo̱ ña xíxi̱.
MAR 9:47 Tá ñii nduchu̱ no̱o̱ ndó kúu ña chíndaꞌá ndóꞌó kua̱n ki̱ꞌvi ndó kua̱chi, ta va̱ꞌa ka̱ tava ndó ña. Chi va̱ꞌa ka̱ kutaku̱ ndó xíꞌin ñii la̱á nduchu̱ no̱o̱ ndó, no̱o̱ ña ko̱ꞌo̱n ndó xíꞌin o̱vi̱ nduchu̱ no̱o̱ ndó nda̱ya,
MAR 9:48 no̱o̱ o̱n vása xíꞌi̱ títikusú, ta ni o̱n vása ndáꞌva̱ ñoꞌo̱ ña xíxi̱.
MAR 9:49 ’Ta saá ndiꞌi na kóni ko̱ꞌo̱n yichi̱ Ndios xíni̱ ñóꞌó koo tiꞌva na ña xo̱ꞌvi̱ loꞌo na vitin ña nduu na nandii no̱o̱ Ndios.
MAR 9:50 Ña va̱ꞌa kúu ñi̱i̱ yo̱ꞌva̱. Tá yóo ñi̱i̱ ña o̱n vása yo̱ꞌva̱, ta o̱n kúchiño ka̱ nduva̱ꞌa ña. Ndixa xíni̱ ñóꞌó kuu ndó ni̱vi na va̱ꞌa nda̱tán yóo ñi̱i̱ yo̱ꞌva̱, ta xíni̱ ñóꞌó keꞌé ndó ñava̱ꞌa xíꞌin ni̱vi, ta vivíi kutaku̱ ndó xíꞌin ndiꞌi na ―káchí ta̱Jesús xíꞌin na.
MAR 10:1 Ta ta̱Jesús ke̱e ra ñoo Capernaum ta kua̱ꞌa̱n ra estado Judea ta ni̱xaa̱ ra inka̱ táꞌví yuꞌu̱ yu̱ta Jordán. Tuku na̱kutáꞌan kua̱ꞌa̱ ní ni̱vi no̱o̱ ra, ta nda̱tán yóo chiño kéꞌé ra ndiꞌi saá ki̱vi̱, tuku sánáꞌa ra ni̱vi.
MAR 10:2 Ta sava nafariseo ki̱xaa̱ na no̱o̱ ra ña koto ndoso ñaꞌá na, ta ni̱ka̱ꞌa̱n na xíꞌin ra: ―¿Án yóo yichi̱ ñii ta̱a sandakoo va̱ꞌa ra ñásíꞌí ra?
MAR 10:3 Ta nda̱kuii̱n ta̱Jesús, káchí ra saá: ―¿Yukía̱ káꞌa̱n nda̱yí Ndios ña ni̱taa ta̱Moisés xi̱na̱ꞌá?
MAR 10:4 Ta ni̱ka̱ꞌa̱n na: ―Ta̱Moisés ta̱xi ra nda̱yí ndaꞌa̱ ta̱a ña kasa va̱ꞌa ra tutu xa̱ꞌa̱ ña sandakoo va̱ꞌa ra ñásíꞌí ra, ta ka̱ꞌa̱n ra xíꞌin ñá nda̱yi ra ñá ko̱ꞌo̱n ñá.
MAR 10:5 Ta nda̱kuii̱n ta̱Jesús: ―Ta̱Moisés ni̱taa ra nda̱yí yóꞌo chi ndóꞌó najudío ni̱‑xiin ndó chikaa̱ ndó to̱ꞌon Ndios ini ndó.
MAR 10:6 Ta xi̱na̱ꞌá ki̱vi̱ ki̱xáꞌá kísa va̱ꞌa Ndios ñoyívi yóꞌo, ki̱sa va̱ꞌa ra ñii ta̱a xíꞌin ñii ñaꞌa̱.
MAR 10:7 Xa̱ꞌa̱ ñayóꞌo ñii ta̱a sandakoo ra yivá ra ta sandakoo ra siꞌí ra ña tonda̱ꞌa̱ ra xíꞌin ñásíꞌí ra,
MAR 10:8 ta na o̱vi̱ yóꞌo nduu na ñii ni̱vi. Ta saá, o̱n si̱ví ka̱ o̱vi̱ ni̱vi kúu na, saá chi ñii ni̱vi kúu na no̱o̱ Ndios.
MAR 10:9 Ta ni̱vi na sa̱nakutáꞌan Ndios, nda̱ ñii inka̱ ni̱vi o̱n váꞌa sataꞌví táꞌan na nayóꞌo ―káchí ta̱Jesús xíꞌin na.
MAR 10:10 Ta ni̱ki̱ꞌvi na veꞌe, ta naxíka xíꞌin ta̱Jesús tuku ni̱nda̱ka̱ to̱ꞌon ñaꞌá na xa̱ꞌa̱ to̱ꞌon yóꞌo.
MAR 10:11 Ta nda̱kuii̱n ta̱Jesús: ―Tá ñii ta̱a sandakoo va̱ꞌa ra ñásíꞌí ra, ta tonda̱ꞌa̱ tuku ra, ta̱yóꞌo ki̱ꞌvi ra kua̱chi xíꞌin ñásíꞌí ra ñáo̱vi̱.
MAR 10:12 Tá ñii ñaꞌa̱ sandakoo va̱ꞌa ñá yii̱ ñá, ta tonda̱ꞌa̱ tuku ñá, ñáyóꞌo ki̱ꞌvi ñá kua̱chi xíꞌin yii̱ ñá ta̱o̱vi̱ ―káchí ta̱Jesús.
MAR 10:13 Ta ki̱xaa̱ ni̱vi xíꞌin naválí no̱o̱ yóo ta̱Jesús ña chinóo ra ndaꞌa̱ ra si̱ni̱ na, ta ndukú ra ñava̱ꞌa no̱o̱ Ndios xa̱ꞌa̱ na, ta naxíka xíꞌin ra ni̱ka̱ꞌa̱n na xíꞌin ni̱vi yóꞌo: ―O̱n kixi ndó xíꞌin naválí yóꞌo ―káchí na.
MAR 10:14 Tá xi̱ni̱ so̱ꞌo ta̱Jesús ña ni̱ka̱ꞌa̱n naxíka xíꞌin ra, ta ni̱saa̱ ra xa̱ꞌa̱ ñayóꞌo. Ta ni̱ka̱ꞌa̱n ra xíꞌin naxíka xíꞌin ra: ―Taxi ndó naválí ná kixi na no̱o̱ i̱, nda̱ loꞌo o̱n kasi ndó na ña kixi na, chi ni̱vi na ndíko̱n yichi̱ no̱o̱ xáꞌnda chiño Ndios, nda̱tán yóo naválí yóꞌo, saá yóo na.
MAR 10:15 Ndixa káꞌa̱n i̱ xíꞌin ndó, tá o̱n xi̱in ndó kasa ni̱no̱ xíꞌin mi̱i ndó no̱o̱ Ndios, nda̱tán ni̱no̱ yóo ini naválí yóꞌo, ta o̱n kívi ki̱ꞌvi ndó yichi̱ no̱o̱ xáꞌnda chiño Ndios.
MAR 10:16 Ta nda̱níꞌi ra ta xi̱nomi ndaa ra ñii ñii naválí yóꞌo, ta chi̱nóo ra ndaꞌa̱ ra si̱ni̱ na ta ndu̱kú ra ñava̱ꞌa no̱o̱ Ndios xa̱ꞌa̱ na.
MAR 10:17 Tá na̱kiꞌin ta̱Jesús kua̱ꞌa̱n ra, ta ñii ta̱a xíno ra ki̱xaa̱ ra no̱o̱ ta̱Jesús, ta xi̱kuxítí ra no̱o̱ ra, ta ni̱nda̱ka̱ to̱ꞌon ñaꞌá ra: ―Tata maestro, ta̱a va̱ꞌa ini kúu ún, ¿ndá chiño va̱ꞌa xíni̱ ñóꞌó keꞌé i̱, ta taxi Ndios ña kutaku̱ i̱ xíꞌin ra ndiꞌi saá ki̱vi̱ ña va̱xi?
MAR 10:18 Ta nda̱kuii̱n ta̱Jesús: ―¿Nda̱chun káꞌa̱n ún yi̱ꞌi̱ kúu ta̱a ta̱ va̱ꞌa ini? Saá chi o̱n ko̱ó nda̱ ñii ni̱vi va̱ꞌa ini, ñii la̱á Ndios kuiti kúu ta̱ va̱ꞌa ndinoꞌo ini.
MAR 10:19 Xíni̱ ún nda̱yí ña xa̱ꞌnda chiño Ndios kasa ndivi ni̱vi. Ka̱chí Ndios xíꞌin ni̱vi saá: “O̱n ki̱ꞌvi ndó kua̱chi ñoyívi xíꞌin inka̱ ñaꞌa̱ ñá o̱n si̱ví kúu ñásíꞌí ndó, ta o̱n ki̱ꞌvi ndó kua̱chi ñoyívi xíꞌin ta̱a ta̱ o̱n si̱ví kúu yii̱ ndó, o̱n kaꞌni ndó ni̱vi, o̱n kasa kuíꞌná ndó ña kómí ni̱vi, o̱n ka̱ꞌa̱n ndó ñavatá xa̱ꞌa̱ inka̱ ni̱vi, o̱n sandáꞌví ndó ni̱vi ña kindaa ndó ña kómí na, ta kasa to̱ꞌó ndó yivá ndó, ta kasa to̱ꞌó ndó siꞌí ndó”, saá káchí nda̱yí Ndios ―káchí ta̱Jesús xíꞌin ra.
MAR 10:20 Ta ni̱ka̱ꞌa̱n ta̱yóꞌo: ―Yi̱ꞌi̱ nda̱ loꞌo i̱ kísa ndivi i̱ ndiꞌi saá nda̱yí yóꞌo ―káchí ra.
MAR 10:21 Ndi̱ꞌi xi̱ni̱ so̱ꞌo ta̱Jesús ta xi̱to káxín ra no̱o̱ ta̱yóꞌo xa̱ꞌa̱ ña nda̱to̱ꞌon ra, ta ni̱kiꞌvi ini ta̱Jesús xíni ñaꞌá ra. ―Kúma̱ni̱ inka̱ chiño kasa ndivi ún. Kua̱ꞌa̱n ún si̱kó ún ndiꞌi ñakuíká kómí ún, ta saníꞌi ún si̱ꞌún ndaꞌa̱ nandáꞌví. Ta saá kukomí ún ñakuíká ndinoꞌo xíꞌin Ndios ñoyívi ni̱no. Tá ndi̱ꞌi ke̱ꞌé ún ñava̱ꞌa yóꞌo, ta kixi ún kundiko̱n ún yi̱ꞌi̱, ta koo tiꞌva ún xo̱ꞌvi̱ ún xa̱ꞌa̱ i̱ ―káchí ta̱Jesús xíꞌin ra.
MAR 10:22 Ta xi̱ni̱ so̱ꞌo ta̱yóꞌo ña ni̱ka̱ꞌa̱n ta̱Jesús, ta kúchuchú ní ini ra. Ta ke̱e ra kua̱ꞌa̱n ra, saá chi kua̱ꞌa̱ ní ñakuíká kómí ra.
MAR 10:23 Ta ta̱Jesús xíto ra no̱o̱ ndiꞌi naxíka xíꞌin ra, ta ni̱ka̱ꞌa̱n ra xíꞌin na: ―¡Nda̱chun yo̱ꞌvi̱ ní ki̱ꞌvi nakuíká yichi̱ no̱o̱ xáꞌnda chiño Ndios!
MAR 10:24 Naxíka xíꞌin ra na̱kaꞌnda ini na xi̱ni̱ so̱ꞌo na to̱ꞌon yóꞌo. Ta tuku ni̱ka̱ꞌa̱n ta̱Jesús: ―¡Nda̱chun yo̱ꞌvi̱ ní ki̱ꞌvi ni̱vi yichi̱ no̱o̱ xáꞌnda chiño Ndios xa̱ꞌa̱ ña ndáa ní ini na ñakuíká na!
MAR 10:25 Vará yo̱ꞌvi̱ ní tá kuchiño ñii tícamello yaꞌa rí yavi̱ xa̱ꞌa̱ túkú, ta yo̱ꞌvi̱ ní ka̱ kuchiño yaꞌa ñii ta̱kuíká yéꞌé ña ki̱ꞌvi ra yichi̱ no̱o̱ xáꞌnda chiño Ndios ―káchí ta̱Jesús xíꞌin na.
MAR 10:26 Ta naxíka xíꞌin ra na̱kaꞌnda ní ka̱ ini na, ta ni̱ka̱ꞌa̱n xíꞌin táꞌan na: ―Tá yo̱ꞌvi̱ ní ki̱ꞌvi nakuíká yichi̱ Ndios, ta, ¿yu kúu ni̱vi kuchiño ki̱ꞌvi na yichi̱ Ndios ta kundo̱o na xíꞌin ra?
MAR 10:27 Ta ta̱Jesús xi̱to ra no̱o̱ na, ta ni̱ka̱ꞌa̱n ra xíꞌin na: ―Ni̱vi o̱n kúchiño na saka̱ku xíꞌin mi̱i na, ñii la̱á Ndios kúu ta̱ kúchiño saka̱ku ñaꞌá. Ndios kúchiño kasa ndivi ra ndiꞌi chiño. O̱n ko̱ó ña yo̱ꞌvi̱ no̱o̱ Ndios.
MAR 10:28 Ta ki̱xáꞌá ta̱Pedro ni̱ka̱ꞌa̱n ra xíꞌin ta̱Jesús: ―Ta mi̱i ndi̱, xa sa̱ndakoo ndi̱ ndiꞌi ñava̱ꞌa ña xi̱komí ndi̱, xa̱ꞌa̱ ña ndíko̱n ndi̱ sa̱ta̱ ún.
MAR 10:29 Ta nda̱kuii̱n ta̱Jesús, ni̱ka̱ꞌa̱n ra xíꞌin u̱xu̱ o̱vi̱ naxíka xíꞌin ra: ―Ndixa káꞌa̱n i̱ xíꞌin ndó, ndiꞌi ni̱vi na sa̱ndakoo veꞌe na, án ñani na, án ki̱ꞌva̱ na, án yivá na, án siꞌí na, án ñásíꞌí na, án sa̱ꞌya na, án ñoꞌo̱ na, xa̱ꞌa̱ ña kundiko̱n na yi̱ꞌi̱ ta ndato̱ꞌon na to̱ꞌon i̱ xíꞌin ni̱vi,
MAR 10:30 ta nayóꞌo nakiꞌin na ñava̱ꞌa no̱o̱ Ndios. Ñoyívi yóꞌo Ndios taxi ra ndaꞌa̱ na kua̱ꞌa̱ ní ka̱ ñava̱ꞌa, a̱nda̱ ñii ciento ñava̱ꞌa xa̱ꞌa̱ ñii ñii ñava̱ꞌa ña sa̱ndakoo na, ña kúu veꞌe na, xíꞌin ñani na, xíꞌin ki̱ꞌva̱ na, xíꞌin siꞌí na, xíꞌin sa̱ꞌya na, xíꞌin ñoꞌo̱ na, ta taxi ra ña xo̱ꞌvi̱ na xa̱ꞌa̱ ña kundiko̱n na yi̱ꞌi̱. Ta ñoyívi ni̱no Ndios taxi ra ña kutaku̱ na xíꞌin ra ndiꞌi saá ki̱vi̱ ña va̱xi.
MAR 10:31 Ta saá kua̱ꞌa̱ ní ni̱vi nano̱ó nduu na ni̱vi nasondíꞌí, ta ni̱vi nasondíꞌí vitin nduu na ni̱vi nano̱ó ―káchí ta̱Jesús xíꞌin na.
MAR 10:32 Ta kua̱ꞌa̱n na yichi̱ kua̱n ndaa ñoo Jerusalén, ta ta̱Jesús kua̱ꞌa̱n siꞌna ra no̱o̱ nani̱vi, ta nayóꞌo na̱kaꞌnda ní ini na, ta yíꞌví na ndíko̱n na kua̱ꞌa̱n na sa̱ta̱ ra. Ta ta̱va síín ta̱Jesús na u̱xu̱ o̱vi̱ xíka xíꞌin ra, ta nda̱to̱ꞌon ra xíꞌin na yukía̱ kundoꞌo ra.
MAR 10:33 ―Ta vitin kua̱ꞌa̱n yó ñoo Jerusalén, ta ñii ta̱a nataxi ra yi̱ꞌi̱, ta̱ kúu ta̱a ta̱ ki̱xi no̱o̱ Ndios, ndaꞌa̱ nanáꞌno no̱o̱ nasu̱tu̱, xíꞌin ndaꞌa̱ na sánáꞌa nda̱yí Ndios. Ta nayóꞌo kachí na yi̱ꞌi̱ xíni̱ ñóꞌó kivi̱ i̱, ta nataxi na yi̱ꞌi̱ ndaꞌa̱ na o̱n vása kúu najudío kaꞌni na yi̱ꞌi̱.
MAR 10:34 Ta kusiki na yi̱ꞌi̱, kuaku̱ ndaa na yi̱ꞌi̱, kundaa na tási̱i yuꞌu̱ na no̱o̱ i̱, kani ní na yi̱ꞌi̱ xíꞌin kuártá, ta sondi̱ꞌi kaꞌni na yi̱ꞌi̱. Ta ki̱vi̱ u̱ni̱ nataku̱ i̱ ―káchí ta̱Jesús.
MAR 10:35 Ta ta̱Jacobo xíꞌin ta̱Juan, sa̱ꞌya ta̱Zebedeo, ni̱to̱nda̱a yatin na no̱o̱ ta̱Jesús, ta ni̱ka̱ꞌa̱n na xíꞌin ra: ―Tata Maestro, kóni ndi̱ keꞌé ún ñii ñava̱ꞌa xíꞌin ndi̱.
MAR 10:36 Ta nda̱kuii̱n ta̱Jesús: ―¿Ndá ñava̱ꞌa kóni ndó keꞌé i̱ xíꞌin ndó?
MAR 10:37 Ta nda̱kuii̱n na: ―Tata, tá kixaa̱ ki̱vi̱ kaꞌnda chiño ún ñoyívi, taxi ún ná koo ndi̱ táyi̱ tón kundichi sii̱n kuaꞌá ún xíꞌin táyi̱ tón kundichi sii̱n yitin ún.
MAR 10:38 Ta ni̱ka̱ꞌa̱n ta̱Jesús xíꞌin na: ―O̱n vása kúnda̱a̱ ini ndó yukía̱ ndúkú ndó no̱o̱ i̱ xa̱ꞌa̱ mi̱i ndó. ¿Án ndixa kúndeé ndó xo̱ꞌvi̱ ní ndó nda̱tán xo̱ꞌvi̱ yi̱ꞌi̱?
MAR 10:39 Ta nda̱kuii̱n na o̱vi̱ yóꞌo: ―Kúchiño va ndi̱ ―káchí na xíꞌin ta̱Jesús. Ta ni̱ka̱ꞌa̱n ta̱Jesús xíꞌin na: ―Ndixa xo̱ꞌvi̱ ní ndó ñii ki̱ꞌva nda̱tán xo̱ꞌvi̱ yi̱ꞌi̱,
MAR 10:40 ta o̱n kúchiño taxi i̱ nda̱yí kundo̱o ndó táyi̱ tón kuita sii̱n kuaꞌá i̱ xíꞌin sii̱n yitin i̱. Saá chi Yivá i̱ Ndios kúu ta̱a ta̱ chi̱tóni̱ yu kúu ni̱vi kundo̱o táyi̱ yóꞌo ―káchí ta̱Jesús xíꞌin o̱vi̱ ta̱yóꞌo.
MAR 10:41 Ta xi̱ni̱ so̱ꞌo inka̱ u̱xu̱ naxíka xíꞌin ta̱Jesús yukía̱ ndu̱kú o̱vi̱ ta̱a yóꞌo no̱o̱ ra, ta ki̱xáꞌá na ni̱saa̱ ní na xi̱ni na ta̱Jacobo xíꞌin ta̱Juan.
MAR 10:42 Ta ta̱Jesús ka̱na ra va̱xi ndiꞌi na no̱o̱ ra, ta ni̱ka̱ꞌa̱n ra xíꞌin na: ―Xíni̱ ndó na ndíso chiño no̱o̱ na ñoo inka̱ xiiña, nayóꞌo kísa káꞌno xíꞌin mi̱i na, ta yáꞌa ní ndeé xáꞌnda chiño na no̱o̱ ni̱vi.
MAR 10:43 Ta mi̱i ndó, o̱n váꞌa kutaku̱ ndó saá. Tá ñii ta̱a kóni ra kuu ra ta̱káꞌno no̱o̱ ndóꞌó, xíni̱ ñóꞌó nduu ra ta̱ kasa chiño no̱o̱ ndó.
MAR 10:44 Tá ñii ta̱a kóni ra kuu ra ta̱no̱ó no̱o̱ ndóꞌó, xíni̱ ñóꞌó nduu ra ta̱mozo no̱o̱ ndiꞌi ndó.
MAR 10:45 Ta yi̱ꞌi̱, ta̱a ta̱ ki̱xi no̱o̱ Ndios, ki̱xi i̱ xa̱ꞌa̱ ña chindeé i̱ ni̱vi, ta o̱n si̱ví xa̱ꞌa̱ ña chindeé ni̱vi yi̱ꞌi̱ kúu ña ki̱xi i̱. Ta taxi xíꞌin mi̱i i̱ ña kivi̱ i̱, ta xíꞌin ñayóꞌo chaꞌvi i̱ ña va̱ꞌa sa̱ña̱ kua̱ꞌa̱ ní ni̱vi no̱o̱ ndiꞌi ña o̱n váꞌa ndíso na ―káchí ta̱Jesús.
MAR 10:46 Ta ki̱xaa̱ na ñoo Jericó. Tá ke̱e ta̱Jesús kua̱ꞌa̱n ra xíꞌin naxíka xíꞌin ra xíꞌin kua̱ꞌa̱ ní ni̱vi ñoo yóꞌo, ta yóo ñii ta̱kuáá na̱ní ra Bartimeo, sa̱ꞌya ta̱Timeo, yóo ra yuꞌu̱ yichi̱. Ta̱ ndáka̱ chiꞌña si̱ꞌún kúu ra no̱o̱ na yáꞌa yichi̱ yóꞌo.
MAR 10:47 Tá xi̱ni̱ so̱ꞌo ra yáꞌa ta̱Jesús, ta̱ñoo Nazaret, ta ki̱xáꞌá ra xíꞌin ndiꞌi ndee̱ ra ni̱ka̱ꞌa̱n ra, káchí ra saá: ―Tata Jesús, sa̱ꞌya ta̱David, ¡ná kundáꞌví ini ún koni ún yi̱ꞌi̱! ―káchí ra.
MAR 10:48 Ta ni̱vi na kua̱ꞌa̱n yichi̱ ni̱ka̱ꞌa̱n na xíꞌin ra: ―¡Kasi ún yuꞌu̱ ún! ―káchí na. Ta ni̱‑chikaa̱ so̱ꞌo ta̱kuáá ña ni̱ka̱ꞌa̱n na xíꞌin ra, ta ki̱xáꞌá ra ndeé va̱ꞌa ka̱ káꞌa̱n ra: ―Tata, sa̱ꞌya ta̱David, ¡ná kundáꞌví ini ún koni ún yi̱ꞌi̱! ―káchí ra.
MAR 10:49 Ta xi̱kundichi ta̱Jesús yichi̱ yóꞌo, ta ni̱ka̱ꞌa̱n ra xíꞌin ni̱vi yóꞌo: ―Kana ndó ra ná kixi ra no̱o̱ i̱. Ta saá ka̱na na ta̱kuáá, káchí na xíꞌin ra: ―Chikaa̱ ún ndee̱ ini ún. Nakundichi ún, chi kána ra yóꞌó kixi ún no̱o̱ ra ―káchí na xíꞌin ra.
MAR 10:50 Ta sa̱ña ra tika̱chí ra, ta ñii ka̱ndeta ra na̱kundichi ra, ta ki̱xaa̱ ra no̱o̱ ta̱Jesús.
MAR 10:51 Ta ni̱ka̱ꞌa̱n ta̱Jesús xíꞌin ra: ―¿Yukía̱ kóni ún keꞌé i̱ xíꞌin ún? Ta nda̱kuii̱n ta̱kuáá: ―Tata Maestro, kóni i̱ sandaꞌa ún nduchu̱ no̱o̱ i̱ ta va̱ꞌa koto i̱ ―káchí ra.
MAR 10:52 Ta ni̱ka̱ꞌa̱n ta̱Jesús xíꞌin ra: ―Va̱ꞌa kua̱noꞌo̱ ún. Xa ndu̱va̱ꞌa nduchu̱ no̱o̱ ún, saá chi kándixa ún yi̱ꞌi̱. Ta xa̱ndi̱ko̱n nda̱ꞌa nduchu̱ no̱o̱ ra, ta xa va̱ꞌa xíto ra, ta saá na̱kundiko̱n ra sa̱ta̱ ta̱Jesús.
MAR 11:1 Ki̱vi̱ kua̱ꞌa̱n ta̱Jesús xíꞌin naxíka xíꞌin ra yichi̱ ña kua̱ꞌa̱n ñoo Jerusalén, ta ni̱xaa̱ na ñoo Betfagé yatin ñoo Betania. Ñoo yóꞌo ñóꞌo ña no̱o̱ xíto ndaa xi̱ki̱ tón Olivo. Ta ta̱Jesús ni̱ka̱ꞌa̱n ra xíꞌin o̱vi̱ naxíka xíꞌin ra,
MAR 11:2 káchí ra saá: ―Kua̱ꞌa̱n ndó ñoo ña xíto ndaa ndó kaa̱. Tá ni̱xaa̱ ndó ñoo kaa̱, ta naníꞌi ndó ñii burro loꞌo nóꞌni rí, tí ta̱ꞌán koso na kúu rí. Ta ndaxin ndó rí ta kixi ndó xíꞌin rí yóꞌo.
MAR 11:3 Tá yóo ni̱vi na nda̱ka̱ to̱ꞌon ndóꞌó: “¿Nda̱chun ndáxin ndó burro yóꞌo?”, kachí na xíꞌin ndó, ta ndakuii̱n ndó, kachí ndó saá xíꞌin na: “Ta̱Káꞌno no̱o̱ yó xíni̱ ñóꞌó rí, tá ndi̱ꞌi xíni̱ ñóꞌó ra rí, ta kama ní nataxi ra rí ndaꞌa̱ ndó”, kachí ndó xíꞌin na ―káchí ta̱Jesús xíꞌin o̱vi̱ naxíka xíꞌin ra.
MAR 11:4 Ta saá kua̱ꞌa̱n na, ta ni̱xaa̱ na ñoo, ta na̱níꞌi na ñii burro loꞌo nóꞌni ndaa rí no̱o̱ ke̱ꞌe yatin yéꞌé ñii veꞌe, ta nda̱xin na rí.
MAR 11:5 Ta sava na ndóo ni̱nda̱ka̱ to̱ꞌon ñaꞌá na: ―¿Nda̱chun ndáxin ndó rí? ―káchí na.
MAR 11:6 Ta saá nda̱kuii̱n o̱vi̱ ta̱yóꞌo ñii ki̱ꞌva nda̱tán ni̱ka̱ꞌa̱n ta̱Jesús xíꞌin na, ta na ndóo yóꞌo ta̱xi na nda̱yí kua̱ꞌa̱n burro xíꞌin na.
MAR 11:7 Ta saá ndi̱kó na ki̱xaa̱ na no̱o̱ ta̱Jesús xíꞌin burro loꞌo, ta chi̱nóo na tiko̱to̱ na sa̱ta̱ rí, ta saá na̱koso ta̱Jesús ta kua̱ꞌa̱n ra yichi̱.
MAR 11:8 Ta kua̱ꞌa̱ ní ni̱vi chi̱ndoo na tiko̱to̱ na yichi̱ no̱o̱ yáꞌa ra kua̱ꞌa̱n ra, ta sava ni̱vi xa̱ꞌnda na no̱o̱ ndaꞌa̱ tón yito̱n, ta chi̱ndoo na nó yichi̱ no̱o̱ yáꞌa ra kua̱ꞌa̱n ra, saá kísa to̱ꞌó na ra.
MAR 11:9 Ta ni̱vi na kua̱ꞌa̱n siꞌna no̱o̱ ra xíꞌin na ndíko̱n kua̱ꞌa̱n sa̱ta̱ ra, ndeé ní kúsii̱ ini na, ta káꞌa̱n na, káchí na saá: ―¡Kasa káꞌno yó Ndios! ¡Ná keꞌé Ndios ñava̱ꞌa xíꞌin ta̱yóꞌo, ta̱a ta̱ ki̱xaa̱ xíꞌin nda̱yí Ndios!
MAR 11:10 ¡Ná keꞌé Ndios ñava̱ꞌa xíꞌin yó ki̱vi̱ ña kixáꞌá kaꞌnda chiño ra no̱o̱ yó, nda̱tán ni̱ka̱ꞌa̱n Ndios xíꞌin xi̱i̱ síkuá yó ta̱rey David! ¡Ná kanóo síkón ñato̱ꞌó Ndios! ―káchí ni̱vi na kua̱ꞌa̱n xíꞌin ta̱Jesús.
MAR 11:11 Ta ta̱Jesús ni̱ki̱ꞌvi ra ñoo Jerusalén ta ni̱ki̱ꞌvi ra yéꞌé veꞌe ño̱ꞌo káꞌno. Ta xi̱to káxín ra no̱o̱ ndiꞌi ña̱ꞌa ña yóo ini veꞌe ño̱ꞌo. Ta saá ndi̱kó ra ñoo Betania xíꞌin u̱xu̱ o̱vi̱ naxíka xíꞌin ra, chi xa ni̱kuaa ní kúu ña.
MAR 11:12 Ta inka̱ ki̱vi̱ ta ke̱e na ñoo Betania ta kua̱ꞌa̱n na ñoo Jerusalén, ta ta̱Jesús xíꞌi̱ ní ra so̱ko.
MAR 11:13 Ta xi̱ni ra nda̱ xíká ní ñii tón higo ta yóo yu̱ku̱ kuíi̱ ndaꞌa̱ nó, ta saá kua̱ꞌa̱n ra koto ra án o̱n ko̱ó kui̱ꞌi ndaꞌa̱ nó. Tá ni̱to̱nda̱a yatin ra no̱o̱ yóo yito̱n yóꞌo, ta nda̱ ñii kui̱ꞌi o̱n ko̱ó, nina yu̱ku̱ kuiti yóo chi ta̱ꞌán kixaa̱ ki̱vi̱ ña koon higo.
MAR 11:14 Ta saá ni̱ka̱ꞌa̱n ta̱Jesús xíꞌin yito̱n tón higo, káchí ra saá: ―Nda̱ ñii ka̱ ki̱vi̱ ña va̱xi, nda̱ ñii ni̱vi o̱n kaxi na nda̱ ñii kui̱ꞌi ndaꞌa̱ ún ―káchí ra. Ta naxíka xíꞌin ra xi̱ni̱ so̱ꞌo na ña ni̱ka̱ꞌa̱n ra xíꞌin yito̱n yóꞌo.
MAR 11:15 Ta ni̱xaa̱ na ñoo Jerusalén, ta ta̱Jesús ni̱ki̱ꞌvi ra ke̱ꞌe yéꞌé veꞌe ño̱ꞌo káꞌno, ta ki̱xáꞌá ra táva ra ndiꞌi na síkó xíꞌin na sáta ña kee na ko̱ꞌo̱n na. Ta sa̱ndiva ra mesa ni̱vi na sáma si̱ꞌún, ta xa̱ta ra táyi̱ na síkó tísa̱ta,
MAR 11:16 ta o̱n vása ní‑taxi ra yaꞌa nda̱ ñii ni̱vi na ndíso ñakíaꞌvi yéꞌé veꞌe ño̱ꞌo.
MAR 11:17 Ta ki̱xáꞌá ra sa̱náꞌa ra ni̱vi, káchí ra saá: ―Saá káchí to̱ꞌon Ndios ña ni̱taa na xi̱na̱ꞌá: “Veꞌe i̱ kunaní ña veꞌe no̱o̱ ko̱ꞌo̱n ndiꞌi ni̱vi ña ka̱ꞌa̱n na xíꞌin i̱”, káchí to̱ꞌon Ndios. Ta ndóꞌó, o̱n vása va̱ꞌa kéꞌé ndó, chi sa̱nduu ndó veꞌe yóꞌo ñii kavua̱ nakuíꞌná ―káchí ta̱Jesús xíꞌin na.
MAR 11:18 Ta na sánáꞌa nda̱yí Ndios xíꞌin nanáꞌno no̱o̱ nasu̱tu̱ xi̱ni̱ so̱ꞌo na ña ni̱ka̱ꞌa̱n ra, ta ki̱xáꞌá na ndúkú na ndasaá koo kaꞌni na ta̱Jesús, chi yíꞌví ní na no̱o̱ ra, xa̱ꞌa̱ ña ndiꞌi ni̱vi nákaꞌnda ini na xíni̱ so̱ꞌo na ña sánáꞌa ra.
MAR 11:19 Ta xa kóni kuñoó kúu ña, ta ta̱Jesús ke̱e ra ñoo Jerusalén ta ndi̱kó ra ñoo Betania.
MAR 11:20 Ta inka̱ ki̱vi̱ xita̱a̱n ní, nda̱koo na ta kua̱ꞌa̱n tuku na yichi̱ ñoo Jerusalén, ta xi̱ni na xa ni̱yi̱chi̱ tón higo, nda̱ tioꞌo xa̱ꞌa̱ nó ni̱yi̱chi̱.
MAR 11:21 Ta na̱káꞌán ta̱Pedro to̱ꞌon ña ni̱ka̱ꞌa̱n ta̱Jesús xíꞌin tón higo, ta ni̱ka̱ꞌa̱n ra xíꞌin ta̱Jesús: ―Tata Maestro, koto ún, ni̱yi̱chi̱ tón higo tón sa̱ta̱vi̱ chiꞌña ún ki̱vi̱ koni.
MAR 11:22 Ta nda̱kuii̱n ta̱Jesús, káchí ra saá xíꞌin naxíka xíꞌin ra: ―Kandixa ndinoꞌo ini ndó Ndios.
MAR 11:23 Ndixa káꞌa̱n i̱ xíꞌin ndó, nda̱ yukú ndóꞌó ka̱ꞌa̱n ndó xíꞌin ñii xi̱ki̱ káꞌno, kachí ndó siꞌa: “Kutaꞌa ún ta ko̱ꞌo̱n ún sakana xíꞌin mi̱i ún no̱o̱ mi̱ni”, tá o̱n vása xíka o̱vi̱ ini ndó, ta ndixa kandixa ndó kasa ndivi ña ña ni̱ka̱ꞌa̱n ndó xíꞌin ña, ta saá kundivi ña.
MAR 11:24 Ta káꞌa̱n i̱ xíꞌin ndó, tá kandixa ndinoꞌo ini ndó Ndios, ta nakiꞌin ndó ndiꞌi ña ndukú ndó no̱o̱ ra.
MAR 11:25 Tá káꞌa̱n ndó xíꞌin Ndios, tá o̱n váꞌa kóni ini ndó xíni ndó inka̱ ni̱vi, ta va̱ꞌa ka̱ kasa káꞌno ini ndó xa̱ꞌa̱ na, ta saá Yivá yó Ndios, ta̱ yóo ñoyívi ni̱no, kivi kasa káꞌno ini ra xa̱ꞌa̱ kua̱chi ndó.
MAR 11:26 Tá o̱n xi̱in ndó kasa káꞌno ini ndó xa̱ꞌa̱ inka̱ ni̱vi, ta saá Yivá yó Ndios, ta̱ yóo ñoyívi ni̱no, o̱n kasa káꞌno ini ra xa̱ꞌa̱ kua̱chi ndó ―káchí ta̱Jesús xíꞌin na.
MAR 11:27 Ta ki̱xaa̱ tuku na ñoo Jerusalén. Ta xíka ta̱Jesús no̱o̱ ke̱ꞌe yéꞌé veꞌe ño̱ꞌo káꞌno, ta na sánáꞌa nda̱yí Ndios xíꞌin naxi̱kua̱ꞌa̱ no̱o̱ najudío xíꞌin nanáꞌno no̱o̱ nasu̱tu̱ ki̱xaa̱ na no̱o̱ ra,
MAR 11:28 ta ni̱nda̱ka̱ to̱ꞌon na ta̱Jesús: ―¿Míkía̱ ki̱xi nda̱yí kéꞌé ún ñayóꞌo? ¿Yu kúu na ta̱xi nda̱yí ndaꞌa̱ ún keꞌé ún chiño yóꞌo saá? ―káchí na xíꞌin ra.
MAR 11:29 Ta nda̱kuii̱n ta̱Jesús: ―Ta yi̱ꞌi̱ kóni i̱ nda̱ka̱ to̱ꞌon i̱ ndóꞌó ñii la̱á to̱ꞌon. ¿Míkía̱ ki̱xi nda̱yí ta̱Juan sa̱kuchu ra ni̱vi? ¿Án ta̱xi Ndios nda̱yí ndaꞌa̱ ra? ¿Án ni̱vi kúu na ta̱xi nda̱yí ndaꞌa̱ ra ña sakuchu ra ni̱vi? Tá ndakuii̱n ndó ña ndáka̱ to̱ꞌon i̱ ndóꞌó, ta saá ka̱ꞌa̱n i̱ xíꞌin ndó míkía̱ ki̱xi nda̱yí kéꞌé i̱ chiño yóꞌo ―káchí ta̱Jesús xíꞌin na.
MAR 11:31 Ta saá ki̱xáꞌá na káꞌa̱n táꞌan xíꞌin mi̱i na: ―¿Ndasaá koo ndakuii̱n yó vitin? Chi táná ka̱ꞌa̱n yó Ndios ta̱xi nda̱yí ndaꞌa̱ ta̱Juan, ta saá nda̱ka̱ to̱ꞌon ta̱Jesús mi̱i yó: “¿Nda̱chun o̱n vása ní‑kandixa ndó ña ni̱ka̱ꞌa̱n ra?”
MAR 11:32 ¿Án kivi ka̱ꞌa̱n yó ni̱vi kuiti kúu na ta̱xi nda̱yí ndaꞌa̱ ta̱Juan? ―káchí na, káꞌa̱n táꞌan na. Káꞌa̱n táꞌan na saá chi yíꞌví na ko̱to̱ saa̱ nañoo, chi ndiꞌi nañoo kándixa na ndí ta̱Juan xi̱kuu ra ñii ta̱profeta.
MAR 11:33 Ta saá nda̱kuii̱n na, káchí na siꞌa xíꞌin ta̱Jesús: ―O̱n xíni̱ ndi̱ yu kúu na ta̱xi nda̱yí ndaꞌa̱ ta̱Juan ―káchí na. Ta saá ta̱Jesús ni̱ka̱ꞌa̱n ra xíꞌin na: ―Ta ni yi̱ꞌi̱, o̱n ka̱ꞌa̱n i̱ xíꞌin ndó míkía̱ ki̱xi nda̱yí kómí i̱ ña kéꞌé i̱ chiño yóꞌo ―káchí ra.
MAR 12:1 Ta ki̱xáꞌá ta̱Jesús káꞌa̱n ra xíꞌin na, nda̱to̱ꞌon ra ñii cuento ña sanáꞌa ra na, káchí ra saá: ―Saá ndo̱ꞌo ñii ta̱a, na̱taan ra tón uva. Ta ki̱sa va̱ꞌa ra ñii na̱ma̱ xi̱no nduu ña ndiꞌi no̱o̱ ñoꞌo̱ no̱o̱ na̱taan ra tón uva. Ta xa̱ta ra no̱o̱ ñoꞌo̱ ta ki̱sa va̱ꞌa ra ñii no̱o̱ koꞌon nduta̱ tíuva, ta ki̱sa va̱ꞌa ra ñii torre no̱o̱ kundo̱o ni̱vi kundaa na tón uva yóꞌo. Ta saá sa̱tati ra ñoꞌo̱ ra xíꞌin tón uva inka̱ ni̱vi, ta ke̱e ra kua̱ꞌa̱n ra inka̱ ñoo xíká ní.
MAR 12:2 Ta ki̱xaa̱ yatin ki̱vi̱ ña kaꞌnda na tíuva yóꞌo, ta ta̱ xíꞌin yito̱n tón uva ti̱ꞌví ra ñii ta̱mozo ra kua̱ꞌa̱n ra nakiꞌin ra sava tíuva ña kuu yaꞌvi ra.
MAR 12:3 Ta ni̱vi na táti ñoꞌo̱ no̱o̱ yóo tón uva ti̱in na ta̱mozo yóꞌo, ta ka̱ni ní na ra, ni̱‑xiin na taxi na rí ndaꞌa̱ ra, ta saá ndi̱kó vi̱chí ra kua̱noꞌo̱ ra.
MAR 12:4 Ta ta̱a ta̱ xíꞌin yito̱n tón uva tuku ti̱ꞌví ra inka̱ ta̱a kua̱ꞌa̱n ra nakiꞌin ra tíuva. Ta ko̱on na yu̱u̱ ra, ta̱ꞌví na si̱ni̱ ra, ta sa̱kukaꞌan na no̱o̱ ra, ta ta̱xin na ra ndikó ra kua̱noꞌo̱ ra veꞌe ta̱patrón.
MAR 12:5 Ta ta̱a ta̱ xíꞌin yito̱n tón uva tuku ti̱ꞌví ra inka̱ ta̱mozo kua̱ꞌa̱n ra, ta xa̱ꞌni na ta̱yóꞌo. Ta saá ti̱ꞌví tuku ra kua̱ꞌa̱ ní namozo kua̱ꞌa̱n na, ta ka̱ni ní na sava nayóꞌo, ta xa̱ꞌni na sava nayóꞌo.
MAR 12:6 ’Ta saá o̱n ko̱ó ka̱ inka̱ na kúchiño tiꞌví ra ko̱ꞌo̱n, ta ni̱ndo̱o ñii ta̱a ta̱ kúu sa̱ꞌya mi̱i ra, ta kíꞌvi ní ini ra xíni ra sa̱ꞌya ra yóꞌo. Ta saá ti̱ꞌví ra sa̱ꞌya ra kua̱ꞌa̱n ra no̱o̱ ni̱vi na táti ñoꞌo̱, chi xa̱ni ini ra: “Ndixa kasa to̱ꞌó na sa̱ꞌya mi̱i yó”, káꞌán ra.
MAR 12:7 Ta na táti ñoꞌo̱ xi̱ni na kíxaa̱ ta̱loꞌo sa̱ꞌya ra, ta ni̱ka̱ꞌa̱n na xíꞌin táꞌan na, káchí na saá: “Ta̱kaa̱ kúu sa̱ꞌya ta̱ na̱taan tón uva, ta sa̱ꞌya ra yóꞌo kúu ta̱ nakiꞌin ñakuíká xíꞌin ñoꞌo̱ yóꞌo táná kivi̱ yivá ra. Naꞌa ndó ná koꞌyo̱ kaꞌni yó ra, ta kindo̱o yó xíꞌin ndiꞌi ñakuíká ra”, káchí na.
MAR 12:8 Ta saá ti̱in na ra, ta xa̱ꞌni na ra, ta sa̱kana na yi̱kí ko̱ñu ra nda̱ sa̱ta̱ na̱ma̱ ña xi̱no nduu no̱o̱ yóo tón uva. Saá ndi̱ꞌi cuento yóꞌo ―káchí ta̱Jesús.
MAR 12:9 Ta ta̱Jesús ni̱ka̱ꞌa̱n ra xíꞌin ni̱vi na xi̱ni̱ so̱ꞌo cuento yóꞌo: ―¿Vitin yukía̱ keꞌé ta̱a ta̱ xíꞌin yito̱n tón uva? Káꞌa̱n i̱ xíꞌin ndó, ndikó ra naxaa̱ ra, ta sandiꞌi ra xa̱ꞌa̱ ni̱vi na táti ñoꞌo̱ ra. Ta tuku satati ra ñoꞌo̱ ra inka̱ ni̱vi.
MAR 12:10 ’¿Án o̱n vása ní‑kaꞌvi ndó to̱ꞌon Ndios, ña káchí saá?: Yóo yu̱u̱ ña ni̱‑xiin ni̱vi na kísa va̱ꞌa veꞌe koni̱ ñóꞌó na, ta mi̱i yu̱u̱ yóꞌo ndu̱u ña yu̱u̱ ñano̱ó nákaa̱ xa̱ꞌa̱ veꞌe.
MAR 12:11 Ndios kúu ta̱ ki̱sa ndivi saá, ña̱ꞌa livi ní kúu ña ke̱ꞌé Ndios, ta mi̱i yó nákaꞌnda ini yó xíni yó ñayóꞌo, káchí ni̱vi, káchí to̱ꞌon Ndios ―káchí ta̱Jesús xíꞌin na.
MAR 12:12 Ta saá xa̱ni si̱ni̱ na ndúkú na ndasaá koo tiin ñaꞌá na, chi ku̱nda̱a̱ ini na cuento ña ni̱ka̱ꞌa̱n ta̱Jesús ndí káꞌa̱n ña xa̱ꞌa̱ na. Ta ni̱‑kuchiño tiin na ra, chi yíꞌví na ko̱to̱ saa̱ ni̱vi na ndóo yóꞌo. Ta saá ke̱e na kua̱ꞌa̱n na.
MAR 12:13 Ta ti̱ꞌví na sava nafariseo xíꞌin na ndíko̱n partido ta̱Herodes kua̱ꞌa̱n na no̱o̱ ta̱Jesús ña sati̱ví na ñii to̱ꞌon ka̱ꞌa̱n ta̱Jesús.
MAR 12:14 Ta ki̱xaa̱ na no̱o̱ ta̱Jesús, ta ni̱ka̱ꞌa̱n na siꞌa xíꞌin ra: ―Tata maestro, xíni̱ ndi̱ yóꞌó kúu ún ta̱a ta̱ káꞌa̱n ñanda̱a̱, ta o̱n vása ndíꞌi ini ún ña káꞌa̱n ni̱vi xa̱ꞌa̱ ña sánáꞌa ún, ta o̱n vása náka̱xin ún ni̱vi, ta ñii ki̱ꞌva káꞌa̱n ún xíꞌin ndiꞌi na. Sánáꞌa ún ñanda̱a̱ xa̱ꞌa̱ yichi̱ Ndios. Ta vitin kóni ndi̱ nda̱ka̱ to̱ꞌon ndi̱ yóꞌó, ¿án va̱ꞌa chaꞌvi yó kota no̱o̱ ta̱rey César ñoo Roma? ¿Án o̱n váꞌa chaꞌvi yó ña? ―káchí na xíꞌin ra.
MAR 12:15 Ta ta̱Jesús kúnda̱a̱ ini ra ndí na o̱vi̱ yuꞌu̱ kúu na, kóni na koto ndoso na ra, ta ni̱ka̱ꞌa̱n ra xíꞌin na: ―¿Nda̱chun kóni ndó koto ndoso ndó yi̱ꞌi̱? Taxi ndó ñii si̱ꞌún ná koto i̱ no̱o̱ ña.
MAR 12:16 Ta ta̱xi na ñii si̱ꞌún ndaꞌa̱ ra, ta xíto ra ña, ta ni̱nda̱ka̱ to̱ꞌon ra na: ―¿Yo na̱ꞌná, ta yo ki̱vi̱ kúu ña yóo no̱o̱ si̱ꞌún yóꞌo? Ta nda̱kuii̱n na: ―Si̱ꞌún yóꞌo kómí ña na̱ꞌná xíꞌin ki̱vi̱ ta̱rey César ―káchí na.
MAR 12:17 Ta ni̱ka̱ꞌa̱n ta̱Jesús xíꞌin na: ―Taxi ndó ndaꞌa̱ ta̱rey César ña kúu kuenda ra, ta taxi ndó ndaꞌa̱ Ndios ña kúu kuenda Ndios ―káchí ta̱Jesús xíꞌin na. Ta na̱kaꞌnda ní ini na chi va̱ꞌa ní ni̱ka̱ꞌa̱n ra.
MAR 12:18 Nasaduceo ki̱xaa̱ na no̱o̱ ta̱Jesús. Nasaduceo yóꞌo kúu na nanáꞌno na sánáꞌa ta káꞌa̱n na ndí na ni̱xiꞌi̱ o̱n vása nataku̱ ka̱ na. Ta ni̱nda̱ka̱ to̱ꞌon na ta̱Jesús:
MAR 12:19 ―Tata maestro, nda̱yí Ndios ña ni̱taa ta̱Moisés, káchí ña saá: “Tá ñii ta̱a ni̱xiꞌi̱ ra, ta o̱n ko̱ó sa̱ꞌya ra ní‑xiyo xíꞌin ñásíꞌí ra, ta ñani ra xíni̱ ñóꞌó tonda̱ꞌa̱ ra xíꞌin ñá ni̱ndo̱o yóꞌo, ña kivi koo sa̱ꞌya na. Nda̱tán koo sa̱ꞌya ta̱ ni̱xiꞌi̱, saá koo sa̱ꞌya nayóꞌo”, káchí nda̱yí ña ni̱taa ta̱Moisés.
MAR 12:20 Ta, ¿yukía̱ káchí yóꞌó xa̱ꞌa̱ ñayóꞌo? Chi saá ndo̱ꞌo ta̱a, u̱xa̱ ñani kúu ra. Ta̱no̱ó to̱nda̱ꞌa̱ ra xíꞌin ñii ñaꞌa̱, ta ni̱xiꞌi̱ ra, ta o̱n ko̱ó sa̱ꞌya na ní‑xiyo.
MAR 12:21 Ta ñani ra ta̱o̱vi̱ to̱nda̱ꞌa̱ ra xíꞌin ñáñaꞌa̱ yóꞌo, ta ni̱xiꞌi̱ ra, ta o̱n ko̱ó sa̱ꞌya na ní‑xiyo. Ta ñani ra ta̱u̱ni̱ to̱nda̱ꞌa̱ ra xíꞌin ñáñaꞌa̱ yóꞌo. Ñii ki̱ꞌva ndo̱ꞌo ta̱no̱ó xíꞌin ta̱o̱vi̱, saá ndo̱ꞌo ta̱u̱ni̱ yóꞌo, ni̱xiꞌi̱ ra, ta o̱n ko̱ó sa̱ꞌya na ní‑xiyo.
MAR 12:22 Ta ñani ra ta̱ko̱mi̱ to̱nda̱ꞌa̱ ra xíꞌin ñáñaꞌa̱ yóꞌo, ta ni̱xiꞌi̱ ra, ta o̱n ko̱ó sa̱ꞌya na. Ta ñani ra ta̱o̱ꞌo̱n to̱nda̱ꞌa̱ ra xíꞌin ñáñaꞌa̱ yóꞌo, ta ni̱xiꞌi̱ ra, ta o̱n ko̱ó sa̱ꞌya na. Ta ñani ra ta̱i̱ño̱ to̱nda̱ꞌa̱ ra xíꞌin ñáñaꞌa̱ yóꞌo, ta ni̱xiꞌi̱ ra, ta o̱n ko̱ó sa̱ꞌya na. Ta ñani ra ta̱u̱xa̱ to̱nda̱ꞌa̱ ra xíꞌin ñáñaꞌa̱ yóꞌo, ta ni̱xiꞌi̱ ra, ta o̱n ko̱ó sa̱ꞌya na. Ta saá ni̱xiꞌi̱ mi̱i ñáñaꞌa̱ yóꞌo.
MAR 12:23 Ta ki̱vi̱ nataku̱ ndiꞌi na ni̱xiꞌi̱, ¿yukú ta̱a kuu yii̱ ñáñaꞌa̱ yóꞌo?, chi ndiꞌi ta̱a u̱xa̱ ñani ni̱xi̱yo ra xíꞌin ñá ―káchí na xíꞌin ta̱Jesús.
MAR 12:24 Ta nda̱kuii̱n ta̱Jesús, káchí ra saá xíꞌin na: ―Sándáꞌví xíꞌin mi̱i ndó, chi naa ní ini ndó, o̱n vása kúnda̱a̱ ini ndó ña káꞌa̱n to̱ꞌon Ndios, ni o̱n vása kúnda̱a̱ ini ndó ña kúu ndee̱ Ndios.
MAR 12:25 Saá chi ki̱vi̱ nataku̱ na ni̱xiꞌi̱, o̱n vása tonda̱ꞌa̱ ka̱ na ñoyívi ni̱no, ni o̱n vása taxi na sa̱ꞌya na tonda̱ꞌa̱ na xíꞌin inka̱ ni̱vi. Nda̱tán yóo naángel ñoyívi ni̱no, saá koo ni̱vi na kundo̱o xíꞌin Ndios.
MAR 12:26 Xa̱ꞌa̱ ña nataku̱ na ni̱xiꞌi̱, ¿án o̱n vása ní‑kaꞌvi ndó yukía̱ ni̱ka̱ꞌa̱n Ndios xíꞌin ta̱Moisés xi̱na̱ꞌá, ki̱vi̱ xi̱ni ra yito̱n ñiño̱ xíxi̱ nó? Ka̱chí ra saá: “Yi̱ꞌi̱ kúu Ndios, ta ta̱Abraham, ta̱Isaac, xíꞌin ta̱Jacob kísa to̱ꞌó ra yi̱ꞌi̱ vitin”, ka̱chí Ndios.
MAR 12:27 Ta xíꞌin to̱ꞌon yóꞌo kúnda̱a̱ ini yó ndí táku̱ ka̱ xi̱i̱ síkuá yó yóꞌo, chi na ndixa ni̱xiꞌi̱ o̱n kuchiño na kasa to̱ꞌó na Ndios. Sána ini ndó chi o̱n vása kúnda̱a̱ ini ndó ndí ni̱vi na ni̱xiꞌi̱ tuku nataku̱ na ―káchí ta̱Jesús xíꞌin nasaduceo.
MAR 12:28 Ñii ta̱a ta̱ sánáꞌa nda̱yí Ndios ki̱xaa̱ ra xi̱ni̱ so̱ꞌo ra ña ni̱ka̱ꞌa̱n táꞌan na. Ta ku̱nda̱a̱ ini ra va̱ꞌa ní nda̱kuii̱n ta̱Jesús yuꞌu̱ na, ta saá ni̱nda̱ka̱ to̱ꞌon ra ta̱Jesús: ―Tata, ¿ndá nda̱yí Ndios kúu ña xíni̱ ñóꞌó ní ka̱ no̱o̱ ndiꞌi inka̱ nda̱yí?
MAR 12:29 Ta nda̱kuii̱n ta̱Jesús: ―Nda̱yí ña xíni̱ ñóꞌó ní ka̱ kúu ñayóꞌo: “Koni̱ so̱ꞌo ndó, naIsrael, Ndios Yivá yó kúu ñii la̱á Ndios.
MAR 12:30 Kukiꞌvi ini ndó koni ndó Ndios xíꞌin ndiꞌi níma̱ ndó, xíꞌin ndiꞌi ini ndó, xíꞌin ndiꞌi si̱ni̱ ndó, xíꞌin ndiꞌi ndee̱ ndó.” Ñayóꞌo kúu nda̱yí ñano̱ó, ña xíni̱ ñóꞌó ní ka̱.
MAR 12:31 Nda̱tán sánáꞌa nda̱yí ñano̱ó, saá sánáꞌa nda̱yí ñao̱vi̱, káchí ña saá: “Ñii ki̱ꞌva nda̱tán kíꞌvi ini ndó xíni ndó xíꞌin mi̱i ndó, saá kukiꞌvi ini ndó koni ndó natáꞌan ndó.” O̱n ko̱ó ka̱ inka̱ nda̱yí ña ndáya̱ꞌví ní ka̱ no̱o̱ o̱vi̱ nda̱yí yóꞌo ―káchí ta̱Jesús.
MAR 12:32 Ta ta̱ sánáꞌa nda̱yí Ndios ni̱ka̱ꞌa̱n ra: ―Va̱ꞌa ní káꞌa̱n ún, Tata Maestro. Ñanda̱a̱ káꞌa̱n ún yóo ñii la̱á Ndios, ta o̱n ko̱ó ka̱ inka̱ Ndios.
MAR 12:33 Ña kukiꞌvi ini yó koni yó Yivá yó Ndios xíꞌin ndiꞌi níma̱ yó, xíꞌin ndiꞌi si̱ni̱ yó, xíꞌin ndiꞌi ini yó, xíꞌin ndiꞌi ndee̱ yó, ta ña kukiꞌvi ini yó koni yó natáꞌan yó nda̱tán kíꞌvi ini yó xíni yó xíꞌin mi̱i yó kúu ña ndáya̱ꞌví ní ka̱ no̱o̱ ndiꞌi ña so̱ko̱ yó xíꞌin ña kaꞌmi yó no̱o̱ na̱ma̱ yi̱i̱ veꞌe Ndios ―káchí ta̱ sánáꞌa nda̱yí.
MAR 12:34 Tá ta̱Jesús xi̱ni̱ so̱ꞌo ra va̱ꞌa ní ndíchí ni̱ka̱ꞌa̱n ta̱ sánáꞌa nda̱yí, ta káchí ra saá xíꞌin ra: ―Yatin ní yóo ún ña ki̱ꞌvi ún yichi̱ no̱o̱ xáꞌnda chiño Ndios. Ta saá nda̱ ñii ni̱vi ni̱‑xiin ka̱ na nda̱ka̱ to̱ꞌon na ra ña koto ndoso ñaꞌá na.
MAR 12:35 Ta ta̱Jesús sa̱náꞌa ra ni̱vi yéꞌé veꞌe ño̱ꞌo káꞌno, ta káchí ra saá xíꞌin na: ―¿Nda̱chun na sánáꞌa nda̱yí Ndios ña ni̱taa ta̱Moisés xi̱na̱ꞌá káchí na ndí Cristo, ta̱ tiꞌví Ndios saka̱ku ra ni̱vi, kuu ñii sa̱ꞌya ñani síkuá ta̱rey David?
MAR 12:36 Chi Níma̱ Ndios ni̱ka̱ꞌa̱n ini ta̱David, ta ni̱taa ra to̱ꞌon yóꞌo, ña káchí saá: Ndios ni̱ka̱ꞌa̱n ra xíꞌin ta̱Káꞌno no̱o̱ i̱: “Koo ún xíꞌin i̱ sii̱n kuaꞌá i̱ no̱o̱ táyi̱ tón to̱ꞌó yóꞌo, ta̱nda̱ ki̱vi̱ taxi i̱ ko̱yo ndiꞌi na káni táꞌan xíꞌin ún ti̱xin xa̱ꞌa̱ ún”, ka̱chí Ndios, ni̱taa ta̱David xi̱na̱ꞌá.
MAR 12:37 Xíꞌin to̱ꞌon yóꞌo ta̱David ka̱chí ra Cristo kúu ta̱Káꞌno no̱o̱ ra. Ta, ¿mí kúchiño kúu Cristo sa̱ꞌya ñani síkuá ta̱David? ―káchí ta̱Jesús xíꞌin na. Ta kua̱ꞌa̱ ní ni̱vi ndóo yóꞌo, ta kúsii̱ ní ini na xíni̱ so̱ꞌo na ña ni̱ka̱ꞌa̱n ra.
MAR 12:38 Ta ta̱Jesús sa̱náꞌa ka̱ ra na, káchí ra saá: ―Koto va̱ꞌa ndó o̱n kundiko̱n ndó yichi̱ ni̱vi na sánáꞌa nda̱yí Ndios, chi kuiti káꞌvi na nda̱yí ta o̱n vása kasa ndivi na ña. Kísa káꞌno xíꞌin mi̱i na, kúsii̱ ní ini na kundixin na tiko̱to̱ va̱ꞌa, ta kua̱ꞌa̱n va̱xi na no̱o̱ ni̱vi ña koto ñaꞌá na. Ta xíka na no̱yáꞌvi, ta kóni na ña kasa to̱ꞌó ní ni̱vi na,
MAR 12:39 ta kútoo ní na kundo̱o na táyi̱ tón náꞌno tón to̱ꞌó tón yóo veꞌe ño̱ꞌo sinagoga. Ta no̱o̱ yóo viko̱ xíxi, ndúkú na kundo̱o na no̱o̱ táyi̱ náꞌno tón to̱ꞌó.
MAR 12:40 Ta kéꞌé na ña o̱n váꞌa, chi kíndaa na veꞌe náñaꞌa̱ ná ni̱xiꞌi̱ yii̱. Ta ndi̱ꞌi ke̱ꞌé na saá ta xíꞌin ñavatá ini na, xáꞌa̱n na veꞌe ño̱ꞌo sinagoga, ta naꞌá ní káꞌa̱n na xíꞌin Ndios. Kéꞌé na saá xa̱ꞌa̱ ña kóni na kani si̱ni̱ ni̱vi ndí nayóꞌo kúu nava̱ꞌa ní no̱o̱ Ndios. Ta xa̱ꞌa̱ ña o̱n váꞌa kéꞌé na, Ndios saxo̱ꞌvi̱ ka̱ ra nayóꞌo no̱o̱ inka̱ ni̱vi ―káchí ta̱Jesús xíꞌin na.
MAR 12:41 Ta saá xi̱koo ta̱Jesús yéꞌé veꞌe ño̱ꞌo káꞌno, yatin no̱o̱ ñíndichi caja ña ñóꞌo si̱ꞌún xa̱ꞌa̱ Ndios. Ta xi̱to ra ni̱vi táan na si̱ꞌún ini caja. Ta nakuíká táan na kua̱ꞌa̱ ní si̱ꞌún ini caja yóꞌo.
MAR 12:42 Ta ki̱xaa̱ ñii ñaꞌa̱ ndáꞌví ñá ni̱xiꞌi̱ yii̱, táan ñá o̱vi̱ si̱ꞌún kuálí ini caja, ta loꞌo ní ndáka̱ si̱ꞌún yóꞌo.
MAR 12:43 Ta ta̱Jesús ka̱na ra u̱xu̱ o̱vi̱ naxíka xíꞌin ra va̱xi na no̱o̱ ra, ta ni̱ka̱ꞌa̱n ra xíꞌin na: ―Ndixa káꞌa̱n i̱ xíꞌin ndó, ñándáꞌví yóꞌo ta̱xi ñá víꞌí ka̱ si̱ꞌún no̱o̱ ña ta̱xi nakuíká,
MAR 12:44 chi nakuíká, vará ta̱xi na kua̱ꞌa̱ ní si̱ꞌún, ta ki̱ndo̱o víꞌí ka̱ ña ndaꞌa̱ mi̱i na. Ta ñándáꞌví yóꞌo, vará loꞌo ní si̱ꞌún níꞌi ñá, ta ta̱xi ndiꞌi ñá si̱ꞌún ña kómí ñá, ta saá sa̱ndakoo ñá ndiꞌi ña xíni̱ ñóꞌó ñá ―káchí ta̱Jesús xíꞌin na.
MAR 13:1 Ta saá ta̱Jesús ke̱ta ra veꞌe ño̱ꞌo káꞌno ta kua̱ꞌa̱n ra, ta ñii ta̱xíka xíꞌin ra ni̱ka̱ꞌa̱n ra xíꞌin ra: ―Tata Maestro, koto ún, ¡nda̱chun náꞌno ní yu̱u̱ ñóꞌo ku̱va̱ꞌa veꞌe ño̱ꞌo yóꞌo! ¡Nda̱chun livi ní veꞌe ño̱ꞌo yóꞌo!
MAR 13:2 Ta ni̱ka̱ꞌa̱n ta̱Jesús xíꞌin ra: ―¿Án xíto ún ndiꞌi ñalivi yóꞌo? Nda̱ ñii ka̱ yu̱u̱ o̱n kóo ka̱ sa̱ta̱ inka̱ yu̱u̱. Saá chi ñii ki̱vi̱ ña va̱xi tani veꞌe ño̱ꞌo yóꞌo ta ndiꞌi xa̱ꞌa̱ ña ―káchí ta̱Jesús.
MAR 13:3 Ta saá kua̱ꞌa̱n na xi̱ki̱ tón Olivo ña nákaa̱ no̱o̱ xíto ndaa veꞌe ño̱ꞌo káꞌno. Ta xi̱koo ta̱Jesús no̱o̱ ñoꞌo̱, ta ta̱Pedro, ta̱Jacobo, ta̱Juan xíꞌin ta̱Andrés xi̱to na o̱n ko̱ó ka̱ ni̱vi, ta ki̱xaa̱ na no̱o̱ ra, ta ni̱ka̱ꞌa̱n na xíꞌin ra:
MAR 13:4 ―Tata, kóni ndi̱ ndato̱ꞌon ún xíꞌin ndi̱, ¿ama koo saá ña ka̱chí ún? ¿Ndá seña kuu ña koni ndi̱ ña kunda̱a̱ ini ndi̱ xa kúyatin ndiꞌi xa̱ꞌa̱ veꞌe ño̱ꞌo káꞌno yóꞌo? ―káchí na.
MAR 13:5 Ta nda̱kuii̱n ta̱Jesús, káchí ra saá xíꞌin na: ―Koto va̱ꞌa ndó ña o̱n sandáꞌví ni̱vi ndóꞌó.
MAR 13:6 Saá chi kua̱ꞌa̱ ní ta̱a kixaa̱, ta ki̱vi̱ kixaa̱ ñii ñii na, ta ka̱ꞌa̱n na xíꞌin ndó, kachí na saá: “Yi̱ꞌi̱ kúu Cristo, ta̱a ta̱ ti̱ꞌví Ndios saka̱ku ni̱vi ñoyívi yóꞌo”, kachí na xíꞌin ndó, ta sandáꞌví na kua̱ꞌa̱ ní ni̱vi.
MAR 13:7 ’Ta koni̱ so̱ꞌo ndó yóo kua̱chi xáꞌni táꞌan na ñoo yatin, ta xáꞌni táꞌan na ñoo xíká, ta o̱n kuyi̱ꞌví ndó. Chi xíni̱ ñóꞌó kundivi ndiꞌi ñayóꞌo, ta saá ni, ta̱ꞌán kixaa̱ ki̱vi̱ ñasondíꞌí ñoyívi yóꞌo.
MAR 13:8 Ki̱vi̱ ña va̱xi nakuita ni̱vi na ñoo náꞌno kaꞌni táꞌan na xíꞌin ni̱vi na inka̱ ñoo náꞌno, ta ñoo no̱o̱ yóo narey kaꞌni táꞌan na xíꞌin inka̱ ñoo no̱o̱ yóo inka̱ narey. Ta kua̱ꞌa̱ ní xiiña ta̱an no̱o̱ ñoꞌo̱, ta koo ní so̱ko, ta nakuita nani̱vi chi ndiꞌi ní ini na, ta saa̱ ní ini na, ta kani táꞌan na xíꞌin natáꞌan na. Ñayóꞌo kuiti kuu ña kixáꞌá ña xo̱ꞌvi̱ ní ni̱vi.
MAR 13:9 ’Ta ndóꞌó, kundaa xíꞌin mi̱i ndó, chi tiin na ndóꞌó ko̱ꞌo̱n ndó xíꞌin na, ta nataxi na ndóꞌó ndaꞌa̱ nachiño náꞌno, ta kani ní na ndóꞌó veꞌe ño̱ꞌo sinagoga. Taxi na kua̱chi xa̱ꞌa̱ ndó no̱o̱ nagobernador án no̱o̱ narey chi na ndíko̱n yi̱ꞌi̱ kúu ndó. Tá kundo̱o ndó no̱o̱ nachiño yóꞌo, ta saá kukomí ndó yichi̱ ka̱ꞌa̱n ndó to̱ꞌon ñava̱ꞌa xa̱ꞌa̱ i̱.
MAR 13:10 Siꞌna ni̱vi na kándixa yi̱ꞌi̱ xíni̱ ñóꞌó ka̱ꞌa̱n ndoso na to̱ꞌon ñava̱ꞌa xa̱ꞌa̱ i̱ no̱o̱ ndiꞌi ni̱vi na ndóo ndiꞌi saá ñoo ñoyívi yóꞌo, ta saá kixaa̱ ki̱vi̱ sondíꞌí.
MAR 13:11 Tá tiin na ndóꞌó ko̱ꞌo̱n ndó xíꞌin na, ta chikaa̱ na kua̱chi xa̱ꞌa̱ ndó no̱o̱ nachiño, ta o̱n kundiꞌi ini ndó xa̱ꞌa̱ to̱ꞌon ña ndakuii̱n ndó. Saá chi mi̱i ki̱vi̱ ña kundoꞌo ndó saá, Ndios taxi ra to̱ꞌon ña ka̱ꞌa̱n ndó no̱o̱ nayóꞌo, chi o̱n si̱ví mi̱i ndóꞌó kuu na ka̱ꞌa̱n no̱o̱ na, ta Níma̱ Ndios ña yóo ini ndó kuu ña ka̱ꞌa̱n.
MAR 13:12 Ki̱vi̱ ña va̱xi sava nata̱a taxi na kua̱chi xa̱ꞌa̱ ñani na no̱o̱ nachiño, ta sava na kúu yivá taxi na kua̱chi xa̱ꞌa̱ sa̱ꞌya na no̱o̱ nachiño. Ta sava na kúu sa̱ꞌya kasa toon na no̱o̱ yivá siꞌí na, ta taxi na kua̱chi xa̱ꞌa̱ mi̱i yivá siꞌí na yóꞌo no̱o̱ nachiño, ta nachiño ka̱ꞌa̱n na saá: “Ná kivi̱ nayóꞌo.”
MAR 13:13 Ndiꞌi ni̱vi kusaa̱ ini na koni na ndóꞌó chi na ndíko̱n yichi̱ i̱ kúu ndó. Tá o̱n sandakoo ndó yichi̱ i̱ ta kundiko̱n va̱ꞌa ndó ña, nda̱ kixaa̱ ki̱vi̱ ndi̱ꞌi ña xo̱ꞌvi̱ ndó ñoyívi yóꞌo, ta Ndios saka̱ku ra ndóꞌó ña kutaku̱ ndó xíꞌin ra ndiꞌi saá ki̱vi̱ ña va̱xi ―káchí ta̱Jesús.
MAR 13:14 Ta ndóꞌó na káꞌvi to̱ꞌon yóꞌo, xíni̱ ñóꞌó kunda̱a̱ ini ndó to̱ꞌon yóꞌo ña ni̱ka̱ꞌa̱n ta̱Jesús xíꞌin naxíka xíꞌin ra, káchí ra saá: ―Kui̱ya̱ xi̱na̱ꞌá ta̱profeta Daniel ni̱ka̱ꞌa̱n ra xa̱ꞌa̱ ña o̱n váꞌa ñakini ña sandiꞌi xa̱ꞌa̱ ñayi̱i̱. Ta kixaa̱ ki̱vi̱ koto ndó yóo ña o̱n váꞌa ñakini yóꞌo veꞌe ño̱ꞌo káꞌno, ta ndiꞌi na ndóo estado Judea yóꞌo, xíni̱ ñóꞌó kee na ta kono na ko̱ꞌo̱n na no̱o̱ yóo yuku̱ síkón.
MAR 13:15 Tá yóo ni̱vi ta nándoso na si̱ni̱ veꞌe na, ta nayóꞌo o̱n váꞌa noo na ndi̱ꞌvi na nakiꞌin na ña kómí na veꞌe na.
MAR 13:16 Tá yóo ni̱vi ta ñóꞌo na yuku̱, ta nayóꞌo, o̱n váꞌa ndikó ka̱ na veꞌe na nakiꞌin na tika̱chí na.
MAR 13:17 ¡Ndáꞌví ní náñaꞌa̱ ná ñóꞌo sa̱ꞌya, ta ndáꞌví ní náñaꞌa̱ ná yóo sa̱ꞌya válí na chíchín, chi ndeé ní koo ña xo̱ꞌvi̱ ná ki̱vi̱ kundivi ñayóꞌo saá!
MAR 13:18 Ndukú ndó no̱o̱ Ndios ña o̱n kuu ña ki̱vi̱ vi̱xin ní ña kundoꞌo ndó saá.
MAR 13:19 Nda̱ ki̱vi̱ no̱ó ña ki̱sa va̱ꞌa Ndios ñoyívi yóꞌo ta̱nda̱ vitin, nani̱vi xóꞌvi̱ na. Ta ki̱vi̱ koo ña o̱n váꞌa yóꞌo saá, ndeé ní ka̱ xo̱ꞌvi̱ ndiꞌi ni̱vi. Ta nda̱ ñii ka̱ ki̱vi̱ ña va̱xi o̱n xo̱ꞌvi̱ ka̱ na nda̱tán xo̱ꞌvi̱ na ki̱vi̱ yóꞌo.
MAR 13:20 Ta xa̱ꞌa̱ ña kúndáꞌví ini Ndios xíni ra ni̱vi na na̱ka̱xin ra ndíko̱n yichi̱ ra kúu ña chi̱tóni̱ ra saloꞌo ki̱vi̱ xo̱ꞌvi̱ ni̱vi ñoyívi yóꞌo. Tá o̱n vása ní‑chitóni̱ ra saá, níkúu, ta nda̱ ñii ni̱vi o̱n kívi ka̱ku na no̱o̱ ña yo̱ꞌvi̱ ní xóꞌvi̱ na.
MAR 13:21 ’Tá yóo ni̱vi na ka̱ꞌa̱n xíꞌin ndó: “Yóꞌo yóo Cristo ta̱ ti̱ꞌví Ndios saka̱ku na ñoyívi yóꞌo”, án “Koto ndó, kaa̱ yóo ra”, kachí na xíꞌin ndó, ta o̱n kandixa ndó na.
MAR 13:22 Chi nakuita kua̱ꞌa̱ ní navatá ta ka̱ꞌa̱n na, kachí na siꞌa: “Yi̱ꞌi̱ kúu Cristo ta̱a ta̱ ti̱ꞌví Ndios”, ta inka̱ na ka̱ꞌa̱n, kachí na: “Yi̱ꞌi̱ kúu ta̱profeta ta̱ káꞌa̱n ndoso to̱ꞌon Ndios”, ta o̱n si̱ví nanda̱a̱ kúu na. Navatá yóꞌo to̱nda̱a na keꞌé na milagro ña sandáꞌví na ni̱vi, ta̱nda̱ yatin kuchiño sandáꞌví na ni̱vi na na̱ka̱xin Ndios kundiko̱n yichi̱ ra.
MAR 13:23 Ta ndóꞌó koto va̱ꞌa ndó, chi vitin kúnda̱a̱ ini ndó ndiꞌi ñayóꞌo, chi xa nda̱to̱ꞌon i̱ xíꞌin ndó ―káchí ta̱Jesús xíꞌin naxíka xíꞌin ra.
MAR 13:24 Ta tuku ni̱ka̱ꞌa̱n ta̱Jesús, káchí ra saá xíꞌin na: ―Ta ki̱vi̱ kán, tá ndiꞌi ña xóꞌvi̱ ni̱vi, ta ña ño̱ꞌo káꞌno yéꞌe kunaa no̱o̱ ña, ta tíyo̱o̱ o̱n vása nayeꞌe ka̱ rí,
MAR 13:25 ta tíki̱mi kee rí ñoyívi ni̱no ta ko̱yo rí, ta ndiꞌi ña kómí ndee̱ yóo ñoyívi ni̱no kanda ña ta kisin ndiꞌi ñayóꞌo.
MAR 13:26 Ta saá ndiꞌi ni̱vi koni na yi̱ꞌi̱, ta̱a ta̱ ki̱xi no̱o̱ Ndios, ta va̱xi i̱ ma̱ꞌñó vi̱ko̱, xíꞌin ndee̱ káꞌno, xíꞌin ndiꞌi ña yéꞌe livi.
MAR 13:27 Ta yi̱ꞌi̱ tiꞌví i̱ naángel ko̱ꞌo̱n na nakaya na ndiꞌi ni̱vi na na̱ka̱xin i̱ na kúu na ndíko̱n yichi̱ i̱. Ta ni̱vi yóꞌo kee na ndiꞌi saá xiiña no̱o̱ ñoꞌo̱ ñoyívi yóꞌo xíꞌin ñoyívi ni̱no, ta kixaa̱ na no̱o̱ i̱.
MAR 13:28 ’Ta ndóꞌó, sakuáꞌá ndó ta kunda̱a̱ ini ndó ña sánáꞌa yito̱n tón higo: Tá xa va̱xi nduxa̱á nó, ta nákoo yu̱ku̱ yúta̱ ndaꞌa̱ nó, ta saá kunda̱a̱ ini ndó xa ni̱kuyatin ní kixaa̱ sa̱vi̱.
MAR 13:29 Ta ki̱vi̱ xíto ndó xa kua̱ꞌa̱n kundivi ndiꞌi ñayóꞌo ña nda̱to̱ꞌon i̱ xíꞌin ndó, ta saá kunda̱a̱ ini ndó xa va̱xi kuyatin ki̱vi̱ ndikó i̱ ñoyívi yóꞌo.
MAR 13:30 Ta ndixa káꞌa̱n i̱ xíꞌin ndó, ni̱vi na xíto kixáꞌá seña yóꞌo kutaku̱ ka̱ na nda̱ ndi̱ꞌi ku̱ndivi ndiꞌi ña nda̱to̱ꞌon i̱ xíꞌin ndó.
MAR 13:31 Ña ñoyívi ni̱no xíꞌin ña ñoyívi yóꞌo ñii ki̱vi̱ va̱xi ndiꞌi xa̱ꞌa̱ ña, ta to̱ꞌon i̱ o̱n ndiꞌi xa̱ꞌa̱ ña, ta kindo̱o ña ndiꞌi saá ki̱vi̱.
MAR 13:32 ’Nda̱ ñii ni̱vi o̱n vása xíni̱ na ama ndikó i̱, ni ni̱vi na ndóo ñoyívi yóꞌo, ni naángel na ndóo ñoyívi ni̱no, ni yi̱ꞌi̱ ta̱a ta̱Sa̱ꞌya Ndios. Ta ñii la̱á Ndios Tata Yivá yó kúu ta̱a ta̱ xíni̱ ama ndikó i̱ ñoyívi yóꞌo.
MAR 13:33 ’Ta saá ndóꞌó, koto va̱ꞌa ndó, kundo̱o tiꞌva ndó ta ka̱ꞌa̱n ndó xíꞌin Ndios, chi o̱n vása xíni̱ ndó ama ndikó i̱ ñoyívi yóꞌo.
MAR 13:34 Nda̱tán ke̱ꞌé ñii ta̱a ta̱ kua̱ꞌa̱n xíká, saá kéꞌé i̱ xíꞌin ndó. Saá chi ta̱yóꞌo sa̱ndakoo ra veꞌe ra, ta ta̱xi ra nda̱yí ndaꞌa̱ namozo ra, ta ñii ñii na sa̱kuiso ra na chiño, ta xa̱ꞌnda chiño ra no̱o̱ ta̱ ndáa yéꞌé veꞌe ra ña koo tiꞌva ra.
MAR 13:35 Ta káꞌa̱n i̱ xíꞌin ndó, kundito ndó chi o̱n vása xíni̱ ndó ama ndikó i̱, án kua̱ꞌa̱n kuñoó, án ma̱ꞌñó ñoó, án xita̱a̱n naa ka̱ ta kána nduxú chée, án xita̱a̱n ni̱ti̱vi, kuu ña ndikó i̱.
MAR 13:36 Koto va̱ꞌa ndó ko̱to̱ ñii kama ndikó i̱, ta naníꞌi i̱ ndóꞌó ndóo ndó kísi̱n ndó.
MAR 13:37 Ta to̱ꞌon káꞌa̱n i̱ xíꞌin ndó, káꞌa̱n i̱ xíꞌin ndiꞌi ni̱vi: Ná kundo̱o tiꞌva ndó ―káchí ta̱Jesús xíꞌin na.
MAR 14:1 Ta kúma̱ni̱ o̱vi̱ ki̱vi̱ ña to̱nda̱a ki̱vi̱ kana viko̱ Pascua, xíꞌin inka̱ viko̱ no̱o̱ xíxi najudío si̱ta̱ va̱ꞌa ña o̱n ko̱ó levadura kómí. Ta na sánáꞌa nda̱yí Ndios xíꞌin nanáꞌno no̱o̱ nasu̱tu̱ ndúkú na ndasaá koo kasa va̱ꞌa na kua̱chi vatá xa̱ꞌa̱ ta̱Jesús, ta tiin na ra ña kaꞌni ñaꞌá na.
MAR 14:2 Ta ni̱ka̱ꞌa̱n na, káchí na saá: ―O̱n kuchiño tiin yó ra ki̱vi̱ viko̱, ko̱to̱ koni ndiꞌi nani̱vi ñoo yóꞌo, ta si̱so̱ na nda̱ꞌyi na, ta kani táꞌan na, ta koo ní kua̱chi ―káchí na.
MAR 14:3 Ta yóo ta̱Jesús ñoo Betania veꞌe ta̱Simón, ta̱ xi̱komí kue̱ꞌe̱ táꞌyí na̱ní ña lepra. Tá yóo ta̱Jesús xíxi ra no̱o̱ mesa, ta ki̱xaa̱ yatin ñii ñaꞌa̱ níꞌi ñá ñii yu̱yu̱ ña ku̱va̱ꞌa xíꞌin yu̱u̱ na̱ní alabastro, ti̱xin ña ñóꞌo nduta̱ tá xáꞌan támi ní, tá ku̱va̱ꞌa xíꞌin yu̱ku̱ nardo kúu rá, ta nduta̱ yóꞌo kúu tá yáꞌví ní. Ta ni̱xaꞌno ñá si̱ko̱n yu̱yu̱ yóꞌo ta chi̱kaa̱ ndiꞌi ñá rá si̱ni̱ ta̱Jesús.
MAR 14:4 Ta sava na ndóo ni̱saa̱ ní na xíni ñaꞌá na, ta ni̱ka̱ꞌa̱n na xíꞌin táꞌan na: ―¿Nda̱chun sa̱ndiꞌi ñaꞌa̱ yóꞌo xa̱ꞌa̱ nduta̱ yáꞌví ní?
MAR 14:5 Va̱ꞌa ka̱ ná si̱kó ñá nduta̱ yóꞌo ta u̱ni̱ ciento si̱ꞌún denario nakiꞌin ñá, níkúu, ta saá kuchiño chindeé ñá nandáꞌví ―káchí na, káꞌa̱n na. Ta káꞌa̱n na to̱ꞌon o̱n váꞌa xíꞌin ñá.
MAR 14:6 Ta ta̱Jesús ni̱ka̱ꞌa̱n ra xíꞌin na: ―O̱n ka̱ꞌa̱n ndó to̱ꞌon kuáchí xíꞌin ñáñaꞌa̱ yóꞌo. ¿Nda̱chun sándiꞌi ndó ñá? Chi ñava̱ꞌa kúu ña ke̱ꞌé ñá xíꞌin i̱.
MAR 14:7 Ndiꞌi saá ki̱vi̱ yóo nandáꞌví xíꞌin ndó ta kúchiño chindeé ndó na. Ta yi̱ꞌi̱, saloꞌo ní ka̱ ki̱vi̱ yóo i̱ xíꞌin ndó.
MAR 14:8 Ñáñaꞌa̱ yóꞌo ke̱ꞌé ñá ñava̱ꞌa, chi̱kaa̱ ñá nduta̱ tá xáꞌan támi si̱ni̱ i̱ ña ki̱sa tiꞌva ñá yi̱kí ko̱ñu i̱ ña ndu̱xu̱n ña.
MAR 14:9 Ndixa káꞌa̱n i̱ xíꞌin ndó, ndiꞌi saá xiiña ñoyívi yóꞌo no̱o̱ ka̱ꞌa̱n ndoso na to̱ꞌon ñava̱ꞌa xa̱ꞌa̱ i̱, ndato̱ꞌon na xíꞌin ni̱vi yukía̱ ke̱ꞌé ñáyóꞌo. Ta saá nakáꞌán ni̱vi xa̱ꞌa̱ ñava̱ꞌa ke̱ꞌé ñá xíꞌin i̱ ―káchí ta̱Jesús xíꞌin na.
MAR 14:10 Ta saá ta̱Judas Iscariote, ta̱ kúu ñii ta̱a ta̱ u̱xu̱ o̱vi̱ xíka xíꞌin ta̱Jesús, ke̱e ra ni̱xa̱ꞌa̱n ra no̱o̱ nanáꞌno no̱o̱ nasu̱tu̱ ña nataxi ra ta̱Jesús ndaꞌa̱ na.
MAR 14:11 Ta ku̱sii̱ ní ini na xi̱ni̱ so̱ꞌo na ña ni̱ka̱ꞌa̱n ta̱Judas xíꞌin na, ta nayóꞌo ni̱ka̱ꞌa̱n na xíꞌin ra: ―Tá nataxi ún ra ndaꞌa̱ ndi̱, ta taxaꞌvi ndi̱ yóꞌó ―káchí na. Ta saá ki̱xáꞌá ndúkú ta̱Judas ndasaá koo nataxi ra ta̱Jesús ndaꞌa̱ na.
MAR 14:12 Ta ni̱to̱nda̱a ki̱vi̱ ki̱xáꞌá viko̱ xíxi najudío si̱ta̱ va̱ꞌa ña o̱n ko̱ó levadura kómí, ta ñii ñii veꞌe na, xáꞌni na ndikachi loꞌo ña nákáꞌán na viko̱ Pascua. Ta naxíka xíꞌin ta̱Jesús ni̱nda̱ka̱ to̱ꞌon na ra: ―¿Míkía̱ kóni ún kasa ndivi ndi̱ ña kuxu yó viko̱ Pascua? ―káchí na.
MAR 14:13 Ta saá ti̱ꞌví ta̱Jesús o̱vi̱ naxíka xíꞌin ra, káchí ra saá xíꞌin na: ―Kua̱ꞌa̱n ndó, ta kua̱ꞌa̱n ki̱ꞌvi ndó ñoo Jerusalén, ta nakutáꞌan ndó xíꞌin ñii ta̱a ndíso ki̱si takuií, ta kundiko̱n ndó ko̱ꞌo̱n ndó sa̱ta̱ ra,
MAR 14:14 ta veꞌe no̱o̱ ki̱ꞌvi ra, ka̱ꞌa̱n ndó xíꞌin ta̱a ta̱ xíꞌin veꞌe yóꞌo: “Ta̱Maestro ti̱ꞌví ndi̱ꞌi̱ va̱xi ndi̱ nda̱ka̱ to̱ꞌon ndi̱ yóꞌó: ¿Míkía̱ yóo ñii cuarto veꞌe ún no̱o̱ kuxu ra viko̱ Pascua xíꞌin ndi̱ꞌi̱, naxíka xíꞌin ra?”, kachí ndó.
MAR 14:15 Ta saá ta̱a ta̱ xíꞌin veꞌe sanáꞌa ra ndóꞌó míkía̱ yóo ñii cuarto káꞌno veꞌe ra ña kánóo piso o̱vi̱, no̱o̱ yóo ndiꞌi ña xíni̱ ñóꞌó ndó. Ta veꞌe yóꞌo kasa ndivi ndó ña kuxu yó viko̱ Pascua ―káchí ta̱Jesús xíꞌin na.
MAR 14:16 Ta o̱vi̱ naxíka xíꞌin ra ke̱e na kua̱ꞌa̱n na, ta ni̱ki̱ꞌvi na ñoo Jerusalén, ta na̱níꞌi na nda̱tán yóo ña ni̱ka̱ꞌa̱n ta̱Jesús xíꞌin na, ta ki̱sa ndivi na ña kuxu na viko̱ Pascua.
MAR 14:17 Tá kua̱ꞌa̱n kuñoó, ki̱xaa̱ ta̱Jesús xíꞌin u̱xu̱ o̱vi̱ naxíka xíꞌin ra.
MAR 14:18 Ta ndóo na xíxi na no̱o̱ mesa, ta ni̱ka̱ꞌa̱n ta̱Jesús xíꞌin na: ―Ndixa káꞌa̱n i̱ xíꞌin ndó, ñii ndóꞌó na xíxi xíꞌin i̱ kúu ta̱a ta̱ si̱kó kuíꞌná yi̱ꞌi̱, ta nataxi ra yi̱ꞌi̱ ndaꞌa̱ ni̱vi na sáa̱ ini xíni yi̱ꞌi̱ ―káchí ra.
MAR 14:19 Ta ki̱xáꞌá nayóꞌo kúchuchú ní ini na, ta ñii ñii na ni̱nda̱ka̱ to̱ꞌon na ta̱Jesús: ―Tata, ¿án yi̱ꞌi̱ kúu ta̱ káꞌa̱n ún xa̱ꞌa̱? Ta inka̱ na ni̱ka̱ꞌa̱n: ―¿Án yi̱ꞌi̱ kúu ra?
MAR 14:20 Ta nda̱kuii̱n ta̱Jesús, káchí ra xíꞌin na: ―Ñii ndóꞌó ta̱ u̱xu̱ o̱vi̱ kúu ra, ta̱ sáchii si̱ta̱ va̱ꞌa ini ko̱ꞌo̱ xíꞌin i̱, ta̱yóꞌo kúu ta̱ si̱kó kuíꞌná yi̱ꞌi̱ no̱o̱ na sáa̱ ini xíni yi̱ꞌi̱.
MAR 14:21 Ta yi̱ꞌi̱, ta̱a ta̱ ki̱xi no̱o̱ Ndios, ndixa xo̱ꞌvi̱ ní i̱ ta kivi̱ i̱, nda̱tán ni̱taa naprofeta xi̱na̱ꞌá. Ta, ¡ndáꞌví ní ta̱a ta̱ si̱kó kuíꞌná yi̱ꞌi̱ no̱o̱ na sáa̱ ini xíni yi̱ꞌi̱! Va̱ꞌa ka̱ níxi̱yo o̱n kaku ta̱yóꞌo, níkúu ―káchí ta̱Jesús xíꞌin na.
MAR 14:22 Tá ndóo ka̱ na xíxi na, ta̱Jesús ki̱ꞌin ra si̱ta̱ va̱ꞌa, ta ni̱ka̱ꞌa̱n ra xíꞌin Ndios: ―Tata Yivá yó, táxaꞌvi ún chi ta̱xi ún si̱ta̱ va̱ꞌa kuxu ndi̱ ―káchí ra. Ta ta̱ꞌví ra si̱ta̱ va̱ꞌa, ta ta̱xi ra ña ndaꞌa̱ ñii ñii naxíka xíꞌin ra kuxu na. Ta ni̱ka̱ꞌa̱n ra xíꞌin na: ―Nakiꞌin ndó kuxu ndó si̱ta̱ va̱ꞌa yóꞌo, chi ñayóꞌo kúu yi̱kí ko̱ñu i̱.
MAR 14:23 Ta ki̱ꞌin ta̱Jesús ñii copa ña ñóꞌo nduta̱ vino, ta ni̱ka̱ꞌa̱n ra xíꞌin Ndios: ―Tata Yivá yó, táxaꞌvi ún chi ta̱xi ún nduta̱ koꞌo ndi̱ yóꞌo ―káchí ra. Ta ta̱xi ra copa ñóꞌo nduta̱ vino yóꞌo ndaꞌa̱ na, ta ndiꞌi na xíꞌi na rá,
MAR 14:24 ta ni̱ka̱ꞌa̱n ra saá xíꞌin na: ―Nduta̱ yóꞌo kúu ni̱i̱ i̱ ña kui̱ta̱. Ta xíꞌin ñayóꞌo Ndios chindúꞌu̱ ra pacto xa̱á ña ka̱ꞌa̱n ndasaá kuchiño nakiꞌin ni̱vi ñava̱ꞌa Ndios.
MAR 14:25 Ndixa káꞌa̱n i̱ xíꞌin ndó, o̱n koꞌo ka̱ i̱ nduta̱ vino nda̱ ki̱xaa̱ ki̱vi̱ nakutáꞌan yó no̱o̱ xáꞌnda chiño Ndios. Ta saá koꞌo yó tánduta̱ vino xa̱á ―káchí ta̱Jesús xíꞌin na.
MAR 14:26 Ta ndi̱ꞌi xi̱ta na ñii yaa ña káꞌa̱n xa̱ꞌa̱ Ndios, ta ke̱e na kua̱ꞌa̱n na xi̱ki̱ tón Olivo.
MAR 14:27 Ta ni̱ka̱ꞌa̱n ta̱Jesús xíꞌin na: ―Ñoó vitin ndiꞌi ndóꞌó sandakoo ndó yi̱ꞌi̱, chi saá kundivi to̱ꞌon Ndios ña ni̱taa na xi̱na̱ꞌá, ña káchí saá: “Satakuéꞌe̱ i̱ ta̱a ta̱ ndáa tíndikachi, ta tíndikachi yóꞌo kui̱ta̱ níꞌnó ndiꞌi rí”, ka̱chí Ndios.
MAR 14:28 Ta ki̱vi̱ nataku̱ i̱, ko̱ꞌo̱n siꞌna i̱ ña kundati i̱ ndóꞌó ñoo estado Galilea ―káchí ta̱Jesús xíꞌin na.
MAR 14:29 Ta ta̱Pedro ni̱ka̱ꞌa̱n ra xíꞌin ta̱Jesús: ―Tata, tá ndiꞌi ni̱vi sandakoo na yóꞌó, ta yi̱ꞌi̱ o̱n sandakoo i̱ yóꞌó.
MAR 14:30 Ta ni̱ka̱ꞌa̱n ta̱Jesús xíꞌin ra: ―Ndixa káꞌa̱n i̱ xíꞌin ún, ta̱ꞌán ka̱ kana nduxú chée o̱vi̱ yichi̱ ñoó vitin, ta xa u̱ni̱ yichi̱ ni̱ka̱ꞌa̱n ún xíꞌin ni̱vi ña o̱n vása xíni̱ ún yi̱ꞌi̱ ―káchí ta̱Jesús xíꞌin ra.
MAR 14:31 Ta xíꞌin ndiꞌi ndee̱ ra ni̱ka̱ꞌa̱n ta̱Pedro, káchí ra saá: ―Tata, ta̱nda̱ xíni̱ ñóꞌó kivi̱ i̱ xíꞌin ún, ta nda̱ ñii yichi̱ o̱n vása ka̱ꞌa̱n i̱ o̱n vása xíni̱ i̱ yóꞌó ―káchí ta̱Pedro. Ta ñii káchí saá ni̱ka̱ꞌa̱n ndiꞌi ka̱ naxíka xíꞌin ta̱Jesús.
MAR 14:32 Ta ni̱xaa̱ na ñii no̱o̱ na̱ní Getsemaní, ta ni̱ka̱ꞌa̱n ta̱Jesús xíꞌin naxíka xíꞌin ra: ―Kundo̱o ndó yóꞌo táná ko̱ꞌo̱n i̱ ka̱ꞌa̱n i̱ xíꞌin Ndios ―káchí ra.
MAR 14:33 Ta ni̱ka̱ꞌa̱n ra xíꞌin ta̱Pedro ta xíꞌin ta̱Jacobo xíꞌin ta̱Juan, kua̱ꞌa̱n na xíꞌin ra ta ni̱xaa̱ na, ta ki̱xáꞌá ta̱Jesús kúchuchú ní ini ra ta ndíꞌi ní ini ra.
MAR 14:34 Ta ni̱ka̱ꞌa̱n ra xíꞌin u̱ni̱ ta̱yóꞌo: ―Ndeé ní kúchuchú ini i̱ a̱nda̱ ñii kóni ña kivi̱ i̱. Kundati ndó yóꞌo ta kundito ndó, o̱n ku̱su̱n ndó ―káchí ta̱Jesús xíꞌin na.
MAR 14:35 Ta ta̱Jesús ke̱e ra kua̱ꞌa̱n ra ñii xiiña xíká ka̱ loꞌo, ta xi̱kuxítí ra ta xi̱kundee ra nda̱ no̱o̱ ñoꞌo̱, ndu̱kú ra no̱o̱ Ndios, tá kúchiño ví, ta o̱n taxi Ndios xo̱ꞌvi̱ ra.
MAR 14:36 Ta káchí ra xíꞌin Ndios saá: ―Tata Yivá mi̱i i̱, xíni̱ va̱ꞌa i̱ yóꞌó kúchiño kasa ndivi ún ndiꞌi saá ña̱ꞌa. Ta ña kóni i̱ kúu ña o̱n taxi ún ña xo̱ꞌvi̱ i̱. Ta saá ni, o̱n kundivi ña kóni mi̱i i̱, ta va̱ꞌa ka̱ ná kundivi ña kóni mi̱i ún ―káchí ta̱Jesús xíꞌin Ndios.
MAR 14:37 Ta saá na̱kundichi ra, ta ndi̱kó ra ki̱xaa̱ ra no̱o̱ ndóo u̱ni̱ naxíka xíꞌin ra. Ta ndiꞌi nayóꞌo kísi̱n na. Ta ta̱Jesús ni̱ka̱ꞌa̱n ra xíꞌin ta̱Pedro: ―¿Án kísi̱n ún? ¿Án o̱n vása kúchiño ún kundito ún vará ñii hora?
MAR 14:38 Ta ni̱ka̱ꞌa̱n ra xíꞌin u̱ni̱ naxíka xíꞌin ra: ―O̱n ku̱su̱n ka̱ ndó ta kundito ndó ka̱ꞌa̱n ndó xíꞌin Ndios ña o̱n nakava ndó kua̱chi. Ndóꞌó, yóo ini ndó keꞌé ndó ñava̱ꞌa, ta o̱n kúchiño ndó keꞌé ndó ñava̱ꞌa yóꞌo xíꞌin ndee̱ mi̱i ndó ―káchí ta̱Jesús xíꞌin na.
MAR 14:39 Ta tuku ndi̱kó ta̱Jesús kua̱ꞌa̱n ra, ta ni̱ka̱ꞌa̱n ra xíꞌin Ndios nda̱tán yóo to̱ꞌon ña siꞌna ni̱ka̱ꞌa̱n ra.
MAR 14:40 Ta ndi̱kó tuku ra ki̱xaa̱ ra no̱o̱ ndóo naxíka xíꞌin ra, ta na̱níꞌi ra na kísi̱n na, saá chi ndeé ní xíꞌi̱ na maꞌná. Ta nayóꞌo o̱n vása xíni̱ na yukía̱ ka̱ꞌa̱n na xíꞌin ra.
MAR 14:41 Ta yichi̱ u̱ni̱ ni̱xa̱ꞌa̱n ra ta ni̱ka̱ꞌa̱n ra xíꞌin Ndios, ta ndi̱kó ra ki̱xaa̱ tuku ra no̱o̱ ndóo naxíka xíꞌin ra, ta ni̱ka̱ꞌa̱n ra xíꞌin na: ―¿Án va̱ꞌa ku̱su̱n ka̱ ndó ta nakindée ka̱ ndó? Koto ndó, xa ni̱to̱nda̱a hora ña nataxi na yi̱ꞌi̱, ta̱a ta̱ ki̱xi no̱o̱ Ndios, ndaꞌa̱ ni̱vi na o̱n váꞌa.
MAR 14:42 Ndakoo ndó, ná koꞌyo̱. Ta koto ndó, yóꞌo va̱xi ta̱ nataxi yi̱ꞌi̱ ndaꞌa̱ nani̱vi na sáa̱ ini xíni yi̱ꞌi̱ ―káchí ta̱Jesús.
MAR 14:43 Tá ta̱ꞌán ka̱ ndiꞌi ka̱ꞌa̱n ta̱Jesús xíꞌin na, ta ki̱xaa̱ ta̱Judas ta̱ kúu ñii ta̱ u̱xu̱ o̱vi̱ xíka xíꞌin ta̱Jesús. Ta ki̱xaa̱ kua̱ꞌa̱ ní ni̱vi xíꞌin ra, ta níꞌi na espada xíꞌin yito̱n. Naxi̱kua̱ꞌa̱ no̱o̱ najudío xíꞌin na sánáꞌa nda̱yí Ndios xíꞌin nanáꞌno no̱o̱ nasu̱tu̱ xa ti̱ꞌví na ni̱vi yóꞌo ña tiin na ta̱Jesús.
MAR 14:44 Ta ta̱Judas xa siꞌna ni̱ka̱ꞌa̱n ra xíꞌin na ndasaá nakoni na ta̱Jesús, káchí ra siꞌa: ―Ta̱a ta̱ chindeé i̱ xíꞌin ña chi̱to i̱ no̱o̱ kúu ta̱Jesús. Ta tiin ndó ra katón ndó ra ta ko̱ꞌo̱n ra xíꞌin ndó no̱o̱ nanáꞌno ―káchí ra xíꞌin na.
MAR 14:45 Ta saá ki̱xaa̱ ra, ta ni̱to̱nda̱a yatin ra no̱o̱ ta̱Jesús, ta ni̱ka̱ꞌa̱n ra: ―Kuaꞌa, Tata Maestro. Ta ni̱chi̱to ra no̱o̱ ta̱Jesús.
MAR 14:46 Ta saá ni̱vi na yóo xíꞌin ta̱Judas xa̱ndi̱ko̱n ti̱in na ta̱Jesús.
MAR 14:47 Ta ñii ta̱ ndíko̱n sa̱ta̱ ta̱Jesús ta̱va ra espada, ta ka̱ndoso va̱ꞌa ra ñii so̱ꞌo ta̱ kísa chiño no̱o̱ ta̱káꞌno no̱o̱ nasu̱tu̱.
MAR 14:48 Ta ni̱ka̱ꞌa̱n ta̱Jesús xíꞌin ni̱vi na ti̱in ñaꞌá: ―¿Án xáni si̱ni̱ ndó ta̱kuíꞌná kúu i̱? ¿Nda̱chun va̱xi ndó no̱o̱ i̱ níꞌi ndó espada xíꞌin yito̱n ña tiin ndó yi̱ꞌi̱?
MAR 14:49 Ta yi̱ꞌi̱, ndiꞌi saá ki̱vi̱ ni̱xi̱yo i̱ sánáꞌa i̱ ni̱vi veꞌe ño̱ꞌo káꞌno, ta ni̱‑tiin ndó yi̱ꞌi̱. Ta ndiꞌi ñayóꞌo kundoꞌo i̱ vitin, chi saá xíni̱ ñóꞌó kundivi to̱ꞌon Ndios ña ni̱taa naprofeta ―káchí ta̱Jesús.
MAR 14:50 Ta ndiꞌi naxíka xíꞌin ra sa̱ndakoo na ta̱Jesús, ta xi̱no na kua̱ꞌa̱n na.
MAR 14:51 Ta ñii ta̱loꞌo ndíko̱n ra kua̱ꞌa̱n ra sa̱ta̱ ta̱Jesús, ta níꞌno ra ñii la̱á tiko̱to̱ ndíka̱ no̱o̱, ta ni̱vi ti̱in na ra,
MAR 14:52 ta ta̱yóꞌo sa̱ndakoo ra tiko̱to̱ ndíka̱ no̱o̱ ndaꞌa̱ na, ta ke̱e ra yálá ra xi̱no ra kua̱ꞌa̱n ra.
MAR 14:53 Ta saá ni̱vi na ti̱in ta̱Jesús, ni̱xaa̱ ra xíꞌin na no̱o̱ ta̱káꞌno no̱o̱ nasu̱tu̱. Ta na̱kutáꞌan ndiꞌi naxi̱kua̱ꞌa̱ no̱o̱ najudío xíꞌin na sánáꞌa nda̱yí Ndios xíꞌin nanáꞌno no̱o̱ nasu̱tu̱.
MAR 14:54 Ta ta̱Pedro ñii xíká ndíko̱n ra kua̱ꞌa̱n ra sa̱ta̱ ta̱Jesús a̱nda̱ ni̱xaa̱ ra veꞌe ta̱su̱tu̱ káꞌno. Ta xi̱koo ra xíꞌin napolicía nasaa̱ ra yatin no̱o̱ xíxi̱ ñoꞌo̱ ke̱ꞌe veꞌe yóꞌo.
MAR 14:55 Ta nanáꞌno no̱o̱ nasu̱tu̱ xíꞌin ndiꞌi inka̱ nachiño na̱ní na Junta Suprema nándukú na ni̱vi na ka̱ꞌa̱n to̱ꞌon vatá ña kuva̱ꞌa kua̱chi xa̱ꞌa̱ ta̱Jesús, ta saá kuchiño nataxi na ra ndaꞌa̱ ni̱vi ña kaꞌni na ra, ta ni̱‑kuchiño naníꞌi na kua̱chi ra.
MAR 14:56 Chi kua̱ꞌa̱ ní ni̱vi ni̱ka̱ꞌa̱n na to̱ꞌon vatá xa̱ꞌa̱ ra, ta ña ni̱ka̱ꞌa̱n na o̱n vása ní‑nakutáꞌan to̱ꞌon na.
MAR 14:57 Sava na na̱kuita na ni̱ka̱ꞌa̱n na ñavatá xa̱ꞌa̱ ra, káchí na saá:
MAR 14:58 ―Ndi̱ꞌi̱ xi̱ni̱ so̱ꞌo ndi̱ ni̱ka̱ꞌa̱n ra, ka̱chí ra: “Yi̱ꞌi̱ sandiꞌi i̱ xa̱ꞌa̱ veꞌe ño̱ꞌo káꞌno yóꞌo ña ki̱sa va̱ꞌa ni̱vi, ta ti̱xin ña u̱ni̱ ki̱vi̱ kasa va̱ꞌa i̱ inka̱ veꞌe ño̱ꞌo ña o̱n si̱ví kuva̱ꞌa xíꞌin ndaꞌa̱ ni̱vi kuu ña”, ka̱chí ta̱Jesús ―káchí na.
MAR 14:59 Ta ni̱‑kuchiño nakutáꞌan to̱ꞌon ña ni̱ka̱ꞌa̱n na.
MAR 14:60 Ta ta̱káꞌno no̱o̱ nasu̱tu̱ na̱kundichi ra ma̱ꞌñó ndiꞌi na ndóo yóꞌo, ta ni̱nda̱ka̱ to̱ꞌon ra ta̱Jesús: ―¿Án o̱n vása ndákuii̱n ún yuꞌu̱ na? ¿Yukía̱ kachí ún xa̱ꞌa̱ to̱ꞌon ña káꞌa̱n nayóꞌo xa̱ꞌa̱ ún?
MAR 14:61 Ta ta̱Jesús tási̱ín yóo ra, o̱n vása ní‑ndakuii̱n ra nda̱ ñii to̱ꞌon. Ta ta̱káꞌno no̱o̱ nasu̱tu̱ tuku ni̱nda̱ka̱ to̱ꞌon ñaꞌá ra: ―¿Án Cristo ta̱ ti̱ꞌví Ndios kúu ún? ¿Án ndixa Sa̱ꞌya Ndios kúu ún? ―káchí ra.
MAR 14:62 Ta nda̱kuii̱n ta̱Jesús: ―Oon, yi̱ꞌi̱ kúu i̱. Ta ki̱vi̱ ña va̱xi koto ndó yi̱ꞌi̱, ta̱a ta̱ ki̱xi no̱o̱ Ndios, xa yóo i̱ no̱o̱ táyi̱ tón yóo sii̱n kuaꞌá Ndios, ta̱a ta̱ kómí ndiꞌi ndee̱, ta koni ndó yi̱ꞌi̱ ndikó i̱ ñoyívi yóꞌo, ta va̱xi i̱ ma̱ꞌñó vi̱ko̱ ―káchí ta̱Jesús.
MAR 14:63 Ta ta̱káꞌno no̱o̱ nasu̱tu̱ ndi̱ꞌi xi̱ni̱ so̱ꞌo ra ñayóꞌo, ta ni̱saa̱ ní ra, ta nda̱ta ra tiko̱to̱ mi̱i ra, ta ni̱ka̱ꞌa̱n ra: ―O̱n vása xíni̱ ñóꞌó ka̱ yó inka̱ ni̱vi taxi na kua̱chi xa̱ꞌa̱ ra.
MAR 14:64 Ndóꞌó xi̱ni̱ so̱ꞌo ndó ndí ni̱ka̱ꞌa̱n ra ñii kúu ra xíꞌin Ndios, ta ñii kua̱chi káꞌno ní no̱o̱ Ndios kúu ña ni̱ka̱ꞌa̱n ra saá. ¿Yukía̱ xáni ini ndó keꞌé yó xíꞌin ta̱yóꞌo? ―káchí ra xíꞌin nanáꞌno na kúu nachiño. Ta ndiꞌi nayóꞌo ni̱ka̱ꞌa̱n na ndí yóo kua̱chi ra, ta xíni̱ ñóꞌó kivi̱ ra.
MAR 14:65 Ta sava na ki̱xáꞌá na kúndaa na tási̱i yuꞌu̱ na no̱o̱ ra, ta na̱kasi na no̱o̱ ra ta káni na ra xíꞌin yi̱kí ndaꞌa̱ na, ta káchí na saá: ―Tá ta̱profeta ta̱ xíni̱ va̱ꞌa kúu ún, ta saá ka̱ꞌa̱n ún xíꞌin ndi̱, ¿yukú ndi̱ ka̱ni yóꞌó? ―káchí na xíꞌin ra. Ta napolicía xíꞌin xa̱ꞌnda̱ ndaꞌa̱ na ka̱ni na no̱o̱ ra.
MAR 14:66 Ta yóo ta̱Pedro ke̱ꞌe veꞌe ta̱káꞌno no̱o̱ nasu̱tu̱, ta ki̱xaa̱ ñii ñaꞌa̱ ñá kísa chiño no̱o̱ naveꞌe yóꞌo.
MAR 14:67 Ta xi̱ni ñá ta̱Pedro yóo ra násaa̱ ra yatin no̱o̱ xíxi̱ ñoꞌo̱, ta xi̱to káxín ñá no̱o̱ ra, ta ni̱ka̱ꞌa̱n ñá xíꞌin ra: ―Saá tuku yóꞌó kúu ún ñii ta̱ ni̱xika xíꞌin ta̱Jesús, ta̱ ki̱xi ñoo Nazaret ―káchí ñá.
MAR 14:68 Ta ta̱Pedro ni̱ka̱ꞌa̱n ra, káchí ra saá: ―O̱n vása xíni̱ i̱ ta̱kaa̱, ni o̱n vása kúnda̱a̱ ini i̱ yukía̱ káꞌa̱n ún xíꞌin i̱. Ta saá ke̱e ra yéꞌé ke̱ꞌe veꞌe yóꞌo. Ta ka̱na ñii nduxú chée.
MAR 14:69 Ta ñáñaꞌa̱ kísa chiño yóꞌo xi̱ni tuku ñá ra, ta ni̱ka̱ꞌa̱n ñá xíꞌin nani̱vi, káchí ña saá: ―Ta̱yóꞌo kúu ñii ta̱táꞌan ta̱Jesús ―káchí ñá.
MAR 14:70 Ta ta̱Pedro tuku ni̱ka̱ꞌa̱n ra: ―O̱n vása xíni̱ i̱ ta̱kaa̱ ―káchí ra. Ta ni̱yaꞌa ñii káni̱ loꞌo, ta nani̱vi yíta yatin no̱o̱ ta̱Pedro, ta ni̱ka̱ꞌa̱n tuku na xíꞌin ra saá: ―Ndixa yóꞌó kúu ún ñii ta̱táꞌan ta̱Jesús, chi ki̱xi ún estado Galilea, saá chi nda̱tán káꞌa̱n nakán saá káꞌa̱n ún ―káchí na.
MAR 14:71 Ta ki̱xáꞌá ta̱Pedro xíꞌin ndiꞌi ndee̱ ra ni̱ka̱ꞌa̱n ra, káchí ra saá: ―Xa ni̱ka̱ꞌa̱n i̱ xíꞌin ndó, o̱n vása xíni̱ i̱ ta̱kaa̱. ¡Ndios ná saxo̱ꞌvi̱ ra yi̱ꞌi̱ tá ñavatá káꞌa̱n i̱! ―káchí ra.
MAR 14:72 Ta xa̱ndi̱ko̱n ka̱na nduxú chée yichi̱ o̱vi̱. Ta saá na̱káꞌán ta̱Pedro to̱ꞌon ña ni̱ka̱ꞌa̱n ta̱Jesús xíꞌin ra: “Ta̱ꞌán ka̱ kana nduxú chée o̱vi̱ yichi̱ ñoó vitin, ta xa u̱ni̱ yichi̱ ni̱ka̱ꞌa̱n ún xíꞌin ni̱vi ndí o̱n vása xíni̱ ún yi̱ꞌi̱.” Ta kúchuchú ní ini ta̱Pedro, ta ki̱xáꞌá ra ndeé ní xáku ra ña nákáꞌán ra to̱ꞌon yóꞌo.
MAR 15:1 Ta ni̱ti̱vi inka̱ ki̱vi̱ xita̱a̱n ní, ta nanáꞌno no̱o̱ nasu̱tu̱ na̱kutáꞌan na xíꞌin naxi̱kua̱ꞌa̱ no̱o̱ najudío xíꞌin na sánáꞌa nda̱yí Ndios xíꞌin ndiꞌi inka̱ nachiño na kúu Junta Suprema, ta na̱koo yuꞌú na yukía̱ keꞌé na xíꞌin ta̱Jesús. Ta saá ka̱tón na ta̱Jesús, ta kua̱ꞌa̱n ra xíꞌin na, ta ni̱xaa̱ na na̱taxi na ra ndaꞌa̱ ta̱gobernador Pilato.
MAR 15:2 Ta ta̱Pilato ni̱nda̱ka̱ to̱ꞌon ra ta̱Jesús, káchí ra xíꞌin ra: ―¿Án ndixa yóꞌó kúu ún Rey no̱o̱ najudío? ―káchí ra. Ta nda̱kuii̱n ta̱Jesús: ―To̱ꞌon mi̱i ún káchí yi̱ꞌi̱ kúu ta̱rey.
MAR 15:3 Ta nanáꞌno no̱o̱ nasu̱tu̱ ta̱xi na kua̱ꞌa̱ ní kua̱chi xa̱ꞌa̱ ta̱Jesús.
MAR 15:4 Ta ta̱Pilato tuku ni̱nda̱ka̱ to̱ꞌon ra ta̱Jesús: ―¿Án o̱n ndakuii̱n ún yuꞌu̱ na? ¡Koni̱ so̱ꞌo ún ndí kua̱ꞌa̱ ní kua̱chi táxi na xa̱ꞌa̱ ún!
MAR 15:5 Ta ta̱Jesús nda̱ ñii to̱ꞌon ni̱‑ndakuii̱n ra. Ta na̱kaꞌnda ní ini ta̱Pilato xa̱ꞌa̱ ñayóꞌo.
MAR 15:6 Ñii ñii viko̱ Pascua ta̱gobernador sáña ra ñii ta̱ nákaa̱ ini veꞌe ka̱a ko̱ꞌo̱n ndíka̱ ra. Ta najudío káxin na yu kúu ta̱yóꞌo.
MAR 15:7 Ta yóo ñii ta̱a na̱ní ra Barrabás, nákaa̱ ra ini veꞌe ka̱a xíꞌin natáꞌan ra, chi ki̱sa toon na ta ka̱ni táꞌan na xíꞌin nanáꞌno na xáꞌnda chiño no̱o̱ na, ta xa̱ꞌni na ni̱vi.
MAR 15:8 Ta kua̱ꞌa̱ ní ni̱vi na̱kutáꞌan na no̱o̱ ta̱gobernador, ta ki̱xáꞌá na ndúkú na no̱o̱ ra ña saña ra ñii ta̱ nákaa̱ ini veꞌe ka̱a, chi saá kéꞌé ta̱gobernador ñii ñii kui̱ya̱.
MAR 15:9 Ta ta̱Pilato ni̱nda̱ka̱ to̱ꞌon ra ni̱vi yóꞌo, káchí ra saá: ―¿Án kóni ndó saña i̱ ta̱Rey no̱o̱ ndóꞌó najudío? ―káchí ra xíꞌin na.
MAR 15:10 Saá chi ku̱nda̱a̱ ini ta̱Pilato ndí nanáꞌno no̱o̱ nasu̱tu̱ na kísa kuíni̱ ini xíni ta̱Jesús kúu na, ña̱kán na̱taxi na ra ndaꞌa̱ ra.
MAR 15:11 Ta nanáꞌno no̱o̱ nasu̱tu̱ yóꞌo chúꞌu na ni̱vi ña ndukú na ko̱ꞌo̱n ndíka̱ ta̱Barrabás.
MAR 15:12 Ta ta̱Pilato tuku ni̱ka̱ꞌa̱n ra xíꞌin na: ―¿Yukía̱ koo ta̱a ta̱ sákunaní ndó ta̱Rey no̱o̱ ndó najudío?
MAR 15:13 Ta nda̱kuii̱n na, ni̱ka̱ꞌa̱n na: ―¡Ná kivi̱ ra! ¡Katakaa̱ ndaa ún ra ndaꞌa̱ tón cruz! ―káchí na.
MAR 15:14 Ta saá tuku ni̱nda̱ka̱ to̱ꞌon ta̱Pilato na: ―¿Yu kúu kua̱chi ni̱ki̱ꞌvi ra? Ta ndeé ka̱ ni̱ka̱ꞌa̱n nayóꞌo, káchí na saá: ―¡Katakaa̱ ndaa ún ra ndaꞌa̱ tón cruz!
MAR 15:15 Ta ta̱Pilato kóni ra kasa ndivi ra ña kóni ni̱vi, ta saá sa̱ña ra ta̱Barrabás, ta xa̱ꞌnda chiño ra no̱o̱ natropa ña kani na ta̱Jesús xíꞌin kuártá ña nóꞌni ka̱a si̱i̱n no̱o̱, ta katakaa̱ ndaa na ra ndaꞌa̱ tón cruz.
MAR 15:16 Ta natropa, kua̱ꞌa̱n ta̱Jesús xíꞌin na veꞌe chiño káꞌno, ta ni̱xaa̱ na ta na̱kaya na ndiꞌi ka̱ natropa.
MAR 15:17 Ta ki̱ndaa na tiko̱to̱ ndíxin ta̱Jesús ta sa̱kundixin na ra ñii tiko̱to̱ ndíꞌí, nda̱tán yóo tiko̱to̱ ndíxin ta̱rey, ta ki̱sa va̱ꞌa na ñii corona ñiño̱ ta chi̱nóo na ña si̱ni̱ ra.
MAR 15:18 Ta ki̱xáꞌá na káꞌa̱n na siꞌa xíꞌin ra: ―¡Ná koo va̱ꞌa ta̱Rey no̱o̱ najudío! ―káchí na, kúsiki na ra.
MAR 15:19 Ta su̱ku na tón yito̱n si̱ni̱ ra, ta ku̱ndaa na tási̱i yuꞌu̱ na no̱o̱ ra, ta xi̱kuxítí na no̱o̱ ra ña kusiki na kísa to̱ꞌó na ra.
MAR 15:20 Tá ndi̱ꞌi ña kúsiki na ra ta xáku̱ ndaa na ra, ta saá ki̱ndaa na tiko̱to̱ ndíꞌí ndíxin ra, ta tuku sa̱kundixin na ra tiko̱to̱ mi̱i ra. Ta kua̱ꞌa̱n ra xíꞌin na ña katakaa̱ ndaa na ra ndaꞌa̱ tón cruz.
MAR 15:21 Ta na̱kutáꞌan na xíꞌin ñii ta̱a ta̱ ki̱xi ñoo Cirene na̱ní ra Simón, ta̱yóꞌo kúu yivá ta̱Alejandro xíꞌin ta̱Rufo, ta nde̱e ra yuku̱ kua̱noꞌo̱ ra yichi̱ ñoo Jerusalén. Ta natropa ki̱sa ndu̱xa̱ na xíꞌin ta̱yóꞌo ña kuiso ra tón cruz ta̱Jesús.
MAR 15:22 Ta kua̱ꞌa̱n ta̱Jesús xíꞌin na, ta ni̱xaa̱ na ñii xiiña na̱ní ña Gólgota, ña kóni kachí Leke Si̱ni̱ Ndi̱í.
MAR 15:23 Ta natropa ta̱xi na nduta̱ vino tá na̱sa̱ka̱ xíꞌin nduta̱ mirra koꞌo ra, ta ta̱Jesús ni̱‑xiin ra koꞌo ra nduta̱ yóꞌo.
MAR 15:24 Ta saá ka̱takaa̱ ndaa na ra ndaꞌa̱ tón cruz, ta natropa na̱taꞌví na tiko̱to̱ ra. Chi̱kaa̱ na ndati̱ ña koto na yukú ñii ñii nayóꞌo nakiꞌin ñii ñii loꞌo tiko̱to̱ ta̱Jesús.
MAR 15:25 Ni̱to̱nda̱a ka̱a i̱i̱n xita̱a̱n, ta ka̱takaa̱ ndaa na ra ndaꞌa̱ tón cruz.
MAR 15:26 Ta chi̱nóo kútu̱ na ñii tón vi̱ti̱ loꞌo si̱ni̱ tón cruz, ta no̱o̱ tón vi̱ti̱ yóꞌo na̱ka̱ꞌyi̱ to̱ꞌon ña káꞌa̱n xa̱ꞌa̱ kua̱chi ra, ta káchí ña saá: “Ta̱yóꞌo kúu ta̱Rey no̱o̱ najudío.”
MAR 15:27 Ta ka̱takaa̱ ndaa na o̱vi̱ ta̱kuíꞌná sii̱n ta̱Jesús, ñii ta̱kuíꞌná tákaa̱ ndaa ndaꞌa̱ tón cruz tón ñíndichi sii̱n kuaꞌá ra, ta inka̱ ra tákaa̱ ndaa ndaꞌa̱ tón cruz tón ñíndichi sii̱n yitin ra.
MAR 15:28 Saá ku̱ndivi to̱ꞌon Ndios ña ni̱taa naprofeta xi̱na̱ꞌá xa̱ꞌa̱ ta̱a ta̱ tiꞌví Ndios saka̱ku ra na ñoyívi yóꞌo, káchí ña saá: “Kani si̱ni̱ ni̱vi ñii kúu ra xíꞌin ni̱vi na o̱n váꞌa, na toon ní ini”, káchí ña.
MAR 15:29 Ta nani̱vi yáꞌa yichi̱ no̱o̱ tákaa̱ ndaa ta̱Jesús kándiva̱ꞌa ní na xíꞌin ra, ta káva na si̱ni̱ na, káchí na saá xíꞌin ra: ―Yóꞌó kúu ta̱a ta̱ ni̱ka̱ꞌa̱n: “Yi̱ꞌi̱ sandiꞌi i̱ xa̱ꞌa̱ veꞌe ño̱ꞌo káꞌno, ta ti̱xin ña u̱ni̱ ki̱vi̱ tuku kasa va̱ꞌa i̱ ña”, ka̱chí ún,
MAR 15:30 ta vitin, ¡saka̱ku xíꞌin mi̱i ún, ta sanoo xíꞌin mi̱i ún ndaꞌa̱ tón cruz! ―káchí na xíꞌin ra.
MAR 15:31 Ta ñii ki̱ꞌva saá na sánáꞌa nda̱yí Ndios xíꞌin nanáꞌno no̱o̱ nasu̱tu̱ kúsiki na ra ta xáku̱ ndaa na ra, káꞌa̱n na xíꞌin táꞌan na, káchí na saá: ―Ta̱yóꞌo sa̱ka̱ku ra inka̱ ni̱vi, ta o̱n vása ki̱ví saka̱ku xíꞌin mi̱i ra vitin.
MAR 15:32 Tá ndixa kúu ra Cristo, ta̱Rey ñoo yó Israel, ta ná sanoo xíꞌin mi̱i ra ndaꞌa̱ tón cruz vitin ña koto yó, ta saá kandixa yó ra ―káchí na. Ta na o̱vi̱ tákaa̱ ndaa xíꞌin ra kúsiki ñaꞌá na ta kándiva̱ꞌa na xíꞌin ta̱Jesús.
MAR 15:33 Ta ni̱to̱nda̱a ka̱a u̱xu̱ o̱vi̱ ma̱ꞌñó ndiví, ta ki̱xáꞌá kúnaa ndiꞌi ñoyívi a̱nda̱ ka̱a u̱ni̱ xikuaa.
MAR 15:34 Ta ka̱a u̱ni̱ kúu ña, ta saá ndeé va̱ꞌa ni̱ka̱ꞌa̱n ta̱Jesús, káchí ra saá: ―Eloi, Eloi, ¿lama sabactani? ―káchí ta̱Jesús. To̱ꞌon yóꞌo káchí ña saá: Tata Yivá mi̱i i̱, Tata Yivá mi̱i i̱, ¿nda̱chun sa̱ndakoo ún yi̱ꞌi̱?, káchí ña.
MAR 15:35 Ta sava ni̱vi na yíta yatin yóꞌo, xi̱ni̱ so̱ꞌo na ña ni̱ka̱ꞌa̱n ra, ta káchí na saá: ―Koni̱ so̱ꞌo ndó, ta̱yóꞌo kána ra ta̱profeta Elías ña chindeé ñaꞌá ra ―káchí na.
MAR 15:36 Ta ñii ta̱yóꞌo xíno ra kua̱ꞌa̱n ra, ta sa̱chii ra ñii tiko̱to̱ kuíkon xíꞌin vino yiyá, ta chi̱nóo ra ñayóꞌo no̱o̱ yito̱n, ta ndi̱kó ra taxi ra koꞌo ta̱Jesús, ta ni̱ka̱ꞌa̱n ta̱yóꞌo xíꞌin ni̱vi: ―O̱n keꞌé ndó ra. Ná koto yó án kixi ta̱Elías sanoo ñaꞌá ra ―káchí ra.
MAR 15:37 Ta saá ta̱Jesús xíꞌin ndiꞌi ndee̱ ra ni̱ka̱ꞌa̱n ra, ta ni̱xiꞌi̱ ra.
MAR 15:38 Tá mií saá xa̱ndi̱ko̱n ni̱nda̱ta̱ ma̱ꞌñó tiko̱to̱ tákaa̱ Cuarto Yi̱i̱ veꞌe ño̱ꞌo káꞌno, ta ki̱xáꞌá ña ni̱nda̱ta̱ ña chí ni̱no ta no̱o ña nda̱ ni̱no̱.
MAR 15:39 Ta ta̱ ndíso chiño xíꞌin ñii ciento natropa, yóo yatin ra no̱o̱ tákaa̱ ndaa ta̱Jesús, ta xi̱ni̱ so̱ꞌo ra ñii ndeé ni̱ka̱ꞌa̱n ta̱Jesús ta ni̱xiꞌi̱ ra, ta ta̱ ndíso chiño yóꞌo ni̱ka̱ꞌa̱n ra saá: ―Ndixa ta̱yóꞌo xi̱kuu Sa̱ꞌya Ndios ―káchí ra.
MAR 15:40 Ta nda̱ xíká yíta kua̱ꞌa̱ ní násíꞌí xíto ná. Ñii ñáyóꞌo kúu ñáMaría Magdalena, inka̱ ñá kúu ñáMaría, siꞌí ta̱José xíꞌin ta̱Jacobo ta̱loꞌo, ta inka̱ ñá kúu ñáSalomé.
MAR 15:41 Náyóꞌo kúu ná xi̱ndiko̱n sa̱ta̱ ta̱Jesús, chi̱ndeé ná ra, ki̱sa chiño ná no̱o̱ ra estado Galilea. Ta yíta kua̱ꞌa̱ ní inka̱ násíꞌí ná ndíko̱n sa̱ta̱ ra, ná ki̱xaa̱ xíꞌin ra ñoo Jerusalén yóꞌo kúu ná.
MAR 15:42 Ta ki̱vi̱ viernes kúu ña, ta ki̱vi̱ yóꞌo kísa ndivi na ndiꞌi ña xíni̱ ñóꞌó na xa̱ꞌa̱ ki̱vi̱ yi̱i̱ ña nákindée na. Ta xikuaa ta xa kua̱ꞌa̱n kunaa kúu ña, xa yatin ní to̱nda̱a hora ña kixáꞌá ki̱vi̱ ña nakindée na.
MAR 15:43 Ta ki̱xaa̱ ta̱José, ta̱ ki̱xi ñoo Arimatea, ta kúu ra ta̱chiño káꞌno ta̱táꞌan naJunta Suprema. Ta ndáti ra ki̱vi̱ kixáꞌá kaꞌnda chiño Ndios ñoyívi yóꞌo. Ta o̱n vása ní‑yiꞌví ra, ta ni̱xa̱ꞌa̱n ra no̱o̱ ta̱Pilato ndu̱kú ra yi̱kí ko̱ñu ta̱Jesús ña sandúxu̱n ra ña.
MAR 15:44 Ta na̱kaꞌnda ní ini ta̱Pilato xi̱ni̱ so̱ꞌo ra ña kama ní ni̱xiꞌi̱ ta̱Jesús, ta ka̱na ra ta̱ ndíso chiño xíꞌin ñii ciento natropa va̱xi ra, ta ni̱nda̱ka̱ to̱ꞌon ñaꞌá ra: ―¿Án ñanda̱a̱ ni̱xiꞌi̱ ta̱Jesús? ―káchí ra.
MAR 15:45 Ta ta̱ ndíso chiño yóꞌo ni̱ka̱ꞌa̱n ra, káchí ra: ―Ndixa xa ni̱xiꞌi̱ ta̱Jesús. Ta saá ta̱Pilato ta̱xi ra yichi̱ ndaꞌa̱ ta̱José nakiꞌin ra yi̱kí ko̱ñu ta̱Jesús.
MAR 15:46 Ta ta̱José sa̱ta ra ñii tiko̱to̱ va̱ꞌa, ta ni̱xaa̱ ra ta sa̱noo ra yi̱kí ko̱ñu ta̱Jesús ndaꞌa̱ tón cruz, ta xíꞌin tiko̱to̱ va̱ꞌa yóꞌo chi̱súku ndaa ra yi̱kí ko̱ñu ta̱Jesús. Ta ni̱xa̱ꞌa̱n ra ta chi̱kaa̱ va̱ꞌa ñaꞌá ra ini kavua̱, ta na̱kasi ra yéꞌé kavua̱ yóꞌo xíꞌin ñii yu̱u̱ káꞌno.
MAR 15:47 Ta ñáMaría Magdalena xíꞌin ñáMaría siꞌí ta̱José xi̱to ná míkía̱ chi̱nóo na yi̱kí ko̱ñu ta̱Jesús.
MAR 16:1 Ta ni̱yaꞌa ki̱vi̱ yi̱i̱ ña nákindée najudío, ta ñáMaría Magdalena xíꞌin ñáSalomé, xíꞌin ñáMaría siꞌí ta̱Jacobo, sa̱ta ná ña̱ꞌa ña xáꞌan támi ña ko̱ꞌo̱n ná chikaa̱ ná ña yi̱kí ko̱ñu ta̱Jesús.
MAR 16:2 Ta xita̱a̱n ní ta sa̱kán ke̱ta ño̱ꞌo, ki̱vi̱ no̱ó semana ña kúu domingo, kua̱ꞌa̱n ná no̱o̱ ni̱ndu̱xu̱n ta̱Jesús.
MAR 16:3 Ta káꞌa̱n xíꞌin táꞌan mi̱i ná, káchí ná saá: ―¿Yu kúu na chindeé mi̱i yó ña sakutaꞌa na yu̱u̱ ña no̱na̱ ki̱ꞌvi yó kavua̱ yóꞌo? ―káchí ná.
MAR 16:4 Ta saá ni̱xaa̱ ná, ta na̱koto ná o̱n vása ndási̱ ka̱ yéꞌé kavua̱ xíꞌin yu̱u̱ káꞌno.
MAR 16:5 Ta ni̱ki̱ꞌvi ná ini kavua̱. Ta xi̱ni ná ñii ta̱a yóo ra sii̱n kuaꞌá no̱o̱ xi̱ndúꞌu̱ yi̱kí ko̱ñu ta̱Jesús, ta ndíxin ra ñii tiko̱to̱ káni̱, yaa ní ña, ta násíꞌí yóꞌo ni̱yi̱ꞌví ní ná.
MAR 16:6 Ta saá ni̱ka̱ꞌa̱n ra xíꞌin ná: ―O̱n kuyi̱ꞌví ndó. Ndóꞌó nándukú ndó ta̱Jesús ta̱ñoo Nazaret, ta̱a ta̱ ka̱takaa̱ ndaa na ndaꞌa̱ tón cruz. Xa na̱taku̱ ra. O̱n ko̱ó ka̱ ra yóꞌo. Koto ndó no̱o̱ chi̱nóo na ra.
MAR 16:7 Ta kua̱ꞌa̱n ndó ta ndato̱ꞌon ndó xíꞌin ta̱Pedro xíꞌin inka̱ na ni̱xika xíꞌin ra, kachí ndó saá xíꞌin na: “Ko̱ꞌo̱n siꞌna ta̱Jesús no̱o̱ ndó ña kundati ra ndóꞌó estado Galilea. Kán koni ndó ra, tá yóo ña ni̱ka̱ꞌa̱n ra xíꞌin ndó”, kachí ndó xíꞌin na ―káchí ta̱a yóꞌo xíꞌin násíꞌí yóꞌo.
MAR 16:8 Ta saá násíꞌí yóꞌo ke̱e ná yéꞌé kavua̱, ta xíno ná kua̱ꞌa̱n ná, yíꞌví ní ná a̱nda̱ kísin ná kua̱ꞌa̱n ná. Ta ni̱‑xiin ná ndato̱ꞌon ná xíꞌin nda̱ ñii ni̱vi, saá chi yíꞌví ní ná.
MAR 16:9 Ta saá ta̱Jesús na̱taku̱ ra xita̱a̱n ní ki̱vi̱ no̱ó semana ña kúu domingo. Ta siꞌna ni̱ti̱vi ra no̱o̱ ñáMaría Magdalena ñá xa ta̱va ra u̱xa̱ níma̱ ndiva̱ꞌa xi̱komí.
MAR 16:10 Ta saá kua̱ꞌa̱n ñá ndato̱ꞌon ñá xíꞌin na ni̱xika xíꞌin ra. Ta na̱níꞌi ñá nayóꞌo, ndóo na kúchuchú ní ini na ta xáku ní na.
MAR 16:11 Ta xi̱ni̱ so̱ꞌo na ña ni̱ka̱ꞌa̱n ñá xa na̱taku̱ ta̱Jesús, saá chi xa xi̱ni ñá ra, ta ni̱‑xiin nayóꞌo kandixa na ñá.
MAR 16:12 Ta̱Jesús, ki̱vi̱ ni̱ti̱vi ra yichi̱ no̱o̱ o̱vi̱ ni̱vi na kua̱ꞌa̱n yuku̱, ta o̱n vása náꞌa ka̱ ra tá siꞌna xa na̱ꞌa ra.
MAR 16:13 Ta na o̱vi̱ yóꞌo ndi̱kó na ta ni̱xaa̱ na no̱o̱ yóo inka̱ na xi̱ndiko̱n sa̱ta̱ ta̱Jesús, ta nda̱to̱ꞌon na xíꞌin nayóꞌo ña xa xi̱ni na ra, ta na xi̱ni̱ so̱ꞌo ñayóꞌo ni̱‑xiin na kandixa na.
MAR 16:14 Ta saá ta̱Jesús ni̱ti̱vi ra no̱o̱ na u̱xu̱ ñii naxíka xíꞌin ra, tá ndóo ka̱ na no̱o̱ mesa. Ta ndeé ní ni̱ka̱ꞌa̱n ra xíꞌin na o̱n váꞌa kéꞌé na xa̱ꞌa̱ ña ni̱‑xiin na kandixa na ña na̱taku̱ ra, chi kísa sóꞌó xíꞌin mi̱i na, saá chi ni̱‑xiin na koni̱ so̱ꞌo na to̱ꞌon ña ni̱ka̱ꞌa̱n ni̱vi na xi̱ni xa na̱taku̱ ra.
MAR 16:15 Ta saá ni̱ka̱ꞌa̱n ra xíꞌin na: ―Kua̱ꞌa̱n ndó ndiꞌi saá xiiña ñoyívi yóꞌo ta ka̱ꞌa̱n ndoso ndó to̱ꞌon ñava̱ꞌa xa̱ꞌa̱ i̱ no̱o̱ ni̱vi.
MAR 16:16 Ni̱vi na kandixa yi̱ꞌi̱ ta kuchu na, ta saá Ndios saka̱ku ra na ña kutaku̱ na xíꞌin ra ndiꞌi saá ki̱vi̱ ña va̱xi. Ta ni̱vi na o̱n vása kandixa yi̱ꞌi̱, nayóꞌo kua̱chi ndíso na ta kua̱chi ñayóꞌo taxi ña ña xo̱ꞌvi̱ ní na ndiꞌi saá ki̱vi̱ ña va̱xi.
MAR 16:17 Ta vitin káꞌa̱n i̱ xíꞌin ndó, milagro yóꞌo koo xíꞌin na kándixa yi̱ꞌi̱: xíꞌin nda̱yí i̱ ta xíꞌin ki̱vi̱ i̱ tava na níma̱ ndiva̱ꞌa; ta ka̱ꞌa̱n na inka̱ no̱o̱ to̱ꞌon xa̱á ña o̱n vása ní‑sakuáꞌá na;
MAR 16:18 tá ñii sana tiin na tíko̱o̱ xati̱ ta o̱n kóo ña kundoꞌo na; tá ñii sana koꞌo na táveneno ta o̱n kóo ña kundoꞌo na; ta chinóo na ndaꞌa̱ na si̱ni̱ án no̱o̱ kíꞌvi̱ na ndeé ndóꞌo ta nduva̱ꞌa na. Milagro yóꞌo kuu ña kunakaa̱ xíꞌin na kándixa yi̱ꞌi̱ ―káchí ta̱Jesús xíꞌin naxíka xíꞌin ra.
MAR 16:19 Tá ndi̱ꞌi ni̱ka̱ꞌa̱n ta̱Jesús saá xíꞌin na, ta nda̱a ra kua̱noꞌo̱ ra ñoyívi ni̱no, ta xi̱koo ra sii̱n kuaꞌá Ndios.
MAR 16:20 Ta saá na ni̱xika xíꞌin ra ki̱xáꞌá na kua̱ꞌa̱n na ka̱ꞌa̱n ndoso na to̱ꞌon Ndios no̱o̱ ni̱vi ndiꞌi saá xiiña. Ta mi̱i ta̱Jesús chíndeé ra na ña yóo milagro xíꞌin ni̱vi. Xa̱ꞌa̱ ñayóꞌo ni̱vi na xi̱to milagro yóꞌo ta na ni̱xika xíꞌin ta̱Jesús kúnda̱a̱ ini na ndí to̱ꞌon káꞌa̱n ndoso na kúu ñanda̱a̱. Saá yóo ña.
LUK 1:1 “Tata Teófilo, xa kua̱ꞌa̱ ní ni̱vi ni̱taa na xa̱ꞌa̱ ña ndixa ke̱ꞌé Jesucristo xíꞌin yó.
LUK 1:2 Ta ñii ki̱ꞌva nda̱tán yóo to̱ꞌon ña sa̱náꞌa na xi̱ndiko̱n sa̱ta̱ ra, saá yóo ña ni̱taa na. Ta̱nda̱ ki̱vi̱ ki̱xáꞌá Jesucristo kísa chiño ra ñoyívi yóꞌo, xi̱ni na ña ke̱ꞌé ra, ta xi̱ni̱ so̱ꞌo na ña sa̱náꞌa ra, ta nayóꞌo ni̱ka̱ꞌa̱n ndoso na to̱ꞌon ra.
LUK 1:3 Ta saá tuku yi̱ꞌi̱ xa sa̱kuáꞌá va̱ꞌa i̱ ndiꞌi ña ke̱ꞌé ra xíꞌin ndiꞌi ña sa̱náꞌa ra nda̱ ki̱vi̱ ki̱xaa̱ ra ñoyívi yóꞌo. Ta xáni si̱ni̱ i̱ va̱ꞌa ná taa i̱ to̱ꞌon ña nda̱a̱ yóꞌo, nda̱tán ni̱xi̱yo ña, ta tiꞌví i̱ tutu yóꞌo xaa̱ ña ndaꞌa̱ ún, Teófilo ta̱ to̱ꞌó.
LUK 1:4 Ta saá kunda̱a̱ va̱ꞌa ini ún ñanda̱a̱ kúu ña xa sa̱náꞌa na yóꞌó xa̱ꞌa̱ Jesucristo”, káchí ta̱Lucas xíꞌin ta̱Teófilo.
LUK 1:5 Ki̱vi̱ ta̱rey Herodes xáꞌnda chiño ra no̱o̱ nañoo estado Judea, ni̱xi̱yo ñii su̱tu̱ na̱ní ra Zacarías. Ta̱yóꞌo kúu ñii ta̱ nátaꞌan xíꞌin ñii tiꞌvi su̱tu̱, ta ki̱vi̱ tiꞌvi nasu̱tu̱ yóꞌo na̱ní Abías. Ñásíꞌí ta̱Zacarías yóꞌo na̱ní ñá Elisabet, ta mi̱i ra xíꞌin ñásíꞌí ra kúu nasa̱ꞌya ñani síkuá ta̱su̱tu̱ Aarón.
LUK 1:6 Ta̱Zacarías xíꞌin ñásíꞌí ra ñáElisabet ni̱vi nanda̱a̱ kúu na no̱o̱ Ndios, ta kándixa ndiꞌi na ña xáꞌnda chiño Ndios, ta inka̱ ni̱vi ni̱‑kuchiño naníꞌi na to̱ꞌon ña ka̱ꞌa̱n o̱n váꞌa na xa̱ꞌa̱ ta̱Zacarías xíꞌin ñásíꞌí ra.
LUK 1:7 Ta o̱n ko̱ó sa̱ꞌya na, chi ñánóma kúu ñáElisabet, ta ñáyóꞌo xíꞌin yii̱ ñá na xi̱kua̱ꞌa̱ ní kúu na.
LUK 1:8 Ta saá ni̱to̱nda̱a ki̱vi̱ nasu̱tu̱ natáꞌan ta̱Zacarías ki̱xaa̱ na kasa chiño na no̱o̱ Ndios veꞌe ño̱ꞌo káꞌno ña nákaa̱ ñoo Jerusalén.
LUK 1:9 Chi̱kaa̱ na ndati̱ xíꞌin yu̱u̱ válí chi saá kéꞌé na ña koto na yukú chiño kukomí ñii ñii su̱tu̱. Ta saá ke̱ta ña ta̱Zacarías ni̱niꞌi ra chiño ña ki̱ꞌvi ra Cuarto Yi̱i̱ ña nákaa̱ ini veꞌe ño̱ꞌo yóꞌo, ta kaꞌmi ra xuxa va̱ꞌa ña ndóso no̱o̱ mesa tón yi̱i̱.
LUK 1:10 Ki̱vi̱ ni̱ki̱ꞌvi ta̱Zacarías Cuarto Yi̱i̱ ña kaꞌmi ra xuxa va̱ꞌa no̱o̱ Ndios, ta ndiꞌi ni̱vi ndóo na ndáti na ke̱ꞌe ña kúu yéꞌé veꞌe ño̱ꞌo, ta káꞌa̱n na xíꞌin Ndios.
LUK 1:11 Ta saá ñii ángel ki̱xi no̱o̱ Ndios ki̱xaa̱ ña no̱o̱ ta̱Zacarías, ñíndichi ña sii̱n kuaꞌá mesa tón yi̱i̱ no̱o̱ xíxi̱ xuxa va̱ꞌa.
LUK 1:12 Ta xi̱ni ra ñaángel, ta ki̱xáꞌá ndíꞌi ní ini ra, ta yíꞌví ní ra.
LUK 1:13 Ta saá ni̱ka̱ꞌa̱n ñaángel xíꞌin ra: ―Tata Zacarías, o̱n kuyi̱ꞌví ún, chi Ndios xi̱ni̱ so̱ꞌo ra ña ni̱ka̱ꞌa̱n ún xíꞌin ra, ta keꞌé ra ñii ñava̱ꞌa xíꞌin ndó: koo sa̱ꞌya ún xíꞌin ñásíꞌí ún ñáElisabet, ta chinóo ndó ki̱vi̱ ra kunaní ra Juan.
LUK 1:14 Ki̱vi̱ kaku sa̱ꞌya ndó, ta kusii̱ ní ini ndóꞌó. Ta kusii̱ ní ini inka̱ ni̱vi ki̱vi̱ kaku ra,
LUK 1:15 chi no̱o̱ Ndios sa̱ꞌya ndó kuu ra ñii ta̱a ta̱ káꞌno. Ta nda̱ ñii ki̱vi̱ o̱n koꞌo ra vino, ni o̱n koꞌo ra inka̱ nduta̱ tá sáxíini ni̱vi. Ta̱nda̱ ki̱vi̱ kixáꞌá ra kunakaa̱ ra ti̱xin siꞌí ra, ta chútú níma̱ ra xíꞌin ñandee̱ Níma̱ Ndios.
LUK 1:16 Ta saá chindeé ra kua̱ꞌa̱ ní naIsrael sanandikó ra níma̱ na ña ko̱ꞌo̱n na yichi̱ Ndios.
LUK 1:17 Nda̱tán ñii ki̱ꞌva ni̱xi̱yo ndee̱ Níma̱ Ndios xíꞌin ta̱profeta Elías xi̱na̱ꞌá, saá koo Níma̱ Ndios xíꞌin sa̱ꞌya ndó yóꞌo. Ta kukomí ra yichi̱ ka̱ꞌa̱n ra xíꞌin ni̱vi ña nakutáꞌan va̱ꞌa na kúu yivá xíꞌin sa̱ꞌya na. Ta chindeé ra ni̱vi na o̱n xi̱in koni̱ so̱ꞌo ña nduu na ni̱vi na va̱ꞌa kandixa Ndios. Saá sa̱ꞌya ndó yóꞌo chindeé ra naIsrael ña koo tiꞌva na nakiꞌin na Ta̱a ta̱Káꞌno no̱o̱ yó ―káchí ñaángel xíꞌin ta̱Zacarías.
LUK 1:18 Ta nda̱kuii̱n ta̱Zacarías, ni̱nda̱ka̱ to̱ꞌon ra ñaángel, káchí ra saá: ―¿Ndasaá koo kunda̱a̱ ini i̱ ña kundivi ña káꞌa̱n ún xíꞌin i̱?, chi vitin ta̱xi̱kua̱ꞌa̱ ní kúu i̱, ta saá tuku ñáxi̱kua̱ꞌa̱ ní kúu ñásíꞌí i̱ ―káchí ta̱Zacarías xíꞌin ñaángel.
LUK 1:19 Ta nda̱kuii̱n ñaángel, ni̱ka̱ꞌa̱n ña xíꞌin ta̱Zacarías. ―Yi̱ꞌi̱ na̱ní i̱ Gabriel, ta ndiꞌi saá ki̱vi̱ ñíndichi i̱ no̱o̱ Ndios. Ta mi̱i Ndios kúu ta̱ ti̱ꞌví yi̱ꞌi̱ va̱xi i̱ ka̱ꞌa̱n i̱ ñava̱ꞌa yóꞌo xíꞌin ún.
LUK 1:20 Ta vitin xa̱ꞌa̱ ña o̱n vása ní‑kandixa ún to̱ꞌon ña ni̱ka̱ꞌa̱n i̱ xíꞌin ún, o̱n kuchiño ka̱ ka̱ꞌa̱n ún nda̱ ñii to̱ꞌon nda̱ kixaa̱ ki̱vi̱ kundivi to̱ꞌon yóꞌo. Ta ndixa va̱xi ñii ki̱vi̱ ña kundivi ndiꞌi ña ni̱ka̱ꞌa̱n i̱ xíꞌin ún ―káchí ñaángel xíꞌin ta̱Zacarías.
LUK 1:21 Ta ni̱vi na ndóo ndáti ke̱ꞌe, káꞌa̱n xíꞌin táꞌan na ña kuáchi̱ ní ta̱Zacarías, ta ki̱xáꞌá na ndíꞌi ní ini na xa̱ꞌa̱ ra.
LUK 1:22 Ta saá ke̱ta ta̱Zacarías, ta ni̱‑kuchiño ka̱ꞌa̱n ra xíꞌin na. Ta ku̱nda̱a̱ ini na ndí Ndios ti̱ꞌví ra ñii ña ni̱ti̱vi no̱o̱ ta̱yóꞌo ini Cuarto Yi̱i̱ veꞌe ño̱ꞌo. Ña̱kán kía̱ ni̱‑kuchiño ka̱ꞌa̱n ka̱ ra xíꞌin na, nda̱ sánáꞌa kuiti ra xíꞌin ndaꞌa̱ ra.
LUK 1:23 Ta ni̱to̱nda̱a ki̱vi̱ ndi̱ꞌi ki̱sa chiño ta̱Zacarías veꞌe ño̱ꞌo, ta kua̱noꞌo̱ ra.
LUK 1:24 Ta saá ni̱yaꞌa loꞌo ki̱vi̱, ta ñásíꞌí ra ñáElisabet ni̱ke̱e sa̱ꞌya ñá. Ta ni̱xi̱yo ñá o̱ꞌo̱n yo̱o̱ ini veꞌe ñá, ta nda̱ loꞌo o̱n vása ní‑keta ñá. Ta ni̱ka̱ꞌa̱n ñá, ka̱chí ñá saá:
LUK 1:25 “Ndios ke̱ꞌé ra ñava̱ꞌa xíꞌin i̱, xa ni̱taxi ra ñii ñato̱ꞌó káꞌno ndaꞌa̱ i̱ chi vitin koo ñii sa̱ꞌya i̱, ta ki̱ndaa ra ña kúkaꞌan no̱o̱ i̱ no̱o̱ ni̱vi”, ka̱chí ñá.
LUK 1:26 Xa i̱ño̱ yo̱o̱ ñóꞌo sa̱ꞌya ñáElisabet ta saá ti̱ꞌví Ndios ñaángel Gabriel kua̱ꞌa̱n ña ñoo Nazaret, ña nákaa̱ estado Galilea.
LUK 1:27 Kua̱ꞌa̱n ña koto ña ñii ñákuáa̱n loꞌo na̱ní ñá María, ñá ta̱ꞌán to̱nda̱a nda̱ ñii ta̱a kúu ñá. Ta xa ndási̱ ña tonda̱ꞌa̱ ñá xíꞌin ñii ta̱a na̱ní ra José, sa̱ꞌya ñani síkuá ta̱rey David kúu ra.
LUK 1:28 Ta ni̱xaa̱ ñaángel no̱o̱ ñáMaría yóꞌo ta chi̱ndeé ñaꞌá ña, ni̱ka̱ꞌa̱n ña, káchí ña saá: ―¡Kuaꞌa, nana! Yóꞌó kúu ñá ni̱niꞌi ñava̱ꞌa no̱o̱ Ndios, ta yóo ra xíꞌin ún. Ta keꞌé ra ñava̱ꞌa ní ka̱ xíꞌin ún no̱o̱ ndiꞌi inka̱ násíꞌí.
LUK 1:29 Ta ñáMaría xi̱ni ñá ñaángel yóꞌo, ta xi̱ni̱ so̱ꞌo ñá to̱ꞌon ña ni̱ka̱ꞌa̱n ña, ta ki̱xáꞌá ndíꞌi ní ini ñá, xáni si̱ni̱ ñá: “¿Nda̱chun ni̱ka̱ꞌa̱n ñaángel to̱ꞌon yóꞌo xíꞌin yó?”
LUK 1:30 Ta saá káꞌa̱n ka̱ ñaángel xíꞌin ñá: ―O̱n kuyi̱ꞌví ún, chi Ndios taxi ra ñii ñato̱ꞌó ní ndaꞌa̱ ún.
LUK 1:31 Ta vitin ke̱e sa̱ꞌya ún, ta ki̱vi̱ kaku ta̱loꞌo sa̱ꞌya ún, ta chinóo ún ki̱vi̱ ra kunaní ra Jesús.
LUK 1:32 Ta kuu ra ta̱a ta̱ káꞌno, ta sakunaní na ra Sa̱ꞌya Ndios ta̱Káꞌno, ta Ndios taxi ra ña kuu ta̱yóꞌo ta̱rey káꞌno. Nda̱tán ni̱xi̱yo xi̱i̱ síkuá ra ta̱rey David, saá koo ra.
LUK 1:33 Ta kaꞌnda chiño ra no̱o̱ naIsrael, ta nda̱ ñii ki̱vi̱ o̱n ndiꞌi xa̱ꞌa̱ ndee̱ ra, ta kuu ra ta̱rey ndiꞌi saá ki̱vi̱ ña va̱xi ―káchí ñaángel xíꞌin ñáMaría.
LUK 1:34 Ta saá nda̱kuii̱n ñáMaría: ―¿Ta ndasaá koo ñayóꞌo?, chi nda̱ ñii ta̱a o̱n ta̱ꞌán to̱nda̱a yi̱ꞌi̱ ―káchí ñá xíꞌin ñaángel.
LUK 1:35 Ta nda̱kuii̱n ñaángel: ―Ta Níma̱ Ndios kixaa̱ ña xíꞌin ún, ta ndee̱ Ndios ta̱Káꞌno kixaa̱ ña nda̱tán ñii ku̱nda̱ti̱ koo ña, ta nakundixin níí ndiꞌi ún ña. Ña̱kán sa̱ꞌya ún kuu ra ñii ta̱a yi̱i̱, ta kunaní ra Sa̱ꞌya Ndios.
LUK 1:36 Ta ñáveꞌe ún ñáElisabet xa ñóꞌo sa̱ꞌya ñá. Vará ñáxi̱kua̱ꞌa̱ ní kúu ñá, ta o̱n ki̱ví koo sa̱ꞌya ñá, káchí ni̱vi, ta vitin xa i̱ño̱ yo̱o̱ ñóꞌo sa̱ꞌya ñá.
LUK 1:37 Saá chi Ndios kúchiño ra kasa ndivi ra ndiꞌi chiño, o̱n ko̱ó nda̱ ñii chiño ña yo̱ꞌvi̱ no̱o̱ Ndios ―káchí ñaángel xíꞌin ñáMaría.
LUK 1:38 Ta nda̱kuii̱n ñáMaría, káchí ñá saá: ―Yi̱ꞌi̱ kúu ñá kísa chiño no̱o̱ Ndios, ta va̱ꞌa ná keꞌé ra xíꞌin i̱ nda̱tán yóo ña ni̱ka̱ꞌa̱n ún xíꞌin i̱ ―káchí ñáMaría xíꞌin ñaángel. Ta saá ke̱e ñaángel kua̱ꞌa̱n ña.
LUK 1:39 Ta ni̱yaꞌa loꞌo ki̱vi̱, ta ke̱e ñáMaría, nómi̱ ñá kua̱ꞌa̱n ñá ñoo ña nákaa̱ ma̱ꞌñó yuku̱ estado Judea.
LUK 1:40 Ta ni̱xaa̱ ñáMaría, ta ni̱ki̱ꞌvi ñá veꞌe ta̱Zacarías, ta ni̱ka̱ꞌa̱n ñá to̱ꞌon chindeé ñá ñáElisabet.
LUK 1:41 Tá xi̱ni̱ so̱ꞌo ñáElisabet ña chi̱ndeé ñáMaría, ta ka̱ndeta sa̱ꞌya ñá ti̱xin ñá, ta Níma̱ Ndios ki̱xaa̱ ña, ta sa̱kutú ña níma̱ ñáElisabet xíꞌin ndee̱ Ndios.
LUK 1:42 Ta xíꞌin ndiꞌi ndee̱ ñá ni̱ka̱ꞌa̱n ñá xíꞌin ñáMaría, káchí ñá saá: ―¡Ta káꞌno ní ka̱ ñava̱ꞌa ke̱ꞌé Ndios xíꞌin ún no̱o̱ ndiꞌi inka̱ násíꞌí ñoyívi yóꞌo! ¡Ta káꞌno ní ñava̱ꞌa keꞌé ra xíꞌin sa̱ꞌya ún!
LUK 1:43 Ta, ¡nda̱chun Ndios ke̱ꞌé ra ñava̱ꞌa xíꞌin i̱ ña ta̱xi ra ki̱xaa̱ ún koto ún yi̱ꞌi̱! ¡Yu kúu yi̱ꞌi̱, ta va̱xi ún koto ún yi̱ꞌi̱! Chi yóꞌó kúu siꞌí ta̱Káꞌno no̱o̱ i̱.
LUK 1:44 Xi̱ni̱ so̱ꞌo i̱ to̱ꞌon chi̱ndeé ún yi̱ꞌi̱, ta saá sa̱ꞌya i̱ ka̱ndeta ra ti̱xin i̱ chi kúsii̱ ní ini ra.
LUK 1:45 Ta nákaa̱ ñasi̱i̱ níma̱ ún, chi kándixa ún Ndios ña kasa ndivi ra ña ni̱ka̱ꞌa̱n ra xíꞌin ún ―káchí ñáElisabet xíꞌin ñáMaría.
LUK 1:46 Ta ni̱ka̱ꞌa̱n ñáMaría saá: Xíꞌin níma̱ i̱ kísa káꞌno i̱ Ndios.
LUK 1:47 Kúsii̱ ní ini i̱ chi Ndios sa̱ka̱ku ra yi̱ꞌi̱.
LUK 1:48 Ndios ndáa ra yi̱ꞌi̱, vará ndasaá kuiti ñándáꞌví ñá kísa chiño no̱o̱ ra kúu i̱. Ña̱kán ni̱vi na táku̱ vitin xíꞌin ni̱vi na kutaku̱ ki̱vi̱ ña va̱xi sakunaní na yi̱ꞌi̱: Ñaꞌa̱ ñá nákaa̱ ñasi̱i̱ níma̱, kachí ni̱vi xa̱ꞌa̱ i̱.
LUK 1:49 Saá chi Ndios ta̱ kómí ndee̱ káꞌno, ke̱ꞌé ra kua̱ꞌa̱ ní ñava̱ꞌa xíꞌin i̱. ¡Ta̱a ta̱yi̱i̱ kúu Ndios!
LUK 1:50 Ta ki̱vi̱ vitin xíꞌin ki̱vi̱ ña va̱xi Ndios kúndáꞌví ini ra xíni ra ni̱vi na kísa to̱ꞌó ñaꞌá.
LUK 1:51 Ndios xíꞌin ndee̱ mi̱i ra ki̱sa ndivi ra kua̱ꞌa̱ ní chiño náꞌno. Ta xíꞌin ndee̱ ra xa̱ta níꞌnó ra ni̱vi na kísa káꞌno xíꞌin mi̱i.
LUK 1:52 Ta Ndios sa̱noo ra nda̱ ni̱no̱ ni̱vi nanáꞌno ñoyívi yóꞌo, na kúu na ña̱ꞌa ní ini, ta nda̱níꞌi síkón ra ni̱vi na o̱n vása ña̱ꞌa ini ña nduu na nanáꞌno.
LUK 1:53 Ndios ta̱xi ra kua̱ꞌa̱ ní ñaxíxi ndaꞌa̱ ni̱vi nandáꞌví na xíꞌi̱ so̱ko, ta ta̱xi ra ni̱vi nakuíká kua̱ꞌa̱n vi̱chí na.
LUK 1:54 Ndios chi̱ndeé ra naIsrael, ndiꞌi saá ki̱vi̱ kúndáꞌví ini ra xíni ra na,
LUK 1:55 chi saá ni̱ka̱ꞌa̱n ra xíꞌin xi̱i̱ síkuá yó ta̱Abraham, ta xíꞌin ndiꞌi sa̱ꞌya ñani síkuá ta̱yóꞌo. Ndios káchí ra kundáꞌví ini ra koni ra mi̱i yó ndiꞌi saá ki̱vi̱ ña va̱xi, káchí ñáMaría.
LUK 1:56 Ta saá ni̱ndo̱o ñá, ni̱xi̱yo ñá xíꞌin ñáElisabet u̱ni̱ yo̱o̱, ta ke̱e ñá kua̱noꞌo̱ ñá.
LUK 1:57 Tá xa ni̱to̱nda̱a ki̱vi̱ kaku sa̱ꞌya ñáElisabet, ta ka̱ku ñii ta̱a loꞌo.
LUK 1:58 Ta saá ku̱nda̱a̱ ini naveꞌe ñá xíꞌin na xíni̱ táꞌan xíꞌin ñá ndí Ndios ke̱ꞌé ñava̱ꞌa xíꞌin ñá ña ka̱ku sa̱ꞌya ñá. Ta saá kúsii̱ ní ini ndiꞌi na xíꞌin ñá.
LUK 1:59 Ta ni̱to̱nda̱a ki̱vi̱ o̱na̱ ka̱ku tikuáꞌá loꞌo yóꞌo, ta ki̱sa ndivi na costumbre na̱ní ña circuncisión xíꞌin ra ña kóni kachí xáꞌnda na loꞌo ñii̱ si̱ni̱ ñate̱e ra. Ta kóni na sakunaní na ra Zacarías, chi saá na̱ní yivá ra.
LUK 1:60 Ta ni̱ka̱ꞌa̱n siꞌí ra ñáElisabet, káchí ñá saá: ―O̱n ki̱ví saá, va̱ꞌa ná kunaní ra Juan ―káchí ñá.
LUK 1:61 Ta nda̱kuii̱n na, káchí na: ―¿Nda̱chun kóni ún kunaní ra saá? Nda̱ ñii naveꞌe ún o̱n ko̱ó na̱ní saá ―káchí na.
LUK 1:62 Ta sa̱náꞌa ndaꞌa̱ na no̱o̱ yivá ra ndasaá kóni ra kunaní sa̱ꞌya ra.
LUK 1:63 Ta saá ndu̱kú ra ñii vi̱ti̱ no̱o̱ na, ta ta̱a ra ki̱vi̱ no̱o̱ tón vi̱ti̱ yóꞌo: “Kunaní ra Juan.” Ta na̱kaꞌnda ini ndiꞌi na.
LUK 1:64 Ta saá xa̱ndi̱ko̱n ta̱Zacarías ki̱xáꞌá kúchiño ka̱ꞌa̱n ra, ta kísa káꞌno ra Ndios.
LUK 1:65 Ta ndiꞌi ni̱vi na ndóo yóꞌo na̱kaꞌnda ini na, ta ki̱xáꞌá na sákui̱ta̱ níꞌnó na to̱ꞌon xa̱ꞌa̱ ñayóꞌo ndiꞌi saá ñoo ña ñóꞌo yuku̱ estado Judea.
LUK 1:66 Ta ndiꞌi ni̱vi na xi̱ni̱ so̱ꞌo ña ndo̱ꞌo ta̱Zacarías, xáni ini na xa̱ꞌa̱ ña, ta ni̱nda̱ka̱ to̱ꞌon táꞌan na, káchí na saá: ―¿Yu kuu tikuáꞌá loꞌo sa̱ꞌya ta̱Zacarías ki̱vi̱ kukáꞌno ra? ―káchí na, chi kúnda̱a̱ ini na ndí kómí ta̱loꞌo yóꞌo ndee̱ Ndios.
LUK 1:67 Ta Níma̱ Ndios sa̱kutú ña ini ta̱Zacarías xíꞌin ndee̱ Ndios, ta ni̱ka̱ꞌa̱n ra, káchí ra saá:
LUK 1:68 Ná kasa káꞌno yó Ndios, ta̱ xáꞌnda chiño no̱o̱ mi̱i yó naIsrael, Ndios chi̱ndeé ra ni̱vi nañoo yó na kúu na ndíko̱n ñaꞌá, ta sa̱ka̱ku ra yó.
LUK 1:69 Ta ti̱ꞌví ra ñii ta̱a ta̱ndeé ní, ta kixaa̱ ra saka̱ku ra mi̱i yó. Ta̱ndeé yóꞌo kúu ñii sa̱ꞌya ñani síkuá ta̱rey David, ta̱a ta̱ ki̱sa chiño no̱o̱ Ndios kui̱ya̱ xi̱na̱ꞌá.
LUK 1:70 Saá yóo ña ki̱ndo̱o Ndios xíꞌin naxi̱i̱ síkuá yó naIsrael, chi Ndios ta̱xi ra to̱ꞌon ra ndaꞌa̱ naprofeta ña ni̱ka̱ꞌa̱n ndoso na kui̱ya̱ xi̱na̱ꞌá, ka̱chí na saá:
LUK 1:71 Ndios saka̱ku ra mi̱i yó no̱o̱ na sáa̱ ini xíni yó, ta saka̱ku ra mi̱i yó no̱o̱ ndiꞌi ni̱vi na o̱n xi̱in koni yó.
LUK 1:72 Xi̱na̱ꞌá ku̱ndáꞌví ini Ndios xi̱ni ra naxi̱i̱ síkuá yó, ta kasa ndivi ra to̱ꞌon ra ña chi̱ndúꞌu̱ ra keꞌé ra xíꞌin na.
LUK 1:73 Ni̱ka̱ꞌa̱n Ndios xíꞌin xi̱i̱ síkuá yó ta̱Abraham
LUK 1:74 ña ndixa saka̱ku ra mi̱i yó no̱o̱ ni̱vi na sáa̱ ini xíni yó, ña̱kán o̱n kuyi̱ꞌví yó kasa chiño yó no̱o̱ Ndios.
LUK 1:75 Ta kuu yó ni̱vi na nda̱kú ini, na nataxi xíꞌin mi̱i no̱o̱ Ndios, saá kasa ndivi yó chiño no̱o̱ ra ndiꞌi saá ki̱vi̱ ña kutaku̱ yó, káchí ta̱Zacarías.
LUK 1:76 Ta saá ni̱ka̱ꞌa̱n ra xíꞌin tikuáꞌá loꞌo sa̱ꞌya ra, káchí ra saá: Yóꞌó, ta̱loꞌo, ki̱vi̱ kukáꞌno ún, ta kuu ún ta̱profeta ta̱ ka̱ꞌa̱n ndoso to̱ꞌon Ndios. Ndasa va̱ꞌa ún yichi̱ xa̱ꞌa̱ ña kivi kixaa̱ Ta̱a ta̱Káꞌno no̱o̱ yó, ta̱a ta̱ va̱xi ñoyívi yóꞌo, ta yóꞌó kuu ta̱ ko̱ꞌo̱n siꞌna no̱o̱ ra.
LUK 1:77 Ta sanáꞌa ún ni̱vi ndasaá koo ña saka̱ku Ndios ni̱vi na ndíko̱n ñaꞌá, chi kasa káꞌno ini ra xa̱ꞌa̱ kua̱chi na.
LUK 1:78 Sandoo ra ndiꞌi kua̱chi yó chi Ndios kúu ra ta̱ káꞌno ní ini. Ña̱kán tiꞌví ra ñii ta̱a ta̱ yóo ñoyívi ni̱no, ta nda̱tán yóo ñoꞌo̱ ña yéꞌe, saá yóo ta̱a ta̱ tiꞌví ra. Ki̱vi̱ kixaa̱ ra ñoyívi yóꞌo, ta nda̱tán yóo ñii ki̱vi̱ xa̱á, saá koo ña.
LUK 1:79 Saá chi keꞌé ra ña nayeꞌe ñoꞌo̱ no̱o̱ ni̱vi na xíka yichi̱ naa no̱o̱ yóo ña o̱n váꞌa, ta saá kuchiño nakiꞌin na ko̱ꞌo̱n na yichi̱ va̱ꞌa, ta kunakaa̱ ñava̱ꞌa ini na, káchí ta̱Zacarías xíꞌin tikuáꞌá loꞌo sa̱ꞌya ra.
LUK 1:80 Ta saá ta̱loꞌo ta̱Juan yóꞌo xa̱ꞌno ra, ta ndu̱u ra ñii ta̱káꞌno xíꞌin ndee̱ Níma̱ Ndios. Ta ke̱e ra kua̱ꞌa̱n ra, ta táku̱ ra yuku̱ yi̱chí ta̱nda̱ ni̱to̱nda̱a ki̱vi̱ ki̱xáꞌá ra káꞌa̱n ndoso ra to̱ꞌon Ndios no̱o̱ nañoo mi̱i ra naIsrael.
LUK 2:1 Kui̱ya̱ saá xa̱ꞌnda chiño ta̱rey Augusto ña ndakoo ñii censo ndiꞌi ni̱vi.
LUK 2:2 Censo yóꞌo kúu ñano̱ó nda̱koo kui̱ya̱ xáꞌnda chiño ta̱gobernador Cirenio no̱o̱ na táku̱ ñoo estado Siria.
LUK 2:3 Ta saá ndiꞌi ni̱vi ni̱xa̱ꞌa̱n na ñoo no̱o̱ xi̱taku̱ xi̱i̱ síkuá na, ta náka̱ꞌyi̱ ki̱vi̱ na.
LUK 2:4 Ña̱kán kía̱ ke̱e ta̱José ñoo ra Nazaret ña ndáꞌvi ndaa estado Galilea, ta kua̱ꞌa̱n ra ñoo Belén ña ndáꞌvi ndaa estado Judea, chi ta̱José kúu ra sa̱ꞌya ñani síkuá ta̱rey David, ta̱a ta̱ xi̱taku̱ ñoo Belén kui̱ya̱ xi̱na̱ꞌá.
LUK 2:5 Ta ke̱e ta̱José kua̱ꞌa̱n ra, ta kua̱ꞌa̱n ñáMaría xíꞌin ra naka̱ꞌyi̱ ki̱vi̱ na, chi xa ki̱ndo̱o ta̱José tonda̱ꞌa̱ ra xíꞌin ñá, ta ñáyóꞌo xa ñóꞌo sa̱ꞌya ñá.
LUK 2:6 Ta ni̱xaa̱ na ñoo Belén, ta ni̱to̱nda̱a ki̱vi̱ kaku sa̱ꞌya ñá.
LUK 2:7 Ta saá ka̱ku ñii ta̱a loꞌo, sa̱ꞌya no̱ó ñá kúu ra, ta chi̱súku ndaa ñá ra xíꞌin tiko̱to̱, ta chi̱ndúꞌu̱ ñá ra ini yito̱n no̱o̱ xíxaꞌan kiti̱, chi o̱n vása ní‑naníꞌi na veꞌe no̱o̱ kindo̱o na, saá chi xa chútú ndiꞌi veꞌe no̱o̱ kísi̱n ni̱vi na xíka yichi̱.
LUK 2:8 Tá ñoó ka̱ku sa̱ꞌya ñáMaría, ta yuku̱ yatin ñoo Belén, ndóo na ndáa ndikachi.
LUK 2:9 Ta saá ke̱ta ñii ñaángel ña ki̱xi no̱o̱ Ndios, ta livi ní, ta káꞌno ní náyeꞌe ñoꞌo̱ ña ke̱e no̱o̱ Ndios, ta náyeꞌe ña no̱o̱ ndóo na ndáa ndikachi, ta ni̱yi̱ꞌví ní ndiꞌi na.
LUK 2:10 Ta ni̱ka̱ꞌa̱n ñaángel xíꞌin na, káchí ña saá: ―O̱n kuyi̱ꞌví ndó, chi va̱xi i̱ ndato̱ꞌon i̱ ñava̱ꞌa xíꞌin ndó, ta o̱n si̱ví ndasaá ñii ñava̱ꞌa xa̱ꞌa̱ ndóꞌó kúu ña káꞌa̱n i̱, ta vitin káꞌa̱n i̱ ñava̱ꞌa xa̱ꞌa̱ ndiꞌi ni̱vi, xa̱ꞌa̱ ña kusii̱ ní ini na xíꞌin ndó.
LUK 2:11 Ki̱vi̱ vitin ka̱ku ñii ta̱loꞌo ñoo ta̱rey David, ta ta̱loꞌo yóꞌo kúu Ta̱a ta̱ Saka̱ku ndóꞌó. Ta Cristo Ta̱a ta̱Káꞌno no̱o̱ yó kúu ra.
LUK 2:12 Ta ñayóꞌo koto ndó ña kunda̱a̱ ini ndó ndí to̱ꞌon ña káꞌa̱n i̱ kúu ñanda̱a̱, chi naníꞌi ndó ta̱loꞌo nísúku ra tiko̱to̱, ta nákaa̱ ra ini yito̱n no̱o̱ xíxaꞌan kiti̱ ―káchí ñaángel xíꞌin na ndáa ndikachi.
LUK 2:13 Ta xa̱ndi̱ko̱n ki̱xaa̱ kua̱ꞌa̱ ní ka̱ naángel, ta na̱kutáꞌan na xíꞌin ñaángel yóꞌo. Ta ki̱xáꞌá na kasa káꞌno na Ndios, káchí na saá:
LUK 2:14 ¡Ná kanóo síkón ñato̱ꞌó Ndios, ta̱ yóo ñoyívi ni̱no! Ná koo va̱ꞌa ini ni̱vi ñoyívi yóꞌo, na kúu ni̱vi na kúsii̱ ini Ndios xíni ra, káchí naángel.
LUK 2:15 Tá ndi̱ꞌi ñayóꞌo, ta saá ndiꞌi naángel kua̱noꞌo̱ na ñoyívi ni̱no. Ta na ndáa ndikachi ni̱ka̱ꞌa̱n xíꞌin táꞌan na, káchí na saá: ―Vitin ko̱ꞌo̱n yó ñoo Belén koto yó yu kúu ña yóo xa̱ꞌa̱ ña ni̱ka̱ꞌa̱n ñaángel ña ti̱ꞌví Ndios ki̱xi no̱o̱ yó ―káchí na.
LUK 2:16 Ta saá kama ke̱e na kua̱ꞌa̱n na nandukú na tikuáꞌá loꞌo, ta ni̱xaa̱ na na̱níꞌi na ta̱José xíꞌin ñáMaría xíꞌin tikuáꞌá loꞌo, nákaa̱ ra ini yito̱n no̱o̱ xíxaꞌan kiti̱.
LUK 2:17 Tá xi̱ni na tikuáꞌá loꞌo, ta nda̱to̱ꞌon na ndiꞌi ña ni̱ka̱ꞌa̱n ñaángel xa̱ꞌa̱ ra.
LUK 2:18 Ta ndiꞌi ni̱vi na xi̱ni̱ so̱ꞌo to̱ꞌon ña nda̱to̱ꞌon na ndáa ndikachi, na̱kaꞌnda ní ini nayóꞌo.
LUK 2:19 Tá ñáMaría chi̱kaa̱ va̱ꞌa ñá to̱ꞌon yóꞌo níma̱ ñá, ta na̱kani ní si̱ni̱ ñá xa̱ꞌa̱ ña.
LUK 2:20 Ta saá ndiꞌi na ndáa ndikachi, kua̱noꞌo̱ na, ta ki̱sa káꞌno na ta ki̱sa to̱ꞌó na Ndios, chi kúsii̱ ní ini na xa̱ꞌa̱ ndiꞌi ña xi̱ni na xíꞌin ndiꞌi ña xi̱ni̱ so̱ꞌo na. Ñii ki̱ꞌva nda̱tán yóo ña ni̱ka̱ꞌa̱n ñaángel xíꞌin na, saá yóo ña.
LUK 2:21 Tá ni̱to̱nda̱a ki̱vi̱ o̱na̱ ka̱ku tikuáꞌá loꞌo, ta ki̱sa ndivi na costumbre na̱ní circuncisión xíꞌin ra, ña kúu ña xáꞌnda na loꞌo ñii̱ si̱ni̱ ñate̱e ra, ta sa̱kunaní na ra Jesús, chi saá ni̱ka̱ꞌa̱n ñaángel xíꞌin ñáMaría ki̱vi̱ ta̱ꞌán ka̱ ke̱e sa̱ꞌya ñá.
LUK 2:22 Ta ni̱to̱nda̱a ki̱vi̱ kasa ndivi ta̱José xíꞌin ñáMaría ña káꞌa̱n nda̱yí Ndios ña ni̱taa ta̱Moisés. Nda̱yí yóꞌo káchí ña yukía̱ keꞌé ñaꞌa̱ xa̱ꞌa̱ ña ka̱ku sa̱ꞌya ñá, ta kukomí ñá yichi̱ ki̱ꞌvi tuku ñá veꞌe ño̱ꞌo. Ta saá ta̱José xíꞌin ñáMaría ke̱e na kua̱ꞌa̱n na xíꞌin tikuáꞌá loꞌo Jesús, chi kóni na taxi na ra ndaꞌa̱ Ndios veꞌe ño̱ꞌo káꞌno ñoo Jerusalén.
LUK 2:23 Saá chi nda̱yí Ndios ña ni̱taa ta̱Moisés xi̱na̱ꞌá káchí ña siꞌa: “Ndiꞌi ta̱válí ta̱no̱ó sa̱ꞌya ni̱vi, xíni̱ ñóꞌó taxi na ra ndaꞌa̱ Ndios”, káchí nda̱yí.
LUK 2:24 Ña̱kán kía̱ kua̱ꞌa̱n na veꞌe ño̱ꞌo káꞌno ña so̱ko̱ na kiti̱ válí no̱o̱ Ndios, chi yóo inka̱ nda̱yí Ndios ña káchí saá: “Ni̱vi nandáꞌví xíni̱ ñóꞌó so̱ko̱ na o̱vi̱ tíndúlú án o̱vi̱ tísa̱ta no̱o̱ Ndios xa̱ꞌa̱ ña ka̱ku sa̱ꞌya na”, káchí nda̱yí Ndios ña ni̱taa ta̱Moisés kui̱ya̱ xi̱na̱ꞌá.
LUK 2:25 Ta ñoo Jerusalén, yóo ñii ta̱a na̱ní ra Simeón, ta̱a ta̱nda̱a̱ kúu ra, ta kísa to̱ꞌó ní ra Ndios, ta yóo Níma̱ Ndios xíꞌin ra. Ta ta̱Simeón yóꞌo ndáti ra ta̱a ta̱ tiꞌví Ndios saka̱ku ni̱vi naIsrael.
LUK 2:26 Ta Níma̱ Ndios xa ni̱ka̱ꞌa̱n ña xíꞌin ta̱Simeón yóꞌo: ―O̱n kivi̱ ya̱chi̱ ún, siꞌna koni ún Cristo, ta̱a ta̱ tiꞌví Ndios ―káchí Níma̱ Ndios xíꞌin ra.
LUK 2:27 Ta ni̱xaa̱ ta̱José xíꞌin ñáMaría xíꞌin tikuáꞌá loꞌo Jesús veꞌe ño̱ꞌo káꞌno ña kasa ndivi na ña káꞌa̱n nda̱yí Ndios. Ta mi̱i ki̱vi̱ yóꞌo, Níma̱ Ndios xa ni̱ka̱ꞌa̱n ña xíꞌin ta̱Simeón ña ko̱ꞌo̱n ra veꞌe ño̱ꞌo yóꞌo.
LUK 2:28 Ta saá ta̱Simeón na̱kutáꞌan ra xíꞌin na, ta ti̱in ra xi̱nomi ndaa ra tikuáꞌá loꞌo Jesús, ta ki̱xáꞌá ra kísa káꞌno ra Ndios, káchí ra saá:
LUK 2:29 Tata, yóꞌó kúu ta̱Káꞌno no̱o̱ ndiꞌi ña yóo. Ta vitin va̱ꞌa taxi ún ña kivi̱ i̱ chi xa yóo va̱ꞌa ini i̱ vitin, chi xa ki̱sa ndivi ún ña ni̱ka̱ꞌa̱n ún xíꞌin i̱.
LUK 2:30 Xa xi̱ni i̱ tikuáꞌá loꞌo yóꞌo, ta̱a ta̱ ti̱ꞌví ún saka̱ku ni̱vi ñoyívi yóꞌo.
LUK 2:31 No̱o̱ ndiꞌi ni̱vi ki̱sa ndivi ún ñava̱ꞌa.
LUK 2:32 Nda̱tán yóo ñoꞌo̱ ña yéꞌe saá yóo tikuáꞌá loꞌo yóꞌo, chi sanáꞌa ra yichi̱ ún no̱o̱ ni̱vi na o̱n vása kúu naIsrael. Ta xa̱ꞌa̱ ta̱yóꞌo, kanóo síkón ñato̱ꞌó naIsrael na kúu na ndíko̱n yóꞌó, káchí ta̱Simeón xíꞌin Ndios.
LUK 2:33 Ta ta̱José xíꞌin ñáMaría na̱kaꞌnda ini na ndóo na, ña xi̱ni̱ so̱ꞌo na ña ni̱ka̱ꞌa̱n ta̱Simeón xa̱ꞌa̱ tikuáꞌá loꞌo Jesús.
LUK 2:34 Ta saá ta̱Simeón ni̱ka̱ꞌa̱n ra xíꞌin na, káchí ra saá: ―Ndios keꞌé ra ñava̱ꞌa xíꞌin ndó, ná chindeé ka̱ ra ndóꞌó ―káchí ra xíꞌin na. Ta ni̱ka̱ꞌa̱n ka̱ ra xíꞌin ñáMaría, siꞌí tikuáꞌá loꞌo Jesús, káchí ra saá: ―Ndios chi̱tóni̱ ra sa̱ꞌya ún yóꞌo kuu ra ta̱a ta̱ saka̱ku kua̱ꞌa̱ ní naIsrael. Ta saá ni, sava naIsrael o̱n kuaꞌa na nakiꞌin va̱ꞌa na ra, ta nayóꞌo ndiꞌi xa̱ꞌa̱ na. Sa̱ꞌya ún yóꞌo sanáꞌa ra ni̱vi xa̱ꞌa̱ Ndios, ta kua̱ꞌa̱ ní ni̱vi o̱n kandixa na ra.
LUK 2:35 Ña kéꞌé ni̱vi yóꞌo kúu ña sanáꞌa yukía̱ xáni si̱ni̱ na. Ta saá, nana, to̱nda̱a ñii ki̱vi̱ ta̱ꞌvi̱ níma̱ ún; nda̱tán xa̱ꞌnda ña xíꞌin espada, saá kundoꞌo níma̱ ún, chi kuchuchú ini ún xa̱ꞌa̱ sa̱ꞌya ún ―káchí ta̱Simeón xíꞌin ñáMaría.
LUK 2:36 Ta ini veꞌe ño̱ꞌo káꞌno yóꞌo yóo ñii ñáprofeta, na̱ní ñá Ana. Ñii sa̱ꞌya ta̱Fanuel kúu ñá, ta xi̱i̱ síkuá ñá xi̱kuu ta̱Aser, ta ñáxi̱kua̱ꞌa̱ ní kúu ñá. Ki̱vi̱ xi̱kuu ñá ñáloꞌo, ni̱tonda̱ꞌa̱ ñá, ta ni̱xi̱yo ñá xíꞌin yii̱ ñá u̱xa̱ kui̱ya̱, ta saá ni̱xiꞌi̱ ra.
LUK 2:37 Ta ñáAna ki̱ndo̱o kuáa̱n ñá, ta ni̱xi̱no̱ ñá ko̱mi̱ si̱ko̱ ko̱mi̱ kui̱ya̱. Ta ndiví ñoó yóo ñá, kísa káꞌno ñá Ndios, ta nda̱ ñii ki̱vi̱ o̱n vása kéta ñá veꞌe ño̱ꞌo. Yóo ki̱vi̱ o̱n vása xíxi ñá chi yóo soꞌon ñá, káꞌa̱n ñá xíꞌin Ndios.
LUK 2:38 Ta ki̱xaa̱ ñáAna no̱o̱ yóo ñáMaría xíꞌin ta̱José xíꞌin tikuáꞌá loꞌo Jesús, ta ni̱ka̱ꞌa̱n ñá xíꞌin Ndios: ―Tata Ndios, táxaꞌvi ún, chi ti̱ꞌví ún tikuáꞌá loꞌo yóꞌo ki̱xaa̱ ra ñoyívi yóꞌo ―káchí ñá. Ta ni̱ka̱ꞌa̱n ñá xa̱ꞌa̱ ta̱Jesús xíꞌin ndiꞌi ni̱vi na kúu na ndáti ndí Ndios saka̱ku ra nañoo Jerusalén.
LUK 2:39 Ki̱vi̱ ndi̱ꞌi ki̱sa ndivi na ña káꞌa̱n nda̱yí Ndios ña ni̱taa ta̱Moisés xi̱na̱ꞌá, ta saá ta̱José xíꞌin ñáMaría xíꞌin tikuáꞌá loꞌo Jesús na̱kiꞌin na kua̱noꞌo̱ na ñoo Nazaret estado Galilea.
LUK 2:40 Ta ñoo yóꞌo xa̱ꞌno ta̱loꞌo Jesús, ta ñii ñii kui̱ya̱ ndu̱u ndeé ka̱ ra. Ta ndu̱u ra ta̱ ndíchí ní si̱ni̱, ta Ndios kúsii̱ ní ini ra xíni ñaꞌá ra.
LUK 2:41 Ndiꞌi saá kui̱ya̱ ta̱José xíꞌin ñáMaría xáꞌa̱n na viko̱ Pascua ñoo Jerusalén.
LUK 2:42 Ki̱vi̱ ni̱xi̱no̱ ta̱Jesús u̱xu̱ o̱vi̱ kui̱ya̱, ta ke̱e ra kua̱ꞌa̱n ra xíꞌin na viko̱ yóꞌo, chi saá ni̱xi̱yo costumbre na.
LUK 2:43 Ta ki̱vi̱ ndi̱ꞌi viko̱, ta na̱kiꞌin na kua̱noꞌo̱ na, ta ni̱ndo̱o ta̱Jesús ñoo Jerusalén, ta o̱n vása ní‑xini̱ ta̱José ni ñáMaría ña ni̱ndo̱o ra.
LUK 2:44 Xáni ini na án va̱xi ta̱Jesús xíꞌin inka̱ naveꞌe na án va̱xi ra xíꞌin inka̱ natáꞌan na, káꞌán na. Saá kúu, ta xa ni̱yaꞌa ñii ki̱vi̱ xíka na kua̱ꞌa̱n na yichi̱, ta saá ki̱xáꞌá na nándukú na ra xíꞌin ñii ñii naveꞌe na, xíꞌin ñii ñii natáꞌan na.
LUK 2:45 Ta o̱n ko̱ó ra, ni̱‑naníꞌi na. Ta saá ñáMaría xíꞌin ta̱José ndi̱kó na kua̱ꞌa̱n na ñoo Jerusalén nandukú na ra.
LUK 2:46 Ta̱nda̱ ki̱vi̱ u̱ni̱ na̱níꞌi na ta̱Jesús veꞌe ño̱ꞌo káꞌno, yóo ra ma̱ꞌñó namaestro na sánáꞌa nda̱yí Ndios ña ni̱taa ta̱Moisés xi̱na̱ꞌá. Xíni̱ so̱ꞌo ta̱loꞌo Jesús ña káꞌa̱n namaestro yóꞌo, ta ndáka̱ to̱ꞌon ra na.
LUK 2:47 Ta ndiꞌi nayóꞌo na̱kaꞌnda ini na xíni̱ so̱ꞌo na ña káꞌa̱n ta̱Jesús chi va̱ꞌa ní si̱ni̱ ra, ta ndíchí ní to̱ꞌon nda̱kuii̱n ra.
LUK 2:48 Ta ki̱xaa̱ ta̱José xíꞌin ñáMaría, xi̱ni na ta̱loꞌo Jesús, ta na̱kaꞌnda ini na xíto na, ta ni̱ka̱ꞌa̱n siꞌí ra xíꞌin ra: ―Ta̱loꞌo, ¿nda̱chun ke̱ꞌé ún saá xíꞌin ndi̱? Yivá ún xíꞌin yi̱ꞌi̱, na̱ndukú ndi̱ yóꞌó, ta ndíꞌi ní ini ndi̱ xa̱ꞌa̱ ún.
LUK 2:49 Ta saá nda̱kuii̱n ta̱Jesús: ―¿Nda̱chun na̱ndukú ndó yi̱ꞌi̱? ¿Án o̱n vása xíni̱ ndó ndí chiño Yivá i̱ xíni̱ ñóꞌó kasa ndivi i̱? ―káchí ra.
LUK 2:50 Ta o̱n vása ní‑kunda̱a̱ ini na yukía̱ kóni kachí to̱ꞌon ña ni̱ka̱ꞌa̱n ra xíꞌin na.
LUK 2:51 Ta saá ke̱e ta̱Jesús ñoo Jerusalén xíꞌin ta̱José xíꞌin ñáMaría, ta kua̱noꞌo̱ na ñoo Nazaret. Ta na̱xaa̱ na kán, ta ndiꞌi saá ki̱vi̱ chi̱kaa̱ so̱ꞌo ra ta ki̱sa ndivi ra ndiꞌi ña káꞌa̱n yivá ra xíꞌin siꞌí ra. Ta siꞌí ra, níma̱ mi̱i ñá chi̱kaa̱ va̱ꞌa ñá ndiꞌi ña ndóꞌo ñá xíꞌin ta̱Jesús.
LUK 2:52 Ta xa̱ꞌno ta̱Jesús, ta ndu̱u káꞌno ka̱ ra, ta ku̱u ndíchí ka̱ si̱ni̱ ra. Ta Ndios xíꞌin ni̱vi kúsii̱ ní ini na xíni na ra.
LUK 3:1 Kui̱ya̱ xa̱ꞌo̱n xáꞌnda chiño ta̱rey Tiberio no̱o̱ ndiꞌi ñoo ña ndáꞌvi ndaa ñoo Roma, ta̱gobernador Poncio Pilato xáꞌnda chiño ra no̱o̱ nañoo estado Judea, ta̱rey Herodes xáꞌnda chiño ra no̱o̱ nañoo estado Galilea, ta̱rey Felipe, ta kúu ñani ta̱Herodes yóꞌo, xáꞌnda chiño ra no̱o̱ nañoo estado Iturea xíꞌin Traconite, ta ta̱rey Lisanias xáꞌnda chiño ra no̱o̱ nañoo Abilinia.
LUK 3:2 Ta ta̱su̱tu̱ Anás xíꞌin ta̱su̱tu̱ Caifás kúu ta̱náꞌno no̱o̱ ndiꞌi nasu̱tu̱ ñoo Israel. Ta mi̱i kui̱ya̱ yóꞌo Ndios ni̱ka̱ꞌa̱n ra xíꞌin ta̱Juan, ta̱ yóo yuku̱ yi̱chí, ta̱ kúu sa̱ꞌya ta̱Zacarías.
LUK 3:3 Ta ke̱e ta̱Juan kua̱ꞌa̱n ra ndiꞌi saá xiiña yatin yu̱ta Jordán. Ta ni̱ka̱ꞌa̱n ndoso ra to̱ꞌon Ndios xíꞌin ni̱vi, káchí ra saá: ―O̱n vása keꞌé ka̱ ndó ña o̱n váꞌa, ta nandikó ini ndó xa̱ꞌa̱ ña o̱n váꞌa ke̱ꞌé ndó ña kasa káꞌno ini Ndios xa̱ꞌa̱ kua̱chi ndó, ta saá naꞌa ndó kuchu ndó ―káchí ra, káꞌa̱n ra xíꞌin ni̱vi.
LUK 3:4 Ta xa̱ꞌa̱ ta̱Juan yóꞌo ni̱taa ta̱profeta Isaías xi̱na̱ꞌá, ka̱chí ra saá: No̱o̱ yóo yuku̱ yi̱chí ka̱ꞌa̱n ndoso ra, kachí ra saá: “Ná koo tiꞌva ini ndó, saá chi ya̱chi̱ kixaa̱ mi̱i ta̱Káꞌno no̱o̱ yó. Kindaa ndó ña o̱n váꞌa sási no̱o̱ ndó, ta saá va̱ꞌa kuchiño nakiꞌin ndó ra”, kachí ta̱a ta̱ koo yuku̱ yi̱chí.
LUK 3:5 “Saá chi va̱xi ki̱vi̱ tá ndiꞌi no̱o̱ kónó nduu ndaa ña, ta ndiꞌi yuku̱ nduu ña yoso̱. Ndiꞌi yichi̱ ya̱kua nduu nda̱kú ña, ta ndiꞌi yichi̱ yu̱u̱ ní, ndundii ña, ta nduva̱ꞌa ña.
LUK 3:6 Ta ndiꞌi ni̱vi ñoyívi yóꞌo koni na yu kúu ta̱ tiꞌví Ndios ña saka̱ku ra na”, káchí to̱ꞌon Ndios ña ni̱taa ta̱Isaías xi̱na̱ꞌá.
LUK 3:7 Ta kua̱ꞌa̱ ní ni̱vi ni̱xaa̱ na no̱o̱ yóo ta̱Juan, chi kóni na sakuchu ra na, ta ni̱ka̱ꞌa̱n ra xíꞌin na, káchí ra saá: ―¡Ndóꞌó, sa̱ꞌya ko̱o̱ xati̱ kúu ndó! ¿Yu kúu na ni̱ka̱ꞌa̱n xíꞌin ndó kuchu ndó, ta saá saka̱ku xíꞌin mi̱i ndó ña o̱n saxo̱ꞌvi̱ Ndios ndóꞌó ki̱vi̱ ña va̱xi?
LUK 3:8 Tá ndixa na̱ndikó ini ndó ta kóni ndó ko̱ꞌo̱n ndó yichi̱ Ndios, ta xíni̱ ñóꞌó kasa ndivi ndó chiño va̱ꞌa nda̱tán kóni Ndios. Saá chi o̱n váꞌa kani si̱ni̱ ndó ndí xa̱ꞌa̱ ña kúu ndó sa̱ꞌya ñani síkuá ta̱Abraham, Ndios saka̱ku ra ndóꞌó. Ta káꞌa̱n i̱ xíꞌin ndó, Ndios kúchiño ra ndasa ra yu̱u̱ yóꞌo ni̱vi na nduu sa̱ꞌya ñani síkuá ta̱Abraham.
LUK 3:9 Ta ni̱vi na o̱n vása kísa ndivi ña kóni Ndios, nda̱tán yóo yito̱n tón kóon kui̱ꞌi o̱n váꞌa ndaꞌa̱, saá yóo na no̱o̱ Ndios. Ta Ndios xa yóo tiꞌva ra xíꞌin yáchá si̱i̱n ña kaꞌnda ra ndiꞌi yito̱n tón o̱n vása kóon kui̱ꞌi va̱ꞌa ndaꞌa̱, ta kaꞌnda ra nó, ta taan ra nó ko̱ko̱ nó no̱o̱ xíxi̱ ñoꞌo̱ ―káchí ta̱Juan, káꞌa̱n ra xíꞌin na.
LUK 3:10 Ta saá ni̱nda̱ka̱ to̱ꞌon na ta̱Juan: ―¿Yukía̱ va̱ꞌa xíni̱ ñóꞌó keꞌé ndi̱ ña o̱n xo̱ꞌvi̱ ndi̱ saá? ―káchí na.
LUK 3:11 Ta nda̱kuii̱n ta̱Juan, ni̱ka̱ꞌa̱n ra: ―Tá yóo ñii ta̱a, ta kómí ra o̱vi̱ tiko̱to̱, ta xíni̱ ñóꞌó taxi ra ñii tiko̱to̱ ndaꞌa̱ ta̱a ta̱ o̱n ko̱ó nda̱ ñii tiko̱to̱ kómí. Tá yóo ña xíxi ñii ta̱a, ta xíni̱ ñóꞌó taxi ra ña kuxu ta̱a ta̱ o̱n ko̱ó ñaxíxi ―káchí ta̱Juan xíꞌin na.
LUK 3:12 Ta sava ni̱vi na káya si̱ꞌún no̱o̱ nagobierno ñoo Roma ki̱xaa̱ na no̱o̱ ta̱Juan chi kóni na sakuchu ra na, ta ni̱ka̱ꞌa̱n na xíꞌin ra: ―Maestro, ¿yukía̱ va̱ꞌa xíni̱ ñóꞌó kasa ndivi ndi̱?
LUK 3:13 Ta nda̱kuii̱n ra: ―O̱n sandáꞌví ndó ni̱vi, ta kuiti nakiꞌin ndó si̱ꞌún ña káchí nagobierno xíꞌin ndó.
LUK 3:14 Ta sava natropa ki̱xaa̱ na ni̱nda̱ka̱ to̱ꞌon na ra: ―Ta mi̱i ndi̱, ¿yukía̱ va̱ꞌa xíni̱ ñóꞌó kasa ndivi ndi̱? Ta nda̱kuii̱n ta̱Juan, ni̱ka̱ꞌa̱n ra xíꞌin na: ―O̱n kasa kuíꞌná ndó si̱ꞌún inka̱ ni̱vi, ta o̱n ka̱ꞌa̱n ndó ñavatá xa̱ꞌa̱ na. O̱n ka̱ꞌa̱n kuáchí ndó xa̱ꞌa̱ yaꞌvi ndó, ta kusii̱ ní ini ndó xíꞌin ña cháꞌvi na ndóꞌó xa̱ꞌa̱ chiño kéꞌé ndó ―káchí ta̱Juan xíꞌin na.
LUK 3:15 Ta kua̱ꞌa̱ ní ni̱vi ndáti na ña kixaa̱ Cristo, ta̱a ta̱ tiꞌví Ndios ña saka̱ku ra na, ta xáni ini na saá: “¿Án o̱n si̱ví mi̱i ta̱Juan kúu ra?”
LUK 3:16 Ta ta̱Juan ni̱ka̱ꞌa̱n ra xíꞌin na: ―Yi̱ꞌi̱ sákuchu i̱ ndóꞌó xíꞌin takuií, ta sa̱ta̱ yi̱ꞌi̱ va̱xi ñii ta̱a ta̱ ndeé ka̱ no̱o̱ yi̱ꞌi̱. Ta yi̱ꞌi̱ kúu ta̱ kísa chiño kuiti no̱o̱ ra. Ta ta̱ ndeé ka̱ no̱o̱ i̱ va̱xi sa̱ta̱ i̱, ta sakuchu ra ndóꞌó xíꞌin mi̱i Níma̱ Ndios, ña yóo nda̱tán yóo ñoꞌo̱ xíxi̱.
LUK 3:17 Xa yóo tiꞌva ra kasa nani ra xa̱ꞌa̱ kua̱chi ni̱vi, ta keꞌé ra xíꞌin ni̱vi nda̱tán kéꞌé ni̱vi xíꞌin ndiki̱n trigo ña xa̱ꞌnda na ta sa̱xixin na ña. Saá chi ta̱yóꞌo nataꞌví ra ni̱vi na va̱ꞌa no̱o̱ na o̱n váꞌa. Ta taxi va̱ꞌa ra ni̱vi na va̱ꞌa ña kundo̱o na veꞌe ra, ta taan ra ni̱vi na o̱n váꞌa no̱o̱ xíxi̱ ñoꞌo̱, ta nda̱ ñii ki̱vi̱ o̱n nda̱ꞌva̱ ñoꞌo̱ yóꞌo.
LUK 3:18 Ta xíꞌin kua̱ꞌa̱ ní to̱ꞌon ndíchí, nda̱to̱ꞌon ta̱Juan xíꞌin ni̱vi ña nandikó ini na, ta saá tuku ni̱ka̱ꞌa̱n ndoso ra to̱ꞌon va̱ꞌa xa̱ꞌa̱ Ndios xíꞌin na.
LUK 3:19 Ta xa̱ꞌa̱ ta̱rey Herodes, ni̱ka̱ꞌa̱n ta̱Juan, káchí ra saá: “O̱n váꞌa ke̱ꞌé ta̱rey Herodes, chi to̱nda̱ꞌa̱ ra xíꞌin ñásíꞌí ñani mi̱i ra ta̱Felipe”, káchí ra, ni̱ka̱ꞌa̱n ra no̱o̱ ni̱vi. Ta ta̱Juan ni̱ka̱ꞌa̱n ka̱ ra xa̱ꞌa̱ kua̱ꞌa̱ ní inka̱ ña o̱n váꞌa ke̱ꞌé ta̱Herodes yóꞌo.
LUK 3:20 Ta xíꞌin ndiꞌi ña o̱n váꞌa yóꞌo, ta̱Herodes ke̱ꞌé ka̱ ra inka̱ ña o̱n váꞌa ní ka̱ ña chi̱kaa̱ ra ta̱Juan ini veꞌe ka̱a.
LUK 3:21 Ta ki̱vi̱ ta̱ꞌán kunakaa̱ ta̱Juan ini veꞌe ka̱a, ta sa̱kuchu ra kua̱ꞌa̱ ní ni̱vi. Ta saá sa̱kuchu ra ta̱Jesús. Tá káꞌa̱n ka̱ ta̱Jesús xíꞌin Ndios, ta ni̱xo̱na̱ ñoyívi ni̱no no̱o̱ ra,
LUK 3:22 ta va̱xi noo Níma̱ Ndios. Nda̱tán náꞌa tísa̱ta va̱xi noo rí, saá ki̱xi noo ña, ta xi̱kanóo ña no̱o̱ ñíndichi ta̱Jesús. Ta ni̱vi na ndóo yuꞌu̱ yu̱ta xi̱ni̱ so̱ꞌo na to̱ꞌon Ndios ni̱ka̱ꞌa̱n ra nda̱ ñoyívi ni̱no, káchí ra siꞌa: ―Yóꞌó kúu Sa̱ꞌya i̱, ta̱ kíꞌvi ní ini i̱ xíni i̱, ta kúsii̱ ní ini i̱ xíni i̱ yóꞌó ―káchí Ndios.
LUK 3:23 Tá ni̱xi̱no̱ ta̱Jesús o̱ko̱ u̱xu̱ kui̱ya̱, ta ki̱xáꞌá ra sánáꞌa ra ni̱vi. Xáni ini ni̱vi ndí sa̱ꞌya ta̱José kúu ra. Ta ta̱José kúu sa̱ꞌya ta̱Elí.
LUK 3:24 Ta ta̱Elí kúu sa̱ꞌya ta̱Matat, ta ta̱Matat kúu sa̱ꞌya ta̱Leví, ta ta̱Leví kúu sa̱ꞌya ta̱Melqui, ta ta̱Melqui kúu sa̱ꞌya ta̱Jana, ta̱Jana kúu sa̱ꞌya ta̱José.
LUK 3:25 Ta̱José kúu sa̱ꞌya ta̱Matatías, ta̱Matatías kúu sa̱ꞌya ta̱Amós, ta̱Amós kúu sa̱ꞌya ta̱Nahum, ta̱Nahum kúu sa̱ꞌya ta̱Esli, ta̱Esli kúu sa̱ꞌya ta̱Nagai.
LUK 3:26 Ta̱Nagai kúu sa̱ꞌya ta̱Maat, ta̱Maat kúu sa̱ꞌya ta̱Matatías, ta̱Matatías kúu sa̱ꞌya ta̱Semei, ta̱Semei kúu sa̱ꞌya ta̱José, ta̱José kúu sa̱ꞌya ta̱Judá.
LUK 3:27 Ta̱Judá kúu sa̱ꞌya ta̱Joana, ta̱Joana kúu sa̱ꞌya ta̱Resa, ta̱Resa kúu sa̱ꞌya ta̱Zorobabel, ta̱Zorobabel kúu sa̱ꞌya ta̱Salatiel, ta̱Salatiel kúu sa̱ꞌya ta̱Neri.
LUK 3:28 Ta̱Neri kúu sa̱ꞌya ta̱Melqui, ta̱Melqui kúu sa̱ꞌya ta̱Adi, ta̱Adi kúu sa̱ꞌya ta̱Cosam, ta̱Cosam kúu sa̱ꞌya ta̱Elmodam, ta̱Elmodam kúu sa̱ꞌya ta̱Er.
LUK 3:29 Ta̱Er kúu sa̱ꞌya ta̱Josué, ta̱Josué kúu sa̱ꞌya ta̱Eliezer, ta̱Eliezer kúu sa̱ꞌya ta̱Jorim, ta̱Jorim kúu sa̱ꞌya ta̱Matat, ta̱Matat kúu sa̱ꞌya ta̱Leví.
LUK 3:30 Ta̱Leví kúu sa̱ꞌya ta̱Simeón, ta̱Simeón kúu sa̱ꞌya ta̱Judá, ta̱Judá kúu sa̱ꞌya ta̱José, ta̱José kúu sa̱ꞌya ta̱Jonán, ta̱Jonán kúu sa̱ꞌya ta̱Eliaquim.
LUK 3:31 Ta̱Eliaquim kúu sa̱ꞌya ta̱Melea, ta̱Melea kúu sa̱ꞌya ta̱Mainán, ta̱Mainán kúu sa̱ꞌya ta̱Matata, ta̱Matata kúu sa̱ꞌya ta̱Natán.
LUK 3:32 Ta̱Natán kúu sa̱ꞌya ta̱David, ta̱David kúu sa̱ꞌya ta̱Isaí, ta̱Isaí kúu sa̱ꞌya ta̱Obed, ta̱Obed kúu sa̱ꞌya ta̱Booz, ta̱Booz kúu sa̱ꞌya ta̱Salmón, ta̱Salmón kúu sa̱ꞌya ta̱Naasón.
LUK 3:33 Ta̱Naasón kúu sa̱ꞌya ta̱Aminadab, ta̱Aminadab kúu sa̱ꞌya ta̱Aram, ta̱Aram kúu sa̱ꞌya ta̱Esrom, ta̱Esrom kúu sa̱ꞌya ta̱Fares, ta̱Fares kúu sa̱ꞌya ta̱Judá.
LUK 3:34 Ta̱Judá kúu sa̱ꞌya ta̱Jacob, ta̱Jacob kúu sa̱ꞌya ta̱Isaac, ta̱Isaac kúu sa̱ꞌya ta̱Abraham, ta̱Abraham kúu sa̱ꞌya ta̱Taré, ta̱Taré kúu sa̱ꞌya ta̱Nacor.
LUK 3:35 Ta̱Nacor kúu sa̱ꞌya ta̱Serug, ta̱Serug kúu sa̱ꞌya ta̱Ragau, ta̱Ragau kúu sa̱ꞌya ta̱Peleg, ta̱Peleg kúu sa̱ꞌya ta̱Heber, ta̱Heber kúu sa̱ꞌya ta̱Sala.
LUK 3:36 Ta̱Sala kúu sa̱ꞌya ta̱Cainán, ta̱Cainán kúu sa̱ꞌya ta̱Arfaxad, ta̱Arfaxad kúu sa̱ꞌya ta̱Sem, ta̱Sem kúu sa̱ꞌya ta̱Noé, ta̱Noé kúu sa̱ꞌya ta̱Lamec.
LUK 3:37 Ta̱Lamec kúu sa̱ꞌya ta̱Matusalén, ta̱Matusalén kúu sa̱ꞌya ta̱Enoc, ta̱Enoc kúu sa̱ꞌya ta̱Jared, ta̱Jared kúu sa̱ꞌya ta̱Mahalaleel, ta̱Mahalaleel kúu sa̱ꞌya ta̱Cainán.
LUK 3:38 Ta̱Cainán kúu sa̱ꞌya ta̱Enós, ta̱Enós kúu sa̱ꞌya ta̱Set, ta̱Set kúu sa̱ꞌya ta̱Adán, ta̱Adán kúu sa̱ꞌya Ndios.
LUK 4:1 Ta níma̱ ta̱Jesús chútú ní ña xíꞌin ndee̱ Níma̱ Ndios, ta ke̱e ra yu̱ta Jordán, ta Níma̱ Ndios ni̱ka̱ꞌa̱n ña xíꞌin ra ko̱ꞌo̱n ra no̱o̱ yóo yuku̱ yi̱chí.
LUK 4:2 Ta o̱vi̱ si̱ko̱ ki̱vi̱ yóo ta̱Jesús yuku̱ yi̱chí, ta ñaníma̱ ndiva̱ꞌa káꞌno xíto ndoso ña ra, chi kóni ña sandáꞌví ña ra. Ta nda̱ loꞌo o̱n vása ní‑xixi ta̱Jesús, chi ni̱xi̱yo soꞌon ra o̱vi̱ si̱ko̱ ki̱vi̱, ta saá xíꞌi̱ ní ra so̱ko.
LUK 4:3 Ta ki̱xaa̱ ñaníma̱ ndiva̱ꞌa káꞌno no̱o̱ ra ña koto ndoso ña ra, ta ni̱ka̱ꞌa̱n ña xíꞌin ra, káchí ña saá: ―Tá ndixa Sa̱ꞌya Ndios kúu ún, ta va̱ꞌa kaꞌnda chiño ún no̱o̱ yu̱u̱ ña ndóo yóꞌo ná nduu ña si̱ta̱ va̱ꞌa ―káchí ña xíꞌin ta̱Jesús.
LUK 4:4 Ta nda̱kuii̱n ta̱Jesús, káchí ra saá xíꞌin ñaníma̱ ndiva̱ꞌa: ―To̱ꞌon Ndios káchí ña saá: “O̱n si̱ví nina ña xíxi ni̱vi kúu ña xíni̱ ñóꞌó kutaku̱ na. Ta xíni̱ ñóꞌó kandixa va̱ꞌa na to̱ꞌon Ndios, ta saá kutaku̱ na”, káchí to̱ꞌon Ndios ―káchí ta̱Jesús xíꞌin ñaníma̱ ndiva̱ꞌa.
LUK 4:5 Ta saá ñaníma̱ ndiva̱ꞌa káꞌno ni̱ka̱ꞌa̱n ña xíꞌin ta̱Jesús ko̱ꞌo̱n ra xíꞌin ña, ta nda̱a na ñii yuku̱ síkón ní, ta ñandiva̱ꞌa sa̱náꞌa ña ra ndiꞌi ñoo ña yóo ñoyívi yóꞌo,
LUK 4:6 ta ni̱ka̱ꞌa̱n ñaníma̱ ndiva̱ꞌa xíꞌin ta̱Jesús, káchí ña saá: ―Taxi i̱ nda̱yí ndaꞌa̱ ún kuu ún ta̱káꞌno no̱o̱ ndiꞌi ñoyívi yóꞌo, ta taxi i̱ ndiꞌi ñakuíká xíꞌin ndiꞌi ñava̱ꞌa ndaꞌa̱ ún. Saá chi ña̱ꞌa mi̱i i̱ kúu ndiꞌi ña, ta yóo yichi̱ i̱ taxi i̱ ña ndaꞌa̱ ni̱vi na káchí ini mi̱i i̱ xíni i̱.
LUK 4:7 Tá kuxítí ún no̱o̱ i̱, ta kasa to̱ꞌó ún yi̱ꞌi̱, ta taxi i̱ ndiꞌi ña kómí i̱ ndaꞌa̱ ún ―káchí ñaníma̱ ndiva̱ꞌa xíꞌin ta̱Jesús.
LUK 4:8 Ta ta̱Jesús nda̱kuii̱n ra, ni̱ka̱ꞌa̱n ra xíꞌin ña: ―¡Kutaꞌa ún no̱o̱ i̱, yóꞌó, ñaníma̱ ndiva̱ꞌa káꞌno Satanás! Chi káchí to̱ꞌon Ndios saá: “Ndasaá kuiti Ndios kasa to̱ꞌó yó, ta kasa ndivi yó chiño ra, ta o̱n kasa to̱ꞌó yó, ni o̱n kasa ndivi yó chiño inka̱ na”, káchí to̱ꞌon Ndios ―saá ni̱ka̱ꞌa̱n ta̱Jesús xíꞌin ñaníma̱ ndiva̱ꞌa.
LUK 4:9 Ta saá ñaníma̱ ndiva̱ꞌa káꞌno ni̱ka̱ꞌa̱n ña xíꞌin ta̱Jesús ko̱ꞌo̱n ra xíꞌin ña, ta ni̱xaa̱ na yíta na si̱ni̱ torre veꞌe ño̱ꞌo káꞌno ñoo Jerusalén, ta ni̱ka̱ꞌa̱n ñaníma̱ ndiva̱ꞌa xíꞌin ra: ―Tá ndixa Sa̱ꞌya Ndios kúu ún, ta sakana xíꞌin mi̱i ún nda̱ ni̱no̱,
LUK 4:10 chi saá káchí to̱ꞌon Ndios: Ndios tiꞌví ra ángel ña chindeé na yóꞌó ta kundaa va̱ꞌa na yóꞌó.
LUK 4:11 Ta naángel natiin na yóꞌó kanóo ún no̱o̱ ndaꞌa̱ na, ko̱to̱ nakava ún no̱o̱ yu̱u̱, ta takuéꞌe̱ ún, káchí to̱ꞌon Ndios ―káchí ñaníma̱ ndiva̱ꞌa xíꞌin ta̱Jesús.
LUK 4:12 Ta nda̱kuii̱n ta̱Jesús: ―Saá tuku káchí to̱ꞌon Ndios: “O̱n váꞌa koto ndoso yó Ndios” ―káchí ta̱Jesús.
LUK 4:13 Ta ndi̱ꞌi xi̱to ndoso ñaníma̱ ndiva̱ꞌa ta̱Jesús, ta ke̱e ña kua̱ꞌa̱n ña, ta ndáti ña inka̱ ki̱vi̱ ña ndikó ña koto ndoso ña ra.
LUK 4:14 Ta saá ndi̱kó ta̱Jesús kua̱ꞌa̱n ra, ta na̱xaa̱ ra estado Galilea, ta ndee̱ Níma̱ Ndios yóo ña xíꞌin ra. Ta ni̱xi̱ta̱ níꞌnó to̱ꞌon xa̱ꞌa̱ ra ñii ñii ñoo.
LUK 4:15 Ta ta̱Jesús sánáꞌa ra ni̱vi na nákutáꞌan kua̱ꞌa̱ ní veꞌe ño̱ꞌo sinagoga ña yóo estado Galilea yóꞌo. Ta ndiꞌi ni̱vi na xíni̱ so̱ꞌo ña káꞌa̱n ra, va̱ꞌa ní káꞌa̱n na xa̱ꞌa̱ ra.
LUK 4:16 Ta ta̱Jesús na̱xaa̱ ra ñoo Nazaret no̱o̱ xa̱ꞌno ra. Ta ndiꞌi saá ki̱vi̱ yi̱i̱ ña nákindée najudío xáꞌa̱n ra veꞌe ño̱ꞌo sinagoga. Ta saá ñii ki̱vi̱ yi̱i̱, na̱kundichi ra ña kaꞌvi ra to̱ꞌon Ndios no̱o̱ inka̱ ni̱vi na na̱kutáꞌan veꞌe ño̱ꞌo yóꞌo.
LUK 4:17 Ta ta̱xi na ndaꞌa̱ ra to̱ꞌon Ndios ña ni̱taa ta̱profeta Isaías xi̱na̱ꞌá. Ta ta̱Jesús na̱ndika ra ña, ta na̱níꞌi ra no̱o̱ káꞌa̱n ña saá:
LUK 4:18 Níma̱ Ndios yóo ña xíꞌin i̱, ta na̱ka̱xin ña yi̱ꞌi̱ va̱xi i̱ ña ndato̱ꞌon i̱ to̱ꞌon va̱ꞌa xíꞌin nandáꞌví. Ti̱ꞌví ña yi̱ꞌi̱ ña sandúva̱ꞌa i̱ ni̱vi na táꞌvi̱ níma̱. Ta ti̱ꞌví ña yi̱ꞌi̱ va̱xi i̱ saña i̱ na nóꞌni ndaa xíꞌin kua̱chi na. Ti̱ꞌví ña yi̱ꞌi̱ sandaꞌa i̱ nduchu̱ no̱o̱ nakuáá, ña va̱ꞌa koto na, ta saka̱ku i̱ ni̱vi na xóꞌvi̱ no̱o̱ ña sáxo̱ꞌvi̱ ñaꞌá.
LUK 4:19 Ta ti̱ꞌví ña yi̱ꞌi̱ va̱xi i̱ ka̱ꞌa̱n ndoso i̱ xíꞌin ni̱vi ndí vitin ni̱to̱nda̱a ki̱vi̱ Ndios chindeé ra na, káchí to̱ꞌon Ndios ña ni̱taa ta̱Isaías ña ka̱ꞌvi ta̱Jesús.
LUK 4:20 Ta saá na̱kasi ta̱Jesús tutu yóꞌo, ta na̱taxi ra ndaꞌa̱ ta̱a ta̱ xíka chiño no̱o̱ veꞌe ño̱ꞌo sinagoga, ta xi̱koo ra, ta ndiꞌi ni̱vi ndáti na, xíto na no̱o̱ ta̱Jesús.
LUK 4:21 Ta ki̱xáꞌá ta̱Jesús káꞌa̱n ra xíꞌin na, káchí ra saá: ―Mi̱i ki̱vi̱ vitin, Ndios xa ki̱sa ndivi ra to̱ꞌon ra ña xi̱ni̱ so̱ꞌo ndó ka̱ꞌvi i̱ ―káchí ta̱Jesús xíꞌin na.
LUK 4:22 Ta ndiꞌi ni̱vi va̱ꞌa ní káꞌa̱n na xa̱ꞌa̱ ra. Ta na̱kaꞌnda ini na ndóo na, chi va̱ꞌa ní káꞌa̱n ra. Ta ni̱nda̱ka̱ to̱ꞌon táꞌan na: ―¿Án o̱n si̱ví sa̱ꞌya ta̱José kúu ta̱yóꞌo? ¡Nda̱chun va̱ꞌa ní xíni̱ ra! ―káchí na.
LUK 4:23 Ta saá ni̱ka̱ꞌa̱n ta̱Jesús xíꞌin na: ―Kúnda̱a̱ ini i̱ ndí kóni ndó ka̱ꞌa̱n ndó xíꞌin i̱: “Ndotor, kasa ta̱ta̱n xíꞌin mi̱i ún.” Saá chi xi̱ni̱ so̱ꞌo ndó xa̱ꞌa̱ ñava̱ꞌa ke̱ꞌé i̱ ñoo Capernaum, ta vitin kóni ndó ña ñii ki̱ꞌva saá keꞌé i̱ ñava̱ꞌa ñoo i̱ yóꞌo ―káchí ra xíꞌin na.
LUK 4:24 Ta saá ni̱ka̱ꞌa̱n ka̱ ra xíꞌin na, káchí ra saá: ―Ndixa káꞌa̱n i̱ xíꞌin ndó, nda̱ ñii ta̱profeta, o̱n vása nákiꞌin va̱ꞌa na ra ñoo mi̱i ra.
LUK 4:25 Nakáꞌán ndó to̱ꞌon Ndios xa̱ꞌa̱ ta̱profeta Elías, ta̱a ta̱ ni̱ka̱ꞌa̱n ndoso to̱ꞌon Ndios xi̱na̱ꞌá. Ki̱vi̱ ni̱xika ta̱Elías ñoyívi yóꞌo, ta Ndios ke̱ꞌé ra ña o̱n vása ní‑koon sa̱vi̱ u̱ni̱ kui̱ya̱ sava, ta ndiꞌi ni̱vi ndeé ní ni̱xiꞌi̱ na so̱ko.
LUK 4:26 Tá mií saá ñoo Israel ni̱xi̱yo kua̱ꞌa̱ ní náñaꞌa̱ nándáꞌví, ná ni̱xiꞌi̱ yii̱. Ta saá ni, Ndios o̱n vása ní‑tiꞌví ra ta̱Elías ko̱ꞌo̱n ra nda̱ ñii veꞌe náñaꞌa̱ yóꞌo ná táku̱ ñoo Israel ña nataxi ná ñaxíxi ndaꞌa̱ ra. Ta ñii ñoo xíká na̱ní Sarepta, ña nákaa̱ no̱o̱ ñoꞌo̱ na̱ní Sidón, kúu ñoo no̱o̱ ti̱ꞌví Ndios ta̱Elías kua̱ꞌa̱n ra koo ra veꞌe ñii ñaꞌa̱ ndáꞌví ñá ni̱xiꞌi̱ yii̱.
LUK 4:27 Ta inka̱ kui̱ya̱ xi̱na̱ꞌá ta̱profeta Eliseo ni̱ka̱ꞌa̱n ndoso ra to̱ꞌon Ndios xíꞌin ni̱vi, ta ni̱xi̱yo kua̱ꞌa̱ ní naIsrael na xi̱ndeé ní ndóꞌo kue̱ꞌe̱ táꞌyí na̱ní ña lepra. Ta Ndios o̱n vása ní‑sandaꞌa ra nda̱ ñii ni̱vi nañoo Israel na xi̱komí kue̱ꞌe̱ lepra, ta Ndios sa̱ndaꞌa ra ñii la̱á ta̱Naamán, ta̱a ta̱ñoo Siria xi̱kuu ra. Ta̱yóꞌo o̱n si̱ví ta̱Israel xi̱kuu ra, ta ta̱yóꞌo kúu ta̱a ta̱ sa̱ndaꞌa Ndios ―káchí ta̱Jesús xíꞌin na.
LUK 4:28 Tá ni̱vi na ndóo veꞌe ño̱ꞌo sinagoga ñoo Nazaret xíni̱ so̱ꞌo na to̱ꞌon ña ni̱ka̱ꞌa̱n ta̱Jesús, ta ni̱saa̱ ní na xi̱ni na ra.
LUK 4:29 Saá na̱kuita na, ta ti̱in na ra, ta ta̱va na ra no̱o̱ ñoo, ta kua̱ꞌa̱n na xíꞌin ra ñii xi̱ki̱ síkón. Saá chi kóni na sakana na ra nda̱ ni̱no̱ no̱o̱ kónó.
LUK 4:30 Ta o̱n vása ní‑kuchiño na sakana na ra, chi ta̱Jesús ni̱yaꞌa ra ma̱ꞌñó na, ta na̱kiꞌin ra kua̱ꞌa̱n ra.
LUK 4:31 Ta ni̱xaa̱ ta̱Jesús ñoo Capernaum estado Galilea, ta ki̱ndo̱o ra yóꞌo. Ta ndiꞌi saá ki̱vi̱ yi̱i̱ ña nákindée najudío, kíꞌvi ra veꞌe ño̱ꞌo sinagoga, ta sánáꞌa ra ni̱vi.
LUK 4:32 Ta na̱kaꞌnda ini ni̱vi xíni̱ so̱ꞌo na ña káꞌa̱n ra, chi sánáꞌa ra na nda̱tán sánáꞌa ñii ta̱a ta̱ kómí nda̱yí.
LUK 4:33 Ta veꞌe ño̱ꞌo sinagoga yóꞌo yóo ñii ta̱a ta̱ kómí níma̱ ndiva̱ꞌa, ta ñii ndeé ní ni̱ka̱ꞌa̱n ñandiva̱ꞌa, káchí ña saá:
LUK 4:34 ―Yóꞌó kúu ta̱Jesús ta̱ñoo Nazaret, ta, ¿nda̱chun sándiꞌi ún ndi̱ꞌi̱? ¿Án xa ki̱xaa̱ ún sandiꞌi ún xa̱ꞌa̱ ndi̱ vitin? Xíni̱ va̱ꞌa i̱ yu kúu ún, yóꞌó kúu Ta̱a ta̱Yi̱i̱ ta̱ ki̱xi no̱o̱ Ndios ―káchí ña xíꞌin ta̱Jesús.
LUK 4:35 Ta saá ni̱ka̱ꞌa̱n ta̱Jesús xíꞌin ñandiva̱ꞌa, káchí ra saá: ―¡Kasi yuꞌu̱ ún ta saña ún ta̱yóꞌo! Ta níma̱ ndiva̱ꞌa sa̱nakava ña ta̱ ndeé ndóꞌo nda̱ no̱o̱ ñoꞌo̱, no̱o̱ ndiꞌi ni̱vi. Ta saá sa̱ña ña ra, ta nda̱ loꞌo o̱n vása ní‑satakuéꞌe̱ ña ra.
LUK 4:36 Ta ndiꞌi ni̱vi na ndóo, na̱kaꞌnda ini na xi̱ni na ñayóꞌo, ta ni̱nda̱ka̱ to̱ꞌon xíꞌin táꞌan mi̱i na: ―¿Yukía̱ yóꞌo? ¡Saá chi kómí ra ndee̱ xíꞌin nda̱yí, ta xáꞌnda chiño ra no̱o̱ níma̱ ndiva̱ꞌa, ta kísa ndivi ña ña káꞌa̱n ra! ―káchí na.
LUK 4:37 Ta kama ní ni̱xi̱ta̱ níꞌnó to̱ꞌon xa̱ꞌa̱ ta̱Jesús ndiꞌi ñoo ña ñóꞌo yatin.
LUK 4:38 Ta ke̱e ta̱Jesús veꞌe ño̱ꞌo sinagoga yóꞌo, ta na̱kiꞌin ra kua̱ꞌa̱n ra veꞌe ta̱Simón ta ni̱xaa̱ ra veꞌe ta̱yóꞌo. Ta ñaꞌa̱ ñási̱so ta̱Simón ndeé ní ndóꞌo ñá kue̱ꞌe̱ kaꞌni̱. Ta ni̱ndukú na ñava̱ꞌa no̱o̱ ta̱Jesús chindeé ra ñá.
LUK 4:39 Ta saá ta̱Jesús ni̱to̱nda̱a yatin ra no̱o̱ kándúꞌu̱ ñá, ta kíxáꞌá ra xáꞌnda chiño ra no̱o̱ kue̱ꞌe̱ ña saña ña ñáyóꞌo. Ta xa̱ndi̱ko̱n sa̱ña kue̱ꞌe̱ xíꞌin ñá, ta ndu̱va̱ꞌa ñá. Ta nda̱koo ñá, ta ki̱xáꞌá ñá kísa ndivi ñá ña kuxu na.
LUK 4:40 Tá xikuaa ni̱ke̱tá ño̱ꞌo, ta kua̱ꞌa̱ ní ni̱vi kua̱ꞌa̱n na xíꞌin natáꞌan na, na ndeé ndóꞌo, ta ni̱xaa̱ na no̱o̱ ta̱Jesús. Ta ta̱Jesús ni̱to̱nda̱a ndaꞌa̱ ra ñii ñii na, ta sa̱ndúva̱ꞌa ra na.
LUK 4:41 Ta ta̱va ra kua̱ꞌa̱ ní níma̱ ndiva̱ꞌa xi̱komí sava na. Tá ke̱e níma̱ ndiva̱ꞌa ni̱vi, ta xíꞌin to̱ꞌon ndason ni̱ka̱ꞌa̱n ña xíꞌin ta̱Jesús, káchí ña saá: ―Yóꞌó kúu Sa̱ꞌya Ndios ―káchí ña. Ta ta̱Jesús o̱n vása ní‑taxi ra ka̱ꞌa̱n ka̱ ñaníma̱ ndiva̱ꞌa, chi xíni̱ ña Cristo kúu ra.
LUK 4:42 Tá ni̱ti̱vi inka̱ ki̱vi̱, ke̱e ta̱Jesús kua̱ꞌa̱n ra ñii xiiña no̱o̱ o̱n ko̱ó ni̱vi. Ta kua̱ꞌa̱ ní ni̱vi ke̱e na kua̱ꞌa̱n na nandukú na ra. Ta ni̱xaa̱ na no̱o̱ ta̱Jesús, ta o̱n xi̱in na taxi na kee ra ko̱ꞌo̱n ra inka̱ ñoo.
LUK 4:43 Ta ni̱ka̱ꞌa̱n ta̱Jesús xíꞌin na: ―Xíni̱ ñóꞌó ka̱ꞌa̱n ndoso i̱ to̱ꞌon ñava̱ꞌa xa̱ꞌa̱ yichi̱ Ndios no̱o̱ ni̱vi na inka̱ ñoo, chi xa̱ꞌa̱ ñayóꞌo Ndios ti̱ꞌví ra yi̱ꞌi̱ va̱xi i̱ ñoyívi yóꞌo ―káchí ra xíꞌin na.
LUK 4:44 Ta saá ta̱Jesús ke̱e ra kua̱ꞌa̱n ra kua̱ꞌa̱ ní veꞌe ño̱ꞌo sinagoga estado Galilea, ta káꞌa̱n ndoso ra to̱ꞌon Ndios no̱o̱ ni̱vi.
LUK 5:1 Ñii ki̱vi̱ ñíndichi ta̱Jesús yuꞌu̱ mi̱ni káꞌno na̱ní Genesaret. Ta kua̱ꞌa̱ ní ni̱vi va̱xi taꞌa na no̱o̱ ra, chi kóni na koni̱ so̱ꞌo na to̱ꞌon Ndios.
LUK 5:2 Ta ta̱Jesús xi̱ni ra o̱vi̱ tón barco yíta nó yuꞌu̱ mi̱ni chi xa no̱o nata̱a na táva tia̱ká, ta ki̱xáꞌá na nákata na ñono̱ na yuꞌu̱ takuií.
LUK 5:3 Ta ta̱Jesús nda̱a ra ñii tón barco, tón barco ta̱Simón kúu nó. Saá ndu̱kú ta̱Jesús ña sakutaꞌa loꞌo ka̱ ra nó ma̱ꞌñó takuií. Ta xi̱koo ta̱Jesús ini tón barco yóꞌo, ta ki̱xáꞌá ra sánáꞌa ra ni̱vi na yíta yuꞌu̱ takuií.
LUK 5:4 Tá ndi̱ꞌi ni̱ka̱ꞌa̱n ra xíꞌin nayóꞌo, ta ni̱ka̱ꞌa̱n ra xíꞌin ta̱Simón: ―Vitin va̱ꞌa sakutaꞌa ún tón barco no̱o̱ kónó va̱ꞌa takuií yóꞌo, ta sakana niꞌni ndó ñono̱ ña ná kako̱ꞌon tia̱ká ―káchí ta̱Jesús xíꞌin ra.
LUK 5:5 Ta nda̱kuii̱n ta̱Simón, káchí ra saá: ―Tata Maestro, xa ni̱kisa chiño ndi̱ niño ñoó, ta nda̱ ñii tia̱ká o̱n vása ní‑tava ndi̱. Ta vitin tuku sakana niꞌni ndi̱ ñono̱, chi saá xa̱ꞌnda chiño ún no̱o̱ ndi̱.
LUK 5:6 Ta sa̱kana niꞌni na ñono̱ ini takuií, ta kua̱ꞌa̱ ní tia̱ká ni̱kako̱ꞌon. Ni̱chútú nda̱a̱ rí ini ñono̱, ta̱nda̱ ki̱xáꞌá ña táꞌnda̱ ña xíꞌin ña veé ní tia̱ká.
LUK 5:7 Ta xíꞌin ndaꞌa̱ na ka̱na na natáꞌan na, na ñóꞌo ini inka̱ tón barco, ña kixi na chindeé ñaꞌá na. Ta saá ki̱xaa̱ nayóꞌo, ta sa̱kutú na o̱vi̱ tón barco xíꞌin tia̱ká. Ta chútú nda̱a̱ tón barco, ta ña veé ní ndíso nó ki̱xáꞌá nó kua̱n ke̱tá nó ini takuií.
LUK 5:8 Tá xi̱ni ta̱Simón ña chútú nda̱a̱ tón barco, ta xi̱kuxítí ra no̱o̱ ta̱Jesús, ta ni̱ka̱ꞌa̱n ra xíꞌin ra: ―Yi̱ꞌi̱ kúu ta̱a ta̱ kómí kua̱chi, ta yóꞌó kúu ta̱yi̱i̱. Ña̱kán o̱n vása kómí i̱ yichi̱ kutáꞌan i̱ xíꞌin ún ―káchí ta̱Simón xíꞌin ta̱Jesús.
LUK 5:9 Chi ta̱Simón yóꞌo xíꞌin natáꞌan ra, na̱kaꞌnda ini na ta ni̱yi̱ꞌví na ña xíto na chútú nda̱a̱ tón barco xíꞌin tia̱ká.
LUK 5:10 Ta ñii saá ni̱yi̱ꞌví o̱vi̱ sa̱ꞌya ta̱Zebedeo, na̱ní na Jacobo xíꞌin Juan, ta ñii káchí kísa chiño na xíꞌin ta̱Simón, ta u̱ni̱ ta̱a yóꞌo kúu ta̱ xíꞌin yito̱n tón barco. Ta ni̱ka̱ꞌa̱n ta̱Jesús xíꞌin ta̱Simón: ―O̱n kuyi̱ꞌví ún. Saá chi vitin kíxáꞌá ún inka̱ chiño, ña kúu ña nakaya ún ni̱vi kundiko̱n na yichi̱ Ndios ―káchí ta̱Jesús xíꞌin ta̱Simón.
LUK 5:11 Ta saá na̱tava na tón barco nda̱ no̱o̱ yi̱chí yuꞌu̱ mi̱ni, ta sa̱ndakoo na ndiꞌi ña kómí na, ta xi̱kundiko̱n na kua̱ꞌa̱n na sa̱ta̱ ta̱Jesús.
LUK 5:12 Ñii ki̱vi̱ yóo ta̱Jesús ñii ñoo, ta ki̱xaa̱ ñii ta̱a ndeé ní ndóꞌo ra kue̱ꞌe̱ táꞌyí ña na̱ní lepra. Tá xi̱ni ra ta̱Jesús, ta ki̱xaa̱ ra no̱o̱ ra, ta xi̱kuxítí ra nda̱ chi̱ndúꞌu̱ ra ta̱ꞌya̱ ra no̱o̱ ñoꞌo̱, ta xa̱ku ndáꞌví ra no̱o̱ ta̱Jesús, káchí ra saá: ―Tata, tá kóni ún, ta sandaꞌa ún yi̱ꞌi̱ no̱o̱ kue̱ꞌe̱ ña ndóꞌo i̱ ―káchí ra xíꞌin ta̱Jesús.
LUK 5:13 Ta ta̱Jesús chi̱nóo ra ndaꞌa̱ ra so̱ko̱ ta̱yóꞌo, ta ni̱ka̱ꞌa̱n ra: ―Kóni i̱ chindeé i̱ yóꞌó. ¡Ndaꞌa ún! ―káchí ra xíꞌin ra. Ta xa̱ndi̱ko̱n sa̱ña kue̱ꞌe̱ táꞌyí xíꞌin ra, ta ndu̱va̱ꞌa ra.
LUK 5:14 Ta ta̱Jesús xa̱ꞌnda chiño ra no̱o̱ ra, káchí ra saá: ―O̱n ndato̱ꞌon ún xíꞌin nda̱ ñii ni̱vi. Ta vitin ko̱ꞌo̱n ún no̱o̱ ta̱su̱tu̱ ná koto ra yóꞌó ña kunda̱a̱ ini ra xa ni̱ndaꞌa ún. Ta kuniꞌi ún ndiꞌi ñasóko̱ ña xáꞌnda chiño nda̱yí Ndios ña ni̱taa ta̱Moisés, ta taxi ún ñayóꞌo ndaꞌa̱ Ndios ña kunda̱a̱ ini ni̱vi xa ni̱ndaꞌa ún ―káchí ta̱Jesús xíꞌin ra.
LUK 5:15 Ta ni̱xi̱ta̱ níꞌnó to̱ꞌon xa̱ꞌa̱ ña ke̱ꞌé ta̱Jesús, ta kua̱ꞌa̱ ní ni̱vi kua̱ꞌa̱n na nakutáꞌan na no̱o̱ ta̱Jesús ña koni̱ so̱ꞌo na to̱ꞌon ña káꞌa̱n ra, ta kóni na sandaꞌa ra na no̱o̱ ndiꞌi kue̱ꞌe̱ ndóꞌo na.
LUK 5:16 Ta kua̱ꞌa̱ ní yichi̱ ta̱Jesús xáꞌa̱n ra ñii xiiña no̱o̱ o̱n ko̱ó ni̱vi, ña ka̱ꞌa̱n ra xíꞌin Ndios.
LUK 5:17 Ñii ki̱vi̱ ta̱Jesús sánáꞌa ra ni̱vi, ta ndóo sava nafariseo xíꞌin inka̱ na sánáꞌa nda̱yí Ndios ña ni̱taa ta̱Moisés xi̱na̱ꞌá. Ki̱xi sava nayóꞌo kua̱ꞌa̱ ñoo estado Galilea, ta sava na ki̱xi ñoo Jerusalén xíꞌin inka̱ kua̱ꞌa̱ ñoo estado Judea. Ta ndóo na xíni̱ so̱ꞌo na ña káꞌa̱n ta̱Jesús, ta ndee̱ Ndios yóo xíꞌin ra ña sandaꞌa ra ni̱vi.
LUK 5:18 Ta va̱xi ko̱mi̱ ta̱a ñíso̱kó na ñii xi̱to no̱o̱ kánóo ñii ta̱a ta̱ o̱n ki̱ví kanda, ta ki̱xaa̱ na veꞌe no̱o̱ yóo ta̱Jesús. Ndúkú na ki̱ꞌvi na xíꞌin ta̱ o̱n ki̱ví kanda ini veꞌe yóꞌo, chi kóni na chindúꞌu̱ na ra no̱o̱ ta̱Jesús ña sandaꞌa ñaꞌá ra.
LUK 5:19 Ta chútú nda̱a̱ ni̱vi, ta ni̱‑kuchiño ki̱ꞌvi na xíꞌin xi̱to no̱o̱ kánóo ta̱ o̱n ki̱ví kanda. Ta saá nda̱a na si̱ni̱ veꞌe, ndíso na xi̱to no̱o̱ kánóo ra, ta ki̱ndaa na sava chíyó ña ni̱xo̱na̱ ñii yavi̱ no̱o̱ kúchiño sanoo na ta̱yóꞌo no̱o̱ ta̱Jesús.
LUK 5:20 Tá ta̱Jesús xi̱ni ra ko̱mi̱ ta̱a yóꞌo kándixa na ndí kúndeé ra sandaꞌa ra ta̱táꞌan na, ta ni̱ka̱ꞌa̱n ra xíꞌin ta̱ ndeé ndóꞌo, káchí ra saá: ―Ñani, vitin xa ki̱sa káꞌno ini i̱ xa̱ꞌa̱ kua̱chi ún ―káchí ta̱Jesús xíꞌin ra.
LUK 5:21 Ta nafariseo xíꞌin inka̱ na sánáꞌa nda̱yí Ndios xi̱ni̱ so̱ꞌo na ña ni̱ka̱ꞌa̱n ta̱Jesús, ta ki̱xáꞌá na xáni si̱ni̱ na saá: “¿Ndá nda̱yí kómí ta̱yóꞌo káꞌa̱n ra saá? ¿Án xáni ini ra mi̱i ra kúu Ndios? Chi kúnda̱a̱ ini yó ndí ñii la̱á Ndios kómí nda̱yí kasa káꞌno ini ra xa̱ꞌa̱ kua̱chi ni̱vi”, xáni si̱ni̱ na.
LUK 5:22 Ta ta̱Jesús xíni̱ ra yukía̱ xáni si̱ni̱ nayóꞌo, ta ni̱ka̱ꞌa̱n ra xíꞌin na: ―¿Nda̱chun xáni si̱ni̱ ndó ña o̱n váꞌa yóꞌo?
LUK 5:23 ¿Yukía̱ yo̱ꞌvi̱ ka̱ ka̱ꞌa̱n i̱ xíꞌin ta̱ o̱n ki̱ví kanda? ¿Án yo̱ꞌvi̱ ka̱ ka̱ꞌa̱n i̱ xíꞌin ra ña ndoo kua̱chi ra? ¿Án yo̱ꞌvi̱ ka̱ ka̱ꞌa̱n i̱ xíꞌin ra ña nakundichi ra ta ko̱ꞌo̱n xáꞌá ra?
LUK 5:24 Ta vitin sandaꞌa i̱ ta̱yóꞌo, ta saá kunda̱a̱ ini ndóꞌó ndí yi̱ꞌi̱ kúu ta̱ kómí nda̱yí Ndios ñoyívi yóꞌo ña nakata i̱ kua̱chi ni̱vi. Ta saá ni̱ka̱ꞌa̱n ra xíꞌin ta̱ ndeé ndóꞌo yóꞌo: ―Nakundichi ún ta ná kuiso ún xi̱to ún, ta noꞌo̱ ún vitin ―káchí ta̱Jesús xíꞌin ra.
LUK 5:25 Ta saá no̱o̱ ndiꞌi ni̱vi na yíta yóꞌo, xa̱ndi̱ko̱n na̱kundichi ta̱yóꞌo, ta na̱kuso̱kó ra xi̱to ra, ta na̱kiꞌin ra yichi̱ kua̱noꞌo̱ ra veꞌe ra. Ta kísa káꞌno ní ra Ndios chi nda̱ꞌa ra.
LUK 5:26 Ndiꞌi ni̱vi na̱kaꞌnda ní ini na, ta kísa káꞌno na Ndios. Ta ki̱xáꞌá na yíꞌví ní na, káꞌa̱n na: ―¡Nda̱chun ñava̱ꞌa ní xi̱ni ndi̱ ki̱vi̱ vitin! ―káchí na.
LUK 5:27 Ta saá ta̱Jesús ke̱e ra kua̱ꞌa̱n ra, ta xi̱ni ra ñii ta̱a na̱ní ra Leví, yóo ra kísa chiño ra no̱o̱ káya ra si̱ꞌún xa̱ꞌa̱ nagobierno ñoo Roma. Ta ni̱ka̱ꞌa̱n ta̱Jesús xíꞌin ta̱Leví, káchí ra saá: ―Naꞌa kundiko̱n ún sa̱ta̱ i̱ ―káchí ra xíꞌin ra.
LUK 5:28 Ta ta̱Leví sa̱ndakoo ra ndiꞌi ña kómí ra, ta na̱kundichi ra, ta kua̱ꞌa̱n ra sa̱ta̱ ta̱Jesús.
LUK 5:29 Ta saá ta̱Leví ki̱sa ndivi ra ñii viko̱ káꞌno veꞌe ra xa̱ꞌa̱ ta̱Jesús. Ta kua̱ꞌa̱ ní na káya si̱ꞌún xa̱ꞌa̱ nagobierno xíꞌin kua̱ꞌa̱ ní inka̱ na kánóo to̱ꞌon ña o̱n váꞌa xa̱ꞌa̱, ni̱xi̱yo na veꞌe yóꞌo xíxi na xíꞌin ta̱Jesús.
LUK 5:30 Ta nafariseo xíꞌin na sánáꞌa nda̱yí Ndios, xi̱ni na yu kúu ni̱vi ndóo xíxi xíꞌin ta̱Jesús. Ta saá ni̱ka̱ꞌa̱n na xíꞌin naxíka xíꞌin ta̱Jesús siꞌa: ―O̱n vása va̱ꞌa ñayóꞌo. ¿Nda̱chun xíxi ndó xíꞌin ni̱vi na káya si̱ꞌún xa̱ꞌa̱ nagobierno, xíꞌin inka̱ na kánóo to̱ꞌon ña o̱n váꞌa xa̱ꞌa̱? ―káchí na.
LUK 5:31 Ta saá ni̱ka̱ꞌa̱n ta̱Jesús xíꞌin na: ―Ni̱vi na o̱n vása ndeé ndóꞌo, o̱n vása xíni̱ ñóꞌó nayóꞌo na kasa ta̱ta̱n ñaꞌá, ta ni̱vi na ndeé ndóꞌo kúu na xíni̱ ñóꞌó kutátán.
LUK 5:32 O̱n si̱ví xa̱ꞌa̱ ni̱vi va̱ꞌa kúu ña ki̱xaa̱ i̱ ñoyívi yóꞌo. Ta xa̱ꞌa̱ ni̱vi na o̱n váꞌa kúu ña ki̱xaa̱ i̱, ta kana i̱ na ña nandikó ini na ta kundiko̱n na yichi̱ Ndios ―káchí ta̱Jesús xíꞌin na.
LUK 5:33 Ta ni̱ka̱ꞌa̱n ni̱vi xíꞌin ta̱Jesús: ―Kua̱ꞌa̱ ní yichi̱ na ndíko̱n sa̱ta̱ ta̱Juan yóo soꞌon na, ta káꞌa̱n na xíꞌin Ndios, ta ñii ki̱ꞌva saá yóo nafariseo. Ta naxíka xíꞌin mi̱i ún, ¿nda̱chun nda̱ ñii ki̱vi̱ o̱n vása yóo soꞌon na? ―káchí na.
LUK 5:34 Ta nda̱kuii̱n ta̱Jesús, káchí ra saá: ―Tá yóo ñii ta̱a ta̱ tonda̱ꞌa̱, ta ndiꞌi ni̱vi na yóo viko̱ tonda̱ꞌa̱ yóꞌo xíxi na, ta o̱n ki̱ví koo soꞌon na, saá chi yóo ka̱ ta̱yóꞌo xíꞌin na.
LUK 5:35 Ta ki̱vi̱ ña va̱xi, o̱n kóo ka̱ ra xíꞌin na. Ta saá kía̱ koo soꞌon na.
LUK 5:36 Ta saá nda̱to̱ꞌon ta̱Jesús o̱vi̱ cuento ña sanáꞌa ra na, káchí ra saá: ―Tá yóo ñii tiko̱to̱ ña yatá, ta nda̱ ñii ni̱vi o̱n kaꞌnda na tiko̱to̱ xa̱á ña sandaꞌa na no̱o̱ tiko̱to̱ yatá. Saá chi tiko̱to̱ ña xa̱á ndiꞌi xa̱ꞌa̱ ña, ta ñii ñáꞌño tiko̱to̱ xa̱á o̱n vása va̱ꞌa kunaꞌa ña ña nakutáꞌan ña xíꞌin ña yatá.
LUK 5:37 Ta nduta̱ vino xa̱á, ta nda̱ ñii ni̱vi o̱n vása taan na rá ini ñii̱ yatá. Saá chi ta̱ꞌnda̱ ñii̱ yóꞌo, ta kui̱ta̱ ndiꞌi tánduta̱ vino, ta ndiꞌi xa̱ꞌa̱ ñii̱.
LUK 5:38 Xíni̱ ñóꞌó taan na tánduta̱ vino xa̱á ini ñii̱ xa̱á, ta saá kundeé rá koo rá, ta ñii̱ xa̱á yóꞌo o̱n ta̱ꞌnda̱ ña.
LUK 5:39 Ta ni̱vi na kúsii̱ ini xíꞌi tánduta̱ vino yatá o̱n xi̱in na koꞌo na tánduta̱ vino xa̱á, chi káꞌa̱n na: “Tánduta̱ vino yatá kúu tá va̱ꞌa ka̱ no̱o̱ tánduta̱ vino xa̱á”, káchí na ―káchí ta̱Jesús xíꞌin na.
LUK 6:1 Ñii ki̱vi̱ yi̱i̱ ña nákindée najudío, ta ta̱Jesús xíꞌin naxíka xíꞌin ra, kua̱ꞌa̱n na yáꞌa na ma̱ꞌñó no̱o̱ yóo yita trigo. Ta naxíka xíꞌin ta̱Jesús ki̱xáꞌá na xáꞌnda na yoko̱ ta ki̱ndaa na so̱o̱ trigo, ta xa̱xi na trigo.
LUK 6:2 Ta xi̱ni nafariseo ña ke̱ꞌé nayóꞌo, ta ni̱ka̱ꞌa̱n na: ―¿Nda̱chun yáꞌa ndoso ndó nda̱yí Ndios?, chi xa̱ꞌnda ndó trigo, ta o̱n váꞌa kasa chiño yó ki̱vi̱ yi̱i̱ ña nákindée yó, káchí nda̱yí Ndios ña ni̱taa ta̱Moisés xi̱na̱ꞌá ―káchí nafariseo.
LUK 6:3 Ta nda̱kuii̱n ta̱Jesús, ni̱ka̱ꞌa̱n ra saá xíꞌin na: ―¿Án o̱n vása ní‑kaꞌvi ndó to̱ꞌon Ndios no̱o̱ káꞌa̱n ña xa̱ꞌa̱ xi̱i̱ síkuá yó ta̱rey David xíꞌin natáꞌan ra ki̱vi̱ ni̱xiꞌi̱ na so̱ko?
LUK 6:4 Saá chi kui̱ya̱ xi̱na̱ꞌá ni̱ki̱ꞌvi ta̱rey David ini veꞌe Ndios, ta xi̱xi ra si̱ta̱ va̱ꞌa ñayi̱i̱, vará o̱n si̱ví ta̱su̱tu̱ xi̱kuu ra. Ta ta̱xi ra si̱ta̱ va̱ꞌa yóꞌo ndaꞌa̱ natáꞌan ra xíxi na. Ta káchí nda̱yí Ndios saá: “Ndasaá su̱tu̱ kuiti kúchiño kuxu si̱ta̱ va̱ꞌa yi̱i̱” ―káchí ta̱Jesús xíꞌin na.
LUK 6:5 Ta káchí ka̱ ra saá xíꞌin na: ―Yi̱ꞌi̱, ta̱a ta̱ ki̱xi no̱o̱ Ndios, kómí i̱ nda̱yí ka̱ꞌa̱n i̱ yukía̱ va̱ꞌa keꞌé yó ki̱vi̱ yi̱i̱ ña nákindée yó ―káchí ta̱Jesús xíꞌin nafariseo.
LUK 6:6 Ta inka̱ ki̱vi̱ yi̱i̱ ña nákindée najudío, ta̱Jesús ni̱ki̱ꞌvi ra veꞌe ño̱ꞌo sinagoga, ta ki̱xáꞌá ra sánáꞌa ra ni̱vi. Ta yóo ñii ta̱a, ña yi̱chí kúu ndaꞌa̱ kuaꞌá ra, ta o̱n vása kánda ña.
LUK 6:7 Ta ndóo sava nafariseo xíꞌin na sánáꞌa nda̱yí Ndios, nándukú na ndasaá chikaa̱ na kua̱chi sa̱ta̱ ta̱Jesús. Ta xíto naní na yukía̱ keꞌé ta̱Jesús, án sandaꞌa ra ta̱yóꞌo, chi ki̱vi̱ yi̱i̱ ña nákindée na kúu ña.
LUK 6:8 Ta ta̱Jesús xíni̱ ra ña xáni ini nayóꞌo, ta ni̱ka̱ꞌa̱n ra xíꞌin ta̱a ta̱ yi̱chí ndaꞌa̱: ―Naꞌa kundichi ún ma̱ꞌñó no̱o̱ ndiꞌi ni̱vi yóꞌo. Ta saá na̱kundichi ra ta ki̱xaa̱ ra.
LUK 6:9 Ta ta̱Jesús ni̱nda̱ka̱ to̱ꞌon ra ni̱vi: ―¿Yukía̱ káchí nda̱yí Ndios xa̱ꞌa̱ ki̱vi̱ yi̱i̱ ña nákindée yó? ¿Án o̱n vása ndixa káchí ña keꞌé yó ñava̱ꞌa, ta o̱n keꞌé yó ñandiva̱ꞌa? ¿Án o̱n vása ndixa káchí ña saka̱ku yó ni̱vi, ta o̱n sandiꞌi yó xa̱ꞌa̱ na? ―káchí ra.
LUK 6:10 Ta ta̱Jesús na̱koto va̱ꞌa ra no̱o̱ ndiꞌi na, ta ni̱ka̱ꞌa̱n ra xíꞌin ta̱a ta̱ yi̱chí ndaꞌa̱: ―Sanakaa̱ ún ndaꞌa̱ ún vitin ―káchí ra. Ta ta̱yóꞌo sa̱nakaa̱ ra ndaꞌa̱ ra, ta ndu̱va̱ꞌa ña.
LUK 6:11 Ta nafariseo ni̱saa̱ ní ini na, ta ki̱xáꞌá na káꞌa̱n na xíꞌin táꞌan na ndasaá koo kaꞌni na ta̱Jesús.
LUK 6:12 Ñii ki̱vi̱ ke̱e ta̱Jesús kua̱ꞌa̱n ndaa ra ñii xi̱ki̱ ña ka̱ꞌa̱n ra xíꞌin Ndios. Niño ñoó ni̱ka̱ꞌa̱n ra xíꞌin Ndios.
LUK 6:13 Ta ni̱ti̱vi inka̱ ki̱vi̱. Ta ka̱na ra na ndíko̱n sa̱ta̱ ra va̱xi na no̱o̱ ra, ta na̱ka̱xin ra u̱xu̱ o̱vi̱ ta̱a, ta sa̱kunaní ra na apóstol.
LUK 6:14 Ta ñii ñii ta̱ u̱xu̱ o̱vi̱ apóstol yóꞌo na̱ní ra siꞌa: ñii ra na̱ní Simón, ta ta̱Jesús sa̱kunaní ñaꞌá ra Pedro; inka̱ ra na̱ní Andrés, ñani ta̱Simón kúu ra; inka̱ ra na̱ní Jacobo; inka̱ ra na̱ní Juan; inka̱ ra na̱ní Felipe; inka̱ ra na̱ní Bartolomé;
LUK 6:15 inka̱ ra na̱ní Mateo; inka̱ ra na̱ní Tomás; inka̱ ra na̱ní Jacobo, sa̱ꞌya ta̱Alfeo kúu ra; inka̱ ra na̱ní Simón, ta̱a ta̱ ndíko̱n partido na̱ní ña zelote kúu ra;
LUK 6:16 inka̱ ra na̱ní Judas, sa̱ꞌya ta̱Jacobo kúu ra; inka̱ ra na̱ní Judas Iscariote, ta̱yóꞌo xi̱kuu ta̱a ta̱ ni̱to̱nda̱a ni̱si̱kó kuíꞌná ta̱Jesús ndaꞌa̱ na sáa̱ ini xíni ñaꞌá.
LUK 6:17 Ta no̱o̱ yuku̱ va̱xi noo ta̱Jesús xíꞌin na na̱ka̱xin ra kaka xíꞌin ra, ta ki̱xaa̱ na ñii yoso̱. Ta na̱kutáꞌan kua̱ꞌa̱ ní ni̱vi na ndíko̱n sa̱ta̱ ra xíꞌin inka̱ na ki̱xaa̱ no̱o̱ ra. Sava nayóꞌo ki̱xi na ñoo Jerusalén xíꞌin kua̱ꞌa̱ ka̱ ñoo estado Judea, inka̱ na ki̱xi ñoo Tiro xíꞌin ñoo Sidón, ña ñóꞌo yatin yuꞌu̱ takuií mi̱ni. Ki̱xaa̱ na koni̱ so̱ꞌo na to̱ꞌon ña ka̱ꞌa̱n ta̱Jesús xíꞌin na, ta ndúkú na ña sandaꞌa ra ni̱vi na ndeé ndóꞌo kue̱ꞌe̱.
LUK 6:18 Ta ta̱Jesús ta̱va ra ndiꞌi níma̱ ndiva̱ꞌa, ta sa̱ndaꞌa ra na ndeé ndóꞌo.
LUK 6:19 Ndiꞌi nayóꞌo kóni na to̱nda̱a na ta̱Jesús, saá chi ndee̱ Ndios kée ña ra, ta sándaꞌa ña na.
LUK 6:20 Ta saá xíto ta̱Jesús no̱o̱ naxíka xíꞌin ra, ta ni̱ka̱ꞌa̱n ra xíꞌin na: ―Tá kúu ndóꞌó nandáꞌví, na kúnda̱a̱ ini ndí xíni̱ ñóꞌó ndó Ndios, ta xa̱ꞌa̱ ñayóꞌo nákaa̱ ñasi̱i̱ níma̱ ndó, chi kúu ndó ni̱vi na ndíko̱n yichi̱ no̱o̱ xáꞌnda chiño Ndios.
LUK 6:21 ’Tá nándukú ndó Ndios, nda̱tán ni̱vi na xíꞌi̱ ní so̱ko nándukú na ña kuxu na, ta xa̱ꞌa̱ ñayóꞌo nákaa̱ ñasi̱i̱ níma̱ ndó, chi Ndios taxi ra ña kutú ini ndó xíꞌin ñava̱ꞌa. ’Tá kúchuchú ini ndó ta̱nda̱ xáku ndó xa̱ꞌa̱ ñoyívi yóꞌo, ta xa̱ꞌa̱ ñayóꞌo nákaa̱ ñasi̱i̱ níma̱ ndó, chi va̱xi ki̱vi̱ Ndios sakutú ka̱ ra ñasi̱i̱ ní níma̱ ndó.
LUK 6:22 ’Tá yóo ni̱vi ta sáa̱ ini na xíni na ndóꞌó, ta o̱n xi̱in na kutáꞌan va̱ꞌa na xíꞌin ndó, ta kándiva̱ꞌa na xíꞌin ndó ta chíkaa̱ na ñato̱ꞌó ndó nda̱ ni̱no̱ chi ndíko̱n ndó yi̱ꞌi̱, ta xa̱ꞌa̱ ñayóꞌo nákaa̱ ñasi̱i̱ níma̱ ndó.
LUK 6:23 Ki̱vi̱ ña ku̱ndeé ndó xóꞌvi̱ ndó siꞌa, ta ná kusii̱ ní ini ndó, chi káꞌno ní ñava̱ꞌa taxi Ndios ndaꞌa̱ ndó ñoyívi ni̱no. Nani̱vi na xi̱taku̱ xi̱na̱ꞌá sa̱xo̱ꞌvi̱ ní na naprofeta, ta ñii ki̱ꞌva saá sa̱ꞌya ñani síkuá na saxo̱ꞌvi̱ na ndóꞌó vitin, xa̱ꞌa̱ ña ndíko̱n ndó yi̱ꞌi̱.
LUK 6:24 ’¡Ndáꞌví ní ndóꞌó nakuíká!, chi kúsii̱ ní ini ndó xíꞌin ña yóo ñoyívi yóꞌo.
LUK 6:25 ’¡Ndáꞌví ní ndóꞌó na chútú ti̱xin vitin!, chi va̱xi ki̱vi̱ ña o̱n kóo ka̱ ña kuxu ndaꞌa̱ ndó, ta kivi̱ ndó so̱ko. ’¡Ndáꞌví ní ndóꞌó na si̱i̱ ní xáku̱ vitin!, chi va̱xi ki̱vi̱ ña kuchuchú ní ini ndó ta̱nda̱ kuaku ndó.
LUK 6:26 ’¡Ndáꞌví ní ndóꞌó na va̱ꞌa ní káꞌa̱n ndiꞌi ni̱vi xa̱ꞌa̱ vitin! Saá chi xi̱na̱ꞌá xi̱i̱ síkuá ndó ñii ki̱ꞌva saá va̱ꞌa ní ni̱ka̱ꞌa̱n na xa̱ꞌa̱ naprofeta vatá ―káchí ta̱Jesús xíꞌin na.
LUK 6:27 Saá ni̱ka̱ꞌa̱n ka̱ ta̱Jesús xíꞌin na, káchí ra saá: ―Kóni i̱ ka̱ꞌa̱n ka̱ i̱ xíꞌin ndóꞌó na xíni̱ so̱ꞌo ña káꞌa̱n i̱: Kukiꞌvi ini ndó koni ndó ni̱vi na sáa̱ ini xíni ndóꞌó, ta keꞌé ndó ñava̱ꞌa xíꞌin ni̱vi na o̱n xi̱in koni ndóꞌó.
LUK 6:28 Ndukú ndó no̱o̱ Ndios ña keꞌé ra ñava̱ꞌa xíꞌin ni̱vi na sáta̱vi̱ chiꞌña ndóꞌó, ta ka̱ꞌa̱n ndó xíꞌin Ndios xa̱ꞌa̱ ni̱vi na kándiva̱ꞌa xíꞌin ndó.
LUK 6:29 Tá káni ni̱vi xa̱ꞌnda̱ ndaꞌa̱ na no̱o̱ ñii ndó, ta o̱n kani táꞌan ndó xíꞌin na, ta va̱ꞌa ka̱ taxi ndó ná kani na inka̱ táꞌví no̱o̱ ndó. Tá ñii ni̱vi kíndaa na tika̱chí ndó, ta va̱ꞌa taxi ndó ña kindaa na nda̱ kotó ndó.
LUK 6:30 Tá yóo ni̱vi na ndúkú ña̱ꞌa no̱o̱ ndó, ta va̱ꞌa taxi ndó ña ndúkú na ndaꞌa̱ na. Tá yóo ni̱vi na kíndaa ña kómí ndó ndaꞌa̱ ndó, ta o̱n ndukú ndó nataxi na ña ki̱ndaa na ndaꞌa̱ ndó.
LUK 6:31 Ta ñii ki̱ꞌva nda̱tán kóni ndó keꞌé ni̱vi ñava̱ꞌa xíꞌin ndó, saá keꞌé ndó ñava̱ꞌa xíꞌin na.
LUK 6:32 ’Saá chi tá kíꞌvi ini ndó xíni ndó ndasaá kuiti ni̱vi na kíꞌvi ini xíni ndóꞌó, ta o̱n vása káꞌno ñayóꞌo no̱o̱ Ndios, chi inka̱ ni̱vi, vará na o̱n váꞌa kúu na, ta saá ni, kíꞌvi ini nayóꞌo xíni na ni̱vi na kíꞌvi ini xíni ñaꞌá.
LUK 6:33 Tá kéꞌé ndó ñava̱ꞌa xíꞌin ndasaá kuiti na kéꞌé ñava̱ꞌa xíꞌin ndó, ta o̱n vása káꞌno ñayóꞌo no̱o̱ Ndios, chi inka̱ ni̱vi, vará na o̱n váꞌa kúu na, ta saá ni, kéꞌé na ñava̱ꞌa xíꞌin ni̱vi na kéꞌé ñava̱ꞌa xíꞌin na.
LUK 6:34 Tá sátati ndó ña kómí ndó ndasaá kuiti ndaꞌa̱ ni̱vi na ndáti ndó nataxi ña ndaꞌa̱ ndó, ta o̱n vása káꞌno ñayóꞌo no̱o̱ Ndios, chi nda̱ ni̱vi na o̱n váꞌa sátati na ña kómí na ndaꞌa̱ natáꞌan na, chi xáni si̱ni̱ na ñii ki̱vi̱ nakiꞌin tuku na ña sa̱tati na.
LUK 6:35 Ta ndóꞌó, xíni̱ ñóꞌó kukiꞌvi ini ndó koni ndó ni̱vi na sáa̱ ini xíni ndóꞌó. Keꞌé ndó ñava̱ꞌa xíꞌin na, ta satati ndó na ña kómí ndó, vará o̱n vása ndáti ndó nakiꞌin tuku ndó ña sa̱tati ndó. Ta saá kuchiño nakiꞌin ndó ñava̱ꞌa taxi Ndios ndaꞌa̱ ndó. Chi ñava̱ꞌa keꞌé ndó sanáꞌa ña ndixa kúu ndó sa̱ꞌya Ndios ta̱Káꞌno. Chi Ndios kéꞌé ra ñava̱ꞌa xíꞌin ni̱vi na o̱n váꞌa, ta xíꞌin ni̱vi na o̱n xi̱in nakoni ndiꞌi ñava̱ꞌa va̱xi no̱o̱ Ndios.
LUK 6:36 Kundáꞌví ini ndó koni ndó inka̱ ni̱vi, saá chi Yivá yó Ndios kúu ta̱ kúndáꞌví ní ini xíni ndiꞌi ni̱vi.
LUK 6:37 ’Tá o̱n ka̱ꞌa̱n ndó ña o̱n váꞌa xa̱ꞌa̱ inka̱ ni̱vi, ta Ndios o̱n ka̱ꞌa̱n ra ña o̱n váꞌa xa̱ꞌa̱ ndóꞌó. Tá o̱n sata̱vi̱ chiꞌña ndó inka̱ ni̱vi, ta Ndios o̱n sata̱vi̱ chiꞌña ra ndóꞌó. Tá kasa káꞌno ini ndó xa̱ꞌa̱ kua̱chi inka̱ ni̱vi, ta Ndios kasa káꞌno ini ra xa̱ꞌa̱ kua̱chi ndó.
LUK 6:38 Tá taxi ndó ñava̱ꞌa ndaꞌa̱ inka̱ ni̱vi, ta saá Ndios taxi ra ñava̱ꞌa ndaꞌa̱ ndó. Nda̱tán yóo ki̱ꞌva chútú ña sákutú niꞌi na, ta̱nda̱ kóyo ndaa mi̱i ña, saá koo ki̱ꞌva ña taxi Ndios ndaꞌa̱ ndó. Nda̱tán yóo ki̱ꞌva ña taxi ndó ndaꞌa̱ inka̱ ni̱vi, ta mi̱i ki̱ꞌva yóꞌo taxi Ndios ndaꞌa̱ ndó ―káchí ta̱Jesús xíꞌin na.
LUK 6:39 Ta nda̱to̱ꞌon ta̱Jesús ñii cuento ña sanáꞌa ra na. Ni̱ka̱ꞌa̱n ra, káchí ra saá: ―¿Án kúchiño ñii ta̱kuáá tiin ra ndaꞌa̱ inka̱ ta̱kuáá ña ko̱ꞌo̱n ra ñii yichi̱? O̱n kúchiño, chi o̱vi̱ ra saá ko̱yo taꞌvi̱.
LUK 6:40 Tá yóo ñii ta̱ sákuáꞌá, ta o̱n kuchiño kuu ra ta̱ káꞌno ka̱ no̱o̱ ta̱maestro ra. Ta saá ni, tá ndi̱ꞌi sa̱kuáꞌá ní ra, ta kuchiño to̱nda̱a ra koo ra nda̱tán yóo ta̱maestro ra ―káchí ta̱Jesús.
LUK 6:41 Ta nda̱to̱ꞌon ta̱Jesús inka̱ cuento ña sanáꞌa ra, káchí ra saá xíꞌin na: ―Nda̱tán yóo ni̱vi na kíꞌin va̱ꞌa kuenda ña nákaa̱ ñii mi̱ꞌí loꞌo nduchu̱ no̱o̱ ñani táꞌan na, ta o̱n vása kíꞌin na kuenda ña nákaa̱ ñii yito̱n tón káꞌno nduchu̱ no̱o̱ mi̱i na, ta saá yóo ndóꞌó, chi kíꞌin va̱ꞌa ndó kuenda ña kua̱chi loꞌo kéꞌé natáꞌan ndó, ta o̱n vása kíꞌin ndó kuenda ña kua̱chi káꞌno kéꞌé mi̱i ndó.
LUK 6:42 Tá nákaa̱ ñii yito̱n káꞌno nduchu̱ no̱o̱ ndó, ta o̱n váꞌa ka̱ꞌa̱n ndó xíꞌin ñani ndó, kachí ndó saá: “Taxi ún ná tava i̱ mi̱ꞌí loꞌo nákaa̱ nduchu̱ no̱o̱ ún”, kachí ndó. Tá kéꞌé ndó saá, ta, ¡ni̱vi na o̱vi̱ yuꞌu̱ kúu ndóꞌó! Chi siꞌna xíni̱ ñóꞌó tava ndó yito̱n nákaa̱ nduchu̱ no̱o̱ ndó, ta saá kuchiño va̱ꞌa koto ndó ña tava ndó mi̱ꞌí loꞌo nákaa̱ nduchu̱ no̱o̱ ñani ndó ―káchí ta̱Jesús xíꞌin na.
LUK 6:43 ―Nda̱ ñii yito̱n tón va̱ꞌa, o̱n ki̱ví koon kui̱ꞌi tí o̱n váꞌa ndaꞌa̱ nó, ta nda̱ ñii yito̱n tón o̱n váꞌa, o̱n ki̱ví koon kui̱ꞌi va̱ꞌa ndaꞌa̱ nó.
LUK 6:44 Tá xíto ndó kui̱ꞌi ndaꞌa̱ yito̱n, ta saá kúnda̱a̱ ini ndó ndá yito̱n kúu nó. Yito̱n tón ñiño̱ ta o̱n vása kóon tíhigo ni tíuva ndaꞌa̱ nó.
LUK 6:45 Tón yito̱n sánáꞌa saá: Ni̱vi na kómí níma̱ va̱ꞌa, káꞌa̱n na to̱ꞌon va̱ꞌa. Ta ni̱vi na kómí níma̱ o̱n váꞌa, káꞌa̱n na to̱ꞌon o̱n váꞌa. Saá chi nda̱tán yóo níma̱ ni̱vi, saá yóo to̱ꞌon ña káꞌa̱n na ―káchí ta̱Jesús xíꞌin na.
LUK 6:46 Ta saá ni̱ka̱ꞌa̱n ka̱ ra xíꞌin na: ―Ta ndóꞌó, ¿nda̱chun káꞌa̱n ndó yi̱ꞌi̱ kúu ta̱Káꞌno no̱o̱ ndó, ta o̱n xi̱in ndó kasa ndivi ndó ña káꞌa̱n i̱ xíꞌin ndó?
LUK 6:47 Ta vitin ndáto̱ꞌon i̱ xíꞌin ndó ndasaá yóo ni̱vi na xíni̱ so̱ꞌo to̱ꞌon i̱ ta kísa ndivi na ña káꞌa̱n i̱ xíꞌin na.
LUK 6:48 Nda̱tán yóo ñii ta̱a ta̱ ndíchí si̱ni̱, saá yóo na. Saá chi ta̱a ta̱ ndíchí si̱ni̱ xáta kónó ra ta kísa va̱ꞌa ra veꞌe ra sa̱ta̱ yu̱u̱ chée kútu̱. Tá ndeé ní kóon sa̱vi̱, ta xáꞌno ní yu̱ta, ta xa̱ꞌa̱ veꞌe ta̱yóꞌo ndeé ní káni takuií, ta veꞌe ra o̱n vása ní‑nakava ña, chi xa̱ꞌa̱ veꞌe yóꞌo nákaa̱ kútu̱ ña sa̱ta̱ yu̱u̱ chée.
LUK 6:49 Ta nda̱tán yóo ñii ta̱a ta̱ o̱n vása ndíchí si̱ni̱, ta ta̱yóꞌo kísa va̱ꞌa ra veꞌe ra no̱o̱ yóo yo̱tí vitá, saá yóo ni̱vi na xíni̱ so̱ꞌo to̱ꞌon ña káꞌa̱n i̱, ta o̱n vása kísa ndivi na ña. Tá ndeé ní kóon sa̱vi̱, ta xáꞌno ní yu̱ta, ta̱nda̱ xa̱ꞌa̱ veꞌe ta̱yóꞌo ndeé ní káni takuií, ta o̱n vása ní‑kundeé ña, ta na̱kava ña ta ndi̱ꞌi xa̱ꞌa̱ ña ―káchí ta̱Jesús xíꞌin na.
LUK 7:1 Tá ndi̱ꞌi ni̱ka̱ꞌa̱n ta̱Jesús xíꞌin na, ta ndi̱kó ra kua̱noꞌo̱ ra ñoo Capernaum.
LUK 7:2 Ta yóo ñii ta̱ñoo Roma ta̱ ndíso chiño xíꞌin ñii ciento natropa kúu ra, ta ndeé ní ndóꞌo ñii ta̱ kísa chiño no̱o̱ ra nda̱ yóo ña kivi̱ ra. Ta ta̱patrón ra kíꞌvi ní ini ra xíni ñaꞌá ra.
LUK 7:3 Ta xi̱ni̱ so̱ꞌo ra to̱ꞌon ña ni̱ka̱ꞌa̱n ni̱vi xa̱ꞌa̱ ta̱Jesús, ta ti̱ꞌví ra sava naxi̱kua̱ꞌa̱ no̱o̱ najudío ko̱ꞌo̱n na ndukú na no̱o̱ ta̱Jesús kixi ra sandaꞌa ra ta̱ kísa chiño no̱o̱ ra.
LUK 7:4 Ki̱vi̱ ni̱xaa̱ naxi̱kua̱ꞌa̱ no̱o̱ ta̱Jesús, ta ki̱xáꞌá na xáku ndáꞌví na no̱o̱ ra, káꞌa̱n na xíꞌin ra: ―Tata, va̱xi ndi̱ ndúkú ndi̱ ñama̱ni̱ no̱o̱ ún sandaꞌa ún ta̱ kísa chiño no̱o̱ ta̱ ndíso chiño xíꞌin natropa ñoo Roma. Ta̱káꞌno yóꞌo kúu ñii ta̱a ta̱ va̱ꞌa ní, ta xa̱ꞌa̱ ñayóꞌo va̱ꞌa chindeé ún ra.
LUK 7:5 Saá chi kíꞌvi ní ini ra xíni ra mi̱i yó nañoo Israel, ta ki̱sa va̱ꞌa ra veꞌe ño̱ꞌo sinagoga ñoo yó ―káchí na xíꞌin ta̱Jesús.
LUK 7:6 Ta saá ke̱e ta̱Jesús kua̱ꞌa̱n ra xíꞌin na. Ta xa yatin xaa̱ na veꞌe no̱o̱ kándúꞌu̱ ta̱ ndeé ndóꞌo, ta ta̱ ndíso chiño xíꞌin natropa ti̱ꞌví ra sava natáꞌan ra kua̱ꞌa̱n na ka̱ꞌa̱n na xíꞌin ta̱Jesús siꞌa: ―Tata, siꞌa káchí ta̱táꞌan ndi̱, ta̱ ndíso chiño no̱o̱ natropa ñoo Roma: O̱n váꞌa sandiꞌi ka̱ ini ún ña kixi ún veꞌe ra. Saá chi xáni si̱ni̱ ra yóꞌó kúu ta̱ káꞌno ní no̱o̱ ra, ta ta̱ ni̱no̱ ní kúu ra no̱o̱ ún. Ña̱kán o̱n váꞌa ki̱ꞌvi ún ini veꞌe ra,
LUK 7:7 ni o̱n vása kómí ra yichi̱ kixaa̱ ra no̱o̱ ún, xáni si̱ni̱ ra. Ta kómí ún nda̱yí ña kuiti kaꞌnda chiño ún no̱o̱ kue̱ꞌe̱, ta nduva̱ꞌa ta̱ ndeé ndóꞌo, káchí ra.
LUK 7:8 Kúnda̱a̱ ini ra xa̱ꞌa̱ nda̱yí, chi yóo na xáꞌnda chiño no̱o̱ ra, ta kísa ndivi ra ña káꞌa̱n na xíꞌin ra; ta mi̱i ra xáꞌnda chiño ra no̱o̱ inka̱ natropa, ta kísa ndivi na ña káꞌa̱n ra. Tá káꞌa̱n ra xíꞌin ñii ta̱tropa ña ko̱ꞌo̱n ra, ta saá kua̱ꞌa̱n ra. Tá kána ra inka̱ ra, ta saá va̱xi ra. Tá káꞌa̱n ra xíꞌin ta̱ xíka chiño no̱o̱ ra kasa ndivi ra ñii chiño, ta kísa ndivi ra ña, saá káchí ta̱ ndíso chiño no̱o̱ natropa, ta ti̱ꞌví ra ndi̱ꞌi̱ ka̱ꞌa̱n ndi̱ to̱ꞌon yóꞌo xíꞌin ún ―káchí na xíꞌin ta̱Jesús.
LUK 7:9 Ta ta̱Jesús na̱kaꞌnda ini ra xi̱ni̱ so̱ꞌo ra to̱ꞌon yóꞌo, ta ni̱ka̱ꞌa̱n ra xíꞌin ni̱vi na ndóo xíꞌin ra: ―Ndixa káꞌa̱n i̱ xíꞌin ndó, ndiꞌi saá ñoo Israel ta̱ꞌán nakutáꞌan i̱ xíꞌin ñii ta̱a ta̱ kándixa Ndios nda̱tán kándixa ta̱yóꞌo, ta ni o̱n si̱ví ta̱judío kúu ra ―káchí ta̱Jesús xíꞌin na.
LUK 7:10 Ta saá na ki̱xi xíꞌin chiño ndi̱kó na kua̱noꞌo̱ na. Tá na̱xaa̱ na veꞌe ta̱ ndíso chiño xíꞌin natropa, ta xi̱ni na xa ndu̱va̱ꞌa ta̱a ta̱ kísa chiño no̱o̱ ra.
LUK 7:11 Tá ndi̱ꞌi ñayóꞌo, ta ke̱e ta̱Jesús kua̱ꞌa̱n ra xíꞌin naxíka xíꞌin ra ñii ñoo na̱ní ña Naín. Ta kua̱ꞌa̱ ní ni̱vi kua̱ꞌa̱n na sa̱ta̱ ra.
LUK 7:12 Ta ni̱xaa̱ na yatin no̱o̱ ñoo, ta na̱kutáꞌan na xíꞌin ni̱vi ñíso̱kó na xa̱to̱n no̱o̱ nákaa̱ ñii ta̱ ni̱xiꞌi̱ kua̱ꞌa̱n na sandúxu̱n na ra. Ta̱ ni̱xiꞌi̱ yóꞌo kúu ta̱loꞌo, ñii la̱á ra saá kúu sa̱ꞌya siꞌí ra, ta ni̱xiꞌi̱ ra, ta ni̱ndo̱o matóꞌón siꞌí ra, chi ñá xa ni̱xiꞌi̱ yii̱ kúu ñá. Ta kua̱ꞌa̱ ní natáꞌan ñá kua̱ꞌa̱n na xíꞌin ñá.
LUK 7:13 Ta xi̱ni ta̱Jesús ñáyóꞌo, ta na̱taꞌví ní ini ra xi̱ni ñaꞌá ra, ta ni̱ka̱ꞌa̱n ra xíꞌin ñá: ―O̱n kuaku ún ―káchí ra xíꞌin ñá.
LUK 7:14 Ta ni̱xaa̱ yatin ra, ta ni̱to̱nda̱a ndaꞌa̱ ra xa̱to̱n no̱o̱ nákaa̱ ta̱loꞌo ni̱xiꞌi̱. Ta ni̱vi na ñíso̱kó xa̱to̱n, xi̱kuita na, ta ta̱Jesús ni̱ka̱ꞌa̱n ra xíꞌin ta̱loꞌo ni̱xiꞌi̱, káchí ra saá: ―Ta̱loꞌo, káꞌa̱n i̱ xíꞌin ún, ¡ndakoo ún! ―káchí ta̱Jesús xíꞌin ra.
LUK 7:15 Ta na̱taku̱ ra, ta nda̱níꞌi loꞌo xíꞌin mi̱i ra, ta xi̱koo ra, ta ki̱xáꞌá ra káꞌa̱n ra. Ta ta̱Jesús na̱taxi ra ta̱loꞌo yóꞌo ndaꞌa̱ siꞌí ra.
LUK 7:16 Ta ndiꞌi ni̱vi na yíta yóꞌo ki̱xáꞌá na yíꞌví na, ta káꞌa̱n na ñava̱ꞌa xa̱ꞌa̱ Ndios, káchí na saá: ―Ñii ta̱profeta káꞌno xa ki̱xaa̱ ra no̱o̱ yó. Ndios xa ki̱xaa̱ ra chindeé ra nañoo ra ―káchí na.
LUK 7:17 Ta saá ni̱xi̱ta̱ níꞌnó to̱ꞌon xa̱ꞌa̱ ta̱Jesús ndiꞌi saá ñoo estado Judea, xíꞌin inka̱ ñoo ñóꞌo yatin estado Judea.
LUK 7:18 Ta ni̱vi naxíka xíꞌin ta̱Juan ta̱a ta̱ sákuchu ni̱vi, ni̱xa̱ꞌa̱n na koto na ra, chi nákaa̱ ra ini veꞌe ka̱a, ta ni̱ka̱ꞌa̱n na xíꞌin ra xa̱ꞌa̱ ndiꞌi ña kéꞌé ta̱Jesús. Ta ta̱Juan ka̱na ra o̱vi̱ naxíka xíꞌin ra,
LUK 7:19 ta ti̱ꞌví ra na kua̱ꞌa̱n na no̱o̱ ta̱Jesús, ña nda̱ka̱ to̱ꞌon na ra siꞌa: ―¿Án yóꞌó kúu ta̱a ta̱ ndáti ndi̱ tiꞌví Ndios saka̱ku ra na ñoyívi yóꞌo, án kundati ka̱ ndi̱ inka̱ ra?
LUK 7:20 Ta saá, ni̱xaa̱ naxíka xíꞌin ta̱Juan no̱o̱ ta̱Jesús, ta ni̱ka̱ꞌa̱n na xíꞌin ra: ―Ta̱Juan ta̱ sákuchu ni̱vi, ti̱ꞌví ra ndi̱ꞌi̱ va̱xi ndi̱ nda̱ka̱ to̱ꞌon ndi̱ yóꞌó: “¿Án yóꞌó kúu ta̱a ta̱ ndáti ndi̱ tiꞌví Ndios saka̱ku ra na ñoyívi yóꞌo, án kundati ka̱ ndi̱ inka̱ ra?” ―káchí na xíꞌin ra.
LUK 7:21 Ta mi̱i hora ki̱xaa̱ nayóꞌo no̱o̱ ta̱Jesús, ta sa̱ndaꞌa ra kua̱ꞌa̱ ní ni̱vi na ndeé ndóꞌo ndiꞌi saá no̱o̱ kue̱ꞌe̱, ta ta̱va ra níma̱ ndiva̱ꞌa kómí ni̱vi, ta sa̱ndaꞌa ra nduchu̱ no̱o̱ nakuáá ña koto va̱ꞌa na.
LUK 7:22 Ta nda̱kuii̱n ta̱Jesús, ni̱ka̱ꞌa̱n ra xíꞌin naxíka xíꞌin ta̱Juan: ―Ná ndikó ndó no̱o̱ ta̱Juan, ta ndato̱ꞌon ndó xíꞌin ra ña xi̱ni̱ so̱ꞌo ndó, ta ña xi̱ni ndó yóꞌo. Chi xa xi̱ni ndó ni̱vi na xi̱kuu nakuáá, ta xa va̱ꞌa xíto na vitin. Ta ni̱vi na o̱n vása ní‑kivi kaka, ta vitin xa va̱ꞌa xíka na. Ta ni̱vi na xi̱kuu na ndeé ní ndóꞌo xíꞌin kue̱ꞌe̱ táꞌyí na̱ní ña lepra, ta vitin xa ndu̱ndii na. Ta ni̱vi na ka̱ku sóꞌó, ta vitin xa va̱ꞌa xíni̱ so̱ꞌo na. Ta ni̱vi na ni̱xiꞌi̱, na̱taku̱ na. Ta vitin ni̱vi nandáꞌví xíni̱ so̱ꞌo na to̱ꞌon ñava̱ꞌa káꞌa̱n ndoso i̱. Ta ndiꞌi ña xi̱ni̱ so̱ꞌo ndó ta xi̱to ndó kísa ndivi i̱ yóꞌo, saá kachí ndó ndato̱ꞌon ndó xíꞌin ta̱Juan.
LUK 7:23 Ta ta̱a ta̱ kándixa yi̱ꞌi̱, tá o̱n sandakoo ra yi̱ꞌi̱, vará o̱n kasa ndivi i̱ chiño ña ndáti ra, ta nákaa̱ ñasi̱i̱ níma̱ ta̱yóꞌo ―káchí ta̱Jesús xíꞌin naxíka xíꞌin ta̱Juan.
LUK 7:24 Ta saá ke̱e na kua̱noꞌo̱ na, ta ta̱Jesús ki̱xáꞌá káꞌa̱n ra xíꞌin ni̱vi na ndóo no̱o̱ ra, káchí ra saá: ―Ta ki̱vi̱ ni̱xa̱ꞌa̱n ndó xi̱to ndó ta̱Juan no̱o̱ yuku̱ yi̱chí, ¿yukía̱ ndáti ndó koto ndó? ¿Án ndáti ndó koto ndó ñii tón toyo̱ó tón kísin ní kísa ta̱chi̱? Óꞌon, o̱n si̱ví saá.
LUK 7:25 ¿Án káꞌán ndó koto ndó ñii ta̱a ta̱ va̱ꞌa ní tiko̱to̱ ndíxin? Óꞌon, chi ni̱vi na va̱ꞌa ní tiko̱to̱ ndíxin ta kómí na ñakuíká, o̱n vása ndóo na yuku̱ yi̱chí, nayóꞌo ndóo na veꞌe náꞌno ña livi ní.
LUK 7:26 ¿Án ni̱xa̱ꞌa̱n ndó xi̱to ndó ñii ta̱profeta? Saá va, ta̱Juan kúu ñii ta̱profeta ndinoꞌo, ta káꞌno ní ka̱ chiño ki̱sa ndivi ta̱Juan no̱o̱ chiño ki̱sa ndivi inka̱ naprofeta na ni̱ka̱ꞌa̱n ndoso to̱ꞌon Ndios xi̱na̱ꞌá.
LUK 7:27 Ta kui̱ya̱ ni̱yaꞌa ñii ta̱profeta ni̱taa ra to̱ꞌon Ndios xa̱ꞌa̱ ta̱Juan, to̱ꞌon Ndios ña káchí saá: Ta̱yóꞌo kuu ta̱ xíka chiño no̱o̱ i̱, ta tiꞌví i̱ ra ko̱ꞌo̱n siꞌna ra no̱o̱ ta̱Káꞌno ta̱ tiꞌví i̱ ñoyívi. Ta ndasa va̱ꞌa ra yichi̱ ña ko̱ꞌo̱n ta̱Káꞌno ta̱ tiꞌví i̱ saka̱ku ni̱vi ñoyívi, saá ni̱ka̱ꞌa̱n Ndios xa̱ꞌa̱ ta̱Juan xi̱na̱ꞌá.
LUK 7:28 Ta ni̱ka̱ꞌa̱n tuku ta̱Jesús xíꞌin na, káchí ra saá: ―Ñandixa káꞌa̱n i̱ xíꞌin ndó, o̱n ko̱ó inka̱ ta̱profeta káꞌno ka̱ no̱o̱ ta̱Juan, ta̱ sa̱kuchu ni̱vi. Ta saá ni, ta̱a ta̱ ni̱no̱ ní ka̱ yóo no̱o̱ ndiꞌi inka̱ ni̱vi na nákiꞌin yichi̱ ña xáꞌnda chiño Ndios, ta ta̱yóꞌo kúu ta̱ káꞌno ka̱ no̱o̱ ta̱Juan ―káchí ta̱Jesús xíꞌin na.
LUK 7:29 Ta nañoo yóꞌo xíꞌin na káya si̱ꞌún xa̱ꞌa̱ nagobierno ñoo Roma xi̱ni̱ so̱ꞌo na to̱ꞌon yóꞌo, ta xáni si̱ni̱ na ndí ña chi̱tóni̱ Ndios ñanda̱a̱ kúu ña. Saá chi xa ni̱xa̱ꞌa̱n na no̱o̱ ta̱Juan ta sa̱kuchu ra na.
LUK 7:30 Ta nafariseo xíꞌin inka̱ namaestro na xíni̱ va̱ꞌa nda̱yí Ndios ña ni̱taa ta̱Moisés, ni̱‑xiin na nakiꞌin na ñava̱ꞌa ña chi̱tóni̱ Ndios xa̱ꞌa̱ na, chi ni̱‑xiin na taxi na sakuchu ta̱Juan na.
LUK 7:31 Ta saá ki̱xáꞌá káꞌa̱n ta̱Jesús xíꞌin ni̱vi: ―¿Ndasaá yóo ni̱vi na ndóo ñoyívi yóꞌo vitin?
LUK 7:32 Nda̱tán yóo naválí na sásíki no̱yáꞌvi, saá yóo na. Sava naválí káꞌa̱n na xíꞌin inka̱ naválí táꞌan na, káchí na saá: “Tá ti̱vi ndi̱ música livi xa̱ꞌa̱ ndó, ta ni̱‑xiin ndó kata xáꞌá ndó. Tá xi̱ta ndi̱ yaa ndáꞌya ní ña xíta na no̱o̱ ndúxu̱n na ni̱xiꞌi̱, ta ni̱‑xiin ndó kuaku ndó”, káchí naválí.
LUK 7:33 Nda̱tán yóo naválí yóꞌo, saá yóo ndó, chi ta̱Juan o̱n vása ní‑xixi va̱ꞌa ra, ta nda̱ ñii ki̱vi̱ o̱n vása ní‑xiꞌi ra vino, ta káchí ndó xa̱ꞌa̱ ra: “Ta̱yóꞌo kómí ra níma̱ ndiva̱ꞌa.”
LUK 7:34 Ta yi̱ꞌi̱, ta̱a ta̱ ki̱xi no̱o̱ Ndios, ki̱xaa̱ i̱ ñoyívi yóꞌo, ta xíxi va̱ꞌa i̱, ta xíꞌi i̱ vino, ta káchí ndó saá xa̱ꞌa̱ i̱: “Ta ndeé ní xíxi ra, ta kua̱ꞌa̱ ní xíꞌi ra. Ta kúsii̱ ní ini ra xíka ra xíꞌin na káya si̱ꞌún xa̱ꞌa̱ nagobierno, xíꞌin inka̱ ni̱vi na kánóo o̱n váꞌa to̱ꞌon xa̱ꞌa̱”, saá káchí ndó xa̱ꞌa̱ i̱.
LUK 7:35 Ta ndiꞌi ni̱vi na kómí ñandíchí Ndios, kúu na kéꞌé ñava̱ꞌa, ta ñayóꞌo sánáꞌa ndí ñandíchí Ndios kúu ñanda̱a̱ ―káchí ta̱Jesús xíꞌin na.
LUK 7:36 Ñii ta̱fariseo na̱ní Simón ka̱na ra ta̱Jesús ko̱ꞌo̱n ra veꞌe ra kuxu ra. Ta ta̱Jesús ke̱e ra kua̱ꞌa̱n ra, ta ni̱xaa̱ ra veꞌe ta̱fariseo yóꞌo, ta xi̱koo ra kuxu ra.
LUK 7:37 Ta ñii ñaꞌa̱, ñáñoo yóꞌo kúu ñá, ta kánóo o̱n váꞌa to̱ꞌon xa̱ꞌa̱ ñá, ta xi̱ni̱ so̱ꞌo ñá ndí ni̱xaa̱ ta̱Jesús veꞌe ta̱Simón. Ta ke̱e ñá kua̱ꞌa̱n ñá xíꞌin ñii yu̱yu̱ ña ku̱va̱ꞌa xíꞌin yu̱u̱ na̱ní alabastro, ta chútú ñayóꞌo xíꞌin nduta̱ tá xáꞌan támi, tá yáꞌví ní kúu rá.
LUK 7:38 Ta ni̱xaa̱ ñá, xi̱kuxítí ñá xa̱ꞌa̱ ta̱Jesús, ta xáku ñá, ta xíꞌin táno̱o̱ ñá, ki̱xáꞌá ñá nákata ñá xa̱ꞌa̱ ra, ta náyakón ñá xa̱ꞌa̱ ra xíꞌin yisi̱ si̱ni̱ ñá. Ta chi̱kaa̱ ñá ndiꞌi nduta̱ tá xáꞌan támi xa̱ꞌa̱ ra, ta chíto ñá xa̱ꞌa̱ ra.
LUK 7:39 Ta xi̱to ta̱fariseo ña kéꞌé ñá xíꞌin ta̱Jesús, ta ki̱xáꞌá ra xáni si̱ni̱ ra saá: “Tá ndixa ta̱profeta ndinoꞌo kúu ta̱yóꞌo, níkúu, ta kunda̱a̱ ini ra ndí ñaꞌa̱ yóꞌo ñá kánóo o̱n váꞌa to̱ꞌon xa̱ꞌa̱ kúu ñá”, xáni ini ta̱fariseo.
LUK 7:40 Ta ta̱Jesús ni̱ka̱ꞌa̱n ra saá xíꞌin ra: ―Tata Simón, yóo ña kóni i̱ ka̱ꞌa̱n i̱ xíꞌin ún ―káchí ra. Ta nda̱kuii̱n ta̱Simón, káchí ra saá: ―Va̱ꞌa, ka̱ꞌa̱n ún xíꞌin i̱, Tata Maestro ―káchí ra.
LUK 7:41 Ta ta̱Jesús nda̱to̱ꞌon ra ñii cuento xíꞌin ra, ni̱ka̱ꞌa̱n ra káchí ra saá: ―Saá ndo̱ꞌo o̱vi̱ ta̱a ta̱ níká si̱ꞌún no̱o̱ ñii ta̱ sa̱tati si̱ꞌún. Ñii ta̱a níká ra o̱ꞌo̱n ciento si̱ꞌún denario, ta inka̱ ra níká o̱vi̱ si̱ko̱ u̱xu̱ si̱ꞌún denario.
LUK 7:42 Ta nda̱ ñii ra o̱n vása kómí ra si̱ꞌún chaꞌvi ra ña níká ra. Ta saá ta̱ sa̱tati si̱ꞌún ki̱sa káꞌno ini ra xa̱ꞌa̱ ndio̱vi̱ nayóꞌo, o̱n vása ka̱ níká na. Saá ndi̱ꞌi cuento loꞌo ―káchí ta̱Jesús. Ta ni̱nda̱ka̱ to̱ꞌon ra ta̱Simón: ―¿Yukía̱ xáni si̱ni̱ ún? ¿Yukú ñii ta̱ o̱vi̱ yóꞌo kukiꞌvi ka̱ ini ra koni ra ta̱ sa̱tati si̱ꞌún ra?
LUK 7:43 Ta nda̱kuii̱n ta̱Simón, káchí ra saá: ―Ta̱a ta̱ níká kua̱ꞌa̱ ní ka̱ si̱ꞌún kúu ta̱a ta̱ kukiꞌvi ka̱ ini koni ra ta̱ sa̱tati si̱ꞌún ra ―káchí ra. Ta ni̱ka̱ꞌa̱n ta̱Jesús xíꞌin ta̱Simón: ―Ndixa káꞌa̱n ún ―káchí ra.
LUK 7:44 Ta ndi̱kó koo ra xíto ra no̱o̱ ñaꞌa̱, ta ni̱ka̱ꞌa̱n ra xíꞌin ta̱Simón: ―¿Án xíto ún ñáyóꞌo? Chi ñáyóꞌo na̱kata ñá xa̱ꞌa̱ i̱ xíꞌin táno̱o̱ ñá, ta na̱yakón ñá xa̱ꞌa̱ i̱ xíꞌin yisi̱ si̱ni̱ ñá. Ta yóꞌó, tá ni̱ki̱ꞌvi i̱ veꞌe ún, ta o̱n vása ní‑taxi ún takuií nakata i̱ xa̱ꞌa̱ i̱,
LUK 7:45 ta o̱n vása ní‑chindeé ún yi̱ꞌi̱ xíꞌin ña chíto ún no̱o̱ i̱. Ta ñáyóꞌo chíto ñá xa̱ꞌa̱ i̱, nda̱ ni̱ki̱ꞌvi i̱ veꞌe ún ta̱nda̱ vitin o̱n vása sándakoo ñá chíto ñá xa̱ꞌa̱ i̱.
LUK 7:46 Ta yóꞌó, o̱n vása ní‑chikaa̱ ún aceite si̱ni̱ i̱ ña kasa to̱ꞌó ún yi̱ꞌi̱. Ta ñáyóꞌo chi̱kaa̱ ñá nduta̱ tá xáꞌan támi xa̱ꞌa̱ i̱.
LUK 7:47 Ta vitin kóni i̱ ka̱ꞌa̱n i̱ xíꞌin ún: Vará kua̱ꞌa̱ ní kua̱chi xi̱komí ñáyóꞌo, ta ki̱sa káꞌno ini i̱ xa̱ꞌa̱ ndiꞌi ña. Kíꞌvi ní ini ñá xíni ñá yi̱ꞌi̱, saá chi xíni̱ ñá kua̱ꞌa̱ ní kua̱chi ñá ki̱sa káꞌno ini i̱ xa̱ꞌa̱. Ta inka̱ ni̱vi, na kómí loꞌo kua̱chi, ta kasa káꞌno ini i̱ xa̱ꞌa̱ ña, nayóꞌo loꞌo kuiti kukiꞌvi ini na koni na yi̱ꞌi̱ ―káchí ra xíꞌin ta̱Simón.
LUK 7:48 Ta ni̱ka̱ꞌa̱n ta̱Jesús xíꞌin ñáyóꞌo: ―Xa ki̱sa káꞌno ini i̱ xa̱ꞌa̱ kua̱chi ún, nana ―káchí ra xíꞌin ñá.
LUK 7:49 Ta inka̱ na ndóo no̱o̱ mesa, ki̱xáꞌá na káꞌa̱n táꞌan na, káchí na saá: ―¿Yu kúu ta̱yóꞌo, ta kísa káꞌno ini ra xa̱ꞌa̱ kua̱chi? Chi ñii la̱á Ndios kómí ra yichi̱ ña kasa káꞌno ini ra xa̱ꞌa̱ kua̱chi ni̱vi ―káchí na.
LUK 7:50 Ta ta̱Jesús ni̱ka̱ꞌa̱n ra xíꞌin ñaꞌa̱: ―Xa̱ꞌa̱ ña kándixa ún yi̱ꞌi̱, Ndios sa̱ka̱ku ra yóꞌó. Ta vitin ná koo va̱ꞌa ini ún ta kua̱noꞌo̱ ún veꞌe ún ―káchí ra xíꞌin ñá.
LUK 8:1 Ta saá ke̱e ta̱Jesús, kua̱ꞌa̱n ra kua̱ꞌa̱ ní ñoo náꞌno xíꞌin ñoo válí, káꞌa̱n ndoso ra no̱o̱ ni̱vi to̱ꞌon ñava̱ꞌa xa̱ꞌa̱ yichi̱ no̱o̱ xáꞌnda chiño Ndios. Ta xíꞌin ra kua̱ꞌa̱n u̱xu̱ o̱vi̱ naapóstol,
LUK 8:2 xíꞌin násíꞌí ná ndíko̱n sa̱ta̱ ra. Sava násíꞌí yóꞌo ndeé xi̱ndoꞌo ná kue̱ꞌe̱, ta ta̱Jesús sa̱ndaꞌa ra ná. Ta ta̱va ra níma̱ ndiva̱ꞌa xi̱komí inka̱ ná, ta ndu̱va̱ꞌa ná. Ñii ñáñaꞌa̱ yóꞌo na̱ní ñá María Magdalena, ta xi̱komí ñá u̱xa̱ níma̱ ndiva̱ꞌa, ta ta̱Jesús ta̱va ra ndiꞌi ña, ta ndu̱va̱ꞌa ñá.
LUK 8:3 Inka̱ ñá na̱ní Juana, ñá kúu ñásíꞌí ta̱Chuza, ta̱a ta̱ ndíso chiño xíꞌin veꞌe káꞌno ta̱rey Herodes. Inka̱ ñá na̱ní Susana, ta kua̱ꞌa̱ ní ka̱ násíꞌí ndíko̱n sa̱ta̱ ta̱Jesús, ta chíndeé ná ra xíꞌin ña xíni̱ ñóꞌó ra ndaꞌa̱ ra.
LUK 8:4 Ta na̱kutáꞌan kua̱ꞌa̱ ní ni̱vi na ke̱e ñii ñii ñoo, kua̱ꞌa̱n na koni̱ so̱ꞌo na ña ka̱ꞌa̱n ta̱Jesús, ta ni̱ka̱ꞌa̱n ra xíꞌin na ñii cuento ña sanáꞌa ra na, ta káchí ra saá xíꞌin na:
LUK 8:5 ―Saá ndo̱ꞌo ñii ta̱a ta̱ chíꞌi ndiki̱n trigo. Ta ki̱xáꞌá ra xíta níꞌnó ra ndiki̱n trigo ña chiꞌi ra no̱o̱ ñoꞌo̱. Ta sava ña ni̱ko̱yo yichi̱, ta ni̱vi xi̱ndo̱so̱ na ña, ta ki̱xaa̱ tísaa ta xa̱xi rí ña.
LUK 8:6 Sava ndiki̱n ni̱ko̱yo no̱o̱ yásín ní no̱o̱ ñoꞌo̱ sa̱ta̱ yu̱u̱, ta ndiki̱n yóꞌo kama ní ni̱ndu̱ta̱ ña, ta ni̱yi̱chi̱ ña, ta ndi̱ꞌi xa̱ꞌa̱ ña, chi o̱n vása yóo ko̱ꞌyo no̱o̱ ñoꞌo̱ yóꞌo.
LUK 8:7 Ta sava ña ni̱ko̱yo ma̱ꞌñó tón ñiño̱, ta ni̱ndu̱ta̱ ña, ta ni̱‑kuchiño kuaꞌno ña, saá chi xa̱ꞌno tón ñiño̱ yóꞌo, ta xa̱ꞌni nduta̱ nó ña.
LUK 8:8 Ta sava ndiki̱n ni̱ko̱yo no̱o̱ ñoꞌo̱ va̱ꞌa ña kuíkon. Ta ni̱ndu̱ta̱ ña, ta xa̱ꞌno ña, ta kua̱ꞌa̱ ní ni̱xi̱yo ndiki̱n yita yóꞌo, nda̱ sava yita ta̱xi ñii ciento ndiki̱n ―káchí ta̱Jesús xíꞌin na. Tá ndi̱ꞌi cuento yóꞌo, ta saá xíꞌin ndiꞌi ndee̱ ra ni̱ka̱ꞌa̱n ra xíꞌin na: ―Ndiꞌi ndóꞌó ni̱vi na yóo so̱ꞌo, xíni̱ ñóꞌó chikaa̱ so̱ꞌo ndó ña káꞌa̱n i̱ xíꞌin ndó ―káchí ta̱Jesús xíꞌin na.
LUK 8:9 Ta saá naxíka xíꞌin ta̱Jesús ni̱nda̱ka̱ to̱ꞌon na ra: ―¿Yukía̱ kóni kachí cuento yóꞌo? ―káchí na.
LUK 8:10 Ta nda̱kuii̱n ta̱Jesús, ni̱ka̱ꞌa̱n ra xíꞌin na: ―Ta ndóꞌó, Ndios ta̱xi ra ña kúnda̱a̱ ini ndó to̱ꞌon ña ñóꞌo seꞌé ña yo̱ꞌvi̱ ní ña káꞌa̱n xa̱ꞌa̱ yichi̱ no̱o̱ xáꞌnda chiño ra. Ta inka̱ ni̱vi kuiti xíni̱ so̱ꞌo na cuento ña ndáto̱ꞌon i̱ xíꞌin na, ta o̱n vása kúnda̱a̱ va̱ꞌa ini na yukía̱ káchí ña. Ta saá ku̱ndivi to̱ꞌon Ndios ña káchí saá: “Vará xíto na, ta o̱n vása xíni̱ na ñanda̱a̱. Vará xíni̱ so̱ꞌo na, ta o̱n vása chíkaa̱ so̱ꞌo na, ni o̱n vása kúnda̱a̱ ini na ña ndáto̱ꞌon i̱”, káchí to̱ꞌon Ndios ―káchí ta̱Jesús.
LUK 8:11 Ta saá ni̱ka̱ꞌa̱n ka̱ ra xíꞌin naxíka xíꞌin ra: ―Vitin káꞌa̱n i̱ xíꞌin ndó yukía̱ káchí cuento yóꞌo xa̱ꞌa̱ ta̱ chíꞌi ndiki̱n trigo. Ndiki̱n ña chi̱ꞌi ta̱a ndáto̱ꞌon ña xa̱ꞌa̱ to̱ꞌon Ndios.
LUK 8:12 Ndiki̱n ña ni̱ko̱yo yichi̱ ndáto̱ꞌon ña xa̱ꞌa̱ ni̱vi na xíni̱ so̱ꞌo to̱ꞌon Ndios, ta saá va̱xi ñandiva̱ꞌa káꞌno, ta táva ña to̱ꞌon Ndios ña xi̱ni̱ so̱ꞌo na, ko̱to̱ kandixa na Ndios ta saka̱ku ra na.
LUK 8:13 Ta ndiki̱n ña ni̱ko̱yo no̱o̱ yu̱u̱ ndáto̱ꞌon ña xa̱ꞌa̱ ni̱vi na xíni̱ so̱ꞌo to̱ꞌon Ndios, ta xa̱ndi̱ko̱n nákiꞌin va̱ꞌa na ña, ta kúsii̱ ní ini na. Ta yáꞌa ñii káni̱ loꞌo, tá kíxáꞌá va̱xi ña xóꞌvi̱ na án ña xíto ndoso ñaꞌá, ta nayóꞌo sándakoo na yichi̱ Ndios, ta o̱n xi̱in ka̱ na kandixa na, saá chi o̱n ta̱ꞌán chikaa̱ va̱ꞌa ini na to̱ꞌon Ndios.
LUK 8:14 Ta ndiki̱n ña ni̱ko̱yo no̱o̱ tón ñiño̱ ndáto̱ꞌon ña xa̱ꞌa̱ ni̱vi na xíni̱ so̱ꞌo to̱ꞌon Ndios. Ta saá chiño yóo ñoyívi yóꞌo sándiꞌi ní ña ini na, ta kíxáꞌá na kísa chiño na ña kukomí na kua̱ꞌa̱ ní ñakuíká ñoyívi yóꞌo, ta chíkaa̱ ní ini na kasa ndivi na ña kúsii̱ ini mi̱i na, ta saá o̱n xi̱in ka̱ na kutaku̱ na nda̱tán káꞌa̱n to̱ꞌon Ndios.
LUK 8:15 Ta ndiki̱n ña ni̱ko̱yo ñoꞌo̱ va̱ꞌa ña kuíkon ndáto̱ꞌon ña xa̱ꞌa̱ ni̱vi na kúu na ndinoꞌo ini nákiꞌin to̱ꞌon Ndios. Saá chi ni̱vi yóꞌo xíni̱ so̱ꞌo na to̱ꞌon Ndios, ta kándixa na ña. Ta nayóꞌo o̱n vása sándakoo na yichi̱ Ndios, ta kúndeé na nduu na ni̱vi na va̱ꞌa ini, na keꞌé kua̱ꞌa̱ ní ñava̱ꞌa no̱o̱ Ndios. Nda̱tán yóo yita trigo ña táxi kua̱ꞌa̱ ní ndiki̱n, saá yóo ni̱vi na va̱ꞌa yóꞌo ―káchí ta̱Jesús xíꞌin naxíka xíꞌin ra.
LUK 8:16 Ta saá ni̱ka̱ꞌa̱n ka̱ ta̱Jesús, káchí ra saá: ―Tá nátoo̱n yó ñii ñoꞌo̱, ta o̱n chikaa̱ seꞌé yó ña ti̱xin ñii yaxi̱n án ti̱xin xi̱to. O̱n vása kéꞌé yó saá, ta va̱ꞌa ka̱ chinóo yó ña no̱o̱ síkón ña va̱ꞌa nayeꞌe ña, ta ndiꞌi ni̱vi na ki̱ꞌvi veꞌe kuchiño koto na ña.
LUK 8:17 Kúnda̱a̱ ini yó ndí ndiꞌi ña yóo seꞌé vitin, ñii ki̱vi̱ ña va̱xi nati̱vi ndiꞌi ña, ña koni̱ ndiꞌi ni̱vi ña, ta kunda̱a̱ ini na xa̱ꞌa̱ ña.
LUK 8:18 ’Ta xíni̱ ñóꞌó kundaa xíꞌin mi̱i ndó ña koni̱ so̱ꞌo va̱ꞌa ndó. Saá chi ni̱vi na kúnda̱a̱ ini ñanda̱a̱ vitin, ta ki̱vi̱ ña va̱xi kunda̱a̱ ka̱ ini na. Ta ni̱vi na o̱n xi̱in kunda̱a̱ ini ñanda̱a̱ vitin, ta ki̱vi̱ ña va̱xi Ndios kindaa ndiꞌi ra ñaloꞌo kúnda̱a̱ ini na.
LUK 8:19 Ñii ki̱vi̱ ki̱xaa̱ siꞌí ta̱Jesús xíꞌin nañani ra, ta ni̱‑kuchiño na to̱nda̱a na no̱o̱ ra, chi chútú ní ni̱vi veꞌe yóꞌo.
LUK 8:20 Ta ñii ta̱a nda̱to̱ꞌon ra xíꞌin ta̱Jesús, káchí ra saá: ―Tata, siꞌí ún xíꞌin nañani ún yíta na ke̱ꞌe, ta kóni na ka̱ꞌa̱n na xíꞌin ún ―káchí ra.
LUK 8:21 Ta nda̱kuii̱n ta̱Jesús, ni̱ka̱ꞌa̱n ra: ―Ni̱vi na xíni̱ so̱ꞌo to̱ꞌon Ndios ta kísa ndivi na ña, nayóꞌo kúu nañani i̱ xíꞌin siꞌí i̱ ―káchí ra.
LUK 8:22 Ñii ki̱vi̱ ta̱Jesús ni̱ki̱ꞌvi ra ini tón barco xíꞌin naxíka xíꞌin ra, ta ni̱ka̱ꞌa̱n ra xíꞌin na: ―Ná koꞌyo̱ inka̱ xiiña no̱o̱ mi̱ni ―káchí ra. Ta ke̱e na kua̱ꞌa̱n na.
LUK 8:23 Ta kua̱ꞌa̱n tón barco no̱o̱ takuií, ta ta̱Jesús xi̱kandúꞌu̱ ra ni̱ki̱si̱n ra. Ta ki̱xáꞌá ndeé ní káni ta̱chi̱ naꞌá no̱o̱ takuií, ta takuií ki̱xáꞌá rá nákutú rá ini tón barco, ta tón yóꞌo kóni ke̱tá nó ini takuií.
LUK 8:24 Saá nata̱a naxíka xíꞌin ta̱Jesús sa̱nakáxín na ini ra, ta ni̱ka̱ꞌa̱n na xíꞌin ra: ―¡Maestro! ¡Maestro! ¡Yi̱yo ní ka̱ꞌa̱ ndiꞌi yó xíꞌin takuií mi̱ni! ―káchí na xíꞌin ra. Ta nda̱koo ta̱Jesús, ta xa̱ꞌnda chiño ra no̱o̱ ta̱chi̱ naꞌá xíꞌin takuií mi̱ni. Ta saá ku̱tásin ta̱chi̱ naꞌá xíꞌin takuií mi̱ni, ñii ya̱a̱ ya̱a̱ ku̱u.
LUK 8:25 Ta ni̱ka̱ꞌa̱n ra xíꞌin naxíka xíꞌin ra: ―¿Nda̱chun o̱n vása kándixa ndó Ndios ndáa ra yó? ―káchí ra. Ta nayóꞌo yíꞌví ní na, ta na̱kaꞌnda ní ini na ndóo na, ta ni̱nda̱ka̱ to̱ꞌon táꞌan na: ―¿Yu kúu ta̱yóꞌo? Chi xáꞌnda chiño ra no̱o̱ ta̱chi̱ naꞌá xíꞌin takuií mi̱ni, ta xíni̱ so̱ꞌo ña to̱ꞌon káꞌa̱n ra ―káchí na.
LUK 8:26 Ni̱xaa̱ barco inka̱ táꞌví yuꞌu̱ mi̱ni no̱o̱ ndóo nañoo Gadara.
LUK 8:27 Tá no̱o ta̱Jesús tón barco, ta na̱kutáꞌan ra xíꞌin ñii ta̱ñoo Gadara, ta ta̱yóꞌo kómí ra níma̱ ndiva̱ꞌa. Xa kua̱ꞌa̱ ní kui̱ya̱ xíka yálá ra, ta o̱n xi̱in ra koo ra veꞌe ra, ta táku̱ ra kavua̱ no̱o̱ ndúxu̱n na ni̱xiꞌi̱.
LUK 8:28 Tá xi̱ni ra ta̱Jesús, ta ni̱xaa̱ ra xi̱kuxítí ra no̱o̱ ta̱Jesús, ta xíꞌin ndiꞌi ndee̱ ra ni̱ka̱ꞌa̱n ra: ―¿Yukía̱ kóni ún keꞌé ún xíꞌin i̱? Chi yóꞌó ta̱Jesús kúu Sa̱ꞌya Ndios ta̱Káꞌno. Ta xáku ndáꞌví i̱ no̱o̱ ún ndí o̱n saxo̱ꞌvi̱ ún yi̱ꞌi̱ ―káchí ra xíꞌin ta̱Jesús.
LUK 8:29 Ni̱ka̱ꞌa̱n ra siꞌa, saá chi ta̱Jesús xa ki̱xáꞌá ra táva ra níma̱ ndiva̱ꞌa, káchí ra saá: ―¡Níma̱ ndiva̱ꞌa, kee ún ta saña ún ta̱yóꞌo! ―káchí ta̱Jesús. Ki̱vi̱ ni̱yaꞌa, níma̱ ndiva̱ꞌa kua̱ꞌa̱ ní yichi̱ ti̱in ña ta̱yóꞌo. Vará inka̱ ni̱vi xi̱ndaa na ra, ta xíꞌin cadena ka̱a kua̱ꞌa̱ ní yichi̱ chi̱katón na ndaꞌa̱ ra, chi̱katón na xa̱ꞌa̱ ra, ta ni̱‑kuchiño ña, ta ña na̱kundeé ra kama cha̱chi cadena ka̱a yóꞌo, xíꞌin ndee̱ ñaníma̱ ndiva̱ꞌa xi̱komí ta̱yóꞌo. Ta ñandiva̱ꞌa ki̱sa ndu̱xa̱ ña xíꞌin ra kua̱ꞌa̱n ra yóo ra no̱o̱ yuku̱ yi̱chí.
LUK 8:30 Ta saá ta̱Jesús ni̱nda̱ka̱ to̱ꞌon ra ta̱yóꞌo, ni̱ka̱ꞌa̱n ra saá: ―¿Ndasaá na̱ní ún? Ta nda̱kuii̱n ra: ―Na̱ní ndi̱ Legión. Ni̱ka̱ꞌa̱n ra saá chi kua̱ꞌa̱ ní kúu níma̱ ndiva̱ꞌa kómí ra.
LUK 8:31 Ta xáku ndáꞌví níma̱ ndiva̱ꞌa no̱o̱ ta̱Jesús, ña o̱n tiꞌví ra ndiꞌi ña ko̱ꞌo̱n ña yavi̱ ña kónó ní ña o̱n vása ndiꞌi kónó.
LUK 8:32 Ta yatin yóo ñii yuku̱, xíka kua̱ꞌa̱ ní kini̱ xíxaꞌan rí. Ta ndiꞌi níma̱ ndiva̱ꞌa xa̱ku ndáꞌví ña no̱o̱ ta̱Jesús, káchí ña saá: ―Tiꞌví ún ndi̱ꞌi̱ ko̱ꞌo̱n ndi̱ ki̱ꞌvi ndi̱ ini ndiꞌi tíkini̱ kaa̱ ―káchí ña. Ta ta̱Jesús ta̱xi ra ña ndu̱kú níma̱ ndiva̱ꞌa.
LUK 8:33 Ta saá ke̱e ndiꞌi níma̱ ndiva̱ꞌa ña xi̱komí ta̱yóꞌo, ta ni̱ki̱ꞌvi ña ini ndiꞌi tíkini̱. Ta ndiꞌi tíkini̱ xíno rí kua̱ꞌa̱n rí, ta sa̱ko̱yo xíꞌin mi̱i rí taꞌvi̱, no̱o̱ ni̱ko̱yo rí ini mi̱ni, ta ni̱ka̱ꞌa̱ ndiꞌi rí ta ni̱xiꞌi̱ ndiꞌi rí.
LUK 8:34 Ta ni̱vi na ndáa kini̱ xi̱ni na ñayóꞌo, ta xíno na kua̱ꞌa̱n na ndato̱ꞌon na xíꞌin na ndóo ñoo xíꞌin na ndóo yuku̱, ña ndo̱ꞌo kini̱ sa̱na̱ na.
LUK 8:35 Ta saá ki̱xaa̱ ni̱vi xíto na yukía̱ ndo̱ꞌo tíkini̱ ta yukía̱ ndo̱ꞌo ta̱a ta̱ xi̱komí níma̱ ndiva̱ꞌa. Ta ki̱xaa̱ ni̱vi yóꞌo no̱o̱ yóo ta̱Jesús, ta xi̱ni na ta̱ xi̱komí kua̱ꞌa̱ ní níma̱ ndiva̱ꞌa, yóo ra yatin xa̱ꞌa̱ ta̱Jesús, ta xa ndíxin ra tiko̱to̱, ta xa na̱koo va̱ꞌa si̱ni̱ ra. Ta nani̱vi yóꞌo ni̱yi̱ꞌví ní na.
LUK 8:36 Ta inka̱ ni̱vi na xi̱ni ndasaá ndu̱va̱ꞌa ta̱ xi̱komí níma̱ ndiva̱ꞌa nda̱to̱ꞌon na xa̱ꞌa̱ ña ke̱ꞌé ta̱Jesús.
LUK 8:37 Ta ndiꞌi na ndóo ñoo Gadara yóꞌo ki̱xáꞌá na xáku ndáꞌví na no̱o̱ ta̱Jesús ña kee ra ko̱ꞌo̱n ra inka̱ ñoo. Saá chi yíꞌví ní na. Ta nda̱a ta̱Jesús ini tón barco xíꞌin naxíka xíꞌin ra ta kua̱ꞌa̱n na.
LUK 8:38 Ta ki̱vi̱ nda̱a ta̱Jesús ini tón barco, ta ta̱ xi̱komí níma̱ ndiva̱ꞌa xa̱ku ndáꞌví ra no̱o̱ ra: ―Taxi ún ná ko̱ꞌo̱n i̱ xíꞌin ún ―káchí ra. Ta ta̱Jesús ni̱‑xiin ra taxi ra ko̱ꞌo̱n ra, ta ni̱ka̱ꞌa̱n ra xíꞌin ta̱yóꞌo:
LUK 8:39 ―Noꞌo̱ ún veꞌe ún vitin, ta ndato̱ꞌon ún xíꞌin natáꞌan ún xa̱ꞌa̱ ñakáꞌno ní ke̱ꞌé Ndios xíꞌin ún ―káchí ta̱Jesús. Ta saá ke̱e ta̱yóꞌo kua̱noꞌo̱ ra, ta ki̱xáꞌá ra ndáto̱ꞌon ra xíꞌin ndiꞌi nañoo ra yu kúu ñava̱ꞌa ke̱ꞌé ta̱Jesús xíꞌin ra.
LUK 8:40 Tá tuku ndi̱kó ta̱Jesús xíꞌin tón barco, ta na̱xaa̱ ra nda̱ yuꞌu̱ mi̱ni no̱o̱ ke̱e ra kua̱ꞌa̱n ra, ta kua̱ꞌa̱ ní ni̱vi kúsii̱ ní ini na na̱kutáꞌan na xíꞌin ra, chi ndáti na ndikó ra.
LUK 8:41 Ta ki̱xaa̱ ñii ta̱ xáꞌnda chiño xíꞌin veꞌe ño̱ꞌo sinagoga, na̱ní ra Jairo. Tá xi̱ni ra ta̱Jesús, ta xi̱kuxítí ra no̱o̱ ra, ta ndeé ní xa̱ku ndáꞌví ra no̱o̱ ra ña ko̱ꞌo̱n ra xíꞌin ra veꞌe ra.
LUK 8:42 Saá chi ñii la̱á kuiti ñáloꞌo kúu sa̱ꞌya ta̱Jairo, ta kómí ñá u̱xu̱ o̱vi̱ kui̱ya̱, ta ndeé ní ndóꞌo ñá, xa ña yóo kivi̱ kúu ñá. Ta ke̱e ta̱Jesús kua̱ꞌa̱n ra xíꞌin ta̱Jairo veꞌe ra. Ta kua̱ꞌa̱ ní ni̱vi ndíko̱n na sa̱ta̱ ra nda̱ ñii chíndaꞌá na ra.
LUK 8:43 Ta yóo ñii ñaꞌa̱ kua̱ꞌa̱n ñá xíꞌin ni̱vi na kua̱ꞌa̱n sa̱ta̱ ta̱Jesús, ta xa u̱xu̱ o̱vi̱ kui̱ya̱ ndeé ní ndóꞌo ñá kue̱ꞌe̱ xíta̱ ni̱i̱. Ta xa ni̱xa̱ꞌa̱n ñá no̱o̱ kua̱ꞌa̱ ní ndotor, ta sa̱ndiꞌi ñá si̱ꞌún ñá. Ta o̱n vása ní‑kuchiño nduva̱ꞌa ñá.
LUK 8:44 Ta vitin va̱xi ñá sa̱ta̱ ta̱Jesús, ta ni̱to̱nda̱a ndaꞌa̱ ñá yuꞌu̱ tiko̱to̱ ra, ta saá xa̱ndi̱ko̱n ni̱ya̱a̱ xíta̱ ni̱i̱ ñá, ta nda̱ꞌa ñá.
LUK 8:45 Ta ni̱ka̱ꞌa̱n ta̱Jesús: ―¿Yukú ndó ni̱to̱nda̱a ndaꞌa̱ yi̱ꞌi̱? ―káchí ra. Ta ndiꞌi ni̱vi káꞌa̱n na: ―O̱n si̱ví yi̱ꞌi̱ ni̱to̱nda̱a ndaꞌa̱ yóꞌó ―káchí na. Ta ta̱Pedro xíꞌin inka̱ naxíka xíꞌin ta̱Jesús ni̱ka̱ꞌa̱n na xíꞌin ra: ―Tata Maestro, yóo kua̱ꞌa̱ ní ni̱vi ta ñii chíndaꞌá táꞌan na, ta chíndaꞌá na yóꞌó, ta ndáka̱ to̱ꞌon ún: ¿Yukú ndó ni̱to̱nda̱a ndaꞌa̱ tiko̱to̱ i̱?, káchí ún ―káchí na xíꞌin ra.
LUK 8:46 Ta nda̱kuii̱n ta̱Jesús, káꞌa̱n ra: ―Xíni̱ i̱ ndí ñii ni̱vi ni̱to̱nda̱a yi̱ꞌi̱, chi kúnda̱a̱ ini i̱ ke̱e loꞌo ndee̱ i̱ ―káchí ra.
LUK 8:47 Ta saá ku̱nda̱a̱ ini ñáñaꞌa̱ yóꞌo ndí o̱n kúchiño koo seꞌé ka̱ ñá, ta ki̱xáꞌá yíꞌví ñá nda̱ kísin ñá, ta ki̱xaa̱ ñá xi̱kuxítí ñá no̱o̱ ta̱Jesús. Ta no̱o̱ ndiꞌi ni̱vi, ki̱xáꞌá ñá nda̱to̱ꞌon ñá nda̱chun ni̱to̱nda̱a ndaꞌa̱ ñá tiko̱to̱ ra, ta xa̱ndi̱ko̱n ndu̱va̱ꞌa ñá.
LUK 8:48 Ta ni̱ka̱ꞌa̱n ta̱Jesús xíꞌin ñá: ―Nana, xa ndu̱va̱ꞌa ún chi kándixa ini ún yi̱ꞌi̱. Ta vitin noꞌo̱ ún, ta ná koo va̱ꞌa ini ún.
LUK 8:49 Tá káꞌa̱n ka̱ ta̱Jesús xíꞌin ñáyóꞌo, ta saá ki̱xaa̱ ni̱vi na ke̱e veꞌe ta̱Jairo, ta ni̱ka̱ꞌa̱n na xíꞌin ta̱Jairo: ―Sa̱ꞌya ún xa ni̱xiꞌi̱ ñá. ¿Nda̱chun sándiꞌi ka̱ ún ta̱Maestro yóꞌo?
LUK 8:50 Ta xi̱ni̱ so̱ꞌo ta̱Jesús ña ni̱ka̱ꞌa̱n na, ta ni̱ka̱ꞌa̱n ra xíꞌin ta̱Jairo: ―O̱n kuyi̱ꞌví ún. Kundaa va̱ꞌa ini ún yi̱ꞌi̱, ta nduva̱ꞌa sa̱ꞌya ún ―káchí ra.
LUK 8:51 Ta ni̱xaa̱ ta̱Jesús veꞌe ta̱Jairo, ta ni̱‑xiin ra kundiko̱n ni̱vi sa̱ta̱ ra, kuiti ta̱xi ra ko̱ꞌo̱n u̱ni̱ naxíka xíꞌin ra na kúu ta̱Pedro, ta̱Jacobo, xíꞌin ta̱Juan. Ta ta̱xi ra nda̱yí ña ki̱ꞌvi yivá ñáloꞌo xíꞌin siꞌí ñá ini veꞌe xíꞌin ra.
LUK 8:52 Ta ndóo kua̱ꞌa̱ ní ni̱vi xáku ní na chi kúchuchú ní ini na xa̱ꞌa̱ ñáloꞌo ñá ni̱xiꞌi̱. Ta ni̱ka̱ꞌa̱n ta̱Jesús xíꞌin na: ―O̱n kuaku ndó, chi ñáloꞌo yóꞌo o̱n vása ní‑xiꞌi̱ ñá, ñá kísi̱n kuiti kúu ñá ―káchí ra.
LUK 8:53 Ta saá ku̱siki na ta̱Jesús ta ni̱xaku̱ ndaa na ra, chi xi̱ni̱ na ndí ni̱xiꞌi̱ va̱ꞌa ñá.
LUK 8:54 Ta ta̱Jesús ti̱in ra ndaꞌa̱ ñáloꞌo, ta ni̱ka̱ꞌa̱n ra xíꞌin ñá: ―Ñáloꞌo, káꞌa̱n i̱ xíꞌin ún, ¡ndakoo ún! ―káchí ra.
LUK 8:55 Ta saá na̱taku̱ ñá, ta xa̱ndi̱ko̱n nda̱koo ñá. Ta ni̱ka̱ꞌa̱n ta̱Jesús: ―Taxi ndó ña̱ꞌa ná kuxu ñá ―káchí ra.
LUK 8:56 Ta yivá ñá xíꞌin siꞌí ñá na̱kaꞌnda ini na ndóo na, ta ta̱Jesús xa̱ꞌnda chiño ra no̱o̱ na, káchí ra saá: ―O̱n ndato̱ꞌon ndó xíꞌin nda̱ ñii ni̱vi xa̱ꞌa̱ ña na̱taku̱ sa̱ꞌya ndó ―káchí ta̱Jesús xíꞌin na.
LUK 9:1 Ñii ki̱vi̱ ta̱Jesús ka̱na ra u̱xu̱ o̱vi̱ naxíka xíꞌin ra, ta ki̱xaa̱ na no̱o̱ ra, ta ta̱xi ra ndee̱ xíꞌin nda̱yí ndaꞌa̱ na ña tava na níma̱ ndiva̱ꞌa ña sáxo̱ꞌvi̱ inka̱ ni̱vi, ta ta̱xi ra ndee̱ xíꞌin nda̱yí ndaꞌa̱ na ña sandaꞌa na ndiꞌi no̱o̱ kue̱ꞌe̱.
LUK 9:2 Ta ti̱ꞌví ra na ko̱ꞌo̱n na ka̱ꞌa̱n ndoso na xa̱ꞌa̱ yichi̱ ña xáꞌnda chiño Ndios, ta sandaꞌa na ni̱vi na ndeé ndóꞌo.
LUK 9:3 Ni̱ka̱ꞌa̱n ra xíꞌin na, káchí ra saá: ―Tá kua̱ꞌa̱n ndó chiño yóꞌo, ta nda̱ ñii ña̱ꞌa o̱n kuniꞌi ndó ko̱ꞌo̱n ndó: o̱n kuniꞌi ndó yito̱n, ni leká ndó, ni ña kuxu ndó, ni si̱ꞌún ndó, ni inka̱ tiko̱to̱ ndó.
LUK 9:4 Tá ni̱xaa̱ ndó inka̱ ñoo, ta veꞌe no̱o̱ nakiꞌin va̱ꞌa na ndóꞌó, kundo̱o ndó nda̱ to̱nda̱a ki̱vi̱ kee ndó ñoo nayóꞌo.
LUK 9:5 Tá yóo ñii ñoo no̱o̱ o̱n xi̱in ni̱vi nakiꞌin va̱ꞌa na ndóꞌó, ta saá kee ndó ñoo yóꞌo ta ko̱ꞌo̱n ndó, ta sakisin ndó xa̱ꞌa̱ ndó ña nako̱yo yaa̱. Saá sanáꞌa káxín ndó ndí nayóꞌo nákuiso na kua̱chi no̱o̱ Ndios, chi o̱n xi̱in na koni̱ so̱ꞌo na to̱ꞌon ra ―káchí ta̱Jesús xíꞌin na.
LUK 9:6 Ta saá ke̱e naxíka xíꞌin ta̱Jesús, ta kua̱ꞌa̱n na ndiꞌi ñoo, ta káꞌa̱n na xíꞌin ni̱vi to̱ꞌon ñava̱ꞌa xa̱ꞌa̱ yichi̱ Ndios, ta sa̱ndaꞌa na ni̱vi na ndeé ndóꞌo.
LUK 9:7 Ta ta̱rey Herodes, xi̱ni̱ so̱ꞌo ra xa̱ꞌa̱ ndiꞌi ñava̱ꞌa ña ke̱ꞌé ta̱Jesús, ta o̱n vása xíni̱ ra yukía̱ kúu to̱ꞌon ña ndixa xa̱ꞌa̱ ta̱Jesús. Saá chi sava ni̱vi káꞌa̱n na siꞌa: ―Ta̱Jesús kúu ta̱Juan, ta̱ sa̱kuchu ni̱vi, ta ni̱xiꞌi̱ ra ta vitin na̱taku̱ ra ―káchí na.
LUK 9:8 Ta inka̱ na káꞌa̱n: ―Ta̱profeta Elías, ta̱a ta̱ ni̱ka̱ꞌa̱n ndoso to̱ꞌon Ndios xi̱na̱ꞌá, vitin ki̱xaa̱ tuku ra ñoyívi yóꞌo ―káchí na. Ta inka̱ na káꞌa̱n: ―Ta̱Jesús kúu inka̱ ta̱profeta ta̱ xi̱taku̱ xi̱na̱ꞌá, ta vitin na̱taku̱ ra ―káchí na.
LUK 9:9 Ta ta̱rey Herodes ni̱ka̱ꞌa̱n ra: ―Yi̱ꞌi̱ kúu ta̱ xa̱ꞌnda chiño ña kandoso na si̱ko̱n ta̱Juan. ¿Ta yu kúu ta̱yóꞌo ta̱ káꞌa̱n na xa̱ꞌa̱ vitin? ―káchí ra. Ta ki̱xáꞌá ra ndúkú ra ndasaá kuchiño koni ra ta̱Jesús.
LUK 9:10 Ta ndi̱kó u̱xu̱ o̱vi̱ naapóstol na ti̱ꞌví ta̱Jesús, ta na̱xaa̱ na no̱o̱ ra, ta nda̱to̱ꞌon na xíꞌin ra ndiꞌi ña ke̱ꞌé na. Ta saá ta̱Jesús ka̱na ra nayóꞌo ña ko̱ꞌo̱n na xíꞌin ra inka̱ xiiña no̱o̱ o̱n ko̱ó ni̱vi, ta ni̱xaa̱ na yatin ñoo Betsaida.
LUK 9:11 Ta saá ni̱vi xi̱ni̱ so̱ꞌo na míchí kua̱ꞌa̱n ta̱Jesús, ta ke̱e na kua̱ꞌa̱n na sa̱ta̱ ra. Ta ki̱xaa̱ na no̱o̱ ra, ta ta̱Jesús na̱kiꞌin va̱ꞌa ra na. Sánáꞌa ra na xa̱ꞌa̱ yichi̱ ña xáꞌnda chiño Ndios, ta sa̱ndaꞌa ra ni̱vi na ndeé ndóꞌo.
LUK 9:12 Ta xa ni̱kuaa ní kúu ña, ta saá ni̱to̱nda̱a yatin na u̱xu̱ o̱vi̱ xíka xíꞌin ta̱Jesús, ta ni̱ka̱ꞌa̱n na xíꞌin ra: ―Tata, va̱ꞌa tiꞌví ún ndiꞌi ni̱vi yóꞌo ná ko̱ꞌo̱n na rancho án ñoo válí ña yóo yatin, ta nandukú na no̱o̱ ku̱su̱n na ñoó vitin, ta sata na ña kuxu na, chi no̱o̱ ndóo yó vi̱chí ní yóꞌo.
LUK 9:13 Ta nda̱kuii̱n ta̱Jesús, ni̱ka̱ꞌa̱n ra xíꞌin naxíka xíꞌin ra: ―Mi̱i ndó taxi kuxu na ―káchí ra. Ta ni̱ka̱ꞌa̱n na saá: ―O̱n ko̱ó kua̱ꞌa̱ ñaxíxi. Yóo kuiti o̱ꞌo̱n si̱ta̱ va̱ꞌa ta o̱vi̱ kúu tia̱ká. ¿Án kóni ún ko̱ꞌo̱n ndi̱ ñoo sata ndi̱ ña kuxu ndiꞌi ni̱vi yóꞌo? ―káchí na xíꞌin ra.
LUK 9:14 Chi yóo kua̱ꞌa̱ ní ni̱vi, nda̱ o̱ꞌo̱n mil ta̱a ndóo. Ta ni̱ka̱ꞌa̱n ta̱Jesús xíꞌin naxíka xíꞌin ra: ―Nataꞌví ndó ni̱vi ñii tiꞌvi ñii tiꞌvi kundo̱o na, ta o̱vi̱ si̱ko̱ u̱xu̱ ni̱vi kúu ñii ñii tiꞌvi ―káchí ra.
LUK 9:15 Ta ni̱ka̱ꞌa̱n na xíꞌin ni̱vi, ta xi̱kundo̱o ndiꞌi na.
LUK 9:16 Ta saá ki̱ꞌin ta̱Jesús o̱ꞌo̱n si̱ta̱ va̱ꞌa xíꞌin o̱vi̱ tia̱ká, ta xi̱to ndaa ra ñoyívi ni̱no, ta ni̱ka̱ꞌa̱n ra, káchí ra saá: ―Tata Yivá yó Ndios, táxaꞌvi ñaꞌá ún ta̱xi ún ñaxíxi. Ta ta̱ꞌví ra si̱ta̱ va̱ꞌa, ta ta̱xi ra ña ndaꞌa̱ naxíka xíꞌin ra, ta nayóꞌo na̱taxi na ña ndaꞌa̱ ndiꞌi ni̱vi na ndóo yóꞌo. Ta ta̱ꞌví ra o̱vi̱ tia̱ká ta na̱taxi na rí ndaꞌa̱ ndiꞌi ni̱vi.
LUK 9:17 Ta na̱ni ña xi̱xi ndiꞌi ni̱vi nda̱ ni̱xaa ini na. Tá ndi̱ꞌi xi̱xi na, ta naxíka xíꞌin ta̱Jesús na̱kiꞌin na u̱xu̱ o̱vi̱ chikiva si̱ta̱ va̱ꞌa xíꞌin tia̱ká ña ki̱ndo̱o ndoso, chi ni̱‑kundeé nani̱vi kuxu ndiꞌi na ña.
LUK 9:18 Ta saá ñii ki̱vi̱ ta̱Jesús káꞌa̱n matóꞌón ra xíꞌin Ndios, ta ndasaá kuiti naxíka xíꞌin ra yóo na xíꞌin ra. Tá ndi̱ꞌi ni̱ka̱ꞌa̱n ta̱Jesús, ta ni̱nda̱ka̱ to̱ꞌon ra na: ―¿Yukía̱ káchí ni̱vi xa̱ꞌa̱ i̱ yu kúu i̱? ―káchí ra.
LUK 9:19 Ta nda̱kuii̱n na, káchí na saá: ―Sava ni̱vi káꞌa̱n yóꞌó kúu ún ta̱Juan, ta̱ sa̱kuchu ni̱vi. Sava na káꞌa̱n yóꞌó kúu ún ta̱profeta Elías, ta inka̱ na káꞌa̱n yóꞌó kúu ún inka̱ ta̱profeta ta̱ xi̱taku̱ xi̱na̱ꞌá.
LUK 9:20 Ta ta̱Jesús ni̱nda̱ka̱ to̱ꞌon ra na: ―Ta mi̱i ndó, ¿yukía̱ káchí ndó yu kúu i̱? Ta nda̱kuii̱n ta̱Pedro, ni̱ka̱ꞌa̱n ra: ―Yóꞌó kúu Cristo, ta̱a ta̱ ti̱ꞌví Ndios saka̱ku ni̱vi ñoyívi yóꞌo.
LUK 9:21 Ta ta̱Jesús ni̱ka̱ꞌa̱n ra xíꞌin na: ―Ta o̱n ka̱ꞌa̱n ndó xíꞌin nda̱ ñii ni̱vi yu kúu i̱.
LUK 9:22 Ta ta̱Jesús ni̱ka̱ꞌa̱n ka̱ ra xíꞌin naxíka xíꞌin ra, káchí ra siꞌa: ―Yi̱ꞌi̱, ta̱a ta̱ ki̱xi no̱o̱ Ndios, ki̱vi̱ va̱xi naxi̱kua̱ꞌa̱ no̱o̱ najudío, xíꞌin na sánáꞌa nda̱yí Ndios xíꞌin nanáꞌno no̱o̱ nasu̱tu̱ o̱n kuaꞌa na kandixa na yi̱ꞌi̱ ta saxo̱ꞌvi̱ ní na yi̱ꞌi̱. Ta kaꞌni na yi̱ꞌi̱, ta ki̱vi̱ u̱ni̱ nataku̱ i̱, saá keꞌé Ndios.
LUK 9:23 Tá ndi̱ꞌi ni̱ka̱ꞌa̱n ra ñayóꞌo, ta ni̱ka̱ꞌa̱n ra xíꞌin ndiꞌi ni̱vi na ndóo yatin: ―Ndiꞌi ni̱vi na kóni kundiko̱n yi̱ꞌi̱ xíni̱ ñóꞌó sandakoo na ndiꞌi ña káchí ini mi̱i na, ta ñii ñii ki̱vi̱ kuso̱kó na tón cruz mi̱i na ta kundiko̱n na sa̱ta̱ i̱.
LUK 9:24 Ndiꞌi ni̱vi na ndasaá kuiti ndúkú ña kutaku̱ va̱ꞌa na ñoyívi yóꞌo, ta o̱n xi̱in na xo̱ꞌvi̱ na xa̱ꞌa̱ i̱, ta nayóꞌo o̱n kuchiño na kutaku̱ na xíꞌin Ndios. Ta ni̱vi na o̱n vása ndíꞌi ini ndukú kutaku̱ va̱ꞌa na ñoyívi yóꞌo, xa̱ꞌa̱ ña kundiko̱n na yi̱ꞌi̱, nayóꞌo kúu ni̱vi na kutaku̱ xíꞌin i̱.
LUK 9:25 Tá kómí ni̱vi ndiꞌi ñakuíká ñoyívi yóꞌo, ta o̱n vása táku̱ ndinoꞌo na no̱o̱ Ndios, ta nda̱ ma̱ni̱ kúu ña.
LUK 9:26 Ta ni̱vi na kúkaꞌan no̱o̱ xa̱ꞌa̱ yi̱ꞌi̱, ta kúkaꞌan no̱o̱ na xa̱ꞌa̱ to̱ꞌon i̱ no̱o̱ inka̱ ni̱vi, ta saá yi̱ꞌi̱, ta̱a ta̱ ki̱xi no̱o̱ Ndios, kukaꞌan no̱o̱ i̱ xa̱ꞌa̱ nayóꞌo no̱o̱ Ndios ki̱vi̱ ña ndikó i̱ ñoyívi yóꞌo xíꞌin ndiꞌi ndee̱ ña va̱ꞌa ña yéꞌe ña kómí Yivá i̱ Ndios xíꞌin naángel yi̱i̱, na kixaa̱ xíꞌin i̱.
LUK 9:27 Ndixa káꞌa̱n i̱ xíꞌin ndó, sava ndóꞌó na ndóo vitin, kutaku̱ ka̱ ndó ña kivi koni ndó ñava̱ꞌa káꞌno no̱o̱ xáꞌnda chiño Ndios.
LUK 9:28 Ni̱yaꞌa yatin o̱na̱ ki̱vi̱, ta na̱ka̱xin ta̱Jesús u̱ni̱ ta̱xíka xíꞌin ra, ta̱Pedro, ta̱Jacobo xíꞌin ta̱Juan, ta kua̱ꞌa̱n na xíꞌin ra ñii yuku̱ síkón, ña ka̱ꞌa̱n ra xíꞌin Ndios.
LUK 9:29 Tá mií káꞌa̱n ra xíꞌin Ndios, ta na̱sama no̱o̱ ta̱Jesús, ta nátaxa tiko̱to̱ ra, ndu̱yaa ní ña.
LUK 9:30 Ta saá ni̱ti̱vi ta̱Moisés xíꞌin ta̱Elías, ndáto̱ꞌon na xíꞌin ta̱Jesús.
LUK 9:31 Ta ñii káꞌno ña náyeꞌe, ta xi̱no nduu ndiꞌi ña no̱o̱ yíta na káꞌa̱n xíꞌin ta̱Jesús. Ni̱ka̱ꞌa̱n na ndasaá koo kee ra ñoyívi yóꞌo, chi xa yatin to̱nda̱a ki̱vi̱ ña nakuita nani̱vi ñoo Jerusalén ta kaꞌni na ra.
LUK 9:32 Vará ta̱Pedro xíꞌin inka̱ o̱vi̱ natáꞌan ra kóni ní na ku̱su̱n na, ta saá ni, ku̱chiño na xi̱ndito na, ta xi̱ni na ñakáꞌno náyeꞌe, ta xi̱no nduu ña ta̱Jesús xíꞌin o̱vi̱ ta̱a na yóo xíꞌin ra.
LUK 9:33 Tá xa yatin ko̱ꞌo̱n na o̱vi̱ yóꞌo, ta ni̱ka̱ꞌa̱n ta̱Pedro xíꞌin ta̱Jesús: ―Tata Maestro, va̱ꞌa ní ndóo yó yóꞌo. Tá kóni ún, ta kasa va̱ꞌa ndi̱ u̱ni̱ tia̱ꞌva, ñii ña koo mi̱i ún, ñii ña koo ta̱Moisés, ta inka̱ ña koo ta̱Elías. Ni̱ka̱ꞌa̱n ta̱Pedro saá chi o̱n vása kúnda̱a̱ ini ra yukía̱ káꞌa̱n ra.
LUK 9:34 Tá káꞌa̱n ka̱ ta̱Pedro, ta no̱o ñii vi̱ko̱ chée nda̱ no̱o̱ ñíndichi ra xíꞌin nata̱a yóꞌo, ta ni̱saꞌvi ndiꞌi na ti̱xin vi̱ko̱, ta ni̱yi̱ꞌví ní na.
LUK 9:35 Ta ti̱xin vi̱ko̱ yóꞌo ki̱xi to̱ꞌon ña ni̱ka̱ꞌa̱n Ndios, káchí ra saá: ―Ta̱yóꞌo kúu Sa̱ꞌya i̱, ta̱ kíꞌvi ní ini i̱ xíni i̱. Ta koni̱ so̱ꞌo va̱ꞌa ndó to̱ꞌon ña ka̱ꞌa̱n ra ―káchí Ndios.
LUK 9:36 Tá xi̱ni̱ so̱ꞌo na to̱ꞌon yóꞌo, ta ni̱‑xini ka̱ na o̱vi̱ ta̱a ta̱ ni̱ka̱ꞌa̱n xíꞌin ta̱Jesús, nda̱ ñii la̱á kuiti ta̱Jesús ñíndichi no̱o̱ na. Ta naxíka xíꞌin ta̱Jesús o̱n vása ní‑ndato̱ꞌon ya̱chi̱ na xíꞌin nda̱ ñii ni̱vi xa̱ꞌa̱ ña xi̱ni nayóꞌo.
LUK 9:37 Ta ni̱ti̱vi inka̱ ki̱vi̱, ta ndi̱kó ta̱Jesús va̱xi noo ra yuku̱ xíꞌin ta̱Pedro, ta̱Juan, xíꞌin ta̱Jacobo, ta na̱kutáꞌan na xíꞌin kua̱ꞌa̱ ní ni̱vi na ki̱xaa̱ no̱o̱ na.
LUK 9:38 Ta ñii ta̱táꞌan nani̱vi yóꞌo, xíꞌin ndiꞌi ndee̱ ra ni̱ka̱ꞌa̱n ra xíꞌin ta̱Jesús: ―Tata maestro, kundáꞌví ini ún koni ún ta̱loꞌo sa̱ꞌya i̱. O̱n ko̱ó ka̱ inka̱ sa̱ꞌya i̱,
LUK 9:39 ta kua̱ꞌa̱ ní yichi̱ ñaníma̱ ndiva̱ꞌa tíin ña ra, ta ndáꞌyi ní ra, ta ndeé ní sákisin ña ra, ta̱nda̱ kée chikiño yuꞌu̱ ra. Sátakuéꞌe̱ ní ña ra, ta o̱n xi̱in ña saña ña ra.
LUK 9:40 Ta xa xa̱ku ndáꞌví i̱ no̱o̱ naxíka xíꞌin ún tava na níma̱ ndiva̱ꞌa yóꞌo, ta o̱n vása ní‑kuchiño na ―káchí ra.
LUK 9:41 Ta nda̱kuii̱n ta̱Jesús, ni̱ka̱ꞌa̱n ra xíꞌin na: ―¡Ni̱vi na toon ní ini kúu ndóꞌó, ta o̱n xi̱in ndó kandixa ndó Ndios! ¿Ndasaá ka̱ ki̱vi̱ xíni̱ ñóꞌó kutaku̱ i̱ xíꞌin ndó? ¿Nda̱ ama kundeé ini i̱ xíꞌin ndó? ―káchí ra. Ta saá ni̱ka̱ꞌa̱n ta̱Jesús xíꞌin yivá ta̱loꞌo ta̱ kómí níma̱ ndiva̱ꞌa: ―Naꞌa xíꞌin sa̱ꞌya ún ―káchí ra.
LUK 9:42 Ta ki̱xaa̱ ta̱loꞌo yatin no̱o̱ ta̱Jesús, ta níma̱ ndiva̱ꞌa tuku ti̱in ña ra, ta sa̱kana ña ra no̱o̱ ñoꞌo̱, ta kini ní sa̱kisin ña ra nda̱ kée ndaꞌa̱ ra xíꞌin xa̱ꞌa̱ ra. Ta ta̱Jesús xa̱ꞌnda chiño ra no̱o̱ níma̱ ndiva̱ꞌa ña kee ña. Ta ñaníma̱ ndiva̱ꞌa yóꞌo ke̱e ña, ta xa̱ndi̱ko̱n ndu̱va̱ꞌa ta̱loꞌo, ta ta̱Jesús na̱taxi ra ta̱loꞌo yóꞌo ndaꞌa̱ yivá ra.
LUK 9:43 Ta ndiꞌi ni̱vi na̱kaꞌnda ní ini na, chi xi̱ni na ñandee̱ káꞌno kómí Ndios. Ta na ndóo yóꞌo na̱kaꞌnda ini na xa̱ꞌa̱ ñava̱ꞌa ke̱ꞌé ta̱Jesús, ta ni̱ka̱ꞌa̱n ra xíꞌin naxíka xíꞌin ra:
LUK 9:44 ―Chikaa̱ va̱ꞌa so̱ꞌo ndó to̱ꞌon ña káꞌa̱n i̱ xíꞌin ndó vitin. Ñii ki̱vi̱ ña va̱xi ñii ta̱a nataxi ra yi̱ꞌi̱, ta̱ kúu ta̱a ta̱ ki̱xi no̱o̱ Ndios, ndaꞌa̱ ni̱vi ―káchí ta̱Jesús.
LUK 9:45 Ta naxíka xíꞌin ra o̱n vása ní‑kunda̱a̱ ini na yukía̱ káchí to̱ꞌon ña ni̱ka̱ꞌa̱n ra xíꞌin na, saá chi o̱n vása ní‑taxi ya̱chi̱ Ndios ña kunda̱a̱ ini na. Ta yíꞌví ní na nda̱ka̱ to̱ꞌon na ra yukía̱ kóni kachí ña káꞌa̱n ra.
LUK 9:46 Ñii ki̱vi̱ naxíka xíꞌin ta̱Jesús ki̱xáꞌá na náa na xíꞌin táꞌan na xa̱ꞌa̱ yu kúu ta̱ káꞌno ka̱ no̱o̱ ndiꞌi na.
LUK 9:47 Ta xíni̱ ndiꞌi ta̱Jesús yukía̱ xáni ini na, ta ka̱na ra ñii ta̱loꞌo, ta ki̱xaa̱ ra xi̱kundichi ra sii̱n ta̱Jesús.
LUK 9:48 Ta ni̱ka̱ꞌa̱n ra xíꞌin naxíka xíꞌin ra: ―Ndiꞌi ni̱vi xa̱ꞌa̱ ña kándixa na yi̱ꞌi̱, ta nákiꞌin va̱ꞌa na naválí, kóni kachí ña saá: ndí yi̱ꞌi̱ nákiꞌin va̱ꞌa na. Ta ndiꞌi ni̱vi na nákiꞌin va̱ꞌa yi̱ꞌi̱, káchí ña saá: ndí nákiꞌin va̱ꞌa na Ndios, ta̱a ta̱ ti̱ꞌví yi̱ꞌi̱ va̱xi i̱. Saá chi ta̱a ta̱ kúu ta̱ ni̱no̱ ka̱ no̱o̱ ndó, ta̱yóꞌo kúu ta̱ káꞌno ka̱ no̱o̱ ndiꞌi ndó ―káchí ta̱Jesús xíꞌin na.
LUK 9:49 Ta ni̱ka̱ꞌa̱n ta̱Juan xíꞌin ta̱Jesús: ―Tata Maestro, xi̱ni ndi̱ ñii ta̱a táva ra níma̱ ndiva̱ꞌa. Xáꞌnda chiño ra no̱o̱ níma̱ ndiva̱ꞌa xíꞌin nda̱yí ún, káchí ra. Ta ni̱ka̱ꞌa̱n ndi̱ xíꞌin ra sandakoo ra ña kéꞌé ra saá, chi o̱n si̱ví ta̱ ndíko̱n sa̱ta̱ ún xíꞌin ndi̱ kúu ra ―káchí ra xíꞌin ta̱Jesús.
LUK 9:50 Ta nda̱kuii̱n ta̱Jesús, ni̱ka̱ꞌa̱n ra: ―O̱n kasi ndó no̱o̱ ra, chi yóo yuꞌú ta̱kán xíꞌin mi̱i yó. Saá chi ni̱vi na o̱n vása sáa̱ ini xíni mi̱i yó, nayóꞌo kúu na yóo yuꞌú xíꞌin mi̱i yó ―káchí ta̱Jesús xíꞌin ra.
LUK 9:51 Ta xa va̱xi ki̱vi̱ ndikó ta̱Jesús ko̱ꞌo̱n ra ñoyívi ni̱no, ta chi̱kaa̱ ini ra ko̱ꞌo̱n ra ñoo Jerusalén.
LUK 9:52 Ta saá ti̱ꞌví ra sava na xíka chiño no̱o̱ ra, ná ko̱ꞌo̱n na ñii ñoo estado Samaria ña kasa ndivi na ña xaa̱ ra.
LUK 9:53 Ta nañoo kán ni̱‑xiin na nakiꞌin na ta̱Jesús, chi xíni̱ na ndí kóni ra ko̱ꞌo̱n ra ñoo Jerusalén.
LUK 9:54 Ta o̱vi̱ ta̱a ta̱xíka xíꞌin ta̱Jesús, ta̱Jacobo xíꞌin ta̱Juan, xi̱ni na ndí ni̱‑xiin ni̱vi nañoo Samaria yóꞌo nakiꞌin va̱ꞌa na ta̱Jesús, ta ni̱ka̱ꞌa̱n nata̱a yóꞌo xíꞌin ta̱Jesús: ―Tata, ¿án kóni ún ndukú ndi̱ no̱o̱ Ndios chikaa̱ ra ñoꞌo̱ ta kaꞌmi ña ndiꞌi ni̱vi nañoo yóꞌo?, chi saá ki̱sa ta̱profeta Elías kui̱ya̱ xi̱na̱ꞌá ―káchí na xíꞌin ta̱Jesús.
LUK 9:55 Ta ndi̱kó koo ta̱Jesús, ni̱ka̱ꞌa̱n ra xíꞌin na: ―Ndóꞌó, o̱n vása va̱ꞌa káꞌa̱n ndó saá,
LUK 9:56 chi o̱n si̱ví xa̱ꞌa̱ ña sandiꞌi i̱ xa̱ꞌa̱ ni̱vi kúu ña ki̱xaa̱ i̱ ñoyívi yóꞌo, ta yi̱ꞌi̱, ta̱a ta̱ ki̱xi no̱o̱ Ndios, ta̱ va̱xi saka̱ku ni̱vi kúu i̱ ―káchí ra. Ta saá ke̱e na kua̱ꞌa̱n na inka̱ ñoo.
LUK 9:57 Kua̱ꞌa̱n ta̱Jesús xíꞌin naxíka xíꞌin ra yichi̱, ta na̱kutáꞌan na xíꞌin ñii ta̱a, ta ni̱ka̱ꞌa̱n ra xíꞌin ta̱Jesús siꞌa: ―Tata, kundiko̱n i̱ sa̱ta̱ ún, nda̱ mí ko̱ꞌo̱n ún ta ko̱ꞌo̱n i̱ xíꞌin ún ―káchí ra.
LUK 9:58 Ta nda̱kuii̱n ta̱Jesús, ni̱ka̱ꞌa̱n ra: ―Tíñokuii kómí rí kavua̱ no̱o̱ kísi̱n rí, ta tísaa kómí rí ta̱ka̱ rí ndaꞌa̱ yito̱n no̱o̱ kísi̱n rí, ta yi̱ꞌi̱, ta̱a ta̱ ki̱xi no̱o̱ Ndios, o̱n ko̱ó veꞌe i̱ no̱o̱ ku̱su̱n i̱ ―káchí ta̱Jesús xíꞌin ra.
LUK 9:59 Ta saá ni̱ka̱ꞌa̱n ta̱Jesús xíꞌin inka̱ ta̱a: ―Naꞌa kundiko̱n ún sa̱ta̱ i̱ ―káchí ra. Ta nda̱kuii̱n ta̱yóꞌo, ni̱ka̱ꞌa̱n ra: ―Va̱ꞌa Tata, ta siꞌna taxi ún ña kundati i̱ nda̱ ná kivi̱ yivá i̱, ta sandúxu̱n i̱ ra, ta saá kundiko̱n i̱ yichi̱ ún ―káchí ra.
LUK 9:60 Ta ni̱ka̱ꞌa̱n ta̱Jesús xíꞌin ra: ―Ni̱vi na o̱n vása ndinoꞌo táku̱ no̱o̱ Ndios, va̱ꞌa sandúxu̱n na natáꞌan na nandi̱í. Ta yóꞌó, yóo inka̱ chiño ña xíni̱ ñóꞌó ní ka̱ kasa ndivi ún: Va̱ꞌa ko̱ꞌo̱n ún ka̱ꞌa̱n ndoso ún to̱ꞌon xa̱ꞌa̱ yichi̱ no̱o̱ xáꞌnda chiño Ndios ―káchí ta̱Jesús xíꞌin ra.
LUK 9:61 Ta ni̱ka̱ꞌa̱n inka̱ ta̱a, káchí ra saá xíꞌin ta̱Jesús: ―Kóni kundiko̱n i̱ yóꞌó, Tata, ta siꞌna taxi ún ná ko̱ꞌo̱n i̱ nda̱yi i̱ naveꞌe i̱ ―káchí ra.
LUK 9:62 Ta saá nda̱kuii̱n ta̱Jesús, káchí ra: ―Tá yóo ñii ta̱ táꞌví no̱o̱ ñoꞌo̱, ta tiin ra xa̱ꞌa̱ ya̱ta̱, ta ndikó koo ra nakoto ra chí sa̱ta̱ ra, ta o̱n vása va̱ꞌa kasa chiño ra. Nda̱tán yóo ta̱yóꞌo, saá yóo ni̱vi na kíxáꞌá kua̱ꞌa̱n yichi̱ Ndios, ta o̱n xi̱in na sandakoo na yichi̱ yatá. Ta nayóꞌo o̱n vása va̱ꞌa kasa chiño na yichi̱ Ndios ―káchí ta̱Jesús xíꞌin ra.
LUK 10:1 Ta ndi̱ꞌi ñayóꞌo, ta ta̱Jesús na̱ka̱xin ra u̱ni̱ si̱ko̱ u̱xu̱ ta̱a, ta ti̱ꞌví ra na, o̱vi̱ o̱vi̱ na kua̱ꞌa̱n siꞌna na ndiꞌi saá ñoo, ta saá xaa̱ mi̱i ta̱Jesús.
LUK 10:2 Ta ta̱ꞌán ka̱ ko̱ꞌo̱n na ta ni̱ka̱ꞌa̱n ta̱Jesús xíꞌin na: ―Nda̱tán yóo kui̱ꞌi ña xa yóo tiꞌva nakaya, saá yóo ni̱vi na xa yóo tiꞌva kundiko̱n yi̱ꞌi̱, ta o̱n ko̱ó ni̱vi kasa chiño na no̱o̱ i̱ nakaya na nayóꞌo. Ta saá kuaku ndáꞌví ndó ndukú ndó no̱o̱ Ndios ña tiꞌví ra inka̱ ni̱vi ña kasa ndivi na chiño ra ñoyívi yóꞌo.
LUK 10:3 Ta vitin kua̱ꞌa̱n ndó kasa ndivi ndó chiño xa̱ꞌa̱ Ndios. Ta ndóꞌó, nda̱tán yóo ndikachi válí ma̱ꞌñó tíndiva̱ꞌyí, saá koo ndó, chi yóo kua̱ꞌa̱ ní ni̱vi na o̱n váꞌa ini no̱o̱ ko̱ꞌo̱n ndó.
LUK 10:4 Tá kua̱ꞌa̱n ndó, ta o̱n kuniꞌi ndó si̱ꞌún, ni leká ndó, ni inka̱ ndu̱xa̱n ndó. Ta o̱n kuita ndó ndato̱ꞌon ndó xíꞌin ni̱vi yichi̱.
LUK 10:5 Tá ni̱xaa̱ ndó no̱o̱ kua̱ꞌa̱n ndó, ta veꞌe no̱o̱ xaa̱ ndó, ka̱ꞌa̱n ndó xíꞌin ni̱vi: “Ná koo va̱ꞌa ini ndóꞌó na ndóo veꞌe yóꞌo”, kachí ndó xíꞌin na.
LUK 10:6 Tá yóo ni̱vi na va̱ꞌa ini veꞌe yóꞌo, ta ndixa ná koo va̱ꞌa ini na. Tá o̱n ko̱ó ni̱vi na va̱ꞌa ini veꞌe yóꞌo, ta saá ñava̱ꞌa ni̱ka̱ꞌa̱n ndó xa̱ꞌa̱ nayóꞌo, o̱n ndo̱o ña xíꞌin na, ta ndikó ña xíꞌin mi̱i ndó.
LUK 10:7 Ta no̱o̱ na̱kiꞌin va̱ꞌa ni̱vi ndóꞌó, ta kundo̱o ndó veꞌe nayóꞌo. Ta va̱ꞌa kuxu ndó ta koꞌo ndó nda̱ ndá ña taxi na ndaꞌa̱ ndó. Ndóꞌó kísa ndivi ndó chiño ña chindeé nayóꞌo, ta saá yóo nda̱yí xa̱ꞌa̱ ña taxi na ña kuxu ndó. Saá chi ndiꞌi ni̱vi na kísa chiño kómí na nda̱yí nakiꞌin na yaꞌvi na.
LUK 10:8 Tá xaa̱ ndó ñii ñoo, ta ni̱vi nakiꞌin va̱ꞌa na ndóꞌó, ta va̱ꞌa kuxu ndó ña taxi na ndaꞌa̱ ndó,
LUK 10:9 ta sandaꞌa ndó ni̱vi na ndeé ndóꞌo, ta ka̱ꞌa̱n ndó saá xíꞌin na: “Xa yóo yatin yichi̱ no̱o̱ xáꞌnda chiño Ndios”, kachí ndó xíꞌin na.
LUK 10:10 Tá xaa̱ ndó ñii ñoo, tá o̱n vása nákiꞌin va̱ꞌa ni̱vi ndóꞌó, ta kee ndó kua̱ꞌa̱n ndó yichi̱ ñoo yóꞌo, ta ka̱ꞌa̱n ndó siꞌa:
LUK 10:11 “Ná sakisin ndi̱ xa̱ꞌa̱ ndi̱ ña nako̱yo yaa̱ ñoo ndó. Xíꞌin ñayóꞌo kunda̱a̱ ini ndó ndí mi̱i ndó kúu na ndíso kua̱chi, chi ni̱‑xiin ndó koni̱ so̱ꞌo ndó to̱ꞌon Ndios. Ta kunda̱a̱ ini ndó ndí xa yóo yatin yichi̱ no̱o̱ xáꞌnda chiño Ndios”, kachí ndó xíꞌin na.
LUK 10:12 Ta káꞌa̱n i̱ xíꞌin ndó, to̱nda̱a ñii ki̱vi̱ ña kasa nani Ndios xa̱ꞌa̱ kua̱chi ndiꞌi ni̱vi ñoyívi yóꞌo. Ta ki̱vi̱ yóꞌo ndeé ka̱ yo̱ꞌvi̱ saxo̱ꞌvi̱ Ndios nañoo yóꞌo no̱o̱ ni̱vi na o̱n váꞌa na xi̱ndo̱o ñoo Sodoma kui̱ya̱ xi̱na̱ꞌá ―káchí ta̱Jesús xíꞌin na.
LUK 10:13 Ta̱Jesús káꞌa̱n ka̱ ra, káchí ra saá: ―¡Ndáꞌví ní ndó, ni̱vi nañoo Corazín! ¡Ndáꞌví ní ndó, ni̱vi nañoo Betsaida! Chi va̱xi ñii ki̱vi̱ ña xo̱ꞌvi̱ ní ndó. Saá chi kui̱ya̱ xi̱na̱ꞌá tá xini ví ni̱vi nañoo Tiro xíꞌin nañoo Sidón milagro ña kéꞌé i̱ xíꞌin ndó vitin, níkúu, ta nandikó ní ka̱ ini nayóꞌo, ta nakundixin na tiko̱to̱ ndayí no̱o̱, ta chikaa̱ na yaa̱ noꞌo̱ si̱ni̱ na ña kúchuchú ní ini na xa̱ꞌa̱ kua̱chi na.
LUK 10:14 Ña̱kán kía̱, tá to̱nda̱a ñii ki̱vi̱ ña kasa nani Ndios xa̱ꞌa̱ kua̱chi ndiꞌi ni̱vi ñoyívi yóꞌo, ¡ta ki̱vi̱ yóꞌo xo̱ꞌvi̱ ní ndóꞌó, nañoo Corazín xíꞌin nañoo Betsaida! Ndeé ka̱ yo̱ꞌvi̱ saxo̱ꞌvi̱ Ndios ndóꞌó no̱o̱ ni̱vi na o̱n váꞌa na xi̱ndo̱o ñoo Tiro xíꞌin ñoo Sidón.
LUK 10:15 Ta ndóꞌó, ni̱vi nañoo Capernaum ¿án xáni si̱ni̱ ndó kanóo va̱ꞌa ní to̱ꞌon ndó nda̱ ñoyívi ni̱no? ¡O̱n vása! Ta ndáꞌví ní ndó, chi Ndios tiꞌví ra ndóꞌó ko̱ꞌo̱n ndó ni̱no̱, nda̱ nda̱ya ―káchí ta̱Jesús xíꞌin na.
LUK 10:16 Ta saá ni̱ka̱ꞌa̱n ka̱ ta̱Jesús xíꞌin u̱ni̱ si̱ko̱ u̱xu̱ ta̱a, káchí ra: ―Ndóꞌó kómí ndó nda̱yí i̱ ndato̱ꞌon ndó xíꞌin ni̱vi. Ta ndiꞌi ni̱vi na nakiꞌin va̱ꞌa to̱ꞌon ña káꞌa̱n ndó, to̱ꞌon yi̱ꞌi̱ kúu ña nakiꞌin na. Ndiꞌi ni̱vi na o̱n xi̱in nakiꞌin ndóꞌó, ta yi̱ꞌi̱ kúu ta̱ o̱n xi̱in na nakiꞌin na. Ta ndiꞌi na o̱n xi̱in nakiꞌin yi̱ꞌi̱, Ndios kúu ta̱ o̱n xi̱in na nakiꞌin na, chi Ndios kúu ta̱a ta̱ ti̱ꞌví yi̱ꞌi̱ va̱xi i̱ ―káchí ta̱Jesús.
LUK 10:17 Ta saá ni̱xa̱ꞌa̱n na u̱ni̱ si̱ko̱ u̱xu̱ ta̱a, ta ni̱to̱nda̱a ki̱vi̱ ndikó na, ta kúsii̱ ní ini na, ta ki̱xaa̱ na no̱o̱ ta̱Jesús, ta ni̱ka̱ꞌa̱n na siꞌa: ―Tata, nda̱ níma̱ ndiva̱ꞌa ki̱sa ndivi ña ña xa̱ꞌnda chiño ndi̱ no̱o̱ ña xíꞌin nda̱yí ún.
LUK 10:18 Ta nda̱kuii̱n ta̱Jesús, ni̱ka̱ꞌa̱n ra saá: ―Xi̱ni i̱ ñandiva̱ꞌa káꞌno Satanás ke̱e ña ñoyívi ni̱no, ta na̱kava ña nda̱ no̱o̱ ñoꞌo̱. Nda̱tán káa ñii ta̱xa̱, saá káa ña na̱kava ña nda̱ no̱o̱ ñoꞌo̱.
LUK 10:19 Xa ta̱xi i̱ ndee̱ i̱ ndaꞌa̱ ndó ña kuchiño kundo̱so̱ ndó sa̱ta̱ tíko̱o̱ xíꞌin títisi̱ꞌma̱, ta kundeé ndó no̱o̱ ndiꞌi ndee̱ ñandiva̱ꞌa, ta nda̱ loꞌo o̱n kuchiño ña satakuéꞌe̱ ña ndóꞌó.
LUK 10:20 Ndóꞌó, kúsii̱ ní ini ndó vitin, xa̱ꞌa̱ ña kúchiño ndó xáꞌnda chiño ndó no̱o̱ níma̱ ndiva̱ꞌa. Ta va̱ꞌa ná kusii̱ ní ka̱ ini ndó chi Ndios xa ni̱kaꞌyi ra ki̱vi̱ ndó no̱o̱ tutu ña yóo ñoyívi ni̱no ―káchí ta̱Jesús xíꞌin na.
LUK 10:21 Ta mi̱i hora yóꞌo, ta Níma̱ Ndios sa̱kutú ña níma̱ ta̱Jesús xíꞌin ñasi̱i̱, ta ni̱ka̱ꞌa̱n ra xíꞌin Ndios siꞌa: ―Tata Yivá i̱, ¡kísa káꞌno i̱ yóꞌó! Yóꞌó kúu Ta̱a ta̱Káꞌno ta̱ xáꞌnda chiño no̱o̱ ndiꞌi ña yóo ñoyívi yóꞌo xíꞌin ña yóo ñoyívi ni̱no. Kísa káꞌno i̱ yóꞌó, chi xa sa̱náꞌa ún nayóꞌo, na ni̱no̱ ini kúu na, ta kúnda̱a̱ ini na ñava̱ꞌa xa̱ꞌa̱ ún. Ta chi̱seꞌé ún ñava̱ꞌa yóꞌo no̱o̱ inka̱ ni̱vi na na̱ní nandíchí, xíꞌin na na̱ní na káꞌvi ta tiꞌva ní yóo ñoyívi yóꞌo, chi saá káchí ini ún keꞌé ún xíꞌin ndiꞌi ni̱vi, Tata ―káchí ta̱Jesús xíꞌin Ndios.
LUK 10:22 Ta ni̱ka̱ꞌa̱n ka̱ ra saá: ―Yivá i̱ Ndios xa ta̱xi ra ndiꞌi ñava̱ꞌa ndaꞌa̱ i̱. Nda̱ ñii ni̱vi o̱n vása xíni̱ na ini yi̱ꞌi̱, ta̱a ta̱ kúu Sa̱ꞌya Ndios, ta ñii la̱á mi̱i Ndios kúu ta̱ xíni̱ va̱ꞌa ini yi̱ꞌi̱. Ta nda̱ ñii ni̱vi o̱n vása xíni̱ na ini Yivá i̱ Ndios, ta ñii la̱á yi̱ꞌi̱, ta̱a ta̱ kúu Sa̱ꞌya ra, kúu ta̱ xíni̱ ini ra, ta ni̱vi na na̱ka̱xin i̱ taxi i̱ koni̱ na ini ra ―káchí ta̱Jesús.
LUK 10:23 Ta saá ni̱ka̱ꞌa̱n ra xíꞌin naxíka xíꞌin ra, káchí ra saá: ―Nákaa̱ ñasi̱i̱ níma̱ ndó chi xíto ndó ñava̱ꞌa kéꞌé i̱ ñoyívi yóꞌo.
LUK 10:24 Ta kui̱ya̱ xi̱na̱ꞌá ni̱xi̱yo kua̱ꞌa̱ ní naprofeta xíꞌin kua̱ꞌa̱ ní narey, ta ndiꞌi nayóꞌo ku̱too na koto na ña xíto ndó vitin, ta ni̱‑kuchiño na. Ta ku̱too na koni̱ so̱ꞌo na ña xíni̱ so̱ꞌo ndó vitin, ta ni̱‑kuchiño na ―káchí ta̱Jesús xíꞌin na.
LUK 10:25 Ta saá ki̱xaa̱ ñii ta̱maestro ta̱ xíni̱ va̱ꞌa nda̱yí Ndios ña ni̱taa ta̱Moisés xi̱na̱ꞌá, ta ni̱nda̱ka̱ to̱ꞌon ra ta̱Jesús, chi kóni ra koto ndoso ñaꞌá ra, káchí ra saá: ―Tata maestro, ¿yukía̱ keꞌé i̱, ta taxi Ndios koo i̱ xíꞌin ra ndiꞌi saá ki̱vi̱ ña va̱xi? ―káchí ra.
LUK 10:26 Ta nda̱kuii̱n ta̱Jesús, ni̱ka̱ꞌa̱n ra: ―¿Yukía̱ káchí nda̱yí Ndios ña ni̱taa ta̱Moisés xi̱na̱ꞌá? ¿Yukía̱ káꞌvi ún no̱o̱ nda̱yí yóꞌo? ―káchí ra.
LUK 10:27 Ta nda̱kuii̱n ta̱yóꞌo, ni̱ka̱ꞌa̱n ra saá: ―Saá káchí ña: “Ná kukiꞌvi ini yó koni yó Yivá yó Ndios xíꞌin ndiꞌi níma̱ yó, xíꞌin ndiꞌi ini yó, xíꞌin ndiꞌi ndee̱ yó, xíꞌin ndiꞌi si̱ni̱ yó. Ñii ki̱ꞌva nda̱tán kíꞌvi ini yó xíni yó xíꞌin mi̱i yó, saá kukiꞌvi ini yó koni yó natáꞌan yó”, káchí nda̱yí Ndios ―káchí ra xíꞌin ta̱Jesús.
LUK 10:28 Ta nda̱kuii̱n ta̱Jesús, ni̱ka̱ꞌa̱n ra: ―Va̱ꞌa ní káꞌa̱n ún. Tá kasa ndivi ún nda̱yí yóꞌo, ta Ndios taxi ra ña kutaku̱ ún xíꞌin ra ―káchí ta̱Jesús xíꞌin ta̱yóꞌo.
LUK 10:29 Ta kóni ta̱maestro yóꞌo kasa nda̱a̱ ra xa̱ꞌa̱ mi̱i ra no̱o̱ ta̱Jesús, ta ña̱kán tuku ni̱nda̱ka̱ to̱ꞌon ra ta̱Jesús, ni̱ka̱ꞌa̱n ra saá: ―¿Yu kúu natáꞌan yó?
LUK 10:30 Ta nda̱kuii̱n ta̱Jesús, nda̱to̱ꞌon ra ñii cuento ña sanáꞌa ñaꞌá ra, káchí ra saá: ―Saá ndo̱ꞌo ñii ta̱a ke̱e ra ñoo Jerusalén, ta kua̱ꞌa̱n ra yichi̱ ña kua̱ꞌa̱n ñoo Jericó. Tá kua̱ꞌa̱n noo ra, ta ka̱na ko̱yo sava nakuíꞌná yichi̱ yóꞌo, ta sa̱si na ra, ki̱sa kuíꞌná na ndiꞌi ña kómí ra, ki̱ndaa na tiko̱to̱ ra, ka̱ni ní na ra, sa̱takuéꞌe̱ ní na ra nda̱ saloꞌo kivi̱ ra. Ta sa̱ndakoo na ra, ta kua̱ꞌa̱n na.
LUK 10:31 Ta saá va̱xi ñii su̱tu̱, ta ni̱xaa̱ ra no̱o̱ kándúꞌu̱ ta̱a ta̱ ta̱kuéꞌe̱, ta xi̱ni kuiti ñaꞌá ra, ta ni̱yaꞌa xíyo ra, ta kua̱ꞌa̱n ra.
LUK 10:32 Ta saá va̱xi inka̱ ta̱a, ta̱táꞌan naLeví, na kúu na ndíso chiño xíꞌin veꞌe ño̱ꞌo káꞌno. Ki̱xaa̱ ra no̱o̱ kándúꞌu̱ ta̱ ta̱kuéꞌe̱, ta xi̱ni kuiti ñaꞌá ra, ta ni̱yaꞌa xíyo ra, ta kua̱ꞌa̱n ra.
LUK 10:33 Ta saá va̱xi inka̱ ta̱a ta̱ñoo Samaria, ta ki̱xaa̱ ra no̱o̱ kándúꞌu̱ ta̱ ta̱kuéꞌe̱. Tá xi̱ni ñaꞌá ra, ta ku̱ndáꞌví ní ini ra xi̱ni ra ta̱ ta̱kuéꞌe̱ yóꞌo.
LUK 10:34 Ta ni̱xaa̱ yatin ra no̱o̱ ra, ta ki̱xáꞌá ra chíkaa̱ ra aceite xíꞌin vino no̱o̱ ta̱kuéꞌe̱ ta̱yóꞌo ña kasa ta̱ta̱n ñaꞌá ra. Ta chi̱katón ra tiko̱to̱ ndiꞌi saá no̱o̱ ta̱kuéꞌe̱ ra. Ta nda̱níꞌi ñaꞌá ra, ta sa̱ndaa ñaꞌá ra sa̱ta̱ tíburro sa̱na̱ ra, ta na̱kiꞌin ra kua̱ꞌa̱n ra xíꞌin ra ñii veꞌe no̱o̱ kísi̱n na xíka yichi̱, ta saá xi̱ndaa ñaꞌá ra.
LUK 10:35 Tá ni̱ti̱vi inka̱ ki̱vi̱, ta ta̱xi ta̱a ta̱Samaria yóꞌo o̱vi̱ si̱ꞌún denario ndaꞌa̱ ta̱ xíꞌin veꞌe yóꞌo, ta ni̱ka̱ꞌa̱n ra xíꞌin ra: “Kundaa loꞌo ún ta̱ ta̱kuéꞌe̱ yóꞌo ná ndo̱o loꞌo ra veꞌe ún. Tá ni̱‑nani si̱ꞌún yóꞌo kutátán ra, ta chinóo ún si̱ꞌún mi̱i ún, ta saá chaꞌvi i̱ yóꞌó ki̱vi̱ ndikó i̱”, káchí ra. Saá ndi̱ꞌi cuento loꞌo yóꞌo ―káchí ta̱Jesús xíꞌin ta̱maestro ta̱ sánáꞌa nda̱yí Ndios.
LUK 10:36 Ta ni̱ka̱ꞌa̱n ta̱Jesús xíꞌin ra: ―U̱ni̱ ta̱a ni̱yaꞌa no̱o̱ kándúꞌu̱ ta̱a ta̱ ta̱kuéꞌe̱ yóꞌo. ¿Yukú ta̱a ke̱ꞌé ñava̱ꞌa nda̱tán kéꞌé ta̱táꞌan ra xíꞌin ra? ―káchí ta̱Jesús.
LUK 10:37 Ta nda̱kuii̱n ra, ni̱ka̱ꞌa̱n ra: ―Ta̱a ta̱ ke̱ꞌé ñava̱ꞌa xíꞌin ra kúu ta̱táꞌan ra ―káchí ra xíꞌin ta̱Jesús. Ta ni̱ka̱ꞌa̱n ta̱Jesús xíꞌin ra: ―Kua̱ꞌa̱n ún, ta nda̱tán ke̱ꞌé ta̱ ku̱ndáꞌví ini xi̱ni ta̱ ta̱kuéꞌe̱ yóꞌo, saá keꞌé ún xíꞌin inka̱ ni̱vi ―káchí ta̱Jesús xíꞌin ra.
LUK 10:38 Kua̱ꞌa̱n ta̱Jesús xíꞌin naxíka xíꞌin ra, ta ni̱xaa̱ na ñii ñoo loꞌo. Ta ñii ñaꞌa̱ na̱ní ñá Marta na̱kiꞌin ñá na, ta ni̱ki̱ꞌvi na ini veꞌe ñá.
LUK 10:39 Ta ñáMarta yóo ki̱ꞌvi̱ ñá na̱ní María, ta ki̱xaa̱ ñáMaría xi̱koo ñá yatin xa̱ꞌa̱ ta̱Jesús, ta xíni̱ so̱ꞌo ñá yukía̱ ndáto̱ꞌon ra.
LUK 10:40 Ta ñáMarta ndíꞌi ní ini ñá chi yóo kua̱ꞌa̱ ní chiño kasa ndivi ñá. Ta ki̱xaa̱ ñá no̱o̱ ta̱Jesús, ta ni̱ka̱ꞌa̱n ñá xíꞌin ra: ―Tata, ¿án o̱n vása ndíꞌi ini ún, chi ñii la̱á mi̱i i̱ kísa chiño i̱? Chi ki̱ꞌvi̱ i̱ sa̱ndakoo ñá ndiꞌi chiño, ta kóni i̱ ña ka̱ꞌa̱n ún xíꞌin ñá ná chindeé ñá yi̱ꞌi̱ ―káchí ñá xíꞌin ta̱Jesús.
LUK 10:41 Ta nda̱kuii̱n ra: ―Nana, ndíꞌi ní ini ún chi yóo kua̱ꞌa̱ ní chiño.
LUK 10:42 Ta ñii chiño kúu ña xíni̱ ñóꞌó ka̱ no̱o̱ ndiꞌi inka̱ ña kísa ndivi ún. Ki̱ꞌvi̱ ún ñáMaría xa na̱ka̱xin ñá kasa ndivi ñá chiño ña xíni̱ ñóꞌó ka̱, chi yóo ñá, xíni̱ so̱ꞌo ñá to̱ꞌon ña káꞌa̱n i̱. Ta nda̱ ñii ni̱vi, o̱n váꞌa kindaa na chiño yóꞌo ndaꞌa̱ ñá ―káchí ta̱Jesús xíꞌin ñáMarta.
LUK 11:1 Ñii ki̱vi̱ ni̱ka̱ꞌa̱n ta̱Jesús xíꞌin Ndios, ta ñii ta̱xíka xíꞌin ra ki̱xaa̱ ra no̱o̱ ra, ta ni̱ka̱ꞌa̱n ra xíꞌin ra: ―Tata, kóni ndi̱ ña sanáꞌa ún ndi̱ꞌi̱ ndasaá ka̱ꞌa̱n ndi̱ xíꞌin Ndios, saá chi ta̱Juan ta̱ sa̱kuchu ni̱vi sa̱náꞌa ra naxíka xíꞌin ra ndasaá koo ka̱ꞌa̱n na xíꞌin Ndios.
LUK 11:2 Ta nda̱kuii̱n ta̱Jesús, ni̱ka̱ꞌa̱n ra: ―Tá káꞌa̱n ndó xíꞌin Ndios, saá kachí ndó: Tata Yivá yó, ta̱ yóo ñoyívi ni̱no, ná kanóo síkón ní ñato̱ꞌó ún. Ná kama kixaa̱ ki̱vi̱ kaꞌnda chiño ún no̱o̱ ndiꞌi ni̱vi. Nda̱tán yóo ñoyívi ni̱no kísa ndivi ndiꞌi na ña kóni ún, ñii ki̱ꞌva saá ñoyívi yóꞌo ná kasa ndivi ndiꞌi ni̱vi ña kóni ún.
LUK 11:3 Ndiꞌi saá ki̱vi̱ taxi ún ña xíni̱ ñóꞌó kuxu ndi̱.
LUK 11:4 Ta kasa káꞌno ini ún xa̱ꞌa̱ kua̱chi ndi̱, chi saá kísa káꞌno ini mi̱i ndi̱ xa̱ꞌa̱ ni̱vi na kéꞌé ña o̱n váꞌa xíꞌin ndi̱. Tá xóꞌvi̱ ndi̱ tondóꞌó, ta chindeé ún ndi̱ꞌi̱ ña o̱n ki̱ꞌvi ndi̱ kua̱chi, ta saka̱ku ún ndi̱ꞌi̱ no̱o̱ ndiꞌi ña o̱n váꞌa, saá ka̱ꞌa̱n ndó xíꞌin Ndios ―káchí ta̱Jesús xíꞌin naxíka xíꞌin ra.
LUK 11:5 Ta saá nda̱to̱ꞌon ra xíꞌin na inka̱ cuento ña sanáꞌa ra na, ni̱ka̱ꞌa̱n ra siꞌa: ―Ñii ma̱ꞌñó ñoó, ta ñii ndóꞌó ko̱ꞌo̱n ndó veꞌe ta̱migo ndó, ta ka̱ꞌa̱n ndó xíꞌin ra: “Ñani, ¿án kúchiño ún taxi ún u̱ni̱ si̱ta̱ va̱ꞌa ndaꞌa̱ i̱?,
LUK 11:6 chi ñii ta̱migo i̱ xíka ra viaje, ta sa̱kán ki̱xaa̱ ra veꞌe i̱, ta o̱n ko̱ó ña̱ꞌa no̱o̱ i̱ taxi i̱ kuxu ra”, kachí ndó.
LUK 11:7 Ta ta̱migo ndó yóꞌo o̱n keta ra veꞌe ra, ta ndakuii̱n ra, kachí ra saá: “O̱n sandiꞌi ún yi̱ꞌi̱. Xa ndási̱ kútu̱ yéꞌé i̱, ta xa kándúꞌu̱ i̱ xíꞌin sa̱ꞌya i̱, ña̱kán o̱n ki̱ví ndakoo i̱ taxi i̱ si̱ta̱ va̱ꞌa ndaꞌa̱ ún”, kachí ra xíꞌin ndó.
LUK 11:8 Vará ta̱migo ndó kúu ra, ta o̱n kuaꞌa ra ndakoo ra taxi ra ña kuxu ndó. Ta xa̱ꞌa̱ ña o̱n xi̱in ndó sandakoo ndó sándiꞌi ndó ra, ta ndixa ndakoo ra taxi ra ndiꞌi ña xíni̱ ñóꞌó ndaꞌa̱ ndó.
LUK 11:9 Cuento loꞌo yóꞌo sánáꞌa ña siꞌa: O̱n sandakoo ndó ndúkú ndó ña xíni̱ ñóꞌó ndó no̱o̱ Ndios, saá chi ndixa taxi ra ña ndaꞌa̱ ndó. Ta ni o̱n sandakoo ndó nándukú ndó Ndios, saá chi ndixa naníꞌi ndó ra. Ta ni o̱n sandakoo ndó kána ndó yéꞌé yichi̱ Ndios, saá chi ndixa nakuiná ra ña ki̱ꞌvi ndó yichi̱ ra.
LUK 11:10 Chi ndiꞌi ni̱vi na ndúkú no̱o̱ Ndios ña xíni̱ ñóꞌó na, ta nakiꞌin na ña. Ta ndiꞌi ni̱vi na nándukú Ndios, naníꞌi na ra. Ta ndiꞌi ni̱vi na kána Ndios, ta nakuiná ra yéꞌé ra ña ki̱ꞌvi na yichi̱ ra.
LUK 11:11 ’Tá yóo ñii sa̱ꞌya ndó, tá ndúkú ra si̱ta̱ va̱ꞌa no̱o̱ ndó, ta o̱n ki̱ví taxi ndó yu̱u̱ ndaꞌa̱ ra, chi sa̱ꞌya ndó kúu ra. Tá ndúkú ra ñii tia̱ká no̱o̱ ndó kuxu ra, ta o̱n ki̱ví taxi ndó ñii ko̱o̱ ndaꞌa̱ ra, chi sa̱ꞌya ndó kúu ra.
LUK 11:12 Tá ndúkú ra ñii ndi̱vi̱ no̱o̱ ndó, ta o̱n ki̱ví taxi ndó tisi̱ꞌma̱ ndaꞌa̱ ra, chi sa̱ꞌya ndó kúu ra.
LUK 11:13 Vará ndóꞌó kúu ndó ni̱vi na o̱n váꞌa, ta saá ni, táxi ndó ñava̱ꞌa ndaꞌa̱ sa̱ꞌya ndó. Ta Yivá yó Ndios, ta̱ yóo ñoyívi ni̱no, kúu ra ta̱ va̱ꞌa ní ka̱ no̱o̱ ni̱vi, ta ndixa taxi ra Níma̱ ra ndaꞌa̱ ndiꞌi ni̱vi na ndukú ña no̱o̱ ra ―káchí ta̱Jesús xíꞌin na.
LUK 11:14 Inka̱ ki̱vi̱ ta̱Jesús táva ra ñii níma̱ ndiva̱ꞌa ña kómí ñii ta̱a ta̱ñíꞌí. Tá ke̱e níma̱ ndiva̱ꞌa, ta saá va̱ꞌa na̱ka̱ꞌa̱n ra. Ta na̱kaꞌnda ini ni̱vi na xi̱ni ñayóꞌo.
LUK 11:15 Ta sava na ni̱ka̱ꞌa̱n na xa̱ꞌa̱ ta̱Jesús: ―Xíꞌin ndee̱ ñaBeelzebú, ña kúu ñakáꞌno no̱o̱ ndiꞌi níma̱ ndiva̱ꞌa, táva ta̱yóꞌo níma̱ ndiva̱ꞌa ―káchí na.
LUK 11:16 Ta inka̱ ni̱vi kóni koto ndoso na ta̱Jesús, ta ndu̱kú na no̱o̱ ra ña keꞌé ra ñii milagro ña sanáꞌa ra no̱o̱ na ña ndixa kómí ra ndee̱ Ndios.
LUK 11:17 Ta ta̱Jesús xíni̱ ra ña xáni ini na, ta ni̱ka̱ꞌa̱n ra xíꞌin na: ―Tá yóo ñii ñoo, ta o̱n vása yóo yuꞌú ni̱vi, ta na̱ta̱ꞌvi̱ táꞌan na, ta ki̱xáꞌá na káni táꞌan na xíꞌin natáꞌan na, ta kama ní ndiꞌi xa̱ꞌa̱ ñoo yóꞌo. Tá yóo ñii veꞌe no̱o̱ na̱ta̱ꞌvi̱ táꞌan na, ta káni táꞌan na, ta ndiꞌi xa̱ꞌa̱ ni̱vi veꞌe yóꞌo.
LUK 11:18 Ta ñaníma̱ ndiva̱ꞌa káꞌno Satanás, táná tava ña ini ni̱vi níma̱ ndiva̱ꞌa táꞌan ña, níkúu, ta saá nata̱ꞌvi̱ táꞌan ñandiva̱ꞌa ta kani táꞌan ña xíꞌin táꞌan ña, ta ya̱chi̱ ní ndiꞌi xa̱ꞌa̱ yichi̱ ña. Ndáto̱ꞌon i̱ to̱ꞌon yóꞌo xíꞌin ndó, chi káchí ndó xíꞌin ndee̱ ñandiva̱ꞌa káꞌno táva i̱ níma̱ ndiva̱ꞌa.
LUK 11:19 Ta yi̱ꞌi̱, tá xíꞌin ndee̱ ñaníma̱ ndiva̱ꞌa káꞌno táva i̱ níma̱ ndiva̱ꞌa, níkúu, ta ni̱vi na ndíko̱n sa̱ta̱ ndó, ¿míchí va̱xi ndee̱ na táva na níma̱ ndiva̱ꞌa? Na ndíko̱n sa̱ta̱ ndó káchí na o̱n si̱ví ndee̱ níma̱ ndiva̱ꞌa káꞌno kúu ña kómí na kivi tava na níma̱ ndiva̱ꞌa. Ta saá kixaa̱ ñii ki̱vi̱ ni̱vi na ndíko̱n sa̱ta̱ mi̱i ndó yóꞌo kuu na kasa nani xa̱ꞌa̱ kua̱chi ndíso ndó, chi ñavatá káꞌa̱n ndó xa̱ꞌa̱ i̱.
LUK 11:20 Ta yi̱ꞌi̱, kómí i̱ ndee̱ Ndios ña tava i̱ níma̱ ndiva̱ꞌa, ta ña kéꞌé i̱ yóꞌo káchí ña saá: vitin ki̱xaa̱ ki̱vi̱ ña kíxáꞌá xáꞌnda chiño Ndios no̱o̱ ni̱vi ñoyívi yóꞌo.
LUK 11:21 ’Tá yóo ñii ta̱a, ta ndeé ní ndaku ra, ta kómí ra espada náꞌno xíꞌin inka̱ ña xíni̱ ñóꞌó kundaa ra veꞌe ra xíꞌin ndiꞌi ñakuíká ra, ta saá ni̱vi nakuíꞌná o̱n kuchiño na ki̱ꞌvi na ini veꞌe ra.
LUK 11:22 Tá ñii ki̱vi̱ kixaa̱ inka̱ ta̱a ta̱ ndaku ka̱ no̱o̱ ta̱a ta̱ xíꞌin veꞌe yóꞌo, ta kundeé ra no̱o̱ ta̱ xíꞌin veꞌe yóꞌo, ta kindaa ra ndiꞌi ñakuíká kómí ta̱yóꞌo, ta nataꞌví ra ña xíꞌin natáꞌan ra. Nda̱tán yóo ta̱ ndeé ní ndaku, saá yóo ñaníma̱ ndiva̱ꞌa káꞌno. Ta nda̱tán yóo ta̱ ndeé ka̱ no̱o̱ ra, saá yóo yi̱ꞌi̱ ―káchí ta̱Jesús xíꞌin na.
LUK 11:23 Ta ni̱ka̱ꞌa̱n ka̱ ra xíꞌin na, káchí ra saá: ―Ndiꞌi ni̱vi na o̱n vása yóo yuꞌú xíꞌin i̱, nayóꞌo kúu na o̱n xi̱in koni na yi̱ꞌi̱. Ta ndiꞌi ni̱vi na o̱n vása chíndeé yi̱ꞌi̱ nakaya na ni̱vi xa̱ꞌa̱ ña kundiko̱n na yichi̱ Ndios, nayóꞌo kúu na sákui̱ta̱ níꞌnó ni̱vi ña o̱n kundiko̱n na yichi̱ Ndios ―káchí ta̱Jesús xíꞌin na.
LUK 11:24 Ta ni̱ka̱ꞌa̱n ta̱Jesús xíꞌin na: ―Tá ñii níma̱ ndiva̱ꞌa sáña ña ñii ta̱a, ta saá kua̱ꞌa̱n ña yuku̱ yi̱chí ña nandukú ña no̱o̱ nakindée ña. Tá o̱n vása náníꞌi ña no̱o̱ nakindée ña, ta xáni ini ña saá: “Ndikó yó ndi̱ꞌvi yó ini ta̱a no̱o̱ ke̱e yó va̱xi yó”, káchí ña.
LUK 11:25 Ta ndíkó ña, náxaa̱ ña no̱o̱ yóo ta̱a no̱o̱ ke̱e ña. Ta nákoto ña, nda̱tán yóo ñii veꞌe ni̱ti̱ꞌví ta nda̱sa livi na, saá yóo ini ta̱yóꞌo.
LUK 11:26 Ta ndíkó níma̱ ndiva̱ꞌa kua̱ꞌa̱n ña, ta nándukú ña inka̱ níma̱ ndiva̱ꞌa. Ta náníꞌi ña u̱xa̱ níma̱ ña ndiva̱ꞌa ní ka̱ no̱o̱ mi̱i ña. Ta ndíkó koo ña ta kua̱ꞌa̱n u̱xa̱ níma̱ ndiva̱ꞌa yóꞌo xíꞌin ña ta kíxaa̱ ndiꞌi ña nakoo ña ini ta̱yóꞌo. Ta saá xóꞌvi̱ ní ka̱ ra vitin no̱o̱ ña siꞌna ―káchí ta̱Jesús.
LUK 11:27 Tá káꞌa̱n ka̱ ra xíꞌin ni̱vi, ta ñii ñaꞌa̱ ñá ñíndichi ma̱ꞌñó ndiꞌi ni̱vi, xíꞌin ndiꞌi ndee̱ ñá ni̱ka̱ꞌa̱n ñá xíꞌin ra saá: ―¡Nda̱chun nákaa̱ ñasi̱i̱ ní ini siꞌí ún, chi sa̱kaku ñá yóꞌó ta sa̱kuaꞌno ñá yóꞌó! ―káchí ñá.
LUK 11:28 Ta nda̱kuii̱n ta̱Jesús, káchí ra saá: ―¡Ta víꞌí ka̱ ñasi̱i̱ nákaa̱ ini ni̱vi na xíni̱ so̱ꞌo to̱ꞌon Ndios ta kísa ndivi na ña! ―káchí ra xíꞌin ñá.
LUK 11:29 Tá kua̱ꞌa̱ ní ni̱vi na̱kutáꞌan na ta ki̱xaa̱ yatin na, ta ta̱Jesús ki̱xáꞌá ra káꞌa̱n ra xíꞌin na, káchí ra saá: ―Ni̱vi na táku̱ ñoyívi yóꞌo vitin kúu na na ndiva̱ꞌa ní ini. Saá chi ndúkú na ñii milagro no̱o̱ i̱ ña kandixa na ndí ta̱a ta̱ ki̱xi no̱o̱ Ndios kúu i̱. Ta o̱n keꞌé i̱ inka̱ milagro ña koto na, chi va̱ꞌa ka̱ xíni̱ ñóꞌó kunda̱a̱ ini na ña ni̱ndoꞌo ta̱profeta Jonás kui̱ya̱ xi̱na̱ꞌá.
LUK 11:30 Saá chi nañoo Nínive ku̱nda̱a̱ ini na ndasaá ni̱ndoꞌo ta̱Jonás, ta na̱ndikó ini na. Ta ñii ki̱ꞌva saá ni̱vi na táku̱ vitin koni na ña kundoꞌo i̱, ta ni̱vi na kunda̱a̱ ini xa̱ꞌa̱ ñayóꞌo nandikó ini na.
LUK 11:31 Tá kixaa̱ ki̱vi̱ kasa nani Ndios xa̱ꞌa̱ ni̱vi ñoyívi yóꞌo, ta ñii ñáreina, ñá ni̱xaꞌnda chiño no̱o̱ ñoo na̱ní Sabá xi̱na̱ꞌá, chikaa̱ ñá kua̱chi sa̱ta̱ ndóꞌó na táku̱ vitin. Chi ñáreina yóꞌo xíká ní ni̱xa̱ꞌa̱n ñá xi̱ni̱ so̱ꞌo ñá to̱ꞌon ña ni̱ka̱ꞌa̱n ta̱rey Salomón, chi ta̱ ndíchí ní si̱ni̱ xi̱kuu ra. Ta yi̱ꞌi̱, ta̱ yóo xíꞌin ndó vitin, kúu ñii ta̱káꞌno ka̱ no̱o̱ ta̱Salomón, ta o̱n xi̱in ndó koni̱ so̱ꞌo ndó ña káꞌa̱n i̱.
LUK 11:32 Tá kixaa̱ ki̱vi̱ kasa nani Ndios xa̱ꞌa̱ na ñoyívi yóꞌo, ta saá tuku nañoo Nínive chikaa̱ na kua̱chi sa̱ta̱ ndóꞌó na táku̱ vitin. Saá chi xi̱ni̱ so̱ꞌo na ña ni̱ka̱ꞌa̱n ta̱Jonás xíꞌin na, ta na̱ndikó ini na ta ka̱ndixa na Ndios. Ta yi̱ꞌi̱, ta̱a ta̱ yóo xíꞌin ndó vitin, kúu ñii ta̱káꞌno ka̱ no̱o̱ ta̱Jonás, ta o̱n xi̱in ndó koni̱ so̱ꞌo ndó to̱ꞌon ña káꞌa̱n i̱ ―káchí ta̱Jesús xíꞌin na.
LUK 11:33 Ta ni̱ka̱ꞌa̱n ta̱Jesús xíꞌin na, káchí ra saá: ―Ta ni̱vi, tá nátoo̱n na ñoꞌo̱, ta o̱n vása chíkaa̱ seꞌé na ña, ta chínóo na ña no̱o̱ síkón ña va̱ꞌa nayeꞌe ña, ta ndiꞌi ni̱vi na ki̱ꞌvi veꞌe kuchiño koto na.
LUK 11:34 Nda̱tán yóo ñoꞌo̱ ña yéꞌe, saá yóo nduchu̱ no̱o̱ yó. Tá va̱ꞌa yóo nduchu̱ no̱o̱ ndó, ta va̱ꞌa yéꞌe ndiꞌi ini ndó, saá va̱ꞌa kúnda̱a̱ ini ndó ñanda̱a̱. Tá o̱n vása va̱ꞌa yóo nduchu̱ no̱o̱ ndó, ta naa ní ini ndó.
LUK 11:35 Ña̱kán kía̱ xíni̱ ñóꞌó koto va̱ꞌa xíꞌin mi̱i ndó án ndixa xíka ndó no̱o̱ yéꞌe. Tá xáni si̱ni̱ ndó xíka ndó xíꞌin ñoꞌo̱ yéꞌe, ta o̱n si̱ví ñanda̱a̱ kúu ña, ta saá, ¡nda̱chun naa ní ini ndó!
LUK 11:36 Tá ndixa yéꞌe ñoꞌo̱ ini ndó, ta nda̱ loꞌo o̱n vása naa ini ndó, ta saá ñoꞌo̱ ña yéꞌe ini ndó nda̱tán yóo ñii ñoꞌo̱ káꞌno yéꞌe no̱o̱ xíka ndó, saá koo ña.
LUK 11:37 Ta ndi̱ꞌi ni̱ka̱ꞌa̱n ta̱Jesús xíꞌin na, ta ñii ta̱fariseo ka̱na ra ta̱Jesús ko̱ꞌo̱n ra veꞌe ra kuxu ra. Ta ta̱Jesús kua̱ꞌa̱n ra xíꞌin ta̱fariseo veꞌe ra, ta ni̱xaa̱ ra, ta xi̱koo ra kuxu ra.
LUK 11:38 Ta na̱kaꞌnda ini ta̱fariseo xíto ra o̱n vása ní‑ndaꞌá ta̱Jesús, nda̱tán ki̱ꞌva yóo nda̱yí mi̱i na.
LUK 11:39 Ta ta̱Jesús ni̱ka̱ꞌa̱n ra xíꞌin ra: ―Ndóꞌó nafariseo nákata ndó sa̱ta̱ vaso xíꞌin sa̱ta̱ ko̱ꞌo̱. Ta ini mi̱i ndó chútú ní ñakuíꞌná xíꞌin ña o̱n váꞌa.
LUK 11:40 ¡Nda̱chun kíꞌví ní ndó! ¿Án o̱n vása xíni̱ ndó mi̱i Ndios, ta̱a ta̱ ki̱sa va̱ꞌa ña kúu sa̱ta̱ yó, mi̱i ra kúu ta̱ ki̱sa va̱ꞌa ini yó?
LUK 11:41 Tá ndinoꞌo ini ndó taxi ndó ñava̱ꞌa ndó ña chindeé ndó nandáꞌví, ta saá ndundii ini ndó.
LUK 11:42 ’¡Ñii ki̱vi̱ xo̱ꞌvi̱ ní ndóꞌó, nafariseo! Vará táxi ndó ndaꞌa̱ Ndios ñii koꞌndo ña ta̱va ndó ti̱xin ña u̱xu̱ koꞌndo ña kúu ñii ñii no̱o̱ yu̱ku̱ válí ña xíxi yó, ta o̱n vása kísa ndivi ndó chiño ña xíni̱ ñóꞌó ní no̱o̱ Ndios. Chi no̱o̱ Ndios ña xíni̱ ñóꞌó ní kúu ña keꞌé yó ñanda̱a̱ xíꞌin inka̱ ni̱vi, ta kukiꞌvi ini yó koni yó Ndios. Xíni̱ ñóꞌó kasa ndivi ndó chiño náꞌno yóꞌo no̱o̱ Ndios, ta saá ni, o̱n sandakoo ndó kasa ndivi ndó inka̱ chiño válí no̱o̱ ra.
LUK 11:43 ’¡Ñii ki̱vi̱ xo̱ꞌvi̱ ní ndóꞌó, nafariseo! Kútoo ní ndó kundo̱o ndó táyi̱ tón náꞌno tón to̱ꞌó yóo veꞌe ño̱ꞌo sinagoga. Saá tá xíka ndó no̱yáꞌvi, ta kóni ndó ña kasa to̱ꞌó ní ni̱vi ndóꞌó.
LUK 11:44 ’¡Ñii ki̱vi̱ xo̱ꞌvi̱ ní ndóꞌó, nafariseo xíꞌin natáꞌan ndó! Saá chi nda̱tán yóo ñoꞌo̱ no̱o̱ ni̱ndu̱xu̱n na ni̱xiꞌi̱, ta o̱n vása tívi ña táꞌyí ñóꞌo ti̱xin ñoꞌo̱, saá yóo ndóꞌó ―káchí ta̱Jesús xíꞌin na.
LUK 11:45 Ta ñii ta̱maestro ta̱ xíni̱ va̱ꞌa nda̱yí Ndios ni̱ka̱ꞌa̱n ra xíꞌin ta̱Jesús: ―Tá chíkaa̱ ún kua̱chi sa̱ta̱ nafariseo yóꞌo, ta ñii ki̱ꞌva saá chíkaa̱ ún kua̱chi sa̱ta̱ ndi̱ ―káchí ra.
LUK 11:46 Ta nda̱kuii̱n ta̱Jesús, ni̱ka̱ꞌa̱n ra saá: ―¡Ñii ki̱vi̱ xo̱ꞌvi̱ ní ndóꞌó, na xíni̱ va̱ꞌa nda̱yí Ndios! Chi sákuiso ndó ni̱vi chiño veé ní, ta yo̱ꞌvi̱ ní kuiso na. Ta mi̱i ndó, nda̱ loꞌo o̱n xi̱in ndó tindaa ndó chiño veé ta yo̱ꞌvi̱ ní yóꞌo.
LUK 11:47 ’¡Ñii ki̱vi̱ xo̱ꞌvi̱ ní ndóꞌó, na xíni̱ va̱ꞌa nda̱yí Ndios! ¡Na o̱vi̱ yuꞌu̱ kúu ndó! Livi ní kísa va̱ꞌa ndó veꞌe no̱o̱ ni̱ndu̱xu̱n naprofeta xi̱na̱ꞌá. Ta naxi̱i̱ síkuá mi̱i ndó kúu na xa̱ꞌni naprofeta yóꞌo.
LUK 11:48 Xíꞌin ñayóꞌo kúnda̱a̱ ini yó ñii kúu ini ndó xíꞌin ini naxi̱i̱ síkuá ndó. Chi naxi̱i̱ síkuá ndó kúu na xa̱ꞌni naprofeta xi̱na̱ꞌá, ta ndóꞌó kúu na kísa va̱ꞌa veꞌe no̱o̱ ni̱ndu̱xu̱n na.
LUK 11:49 ’Ña̱kán kía̱ Ndios ni̱ka̱ꞌa̱n ra to̱ꞌon ndíchí xa̱ꞌa̱ ndó saá: “Tiꞌví i̱ naprofeta ña ka̱ꞌa̱n ndoso na to̱ꞌon i̱ xíꞌin nañoo Israel, ta tiꞌví i̱ naapóstol ña kasa ndivi na chiño i̱, ta nañoo yóꞌo, o̱n kuaꞌa na nakiꞌin va̱ꞌa na nda̱ ñii na tiꞌví i̱, ta kaꞌni na sava na, ta saxo̱ꞌvi̱ na inka̱ na”, ka̱chí Ndios.
LUK 11:50 Ta sa̱ta̱ mi̱i ndó ni̱vi na táku̱ vitin, nakava kua̱chi xa̱ꞌa̱ ña ni̱xi̱ta̱ ni̱i̱ ndiꞌi naprofeta, tá nda̱ ki̱xáꞌá ki̱vi̱ no̱ó ta̱nda̱ vitin.
LUK 11:51 Saá chi ki̱xáꞌá ña xíꞌin ña ni̱xiꞌi̱ ta̱Abel, ta ndi̱ꞌi ña xíꞌin ña ni̱xiꞌi̱ ta̱Zacarías. Ta naxi̱i̱ síkuá ndó xa̱ꞌni na ta̱Zacarías ki̱vi̱ xi̱ndichi ra ma̱ꞌñó ña kúu yéꞌé veꞌe ño̱ꞌo káꞌno xíꞌin ña kúu na̱ma̱ yi̱i̱ no̱o̱ sóko̱ na ña̱ꞌa no̱o̱ Ndios. Ta ndixa káꞌa̱n i̱ xíꞌin ndó, sa̱ta̱ mi̱i ndó na táku̱ vitin, nakava kua̱chi xa̱ꞌa̱ ña ni̱xi̱ta̱ ni̱i̱ ndiꞌi nava̱ꞌa yóꞌo.
LUK 11:52 ’¡Ñii ki̱vi̱ xo̱ꞌvi̱ ní ndóꞌó, na xíni̱ va̱ꞌa nda̱yí Ndios! Nda̱tán kéꞌé ñii ta̱a ta̱ chíkaa̱ seꞌé llave, saá kéꞌé ndó. Saá chi sási ndó no̱o̱ ni̱vi na kóni ki̱ꞌvi yichi̱ Ndios, ta ni mi̱i ndó xi̱in ndó ki̱ꞌvi ndó yichi̱ ra ―káchí ta̱Jesús xíꞌin na.
LUK 11:53 Tá káꞌa̱n ta̱Jesús xíꞌin na, ta nafariseo xíꞌin inka̱ na sánáꞌa nda̱yí Ndios, ni̱saa̱ ní na, ta ki̱xáꞌá na sándiꞌi ní na ra xíꞌin to̱ꞌon,
LUK 11:54 chi kóni na ña nakava ra ka̱ꞌa̱n ra to̱ꞌon ña o̱n váꞌa, ta saá kuchiño na taxi na kua̱chi xa̱ꞌa̱ ra no̱o̱ nachiño.
LUK 12:1 Kua̱ꞌa̱ ní mil ni̱vi na̱kutáꞌan na no̱o̱ ta̱Jesús, ñii chútú nda̱a̱ na ta̱nda̱ xíndo̱so̱ na xa̱ꞌa̱ táꞌan na. Ta ta̱Jesús ki̱xáꞌá ra káꞌa̱n ra xíꞌin naxíka xíꞌin ra, káchí ra saá: ―Koto va̱ꞌa ndó o̱n ko̱ꞌo̱n ndó yichi̱ nafariseo, chi na o̱vi̱ yuꞌu̱ kúu na. Nda̱tán yóo levadura ña kísa chiño seꞌé xíꞌin yuxa̱n, saá yóo yichi̱ nafariseo.
LUK 12:2 Ta nda̱ ñii ña nákaa̱ seꞌé o̱n kívi koo seꞌé ña ndiꞌi saá ki̱vi̱, chi ñii ki̱vi̱ nati̱vi ña. Ndiꞌi ña ndási̱ no̱o̱ ni̱vi, ta va̱xi ki̱vi̱ koni̱ ndiꞌi na ñayóꞌo.
LUK 12:3 Ñii ki̱vi̱ ndiꞌi to̱ꞌon ña ni̱ka̱ꞌa̱n seꞌé ndó no̱o̱ naa, koni̱ so̱ꞌo ndiꞌi ni̱vi ñayóꞌo ki̱vi̱ ndiví yéꞌe ño̱ꞌo. Ta to̱ꞌon ña ni̱ka̱ꞌa̱n ya̱a̱ ndó xíꞌin natáꞌan ndó ini veꞌe ndó, ta va̱xi ki̱vi̱ ndaa ni̱vi si̱ni̱ veꞌe na, ta ka̱ꞌa̱n ndoso na to̱ꞌon yóꞌo ña koni̱ so̱ꞌo ndiꞌi inka̱ ni̱vi ―káchí ta̱Jesús xíꞌin naxíka xíꞌin ra.
LUK 12:4 Saá ni̱ka̱ꞌa̱n ka̱ ta̱Jesús: ―O̱n kuyi̱ꞌví ndó no̱o̱ ni̱vi na kóni kaꞌni ndóꞌó, chi o̱n kúchiño na sandiꞌi na xa̱ꞌa̱ níma̱ ndó.
LUK 12:5 Va̱ꞌa ka̱ kuyi̱ꞌví ndó no̱o̱ Ndios, chi Ndios kivi sandiꞌi ra xa̱ꞌa̱ yi̱kí ko̱ñu ndó, ta kómí ra ndee̱ sakana ra ndóꞌó nda̱ya. Ña̱kán kía̱, va̱ꞌa ka̱ kuyi̱ꞌví ndó no̱o̱ Ndios.
LUK 12:6 ’Koto ndó tísaa válí: o̱vi̱ si̱ꞌún válí kúu yaꞌvi o̱ꞌo̱n rí. Ta Ndios o̱n vása nándoso ra xa̱ꞌa̱ nda̱ ñii tísaa loꞌo yóꞌo, ta ndáa ra ndiꞌi rí.
LUK 12:7 Ta ndóꞌó, Ndios ma̱ni̱ ní ka̱ ra ndóꞌó, chi xíni̱ ndiꞌi ra ndasaá kúu yisi̱ si̱ni̱ ndó. Ta ndixa ndáa va̱ꞌa ra ndóꞌó, ña̱kán o̱n kuyi̱ꞌví ndó, chi kua̱ꞌa̱ ní ka̱ ndáya̱ꞌví ndó no̱o̱ tísaa válí ―káchí ta̱Jesús xíꞌin naxíka xíꞌin ra.
LUK 12:8 Ta saá ni̱ka̱ꞌa̱n ka̱ ta̱Jesús xíꞌin na, káchí ra saá: ―Ni̱vi na ndákuii̱n xa̱ꞌa̱ i̱ no̱o̱ ni̱vi ñoyívi yóꞌo, ta yi̱ꞌi̱, ñii ki̱ꞌva saá ndakuii̱n i̱ xa̱ꞌa̱ na no̱o̱ naángel xíꞌin Ndios.
LUK 12:9 Ta ni̱vi na o̱n xi̱in ndakuii̱n xa̱ꞌa̱ i̱, ta yi̱ꞌi̱ o̱n ndakuii̱n i̱ xa̱ꞌa̱ nayóꞌo no̱o̱ naángel xíꞌin Ndios.
LUK 12:10 ’Ta ndiꞌi ni̱vi na káꞌa̱n to̱ꞌon ndiva̱ꞌa xíꞌin yi̱ꞌi̱, ta̱a ta̱ ki̱xi no̱o̱ Ndios, ta Ndios kúchiño kasa káꞌno ini ra xa̱ꞌa̱ na. Ta ndiꞌi ni̱vi na káꞌa̱n to̱ꞌon ndiva̱ꞌa xíꞌin Níma̱ Ndios, ta Ndios o̱n kasa káꞌno ini ra xa̱ꞌa̱ ni̱vi yóꞌo ―káchí ta̱Jesús.
LUK 12:11 Ta ni̱ka̱ꞌa̱n ka̱ ra xíꞌin naxíka xíꞌin ra, káchí ra saá: ―Tá tiin na ndóꞌó ko̱ꞌo̱n ndó xíꞌin na, ta taxi na kua̱chi xa̱ꞌa̱ ndó no̱o̱ nachiño án no̱o̱ nanáꞌno veꞌe ño̱ꞌo sinagoga, ta o̱n kundiꞌi ini ndó xa̱ꞌa̱ to̱ꞌon ña ndakuii̱n ndó.
LUK 12:12 Saá chi mi̱i ki̱vi̱ ña kundoꞌo ndó ñayóꞌo, Níma̱ Ndios taxi ña to̱ꞌon ña ka̱ꞌa̱n ndó ―káchí ta̱Jesús.
LUK 12:13 Ñii ta̱a ta̱ yóo xíꞌin ndiꞌi ni̱vi na ndóo xíni̱ so̱ꞌo ña káꞌa̱n ta̱Jesús, ki̱xaa̱ ra no̱o̱ ra ta ni̱ka̱ꞌa̱n ra xíꞌin ra saá: ―Tata maestro, ka̱ꞌa̱n ún xíꞌin ñani i̱ ndí xíni̱ ñóꞌó nataꞌví ra ñakuíká ña ki̱ndo̱o ki̱vi̱ ni̱xiꞌi̱ yivá ndi̱, ta taxi ra loꞌo ñakuíká yóꞌo ndaꞌa̱ i̱ ―káchí ra xíꞌin ta̱Jesús.
LUK 12:14 Ta nda̱kuii̱n ta̱Jesús, ni̱ka̱ꞌa̱n ra saá: ―Tata, ¿nda̱chun xáni ini ún yi̱ꞌi̱ kúu ta̱chiño án juez ta̱ táꞌví ñakuíká xíꞌin ndó? ―káchí ta̱Jesús xíꞌin ra.
LUK 12:15 Ta ni̱ka̱ꞌa̱n ta̱Jesús xíꞌin ndiꞌi ni̱vi na ndóo yóꞌo: ―Kasa kuenda xíꞌin mi̱i ndó ña o̱n vása kútoo ndó koo kua̱ꞌa̱ ní ñakuíká ndaꞌa̱ ndó. Saá chi tá kómí ndó víꞌí ní ñakuíká, ta o̱n vása chíndeé ñakuíká ndóꞌó ña kutaku̱ va̱ꞌa ndó no̱o̱ Ndios ―káchí ta̱Jesús xíꞌin na.
LUK 12:16 Ta saá ni̱ka̱ꞌa̱n ra ñii cuento ña sanáꞌa ra na: ―Saá ndo̱ꞌo ñii ta̱a ta̱kuíká, ta̱ kómí kua̱ꞌa̱ ní ñoꞌo̱. Ta va̱ꞌa ní ke̱ta ra xíꞌin ña chi̱ꞌi ra, ta chútú veꞌe ra xíꞌin ña kuxu ra.
LUK 12:17 Ta ki̱xáꞌá ra xáni ini ra: “¿Yukía̱ keꞌé yó vitin? O̱n vása yóo ka̱ míchí taxi va̱ꞌa yó ña kómí yó”, káchí ra.
LUK 12:18 Ta saá ni̱ka̱ꞌa̱n ra: “¡Áan! Xíni̱ va yó mí taxi va̱ꞌa yó ña. Sandiꞌi yó xa̱ꞌa̱ veꞌe yatá, ta kasa va̱ꞌa yó inka̱ veꞌe xa̱á ña káꞌno ka̱ no̱o̱ kunani koꞌon ndiꞌi ndiki̱n trigo mi̱i yó, xíꞌin ndiꞌi ka̱ ña kómí yó.
LUK 12:19 Ta ndi̱ꞌi na̱koo va̱ꞌa ña kómí yó, ta ka̱ꞌa̱n yó xíꞌin mi̱i yó, kachí yó saá: Vitin yóo kua̱ꞌa̱ ní ña kómí yó, ta náni ñayóꞌo kuxu yó kua̱ꞌa̱ ní kui̱ya̱. Ta va̱ꞌa ní kuiti nakindée yó, kuxu va̱ꞌa yó, koꞌo va̱ꞌa yó, ña kusii̱ ní ini yó chi yóo víꞌí ní ña kómí yó”, xáni ini ta̱kuíká yóꞌo.
LUK 12:20 Ta ni̱ka̱ꞌa̱n Ndios xíꞌin ra: “¡Yóꞌó kúu ta̱a ta̱ kíꞌví!, saá chi ñoó vitin kivi̱ ún. Ta ndiꞌi ña kómí ún, ñava̱ꞌa inka̱ ni̱vi nduu ña”, ka̱chí Ndios xíꞌin ra. Saá ndi̱ꞌi cuento loꞌo yóꞌo.
LUK 12:21 Nda̱tán ndo̱ꞌo ta̱kuíká yóꞌo, saá kundoꞌo ndiꞌi ni̱vi na kómí ñakuíká ñoyívi yóꞌo, tá o̱n vása kómí na ñakuíká ndinoꞌo ñoyívi ni̱no xíꞌin Ndios ―káchí ra.
LUK 12:22 Ta saá ni̱ka̱ꞌa̱n ta̱Jesús xíꞌin naxíka xíꞌin ra: ―Ta káꞌa̱n i̱ xíꞌin ndó, o̱n kundiꞌi ini ndó xa̱ꞌa̱ ña xíni̱ ñóꞌó kutaku̱ ndó, ni o̱n kundiꞌi ini ndó mí kixi ña kuxu ndó, ni o̱n kundiꞌi ini ndó xa̱ꞌa̱ tiko̱to̱ ña kundixin ndó ñoyívi yóꞌo.
LUK 12:23 Saá chi níma̱ yó ndáya̱ꞌví ní ka̱ ña no̱o̱ ña xíxi yó. Ta yi̱kí ko̱ñu yó ndáya̱ꞌví ní ka̱ ña no̱o̱ tiko̱to̱ yó.
LUK 12:24 Koto ndó ndasaá táku̱ títika̱ka, ni o̱n vása chíꞌi rí, ni o̱n vása nákaya rí ña xáxi rí, ta o̱n ko̱ó veꞌe rí no̱o̱ táan va̱ꞌa rí ña xáxi rí. Ta Ndios táxi ra ña xáxi títika̱ka yóꞌo. Ta ndóꞌó, ndáya̱ꞌví ní ka̱ ndó no̱o̱ títika̱ka yóꞌo.
LUK 12:25 Ta ndóꞌó, o̱n si̱ví xíꞌin ña ndíꞌi ní ini ndó kúu ña kúchiño ndó sakuaꞌno síkón ka̱ ndó xíꞌin mi̱i ndó, chi ñii la̱á Ndios kúu ta̱ xáꞌnda chiño ndasaá ki̱ꞌva síkón koo ndó.
LUK 12:26 O̱n vása kúchiño ndó keꞌé ndó ñayóꞌo, vará loꞌo ní chiño kúu ña. Ta saá, ¿nda̱chun ndíꞌi ní ka̱ ini ndó xa̱ꞌa̱ inka̱ ña̱ꞌa?
LUK 12:27 ’Koto ndó ndasaá livi ndáxaa yita ña yóo yuku̱; yita yóꞌo o̱n vása kísa chiño ña, ni o̱n vása kísa va̱ꞌa ña tiko̱to̱ ña. Ta ndixa káꞌa̱n i̱ xíꞌin ndó, vará ta̱rey Salomón, ta̱kuíká ní xi̱kuu ra, ta xi̱komí ní ra kua̱ꞌa̱ ní tiko̱to̱ va̱ꞌa, ta yita ña yóo yuku̱, livi ní ka̱ ña no̱o̱ tiko̱to̱ va̱ꞌa ña xi̱ndixin ta̱yóꞌo.
LUK 12:28 Vará nda̱ loꞌo ki̱vi̱ táku̱ yita válí yuku̱, chi ñii ki̱vi̱ ndáxaa ña, ta inka̱ ki̱vi̱ ndáꞌva̱ ña, ta saá táan na ña ini xi̱to̱n ko̱ko̱ ña, ta Ndios ndáa ra ña, ta livi ndátón sákundixin ra ña. Ñayóꞌo sánáꞌa ndí Ndios ndáa va̱ꞌa ra ndóꞌó, chi ndóꞌó ndáya̱ꞌví ní ka̱ ndó no̱o̱ yita válí. ¡Nda̱chun loꞌo ní kándixa ndó Ndios ña kundaa ra ndóꞌó!
LUK 12:29 O̱n kundiꞌi ini ndó xa̱ꞌa̱ mí kixi ña kuxu ndó, án mí kixi ña koꞌo ndó, án mí kixi inka̱ ña xíni̱ ñóꞌó ndó.
LUK 12:30 Chi ni̱vi na o̱n vása ndíko̱n Ndios kúu ni̱vi na ndíꞌi ní ini xa̱ꞌa̱ ñayóꞌo. Ta Yivá yó Ndios xíni̱ va̱ꞌa ra yu kúu ndiꞌi ña xíni̱ ñóꞌó no̱o̱ ndó.
LUK 12:31 Ta mi̱i ndó, ndinoꞌo ini ndó ná kundiko̱n ndó yichi̱ no̱o̱ xáꞌnda chiño Ndios, ta ndixa Ndios taxi ndiꞌi ra ña xíni̱ ñóꞌó ndaꞌa̱ ndó ―káchí ta̱Jesús xíꞌin na.
LUK 12:32 Ta ni̱ka̱ꞌa̱n ka̱ ta̱Jesús xíꞌin naxíka xíꞌin ra, káchí ra saá: ―Nda̱tán yóo ñii tiꞌvi ndikachi sa̱na̱ i̱, saá yóo ndóꞌó. Ta o̱n kuyi̱ꞌví ndó, chi kúsii̱ ini Ndios taxi ra ndaꞌa̱ ndó ñava̱ꞌa kómí ra no̱o̱ xáꞌnda chiño ra.
LUK 12:33 Si̱kó ndó ña kómí ndó, ta taxi ndó si̱ꞌún ndaꞌa̱ ni̱vi nandáꞌví. Ta saá kukomí ndó ñakuíká ndinoꞌo ñoyívi ni̱no xíꞌin Ndios. Ta nda̱ ñii ki̱vi̱ o̱n ndiꞌi xa̱ꞌa̱ ñakuíká yóꞌo, chi ñoyívi ni̱no o̱n ko̱ó tikisin, ni o̱n kuxéꞌé ña̱ꞌa, ni nakuíꞌná o̱n ki̱ví kasa kuíꞌná na ñakuíká ndinoꞌo ña yóo ñoyívi ni̱no.
LUK 12:34 Saá chi no̱o̱ ñóꞌo ñakuíká kómí ndó, kán yóo níma̱ ndó xíꞌin si̱ni̱ ndó.
LUK 12:35 ’Ndiꞌi saá ki̱vi̱ namozo ndíxin na tiko̱to̱ ta níꞌi na ñoꞌo̱ náyeꞌe, saá yóo tiꞌva na nakiꞌin na ta̱káꞌno no̱o̱ na. Ta nda̱tán ndóo tiꞌva namozo yóꞌo, saá koo tiꞌva ndóꞌó.
LUK 12:36 Ndáti namozo yóꞌo ña ndikó ta̱káꞌno no̱o̱ na, chi kua̱ꞌa̱n ra viko̱ tonda̱ꞌa̱. Ta nda̱tán ndáti nayóꞌo saá kundati ndóꞌó ña ndikó i̱. Saá chi nda̱ ndá hora ndikó ta̱káꞌno ta kani ra yéꞌé, ta ndóo tiꞌva namozo ra ña xa̱ndi̱ko̱n nakuiná na yéꞌé no̱o̱ ra, ta nakiꞌin va̱ꞌa na ra.
LUK 12:37 Ta kunakaa̱ ñasi̱i̱ níma̱ namozo tá o̱n vása kísi̱n na, ta yóo tiꞌva na nakuiná na yéꞌé ña ki̱ꞌvi ta̱káꞌno no̱o̱ na. Ndixa káꞌa̱n i̱ xíꞌin ndó, ta̱káꞌno yóꞌo katón ra toalla ti̱xin ra, ta chinóo ra ñaxíxi no̱o̱ mesa ña kuxu namozo ra.
LUK 12:38 Ta kunakaa̱ ñasi̱i̱ níma̱ namozo tá kundo̱o tiꞌva na nda̱ ndá hora ndikó ta̱káꞌno, án ma̱ꞌñó ñoó, án xa va̱xi ti̱vi.
LUK 12:39 Ta kunda̱a̱ va̱ꞌa ini ndó ñayóꞌo: Tá ñii ta̱a yóo ra veꞌe ra, ta xíni̱ ra ama kixaa̱ ta̱kuíꞌná, ta saá koo tiꞌva ra ta o̱n taxi ra ki̱ꞌvi ta̱kuíꞌná yóꞌo kasa kuíꞌná ra ña yóo veꞌe ra.
LUK 12:40 Saá tuku ndóꞌó, xíni̱ ñóꞌó kundo̱o tiꞌva ndó, chi ndikó i̱ ñoyívi yóꞌo ñii ki̱vi̱ ña o̱n vása ndáti ndó ―káchí ta̱Jesús xíꞌin na.
LUK 12:41 Ta ta̱Pedro ni̱nda̱ka̱ to̱ꞌon ra ta̱Jesús, ni̱ka̱ꞌa̱n ra saá: ―Tata, ¿án ndasaá xíꞌin mi̱i ndi̱ naxíka xíꞌin ún nda̱to̱ꞌon cuento yóꞌo, án nda̱to̱ꞌon ún ña xa̱ꞌa̱ ña sanáꞌa ún inka̱ ni̱vi? ―káchí ra xíꞌin ta̱Jesús.
LUK 12:42 Ta nda̱kuii̱n ta̱Jesús, ni̱ka̱ꞌa̱n ra: ―¿Ndasaá keꞌé ñii ta̱káꞌno xíꞌin ñii ta̱a ta̱ kísa chiño xíꞌin ndinoꞌo ini no̱o̱ ra? Ta ta̱káꞌno yóꞌo sakuiso chiño ra ta̱yóꞌo ña taxi ta̱yóꞌo kuxu ni̱vi na yóo veꞌe ta kasa kuenda ra xíꞌin veꞌe yóꞌo.
LUK 12:43 Ta saá kunakaa̱ ñasi̱i̱ níma̱ ta̱ kísa chiño xíꞌin ndinoꞌo ini ki̱vi̱ ndikó ta̱káꞌno no̱o̱ ra, ta koto ra va̱ꞌa ní ki̱sa ndivi ra chiño.
LUK 12:44 Ta ndixa káꞌa̱n i̱ xíꞌin ndó, ta̱káꞌno yóꞌo taxi ra ndaꞌa̱ ta̱ kísa chiño ndinoꞌo ini, ña kuiso chiño ra xíꞌin ndiꞌi ña̱ꞌa veꞌe ta̱káꞌno yóꞌo.
LUK 12:45 Tá yóo ñii ta̱a ta o̱n vása kísa chiño ra xíꞌin ndinoꞌo ini ra, ta xáni si̱ni̱ ra saá: “Xa naꞌá ní kuáchi̱ ta̱káꞌno no̱o̱ yó, o̱n vása xíni̱ yó ndá ki̱vi̱ ndikó ra”, xáni si̱ni̱ ra. Ta saá kíxáꞌá ra ndiꞌi saá ki̱vi̱ káni ra nata̱a xíꞌin náñaꞌa̱ na kísa chiño xíꞌin ra, ta ñii ki̱ꞌva saá kíxáꞌá ra ndiꞌi saá ki̱vi̱ xíxi ní ra, ta xíꞌi ní ra, nina ta̱xíini kúu ra.
LUK 12:46 Ta ñii ki̱vi̱ o̱n vása ndáti ra, ni hora ña o̱n vása yóo tiꞌva ra, ta ndikó ta̱káꞌno no̱o̱ ra. Ta ta̱káꞌno no̱o̱ ra yóꞌo saxo̱ꞌvi̱ ní ñaꞌá ra, ta tiꞌví ñaꞌá ra ko̱ꞌo̱n ra no̱o̱ ndóo ni̱vi na o̱n váꞌa, na o̱n vása kísa ndivi ña xáꞌnda chiño ta̱káꞌno no̱o̱ na.
LUK 12:47 ’Tá yóo ñii ta̱mozo, ta xa xíni̱ ra yukía̱ kóni ta̱káꞌno no̱o̱ ra, ta o̱n vása ní‑xiin ra kasa ndivi ra ña, ni o̱n vása ní‑xiyo tiꞌva ra ki̱vi̱ ndikó ta̱káꞌno no̱o̱ ra, ta saá ndeé ní xo̱ꞌvi̱ ta̱yóꞌo.
LUK 12:48 Ta inka̱ ta̱mozo, vará kéꞌé ra ña o̱n váꞌa, chi o̱n vása xíni̱ ra yukía̱ kóni ta̱káꞌno no̱o̱ ra, ta loꞌo xo̱ꞌvi̱ ra. Saá chi tá Ndios táxi ra kua̱ꞌa̱ ní ñava̱ꞌa ndaꞌa̱ ni̱vi, ta ndáti ra nayóꞌo kasa ndivi na kua̱ꞌa̱ ní chiño va̱ꞌa. Tá Ndios sákuiso víꞌí ní ka̱ chiño ni̱vi, ta ndáti ra nayóꞌo kasa ndivi na kua̱ꞌa̱ ní ka̱ chiño va̱ꞌa ―káchí ta̱Jesús.
LUK 12:49 Ta ni̱ka̱ꞌa̱n ta̱Jesús saá: ―Nda̱tán yóo ñoꞌo̱ ña xáꞌmi mi̱ꞌí, saá koo chiño ña kasa ndivi i̱ ñoyívi yóꞌo. ¡Kóni i̱ kama ní to̱nda̱a ki̱vi̱ ña kasa ndivi i̱ chiño yóꞌo!
LUK 12:50 Xíni̱ ñóꞌó xo̱ꞌvi̱ ní i̱, ta ndíꞌi ní ini i̱ nda̱ kixaa̱ ki̱vi̱ ña xo̱ꞌvi̱ ní i̱.
LUK 12:51 O̱n kani si̱ni̱ ndó ndí ña kundo̱o va̱ꞌa ndó xíꞌin natáꞌan ndó, kúu ña ki̱xaa̱ i̱ ñoyívi yóꞌo, chi xa̱ꞌa̱ ña nataꞌví i̱ ni̱vi kúu ña ki̱xaa̱ i̱.
LUK 12:52 Chi ndiꞌi ki̱vi̱ ña va̱xi ñii veꞌe o̱n vása koo yuꞌú ndiꞌi na xa̱ꞌa̱ i̱. Tá ndóo o̱ꞌo̱n ni̱vi ñii veꞌe, ta u̱ni̱ na kundiko̱n yi̱ꞌi̱, ta o̱vi̱ na o̱n vása kándixa na yi̱ꞌi̱. Tá o̱vi̱ na ko̱ꞌo̱n yichi̱ i̱, ta u̱ni̱ na o̱n vása kándixa na yi̱ꞌi̱.
LUK 12:53 Vará naveꞌe kúu na, o̱n kívi koo yuꞌú na: ñii ta̱a ko̱ꞌo̱n ra yichi̱ i̱, ta sa̱ꞌya ra ta̱loꞌo ko̱ꞌo̱n ra inka̱ yichi̱; ñii ta̱loꞌo ko̱ꞌo̱n ra yichi̱ i̱, ta yivá ra ko̱ꞌo̱n ra inka̱ yichi̱; ñii ñaꞌa̱ ko̱ꞌo̱n ñá yichi̱ i̱, ta sa̱ꞌya ñá ñáloꞌo ko̱ꞌo̱n ñá inka̱ yichi̱; ñii ñáloꞌo ko̱ꞌo̱n ñá yichi̱ i̱, ta siꞌí ñá ko̱ꞌo̱n ñá inka̱ yichi̱; ñii ñaꞌa̱ ko̱ꞌo̱n ñá yichi̱ i̱, ta xa̱no ñá ko̱ꞌo̱n inka̱ yichi̱; ñii ñaꞌa̱ ko̱ꞌo̱n ñá yichi̱ i̱, ta si̱so ñá ko̱ꞌo̱n inka̱ yichi̱. Ta saá kunda̱a̱ ini yó ndí o̱n vása ki̱ví koo yuꞌú ni̱vi xa̱ꞌa̱ i̱ ―káchí ta̱Jesús.
LUK 12:54 Ta saá ni̱ka̱ꞌa̱n ta̱Jesús xíꞌin kua̱ꞌa̱ ní ni̱vi na ndóo xíꞌin ra: ―Tá xíto ndó va̱xi vi̱ko̱ no̱o̱ kua̱n ke̱tá ño̱ꞌo, ta xíni̱ ndó yukía̱ koo, chi kachí ndó ya̱chi̱ ní koon sa̱vi̱, ta ñanda̱a̱ kía̱.
LUK 12:55 Tá xíto ndó va̱xi ta̱chi̱ chí sur, ta saá kachí ndó ñiꞌní ní koo ki̱vi̱ vitin, ta ñanda̱a̱ kía̱.
LUK 12:56 ¡Ni̱vi na o̱vi̱ yuꞌu̱ kúu ndó!, chi xíni̱ ndó yukía̱ koo tá xíka ta̱chi̱, ta xíni̱ ndó yukía̱ koo tá xíto ndó va̱xi vi̱ko̱. ¿Nda̱chun o̱n vása kúnda̱a̱ ini ndó yukía̱ kóni kachí ña xíto ndó xíꞌin ña xíni̱ so̱ꞌo ndó kéꞌé i̱ vitin? ―káchí ta̱Jesús xíꞌin na.
LUK 12:57 ―¿Nda̱chun o̱n vása kasa nani mi̱i ndó kua̱chi xíꞌin ñava̱ꞌa ñanda̱a̱?
LUK 12:58 Tá ñii ni̱vi kóni na taxi na kua̱chi xa̱ꞌa̱ ndó no̱o̱ nachiño, tá ta̱ꞌán ka̱ xaa̱ ndó veꞌe chiño, ta kama ndukú ndeé ndó kasa nani ndó kua̱chi xíꞌin na. Saá chi tá o̱n kasa nani ndó kua̱chi xíꞌin na, ta yi̱yo nataxi na ndóꞌó ndaꞌa̱ ta̱juez. Ta ta̱juez nataxi ra ndóꞌó ndaꞌa̱ ta̱policía, ta ko̱ꞌo̱n ndó veꞌe ka̱a.
LUK 12:59 Ndixa káꞌa̱n i̱ xíꞌin ndó, o̱n kee ya̱chi̱ ndó veꞌe ka̱a chi o̱n tava na ndóꞌó a̱nda̱ ná chaꞌvi ndó ndiꞌi si̱ꞌún ña níká ndó ―káchí ta̱Jesús xíꞌin ni̱vi.
LUK 13:1 Mi̱i ki̱vi̱ yóꞌo, sava ni̱vi ke̱e na kua̱ꞌa̱n na, ta ni̱xaa̱ na no̱o̱ ta̱Jesús. Ta saá ki̱xáꞌá na káꞌa̱n na xíꞌin ra: ―Sava na estado Galilea na ñóꞌo yéꞌé veꞌe ño̱ꞌo káꞌno ña nákaa̱ ñoo Jerusalén, xa̱ꞌni na kiti̱ tí sóko̱ na ndaꞌa̱ Ndios. Ta ta̱gobernador Pilato xa̱ꞌnda chiño ra no̱o̱ natropa kaꞌni na ndiꞌi ni̱vi yóꞌo. Ta saá ni̱i̱ ni̱vi na ni̱xiꞌi̱ yóꞌo xíꞌin ni̱i̱ kiti̱ tí xa̱ꞌni na na̱sa̱ka̱ ña ―káchí na xíꞌin ta̱Jesús.
LUK 13:2 Ta nda̱kuii̱n ta̱Jesús, káꞌa̱n ra xíꞌin na: ―¿Án xáni ini ndó ni̱vi na estado Galilea yóꞌo xi̱kuu ni̱vi na o̱n váꞌa ní ka̱ no̱o̱ inka̱ ni̱vi, ña̱kán ni̱xiꞌi̱ na saá?
LUK 13:3 Óꞌon, o̱n si̱ví na o̱n váꞌa ní ka̱ ni̱‑xikuu na no̱o̱ inka̱ ni̱vi. Ta mi̱i ndó, tá o̱n xi̱in ndó nandikó ini ndó ta sandakoo ndó ña o̱n váꞌa kéꞌé ndó, ta saá tuku ndiꞌi xa̱ꞌa̱ ndóꞌó.
LUK 13:4 ¿Yukía̱ xáni si̱ni̱ ndó xa̱ꞌa̱ xa̱ꞌo̱n u̱ni̱ ni̱vi na ni̱xiꞌi̱ chi na̱kava torre ñoo Siloé sa̱ta̱ na? ¿Án xáni ini ndó na ni̱xiꞌi̱ yóꞌo xi̱kuu na ni̱vi o̱n váꞌa ní ka̱ no̱o̱ inka̱ nañoo Jerusalén?
LUK 13:5 Óꞌon, o̱n si̱ví saá. Ta ndóꞌó, tá o̱n xi̱in ndó nandikó ini ndó, ta sandakoo ndó ña o̱n váꞌa kéꞌé ndó, ta saá tuku ndiꞌi xa̱ꞌa̱ ndóꞌó ―káchí ta̱Jesús xíꞌin na.
LUK 13:6 Ta saá ta̱Jesús nda̱to̱ꞌon ra ñii cuento xíꞌin na xa̱ꞌa̱ ña sanáꞌa ra na, ta ni̱ka̱ꞌa̱n ra, káchí ra saá: ―Saá ndo̱ꞌo ñii ta̱a xíꞌin yito̱n tón higo, tón ñíndichi no̱o̱ ñoꞌo̱ ra. Ñii ki̱vi̱ ki̱xaa̱ ra nándukú ra kui̱ꞌi ndaꞌa̱ tón yito̱n yóꞌo, ta nda̱ ñii rí, o̱n vása ní‑naníꞌi ra ndaꞌa̱ nó.
LUK 13:7 Ta saá ta̱a ta̱ xíꞌin yito̱n ni̱ka̱ꞌa̱n ra xíꞌin ta̱a ta̱ ndáa ñoꞌo̱ ra: “Xa u̱ni̱ kui̱ya̱ va̱xi i̱ nándukú i̱ kui̱ꞌi ndaꞌa̱ tón yóꞌo, ta o̱n ko̱ó rí. ¿Nda̱chun kundichi ka̱ nó?, chi sándiꞌi i̱ xa̱ꞌa̱ ñoꞌo̱ i̱ xíꞌin nó. Va̱ꞌa kaꞌnda ún yito̱n yóꞌo”, káchí ta̱a ta̱ xíꞌin yito̱n yóꞌo.
LUK 13:8 Ta nda̱kuii̱n ta̱ ndáa ñoꞌo̱ ra, ni̱ka̱ꞌa̱n ra: “Tata, taxi ún ña kundichi nó inka̱ kui̱ya̱, ta kata tíkui̱ta̱ i̱ xa̱ꞌa̱ nó, ta taan i̱ siꞌví kiti̱ xa̱ꞌa̱ nó, ta saá koto yó án o̱n kóo kui̱ꞌi ndaꞌa̱ nó.
LUK 13:9 Tá o̱n kóo kui̱ꞌi koon ndaꞌa̱ nó, ta saá va̱ꞌa kaꞌnda yó nó”, káchí ra xíꞌin ra. Saá ndi̱ꞌi cuento loꞌo yóꞌo ―káchí ta̱Jesús xíꞌin na.
LUK 13:10 Ñii ki̱vi̱ yi̱i̱ ña nákindée najudío, yóo ta̱Jesús ini veꞌe ño̱ꞌo sinagoga ta sánáꞌa ra ni̱vi.
LUK 13:11 Ta yóo ñii ñaꞌa̱, ta xa̱ꞌo̱n u̱ni̱ kui̱ya̱ ndeé ndóꞌo ñá kue̱ꞌe̱. Saá chi níma̱ ndiva̱ꞌa tíin ñaꞌá, ta o̱n vása táxi ña nduu nda̱kú sa̱ta̱ ñá, ta xíꞌin ñandu̱xa̱ xíka toso ñá.
LUK 13:12 Tá xi̱ni ta̱Jesús ñáñaꞌa̱ ndeé ndóꞌo yóꞌo, ta ni̱ka̱ꞌa̱n ra xíꞌin ñá kixi ñá no̱o̱ ra, ta káchí ra siꞌa: ―Nana, vitin xa ndu̱va̱ꞌa ún, o̱n vása ndeé ndóꞌo ka̱ ún ―káchí ra xíꞌin ñá.
LUK 13:13 Ta saá chi̱nóo ra ndaꞌa̱ ra sa̱ta̱ ñá, ta xa̱ndi̱ko̱n ndu̱u nda̱kú sa̱ta̱ ñá, ta ki̱xáꞌá ñá kísa káꞌno ñá Ndios.
LUK 13:14 Ta ta̱káꞌno no̱o̱ na veꞌe ño̱ꞌo sinagoga yóꞌo, sáa̱ ní ini ra xa̱ꞌa̱ ña sa̱ndaꞌa ta̱Jesús ñáyóꞌo, chi ki̱vi̱ yi̱i̱ ña nákindée najudío kúu ña, ta o̱n váꞌa kasa chiño ni̱vi ki̱vi̱ yóꞌo. Ta ni̱ka̱ꞌa̱n ra saá: ―Yóo i̱ño̱ ki̱vi̱ kasa chiño yó ñii ñii semana. Ña̱kán va̱ꞌa kixi ndó i̱ño̱ ki̱vi̱ yóꞌo nduva̱ꞌa ndó, ta ki̱vi̱ yi̱i̱ ña nákindée yó o̱n váꞌa kixi ndó ña nduva̱ꞌa ndó ―káchí ta̱káꞌno xíꞌin ni̱vi na ñóꞌo ini veꞌe ño̱ꞌo sinagoga.
LUK 13:15 Ta saá nda̱kuii̱n ta̱Jesús, ni̱ka̱ꞌa̱n ra xíꞌin na: ―¡Na o̱vi̱ yuꞌu̱ kúu ndó!, chi káꞌa̱n ndó o̱n váꞌa sandaꞌa i̱ ni̱vi ki̱vi̱ yi̱i̱ ña nákindée yó. Ta mi̱i ndó, vará ki̱vi̱ yi̱i̱ nákindée yó kúu ña, ta ma̱ni̱ ní ndó kiti̱ sa̱na̱ ndó. Chi tá yóo si̱ndi̱ki̱ án burro sa̱na̱ ndó ta yíchi̱ ní rí takuií, ta saá ndaxin ndó rí ko̱ꞌo̱n rí koꞌo rí takuií.
LUK 13:16 Ta ñaꞌa̱ yóꞌo, ñii ki̱ꞌva kúu ñá sa̱ꞌya ñani síkuá ta̱Abraham nda̱tán kúu mi̱i yó, ta xa xa̱ꞌo̱n u̱ni̱ kui̱ya̱ ndeé ndóꞌo ñá xíꞌin kue̱ꞌe̱ ña kéꞌé ñandiva̱ꞌa Satanás xíꞌin ñá. Ta saá, ¿án o̱n váꞌa ndaxin i̱ ñá, ta saña kue̱ꞌe̱ ñá, vará ki̱vi̱ yi̱i̱ ña nákindée yó kúu ña? ―káchí ta̱Jesús xíꞌin na.
LUK 13:17 Tá xi̱ni̱ so̱ꞌo nayóꞌo ña ni̱ka̱ꞌa̱n ta̱Jesús, ta saá kúkaꞌan no̱o̱ ndiꞌi na, ta ndeé ka̱ sáa̱ ini na xíni na ta̱Jesús. Ta inka̱ nañoo yóꞌo, kúsii̱ ní ini na xa̱ꞌa̱ ñava̱ꞌa ña náꞌno ke̱ꞌé ta̱Jesús xíꞌin na.
LUK 13:18 Ta ni̱ka̱ꞌa̱n ka̱ ta̱Jesús xíꞌin ni̱vi, káchí ra saá: ―¿Ndasaá yóo yichi̱ no̱o̱ xáꞌnda chiño Ndios? ¿Ndá cuento ndato̱ꞌon yó ña nandaxin yó xa̱ꞌa̱ ña?
LUK 13:19 Nda̱tán yóo ñii ndiki̱n loꞌo mostaza, ña chi̱ꞌi ñii ta̱a ñoꞌo̱ ra, ta ndúta̱ yito̱n káꞌno, ta̱nda̱ va̱xi tísaa kísa va̱ꞌa rí ta̱ka̱ rí ndaꞌa̱ nó, saá yóo yichi̱ no̱o̱ xáꞌnda chiño Ndios ―káchí ra xíꞌin na.
LUK 13:20 Saá tuku ni̱ka̱ꞌa̱n ra: ―¿Ndasaá yóo yichi̱ no̱o̱ xáꞌnda chiño Ndios? ¿Ndá cuento ndato̱ꞌon yó ña nandaxin yó xa̱ꞌa̱ ña?
LUK 13:21 Nda̱tán yóo levadura ña na̱saka ni̱vi xíꞌin yuxa̱n si̱ta̱ va̱ꞌa, saá yóo yichi̱ ña xáꞌnda chiño Ndios. Vará loꞌo ní levadura na̱saka ni̱vi xíꞌin u̱ni̱ koꞌndo náꞌno yuxa̱n harina, ta ku̱ndeé ña sa̱naño ña ndiꞌi yuxa̱n yóꞌo ―káchí ra xíꞌin na.
LUK 13:22 Ta kua̱ꞌa̱n ta̱Jesús yichi̱ ñoo Jerusalén, ta yáꞌa ra ñoo válí xíꞌin ñoo náꞌno, ta sánáꞌa ra ni̱vi na ñii ñii ñoo no̱o̱ kua̱ꞌa̱n ra.
LUK 13:23 Ta saá ñii ta̱a ni̱nda̱ka̱ to̱ꞌon ra ta̱Jesús, káchí ra siꞌa: ―Tata, ¿án saka̱ku Ndios loꞌo ní ni̱vi, án kua̱ꞌa̱ ní ni̱vi saka̱ku ra? Ta nda̱kuii̱n ta̱Jesús, ni̱ka̱ꞌa̱n ra:
LUK 13:24 ―Yéꞌé no̱o̱ ki̱ꞌvi ni̱vi yichi̱ Ndios táñó ní ña, ña̱kán xíni̱ ñóꞌó ndixa xaꞌa ndó ndee̱ ña ki̱ꞌvi ndó. Saá chi ki̱vi̱ ña va̱xi kua̱ꞌa̱ ní ni̱vi ndukú na ki̱ꞌvi na, ta o̱n kuchiño ka̱ ki̱ꞌvi na.
LUK 13:25 Ñii ki̱vi̱ ta̱káꞌno nakasi ra yéꞌé, ta o̱n kuchiño ka̱ ki̱ꞌvi ndó. Tá kindo̱o ndó ke̱ꞌe ki̱vi̱ kán, ta kani ní ndó yéꞌé, ta kuaku ndáꞌví ndó no̱o̱ ra ña nakuiná ra yéꞌé ki̱ꞌvi ndó, ta saá ndakuii̱n ra: “O̱n vása xíni̱ i̱ ndóꞌó, ni o̱n vása xíni̱ i̱ mí ki̱xi ndó”, kachí ra xíꞌin ndó.
LUK 13:26 Ta saá ka̱ꞌa̱n ndó xíꞌin ra: “Xíni̱ ún ndi̱ꞌi̱, tata, chi xi̱xi ndi̱, ta xi̱ꞌi ndi̱ xíꞌin ún, ta ni̱xika ún ñoo ndi̱ sa̱náꞌa ún ndi̱”, kachí ndó xíꞌin ra.
LUK 13:27 Ta ka̱ꞌa̱n ra xíꞌin ndó: “Xa ni̱ka̱ꞌa̱n i̱ xíꞌin ndó ña o̱n vása xíni̱ i̱ míchí ki̱xi ndó. O̱n si̱ví na ndíko̱n yi̱ꞌi̱ kúu ndó, kutaꞌa ndó no̱o̱ i̱, chi na ndiva̱ꞌa kúu ndóꞌó”, kachí ra xíꞌin ndó.
LUK 13:28 Ta saá ko̱ꞌo̱n ndó no̱o̱ kuaku ní ndó, no̱o̱ ndeé ní xo̱ꞌvi̱ ndó, chi koni ndó ta̱Abraham xíꞌin ta̱Isaac, xíꞌin ta̱Jacob, xíꞌin ndiꞌi naprofeta na ni̱ka̱ꞌa̱n ndoso to̱ꞌon Ndios xi̱na̱ꞌá, koto ndó ndóo na no̱o̱ yóo Ndios. Ta ndóꞌó, o̱n kívi ki̱ꞌvi ndó no̱o̱ yóo ra, ta ndo̱o ndó ke̱ꞌe.
LUK 13:29 Ta kixi ni̱vi na kee ndiꞌi saá xiiña ñoyívi yóꞌo nakutáꞌan na kuxu na viko̱ Ndios.
LUK 13:30 Ta kua̱ꞌa̱ ní ni̱vi na kúu nasondíꞌí nduu na nano̱ó, ta kua̱ꞌa̱ ní ni̱vi na kúu nano̱ó nduu na nasondíꞌí ―káchí ta̱Jesús xíꞌin na.
LUK 13:31 Ta mi̱i ki̱vi̱ yóꞌo, ki̱xaa̱ sava nafariseo no̱o̱ ta̱Jesús, ta ni̱ka̱ꞌa̱n na xíꞌin ra: ―Va̱ꞌa ka̱ kee ún ta ko̱ꞌo̱n ún inka̱ xiiña, chi ta̱rey Herodes kóni ra kaꞌni ra yóꞌó ―káchí na.
LUK 13:32 Ta nda̱kuii̱n ta̱Jesús, ni̱ka̱ꞌa̱n ra: ―Kua̱ꞌa̱n ndó no̱o̱ ñokuii Herodes, ta ka̱ꞌa̱n ndó xíꞌin ra: “Ki̱vi̱ vitin xíꞌin ki̱vi̱ taa̱n tava i̱ níma̱ ndiva̱ꞌa ña tíin sava ni̱vi, ta sandaꞌa i̱ inka̱ na ndeé ndóꞌo, ta̱nda̱ ki̱vi̱ u̱ni̱ sandiꞌi i̱ chiño i̱”, saá kachí ndó xíꞌin ta̱Herodes.
LUK 13:33 Xíni̱ ñóꞌó ko̱ꞌo̱n i̱ ki̱vi̱ vitin xíꞌin ki̱vi̱ taa̱n xíꞌin ki̱vi̱ yi̱sa, ta saá xaa̱ i̱ ñoo Jerusalén. Saá chi nda̱ ñii naprofeta, o̱n váꞌa kivi̱ na inka̱ ñoo ―káchí ta̱Jesús xíꞌin na.
LUK 13:34 Saá ki̱xáꞌá ra káꞌa̱n ka̱ ra: ―¡Nañoo Jerusalén, ndóꞌó kúu na xáꞌni naprofeta, ndóꞌó kúu na kóon yu̱u̱ ni̱vi na ti̱ꞌví Ndios ña chindeé na ndóꞌó! ¡Kua̱ꞌa̱ ní yichi̱ káchí ini i̱ nakaya i̱ ndóꞌó, nda̱tán ñii nduxú siꞌí nákaya rí sa̱ꞌya rí ti̱xin ndi̱xi̱n rí, ta ni̱‑xiin ndó kundaa i̱ ndóꞌó!
LUK 13:35 Ña̱kán vitin Ndios sandakoo ra veꞌe ño̱ꞌo ndó, ta kuu vi̱chí ña ta ndu̱xu̱n ña. Ta ndixa káꞌa̱n i̱ xíꞌin ndó, nañoo Jerusalén, o̱n koto ka̱ ndó yi̱ꞌi̱ nda̱ to̱nda̱a ki̱vi̱ ka̱ꞌa̱n ndó to̱ꞌon yóꞌo: “Ná keꞌé Ndios ñava̱ꞌa xíꞌin ta̱yóꞌo, ta̱a ta̱ ki̱xaa̱ xíꞌin nda̱yí Ndios”, kachí ndó xa̱ꞌa̱ i̱ ―káchí ta̱Jesús xíꞌin na.
LUK 14:1 Ñii ki̱vi̱ yi̱i̱ ña nákindée najudío, kua̱ꞌa̱n ta̱Jesús veꞌe ñii ta̱káꞌno no̱o̱ nafariseo kuxu ra xíꞌin na. Ta veꞌe yóꞌo ndóo inka̱ nafariseo, xíto naní na ta̱Jesús.
LUK 14:2 Saá chi yóo ñii ta̱a ta̱ ndeé ndóꞌo xíꞌin kue̱ꞌe̱ kuiño.
LUK 14:3 Ta ta̱Jesús ni̱nda̱ka̱ to̱ꞌon ra nafariseo xíꞌin sava namaestro na xíni̱ va̱ꞌa nda̱yí Ndios, káchí ra saá: ―¿Yukía̱ káchí nda̱yí Ndios ña ni̱taa ta̱Moisés? ¿Án káchí ña va̱ꞌa sandaꞌa yó ni̱vi ki̱vi̱ yi̱i̱ ña nákindée yó, án káchí ña o̱n váꞌa sandaꞌa yó na? ―káchí ra xíꞌin na.
LUK 14:4 Ta o̱n vása ní‑ndakuii̱n na yuꞌu̱ ra. Ta ta̱Jesús, chi̱nóo ra ndaꞌa̱ ra sa̱ta̱ ta̱ ndeé ndóꞌo, ta sa̱ndaꞌa ñaꞌá ra. Ta saá ti̱ꞌví ñaꞌá ra kua̱noꞌo̱ ra veꞌe ra.
LUK 14:5 Ta tuku ni̱nda̱ka̱ to̱ꞌon ta̱Jesús nafariseo, ni̱ka̱ꞌa̱n ra saá: ―Ta ndóꞌó, ¿án o̱n ndixa kísa chiño ndó ki̱vi̱ yi̱i̱ ña nákindée yó? Saá chi tá ñii ki̱vi̱ yi̱i̱ ñii burro sa̱na̱ ndó, án ñii si̱ndi̱ki̱ sa̱na̱ ndó nakava rí ini takuií no̱o̱ kónó, ta, ¿án o̱n kama ko̱ꞌo̱n ndó tava ndó rí? ―káchí ra xíꞌin na.
LUK 14:6 Ta o̱n vása ní‑naníꞌi na to̱ꞌon ña ndakuii̱n na.
LUK 14:7 Tá ki̱xaa̱ ni̱vi kuxu na, ta xi̱ni ta̱Jesús kútoo na koo na no̱o̱ táyi̱ tón to̱ꞌó ní ka̱. Ta saá nda̱to̱ꞌon ta̱Jesús xíꞌin na, káchí ra saá:
LUK 14:8 ―Tá ko̱ꞌo̱n ndó ñii viko̱ tonda̱ꞌa̱, ta o̱n ndukú ndó koo ndó táyi̱ tón to̱ꞌó ní, chi kivi kixaa̱ inka̱ ni̱vi na náꞌno ka̱ no̱o̱ ndóꞌó.
LUK 14:9 Ta saá ta̱a ta̱ káꞌa̱n viko̱ tonda̱ꞌa̱ ka̱ꞌa̱n ra xíꞌin ndó: “Taxi ndó táyi̱ ndó ná koo inka̱ nanáꞌno yóꞌo”, kachí ra xíꞌin ndó. Ta saá kukaꞌan no̱o̱ ndó chi ndu̱xa̱ ko̱ꞌo̱n ndó koo ndó inka̱ táyi̱ tón yóo sa̱ta̱.
LUK 14:10 Ñayóꞌo kúu ñava̱ꞌa keꞌé ndó tá kua̱ꞌa̱n ndó viko̱ tonda̱ꞌa̱: koo ndó no̱o̱ táyi̱ tón yóo sa̱ta̱. Ta saá ta̱a ta̱ káꞌa̱n viko̱ kixaa̱ ra ka̱ꞌa̱n ra xíꞌin ndó: “Ñani yó, naꞌa ndó koo ndó no̱o̱ táyi̱ tón to̱ꞌó yóꞌo”, kachí ra xíꞌin ndó. Ta saá kanóo va̱ꞌa ní ñato̱ꞌó ndó no̱o̱ ndiꞌi inka̱ na xíxi no̱o̱ mesa xíꞌin ndó.
LUK 14:11 Saá chi ndiꞌi ni̱vi na kísa káꞌno xíꞌin mi̱i, ñii ki̱vi̱ kukaꞌan no̱o̱ na. Ta ni̱vi na kísa ni̱no̱ xíꞌin mi̱i nduu na nanáꞌno na to̱ꞌó ―káchí ta̱Jesús xíꞌin na.
LUK 14:12 Ta saá ni̱ka̱ꞌa̱n ra xíꞌin ta̱ xíꞌin veꞌe yóꞌo: ―Tá xáki̱n ún ñii viko̱ veꞌe ún, ta o̱n nakana ún natáꞌan ún, ni ñani ún, ni nakuíká táꞌan ún, chi nayóꞌo nakana tuku na yóꞌó, ta saá taxaꞌvi na yóꞌó.
LUK 14:13 Tá xáki̱n ún viko̱ veꞌe ún, ta va̱ꞌa ka̱ kana ún ni̱vi nandáꞌví, na o̱n ko̱ó ña kómí, xíꞌin ni̱vi na o̱n ki̱ví kaka, xíꞌin ni̱vi na ni̱chiꞌña, xíꞌin inka̱ ni̱vi nakuáá.
LUK 14:14 Ná ko̱ꞌo̱n nayóꞌo kuxu na xíꞌin ún, ta saá kunakaa̱ ñasi̱i̱ ini ún. Saá chi nayóꞌo o̱n kuchiño na taxaꞌvi na yóꞌó xíꞌin inka̱ viko̱. Ta Ndios taxaꞌvi ra yóꞌó ki̱vi̱ nataku̱ na ni̱xiꞌi̱ na xi̱kuu na va̱ꞌa ini ―káchí ta̱Jesús xíꞌin ra.
LUK 14:15 Tá xi̱ni̱ so̱ꞌo ñii ta̱a ta̱ yóo no̱o̱ mesa xíꞌin ta̱Jesús ña ni̱ka̱ꞌa̱n ra, ta ni̱ka̱ꞌa̱n ra xíꞌin ta̱Jesús, káchí ra saá: ―¡Nákaa̱ ñasi̱i̱ ní ini ni̱vi na kuxu viko̱ ni̱no no̱o̱ xáꞌnda chiño Ndios! ―káchí ra.
LUK 14:16 Ta nda̱to̱ꞌon ta̱Jesús ñii cuento ña sanáꞌa ra na: ―Saá ndo̱ꞌo ñii ta̱a xa̱ki̱n ra ñii viko̱ káꞌno, ta ka̱na ra kua̱ꞌa̱ ní ni̱vi.
LUK 14:17 Tá ki̱xaa̱ hora kuxu na, ta ti̱ꞌví ra ñii mozo ra ka̱ꞌa̱n ra xíꞌin ni̱vi kixi na viko̱, chi xa ki̱sa ndivi ndiꞌi ra ña kuxu na.
LUK 14:18 Saá ke̱e ta̱mozo, kua̱ꞌa̱n ra ka̱ꞌa̱n ra xíꞌin ñii ñii ni̱vi ná ko̱ꞌo̱n kuxu viko̱ yóꞌo. Ta nani̱vi yóꞌo ki̱xáꞌá na ndúkú na no̱o̱ ra ña kasa káꞌno ini ra xa̱ꞌa̱ na, chi o̱n kúchiño ko̱ꞌo̱n na viko̱. Ñii ra ni̱ka̱ꞌa̱n: “Sa̱kán sa̱ta i̱ loꞌo ñoꞌo̱ ta ndu̱xa̱ ko̱ꞌo̱n i̱ koto i̱ ña. Ta saá xáku ndáꞌví i̱ no̱o̱ ún ña kasa káꞌno ini ún, o̱n kunaꞌa i̱ ko̱ꞌo̱n i̱ xíꞌin ún viko̱”, káchí ra.
LUK 14:19 Ta inka̱ ra ni̱ka̱ꞌa̱n: “Sa̱kán sa̱ta i̱ o̱ꞌo̱n yunta si̱ndi̱ki̱, ta kóni ko̱ꞌo̱n loꞌo i̱ koto ndoso i̱ rí. Xáku ndáꞌví i̱ no̱o̱ ún ña kasa káꞌno ini ún, chi o̱n kunaꞌa i̱ ko̱ꞌo̱n i̱ xíꞌin ún”, káchí ra.
LUK 14:20 Ta inka̱ ra ni̱ka̱ꞌa̱n: “Sa̱kán to̱nda̱ꞌa̱ i̱, ta saá o̱n ki̱ví ko̱ꞌo̱n i̱ viko̱ veꞌe ta̱káꞌno no̱o̱ ún”, káchí ra.
LUK 14:21 Ta saá ndi̱kó ta̱mozo, ta na̱xaa̱ ra no̱o̱ ta̱káꞌno no̱o̱ ra, ta nda̱to̱ꞌon ra xíꞌin ra: “Nda̱ ñii na ka̱na ún ni̱‑xiin kixi”, káchí ra. Ta ta̱káꞌno yóꞌo ni̱saa̱ ní ini ra, ta xa̱ꞌnda chiño ra no̱o̱ ta̱mozo ra: “Kua̱ꞌa̱n ún ndiꞌi saá yichi̱ náꞌno, ndiꞌi saá yichi̱ válí ñoo yóꞌo, ta nakaya ún ni̱vi nandáꞌví, na o̱n ko̱ó ña kómí, xíꞌin ni̱vi na o̱n ki̱ví kaka, xíꞌin ni̱vi na ni̱chiꞌña, xíꞌin ni̱vi nakuáá, ta kixi na xíꞌin ún ña kuxu na viko̱ yóꞌo”, káchí ta̱káꞌno xíꞌin ta̱mozo ra.
LUK 14:22 Ta saá ke̱e ta̱mozo ni̱xa̱ꞌa̱n ra na̱kaya ra ni̱vi yóꞌo. Tá ndi̱kó ra na̱xaa̱ ra, ta nda̱to̱ꞌon ra xíꞌin ta̱káꞌno no̱o̱ ra: “Xa ni̱kisa ndivi i̱ ndiꞌi ña ni̱ka̱ꞌa̱n ún xíꞌin i̱, ta saá ni, yóo ka̱ no̱o̱ kundo̱o ni̱vi na kivi kuxu viko̱ yóꞌo”, káchí ra.
LUK 14:23 Ta nda̱kuii̱n ta̱káꞌno, ni̱ka̱ꞌa̱n ra saá: “Tuku ko̱ꞌo̱n ún yichi̱ náꞌno xíꞌin yichi̱ válí kasa ndu̱xa̱ ún xíꞌin ni̱vi ná kixi ndiꞌi na, ta̱nda̱ chútú nda̱a̱ na veꞌe i̱.
LUK 14:24 Chi ndixa káꞌa̱n i̱ xíꞌin ún, ndiꞌi nano̱ó na ka̱na i̱ kuxu veꞌe i̱, ni̱‑xiin na kixi na. Ta nda̱ ñii nayóꞌo o̱n vása kuxu ka̱ na viko̱ i̱”, káchí ta̱káꞌno xíꞌin ra. Saá ndi̱ꞌi cuento loꞌo ―káchí ta̱Jesús xíꞌin na.
LUK 14:25 Ñii ki̱vi̱ kua̱ꞌa̱n ñii tiꞌvi ni̱vi xíꞌin ta̱Jesús yichi̱, ta ni̱ka̱ꞌa̱n ra xíꞌin na:
LUK 14:26 ―Ndiꞌi ni̱vi na kóni ko̱ꞌo̱n yichi̱ i̱ xíni̱ ñóꞌó kukiꞌvi ní ka̱ ini na koni na yi̱ꞌi̱ no̱o̱ yivá na, án no̱o̱ siꞌí na, án no̱o̱ sa̱ꞌya na, án no̱o̱ ñásíꞌí na, án no̱o̱ ñani na xíꞌin ki̱ꞌva̱ na. Ta saá tuku xíni̱ ñóꞌó kukiꞌvi ka̱ ini na koni na yi̱ꞌi̱ no̱o̱ mi̱i na. Tá o̱n xi̱in na kasa ndivi na saá, ta o̱n kúchiño na kundiko̱n na yi̱ꞌi̱.
LUK 14:27 Ndiꞌi ni̱vi na o̱n xi̱in kuso̱kó tón cruz mi̱i na, ta o̱n xi̱in na kasa ndivi na to̱ꞌon i̱, ta nayóꞌo o̱n kúchiño na kundiko̱n na sa̱ta̱ i̱ ―káchí ta̱Jesús.
LUK 14:28 Ta nda̱to̱ꞌon ra xíꞌin na o̱vi̱ cuento válí ña sanáꞌa ra na, ni̱ka̱ꞌa̱n ra saá: ―Tá ñii ndóꞌó kóni ndó kasa va̱ꞌa ndó ñii veꞌe, ta, ¿án o̱n siꞌna kani va̱ꞌa si̱ni̱ ndó án nani si̱ꞌún kuva̱ꞌa ña ta̱nda̱ xi̱no̱ veꞌe ndó?
LUK 14:29 Saá chi tá kixáꞌá ndó loꞌo kuiti xa̱ꞌa̱ veꞌe, ta ndi̱ꞌi si̱ꞌún ndó, ta ndiꞌi nani̱vi kuaku̱ ndaa na ndóꞌó, ta ka̱ꞌa̱n na saá xa̱ꞌa̱ ndó:
LUK 14:30 “Nakíꞌví kúu ni̱vi yóꞌo, ki̱xáꞌá na kísa va̱ꞌa na veꞌe, ta ni̱‑kundeé na xi̱no̱ ña”, kachí na xa̱ꞌa̱ ndó. Saá ndi̱ꞌi cuento loꞌo yóꞌo ―káchí ta̱Jesús xíꞌin na.
LUK 14:31 Ta ta̱Jesús ni̱ka̱ꞌa̱n ra inka̱ cuento xíꞌin na, káchí ra saá: ―Tá yóo ñii ta̱rey kóni kani táꞌan ra xíꞌin inka̱ ta̱rey, ta saá siꞌna kani va̱ꞌa si̱ni̱ ra án kundeé u̱xu̱ mil natropa kómí ra kani táꞌan na xíꞌin o̱ko̱ mil natropa kómí inka̱ ta̱rey.
LUK 14:32 Tá xáni si̱ni̱ ra o̱n vása kúndeé natropa kómí ra, tá xíká ka̱ loꞌo va̱xi inka̱ ta̱rey ta̱ kani táꞌan xíꞌin ra, ta saá va̱ꞌa ka̱ tiꞌví ra na xíka chiño no̱o̱ ra ko̱ꞌo̱n na no̱o̱ ta̱rey yóꞌo ña kasa nani na kua̱chi xíꞌin ra. Ta saá kuchiño va̱ꞌa kutaku̱ ndiꞌi na. Saá ndi̱ꞌi cuento loꞌo ―káchí ta̱Jesús.
LUK 14:33 Ta ni̱ka̱ꞌa̱n ka̱ ra: ―Ta saá ndiꞌi ndóꞌó na kóni ko̱ꞌo̱n yichi̱ i̱, xíni̱ ñóꞌó kani si̱ni̱ ndó án kundeé ini ndó ndañóꞌó ndó ndiꞌi ña kómí ndó xa̱ꞌa̱ i̱. Tá xíto ndó o̱n kuchiño ndó, ta o̱n kívi kuu ndó ni̱vi na ndíko̱n yi̱ꞌi̱ ―káchí ta̱Jesús xíꞌin na.
LUK 14:34 Saá nda̱to̱ꞌon ta̱Jesús inka̱ cuento ña sanáꞌa ra na, káchí ra saá: ―Ña va̱ꞌa kúu ñi̱i̱ yo̱ꞌva̱. Tá yóo ñi̱i̱ ña o̱n vása yo̱ꞌva̱, ta o̱n kuchiño ka̱ nduva̱ꞌa ña.
LUK 14:35 Ñi̱i̱ ña o̱n vása yo̱ꞌva̱ ka̱, o̱n vása va̱ꞌa ka̱ ña nasa̱ka̱ ña xíꞌin ñoꞌo̱, ni o̱n vása va̱ꞌa nasaka yó ña xíꞌin abono. Ta o̱n vása ndáya̱ꞌví ka̱ ñi̱i̱ ña o̱n váꞌa yóꞌo, ta va̱ꞌa ka̱ ná kui̱ta̱ ña. Ndiꞌi ndóꞌó ni̱vi na yóo so̱ꞌo, xíni̱ ñóꞌó chikaa̱ so̱ꞌo ndó ña káꞌa̱n i̱ xíꞌin ndó ―káchí ta̱Jesús xíꞌin na.
LUK 15:1 Ñii ki̱vi̱ sava ta̱a ta̱ káya si̱ꞌún ko̱ꞌo̱n ndaꞌa̱ nagobierno, ta inka̱ ni̱vi na kánóo o̱n váꞌa to̱ꞌon xa̱ꞌa̱, ki̱xaa̱ ndiꞌi na koni̱ so̱ꞌo na ña káꞌa̱n ta̱Jesús.
LUK 15:2 Ta saá nafariseo xíꞌin sava na sánáꞌa nda̱yí Ndios, ki̱xáꞌá káꞌa̱n kue̱ꞌe̱ na xa̱ꞌa̱ ta̱Jesús, ta ni̱ka̱ꞌa̱n na saá: ―O̱n váꞌa ta̱a kúu ta̱yóꞌo, chi nákiꞌin va̱ꞌa ra ni̱vi na o̱n váꞌa, ta̱nda̱ xíxi ra xíꞌin na ―káchí na.
LUK 15:3 Ta saá ta̱Jesús nda̱to̱ꞌon ra ñii cuento ña sanáꞌa ra na, káchí ra saá:
LUK 15:4 ―Tá ñii ndóꞌó kómí ndó ñii ciento ndikachi sa̱na̱ ndó, ta ñii rí nda̱ñóꞌó, ta saá, ¿án o̱n sandakoo ndó tí ko̱mi̱ si̱ko̱ xa̱ꞌo̱n ko̱mi̱ kundo̱o mi̱i rí yuku̱, ta ko̱ꞌo̱n ndó nandukú ndó tí nda̱ñóꞌó nda̱ mí naníꞌi ndó rí?
LUK 15:5 Tá naníꞌi ndó rí, ta kusii̱ ini ndó, ta tiin ndó rí chinóo ndó rí so̱ko̱ ndó, ta kua̱n ndixi ndó xíꞌin rí.
LUK 15:6 Tá naxaa̱ ndó veꞌe ndó, ta nakana ndó ndiꞌi naveꞌe ndó xíꞌin natáꞌan ndó, ta ka̱ꞌa̱n ndó xíꞌin na: “Ná kusii̱ ní ini ndó xíꞌin i̱ chi na̱níꞌi i̱ tíndikachi sa̱na̱ i̱ tí nda̱ñóꞌó”, kachí ndó xíꞌin na.
LUK 15:7 Ta ndixa káꞌa̱n i̱ xíꞌin ndó, nda̱tán kusii̱ ní ini ndó xa̱ꞌa̱ tíndikachi yóꞌo, saá kusii̱ ní ini Ndios koni ra ñii ta̱a án ñii ñaꞌa̱ na na̱ndikó ndinoꞌo ini, ta na̱kiꞌin na kua̱ꞌa̱n na yichi̱ ra. Kúsii̱ ka̱ ini Ndios xíni ra ñii nayóꞌo no̱o̱ ña kúsii̱ ini ra xíni ra kua̱ꞌa̱ ní inka̱ ni̱vi na va̱ꞌa, na o̱n vása xíni̱ ñóꞌó nandikó ka̱ ini ―káchí ta̱Jesús.
LUK 15:8 Ta ta̱Jesús nda̱to̱ꞌon ra inka̱ cuento ña sanáꞌa ra na, káchí ra saá: ―Tá yóo ñii ñaꞌa̱ kómí ñá u̱xu̱ si̱ꞌún ñaplata, ta nda̱ñóꞌó ñii si̱ꞌún yóꞌo, ta saá, ¿án o̱n ndixa natoo̱n ñá ñoꞌo̱, ta kixáꞌá ñá tiꞌví ñá veꞌe ñá, ta nandukú va̱ꞌa ñá a̱nda̱ naníꞌi ñá si̱ꞌún ña nda̱ñóꞌó?
LUK 15:9 Tá naníꞌi ñá si̱ꞌún, ta kana ñá natáꞌan ñá xíꞌin na ndóo yatin veꞌe ñá, ta ndato̱ꞌon ñá xíꞌin na: “Ná kusii̱ ini ndó xíꞌin i̱ chi na̱níꞌi i̱ si̱ꞌún i̱ ña nda̱ñóꞌó”, kachí ñá xíꞌin na.
LUK 15:10 Ndixa káꞌa̱n i̱ xíꞌin ndó, nda̱tán kúsii̱ ini ñáyóꞌo, saá kúsii̱ ini naángel na yóo xíꞌin Ndios xíni na ni̱vi na na̱ndikó ndinoꞌo ini, ta na̱kiꞌin na kua̱ꞌa̱n na yichi̱ Ndios ―káchí ta̱Jesús xíꞌin na.
LUK 15:11 Ta ta̱Jesús sa̱náꞌa ra ni̱vi xíꞌin inka̱ cuento xa̱ꞌa̱ Ndios, káchí ra saá: ―Saá ndo̱ꞌo ñii ta̱a, kómí ra o̱vi̱ sa̱ꞌya ra.
LUK 15:12 Sa̱ꞌya ra ta̱ kúu ta̱loꞌo ni̱ka̱ꞌa̱n ra xíꞌin yivá ra: “Tata, ñakuíká ña nakiꞌin i̱ tá ni̱xiꞌi̱ ún, vitin taxi ún ña ndaꞌa̱ i̱”, káchí ra xíꞌin yivá ra. Ta saá yivá ra ta̱ꞌví ra ndiꞌi ñakuíká, ta na̱taxi ra ña ndaꞌa̱ ndio̱vi̱ sa̱ꞌya ra.
LUK 15:13 Ta ni̱yaꞌa loꞌo kuiti ki̱vi̱, ta sa̱ꞌya ra ta̱ kúu loꞌo ni̱si̱kó ra ndiꞌi ña na̱kiꞌin ra, ta na̱kuiso ra ndiꞌi si̱ꞌún, ta ke̱e ra kua̱ꞌa̱n ra inka̱ ñoo xíká. Ta ñoo kán sa̱ndiꞌi ndiꞌi ra si̱ꞌún ra, chi nda̱ loꞌo ni̱‑nasita xíꞌin mi̱i ra, ta ke̱ꞌé ra ndiꞌi no̱o̱ ña o̱n váꞌa ña káchí níma̱ mi̱i ra.
LUK 15:14 Ta ni̱to̱nda̱a ki̱vi̱ sa̱ndiꞌi nda̱a̱ ra si̱ꞌún ra, ta saá ki̱xaa̱ ki̱vi̱ káni so̱ko ndiꞌi ñoo kán. Ta ta̱loꞌo yóꞌo, o̱n vása níꞌi ka̱ ra ña kuxu ra.
LUK 15:15 Ta saá ke̱e ra kua̱ꞌa̱n ra, ta na̱níꞌi ra chiño no̱o̱ ñii ta̱a ñoo kán. Ta ta̱yóꞌo xa̱ꞌnda chiño ra no̱o̱ ta̱loꞌo yóꞌo kundaa ra tíkini̱.
LUK 15:16 Ta xíꞌi̱ ní ta̱loꞌo yóꞌo so̱ko, nda̱ kóni ra kuxu ra ña xáxi tíkini̱, ta o̱n vása táxi na ña ndaꞌa̱ ra kuxu ra.
LUK 15:17 Ta saá ki̱xaa̱ ñii ki̱vi̱ na̱kiꞌin si̱ni̱ ra ñava̱ꞌa, ta xáni ini ra saá: “Ndiꞌi namozo veꞌe yivá i̱ xíxi va̱ꞌa na, ta yi̱ꞌi̱, o̱n ko̱ó ña kuxu i̱, xa yatin yóo ña kivi̱ i̱ xíꞌin so̱ko.
LUK 15:18 Ta vitin ndikó i̱ noꞌo̱ i̱ no̱o̱ yivá i̱, ta ka̱ꞌa̱n i̱ xíꞌin ra siꞌa: Tata, ni̱ki̱ꞌvi i̱ kua̱chi no̱o̱ Ndios ta ni̱ki̱ꞌvi i̱ kua̱chi no̱o̱ mi̱i ún.
LUK 15:19 Ña̱kán o̱n vása kómí ka̱ i̱ nda̱yí kuu i̱ sa̱ꞌya ún, ta va̱ꞌa ñii ki̱ꞌva tá kéꞌé ún xíꞌin namozo ún, saá keꞌé ún xíꞌin i̱ vitin”, xáni ini ta̱loꞌo yóꞌo.
LUK 15:20 Ta na̱kiꞌin ra kua̱noꞌo̱ ra ñoo ra no̱o̱ yóo yivá ra. ’Ta nda̱ no̱o̱ xíká tívi va̱xi ta̱loꞌo, ta na̱koto yivá ra, ta ku̱ndáꞌví ní ini yivá ra xi̱ni ñaꞌá ra, ta ke̱e yivá ra xíno ra kua̱ꞌa̱n ra nakutáꞌan ra. Tá ni̱xaa̱ ra, ta no̱mi ra sa̱ꞌya ra, ta ni̱chi̱to ra no̱o̱ ta̱yóꞌo.
LUK 15:21 Ta saá ki̱xáꞌá sa̱ꞌya ra káꞌa̱n ra xíꞌin yivá ra: “Tata, ni̱ki̱ꞌvi i̱ kua̱chi no̱o̱ Ndios, ta ni̱ki̱ꞌvi i̱ kua̱chi no̱o̱ mi̱i ún. Ña̱kán o̱n vása kómí ka̱ i̱ nda̱yí kuu i̱ sa̱ꞌya ún”, káchí ra xíꞌin yivá ra.
LUK 15:22 Ta yivá ra ni̱ka̱ꞌa̱n ra xíꞌin namozo ra: “Kama ko̱ꞌo̱n ndó kiꞌin ndó tiko̱to̱ ña va̱ꞌa ní ka̱ ña kundixin sa̱ꞌya i̱ yóꞌo, ta taxi ndó ndu̱xa̱n ña koꞌon xa̱ꞌa̱ ra, ta taxi ndó seꞌe̱ ña kunakaa̱ ndaꞌa̱ ra.
LUK 15:23 Ta ko̱ꞌo̱n ndó tiin ndó ñii si̱ndi̱ki̱ loꞌo tí kúu tí nduꞌu̱ sa̱na̱ i̱, ta kaꞌni ndó rí ña koo viko̱ xa̱ꞌa̱ sa̱ꞌya i̱ ta̱ ndi̱kó.
LUK 15:24 Chi ndeé ní kúchuchú ini i̱ xa̱ꞌa̱ sa̱ꞌya i̱, nda̱tán ni̱xi̱yo ta̱ ni̱xiꞌi̱ saá ni̱xi̱yo ra no̱o̱ i̱, ta vitin kúsii̱ ní ini i̱, chi táku̱ ra ndi̱kó ra ndi̱xaa̱ ra. Ta̱a ta̱ nda̱ñóꞌó xi̱kuu ra no̱o̱ i̱, ta vitin na̱níꞌi i̱ ra”, káchí yivá ta̱loꞌo xíꞌin namozo ra. Ta saá ki̱xáꞌá na káꞌa̱n na viko̱ veꞌe ra, ta kúsii̱ ní ini ndiꞌi na.
LUK 15:25 ’Ta inka̱ sa̱ꞌya ra ta̱no̱ó kísa chiño ra yuku̱, ta kua̱n ndixi ra veꞌe ra, ta ki̱xaa̱ yatin ra sa̱ta̱ veꞌe, ta xi̱ni̱ so̱ꞌo ra música ña tívi na xíꞌin ña sákáꞌa na, ta xi̱ni̱ so̱ꞌo ra ña káta xáꞌá na.
LUK 15:26 Ta saá ka̱na ra ñii ta̱mozo, ta ni̱nda̱ka̱ to̱ꞌon ñaꞌá ra: “¿Yukía̱ kúu ni?”, káchí ra.
LUK 15:27 Ta nda̱kuii̱n ta̱mozo, ni̱ka̱ꞌa̱n ra: “Ta ñani ún ndi̱kó ndi̱xaa̱, ta yivá ún xa̱ꞌni ñii si̱ndi̱ki̱ loꞌo tí nduꞌu̱ ña ka̱ꞌa̱n ra viko̱, chi kúsii̱ ní ini ra ña ndi̱xaa̱ va̱ꞌa ñani ún”, káchí ra.
LUK 15:28 Ta saá ni̱saa̱ ní ñani ra ta̱no̱ó yóꞌo, ta ni̱‑xiin ra ndi̱ꞌvi ra veꞌe no̱o̱ yóo viko̱. Ta ke̱ta yivá ra xa̱ku ndáꞌví ra no̱o̱ ra ndi̱ꞌvi ra veꞌe.
LUK 15:29 Ta nda̱kuii̱n ra, káchí ra saá: “Xa kua̱ꞌa̱ ní kui̱ya̱ ki̱sa chiño i̱ no̱o̱ ún, ta ndiꞌi saá ki̱vi̱ ki̱sa ndivi i̱ ña káꞌa̱n ún. Ta saá ni, nda̱ ñii ti̱súꞌu̱ loꞌo o̱n vása ní‑taxi ún ndaꞌa̱ i̱ ña kasa ndivi i̱ viko̱ xíꞌin na nátaꞌan xíꞌin i̱.
LUK 15:30 Ta sa̱ꞌya ún ta̱ ndi̱kó ndi̱xaa̱ vitin, sa̱ndiꞌi ra ndiꞌi si̱ꞌún mi̱i ún xíꞌin náñaꞌa̱ ta̱ni̱ ra, ta xa̱ꞌa̱ ta̱yóꞌo xa̱ꞌni ún si̱ndi̱ki̱ loꞌo tí nduꞌu̱ ña yóo viko̱”, káchí ra xíꞌin yivá ra.
LUK 15:31 Ta nda̱kuii̱n yivá ra, ni̱ka̱ꞌa̱n ra: “Sa̱ꞌya i̱, ndiꞌi saá ki̱vi̱ yóo ún xíꞌin i̱, ta ndiꞌi ña kómí i̱, ña̱ꞌa mi̱i ún kúu ndiꞌi ña.
LUK 15:32 Ta xíni̱ ñóꞌó koo viko̱ ña kúsii̱ ní ini yó, chi nda̱tán ni̱xi̱yo ta̱ ni̱xiꞌi̱ saá ni̱xi̱yo ñani ún no̱o̱ i̱, ta vitin nda̱tán yóo ta̱ na̱taku̱ saá yóo ra. Ta̱ nda̱ñóꞌó no̱o̱ i̱ xi̱kuu ra, ta vitin na̱níꞌi i̱ ra”, káchí yivá ra. Saá ndi̱ꞌi cuento loꞌo yóꞌo ―káchí ta̱Jesús xíꞌin na.
LUK 16:1 Ta ta̱Jesús nda̱to̱ꞌon ra inka̱ cuento xíꞌin naxíka xíꞌin ra ña sanáꞌa ñaꞌá ra: ―Saá ndo̱ꞌo ñii ta̱kuíká xíꞌin ta̱ ndíso chiño xíꞌin ñakuíká ra. Ta inka̱ ta̱a ni̱xaa̱ ra no̱o̱ ta̱kuíká nda̱to̱ꞌon ra xíꞌin ra: “Tata, ta̱ ndíso chiño xíꞌin ñakuíká ún sándáꞌví ra yóꞌó, chi o̱n váꞌa kísa chiño ra xíꞌin ñakuíká ún”, káchí ra.
LUK 16:2 Ta saá ta̱kuíká ka̱na ra ta̱ ndíso chiño xíꞌin ñakuíká ra, ta ni̱nda̱ka̱ to̱ꞌon ñaꞌá ra: “¿Án ñanda̱a̱ kúu to̱ꞌon ña ndáto̱ꞌon na xíꞌin i̱ xa̱ꞌa̱ ún? Ta vitin taxi ún ndiꞌi tutu kuenda ndaꞌa̱ i̱, ta o̱n vása kasa chiño ka̱ ún xíꞌin i̱”, káchí ta̱kuíká xíꞌin ra.
LUK 16:3 Ta ta̱ ndíso chiño yóꞌo ki̱xáꞌá xáni ini ra saá: “¿Yukía̱ koo vitin? Ta ta̱káꞌno no̱o̱ yó o̱n xi̱in ka̱ ra kasa chiño yó xíꞌin ra, ta o̱n vása kúndeé yó kata yó xíꞌin pico, ta ná koꞌyo̱ nda̱ka̱ chiꞌña yó, ta kukaꞌan ní no̱o̱ yó.
LUK 16:4 ¡Áan! ¡Vitin ki̱xaa̱ si̱ni̱ yó ndá chiño keꞌé yó! Keꞌé yó ñava̱ꞌa xíꞌin ni̱vi na níká no̱o̱ ta̱patrón yó, ta saá nayóꞌo nakiꞌin va̱ꞌa na mi̱i yó koo yó veꞌe na”, xáni ini ra.
LUK 16:5 Ta saá ki̱xáꞌá ra kána ra ñii ñii na níká no̱o̱ ta̱patrón ra. Ta ni̱nda̱ka̱ to̱ꞌon ra ta̱no̱ó: “¿Ndasaá níká ún no̱o̱ ta̱patrón i̱?”, káchí ra.
LUK 16:6 Ta nda̱kuii̱n ta̱yóꞌo, káchí ra saá: “Ko̱mi̱ mil litro aceite ña xíxi kúu ña níká i̱.” Ta ni̱ka̱ꞌa̱n ta̱ ndíso chiño xíꞌin ra: “Va̱ꞌa nakiꞌin ún tutu ña káchí ko̱mi̱ mil litro níká ún, ta nasama yó ndá o̱vi̱ mil litro kuu ña níká ún vitin”, káchí ra.
LUK 16:7 Ta ka̱na ra inka̱ ta̱a, ta ni̱nda̱ka̱ to̱ꞌon ñaꞌá ra: “¿Ndasaá níká ún no̱o̱ ta̱patrón i̱?”, káchí ra. Ta nda̱kuii̱n ta̱ níká, ni̱ka̱ꞌa̱n ra: “Ñii mil chikiva trigo kúu ña níká i̱”, káchí ra. Ta ni̱ka̱ꞌa̱n ta̱ ndíso chiño xíꞌin ra: “Nakiꞌin ún tutu, ta nasama yó ña káchí tutu ndá o̱na̱ ciento chikiva kuníká ún”, káchí ra.
LUK 16:8 Tá xi̱ni̱ so̱ꞌo ta̱kuíká yukía̱ ke̱ꞌé ta̱ ndíso chiño yóꞌo, ta ni̱ka̱ꞌa̱n ta̱kuíká yóꞌo xíꞌin ra: “Ta̱a ta̱ ndíchí ní si̱ni̱ kúu ún, chi xíni̱ va̱ꞌa ún ndasaá kasa ndivi ún ña keta va̱ꞌa xíꞌin mi̱i ún”, káchí ra. Saá ndi̱ꞌi cuento loꞌo yóꞌo ―káchí ta̱Jesús. Ta tuku ni̱ka̱ꞌa̱n ra: ―Cuento yóꞌo káchí ña ndí nandíchí ní kúu ni̱vi na ndíko̱n yichi̱ o̱n váꞌa ñoyívi yóꞌo, chi xíni̱ va̱ꞌa na ndasaá kasa ndivi na xíꞌin natáꞌan na ña keta va̱ꞌa xíꞌin mi̱i na. Ta ni̱vi na ndíko̱n yichi̱ Ndios loꞌo kuiti xíni̱ na ndasaá kasa ndivi na xíꞌin natáꞌan na, ña keta va̱ꞌa xíꞌin mi̱i na no̱o̱ Ndios.
LUK 16:9 Ña̱kán káꞌa̱n i̱ xíꞌin ndó, si̱ꞌún ndó ña yóo ñoyívi o̱n váꞌa yóꞌo, va̱ꞌa ka̱ chindeé ndó inka̱ ni̱vi xíꞌin ña, ta ni̱vi na nakiꞌin si̱ꞌún yóꞌo nduu na migo ndó. Ta saá, tá to̱nda̱a ki̱vi̱ ña o̱n vása ndáya̱ꞌví ka̱ si̱ꞌún ñoyívi yóꞌo, ta koo na nakiꞌin va̱ꞌa ndóꞌó koo ndó ñoyívi ni̱no.
LUK 16:10 ’Ta̱a ta̱ va̱ꞌa ini, tá va̱ꞌa kísa ndivi ra chiño válí, ta saá ta̱yóꞌo va̱ꞌa kasa ndivi ra chiño náꞌno. Ta ta̱a ta̱ o̱n váꞌa ini, tá o̱n váꞌa kísa ndivi ra chiño válí, ta ta̱yóꞌo o̱n váꞌa kasa ndivi ra chiño náꞌno.
LUK 16:11 Ta ndóꞌó, tá o̱n váꞌa kísa ndivi ndó xíꞌin ñakuíká ñoyívi o̱n váꞌa yóꞌo, ta saá, ¿án xáni si̱ni̱ ndó taxi Ndios ñakuíká ndinoꞌo ndaꞌa̱ ndó ñoyívi ni̱no?
LUK 16:12 Chi ndiꞌi ña kómí ndó ñoyívi yóꞌo o̱n si̱ví ñakuíká mi̱i ndó kúu ña, ta kúu ña kuiti ña sa̱tati Ndios ndóꞌó. Ta saá tá o̱n vása kúchiño váꞌa kasa ndivi ndó xíꞌin ñakuíká sa̱tati Ndios ndóꞌó ñoyívi yóꞌo, ta saá, ¿án xáni si̱ni̱ ndó taxi ra ñakuíká ndinoꞌo kukomí ndó ñoyívi ni̱no?
LUK 16:13 ’Nda̱ ñii ta̱a o̱n ki̱ví kasa chiño ra no̱o̱ o̱vi̱ patrón. Tá yóo o̱vi̱ patrón ra, ta kivi kukiꞌvi ini ra koni ra ñii ra, ta kusaa̱ ini ra koni ra ta̱ inka̱. Ta kivi kusii̱ ini ra kasa chiño ra xíꞌin ñii ra, ta o̱n kuaꞌa ra kasa chiño ra xíꞌin ta̱ inka̱. To̱ꞌon yóꞌo káchí ña saá: Tá Ndios kúu ta̱ xáꞌnda chiño no̱o̱ yó, ta o̱n ki̱ví taxi yó kaꞌnda chiño si̱ꞌún no̱o̱ yó ―káchí ta̱Jesús.
LUK 16:14 Tá xi̱ni̱ so̱ꞌo nafariseo to̱ꞌon yóꞌo, ta ni̱xaku̱ ndaa na ta̱Jesús, chi kútoo ní na si̱ꞌún.
LUK 16:15 Ta ni̱ka̱ꞌa̱n ta̱Jesús xíꞌin na: ―Ndóꞌó, na o̱n vása ndinoꞌo ini kúu ndó, chi kuiti kéꞌé ndó chiño ña káꞌán nani̱vi ndí nava̱ꞌa kúu ndó, ta Ndios xíni̱ va̱ꞌa ra ini ndó. Yóo chiño ña xáni si̱ni̱ ni̱vi kúu ña ñava̱ꞌa ní no̱o̱ na, ta o̱n si̱ví ñava̱ꞌa kúu ña no̱o̱ Ndios, ta ña̱kán sáa̱ ini ra xíni ra chiño yóꞌo ―káchí ta̱Jesús xíꞌin na.
LUK 16:16 Ta ni̱ka̱ꞌa̱n ka̱ ta̱Jesús, káchí ra saá: ―Ki̱vi̱ ki̱xaa̱ ta̱Juan ta̱ sákuchu ni̱vi, xa yóo nda̱yí Ndios ña ni̱taa ta̱Moisés xi̱na̱ꞌá, xa yóo to̱ꞌon Ndios ña ni̱taa naprofeta. Ta saá ki̱xáꞌá káꞌa̱n ndoso i̱ to̱ꞌon ñava̱ꞌa xa̱ꞌa̱ yichi̱ ña xáꞌnda chiño Ndios, ta ndiꞌi ni̱vi chíkaa̱ na ndee̱ ña kua̱n ki̱ꞌvi na yichi̱ yóꞌo.
LUK 16:17 ’Vará yo̱ꞌvi̱ ní yóo ña ndasaá koo ndiꞌi xa̱ꞌa̱ ñoyívi yóꞌo xíꞌin ñoyívi ni̱no, ta yo̱ꞌvi̱ ní ka̱ yóo ña ndasaá ndiꞌi xa̱ꞌa̱ ña káꞌa̱n nda̱yí Ndios. Ta nda̱ ñii loꞌo chíín o̱n sa̱ma̱ nda̱yí Ndios, ta ndixa ndiꞌi nda̱yí yóꞌo kundivi ndiꞌi nda̱a̱ ña ―káchí ta̱Jesús.
LUK 16:18 Ta ni̱ka̱ꞌa̱n ta̱Jesús, káchí ra saá: ―Tá ñii ta̱a sandakoo va̱ꞌa ra ñásíꞌí ra, ta tonda̱ꞌa̱ tuku ra, ta̱yóꞌo ki̱ꞌvi ra kua̱chi xíꞌin ñásíꞌí ra ñáo̱vi̱. Ta ta̱a ta̱ tonda̱ꞌa̱ xíꞌin ñáñaꞌa̱ ñá ni̱ndo̱o, ki̱sa yii̱ ñá, ta ta̱yóꞌo ki̱ꞌvi ra kua̱chi xíꞌin ñá, chi ñásíꞌí ta̱no̱ó kúu ñá no̱o̱ Ndios ―káchí ta̱Jesús xíꞌin na.
LUK 16:19 Ñii ki̱vi̱ nda̱to̱ꞌon ta̱Jesús ñii cuento xíꞌin ni̱vi ña sanáꞌa ra na, káchí ra saá: ―Saá ndo̱ꞌo ñii ta̱kuíká, ta ndíxin ra tiko̱to̱ ña yáꞌví, tiko̱to̱ ñalino va̱ꞌa color ndíꞌí ndíxin ra, ta va̱ꞌa ní xíxi ra ndiꞌi saá ki̱vi̱.
LUK 16:20 Ta ni̱xi̱yo inka̱ ta̱a ta̱ndáꞌví na̱ní ra Lázaro, ndeé ní ndóꞌo ra, yóo kue̱ꞌe̱ ndi̱ꞌi táꞌyí yi̱kí ko̱ñu ra, ta kándúꞌu̱ ra yéꞌé veꞌe ta̱kuíká yóꞌo.
LUK 16:21 Ta ta̱Lázaro kóni ra kuxu ra ña kóyo xa̱ꞌa̱ tón mesa ta̱kuíká. Ta̱nda̱ tí ina ki̱xaa̱ rí tiꞌvi ndaa rí no̱o̱ táꞌyi̱ yi̱kí ko̱ñu ra.
LUK 16:22 Saá ni̱to̱nda̱a ñii ki̱vi̱ ta ni̱xiꞌi̱ ta̱Lázaro, ta naángel na̱kiꞌin na ra, ta kua̱ꞌa̱n ra xíꞌin na ña kutaku̱ ra ñoyívi ni̱no, no̱o̱ yóo xi̱i̱ síkuá yó ta̱Abraham. Ta saá ki̱xaa̱ ki̱vi̱ ni̱xiꞌi̱ ta̱kuíká ta ni̱ndu̱xu̱n ra.
LUK 16:23 Ta ta̱kuíká yóꞌo xóꞌvi̱ ní ra no̱o̱ yóo ra xíꞌin inka̱ na ni̱xiꞌi̱, ta na̱koto ndaa ra, ta xi̱ni ra nda̱ xíká yóo ta̱Abraham, ta sii̱n ra yóo ta̱Lázaro.
LUK 16:24 Ta ta̱kuíká xíꞌin ndiꞌi ndee̱ ra ni̱ka̱ꞌa̱n ra xíꞌin ta̱Abraham, káchí ra saá: “Tata yivá i̱ Abraham, kundáꞌví ini ún koni ún yi̱ꞌi̱, ta tiꞌví ún ta̱Lázaro ko̱ꞌo̱n ra saketá nduku ndaꞌa̱ ra takuií, ta chikaa̱ ra loꞌo takuií no̱o̱ yáa̱ i̱ ña ná ndi̱ko loꞌo ña, chi xóꞌvi̱ ní i̱ yóꞌo no̱o̱ xíxi̱ ñoꞌo̱”, káchí ta̱kuíká.
LUK 16:25 Ta nda̱kuii̱n ta̱Abraham, ni̱ka̱ꞌa̱n ra: “Sa̱ꞌya i̱, nakáꞌán ún ki̱vi̱ xi̱taku̱ ún ñoyívi, va̱ꞌa ní ni̱xi̱yo ún. Ni̱xi̱yo ndiꞌi ña káchí ini ún, ta ta̱Lázaro yóꞌo nina ña o̱n vása va̱ꞌa xi̱komí ra. Ta vitin ta̱Lázaro va̱ꞌa ní yóo ra yóꞌo, ta yóꞌó xóꞌvi̱ ní ún.
LUK 16:26 Ta o̱n ki̱ví yaꞌa ta̱Lázaro ko̱ꞌo̱n ra chindeé ra yóꞌó, chi yóo ñii taꞌvi̱ káꞌno, ta nda̱ ñii ndi̱ o̱n ki̱ví yaꞌa ndi̱ xaa̱ ndi̱ no̱o̱ yóo ndó, ni ndóꞌó, o̱n ki̱ví yaꞌa ndó kixi ndó yóꞌo”, káchí ta̱Abraham xíꞌin ta̱kuíká.
LUK 16:27 Saá káꞌa̱n tuku ta̱kuíká: “Tata Abraham, xáku ndáꞌví i̱ no̱o̱ ún ka̱ꞌa̱n ún xíꞌin ta̱Lázaro ná ko̱ꞌo̱n ra veꞌe yivá i̱,
LUK 16:28 no̱o̱ ndóo o̱ꞌo̱n ñani i̱. Saá chi kóni i̱ ña va̱ꞌa ndato̱ꞌon ra xíꞌin ndiꞌi ñani i̱ ña nandikó ini na, ko̱to̱ kixi na no̱o̱ yóo i̱, no̱o̱ xóꞌvi̱ ní i̱”, káchí ra.
LUK 16:29 Ta ni̱ka̱ꞌa̱n ta̱Abraham xíꞌin ra: “Ñani ún xa kómí na to̱ꞌon Ndios ña ni̱taa ta̱Moisés xi̱na̱ꞌá, ta xa kómí na to̱ꞌon Ndios ña ni̱taa inka̱ naprofeta. Va̱ꞌa ná chikaa̱ so̱ꞌo na to̱ꞌon yóꞌo”, káchí ra.
LUK 16:30 “Óꞌon, tata”, káchí ta̱kuíká. “O̱n chikaa̱ so̱ꞌo na to̱ꞌon ña ni̱taa nakán. Ta saá tá ñii ta̱ ni̱xiꞌi̱ nandikó ra ñoyívi, ta ndato̱ꞌon ra xíꞌin na, ta ndixa nandikó ini na”, káchí ra.
LUK 16:31 Ta ni̱ka̱ꞌa̱n ta̱Abraham: “Óꞌon, o̱n si̱ví saá. Tá o̱n xi̱in na koni̱ so̱ꞌo na to̱ꞌon Ndios ña ni̱taa ta̱Moisés xíꞌin inka̱ naprofeta xi̱na̱ꞌá, ta ni o̱n kandixa na ña ka̱ꞌa̱n ta̱ ni̱xiꞌi̱, táná nandikó ra ka̱ꞌa̱n ra xíꞌin na”, káchí ta̱Abraham xíꞌin ra. Saá ndi̱ꞌi cuento loꞌo yóꞌo ―káchí ta̱Jesús xíꞌin na.
LUK 17:1 Ñii ki̱vi̱ ni̱ka̱ꞌa̱n ta̱Jesús xíꞌin naxíka xíꞌin ra: ―Ndiꞌi saá ki̱vi̱ kua̱ꞌa̱ ní ña o̱n váꞌa yóo ña chíndaꞌá ni̱vi ki̱ꞌvi na kua̱chi. Ta, ¡ndáꞌví ní ka̱ ni̱vi na chíndaꞌá inka̱ ni̱vi ki̱ꞌvi na kua̱chi!
LUK 17:2 Ta va̱ꞌa ka̱ siꞌna inka̱ ni̱vi ná katón na ñii yu̱u̱ káꞌno si̱ko̱n nayóꞌo, ta sakana ñaꞌá na no̱o̱ kónó va̱ꞌa ini takuií, ña o̱n chindaꞌá na nakuálí ki̱ꞌvi na kua̱chi.
LUK 17:3 Koto va̱ꞌa xíꞌin mi̱i ndó ña o̱n keꞌé ndó ña o̱n váꞌa. Tá yóo ñii ta̱táꞌan ndó, ta kéꞌé ra ña o̱n váꞌa xíꞌin ndó, ta saá ka̱ꞌa̱n ndó xíꞌin ra ña o̱n keꞌé ka̱ ra ña o̱n váꞌa saá xíꞌin ndó. Tá ta̱yóꞌo nandikó ini ra, ta xíni̱ ñóꞌó kasa káꞌno ini ndó xa̱ꞌa̱ ra.
LUK 17:4 Tá yóo ñii ta̱a u̱xa̱ yichi̱ ña ñii ki̱vi̱ ke̱ꞌé ra ña o̱n váꞌa xíꞌin ndó, ta u̱xa̱ yichi̱ saá na̱ndikó ini ra ta xáku ndáꞌví ra no̱o̱ ndó, ta xíni̱ ñóꞌó kasa káꞌno ini ndó xa̱ꞌa̱ ta̱yóꞌo ―káchí ta̱Jesús xíꞌin naxíka xíꞌin ra.
LUK 17:5 Ta saá ni̱ka̱ꞌa̱n naxíka xíꞌin ta̱Jesús xíꞌin ra, káchí na saá: ―Tata, chindeé ún ndi̱ꞌi̱ ña kandixa va̱ꞌa ní ka̱ ndi̱ Ndios ―káchí na.
LUK 17:6 Ta nda̱kuii̱n ta̱Jesús, káchí ra saá: ―Ñii ndiki̱n mostaza, loꞌo ní ña. Ta ndóꞌó, tá kandixa ndó Ndios, vará nda̱ loꞌo kuiti, nda̱tán yóo ndiki̱n mostaza, ta xa̱ꞌa̱ ña loꞌo kuiti kandixa ndó, ñayóꞌo taxi ña kukomí ndó ndee̱ kaꞌnda chiño ndó no̱o̱ yito̱n káꞌno tón sicómoro yóꞌo, ta kasa ndivi nó to̱ꞌon ndó. Tá ka̱ꞌa̱n ndó xíꞌin yito̱n yóꞌo: “Kutaꞌa ún, ta kua̱ꞌa̱n ún kunakaa̱ ún ini takuií”, ta kasa ndivi yito̱n yóꞌo ña ka̱ꞌa̱n ndó ―káchí ta̱Jesús xíꞌin na.
LUK 17:7 Ta nda̱to̱ꞌon ta̱Jesús inka̱ cuento ña sanáꞌa ra na, káchí ra saá: ―Tá yóo ñii ta̱mozo ndó, ta kísa chiño ra ñoꞌo̱ ndó, án ndáa ra kiti̱ sa̱na̱ ndó, ta va̱xi ra veꞌe ndó, ¿yukía̱ ka̱ꞌa̱n ndó xíꞌin ra? ¿Án ka̱ꞌa̱n ndó xíꞌin ra ña kuiti nakindée ra ta kuxu ra?
LUK 17:8 O̱n ka̱ꞌa̱n ndó saá, chi ndixa kaꞌnda chiño ndó no̱o̱ ra ña siꞌna kasa va̱ꞌa ra ñaxíxi, ta taxi ra ña kuxu ndó. Tá ndi̱ꞌi xi̱xi ndóꞌó, ta ka̱ꞌa̱n ndó xíꞌin ra va̱ꞌa ná kuxu ra.
LUK 17:9 Ta o̱n kundati ra ka̱ꞌa̱n ndó xíꞌin ra: “Táxaꞌvi ún”, chi kuiti ki̱sa ndivi ra chiño no̱o̱ mi̱i ra.
LUK 17:10 Nda̱tán yóo ta̱mozo yóꞌo, saá yóo ndóꞌó no̱o̱ Ndios. Tá ki̱sa ndivi ndó ndiꞌi ña xa̱ꞌnda chiño Ndios no̱o̱ ndó, ta va̱ꞌa ka̱ꞌa̱n ndó: “O̱n si̱ví namozo tiꞌva ní kúu ndi̱, ta o̱n vása ní‑kisa ndivi ndi̱ ñii chiño káꞌno ní, ta kuiti ki̱sa ndivi ndi̱ chiño ña xíni̱ ñóꞌó kasa ndivi ndi̱”, kachí ndó ―káchí ta̱Jesús xíꞌin na.
LUK 17:11 Tá kua̱ꞌa̱n ta̱Jesús ñoo Jerusalén, ta ni̱yaꞌa ra yichi̱ no̱o̱ nákutáꞌan ñoꞌo̱ naSamaria xíꞌin ñoꞌo̱ naGalilea.
LUK 17:12 Saá ni̱xaa̱ ra yatin no̱o̱ ñoo loꞌo, ta na̱kutáꞌan ra xíꞌin u̱xu̱ ta̱a, ta ndiꞌi nayóꞌo ndeé ní ndóꞌo na xíꞌin kue̱ꞌe̱ táꞌyí na̱ní ña lepra. Ta xíká loꞌo yíta na.
LUK 17:13 Ta saá ki̱xáꞌá na xíꞌin ndiꞌi ndee̱ na, káꞌa̱n na xíꞌin ta̱Jesús: ―¡Tata Maestro, kundáꞌví ini ún koni ún ndi̱ꞌi̱!
LUK 17:14 Tá xi̱ni ta̱Jesús na ndeé ndóꞌo yóꞌo, ta ni̱ka̱ꞌa̱n ra xíꞌin na: ―Kua̱ꞌa̱n ndó no̱o̱ su̱tu̱ ná koto ra ndóꞌó án xa ni̱ndaꞌa ndó ―káchí ra xíꞌin na. Saá ke̱e na kua̱ꞌa̱n na yichi̱, ta o̱n vása ka̱ ndeé ndóꞌo na, xa ndu̱va̱ꞌa ndiꞌi na.
LUK 17:15 Ñii ta̱a na̱koto ra xa ndu̱va̱ꞌa ra, ta ndi̱kó ra kua̱ꞌa̱n ra, ta ndeé ní kísa káꞌno ra Ndios.
LUK 17:16 Tá ni̱xaa̱ ra no̱o̱ ta̱Jesús, ta xi̱kuxítí ra, ta̱nda̱ no̱o̱ ñoꞌo̱ ni̱to̱nda̱a ta̱ꞌya̱ ra, ta ni̱ka̱ꞌa̱n ra, káchí ra saá: ―Táxaꞌvi ún sa̱ndaꞌa ún yi̱ꞌi̱ ―káchí ra. Ta ta̱yóꞌo o̱n si̱ví ta̱Israel kúu ra, ki̱xi ra ñoo estado Samaria.
LUK 17:17 Ta ta̱Jesús ni̱nda̱ka̱ to̱ꞌon ra ni̱vi na ndóo xíꞌin ra: ―¿Án o̱n si̱ví u̱xu̱ kúu ta̱a ta̱ ndu̱va̱ꞌa? ¿Nda̱chun ñii la̱á ta̱yóꞌo ndi̱kó? ¿Míkía̱ yóo inka̱ nata̱a táꞌan ta̱yóꞌo?
LUK 17:18 Chi ñii la̱á ta̱yóꞌo, ta o̱n si̱ví ta̱Israel kúu ra, ta ndi̱kó ra ta kísa káꞌno ra Ndios ―káchí ta̱Jesús xíꞌin na.
LUK 17:19 Ta saá ni̱ka̱ꞌa̱n ta̱Jesús xíꞌin ta̱a ta̱ ndu̱va̱ꞌa: ―Nakundichi ún, ta kua̱noꞌo̱ ún. Xa ndu̱va̱ꞌa ún chi ka̱ndixa ún yi̱ꞌi̱ ―káchí ta̱Jesús xíꞌin ra.
LUK 17:20 Ñii ki̱vi̱ nafariseo ki̱xaa̱ na no̱o̱ ta̱Jesús, ta ni̱nda̱ka̱ to̱ꞌon ñaꞌá na, káchí na saá: ―¿Ama kixaa̱ ki̱vi̱ kixáꞌá Ndios kaꞌnda chiño ra ñoyívi yóꞌo? ―káchí na. Ta nda̱kuii̱n ta̱Jesús, káꞌa̱n ra: ―Yichi̱ no̱o̱ xáꞌnda chiño Ndios, o̱n si̱ví ñii ña kúchiño koni yó kúu ña.
LUK 17:21 Ña̱kán kía̱ nda̱ ñii ni̱vi o̱n kívi ka̱ꞌa̱n na: “Yóꞌo yóo ña”, ni o̱n kívi ka̱ꞌa̱n na: “Kaa̱ yóo ña.” Saá chi yichi̱ no̱o̱ xáꞌnda chiño Ndios xa ki̱xaa̱ ña, yóo ña ma̱ꞌñó ndó ―káchí ta̱Jesús xíꞌin nafariseo.
LUK 17:22 Ta ta̱Jesús ni̱ka̱ꞌa̱n ra xíꞌin naxíka xíꞌin ra, káchí ra saá: ―Va̱xi ki̱vi̱ ña kachí ní ini ndó koto ndó yi̱ꞌi̱, ta̱a ta̱ ki̱xi no̱o̱ Ndios. Kachí ini ndó koo i̱ xíꞌin ndó, vará ñii ki̱vi̱, ta o̱n kuchiño ka̱.
LUK 17:23 Ta saá ka̱ꞌa̱n ni̱vi xíꞌin ndó: “¡Koto ndó! Yóꞌo yóo ra”, án “Kaa̱ yóo ra”, kachí na, ta o̱n kandixa ndó na.
LUK 17:24 Nda̱tán yóo ta̱xa̱ ña náyeꞌe ñoyívi, kíxáꞌá ña náyeꞌe ña nda̱ no̱o̱ kána ño̱ꞌo ta̱nda̱ no̱o̱ ndétá ño̱ꞌo náyeꞌe ña, saá koo ki̱vi̱ ndikó i̱ ñoyívi yóꞌo.
LUK 17:25 Ta siꞌna xíni̱ ñóꞌó xo̱ꞌvi̱ ní i̱, ta ni̱vi na táku̱ ñoyívi yóꞌo vitin o̱n kuaꞌa na kandixa na yi̱ꞌi̱.
LUK 17:26 Ñii ki̱ꞌva xi̱taku̱ ni̱vi ki̱vi̱ ni̱xi̱yo ta̱Noé, saá kutaku̱ na ki̱vi̱ kuyatin ndikó i̱ ñoyívi yóꞌo.
LUK 17:27 Saá chi ki̱vi̱ xi̱taku̱ ta̱Noé xi̱na̱ꞌá ndiꞌi ni̱vi xíxi na, xíꞌi na, ta tónda̱ꞌa̱ na, ta táxi na tonda̱ꞌa̱ sa̱ꞌya na, saá yóo na nda̱ ni̱to̱nda̱a ki̱vi̱ ni̱ki̱ꞌvi ta̱Noé ini tón barco. Ta saá ki̱xáꞌá ni̱koon sa̱vi̱ naꞌá, ta ta̱ni ndiꞌi ni̱vi ta ni̱ka̱ꞌa̱ na xíꞌin takuií, ta ni̱xiꞌi̱ ndiꞌi ni̱vi yóꞌo.
LUK 17:28 Ñii ki̱ꞌva nda̱tán xi̱taku̱ ni̱vi ki̱vi̱ xi̱taku̱ ta̱Noé, saá xi̱taku̱ ni̱vi ki̱vi̱ xi̱taku̱ ta̱Lot xi̱na̱ꞌá. Saá chi xíxi na, xíꞌi na, sáta na, síkó na, chíꞌi na, ta kísa va̱ꞌa na veꞌe na.
LUK 17:29 Ta ki̱vi̱ ña ke̱e ta̱Lot xíꞌin naveꞌe ra ñoo Sodoma, Ndios sa̱ko̱yo ra ñoꞌo̱ xíxi̱ xíꞌin ñoꞌo̱ káꞌndi na̱ní ña azufre ki̱xi ña ñoyívi ni̱no, ta ndiꞌi ni̱vi ñoo yóꞌo ni̱xi̱xi̱ na ta ndi̱ꞌi xa̱ꞌa̱ na.
LUK 17:30 Ñii ki̱ꞌva nda̱tán ni̱xi̱yo ni̱vi na xi̱taku̱ xi̱na̱ꞌá xíꞌin ta̱Noé án xíꞌin ta̱Lot, saá kutaku̱ na ki̱vi̱ ndikó i̱ ñoyívi yóꞌo, ta ki̱vi̱ yóꞌo ndiꞌi ni̱vi nakoni na ndí yi̱ꞌi̱ kúu ta̱a ta̱ ki̱xi no̱o̱ Ndios.
LUK 17:31 ’Ta ki̱vi̱ ña ndikó i̱, tá ni̱vi nándoso na si̱ni̱ veꞌe na, ta nayóꞌo o̱n váꞌa noo na nakiꞌin na ña kómí na veꞌe na. Tá ni̱vi ñóꞌo na yuku̱, ta nayóꞌo, o̱n váꞌa ndikó ka̱ na veꞌe na nakiꞌin na ña kómí na.
LUK 17:32 Nakáꞌán ndó yukía̱ ndo̱ꞌo ñásíꞌí ta̱Lot ki̱vi̱ ke̱e ñá ñoo Sodoma.
LUK 17:33 Ndiꞌi ni̱vi na ndasaá kuiti ndúkú ña kutaku̱ va̱ꞌa na ñoyívi yóꞌo, ta nayóꞌo o̱n kuchiño na kutaku̱ na xíꞌin Ndios. Ta ni̱vi na o̱n vása ndíꞌi ní ini ndukú kutaku̱ va̱ꞌa na ñoyívi yóꞌo, xa̱ꞌa̱ ña kundiko̱n na yi̱ꞌi̱, nayóꞌo kúu ni̱vi na kutaku̱ xíꞌin i̱.
LUK 17:34 ’Ki̱vi̱ ndikó i̱ ñoyívi yóꞌo, ta nakiꞌin i̱ sava ni̱vi ko̱ꞌo̱n na xíꞌin i̱, ta sava na ndo̱o. Tá o̱vi̱ ni̱vi kísi̱n na ñii no̱o̱ xi̱to, ta nakiꞌin i̱ ñii na, ta inka̱ na ndo̱o.
LUK 17:35 Tá ñii veꞌe yóo o̱vi̱ násíꞌí ndíko ná, ta nakiꞌin i̱ ñii ñá, ta inka̱ ñá ndo̱o.
LUK 17:36 Tá o̱vi̱ ta̱a kísa chiño ra yuku̱, ta nakiꞌin i̱ ñii ta̱yóꞌo, ta inka̱ ra ndo̱o ―káchí ta̱Jesús.
LUK 17:37 Ta naxíka xíꞌin ta̱Jesús ni̱nda̱ka̱ to̱ꞌon ñaꞌá na, káchí na saá: ―¿Míkía̱ kundivi ñayóꞌo?, Tata ―káchí na. Ta nda̱kuii̱n ta̱Jesús ni̱ka̱ꞌa̱n ra: ―Tá xíto ndó míkía̱ ndáchí kua̱ꞌa̱ ní tio̱ko chée, ta saá kúnda̱a̱ ini ndó míchí kándúꞌu̱ ñii kiti̱ tí ni̱xiꞌi̱. Ta ki̱vi̱ ña ndikó i̱, ndiꞌi ni̱vi kunda̱a̱ ini na xa̱ꞌa̱ ñayóꞌo ―káchí ta̱Jesús.
LUK 18:1 Ñii ki̱vi̱ nda̱to̱ꞌon ta̱Jesús ñii cuento xíꞌin naxíka xíꞌin ra. Xíꞌin cuento yóꞌo sánáꞌa ra na ña o̱n nakava ini na ka̱ꞌa̱n na xíꞌin Ndios, ta xíni̱ ñóꞌó ka̱ꞌa̱n na xíꞌin Ndios ndiꞌi saá ki̱vi̱.
LUK 18:2 Ta káchí ta̱Jesús saá: ―Saá ndo̱ꞌo ñii ta̱juez yóo ra ñii ñoo, ta o̱n vása kísa to̱ꞌó ra Ndios, ni o̱n vása kísa to̱ꞌó ra nda̱ ñii ni̱vi.
LUK 18:3 Ta ñoo yóꞌo, yóo ñii ñaꞌa̱, ñá ni̱xiꞌi̱ yii̱ kúu ñá, ta ñáyóꞌo kua̱ꞌa̱n ñá ndiꞌi saá ki̱vi̱ no̱o̱ ta̱juez ña kasa nani ra kua̱chi xa̱ꞌa̱ ñá. Ni̱ka̱ꞌa̱n ñá saá xíꞌin ra: “Ná kasa nani ún ñanda̱a̱ xíꞌin i̱, chi yóo ñii ta̱a, ta sáa̱ ini ra xíni ra yi̱ꞌi̱, kóni ra sandáꞌví ra yi̱ꞌi̱”, káchí ñá xíꞌin ta̱juez.
LUK 18:4 Ta o̱n vása xi̱in ta̱juez chindeé ra ñá. Ta ni̱yaꞌa kua̱ꞌa̱ ní ki̱vi̱, ta saá xa̱ni ini ta̱juez: “Vará o̱n vása kísa to̱ꞌó i̱ Ndios, ni o̱n vása kísa to̱ꞌó i̱ ni̱vi,
LUK 18:5 ta chindeé i̱ ñaꞌa̱ yóꞌo, chi sándiꞌi ní ñá yi̱ꞌi̱, ta o̱n vása kúndeé ka̱ ini i̱, chi va̱xi ñá sándiꞌi ñá yi̱ꞌi̱ ndiꞌi saá ki̱vi̱. Ta ña̱kán kasa nani i̱ ñanda̱a̱ xa̱ꞌa̱ ñá”, káchí ta̱juez. Saá ndi̱ꞌi cuento loꞌo ―káchí ta̱Jesús.
LUK 18:6 Ta ni̱ka̱ꞌa̱n ka̱ ra xíꞌin na: ―Koni̱ so̱ꞌo va̱ꞌa ndó to̱ꞌon ni̱ka̱ꞌa̱n ta̱juez. Vará ta̱ o̱n váꞌa kúu ra, ta ki̱sa ndivi ra ñanda̱a̱ xíꞌin ñáñaꞌa̱ yóꞌo, chi ndiꞌi saá ki̱vi̱ xáku ndáꞌví ñá no̱o̱ ra.
LUK 18:7 Ta Ndios kúu ta̱va̱ꞌa ta̱nda̱a̱. ¿Án o̱n vása ndixa Ndios kasa nani ra ñanda̱a̱ xíꞌin ni̱vi na na̱ka̱xin ra, na kúu na xáku ndáꞌví no̱o̱ ra ndiví ñoó? ¿Án xáni si̱ni̱ ndó ña naꞌá ní kundati na, ta saá ndakuii̱n Ndios yuꞌu̱ na?
LUK 18:8 Ndixa káꞌa̱n i̱ xíꞌin ndó. Ndios kama ní kasa nani ra ñanda̱a̱ xa̱ꞌa̱ na. Ta yi̱ꞌi̱, o̱n vása xíni̱ i̱, ¿án naníꞌi i̱ ni̱vi na ndixa kándixa yi̱ꞌi̱, ki̱vi̱ ña ndikó i̱ ñoyívi yóꞌo? ―káchí ta̱Jesús xíꞌin naxíka xíꞌin ra.
LUK 18:9 Ta saá ta̱Jesús ni̱ka̱ꞌa̱n ra xíꞌin ni̱vi na xáni si̱ni̱ kuiti mi̱i na kúu nava̱ꞌa, ta xáni si̱ni̱ na inka̱ ni̱vi, o̱n vása va̱ꞌa nayóꞌo. Ta ta̱Jesús nda̱to̱ꞌon ra ñii cuento ña sanáꞌa ra nayóꞌo:
LUK 18:10 ―Saá ndo̱ꞌo o̱vi̱ ta̱a ni̱xa̱ꞌa̱n ra veꞌe ño̱ꞌo ka̱ꞌa̱n ra xíꞌin Ndios. Ñii ta̱yóꞌo kúu ta̱fariseo ta inka̱ ra kúu ta̱ káya si̱ꞌún xa̱ꞌa̱ nagobierno.
LUK 18:11 Ta ta̱fariseo ñíndichi ra, ta káꞌa̱n ra xa̱ꞌa̱ mi̱i ra, káchí ra saá: “Tata Ndios, táxaꞌvi ún, yi̱ꞌi̱ o̱n vása yóo i̱ nda̱tán yóo inka̱ ni̱vi, chi o̱n si̱ví ta̱ kísa kuíꞌná kúu i̱, ni o̱n si̱ví ta̱ o̱n váꞌa kúu i̱, ni o̱n si̱ví ta̱ kísi̱n xíꞌin inka̱ ñaꞌa̱ kúu i̱, ni o̱n vása yóo i̱ nda̱tán yóo ta̱a ta̱ ñíndichi kaa̱, ta̱ káya si̱ꞌún xa̱ꞌa̱ nagobierno.
LUK 18:12 Ta̱a ta̱ va̱ꞌa kúu i̱ chi o̱vi̱ ki̱vi̱ ñii ñii semana yóo soꞌon i̱. Ta táꞌví i̱ u̱xu̱ koꞌndo si̱ꞌún ña kómí i̱. Ta ñii koꞌndo yóꞌo táxi i̱ ndaꞌa̱ ún. Saá kéꞌé i̱ ndiꞌi saá ki̱vi̱”, káchí ra xíꞌin Ndios.
LUK 18:13 Ta inka̱ ta̱a ta̱ káya si̱ꞌún xa̱ꞌa̱ nagobierno ñíndichi ra xíká loꞌo. Ta ki̱sa ni̱no̱ xíꞌin mi̱i ra no̱o̱ Ndios, ta ni o̱n xi̱in ra koto ra ñoyívi ni̱no, ta kuiti xíto ra no̱o̱ ñoꞌo̱. Ta kúchuchú ní ini ra nda̱ káni ra kándíká ra, ta ni̱ka̱ꞌa̱n ra xíꞌin Ndios siꞌa: “Tata Ndios, kundáꞌví ini ún koni ún yi̱ꞌi̱, vará ta̱ o̱n váꞌa kúu i̱”, káchí ra.
LUK 18:14 Ndixa káꞌa̱n i̱ xíꞌin ndó, ki̱vi̱ kua̱noꞌo̱ ta̱yóꞌo veꞌe ra ki̱ndo̱o va̱ꞌa ra no̱o̱ Ndios. Ta ta̱fariseo, o̱n vása ní‑kindo̱o va̱ꞌa ra no̱o̱ Ndios. Saá chi ndiꞌi ni̱vi na kísa káꞌno xíꞌin mi̱i no̱o̱ Ndios, ta Ndios chikaa̱ ra nayóꞌo ni̱no̱. Ta ni̱vi na kísa ni̱no̱ xíꞌin mi̱i no̱o̱ Ndios, ta Ndios chinóo va̱ꞌa ra ñato̱ꞌó na ―káchí ta̱Jesús xíꞌin na.
LUK 18:15 Ta ki̱xaa̱ ni̱vi xíꞌin nakuálí no̱o̱ yóo ta̱Jesús ña chinóo ra ndaꞌa̱ ra si̱ni̱ na, ta ndukú ra ñava̱ꞌa no̱o̱ Ndios xa̱ꞌa̱ na, ta naxíka xíꞌin ra ni̱ka̱ꞌa̱n na xíꞌin ni̱vi yóꞌo: ―O̱n kixi ndó xíꞌin nakuálí yóꞌo ―káchí na.
LUK 18:16 Ta ta̱Jesús ka̱na ndiꞌi ra nakuálí va̱xi na no̱o̱ ra, ta ni̱ka̱ꞌa̱n ra xíꞌin naxíka xíꞌin ra: ―Taxi ndó nakuálí ná kixi na no̱o̱ i̱, nda̱ loꞌo o̱n kasi ndó na ña kixi na, chi ni̱vi na ndíko̱n yichi̱ no̱o̱ xáꞌnda chiño Ndios, nda̱tán yóo nakuálí yóꞌo, saá yóo na.
LUK 18:17 Ndixa káꞌa̱n i̱ xíꞌin ndó, tá o̱n xi̱in ndó kasa ni̱no̱ xíꞌin mi̱i ndó no̱o̱ Ndios nda̱tán ni̱no̱ yóo ini nakuálí yóꞌo, ta o̱n kívi ki̱ꞌvi ndó yichi̱ no̱o̱ xáꞌnda chiño Ndios ―káchí ta̱Jesús.
LUK 18:18 Ñii ta̱chiño ki̱xaa̱ ra no̱o̱ ta̱Jesús, ta ni̱ka̱ꞌa̱n ra, káchí ra saá: ―Tata maestro, ta̱a va̱ꞌa ní ini kúu ún. ¿Ndá chiño va̱ꞌa xíni̱ ñóꞌó keꞌé i̱ ta taxi Ndios ña kutaku̱ i̱ xíꞌin ra ndiꞌi saá ki̱vi̱ ña va̱xi?
LUK 18:19 Ta nda̱kuii̱n ta̱Jesús, ni̱ka̱ꞌa̱n ra: ―¿Nda̱chun káꞌa̱n ún yi̱ꞌi̱ kúu ta̱a ta̱ va̱ꞌa ini? Saá chi o̱n ko̱ó nda̱ ñii ni̱vi va̱ꞌa ini, ñii la̱á Ndios kuiti kúu ta̱ va̱ꞌa ndinoꞌo ini.
LUK 18:20 Xíni̱ ún nda̱yí ña xa̱ꞌnda chiño Ndios kasa ndivi ni̱vi. Ka̱chí Ndios xíꞌin ni̱vi saá: “O̱n ki̱ꞌvi ndó kua̱chi ñoyívi xíꞌin inka̱ ñaꞌa̱ ñá o̱n si̱ví kúu ñásíꞌí ndó, ta o̱n ki̱ꞌvi ndó kua̱chi ñoyívi xíꞌin ta̱a ta̱ o̱n si̱ví kúu yii̱ ndó, o̱n kaꞌni ndó ni̱vi, o̱n kasa kuíꞌná ndó ña kómí ni̱vi, o̱n ka̱ꞌa̱n ndó ñavatá xa̱ꞌa̱ inka̱ ni̱vi, ta kasa to̱ꞌó ndó yivá ndó, ta kasa to̱ꞌó ndó siꞌí ndó”, saá káchí nda̱yí Ndios ―káchí ta̱Jesús xíꞌin ra.
LUK 18:21 Ta ni̱ka̱ꞌa̱n ta̱yóꞌo: ―Yi̱ꞌi̱ nda̱ loꞌo i̱ kísa ndivi i̱ ndiꞌi saá nda̱yí yóꞌo ―káchí ra.
LUK 18:22 Tá xi̱ni̱ so̱ꞌo ta̱Jesús ña nda̱kuii̱n ra, ta ni̱ka̱ꞌa̱n tuku ra xíꞌin ra: ―Kúma̱ni̱ inka̱ chiño kasa ndivi ún. Kua̱ꞌa̱n ún si̱kó ún ndiꞌi ñakuíká kómí ún, ta saníꞌi ún si̱ꞌún ndaꞌa̱ ni̱vi nandáꞌví. Ta saá kukomí ún ñakuíká ndinoꞌo xíꞌin Ndios ñoyívi ni̱no. Tá ndi̱ꞌi ke̱ꞌé ún ñava̱ꞌa yóꞌo, ta kixi ún kundiko̱n ún yi̱ꞌi̱ ―káchí ta̱Jesús xíꞌin ra.
LUK 18:23 Tá xi̱ni̱ so̱ꞌo ta̱yóꞌo ña ni̱ka̱ꞌa̱n ta̱Jesús, ta kúchuchú ní ini ra, saá chi kua̱ꞌa̱ ní ñakuíká kómí ra.
LUK 18:24 Tá xi̱ni ta̱Jesús ña kúchuchú ní ini ra, ta ni̱ka̱ꞌa̱n ra saá: ―¡Nda̱chun yo̱ꞌvi̱ ní ki̱ꞌvi nakuíká yichi̱ no̱o̱ xáꞌnda chiño Ndios!
LUK 18:25 Vará yo̱ꞌvi̱ ní tá kuchiño tícamello yaꞌa rí yavi̱ xa̱ꞌa̱ túkú, ta yo̱ꞌvi̱ ní ka̱ kuchiño yaꞌa ñii ta̱kuíká yéꞌé ña ki̱ꞌvi ra yichi̱ no̱o̱ xáꞌnda chiño Ndios ―káchí ta̱Jesús xíꞌin na.
LUK 18:26 Ta ni̱vi na xi̱ni̱ so̱ꞌo to̱ꞌon yóꞌo, ni̱nda̱ka̱ to̱ꞌon na ta̱Jesús: ―Tá yo̱ꞌvi̱ ní ki̱ꞌvi nakuíká yichi̱ Ndios, ta saá, ¿yu kúu ni̱vi kúchiño ki̱ꞌvi na yichi̱ Ndios, ta kundo̱o na xíꞌin ra?
LUK 18:27 Ta nda̱kuii̱n ta̱Jesús, ni̱ka̱ꞌa̱n ra saá: ―Ni̱vi o̱n kúchiño na saka̱ku xíꞌin mi̱i na, ñii la̱á Ndios kúu ta̱ kúchiño saka̱ku ñaꞌá. Ndios kúchiño kasa ndivi ra ndiꞌi chiño. O̱n ko̱ó ña yo̱ꞌvi̱ no̱o̱ Ndios ―káchí ta̱Jesús.
LUK 18:28 Ta saá ni̱ka̱ꞌa̱n ta̱Pedro xíꞌin ra: ―Ta mi̱i ndi̱, xa sa̱ndakoo ndi̱ ndiꞌi ñava̱ꞌa ña xi̱komí ndi̱, xa̱ꞌa̱ ña ndíko̱n ndi̱ sa̱ta̱ ún.
LUK 18:29 Ta nda̱kuii̱n ta̱Jesús, ni̱ka̱ꞌa̱n ra: ―Ndixa káꞌa̱n i̱ xíꞌin ndó, ndiꞌi ni̱vi na sa̱ndakoo veꞌe, án yivá na, án siꞌí na, án ñani na, án ki̱ꞌva̱ na, án ñásíꞌí na, án sa̱ꞌya na, xa̱ꞌa̱ ña chíkaa̱ ini na ko̱ꞌo̱n na yichi̱ no̱o̱ xáꞌnda chiño Ndios,
LUK 18:30 ta nayóꞌo nakiꞌin na kua̱ꞌa̱ ní ka̱ ñava̱ꞌa taxi Ndios ndaꞌa̱ na ñoyívi yóꞌo. Ta ñoyívi ni̱no Ndios taxi ra ña kutaku̱ na xíꞌin ra ndiꞌi saá ki̱vi̱ ña va̱xi.
LUK 18:31 Ta ta̱Jesús, ka̱na ra ndiꞌi saá u̱xu̱ o̱vi̱ naxíka xíꞌin ra, ta ni̱ka̱ꞌa̱n ra xíꞌin na: ―Ta vitin kua̱ꞌa̱n yó yichi̱ kua̱n ndaa ñoo Jerusalén, ta ñoo kán kundivi ndiꞌi to̱ꞌon Ndios ña ni̱taa naprofeta xa̱ꞌa̱ yi̱ꞌi̱, ta̱a ta̱ ki̱xi no̱o̱ Ndios.
LUK 18:32 Nataxi na yi̱ꞌi̱ ndaꞌa̱ na o̱n vása kúu najudío, ta kuaku̱ ndaa na yi̱ꞌi̱, kandiva̱ꞌa na xíꞌin i̱, ta kundaa na tási̱i yuꞌu̱ na no̱o̱ i̱.
LUK 18:33 Ta kani ní na yi̱ꞌi̱ xíꞌin kuártá, ta sondi̱ꞌi kaꞌni na yi̱ꞌi̱. Ta ki̱vi̱ u̱ni̱ nataku̱ i̱ ―káchí ta̱Jesús xíꞌin na.
LUK 18:34 Ta naxíka xíꞌin ra ni̱‑kunda̱a̱ ini na yukía̱ kóni kachí to̱ꞌon yóꞌo, chi ña xi̱nakaa̱ seꞌé no̱o̱ na xi̱kuu ña.
LUK 18:35 Ñii ki̱vi̱ kua̱ꞌa̱n ta̱Jesús xíꞌin naxíka xíꞌin ra, ta kua̱ꞌa̱ ní ni̱vi ndíko̱n na kua̱ꞌa̱n na sa̱ta̱ ra. Ta xa yatin xáa̱ ra ñoo Jericó, ta ñii ta̱kuáá yóo ra yuꞌu̱ yichi̱, ta ndáka̱ chiꞌña ra si̱ꞌún no̱o̱ ni̱vi na yáꞌa yichi̱ yóꞌo.
LUK 18:36 Tá xi̱ni̱ so̱ꞌo ta̱kuáá yóꞌo ñii síso̱ yáꞌa kua̱ꞌa̱ ní ni̱vi kua̱ꞌa̱n na yichi̱, ta ni̱nda̱ka̱ to̱ꞌon ra na: ―¿Yukía̱ koo vitin?
LUK 18:37 Ta ni̱ka̱ꞌa̱n na xíꞌin ra: ―Ta̱Jesús ta̱ñoo Nazaret kúu ta̱ yáꞌa yóꞌo.
LUK 18:38 Tá xi̱ni̱ so̱ꞌo ra ñayóꞌo, ta ki̱xáꞌá ra xíꞌin ndiꞌi ndee̱ ra ni̱ka̱ꞌa̱n ra, káchí ra saá: ―Tata Jesús, sa̱ꞌya ta̱David, ¡ná kundáꞌví ini ún koni ún yi̱ꞌi̱! ―káchí ra.
LUK 18:39 Ta ni̱vi na kua̱ꞌa̱n siꞌna yichi̱ ni̱ka̱ꞌa̱n na xíꞌin ra: ―¡Kasi ún yuꞌu̱ ún! ―káchí na. Ta ni̱‑chikaa̱ so̱ꞌo ta̱kuáá ña ni̱ka̱ꞌa̱n na xíꞌin ra, ta ki̱xáꞌá ra ndeé va̱ꞌa ka̱ káꞌa̱n ra: ―Tata, sa̱ꞌya ta̱David, ¡ná kundáꞌví ini ún koni ún yi̱ꞌi̱! ―káchí ra.
LUK 18:40 Ta xi̱kundichi ta̱Jesús yichi̱ yóꞌo, ta xa̱ꞌnda chiño ra no̱o̱ ni̱vi ña ko̱ꞌo̱n na kiꞌin na ta̱kuáá ta kixi ra xíꞌin na no̱o̱ ra. Tá ki̱xaa̱ ta̱kuáá no̱o̱ ta̱Jesús, ta ta̱Jesús ni̱nda̱ka̱ to̱ꞌon ñaꞌá ra, ni̱ka̱ꞌa̱n ra saá:
LUK 18:41 ―¿Yukía̱ kóni ún keꞌé i̱ xíꞌin ún? Ta nda̱kuii̱n ta̱kuáá: ―Tata, kóni i̱ sandaꞌa ún nduchu̱ no̱o̱ i̱ ta va̱ꞌa koto i̱ ―káchí ra.
LUK 18:42 Ta ni̱ka̱ꞌa̱n ta̱Jesús xíꞌin ra: ―Va̱ꞌa, xa ndu̱va̱ꞌa nduchu̱ no̱o̱ ún, saá chi kándixa ún yi̱ꞌi̱.
LUK 18:43 Ta xa̱ndi̱ko̱n nda̱ꞌa nduchu̱ no̱o̱ ra, ta xa va̱ꞌa xíto ra, ta saá na̱kundiko̱n ra sa̱ta̱ ta̱Jesús, ta ki̱xáꞌá ra kísa káꞌno ra Ndios. Tá xi̱ni ni̱vi yóꞌo ndí ta̱Jesús sa̱ndaꞌa ra ta̱kuáá, ta ndiꞌi ni̱vi yóꞌo ki̱xáꞌá na kísa káꞌno na Ndios.
LUK 19:1 Ta ni̱xaa̱ ta̱Jesús ñoo Jericó, ta kua̱ꞌa̱n ra yichi̱ ma̱ꞌñó ñoo yóꞌo.
LUK 19:2 Ta yóo ñii ta̱a ta̱kuíká na̱ní ra Zaqueo, ta̱a ta̱ ndíso chiño xíꞌin ni̱vi na káya si̱ꞌún xa̱ꞌa̱ nagobierno kúu ra.
LUK 19:3 Ta kóni ra koto ra yu kúu ta̱Jesús, ta o̱n vása kúchiño ra, chi chútú ní ni̱vi. Saá chi ta̱Zaqueo kúu ra ta̱a ta̱ kuítí ní.
LUK 19:4 Ta saá ke̱e ra, xíno ra kua̱ꞌa̱n siꞌna ra, ta ni̱xaa̱ ra no̱o̱ kúma̱ni̱ yaꞌa ta̱Jesús. Ta ta̱Zaqueo nda̱a ra ndaꞌa̱ ñii yito̱n tón sicómoro káꞌno, ña kuchiño koni ra ta̱Jesús.
LUK 19:5 Ta ni̱xaa̱ ta̱Jesús xa̱ꞌa̱ yito̱n no̱o̱ kánóo ta̱Zaqueo, ta na̱koto ndaa ra, ta xi̱ni ra ta̱Zaqueo, ta ni̱ka̱ꞌa̱n ra xíꞌin ra: ―Tata, xa̱ndi̱ko̱n noo ún chi xíni̱ ñóꞌó kindo̱o i̱ veꞌe ún ki̱vi̱ vitin ―káchí ta̱Jesús.
LUK 19:6 Ta saá xa̱ndi̱ko̱n no̱o ta̱Zaqueo, ta kúsii̱ ní ini ra na̱kiꞌin ra ta̱Jesús veꞌe ra.
LUK 19:7 Tá xi̱ni ni̱vi ñayóꞌo, ta ki̱xáꞌá na kándiva̱ꞌa na xíꞌin ta̱Jesús, káꞌa̱n na, káchí na saá: ―O̱n váꞌa koo ta̱Jesús veꞌe ta̱Zaqueo, chi ta̱ o̱n váꞌa kúu ra ―káchí na.
LUK 19:8 Ta ta̱Zaqueo na̱kundichi ra ni̱ka̱ꞌa̱n ra xíꞌin ta̱Jesús: ―Koto ví, Tata, vitin taꞌví i̱ ndiꞌi ñakuíká kómí i̱, ta taxi i̱ ñii sava ñayóꞌo ndaꞌa̱ nandáꞌví. Tá yóo ni̱vi na sa̱ndáꞌví i̱ ki̱ndaa i̱ ña xi̱komí na, ta vitin taxi i̱ ndaꞌa̱ na ko̱mi̱ yichi̱ ka̱ ñayóꞌo ―káchí ra xíꞌin ta̱Jesús.
LUK 19:9 Ta nda̱kuii̱n ta̱Jesús, ni̱ka̱ꞌa̱n ra: ―Ki̱vi̱ vitin Ndios sa̱ka̱ku ra ta̱yóꞌo xíꞌin naveꞌe ra, chi ñii ki̱ꞌva nda̱tán xi̱i̱ síkuá yó ta̱Abraham ka̱ndixa ra Ndios, saá kándixa ta̱Zaqueo vitin. Ta saá kúnda̱a̱ ini yó ta̱Zaqueo kúu ñii sa̱ꞌya ndinoꞌo ta̱Abraham.
LUK 19:10 Yi̱ꞌi̱, ta̱ kúu ta̱a ta̱ ki̱xi no̱o̱ Ndios, va̱xi i̱ nandukú i̱ ta saka̱ku i̱ ni̱vi na nda̱ñóꞌó no̱o̱ Ndios ―káchí ta̱Jesús xíꞌin na.
LUK 19:11 Ta ni̱vi na kua̱ꞌa̱n sa̱ta̱ ta̱Jesús xíni̱ so̱ꞌo na to̱ꞌon ña káꞌa̱n ra, ta xa yatin xaa̱ ra ñoo Jerusalén, ta xáni si̱ni̱ ni̱vi vitin to̱nda̱a ki̱vi̱ Ndios kixáꞌá ra kaꞌnda chiño ra no̱o̱ na ñoyívi yóꞌo. Ta saá ta̱Jesús nda̱to̱ꞌon ra ñii cuento ña sanáꞌa ra na,
LUK 19:12 káchí ra saá: ―Saá ndo̱ꞌo ñii ta̱káꞌno, kóni ra ko̱ꞌo̱n ra inka̱ ñoo xíká, ta ndikó ra, chi ñoo xíká yóꞌo sakuiso na chiño ra kuu ra ta̱rey ñoo ra, ta kaꞌnda chiño ra no̱o̱ nañoo ra.
LUK 19:13 Tá xa yatin to̱nda̱a ki̱vi̱ kee ta̱káꞌno yóꞌo ko̱ꞌo̱n ra, ta ka̱na ra u̱xu̱ namozo ra, ta ki̱xaa̱ na no̱o̱ ra. Ta ta̱xi ra ñii si̱ꞌún na̱ní mina ndaꞌa̱ ñii ñii namozo, ta ni̱ka̱ꞌa̱n ra xíꞌin na, káchí ra saá: “Kasa chiño ndó si̱ꞌún yóꞌo nda̱ ki̱vi̱ ndikó i̱”, káchí ra xíꞌin na.
LUK 19:14 Ta ni̱vi nañoo ra o̱n xi̱in na koni na ra, ña̱kán ti̱ꞌví na sava natáꞌan na ko̱ꞌo̱n na ka̱ꞌa̱n na xíꞌin mi̱i ta̱rey káꞌno ñoo xíká, kachí na saá: “O̱n vása kóni ndi̱ ta̱yóꞌo nduu ra ta̱rey, ta kaꞌnda chiño ra no̱o̱ ndi̱”, kachí na.
LUK 19:15 Ta saá ni, ni̱xa̱ꞌa̱n ra, ta ndu̱u ra ta̱rey, ta ndi̱kó ra ñoo ra. Ta ni̱ka̱ꞌa̱n ra xíꞌin namozo ra: “Vitin ko̱ꞌo̱n ndó kana ndó u̱xu̱ ta̱a ta̱ ta̱xi i̱ si̱ꞌún ndaꞌa̱, ná kixi na yóꞌo ña kunda̱a̱ ini i̱ ndasaá si̱ꞌún na̱kiꞌin nayóꞌo sa̱ta̱ si̱ꞌún ña ta̱xi i̱ ndaꞌa̱ na”, káchí ra.
LUK 19:16 Ta ta̱no̱ó ki̱xaa̱ ra, ta ka̱chí ra saá: “Tata, ki̱sa chiño i̱ si̱ꞌún ña ta̱xi ún ndaꞌa̱ i̱, ta na̱kiꞌin i̱ u̱xu̱ si̱ꞌún sa̱ta̱ ña”, káchí ra.
LUK 19:17 Ta káchí ta̱rey: “Va̱ꞌa, ta̱mozo va̱ꞌa kúu ún. Va̱ꞌa ní ki̱sa ndivi ún xíꞌin chiño ña loꞌo, ta vitin táxi i̱ yóꞌó nduu ún ta̱a ta̱ kaꞌnda chiño no̱o̱ u̱xu̱ ñoo”, káchí ta̱rey xíꞌin ta̱mozo yóꞌo.
LUK 19:18 Ta ta̱mozo o̱vi̱ ki̱xaa̱ ra no̱o̱ ta̱rey, ta ni̱ka̱ꞌa̱n ra: “Tata, ki̱sa chiño i̱ si̱ꞌún ña ta̱xi ún ndaꞌa̱ i̱, ta na̱kiꞌin i̱ o̱ꞌo̱n si̱ꞌún sa̱ta̱ ña”, káchí ra.
LUK 19:19 Ta nda̱kuii̱n ta̱rey, ni̱ka̱ꞌa̱n ra xíꞌin ra: “Va̱ꞌa, ta vitin taxi i̱ yóꞌó nduu ún ta̱ kaꞌnda chiño no̱o̱ o̱ꞌo̱n ñoo”, káchí ra.
LUK 19:20 Ta ki̱xaa̱ inka̱ ta̱mozo no̱o̱ ta̱rey, ta ni̱ka̱ꞌa̱n ra: “Tata, yóꞌo yóo si̱ꞌún ña ta̱xi ún ndaꞌa̱ i̱. Ta̱xi va̱ꞌa i̱ ña, chi̱súku ndaa i̱ ña xíꞌin tiko̱to̱. Ni̱‑xiin sandañóꞌó i̱ ña,
LUK 19:21 chi yíꞌví i̱ no̱o̱ ún. Saá chi yóꞌó kúu ñii ta̱a ta̱ ndeé ní ini, chi kíndaa ún si̱ꞌún vará o̱n vása ní‑kisa chiño ún, ta nákaya ún ña̱ꞌa no̱o̱ o̱n vása ní‑chiꞌi ún”, káchí ta̱mozo xíꞌin ta̱rey.
LUK 19:22 Ta ni̱ka̱ꞌa̱n ta̱rey xíꞌin ra: “¡Ta̱mozo ndiva̱ꞌa kúu yóꞌó! Ta xíꞌin to̱ꞌon ña ni̱ka̱ꞌa̱n mi̱i ún, vitin sanakuiso i̱ kua̱chi yóꞌó. Káchí ún ndí yi̱ꞌi̱ kúu ta̱ ndeé ini, ta̱a ta̱ kíndaa si̱ꞌún vará o̱n vása ní‑kisa chiño i̱, ta yi̱ꞌi̱ nákaya ña̱ꞌa no̱o̱ o̱n vása ní‑chiꞌi i̱, káchí ún.
LUK 19:23 Tá ndixa ñayóꞌo kúu ña xáni ini ún, ta saá, ¿nda̱chun ni̱‑chikaa̱ va̱ꞌa ún si̱ꞌún i̱ ini veꞌe no̱o̱ táꞌvi̱ si̱ꞌún?, ta ki̱vi̱ ndi̱kó i̱, nakiꞌin i̱ si̱ꞌún i̱ xíꞌin si̱ki̱ ña, níkúu”, káchí ta̱rey xíꞌin ta̱mozo o̱n váꞌa yóꞌo.
LUK 19:24 Ta ni̱ka̱ꞌa̱n ta̱rey xíꞌin na ndóo xíꞌin ra: “Kindaa ndó si̱ꞌún ndaꞌa̱ ta̱yóꞌo, ta taxi ndó ña ndaꞌa̱ ta̱a ta̱ kómí u̱xu̱ si̱ꞌún”, káchí ra.
LUK 19:25 Ta nda̱kuii̱n na, ni̱ka̱ꞌa̱n na: “Tata, ta̱yóꞌo xa kómí ra u̱xu̱ si̱ꞌún”, káchí na.
LUK 19:26 Ta ni̱ka̱ꞌa̱n ta̱rey: “Ta ndiꞌi ni̱vi na va̱ꞌa xíni̱ kukomí ña̱ꞌa, ta nayóꞌo nakiꞌin ka̱ na ñava̱ꞌa. Ta ni̱vi na o̱n vása xíni̱ ndasaá va̱ꞌa kukomí na ña̱ꞌa, ta̱nda̱ ñaloꞌo kómí na, nondaa ña ndaꞌa̱ nayóꞌo.
LUK 19:27 Ta vitin tónda̱a ki̱vi̱ kasa nani i̱ kua̱chi xa̱ꞌa̱ ni̱vi na o̱n xi̱in koni yi̱ꞌi̱, ni̱vi na o̱n xi̱in taxi yi̱ꞌi̱ kuu ta̱a ta̱ kaꞌnda chiño no̱o̱ na. Va̱ꞌa ko̱ꞌo̱n ndó kiꞌin ndó na ta kixi na yóꞌo, ta saá kaꞌni ndó na no̱o̱ i̱”, káchí ta̱rey xíꞌin na. Saá ndi̱ꞌi cuento loꞌo yóꞌo ―káchí ta̱Jesús.
LUK 19:28 Ta ndi̱ꞌi ni̱ka̱ꞌa̱n ta̱Jesús to̱ꞌon yóꞌo, ta na̱kiꞌin ra kua̱ꞌa̱n ra yichi̱ ñoo Jerusalén.
LUK 19:29 Ta ni̱xaa̱ ra yatin ñoo Betania xíꞌin ñoo Betfagé, ña ñóꞌo no̱o̱ xi̱ki̱ tón Olivo. Ta ta̱Jesús ni̱ka̱ꞌa̱n ra xíꞌin o̱vi̱ naxíka xíꞌin ra,
LUK 19:30 káchí ra saá: ―Kua̱ꞌa̱n ndó ñoo ña xíto ndaa ndó kaa̱. Ta ni̱xaa̱ ndó ñoo kaa̱, ta naníꞌi ndó ñii burro loꞌo nóꞌni rí, tí o̱n ta̱ꞌán koso na kúu rí. Ta ndaxin ndó rí ta kixi ndó xíꞌin rí yóꞌo.
LUK 19:31 Tá yóo ni̱vi na nda̱ka̱ to̱ꞌon ndóꞌó: “¿Nda̱chun ndáxin ndó burro yóꞌo?”, kachí na xíꞌin ndó, ta ndakuii̱n ndó, kachí ndó saá xíꞌin na: “Ta̱Káꞌno no̱o̱ yó xíni̱ ñóꞌó rí”, kachí ndó xíꞌin na ―káchí ta̱Jesús xíꞌin o̱vi̱ naxíka xíꞌin ra.
LUK 19:32 Ta saá kua̱ꞌa̱n na, ta ni̱xaa̱ na ñoo ta na̱níꞌi na burro loꞌo. Ñii ki̱ꞌva nda̱tán yóo ña ni̱ka̱ꞌa̱n ta̱Jesús xíꞌin na, saá yóo ña na̱níꞌi na.
LUK 19:33 Tá ndáxin na burro loꞌo, ta ni̱vi xíꞌin sa̱na̱ tíyóꞌo, ni̱nda̱ka̱ to̱ꞌon ñaꞌá na: ―¿Nda̱chun ndáxin ndó rí? ―káchí na.
LUK 19:34 Ta nda̱kuii̱n na, káchí na saá: ―Mi̱i ta̱Káꞌno no̱o̱ yó xíni̱ ñóꞌó rí ―káchí na xíꞌin na.
LUK 19:35 Ta saá ndi̱kó na ki̱xaa̱ na no̱o̱ ta̱Jesús xíꞌin burro loꞌo, ta chi̱nóo na tiko̱to̱ na sa̱ta̱ rí, ta na̱koso ta̱Jesús ta kua̱ꞌa̱n ra yichi̱.
LUK 19:36 Tá yóso ra rí, kua̱ꞌa̱n ra yichi̱, ta kua̱ꞌa̱ ní ni̱vi chi̱ndoo na tiko̱to̱ na yichi̱ no̱o̱ yáꞌa ra kua̱ꞌa̱n ra, saá kísa to̱ꞌó na ra.
LUK 19:37 Tá ki̱xáꞌá ra va̱xi noo ra xi̱ki̱ tón Olivo, ta ndiꞌi ni̱vi na ndíko̱n sa̱ta̱ ra kúsii̱ ní ini na, ta ki̱xáꞌá na ndeé ní káꞌa̱n na, ta kísa káꞌno na Ndios xa̱ꞌa̱ ña kua̱ꞌa̱ ní milagro ke̱ꞌé ra, xi̱ni na.
LUK 19:38 Ni̱ka̱ꞌa̱n na saá: ―¡Ná keꞌé Ndios ñava̱ꞌa xíꞌin ta̱rey yóꞌo, ta̱a ta̱ ki̱xaa̱ xíꞌin nda̱yí Ndios! ¡Vitin Ndios taxi ra koo va̱ꞌa ni̱vi xíꞌin ra ñoyívi ni̱no! ¡Ná kanóo síkón ñato̱ꞌó Ndios! ―káchí na.
LUK 19:39 Ta sava nafariseo kua̱ꞌa̱n na xíꞌin ni̱vi yóꞌo, ta ni̱ka̱ꞌa̱n na xíꞌin ta̱Jesús: ―Tata maestro, ka̱ꞌa̱n ún xíꞌin na ndíko̱n sa̱ta̱ ún, ña o̱n ka̱ꞌa̱n na saá ―káchí na.
LUK 19:40 Ta ni̱ka̱ꞌa̱n ta̱Jesús xíꞌin na: ―Táná ka̱ꞌa̱n i̱ xíꞌin nayóꞌo ndí tási̱ín koo yuꞌu̱ na, ta saá nda̱ yu̱u̱ ndóo yóꞌo kixáꞌá ña ndeé ní kasa káꞌno ña yi̱ꞌi̱ ―káchí ra xíꞌin na.
LUK 19:41 Ta ki̱xaa̱ ta̱Jesús yatin ñoo Jerusalén. Tá xi̱ni ra ñoo yóꞌo, ta ki̱xáꞌá ra kúchuchú ní ini ra, ta xáku ra xa̱ꞌa̱ ni̱vi nañoo yóꞌo,
LUK 19:42 ta ni̱ka̱ꞌa̱n ra saá: ―¡Kóni ní i̱ vitin kunda̱a̱ ini ndó yu kúu ña kivi taxi koo va̱ꞌa ini ndó! Saá chi ña nákaa̱ seꞌé no̱o̱ ndó kúu ña vitin, ta o̱n ki̱ví koni ndó ña.
LUK 19:43 Ta va̱xi ñii ki̱vi̱ ndiꞌi na sáa̱ ini xíni ndóꞌó kono nduu ndiꞌi na ñoo ndó, ta nakasi na ndiꞌi yichi̱ ndó, ta o̱n kuchiño kee ndó ñoo ndó. Ta ndiꞌi saá xiiña ñoo ndó, kixáꞌá ni̱vi yóꞌo kani táꞌan na xíꞌin ndó.
LUK 19:44 Ta sandiꞌi na xa̱ꞌa̱ ndiꞌi veꞌe ndó, ta sandiꞌi na xa̱ꞌa̱ ndiꞌi ndóꞌó. O̱n ndo̱o ka̱ nda̱ ñii yu̱u̱ ndíso táꞌan na̱ma̱ veꞌe ndó ña koto ndó, chi ndiꞌi xa̱ꞌa̱ veꞌe ndó. Saá kundoꞌo ndó chi ki̱vi̱ ki̱xaa̱ i̱ ña saka̱ku i̱ ndóꞌó, ta ni̱‑xiin ndó nakoni ndó yi̱ꞌi̱ ―káchí ta̱Jesús xíꞌin nañoo Jerusalén.
LUK 19:45 Ta ni̱xaa̱ na ñoo Jerusalén, ta ta̱Jesús ni̱ki̱ꞌvi ra ke̱ꞌe yéꞌé veꞌe ño̱ꞌo káꞌno, ta ki̱xáꞌá ra táva ra ndiꞌi ni̱vi na síkó xíꞌin ni̱vi na sáta, ña kee na ko̱ꞌo̱n na.
LUK 19:46 Ta ni̱ka̱ꞌa̱n ra xíꞌin na: ―Saá káchí to̱ꞌon Ndios ña ni̱taa na xi̱na̱ꞌá: “Veꞌe i̱ kuu veꞌe no̱o̱ ko̱ꞌo̱n ni̱vi ña ka̱ꞌa̱n na xíꞌin i̱”, káchí to̱ꞌon Ndios. Ta ndóꞌó, o̱n vása va̱ꞌa kéꞌé ndó, chi sa̱nduu ndó veꞌe yóꞌo ñii kavua̱ nakuíꞌná ―káchí ta̱Jesús xíꞌin na.
LUK 19:47 Ndiꞌi saá ki̱vi̱ ta̱Jesús xíka ra sánáꞌa ra ni̱vi ini veꞌe ño̱ꞌo káꞌno ñoo Jerusalén yóꞌo, ta na sánáꞌa nda̱yí Ndios xíꞌin nachiño náꞌno xíꞌin nanáꞌno no̱o̱ nasu̱tu̱, ndúkú na ndasaá koo kaꞌni na ta̱Jesús.
LUK 19:48 Ta ni̱‑kivi naníꞌi na ndasaá kaꞌni na ra, chi ndiꞌi ni̱vi kúsii̱ ini na xíni̱ so̱ꞌo na to̱ꞌon ña káꞌa̱n ra.
LUK 20:1 Ñii ki̱vi̱ yóo ta̱Jesús ke̱ꞌe yéꞌé veꞌe ño̱ꞌo káꞌno ñoo Jerusalén, ta sánáꞌa ra ni̱vi, káꞌa̱n ra xíꞌin na to̱ꞌon ñava̱ꞌa xa̱ꞌa̱ yichi̱ Ndios. Ta saá na sánáꞌa nda̱yí Ndios xíꞌin naxi̱kua̱ꞌa̱ no̱o̱ najudío xíꞌin nanáꞌno no̱o̱ nasu̱tu̱ ki̱xaa̱ na no̱o̱ ta̱Jesús,
LUK 20:2 ta ni̱ka̱ꞌa̱n na xíꞌin ra siꞌa: ―Ka̱ꞌa̱n ún xíꞌin ndi̱, ¿míkía̱ ki̱xi nda̱yí kéꞌé ún ñayóꞌo? ¿Yu kúu na ta̱xi nda̱yí ndaꞌa̱ ún keꞌé ún chiño yóꞌo saá? ―káchí na.
LUK 20:3 Ta ni̱ka̱ꞌa̱n ta̱Jesús xíꞌin na: ―Ta yi̱ꞌi̱ kóni i̱ nda̱ka̱ to̱ꞌon i̱ ndóꞌó ñii la̱á to̱ꞌon, ta va̱ꞌa ndakuii̱n ndó yuꞌu̱ i̱.
LUK 20:4 ¿Míkía̱ ki̱xi nda̱yí ta̱Juan sa̱kuchu ra ni̱vi? ¿Án ta̱xi Ndios nda̱yí ndaꞌa̱ ra? ¿Án ni̱vi kúu na ta̱xi nda̱yí ndaꞌa̱ ra ña sakuchu ra ni̱vi? ―káchí ta̱Jesús xíꞌin na.
LUK 20:5 Ta saá ki̱xáꞌá na káꞌa̱n táꞌan xíꞌin mi̱i na: ―¿Ndasaá koo ndakuii̱n yó vitin? Chi táná ka̱ꞌa̱n yó Ndios ta̱xi nda̱yí ndaꞌa̱ ta̱Juan, ta saá nda̱ka̱ to̱ꞌon ta̱Jesús mi̱i yó: “¿Nda̱chun o̱n vása ní‑kandixa ndó ña ni̱ka̱ꞌa̱n ra?”
LUK 20:6 Táná ka̱ꞌa̱n yó ni̱vi kuiti kúu na ta̱xi nda̱yí ndaꞌa̱ ta̱Juan, ta saá yi̱yo ní sasaa̱ yó nañoo, ta kixáꞌá na tiin na yu̱u̱, ta koon na mi̱i yó, chi ndiꞌi ni̱vi yóꞌo kándixa na ndí ta̱Juan xi̱kuu ra ñii ta̱profeta ―káchí na, káꞌa̱n táꞌan na.
LUK 20:7 Ta saá nda̱kuii̱n na, káchí na siꞌa xíꞌin ta̱Jesús: ―O̱n xíni̱ ndi̱ yu kúu na ta̱xi nda̱yí ndaꞌa̱ ta̱Juan ―káchí na.
LUK 20:8 Ta saá ta̱Jesús ni̱ka̱ꞌa̱n ra xíꞌin na: ―Ta ni yi̱ꞌi̱, o̱n ka̱ꞌa̱n i̱ xíꞌin ndó míkía̱ ki̱xi nda̱yí kómí i̱ ña kéꞌé i̱ chiño yóꞌo ―káchí ra.
LUK 20:9 Ta saá ta̱Jesús nda̱to̱ꞌon ra inka̱ cuento ña sanáꞌa ra na, káchí ra saá: ―Saá ndo̱ꞌo ñii ta̱a, na̱taan ra tón uva, ta saá sa̱tati ra ñoꞌo̱ ra xíꞌin tón uva inka̱ ni̱vi, ta ke̱e ra kua̱ꞌa̱n ra koo ra inka̱ ñoo kua̱ꞌa̱ ní ki̱vi̱.
LUK 20:10 Ta ki̱xaa̱ yatin ki̱vi̱ ña kaꞌnda na tíuva yóꞌo, ta ta̱ xíꞌin yito̱n tón uva ti̱ꞌví ra ñii ta̱mozo ra kua̱ꞌa̱n ra nakiꞌin ra sava tíuva ña kuu yaꞌvi ra. Ta ni̱vi na táti ñoꞌo̱ no̱o̱ yóo tón uva ti̱in na ta̱mozo yóꞌo, ta ka̱ni ní na ra, ni̱‑xiin na taxi na rí ndaꞌa̱ ra, ta saá ndi̱kó vi̱chí ra kua̱noꞌo̱ ra.
LUK 20:11 Ta ta̱a ta̱ xíꞌin yito̱n tón uva tuku ti̱ꞌví ra inka̱ ta̱a kua̱ꞌa̱n ra nakiꞌin ra tíuva. Ta ni̱kandiva̱ꞌa na xíꞌin ra, ta ka̱ni ní na ra, ta sa̱kukaꞌan na no̱o̱ ra, ta ta̱xin na ra ndikó ra kua̱noꞌo̱ ra veꞌe ta̱patrón.
LUK 20:12 Ta ta̱a ta̱ xíꞌin yito̱n tón uva tuku ti̱ꞌví ra inka̱ ta̱mozo kua̱ꞌa̱n ra, ta ti̱in na ra, ta sa̱takuéꞌe̱ ní na ra, ta ta̱xin na ra, kua̱noꞌo̱ ra.
LUK 20:13 ’Ta saá ta̱a ta̱ xíꞌin yito̱n tón uva ni̱ka̱ꞌa̱n ra: “¿Yukía̱ koo keꞌé yó vitin? Va̱ꞌa ka̱ tiꞌví yó sa̱ꞌya yó, ta̱ kíꞌvi ní ini yó xíni yó. Tá ni̱vi na táti ñoꞌo̱ yó nakoni na sa̱ꞌya yó yóꞌo, ta kasa to̱ꞌó na ra”, káchí ra.
LUK 20:14 Ta ni̱vi na táti ñoꞌo̱ xi̱ni na kíxaa̱ ta̱loꞌo sa̱ꞌya ra, ta ni̱ka̱ꞌa̱n na xíꞌin táꞌan na, káchí na saá: “Ta̱kaa̱ kúu sa̱ꞌya ta̱ na̱taan tón uva, ta sa̱ꞌya ra yóꞌo kúu ta̱ nakiꞌin ñakuíká xíꞌin ñoꞌo̱ yóꞌo táná kivi̱ yivá ra. Naꞌa ndó ná koꞌyo̱ kaꞌni yó ra, ta kindo̱o yó xíꞌin ndiꞌi ñakuíká ra”, káchí na.
LUK 20:15 Ta saá ti̱in na ra, ta sa̱kana na ra nda̱ sa̱ta̱ na̱ma̱ ña xi̱no nduu no̱o̱ yóo tón uva, ta xa̱ꞌni na ra. Saá ndi̱ꞌi cuento yóꞌo ―káchí ta̱Jesús. Ta ta̱Jesús ni̱ka̱ꞌa̱n ra xíꞌin ni̱vi na xi̱ni̱ so̱ꞌo cuento yóꞌo: ―¿Vitin yukía̱ keꞌé ta̱ xíꞌin yito̱n tón uva?
LUK 20:16 Káꞌa̱n i̱ xíꞌin ndó, ndixa ndikó ra naxaa̱ ra ta sandiꞌi ra xa̱ꞌa̱ ni̱vi na táti ñoꞌo̱ ra. Ta tuku satati ra ñoꞌo̱ ra inka̱ ni̱vi ―káchí ta̱Jesús xíꞌin na. Ta nda̱kuii̱n ni̱vi, ni̱ka̱ꞌa̱n na: ―¡Ná o̱n taxi Ndios kundoꞌo ndi̱ saá! ―káchí na.
LUK 20:17 Ta ta̱Jesús xíto ra no̱o̱ na, ta ni̱ka̱ꞌa̱n ra xíꞌin na: ―¿Án o̱n vása kúnda̱a̱ ini ndó ña kóni kachí to̱ꞌon Ndios ña ni̱taa na xi̱na̱ꞌá, ña káchí saá?: Yóo yu̱u̱ ña ni̱‑xiin ni̱vi na kísa va̱ꞌa veꞌe koni̱ ñóꞌó na, ta mi̱i yu̱u̱ yóꞌo ndu̱u ña yu̱u̱ ñano̱ó nákaa̱ xa̱ꞌa̱ veꞌe, káchí to̱ꞌon Ndios.
LUK 20:18 Ndiꞌi ni̱vi na kakiꞌi ta nakava na sa̱ta̱ yu̱u̱ yóꞌo ndiꞌi xa̱ꞌa̱ na. Ta yu̱u̱ yóꞌo, táná nakava ña sa̱ta̱ ni̱vi, ta chiꞌma ña na nda̱ nduu na yaa̱ ―káchí ta̱Jesús xíꞌin na.
LUK 20:19 Ta saá nanáꞌno no̱o̱ nasu̱tu̱ xíꞌin na sánáꞌa nda̱yí Ndios xa̱ni si̱ni̱ na ndúkú na ndasaá koo tiin ñaꞌá na, chi nayóꞌo ku̱nda̱a̱ ini na cuento ña ni̱ka̱ꞌa̱n ta̱Jesús ndí káꞌa̱n ña xa̱ꞌa̱ na. Ta ni̱‑kuchiño tiin na ra, chi yíꞌví na ko̱to̱ saa̱ ni̱vi na ndóo yóꞌo.
LUK 20:20 Ta saá nanáꞌno no̱o̱ nasu̱tu̱ xíꞌin na sánáꞌa nda̱yí Ndios ti̱ꞌví na sava ni̱vi ña koto ndoso na ta̱Jesús. Ña káꞌa̱n na nda̱tán káꞌa̱n ni̱vi na ndinoꞌo ini, saá ka̱ꞌa̱n nayóꞌo xíꞌin ta̱Jesús, chi kóni na ña sati̱ví na ñii to̱ꞌon káꞌa̱n ra, ta kuchiño na taxi na kua̱chi xa̱ꞌa̱ ra no̱o̱ ta̱gobernador.
LUK 20:21 Saá ki̱xaa̱ na no̱o̱ ta̱Jesús, ta ni̱ka̱ꞌa̱n na xíꞌin ra: ―Tata maestro, xíni̱ ndi̱ yóꞌó kúu ún ta̱a ta̱ sánáꞌa ñanda̱a̱. Ta o̱n vása náka̱xin ún ni̱vi, ta ñii ki̱ꞌva káꞌa̱n ún ñanda̱a̱ xíꞌin ndiꞌi na, ni o̱n vása násama ún to̱ꞌon ún, ta sánáꞌa ún ñanda̱a̱ xa̱ꞌa̱ yichi̱ Ndios.
LUK 20:22 Ta vitin kóni ndi̱ nda̱ka̱ to̱ꞌon ndi̱ yóꞌó, ¿án va̱ꞌa chaꞌvi yó kota no̱o̱ ta̱rey César ñoo Roma? ¿Án o̱n váꞌa chaꞌvi yó ña? ―káchí na xíꞌin ra.
LUK 20:23 Ta ta̱Jesús kúnda̱a̱ ini ra ndí na o̱vi̱ yuꞌu̱ kúu na, kóni na koto ndoso na ra, ta ni̱ka̱ꞌa̱n ra xíꞌin na: ―¿Nda̱chun kóni ndó koto ndoso ndó yi̱ꞌi̱?
LUK 20:24 Taxi ndó ñii si̱ꞌún ná koto i̱ no̱o̱ ña. ¿Yo na̱ꞌná, ta yo ki̱vi̱ kúu ña yóo no̱o̱ si̱ꞌún yóꞌo? ―káchí ta̱Jesús xíꞌin na. Ta nda̱kuii̱n na: ―Si̱ꞌún yóꞌo kómí ña na̱ꞌná xíꞌin ki̱vi̱ ta̱rey César ―káchí na.
LUK 20:25 Ta ni̱ka̱ꞌa̱n ta̱Jesús xíꞌin na: ―Taxi ndó ndaꞌa̱ ta̱rey César ña kúu kuenda ra, ta taxi ndó ndaꞌa̱ Ndios ña kúu kuenda Ndios ―káchí ta̱Jesús xíꞌin na.
LUK 20:26 Ta saá ni̱‑kuchiño naníꞌi na to̱ꞌon ña taxi na kua̱chi xa̱ꞌa̱ ta̱Jesús no̱o̱ nachiño. Ta na̱kaꞌnda ini na chi va̱ꞌa ní ni̱ka̱ꞌa̱n ra, ta ni̱‑naníꞌi na ña ndakuii̱n na.
LUK 20:27 Nasaduceo ki̱xaa̱ na no̱o̱ ta̱Jesús. Nasaduceo yóꞌo kúu na nanáꞌno na sánáꞌa ta káꞌa̱n na ndí na ni̱xiꞌi̱ o̱n vása nataku̱ ka̱ na. Ta ni̱nda̱ka̱ to̱ꞌon na ta̱Jesús:
LUK 20:28 ―Tata maestro, nda̱yí Ndios ña ni̱taa ta̱Moisés káchí ña saá: “Tá ñii ta̱a ni̱xiꞌi̱ ra, ta o̱n ko̱ó sa̱ꞌya ra ní‑xiyo xíꞌin ñásíꞌí ra, ta ñani ra xíni̱ ñóꞌó tonda̱ꞌa̱ ra xíꞌin ñá ni̱ndo̱o yóꞌo, ña kivi koo sa̱ꞌya na. Nda̱tán koo sa̱ꞌya ta̱ ni̱xiꞌi̱, saá koo sa̱ꞌya nayóꞌo”, káchí nda̱yí ña ni̱taa ta̱Moisés.
LUK 20:29 Ta, ¿yukía̱ káchí yóꞌó xa̱ꞌa̱ ñayóꞌo? Chi saá ndo̱ꞌo ta̱a, u̱xa̱ ñani kúu ra. Ta̱no̱ó to̱nda̱ꞌa̱ ra xíꞌin ñii ñaꞌa̱, ta ni̱xiꞌi̱ ra, ta o̱n ko̱ó sa̱ꞌya ra ní‑xiyo.
LUK 20:30 Ta ñani ra ta̱o̱vi̱ to̱nda̱ꞌa̱ ra xíꞌin ñáñaꞌa̱ yóꞌo, ta ni̱xiꞌi̱ ra, ta o̱n ko̱ó sa̱ꞌya na ní‑xiyo.
LUK 20:31 Ta ñani ra ta̱u̱ni̱ to̱nda̱ꞌa̱ ra xíꞌin ñáñaꞌa̱ yóꞌo, ta ni̱xiꞌi̱ ra, ta o̱n ko̱ó sa̱ꞌya na ní‑xiyo. Ta ñani ra ta̱ko̱mi̱ to̱nda̱ꞌa̱ ra xíꞌin ñáñaꞌa̱ yóꞌo, ta ni̱xiꞌi̱ ra, ta o̱n ko̱ó sa̱ꞌya na. Ta ñani ra ta̱o̱ꞌo̱n to̱nda̱ꞌa̱ ra xíꞌin ñáñaꞌa̱ yóꞌo, ta ni̱xiꞌi̱ ra, ta o̱n ko̱ó sa̱ꞌya na. Ta ñani ra ta̱i̱ño̱ to̱nda̱ꞌa̱ ra xíꞌin ñáñaꞌa̱ yóꞌo, ta ni̱xiꞌi̱ ra, ta o̱n ko̱ó sa̱ꞌya na. Ta ñani ra ta̱u̱xa̱ to̱nda̱ꞌa̱ ra xíꞌin ñáñaꞌa̱ yóꞌo, ta ni̱xiꞌi̱ ra, ta o̱n ko̱ó sa̱ꞌya na.
LUK 20:32 Ta saá ni̱xiꞌi̱ mi̱i ñáñaꞌa̱ yóꞌo.
LUK 20:33 Ta ki̱vi̱ nataku̱ ndiꞌi na ni̱xiꞌi̱, ¿yukú ta̱a kuu yii̱ ñáñaꞌa̱ yóꞌo?, chi ndiꞌi ta̱a u̱xa̱ ñani ni̱xi̱yo ra xíꞌin ñá ―káchí na xíꞌin ta̱Jesús.
LUK 20:34 Ta nda̱kuii̱n ta̱Jesús, káchí ra saá xíꞌin na: ―O̱n vása kúnda̱a̱ va̱ꞌa ini ndó xa̱ꞌa̱ ñoyívi ni̱no xíꞌin Ndios. Saá chi ñoyívi yóꞌo kúu no̱o̱ tónda̱ꞌa̱ ta̱a xíꞌin ñaꞌa̱, ta táxi na sa̱ꞌya na tonda̱ꞌa̱ na xíꞌin inka̱ na.
LUK 20:35 Ta ki̱vi̱ nataku̱ ni̱vi na ni̱xiꞌi̱, o̱n vása tonda̱ꞌa̱ ka̱ na ñoyívi ni̱no, ni o̱n vása taxi na sa̱ꞌya na tonda̱ꞌa̱ na xíꞌin inka̱ ni̱vi.
LUK 20:36 Ta ni̱vi na̱taku̱ o̱n kuchiño kivi̱ ka̱ na, ta nda̱tán yóo naángel saá koo ni̱vi na kundo̱o xíꞌin Ndios. Sa̱ꞌya ndinoꞌo Ndios kuu nayóꞌo, xa̱ꞌa̱ ña nataku̱ na.
LUK 20:37 Xa̱ꞌa̱ ña nataku̱ na ni̱xiꞌi̱, mi̱i ta̱Moisés ni̱taa ra to̱ꞌon ña kísa nda̱a̱ ndí ni̱vi na ni̱xiꞌi̱ xíni̱ ñóꞌó nataku̱ na. Saá chi ñii ki̱vi̱ xi̱ni ta̱Moisés yito̱n ñiño̱ xíxi̱ nó, ta saá ni̱ka̱ꞌa̱n Ndios xíꞌin ra, ka̱chí ra saá: “Yi̱ꞌi̱ kúu Ndios no̱o̱ ta̱Abraham, ta̱Isaac, xíꞌin ta̱Jacob, ta nayóꞌo kísa káꞌno na yi̱ꞌi̱”, ka̱chí Ndios xíꞌin ta̱Moisés.
LUK 20:38 Ta xíꞌin to̱ꞌon yóꞌo kúnda̱a̱ ini yó ndí táku̱ ka̱ xi̱i̱ síkuá yó yóꞌo. Ndóꞌó káchí ndó na ni̱xiꞌi̱ kúu na, ta no̱o̱ Ndios nayóꞌo táku̱ na, chi na ndixa ni̱xiꞌi̱ o̱n kúchiño na kasa káꞌno na Ndios ―káchí ta̱Jesús xíꞌin nasaduceo.
LUK 20:39 Ta ni̱ka̱ꞌa̱n sava na sánáꞌa nda̱yí Ndios: ―Va̱ꞌa ní káꞌa̱n ún, tata maestro ―káchí na xíꞌin ta̱Jesús.
LUK 20:40 Ta saá nasaduceo ni̱‑xiin ka̱ na nda̱ka̱ to̱ꞌon na ra ña koto ndoso na ra.
LUK 20:41 Ta ta̱Jesús ni̱nda̱ka̱ to̱ꞌon ra na ndóo xíꞌin ra: ―¿Nda̱chun káchí na ndí Cristo, ta̱ tiꞌví Ndios saka̱ku ra ni̱vi, kuu ñii sa̱ꞌya ñani síkuá ta̱rey David?
LUK 20:42 Chi mi̱i ta̱rey David ni̱taa ra no̱o̱ tutu na̱ní ña Salmos, ka̱chí ra saá: Ndios ni̱ka̱ꞌa̱n ra xíꞌin ta̱Káꞌno no̱o̱ i̱: “Koo ún xíꞌin i̱ sii̱n kuaꞌá i̱ no̱o̱ táyi̱ tón to̱ꞌó yóꞌo,
LUK 20:43 ta̱nda̱ ki̱vi̱ taxi i̱ ko̱yo ndiꞌi na káni táꞌan xíꞌin ún ti̱xin xa̱ꞌa̱ ún”, ka̱chí Ndios, ni̱taa ta̱David xi̱na̱ꞌá.
LUK 20:44 Xíꞌin to̱ꞌon yóꞌo ta̱David ka̱chí ra Cristo kúu ta̱Káꞌno no̱o̱ ra. Ta, ¿mí kúchiño kúu Cristo sa̱ꞌya ñani síkuá ta̱David? ―káchí ta̱Jesús xíꞌin na.
LUK 20:45 Tá xíni̱ so̱ꞌo ndiꞌi ni̱vi, ta ni̱ka̱ꞌa̱n ta̱Jesús xíꞌin naxíka xíꞌin ra, káchí ra saá:
LUK 20:46 ―Koto va̱ꞌa ndó o̱n kundiko̱n ndó yichi̱ ni̱vi na sánáꞌa nda̱yí Ndios, chi kuiti káꞌvi na nda̱yí ta o̱n vása kasa ndivi na ña. Kísa káꞌno xíꞌin mi̱i na, kúsii̱ ní ini na kundixin na tiko̱to̱ va̱ꞌa, ta kua̱ꞌa̱n va̱xi na no̱o̱ ni̱vi ña koto ñaꞌá na. Ta xíka na no̱yáꞌvi, ta kóni na ña kasa to̱ꞌó ní ni̱vi na, ta kútoo ní na kundo̱o na táyi̱ tón náꞌno tón to̱ꞌó yóo veꞌe ño̱ꞌo sinagoga. Ta no̱o̱ yóo viko̱ xíxi, ndúkú na kundo̱o na no̱o̱ táyi̱ náꞌno tón to̱ꞌó.
LUK 20:47 Ta kéꞌé na ña o̱n váꞌa, chi kíndaa na veꞌe náñaꞌa̱ ná ni̱xiꞌi̱ yii̱. Ta ndi̱ꞌi ke̱ꞌé na saá ta xíꞌin ñavatá ini na, xáꞌa̱n na veꞌe ño̱ꞌo sinagoga, ta naꞌá ní káꞌa̱n na xíꞌin Ndios. Kéꞌé na saá xa̱ꞌa̱ ña kóni na kani si̱ni̱ ni̱vi ndí nayóꞌo kúu nava̱ꞌa ní no̱o̱ Ndios. Ta xa̱ꞌa̱ ña o̱n váꞌa kéꞌé na, Ndios saxo̱ꞌvi̱ ka̱ ra nayóꞌo no̱o̱ inka̱ ni̱vi ―káchí ta̱Jesús xíꞌin na.
LUK 21:1 Ta ta̱Jesús yóo ra yéꞌé veꞌe ño̱ꞌo káꞌno, ta xi̱to ra ni̱vi nakuíká táan na si̱ꞌún ini caja ña ñóꞌo si̱ꞌún xa̱ꞌa̱ Ndios.
LUK 21:2 Ta xi̱ni ra ñii ñaꞌa̱ ñándáꞌví ñá ni̱xiꞌi̱ yii̱, táan ñá o̱vi̱ si̱ꞌún kuálí ini caja, ta loꞌo ní ndáka̱ si̱ꞌún yóꞌo.
LUK 21:3 Ta ni̱ka̱ꞌa̱n ta̱Jesús xíꞌin naxíka xíꞌin ra: ―Ndixa káꞌa̱n i̱ xíꞌin ndó, ñándáꞌví yóꞌo ta̱xi víꞌí ka̱ ñá si̱ꞌún no̱o̱ ña ta̱xi nakuíká.
LUK 21:4 Chi nakuíká, vará ta̱xi na kua̱ꞌa̱ ní si̱ꞌún, ta ki̱ndo̱o víꞌí ní ka̱ ña ndaꞌa̱ mi̱i na. Ta ñándáꞌví yóꞌo, vará loꞌo ní si̱ꞌún níꞌi ñá, ta ta̱xi ndiꞌi ñá si̱ꞌún ña kómí ñá, ta saá sa̱ndakoo ñá ndiꞌi ña xíni̱ ñóꞌó ñá ―káchí ta̱Jesús xíꞌin na.
LUK 21:5 Ta sava naxíka xíꞌin ta̱Jesús káꞌa̱n táꞌan na ndí livi ní yóo yu̱u̱ ñóꞌo ku̱va̱ꞌa veꞌe ño̱ꞌo káꞌno, ta livi ní náꞌa inka̱ ña sa̱níꞌi ni̱vi koo ini veꞌe ño̱ꞌo yóꞌo. Ta ni̱ka̱ꞌa̱n ta̱Jesús xíꞌin na:
LUK 21:6 ―Ñii ki̱vi̱ ña va̱xi ndiꞌi ñalivi ña xíto ndó veꞌe ño̱ꞌo yóꞌo, ndiꞌi xa̱ꞌa̱ ña, ta nda̱ ñii ka̱ yu̱u̱, o̱n kóo ka̱ sa̱ta̱ inka̱ yu̱u̱. Saá chi tani veꞌe ño̱ꞌo ta ndiꞌi xa̱ꞌa̱ ndiꞌi ña ―káchí ta̱Jesús.
LUK 21:7 Ta ni̱nda̱ka̱ to̱ꞌon na ta̱Jesús: ―Tata Maestro, ¿ama koo saá ña ka̱chí ún? ¿Ndá seña kuu ña koni ndi̱ ña kunda̱a̱ ini ndi̱ ña xa yatin ndiꞌi xa̱ꞌa̱ veꞌe ño̱ꞌo káꞌno yóꞌo? ―káchí na.
LUK 21:8 Ta nda̱kuii̱n ta̱Jesús: ―Koto va̱ꞌa ndó ña o̱n sandáꞌví ni̱vi ndóꞌó. Saá chi kua̱ꞌa̱ ní ta̱a kixaa̱, ta ki̱vi̱ kixaa̱ ñii ñii na, ta ka̱ꞌa̱n na xíꞌin ndó, kachí na saá: “Yi̱ꞌi̱ kúu Cristo, ta̱a ta̱ ti̱ꞌví Ndios saka̱ku ni̱vi ñoyívi yóꞌo, ta xa yatin to̱nda̱a ki̱vi̱ kixáꞌá kaꞌnda chiño i̱ no̱o̱ na ñoyívi yóꞌo”, kachí na xíꞌin ndó. Ta o̱n kundiko̱n ndó sa̱ta̱ ni̱vi na káꞌa̱n saá xíꞌin ndó.
LUK 21:9 Ta koni̱ so̱ꞌo ndó yóo kua̱chi xáꞌni táꞌan na ñoo yatin, ta xáꞌni táꞌan na ñoo xíká, ta o̱n kuyi̱ꞌví ndó. Chi xíni̱ ñóꞌó kundivi ndiꞌi ñayóꞌo, ta saá ni, ta̱ꞌán ka̱ kixaa̱ ki̱vi̱ sondíꞌí ñoyívi yóꞌo.
LUK 21:10 ’Ki̱vi̱ ña va̱xi nakuita ni̱vi na ñoo náꞌno kaꞌni táꞌan na xíꞌin ni̱vi na inka̱ ñoo náꞌno, ta ñoo no̱o̱ yóo narey kaꞌni táꞌan na xíꞌin inka̱ ñoo no̱o̱ yóo inka̱ narey.
LUK 21:11 Ta kua̱ꞌa̱ ní xiiña ndeé ní ta̱an no̱o̱ ñoꞌo̱, ta koo ní so̱ko, ta kua̱ꞌa̱ ní ñoo kunakaa̱ ndiꞌi no̱o̱ kue̱ꞌe̱, ta ñoyívi ni̱no koo seña náꞌno koni na, ta yi̱ꞌví ní ni̱vi.
LUK 21:12 ’Ta saá ni, tá ta̱ꞌán ka̱ kixaa̱ ki̱vi̱ kundivi ñayóꞌo, ta xo̱ꞌvi̱ ní ndóꞌó, chi sava ni̱vi tiin na ndóꞌó, ta nataxi na ndóꞌó ndaꞌa̱ nanáꞌno veꞌe ño̱ꞌo sinagoga, ta taan na ndóꞌó ini veꞌe ka̱a. Taxi na kua̱chi xa̱ꞌa̱ ndó no̱o̱ nagobernador án no̱o̱ narey chi na ndíko̱n yi̱ꞌi̱ kúu ndó.
LUK 21:13 Tá kundo̱o ndó no̱o̱ nachiño yóꞌo, ta saá kukomí ndó yichi̱ ka̱ꞌa̱n ndó to̱ꞌon ñava̱ꞌa xa̱ꞌa̱ i̱.
LUK 21:14 Ta o̱n kundiꞌi ini ndó xa̱ꞌa̱ to̱ꞌon ña ndakuii̱n ndó no̱o̱ nachiño,
LUK 21:15 chi yi̱ꞌi̱ taxi i̱ to̱ꞌon xíꞌin ñandíchí si̱ni̱ ndó, ta saá ka̱ꞌa̱n ndó xíꞌin na. Ta ni̱vi na o̱n xi̱in koni ndóꞌó, o̱n kívi naníꞌi na to̱ꞌon ña ndakuii̱n na yuꞌu̱ ndó.
LUK 21:16 Ta ki̱vi̱ ña va̱xi, ta yivá ndó, án siꞌí ndó, án ñani ndó, án inka̱ naveꞌe ndó, án migo ndó chikaa̱ na kua̱chi sa̱ta̱ ndó, ta kaꞌni na sava ndóꞌó.
LUK 21:17 Ndiꞌi ni̱vi ñoyívi yóꞌo kusaa̱ ini na koni na ndóꞌó chi na ndíko̱n yi̱ꞌi̱ kúu ndó.
LUK 21:18 Ta Ndios kundaa va̱ꞌa ra ndóꞌó, ta nda̱ ñii yisi̱ si̱ni̱ ndó, o̱n taxi ra ña ndiꞌi xa̱ꞌa̱ ña.
LUK 21:19 Tá o̱n vása sandakoo ndó yichi̱ i̱, ta kundiko̱n va̱ꞌa ndó ña, nda̱ kixaa̱ ki̱vi̱ ndi̱ꞌi ña xo̱ꞌvi̱ ndó, ta Ndios saka̱ku ra ndóꞌó ña kutaku̱ ndó xíꞌin ra ndiꞌi saá ki̱vi̱ ña va̱xi.
LUK 21:20 ’Tá xíto ndó xa xi̱no nduu natropa ñoo Jerusalén yóꞌo, ta saá kunda̱a̱ ini ndó xa ki̱xaa̱ ki̱vi̱ ndiꞌi xa̱ꞌa̱ ña.
LUK 21:21 Ta ki̱vi̱ yóꞌo, ndiꞌi ni̱vi na ndóo estado Judea yóꞌo, xíni̱ ñóꞌó kono na ko̱ꞌo̱n na no̱o̱ yóo yuku̱ síkón. Ta ndiꞌi ni̱vi na ndóo ñoo Jerusalén xíni̱ ñóꞌó kee ndiꞌi na ko̱ꞌo̱n na. Ta ndiꞌi ni̱vi na ndóo yuku̱, o̱n váꞌa ndi̱ꞌvi na ñoo Jerusalén.
LUK 21:22 Saá chi ki̱vi̱ yóꞌo Ndios xíni̱ ñóꞌó saxo̱ꞌvi̱ ra nañoo Jerusalén, ta saá kundivi ndiꞌi to̱ꞌon ra ña ni̱taa na xi̱na̱ꞌá.
LUK 21:23 ¡Ndáꞌví ní náñaꞌa̱ ná ñóꞌo sa̱ꞌya, ta ndáꞌví ní náñaꞌa̱ ná yóo sa̱ꞌya válí na chíchín ki̱vi̱ kán!, chi ndeé ní koo ña xo̱ꞌvi̱ ni̱vi ñoyívi, ta ndeé ní saxo̱ꞌvi̱ Ndios nañoo yóꞌo.
LUK 21:24 Natropa kaꞌni na sava ni̱vi xíꞌin espada, ta tiin na inka̱ ni̱vi ko̱ꞌo̱n xíꞌin na kua̱ꞌa̱ ní ñoo xíká, ta kán kasa ndu̱xa̱ na xíꞌin na ña kasa chiño na. Ta ni̱vi na o̱n si̱ví najudío kúu, kuu na kaꞌnda chiño no̱o̱ nañoo Jerusalén. Saá koo ta̱nda̱ to̱nda̱a ki̱vi̱ ña chi̱tóni̱ Ndios ―káchí ta̱Jesús xíꞌin na.
LUK 21:25 Ta saá ni̱ka̱ꞌa̱n ta̱Jesús xíꞌin na: ―Ki̱vi̱ xa yatin ndikó i̱ ñoyívi yóꞌo koni ndó seña ñoyívi ni̱no: koto ndó koo seña xíꞌin ki̱mi, xíꞌin yo̱o̱, xíꞌin ño̱ꞌo káꞌno ña yéꞌe. Ta ndiꞌi ni̱vi ñoyívi ndiꞌi ní ini na, ta yi̱ꞌví ní na koni na takuií mi̱ni, chi ndeé ní ni̱ꞌi̱ rá ta nakuita ní ya̱ka̱ rá no̱o̱ rá.
LUK 21:26 Sava ni̱vi nda̱ kivi̱ ndu̱ú na xíꞌin ña yíꞌví ní na, ta o̱n vása kunda̱a̱ ini na yukía̱ kundoꞌo ñoyívi yóꞌo. Saá chi ndiꞌi ña kómí ndee̱ yóo ñoyívi ni̱no kanda ña ta kisin ndiꞌi ñayóꞌo.
LUK 21:27 Ta saá ndiꞌi ni̱vi koni na yi̱ꞌi̱, ta̱a ta̱ ki̱xi no̱o̱ Ndios, ta va̱xi i̱ ma̱ꞌñó vi̱ko̱, xíꞌin ndee̱ káꞌno, xíꞌin ndiꞌi ña yéꞌe livi.
LUK 21:28 Tá kíxáꞌá xíto ndó seña ña ni̱ka̱ꞌa̱n i̱ xíꞌin ndó, ta va̱ꞌa kusii̱ ní ini ndó, ta koto ndaa ndó ñoyívi ni̱no, chi xa va̱xi kuyatin ki̱vi̱ ndikó i̱ saka̱ku i̱ ndóꞌó ―káchí ta̱Jesús xíꞌin na.
LUK 21:29 Ta saá nda̱to̱ꞌon ta̱Jesús ñii cuento ña sanáꞌa ra na: ―Va̱ꞌa koto ndó yito̱n higo, án ndiꞌi inka̱ yito̱n.
LUK 21:30 Tá xa va̱xi nduxa̱á nó ta nákoo yu̱ku̱ yúta̱ ndaꞌa̱ nó, ta saá kúnda̱a̱ ini ndó xa ni̱kuyatin ní kixaa̱ sa̱vi̱.
LUK 21:31 Ta ki̱vi̱ xíto ndó xa kua̱ꞌa̱n kundivi ndiꞌi ñayóꞌo ña nda̱to̱ꞌon i̱ xíꞌin ndó, ta saá kunda̱a̱ ini ndó xa va̱xi kuyatin ki̱vi̱ kixáꞌá kaꞌnda chiño Ndios ñoyívi yóꞌo.
LUK 21:32 ’Ta ndixa káꞌa̱n i̱ xíꞌin ndó, ni̱vi na xíto kixáꞌá seña yóꞌo kutaku̱ ka̱ na nda̱ ndi̱ꞌi ku̱ndivi ndiꞌi ña nda̱to̱ꞌon i̱ xíꞌin ndó.
LUK 21:33 Ña ñoyívi ni̱no xíꞌin ña ñoyívi yóꞌo ñii ki̱vi̱ va̱xi ndiꞌi xa̱ꞌa̱ ña, ta to̱ꞌon i̱ o̱n ndiꞌi xa̱ꞌa̱ ña, ta kindo̱o ña ndiꞌi saá ki̱vi̱.
LUK 21:34 ’Ta koto va̱ꞌa xíꞌin mi̱i ndó ña o̱n nduu ndó ni̱vi nasóꞌó, na o̱n vása kandixa ka̱ Ndios. O̱n kutaku̱ ndó nda̱tán káchí níma̱ mi̱i ndó, ni o̱n kuu ndó ni̱vi na xíini, ni o̱n kuu ndó ni̱vi na ndíꞌi ní ini xa̱ꞌa̱ chiño ñoyívi yóꞌo. Saá chi xíni̱ ñóꞌó koo tiꞌva ndó kundati ndó yi̱ꞌi̱, ko̱to̱ nakaꞌnda ini ndó ki̱vi̱ ndikó i̱.
LUK 21:35 Chi nda̱tán kama ní nákava ñono̱ sakako̱ꞌon ña kiti̱, saá kixaa̱ ki̱vi̱ ña ndikó i̱ no̱o̱ ni̱vi na ndóo ndiꞌi saá xiiña ñoyívi yóꞌo.
LUK 21:36 Ta ndóꞌó, xíni̱ ñóꞌó kundo̱o tiꞌva ndó ndiꞌi saá ki̱vi̱ xa̱ꞌa̱ ña ndikó i̱. Ndiꞌi saá ki̱vi̱ ndukú ndó no̱o̱ Ndios ña taxi ra ndee̱ ña kuchiño kundeé ndó no̱o̱ ndiꞌi ña yo̱ꞌvi̱ va̱xi, ta saá kuchiño kuita ndó no̱o̱ yi̱ꞌi̱ ki̱vi̱ ndikó i̱ ñoyívi yóꞌo ―káchí ta̱Jesús xíꞌin na.
LUK 21:37 Ta ndiꞌi saá ki̱vi̱ ta̱Jesús sánáꞌa ra ni̱vi veꞌe ño̱ꞌo káꞌno ñoo Jerusalén, ta xa kua̱ꞌa̱n kuñoó, kée ra xáꞌa̱n ra xi̱ki̱ tón Olivo.
LUK 21:38 Ta ndiꞌi saá xita̱a̱n va̱xi ni̱vi veꞌe ño̱ꞌo yóꞌo ña koni̱ so̱ꞌo na to̱ꞌon ña káꞌa̱n ta̱Jesús.
LUK 22:1 Xa ni̱kuyatin ní kana viko̱ Pascua, ta viko̱ yóꞌo naIsrael xíxi na si̱ta̱ va̱ꞌa ña o̱n ko̱ó levadura kómí.
LUK 22:2 Ta na sánáꞌa nda̱yí Ndios xíꞌin nanáꞌno no̱o̱ nasu̱tu̱ ndúkú na ndasaá koo kaꞌni seꞌé na ta̱Jesús, chi yíꞌví na no̱o̱ ni̱vi na ndíko̱n sa̱ta̱ ra.
LUK 22:3 Ta ñandiva̱ꞌa káꞌno Satanás ni̱ki̱ꞌvi ña ini ta̱Judas Iscariote ta̱ kúu ñii ta̱a ta̱ u̱xu̱ o̱vi̱ xíka xíꞌin ta̱Jesús.
LUK 22:4 Ta saá ke̱e ra ni̱xa̱ꞌa̱n ra no̱o̱ nanáꞌno no̱o̱ nasu̱tu̱ xíꞌin nanáꞌno no̱o̱ napolicía na ndáa veꞌe ño̱ꞌo káꞌno, ta ni̱ka̱ꞌa̱n ra xíꞌin na ndasaá koo nataxi ra ta̱Jesús ndaꞌa̱ na.
LUK 22:5 Ta ku̱sii̱ ní ini na xi̱ni̱ so̱ꞌo na ña ni̱ka̱ꞌa̱n ta̱Judas xíꞌin na, ta nayóꞌo ni̱ka̱ꞌa̱n na xíꞌin ra: ―Tá nataxi ún ra ndaꞌa̱ ndi̱, ta taxaꞌvi ndi̱ yóꞌó ―káchí na.
LUK 22:6 Ta ta̱Judas ki̱ndo̱o ra saá xíꞌin na, ta ki̱xáꞌá ndúkú ra ndasaá koo nataxi ra ta̱Jesús ndaꞌa̱ na. Ndúkú ra ki̱vi̱ ña o̱n ko̱ó kua̱ꞌa̱ ní ni̱vi xíꞌin ta̱Jesús.
LUK 22:7 Saá ni̱to̱nda̱a ki̱vi̱ viko̱ najudío xíxi na si̱ta̱ va̱ꞌa ña o̱n ko̱ó levadura kómí, ta ñii ñii veꞌe na xáꞌni na ndikachi loꞌo ña nákáꞌán na viko̱ Pascua.
LUK 22:8 Ta ni̱ka̱ꞌa̱n ta̱Jesús xíꞌin ta̱Pedro xíꞌin ta̱Juan, káchí ra: ―Kua̱ꞌa̱n ndó kasa ndivi ndó ña kuxu yó viko̱ Pascua.
LUK 22:9 Ta nda̱kuii̱n na, ni̱ka̱ꞌa̱n na: ―¿Míkía̱ kóni ún kasa ndivi ndi̱ ña?
LUK 22:10 Ta ni̱ka̱ꞌa̱n ta̱Jesús xíꞌin na: ―Kua̱ꞌa̱n ndó, ta kua̱ꞌa̱n ki̱ꞌvi ndó ñoo Jerusalén, ta nakutáꞌan ndó xíꞌin ñii ta̱a ndíso ki̱si takuií, ta kundiko̱n ndó ko̱ꞌo̱n ndó sa̱ta̱ ra nda̱ naxaa̱ ta̱yóꞌo veꞌe ra no̱o̱ ki̱ꞌvi ra,
LUK 22:11 ta ka̱ꞌa̱n ndó xíꞌin ta̱a ta̱ xíꞌin veꞌe yóꞌo, kachí ndó saá: “Ta̱Maestro ti̱ꞌví ndi̱ꞌi̱ va̱xi ndi̱ nda̱ka̱ to̱ꞌon ndi̱ yóꞌó: ¿Míkía̱ yóo ñii cuarto veꞌe ún no̱o̱ kuxu ra viko̱ Pascua xíꞌin ndi̱, naxíka xíꞌin ra?”, kachí ndó.
LUK 22:12 Ta saá ta̱a ta̱ xíꞌin veꞌe sanáꞌa ra ndóꞌó míkía̱ yóo ñii cuarto veꞌe ra ña kánóo piso o̱vi̱, no̱o̱ yóo ndiꞌi ña xíni̱ ñóꞌó ndó. Ta veꞌe yóꞌo kasa ndivi ndó ña kuxu yó viko̱ Pascua ―káchí ta̱Jesús xíꞌin na.
LUK 22:13 Ta ke̱e na kua̱ꞌa̱n na, ta ni̱ki̱ꞌvi na ñoo Jerusalén, ta na̱níꞌi na nda̱tán yóo ña ni̱ka̱ꞌa̱n ta̱Jesús xíꞌin na, ta ki̱sa ndivi na ña kuxu na viko̱ Pascua.
LUK 22:14 Ta xikuaa ta xa kua̱ꞌa̱n kunaa, ki̱xaa̱ ta̱Jesús xíꞌin u̱xu̱ o̱vi̱ naxíka xíꞌin ra, ta xi̱kundo̱o na no̱o̱ mesa kuxu na.
LUK 22:15 Ta ni̱ka̱ꞌa̱n ta̱Jesús xíꞌin na: ―Xa naꞌá ní kóni i̱ kuxu i̱ xíꞌin ndó viko̱ Pascua yóꞌo, ki̱vi̱ siꞌna ka̱ no̱o̱ ña kixaa̱ ña xo̱ꞌvi̱ i̱.
LUK 22:16 Ndixa káꞌa̱n i̱ xíꞌin ndó, o̱n kuxu ka̱ i̱ xíꞌin ndó inka̱ viko̱ Pascua nda̱ ndixa kasa ndivi i̱ chiño ña kasa nda̱a̱ xa̱ꞌa̱ viko̱ yóꞌo, ta̱nda̱ nakutáꞌan yó no̱o̱ xáꞌnda chiño Ndios ―káchí ta̱Jesús xíꞌin na.
LUK 22:17 Ta saá ki̱ꞌin ta̱Jesús ñii copa ña ñóꞌo vino, ta ni̱ka̱ꞌa̱n ra xíꞌin Ndios: ―Tata Yivá yó, táxaꞌvi ún chi ta̱xi ún nduta̱ koꞌo ndi̱ yóꞌo ―káchí ra, ta ni̱ka̱ꞌa̱n ra xíꞌin naxíka xíꞌin ra: ―Kiꞌin ndó ña ñóꞌo vino yóꞌo, ta ñii ñii ndó koꞌo loꞌo ndó.
LUK 22:18 Ndixa káꞌa̱n i̱ xíꞌin ndó, o̱n koꞌo ka̱ i̱ vino ta̱nda̱ ki̱xaa̱ ki̱vi̱ nakutáꞌan yó no̱o̱ xáꞌnda chiño Ndios ―káchí ta̱Jesús xíꞌin na.
LUK 22:19 Ta ki̱ꞌin ra si̱ta̱ va̱ꞌa, ta ni̱ka̱ꞌa̱n ra xíꞌin Ndios: ―Tata Yivá yó, táxaꞌvi ún chi ta̱xi ún si̱ta̱ va̱ꞌa kuxu ndi̱ ―káchí ra. Ta ta̱ꞌví ra si̱ta̱ va̱ꞌa, ta ta̱xi ra ña ndaꞌa̱ ñii ñii naxíka xíꞌin ra kuxu na. Ta ni̱ka̱ꞌa̱n ra xíꞌin na: ―Nakiꞌin ndó kuxu ndó si̱ta̱ va̱ꞌa yóꞌo, chi ñayóꞌo kúu yi̱kí ko̱ñu i̱ ña taxi i̱ xa̱ꞌa̱ ndó. Ta nda̱tán ta̱ꞌví i̱ si̱ta̱ va̱ꞌa ña kuxu ndó vitin, saá ki̱vi̱ ña va̱xi taꞌví ndó si̱ta̱ va̱ꞌa ta kuxu ndó ña xa̱ꞌa̱ ña nakáꞌán ndó yi̱ꞌi̱ ―káchí ta̱Jesús xíꞌin na.
LUK 22:20 Ta ndi̱ꞌi xi̱xi na, ta ki̱ꞌin ta̱Jesús copa ña ñóꞌo vino, ta ni̱ka̱ꞌa̱n ra: ―Nduta̱ yóꞌo kúu ni̱i̱ i̱ ña kui̱ta̱ xa̱ꞌa̱ ndóꞌó. Ta xíꞌin ñayóꞌo Ndios chindúꞌu̱ ra pacto xa̱á ña ka̱ꞌa̱n ndasaá kuchiño nakiꞌin ndó ñava̱ꞌa Ndios.
LUK 22:21 ’Ta vitin ñii ndóꞌó na xíxi xíꞌin i̱ kúu ta̱a ta̱ si̱kó kuíꞌná yi̱ꞌi̱ no̱o̱ ni̱vi na sáa̱ ini xíni yi̱ꞌi̱.
LUK 22:22 Ta yi̱ꞌi̱, ta̱a ta̱ ki̱xi no̱o̱ Ndios, ndixa xo̱ꞌvi̱ ní i̱ ta kivi̱ i̱, nda̱tán chi̱tóni̱ Ndios. Ta, ¡ndáꞌví ní ta̱a ta̱ si̱kó yi̱ꞌi̱ no̱o̱ ni̱vi na sáa̱ ini xíni yi̱ꞌi̱! ―káchí ta̱Jesús xíꞌin na.
LUK 22:23 Ta ki̱xáꞌá naxíka xíꞌin ra ni̱nda̱ka̱ to̱ꞌon táꞌan na yukú ta̱a nataxi ta̱Jesús ndaꞌa̱ na sáa̱ ini xíni ñaꞌá.
LUK 22:24 Ta saá ki̱xáꞌá na náa ní na xa̱ꞌa̱ yu kúu ta̱ káꞌno ka̱ no̱o̱ ndiꞌi na.
LUK 22:25 Ta ni̱ka̱ꞌa̱n ta̱Jesús xíꞌin na: ―Narey na xáꞌnda chiño no̱o̱ na ñoo inka̱ xiiña, nayóꞌo kísa káꞌno xíꞌin mi̱i na, ta yáꞌa ní ndeé xáꞌnda chiño na no̱o̱ ni̱vi. Ta narey yóꞌo sákunaní xíꞌin mi̱i na: Na va̱ꞌa ní kéꞌé chiño ña chindeé na ni̱vi.
LUK 22:26 Ta mi̱i ndó, o̱n váꞌa kutaku̱ ndó saá. O̱n kasa káꞌno xíꞌin mi̱i ndó, ta va̱ꞌa ka̱ kasa ni̱no̱ xíꞌin mi̱i ndó. Tá ñii ta̱a kúu ta̱káꞌno no̱o̱ ndóꞌó, ta xíni̱ ñóꞌó nduu ra ta̱ kasa chiño no̱o̱ ndó ―káchí ta̱Jesús xíꞌin na.
LUK 22:27 Ta saá ni̱nda̱ka̱ to̱ꞌon ta̱Jesús naxíka xíꞌin ra: ―¿Yukía̱ káchí ndó? ¿Yu kúu ta̱káꞌno ka̱, án ta̱a ta̱ xíxi no̱o̱ mesa, án ta̱a ta̱ kísa chiño no̱o̱ ta̱ xíxi? ¿Án o̱n ndixa ta̱káꞌno ka̱ kúu ta̱ xíxi no̱o̱ mesa? Ta yi̱ꞌi̱, vará ta̱Káꞌno no̱o̱ ndó kúu i̱, ta nda̱tán kéꞌé ta̱ kísa chiño no̱o̱ ndó, saá kéꞌé i̱ xíꞌin ndó.
LUK 22:28 ’Ta ndóꞌó kúu na xi̱ndo̱o xíꞌin i̱ ki̱vi̱ ña ni̱yaꞌa i̱ kua̱ꞌa̱ ní tondóꞌó yo̱ꞌvi̱, ta o̱n vása ní‑sandakoo ndó yi̱ꞌi̱.
LUK 22:29 Ta yi̱ꞌi̱ taxi i̱ nda̱yí ndaꞌa̱ ndó ña kaꞌnda chiño ndó, nda̱tán Yivá i̱ Ndios xa ta̱xi ra nda̱yí ndaꞌa̱ i̱ kaꞌnda chiño i̱.
LUK 22:30 Ta ña̱kán kuchiño kuxu ndó ta koꞌo ndó xíꞌin i̱ no̱o̱ mesa no̱o̱ xáꞌnda chiño yi̱ꞌi̱, ta kundo̱o ndó u̱xu̱ o̱vi̱ táyi̱ náꞌno, ta kaꞌnda chiño ndó no̱o̱ na u̱xu̱ o̱vi̱ tiꞌvi ni̱vi nañoo Israel ―káchí ta̱Jesús xíꞌin na.
LUK 22:31 Ta ni̱ka̱ꞌa̱n ta̱Jesús xíꞌin ta̱Pedro, káchí ra saá: ―Simón, Simón, ¡koto ví!, chi ñandiva̱ꞌa Satanás xa ndu̱kú ña yichi̱ no̱o̱ Ndios ña ndeé ní koto ndoso ña ndóꞌó. Nda̱tán ndóꞌo ndiki̱n trigo ki̱vi̱ sáxixin na ña, saá kundoꞌo ndó.
LUK 22:32 Ta yi̱ꞌi̱, xa xa̱ku ndáꞌví i̱ no̱o̱ Ndios xa̱ꞌa̱ ún xa̱ꞌa̱ ña o̱n sandakoo ún kándixa ún yi̱ꞌi̱. Ta yóꞌó, ta ndi̱ꞌi ni̱yaꞌa ñayóꞌo ta tuku kundiko̱n ún yichi̱ i̱, ta saá chindeé ún natáꞌan ún ña va̱ꞌa kundiko̱n na yichi̱ i̱ xíꞌin ún ―káchí ta̱Jesús xíꞌin ta̱Pedro.
LUK 22:33 Ta nda̱kuii̱n ta̱Pedro, ni̱ka̱ꞌa̱n ra: ―Tata, yóo tiꞌva i̱ ko̱ꞌo̱n i̱ xíꞌin ún nda̱ veꞌe ka̱a, án nda̱ kivi̱ i̱ xíꞌin ún ―káchí ra xíꞌin ta̱Jesús.
LUK 22:34 Ta nda̱kuii̱n ta̱Jesús, ni̱ka̱ꞌa̱n ra xíꞌin ra: ―Ndixa káꞌa̱n i̱ xíꞌin ún, ta̱ꞌán ka̱ kana nduxú chée ñoó vitin, ta xa u̱ni̱ yichi̱ ni̱ka̱ꞌa̱n ún xíꞌin ni̱vi ña o̱n vása xíni̱ ún yi̱ꞌi̱ ―káchí ta̱Jesús xíꞌin ra.
LUK 22:35 Ta saá ni̱ka̱ꞌa̱n ra xíꞌin inka̱ naxíka xíꞌin ra: ―Nákáꞌán ndó ki̱vi̱ ña ni̱yaꞌa, ki̱vi̱ ti̱ꞌví i̱ ndóꞌó ni̱xa̱ꞌa̱n ndó kua̱ꞌa̱ ní ñoo ni̱ka̱ꞌa̱n ndó to̱ꞌon ñava̱ꞌa xa̱ꞌa̱ Ndios. Vará o̱n ko̱ó leká ní‑xiniꞌi ndó, ni o̱n ko̱ó inka̱ ndu̱xa̱n ní‑xiniꞌi ndó, ta, ¿án ki̱sa ma̱ni̱ ñii ña̱ꞌa xíni̱ ñóꞌó ndó? ―káchí ta̱Jesús xíꞌin na. Ta nda̱kuii̱n na, ni̱ka̱ꞌa̱n na xíꞌin ra: ―Óꞌon Tata, o̱n ko̱ó ña̱ꞌa ní‑kisa ma̱ni̱ ndaꞌa̱ ndi̱ ki̱vi̱ ni̱xa̱ꞌa̱n ndi̱ ―káchí na.
LUK 22:36 Ta ni̱ka̱ꞌa̱n ta̱Jesús xíꞌin na: ―Ta vitin yóo inka̱ ña ndáto̱ꞌon i̱ xíꞌin ndó: Tá kómí ndó si̱ꞌún, kuniꞌi ndó ña. Tá o̱n ko̱ó espada níꞌi ndó, ta va̱ꞌa si̱kó ndó tika̱chí ndó ta sata ndó espada kuniꞌi ndó.
LUK 22:37 Chi vitin tónda̱a ki̱vi̱ ña kundivi to̱ꞌon Ndios ña ni̱taa na xi̱na̱ꞌá xa̱ꞌa̱ i̱, káchí ña saá: “Ñii ki̱ꞌva nda̱tán xóꞌvi̱ ta̱a ta̱ o̱n váꞌa, saá kundoꞌo ta̱a ta̱ ki̱xi no̱o̱ Ndios”, káchí ña. Ta ndiꞌi to̱ꞌon Ndios ña ni̱taa na xa̱ꞌa̱ i̱ xíni̱ ñóꞌó kundivi ndiꞌi ña ―káchí ta̱Jesús xíꞌin na.
LUK 22:38 Ta nda̱kuii̱n naxíka xíꞌin ra, ni̱ka̱ꞌa̱n na: ―Tata, yóꞌo yóo o̱vi̱ espada ―káchí na. Ta nda̱kuii̱n ta̱Jesús, ni̱ka̱ꞌa̱n ra: ―Xa va̱ꞌa ―káchí ra.
LUK 22:39 Saá ke̱e ta̱Jesús ñoo Jerusalén, na̱kiꞌin ra kua̱ꞌa̱n ra xi̱ki̱ tón Olivo, no̱o̱ xáꞌa̱n ra kua̱ꞌa̱ ní yichi̱ táꞌan ñoó. Ta naxíka xíꞌin ra ndíko̱n na sa̱ta̱ ra.
LUK 22:40 Ta ni̱xaa̱ na, ta ni̱ka̱ꞌa̱n ra xíꞌin na: ―Ndukú ndó no̱o̱ Ndios ña chindeé ra ndóꞌó ña kundeé ndó no̱o̱ ña va̱xi koto ndoso ndóꞌó, ta o̱n nakava ndó kua̱chi ―káchí ta̱Jesús xíꞌin naxíka xíꞌin ra.
LUK 22:41 Ta saá ta̱Jesús ke̱e ra kua̱ꞌa̱n ra ñii xíká ka̱ loꞌo, ta ñii ki̱ꞌva no̱o̱ nakava yu̱u̱ ña sákana yó xíꞌin ndaꞌa̱ yó, saá kúu ñaxíká kua̱ꞌa̱n ra no̱o̱ na, ta xi̱kuxítí ra káꞌa̱n ra xíꞌin Ndios:
LUK 22:42 ―Tata Yivá mi̱i i̱, tá kóni ún, ta o̱n taxi ún ña xo̱ꞌvi̱ ní i̱ yóꞌo. Ta saá ni, o̱n kundivi ña kóni mi̱i i̱, ta va̱ꞌa ka̱ ná kundivi ña kóni mi̱i ún ―káchí ta̱Jesús xíꞌin Ndios.
LUK 22:43 Ta saá ñii ñaángel ña ki̱xi no̱o̱ Ndios, ki̱xaa̱ ña no̱o̱ ta̱Jesús taxi ña ndee̱ ra.
LUK 22:44 Ta ki̱xáꞌá xóꞌvi̱ ní ta̱Jesús xíꞌin ña ndíꞌi ní ini ra, ta xíꞌin ndiꞌi níma̱ ra ni̱ka̱ꞌa̱n ra xíꞌin Ndios, ta ni̱xi̱no̱ táti̱i̱n ra. Nda̱tán yóo ni̱i̱, saá ni̱xi̱yo táti̱i̱n ra, ta na̱ko̱yo táti̱i̱n ra nda̱ no̱o̱ ñoꞌo̱.
LUK 22:45 Ta ndi̱ꞌi ni̱ka̱ꞌa̱n ra xíꞌin Ndios, ta na̱kundichi ra ndi̱kó ra ki̱xaa̱ ra no̱o̱ naxíka xíꞌin ra. Ta nayóꞌo ni̱‑kuchiño kundeé na xíꞌin ña kúchuchú ní ini na, ta ña̱kán ni̱ki̱si̱n ndiꞌi na.
LUK 22:46 Ta ni̱ka̱ꞌa̱n ta̱Jesús xíꞌin na: ―¿Nda̱chun kísi̱n ní ndó? Va̱ꞌa ndakoo ndó, ta ndukú ndó no̱o̱ Ndios ña chindeé ra ndóꞌó ña o̱n vása nakava ndó kua̱chi ―káchí ra xíꞌin na.
LUK 22:47 Ta ta̱ꞌán ka̱ ndiꞌi ka̱ꞌa̱n ta̱Jesús xíꞌin na, ta ki̱xaa̱ ñii tiꞌvi káꞌno ni̱vi no̱o̱ ra. Ta ta̱Judas Iscariote ta̱ kúu ñii ta̱ u̱xu̱ o̱vi̱ xíka xíꞌin ta̱Jesús, va̱xi siꞌna ra, ta ki̱xaa̱ ra, ta kóni ra chi̱to ra no̱o̱ ta̱Jesús ña chindeé ñaꞌá ra.
LUK 22:48 Ta ni̱ka̱ꞌa̱n ta̱Jesús xíꞌin ra: ―Tata Judas, ¿án xíꞌin ña chi̱to ún no̱o̱ i̱, nataxi ún yi̱ꞌi̱ ndaꞌa̱ ni̱vi na sáa̱ ini xíni yi̱ꞌi̱? ―káchí ra xíꞌin ra.
LUK 22:49 Tá naxíka xíꞌin ta̱Jesús xi̱to na ñayóꞌo, ta ni̱nda̱ka̱ to̱ꞌon ñaꞌá na: ―Tata, ¿án kani ndi̱ nayóꞌo xíꞌin espada? ―káchí na.
LUK 22:50 Ta xa̱ndi̱ko̱n ñii ta̱xíka xíꞌin ta̱Jesús ta̱va ra espada, ta ka̱ndoso va̱ꞌa ra so̱ꞌo kuaꞌá ñii ta̱a ta̱ kísa chiño no̱o̱ ta̱káꞌno no̱o̱ nasu̱tu̱.
LUK 22:51 Ta ni̱ka̱ꞌa̱n ta̱Jesús xíꞌin na: ―Xa va̱ꞌa, o̱n keꞌé ka̱ ndó saá ―káchí ra. Ta ni̱to̱nda̱a ndaꞌa̱ ra so̱ꞌo ta̱a ta̱kuéꞌe̱, ta sa̱ndaꞌa ra ña.
LUK 22:52 Ta saá ni̱ka̱ꞌa̱n ta̱Jesús xíꞌin nanáꞌno no̱o̱ nasu̱tu̱, xíꞌin nanáꞌno no̱o̱ napolicía na ndáa veꞌe ño̱ꞌo káꞌno, xíꞌin inka̱ naxi̱kua̱ꞌa̱, na kóni tiin ñaꞌá: ―¿Án xáni si̱ni̱ ndó ta̱kuíꞌná kúu i̱? ¿Nda̱chun va̱xi ndó no̱o̱ i̱ níꞌi ndó espada xíꞌin yito̱n ña tiin ndó yi̱ꞌi̱?
LUK 22:53 Ta yi̱ꞌi̱, ndiꞌi saá ki̱vi̱ ni̱xi̱yo i̱ sánáꞌa i̱ ni̱vi veꞌe ño̱ꞌo káꞌno, ta ni̱‑tiin ndó yi̱ꞌi̱. Ta vitin ni̱to̱nda̱a ki̱vi̱ Ndios taxi ra ña kasa ndivi ndó chiño ña kóni mi̱i ndó, ta ki̱vi̱ vitin kúu ña ndeé ka̱ xáꞌnda chiño ñandiva̱ꞌa no̱o̱ ñoyívi yóꞌo ―káchí ta̱Jesús xíꞌin na.
LUK 22:54 Ta saá ti̱in na ta̱Jesús, ta kua̱ꞌa̱n ra xíꞌin na, ni̱xaa̱ na veꞌe ta̱káꞌno no̱o̱ nasu̱tu̱. Ta ta̱Pedro ñii xíká ndíko̱n ra kua̱ꞌa̱n ra sa̱ta̱ ta̱Jesús a̱nda̱ ni̱xaa̱ ra veꞌe yóꞌo.
LUK 22:55 Ta xa̱ꞌmi na ñoꞌo̱ ke̱ꞌe veꞌe ta̱káꞌno no̱o̱ nasu̱tu̱, ta na̱kutáꞌan sava ni̱vi xi̱ndo̱o na yatin no̱o̱ xíxi̱ ñoꞌo̱. Ta ta̱Pedro xi̱koo ra xíꞌin nayóꞌo.
LUK 22:56 Ta ñii ñaꞌa̱ ñá kísa chiño no̱o̱ naveꞌe yóꞌo, xi̱ni ñá ta̱Pedro yóo ra yatin no̱o̱ xíxi̱ ñoꞌo̱, ta xi̱to káxín ñá no̱o̱ ra, ta ni̱ka̱ꞌa̱n ñá: ―Ta̱yóꞌo kúu ñii ta̱ ni̱xika xíꞌin ta̱Jesús ―káchí ñá.
LUK 22:57 Ta nda̱kuii̱n ta̱Pedro, ni̱ka̱ꞌa̱n ra: ―Nana, o̱n vása xíni̱ i̱ ta̱ káꞌa̱n ún xa̱ꞌa̱ ―káchí ra.
LUK 22:58 Ta ni̱yaꞌa ñii káni̱ loꞌo, ta saá ñii ta̱a xi̱ni ra ta̱Pedro, ta ni̱ka̱ꞌa̱n ra xíꞌin ra: ―Saá tuku yóꞌó kúu ún ñii ta̱táꞌan ta̱Jesús ―káchí ra. Ta nda̱kuii̱n ta̱Pedro, ni̱ka̱ꞌa̱n ra: ―Tata, o̱n si̱ví yi̱ꞌi̱ kúu ta̱ ni̱xika xíꞌin ra ―káchí ra.
LUK 22:59 Ta saá ni̱yaꞌa inka̱ hora, ta inka̱ ta̱a ni̱ka̱ꞌa̱n ra: ―Ndixa ta̱yóꞌo kúu ñii ta̱ ni̱xika xíꞌin ta̱Jesús, chi ta̱ñoo estado Galilea kúu ra ―káchí ra.
LUK 22:60 Ta nda̱kuii̱n ta̱Pedro, ni̱ka̱ꞌa̱n ra: ―O̱n vása kúnda̱a̱ ini i̱ yukía̱ káꞌa̱n ún xíꞌin i̱. Ta̱nda̱ ta̱ꞌán ka̱ ndiꞌi ka̱ꞌa̱n ta̱Pedro, ta ka̱na ñii nduxú chée.
LUK 22:61 Ta saá ndi̱kó koo ta̱Jesús xi̱to káxín ra no̱o̱ ta̱Pedro. Ta na̱káꞌán ta̱Pedro to̱ꞌon ña ni̱ka̱ꞌa̱n ta̱Jesús xíꞌin ra: “Ta̱ꞌán ka̱ kana ñii nduxú chée ta xa u̱ni̱ yichi̱ ni̱ka̱ꞌa̱n ún xíꞌin ni̱vi ndí o̱n vása xíni̱ ún yi̱ꞌi̱.”
LUK 22:62 Ta ke̱e ta̱Pedro ke̱ꞌe, ta kúchuchú ní ini ra, ta ndeé ní xáku ra xíꞌin ndinoꞌo ini ra.
LUK 22:63 Ta saá napolicía na ndáa ta̱Jesús, ki̱xáꞌá na xáku̱ ndaa na ra, ta káni ní na ra.
LUK 22:64 Ta na̱kasi na no̱o̱ ra ta káni na ra xíꞌin yi̱kí ndaꞌa̱ na, ta káchí na saá: ―Tá ta̱profeta kúu ún, ta ka̱ꞌa̱n ún xíꞌin ndi̱, ¿yukú ndi̱ ka̱ni yóꞌó? ―káchí na xíꞌin ra.
LUK 22:65 Ta xíꞌin kua̱ꞌa̱ ní to̱ꞌon kini kándiva̱ꞌa na xíꞌin ta̱Jesús.
LUK 22:66 Ta saá ni̱ti̱vi inka̱ ki̱vi̱, ta na̱kutáꞌan ndiꞌi naxi̱kua̱ꞌa̱ no̱o̱ najudío, xíꞌin nanáꞌno no̱o̱ nasu̱tu̱, xíꞌin na sánáꞌa nda̱yí Ndios, na̱kutáꞌan ndiꞌi na ndóo na veꞌe chiño. Ta kua̱ꞌa̱n ta̱Jesús xíꞌin napolicía, ta ni̱xaa̱ na no̱o̱ nachiño na kúu naJunta Suprema. Ta nayóꞌo ni̱ka̱ꞌa̱n na xíꞌin ta̱Jesús:
LUK 22:67 ―Ka̱ꞌa̱n ún xíꞌin ndi̱, ¿án Cristo ta̱ ti̱ꞌví Ndios kúu ún? Ta nda̱kuii̱n ta̱Jesús, ni̱ka̱ꞌa̱n ra: ―Nda̱ ma̱ni̱ ka̱ꞌa̱n i̱ xíꞌin ndó yi̱ꞌi̱ kúu ra, chi o̱n vása kandixa ndó yi̱ꞌi̱.
LUK 22:68 Ta nda̱ ma̱ni̱ nda̱ka̱ to̱ꞌon i̱ ndóꞌó, chi o̱n ndakuii̱n ndó yuꞌu̱ i̱, ni o̱n kuaꞌa ndó saña ndó yi̱ꞌi̱.
LUK 22:69 Ta ndiꞌi saá ki̱vi̱ ña va̱xi, yi̱ꞌi̱, ta̱a ta̱ ki̱xi no̱o̱ Ndios, koo i̱ no̱o̱ táyi̱ tón yóo sii̱n kuaꞌá Ndios, ta̱a ta̱ kómí ndiꞌi ndee̱ ―káchí ta̱Jesús xíꞌin na.
LUK 22:70 Ta saá ni̱nda̱ka̱ to̱ꞌon na ra: ―¿Án kóni kachí ún ndí Sa̱ꞌya Ndios kúu yóꞌó? ―káchí na. Ta nda̱kuii̱n ra, ni̱ka̱ꞌa̱n ra: ―Ndixa káchí mi̱i ndó, yi̱ꞌi̱ kúu Sa̱ꞌya Ndios ―káchí ra.
LUK 22:71 Ta saá ni̱ka̱ꞌa̱n na xíꞌin natáꞌan na: ―O̱n vása xíni̱ ñóꞌó yó inka̱ ni̱vi taxi na kua̱chi xa̱ꞌa̱ ta̱yóꞌo, chi mi̱i yó xi̱ni̱ so̱ꞌo yó káchí ra kúu ra Sa̱ꞌya Ndios, ta xíꞌin to̱ꞌon yóꞌo kándiva̱ꞌa ra xíꞌin Ndios ―káchí na.
LUK 23:1 Ta saá na̱kuita ndiꞌi na, ta kua̱ꞌa̱n ta̱Jesús xíꞌin ndiꞌi na, ta̱nda̱ ni̱xaa̱ na no̱o̱ ta̱gobernador Pilato.
LUK 23:2 Ta ki̱xáꞌá na táxi na kua̱chi xa̱ꞌa̱ ta̱Jesús no̱o̱ ra, ni̱ka̱ꞌa̱n na, káchí na saá: ―Xi̱ni ndi̱ ta̱yóꞌo sánáꞌa ra nañoo yó ña sandakoo na yichi̱ va̱ꞌa. Káꞌa̱n ra xíꞌin na ña o̱n váꞌa taxi na kota ndaꞌa̱ ta̱rey César. Ta káꞌa̱n ra mi̱i ra kúu Cristo, ña kóni kachí mi̱i ra kúu ñii ta̱rey ―káchí na xíꞌin ta̱Pilato.
LUK 23:3 Ta ta̱Pilato ni̱nda̱ka̱ to̱ꞌon ra ta̱Jesús, káchí ra xíꞌin ra: ―¿Án ndixa yóꞌó kúu ún Rey no̱o̱ najudío? ―káchí ra. Ta nda̱kuii̱n ta̱Jesús: ―To̱ꞌon mi̱i ún káchí yi̱ꞌi̱ kúu ta̱rey.
LUK 23:4 Ta saá ni̱ka̱ꞌa̱n ta̱Pilato xíꞌin nanáꞌno no̱o̱ nasu̱tu̱, ta ni̱ka̱ꞌa̱n ra xíꞌin ni̱vi, káchí ra: ―Nda̱ ñii kua̱chi ta̱yóꞌo o̱n vása ní‑naníꞌi i̱, o̱n ko̱ó xa̱ꞌa̱ ña kivi̱ ra ―káchí ta̱Pilato.
LUK 23:5 Ta tuku tuku ndeé ka̱ ni̱ka̱ꞌa̱n na xíꞌin ta̱Pilato saá: ―Xíꞌin to̱ꞌon ña sánáꞌa ta̱yóꞌo sásaa̱ ra ni̱vi ndiꞌi saá ñoo estado Judea ña kani táꞌan na xíꞌin nagobierno. Ki̱xáꞌá ra ñoo estado Galilea sásaa̱ ra ni̱vi, ta̱nda̱ ñoo Jerusalén yóꞌo sásaa̱ ra ni̱vi xíꞌin to̱ꞌon ña o̱n váꞌa káꞌa̱n ra.
LUK 23:6 Tá xi̱ni̱ so̱ꞌo ta̱Pilato ñayóꞌo, ta ni̱nda̱ka̱ to̱ꞌon ra na, ni̱ka̱ꞌa̱n ra saá: ―¿Án ta̱ñoo estado Galilea kúu ta̱yóꞌo? ―káchí ra.
LUK 23:7 Tá ku̱nda̱a̱ ini ta̱Pilato ndí ta̱Jesús kúu ñii ta̱a ta̱ñoo estado Galilea, ta ni̱ka̱ꞌa̱n ra: ―Ta ta̱rey Herodes kúu ta̱ ndíso chiño kasa nani kua̱chi yóꞌo ―káchí ta̱Pilato. Ta saá ti̱ꞌví ta̱Pilato ta̱Jesús kua̱ꞌa̱n ra no̱o̱ ta̱Herodes, chi ta̱Herodes yóo ra ñoo Jerusalén ki̱vi̱ yóꞌo.
LUK 23:8 Ta ta̱Herodes kúsii̱ ní ini ra ña xíni ra ta̱Jesús, chi xa naꞌá ní kóni ní ra koni ra ta̱Jesús. Saá chi xa xi̱ni̱ so̱ꞌo ta̱Herodes kua̱ꞌa̱ ní to̱ꞌon ña káꞌa̱n ni̱vi xa̱ꞌa̱ ta̱Jesús, ta kóni ra ta̱Jesús keꞌé ra ñii milagro ñava̱ꞌa no̱o̱ ra.
LUK 23:9 Ta kua̱ꞌa̱ ní yichi̱ ta̱Herodes ni̱nda̱ka̱ to̱ꞌon ra ta̱Jesús, ta nda̱ ñii to̱ꞌon ni̱‑xiin ra ndakuii̱n ra.
LUK 23:10 Ta nanáꞌno no̱o̱ nasu̱tu̱ xíꞌin na sánáꞌa nda̱yí Ndios, ta ndeé ní ka̱ káꞌa̱n na, chíkaa̱ na kua̱chi sa̱ta̱ ta̱Jesús no̱o̱ ta̱Herodes.
LUK 23:11 Ta saá ta̱Herodes xíꞌin natropa ra ki̱xáꞌá na kéꞌé na ña o̱n váꞌa xa̱ꞌa̱ ña sakukaꞌan na no̱o̱ ta̱Jesús, ta ku̱siki na ra. Ta níꞌi na ñii tiko̱to̱ livi, nda̱tán yóo tiko̱to̱ ndíxin ta̱rey, ta chi̱nóo na ña sa̱ta̱ ta̱Jesús xa̱ꞌa̱ ña kuaku̱ ndaa na ra. Ta saá tá ndi̱ꞌi ku̱siki na ra, ta ta̱Herodes sa̱ndikó ra ta̱Jesús kua̱ꞌa̱n tuku ra no̱o̱ ta̱Pilato.
LUK 23:12 Ta ki̱vi̱ yóꞌo ta̱Herodes xíꞌin ta̱Pilato ki̱xáꞌá ra ndúu migo táꞌan ra, chi ki̱vi̱ xi̱na̱ꞌá ta̱nda̱ ki̱vi̱ yóꞌo ta̱Herodes xíꞌin ta̱Pilato ni̱‑xiin ra koni táꞌan ra.
LUK 23:13 Ta ta̱Pilato ka̱na ra ndiꞌi nanáꞌno no̱o̱ nasu̱tu̱ xíꞌin inka̱ nanáꞌno no̱o̱ naIsrael xíꞌin ndiꞌi inka̱ ni̱vi,
LUK 23:14 ta ni̱ka̱ꞌa̱n ra xíꞌin na, káchí ra saá: ―Ndóꞌó kúu ni̱vi na ta̱xi kua̱chi xa̱ꞌa̱ ta̱Jesús no̱o̱ i̱. Ni̱ka̱ꞌa̱n ndó xíꞌin i̱ xa̱ꞌa̱ ra ña xíka ra chúꞌu ra ni̱vi ña kani táꞌan na xíꞌin nagobierno, káchí ndó. Ta xi̱to ndoso va̱ꞌa i̱ ra no̱o̱ ndiꞌi ndó, ta o̱n vása ní‑naníꞌi i̱ nda̱ ñii kua̱chi ña chi̱kaa̱ ndó sa̱ta̱ ra.
LUK 23:15 Ta ni ta̱Herodes ni̱‑naníꞌi ra kua̱chi ta̱yóꞌo, ña̱kán sa̱ndikó tuku ñaꞌá ra va̱xi ra no̱o̱ i̱. O̱n vása ní‑naníꞌi i̱ kua̱chi ndeé sa̱ta̱ ta̱yóꞌo, ta saá o̱n vása xíni̱ ñóꞌó kivi̱ ra.
LUK 23:16 Ta va̱ꞌa kuiti natropa kani na ra xíꞌin kuártá, ta saña i̱ ra ko̱ꞌo̱n ndíka̱ ra ―káchí ta̱Pilato xíꞌin na.
LUK 23:17 Saá chi ñii ñii viko̱ Pascua ta̱gobernador xíni̱ ñóꞌó saña ra ñii ta̱a ta̱ nákaa̱ ini veꞌe ka̱a, ko̱ꞌo̱n ndíka̱ ra.
LUK 23:18 Ta nda̱ ñii ni̱vi ni̱‑xiin na saña ra ta̱Jesús, ta ñii yuꞌú kúu ndiꞌi ni̱vi yóꞌo, káchí na saá: ―¡Ná kivi̱ ta̱yóꞌo! ¡Va̱ꞌa saña ún ta̱Barrabás ko̱ꞌo̱n ndíka̱ ra! ―káchí na.
LUK 23:19 Ta̱Barrabás yóꞌo nákaa̱ ra ini veꞌe ka̱a, chi ki̱sa toon ra ta ka̱ni táꞌan ra xíꞌin nanáꞌno na xáꞌnda chiño no̱o̱ nañoo ra, ta xa̱ꞌni ra ni̱vi.
LUK 23:20 Ta ta̱Pilato kóni ra saña ra ta̱Jesús, ta tuku ni̱ka̱ꞌa̱n ra xíꞌin ni̱vi ndí saña ra ta̱Jesús.
LUK 23:21 Ta ndeé ní ka̱ ni̱ka̱ꞌa̱n na: ―¡Ná kivi̱ ta̱Jesús! ¡Katakaa̱ ndaa ún ra ndaꞌa̱ tón cruz! ¡Katakaa̱ ndaa ún ra ndaꞌa̱ tón cruz!
LUK 23:22 Ta yichi̱ u̱ni̱ ni̱ka̱ꞌa̱n ta̱Pilato xíꞌin na: ―¿Yu kúu kua̱chi ni̱ki̱ꞌvi ra? O̱n vása náníꞌi i̱ nda̱ ñii kua̱chi ndeé sa̱ta̱ ra, o̱n vása xíni̱ ñóꞌó kivi̱ ra. Va̱ꞌa ka̱ saxo̱ꞌvi̱ ní i̱ ra, ta saña i̱ ra ko̱ꞌo̱n ndíka̱ ra ―káchí ta̱Pilato xíꞌin na.
LUK 23:23 Ta ni̱‑xiin ni̱vi yóꞌo, ta tuku ndeé ní káꞌa̱n na: ―¡Ná kivi̱ ta̱Jesús! ¡Katakaa̱ ndaa ún ra ndaꞌa̱ tón cruz! ―káchí na. Nanáꞌno no̱o̱ nasu̱tu̱ xíꞌin inka̱ ni̱vi, ñii yuꞌú ndiꞌi na, ni̱ka̱ꞌa̱n na xíni̱ ñóꞌó kivi̱ ta̱Jesús. Ta saá ku̱chiño na to̱nda̱a to̱ꞌon na xa̱ꞌa̱ ña kóni na.
LUK 23:24 Ta ta̱Pilato xa̱ꞌnda chiño ra ña kasa ndivi na xíꞌin ta̱Jesús ña kóni ni̱vi yóꞌo.
LUK 23:25 Ta sa̱ña ra ta̱a ta̱ na̱ka̱xin na ko̱ꞌo̱n ndíka̱, vará xi̱nakaa̱ ra ini veꞌe ka̱a xa̱ꞌa̱ ña ka̱ni táꞌan ra xíꞌin nagobierno, ta xa̱ꞌni ra ni̱vi. Ta saá ta̱Pilato na̱taxi ra ta̱Jesús ndaꞌa̱ na ña keꞌé na xíꞌin ra nda̱tán yóo ña kóni mi̱i na.
LUK 23:26 Ta saá ke̱e natropa, ta kua̱ꞌa̱n ta̱Jesús xíꞌin na, ta na̱kutáꞌan na xíꞌin ñii ta̱a ta̱ ki̱xi ñoo Cirene, na̱ní ra Simón, ta nde̱e ra yuku̱ kua̱noꞌo̱ ra yichi̱ ñoo Jerusalén, ta natropa ki̱sa ndu̱xa̱ na xíꞌin ta̱yóꞌo ña kuiso ra tón cruz ta̱Jesús.
LUK 23:27 Ta kua̱ꞌa̱ ní ni̱vi ndíko̱n na kua̱ꞌa̱n na sa̱ta̱ ta̱Jesús. Sava náñaꞌa̱ ná ndíko̱n sa̱ta̱ ra, ndeé ní xáku ná, nda̱ ndáꞌyi ná, chi kúchuchú ní ini ná xa̱ꞌa̱ ra.
LUK 23:28 Ta ndi̱kó koo ta̱Jesús, ni̱ka̱ꞌa̱n ra xíꞌin ná: ―Ndóꞌó, náñaꞌa̱ ñoo Jerusalén, o̱n kuaku ndó xa̱ꞌa̱ i̱, ta xa̱ꞌa̱ mi̱i ndó, xíꞌin xa̱ꞌa̱ sa̱ꞌya ndó kuaku ndó.
LUK 23:29 Chi va̱xi ki̱vi̱ ña xo̱ꞌvi̱ ní nañoo Jerusalén, ta ka̱ꞌa̱n ni̱vi saá: “Nákaa̱ ñasi̱i̱ níma̱ náñaꞌa̱ nóma, ná o̱n ko̱ó sa̱ꞌya, ta nákaa̱ ñasi̱i̱ níma̱ náñaꞌa̱ ná o̱n ko̱ó sa̱ꞌya válí na chíchín”, kachí na.
LUK 23:30 Tá to̱nda̱a ki̱vi̱ kixáꞌá xo̱ꞌvi̱ ní ni̱vi, ta ka̱ꞌa̱n na saá: “Va̱ꞌa ka̱ ná nakava yuku̱ sa̱ta̱ yó, ta va̱ꞌa ka̱ ná sandúxu̱n xi̱ki̱ mi̱i yó ña o̱n xo̱ꞌvi̱ ka̱ yó”, kachí ni̱vi.
LUK 23:31 Tá taxi Ndios keꞌé ni̱vi ña o̱n váꞌa yóꞌo xíꞌin yi̱ꞌi̱, vará ta̱a ta̱ o̱n vása kómí kua̱chi kúu i̱, ta ñii ki̱vi̱ ña va̱xi ndeé ka̱ xo̱ꞌvi̱ ni̱vi na kómí kua̱chi ―káchí ta̱Jesús.
LUK 23:32 Ta ni̱xi̱yo o̱vi̱ ta̱a ta̱ kómí kua̱chi, ta kua̱ꞌa̱n ra xíꞌin natropa xa̱ꞌa̱ ña kivi̱ ra xíꞌin ta̱Jesús.
LUK 23:33 Ta ni̱xaa̱ na ñii xiiña na̱ní ña Leke Si̱ni̱ Ndi̱í, ta yóꞌo ka̱takaa̱ ndaa na ta̱Jesús ndaꞌa̱ tón cruz. Ta ka̱takaa̱ ndaa na o̱vi̱ ta̱a ta̱ kómí kua̱chi, ñii ta̱yóꞌo tákaa̱ ndaa ndaꞌa̱ tón cruz tón ñíndichi sii̱n kuaꞌá ta̱Jesús, ta inka̱ ra tákaa̱ ndaa ndaꞌa̱ tón cruz tón ñíndichi sii̱n yitin ta̱Jesús.
LUK 23:34 Ta saá ni̱ka̱ꞌa̱n ta̱Jesús xíꞌin Ndios: ―Tata Yivá i̱, kasa káꞌno ini ún xa̱ꞌa̱ ni̱vi na xáꞌni yi̱ꞌi̱, chi o̱n vása kúnda̱a̱ ini nayóꞌo yukía̱ kéꞌé na ―káchí ra. Ta natropa na̱taꞌví na tiko̱to̱ ra, chi̱kaa̱ na ndati̱ ña koto na yukú ñii ñii nayóꞌo nakiꞌin ñii ñii loꞌo tiko̱to̱ ta̱Jesús.
LUK 23:35 Ta xíto ni̱vi ña ndóꞌo ta̱Jesús, ta nanáꞌno no̱o̱ naIsrael xáku̱ ndaa na ra, ta káꞌa̱n na: ―Ta̱yóꞌo sa̱ka̱ku ra inka̱ ni̱vi. Ta va̱ꞌa ka̱ ná saka̱ku xíꞌin mi̱i ra vitin, tá ndixa kúu ra Cristo, ta̱a ta̱ ti̱ꞌví Ndios saka̱ku mi̱i yó ―káchí na.
LUK 23:36 Ta natropa ni̱xaa̱ yatin na xa̱ꞌa̱ tón cruz no̱o̱ tákaa̱ ta̱Jesús, ta xáku̱ ndaa na ra. Chi̱kaa̱ na nduta̱ vino yiyá yuꞌu̱ ra ña koꞌo ra,
LUK 23:37 ta ni̱ka̱ꞌa̱n na xíꞌin ra: ―Tá ndixa ta̱Rey no̱o̱ najudío kúu yóꞌó, ta va̱ꞌa saka̱ku xíꞌin mi̱i ún vitin ―káchí na xíꞌin ta̱Jesús.
LUK 23:38 Ta chi̱nóo kútu̱ na ñii tón vi̱ti̱ loꞌo si̱ni̱ tón cruz. Ta no̱o̱ tón vi̱ti̱ yóꞌo na̱ka̱ꞌyi̱ u̱ni̱ no̱o̱ to̱ꞌon ña kúu to̱ꞌon griego, latín, xíꞌin hebreo, ña káꞌa̱n xa̱ꞌa̱ kua̱chi ra, ta káchí ña saá: “Ta̱yóꞌo kúu ta̱Rey no̱o̱ najudío.”
LUK 23:39 Ta ñii ta̱ kómí kua̱chi, tákaa̱ ndaa ra ndaꞌa̱ tón cruz sii̱n ta̱Jesús, ki̱xáꞌá ra kándiva̱ꞌa ra xíꞌin ra, ni̱ka̱ꞌa̱n ra saá: ―Tá Cristo, ta̱a ta̱ ti̱ꞌví Ndios va̱xi saka̱ku mi̱i yó kúu ún, ta vitin saka̱ku xíꞌin mi̱i ún ta saka̱ku ún ndi̱ꞌi̱ ―káchí ra xíꞌin ta̱Jesús.
LUK 23:40 Ta inka̱ ta̱ kómí kua̱chi, ta̱ tákaa̱ ndaa ndaꞌa̱ tón cruz inka̱ sii̱n ta̱Jesús, nda̱kuii̱n ra ni̱ka̱ꞌa̱n ra xíꞌin ta̱yóꞌo: ―¡O̱n váꞌa káchí ún saá! ¿Án o̱n vása yíꞌví ún no̱o̱ Ndios?, chi vitin kivi̱ yó.
LUK 23:41 Ta yóꞌó xíꞌin yi̱ꞌi̱, xo̱ꞌvi̱ yó xíꞌin ñanda̱a̱, chi ndixa ni̱ki̱ꞌvi yó kua̱chi. Ta ta̱yóꞌo, o̱n ko̱ó kua̱chi ndíso ra ―káchí ra xíꞌin inka̱ ta̱táꞌan ra.
LUK 23:42 Ta saá ni̱ka̱ꞌa̱n ra xíꞌin ta̱Jesús: ―Tata, tá to̱nda̱a ki̱vi̱ kaꞌnda chiño ún no̱o̱ kixáꞌá kuu ún rey, ta nakáꞌán ún xa̱ꞌa̱ i̱ ―káchí ra.
LUK 23:43 Ta nda̱kuii̱n ta̱Jesús, ni̱ka̱ꞌa̱n ra xíꞌin ra: ―Ki̱vi̱ vitin koo ún xíꞌin i̱ no̱o̱ yóo Ndios, no̱o̱ yóo ndiꞌi ñava̱ꞌa ña livi ní ―káchí ra.
LUK 23:44 Ta ni̱to̱nda̱a ka̱a u̱xu̱ o̱vi̱ ma̱ꞌñó ndiví, ta ki̱xáꞌá kúnaa ndiꞌi ñoyívi a̱nda̱ ka̱a u̱ni̱ xikuaa.
LUK 23:45 Ta ku̱naa ndiꞌi, ta o̱n vása yéꞌe ka̱ ño̱ꞌo. Ta ni̱nda̱ta̱ ma̱ꞌñó tiko̱to̱ tákaa̱ Cuarto Yi̱i̱ veꞌe ño̱ꞌo káꞌno.
LUK 23:46 Ta saá ta̱Jesús xíꞌin ndiꞌi ndee̱ ra ni̱ka̱ꞌa̱n ra xíꞌin Ndios: ―Tata Yivá i̱, ndaꞌa̱ mi̱i ún táxi i̱ níma̱ i̱. Ta ndi̱ꞌi ni̱ka̱ꞌa̱n ra saá, ta ni̱xiꞌi̱ ra.
LUK 23:47 Ta yóo ñii ta̱a ta̱ ndíso chiño xíꞌin ñii ciento natropa, ta xi̱ni ra ndiꞌi ña yi̱yo ní ni̱yaꞌa, ta ki̱sa káꞌno ra Ndios, ni̱ka̱ꞌa̱n ra saá: ―Ndixa ta̱yóꞌo xi̱kuu ñii ta̱va̱ꞌa, ta̱ o̱n vása ndíso kua̱chi ―káchí ra.
LUK 23:48 Ta kua̱ꞌa̱ ní ni̱vi xi̱kuita yatin na no̱o̱ yóo tón cruz, ta xi̱to na yukía̱ ni̱ndoꞌo ta̱Jesús. Ta saá ndi̱kó na kua̱noꞌo̱ na, ta káni na kándíká mi̱i na kua̱ꞌa̱n na, chi kúchuchú ní ini na.
LUK 23:49 Ta nda̱ xíká yíta kua̱ꞌa̱ ní ni̱vi na xíni̱ táꞌan va̱ꞌa xíꞌin ta̱Jesús, ta saá tuku yíta náñaꞌa̱ ná xi̱ndiko̱n sa̱ta̱ ta̱Jesús, nda̱ ki̱vi̱ ke̱e ra estado Galilea ta̱nda̱ ki̱xaa̱ ra ñoo Jerusalén, ta vitin xíto ná yukía̱ ndóꞌo ta̱Jesús.
LUK 23:50 Ni̱xi̱yo ñii ta̱va̱ꞌa ta̱to̱ꞌó, na̱ní ra José, ta kúu ra ta̱chiño táꞌan naJunta Suprema. Kúu ra ta̱ñoo Arimatea, ña nákaa̱ estado Judea.
LUK 23:51 Ta ndáti ra ki̱vi̱ kixáꞌá kaꞌnda chiño Ndios ñoyívi yóꞌo. Vará ñii kúu ra xíꞌin natáꞌan ra naJunta Suprema na ndu̱kú kivi̱ ta̱Jesús, ta o̱n vása ní‑xiyo yuꞌú ra xíꞌin nayóꞌo.
LUK 23:52 Ta ta̱José yóꞌo ni̱xa̱ꞌa̱n ra no̱o̱ ta̱Pilato, ta ndu̱kú ra yi̱kí ko̱ñu ta̱Jesús ña sandúxu̱n ra ña.
LUK 23:53 Ta saá ni̱xaa̱ ra ta sa̱noo ra yi̱kí ko̱ñu ta̱Jesús ndaꞌa̱ tón cruz, ta xíꞌin ñii tiko̱to̱ va̱ꞌa chi̱súku ndaa ra yi̱kí ko̱ñu ta̱Jesús. Ta ni̱xa̱ꞌa̱n ra ta chi̱kaa̱ va̱ꞌa ra ña ini kavua̱ ña xa̱á, no̱o̱ nda̱ ñii ni̱vi o̱n ta̱ꞌán ndu̱xu̱n.
LUK 23:54 Ta ki̱vi̱ viernes kúu ña, ta ki̱vi̱ yóꞌo kísa ndivi najudío ndiꞌi ña xíni̱ ñóꞌó na xa̱ꞌa̱ ki̱vi̱ ña nákindée na. Ta xikuaa ta xa kua̱ꞌa̱n kunaa, xa yatin ní to̱nda̱a hora ña kixáꞌá ki̱vi̱ ña nakindée na.
LUK 23:55 Ta náñaꞌa̱, ná xi̱ndiko̱n sa̱ta̱ ta̱Jesús nda̱ estado Galilea ta̱nda̱ ñoo yóꞌo, kua̱ꞌa̱n ná sa̱ta̱ ta̱José, ta xi̱ni ná kavua̱ no̱o̱ sa̱ndúxu̱n na ta̱Jesús, ta xi̱to ná míkía̱ chi̱nóo na yi̱kí ko̱ñu ra.
LUK 23:56 Ta saá kua̱noꞌo̱ ná ta ki̱sa ndivi ná ta̱ta̱n ña xáꞌan támi ña chikaa̱ ná yi̱kí ko̱ñu ta̱Jesús. Ta na̱kindée ná ki̱vi̱ yi̱i̱, chi saá ki̱sa ndivi ná ña káꞌa̱n nda̱yí Ndios ña ni̱taa ta̱Moisés.
LUK 24:1 Ta ni̱ti̱vi inka̱ ki̱vi̱; ñayóꞌo kúu ki̱vi̱ no̱ó semana ña kúu domingo, ta náñaꞌa̱ yóꞌo níꞌi ná ta̱ta̱n ña xáꞌan támi ki̱sa va̱ꞌa ná, ta kua̱ꞌa̱n ná no̱o̱ ni̱ndu̱xu̱n ta̱Jesús.
LUK 24:2 Ta ni̱xaa̱ yatin ná no̱o̱ ni̱ndu̱xu̱n ra, ta na̱koto ná o̱n vása ndási̱ ka̱ yéꞌé kavua̱ xíꞌin yu̱u̱ káꞌno.
LUK 24:3 Ta ni̱ki̱ꞌvi ná ini kavua̱, ta o̱n ko̱ó ka̱ yi̱kí ko̱ñu ta̱Jesús ní‑xini ná.
LUK 24:4 Ta ndíꞌi ní ini ná, ta xíka si̱ni̱ ná yukía̱ koo keꞌé ná. Ta xa̱ndi̱ko̱n xi̱ni ná o̱vi̱ ta̱a yíta yatin ra no̱o̱ ná, ndíxin ra tiko̱to̱ yaa ña náyeꞌe táxa.
LUK 24:5 Ta ni̱yi̱ꞌví ní náñaꞌa̱ yóꞌo, ta xi̱kuxítí ná nda̱ ni̱to̱nda̱a ta̱ꞌya̱ ná nda̱ no̱o̱ ñoꞌo̱. Ta ni̱ka̱ꞌa̱n ta̱a ta̱ ndíxin tiko̱to̱ yaa ña náyeꞌe táxa xíꞌin ná: ―¿Nda̱chun nándukú ndó ñii ta̱ táku̱ no̱o̱ sándúxu̱n na na ni̱xiꞌi̱?
LUK 24:6 O̱n ko̱ó ka̱ ra yóꞌo. ¡Xa na̱taku̱ ra! Nakáꞌán ini ndó ña ni̱ka̱ꞌa̱n ra xíꞌin ndó ki̱vi̱ ni̱xi̱yo ra estado Galilea,
LUK 24:7 chi ni̱ka̱ꞌa̱n ra saá: “Xíni̱ ñóꞌó tiin na yi̱ꞌi̱, ta̱a ta̱ ki̱xi no̱o̱ Ndios, ta nataxi na yi̱ꞌi̱ ndaꞌa̱ ni̱vi na o̱n váꞌa, ta katakaa̱ ndaa na yi̱ꞌi̱ ndaꞌa̱ tón cruz, ta kivi̱ i̱. Tá to̱nda̱a ki̱vi̱ u̱ni̱, ta nataku̱ i̱”, káchí ta̱Jesús xíꞌin ndó ―káchí naángel xíꞌin náñaꞌa̱ yóꞌo.
LUK 24:8 Saá na̱káꞌán ini ná to̱ꞌon ni̱ka̱ꞌa̱n ta̱Jesús xíꞌin ná,
LUK 24:9 ta ndi̱kó ná kua̱ꞌa̱n ná, ta nda̱to̱ꞌon ná xíꞌin mi̱i na u̱xu̱ ñii ni̱xika xíꞌin ta̱Jesús, ta nda̱to̱ꞌon ná xíꞌin inka̱ na xi̱ndiko̱n sa̱ta̱ ra.
LUK 24:10 Náñaꞌa̱ yóꞌo na̱ní ná: María Magdalena, Juana, xíꞌin inka̱ ñáMaría, ñá kúu siꞌí ta̱Jacobo. Ta ni̱xi̱yo inka̱ ka̱ náñaꞌa̱ xíꞌin ná.
LUK 24:11 Ta ni̱vi na xi̱ni̱ so̱ꞌo ña káꞌa̱n náñaꞌa̱ yóꞌo, ni o̱n vása kándixa na ña káꞌa̱n ná, chi nda̱tán yóo to̱ꞌon ña o̱n vása ndáya̱ꞌví, saá yóo ña no̱o̱ ni̱vi yóꞌo.
LUK 24:12 Ta ta̱Pedro xa̱ndi̱ko̱n na̱kundichi ra, ta xi̱no ra kua̱ꞌa̱n ra nda̱ ni̱xaa̱ ra no̱o̱ ni̱ndu̱xu̱n ta̱Jesús. Ta xi̱kundee ra, xi̱to ra no̱o̱ xi̱nakaa̱ yi̱kí ko̱ñu ta̱Jesús, ta o̱n ko̱ó ka̱ ña ní‑xini ra. Nda̱ tiko̱to̱ ra kuiti ndóo no̱o̱ xi̱ndúꞌu̱ yi̱kí ko̱ñu ra. Saá na̱kaꞌnda ini ra, kua̱noꞌo̱ ra, chi o̱n vása kúnda̱a̱ ini ra yukía̱ ndo̱ꞌo yi̱kí ko̱ñu ta̱Jesús.
LUK 24:13 Ta mi̱i ki̱vi̱ yóꞌo o̱vi̱ ni̱vi na xi̱ndiko̱n sa̱ta̱ ta̱Jesús, ke̱e na kua̱ꞌa̱n na ñoo Emaús. Nda̱ ñoo Jerusalén ta̱nda̱ ñoo Emaús kómí ña u̱xu̱ ñii kilómetro.
LUK 24:14 Ta ndio̱vi̱ na saá káꞌa̱n táꞌan na xa̱ꞌa̱ ña ndo̱ꞌo ta̱Jesús ñoo Jerusalén.
LUK 24:15 Tá ta̱ꞌán ka̱ ndiꞌi ka̱ꞌa̱n táꞌan na kua̱ꞌa̱n na yichi̱, ta ki̱xaa̱ ta̱Jesús na̱kutáꞌan ra xíꞌin na, ta ki̱xáꞌá ra kua̱ꞌa̱n ra xíꞌin na.
LUK 24:16 Ta ni̱‑kuchiño na nakoni na ta̱Jesús, chi Ndios ke̱ꞌé ra ña o̱n nakoni na ra.
LUK 24:17 Ta ta̱Jesús ni̱nda̱ka̱ to̱ꞌon ñaꞌá ra: ―¿Yu kúu ña ndáto̱ꞌon ndó xa̱ꞌa̱, kua̱ꞌa̱n ndó yichi̱ yóꞌo? Ta, ¿nda̱chun kúchuchú ní ini ndó? ―káchí ta̱Jesús xíꞌin na.
LUK 24:18 Ta ñii nayóꞌo na̱ní Cleofas, nda̱kuii̱n ra, ni̱ka̱ꞌa̱n ra xíꞌin ta̱Jesús: ―Ndiꞌi ni̱vi na ndóo ñoo Jerusalén xíni̱ na yu kúu ña ni̱xi̱yo ki̱vi̱ sa̱kán ni̱yaꞌa. ¿Án yóꞌó kúu si̱ín la̱á ta̱a, ta̱ o̱n vása ní‑xini̱ ña ni̱xi̱yo? ―káchí ta̱Cleofas xíꞌin ta̱Jesús.
LUK 24:19 Ta nda̱kuii̱n ta̱Jesús: ―¿Yo xa̱ꞌa̱ káꞌa̱n ndó? ¿Yukía̱ ni̱xi̱yo? ―káchí ra. Ta nda̱kuii̱n na, ni̱ka̱ꞌa̱n na: ―Káꞌa̱n ndi̱ xa̱ꞌa̱ ta̱Jesús ta̱ñoo Nazaret. Ta̱yóꞌo xi̱kuu ra ñii ta̱profeta, ta ndeé ní ni̱xi̱yo ñava̱ꞌa ke̱ꞌé ra, ta to̱ꞌon ña ni̱ka̱ꞌa̱n ra xi̱komí ña ndee̱ no̱o̱ ni̱vi ta no̱o̱ Ndios.
LUK 24:20 Ta nanáꞌno no̱o̱ nasu̱tu̱ xíꞌin inka̱ na xáꞌnda chiño no̱o̱ yó, ti̱in na ra, ta ta̱xi na kua̱chi xa̱ꞌa̱ ra no̱o̱ nagobierno, ta ña̱kán xa̱ꞌni na ra ndaꞌa̱ tón cruz.
LUK 24:21 Ta ndi̱ꞌi̱, xi̱ndati ndi̱ ta̱Jesús yóꞌo kúu ta̱a ta̱ va̱xi saka̱ku nañoo mi̱i yó naIsrael. Ta ki̱vi̱ vitin ni̱xi̱no̱ u̱ni̱ ki̱vi̱ ña ni̱xiꞌi̱ ra.
LUK 24:22 Ta saá ni, sava náñaꞌa̱ nátáꞌan ndi̱ nda̱to̱ꞌon ná xíꞌin ndi̱ to̱ꞌon ña ta̱xi na̱kaꞌnda ní ini ndi̱ vitin, chi xita̱a̱n ní ki̱vi̱ vitin ni̱xa̱ꞌa̱n náyóꞌo no̱o̱ ni̱ndu̱xu̱n ta̱Jesús,
LUK 24:23 ta ni̱‑naníꞌi ka̱ ná yi̱kí ko̱ñu ra. Ta ndi̱kó ná kua̱noꞌo̱ ná, ta ni̱ka̱ꞌa̱n ná xíꞌin ndi̱ꞌi̱, ta xíꞌin inka̱ na xi̱ndiko̱n sa̱ta̱ ta̱Jesús ndí xi̱ni ná naángel na ni̱ka̱ꞌa̱n xíꞌin ná xa na̱taku̱ ta̱Jesús.
LUK 24:24 Ta sava natáꞌan ndi̱ ni̱xa̱ꞌa̱n na no̱o̱ ni̱ndu̱xu̱n ta̱Jesús. Nda̱tán ni̱ka̱ꞌa̱n náñaꞌa̱ xíꞌin na, ta saá ndixa yóo ña, ta o̱n vása ní‑xini ka̱ na ta̱Jesús ―káchí nayóꞌo xíꞌin ta̱Jesús.
LUK 24:25 Ta saá ni̱ka̱ꞌa̱n ta̱Jesús xíꞌin na: ―¿Án kíꞌví si̱ni̱ ndó? ¡Nda̱chun yo̱ꞌvi̱ ní kandixa ndó ndiꞌi to̱ꞌon ña ni̱taa naprofeta, na ni̱ka̱ꞌa̱n ndoso to̱ꞌon Ndios xi̱na̱ꞌá!
LUK 24:26 ¿Án o̱n ndixa naprofeta ka̱chí na ndí Cristo ta̱ tiꞌví Ndios xíni̱ ñóꞌó xo̱ꞌvi̱ ní ra, ta ki̱vi̱ kundivi ñayóꞌo, ta ki̱ꞌvi ra no̱o̱ kaꞌnda chiño ra, ta kasa káꞌno ní na ra? ―káchí ta̱Jesús xíꞌin na.
LUK 24:27 Ta saá ki̱xáꞌá ta̱Jesús xíꞌin to̱ꞌon Ndios ña ni̱taa ta̱Moisés xi̱na̱ꞌá, ta sa̱náꞌa ra xa̱ꞌa̱ to̱ꞌon ña ni̱taa ndiꞌi inka̱ naprofeta. Nda̱to̱ꞌon káxín ra xíꞌin na yukía̱ káchí ndiꞌi to̱ꞌon Ndios yóꞌo xa̱ꞌa̱ mi̱i ra.
LUK 24:28 Ta ni̱xaa̱ na ñoo Emaús, ta ta̱Jesús xi̱to yaꞌa ra ko̱ꞌo̱n ra.
LUK 24:29 Ta xa̱ku ndáꞌví na no̱o̱ ra, ni̱ka̱ꞌa̱n na xíꞌin ra: ―Kindo̱o ún veꞌe yóꞌo xíꞌin ndi̱, chi xa ni̱kuaa ní kúu ña ―káchí na xíꞌin ta̱Jesús. Ta ni̱ki̱ꞌvi ra veꞌe xíꞌin na.
LUK 24:30 Ta ndóo ndiꞌi na no̱o̱ mesa, ta ta̱Jesús ki̱ꞌin ra si̱ta̱ va̱ꞌa, ta ni̱ka̱ꞌa̱n ra xíꞌin Ndios: ―Táxaꞌvi ún xa̱ꞌa̱ ñayóꞌo kuxu yó. Ta ta̱ꞌví ra si̱ta̱ va̱ꞌa, ta ta̱xi ra ña ndaꞌa̱ na.
LUK 24:31 Ta xíꞌin ña ke̱ꞌé ta̱Jesús saá, Ndios ta̱xi ra ña na̱koni na ta̱Jesús kúu ra. Ta xa̱ndi̱ko̱n nda̱ñóꞌó ra no̱o̱ na.
LUK 24:32 Ta ni̱ka̱ꞌa̱n na xíꞌin táꞌan na: ―¿Án o̱n ndixa nda̱ ka̱ndeta mi̱i níma̱ yó va̱xi yó ki̱vi̱ ni̱ka̱ꞌa̱n ra xíꞌin yó yichi̱, ta nda̱to̱ꞌon káxín ra xíꞌin yó yukía̱ kóni kachí to̱ꞌon Ndios ña ni̱taa na xi̱na̱ꞌá? ―káchí na.
LUK 24:33 Ta saá xa̱ndi̱ko̱n na̱kuita na, ta ndi̱kó na kua̱ꞌa̱n tuku na ñoo Jerusalén. Ta ki̱xaa̱ na no̱o̱ ndóo u̱xu̱ ñii naapóstol xíꞌin naxíka xíꞌin na.
LUK 24:34 Ta nayóꞌo ni̱ka̱ꞌa̱n na xíꞌin na o̱vi̱ ki̱xaa̱ yóꞌo: ―¡Ñanda̱a̱ kía̱ na̱taku̱ ta̱Jesús ta̱Káꞌno no̱o̱ yó! Ta̱Simón Pedro xa xi̱ni ñaꞌá ra ―káchí na.
LUK 24:35 Ta saá na o̱vi̱ ni̱vi ki̱xaa̱ yóꞌo, nda̱to̱ꞌon na xíꞌin na ndóo ndí na̱kutáꞌan na xíꞌin ta̱Jesús ki̱vi̱ kua̱ꞌa̱n na yichi̱ ñoo Emaús. Ta ni̱ka̱ꞌa̱n na tá mi̱i xíni na táꞌví ta̱Jesús si̱ta̱ va̱ꞌa ña taxi ra ndaꞌa̱ na kuxu na, ta saá na̱koni na ra.
LUK 24:36 Ta ta̱ꞌán ka̱ ndiꞌi ndato̱ꞌon na, ta ki̱xaa̱ ta̱Jesús xi̱kundichi ra ma̱ꞌñó na, ta káchí ra saá: ―¡Ná koo ñava̱ꞌa ini ndó! ―káchí ra.
LUK 24:37 Ta ni̱yi̱ꞌví ní na xi̱ni na ta̱Jesús, chi kuiti káꞌán na ndí níma̱ ra kúu ña.
LUK 24:38 Ta saá ni̱ka̱ꞌa̱n ta̱Jesús xíꞌin na: ―¿Nda̱chun yíꞌví ní ndó? ¿Nda̱chun xíka ini ndó án ndixa yi̱ꞌi̱ kúu ta̱Jesús?
LUK 24:39 Koto ndó ndaꞌa̱ i̱ yóꞌo, koto ndó xa̱ꞌa̱ i̱ yóꞌo, ta saá kunda̱a̱ ini ndó yi̱ꞌi̱ kúu ta̱Jesús. To̱nda̱a ndaꞌa̱ ndó yi̱ꞌi̱, ta saá kunda̱a̱ ini ndó, chi níma̱ o̱n ko̱ó ko̱ñu ña, ni leke ña o̱n ko̱ó; ta yi̱ꞌi̱, kúchiño koto ndó leke i̱ xíꞌin ko̱ñu i̱ ―káchí ra xíꞌin naxíka xíꞌin ra.
LUK 24:40 Ta saá sa̱náꞌa ra ndaꞌa̱ ra xíꞌin xa̱ꞌa̱ ra no̱o̱ xi̱ñoꞌo clavo.
LUK 24:41 Vará nda̱ kúsii̱ ní ini na, ta o̱n ki̱ví kandixa na ta̱Jesús kúu ra, ta na̱kaꞌnda ní ini na. Ta ni̱ka̱ꞌa̱n ra xíꞌin na: ―¿Án yóo loꞌo ñaxíxi? ―káchí ra.
LUK 24:42 Ta ta̱xi na ño̱ño̱ tíyóko̱ xíꞌin ñii ñáꞌño tia̱ká tí yatan ndaꞌa̱ ra.
LUK 24:43 Ta ki̱ꞌin ra ña, ta xa̱xi ra ña no̱o̱ ndiꞌi na.
LUK 24:44 Ta ni̱ka̱ꞌa̱n ta̱Jesús xíꞌin na: ―Ta ki̱vi̱ ni̱xika i̱ xíꞌin ndó, ta nda̱to̱ꞌon i̱ xíꞌin ndó ndí xíni̱ ñóꞌó xo̱ꞌvi̱ ní i̱, chi saá kasa ndivi i̱ ndiꞌi to̱ꞌon Ndios ña káꞌa̱n xa̱ꞌa̱ i̱, ña kúu nda̱yí ña ni̱taa ta̱Moisés xíꞌin tutu ña ni̱taa inka̱ naprofeta, xíꞌin tutu na̱ní ña Salmos. Ta ñii ki̱ꞌva nda̱tán káchí to̱ꞌon Ndios yóꞌo xa̱ꞌa̱ i̱, saá ki̱sa ndivi i̱ ―káchí ta̱Jesús xíꞌin na.
LUK 24:45 Saá vivíi nda̱to̱ꞌon ta̱Jesús xíꞌin na ña kunda̱a̱ va̱ꞌa ini na to̱ꞌon Ndios yóꞌo ña ni̱taa na xi̱na̱ꞌá.
LUK 24:46 Ta ni̱ka̱ꞌa̱n ra xíꞌin na: ―To̱ꞌon Ndios ña ni̱taa na xi̱na̱ꞌá káchí ña ndí Cristo xíni̱ ñóꞌó kivi̱ ra, ta nataku̱ ra ki̱vi̱ u̱ni̱.
LUK 24:47 Saá na kándixa ra kixáꞌá na ka̱ꞌa̱n ndoso na to̱ꞌon ra no̱o̱ ni̱vi nañoo Jerusalén, ta ka̱ꞌa̱n ndoso na to̱ꞌon ra no̱o̱ ndiꞌi ni̱vi nañoo ñoyívi yóꞌo. Ta xíꞌin nda̱yí mi̱i ra, ndato̱ꞌon na xíꞌin ni̱vi ndí xíni̱ ñóꞌó ndikó ini na ta sandakoo na ña o̱n váꞌa, ta saá Ndios kasa káꞌno ini ra xa̱ꞌa̱ kua̱chi na.
LUK 24:48 Ta ndóꞌó kúu na xíni̱ va̱ꞌa xa̱ꞌa̱ ndiꞌi ñayóꞌo, ta kúchiño ndó ndakuii̱n ndó xa̱ꞌa̱ ña.
LUK 24:49 Va̱xi ki̱vi̱ tiꞌví i̱ ñava̱ꞌa ña ni̱ka̱ꞌa̱n Yivá i̱ Ndios ndixa kixaa̱ ña no̱o̱ ndó. Ta xíni̱ ñóꞌó kundati ndó ñoo Jerusalén nda̱ ki̱vi̱ nakiꞌin ndó ndee̱ ña kixi ñoyívi ni̱no ―káchí ta̱Jesús xíꞌin na.
LUK 24:50 Ta saá kua̱ꞌa̱n ta̱Jesús xíꞌin na ndíko̱n sa̱ta̱ ra, ta ni̱xaa̱ na yatin no̱o̱ ñoo Betania. Ta ta̱Jesús nda̱níꞌi ra ndaꞌa̱ ra, ta ni̱ka̱ꞌa̱n ra xíꞌin na: ―¡Ná keꞌé Ndios ñava̱ꞌa xíꞌin ndó!
LUK 24:51 Ta ndi̱ꞌi ni̱ka̱ꞌa̱n ra ñayóꞌo, ta nda̱a ra kua̱noꞌo̱ ra ñoyívi ni̱no.
LUK 24:52 Ta saá na ndíko̱n ta̱Jesús ki̱sa káꞌno na ra, ta ndi̱kó na kua̱noꞌo̱ na ñoo Jerusalén, ta kúsii̱ ní ini na.
LUK 24:53 Ta ndiꞌi saá ki̱vi̱ ndóo na veꞌe ño̱ꞌo káꞌno ñoo Jerusalén, kísa káꞌno na Ndios. Saá yóo ña.
JOH 1:1 Nda̱ ta̱ꞌán ka̱ kixáꞌá kuva̱ꞌa ndiꞌi ña yóo ñoyívi, xa yóo To̱ꞌon Ndios. Ta To̱ꞌon Ndios xa yóo ña xíꞌin Ndios nda̱ siꞌna, ta To̱ꞌon yóꞌo kúu mi̱i Ndios.
JOH 1:2 To̱ꞌon Ndios yóꞌo xa yóo ña xíꞌin Ndios nda̱ siꞌna ka̱ no̱o̱ ndiꞌi ña̱ꞌa.
JOH 1:3 Xíꞌin To̱ꞌon yóꞌo Ndios ki̱sa va̱ꞌa ra ndiꞌi ña yóo ñoyívi ni̱no xíꞌin ña yóo ñoyívi yóꞌo. Ta ndiꞌi ña yóo, ku̱va̱ꞌa ña xíꞌin mi̱i To̱ꞌon Ndios. Ta nda̱ ñii ña yóo, o̱n vása ní‑kuva̱ꞌa ña xíꞌin inka̱ ndee̱ án inka̱ to̱ꞌon.
JOH 1:4 Ta To̱ꞌon Ndios yóꞌo kúu ta̱a ta̱ táku̱ ndinoꞌo, ta ndee̱ ña táxi kutaku̱ ndiꞌi ni̱vi, káku ña no̱o̱ ra. Ta nda̱tán yóo ñoꞌo̱ ña yéꞌe no̱o̱ ni̱vi ña táxi kuchiño koto na, saá yóo ta̱a yóꞌo.
JOH 1:5 Ta ndiꞌi saá ki̱vi̱ nda̱tán yóo ñoꞌo̱ ña yéꞌe no̱o̱ naa ní, saá yóo ra, ta ñanaa ní yóꞌo, nda̱ loꞌo o̱n vása kúchiño ña ndaꞌva ña ñoꞌo̱ yéꞌe yóꞌo.
JOH 1:6 Ni̱xi̱yo ñii ta̱a ta̱ ti̱ꞌví Ndios ña ka̱ꞌa̱n ndoso ra to̱ꞌon Ndios no̱o̱ ni̱vi, ta ta̱yóꞌo xi̱naní ra Juan.
JOH 1:7 Ta Ndios ti̱ꞌví ra ta̱yóꞌo ña ndakuii̱n ra xa̱ꞌa̱ ta̱a ta̱ yóo nda̱tán yóo ñoꞌo̱ ndinoꞌo ña yéꞌe. Ta ta̱Juan yóꞌo nda̱to̱ꞌon ra xíꞌin ni̱vi xa̱ꞌa̱ ta̱a yóꞌo xa̱ꞌa̱ ña kuchiño kandixa na ra.
JOH 1:8 Ta ndixa ta̱Juan yóꞌo o̱n si̱ví mi̱i ra xi̱kuu ñoꞌo̱ ndinoꞌo ña yéꞌe, ta ndasaá kuiti ki̱xi ra ndato̱ꞌon ra to̱ꞌon ña nda̱a̱ xa̱ꞌa̱ ta̱a ta̱ kúu ñoꞌo̱ ndinoꞌo.
JOH 1:9 Ta saá ki̱xaa̱ ki̱vi̱ ka̱ku ta̱Juan, ta loꞌo kuiti ni̱yaꞌa, ta ka̱ku ta̱a ta̱ kúu ñoꞌo̱ ndinoꞌo. Ta ñoꞌo̱ ndinoꞌo yóꞌo yéꞌe no̱o̱ ndiꞌi ni̱vi na táku̱ ñoyívi xa̱ꞌa̱ ña kuchiño koto na yu kúu yichi̱ va̱ꞌa.
JOH 1:10 Ta ta̱a ta̱ kúu ñoꞌo̱ ndinoꞌo ki̱xaa̱ ra ñoyívi yóꞌo, ta xi̱taku̱ ra xíꞌin ni̱vi. Vará ndiꞌi ni̱vi xíꞌin ndiꞌi ña yóo ñoyívi ku̱va̱ꞌa ña xíꞌin ndee̱ ra, ta nani̱vi ñoyívi yóꞌo ní‑nakoni na yu kúu ra.
JOH 1:11 Ta̱yóꞌo ki̱xaa̱ ra no̱o̱ ni̱vi na kúu nañoo mi̱i ra, ta nayóꞌo ni̱‑xiin na nakiꞌin na ra.
JOH 1:12 Ta saá ni, ni̱xi̱yo sava ni̱vi na na̱kiꞌin va̱ꞌa ñaꞌá, ta ka̱ndixa na ra. Ta ndaꞌa̱ ni̱vi yóꞌo na na̱kiꞌin va̱ꞌa ñaꞌá, ta̱xi ra nda̱yí nduu na sa̱ꞌya Ndios.
JOH 1:13 Ta ni̱vi na ndu̱u sa̱ꞌya Ndios, nayóꞌo ka̱ku xa̱á na, ta o̱n vása ní‑kaku tuku na ñii ki̱ꞌva nda̱tán siꞌna ka̱ku na ti̱xin siꞌí na. Saá chi o̱n si̱ví xa̱ꞌa̱ ña kóni yivá siꞌí na kúu ña tuku ka̱ku xa̱á na. Ta xa̱ꞌa̱ ña kóni Ndios kúu ña ndu̱u ni̱vi sa̱ꞌya mi̱i Ndios.
JOH 1:14 Ta To̱ꞌon Ndios ndu̱u ña ñii ta̱a ndinoꞌo, ta xi̱komí ra yi̱kí ko̱ñu ni̱vi, ta xi̱taku̱ ra xíꞌin ndi̱ ñoyívi yóꞌo. Ta xi̱ni ndi̱ ñava̱ꞌa káꞌno ña livi ní ña kómí ra. Ta mi̱i ñava̱ꞌa káꞌno ña livi ní ña kómí Ndios kúu ña kómí ra, chi ñii la̱á mi̱i ra kúu Sa̱ꞌya Ndios, ta ta̱a ta̱ ndixa nda̱a̱ ndinoꞌo ini kúu ra, ta chútú ini ra xíꞌin ndiꞌi saá no̱o̱ ñava̱ꞌa.
JOH 1:15 Ta ta̱Juan nda̱kuii̱n ra ñanda̱a̱ xa̱ꞌa̱ ta̱a yóꞌo ta̱ kúu To̱ꞌon Ndios, ta ni̱ka̱ꞌa̱n ra, káchí ra saá: ―Vará yi̱ꞌi̱ siꞌna ka̱ku i̱ no̱o̱ ta̱yóꞌo, ta ndixa ta̱a ta̱ káꞌno no̱o̱ yi̱ꞌi̱ kúu ra, chi o̱n ta̱ꞌán ka̱ kutaku̱ i̱ ti̱xin siꞌí i̱, ta xa táku̱ ta̱yóꞌo ―káchí ta̱Juan, ta̱a ta̱ sákuchu ni̱vi, xa̱ꞌa̱ Jesucristo, ta̱a ta̱ kúu To̱ꞌon Ndios.
JOH 1:16 Ta ta̱a yóꞌo, chútú nda̱a̱ ini ra xíꞌin ndiꞌi saá no̱o̱ ñava̱ꞌa. Ta mi̱i yó, xa nákiꞌin yó kua̱ꞌa̱ ní ñava̱ꞌa táxi ra ndaꞌa̱ yó ñii ñii ki̱vi̱.
JOH 1:17 Kui̱ya̱ xi̱na̱ꞌá, ndaꞌa̱ xi̱i̱ síkuá yó ta̱Moisés, Ndios ta̱xi ra nda̱yí ña xa̱ꞌnda chiño no̱o̱ yó. Ta saá ki̱xaa̱ Jesucristo ñoyívi yóꞌo, ta ta̱xi ra ña kúnda̱a̱ ini yó ñava̱ꞌa káꞌno ña yóo ini Ndios, ta ta̱xi ra ña kúnda̱a̱ ini yó ñanda̱a̱ ndinoꞌo.
JOH 1:18 Nda̱ ñii ni̱vi o̱n ta̱ꞌán koni na Ndios xíꞌin nduchu̱ no̱o̱ mi̱i na. Ta Jesucristo sa̱náꞌa ra mi̱i yó yu kúu Ndios ta ndasaá yóo ini Ndios, chi yóo ra xíꞌin Ndios ta xíni̱ va̱ꞌa ñaꞌá ra, ta ñii la̱á mi̱i ra kúu Sa̱ꞌya Ndios.
JOH 1:19 Ñii ki̱vi̱ yóo ta̱Juan sánáꞌa ra ni̱vi, ta nanáꞌno no̱o̱ najudío na táku̱ ñoo Jerusalén ti̱ꞌví na sava nasu̱tu̱ xíꞌin sava naLeví, na kúu na ndíso chiño xíꞌin veꞌe ño̱ꞌo káꞌno, kua̱ꞌa̱n na nda̱ka̱ to̱ꞌon na ta̱Juan. Ta ni̱xaa̱ na no̱o̱ ta̱yóꞌo, ta ni̱ka̱ꞌa̱n na xíꞌin ra, káchí na saá: ―¿Yu kúu yóꞌó? ―káchí na xíꞌin ra.
JOH 1:20 Ta ta̱Juan o̱n vása ní‑yiꞌví ra ka̱ꞌa̱n ra xíꞌin na, ta nda̱kuii̱n ra, káchí ra saá: ―O̱n si̱ví yi̱ꞌi̱ kúu Cristo, ta̱a ta̱ tiꞌví Ndios saka̱ku ni̱vi ―káchí ra xíꞌin na.
JOH 1:21 Ta tuku ni̱nda̱ka̱ to̱ꞌon na ra, káchí na saá: ―¿Ta yu kúu yóꞌó? ¿Án yóꞌó kúu ta̱profeta Elías? Ta ni̱ka̱ꞌa̱n ta̱Juan xíꞌin na: ―O̱n si̱ví ta̱Elías kúu yi̱ꞌi̱ ―káchí ra. Ta ni̱nda̱ka̱ to̱ꞌon ka̱ na ra, káchí na saá: ―¿Án yóꞌó kúu inka̱ ta̱profeta káꞌno ta̱ ndáti ndi̱ kixaa̱? Ta nda̱kuii̱n ta̱Juan, ni̱ka̱ꞌa̱n ra saá: ―O̱n si̱ví yi̱ꞌi̱ kúu ta̱profeta ndáti ndó ―káchí ra.
JOH 1:22 Ta saá ni̱ka̱ꞌa̱n ka̱ na xíꞌin ra, káchí na saá: ―Va̱ꞌa ka̱ꞌa̱n ún xíꞌin ndi̱ yu kúu ún, chi xíni̱ ñóꞌó ndikó ndi̱ ta ndato̱ꞌon ndi̱ xíꞌin ni̱vi na ti̱ꞌví ndi̱ va̱xi ndi̱. Ta vitin ka̱ꞌa̱n ún xíꞌin ndi̱ ndixa yu kúu ún.
JOH 1:23 Ta ni̱ka̱ꞌa̱n ta̱Juan xíꞌin na, káchí ra saá: ―Yi̱ꞌi̱ kúu ta̱a ta̱ ni̱ka̱ꞌa̱n ta̱profeta Isaías xa̱ꞌa̱, chi kui̱ya̱ xi̱na̱ꞌá ta̱profeta Isaías yóꞌo ni̱taa ra to̱ꞌon Ndios ña káchí saá: Ñii ki̱vi̱ no̱o̱ yóo yuku̱ yi̱chí koo ñii ta̱a, ta ndeé ní ka̱ꞌa̱n ndoso ra no̱o̱ ni̱vi, kachí ra saá: “Nda̱tán yóo ña ndasa nda̱kú ni̱vi yichi̱, ta nakuiná na yichi̱ yóꞌo no̱o̱ ña kixaa̱ ta̱káꞌno, ta ñii ki̱ꞌva saá xíni̱ ñóꞌó nakuiná ndó ini ndó ña koo tiꞌva ndó nakiꞌin ndó Ta̱a ta̱Káꞌno no̱o̱ yó”, káchí to̱ꞌon Ndios ña ni̱taa ta̱Isaías kui̱ya̱ xi̱na̱ꞌá ―káchí ta̱Juan xíꞌin na.
JOH 1:24 Ta sava na ki̱xaa̱ no̱o̱ ta̱Juan yóꞌo kúu na nafariseo,
JOH 1:25 ta nafariseo yóꞌo ni̱nda̱ka̱ to̱ꞌon na ta̱Juan, káchí na saá: ―Tá o̱n si̱ví Cristo kúu ún, ta ni o̱n si̱ví ta̱Elías kúu ún, ta ni o̱n si̱ví inka̱ ta̱profeta káꞌno kúu ún, ta saá, ¿nda̱chun sákuchu ún ni̱vi? ―káchí na xíꞌin ra.
JOH 1:26 Ta nda̱kuii̱n ta̱Juan, ni̱ka̱ꞌa̱n ra xíꞌin na: ―Xíꞌin takuií kuiti sákuchu i̱ ni̱vi. Ta ndixa xa yóo ñii ta̱a ta̱ táku̱ ñoo Israel xíꞌin ndó vitin, ta o̱n ta̱ꞌán koni ndó ra.
JOH 1:27 Ta̱yóꞌo kúu ta̱a ta̱ va̱xi sa̱ta̱ i̱. Ta ta̱a ta̱ káꞌno ní no̱o̱ i̱ kúu ra, ta yi̱ꞌi̱ kúu ta̱a ta̱ ni̱no̱ ní ka̱ no̱o̱ ra. Yi̱ꞌi̱ kúu ta̱ kísa chiño kuiti no̱o̱ ra ―káchí ta̱Juan xíꞌin na.
JOH 1:28 Saá ndo̱ꞌo ta̱Juan xíꞌin ni̱vi yóꞌo yatin ñoo Betábara ña nákaa̱ yuꞌu̱ yu̱ta Jordán no̱o̱ sákuchu ta̱Juan ni̱vi.
JOH 1:29 Ta saá ni̱ti̱vi inka̱ ki̱vi̱, ta ta̱Juan na̱koto ra va̱xi ta̱Jesús, ta ni̱ka̱ꞌa̱n ra xíꞌin ni̱vi, káchí ra saá: ―¡Koto ndó! Ta̱yóꞌo kúu ta̱a ta̱ ti̱ꞌví Ndios kivi̱ xa̱ꞌa̱ kua̱chi ni̱vi. Nda̱tán yóo ndikachi loꞌo tí sóko̱ ni̱vi no̱o̱ Ndios ña kasa káꞌno ini ra xa̱ꞌa̱ kua̱chi na, saá yóo ta̱yóꞌo.
JOH 1:30 Ta̱yóꞌo kúu ta̱a ta̱ nda̱to̱ꞌon i̱ xíꞌin ndó xa̱ꞌa̱. Ni̱ka̱ꞌa̱n i̱ xíꞌin ndó ndí va̱xi ñii ta̱a sa̱ta̱ i̱, ta ta̱a ta̱ káꞌno no̱o̱ i̱ kúu ra, chi ki̱vi̱ ka̱ku i̱, xa táku̱ ra.
JOH 1:31 Ta siꞌna o̱n vása ní‑kunda̱a̱ ini i̱ tá ta̱yóꞌo kúu ta̱a ta̱ ti̱ꞌví Ndios saka̱ku ra mi̱i yó. Ta yi̱ꞌi̱ sákuchu i̱ ni̱vi xíꞌin takuií, chi saá kísa ndivi i̱ ña kóni Ndios xa̱ꞌa̱ ña kuchiño nañoo Israel nakoni na yu kúu ta̱yóꞌo ―káchí ta̱Juan xíꞌin ni̱vi.
JOH 1:32 Ta saá ni̱ka̱ꞌa̱n ka̱ ta̱Juan xa̱ꞌa̱ ta̱Jesús, káchí ra saá: ―Yi̱ꞌi̱ xi̱ni i̱ ndasaá ki̱xi noo Níma̱ Ndios nda̱ ñoyívi ni̱no, ta no̱o ña nda̱tán va̱xi noo ñii tísa̱ta, ta xi̱kanóo ña no̱o̱ ñíndichi ta̱Jesús.
JOH 1:33 Siꞌna o̱n vása ní‑kunda̱a̱ ini i̱ tá ta̱yóꞌo kúu ta̱a ta̱ ti̱ꞌví Ndios saka̱ku ra mi̱i yó, ta mi̱i Ndios ta̱ ti̱ꞌví yi̱ꞌi̱ sakuchu i̱ ni̱vi, ni̱ka̱ꞌa̱n ra xíꞌin i̱, ka̱chí ra saá: “Ñii ki̱vi̱ koto ún Níma̱ i̱ ndasaá kixi noo ña nda̱ ñoyívi ni̱no, ta kanóo ña no̱o̱ ñíndichi ñii ta̱a, ta ta̱yóꞌo kúu ta̱a ta̱ sakuchu ni̱vi xíꞌin Níma̱ i̱”, ka̱chí Ndios xíꞌin i̱.
JOH 1:34 Ta vitin xa xi̱ni i̱ ñayóꞌo nda̱tán yóo ña ni̱ka̱ꞌa̱n Ndios xíꞌin i̱, ta saá káꞌa̱n i̱ ñanda̱a̱ xíꞌin ndó ndí ta̱Jesús yóꞌo kúu Sa̱ꞌya Ndios ―káchí ta̱Juan xíꞌin na.
JOH 1:35 Ta ni̱ti̱vi inka̱ ki̱vi̱, ta tuku yóo ta̱Juan xíꞌin o̱vi̱ naxíka xíꞌin ra.
JOH 1:36 Ta xi̱ni ta̱Juan ni̱yaꞌa ta̱Jesús kua̱ꞌa̱n ra, ta ni̱ka̱ꞌa̱n ra xíꞌin naxíka xíꞌin ra, káchí ra saá: ―Koto ndó kaa̱, chi ta̱a ta̱ kua̱ꞌa̱n kaa̱, nda̱tán yóo ndikachi loꞌo tí sóko̱ ni̱vi no̱o̱ Ndios xa̱ꞌa̱ kua̱chi na, saá yóo ra ―káchí ta̱Juan.
JOH 1:37 Tá xi̱ni̱ so̱ꞌo o̱vi̱ ta̱a yóꞌo ña káꞌa̱n ta̱Juan, ta xa̱ndi̱ko̱n ki̱xáꞌá na ndíko̱n na kua̱ꞌa̱n na sa̱ta̱ ta̱Jesús.
JOH 1:38 Ta saá ta̱Jesús na̱ndikó koo ra ta ni̱nda̱ka̱ to̱ꞌon ra na, káchí ra saá: ―¿Yukía̱ ndúkú ndó? Ta nda̱kuii̱n na, ni̱nda̱ka̱ to̱ꞌon na ra, káchí na saá: ―Tata Rabí, ¿míkía̱ yóo veꞌe no̱o̱ kíndo̱o ún vitin? ―káchí na xíꞌin ra. (Ta to̱ꞌon Rabí kóni kachí ña Maestro.)
JOH 1:39 Ta nda̱kuii̱n ta̱Jesús, ni̱ka̱ꞌa̱n ra xíꞌin na, káchí ra saá: ―Naꞌa ndó ko̱ꞌo̱n ndó xíꞌin i̱ ta koni ndó mí yóo ña ―káchí ra xíꞌin na. Ta saá kua̱ꞌa̱n na xíꞌin ra nda̱ veꞌe no̱o̱ kíndo̱o ra. Tá ni̱xaa̱ na veꞌe yóꞌo, ta xa ni̱to̱nda̱a ka̱a ko̱mi̱ xikuaa kúu ña, ta ki̱ndo̱o na veꞌe yóꞌo xíꞌin ra nda̱ inka̱ ki̱vi̱.
JOH 1:40 Ñii ta̱yóꞌo na̱ní Andrés, ta kúu ra ta̱a ta̱ xa xi̱ni̱ so̱ꞌo ña ni̱ka̱ꞌa̱n ta̱Juan, ta ki̱xáꞌá ra ndíko̱n ra sa̱ta̱ ta̱Jesús. Ta̱Andrés yóꞌo kómí ra ñii ñani ra, ta̱ na̱ní Simón Pedro.
JOH 1:41 Ta saá kama ní ke̱e ta̱Andrés yóꞌo kua̱ꞌa̱n ra nandukú ra ñani ra ta̱Simón Pedro. Tá ni̱xaa̱ ra ta na̱níꞌi ñaꞌá ra, ta ni̱ka̱ꞌa̱n ra xíꞌin ra, káchí ra saá: ―Xa na̱kutáꞌan ndi̱ xíꞌin ta̱a ta̱ kúnda̱a̱ ini ndi̱ kúu ta̱Mesías ―káchí ra. (To̱ꞌon Mesías kúu to̱ꞌon hebreo ña kóni kachí Cristo to̱ꞌon griego.)
JOH 1:42 Ta saá ta̱Andrés xa̱ndi̱ko̱n kua̱ꞌa̱n ra, ta kua̱ꞌa̱n ñani ra xíꞌin ra, ta ni̱xaa̱ na no̱o̱ yóo ta̱Jesús. Ta ta̱Jesús xi̱to káxín ra no̱o̱ ta̱a ta̱ kúu ñani ta̱Andrés yóꞌo, ta ni̱ka̱ꞌa̱n ra xíꞌin ra, káchí ra saá: ―Yóꞌó kúu ta̱Simón, sa̱ꞌya ta̱Jonás. Ta vitin kunaní ún Cefas ―káchí ra. (Ta ki̱vi̱ Cefas kúu to̱ꞌon arameo, ta kóni kachí ña Pedro to̱ꞌon griego, ta o̱vi̱ ki̱vi̱ yóꞌo kóni kachí ña yu̱u̱.)
JOH 1:43 Ta ni̱ti̱vi inka̱ ki̱vi̱, ta xáni si̱ni̱ ta̱Jesús ko̱ꞌo̱n ra ñoo estado Galilea. Ta ke̱e ra kua̱ꞌa̱n ra, ta ni̱xaa̱ ra ñoo yóꞌo, ta na̱níꞌi ra ta̱Felipe. Ta ni̱ka̱ꞌa̱n ra xíꞌin ra, káchí ra saá: ―Naꞌa, kundiko̱n ún sa̱ta̱ i̱ ―káchí ta̱Jesús xíꞌin ta̱Felipe.
JOH 1:44 Ñoo Betsaida estado Galilea kúu ñoo mi̱i ta̱Felipe yóꞌo. Ta saá tuku ta̱Simón Pedro xíꞌin ta̱Andrés kúu na nañoo yóꞌo.
JOH 1:45 Ta saá ta̱Felipe ke̱e ra kua̱ꞌa̱n ra nándukú ra ta̱Natanael. Tá na̱níꞌi ñaꞌá ra, ta ni̱ka̱ꞌa̱n ra xíꞌin ra, káchí ra saá: ―Xa na̱kutáꞌan ndi̱ xíꞌin ñii ta̱a ta̱ kúu ta̱ ndáti yó chi kui̱ya̱ xi̱na̱ꞌá ta̱Moisés xíꞌin inka̱ naprofeta ni̱taa na xa̱ꞌa̱ ta̱yóꞌo. Ta̱Jesús sa̱ꞌya ta̱José kúu ra, ta kúu ra ta̱ñoo Nazaret ―saá ni̱ka̱ꞌa̱n ta̱Felipe xíꞌin ta̱Natanael.
JOH 1:46 Ta nda̱kuii̱n ta̱Natanael, káchí ra saá: ―Ñoo Nazaret, ¿káchí ún? ¿Án ndixa kúchiño kee ñii ta̱va̱ꞌa ñoo yóꞌo? ―káchí ta̱Natanael xíꞌin ta̱Felipe. Ta nda̱kuii̱n ta̱Felipe, káchí ra saá: ―Naꞌa ko̱ꞌo̱n ún xíꞌin i̱, ta koto ún ―káchí ra. Ta ke̱e na kua̱ꞌa̱n na.
JOH 1:47 Ta saá ta̱Jesús xi̱ni ra ta̱Natanael va̱xi yatin ra no̱o̱ yóo ra, ta ni̱ka̱ꞌa̱n ta̱Jesús, káchí ra saá: ―Ta̱yóꞌo kúu ta̱Israel ndinoꞌo. Ta̱a ta̱ nda̱a̱ ini kúu ra, ta nda̱ loꞌo o̱n vása sándáꞌví ra ni̱vi ―káchí ra.
JOH 1:48 Ta nda̱kuii̱n ta̱Natanael, káchí ra saá: ―¿Ndasaá va̱ꞌa xíni̱ ún yi̱ꞌi̱, tata? Ta nda̱kuii̱n ta̱Jesús, ni̱ka̱ꞌa̱n ra xíꞌin ra: ―O̱n ta̱ꞌán ka̱ xaa̱ ta̱Felipe kana ra yóꞌó, ta xa xi̱ni i̱ yóꞌó, yóo ún xa̱ꞌa̱ yito̱n tón higo ―káchí ra.
JOH 1:49 Ta nda̱kuii̱n ta̱Natanael, káchí ra saá: ―Tata Rabí, ndixa yóꞌó kúu Sa̱ꞌya Ndios, yóꞌó kúu ta̱a ta̱Rey, ta̱káꞌno no̱o̱ naIsrael.
JOH 1:50 Ta nda̱kuii̱n ta̱Jesús, káchí ra saá: ―¿Án kuiti kándixa ún yi̱ꞌi̱ xa̱ꞌa̱ ña ni̱ka̱ꞌa̱n i̱ xíꞌin ún ndí xi̱ni i̱ yóꞌó ki̱vi̱ yóo ún xa̱ꞌa̱ yito̱n tón higo? Ta saá ni, va̱xi ñii ki̱vi̱ koni ka̱ ún ñanáꞌno ní ka̱ no̱o̱ ñayóꞌo ―káchí ta̱Jesús xíꞌin ta̱Natanael.
JOH 1:51 Ta ni̱ka̱ꞌa̱n ta̱Jesús xíꞌin ndiꞌi ni̱vi na ndíko̱n sa̱ta̱ ra, káchí ra saá: ―Ña ndixa nda̱a̱ káꞌa̱n i̱ xíꞌin ndó ndí ñii ki̱vi̱ ña va̱xi koni ndó ndasaá no̱na̱ ñoyívi ni̱no, ta saá koni ndó kua̱ꞌa̱ ní naángel Ndios na kua̱ꞌa̱n ndaa nda̱ ñoyívi ni̱no ta na va̱xi noo nda̱ ñoyívi yóꞌo, no̱o̱ yóo yi̱ꞌi̱, ta̱a ta̱ ki̱xi no̱o̱ Ndios ―káchí ta̱Jesús xíꞌin na.
JOH 2:1 Ni̱to̱nda̱a ki̱vi̱ u̱ni̱, ta ka̱na viko̱ tonda̱ꞌa̱ ñoo Caná ña nákaa̱ estado Galilea. Ta ñáMaría ñá kúu siꞌí ta̱Jesús xa yóo ñá no̱o̱ koo viko̱ yóꞌo.
JOH 2:2 Ta ni̱vi na káꞌa̱n viko̱ yóꞌo xa ka̱na na ta̱Jesús xíꞌin naxíka xíꞌin ra ña koo na viko̱ yóꞌo. Ta saá ke̱e na kua̱ꞌa̱n na, ta ni̱xaa̱ na no̱o̱ yóo viko̱ tonda̱ꞌa̱.
JOH 2:3 Tá yóo na viko̱ yóꞌo, ta saá ndi̱ꞌi nduta̱ vino tá xíꞌi ni̱vi, ta nda̱ loꞌo ka̱ rá o̱n ko̱ó. Ta saá ñáMaría siꞌí ta̱Jesús ni̱ka̱ꞌa̱n ñá xíꞌin ra, káchí ñá saá: ―Ndi̱ꞌi nda̱a̱ nduta̱ vino, ta o̱n ko̱ó ka̱ rá koꞌo ni̱vi na ki̱xaa̱ ―káchí ñá xíꞌin ta̱Jesús.
JOH 2:4 Ta nda̱kuii̱n ta̱Jesús, káchí ra saá xíꞌin siꞌí ra: ―¿Nda̱chun ndáto̱ꞌon ún tondíni yóꞌo xíꞌin i̱, nana?, chi o̱n ta̱ꞌán to̱nda̱a hora ña chi̱tóni̱ Ndios ña kasa ndivi i̱ chiño náꞌno ―káchí ta̱Jesús xíꞌin siꞌí ra.
JOH 2:5 Ta saá ni̱ka̱ꞌa̱n ñá xíꞌin ni̱vi na kísa chiño no̱o̱ na káꞌa̱n viko̱ yóꞌo, káchí ñá saá xíꞌin na: ―Ndiꞌi ña kaꞌnda chiño sa̱ꞌya i̱ no̱o̱ ndó, va̱ꞌa kasa ndivi ndó ña ―káchí siꞌí ta̱Jesús xíꞌin na kísa chiño viko̱ yóꞌo.
JOH 2:6 Yatin no̱o̱ yóo ta̱Jesús yíta i̱ño̱ ki̱si yu̱u̱ náꞌno, chi najudío xíni̱ ñóꞌó na takuií tá ñóꞌo ini ki̱si yóꞌo ña kasa ndivi na nda̱yí na, ña káchí ndasaá xíni̱ ñóꞌó ndaꞌá na xa̱ꞌa̱ ña koo na ni̱vi na ndii no̱o̱ Ndios. Ta ñii ñii ki̱si yu̱u̱ yóꞌo kúndeé ña koꞌon ko̱mi̱ si̱ko̱ litro án nda̱ ñii ciento litro takuií ini ña.
JOH 2:7 Ta ni̱ka̱ꞌa̱n ta̱Jesús xíꞌin ni̱vi na kísa chiño no̱o̱ na káꞌa̱n viko̱, káchí ra saá xíꞌin na: ―Sakutú nda̱a̱ ndó takuií ini ndiꞌi ki̱si yóꞌo ―káchí ra xíꞌin na. Ta ki̱xáꞌá na sákutú nda̱a̱ na takuií ini ndiꞌi ki̱si yóꞌo.
JOH 2:8 Ta ni̱ka̱ꞌa̱n tuku ta̱Jesús xíꞌin na, káchí ra saá: ―Vitin tava ndó loꞌo rá ta taxi ndó rá ndaꞌa̱ ta̱ ndíso chiño xíꞌin viko̱ yóꞌo ―káchí ta̱Jesús. Ta saá ke̱ꞌé ni̱vi na kísa chiño yóꞌo.
JOH 2:9 Tá ta̱ ndíso chiño xíꞌin viko̱ xi̱to ndoso ra nduta̱ yóꞌo, ta o̱n si̱ví ka̱ takuií kúu rá, chi ndu̱u rá vino. Ta ta̱yóꞌo o̱n vása ní‑xini̱ ra míchí ki̱xi távino yóꞌo, ta ndasaá kuiti na kísa chiño no̱o̱ ra xíni̱ na míchí ke̱e rá. Ta saá ta̱ ndíso chiño xíꞌin viko̱ ka̱na ra ta̱a ta̱ to̱nda̱ꞌa̱,
JOH 2:10 ta ni̱ka̱ꞌa̱n ra xíꞌin ra, káchí ra saá: ―Inka̱ ni̱vi siꞌna táxi na vino tá va̱ꞌa ní ka̱ koꞌo ni̱vi na ki̱xaa̱ viko̱. Ta saá, xa kua̱ꞌa̱ ní vino va̱ꞌa yóꞌo xíꞌi na, ta saá ta̱a ta̱ sákana viko̱ táxi ra vino tá ni̱no̱ ní kóni koꞌo ni̱vi na ki̱xaa̱ viko̱. Ta yóꞌó, ni̱‑keꞌé ún saá, chi chi̱kaa̱ va̱ꞌa ún vino tá va̱ꞌa ní, ta̱nda̱ vitin ta̱va ún rá ta ta̱xi ún rá koꞌo yó ―káchí ra xíꞌin ta̱ to̱nda̱ꞌa̱ yóꞌo.
JOH 2:11 Ta seña yóꞌo kúu ñano̱ó ke̱ꞌé ta̱Jesús, ta ñoo Caná ña nákaa̱ estado Galilea kúu no̱o̱ ke̱ꞌé ra ña. Xíꞌin ñava̱ꞌa yóꞌo ta̱Jesús sa̱náꞌa ra ndee̱ káꞌno ña livi ní kómí ra. Ta naxíka xíꞌin ta̱Jesús ka̱ndixa na ra.
JOH 2:12 Ta ndi̱ꞌi ni̱yaꞌa ñayóꞌo, ta ke̱e ta̱Jesús kua̱ꞌa̱n ra. Ta siꞌí ra, xíꞌin ñani ra, xíꞌin naxíka xíꞌin ra, kua̱ꞌa̱n na xíꞌin ra, ta ni̱xaa̱ na ñoo Capernaum, ta xi̱ndo̱o na ñoo yóꞌo loꞌo kuiti ki̱vi̱.
JOH 2:13 Ta xa va̱xi yatin ki̱vi̱ kana viko̱ Pascua najudío ñoo Jerusalén, ta ta̱Jesús ke̱e ra kua̱ꞌa̱n ra viko̱ yóꞌo.
JOH 2:14 Ki̱xaa̱ ra no̱o̱ yóo ke̱ꞌe yéꞌé veꞌe ño̱ꞌo káꞌno ñoo Jerusalén, ta yóꞌo xi̱ni ra ni̱vi na síkó tísi̱ndi̱ki̱, na síkó tíndikachi, xíꞌin na síkó tísa̱ta. Ta yóo inka̱ ni̱vi na sáma si̱ꞌún.
JOH 2:15 Tá ta̱Jesús xi̱ni ra nayóꞌo, ta ki̱ꞌin ra ñii tu̱chu káni̱, ta ki̱sa va̱ꞌa ra ñii kuártá xíꞌin tu̱chu yóꞌo. Ta xíꞌin kuártá yóꞌo ki̱xáꞌá ra táva ra ndiꞌi ni̱vi na síkó yóꞌo, ta saá kama ke̱e ndiꞌi na kua̱ꞌa̱n na xíꞌin tíndikachi ta xíꞌin tísi̱ndi̱ki̱ síkó na. Ta ta̱Jesús sa̱ndiva ra mesa ni̱vi na sáma si̱ꞌún, ta ni̱xi̱ta̱ níꞌnó ndiꞌi si̱ꞌún na.
JOH 2:16 Ta xa̱ꞌnda chiño ra no̱o̱ ni̱vi na síkó tísa̱ta, káchí ra saá xíꞌin na: ―¡Tiin ndó tava ndó tísa̱ta yóꞌo! O̱n váꞌa sanduu ndó veꞌe Yivá i̱ ñii no̱yáꞌvi ―káchí ra xíꞌin na síkó tísa̱ta.
JOH 2:17 Ta saá naxíka xíꞌin ra na̱káꞌán na ña káchí to̱ꞌon Ndios ña ni̱taa na xi̱na̱ꞌá xa̱ꞌa̱ ña ke̱ꞌé ta̱Jesús yóꞌo vitin, chi káchí ña saá: “Ñii ni̱xi̱no̱ sáa̱ i̱ xíꞌin ña káꞌu̱n ini i̱ xa̱ꞌa̱ ña o̱n váꞌa kéꞌé ni̱vi xíꞌin veꞌe Yivá i̱ Ndios”, káchí to̱ꞌon Ndios.
JOH 2:18 Ta najudío na xi̱ni ña ke̱ꞌé ra saá ni̱nda̱ka̱ to̱ꞌon na ta̱Jesús, káchí na saá: ―¿Ndá milagro keꞌé ún koni ndi̱ ña sanáꞌa ún kunda̱a̱ ini ndi̱ ña ndixa kómí ún nda̱yí ke̱ꞌé ún saá xíꞌin veꞌe ño̱ꞌo yóꞌo? ―káchí na xíꞌin ra.
JOH 2:19 Ta nda̱kuii̱n ta̱Jesús, ni̱ka̱ꞌa̱n ra: ―Táná sandiꞌi ndó xa̱ꞌa̱ veꞌe ño̱ꞌo yóꞌo, ta saá ti̱xin ña u̱ni̱ ki̱vi̱ kasa va̱ꞌa i̱ ña ta tuku nakundichi ña ―káchí ta̱Jesús xíꞌin na.
JOH 2:20 Ta nda̱kuii̱n tuku najudío, ni̱ka̱ꞌa̱n na xíꞌin ra, káchí na saá: ―O̱vi̱ si̱ko̱ i̱ño̱ kui̱ya̱ xa ki̱sa chiño ni̱vi xa̱ꞌa̱ ña ki̱sa va̱ꞌa na veꞌe ño̱ꞌo káꞌno yóꞌo. Ta yóꞌó, ¿án xáni si̱ni̱ ún ndí kúchiño ún kasa va̱ꞌa ún veꞌe ño̱ꞌo yóꞌo ti̱xin ña u̱ni̱ kuiti ki̱vi̱?
JOH 2:21 Ta ta̱Jesús o̱n si̱ví xa̱ꞌa̱ veꞌe ño̱ꞌo káꞌno ña nákaa̱ ñoo Jerusalén yóꞌo kúu ña káꞌa̱n ra, chi ta̱yóꞌo káꞌa̱n ra xa̱ꞌa̱ yi̱kí ko̱ñu mi̱i ra.
JOH 2:22 Ta naxíka xíꞌin ta̱Jesús o̱n vása kúnda̱a̱ ini na ñayóꞌo, ta̱nda̱ ki̱xaa̱ ki̱vi̱ ña ni̱xiꞌi̱ ta̱Jesús ta ti̱xin ña u̱ni̱ ki̱vi̱ na̱taku̱ ra, ta̱nda̱ saá na̱káꞌán na to̱ꞌon yóꞌo, ta ka̱ndixa na to̱ꞌon Ndios ña ni̱taa na xi̱na̱ꞌá, ta ka̱ndixa na to̱ꞌon ña ni̱ka̱ꞌa̱n ta̱Jesús xi̱ni̱ so̱ꞌo na vitin.
JOH 2:23 Ta yóo ta̱Jesús ñoo Jerusalén no̱o̱ kána viko̱ Pascua, ta ñii ñii ki̱vi̱ kána viko̱ Pascua yóꞌo, ke̱ꞌé ra kua̱ꞌa̱ ní milagro ña xi̱ni ni̱vi, ta kua̱ꞌa̱ ní ni̱vi yóꞌo ki̱xáꞌá na kándixa na ra.
JOH 2:24 Ta ta̱Jesús o̱n vása ndáa ini ra ni̱vi yóꞌo chi xíni̱ ra ndasaá yóo ini ndiꞌi ni̱vi.
JOH 2:25 Ni o̱n vása ní‑xini̱ ñóꞌó ra inka̱ ni̱vi ña ndato̱ꞌon na xíꞌin ra, chi xa xíni̱ va̱ꞌa ra ndasaá yóo ini ndiꞌi ni̱vi.
JOH 3:1 Ni̱xi̱yo ñii ta̱a ta̱ na̱ní Nicodemo, ta̱fariseo kúu ra, ta ñii ta̱káꞌno no̱o̱ najudío kúu ra, ta ta̱táꞌan nachiño na̱ní Junta Suprema kúu ra.
JOH 3:2 Ta ñii ñoó, ta xa ñoó ní kúu ña, ke̱e ta̱Nicodemo kua̱ꞌa̱n ra, ta ni̱xaa̱ ra no̱o̱ ta̱Jesús, ta ni̱ka̱ꞌa̱n ra xíꞌin ra, káchí ra saá: ―Tata Rabí, xíni̱ ndi̱ yóꞌó kúu ñii ta̱maestro ta̱ ti̱ꞌví Ndios, chi nda̱ ñii ni̱vi o̱n vása kúchiño keꞌé na milagro nda̱tán yóo ña kéꞌé ún, tá o̱n ko̱ó Ndios yóo xíꞌin na ―saá káchí ta̱Nicodemo xíꞌin ta̱Jesús.
JOH 3:3 Ta nda̱kuii̱n ta̱Jesús, ni̱ka̱ꞌa̱n ra: ―Ñandixa káꞌa̱n i̱ xíꞌin ún, nda̱ ñii ni̱vi o̱n ki̱ví ki̱ꞌvi na yichi̱ no̱o̱ xáꞌnda chiño Ndios tá o̱n kaku tuku na inka̱ yichi̱ ―káchí ta̱Jesús xíꞌin ra.
JOH 3:4 Ta saá ta̱Nicodemo ni̱nda̱ka̱ to̱ꞌon tuku ra ta̱Jesús, ni̱ka̱ꞌa̱n ra: ―¿Ndasaá kuchiño keꞌé ñii ta̱xi̱kua̱ꞌa̱ ña tuku kaku ra?, chi o̱n kuchiño ndikó tuku ra ndi̱ꞌvi ra ti̱xin siꞌí ra ta kaku ra inka̱ yichi̱ ―káchí ra.
JOH 3:5 Ta nda̱kuii̱n ta̱Jesús, ni̱ka̱ꞌa̱n ra saá: ―Ñandixa káꞌa̱n i̱ xíꞌin ún, xíni̱ ñóꞌó kaku ni̱vi xíꞌin takuií ta xíꞌin Níma̱ Ndios. Tá o̱n keꞌé na saá, ta o̱n kuchiño na ki̱ꞌvi na yichi̱ no̱o̱ xáꞌnda chiño Ndios.
JOH 3:6 Ndiꞌi ni̱vi na káku ti̱xin siꞌí kómí na ko̱ñu xíꞌin níma̱ ni̱vi, chi ni̱vi kúu na. Ta ni̱vi na káku xíꞌin ndee̱ Níma̱ Ndios kúu ni̱vi na ndixa táku̱ Níma̱ Ndios ini.
JOH 3:7 Ta saá o̱n nakaꞌnda ini ún xa̱ꞌa̱ to̱ꞌon ña ni̱ka̱ꞌa̱n i̱ xíꞌin ún ndí xíni̱ ñóꞌó kaku tuku ni̱vi inka̱ yichi̱.
JOH 3:8 Nda̱tán yóo ta̱chi̱ saá yóo Níma̱ Ndios, chi ta̱chi̱ xíka ña yóꞌo ta xíka ña kaa̱, ta o̱n vása xíni̱ yó míchí va̱xi ña, ni o̱n vása xíni̱ yó míchí kua̱ꞌa̱n ña. Ndasaá kuiti xíni̱ so̱ꞌo yó mí níꞌi̱ ña. Ñii ki̱ꞌva saá yóo ña xíꞌin ni̱vi na ka̱ku xa̱á xíꞌin ndee̱ Níma̱ Ndios. Saá chi o̱n kúchiño koto yó ndasaá kísa chiño Níma̱ Ndios ini ni̱vi yóꞌo ―káchí ta̱Jesús xíꞌin ta̱Nicodemo.
JOH 3:9 Ta ta̱Nicodemo ni̱nda̱ka̱ to̱ꞌon ra ta̱Jesús, káchí ra saá: ―¿Ndasaá kuchiño koo ña káꞌa̱n ún xa̱ꞌa̱, tata?
JOH 3:10 Ta nda̱kuii̱n ta̱Jesús, ni̱ka̱ꞌa̱n ra xíꞌin ra: ―Yóꞌó kúu ta̱maestro ta̱káꞌno no̱o̱ nañoo Israel. ¿Nda̱chun o̱n vása kúnda̱a̱ ini ún ña káꞌa̱n i̱ xíꞌin ún?
JOH 3:11 Ñandixa káꞌa̱n i̱ xíꞌin ún ndí mi̱i ndi̱ káꞌa̱n ndi̱ xa̱ꞌa̱ ña xíni̱ ndi̱, ta ndákuii̱n ndi̱ xa̱ꞌa̱ ña xi̱to ndi̱, ta ndóꞌó o̱n xi̱in ndó kandixa ndó to̱ꞌon káꞌa̱n ndi̱ xíꞌin ndó.
JOH 3:12 Ta vitin ndáto̱ꞌon i̱ xíꞌin ndó xa̱ꞌa̱ ña yóo ñoyívi yóꞌo, ta o̱n vása kándixa ndó yi̱ꞌi̱. Ta saá yo̱ꞌvi̱ ní ka̱ kandixa ndó yi̱ꞌi̱ táná ndato̱ꞌon i̱ xíꞌin ndó xa̱ꞌa̱ ña yóo ñoyívi ni̱no no̱o̱ yóo Ndios.
JOH 3:13 ’Nda̱ ki̱vi̱ no̱ó ta̱nda̱ ki̱vi̱ vitin o̱n ta̱ꞌán ndaa nda̱ ñii ni̱vi ñoyívi ni̱no ta noo tuku na nda̱ ñoyívi yóꞌo. Ta ndasaá kuiti yi̱ꞌi̱ kúu ñii la̱á ta̱a ta̱ ke̱e ñoyívi ni̱no no̱o̱ yóo Ndios, ta no̱o i̱ ki̱xaa̱ i̱ ñoyívi yóꞌo.
JOH 3:14 Kui̱ya̱ xi̱na̱ꞌá ki̱vi̱ ni̱xi̱yo ta̱Moisés yuku̱ yi̱chí, ta xíꞌin ka̱a ña na̱ní bronce ki̱sa va̱ꞌa ra ñii ko̱o̱, chi saá ni̱ka̱ꞌa̱n Ndios xíꞌin ra keꞌé ra. Ta ta̱Moisés ka̱ni ndichi ra ñii yito̱n ta no̱o̱ yito̱n yóꞌo, ka̱takaa̱ ndaa ra ko̱o̱ yóꞌo. Ta ndiꞌi ni̱vi na ndeé ndóꞌo, tá ndasaá kuiti xi̱to ndaa na ko̱o̱ ka̱a yóꞌo, ta ndu̱va̱ꞌa ndiꞌi ni̱vi na ke̱ꞌé saá. Ta ñayóꞌo xi̱kuu ñii ña chi̱ndúꞌu̱ Ndios ña sanáꞌa ra ndasaá kundoꞌo yi̱ꞌi̱, ta̱a ta̱ ki̱xi no̱o̱ Ndios, chi ñii ki̱vi̱ ña va̱xi ni̱vi ñoyívi yóꞌo kani ndichi na ñii yito̱n síkón ta katakaa̱ ndaa na yi̱ꞌi̱ no̱o̱ yito̱n yóꞌo.
JOH 3:15 Saá kundoꞌo i̱ xa̱ꞌa̱ ña ndiꞌi ni̱vi na kandixa yi̱ꞌi̱, ndixa kutaku̱ na xíꞌin Ndios ndiꞌi saá ki̱vi̱ ña va̱xi, ta nda̱ ñii ki̱vi̱ o̱n ndiꞌi xa̱ꞌa̱ na ―káchí ta̱Jesús xíꞌin ta̱Nicodemo.
JOH 3:16 Ta ni̱ka̱ꞌa̱n ka̱ ta̱Jesús xíꞌin ta̱Nicodemo, káchí ra saá: ―Kíꞌvi ní ini Ndios xíni ra ni̱vi ñoyívi yóꞌo, ña̱kán ti̱ꞌví ra yi̱ꞌi̱, ta kúu ñii la̱á Sa̱ꞌya ra no̱o̱ ra, ta ki̱xaa̱ i̱ ñoyívi yóꞌo, ta ndiꞌi ni̱vi na ndinoꞌo kandixa yi̱ꞌi̱, o̱n ndiꞌi xa̱ꞌa̱ nayóꞌo, ta ndixa kutaku̱ na xíꞌin Ndios ndiꞌi saá ki̱vi̱ ña va̱xi.
JOH 3:17 O̱n si̱ví xa̱ꞌa̱ ña ko̱ꞌo̱n ni̱vi no̱o̱ xo̱ꞌvi̱ ní na kúu xa̱ꞌa̱ ña ti̱ꞌví Ndios yi̱ꞌi̱, ta̱a ta̱ kúu Sa̱ꞌya mi̱i ra, ña ki̱xaa̱ i̱ ñoyívi yóꞌo. Ta Ndios ti̱ꞌví ra yi̱ꞌi̱ xa̱ꞌa̱ ña kasa ndivi i̱ chiño ña kuchiño saka̱ku ra ni̱vi ñoyívi yóꞌo no̱o̱ ndee̱ ña o̱n váꞌa.
JOH 3:18 ’Saá chi ndiꞌi ni̱vi na ndinoꞌo kándixa yi̱ꞌi̱, o̱n ko̱ꞌo̱n na no̱o̱ xo̱ꞌvi̱ ní na. Ta ndiꞌi ni̱vi na o̱n xi̱in kandixa yi̱ꞌi̱ kúu ni̱vi na ndíso kua̱chi no̱o̱ Ndios, ta xíni̱ ñóꞌó ko̱ꞌo̱n na no̱o̱ xo̱ꞌvi̱ ní na. Saá chi ni̱‑xiin na kandixa na yi̱ꞌi̱, ta̱a ta̱ kúu ñii la̱á Sa̱ꞌya Ndios.
JOH 3:19 Ñayóꞌo kúu xa̱ꞌa̱ ña Ndios káꞌa̱n ra ndí ni̱vi ndíso na kua̱chi no̱o̱ ra: vará xa ki̱xaa̱ i̱ ñoyívi yóꞌo, ta yi̱ꞌi̱ kúu Ñoꞌo̱ ndinoꞌo yéꞌe, ta kua̱ꞌa̱ ní ni̱vi o̱n xi̱in na koni na Ñoꞌo̱ yóꞌo. Nda̱ víka̱, kúsii̱ ní ka̱ ini na xíni na ñanaa ní, chi kútoo ní na kéꞌé na ña o̱n váꞌa.
JOH 3:20 Ta ndiꞌi ni̱vi na kéꞌé ña o̱n váꞌa, nayóꞌo sáa̱ ini na xíni na Ñoꞌo̱ ndinoꞌo yéꞌe, ta ni o̱n xi̱in na kuyatin na no̱o̱ ña, chi yíꞌví na ko̱to̱ nati̱vi ndiꞌi ña o̱n váꞌa ke̱ꞌé na.
JOH 3:21 Ta saá ni, ni̱vi na kéꞌé ñava̱ꞌa, nayóꞌo ndixa kúsii̱ ini na kúyatin na no̱o̱ yóo Ñoꞌo̱ yéꞌe, chi saá nati̱vi káxín ndí kéꞌé na chiño va̱ꞌa kuiti xíꞌin ndee̱ Ndios ―káchí ta̱Jesús xíꞌin ta̱Nicodemo.
JOH 3:22 Ta ndi̱ꞌi ni̱yaꞌa ñayóꞌo, ta saá ke̱e ta̱Jesús kua̱ꞌa̱n ra. Ta naxíka xíꞌin ra kua̱ꞌa̱n na xíꞌin ra nda̱ ñoo estado Judea, ta sa̱kán loꞌo ki̱vi̱ ndóo na ñoo yóꞌo, ta sákuchu na ni̱vi.
JOH 3:23 Ta ñii ki̱ꞌva saá yóo ta̱Juan sákuchu ra ni̱vi inka̱ ñoo na̱ní Enón ña nákaa̱ yatin ñoo Salim, chi yatin ñoo yóꞌo yóo kua̱ꞌa̱ ní takuií. Ta kua̱ꞌa̱ ní ni̱vi ki̱xaa̱ na no̱o̱ ra, ta sa̱kuchu ra na.
JOH 3:24 Saá chi o̱n ta̱ꞌán kixaa̱ ki̱vi̱ tiin na ta̱Juan ko̱ꞌo̱n ra veꞌe ka̱a.
JOH 3:25 Ta ñii ki̱vi̱ saá sava naxíka xíꞌin ta̱Juan ki̱xáꞌá na náa na xíꞌin inka̱ najudío chi o̱n vása yóo yuꞌú na xa̱ꞌa̱ ndasaá xíni̱ ñóꞌó kuchu ni̱vi án ndasaá xíni̱ ñóꞌó ndaꞌá na xíꞌin takuií ña koo ndii na no̱o̱ Ndios.
JOH 3:26 Ta saá ki̱xaa̱ nayóꞌo no̱o̱ ta̱Juan ta ni̱ka̱ꞌa̱n na xíꞌin ra: ―Tata Rabí, ¿án nákáꞌán ún ta̱a ta̱ ni̱xi̱yo xíꞌin ún inka̱ táꞌví yuꞌu̱ yu̱ta Jordán, ta̱a ta̱ nda̱to̱ꞌon ún xa̱ꞌa̱ xíꞌin ndi̱? Ta vitin yóo ra inka̱ xiiña sákuchu ra ni̱vi, ta ndiꞌi ni̱vi kua̱ꞌa̱n na no̱o̱ yóo ra ―káchí nayóꞌo xíꞌin ta̱Juan.
JOH 3:27 Ta nda̱kuii̱n ta̱Juan ni̱ka̱ꞌa̱n ra, káchí ra saá xíꞌin na: ―Nda̱ ñii ni̱vi o̱n ki̱ví kasa ndivi na chiño va̱ꞌa, tá o̱n si̱ví Ndios kúu ta̱ taxi nda̱yí xíꞌin ndee̱ ndaꞌa̱ na ña keꞌé na saá.
JOH 3:28 Xa xi̱ni̱ so̱ꞌo ndó ña ni̱ka̱ꞌa̱n i̱ xíꞌin ndó: “O̱n si̱ví yi̱ꞌi̱ kúu Cristo, ta̱a ta̱ ti̱ꞌví Ndios saka̱ku ni̱vi. Ta yi̱ꞌi̱ ndasaá kuiti kúu i̱ ta̱a ta̱ ti̱ꞌví Ndios va̱xi siꞌna no̱o̱ Cristo ña chindeé i̱ ni̱vi koo tiꞌva na xa̱ꞌa̱ ña kixaa̱ ra”, saá ni̱ka̱ꞌa̱n i̱ xíꞌin ndó.
JOH 3:29 Ta vitin nda̱tán yóo ñii ta̱a ta̱ xa yóo tiꞌva nakiꞌin ra ñii ñaꞌa̱ ñá kuu ñásíꞌí ra, saá yóo Cristo. Ta yi̱ꞌi̱ nda̱tán yóo ta̱migo ta̱a ta̱ tonda̱ꞌa̱ yóꞌo, saá yóo i̱, chi ta̱migo ra kúsii̱ ní ini ra ña xíni̱ so̱ꞌo ra to̱ꞌon ña káꞌa̱n ta̱a ta̱ tonda̱ꞌa̱ yóꞌo. Ta ñii ki̱ꞌva saá chútú ñasi̱i̱ ini i̱ vitin, chi xa ki̱xaa̱ Cristo ta xíni̱ so̱ꞌo i̱ to̱ꞌon ra.
JOH 3:30 Ta ñato̱ꞌó ta̱yóꞌo xíni̱ ñóꞌó kuaꞌno ka̱ ña, ta yi̱ꞌi̱ xíni̱ ñóꞌó nduu i̱ ta̱ ni̱no̱ ní ka̱ no̱o̱ ra ―káchí ta̱Juan xíꞌin naxíka xíꞌin ra.
JOH 3:31 Ta ni̱ka̱ꞌa̱n ka̱ ta̱Juan, káchí ra saá: ―Ta̱a ta̱ ki̱xi no̱o̱ Ndios kúu ra ta̱a ta̱káꞌno no̱o̱ ndiꞌi ña yóo. Ta ni̱vi na ka̱ku ñoyívi yóꞌo kúu na ni̱vi ñoyívi yóꞌo, ta ndasaá kuiti káꞌa̱n na xa̱ꞌa̱ ña yóo ñoyívi yóꞌo. Ta ta̱a ta̱ ki̱xi ñoyívi ni̱no no̱o̱ yóo Ndios, kúu ra ta̱a ta̱káꞌno no̱o̱ ndiꞌi ña yóo ñoyívi yóꞌo xíꞌin ñoyívi ni̱no.
JOH 3:32 Ta̱yóꞌo ndákuii̱n ra káꞌa̱n ra ña ndixa nda̱a̱ xíꞌin ni̱vi xa̱ꞌa̱ ña xi̱ni̱ so̱ꞌo ra, ta xa̱ꞌa̱ ña xi̱ni ra, ta ni̱vi o̱n xi̱in na kandixa na to̱ꞌon káꞌa̱n ra.
JOH 3:33 Ta saá ni, yóo sava ni̱vi na kándixa ta nákiꞌin va̱ꞌa na to̱ꞌon ra, ta ni̱vi yóꞌo ndákuii̱n na ndí Ndios kúu ta̱nda̱a̱ ndinoꞌo.
JOH 3:34 Ta ta̱a ta̱ ti̱ꞌví Ndios káꞌa̱n ra ndasaá kuiti to̱ꞌon Ndios, ta Ndios ndiꞌi saá ki̱vi̱ sákutú ra xíꞌin Níma̱ ra ini ta̱yóꞌo.
JOH 3:35 Kíꞌvi ní ini Ndios xíni ra Sa̱ꞌya ra, ta saá Ndios ta̱xi ra ndiꞌi ndee̱ xíꞌin ndiꞌi nda̱yí ndaꞌa̱ ra, ta kúu ra ta̱a ta̱káꞌno no̱o̱ ndiꞌi ña yóo.
JOH 3:36 Ndiꞌi ni̱vi na kándixa Sa̱ꞌya Ndios kúu ni̱vi na ndinoꞌo táku̱ no̱o̱ Ndios ndiꞌi saá ki̱vi̱. Ta ndiꞌi ni̱vi na o̱n xi̱in kandixa Sa̱ꞌya Ndios kúu ni̱vi na o̱n vása táku̱ no̱o̱ Ndios, ta ki̱vi̱ ña va̱xi Ndios saxo̱ꞌvi̱ ní ra ni̱vi yóꞌo ―káchí ta̱Juan.
JOH 4:1 Nafariseo xi̱ni̱ so̱ꞌo na ndí kua̱ꞌa̱ ní ka̱ ni̱vi ndíko̱n sa̱ta̱ ta̱Jesús vitin no̱o̱ ni̱vi na ndíko̱n sa̱ta̱ ta̱Juan, ta ta̱Jesús sákuchu ra kua̱ꞌa̱ ní ka̱ ni̱vi no̱o̱ ta̱Juan káchí na, káꞌa̱n na.
JOH 4:2 Ta o̱n si̱ví mi̱i ta̱Jesús kúu ta̱ sákuchu ni̱vi, chi naxíka xíꞌin ra kúu na sákuchu ni̱vi.
JOH 4:3 Ta ki̱vi̱ xi̱ni̱ so̱ꞌo ta̱Jesús ña káꞌa̱n ni̱vi saá xa̱ꞌa̱ ra, ta ke̱e ra ñoo estado Judea ta kua̱noꞌo̱ ra ñii ñoo estado Galilea.
JOH 4:4 Ta saá ndu̱xa̱ xíni̱ ñóꞌó yaꞌa ra ma̱ꞌñó estado Samaria.
JOH 4:5 Ta ni̱xaa̱ ra ñii ñoo na̱ní Sicar, ña nákaa̱ yatin no̱o̱ yóo ñoꞌo̱ ña ni̱taxi ta̱Jacob ndaꞌa̱ sa̱ꞌya ra ta̱José kui̱ya̱ xi̱na̱ꞌá ní.
JOH 4:6 Ta pozo ña ki̱sa va̱ꞌa ta̱Jacob kui̱ya̱ xi̱na̱ꞌá yóo ka̱ ña ñoo yóꞌo. Ta xa yatin tónda̱a ma̱ꞌñó ndiví kúu ña, ta ki̱xaa̱ ta̱Jesús no̱o̱ yóo pozo yóꞌo, ta kúnaa̱ ní ra, chi xíká ní ki̱xi ra, ta saá xi̱koo ra nakindée loꞌo ra.
JOH 4:7 Ta ki̱xaa̱ ñii ñaꞌa̱ ñáñoo Samaria ña tava ñá takuií pozo yóꞌo, ta ta̱Jesús ni̱ka̱ꞌa̱n ra xíꞌin ñá, káchí ra saá: ―Nana, ¿án taxi loꞌo ún takuií koꞌo i̱? ―káchí ra xíꞌin ñá.
JOH 4:8 Ta o̱n ko̱ó naxíka xíꞌin ta̱Jesús, chi kua̱ꞌa̱n na ñii ñoo yatin ña sata na ña kuxu na xíꞌin ra.
JOH 4:9 Ta nda̱kuii̱n ñáñaꞌa̱, ni̱ka̱ꞌa̱n ñá saá xíꞌin ta̱Jesús: ―Yóꞌó kúu ta̱judío ta yi̱ꞌi̱ kúu ñii ñaꞌa̱ ñáñoo Samaria. ¿Nda̱chun ndúkú ún no̱o̱ yi̱ꞌi̱ taxi i̱ takuií koꞌo ún? ―káchí ñá. (Saá chi najudío o̱n vása nátaꞌan va̱ꞌa na xíꞌin nañoo Samaria.)
JOH 4:10 Ta saá nda̱kuii̱n ta̱Jesús, ni̱ka̱ꞌa̱n ra xíꞌin ñá: ―Tá xíni̱ ví ún ñava̱ꞌa ña kóni Ndios taxi ra ndaꞌa̱ ún, ta tá xíni̱ ví ún yu kúu yi̱ꞌi̱, ta saá ndukú ún no̱o̱ i̱ takuií koꞌo ún, ta yi̱ꞌi̱ taxi i̱ rá ndaꞌa̱ ún. Ta takuií tá taxi i̱ ndaꞌa̱ ún kúu takuií tá kómí ndee̱ ña taxi rá kutaku̱ ndinoꞌo ni̱vi ―káchí ta̱Jesús xíꞌin ñá.
JOH 4:11 Ta nda̱kuii̱n ñáñaꞌa̱ yóꞌo, ni̱ka̱ꞌa̱n ñá, káchí ñá saá: ―Tata, o̱n vása níꞌi ún nda̱ ñii ña kuchiño tava ún takuií, ta kónó ní ñóꞌo rá pozo yóꞌo. Ta saá, ¿míkía̱ va̱xi takuií tá káꞌa̱n ún xa̱ꞌa̱?
JOH 4:12 ¿Án káꞌno ka̱ ndee̱ kómí ún no̱o̱ ndee̱ ña xi̱komí xi̱i̱ síkuá yó ta̱Jacob?, chi ta̱Jacob sa̱ndakoo ra pozo yóꞌo xa̱ꞌa̱ ndi̱, na kúu sa̱ꞌya ñani síkuá ra, chi ta̱yóꞌo xíꞌin sa̱ꞌya ra xi̱ꞌi na takuií pozo yóꞌo kui̱ya̱ xi̱na̱ꞌá, ta ñii ki̱ꞌva saá xi̱ꞌi kiti̱ sa̱na̱ ndiꞌi na ―káchí ñá xíꞌin ta̱Jesús.
JOH 4:13 Ta ta̱Jesús nda̱kuii̱n ra ni̱ka̱ꞌa̱n ra xíꞌin ñá: ―Ndiꞌi ni̱vi na xíꞌi takuií pozo yóꞌo, ñii káni̱ loꞌo yáꞌa, ta tuku yi̱chi̱ na takuií.
JOH 4:14 Ta ndiꞌi ni̱vi na koꞌo takuií tá taxi i̱ ndaꞌa̱ na, nayóꞌo nda̱ ñii ki̱vi̱ o̱n yi̱chi̱ ka̱ na takuií. Saá chi takuií tá taxi i̱ koꞌo ni̱vi nduu rá ñii pozo káꞌno ní ini na, ta nda̱ ñii ki̱vi̱ o̱n ndoko takuií yóꞌo. Ta ni̱vi na koꞌo takuií tá taxi i̱ o̱n kivi̱ na, chi takuií tá taxi i̱ kómí rá ndee̱ ña taxi rá kutaku̱ ndinoꞌo ni̱vi ndiꞌi saá ki̱vi̱ ña va̱xi ―káchí ta̱Jesús xíꞌin ñáñoo Samaria.
JOH 4:15 Ta nda̱kuii̱n ñá káchí ñá saá: ―Tata, taxi ún ndaꞌa̱ i̱ takuií tá káꞌa̱n ún xa̱ꞌa̱ ná koꞌo i̱. Ta saá o̱n yi̱chi̱ ka̱ i̱ takuií nda̱ ñii ki̱vi̱, ta ni o̱n kuikó ka̱ i̱ takuií ndiꞌi saá ki̱vi̱ ―káchí ñá xíꞌin ta̱Jesús.
JOH 4:16 Ta tuku nda̱kuii̱n ta̱Jesús, ni̱ka̱ꞌa̱n ra xíꞌin ñá: ―Kua̱ꞌa̱n ún kana ún yii̱ ún, ña kixaa̱ ra xíꞌin ún yóꞌo ―káchí ra xíꞌin ñá.
JOH 4:17 Ta nda̱kuii̱n ñá, ni̱ka̱ꞌa̱n ñá xíꞌin ra: ―O̱n ko̱ó yii̱ i̱ kómí i̱, tata ―káchí ñá. Ta ta̱Jesús ni̱ka̱ꞌa̱n ra xíꞌin ñá: ―Ñandixa kúu ña káꞌa̱n ún ndí o̱n ko̱ó yii̱ ún, nana,
JOH 4:18 chi xa o̱ꞌo̱n ta̱a xi̱kuu yii̱ ún, ta ta̱a ta̱ yóo xíꞌin ún vitin o̱n si̱ví yii̱ ún kúu ra. Ñandixa kúu ña káꞌa̱n ún ndí o̱n ko̱ó yii̱ ún kómí ún, nana ―káchí ta̱Jesús xíꞌin ñá.
JOH 4:19 Ta nda̱kuii̱n tuku ñá ni̱ka̱ꞌa̱n ñá: ―Tata, vitin kúnda̱a̱ ini i̱ ndí yóꞌó kúu ñii ta̱profeta.
JOH 4:20 Ta vitin, tata, ¿yukía̱ káchí ún?, chi yuku̱ káꞌno xíto yó kaa̱ kúu xiiña no̱o̱ ni̱vi naxi̱i̱ síkuá ndi̱ ki̱sa káꞌno na Ndios, ta ndóꞌó najudío káchí ndó xíni̱ ñóꞌó kasa káꞌno yó Ndios veꞌe ño̱ꞌo káꞌno ñoo Jerusalén ―káchí ñá xíꞌin ta̱Jesús.
JOH 4:21 Ta nda̱kuii̱n ta̱Jesús, ni̱ka̱ꞌa̱n ra xíꞌin ñá, káchí ra saá: ―Kandixa ún ña ndato̱ꞌon i̱ xíꞌin ún vitin, nana. Xa yatin va̱xi ki̱vi̱ ña o̱n koni̱ ñóꞌó ka̱ ko̱ꞌo̱n ni̱vi yuku̱ kaa̱, ni o̱n koni̱ ñóꞌó ka̱ ko̱ꞌo̱n na veꞌe ño̱ꞌo káꞌno ñoo Jerusalén xa̱ꞌa̱ ña kasa káꞌno na Ndios.
JOH 4:22 Vitin ndóꞌó, ni̱vi nañoo Samaria, xíꞌin ñanaa ini ndó kísa káꞌno ndó Ndios, chi o̱n ta̱ꞌán kunda̱a̱ ini ndó xa̱ꞌa̱ ra. Ta mi̱i ndi̱ najudío xíni̱ ndi̱ yu kúu Ndios ta̱a ta̱ kísa káꞌno ndi̱, chi Ndios chi̱tóni̱ ra ndí ti̱xin nañoo judío kixi ñii ta̱a ta̱ saka̱ku ni̱vi.
JOH 4:23 Xa yatin ní va̱xi ki̱vi̱, ta xa vitin kúu ki̱vi̱ ña ni̱vi na kúu na ndixa kasa káꞌno Yivá i̱ Ndios, nayóꞌo xíni̱ ñóꞌó kasa káꞌno na ra xíꞌin ña ndinoꞌo níma̱ na, ta xíꞌin ña xíni̱ na to̱ꞌon ndixa xa̱ꞌa̱ ra. Saá chi Yivá i̱ nándukú ra ni̱vi ña kasa káꞌno na ra saá.
JOH 4:24 Ndios kúu Níma̱ ndinoꞌo, ta saá ni̱vi xíni̱ ñóꞌó ña koo Níma̱ Ndios ini na ña kuchiño va̱ꞌa kasa káꞌno na ra, ta xíꞌin ña ndinoꞌo nda̱a̱ ini na xíni̱ ñóꞌó kasa káꞌno na ra.
JOH 4:25 Ta nda̱kuii̱n ñá, ni̱ka̱ꞌa̱n ñá, káchí ñá saá: ―Xíni̱ i̱ ndí ñii ki̱vi̱ kixaa̱ ta̱Mesías, ta̱a ta̱ tiꞌví Ndios saka̱ku ra mi̱i yó. Ta ta̱yóꞌo tuku sákunaní na ra Cristo. Ta ki̱vi̱ kixaa̱ ta̱yóꞌo, ta sanáꞌa ra mi̱i yó ña nandaxin ra ndiꞌi ña xíni̱ ñóꞌó kunda̱a̱ ini yó ―káchí ñá xíꞌin ta̱Jesús.
JOH 4:26 Ta nda̱kuii̱n ta̱Jesús ni̱ka̱ꞌa̱n ra xíꞌin ñá: ―Yi̱ꞌi̱, ta̱a ta̱ káꞌa̱n xíꞌin ún, kúu ta̱a ta̱ káꞌa̱n ún xa̱ꞌa̱ ―káchí ra xíꞌin ñá.
JOH 4:27 Ta saá ki̱xaa̱ naxíka xíꞌin ta̱Jesús, ta na̱kaꞌnda ini na xi̱ni na ña káꞌa̱n ra xíꞌin ñii ñaꞌa̱. Ta nda̱ ñii nayóꞌo ni̱‑kaꞌa̱n na xíꞌin ra yu kúu ña ndáka̱ to̱ꞌon ra ñá, án yu kúu ña ndáto̱ꞌon ra xíꞌin ñáñaꞌa̱ yóꞌo. Tási̱ín kuiti yíta na.
JOH 4:28 Ta saá ñáñaꞌa̱ ñoo Samaria sa̱ndakoo ñá ki̱si ña xíni̱ ñóꞌó ñá xíkó ñá takuií no̱o̱ yóo pozo yóꞌo, ta ndi̱kó ñá kua̱noꞌo̱ ñá ñoo ñá. Tá na̱xaa̱ ñá, ta ni̱ka̱ꞌa̱n ñá xíꞌin nani̱vi ñoo ñá, káchí ñá saá xíꞌin na:
JOH 4:29 ―Naꞌa ndó koto ndó ñii ta̱a ta̱ ni̱ka̱ꞌa̱n xíꞌin i̱ xa̱ꞌa̱ ndiꞌi ña ke̱ꞌé i̱. ¿Án o̱n si̱ví Cristo kúu ta̱yóꞌo? ―káchí ñá xíꞌin ni̱vi ñoo ñá.
JOH 4:30 Ta saá ke̱e nayóꞌo ña kua̱ꞌa̱n na no̱o̱ yóo ta̱Jesús.
JOH 4:31 Ta o̱n ta̱ꞌán ka̱ kixaa̱ ñáñaꞌa̱ yóꞌo xíꞌin ni̱vi no̱o̱ yóo ta̱Jesús, ta naxíka xíꞌin ta̱Jesús xa̱ku ndáꞌví na no̱o̱ ra, káchí na xíꞌin ra saá: ―Tata Rabí, naꞌa kuxu ún ―káchí na.
JOH 4:32 Ta ni̱ka̱ꞌa̱n ta̱Jesús xíꞌin na: ―Yóo ñaxíxi kómí yi̱ꞌi̱, ta ndóꞌó o̱n vása xíni̱ ndó yu kúu ña ―káchí ra xíꞌin na.
JOH 4:33 Ta naxíka xíꞌin ra káꞌa̱n na xíꞌin táꞌan na, káchí na saá: ―¿Án xa ki̱xi ni̱vi ta̱xi na xi̱xi ra? ―káchí na.
JOH 4:34 Ta nda̱kuii̱n ta̱Jesús, ni̱ka̱ꞌa̱n ra xíꞌin na, káchí ra saá: ―Ñaxíxi ndinoꞌo kúu ña kasa ndivi i̱ ta saxi̱no̱ i̱ ña kóni Ndios, ta̱a ta̱ ti̱ꞌví yi̱ꞌi̱ ki̱xaa̱ i̱.
JOH 4:35 Yóo to̱ꞌon ña káꞌa̱n saá: “Tá chíꞌi yó ndiki̱n trigo, ta ndáti yó yaꞌa ko̱mi̱ yo̱o̱, ta saá nákaya yó yoko̱ trigo ña nakiꞌin yó ndiki̱n ña”, káchí to̱ꞌon ña xíni̱ yó. Ta saá ni, o̱n vása xíni̱ ñóꞌó kundati ka̱ yó, ta vitin ná kixáꞌá yó nakaya yó ña xa ni̱xi̱no̱. Saá chi vitin koto ndó kaa̱, kua̱ꞌa̱ ní ni̱vi va̱xi. Ta nda̱tán yóo kua̱ꞌa̱ ní yoko̱ trigo ña xa ni̱xi̱no̱, ta xa yóo tiꞌva ña nakaya yó ña, saá yóo ni̱vi na va̱xi yóꞌo.
JOH 4:36 Ta ndixa Ndios chaꞌvi ra ndóꞌó na kúu na nakaya ni̱vi yóꞌo ña ki̱ꞌvi na yichi̱ ra. Ta inka̱ ni̱vi siꞌna chi̱ꞌi na to̱ꞌon Ndios ini nayóꞌo, ta saá na chi̱ꞌi yóꞌo kusii̱ ní ini na xíꞌin ndó xa̱ꞌa̱ ña ki̱ꞌvi ni̱vi yichi̱ Ndios ta kutaku̱ na xíꞌin ra ndiꞌi saá ki̱vi̱ ña va̱xi.
JOH 4:37 Yóo inka̱ to̱ꞌon káchí saá: “Yóo ni̱vi na chíꞌi, ta inka̱ kúu ni̱vi na nákaya ña xa ni̱xi̱no̱”, káchí to̱ꞌon ña xíni̱ yó. Ta ñanda̱a̱ kúu ña káꞌa̱n to̱ꞌon yóꞌo,
JOH 4:38 chi nda̱tán yóo ni̱vi na chi̱ꞌi, saá yóo ni̱vi na siꞌna ni̱ka̱ꞌa̱n to̱ꞌon Ndios xíꞌin nañoo Samaria yóꞌo. Ta ndóꞌó, nda̱tán yóo ni̱vi na ki̱xáꞌá nakaya ña xa ni̱xi̱no̱ no̱o̱ chi̱ꞌi inka̱ ni̱vi, saá yóo ndóꞌó. Saá chi inka̱ ni̱vi xa ndeé ní ki̱sa chiño na xíꞌin nayóꞌo, ta ña̱kán kía̱ xa yóo tiꞌva na vitin ña ki̱ꞌvi na yichi̱ Ndios. Ta ndóꞌó, o̱n vása ní‑kisa chiño ndó xíꞌin nayóꞌo, ta yi̱ꞌi̱ ti̱ꞌví i̱ ndóꞌó ña nakaya ndó ni̱vi yóꞌo ña ki̱ꞌvi na yichi̱ Ndios. Xíni̱ ñóꞌó kunda̱a̱ ini ndó ndí inka̱ ni̱vi kúu na ndeé ní ki̱sa chiño, ta ndóꞌó vitin nakiꞌin ndó yaꞌvi xa̱ꞌa̱ chiño nayóꞌo ―káchí ta̱Jesús xíꞌin naxíka xíꞌin ra.
JOH 4:39 Kua̱ꞌa̱ ní ni̱vi naSamaria, na kúu na táku̱ ñoo yóꞌo, ka̱ndixa na ta̱Jesús chi chi̱kaa̱ so̱ꞌo na to̱ꞌon ña nda̱to̱ꞌon ñáñaꞌa̱ ñoo mi̱i na xíꞌin na, káchí ñá saá: “Ta̱yóꞌo nda̱to̱ꞌon káxín ra xíꞌin i̱ xa̱ꞌa̱ ndiꞌi ña ke̱ꞌé i̱”, káchí ñá xíꞌin ni̱vi nañoo ñá.
JOH 4:40 Ta saá ki̱xaa̱ nañoo Samaria yóꞌo no̱o̱ ta̱Jesús, ta xa̱ku ndáꞌví na no̱o̱ ra ña ná ndo̱o ra xíꞌin na ñoo na, ta ta̱Jesús ni̱xi̱yo ra o̱vi̱ ki̱vi̱ ñoo nayóꞌo.
JOH 4:41 Ta saá kua̱ꞌa̱ ní ka̱ ni̱vi ka̱ndixa na ta̱Jesús chi chi̱kaa̱ so̱ꞌo na to̱ꞌon ña ni̱ka̱ꞌa̱n ra xíꞌin na.
JOH 4:42 Ta ni̱ka̱ꞌa̱n na xíꞌin ñaꞌa̱ ñáñoo mi̱i na yóꞌo, káchí na saá: ―Siꞌna ka̱ndixa ndi̱ ra xa̱ꞌa̱ to̱ꞌon ña nda̱to̱ꞌon ún xa̱ꞌa̱ ra. Ta vitin kándixa va̱ꞌa ndi̱ ra chi xi̱ni̱ so̱ꞌo ndi̱ to̱ꞌon ña ni̱ka̱ꞌa̱n mi̱i ra, ta kúnda̱a̱ ini ndi̱ ndí ndixa ta̱yóꞌo kúu Cristo, Ta̱a ta̱ Saka̱ku ni̱vi ñoyívi yóꞌo ―káchí na xíꞌin ñá.
JOH 4:43 Tá ni̱yaꞌa o̱vi̱ ki̱vi̱ ni̱xi̱yo ta̱Jesús ñoo Samaria, ta saá ke̱e ra kua̱noꞌo̱ ra ñoo estado Galilea.
JOH 4:44 Ta ta̱Jesús xa ni̱ka̱ꞌa̱n ra ndí nda̱ ñii ta̱profeta o̱n vása kísa to̱ꞌó na ra ñoo mi̱i ra.
JOH 4:45 Ta saá ni, ki̱vi̱ na̱xaa̱ ta̱Jesús ñoo estado Galilea, ta nani̱vi ñoo yóꞌo va̱ꞌa ní na̱kiꞌin na ra. Kua̱ꞌa̱ ní ni̱vi na estado Galilea yóꞌo ni̱xi̱yo na ñoo Jerusalén ki̱vi̱ ka̱na viko̱ Pascua, ta xa xi̱ni na ndiꞌi ñava̱ꞌa ke̱ꞌé ta̱Jesús xíꞌin ni̱vi ñoo Jerusalén yóꞌo.
JOH 4:46 Ta saá ta̱Jesús ke̱e tuku ra kua̱ꞌa̱n ra ñoo Caná ña nákaa̱ estado Galilea, ta ki̱xaa̱ ta̱Jesús ñoo yóꞌo. Ta ñoo Caná yóꞌo kúu no̱o̱ ke̱ꞌé ta̱Jesús ña takuií ndu̱u rá vino. Ta yóo ñii ta̱a ta̱ ki̱xi ñoo Capernaum, ta kúu ra ta̱chiño káꞌno ta̱ kísa chiño no̱o̱ ta̱rey, ta ndeé ní ndóꞌo sa̱ꞌya ra ta̱ kándúꞌu̱ nda̱ ñoo Capernaum.
JOH 4:47 Tá xi̱ni̱ so̱ꞌo ta̱chiño káꞌno yóꞌo ndí ki̱xaa̱ tuku ta̱Jesús ñoo Caná, chi ke̱e ra estado Judea, ta saá kua̱ꞌa̱n ra ta ni̱xaa̱ ra xa̱ku ndáꞌví ra no̱o̱ ta̱Jesús ña ko̱ꞌo̱n ta̱yóꞌo xíꞌin ra ña sandaꞌa ra ta̱loꞌo sa̱ꞌya ra, ta̱ ndeé ní ndóꞌo, ta xa nda̱ yóo ña kivi̱ ta̱loꞌo yóꞌo.
JOH 4:48 Ta nda̱kuii̱n ta̱Jesús ni̱ka̱ꞌa̱n ra xíꞌin ra, káchí ra saá: ―Ndóꞌó, o̱n xi̱in ndó kandixa ndó yi̱ꞌi̱. Ta̱nda̱ keꞌé i̱ milagro koni ndó, án nda̱ keꞌé i̱ ñava̱ꞌa ña nakaꞌnda ini ndó koni ndó, ta̱nda̱ saá kixáꞌá ndó kandixa ndó yi̱ꞌi̱ ―káchí ta̱Jesús.
JOH 4:49 Ta nda̱kuii̱n ta̱chiño káꞌno ta̱ kísa chiño no̱o̱ ta̱rey, káchí ra saá: ―Tata, kama ní ko̱ꞌo̱n ún xíꞌin i̱ ko̱to̱ kivi̱ ta̱loꞌo sa̱ꞌya i̱ ―káchí ra.
JOH 4:50 Ta nda̱kuii̱n ta̱Jesús, ni̱ka̱ꞌa̱n ra xíꞌin ra: ―Va̱ꞌa, tata, kua̱noꞌo̱ ún vitin, chi ta̱loꞌo sa̱ꞌya ún o̱n kivi̱ ra, kutaku̱ ka̱ ra ―káchí ta̱Jesús xíꞌin ta̱káꞌno yóꞌo. Ta ta̱yóꞌo ndixa ka̱ndixa ra to̱ꞌon ña ni̱ka̱ꞌa̱n ta̱Jesús xíꞌin ra, ta ke̱e ra kua̱noꞌo̱ ra.
JOH 4:51 Tá kua̱ꞌa̱n ra yichi̱ no̱o̱ kua̱noꞌo̱ ra, ta na̱kutáꞌan ra xíꞌin sava na kísa chiño no̱o̱ ra va̱xi na. Ta nayóꞌo ni̱ka̱ꞌa̱n na xíꞌin ta̱káꞌno no̱o̱ na, káchí na saá: ―Tata, táku̱ ta̱loꞌo sa̱ꞌya ún, xa ndu̱va̱ꞌa ra vitin ―káchí na xíꞌin ra.
JOH 4:52 Ta ni̱nda̱ka̱ to̱ꞌon ta̱káꞌno no̱o̱ na, káchí ra saá xíꞌin na: ―¿Ama ki̱xáꞌá saña kue̱ꞌe̱ xíꞌin ta̱loꞌo sa̱ꞌya i̱? ―káchí ra. Ta nda̱kuii̱n na, ni̱ka̱ꞌa̱n na: ―Tá ni̱to̱nda̱a ka̱a ñii xikuaa ki̱vi̱ koni kúu ña sa̱ña kue̱ꞌe̱ kaꞌni̱ xíꞌin ra ―káchí na xíꞌin ta̱káꞌno no̱o̱ na.
JOH 4:53 Ta saá ta̱káꞌno yóꞌo na̱káꞌán ra ndí mi̱i hora yóꞌo kúu ña ni̱ka̱ꞌa̱n ta̱Jesús xíꞌin ra ndí o̱n kivi̱ sa̱ꞌya ra. Ta saá ta̱chiño káꞌno yóꞌo xíꞌin ndiꞌi naveꞌe ra ka̱ndixa na ta̱Jesús.
JOH 4:54 Ñayóꞌo kúu milagro ñao̱vi̱ ke̱ꞌé ta̱Jesús ñoo estado Galilea, ta ke̱ꞌé ra ñava̱ꞌa yóꞌo ki̱vi̱ ndi̱kó ra ki̱xaa̱ ra, ña ni̱xa̱ꞌa̱n ra ñoo Judea.
JOH 5:1 Tá ndi̱ꞌi ñayóꞌo, ta saá ke̱e ta̱Jesús estado Galilea, ta kua̱ꞌa̱n ra ñoo Jerusalén no̱o̱ koo ñii viko̱ káꞌno ña sakana najudío.
JOH 5:2 Ta ñoo Jerusalén yóꞌo nákaa̱ veꞌe ño̱ꞌo káꞌno, ta veꞌe ño̱ꞌo káꞌno yóꞌo xi̱no nduu ña xíꞌin ñii na̱ma̱ káꞌno, ta ñii yéꞌé ña kómí na̱ma̱ yóꞌo na̱ní ña Yéꞌé Ndikachi. Ta yatin yéꞌé yóꞌo yóo ñii pozo káꞌno, ta to̱ꞌon hebreo na̱ní pozo yóꞌo Betesda. Ta yuꞌu̱ pozo yóꞌo xi̱no nduu ña xíꞌin o̱ꞌo̱n tia̱ꞌva ña o̱n vása ndási̱ xa̱ꞌa̱.
JOH 5:3 Ta ndiꞌi saá ki̱vi̱ kua̱ꞌa̱ ní ni̱vi na ndeé ndóꞌo ndóo na ini tia̱ꞌva yóꞌo. Nayóꞌo kúu ni̱vi nakuáá xíꞌin ni̱vi na yo̱ꞌvi̱ ní xíka, xíꞌin ni̱vi na o̱n ki̱ví kanda. Ta nayóꞌo yóo na ndáti na kixáꞌá kanda takuií pozo, chi kóni na ki̱ꞌvi na ini takuií yóꞌo xa̱ꞌa̱ ña nduva̱ꞌa na no̱o̱ kue̱ꞌe̱ ndóꞌo na.
JOH 5:4 Saá chi nda̱ ama ví yóo ki̱vi̱ ña ñii ñaángel ña ke̱e no̱o̱ Ndios nóo ña, ta kíxaa̱ ña sákanda ña takuií pozo yóꞌo. Ta saá ndiꞌi ni̱vi na ndeé ndóꞌo nákundeé na ña xaa̱ na no̱o̱ yóo pozo, ta ñii ni̱vi na siꞌna kúchiño noo nda̱ yuꞌu̱ takuií ta kíꞌvi na ini takuií pozo, ta xa̱ndi̱ko̱n ndúva̱ꞌa ni̱vi yóꞌo.
JOH 5:5 Ta ini ñii tia̱ꞌva ña xi̱no nduu pozo yóꞌo, kándúꞌu̱ ñii ta̱a ta̱ ndeé ndóꞌo, chi o̱n ki̱ví kanda xa̱ꞌa̱ ra. Ta xa o̱ko̱ xa̱ꞌo̱n u̱ni̱ kui̱ya̱ yóo ña o̱n vása kúchiño kaka ra.
JOH 5:6 Ta saá ki̱xaa̱ ta̱Jesús, ta xi̱ni ra ta̱ kándúꞌu̱ yóꞌo. Ta nda̱to̱ꞌon na xíꞌin ta̱Jesús ndí xa naꞌá ní ndeé ndóꞌo ta̱yóꞌo. Ta saá ta̱Jesús ni̱nda̱ka̱ to̱ꞌon ra ta̱ ndeé ndóꞌo yóꞌo, káchí ra saá xíꞌin ra: ―¿Án kóni ún nduva̱ꞌa ún no̱o̱ kue̱ꞌe̱ ndóꞌo ún?
JOH 5:7 Ta nda̱kuii̱n ta̱ kándúꞌu̱, ni̱ka̱ꞌa̱n ra: ―Tata, o̱n ko̱ó nda̱ ñii ni̱vi chindeé yi̱ꞌi̱ ña kuchiño ki̱ꞌvi i̱ ini takuií. Saá chi ki̱vi̱ kíxaa̱ ñaángel sákanda ña takuií, ta yi̱ꞌi̱ ndúkú ndeé i̱ ki̱ꞌvi i̱ ini takuií, ta o̱n ta̱ꞌán ka̱ xaa̱ i̱, ta inka̱ ni̱vi ya̱chi̱ ka̱ kíꞌvi na ini takuií no̱o̱ i̱ ―káchí ra xíꞌin ta̱Jesús.
JOH 5:8 Ta saá ni̱ka̱ꞌa̱n ta̱Jesús xíꞌin ra: ―Ta vitin nakundichi ún ta ná kuiso ún xi̱to ún, ta xa va̱ꞌa kaka xáꞌá ún ―káchí ta̱Jesús xíꞌin ra.
JOH 5:9 Ta saá xa̱ndi̱ko̱n ndu̱va̱ꞌa ta̱yóꞌo, ta na̱kundichi ra, ta na̱kuso̱kó ra xi̱to ra, ta ki̱xáꞌá ra kua̱ꞌa̱n xáꞌá ra. Ta ñii ki̱vi̱ yi̱i̱ ña nákindée najudío kúu ki̱vi̱ ña sa̱ndaꞌa ta̱Jesús ta̱yóꞌo.
JOH 5:10 Tá nanáꞌno no̱o̱ najudío na̱kutáꞌan na xíꞌin ta̱a ta̱ nda̱ꞌa yóꞌo, ta ni̱ka̱ꞌa̱n na xíꞌin ra káchí na saá: ―Vitin kúu ki̱vi̱ yi̱i̱ ña nákindée yó, ta ni̱yaꞌa ndoso ún nda̱yí xa̱ꞌa̱ ki̱vi̱ yi̱i̱ yóꞌo, chi ñíso̱kó ún xi̱to ún xíka ún ―káchí na xíꞌin ra.
JOH 5:11 Ta nda̱kuii̱n ta̱a ta̱ ndu̱va̱ꞌa yóꞌo, ni̱ka̱ꞌa̱n ra xíꞌin na, káchí ra saá: ―Ta̱a ta̱ sa̱ndaꞌa yi̱ꞌi̱ ni̱ka̱ꞌa̱n ra xíꞌin i̱: “Ná kuiso ún xi̱to ún ta va̱ꞌa ko̱ꞌo̱n xáꞌá ún”, káchí ra xíꞌin i̱ ―saá káchí ra xíꞌin na.
JOH 5:12 Ta ni̱nda̱ka̱ to̱ꞌon na ra: ―¿Yu kúu ta̱a ta̱ ni̱ka̱ꞌa̱n xíꞌin ún ndí ndaníꞌi ún xi̱to ún ta va̱ꞌa ko̱ꞌo̱n xáꞌá ún? ―káchí na xíꞌin ra.
JOH 5:13 Ta ta̱a ta̱ ndu̱va̱ꞌa yóꞌo o̱n vása xíni̱ ra yu kúu ta̱a ta̱ sa̱ndaꞌa ñaꞌá, chi kama ní ni̱yaꞌa ta̱Jesús ma̱ꞌñó no̱o̱ chútú ni̱vi, ta kua̱ꞌa̱n ra inka̱ xiiña.
JOH 5:14 Ta ni̱yaꞌa loꞌo, ta saá ta̱Jesús na̱kutáꞌan ra xíꞌin ta̱a ta̱ ndu̱va̱ꞌa yóꞌo ini veꞌe ño̱ꞌo káꞌno, ta ni̱ka̱ꞌa̱n ra xíꞌin ra: ―Koto ún, vitin xa ndu̱va̱ꞌa ún, ta saá o̱n ki̱ꞌvi ka̱ ún kua̱chi, chi ko̱to̱ kixaa̱ inka̱ ña ndeé ní ka̱ kundoꞌo ún ―káchí ta̱Jesús xíꞌin ra.
JOH 5:15 Ta saá ta̱a ta̱ ndu̱va̱ꞌa yóꞌo ke̱e ra kua̱ꞌa̱n ra, ta ni̱xaa̱ ra nda̱to̱ꞌon ra xíꞌin nanáꞌno no̱o̱ najudío, káchí ra saá: ―Ta̱Jesús kúu ta̱a ta̱ sa̱ndúva̱ꞌa yi̱ꞌi̱ ―káchí ra xíꞌin na.
JOH 5:16 Ta saá nanáꞌno no̱o̱ najudío ki̱xáꞌá na sáa̱ ní ini na, ta ndu̱kú na ndiꞌi no̱o̱ ña o̱n váꞌa ña kúchiño keꞌé na xíꞌin ta̱Jesús, ta̱nda̱ to̱nda̱a na ña kaꞌni na ra, kóni na. Saá chi ki̱vi̱ yi̱i̱ ña nákindée najudío kúu ki̱vi̱ ña ta̱Jesús sa̱ndúva̱ꞌa ra ta̱yóꞌo, ta káchí na ndí ta̱Jesús ni̱yaꞌa ndoso ra nda̱yí chi ki̱sa chiño ra ki̱vi̱ yi̱i̱, káchí na.
JOH 5:17 Ta saá ta̱Jesús na̱kutáꞌan ra xíꞌin nanáꞌno yóꞌo, ta ni̱ka̱ꞌa̱n ra xíꞌin na, káchí ra saá: ―Ndiꞌi saá ki̱vi̱ kísa chiño Yivá i̱ Ndios, ña̱kán ndiꞌi saá ki̱vi̱ kísa chiño i̱ ―káchí ra.
JOH 5:18 Ta saá nanáꞌno no̱o̱ najudío ni̱saa̱ ka̱ na, ta ndeé ka̱ ndúkú na kaꞌni na ta̱Jesús, chi xáni si̱ni̱ na ndí ni̱ki̱ꞌvi ra o̱vi̱ kua̱chi ndeé ní. Xáni si̱ni̱ na ndí ni̱yaꞌa ndoso ra nda̱yí xa̱ꞌa̱ ki̱vi̱ yi̱i̱, ta inka̱ kua̱chi ra kúu ña káꞌa̱n ra ndí Ndios kúu Yivá ra, ña kóni kachí ñii kúu ra xíꞌin Ndios.
JOH 5:19 Ta ni̱ka̱ꞌa̱n ta̱Jesús xíꞌin na, káchí ra saá: ―Ña ndixa nda̱a̱ káꞌa̱n i̱ xíꞌin ndó ndí o̱n ko̱ó nda̱ ñii chiño kéꞌé i̱ xíꞌin nda̱yí mi̱i i̱, chi Yivá i̱ Ndios kúu ta̱a ta̱ táxi nda̱yí ndaꞌa̱ i̱ keꞌé i̱ ndiꞌi chiño, ta ndasaá kuiti kéꞌé i̱ chiño ña xíni i̱ kéꞌé Yivá i̱. Ta ñii ki̱ꞌva nda̱tán kéꞌé Yivá i̱, saá kéꞌé yi̱ꞌi̱, ta̱a ta̱ kúu Sa̱ꞌya ra.
JOH 5:20 Saá chi kíꞌvi ní ini Yivá i̱ xíni ra yi̱ꞌi̱, ta̱a ta̱ kúu Sa̱ꞌya ra, ña̱kán sánáꞌa ra yi̱ꞌi̱ keꞌé i̱ ndiꞌi no̱o̱ ñava̱ꞌa, nda̱tán yóo ña kéꞌé mi̱i ra. Ta ndixa sanáꞌa ra yi̱ꞌi̱ keꞌé i̱ ñava̱ꞌa náꞌno ka̱ no̱o̱ ñayóꞌo, ta̱nda̱ nakaꞌnda ní ini ndó koni ndó ña keꞌé i̱.
JOH 5:21 Saá chi nda̱tán Yivá i̱ Ndios sanataku̱ ra ni̱vi na ni̱xiꞌi̱, saá yi̱ꞌi̱, ta̱a ta̱ kúu Sa̱ꞌya ra, taxi i̱ ña kutaku̱ ndinoꞌo ndiꞌi ni̱vi na kúu na kóni i̱ keꞌé i̱ saá xíꞌin.
JOH 5:22 Yivá i̱ Ndios o̱n vása kísa nani ra kua̱chi nda̱ ñii ni̱vi, ta ndaꞌa̱ yi̱ꞌi̱, ta̱a ta̱ kúu Sa̱ꞌya ra, ta̱xi ra nda̱yí ña kasa nani i̱ ndiꞌi kua̱chi ni̱vi,
JOH 5:23 chi Ndios kóni ra ndí ndiꞌi ni̱vi ná kasa to̱ꞌó na Sa̱ꞌya ra, nda̱tán ñii ki̱ꞌva kísa to̱ꞌó na mi̱i ra. Ta ndiꞌi ni̱vi na o̱n xi̱in kasa to̱ꞌó yi̱ꞌi̱, nayóꞌo o̱n vása kísa to̱ꞌó na Yivá i̱ Ndios, ta̱a ta̱ ti̱ꞌví yi̱ꞌi̱ ki̱xaa̱ i̱.
JOH 5:24 ’Ña ndixa nda̱a̱ káꞌa̱n i̱ xíꞌin ndó ndí ndiꞌi ni̱vi na chíkaa̱ so̱ꞌo to̱ꞌon káꞌa̱n i̱, ta kándixa na Yivá i̱ Ndios, ta̱a ta̱ ti̱ꞌví yi̱ꞌi̱, ta nayóꞌo kúu ni̱vi na ndinoꞌo táku̱, ta kutaku̱ na ndiꞌi saá ki̱vi̱ ña va̱xi. Saá chi ni̱vi yóꞌo sa̱ndakoo va̱ꞌa na ña kua̱ꞌa̱n na yichi̱ no̱o̱ ndiꞌi xa̱ꞌa̱ na, ta vitin kua̱ꞌa̱n na yichi̱ Ndios no̱o̱ táku̱ ndinoꞌo na ndiꞌi saá ki̱vi̱.
JOH 5:25 Ña ndixa nda̱a̱ káꞌa̱n i̱ xíꞌin ndó ndí ni̱vi na o̱n ta̱ꞌán kukomí Níma̱ Ndios, nda̱tán yóo na ni̱xiꞌi̱, saá yóo nayóꞌo. Ta̱nda̱ ki̱vi̱ vitin ta̱nda̱ ki̱vi̱ va̱xi ni̱vi yóꞌo koni̱ so̱ꞌo na to̱ꞌon ña ka̱ꞌa̱n yi̱ꞌi̱, ta̱a ta̱ kúu Sa̱ꞌya Ndios. Ta ndiꞌi ni̱vi na chikaa̱ so̱ꞌo to̱ꞌon i̱, nduu na ni̱vi na kutaku̱ ndinoꞌo. Ta vitin xa ki̱xaa̱ ki̱vi̱ ña kundivi ndiꞌi ñayóꞌo saá.
JOH 5:26 Yivá i̱ Ndios kúu ta̱a ta̱táku̱ ndinoꞌo, ta ndiꞌi ndee̱ ña táxi kutaku̱ ni̱vi, káku ña ini Ndios. Ta ñii ki̱ꞌva saá yi̱ꞌi̱, ta̱a ta̱ kúu Sa̱ꞌya Ndios, kúu ta̱a ta̱táku̱ ndinoꞌo, ta ndiꞌi ndee̱ ña táxi kutaku̱ ni̱vi, káku ña ini i̱, chi saá ta̱xi Ndios nda̱yí ndaꞌa̱ i̱.
JOH 5:27 Ta saá tuku ta̱xi Ndios nda̱yí ndaꞌa̱ i̱ ña kasa nani i̱ kua̱chi ni̱vi, chi yi̱ꞌi̱ kúu ta̱a ta̱ ki̱xi no̱o̱ ra.
JOH 5:28 O̱n nakaꞌnda ini ndó ña xi̱ni̱ so̱ꞌo ndó to̱ꞌon ña xa ni̱ka̱ꞌa̱n i̱ xíꞌin ndó vitin, chi va̱xi ki̱vi̱ ni̱vi na ni̱xiꞌi̱ ta ni̱ndu̱xu̱n na, nayóꞌo koni̱ so̱ꞌo na to̱ꞌon i̱,
JOH 5:29 ta nataku̱ na, ta ndakoo na, ta sandakoo na ñáñá no̱o̱ ni̱ndu̱xu̱n na. Ta ni̱vi na ni̱xiꞌi̱ ta nataku̱ yóꞌo, tá xi̱kuu na ni̱vi na ke̱ꞌé ñava̱ꞌa, ta nayóꞌo kutaku̱ na xíꞌin Ndios. Ta tá xi̱kuu na ni̱vi na ke̱ꞌé ña o̱n váꞌa, ta nayóꞌo ko̱ꞌo̱n na no̱o̱ xo̱ꞌvi̱ ní na ―káchí ta̱Jesús xíꞌin na.
JOH 5:30 Ta ni̱ka̱ꞌa̱n ka̱ ra xíꞌin na, káchí ra saá: ―O̱n si̱ví xíꞌin nda̱yí mi̱i i̱ kasa nani i̱ kua̱chi ni̱vi, ta xíꞌin nda̱yí ña ta̱xi Ndios ndaꞌa̱ i̱ kúu ña kasa nani i̱ kua̱chi ni̱vi. Ñii ki̱ꞌva nda̱tán káꞌa̱n Ndios xíꞌin i̱, saá kasa nani i̱ kua̱chi ni̱vi. Ta xíꞌin ñanda̱a̱ kasa nani i̱ kua̱chi na, chi o̱n si̱ví xíꞌin ña kóni mi̱i i̱ kúu ña kasa nani i̱ kua̱chi ni̱vi, ta kasa nani i̱ xa̱ꞌa̱ kua̱chi na nda̱tán kóni Ndios, ta̱a ta̱ ti̱ꞌví yi̱ꞌi̱ ki̱xaa̱ i̱.
JOH 5:31 Tá ndasaá kuiti mi̱i i̱ kuu ta̱ ndakuii̱n xa̱ꞌa̱ i̱, ta saá o̱n vása ndáya̱ꞌví ña káꞌa̱n i̱ no̱o̱ ñii ta̱juez, vará to̱ꞌon ña nda̱a̱ kúu ña káꞌa̱n i̱.
JOH 5:32 Ta ndixa yóo inka̱ ta̱a ta̱ ndákuii̱n xa̱ꞌa̱ i̱, ta yi̱ꞌi̱ xíni̱ i̱ ndí ta̱yóꞌo káꞌa̱n ra ñanda̱a̱ xa̱ꞌa̱ i̱.
JOH 5:33 Ta ndóꞌó, xa ti̱ꞌví ndó na xíka chiño no̱o̱ ndó kua̱ꞌa̱n na no̱o̱ ta̱Juan, ta̱a ta̱ sákuchu ni̱vi, ta ni̱nda̱ka̱ to̱ꞌon na ra xa̱ꞌa̱ i̱. Ta ta̱yóꞌo nda̱kuii̱n ra, ni̱ka̱ꞌa̱n ra ñanda̱a̱ xa̱ꞌa̱ i̱.
JOH 5:34 Ta yi̱ꞌi̱, o̱n vása xíni̱ ñóꞌó i̱ ni̱vi ña ndakuii̱n na xa̱ꞌa̱ i̱. Ta saá ni, káꞌa̱n i̱ xíꞌin ndó xa̱ꞌa̱ ta̱Juan, chi kóni i̱ ña kandixa ndó to̱ꞌon ña nda̱a̱ ni̱ka̱ꞌa̱n ra xa̱ꞌa̱ i̱. Ta saá Ndios kuchiño saka̱ku ra ndóꞌó.
JOH 5:35 Ta nda̱tán yóo ñoꞌo̱ loꞌo ña ndeé ní yéꞌe, saá ni̱xi̱yo ta̱Juan. Ta ñii káni̱ loꞌo ku̱too ní ndó xíni ndó ñoꞌo̱ ña yéꞌe yóꞌo, chi sánáꞌa ña ndóꞌó yichi̱ ña nda̱a̱.
JOH 5:36 Ta yóo inka̱ ña ndákuii̱n xa̱ꞌa̱ i̱, ta ña káꞌno ka̱ ndáya̱ꞌví no̱o̱ to̱ꞌon ña ni̱ka̱ꞌa̱n ta̱Juan kúu ñayóꞌo. Saá chi chiño ña sa̱kuiso Ndios yi̱ꞌi̱ ña kasa ndivi i̱, chiño yóꞌo kúu ña ndákuii̱n xa̱ꞌa̱ i̱, chi chiño ña kísa ndivi i̱ sánáꞌa káxín ña no̱o̱ ndóꞌó ndí Yivá i̱ Ndios kúu ta̱a ta̱ ti̱ꞌví yi̱ꞌi̱ kasa ndivi i̱ ña kóni ra.
JOH 5:37 Ta mi̱i Ndios ta̱a ta̱ ti̱ꞌví yi̱ꞌi̱ kúu inka̱ ta̱ ndákuii̱n xa̱ꞌa̱ i̱. Ta ndóꞌó, o̱n ta̱ꞌán koni̱ so̱ꞌo ndó to̱ꞌon ra, ta ni o̱n vása xíni ndó ndasaá káa ra,
JOH 5:38 ta ni o̱n vása nákaa̱ to̱ꞌon ra níma̱ ndó. Saá chi o̱n xi̱in ndó kandixa ndó yi̱ꞌi̱, ta̱a ta̱ ti̱ꞌví Ndios.
JOH 5:39 Ndiꞌi saá ki̱vi̱ ndeé ní sákuáꞌá ndó ta káꞌvi ndó to̱ꞌon Ndios ña ni̱taa na xi̱na̱ꞌá, chi xáni si̱ni̱ ndó ndí to̱ꞌon yóꞌo chindeé ña ndóꞌó ña kutaku̱ ndó xíꞌin Ndios ndiꞌi saá ki̱vi̱ ña va̱xi. Ta mi̱i to̱ꞌon Ndios yóꞌo kúu ña ndákuii̱n xa̱ꞌa̱ i̱,
JOH 5:40 ta ndóꞌó, o̱n xi̱in ndó kixi ndó no̱o̱ i̱ xa̱ꞌa̱ ña taxi i̱ kutaku̱ ndinoꞌo ndó xíꞌin Ndios.
JOH 5:41 ’O̱n vása ndúkú i̱ ña kasa káꞌno ni̱vi yi̱ꞌi̱.
JOH 5:42 Ta xíni̱ va̱ꞌa i̱ ndasaá yóo ini ndóꞌó, ta xíni̱ va̱ꞌa i̱ o̱n vása kíꞌvi ini ndó xíni ndó Ndios.
JOH 5:43 Yi̱ꞌi̱ ki̱xaa̱ i̱ xíꞌin nda̱yí Yivá i̱ Ndios, ta ndóꞌó o̱n xi̱in ndó nakiꞌin va̱ꞌa ndó yi̱ꞌi̱. Táná kixaa̱ inka̱ ta̱a xíꞌin ndasaá kuiti nda̱yí mi̱i ra, ta ndóꞌó nakiꞌin va̱ꞌa ndó ta̱yóꞌo.
JOH 5:44 Tá o̱n xi̱in ndó keꞌé ndó ña kóni Ndios, ta saá o̱n kuchiño kandixa ndó yi̱ꞌi̱. Saá chi ndiꞌi mi̱i ndó ndixa sándiꞌi ndó ini ndó ña ndukú ndó ndasaá va̱ꞌa kuchiño kasa káꞌno ndó xíꞌin táꞌan mi̱i ndó. Ta nda̱ loꞌo o̱n vása sándiꞌi ndó ini ndó ña ndukú ndó keꞌé ndó ña xíni̱ ñóꞌó xa̱ꞌa̱ ña kasa káꞌno Ndios ndinoꞌo mi̱i ndó.
JOH 5:45 Ta yi̱ꞌi̱, o̱n taxi i̱ kua̱chi xa̱ꞌa̱ ndó no̱o̱ Ndios. Saá chi mi̱i ta̱xi̱i̱ síkuá ndó ta̱Moisés kúu ta̱a ta̱ taxi kua̱chi xa̱ꞌa̱ ndó no̱o̱ Ndios. Ta ndóꞌó ndáa ini ndó ta̱Moisés ndakuii̱n ra ka̱ꞌa̱n ra ñava̱ꞌa xa̱ꞌa̱ ndó no̱o̱ Ndios, ta ta̱Moisés ndixa o̱n vása ndakuii̱n ra saá xa̱ꞌa̱ ndó.
JOH 5:46 Saá chi kui̱ya̱ xi̱na̱ꞌá ta̱Moisés ni̱taa ra to̱ꞌon Ndios xa̱ꞌa̱ i̱, ta o̱n vása kándixa ndó to̱ꞌon yóꞌo. Tá ndixa ndinoꞌo ini ndó kandixa ndó to̱ꞌon ña ni̱taa ta̱Moisés, níkúu, ta saá kuchiño kandixa ndó yi̱ꞌi̱.
JOH 5:47 Tá o̱n vása kúchiño ndó kandixa ndó to̱ꞌon ña ni̱taa ta̱Moisés, ta saá, ¿ndasaá kuchiño kandixa ndó to̱ꞌon ña káꞌa̱n i̱ xíꞌin ndó vitin? ―káchí ta̱Jesús xíꞌin na.
JOH 6:1 Ta ndi̱ꞌi ni̱yaꞌa ñayóꞌo, ta saá ta̱Jesús nda̱a ra tón barco xíꞌin naxíka xíꞌin ra, ta kua̱ꞌa̱n na xíꞌin ra inka̱ táꞌví yuꞌu̱ mi̱ni na̱ní Galilea. Yóo inka̱ ki̱vi̱ mi̱ni yóꞌo, na̱ní ña Tiberias.
JOH 6:2 Kua̱ꞌa̱ ní ni̱vi ndíko̱n na kua̱ꞌa̱n na sa̱ta̱ ta̱Jesús chi xa xi̱ni na milagro va̱ꞌa ke̱ꞌé ra ña sa̱ndaꞌa ra ni̱vi na ndeé ndóꞌo.
JOH 6:3 Ta ni̱xaa̱ tón barco yuꞌu̱ takuií mi̱ni, ta no̱o ta̱Jesús xíꞌin naxíka xíꞌin ra. Ta saá na̱kiꞌin ra kua̱ꞌa̱n ndaa ra ñii xi̱ki̱, ta naxíka xíꞌin ra kua̱ꞌa̱n na sa̱ta̱ ra. Ta saá ni̱xaa̱ ra no̱o̱ xi̱ki̱, ta xi̱koo ra ta ñii saá xi̱kundo̱o naxíka xíꞌin ra.
JOH 6:4 Ta ki̱vi̱ yóꞌo kúu ki̱vi̱ ña yatin kana viko̱ Pascua najudío.
JOH 6:5 Ta ta̱Jesús nda̱níꞌi ra no̱o̱ ra, ta xi̱ni ra kua̱ꞌa̱ ní ni̱vi va̱xi, ta ni̱nda̱ka̱ to̱ꞌon ra ñii ta̱xíka xíꞌin ra, ta̱ na̱ní Felipe, káchí ra saá xíꞌin ra: ―Tata Felipe, ¿míkía̱ sata yó si̱ta̱ va̱ꞌa kuxu ni̱vi yóꞌo? ―káchí ta̱Jesús xíꞌin ra.
JOH 6:6 Ta xa xíni̱ va̱ꞌa ta̱Jesús yukía̱ keꞌé ra xa̱ꞌa̱ ña kuxu ni̱vi, ta saá ni, ni̱nda̱ka̱ to̱ꞌon ra ta̱Felipe chi kóni ra koto ndoso ra ta̱yóꞌo.
JOH 6:7 Ta nda̱kuii̱n ta̱Felipe, ni̱ka̱ꞌa̱n ra: ―Táná ko̱ꞌo̱n yó xíꞌin o̱vi̱ ciento si̱ꞌún denario, ta o̱n kunani si̱ꞌún yóꞌo ña sata yó vará nda̱ loꞌo ní ña kuxu ñii ñii ni̱vi, chi víꞌí ní ni̱vi kúu nayóꞌo ―káchí ta̱Felipe xíꞌin ta̱Jesús.
JOH 6:8 Ta saá ta̱Andrés, ta̱ kúu ñii ta̱xíka xíꞌin ta̱Jesús, ta ñani ta̱Simón Pedro kúu ra, ta ni̱ka̱ꞌa̱n ra xíꞌin ta̱Jesús, káchí ra saá:
JOH 6:9 ―Ñii ta̱loꞌo yóꞌo níꞌi ra o̱ꞌo̱n si̱ta̱ va̱ꞌa ña ku̱va̱ꞌa xíꞌin cebada, ta níꞌi ra o̱vi̱ tia̱ká válí. Ta loꞌo ní kúu ña, ta o̱n kunani ña kuxu ndiꞌi ni̱vi ―káchí ta̱Andrés xíꞌin ta̱Jesús.
JOH 6:10 Ta ni̱ka̱ꞌa̱n ta̱Jesús xíꞌin nata̱a naxíka xíꞌin ra, káchí ra saá: ―Ka̱ꞌa̱n ndó xíꞌin ni̱vi ná kundo̱o na ―káchí ra. Saá chi yóo kua̱ꞌa̱ ní yita síi no̱o̱ va̱ꞌa kundo̱o ni̱vi yóꞌo. Ta saá ndiꞌi ni̱vi xi̱kundo̱o na, ta yatin o̱ꞌo̱n mil kúu nina ta̱a, xíꞌin kua̱ꞌa̱ ní ka̱ ñaꞌa̱ xíꞌin naválí.
JOH 6:11 Ta saá ki̱ꞌin ta̱Jesús o̱ꞌo̱n si̱ta̱ va̱ꞌa yóꞌo, ta ni̱ka̱ꞌa̱n ra xíꞌin Ndios, káchí ra saá: ―Tata Yivá yó Ndios, táxaꞌvi ún xa̱ꞌa̱ si̱ta̱ va̱ꞌa yóꞌo ―káchí ra. Ta saá ta̱xi ra ña ndaꞌa̱ naxíka xíꞌin ra, ña nataꞌví na ña kuxu ndiꞌi ni̱vi. Ta ñii káchí saá ke̱ꞌé ta̱Jesús xíꞌin o̱vi̱ tia̱ká válí, ta na̱ni rí xi̱xi ndiꞌi ni̱vi. Ta ndiꞌi ni̱vi yóꞌo xi̱xi na nda̱ ni̱xaa ini na.
JOH 6:12 Tá ndi̱ꞌi xi̱xi nayóꞌo, ta ni̱ka̱ꞌa̱n ta̱Jesús xíꞌin naxíka xíꞌin ra, káchí ra saá: ―Nakaya ndó ndiꞌi ña kíndo̱o ndoso yóꞌo, ña o̱n kui̱ta̱ nda̱ loꞌo ña xíꞌin mi̱ꞌí ―káchí ra xíꞌin na.
JOH 6:13 Ta saá na̱kaya ndiꞌi na ña ki̱ndo̱o ndoso no̱o̱ ña xi̱xi na, ña xi̱kuu o̱ꞌo̱n si̱ta̱ va̱ꞌa válí. Ta xíꞌin ñayóꞌo sa̱kutú na u̱xu̱ o̱vi̱ chikiva si̱ta̱ va̱ꞌa.
JOH 6:14 Tá xi̱ni ni̱vi milagro yóꞌo ña ke̱ꞌé ta̱Jesús, ta saá ki̱xáꞌá na káꞌa̱n na xíꞌin táꞌan na, káchí na saá: ―Ndixa ta̱yóꞌo kúu mi̱i ta̱profeta káꞌno ta̱ ndáti yó kixaa̱ ñoyívi yóꞌo ―káchí na, káꞌa̱n na xíꞌin táꞌan na.
JOH 6:15 Ta kúnda̱a̱ ini ta̱Jesús ña xáni si̱ni̱ ni̱vi yóꞌo ña kasa ndu̱xa̱ na xíꞌin ra nduu ra rey no̱o̱ na, ta saá kama ke̱e matóꞌón ra kua̱ꞌa̱n ra, ta kua̱ꞌa̱n ndaa ra ñii xi̱ki̱.
JOH 6:16 Tá xa kua̱ꞌa̱n kuñoó kúu ña, ta naxíka xíꞌin ta̱Jesús na̱kiꞌin na kua̱ꞌa̱n na yuꞌu̱ takuií mi̱ni,
JOH 6:17 ta nda̱a na ini tón barco, ta kua̱ꞌa̱n na ñoo Capernaum. Ta xa naa kúu ña, ta ta̱Jesús o̱n ta̱ꞌán ndikó ra ki̱xaa̱ ra no̱o̱ na.
JOH 6:18 Ta saá kua̱ꞌa̱n na xíꞌin tón barco no̱o̱ takuií mi̱ni, ta ki̱xáꞌá ndeé ní káni ta̱chi̱ ta sákanda ní ña takuií yóꞌo.
JOH 6:19 Ta nayóꞌo, xíꞌin ndiꞌi ndee̱ na síta na takuií xíꞌin yito̱n ña chíndaꞌá tón barco kua̱ꞌa̱n nó, ta xa kua̱ꞌa̱n na ñii o̱ꞌo̱n án ñii i̱ño̱ kilómetro no̱o̱ takuií, ta saá na̱koto na va̱xi xáꞌá ta̱Jesús no̱o̱ takuií mi̱ni yóꞌo, ta ki̱xáꞌá na yíꞌví ní na. Ta xa yatin va̱xi ra no̱o̱ tón barco ñóꞌo na,
JOH 6:20 ta ni̱ka̱ꞌa̱n ta̱Jesús xíꞌin na: ―O̱n kuyi̱ꞌví ndó, chi yi̱ꞌi̱ va kúu i̱ ―káchí ra xíꞌin na.
JOH 6:21 Ta saá kúsii̱ ní ini na, ta na̱kiꞌin na ta̱Jesús nda̱a ra tón barco xíꞌin na, ta kama ní ni̱xaa̱ na no̱o̱ kua̱ꞌa̱n na.
JOH 6:22 Ta ni̱ti̱vi inka̱ ki̱vi̱, ta inka̱ táꞌví yuꞌu̱ mi̱ni yóꞌo, xa ndóo ni̱vi ndáti na kixaa̱ ta̱Jesús, chi xi̱ni na ñii la̱á barco ni̱xi̱yo yuꞌu̱ takuií yóꞌo, ta saá ku̱nda̱a̱ ini na ndí ta̱Jesús o̱n vása ní‑ndaa ra ini tón barco yóꞌo, ta ndasaá kuiti naxíka xíꞌin ra nda̱a na ini tón barco yóꞌo, ta xa kua̱ꞌa̱n na xíꞌin nó.
JOH 6:23 Ta saá xi̱to na sava barco tón ki̱xi ñoo Tiberias ki̱xaa̱ nó yuꞌu̱ takuií mi̱ni yóꞌo. Ta ndiꞌi tón barco yóꞌo ki̱xaa̱ nó mi̱i xiiña yatin no̱o̱ xi̱xi na si̱ta̱ va̱ꞌa ña ta̱xi ta̱Jesús ndaꞌa̱ na, ki̱vi̱ siꞌna ni̱ka̱ꞌa̱n ra ta̱xi ra ña táxaꞌvi ñaꞌá ndaꞌa̱ Ndios.
JOH 6:24 Ta saá ku̱nda̱a̱ ini na o̱n ko̱ó ta̱Jesús ní‑kixaa̱, ni o̱n ko̱ó naxíka xíꞌin ra yóo ka̱ na yóꞌo, ta saá nani̱vi yóꞌo nda̱a na ini tón barco tón ki̱xi ñoo Tiberias, ta kua̱ꞌa̱n na ñoo Capernaum nandukú na ta̱Jesús.
JOH 6:25 Ta saá nani̱vi yóꞌo ni̱xaa̱ na inka̱ táꞌví yuꞌu̱ takuií mi̱ni yatin ñoo Capernaum, ta na̱níꞌi na ta̱Jesús. Ta saá ni̱nda̱ka̱ to̱ꞌon na ra, káchí na xíꞌin ra: ―Tata Rabí, ¿ama ki̱xaa̱ ún yóꞌo? ―káchí na.
JOH 6:26 Ta nda̱kuii̱n ta̱Jesús, ni̱ka̱ꞌa̱n ra xíꞌin na: ―Ta ndixa káꞌa̱n i̱ xíꞌin ndó o̱n si̱ví xa̱ꞌa̱ ña xi̱ni ndó milagro ña ke̱ꞌé i̱ no̱o̱ ndó kúu ña nándukú ndó yi̱ꞌi̱. Ta xa̱ꞌa̱ ña ta̱xi i̱ si̱ta̱ va̱ꞌa xi̱xi ndó a̱nda̱ ni̱xaa ini ndó kúu ña nándukú ndó yi̱ꞌi̱.
JOH 6:27 O̱n váꞌa tá ndasaá kuiti sandiꞌi ndó ini ndó ña ndúkú ndó ña kuxu ndó, chi ñayóꞌo ña ya̱chi̱ ní táꞌyi̱ kúu ña. Ta va̱ꞌa ka̱ chikaa̱ ndó ndee̱ ña ndukú ndó inka̱ no̱o̱ ñaxíxi ña o̱n vása táꞌyi̱. Ta yi̱ꞌi̱, ta̱a ta̱ ki̱xi no̱o̱ Ndios, taxi i̱ ña kuxu ndó si̱ta̱ va̱ꞌa ña kómí ndee̱ ña taxi kutaku̱ ndinoꞌo ndó, ta nda̱ ñii ki̱vi̱ o̱n ndiꞌi xa̱ꞌa̱ ndó. Saá chi Yivá i̱ Ndios xa ta̱xi ra nda̱yí ra ndaꞌa̱ i̱ ña keꞌé i̱ saá ―káchí ta̱Jesús xíꞌin na.
JOH 6:28 Ta saá ni̱nda̱ka̱ to̱ꞌon na ra, káchí na xíꞌin ra: ―¿Yukía̱ xíni̱ ñóꞌó keꞌé ndi̱ ña kivi kasa ndivi ndi̱ chiño ña kóni Ndios? ―káchí na xíꞌin ta̱Jesús.
JOH 6:29 Ta ta̱Jesús nda̱kuii̱n ra, ni̱ka̱ꞌa̱n ra saá: ―Ñayóꞌo kúu ña kóni Ndios keꞌé ndó ña kasa ndivi ndó chiño ña kóni ra: xíni̱ ñóꞌó kandixa ndó yi̱ꞌi̱, ta̱a ta̱ ti̱ꞌví ra ―káchí ta̱Jesús xíꞌin na.
JOH 6:30 Ta saá ni̱nda̱ka̱ to̱ꞌon tuku na ra: ―¿Ndá milagro kúu ña keꞌé ún no̱o̱ ndi̱ ña koni ndi̱, ta saá kandixa ndi̱ ndí yóꞌó kúu ún ta̱a ta̱ ti̱ꞌví Ndios? Ta vitin, ¿yu kúu ña keꞌé ún?
JOH 6:31 Chi naxi̱i̱ síkuá yó xi̱xi na si̱ta̱ va̱ꞌa ña na̱ní maná ki̱vi̱ ni̱xi̱yo na yuku̱ yi̱chí. Ta xa̱ꞌa̱ ñayóꞌo káchí to̱ꞌon Ndios ña ni̱taa na xi̱na̱ꞌá: “Ta̱xi ra si̱ta̱ va̱ꞌa ña ki̱xi ñoyívi ni̱no, xi̱xi na”, káchí to̱ꞌon Ndios ―káchí na xíꞌin ta̱Jesús.
JOH 6:32 Ta nda̱kuii̱n ta̱Jesús ni̱ka̱ꞌa̱n ra xíꞌin na: ―Ña ndixa nda̱a̱ káꞌa̱n i̱ xíꞌin ndó, o̱n si̱ví ta̱Moisés xi̱kuu ta̱ ta̱xi si̱ta̱ va̱ꞌa ña ki̱xi ñoyívi ni̱no xi̱xi na, ta Yivá i̱ Ndios kúu ta̱ ta̱xi ña xi̱xi naxi̱i̱ síkuá yó. Ta vitin Ndios táxi ra ndaꞌa̱ ndó si̱ta̱ va̱ꞌa ndinoꞌo ña ki̱xi ñoyívi ni̱no.
JOH 6:33 Ta si̱ta̱ va̱ꞌa ndinoꞌo ña táxi Ndios kúu ta̱a ta̱ ki̱xi no̱o̱ Ndios ta no̱o ra ta ki̱xaa̱ ra nda̱ ñoyívi yóꞌo, ta ta̱yóꞌo ndixa taxi ra kutaku̱ ndinoꞌo ni̱vi ―káchí ta̱Jesús xíꞌin na.
JOH 6:34 Ta nda̱kuii̱n na, ni̱ka̱ꞌa̱n na xíꞌin ra: ―Tata, ndiꞌi saá ki̱vi̱ taxi ún si̱ta̱ va̱ꞌa yóꞌo ndaꞌa̱ ndi̱ ña kuxu ndi̱ ña ―káchí na xíꞌin ta̱Jesús.
JOH 6:35 Ta nda̱kuii̱n ta̱Jesús ni̱ka̱ꞌa̱n ra xíꞌin na: ―Yi̱ꞌi̱ kúu si̱ta̱ va̱ꞌa ndinoꞌo, ta táxi i̱ ña kutaku̱ ndinoꞌo ni̱vi. Ta ni̱vi na ndíko̱n yi̱ꞌi̱ nda̱ ñii ki̱vi̱ o̱n kivi̱ ka̱ na so̱ko, ta ni̱vi na kándixa yi̱ꞌi̱ nda̱ ñii ki̱vi̱ o̱n yi̱chi̱ ka̱ na takuií.
JOH 6:36 Xa nda̱to̱ꞌon i̱ xíꞌin ndó to̱ꞌon yóꞌo, ta tuku káꞌa̱n i̱ xíꞌin ndó vitin ndí ndóꞌó, vará xíto ndó yi̱ꞌi̱ xíꞌin nduchu̱ no̱o̱ ndó, ta o̱n xi̱in ndó kandixa ndó yi̱ꞌi̱.
JOH 6:37 Ta ni̱vi na chi̱tóni̱ Yivá i̱ Ndios kundiko̱n na sa̱ta̱ i̱, ndiꞌi nayóꞌo kixaa̱ na no̱o̱ i̱. Ta nakiꞌin va̱ꞌa i̱ ndiꞌi na kixaa̱ no̱o̱ i̱, ta nda̱ ñii ki̱vi̱ o̱n vása taxin i̱ nda̱ ñii nayóꞌo ña kuxíká na no̱o̱ i̱.
JOH 6:38 Chi yi̱ꞌi̱ ke̱e i̱ no̱o̱ Yivá i̱ Ndios ta ki̱xaa̱ i̱ ñoyívi yóꞌo xa̱ꞌa̱ ña kasa ndivi i̱ ña kóni Yivá i̱, ta̱a ta̱ ti̱ꞌví yi̱ꞌi̱ va̱xi i̱. Ta o̱n si̱ví xa̱ꞌa̱ ña kóni mi̱i i̱ kúu ña ki̱xaa̱ i̱ ñoyívi yóꞌo.
JOH 6:39 Ta Yivá i̱, ta̱a ta̱ ti̱ꞌví yi̱ꞌi̱ va̱xi i̱, kóni ra ña o̱n sandañóꞌó i̱ nda̱ ñii ni̱vi na ta̱xi ra ndaꞌa̱ i̱. Ta saá tá kixaa̱ ki̱vi̱ sondíꞌí ñoyívi yóꞌo, ta sanataku̱ i̱ ndiꞌi ni̱vi yóꞌo.
JOH 6:40 Yivá i̱ Ndios kóni ra ndí ni̱vi na xíni yi̱ꞌi̱ ta kándixa na yi̱ꞌi̱, ta ndiꞌi nayóꞌo kutaku̱ ndinoꞌo na xíꞌin ra ndiꞌi saá ki̱vi̱ ña va̱xi, ta ki̱vi̱ sondíꞌí, yi̱ꞌi̱ sanataku̱ i̱ ndiꞌi ni̱vi yóꞌo ―káchí ta̱Jesús xíꞌin na.
JOH 6:41 Ta saá ki̱xáꞌá najudío káꞌa̱n o̱n váꞌa na xa̱ꞌa̱ ta̱Jesús, chi ni̱ka̱ꞌa̱n ra, káchí ra saá: “Yi̱ꞌi̱ kúu si̱ta̱ va̱ꞌa ndinoꞌo ña ki̱xi no̱o̱ Ndios”, káchí ra.
JOH 6:42 Ta ki̱xáꞌá na káꞌa̱n na xíꞌin táꞌan na, káchí na saá: ―¿Án o̱n si̱ví ta̱yóꞌo kúu ta̱Jesús sa̱ꞌya ta̱José?, chi xíni̱ va̱ꞌa yó yivá ra, xíꞌin siꞌí ra. Ta saá, ¿nda̱chun káꞌa̱n ra ke̱e ra ñoyívi ni̱no no̱o̱ yóo Ndios? ―káchí na, káꞌa̱n na xíꞌin táꞌan na.
JOH 6:43 Ta saá ni̱ka̱ꞌa̱n ta̱Jesús xíꞌin na: ―O̱n ka̱ꞌa̱n kuáchí ka̱ ndó to̱ꞌon o̱n váꞌa xa̱ꞌa̱ i̱ xíꞌin táꞌan ndó.
JOH 6:44 Saá chi tá Yivá i̱ Ndios, ta̱a ta̱ ti̱ꞌví yi̱ꞌi̱ va̱xi i̱, o̱n vása chíkaa̱ ra ini ni̱vi ña kixaa̱ na no̱o̱ i̱ ña kundiko̱n na yi̱ꞌi̱, ta nda̱ ñii ni̱vi o̱n kuchiño keꞌé na saá. Ta tá kixaa̱ ki̱vi̱ sondíꞌí, ta ndixa yi̱ꞌi̱ sanataku̱ i̱ ndiꞌi ni̱vi yóꞌo, na kúu na ndíko̱n yi̱ꞌi̱.
JOH 6:45 To̱ꞌon Ndios ña ni̱taa naprofeta kui̱ya̱ xi̱na̱ꞌá káchí ña saá: “Mi̱i Ndios sanáꞌa ra ndiꞌi ni̱vi”, káchí to̱ꞌon yóꞌo. Ta ndiꞌi ni̱vi na chikaa̱ so̱ꞌo to̱ꞌon ña sánáꞌa Yivá i̱ Ndios ta sakuáꞌá na ña, nayóꞌo kixaa̱ na no̱o̱ i̱.
JOH 6:46 ’Ndixa nda̱ ñii ni̱vi o̱n ta̱ꞌán koni na Ndios xíꞌin nduchu̱ no̱o̱ na, ta ndasaá kuiti yi̱ꞌi̱, ta̱a ta̱ ki̱xi no̱o̱ ra kúu ta̱a ta̱ xa xi̱ni ñaꞌá.
JOH 6:47 Ña ndixa nda̱a̱ káꞌa̱n i̱ xíꞌin ndó: Ndiꞌi ni̱vi na kándixa yi̱ꞌi̱ kúu ni̱vi na táku̱ ndinoꞌo ndiꞌi saá ki̱vi̱.
JOH 6:48 Yi̱ꞌi̱ kúu si̱ta̱ va̱ꞌa ndinoꞌo, ta kómí i̱ ndee̱ ña taxi i̱ ña kutaku̱ ndinoꞌo ni̱vi.
JOH 6:49 Vará naxi̱i̱ síkuá yó xi̱na̱ꞌá xi̱xi na si̱ta̱ va̱ꞌa ña na̱ní maná ki̱vi̱ ni̱xi̱yo na yuku̱ yi̱chí, ta saá ni, ni̱xiꞌi̱ ndiꞌi nayóꞌo.
JOH 6:50 Ta yi̱ꞌi̱ kúu si̱ta̱ va̱ꞌa ña ki̱xi no̱o̱ Ndios. Táná kuxu ni̱vi si̱ta̱ va̱ꞌa yóꞌo, ta saá o̱n kivi̱ ka̱ na, ta kutaku̱ ndinoꞌo na ndiꞌi saá ki̱vi̱ ña va̱xi.
JOH 6:51 Yi̱ꞌi̱ kúu si̱ta̱ va̱ꞌa ña táku̱, ña ki̱xi no̱o̱ Ndios, ta no̱o ña ki̱xaa̱ ña ñoyívi yóꞌo. Táná kuxu ni̱vi si̱ta̱ va̱ꞌa yóꞌo, ta ndixa o̱n ndiꞌi xa̱ꞌa̱ na, ta ni̱vi yóꞌo kutaku̱ na ndiꞌi saá ki̱vi̱. Si̱ta̱ va̱ꞌa ña káꞌa̱n i̱ xa̱ꞌa̱ yóꞌo kúu ko̱ñu i̱ ña so̱ko̱ i̱ xa̱ꞌa̱ ndiꞌi ni̱vi ñoyívi yóꞌo ña kuchiño kutaku̱ na ndiꞌi saá ki̱vi̱ ―káchí ta̱Jesús xíꞌin na.
JOH 6:52 Tá najudío na ndóo yóꞌo xi̱ni̱ so̱ꞌo na to̱ꞌon yóꞌo, ta saá ki̱xáꞌá na náa na xíꞌin táꞌan na, chi o̱n vása kúnda̱a̱ ini na to̱ꞌon ni̱ka̱ꞌa̱n ta̱Jesús. Ta ni̱ka̱ꞌa̱n na, káchí na saá: ―¿Ndasaá keꞌé ta̱yóꞌo ña taxi ra ko̱ñu ra kuxu yó? ―káchí na.
JOH 6:53 Ta nda̱kuii̱n ta̱Jesús, ni̱ka̱ꞌa̱n ra xíꞌin na: ―Ña ndixa nda̱a̱ kúu to̱ꞌon yóꞌo: Ni̱vi na o̱n kuxu ko̱ñu i̱ ni o̱n koꞌo na ni̱i̱ i̱, nayóꞌo ndixa o̱n kutaku̱ ndinoꞌo na.
JOH 6:54 Ta ndiꞌi ni̱vi na xíxi ko̱ñu i̱ ta xíꞌi na ni̱i̱ i̱, nayóꞌo kúu ni̱vi na ndixa táku̱ ndinoꞌo, ta ki̱vi̱ sondíꞌí, yi̱ꞌi̱ sanataku̱ i̱ nayóꞌo.
JOH 6:55 Saá chi ko̱ñu i̱ kúu ñava̱ꞌa ndinoꞌo xíxi ni̱vi, ta ni̱i̱ i̱ kúu ñava̱ꞌa ndinoꞌo xíꞌi ni̱vi.
JOH 6:56 Ndiꞌi ni̱vi na xíxi ko̱ñu i̱ ta xíꞌi na ni̱i̱ i̱ kúu ni̱vi na ñii yóo xíꞌin i̱, ta yi̱ꞌi̱ ñii yóo i̱ xíꞌin nayóꞌo.
JOH 6:57 Ndios ta̱a ta̱táku̱ ndinoꞌo, ti̱ꞌví ra yi̱ꞌi̱, ta yi̱ꞌi̱ táku̱ ndinoꞌo i̱ chi táku̱ Ndios. Ta ñii ki̱ꞌva saá ndiꞌi ni̱vi na kuxu ko̱ñu i̱, nayóꞌo kutaku̱ ndinoꞌo na chi táku̱ i̱.
JOH 6:58 Yi̱ꞌi̱ kúu si̱ta̱ va̱ꞌa ndinoꞌo ña ke̱e ñoyívi ni̱no no̱o̱ yóo Ndios. O̱n vása ñii kúu si̱ta̱ va̱ꞌa yóꞌo xíꞌin si̱ta̱ va̱ꞌa ña na̱ní maná ña xi̱xi naxi̱i̱ síkuá yó xi̱na̱ꞌá. Saá chi, vará xi̱xi na si̱ta̱ va̱ꞌa maná yóꞌo, ta saá ni, ni̱xiꞌi̱ ndiꞌi na. Ta ndiꞌi ni̱vi na kuxu si̱ta̱ va̱ꞌa ndinoꞌo ña kúu ko̱ñu i̱, ta ni̱vi yóꞌo kutaku̱ ndinoꞌo na ndiꞌi saá ki̱vi̱ ña va̱xi ―káchí ta̱Jesús xíꞌin na.
JOH 6:59 Ta̱Jesús ni̱ka̱ꞌa̱n ra to̱ꞌon yóꞌo ki̱vi̱ yóo ra sánáꞌa ra ni̱vi veꞌe ño̱ꞌo sinagoga ñoo Capernaum.
JOH 6:60 Tá xi̱ni̱ so̱ꞌo na ndiꞌi to̱ꞌon ña ni̱ka̱ꞌa̱n ta̱Jesús yóꞌo, ta kua̱ꞌa̱ ní ni̱vi na ndíko̱n sa̱ta̱ ra, ki̱xáꞌá na káꞌa̱n táꞌan na, káchí na saá: ―To̱ꞌon yóꞌo yo̱ꞌvi̱ ní ña. ¿Yu kúu ni̱vi kuchiño kandixa na to̱ꞌon yóꞌo? ―káchí na xíꞌin táꞌan na.
JOH 6:61 Ta kúnda̱a̱ ini ta̱Jesús ña káꞌa̱n o̱n váꞌa na xa̱ꞌa̱ to̱ꞌon nda̱to̱ꞌon ra, ta ni̱ka̱ꞌa̱n ra xíꞌin na, káchí ra saá: ―¿Án to̱ꞌon ña nda̱to̱ꞌon i̱ xíꞌin ndó sándiꞌi ña ini ndó?
JOH 6:62 Ta saá, ¿ndasaá ka̱ ví nakaꞌnda ní ini ndó táná koto ndó yi̱ꞌi̱, ta̱a ta̱ ki̱xi no̱o̱ Ndios, ki̱vi̱ ndikó i̱ ndaa i̱ ñoyívi ni̱no no̱o̱ siꞌna ni̱xi̱yo i̱?
JOH 6:63 Ñii la̱á Níma̱ Ndios kómí ña ndee̱ ña taxi ña kutaku̱ ndinoꞌo ni̱vi, ta ndee̱ ña kómí yi̱kí ko̱ñu ni̱vi o̱n vása kúndeé ña taxi ña kutaku̱ ndinoꞌo nda̱ ñii ni̱vi. To̱ꞌon ña ni̱ka̱ꞌa̱n i̱ xíꞌin ndó kúu to̱ꞌon Níma̱ Ndios ta kómí ña ndee̱ ña taxi ña kutaku̱ ndinoꞌo ndó.
JOH 6:64 Ta saá ni, sava ndóꞌó o̱n vása kándixa ndó to̱ꞌon ña káꞌa̱n i̱ xíꞌin ndó ―káchí ta̱Jesús xíꞌin na. Chi nda̱ ki̱vi̱ no̱ó xa ku̱nda̱a̱ ini ta̱Jesús yu kuu ni̱vi na o̱n kandixa ñaꞌá, ta ku̱nda̱a̱ ini ra yu kuu ta̱a ta̱ ko̱ꞌo̱n si̱kó kuíꞌná ñaꞌá ndaꞌa̱ ni̱vi na sáa̱ ini xíni ñaꞌá.
JOH 6:65 Ta saá ni̱ka̱ꞌa̱n ka̱ ra xíꞌin na: ―Ña̱kán kía̱ xa nda̱to̱ꞌon i̱ xíꞌin ndó ndí nda̱ ñii ni̱vi o̱n kuchiño na kixaa̱ mi̱i na no̱o̱ i̱ ña kundiko̱n na yi̱ꞌi̱, tá o̱n vása chíkaa̱ Ndios ini na keꞌé na saá ―káchí ta̱Jesús xíꞌin na.
JOH 6:66 Ta̱nda̱ ki̱vi̱ saá kua̱ꞌa̱ ní ni̱vi na xi̱ndiko̱n sa̱ta̱ ta̱Jesús, sa̱ndakoo na ra, ta o̱n vása ka̱ kua̱ꞌa̱n na sa̱ta̱ ra.
JOH 6:67 Ta saá ta̱Jesús ni̱nda̱ka̱ to̱ꞌon ra na u̱xu̱ o̱vi̱ xíka xíꞌin ra, ta ni̱ka̱ꞌa̱n ra saá xíꞌin na: ―Ta ndóꞌó, ¿yukía̱ káchí ini ndó? ¿Án kóni ndó sandakoo ndó yi̱ꞌi̱ nda̱tán ni̱vi yóꞌo sa̱ndakoo na yi̱ꞌi̱? ―káchí ra xíꞌin na.
JOH 6:68 Ta nda̱kuii̱n ta̱Simón Pedro ni̱ka̱ꞌa̱n ra: ―Tata, ¿yu kúu ka̱ ví inka̱ ta̱a ta̱ kuchiño ndi̱ kundiko̱n ndi̱?, chi ñii la̱á yóꞌó kúu ta̱a ta̱ káꞌa̱n to̱ꞌon ña kómí ndee̱ ña taxi kutaku̱ ndinoꞌo ni̱vi.
JOH 6:69 Xa kándixa va̱ꞌa ndi̱ yóꞌó, ta xíni̱ ndi̱ yóꞌó kúu Cristo, ta̱a ta̱ ti̱ꞌví Ndios saka̱ku ni̱vi ñoyívi yóꞌo ta kúu ún Sa̱ꞌya Ndios ta̱táku̱ ―káchí ta̱Pedro xíꞌin ta̱Jesús.
JOH 6:70 Ta ta̱Jesús nda̱kuii̱n ra ni̱ka̱ꞌa̱n ra, káchí ra saá: ―¿Án o̱n ndixa mi̱i yi̱ꞌi̱ kúu ta̱a ta̱ na̱ka̱xin mi̱i u̱xu̱ o̱vi̱ ndóꞌó ña kundiko̱n ndó yi̱ꞌi̱?, ta ini ñii ndóꞌó nákaa̱ ñaníma̱ ndiva̱ꞌa ―káchí ta̱Jesús xíꞌin na.
JOH 6:71 Káchí ra saá xa̱ꞌa̱ ta̱Judas sa̱ꞌya ta̱Simón Iscariote, chi ta̱Judas yóꞌo kúu ñii ta̱táꞌan na u̱xu̱ o̱vi̱ xíka xíꞌin ta̱Jesús, ta va̱xi ki̱vi̱ ta̱Judas yóꞌo si̱kó kuíꞌná ra ta̱Jesús ndaꞌa̱ na sáa̱ ini xíni ñaꞌá.
JOH 7:1 Ta saá ta̱Jesús xíka ra kua̱ꞌa̱ ní ñoo ña ñóꞌo estado Galilea, chi o̱n xi̱in ra kaka ka̱ ra ñoo ña ñóꞌo estado Judea, chi nanáꞌno no̱o̱ najudío ndúkú na kaꞌni na ra.
JOH 7:2 Ta saá xa yatin tónda̱a ki̱vi̱ ña sákana najudío viko̱ káꞌno, ña na̱ní viko̱ veꞌe tia̱ꞌva.
JOH 7:3 Ta nañani ta̱Jesús ki̱xaa̱ na no̱o̱ ra, ta ni̱ka̱ꞌa̱n na xíꞌin ra, káchí na saá: ―¿Án o̱n váꞌa sandakoo ún ñoo válí yóꞌo ta ko̱ꞌo̱n ún ñoo náꞌno ña ñóꞌo estado Judea?, chi ñoo kán kua̱ꞌa̱ ní ka̱ ni̱vi na ndíko̱n sa̱ta̱ ún kuchiño koto na milagro keꞌé ún.
JOH 7:4 Tá ndixa kéꞌé ún chiño náꞌno, ta, ¿nda̱chun o̱n vása sanáꞌa ún ña no̱o̱ ndiꞌi ni̱vi ña kuchiño na koni na ña kéꞌé ún? Chi nda̱ ñii ta̱a o̱n to̱nda̱a ra kuu ra ta̱káꞌno, tá ta̱yóꞌo kísa chiño seꞌé ra ―káchí nañani ta̱Jesús xíꞌin ra.
JOH 7:5 Nañani ra ni̱ka̱ꞌa̱n na saá xíꞌin ra chi o̱n ta̱ꞌán kandixa na ra.
JOH 7:6 Ta nda̱kuii̱n ta̱Jesús, ni̱ka̱ꞌa̱n ra xíꞌin na: ―O̱n ko̱ꞌo̱n i̱ viko̱ vitin chi o̱n ta̱ꞌán to̱nda̱a ki̱vi̱ ña chi̱tóni̱ Ndios. Ta mi̱i ndó, nda̱ ndá ka̱ ki̱vi̱ kúu ña va̱ꞌa ko̱ꞌo̱n ndó,
JOH 7:7 chi nani̱vi ñoyívi yóꞌo o̱n ki̱ví kusaa̱ ini na koni na ndóꞌó. Ta yi̱ꞌi̱, sáa̱ ní ini ni̱vi yóꞌo xíni na yi̱ꞌi̱, chi káꞌa̱n káxín i̱ xíꞌin na xa̱ꞌa̱ ña o̱n váꞌa kéꞌé na.
JOH 7:8 Ta va̱ꞌa kua̱ꞌa̱n ndó viko̱ vitin, ta yi̱ꞌi̱, o̱n ko̱ꞌo̱n i̱ xíꞌin ndó, chi o̱n ta̱ꞌán kixaa̱ ki̱vi̱ ña chi̱tóni̱ Ndios ko̱ꞌo̱n i̱ ―káchí ta̱Jesús xíꞌin nañani ra.
JOH 7:9 Ta saá ni̱ndo̱o ra ñoo estado Galilea.
JOH 7:10 Ta nañani ta̱Jesús ke̱e na kua̱ꞌa̱n na viko̱ ña kána ñoo Jerusalén. Ta saá ni̱yaꞌa loꞌo ki̱vi̱, ta ke̱e ta̱Jesús kua̱ꞌa̱n seꞌé ra viko̱ yóꞌo, ña o̱n vása koni ni̱vi kua̱ꞌa̱n ra.
JOH 7:11 Ta najudío na ndóo viko̱ yóꞌo nándukú na ta̱Jesús, ta káꞌa̱n na xíꞌin táꞌan na, káchí na saá: ―¿Míkía̱ yóo ta̱Jesús? ―káchí na.
JOH 7:12 Ta kua̱ꞌa̱ ní ni̱vi káꞌa̱n na ndáto̱ꞌon na xíꞌin táꞌan na xa̱ꞌa̱ ta̱Jesús. Sava na káꞌa̱n xa̱ꞌa̱ ra va̱ꞌa ní ta̱a kúu ra, ta inka̱ na káꞌa̱n xa̱ꞌa̱ ra o̱n vása va̱ꞌa ta̱a kúu ra, chi ta̱ sándáꞌví kuiti ni̱vi kúu ra, káchí na.
JOH 7:13 Ta ndiꞌi ni̱vi na káꞌa̱n yóꞌo, ndasaá kuiti xíꞌin táꞌan mi̱i na káꞌa̱n na, chi o̱n xi̱in na ña koni̱ so̱ꞌo nanáꞌno no̱o̱ najudío xa̱ꞌa̱ ña nda̱to̱ꞌon na. Saá chi yíꞌví na no̱o̱ nanáꞌno yóꞌo.
JOH 7:14 Ta tónda̱a ki̱vi̱ ña kúu mi̱i ma̱ꞌñó viko̱ yóꞌo, ta ta̱Jesús ni̱xaa̱ ra veꞌe ño̱ꞌo káꞌno, ta ki̱xáꞌá ra sánáꞌa ra ni̱vi na ndóo yóꞌo.
JOH 7:15 Tá najudío xi̱ni̱ so̱ꞌo na ña káꞌa̱n ta̱Jesús sánáꞌa ra, ta na̱kaꞌnda ini na xa̱ꞌa̱ ña xi̱ni̱ so̱ꞌo na, ta ni̱ka̱ꞌa̱n na, káchí na saá: ―¿Nda̱chun va̱ꞌa ní xíni̱ ta̱yóꞌo?, ta o̱n vása ní‑kaꞌvi ra kua̱ꞌa̱ ní kui̱ya̱ veꞌe no̱o̱ káꞌvi na ―káchí na.
JOH 7:16 Ta saá ni̱ka̱ꞌa̱n ta̱Jesús xíꞌin na: ―O̱n si̱ví to̱ꞌon mi̱i i̱ kúu ña sánáꞌa i̱, ta sánáꞌa i̱ to̱ꞌon Ndios, ta̱a ta̱ ti̱ꞌví yi̱ꞌi̱.
JOH 7:17 Ta ndiꞌi ni̱vi na chíkaa̱ ini ña kasa ndivi na ña kóni Ndios, ni̱vi yóꞌo kúu na kúchiño kunda̱a̱ va̱ꞌa ini ndí án ndixa xíꞌin nda̱yí Ndios sánáꞌa i̱ ni̱vi, án kuiti xíꞌin nda̱yí mi̱i i̱ sánáꞌa i̱ na.
JOH 7:18 Ta ta̱a ta̱ káꞌa̱n xíꞌin nda̱yí mi̱i, ta̱yóꞌo káꞌa̱n ra ña kasa káꞌno xíꞌin mi̱i ra no̱o̱ ni̱vi. Ta ta̱a ta̱ ndúkú ña kanóo síkón ñato̱ꞌó inka̱ ta̱a ta̱ ti̱ꞌví ñaꞌá, ta ta̱a ta̱ ndúkú ñayóꞌo kúu ta̱ káꞌa̱n ña ndixa nda̱a̱, ta o̱n ko̱ó ñavatá ini ta̱yóꞌo.
JOH 7:19 ’¿Án o̱n si̱ví ñanda̱a̱ kúu ña ta̱Moisés ta̱xi ra nda̱yí Ndios ndaꞌa̱ naxi̱i̱ síkuá yó? Ta nda̱ ñii ndóꞌó o̱n vása kándixa ndó nda̱yí yóꞌo. Ta vitin, ¿nda̱chun kóni ndó kaꞌni ndó yi̱ꞌi̱?
JOH 7:20 Ta nda̱kuii̱n na, ni̱ka̱ꞌa̱n na xíꞌin ra, káchí na saá: ―Yóꞌó, ¡ndixa nákaa̱ níma̱ ndiva̱ꞌa ini ún, ta sáka ní ña si̱ni̱ ún! ¿Yu kúu ni̱vi kóni kaꞌni yóꞌó? ―káchí na xíꞌin ra.
JOH 7:21 Ta nda̱kuii̱n ta̱Jesús: ―Ñii milagro ke̱ꞌé i̱ no̱o̱ ndó, ta ndiꞌi ndóꞌó na̱kaꞌnda ní ini ndó, chi ke̱ꞌé i̱ ñava̱ꞌa yóꞌo ki̱vi̱ yi̱i̱.
JOH 7:22 Ta mi̱i ndó, ki̱vi̱ yi̱i̱ ña nákindée ndó, ta saá ni, kísa chiño ndó. Saá chi tá ñii ta̱loꞌo sa̱ꞌya ndó ni̱xi̱no̱ ra o̱na̱ ki̱vi̱ mi̱i ki̱vi̱ yi̱i̱, ta ndu̱xa̱ kasa ndivi ndó costumbre ña na̱ní circuncisión, chi saá kísa ndivi ndó ña xa̱ꞌnda chiño ta̱Moisés no̱o̱ naxi̱i̱ síkuá yó. (Ta o̱n si̱ví ta̱Moisés kúu ta̱no̱ó xa̱ꞌnda chiño ña kasa ndivi ni̱vi ña na̱ní circuncisión yóꞌo, chi o̱n ta̱ꞌán ka̱ kixaa̱ ki̱vi̱ ka̱ku ta̱Moisés, ta naxi̱i̱ síkuá yó ta̱Abraham, ta̱Isaac, xíꞌin ta̱Jacob xa ki̱sa ndivi na ñayóꞌo.)
JOH 7:23 Ta xa̱ꞌa̱ ña o̱n xi̱in ndó yaꞌa ndoso ndó no̱o̱ nda̱yí ta̱Moisés, ta ndu̱xa̱ kasa ndivi ndó chiño loꞌo ña na̱ní circuncisión, vará mi̱i ki̱vi̱ yi̱i̱ kúu ña. Ta saá, ¿nda̱chun sáa̱ ini ndó xíni ndó yi̱ꞌi̱ xa̱ꞌa̱ ña ki̱sa ndivi i̱ chiño va̱ꞌa, chi sa̱ndaꞌa i̱ ñii ta̱ ndeé ndóꞌo, vará ki̱vi̱ yi̱i̱ xi̱kuu ña?
JOH 7:24 Tá ndasaá kuiti xíto ndó ña kéꞌé ni̱vi, ta o̱n vása kúchiño kasa nani ndó xa̱ꞌa̱ ña kéꞌé na. Saá chi xíni̱ ñóꞌó kunda̱a̱ ini ndó yu kúu ña ndixa nda̱a̱, ta saá kuchiño kasa nani ndó xa̱ꞌa̱ ni̱vi án ndixa ndíso na kua̱chi ―káchí ta̱Jesús xíꞌin na.
JOH 7:25 Ta saá sava ni̱vi na táku̱ ñoo Jerusalén káꞌa̱n táꞌan na, káchí na saá: ―¿Án o̱n si̱ví ta̱yóꞌo kúu ta̱a ta̱ kóni nachiño náꞌno kaꞌni na?
JOH 7:26 Ta vitin yóꞌo yóo ra, káꞌa̱n ndoso ra no̱o̱ yó, ta nda̱ ñii nanáꞌno o̱n vása káꞌa̱n na xíꞌin ra. ¿Án xáni si̱ni̱ nachiño náꞌno yóꞌo ndí ta̱yóꞌo kúu Cristo, ta̱a ta̱ ti̱ꞌví Ndios saka̱ku mi̱i yó?
JOH 7:27 Ta ta̱yóꞌo o̱n ki̱ví kuu ra Cristo, chi xáni si̱ni̱ yó ndí nda̱ ñii ni̱vi o̱n koni̱ na míchí ki̱xi Cristo. Ta ta̱Jesús yóꞌo, xíni̱ yó ndá ñoo ki̱xi ra ―káchí na, káꞌa̱n na xíꞌin táꞌan na.
JOH 7:28 Ta yóo ta̱Jesús sánáꞌa ra ni̱vi veꞌe ño̱ꞌo káꞌno, ta saá ndeé ka̱ nda̱níꞌi ra ta̱chi̱ ra, ta ni̱ka̱ꞌa̱n ra: ―¿Án ndixa xíni̱ ndó yi̱ꞌi̱? ¿Án ndixa xíni̱ ndó míkía̱ ki̱xi i̱? O̱n si̱ví xíꞌin nda̱yí mi̱i i̱ kúu ña ki̱xaa̱ i̱ ñoyívi yóꞌo, ta yi̱ꞌi̱ ki̱xaa̱ i̱ xíꞌin nda̱yí Ndios, ta̱a ta̱ ti̱ꞌví yi̱ꞌi̱, ta ta̱yóꞌo kúu ta̱a ta̱nda̱a̱ ndinoꞌo. Ta ndóꞌó, o̱n vása xíni̱ ndó ra.
JOH 7:29 Ta yi̱ꞌi̱, xíni̱ va̱ꞌa i̱ ra chi ki̱xi i̱ no̱o̱ ra, ta ta̱yóꞌo ti̱ꞌví ra yi̱ꞌi̱ ki̱xaa̱ i̱ ñoyívi yóꞌo ―káchí ta̱Jesús, káꞌa̱n ra.
JOH 7:30 Tá xi̱ni̱ so̱ꞌo na ña ni̱ka̱ꞌa̱n ra, ta ki̱xáꞌá na ndúkú ndeé na tiin na ra, ta nda̱ ñii ni̱vi ni̱‑kuchiño na to̱nda̱a na tiin na ra, chi o̱n ta̱ꞌán to̱nda̱a ki̱vi̱ ña chi̱tóni̱ Ndios.
JOH 7:31 Ta kua̱ꞌa̱ ní ni̱vi ka̱ndixa na ra, ta káꞌa̱n na, káchí na saá: ―Ndixa ta̱yóꞌo kúu Cristo, chi o̱n ki̱ví kixaa̱ inka̱ ta̱a ta̱ kuchiño keꞌé milagro náꞌno ka̱ no̱o̱ ña kéꞌé ta̱yóꞌo ―káchí na, káꞌa̱n na.
JOH 7:32 Ta nafariseo xi̱ni̱ so̱ꞌo na ña nda̱to̱ꞌon ni̱vi xa̱ꞌa̱ ta̱Jesús. Ta saá nafariseo yóꞌo xíꞌin nanáꞌno no̱o̱ nasu̱tu̱ ti̱ꞌví na napolicía na ndáa veꞌe ño̱ꞌo káꞌno ña ko̱ꞌo̱n na tiin na ta̱Jesús.
JOH 7:33 Ta ni̱ka̱ꞌa̱n ta̱Jesús xíꞌin ni̱vi: ―Ñii káni̱ loꞌo koo ka̱ i̱ xíꞌin ndó, ta saá ko̱ꞌo̱n i̱ ndikó i̱ no̱o̱ yóo ta̱a ta̱ ti̱ꞌví yi̱ꞌi̱ ki̱xaa̱ i̱.
JOH 7:34 Ta saá nandukú ndó yi̱ꞌi̱, ta o̱n kuchiño ndó naníꞌi ndó yi̱ꞌi̱, ta ni o̱n kuchiño ndó ko̱ꞌo̱n ndó no̱o̱ koo i̱ ―káchí ra xíꞌin na.
JOH 7:35 Ta saá nanáꞌno no̱o̱ najudío káꞌa̱n táꞌan na, káchí na saá: ―¿Míkía̱ ko̱ꞌo̱n ta̱yóꞌo? ¿Nda̱chun káꞌa̱n ra ko̱ꞌo̱n ra no̱o̱ o̱n kívi naníꞌi yó ra? ¿Án ko̱ꞌo̱n ra ñoo xíká ña kúu ñoo griego no̱o̱ táku̱ kua̱ꞌa̱ ní najudío? ¿Án ko̱ꞌo̱n ra ñoo kán ña sanáꞌa ra nagriego?
JOH 7:36 Chi o̱n vása kúnda̱a̱ ini yó yukía̱ káchí to̱ꞌon káꞌa̱n ra, chi ni̱ka̱ꞌa̱n ra ndí nandukú yó ra ta o̱n vása naníꞌi yó ra, ta ni o̱n kuchiño yó xaa̱ yó no̱o̱ ko̱ꞌo̱n ra koo ra ―káchí na, káꞌa̱n na xíꞌin táꞌan na.
JOH 7:37 Ta ni̱to̱nda̱a ki̱vi̱ sondíꞌí viko̱ yóꞌo, ta mi̱i ñayóꞌo kúu ki̱vi̱ káꞌno ní ka̱. Ta saá na̱kundichi ta̱Jesús, ta xíꞌin ndiꞌi ndee̱ ra ni̱ka̱ꞌa̱n ra, káchí ra saá: ―Ndiꞌi ni̱vi na yíchi̱ ní takuií, va̱ꞌa kixi na no̱o̱ i̱, ta taxi i̱ takuií koꞌo na.
JOH 7:38 Ta ni̱vi na kandixa yi̱ꞌi̱, ta ini nayóꞌo kaku takuií tá táku̱, ta na̱ndika takuií yóꞌo kua̱ꞌa̱n rá, ta nduu rá kua̱ꞌa̱ ní yu̱ta náꞌno, chi saá káchí to̱ꞌon Ndios ña ni̱taa na xi̱na̱ꞌá ―káchí ta̱Jesús xíꞌin na.
JOH 7:39 Kua̱ꞌa̱ ní yu̱ta náꞌno xíꞌin takuií tá táku̱ yóꞌo káꞌa̱n ña xa̱ꞌa̱ Níma̱ Ndios ña nakiꞌin ni̱vi na kandixa ta̱Jesús. Ta ki̱vi̱ ni̱ka̱ꞌa̱n ra ñayóꞌo, ta o̱n ta̱ꞌán ka̱ nakiꞌin ni̱vi Níma̱ Ndios saá, chi o̱n ta̱ꞌán to̱nda̱a ki̱vi̱ ña ndi̱kó ta̱Jesús ñoyívi ni̱no no̱o̱ yóo ñalivi káꞌno xíꞌin Ndios.
JOH 7:40 Tá xi̱ni̱ so̱ꞌo na ña káꞌa̱n ta̱Jesús, ta sava ni̱vi ni̱ka̱ꞌa̱n na, káchí na saá: ―Ñanda̱a̱ kía̱ ta̱yóꞌo kúu ta̱profeta káꞌno ta̱ ndáti ndi̱ kixaa̱ ―káchí na.
JOH 7:41 Ta inka̱ na káꞌa̱n, káchí na saá: ―Ta̱yóꞌo kúu Cristo, ta̱a ta̱ ti̱ꞌví Ndios saka̱ku ra mi̱i yó ―káchí na. Ta sava na káꞌa̱n: ―O̱n ki̱ví kuu ta̱yóꞌo Cristo chi Cristo o̱n ki̱ví kuu ra ta̱ ki̱xi ñoo estado Galilea.
JOH 7:42 To̱ꞌon Ndios ña ni̱taa na xi̱na̱ꞌá káchí ña Cristo kuu ra ñii sa̱ꞌya ñani síkuá ta̱rey David, ta kaku ra ñoo Belén ña nákaa̱ estado Judea no̱o̱ xi̱taku̱ ta̱rey David, káchí to̱ꞌon Ndios ―káchí na, káꞌa̱n na.
JOH 7:43 Ta saá ki̱xáꞌá na náta̱ꞌvi̱ táꞌan na xa̱ꞌa̱ ta̱Jesús, chi o̱n vása kúchiño ñii koo yuꞌú na xa̱ꞌa̱ ra.
JOH 7:44 Sava na kóni na tiin na ra ña ko̱ꞌo̱n ra veꞌe ka̱a, ta nda̱ ñii na ni̱‑kuchiño ña to̱nda̱a na tiin na ra.
JOH 7:45 Ta saá napolicía ndi̱kó na ki̱xaa̱ na no̱o̱ ndóo nafariseo xíꞌin inka̱ nanáꞌno no̱o̱ nasu̱tu̱. Ta nayóꞌo ni̱nda̱ka̱ to̱ꞌon na napolicía yóꞌo: ―¿Nda̱chun ni̱‑tiin ndó ta̱Jesús kixi ra yóꞌo xíꞌin ndó? ―káchí na.
JOH 7:46 Ta nda̱kuii̱n napolicía ni̱ka̱ꞌa̱n na: ―Nda̱ ñii yichi̱ o̱n ta̱ꞌán koni̱ so̱ꞌo ndi̱ ñii ta̱a káꞌa̱n ra to̱ꞌon nda̱tán káꞌa̱n ta̱yóꞌo ―káchí na.
JOH 7:47 Ta nda̱kuii̱n nafariseo, ni̱ka̱ꞌa̱n na, káchí na saá: ―¿Án xa sa̱ndáꞌví ra ndóꞌó?
JOH 7:48 Chi nda̱ ñii nanáꞌno ñoo yóꞌo, ta nda̱ ñii mi̱i ndi̱ nafariseo o̱n vása kándixa ndi̱ ra.
JOH 7:49 Ta ni̱vi na chíkaa̱ so̱ꞌo ña káꞌa̱n ra, nayóꞌo kúu na o̱n vása xíni̱ va̱ꞌa nda̱yí Ndios ña ni̱taa ta̱Moisés, ta ni̱vi na ni̱ta̱vi̱ chiꞌña kúu nayóꞌo ―káchí nafariseo xíꞌin napolicía.
JOH 7:50 Ta ñii ta̱fariseo ta̱ yóo xíꞌin nayóꞌo kúu ta̱Nicodemo, ta ta̱yóꞌo kúu ta̱a ta̱ ya̱chi̱ ka̱ ni̱xa̱ꞌa̱n ra ñii ñoó no̱o̱ ta̱Jesús. Ta vitin káꞌa̱n ra xíꞌin nafariseo yóꞌo, káchí ra saá:
JOH 7:51 ―Nda̱yí Ndios ña ni̱taa ta̱Moisés ña kándixa yó káchí ña saá: Tá yóo ni̱vi taxi kua̱chi xa̱ꞌa̱ ñii ta̱a, ta saá siꞌna nachiño xíni̱ ñóꞌó koni̱ so̱ꞌo na to̱ꞌon ña ka̱ꞌa̱n mi̱i ra ndakuii̱n ra xa̱ꞌa̱ ra. Ta saá nachiño kuchiño kasa nani na xa̱ꞌa̱ ra án ndíso ra kua̱chi. Saá káchí nda̱yí ña kándixa yó ―káchí ta̱Nicodemo xíꞌin na.
JOH 7:52 Ta nda̱kuii̱n na, ni̱ka̱ꞌa̱n na xíꞌin ra: ―¿Án yóꞌó kúu ta̱táꞌan ra? ¿Án ta̱ñoo Galilea kúu yóꞌó xíꞌin ra? Xíni̱ ñóꞌó kaꞌvi va̱ꞌa ún to̱ꞌon Ndios ña ni̱taa na xi̱na̱ꞌá, ta saá kunda̱a̱ ini ún ndí nda̱ ñii ta̱profeta o̱n ta̱ꞌán kee ra ñoo estado Galilea ―káchí na xíꞌin ta̱Nicodemo.
JOH 7:53 Ta saá ke̱e ndiꞌi na kua̱noꞌo̱ na veꞌe na.
JOH 8:1 Ta ta̱Jesús kua̱ꞌa̱n ra, ta kua̱ꞌa̱n ndaa ra ñii xi̱ki̱ ña na̱ní Xi̱ki̱ tón Olivo.
JOH 8:2 Ta ni̱ti̱vi xita̱a̱n inka̱ ki̱vi̱, ta ndi̱kó ta̱Jesús, ki̱xaa̱ ra veꞌe ño̱ꞌo káꞌno ñoo Jerusalén. Ta saá ki̱xaa̱ ñii tiꞌvi káꞌno ni̱vi no̱o̱ ra, ta xi̱koo ra, ta ki̱xáꞌá ra sánáꞌa ra ni̱vi yóꞌo.
JOH 8:3 Ta saá sava nafariseo xíꞌin nata̱a na sánáꞌa nda̱yí Ndios ña ni̱taa ta̱Moisés kui̱ya̱ xi̱na̱ꞌá, va̱xi na no̱o̱ ta̱Jesús. Ta ki̱xaa̱ na no̱o̱ ra xíꞌin ñii ñaꞌa̱, ñá ti̱in na, chi na̱níꞌi na ñá táꞌan mi̱i kíꞌvi ñá kua̱chi xíꞌin ñii ta̱a ta̱ o̱n si̱ví yii̱ ñá kúu, káchí na. Ta ka̱ni ndichi na ñáñaꞌa̱ yóꞌo ma̱ꞌñó no̱o̱ ndóo kua̱ꞌa̱ ní ni̱vi, yatin no̱o̱ yóo ta̱Jesús.
JOH 8:4 Ta saá nafariseo xíꞌin nata̱a na sánáꞌa nda̱yí ni̱ka̱ꞌa̱n na xíꞌin ta̱Jesús, káchí na saá: ―Tata maestro, na̱níꞌi ndi̱ ñáñaꞌa̱ yóꞌo táꞌan mi̱i kíꞌvi ñá kua̱chi xíꞌin ñii ta̱a ta̱ o̱n si̱ví yii̱ ñá kúu.
JOH 8:5 Ta nda̱yí Ndios ña ni̱taa ta̱Moisés xi̱na̱ꞌá xáꞌnda chiño ña ndí xíni̱ ñóꞌó koon yó yu̱u̱ ndiꞌi náñaꞌa̱ ná kéꞌé saá, a̱nda̱ kivi̱ ná. Ta yóꞌó, ¿yukía̱ káchí ún xa̱ꞌa̱ ñayóꞌo? ―káchí na xíꞌin ra.
JOH 8:6 Saá ni̱nda̱ka̱ to̱ꞌon na ta̱Jesús chi ndúkú na ña nakava ra kua̱chi, ña̱kán kuchiño na taxi na kua̱chi xa̱ꞌa̱ ra no̱o̱ nachiño. Ta ta̱Jesús o̱n vása ní‑ndakuii̱n ra yuꞌu̱ na, ta chi̱ndee ra no̱o̱ ra, ta xíꞌin nduku ndaꞌa̱ ra, ki̱xáꞌá ra táa ra no̱o̱ ñoꞌo̱.
JOH 8:7 Ta tuku tuku ndáka̱ to̱ꞌon na yu kúu ña keꞌé na xíꞌin ñáñaꞌa̱ yóꞌo. Ta saá ta̱Jesús nda̱níꞌi ra no̱o̱ ra, ta ni̱ka̱ꞌa̱n ra xíꞌin na, káchí ra saá: ―Yukú ndóꞌó na o̱n ko̱ó nda̱ ñii kua̱chi kómí, ta vitin kuu ndó nano̱ó sakana yu̱u̱ sa̱ta̱ ñáñaꞌa̱ yóꞌo ―káchí ta̱Jesús xíꞌin na.
JOH 8:8 Ta tuku chi̱ndee ra no̱o̱ ra, ta ta̱a ra xíꞌin nduku ndaꞌa̱ ra no̱o̱ ñoꞌo̱.
JOH 8:9 Ta ni̱vi yóꞌo xi̱ni̱ so̱ꞌo na ña ni̱ka̱ꞌa̱n ra xíꞌin na, ta saá ñii ñii na ke̱e na kua̱ꞌa̱n na. Siꞌna ke̱e na xi̱kua̱ꞌa̱ ní ka̱, ta saá xi̱kundiko̱n ndiꞌi inka̱ na, kua̱ꞌa̱n na. Ta saá si̱ín la̱á kuiti ñáñaꞌa̱ yóꞌo ni̱ndo̱o ñíndichi no̱o̱ ta̱Jesús.
JOH 8:10 Ta ta̱Jesús nda̱níꞌi ra no̱o̱ ra, ta ni̱nda̱ka̱ to̱ꞌon ra ñáñaꞌa̱ yóꞌo, káchí ra xíꞌin ñá: ―Nana, ¿míchí kua̱ꞌa̱n ni̱vi na chi̱kaa̱ kua̱chi sa̱ta̱ ún? ¿Án o̱n ko̱ó nda̱ ñii nayóꞌo yíta na káꞌa̱n na ndí xíni̱ ñóꞌó kivi̱ ún? ―káchí ra xíꞌin ñá.
JOH 8:11 Ta nda̱kuii̱n ñá, ni̱ka̱ꞌa̱n ñá: ―O̱n ko̱ó ka̱ nda̱ ñii ni̱vi na káꞌa̱n xíni̱ ñóꞌó kivi̱ i̱ yíta yóꞌo, Tata. Ta nda̱kuii̱n ta̱Jesús, ni̱ka̱ꞌa̱n ra saá: ―Ta ni yi̱ꞌi̱, o̱n ka̱ꞌa̱n i̱ ndí xíni̱ ñóꞌó kivi̱ ún, nana. Ta vitin kua̱noꞌo̱ ún, ta o̱n ki̱ꞌvi ka̱ ún kua̱chi ―káchí ta̱Jesús xíꞌin ñá.
JOH 8:12 Ta saá ta̱Jesús tuku ni̱ka̱ꞌa̱n ra xíꞌin ni̱vi na ndóo veꞌe ño̱ꞌo yóꞌo: ―Yi̱ꞌi̱ kúu ñoꞌo̱ ndinoꞌo yéꞌe no̱o̱ ni̱vi ñoyívi. Ta ndiꞌi ni̱vi na kundiko̱n yi̱ꞌi̱, o̱n ko̱ꞌo̱n ka̱ na yichi̱ naa ní ña o̱n váꞌa, chi kukomí na ñoꞌo̱ ndinoꞌo ña taxi kutaku̱ ndinoꞌo na ―káchí ta̱Jesús.
JOH 8:13 Ta nafariseo ni̱ka̱ꞌa̱n na xíꞌin ra, káchí na saá: ―Ndasaá kuiti mi̱i ún káꞌa̱n ún ndákuii̱n ún xa̱ꞌa̱ ún, ta o̱n ko̱ó inka̱ ni̱vi ndákuii̱n xa̱ꞌa̱ ún. Ta saá ña káꞌa̱n ún xa̱ꞌa̱ mi̱i ún, o̱n vása ndáya̱ꞌví ña no̱o̱ ndi̱ ―káchí na xíꞌin ta̱Jesús.
JOH 8:14 Ta nda̱kuii̱n ta̱Jesús, ni̱ka̱ꞌa̱n ra xíꞌin na: ―Vará ndákuii̱n i̱ xa̱ꞌa̱ mi̱i i̱, ta saá ni, ña ndáya̱ꞌví kúu to̱ꞌon ña káꞌa̱n i̱, chi xíni̱ va̱ꞌa i̱ míchí ki̱xi i̱, ta xíni̱ va̱ꞌa i̱ míchí ko̱ꞌo̱n i̱. Ta ndóꞌó, o̱n vása xíni̱ ndó míchí ki̱xi i̱, ta ni o̱n vása xíni̱ ndó míchí ko̱ꞌo̱n i̱.
JOH 8:15 Ta ndóꞌó, ndasaá kuiti xíꞌin ñandíchí si̱ni̱ ni̱vi kísa nani ndó xa̱ꞌa̱ kua̱chi inka̱ ni̱vi. Ta yi̱ꞌi̱, o̱n vása kísa nani i̱ xa̱ꞌa̱ kua̱chi nda̱ ñii ni̱vi vitin.
JOH 8:16 Ta saá ni, táná kasa nani i̱ xa̱ꞌa̱ kua̱chi ni̱vi, ta xíꞌin ña ndixa nda̱a̱ keꞌé i̱ saá. Chi o̱n si̱ví ñii la̱á mi̱i i̱ kasa nani i̱ xa̱ꞌa̱ kua̱chi ni̱vi, ta Yivá i̱ Ndios, ta̱a ta̱ ti̱ꞌví yi̱ꞌi̱, ñii yóo ra xíꞌin i̱ ña kasa nani ndi̱ xa̱ꞌa̱ kua̱chi ni̱vi.
JOH 8:17 Yóo nda̱yí ña kísa ndivi ndó ña káchí ndí xíni̱ ñóꞌó koo o̱vi̱ ni̱vi, tá ñii koo yuꞌú to̱ꞌon ña ndakuii̱n na o̱vi̱ yóꞌo, ta saá va̱ꞌa kandixa yó ña káꞌa̱n na, chi saá kísa nda̱a̱ na xa̱ꞌa̱ kua̱chi, káchí nda̱yí ña kísa ndivi ndó.
JOH 8:18 Ta yi̱ꞌi̱ kúu ñii ta̱a ta̱ ndákuii̱n xa̱ꞌa̱ mi̱i i̱, ta Yivá i̱, ta̱a ta̱ ti̱ꞌví yi̱ꞌi̱, kúu inka̱ ta̱ ndákuii̱n xa̱ꞌa̱ i̱ ―káchí ta̱Jesús xíꞌin na.
JOH 8:19 Ta saá ni̱nda̱ka̱ to̱ꞌon na ra, káchí na saá xíꞌin ra: ―¿Míkía̱ yóo Yivá ún? ―káchí na. Ta nda̱kuii̱n ta̱Jesús, ni̱ka̱ꞌa̱n ra xíꞌin na: ―O̱n vása xíni̱ ndó yi̱ꞌi̱, ni o̱n vása xíni̱ ndó Yivá i̱. Tá kunda̱a̱ ini ndó yu kúu i̱, níkúu, ta saá ndixa kunda̱a̱ ini ndó yu kúu Yivá i̱ ―káchí ta̱Jesús xíꞌin na.
JOH 8:20 Ndiꞌi to̱ꞌon yóꞌo ni̱ka̱ꞌa̱n ta̱Jesús xíꞌin na ki̱vi̱ yóo ra veꞌe ño̱ꞌo káꞌno ñoo Jerusalén, chi yóo ra sánáꞌa ra ni̱vi na ndóo yatin no̱o̱ yíta caja no̱o̱ táan na si̱ꞌún ña sóko̱ ni̱vi no̱o̱ Ndios. Ta nda̱ ñii ni̱vi ni̱‑tiin na ra ña nataxi na ra ndaꞌa̱ nachiño, chi o̱n ta̱ꞌán to̱nda̱a ki̱vi̱ chitóni̱ Ndios saá keꞌé na xíꞌin ra.
JOH 8:21 Ta saá ni̱ka̱ꞌa̱n ta̱Jesús xíꞌin na: ―Ya̱chi̱ ní kee i̱ ko̱ꞌo̱n i̱, ta ndóꞌó nandukú ndó yi̱ꞌi̱, ta o̱n kuchiño ndó naníꞌi ndó yi̱ꞌi̱. Saá chi o̱n xi̱in ndó ndikó ini ndó xa̱ꞌa̱ kua̱chi ndíso ndó, ta ndixa kivi̱ ndó xíꞌin kua̱chi ndíso ndó. Ta saá o̱n ki̱ví ko̱ꞌo̱n ndó ta xaa̱ ndó no̱o̱ ko̱ꞌo̱n i̱ ―káchí ra.
JOH 8:22 Ta nanáꞌno no̱o̱ najudío káꞌa̱n na xíꞌin táꞌan na, káchí na saá: ―O̱n ki̱ví ko̱ꞌo̱n yó no̱o̱ ko̱ꞌo̱n ra, káchí ra. ¿Án xáni si̱ni̱ ra kaꞌni xíꞌin mi̱i ra, ña̱kán ni̱ka̱ꞌa̱n ra saá? ―káchí na káꞌa̱n na xíꞌin táꞌan na.
JOH 8:23 Ta ni̱ka̱ꞌa̱n ta̱Jesús xíꞌin na, káchí ra saá: ―Ndiꞌi ndóꞌó kúu ndó ni̱vi ñoyívi yóꞌo, ta ndasaá kuiti ndíko̱n ndó yichi̱ ñoyívi yóꞌo. Ta yi̱ꞌi̱, ta̱a ta̱ ke̱e ñoyívi ni̱no kúu i̱, ta o̱n vása ndíko̱n i̱ yichi̱ ñoyívi yóꞌo.
JOH 8:24 Xa nda̱to̱ꞌon i̱ xíꞌin ndó ndixa kivi̱ ndó xíꞌin kua̱chi ndíso ndó. Saá chi tá o̱n vása kándixa ndó to̱ꞌon ña nda̱to̱ꞌon i̱ xa̱ꞌa̱ i̱ xíꞌin ndó yu kúu yi̱ꞌi̱, ta ndixa kivi̱ ndó xíꞌin kua̱chi ndíso ndó ―káchí ta̱Jesús xíꞌin na.
JOH 8:25 Ta saá ni̱ka̱ꞌa̱n na xíꞌin ra: ―Ta yóꞌó, ¿yu kúu ún? ―káchí na xíꞌin ra. Ta nda̱kuii̱n ra, ni̱ka̱ꞌa̱n ra xíꞌin na: ―Ta̱nda̱ ki̱vi̱ ki̱xáꞌá i̱ káꞌa̱n i̱ xíꞌin ndó, xa ndáto̱ꞌon i̱ xíꞌin ndó yu kúu i̱.
JOH 8:26 Yóo kua̱ꞌa̱ ní ña kúchiño ka̱ꞌa̱n i̱ xíꞌin ndó xa̱ꞌa̱ ña o̱n váꞌa kéꞌé ndó. Saá chi ta̱a ta̱ ti̱ꞌví yi̱ꞌi̱ va̱xi i̱ kúu ta̱nda̱a̱ ndinoꞌo, ta ñii ki̱ꞌva saá nda̱tán yóo to̱ꞌon ña xíni̱ so̱ꞌo i̱ káꞌa̱n ra, saá yóo ña káꞌa̱n i̱ xíꞌin ni̱vi ñoyívi yóꞌo ―káchí ta̱Jesús xíꞌin na.
JOH 8:27 Ta ni̱vi yóꞌo o̱n vása ní‑kunda̱a̱ ini na ndí ta̱Jesús káꞌa̱n ra xa̱ꞌa̱ Yivá ra Ndios.
JOH 8:28 Ta saá ni̱ka̱ꞌa̱n ka̱ ta̱Jesús xíꞌin na, káchí ra: ―Ta ñii ki̱vi̱ tiin ndó yi̱ꞌi̱ ta ndaníꞌi ndó yi̱ꞌi̱, ta̱a ta̱ ki̱xi no̱o̱ Ndios, ta katakaa̱ ndaa ndó yi̱ꞌi̱ ñii no̱o̱ síkón. Ta saá kunda̱a̱ ini ndó yu kúu i̱. Ta ki̱vi̱ yóꞌo ndixa kunda̱a̱ ini ndó ndí nda̱ ñii chiño o̱n vása kísa ndivi matóꞌón i̱ ña, ta ni o̱n vása káꞌa̱n i̱ to̱ꞌon ña va̱xi kuiti si̱ni̱ mi̱i i̱. Ndasaá kuiti to̱ꞌon ña káꞌa̱n Yivá i̱ xíꞌin i̱, ñayóꞌo kúu ña káꞌa̱n i̱ xíꞌin ni̱vi.
JOH 8:29 Ta̱a ta̱ ti̱ꞌví yi̱ꞌi̱ va̱xi i̱, yóo ra xíꞌin i̱ ndiꞌi saá ki̱vi̱, ta nda̱ ñii ki̱vi̱ o̱n vása sándakoo matóꞌón ra yi̱ꞌi̱, chi ndiꞌi saá ki̱vi̱ kísa ndivi i̱ chiño ña kúsii̱ ini ra xíni ra ―káchí ta̱Jesús xíꞌin na.
JOH 8:30 Tá xíni̱ so̱ꞌo na ña ni̱ka̱ꞌa̱n ra, ta kua̱ꞌa̱ ní ni̱vi na ndóo yóꞌo ka̱ndixa na ra.
JOH 8:31 Ta saá ni̱ka̱ꞌa̱n ta̱Jesús xíꞌin najudío na xa ka̱ndixa ñaꞌá: ―Ta ndóꞌó, tá ñii ñii ki̱vi̱ va̱xi chikaa̱ so̱ꞌo ndó to̱ꞌon i̱, ta kasa ndivi ndó to̱ꞌon ña sánáꞌa i̱ ndóꞌó, ta saá kuu ndó ni̱vi na ndinoꞌo ini ndíko̱n ndó yi̱ꞌi̱.
JOH 8:32 Ta saá koni̱ va̱ꞌa ndó yu kúu ña ndixa nda̱a̱ ndinoꞌo, ta ñanda̱a̱ ndinoꞌo yóꞌo kúu ña saña ndó ña kuchiño ko̱ꞌo̱n ndíka̱ ndó ―káchí ta̱Jesús xíꞌin na.
JOH 8:33 Ta nda̱kuii̱n na, ni̱ka̱ꞌa̱n na, káchí na saá: ―Ndi̱ꞌi̱ kúu ndi̱ sa̱ꞌya ñani síkuá ta̱Abraham, ta nda̱ ñii ki̱vi̱ o̱n vása ní‑xikuu ndi̱ namozo na o̱n vása kómí nda̱yí sandakoo na chiño ña kísa chiño na no̱o̱ napatrón na. ¿Nda̱chun káꞌa̱n ún xíꞌin ndi̱ ñii ki̱vi̱ va̱xi sa̱ña̱ ndi̱ ko̱ꞌo̱n ndíka̱ ndi̱?
JOH 8:34 Ta nda̱kuii̱n ta̱Jesús, ni̱ka̱ꞌa̱n ra xíꞌin na: ―Ña ndixa nda̱a̱ kúu to̱ꞌon káꞌa̱n i̱ xíꞌin ndó: Ndiꞌi ni̱vi na kéꞌé ña o̱n váꞌa, nayóꞌo yóo na nda̱tán yóo namozo na kísa chiño no̱o̱ ña o̱n váꞌa, chi ña o̱n váꞌa yóꞌo kúu ña xáꞌnda chiño no̱o̱ na.
JOH 8:35 Nda̱ ñii ni̱vi na ndasaá kuiti kísa chiño no̱o̱ ta̱káꞌno, o̱n vása kómí nayóꞌo nda̱yí kutaku̱ na veꞌe ta̱káꞌno ndiꞌi saá ki̱vi̱ ña va̱xi. Ta ta̱a ta̱ kúu sa̱ꞌya mi̱i ta̱káꞌno xíꞌin veꞌe, ndixa kómí ta̱yóꞌo nda̱yí kutaku̱ ra veꞌe yivá ra ndiꞌi saá ki̱vi̱.
JOH 8:36 Ta saá ndixa tá Sa̱ꞌya mi̱i Ta̱a ta̱Káꞌno kúu ta̱a ta̱ saña ndóꞌó ko̱ꞌo̱n ndíka̱ ndó no̱o̱ ña o̱n váꞌa, ta mi̱i ña ndixa nda̱a̱ ko̱ꞌo̱n ndíka̱ ndó, ta ña o̱n váꞌa o̱n kukomí ka̱ ña nda̱yí kaꞌnda chiño ña no̱o̱ ndó.
JOH 8:37 Xíni̱ va̱ꞌa i̱ ndóꞌó kúu ndó sa̱ꞌya ñani síkuá ta̱Abraham. Ta saá ni, kóni ndó kaꞌni ndó yi̱ꞌi̱, chi o̱n xi̱in ndó nakiꞌin va̱ꞌa ndó to̱ꞌon i̱ ña kutaku̱ ña ini ndó.
JOH 8:38 Yi̱ꞌi̱ káꞌa̱n i̱ xíꞌin ndó ndasaá kuiti ña xi̱ni i̱ ta xi̱ni̱ so̱ꞌo i̱ no̱o̱ ni̱xi̱yo i̱ xíꞌin Yivá i̱. Ta ndóꞌó, kéꞌé ndó ndasaá kuiti ña xíni̱ so̱ꞌo ndó káꞌa̱n yivá ndó xíꞌin ndó ―káchí ta̱Jesús xíꞌin na.
JOH 8:39 Ta nda̱kuii̱n na, ni̱ka̱ꞌa̱n na xíꞌin ta̱Jesús: ―Ta̱Abraham kúu yivá ndi̱ ―káchí na xíꞌin ra. Ta ni̱ka̱ꞌa̱n ta̱Jesús xíꞌin na: ―Tá sa̱ꞌya ndinoꞌo ta̱Abraham kúu ndó, ta saá ko̱ꞌo̱n ndó kundiko̱n ndó yichi̱ ra, níkúu.
JOH 8:40 Ta ndóꞌó, o̱n vása ndíko̱n ndó yichi̱ ta̱Abraham, chi kóni ndó kaꞌni ndó yi̱ꞌi̱, ta yi̱ꞌi̱ kúu ta̱a ta̱ káꞌa̱n to̱ꞌon ña nda̱a̱, ña kúu to̱ꞌon ña xi̱ni̱ so̱ꞌo i̱ ni̱ka̱ꞌa̱n Ndios xíꞌin i̱. Ta ta̱Abraham, o̱n vása ní‑keꞌé ra nda̱tán kéꞌé ndó vitin.
JOH 8:41 Ta ndóꞌó, kéꞌé ndó nda̱tán yóo ña kéꞌé mi̱i yivá ndó ―káchí ra xíꞌin na. ―O̱n si̱ví sa̱ꞌya sáká kúu ndi̱. Chi xíni̱ ndi̱ ñii la̱á kúu yivá ndi̱, ta̱ kúu Ndios ―káchí na xíꞌin ra.
JOH 8:42 Ta ni̱ka̱ꞌa̱n ta̱Jesús xíꞌin na: ―Tá ndixa Ndios kúu yivá ndó, ta saá kukiꞌvi ini ndó koni ndó yi̱ꞌi̱, chi yi̱ꞌi̱ ke̱e i̱ no̱o̱ Ndios, ta ki̱xaa̱ i̱ yóo i̱ yóꞌo vitin. Ta o̱n vása ní‑kixaa̱ i̱ xíꞌin nda̱yí mi̱i i̱, ta xíꞌin nda̱yí Ndios ki̱xaa̱ i̱, chi Ndios kúu ta̱a ta̱ ti̱ꞌví yi̱ꞌi̱ va̱xi i̱.
JOH 8:43 ¿Nda̱chun o̱n vása kúnda̱a̱ ini ndó to̱ꞌon ña káꞌa̱n i̱ xíꞌin ndó? O̱n vása kúchiño ndó kunda̱a̱ ini ndó chi o̱n xi̱in ndó chikaa̱ so̱ꞌo ndó to̱ꞌon i̱.
JOH 8:44 Saá chi yivá ndó kúu ñaníma̱ ndiva̱ꞌa káꞌno, ta ndóꞌó kóni ndó kasa ndivi ndó ña o̱n váꞌa ña sakusii̱ ndó ini yivá ndó. Ta̱nda̱ ki̱xáꞌá ki̱vi̱ no̱ó ta̱nda̱ vitin ñaníma̱ ndiva̱ꞌa káꞌno yóꞌo kúu ña xáꞌni ni̱vi. Ta ñandiva̱ꞌa káꞌno yóꞌo, nda̱ loꞌo o̱n vása ndíko̱n ña yichi̱ nda̱a̱, saá chi nda̱ loꞌo o̱n vása yóo ña ndixa nda̱a̱ ini ña. To̱ꞌon ña vatá káꞌa̱n ña kúu to̱ꞌon ña káku ini mi̱i ña, chi ndixa nina ñavatá kuiti kúu ñaníma̱ ndiva̱ꞌa káꞌno, ta kúu ña yivá ndiꞌi ñavatá.
JOH 8:45 Ta yi̱ꞌi̱, káꞌa̱n i̱ ñanda̱a̱ xíꞌin ndó, ta xa̱ꞌa̱ ñayóꞌo, o̱n xi̱in ndó kandixa ndó yi̱ꞌi̱.
JOH 8:46 ¿Án yóo ñii ndóꞌó na kúchiño naníꞌi ndó ta kasa nda̱a̱ ndó xa̱ꞌa̱ ñii ña o̱n váꞌa ke̱ꞌé i̱? Tá to̱ꞌon ña ndixa nda̱a̱ kúu ña káꞌa̱n i̱ xíꞌin ndó, ta saá, ¿nda̱chun o̱n xi̱in ndó kandixa ndó to̱ꞌon káꞌa̱n i̱?
JOH 8:47 Ndiꞌi ni̱vi na kúu sa̱ꞌya ndinoꞌo Ndios chíkaa̱ so̱ꞌo na to̱ꞌon ña káꞌa̱n ra. Ta ndóꞌó, o̱n si̱ví sa̱ꞌya Ndios kúu ndó, ña̱kán o̱n vása chíkaa̱ so̱ꞌo ndó to̱ꞌon ña káꞌa̱n Ndios ―káchí ta̱Jesús xíꞌin na.
JOH 8:48 Ta nda̱kuii̱n sava najudío, ni̱ka̱ꞌa̱n na xíꞌin ta̱Jesús, káchí na saá: ―¿Án o̱n si̱ví ndixa yóꞌó kúu ún ta̱ñoo Samaria? ¿Án o̱n si̱ví ndixa kúu ún ta̱a ta̱ kómí ñii ñaníma̱ ndiva̱ꞌa ña sáka ní si̱ni̱ ún?
JOH 8:49 Ta nda̱kuii̱n ta̱Jesús, ni̱ka̱ꞌa̱n ra xíꞌin na: ―O̱n ko̱ó níma̱ ndiva̱ꞌa kómí i̱, ta ndixa kísa to̱ꞌó i̱ Yivá i̱ Ndios. Ta ndóꞌó, nda̱ loꞌo o̱n vása kísa to̱ꞌó ndó yi̱ꞌi̱.
JOH 8:50 Ta o̱n vása ndúkú i̱ ña kasa káꞌno ni̱vi yi̱ꞌi̱. Ta saá ni, yóo inka̱ Ta̱a ta̱Káꞌno, ta ta̱yóꞌo kúu ta̱ ndúkú ña kasa káꞌno ni̱vi yi̱ꞌi̱, ta mi̱i ra kúu ta̱ kísa nani xa̱ꞌa̱ kua̱chi xíꞌin ñanda̱a̱.
JOH 8:51 Ña ndixa nda̱a̱ káꞌa̱n i̱ ndí ndiꞌi ni̱vi na chíkaa̱ so̱ꞌo to̱ꞌon ña sánáꞌa i̱, o̱n kivi̱ nayóꞌo, ta kutaku̱ na ndiꞌi saá ki̱vi̱ va̱xi ―káchí ta̱Jesús xíꞌin na.
JOH 8:52 Ta saá najudío ni̱ka̱ꞌa̱n na xíꞌin ra, káchí na saá: ―Vitin xíni̱ va̱ꞌa ndi̱ ndí ndixa kómí ún níma̱ ndiva̱ꞌa, chi nina to̱ꞌon sána káꞌa̱n ún. Saá chi mi̱i ta̱xi̱i̱ síkuá yó ta̱Abraham xíꞌin ndiꞌi inka̱ naprofeta na ni̱ka̱ꞌa̱n to̱ꞌon Ndios xi̱na̱ꞌá, nayóꞌo ni̱xiꞌi̱ ndiꞌi na. Ta yóꞌó, káchí ún ña táná chikaa̱ so̱ꞌo ni̱vi to̱ꞌon ña sánáꞌa ún, ta nda̱ ñii ki̱vi̱ o̱n kivi̱ na.
JOH 8:53 ¿Án xáni si̱ni̱ ún kúu ún ta̱ káꞌno ka̱ no̱o̱ ta̱Abraham, xi̱i̱ síkuá yó? ¿Án xáni si̱ni̱ ún kúu ún ta̱ káꞌno ka̱ no̱o̱ inka̱ naprofeta? Ndiꞌi nayóꞌo, xa ni̱xiꞌi̱ na. ¿Yu kúu yóꞌó, ña̱kán kísa káꞌno xíꞌin mi̱i ún? ―káchí na xíꞌin ra.
JOH 8:54 Ta nda̱kuii̱n ta̱Jesús, ni̱ka̱ꞌa̱n ra xíꞌin na: ―Ta yi̱ꞌi̱, táná kasa káꞌno xíꞌin mi̱i i̱, ta o̱n vása ndáya̱ꞌví ña kéꞌé i̱ saá. Ta Yivá i̱ kúu ta̱a ta̱ kísa káꞌno yi̱ꞌi̱, ta Yivá i̱ yóꞌo kúu Ndios ta̱a ta̱ kísa káꞌno ndó, káchí ndó.
JOH 8:55 Ta ndóꞌó, o̱n vása xíni̱ ndó Yivá i̱ Ndios, ta yi̱ꞌi̱ xíni̱ va̱ꞌa i̱ ra. Chi tá yi̱ꞌi̱ ná ka̱ꞌa̱n i̱ o̱n vása xíni̱ i̱ ra, ta kuu i̱ ñii ta̱a ta̱ káꞌa̱n to̱ꞌon vatá kuiti, ñii ki̱ꞌva nda̱tán yóo mi̱i ndó káꞌa̱n ndó nina to̱ꞌon vatá. Ta ña ndixa nda̱a̱ kúu ña xíni̱ va̱ꞌa i̱ Yivá i̱ Ndios ta chíkaa̱ so̱ꞌo i̱ to̱ꞌon káꞌa̱n ra.
JOH 8:56 Kui̱ya̱ xi̱na̱ꞌá ta̱xi̱i̱ síkuá ndó ta̱Abraham kúsii̱ ní ini ra xa̱ꞌa̱ ña ni̱ka̱ꞌa̱n Ndios xíꞌin ra ndí koto ra ña kixaa̱ i̱ ñoyívi yóꞌo. Ta saá ndixa xi̱ni ta̱Abraham ki̱xaa̱ i̱ ñoyívi yóꞌo, ta ku̱sii̱ ní ini ra xi̱ni ra ñayóꞌo ―káchí ta̱Jesús xíꞌin na.
JOH 8:57 Ta ni̱ka̱ꞌa̱n najudío xíꞌin ta̱Jesús, káchí na saá: ―Ni o̱n ta̱ꞌán kukomí ún o̱vi̱ si̱ko̱ u̱xu̱ kui̱ya̱, ta káꞌa̱n ún xa xi̱ni ún ta̱Abraham. ¿Ndasaá kuchiño kandixa ndi̱ ña káꞌa̱n ún? ―káchí na xíꞌin ra.
JOH 8:58 Ta nda̱kuii̱n ta̱Jesús, ni̱ka̱ꞌa̱n ra xíꞌin na: ―Ña ndixa nda̱a̱ káꞌa̱n i̱ xíꞌin ndó ndí ki̱vi̱ o̱n ta̱ꞌán ka̱ kaku ta̱Abraham, xa yóo i̱ ta xa táku̱ i̱ ―káchí ra.
JOH 8:59 Tá ndi̱ꞌi xi̱ni̱ so̱ꞌo na to̱ꞌon yóꞌo, ta ni̱saa̱ ní ka̱ ini na xi̱ni na ta̱Jesús, ta ki̱xáꞌá na tíin na yu̱u̱, ña kóni na koon na yu̱u̱ ra ña kaꞌni na ra. Ta ta̱Jesús ni̱ki̱ꞌvi ra ma̱ꞌñó ni̱vi, ta ni̱‑kuchiño na koni ka̱ na ra, ta ke̱e ra veꞌe ño̱ꞌo káꞌno kua̱ꞌa̱n ra.
JOH 9:1 Ta ta̱Jesús xíka ra kua̱ꞌa̱n ra, ta na̱kutáꞌan ra xíꞌin ñii ta̱a ta̱kuáá. Ta ta̱yóꞌo, ta̱kuáá nduchu̱ no̱o̱ kúu ra ka̱ku ra.
JOH 9:2 Ta naxíka xíꞌin ta̱Jesús ni̱nda̱ka̱ to̱ꞌon na ra, káchí na saá: ―Tata Rabí, ¿yukú na ndíso kua̱chi, xa̱ꞌa̱ ña ka̱ku ta̱yóꞌo kuáá nduchu̱ no̱o̱ ra? ¿Án yivá ra xíꞌin siꞌí ra, án mi̱i ra ndíso kua̱chi xa̱ꞌa̱ ña ka̱ku kuáá ra?
JOH 9:3 Ta nda̱kuii̱n ta̱Jesús, ni̱ka̱ꞌa̱n ra: ―O̱n si̱ví kua̱chi mi̱i ra kúu ña, ni o̱n si̱ví kua̱chi yivá ra xíꞌin siꞌí ra kúu ña ka̱ku ra saá. Ta̱yóꞌo ka̱ku kuáá ra xa̱ꞌa̱ ña kuchiño koto ni̱vi chiño va̱ꞌa ña kasa ndivi Ndios xíꞌin ra.
JOH 9:4 Vitin kúu ki̱vi̱ ndiví yéꞌe ño̱ꞌo, ta xíni̱ ñóꞌó yó kasa ndivi yó chiño Ndios, ta̱a ta̱ ti̱ꞌví yi̱ꞌi̱ kixaa̱ i̱. Saá chi va̱xi ña kuñoó, ta saá tá kixaa̱ ñanaa ní, ta nda̱ ñii ni̱vi o̱n kívi ka̱ kasa chiño na.
JOH 9:5 Ta ndiꞌi ki̱vi̱ ña yóo ka̱ i̱ ñoyívi yóꞌo, yi̱ꞌi̱ kúu i̱ ñoꞌo̱ yéꞌe no̱o̱ ndiꞌi ni̱vi ná sanáꞌa i̱ yichi̱ ña nda̱a̱ ―káchí ta̱Jesús xíꞌin na.
JOH 9:6 Ta saá ta̱Jesús, chi̱kaa̱ ra tási̱i yuꞌu̱ ra no̱o̱ ñoꞌo̱ no̱o̱ ñíndichi ra, ta ki̱sa va̱ꞌa ra loꞌo nda̱ꞌyi̱ xíꞌin tási̱i yuꞌu̱ ra, ta chi̱nóo ra loꞌo nda̱ꞌyi̱ yóꞌo sa̱ta̱ ndio̱vi̱ nduchu̱ no̱o̱ ta̱kuáá yóꞌo,
JOH 9:7 ta ni̱ka̱ꞌa̱n ra xíꞌin ta̱kuáá, káchí ra saá: ―Va̱ꞌa vitin kua̱ꞌa̱n ún pozo na̱ní Siloé, ta nakata ún nduchu̱ no̱o̱ ún xíꞌin takuií pozo yóꞌo ―káchí ta̱Jesús xíꞌin ra. (Ta to̱ꞌon Siloé kóni kachí ña: Ta̱a ta̱ ti̱ꞌví na kua̱ꞌa̱n.) Ta saá ke̱e ta̱kuáá kua̱ꞌa̱n ra no̱o̱ yóo pozo yóꞌo, ta ni̱xaa̱ ra, ta na̱kata ra nduchu̱ no̱o̱ ra xíꞌin takuií pozo. Ta saá ndi̱kó ra kua̱noꞌo̱ ra veꞌe ra, ta xa va̱ꞌa xíto nduchu̱ no̱o̱ ra, chi xa ndu̱va̱ꞌa ra.
JOH 9:8 Ta ni̱vi na táku̱ yatin no̱o̱ yóo ra, xíꞌin inka̱ ni̱vi na xi̱ni ñaꞌá ki̱vi̱ xi̱ndukú chiꞌña ra si̱ꞌún no̱o̱ na, nayóꞌo ni̱ka̱ꞌa̱n na, káchí na saá: ―¿Án o̱n si̱ví ta̱yóꞌo kúu ta̱a ta̱ ni̱xi̱yo xi̱ndukú chiꞌña si̱ꞌún no̱o̱ ni̱vi? ―káchí na, káꞌa̱n na.
JOH 9:9 ―Ndixa ta̱yóꞌo kúu ra ―káchí sava na. Ta inka̱ na ni̱ka̱ꞌa̱n: ―Óꞌon, o̱n si̱ví ta̱yóꞌo kúu ra, ndasaá kuiti náꞌa ra nda̱tán náꞌa ta̱ xi̱ndukú chiꞌña ―káchí na. Ta mi̱i ra, ni̱ka̱ꞌa̱n ra xíꞌin na, káchí ra saá: ―Ndixa yi̱ꞌi̱ kúu ta̱a ta̱ xi̱kuu ta̱kuáá ta̱ xi̱ndukú chiꞌña ―káchí ra xíꞌin na.
JOH 9:10 Ta saá ni̱nda̱ka̱ to̱ꞌon na ra, káchí na saá xíꞌin ra: ―¿Ndasaá va̱ꞌa xíto nduchu̱ no̱o̱ ún vitin? ―káchí na xíꞌin ra.
JOH 9:11 Ta nda̱kuii̱n ra, ni̱ka̱ꞌa̱n ra: ―Ta̱a ta̱ na̱ní Jesús ki̱sa va̱ꞌa ra loꞌo nda̱ꞌyi̱ ta chi̱nóo ndaa ra ña sa̱ta̱ nduchu̱ no̱o̱ i̱. Ta ni̱ka̱ꞌa̱n ra xíꞌin i̱ ko̱ꞌo̱n i̱ nakata i̱ no̱o̱ i̱ xíꞌin takuií tá ñóꞌo ini pozo Siloé. Tá ndi̱ꞌi ki̱sa ndivi i̱ ñayóꞌo, ta saá va̱ꞌa tívi xíto i̱ ―káchí ra xíꞌin na.
JOH 9:12 ―Ta vitin, ¿míkía̱ yóo ta̱ ke̱ꞌé saá xíꞌin ún? ―káchí na xíꞌin ra. ―O̱n vása xíni̱ i̱ ―káchí ra.
JOH 9:13 Ta ni̱vi kóni na ndí ta̱a ta̱ xi̱kuu ta̱kuáá yóꞌo ko̱ꞌo̱n ra xíꞌin na no̱o̱ nafariseo, ta saá ke̱e ra kua̱ꞌa̱n ra xíꞌin na.
JOH 9:14 Saá chi ñii ki̱vi̱ yi̱i̱ ña nákindée najudío kúu ki̱vi̱ ña ta̱Jesús ki̱sa va̱ꞌa ra nda̱ꞌyi̱ ta chi̱nóo ra loꞌo ña sa̱ta̱ nduchu̱ no̱o̱ ta̱kuáá, ta va̱ꞌa náti̱vi xíto ta̱yóꞌo.
JOH 9:15 Ta saá ni̱xaa̱ ra xíꞌin na, ta nafariseo ni̱nda̱ka̱ to̱ꞌon na ta̱a ta̱ xi̱kuu ta̱kuáá yóꞌo, káchí na xíꞌin ra: ―¿Ndasaá va̱ꞌa xíto nduchu̱ no̱o̱ ún? ―káchí na. Ta nda̱kuii̱n ra, ni̱ka̱ꞌa̱n ra xíꞌin na: ―Chi̱nóo ndaa ra loꞌo nda̱ꞌyi̱ sa̱ta̱ nduchu̱ no̱o̱ i̱, ta saá na̱kata i̱ no̱o̱ i̱ xíꞌin takuií, ta xíꞌin ña ke̱ꞌé i̱ saá va̱ꞌa xíto i̱ vitin ―káchí ra.
JOH 9:16 Ta sava nafariseo ni̱ka̱ꞌa̱n na xíꞌin táꞌan na, káchí na saá: ―Ta̱a ta̱ ke̱ꞌé saá xíꞌin ta̱yóꞌo o̱n ki̱ví kuu ra ñii ta̱a ta̱ ki̱xi no̱o̱ Ndios, chi o̱n vása kísa to̱ꞌó ra nda̱yí Ndios ña káchí o̱n váꞌa kasa chiño yó ki̱vi̱ yi̱i̱ ―káchí na, káꞌa̱n na. Ta inka̱ na káꞌa̱n, káchí na saá: ―Ndixa ta̱a ta̱ va̱ꞌa kúu ra chi nda̱ ñii ta̱a ta̱ o̱n váꞌa o̱n kúchiño ra keꞌé ra milagro va̱ꞌa nda̱tán yóo ña kéꞌé ta̱yóꞌo ―káchí na. Ta saá o̱n vása kivi koo yuꞌú na xa̱ꞌa̱ ta̱Jesús.
JOH 9:17 Ta tuku ni̱nda̱ka̱ to̱ꞌon nafariseo ta̱a ta̱ xi̱kuu ta̱kuáá: ―Ta, ¿yukía̱ káchí yóꞌó xa̱ꞌa̱ ra? Chi yóꞌó kúu ta̱a ta̱ sa̱ndaꞌa ra nduchu̱ no̱o̱. Ta nda̱kuii̱n ta̱a ta̱ xi̱kuu ta̱kuáá, ni̱ka̱ꞌa̱n ra xíꞌin na: ―Ñii ta̱profeta kúu ra ―káchí ra.
JOH 9:18 Ta nanáꞌno no̱o̱ najudío o̱n xi̱in na kandixa na ndí ndixa ta̱yóꞌo xi̱kuu ta̱kuáá ta vitin ndu̱va̱ꞌa ra. Ta saá ka̱na na yivá ra xíꞌin siꞌí ra va̱xi na ña kasa nda̱a̱ na ndiꞌi ñayóꞌo.
JOH 9:19 Ta saá ni̱nda̱ka̱ to̱ꞌon na yivá ta̱yóꞌo xíꞌin siꞌí ra, káchí na saá: ―¿Án ña ndixa nda̱a̱ ta̱yóꞌo kúu sa̱ꞌya ndó? Chi ka̱ku ra kúu ra ta̱kuáá, káchí ndó, ta vitin, ¿nda̱chun va̱ꞌa xíto ra?
JOH 9:20 Ta nda̱kuii̱n yivá ra xíꞌin siꞌí ra, káchí na saá: ―Ndixa xíni̱ ndi̱ ta̱yóꞌo kúu sa̱ꞌya ndi̱, ta xíni̱ ndi̱ ta̱ ka̱ku kuáá kúu ra.
JOH 9:21 Ta o̱n vása xíni̱ ndi̱ nda̱chun va̱ꞌa xíto ra vitin, ni o̱n vása xíni̱ ndi̱ yu kúu ta̱a ta̱ sa̱ndaꞌa nduchu̱ no̱o̱ ra. Va̱ꞌa nda̱ka̱ to̱ꞌon ndó mi̱i sa̱ꞌya ndi̱ yóꞌo ndasaá yóo ña ndu̱va̱ꞌa nduchu̱ no̱o̱ ra, chi xa ta̱chée kúu mi̱i ra vitin, ta va̱ꞌa kúchiño ra ndakuii̱n ra xa̱ꞌa̱ mi̱i ra ―káchí na xíꞌin nanáꞌno no̱o̱ najudío yóꞌo.
JOH 9:22 Ni̱ka̱ꞌa̱n yivá ra xíꞌin siꞌí ra saá, chi yíꞌví na ko̱to̱ nanáꞌno no̱o̱ najudío saxo̱ꞌvi̱ ñaꞌá na, chi nanáꞌno yóꞌo xa xa̱ꞌnda chiño na ndí nda̱ ñii ni̱vi o̱n ka̱ꞌa̱n na kachí na ndí ta̱Jesús kúu Cristo, ta̱a ta̱ ti̱ꞌví Ndios. Ta ndiꞌi ni̱vi na káꞌa̱n saá o̱n kívi ki̱ꞌvi ka̱ na ini veꞌe ño̱ꞌo sinagoga, ni o̱n kívi kutáꞌan ka̱ na xíꞌin inka̱ najudío, káchí nanáꞌno yóꞌo.
JOH 9:23 Ta xa̱ꞌa̱ ña yi̱yo kundoꞌo na saá, yivá ta̱ xi̱kuu ta̱kuáá xíꞌin siꞌí ra nda̱kuii̱n na ni̱ka̱ꞌa̱n na: “Sa̱ꞌya ndi̱ xa kúu ra ta̱chée vitin, va̱ꞌa ka̱ nda̱ka̱ to̱ꞌon ndó mi̱i ra”, káchí na xíꞌin nanáꞌno no̱o̱ najudío.
JOH 9:24 Ta saá tuku ka̱na nafariseo ta̱a ta̱ xi̱kuu ta̱kuáá, ta ni̱ka̱ꞌa̱n na xíꞌin ra: ―Va̱ꞌa kasa káꞌno ún Ndios xa̱ꞌa̱ ña va̱ꞌa xíto nduchu̱ no̱o̱ ún. Saá chi mi̱i ndi̱, xíni̱ ndi̱ ña ta̱Jesús yóꞌo kúu ta̱a ta̱ kéꞌé ña o̱n váꞌa ―káchí na xíꞌin ra.
JOH 9:25 Ta nda̱kuii̱n ra, ni̱ka̱ꞌa̱n ra saá: ―O̱n vása loꞌo xíni̱ i̱ tá ta̱a ta̱ kéꞌé ña o̱n váꞌa kúu ra. Ta ñii la̱á ñandixa xíni̱ va̱ꞌa i̱ kúu ñayóꞌo: ta̱kuáá xi̱kuu i̱, ta vitin va̱ꞌa xíto i̱ ―káchí ra.
JOH 9:26 Ta tuku ni̱nda̱ka̱ to̱ꞌon na ra: ―¿Yukía̱ ke̱ꞌé ra xíꞌin ún? ¿Ndasaá yóo ña va̱ꞌa xíto nduchu̱ no̱o̱ ún vitin? ―káchí na.
JOH 9:27 Ta tuku nda̱kuii̱n ra, ni̱ka̱ꞌa̱n ra, káchí ra saá xíꞌin na: ―Xa nda̱to̱ꞌon ndiꞌi i̱ xíꞌin ndó ndasaá ke̱ꞌé ra xíꞌin i̱, ta o̱n xi̱in ndó kandixa ndó ña ni̱ka̱ꞌa̱n i̱. ¿Nda̱chun kóni ndó tuku inka̱ yichi̱ ndato̱ꞌon i̱ xíꞌin ndó ndasaá ke̱ꞌé ra xíꞌin i̱? ¿Án saá tuku mi̱i ndó vitin kóni ndó kundiko̱n ndó ra xíꞌin i̱? ―káchí ra xíꞌin na.
JOH 9:28 Tá ndi̱ꞌi xi̱ni̱ so̱ꞌo na ña ni̱ka̱ꞌa̱n ta̱yóꞌo, ta ki̱xáꞌá na sáa̱ ní ini na xíni na ra, ta kándiva̱ꞌa na xíꞌin ra, káchí na saá: ―Yóꞌó kúu ta̱a ta̱ ndíko̱n sa̱ta̱ ta̱a ta̱ kéꞌé ña o̱n váꞌa yóꞌo. Ta ndi̱ꞌi̱ kúu na ndixa ndíko̱n yichi̱ ta̱Moisés, ta̱xi̱i̱ síkuá yó.
JOH 9:29 Chi xíni̱ ndi̱ ndixa Ndios ni̱ka̱ꞌa̱n ra xíꞌin ta̱Moisés, ta ta̱Jesús yóꞌo, o̱n vása xíni̱ ndi̱ míchí ki̱xi ra ―káchí na.
JOH 9:30 Ta nda̱kuii̱n ra, ni̱ka̱ꞌa̱n ra xíꞌin na, káchí ra saá: ―Ndixa nákaꞌnda ini i̱ xíni̱ so̱ꞌo i̱ to̱ꞌon káꞌa̱n ndó, chi káꞌa̱n ndó o̱n vása xíni̱ ndó míchí ki̱xi ra, ta ta̱yóꞌo kúu ta̱a ta̱ sa̱ndaꞌa nduchu̱ no̱o̱ i̱.
JOH 9:31 Ta xíni̱ yó ndí Ndios o̱n vása chíkaa̱ so̱ꞌo ra to̱ꞌon ña káꞌa̱n ni̱vi na kéꞌé ña o̱n váꞌa. Ta Ndios ndixa chíkaa̱ so̱ꞌo ra to̱ꞌon ña káꞌa̱n ni̱vi na kísa to̱ꞌó ñaꞌá, na kúu na kísa ndivi ña kóni ra.
JOH 9:32 Ta̱nda̱ ki̱vi̱ no̱ó ku̱va̱ꞌa ñoyívi yóꞌo, ta̱nda̱ ki̱vi̱ vitin nda̱ ñii ni̱vi o̱n ta̱ꞌán koni̱ so̱ꞌo na xa̱ꞌa̱ ñii ta̱a ta̱ sa̱ndaꞌa nduchu̱ no̱o̱ ñii ta̱ ka̱ku kuáá, ta va̱ꞌa xíto ra.
JOH 9:33 Tá o̱n vása ní‑kixi ta̱a yóꞌo no̱o̱ Ndios, ta saá o̱n kóo ndee̱ kukomí ra keꞌé ra ñava̱ꞌa ―káchí ra xíꞌin na.
JOH 9:34 Ta nda̱kuii̱n na, ni̱ka̱ꞌa̱n na xíꞌin ra: ―¡Ta̱a ta̱ kómí chiꞌña kúu yóꞌó! ¡Nda̱ ki̱vi̱ ka̱ku ún ta̱nda̱ vitin ta̱a ta̱ o̱n váꞌa kúu ún! ¿Án xáni si̱ni̱ ún kúu ún ta̱a ta̱ ndíchí ka̱, ña̱kán kóni ún sanáꞌa ún ndi̱ꞌi̱? ―káchí na xíꞌin ra. Ta saá ta̱xin va̱ꞌa na ra veꞌe ño̱ꞌo sinagoga, ta kua̱ꞌa̱n ra ke̱ꞌe.
JOH 9:35 Ki̱vi̱ xi̱ni̱ so̱ꞌo ta̱Jesús ña ta̱xin va̱ꞌa na ta̱a ta̱ xi̱kuu ta̱kuáá yóꞌo, ta o̱n taxi ka̱ na ki̱ꞌvi ra ini veꞌe ño̱ꞌo sinagoga, ta saá ta̱Jesús na̱ndukú ra ta̱yóꞌo, ta na̱níꞌi ñaꞌá ra, ta ni̱ka̱ꞌa̱n ra xíꞌin ra, káchí ra saá: ―¿Án kándixa ún ta̱a ta̱ ki̱xi no̱o̱ Ndios? ―káchí ra xíꞌin ra.
JOH 9:36 ―¿Yu kúu ta̱yóꞌo, tata? Ka̱ꞌa̱n ún xíꞌin i̱, chi kóni kandixa i̱ ra ―káchí ra, nda̱kuii̱n ra.
JOH 9:37 Ta ni̱ka̱ꞌa̱n ta̱Jesús xíꞌin ra: ―Xíꞌin nduchu̱ no̱o̱ ún xa xi̱ni ún ra, ta̱a ta̱ káꞌa̱n xíꞌin ún vitin kúu ra ―káchí ra.
JOH 9:38 Ta saá nda̱kuii̱n ra, ni̱ka̱ꞌa̱n ra xíꞌin ta̱Jesús: ―Tata, ta̱Káꞌno no̱o̱ i̱ kúu ún, kándixa i̱ yóꞌó ―káchí ra, ta ki̱sa káꞌno ñaꞌá ra.
JOH 9:39 Ta ta̱Jesús ni̱ka̱ꞌa̱n ra, káchí ra saá: ―Ki̱xaa̱ i̱ ñoyívi yóꞌo xa̱ꞌa̱ ña sanati̱vi i̱ ndasaá yóo ini ni̱vi, án ni̱vi na kándixa ñanda̱a̱ kúu na, án ni̱vi na o̱n xi̱in kandixa ñanda̱a̱ kúu na. Ta saá ni̱vi na o̱n ki̱ví koto, chi ndixa nakuáá kúu na, sandaꞌa i̱ nduchu̱ no̱o̱ nayóꞌo ña va̱ꞌa koto na. Ta ni̱vi na va̱ꞌa xíto, tá o̱n xi̱in na kandixa na to̱ꞌon ña nda̱a̱, ta nayóꞌo kua̱ꞌa̱n na yichi̱ o̱n váꞌa ña kúu no̱o̱ naa, ta to̱nda̱a na koo na nda̱tán yóo ni̱vi nakuáá.
JOH 9:40 Ta sava nafariseo yíta na yóꞌo, ta xi̱ni̱ so̱ꞌo na ña ni̱ka̱ꞌa̱n ta̱Jesús, ta ni̱nda̱ka̱ to̱ꞌon na ra, káchí na saá xíꞌin ra: ―¿Án kóni ún kachí ún ndí ndi̱ꞌi̱ kúu ni̱vi nakuáá? ―káchí na xíꞌin ra.
JOH 9:41 Ta nda̱kuii̱n ta̱Jesús, ni̱ka̱ꞌa̱n ra: ―Tá ndixa ndóꞌó kúu ndó ni̱vi nakuáá, níkúu, ta saá o̱n vása ndíso ndó kua̱chi xa̱ꞌa̱ ña o̱n vása xíto nduchu̱ no̱o̱ ndó. Ta ndóꞌó, vará káchí ndó ndí va̱ꞌa ní xíto nduchu̱ no̱o̱ ndó, ta o̱n xi̱in ndó koto ndó ñanda̱a̱, ni o̱n xi̱in ndó kandixa ndó ña. Ta xa̱ꞌa̱ ñayóꞌo, ndíso ka̱ ndó kua̱chi no̱o̱ Ndios ―káchí ta̱Jesús xíꞌin na.
JOH 10:1 Ta saá ta̱Jesús nda̱to̱ꞌon ra ñii cuento ña sanáꞌa ra na, káchí ra saá xíꞌin na: ―Ña ndixa nda̱a̱ káꞌa̱n i̱ xíꞌin ndó to̱ꞌon yóꞌo. Tá yóo ñii korra no̱o̱ kísi̱n tíndikachi, ta ki̱xaa̱ ñii ta̱a, ta ta̱yóꞌo na̱kundeé ra ki̱ꞌvi ra ñii xiiña no̱o̱ o̱n si̱ví yéꞌé kúu, ta ña ke̱ꞌé ra saá táxi ña kunda̱a̱ ini yó ndí ta̱yóꞌo o̱n si̱ví ta̱a ta̱ va̱ꞌa kúu ra, ta ta̱yóꞌo kúu ra ta̱a ta̱kuíꞌná.
JOH 10:2 Tá yóo inka̱ ta̱a ta̱ ki̱xaa̱, ta xíto yó ta̱yóꞌo kua̱n ki̱ꞌvi ra yéꞌé korra no̱o̱ ñóꞌo tíndikachi, ta saá kúnda̱a̱ ini yó ndí ndixa ta̱yóꞌo kúu ra ta̱a ta̱ ndáa tíndikachi yóꞌo.
JOH 10:3 Ta inka̱ ta̱a ta̱ ndáa yéꞌé ña ndási̱ korra no̱o̱ ñóꞌo tíndikachi, tá xíto ta̱yóꞌo va̱xi ta̱a ta̱ ndáa ndikachi, ta nakoná ra yéꞌé ña ki̱ꞌvi ta̱a ta̱ ndáa tíndikachi. Ta ta̱a ta̱ ndáa tíndikachi yóꞌo kána ra, káꞌa̱n ra ñii ñii ki̱vi̱ tíndikachi sa̱na̱ ra ña kundiko̱n rí sa̱ta̱ ra. Ta saá ñii ñii tíndikachi yóꞌo xíni̱ so̱ꞌo rí ta̱chi̱ ta̱yóꞌo, ta kée rí kua̱ꞌa̱n rí ndíko̱n rí sa̱ta̱ ra.
JOH 10:4 Tá ndi̱ꞌi ke̱e ndiꞌi tíndikachi sa̱na̱ ra, ta saá kua̱ꞌa̱n siꞌna ra, ta ndiꞌi tíyóꞌo ndíko̱n rí kua̱ꞌa̱n rí sa̱ta̱ ra. Saá chi va̱ꞌa xíni̱ rí ta̱chi̱ xitoꞌo rí.
JOH 10:5 Ta tíndikachi yóꞌo o̱n vása ko̱ꞌo̱n rí sa̱ta̱ inka̱ ta̱a, chi o̱n vása xíni̱ rí ra. Nda̱ víka̱ xíno rí no̱o̱ ta̱yóꞌo, chi o̱n vása nákoni rí ta̱chi̱ káꞌa̱n ra ―káchí ta̱Jesús, nda̱to̱ꞌon ra xíꞌin na.
JOH 10:6 Nda̱to̱ꞌon ra cuento yóꞌo xíꞌin ni̱vi ña sanáꞌa ra na, ta nayóꞌo o̱n vása ní‑kunda̱a̱ ini na yukía̱ kóni kachí cuento yóꞌo.
JOH 10:7 Ta saá ta̱Jesús tuku ni̱ka̱ꞌa̱n ra xíꞌin na: ―Ña ndixa nda̱a̱ káꞌa̱n i̱ xíꞌin ndó: Nda̱tán yóo yéꞌé korra no̱o̱ ndási̱ ñóꞌo tíndikachi, saá yóo i̱. Ta ni̱vi na ndíko̱n yi̱ꞌi̱, nda̱tán yóo ndikachi sa̱na̱ i̱ saá yóo na.
JOH 10:8 Ta o̱n ta̱ꞌán ka̱ kixaa̱ i̱ ñoyívi yóꞌo, ki̱xi kua̱ꞌa̱ ní ni̱vi na o̱n váꞌa, ta nakuíꞌná xi̱kuu ndiꞌi na. Ta nayóꞌo ndu̱kú na ña kundiko̱n tíndikachi ko̱ꞌo̱n rí sa̱ta̱ na, ta ni̱‑kuchiño na, chi tíndikachi sa̱na̱ i̱ o̱n vása ní‑chikaa̱ so̱ꞌo rí ña ni̱ka̱ꞌa̱n na xíꞌin rí.
JOH 10:9 Ta ñii la̱á yéꞌé yóo, ta yi̱ꞌi̱ kúu yéꞌé yóꞌo. Ta ndiꞌi ni̱vi na ki̱ꞌvi ñii la̱á yéꞌé yóꞌo, ta saka̱ku i̱ nayóꞌo. Ta nayóꞌo, nda̱tán yóo tíndikachi tí vivíi ndáa i̱, saá yóo na, chi táxi i̱ ña ko̱ꞌo̱n ndíka̱ na ta chindeé i̱ na ña ndixa naníꞌi na ña xíni̱ ñóꞌó na ña va̱ꞌa kutaku̱ na.
JOH 10:10 ’Ta ni̱vi nakuíꞌná, ndasaá kuiti va̱xi na xa̱ꞌa̱ ña kasa kuíꞌná na ni̱vi na kúu tíndikachi sa̱na̱ i̱, án xa̱ꞌa̱ ña kaꞌni ñaꞌá na ta sandiꞌi na xa̱ꞌa̱ na. Ta yi̱ꞌi̱, ki̱xaa̱ i̱ xa̱ꞌa̱ ña taxi i̱ ña ndixa nda̱a̱ kutaku̱ ni̱vi na kúu tíndikachi sa̱na̱ i̱, ta ki̱xaa̱ i̱ xa̱ꞌa̱ ña víꞌí ní va̱ꞌa kutaku̱ nayóꞌo na kúu na ndíko̱n yi̱ꞌi̱.
JOH 10:11 Ta yi̱ꞌi̱ nda̱tán yóo ta̱a ta̱ va̱ꞌa ndáa ndikachi saá yóo i̱. Saá chi ndixa ta̱a ta̱ va̱ꞌa ndáa tíndikachi táxi xíꞌin mi̱i ra nda̱ kivi̱ ra xa̱ꞌa̱ rí.
JOH 10:12 Ta ta̱a ta̱ o̱n si̱ví xitoꞌo tíndikachi kúu, ta ndáa ra ndikachi xa̱ꞌa̱ ña kiꞌin yaꞌvi ra si̱ꞌún, ta̱yóꞌo o̱n vása va̱ꞌa chíkuenda ra xíꞌin rí. Chi ta̱yóꞌo, tá xíto ra va̱xi tíndiva̱ꞌyí ña kaꞌni rí tíndikachi, ta saá yíꞌví ra ta kama xíno ra kua̱ꞌa̱n ra, ta sándakoo ra tíndikachi yóꞌo. Ta saá kíꞌvi tíndiva̱ꞌyí ña satakuéꞌe̱ rí, ta sákui̱ta̱ níꞌnó rí ndiꞌi tíndikachi yóꞌo.
JOH 10:13 Ta ta̱a ta̱ kísa chiño kuiti xa̱ꞌa̱ si̱ꞌún, ta̱yóꞌo xíno ra kua̱ꞌa̱n ra, chi o̱n si̱ví sa̱na̱ ra kúu tíndikachi, ni o̱n vása kíꞌvi ini ra xíni ra rí.
JOH 10:14 ’Ta yi̱ꞌi̱ o̱n vása kéꞌé i̱ nda̱tán kéꞌé ta̱yóꞌo, chi yi̱ꞌi̱ kúu ta̱a ta̱ va̱ꞌa ní ndáa tíndikachi sa̱na̱ i̱. Yi̱ꞌi̱ xíni̱ va̱ꞌa i̱ ndikachi sa̱na̱ i̱, ta tíndikachi sa̱na̱ i̱ xíni̱ va̱ꞌa rí yi̱ꞌi̱.
JOH 10:15 Ñii ki̱ꞌva saá mi̱i Yivá i̱ xíni̱ va̱ꞌa ra yi̱ꞌi̱, ta yi̱ꞌi̱ xíni̱ va̱ꞌa i̱ Yivá i̱. Ta ndixa kíꞌvi ní ini i̱ xíni i̱ tíndikachi sa̱na̱ i̱, ta̱nda̱ yóo tiꞌva i̱ taxi xíꞌin mi̱i i̱ ña kivi̱ i̱ xa̱ꞌa̱ rí.
JOH 10:16 Yóo inka̱ ndikachi sa̱na̱ i̱ ta o̱n ko̱ó rí ñóꞌo xíꞌin tí xa ndíko̱n sa̱ta̱ i̱ vitin. Ta xíni̱ ñóꞌó ko̱ꞌo̱n i̱ nakaya i̱ rí ña kundiko̱n rí sa̱ta̱ i̱. Ta saá tíyóꞌo chikaa̱ so̱ꞌo rí to̱ꞌon i̱, ta tíyóꞌo xíꞌin tí xa yóo xíꞌin i̱, nduu ndiꞌi rí ñii la̱á kuiti tiꞌvi ndikachi sa̱na̱ i̱, ta ñii la̱á yi̱ꞌi̱ kuu ta̱a ta̱ ndáa ndiꞌi tíndikachi sa̱na̱ i̱ yóꞌo.
JOH 10:17 ’Yivá i̱ Ndios kíꞌvi ní ini ra xíni ra yi̱ꞌi̱ chi yi̱ꞌi̱ taxi xíꞌin mi̱i i̱ ña kivi̱ i̱ xa̱ꞌa̱ tíndikachi sa̱na̱ i̱. Ta taxi xíꞌin mi̱i i̱ ña kivi̱ i̱ saá xa̱ꞌa̱ ña tuku nakiꞌin xíꞌin mi̱i i̱ ta nataku̱ i̱.
JOH 10:18 Nda̱ ñii ni̱vi o̱n vása kómí na nda̱yí kindaa na ña táku̱ i̱. Ta yi̱ꞌi̱ xíꞌin ña káchí ini i̱, taxi xíꞌin mi̱i i̱ ña kivi̱ i̱. Saá chi kómí i̱ nda̱yí ña taxi xíꞌin mi̱i i̱ ña kivi̱ i̱, ta kómí i̱ nda̱yí ña tuku nakiꞌin xíꞌin mi̱i i̱ ta nataku̱ i̱. Kómí i̱ nda̱yí yóꞌo chi saá xa̱ꞌnda chiño Yivá i̱ no̱o̱ i̱ ña keꞌé i̱ saá ―káchí ta̱Jesús xíꞌin na.
JOH 10:19 Tá ndi̱ꞌi xi̱ni̱ so̱ꞌo na to̱ꞌon yóꞌo, ta tuku ni̱ta̱ꞌvi̱ táꞌan najudío. O̱n vása kúchiño koo yuꞌú na xa̱ꞌa̱ ta̱Jesús.
JOH 10:20 Kua̱ꞌa̱ ní nayóꞌo káꞌa̱n na, káchí na saá: ―Ta̱Jesús yóꞌo kúu ta̱a ta̱ sána si̱ni̱, chi kómí ra ñii níma̱ ndiva̱ꞌa. Nda̱ ma̱ni̱ koni̱ so̱ꞌo yó ña káꞌa̱n ra ―káchí na.
JOH 10:21 Ta inka̱ najudío yóꞌo káꞌa̱n na, káchí na saá: ―O̱n si̱ví saá, chi ñii ta̱a ta̱ kómí níma̱ ndiva̱ꞌa o̱n vása kúchiño ka̱ꞌa̱n ra to̱ꞌon nda̱tán káꞌa̱n ta̱yóꞌo. ¿Án yóo ñii níma̱ ndiva̱ꞌa ña kómí ndee̱ ña sandúva̱ꞌa ña ñii ta̱kuáá? ―káchí na, káꞌa̱n na xíꞌin táꞌan na.
JOH 10:22 Ta saá ni̱to̱nda̱a yo̱o̱ vi̱xin, ta kána viko̱ káꞌno ñoo Jerusalén, ña kúu viko̱ xa̱ꞌa̱ ña nákáꞌán najudío ndasaá naxi̱i̱ síkuá na tuku na̱taxi na veꞌe ño̱ꞌo káꞌno ndaꞌa̱ Ndios kui̱ya̱ xi̱na̱ꞌá.
JOH 10:23 Ta ta̱Jesús xíka ra ñii xiiña ña na̱ní Corredor ta̱rey Salomón, ña nákaa̱ no̱o̱ yóo ke̱ꞌe veꞌe ño̱ꞌo káꞌno yóꞌo.
JOH 10:24 Ta nanáꞌno no̱o̱ najudío ki̱xi taꞌa na no̱o̱ ra, ta xi̱no nduu na ra, ta ni̱nda̱ka̱ to̱ꞌon na ra, káchí na saá xíꞌin ra: ―¿Ndasaá ka̱ ki̱vi̱ yaꞌa, ta saá kasa nda̱a̱ ún xa̱ꞌa̱ mi̱i ún ña kunda̱a̱ ini ndi̱ yu kúu ún? Tá yóꞌó kúu Cristo, ta̱a ta̱ ti̱ꞌví Ndios saka̱ku ra mi̱i ndi̱, ta va̱ꞌa ka̱ꞌa̱n káxín ún xíꞌin ndi̱ vitin ndí sivi kúu ún ―káchí na xíꞌin ra.
JOH 10:25 Ta nda̱kuii̱n ta̱Jesús, ni̱ka̱ꞌa̱n ra xíꞌin na: ―Xa ni̱ka̱ꞌa̱n i̱ xíꞌin ndó yi̱ꞌi̱ kúu ra, ta o̱n xi̱in ndó kandixa ndó yi̱ꞌi̱. Yóo kua̱ꞌa̱ ní milagro va̱ꞌa ña kéꞌé i̱, ta xíꞌin nda̱yí Yivá i̱ Ndios kéꞌé i̱ ndiꞌi ña. Ta ndiꞌi ñava̱ꞌa yóꞌo kúu ña ndákuii̱n xa̱ꞌa̱ i̱ ta sánáꞌa ña no̱o̱ ndóꞌó yu kúu i̱.
JOH 10:26 Ta ndóꞌó, o̱n xi̱in ndó kandixa ndó yi̱ꞌi̱ chi o̱n vása yóo ndó nda̱tán yóo tíndikachi sa̱na̱ i̱.
JOH 10:27 Chi ndiꞌi ni̱vi na yóo nda̱tán yóo tíndikachi sa̱na̱ i̱, nayóꞌo nákoni na ta̱chi̱ i̱ ña káꞌa̱n i̱ xíꞌin na. Ta yi̱ꞌi̱, xíni̱ va̱ꞌa i̱ ndiꞌi nayóꞌo, ta ndiꞌi nayóꞌo ndíko̱n na sa̱ta̱ i̱.
JOH 10:28 Yi̱ꞌi̱ táxi i̱ ña ndixa kutaku̱ na ndiꞌi saá ki̱vi̱ ña va̱xi, ta nda̱ ñii ki̱vi̱ o̱n ndiꞌi xa̱ꞌa̱ na. Ta nda̱ ñii ni̱vi o̱n kuchiño na kindaa na nayóꞌo ndaꞌa̱ i̱.
JOH 10:29 Yivá i̱ Ndios kúu ta̱a ta̱ ta̱xi ni̱vi yóꞌo ndaꞌa̱ i̱. Ta Yivá i̱ kúu ta̱a ta̱ káꞌno va̱ꞌa ka̱ no̱o̱ ndiꞌi ni̱vi. Ta xa̱ꞌa̱ ñayóꞌo, nda̱ ñii ni̱vi o̱n kuchiño na kindaa na nda̱ ñii nayóꞌo ndaꞌa̱ ra.
JOH 10:30 Ta yi̱ꞌi̱ xíꞌin Yivá i̱ Ndios, ñii la̱á kúu ndi̱ ―káchí ta̱Jesús xíꞌin na.
JOH 10:31 Ta saá najudío yóꞌo tuku na̱tiin na yu̱u̱ ña koon na ra, chi kóni na kaꞌni na ra.
JOH 10:32 Ta ta̱Jesús ni̱ka̱ꞌa̱n ra xíꞌin na: ―No̱o̱ ndóꞌó xa ke̱ꞌé i̱ kua̱ꞌa̱ ní milagro va̱ꞌa xíꞌin nda̱yí Yivá i̱. Ta vitin, ¿ndá ñava̱ꞌa ke̱ꞌé i̱ kúu ña kóni ndó kaꞌni ndó yi̱ꞌi̱ xa̱ꞌa̱? ―káchí ra xíꞌin na.
JOH 10:33 Ta nanáꞌno no̱o̱ najudío yóꞌo nda̱kuii̱n na, káchí na saá xíꞌin ra: ―O̱n si̱ví xa̱ꞌa̱ ña milagro va̱ꞌa ke̱ꞌé ún kúu ña kóni ndi̱ kaꞌni ndi̱ yóꞌó, ta xa̱ꞌa̱ to̱ꞌon ña o̱n váꞌa káꞌa̱n ún xa̱ꞌa̱ Ndios kúu ña kóni ndi̱ kaꞌni ndi̱ yóꞌó, chi vará ndasaá kuiti ñii ta̱a kúu ún, ta káꞌa̱n ún xa̱ꞌa̱ mi̱i ún kúu ún Ndios ―káchí na xíꞌin ra.
JOH 10:34 Ta nda̱kuii̱n ta̱Jesús, ni̱ka̱ꞌa̱n ra xíꞌin na: ―¿Án o̱n vása ndixa yóo ñii xiiña no̱o̱ káꞌa̱n to̱ꞌon Ndios ña káchí saá: “Nda̱tán yóo ndios válí saá yóo ndó”?, ka̱chí Ndios xíꞌin nanáꞌno no̱o̱ naxi̱i̱ síkuá ndó kui̱ya̱ xi̱na̱ꞌá.
JOH 10:35 Ta xíni̱ yó to̱ꞌon Ndios ña ni̱taa na xi̱na̱ꞌá ñanda̱a̱ ndinoꞌo kúu ña, ta nda̱ ñii ki̱vi̱ o̱n vása násama ña. Ta to̱ꞌon yóꞌo káchí ndí mi̱i Ndios kúu ta̱a ta̱ ni̱ka̱ꞌa̱n xíꞌin ni̱vi na na̱kiꞌin to̱ꞌon ra kui̱ya̱ xi̱na̱ꞌá, ta káchí ra saá: “Ta ndóꞌó, nda̱tán yóo ndios válí, saá yóo ndó”, káchí ra xíꞌin na.
JOH 10:36 Ta ndixa mi̱i Ndios yóꞌo kúu ta̱a ta̱ na̱ka̱xin yi̱ꞌi̱, ta ti̱ꞌví ra yi̱ꞌi̱ ki̱xaa̱ i̱ ñoyívi yóꞌo ña kasa ndivi i̱ chiño ra. Ta saá, ¿nda̱chun káꞌa̱n ndó xíꞌin i̱ ndí yi̱ꞌi̱ káꞌa̱n i̱ to̱ꞌon ña o̱n váꞌa xa̱ꞌa̱ Ndios chi káꞌa̱n i̱, káchí i̱ kúu i̱ Sa̱ꞌya Ndios?
JOH 10:37 Ta yi̱ꞌi̱, tá o̱n vása kéꞌé i̱ chiño va̱ꞌa, nda̱tán yóo ña kéꞌé Yivá i̱ Ndios, ta saá o̱n vása xíni̱ ñóꞌó kandixa ndó ndí to̱ꞌon nda̱a̱ káꞌa̱n i̱ xíꞌin ndó.
JOH 10:38 Ta saá ni, tá ndixa kísa ndivi i̱ chiño va̱ꞌa nda̱tán yóo ña kéꞌé Yivá i̱ Ndios, ta saá xíni̱ ñóꞌó kandixa ndó ndí to̱ꞌon nda̱a̱ káꞌa̱n i̱ xíꞌin ndó. Tá o̱n xi̱in ndó kandixa ndó to̱ꞌon ña káꞌa̱n i̱, ta saá xíni̱ ñóꞌó kani si̱ni̱ ndó xa̱ꞌa̱ milagro va̱ꞌa ña kéꞌé i̱. Ta saá kunda̱a̱ ini ndó ndí ñandixa kúu ña káꞌa̱n i̱ xíꞌin ndó, ta kandixa ndó ndí Yivá i̱ Ndios táku̱ ra ini i̱, ta yi̱ꞌi̱ táku̱ i̱ ini Yivá i̱ Ndios ―káchí ta̱Jesús xíꞌin na.
JOH 10:39 Ta saá nanáꞌno no̱o̱ najudío yóꞌo tuku ndu̱kú na tiin na ra ña chikaa̱ na ra ini veꞌe ka̱a, ta ni̱‑kuchiño na, chi ta̱Jesús ni̱ka̱ku ra, kua̱ꞌa̱n ndíka̱ ra.
JOH 10:40 Ta ndi̱kó ta̱Jesús, kua̱ꞌa̱n ra inka̱ táꞌví yuꞌu̱ yu̱ta Jordán, ta ni̱xaa̱ ra no̱o̱ siꞌna ta̱Juan ni̱xi̱yo ra, sákuchu ra ni̱vi, ta yuꞌu̱ yu̱ta yóꞌo ki̱ndo̱o ta̱Jesús.
JOH 10:41 Ta kua̱ꞌa̱ ní ni̱vi ni̱xaa̱ na no̱o̱ yóo ra. Ni̱vi yóꞌo káꞌa̱n na xíꞌin táꞌan na, káchí na saá: ―Ta̱Juan o̱n vása ní‑keꞌé ra nda̱ ñii milagro, ta saá ni, ndiꞌi to̱ꞌon ña ni̱ka̱ꞌa̱n ra xa̱ꞌa̱ ta̱Jesús yóꞌo kúu to̱ꞌon ña ndixa nda̱a̱ ―káchí na, káꞌa̱n na xíꞌin táꞌan na.
JOH 10:42 Ta mi̱i xiiña yóꞌo no̱o̱ ni̱xaa̱ na, kua̱ꞌa̱ ní ni̱vi ka̱ndixa na ta̱Jesús.
JOH 11:1 Ta ñoo Betania yóo ñii ta̱a na̱ní ra Lázaro, ta ndeé ní ndóꞌo ra. Ta mi̱i ñoo yóꞌo táku̱ ñáMaría xíꞌin ñáMarta, ná kúu ki̱ꞌva̱ ra.
JOH 11:2 Ta ñáMaría ñá kúu ki̱ꞌva̱ ta̱Lázaro yóꞌo kúu ñaꞌa̱ ñá chi̱kaa̱ nduta̱ tá xáꞌan támi ní xa̱ꞌa̱ ta̱Jesús, ta na̱yakón ñá xa̱ꞌa̱ ra xíꞌin yisi̱ si̱ni̱ ñá.
JOH 11:3 Ta xa̱ꞌa̱ ña ndeé ndóꞌo ta̱Lázaro, náki̱ꞌva̱ ra ñáMaría xíꞌin ñáMarta ti̱ꞌví ná ñii ta̱ xíka chiño no̱o̱ ná, kua̱ꞌa̱n ra no̱o̱ ta̱Jesús, ña ka̱ꞌa̱n ra xíꞌin ra. Ta ni̱xaa̱ ra, ta káchí ra saá: ―Tata, vitin ndeé ní ndóꞌo ta̱a ta̱ kúu ta̱ kíꞌvi ini mi̱i ún xíni ún ―káchí ta̱yóꞌo xíꞌin ta̱Jesús.
JOH 11:4 Tá xi̱ni̱ so̱ꞌo ta̱Jesús ñayóꞌo, ta ni̱ka̱ꞌa̱n ra: ―O̱n si̱ví xa̱ꞌa̱ ña kivi̱ ta̱Lázaro kúu ña ndeé ní ndóꞌo ra vitin. Ta ña ndeé ní ndóꞌo ra kúu xa̱ꞌa̱ ña kua̱ꞌa̱ ní ni̱vi chinóo síkón na ñato̱ꞌó Ndios, ta ñii ki̱ꞌva saá chinóo síkón na ñato̱ꞌó yi̱ꞌi̱, ta̱a ta̱ kúu Sa̱ꞌya Ndios.
JOH 11:5 Ta ta̱Jesús kíꞌvi ní ini ra xíni ra ñáMarta xíꞌin ki̱ꞌvi̱ ñá ñáMaría, xíꞌin ki̱ꞌva̱ ná ta̱Lázaro.
JOH 11:6 Ta ki̱vi̱ xi̱ni̱ so̱ꞌo ra ndí ndeé ní ndóꞌo ta̱Lázaro, ta saá ni, ki̱ndo̱o ka̱ ra o̱vi̱ ka̱ ki̱vi̱ no̱o̱ yóo ra.
JOH 11:7 Tá ni̱yaꞌa o̱vi̱ ki̱vi̱ yóꞌo, ta ni̱ka̱ꞌa̱n ra xíꞌin naxíka xíꞌin ra, káchí ra saá: ―Vitin kee yó ndikó tuku yó ko̱ꞌo̱n yó ñoo estado Judea ―káchí ra.
JOH 11:8 Ta naxíka xíꞌin ra ni̱ka̱ꞌa̱n na, káchí na saá: ―Tata Rabí, sa̱kán loꞌo ki̱vi̱ ni̱yaꞌa, nanáꞌno no̱o̱ najudío na ndóo ñoo estado Judea, saloꞌo kuiti, ta kaꞌni na yóꞌó xíꞌin yu̱u̱, níkúu. ¿Nda̱chun kóni ún ndikó tuku yó ñoo yóꞌo? ―káchí na.
JOH 11:9 Ta nda̱kuii̱n ta̱Jesús, ni̱ka̱ꞌa̱n ra xíꞌin na: ―¿Án o̱n ndixa u̱xu̱ o̱vi̱ hora kómí ñii ndiví ña yéꞌe ño̱ꞌo? Ta ta̱a ta̱ xíka ndiví, o̱n vása káchiꞌi xa̱ꞌa̱ ra ña̱ꞌa, chi va̱ꞌa yéꞌe ño̱ꞌo no̱o̱ yichi̱ xíka ra.
JOH 11:10 Ta ta̱a ta̱ xíka ñoó naa, ta̱yóꞌo káchiꞌi xa̱ꞌa̱ ra kua̱ꞌa̱ ní ña̱ꞌa, chi o̱n ko̱ó ño̱ꞌo yeꞌe yichi̱ no̱o̱ kua̱ꞌa̱n ra ―káchí ta̱Jesús xíꞌin naxíka xíꞌin ra.
JOH 11:11 Ta saá ni̱ka̱ꞌa̱n ka̱ ra xíꞌin na, káchí ra saá: ―Ta̱a ta̱migo yó ta̱Lázaro kísi̱n ra vitin, ta ko̱ꞌo̱n i̱ ña sanakáxín i̱ ini ra.
JOH 11:12 Ta saá nda̱kuii̱n naxíka xíꞌin ra, ni̱ka̱ꞌa̱n na: ―Tata, tá ta̱ kísi̱n kúu ra, ta saá kúnda̱a̱ ini yó ndí ta̱ xa kua̱ꞌa̱n nduva̱ꞌa kúu ra ―káchí na.
JOH 11:13 Nayóꞌo o̱n vása kúnda̱a̱ ini na ña káꞌa̱n ta̱Jesús, chi kóni kachí ra ni̱xiꞌi̱ ta̱Lázaro, ta nayóꞌo xáni si̱ni̱ na ndasaá kuiti kísi̱n ta̱Lázaro.
JOH 11:14 Ta saá ta̱Jesús ni̱ka̱ꞌa̱n káxín ra xíꞌin na, káchí ra saá: ―Ta̱Lázaro xa ni̱xiꞌi̱ ra.
JOH 11:15 Ta kúsii̱ ini i̱ ña o̱n vása ní‑xiyo i̱ xíꞌin ta̱Lázaro ki̱vi̱ ni̱xiꞌi̱ ra, chi ña ndóꞌo ra saá kúu ñava̱ꞌa xa̱ꞌa̱ mi̱i ndó. Saá chi ñayóꞌo chindeé ña mi̱i ndó ña kandixa va̱ꞌa ndó yi̱ꞌi̱. Ta koꞌyo̱ vitin koto yó no̱o̱ kándúꞌu̱ ra ―káchí ta̱Jesús xíꞌin na.
JOH 11:16 Ta ñii ta̱xíka xíꞌin ta̱Jesús na̱ní ra Tomás, ta̱ kúu ta̱ sa̱kunaní na ta̱Kuátí, ni̱ka̱ꞌa̱n ra xíꞌin inka̱ naxíka xíꞌin ta̱Jesús: ―Va̱ꞌa ko̱ꞌo̱n ndiꞌi yó xíꞌin ra xa̱ꞌa̱ ña kivi̱ yó xíꞌin ra ―káchí ra.
JOH 11:17 Tá ni̱xaa̱ na ñoo Betania, ta xi̱ni̱ so̱ꞌo ta̱Jesús ña xa ni̱yaꞌa ko̱mi̱ ki̱vi̱ ni̱ndu̱xu̱n ta̱Lázaro yóꞌo.
JOH 11:18 Ta ñoo Betania yóꞌo nákaa̱ yatin ña ñoo Jerusalén, ñii u̱ni̱ kilómetro kúu ñaxíká.
JOH 11:19 Ta kua̱ꞌa̱ ní najudío xa ki̱xaa̱ na ñoo Betania yóꞌo, chi nayóꞌo kóni na chikaa̱ na ndee̱ ini ñáMaría xíꞌin ñáMarta, chi kúchuchú ní ini náyóꞌo xa̱ꞌa̱ ña ni̱xiꞌi̱ ta̱ki̱ꞌva̱ náñaꞌa̱ yóꞌo.
JOH 11:20 Tá ki̱xaa̱ ni̱vi nda̱to̱ꞌon na ndí va̱xi ta̱Jesús, ta xi̱ni̱ so̱ꞌo ñáMarta to̱ꞌon yóꞌo, ta ke̱e ñá kua̱ꞌa̱n ñá nakutáꞌan ñá xíꞌin ra. Ta ñáMaría ki̱ndo̱o ñá veꞌe.
JOH 11:21 Ta ni̱xaa̱ ñáMarta no̱o̱ ta̱Jesús, ta ni̱ka̱ꞌa̱n ñá xíꞌin ra, káchí ñá saá: ―Tata, tá ni̱xi̱yo ún xíꞌin ndi̱ yóꞌo, níkúu, ta o̱n kivi̱ ta̱ki̱ꞌva̱ i̱.
JOH 11:22 Ta saá ni, vitin kúnda̱a̱ ini i̱ ndí Ndios ndixa taxi ra ndaꞌa̱ ún nda̱ kúu ka̱ ñava̱ꞌa ndukú ún no̱o̱ ra ―káchí ñáMarta xíꞌin ta̱Jesús.
JOH 11:23 Ta nda̱kuii̱n ta̱Jesús, ni̱ka̱ꞌa̱n ra xíꞌin ñá, káchí ra saá: ―Ta̱a ta̱ki̱ꞌva̱ ún nataku̱ ra ―káchí ra.
JOH 11:24 Ta nda̱kuii̱n ñáMarta: ―Xa xíni̱ i̱ ndí ndixa nataku̱ ra, ta ñayóꞌo kundivi ki̱vi̱ sondíꞌí ñoyívi, chi ki̱vi̱ saá ndiꞌi ni̱vi na ni̱xiꞌi̱ nataku̱ na ―káchí ñá xíꞌin ra.
JOH 11:25 Ta nda̱kuii̱n ta̱Jesús, ni̱ka̱ꞌa̱n ra saá: ―Yi̱ꞌi̱ kúu ndee̱ ña táxi nataku̱ ni̱vi na ni̱xiꞌi̱, ta yi̱ꞌi̱ kúu ndee̱ ña táxi kutaku̱ ndinoꞌo ni̱vi. Ndiꞌi ni̱vi na kándixa yi̱ꞌi̱, vará kixaa̱ ñii ki̱vi̱ ña kivi̱ na, ta nayóꞌo ndixa kutaku̱ ndinoꞌo na ndiꞌi saá ki̱vi̱ va̱xi.
JOH 11:26 Ta ndiꞌi ni̱vi na kúu na táku̱ ndinoꞌo chi kándixa na yi̱ꞌi̱, nayóꞌo nda̱ ñii ki̱vi̱ o̱n ndiꞌi xa̱ꞌa̱ na. ¿Án kándixa ún to̱ꞌon yóꞌo ña káꞌa̱n i̱ xíꞌin ún? ―káchí ta̱Jesús xíꞌin ñáMarta.
JOH 11:27 Ta nda̱kuii̱n ñá, ni̱ka̱ꞌa̱n ñá: ―Ndixa, Tata, kándixa i̱ to̱ꞌon káꞌa̱n ún, ta kándixa i̱ yóꞌó kúu Cristo, Sa̱ꞌya Ndios, ta̱a ta̱ xi̱ndati ndi̱ ña tiꞌví Ndios, ta vitin xa ki̱xaa̱ ra ñoyívi yóꞌo ―káchí ñáMarta xíꞌin ta̱Jesús.
JOH 11:28 Ta saá ndi̱kó ñáMarta kua̱noꞌo̱ ñá, ta na̱xaa̱ ñá veꞌe ñá. Ta ka̱na ñá ki̱ꞌvi̱ ñá ñáMaría kixi ñá no̱o̱ ñá, ta ni̱ka̱ꞌa̱n seꞌé ñá xíꞌin ñáyóꞌo, káchí ñá saá: ―Ta̱Maestro ki̱xaa̱ ra yatin no̱o̱ ñoo yóꞌo, ta kána ra yóꞌó ko̱ꞌo̱n ún no̱o̱ ra ―káchí ñá.
JOH 11:29 Tá xi̱ni̱ so̱ꞌo ñáMaría to̱ꞌon yóꞌo, ta kama ní na̱kundichi ñá, ta ke̱e ñá kua̱ꞌa̱n ñá no̱o̱ yóo ta̱Jesús.
JOH 11:30 Ta ta̱Jesús o̱n ta̱ꞌán ka̱ ki̱ꞌvi ra ñoo Betania, ta yóo ka̱ ra mi̱i xiiña no̱o̱ na̱kutáꞌan ñáMarta xíꞌin ra.
JOH 11:31 Ta najudío na xa ki̱xaa̱ ndóo veꞌe no̱o̱ táku̱ ñáMaría xíꞌin ñáMarta xa̱ꞌa̱ ña chíkaa̱ na ndee̱ ini náyóꞌo, xi̱to na kama ní na̱kundichi ñáMaría, ta ke̱e ñá kua̱ꞌa̱n ñá, ta saá ke̱e na kua̱ꞌa̱n na sa̱ta̱ ñá, chi xa̱ni si̱ni̱ na: “Kua̱ꞌa̱n ñá no̱o̱ ni̱ndu̱xu̱n ta̱Lázaro ña kuaku ñá xa̱ꞌa̱ ra”, saá xa̱ni si̱ni̱ na.
JOH 11:32 Ta ni̱xaa̱ ñáMaría no̱o̱ yóo ta̱Jesús, ta xi̱kuxítí ñá xa̱ꞌa̱ ra, ta ni̱ka̱ꞌa̱n ñá xíꞌin ra, káchí ñá saá: ―Tata, tá ni̱xi̱yo ún xíꞌin ndi̱ yóꞌo, níkúu, ta o̱n kivi̱ ta̱ki̱ꞌva̱ i̱ ―káchí ñá.
JOH 11:33 Tá xi̱to ta̱Jesús xáku ní ñáMaría, ta xáku ní natáꞌan ñá na ki̱xaa̱ xíꞌin ñá, ta saá ña xíto ra yóꞌo nda̱ sa̱kanda ña ini ra, ta ni̱ta̱ꞌvi̱ ní ini ra.
JOH 11:34 Ta ni̱nda̱ka̱ to̱ꞌon ra na, káchí ra saá: ―¿Míkía̱ sa̱ndúxu̱n ndó ta̱ ni̱xiꞌi̱? Ta nda̱kuii̱n na, ni̱ka̱ꞌa̱n na: ―Naꞌa, ko̱ꞌo̱n ún xíꞌin ndi̱ ta koni ún no̱o̱ ni̱ndu̱xu̱n ra ―káchí na.
JOH 11:35 Ta ta̱Jesús ki̱xáꞌá ra xáku ní ra.
JOH 11:36 Ta sava najudío na ndóo yóꞌo, ni̱ka̱ꞌa̱n xíꞌin táꞌan na, káchí na saá: ―Koto ndó, ndeé ní kíꞌvi ini ra xi̱ni ra ta̱a ta̱ ni̱xiꞌi̱ ―káchí na, káꞌa̱n na.
JOH 11:37 Ta inka̱ na káꞌa̱n xíꞌin táꞌan na, káchí na saá: ―Ta̱yóꞌo sa̱ndaꞌa ra nduchu̱ no̱o̱ ta̱kuáá. ¿Nda̱chun o̱n vása ní‑xiyo ra ña chíndeé ra ta̱Lázaro ña o̱n kivi̱ ra, níkúu? ―káchí na.
JOH 11:38 Ta tuku nda̱ mi̱i níma̱ ta̱Jesús kánda ña xíꞌin ña kúchuchú ní ini ra, ta kua̱ꞌa̱n ra, ta ni̱xaa̱ ra no̱o̱ yóo kavua̱ no̱o̱ ni̱ndu̱xu̱n ta̱Lázaro. Ta xi̱ni ra ñii yu̱u̱ veé ña káꞌno ní, ña va̱ꞌa ndási̱ yuꞌu̱ kavua̱ yóꞌo.
JOH 11:39 Ta ni̱ka̱ꞌa̱n ta̱Jesús xíꞌin ni̱vi na yíta yóꞌo, káchí ra saá: ―Tiin ndó yu̱u̱ ña ndási̱ yuꞌu̱ kavua̱ yóꞌo, ta sakutaꞌa ndó ña ―káchí ra xíꞌin na. Ta ni̱ka̱ꞌa̱n ñáMarta xíꞌin ra, káchí ñá saá: ―O̱n váꞌa vitin, Tata, chi xa ni̱xi̱no̱ ko̱mi̱ ki̱vi̱ ni̱xiꞌi̱ ra, ta saá xa xáꞌan táꞌyí ní ra vitin ―káchí ñá.
JOH 11:40 Ta ni̱ka̱ꞌa̱n ta̱Jesús xíꞌin ñá, káchí ra saá: ―¿Án o̱n vása nákáꞌán ún ña ni̱ka̱ꞌa̱n i̱ xíꞌin ún, nana? Chi ni̱ka̱ꞌa̱n i̱ tá kandixa ún yi̱ꞌi̱, ta saá koni ún ñava̱ꞌa káꞌno ña táxi ña kua̱ꞌa̱ ní ni̱vi chinóo síkón na ñato̱ꞌó Ndios ―káchí ra xíꞌin ñá.
JOH 11:41 Ta saá sa̱kutaꞌa na yu̱u̱ ña ndási̱ yuꞌu̱ kavua̱ no̱o̱ ni̱ndu̱xu̱n ta̱Lázaro. Ta ta̱Jesús na̱koto ndaa ra ñoyívi ni̱no, ta ni̱ka̱ꞌa̱n ra xíꞌin Ndios, káchí ra saá: ―Tata Yivá i̱, táxaꞌvi ún chi xíni̱ so̱ꞌo ún xa̱ꞌa̱ ña ndúkú i̱ no̱o̱ ún vitin.
JOH 11:42 Xíni̱ va̱ꞌa i̱ ña ndiꞌi saá ki̱vi̱ xíni̱ so̱ꞌo ún ña káꞌa̱n i̱ xíꞌin ún, ta vitin káꞌa̱n i̱ to̱ꞌon yóꞌo, saá chi kóni i̱ ña kunda̱a̱ ini ni̱vi na yíta yóꞌo ndí yóꞌó kúu ta̱a ta̱ ti̱ꞌví yi̱ꞌi̱ ki̱xaa̱ i̱ ―káchí ta̱Jesús xíꞌin Ndios.
JOH 11:43 Ta ndi̱ꞌi ni̱ka̱ꞌa̱n ra to̱ꞌon yóꞌo xíꞌin Ndios, ta xíꞌin ndiꞌi ndee̱ ra ni̱ka̱ꞌa̱n ra xíꞌin ta̱Lázaro, káchí ra saá: ―Lázaro, keta ún, ta naꞌa ún yóꞌo ―káchí ra.
JOH 11:44 Ta saá ta̱Lázaro, ta̱a ta̱ xa ni̱xiꞌi̱ kúu ra, ta na̱taku̱ ra vitin, ta ke̱ta ra ti̱xin kavua̱, ta ki̱xaa̱ ra xi̱kundichi ra no̱o̱ ni̱vi na yíta yóꞌo. Ta yi̱kí ko̱ñu ta̱Lázaro násúku ndaa ndiꞌi ña xíꞌin tiko̱to̱ ña chi̱súku na ra ki̱vi̱ ni̱ndu̱xu̱n ra. Ta si̱ni̱ ra xíꞌin no̱o̱ ra násúku ndaa ña xíꞌin inka̱ tiko̱to̱. Ta ni̱ka̱ꞌa̱n ta̱Jesús xíꞌin na: ―Ndaxin ndó ra no̱o̱ tiko̱to̱ ña nóꞌni ra, ta sa̱ña̱ ra ko̱ꞌo̱n ndíka̱ ra ―káchí ta̱Jesús xíꞌin ni̱vi.
JOH 11:45 Ta saá najudío, na kua̱ꞌa̱n xíꞌin ñáMaría ni̱xaa̱ na no̱o̱ yóo ta̱Jesús, xi̱ni na ñava̱ꞌa yóꞌo ke̱ꞌé ta̱Jesús ña sa̱nataku̱ ra ta̱Lázaro, ta kua̱ꞌa̱ ní nayóꞌo ka̱ndixa na ta̱Jesús.
JOH 11:46 Ta inka̱ najudío yóꞌo kua̱ꞌa̱n na, ta ni̱xaa̱ na no̱o̱ nafariseo ta nda̱to̱ꞌon na xíꞌin na yukía̱ ke̱ꞌé ta̱Jesús xíꞌin ta̱Lázaro.
JOH 11:47 Ta nafariseo xíꞌin nasu̱tu̱ náꞌno no̱o̱ najudío ka̱na na ni̱vi na kúu nachiño náꞌno, na na̱ní Junta Suprema, ta na̱kutáꞌan na. Ta saá ki̱xaa̱ na, ta káꞌa̱n na xíꞌin táꞌan na, káchí na saá: ―¿Yukía̱ keꞌé yó vitin? Chi ta̱Jesús yóꞌo kéꞌé ra kua̱ꞌa̱ ní milagro.
JOH 11:48 Táná taxi yó ña keꞌé ka̱ ra saá, ta ndiꞌi ni̱vi kixáꞌá na kundiko̱n na ra. Ta saá yi̱yo ní sakaku ra kua̱chi xíꞌin nagobierno ñoo Roma, ta kama ní nachiño ñoo Roma tiꞌví na natropa ta sandiꞌi na xa̱ꞌa̱ nañoo yó Israel, ta ñii saá sandiꞌi na xa̱ꞌa̱ veꞌe ño̱ꞌo káꞌno ñoo yó ―káchí na, káꞌa̱n na.
JOH 11:49 Ta ñii su̱tu̱ ta̱táꞌan naJunta Suprema yóꞌo, na̱ní ra Caifás, ta kui̱ya̱ yóꞌo xi̱kuu ra ta̱su̱tu̱ káꞌno no̱o̱ ndiꞌi nasu̱tu̱, ta ni̱ka̱ꞌa̱n ndoso ra xíꞌin natáꞌan ra naJunta Suprema, káchí ra saá: ―¿Án nakíꞌví kúu ndó?, ¡chi o̱n váꞌa xáni si̱ni̱ ndó!
JOH 11:50 O̱n vása kúnda̱a̱ ini ndó ndí va̱ꞌa ka̱ kúu ña kivi̱ ñii ta̱a xa̱ꞌa̱ ni̱vi ñoo yó, ko̱to̱ ndiꞌi xa̱ꞌa̱ ndiꞌi yó nañoo Israel ―káchí ra xíꞌin na.
JOH 11:51 Ta o̱n si̱ví si̱ni̱ mi̱i ra kúu ña ka̱ku to̱ꞌon yóꞌo ña ni̱ka̱ꞌa̱n ra saá, ta to̱ꞌon ña ke̱e no̱o̱ Ndios kúu ña. Saá chi chi̱tóni̱ Ndios ta̱su̱tu̱ káꞌno kuu ta̱a ta̱ ka̱ꞌa̱n to̱ꞌon ña káchí ndí ta̱Jesús kivi̱ ra xa̱ꞌa̱ ndiꞌi nañoo Israel.
JOH 11:52 Ta o̱n si̱ví ndasaá kuiti xa̱ꞌa̱ nañoo Israel kúu ña kivi̱ ta̱Jesús, ta kivi̱ ra xa̱ꞌa̱ ni̱vi na táku̱ ndiꞌi xiiña ñoyívi. Saá keꞌé ra xa̱ꞌa̱ ña nakaya ra ni̱vi na kúu sa̱ꞌya Ndios, na ndóo ndiꞌi saá xiiña no̱o̱ ñoꞌo̱, ña nduu na ñii tiꞌvi ni̱vi xíꞌin ra.
JOH 11:53 Ta ki̱vi̱ na̱kutáꞌan naJunta Suprema yóꞌo, ta xi̱koo yuꞌú na, ta chi̱kaa̱ ini na kaꞌni na ta̱Jesús.
JOH 11:54 Ta ña̱kán ta̱Jesús o̱n vása ní‑xika tívi ka̱ ra no̱o̱ ni̱vi, ta ke̱e ra ñoo estado Judea yóꞌo, ta ni̱xaa̱ ra ñii ñoo loꞌo na̱ní Efraín, ña nákaa̱ yatin no̱o̱ yóo yuku̱ yi̱chí. Ta ki̱ndo̱o ra yóꞌo xíꞌin naxíka xíꞌin ra.
JOH 11:55 Ta saá xa yatin tónda̱a ki̱vi̱ ña kasa ndivi najudío viko̱ Pascua. Ta kua̱ꞌa̱ ní ni̱vi ke̱e na ñoo na, ta kua̱ꞌa̱n na ñoo Jerusalén. Ña siꞌna ka̱ ta̱ꞌán kana viko̱ Pascua yóꞌo, kua̱ꞌa̱n na xa̱ꞌa̱ ña kasa ndivi na nda̱yí ña ni̱taa ta̱Moisés kui̱ya̱ xi̱na̱ꞌá. Nda̱yí yóꞌo káꞌa̱n ña ndasaá keꞌé na xíꞌin mi̱i na ña koo ndii na no̱o̱ Ndios xa̱ꞌa̱ viko̱ yóꞌo.
JOH 11:56 Ta ni̱xaa̱ na ñoo Jerusalén, ta na̱ndukú ní na ta̱Jesús ndiníí xiiña ñoo Jerusalén yóꞌo. Ta na̱kutáꞌan na yíta na ke̱ꞌe yatin yéꞌé veꞌe ño̱ꞌo káꞌno, ta ndáka̱ to̱ꞌon táꞌan na, káchí na saá: ―¿Yukía̱ xáni si̱ni̱ ndó? ¿Án xáni si̱ni̱ ndó kixaa̱ ta̱Jesús viko̱ Pascua yóꞌo? ―káchí na, káꞌa̱n na xíꞌin táꞌan na.
JOH 11:57 Ta nafariseo xíꞌin nasu̱tu̱ náꞌno no̱o̱ najudío xa siꞌna xa̱ꞌnda chiño na no̱o̱ ni̱vi, káchí na saá: ―Tá yóo ni̱vi na xíni̱ míkía̱ yóo ta̱Jesús, ta nayóꞌo xíni̱ ñóꞌó ndato̱ꞌon na xíꞌin nachiño náꞌno ña kuchiño tiin na ra ―káchí nanáꞌno yóꞌo, xa̱ꞌnda chiño na.
JOH 12:1 Ta i̱ño̱ ki̱vi̱ ya̱chi̱ ka̱ o̱n ta̱ꞌán kixáꞌá viko̱ Pascua, ta ndi̱kó tuku ta̱Jesús ki̱xaa̱ ra ñoo Betania no̱o̱ yóo ta̱Lázaro. Ta ta̱Lázaro yóꞌo kúu ta̱a ta̱ xa ni̱xiꞌi̱, ta ta̱Jesús sa̱nataku̱ ñaꞌá ra.
JOH 12:2 Ta ni̱xaa̱ ta̱Jesús ñii veꞌe no̱o̱ xa̱ki̱n na ñii viko̱ loꞌo ña kísa to̱ꞌó na ta̱Jesús. Ta ñáMarta xíka ñá táxi ña xíxi ni̱vi na ndóo viko̱ yóꞌo, ta ta̱Lázaro kándúꞌu̱ ra no̱o̱ yóo tón mesa, xíxi ra xíꞌin ta̱Jesús.
JOH 12:3 Ta saá inka̱ ñáki̱ꞌva̱ ta̱Lázaro ñáMaría, ki̱xaa̱ ñá no̱o̱ yóo xa̱ꞌa̱ ta̱Jesús. Níꞌi ñá ñii yu̱yu̱ ña sava litro chútú ña xíꞌin nduta̱ va̱ꞌa tá xáꞌan támi, na̱ní rá nardo, tá yáꞌví ní kúu rá. Ta ñáMaría chi̱kaa̱ ñá rá xa̱ꞌa̱ ta̱Jesús, ta yákón ñá xa̱ꞌa̱ ra xíꞌin yisi̱ si̱ni̱ ñá. Ta siko̱ ña xáꞌan támi nduta̱ yóꞌo, ni̱xi̱ta̱ níꞌnó ndiꞌi ña ini veꞌe yóꞌo.
JOH 12:4 Ta ñii ta̱xíka xíꞌin ta̱Jesús, na̱ní ra Judas Iscariote, sa̱ꞌya ta̱Simón kúu ra, ta o̱n váꞌa kóni ta̱yóꞌo xa̱ꞌa̱ ña ke̱ꞌé ñáñaꞌa̱ yóꞌo saá. Ta̱Judas yóꞌo kúu ta̱a ta̱ si̱kó kuíꞌná ta̱Jesús ndaꞌa̱ ni̱vi na sáa̱ ini xíni ñaꞌá.
JOH 12:5 Ta ni̱ka̱ꞌa̱n ta̱Judas, káchí ra saá: ―¿Nda̱chun o̱n vása ní‑sikó ñá nduta̱ yóꞌo xíꞌin yaꞌvi rá ña kúu u̱ni̱ ciento si̱ꞌún denario, ta saníꞌi ñá si̱ꞌún yóꞌo ndaꞌa̱ ni̱vi nandáꞌví, níkúu? ―káchí ta̱Judas xíꞌin na.
JOH 12:6 Ta o̱n si̱ví xa̱ꞌa̱ ña ndixa kíꞌvi ini ra xíni ra ni̱vi nandáꞌví kúu ña ni̱ka̱ꞌa̱n ta̱Judas saá, chi ta̱Judas kúu ta̱a ta̱ ndíso chiño xíꞌin si̱ꞌún ña xíni̱ ñóꞌó ta̱Jesús xíꞌin naxíka xíꞌin ra. Ta yóo sava ki̱vi̱ ta̱Judas kísa kuíꞌná ra loꞌo si̱ꞌún yóꞌo.
JOH 12:7 Ta ta̱Jesús nda̱kuii̱n ra, ni̱ka̱ꞌa̱n ra xíꞌin ta̱Judas, káchí ra saá: ―O̱n sandiꞌi ún ñáñaꞌa̱ yóꞌo chi ñava̱ꞌa ke̱ꞌé ñá xíꞌin i̱. Saá chi chi̱kaa̱ va̱ꞌa ñá nduta̱ yóꞌo ña koni̱ ñóꞌó ñá rá ki̱vi̱ vitin xa̱ꞌa̱ ña kasa tiꞌva ñá yi̱kí ko̱ñu i̱, chi xa yatin kíxaa̱ ña kivi̱ i̱ ta ndu̱xu̱n i̱.
JOH 12:8 Ta ndóꞌó, ndiꞌi saá ki̱vi̱ yóo nandáꞌví xíꞌin ndó, ta yi̱ꞌi̱, saloꞌo ní ka̱ ki̱vi̱ yóo i̱ xíꞌin ndó ―káchí ta̱Jesús xíꞌin ni̱vi na ndóo viko̱ loꞌo yóꞌo.
JOH 12:9 Kua̱ꞌa̱ ní najudío xi̱ni̱ so̱ꞌo na ña ki̱xaa̱ ta̱Jesús ñoo Betania, ta kua̱ꞌa̱n na koto na ra, ta ñii saá kóni na koto na ta̱Lázaro ta̱a ta̱ xi̱kuu ta̱ ni̱xiꞌi̱, ta ta̱Jesús sa̱nataku̱ ñaꞌá ra.
JOH 12:10 Ta saá nanáꞌno no̱o̱ nasu̱tu̱ na kúu na xa yóo yuꞌú ña kaꞌni na ta̱Jesús, ta vitin na̱koo yuꞌú nayóꞌo ña kaꞌni na ta̱Lázaro.
JOH 12:11 Kóni na kaꞌni na ta̱Lázaro chi kua̱ꞌa̱ ní najudío xa sa̱ndakoo na yichi̱ nasu̱tu̱ yóꞌo, ta ki̱xáꞌá na ndíko̱n na sa̱ta̱ ta̱Jesús, chi sa̱nataku̱ ra ta̱Lázaro.
JOH 12:12 Ta ni̱ti̱vi inka̱ ki̱vi̱, ta chútú ní ni̱vi ñoo Jerusalén chi xa kóni kixáꞌá viko̱ Pascua, ta ni̱vi na nákutáꞌan yóꞌo xi̱ni̱ so̱ꞌo na vitin kixaa̱ ta̱Jesús ñoo Jerusalén yóꞌo.
JOH 12:13 Ta saá ke̱e na kua̱ꞌa̱n na, ta xa̱ꞌnda na no̱o̱ ndaꞌa̱ tón yito̱n ño̱o̱, ta níꞌi na kua̱ꞌa̱ ní ño̱o̱ yóꞌo, ta kua̱ꞌa̱n na nakutáꞌan na xíꞌin ta̱Jesús yichi̱ no̱o̱ va̱xi ra. Ta xíꞌin ndiꞌi ndee̱ na, ni̱ka̱ꞌa̱n na, káchí na saá: ―¡Ná kasa káꞌno yó Ndios! ¡Ná keꞌé Ndios ñava̱ꞌa xíꞌin ta̱yóꞌo, ta̱a ta̱ ki̱xaa̱ xíꞌin nda̱yí Ndios! ¡Ná keꞌé Ndios ñava̱ꞌa xíꞌin ta̱yóꞌo ta̱a ta̱ kúu Rey, ta̱káꞌno no̱o̱ naIsrael! ―káchí na, káꞌa̱n na.
JOH 12:14 Ta ta̱Jesús xa na̱níꞌi ra ñii burro loꞌo ta yóso ra va̱xi ra. Saá ki̱sa ndivi ra ña káchí to̱ꞌon Ndios ña ni̱taa na xi̱na̱ꞌá, ña káchí saá:
JOH 12:15 O̱n kuyi̱ꞌví ndó, nañoo Jerusalén. Koto ndó, yóꞌo va̱xi ta̱a ta̱ kúu Rey no̱o̱ ndó, va̱xi ra yóso ra ñii burro loꞌo, saá káchí to̱ꞌon Ndios ña ni̱taa na xi̱na̱ꞌá.
JOH 12:16 Ta naxíka xíꞌin ta̱Jesús o̱n vása ní‑kunda̱a̱ ini na yukía̱ kóni kachí ndiꞌi ña xíto na yóꞌo. Ta saá ni, ki̱vi̱ ndi̱ꞌi ku̱ndivi ña ni̱xiꞌi̱ ta̱Jesús ta na̱taku̱ ra ta ndi̱kó ra nda̱a ra ñoyívi ni̱no, ta̱nda̱ saá na̱káꞌán na to̱ꞌon Ndios ña ni̱taa na xi̱na̱ꞌá xa̱ꞌa̱ ta̱Jesús. Ta saá ku̱nda̱a̱ ini na ndí ndiꞌi ña ke̱ꞌé ni̱vi xíꞌin ta̱Jesús kúu ña ki̱sa ndivi na to̱ꞌon Ndios yóꞌo.
JOH 12:17 Ni̱xi̱yo kua̱ꞌa̱ ní ni̱vi na xi̱ni ta̱Jesús ki̱vi̱ sa̱nataku̱ ra ta̱Lázaro. Chi ta̱ xa ni̱xiꞌi̱ xi̱kuu ra, ta ni̱ndu̱xu̱n ra ti̱xin kavua̱, ta saá ki̱xaa̱ ta̱Jesús, ta ka̱na ra ta̱Lázaro xíꞌin ki̱vi̱ ra, ta sa̱nataku̱ ñaꞌá ra. Ta ni̱vi na xi̱ni ñayóꞌo xa̱ta níꞌnó na to̱ꞌon xa̱ꞌa̱ ñava̱ꞌa yóꞌo ke̱ꞌé ta̱Jesús.
JOH 12:18 Ña̱kán kía̱ ndiꞌi ni̱vi na xi̱ni̱ so̱ꞌo to̱ꞌon yóꞌo, ke̱e na kua̱ꞌa̱n na ña nakutáꞌan na xíꞌin ta̱Jesús yichi̱ no̱o̱ va̱xi ra ña kixaa̱ ra ñoo Jerusalén.
JOH 12:19 Ta xa̱ꞌa̱ ñayóꞌo nafariseo ni̱ka̱ꞌa̱n na xíꞌin táꞌan na, káchí na saá: ―¡Nda̱ ma̱ni̱ kúu ña ndukú yó kundeé yó no̱o̱ ta̱yóꞌo! ¡Koto ndó! Ndiꞌi saá ni̱vi ñoyívi yóꞌo ndíko̱n na sa̱ta̱ ta̱Jesús vitin ―káchí na, káꞌa̱n na xíꞌin táꞌan na.
JOH 12:20 Ta sava ni̱vi na ki̱xaa̱ ñoo Jerusalén ña kasa to̱ꞌó na Ndios viko̱ Pascua kúu na inka̱ ñoo, ta káꞌa̱n na to̱ꞌon griego.
JOH 12:21 Ta sava nagriego yóꞌo ki̱xaa̱ na no̱o̱ ñii ta̱xíka xíꞌin ta̱Jesús ta̱ na̱ní Felipe, ta̱a ta̱ ke̱e ñoo Betsaida estado Galilea kúu ra. Ki̱xaa̱ nagriego no̱o̱ ta̱Felipe yóꞌo, ta ni̱ka̱ꞌa̱n na xíꞌin ra, káchí na saá: ―Tata, kóni ndi̱ koto ndi̱ ta̱Jesús ―káchí na xíꞌin ra.
JOH 12:22 Ta ta̱Felipe ni̱xa̱ꞌa̱n ra nda̱to̱ꞌon ra xíꞌin inka̱ ta̱xíka xíꞌin ta̱Jesús, ta̱ na̱ní Andrés, ta ndio̱vi̱ na saá ke̱e na kua̱ꞌa̱n na, ta ni̱xaa̱ na no̱o̱ ta̱Jesús ña ndato̱ꞌon na xíꞌin ra xa̱ꞌa̱ ña kóni nagriego yóꞌo.
JOH 12:23 Ta nda̱kuii̱n ta̱Jesús, ni̱ka̱ꞌa̱n ra saá: ―Xa kíxaa̱ yatin ní ki̱vi̱ ña yi̱ꞌi̱, ta̱a ta̱ ki̱xi no̱o̱ Ndios, kasa ndivi i̱ chiño káꞌno, ta xa̱ꞌa̱ ñayóꞌo Ndios kasa káꞌno ra yi̱ꞌi̱, ta kanóo síkón ñato̱ꞌó i̱.
JOH 12:24 Ta ña ndixa nda̱a̱ káꞌa̱n i̱ xíꞌin ndó tá yóo ñii ndiki̱n trigo, ta tá o̱n chiꞌi ni̱vi ndiki̱n yóꞌo, ta kindo̱o matóꞌón ña. Ta saá ni, tá chiꞌi ni̱vi ndiki̱n trigo yóꞌo ti̱xin ñoꞌo̱, ta saá ndixa ta̱ꞌvi̱ so̱o̱ ña, ta ndu̱ta̱ ña ta kuaꞌno ña, ta nduu ña kua̱ꞌa̱ ní ndiki̱n trigo. Ta nda̱tán yóo ndiki̱n trigo ña chiꞌi ni̱vi ti̱xin ñoꞌo̱ saá yóo i̱ chi xíni̱ ñóꞌó kivi̱ i̱, ta ndu̱xu̱n i̱, ta nataku̱ i̱. Ta xa̱ꞌa̱ ña kundoꞌo i̱ saá, kua̱ꞌa̱ ní ni̱vi kutaku̱ na xíꞌin Ndios.
JOH 12:25 Ta nda̱tán yi̱ꞌi̱ táxi xíꞌin mi̱i i̱ ña kasa ndivi i̱ ña kóni Ndios, ñii ki̱ꞌva saá ni̱vi na ndíko̱n yichi̱ i̱, xíni̱ ñóꞌó na taxi xíꞌin mi̱i na ña keꞌé na ña kóni Ndios. Chi ndiꞌi ni̱vi na ndasaá kuiti kúsii̱ ini kutaku̱ va̱ꞌa ñoyívi yóꞌo, nayóꞌo ndañóꞌó na no̱o̱ Ndios. Ta ndiꞌi ni̱vi na o̱n vása ndíꞌi ní ini xa̱ꞌa̱ ña kutaku̱ va̱ꞌa na ñoyívi yóꞌo, nayóꞌo kúu na naníꞌi yichi̱ nda̱a̱ ña va̱ꞌa kutaku̱ na xíꞌin Ndios.
JOH 12:26 Ndiꞌi ni̱vi na kóni kasa chiño no̱o̱ i̱, xíni̱ ñóꞌó kundiko̱n na yichi̱ i̱, ta saá nda̱tán yóo ña kéꞌé i̱, saá keꞌé na. Ta Yivá i̱ Ndios kasa to̱ꞌó ra ndiꞌi ni̱vi na kúu na kísa chiño no̱o̱ i̱.
JOH 12:27 ’Ta vitin ndíꞌi ní ini i̱, ta xáni ní ini i̱ yukía̱ ka̱ꞌa̱n i̱ xíꞌin Ndios. ¿Án ndukú i̱ no̱o̱ Yivá i̱ Ndios ña saka̱ku ra yi̱ꞌi̱ no̱o̱ ña xo̱ꞌvi̱ ní i̱? Óꞌon, o̱n ka̱ꞌa̱n i̱ saá, chi xa̱ꞌa̱ ña kasa ndivi i̱ chiño yo̱ꞌvi̱ ní, nda̱ kivi̱ i̱ kúu ña ki̱xaa̱ i̱ ñoyívi yóꞌo ―káchí ta̱Jesús.
JOH 12:28 Ta saá ni̱ka̱ꞌa̱n ta̱Jesús xíꞌin Ndios, káchí ra saá: ―Tata Yivá i̱, vitin kasa ndivi ún chiño xa̱ꞌa̱ ña kasa káꞌno ni̱vi yóꞌó ta chinóo síkón na ñato̱ꞌó ún ―káchí ta̱Jesús xíꞌin Ndios. Ta saá xi̱ni̱ so̱ꞌo ra ta̱chi̱ to̱ꞌon Ndios ña ki̱xi ñoyívi ni̱no ña ni̱ka̱ꞌa̱n ña, káchí ña saá: ―Xa ki̱sa ndivi i̱ chiño káꞌno ña ki̱sa káꞌno ni̱vi yi̱ꞌi̱, ta chi̱nóo síkón na ñato̱ꞌó i̱, ta tuku inka̱ yichi̱ keꞌé i̱ saá ―káchí to̱ꞌon ni̱ka̱ꞌa̱n ña xíꞌin ra.
JOH 12:29 Ta ni̱vi na ndóo xíꞌin ta̱Jesús xi̱ni̱ so̱ꞌo na ta̱chi̱ yóꞌo, ta sava ni̱vi xa̱ni si̱ni̱ na án ndáꞌyi sa̱vi̱. Ta inka̱ na ni̱ka̱ꞌa̱n, káchí na: ―Ñii ángel ña ki̱xi no̱o̱ Ndios ni̱ka̱ꞌa̱n ña xíꞌin ra ―káchí na, káꞌa̱n na.
JOH 12:30 Ta ta̱Jesús ni̱ka̱ꞌa̱n ra xíꞌin na: ―O̱n si̱ví xa̱ꞌa̱ yi̱ꞌi̱ kúu ña ni̱ka̱ꞌa̱n ta̱chi̱ yóꞌo, ta ni̱ka̱ꞌa̱n ta̱chi̱ yóꞌo xa̱ꞌa̱ ña chindeé ña ndóꞌó ña ndixa kandixa ndó yi̱ꞌi̱.
JOH 12:31 Vitin xa yatin kíxaa̱ ki̱vi̱ ña kasa nani Ndios xa̱ꞌa̱ kua̱chi ni̱vi ñoyívi yóꞌo. Ta saá ñaníma̱ ndiva̱ꞌa káꞌno, ña kúu ña xáꞌnda chiño no̱o̱ ni̱vi ñoyívi yóꞌo vitin, Ndios sakana ra níma̱ yóꞌo ko̱ꞌo̱n ña ke̱ꞌe no̱o̱ naa ní.
JOH 12:32 Ta yi̱ꞌi̱, ki̱vi̱ ndaníꞌi ni̱vi yi̱ꞌi̱ no̱o̱ síkón, ta xíꞌin ñayóꞌo keꞌé i̱ ña ndiꞌi ni̱vi kixaa̱ na no̱o̱ i̱ ―káchí ta̱Jesús xíꞌin na.
JOH 12:33 Ni̱ka̱ꞌa̱n ra to̱ꞌon yóꞌo ña ndato̱ꞌon ra xíꞌin ni̱vi ña kunda̱a̱ ini na ndí kivi̱ ra ndaꞌa̱ tón cruz.
JOH 12:34 Ta nda̱kuii̱n ni̱vi, ni̱ka̱ꞌa̱n na, káchí na saá: ―Xa ka̱ꞌvi ndi̱ to̱ꞌon Ndios ña ni̱taa na kui̱ya̱ xi̱na̱ꞌá ña káchí xa̱ꞌa̱ Cristo, ta̱a ta̱ tiꞌví Ndios. Ta to̱ꞌon yóꞌo káchí ña ndí Cristo kutaku̱ ra ndiꞌi saá ki̱vi̱ ña va̱xi. Ta yóꞌó káchí ún ndí ndaníꞌi na ta̱a ta̱ ki̱xi no̱o̱ Ndios, ta sandaa na ra ndaꞌa̱ tón cruz. Ta, ¿yu kúu ta̱a ta̱ káꞌa̱n ún xa̱ꞌa̱, ta̱ káchí ún kúu ta̱a ta̱ ki̱xi no̱o̱ Ndios? ―káchí na xíꞌin ra.
JOH 12:35 Ta nda̱kuii̱n ta̱Jesús, ni̱ka̱ꞌa̱n ra xíꞌin na: ―Nda̱tán yóo ñoꞌo̱ ndinoꞌo yéꞌe, saá yóo i̱, ta saloꞌo kuiti ka̱ ki̱vi̱ yóo i̱ xíꞌin ndó. Xíni̱ ñóꞌó kundiko̱n ndó yichi̱ i̱ ña yéꞌe ndinoꞌo, ko̱to̱ ñii kama nakiꞌin yichi̱ ña naa ndóꞌó. Chi ni̱vi na xíka yichi̱ naa o̱n vása xíni̱ nayóꞌo míchí kua̱ꞌa̱n na.
JOH 12:36 Yi̱ꞌi̱ kúu Ñoꞌo̱ ndinoꞌo yéꞌe, ta vitin ki̱vi̱ ña yóo ka̱ i̱ xíꞌin ndó, xíni̱ ñóꞌó kandixa ndó yi̱ꞌi̱. Ta saá nduu ndó ni̱vi na kua̱ꞌa̱n yichi̱ no̱o̱ yéꞌe Ñoꞌo̱ ndinoꞌo ―káchí ta̱Jesús xíꞌin na. Ta ndi̱ꞌi ni̱ka̱ꞌa̱n ra saá, ta ke̱e ra kua̱ꞌa̱n ra, ta ni̱xaa̱ ra ñii xiiña no̱o̱ chi̱seꞌé xíꞌin mi̱i ra ko̱to̱ naníꞌi nani̱vi ra.
JOH 12:37 Vará ta̱Jesús xa ke̱ꞌé ra kua̱ꞌa̱ ní milagro xi̱ni ni̱vi, ta saá ni, ni̱‑xiin na kandixa na ra.
JOH 12:38 Ta xíꞌin ña o̱n kandixa na ra, ki̱sa ndivi na ña ni̱ka̱ꞌa̱n to̱ꞌon Ndios ña ni̱taa ta̱profeta Isaías kui̱ya̱ xi̱na̱ꞌá, ña káchí saá: Yivá yó Ndios, loꞌo ní ni̱vi ka̱ndixa na to̱ꞌon ún ña nda̱to̱ꞌon i̱ xíꞌin na. Ni o̱n vása ní‑kunda̱a̱ ini na ndí xíꞌin ndee̱ mi̱i ún kúu ña ki̱sa ndivi i̱ ndiꞌi chiño náꞌno ña xi̱ni na, káchí to̱ꞌon ña ni̱taa ta̱Isaías xi̱na̱ꞌá.
JOH 12:39 Vitin kísa ndivi najudío yóꞌo nda̱tán yóo ña ni̱taa ta̱Isaías kui̱ya̱ xi̱na̱ꞌá, chi ni̱‑kuchiño na kandixa na ta̱Jesús. Ta inka̱ xiiña no̱o̱ to̱ꞌon Ndios ña ni̱taa ta̱Isaías xi̱na̱ꞌá, káchí ña saá xa̱ꞌa̱ ni̱vi yóꞌo:
JOH 12:40 O̱n vása ní‑xiin na nakoni na ta ko̱ꞌo̱n na yichi̱ ña kúu ñanda̱a̱, ña̱kán kía̱ Ndios ta̱xi ra ña nduu nayóꞌo nda̱tán yóo ni̱vi nakuáá, chi o̱n vása kúchiño na koni na ñanda̱a̱. Ta xa̱ꞌa̱ ña ni̱‑xiin na kandixa na ñanda̱a̱, Ndios ta̱xi ra ña nduu toon ní ka̱ ini na, nduu na ni̱vi na o̱n vása kúchiño kandixa ñanda̱a̱. Ta xa̱ꞌa̱ ni̱vi yóꞌo, Ndios ni̱ka̱ꞌa̱n ra, ka̱chí ra saá: “Nda̱ loꞌo ni̱‑xiin na nandikó ini na, ta ni̱‑xiin na kixi na no̱o̱ i̱ xa̱ꞌa̱ ña sandaꞌa i̱ na ña va̱ꞌa kutaku̱ na yichi̱ nda̱a̱”, ka̱chí Ndios no̱o̱ to̱ꞌon ra ña ni̱taa ta̱Isaías kui̱ya̱ xi̱na̱ꞌá.
JOH 12:41 Ta̱Isaías yóꞌo xi̱kuu ñii ta̱profeta ta̱ ni̱ka̱ꞌa̱n ndoso to̱ꞌon Ndios kui̱ya̱ xi̱na̱ꞌá, ta xi̱ni ra ndiꞌi ndee̱ ña livi káꞌno ña kómí ta̱Jesús ñoyívi ni̱no. Ta saá ta̱Isaías ni̱taa ra to̱ꞌon yóꞌo, ña ndáto̱ꞌon xa̱ꞌa̱ ña ndóꞌo ta̱Jesús ki̱vi̱ táku̱ ra ñoyívi yóꞌo.
JOH 12:42 Vará sava nachiño náꞌno no̱o̱ najudío kándixa na ta̱Jesús ndí ndixa kúu ra ta̱a ta̱ ti̱ꞌví Ndios, ta o̱n vása ní‑xiin na ka̱ꞌa̱n na saá xíꞌin inka̱ ni̱vi chi yíꞌví na no̱o̱ nafariseo. Saá chi nafariseo xa xa̱ꞌnda chiño na ndí ndiꞌi ni̱vi na kándixa ndí ta̱Jesús kúu Cristo, ta̱a ta̱ ti̱ꞌví Ndios va̱xi, nayóꞌo o̱n kuchiño ka̱ na ki̱ꞌvi na ini veꞌe ño̱ꞌo sinagoga, káchí nafariseo.
JOH 12:43 Ndiꞌi ni̱vi na kúu na yíꞌví ka̱ꞌa̱n ña kándixa na ta̱Jesús, nayóꞌo xáni si̱ni̱ na ndí ña ndáya̱ꞌví ní ka̱ kúu ña kanóo va̱ꞌa ñato̱ꞌó na no̱o̱ ni̱vi ñoyívi yóꞌo, ta xáni si̱ni̱ na loꞌo ní ndáya̱ꞌví ña kúu ña kanóo va̱ꞌa ñato̱ꞌó na no̱o̱ Ndios.
JOH 12:44 Ta saá xíꞌin ndiꞌi ndee̱ ra, ta̱Jesús ni̱ka̱ꞌa̱n ra xíꞌin ni̱vi, káchí ra saá: ―Ta ni̱vi na kándixa yi̱ꞌi̱, nayóꞌo o̱n si̱ví ñii la̱á mi̱i i̱ kándixa na, ta kándixa na Ndios, ta̱a ta̱ ti̱ꞌví yi̱ꞌi̱ ki̱xaa̱ i̱.
JOH 12:45 Ta ni̱vi na xíni yi̱ꞌi̱, nayóꞌo xíni na Yivá i̱ Ndios, ta̱a ta̱ ti̱ꞌví yi̱ꞌi̱ ki̱xaa̱ i̱.
JOH 12:46 Yi̱ꞌi̱ kúu Ñoꞌo̱ ndinoꞌo yéꞌe ñoyívi yóꞌo. Ta ndiꞌi ni̱vi na ndixa kándixa yi̱ꞌi̱, nayóꞌo o̱n ko̱ꞌo̱n ka̱ na yichi̱ no̱o̱ naa.
JOH 12:47 Ta ndiꞌi ni̱vi na kuiti xíni̱ so̱ꞌo to̱ꞌon ña káꞌa̱n i̱, ta o̱n xi̱in na kasa ndivi na ña, ta o̱n si̱ví yi̱ꞌi̱ kúu ta̱a ta̱ kasa nani xa̱ꞌa̱ ña o̱n váꞌa kéꞌé nayóꞌo. Saá chi o̱n si̱ví xa̱ꞌa̱ ña kasa nani i̱ xa̱ꞌa̱ kua̱chi ni̱vi kúu ña ki̱xaa̱ i̱ ñoyívi yóꞌo, ta xa̱ꞌa̱ ña saka̱ku i̱ ni̱vi ñoyívi yóꞌo kúu ña ki̱xaa̱ i̱.
JOH 12:48 Ta ni̱vi na o̱n xi̱in koni yi̱ꞌi̱, ta ni o̱n xi̱in na kandixa na to̱ꞌon i̱, ta ndixa xa yóo ña kasa nani xa̱ꞌa̱ kua̱chi nayóꞌo. Chi tá ki̱xaa̱ ki̱vi̱ sondíꞌí ñoyívi yóꞌo, ta mi̱i to̱ꞌon ña ni̱ka̱ꞌa̱n i̱ xíꞌin nayóꞌo kasa nani xa̱ꞌa̱ kua̱chi na ña kúu ña o̱n vása ní‑xiin na chikaa̱ so̱ꞌo na to̱ꞌon yóꞌo.
JOH 12:49 Chi xíꞌin nda̱yí Yivá i̱ Ndios káꞌa̱n i̱ to̱ꞌon ña ndáto̱ꞌon i̱ xíꞌin ndó. Ta o̱n si̱ví ndasaá kuiti to̱ꞌon mi̱i i̱ kúu ña káꞌa̱n i̱. Saá chi Yivá i̱ Ndios kúu ta̱a ta̱ ti̱ꞌví yi̱ꞌi̱ ki̱xaa̱ i̱, ta xa̱ꞌnda chiño ra ndá to̱ꞌon kúu ña ka̱ꞌa̱n i̱ xíꞌin ndó, ta xa̱ꞌnda chiño ra yu kúu ña sanáꞌa i̱ ndóꞌó.
JOH 12:50 Ta yi̱ꞌi̱, xíni̱ va̱ꞌa i̱ ndí ña xáꞌnda chiño Yivá i̱ Ndios kúu ña táxi kutaku̱ ndinoꞌo ni̱vi ndiꞌi saá ki̱vi̱. Ta ñii ki̱ꞌva nda̱tán yóo to̱ꞌon ña xa̱ꞌnda chiño ra ka̱ꞌa̱n i̱, saá káꞌa̱n i̱ xíꞌin ni̱vi ―káchí ta̱Jesús xíꞌin na.
JOH 13:1 Ta o̱n ta̱ꞌán ka̱ kixáꞌá kana viko̱ Pascua, ta ta̱Jesús xíni̱ ra ña xa yatin ní to̱nda̱a ki̱vi̱ ña kee ra ñoyívi yóꞌo, ta ndikó ra noꞌo̱ ra no̱o̱ yóo Yivá yó Ndios. Ndiꞌi saá ki̱vi̱ ta̱Jesús xa kíꞌvi ní ini ra xíni ra ni̱vi na kándixa ñaꞌá ñoyívi yóꞌo, ta vitin ki̱xaa̱ ki̱vi̱ ña sanáꞌa ra na ndasaá ndixa ndeé ní kíꞌvi ini ra xíni ra na, chi nda̱ loꞌo o̱n ndiꞌi ña kíꞌvi ini ra xíni ra na.
JOH 13:2 Ta xikuaa ní, xa kóni kunaa kúu ña, ta saá yóo ta̱Jesús xíxi ra xíꞌin naxíka xíꞌin ra. Ta ñaníma̱ ndiva̱ꞌa káꞌno xa chi̱kaa̱ ña ini ta̱Judas Iscariote, sa̱ꞌya ta̱Simón, ña nataxi ra ta̱Jesús ndaꞌa̱ ni̱vi na sáa̱ ini xíni ñaꞌá.
JOH 13:3 Ta ta̱Jesús kúnda̱a̱ ini ra ndí Yivá ra Ndios xa ta̱xi ra ndaꞌa̱ ra ndiꞌi nda̱yí no̱o̱ ndiꞌi ña yóo, ta xíni̱ ta̱Jesús ña ki̱xi ra no̱o̱ Ndios ta vitin ya̱chi̱ ní ndikó ra noꞌo̱ ra.
JOH 13:4 Ta saá na̱kundichi ra ta ta̱va ra tiko̱to̱ káni̱ ña kánóo sa̱ta̱ tiko̱to̱ ndíxin ra, ta chi̱nóo va̱ꞌa ra ña ñii xiiña, ta saá ka̱tón ra ñii toalla to̱ko̱ ra.
JOH 13:5 Chi̱kaa̱ ra takuií ini ñii ka̱a ña kónó ini, ta ki̱xáꞌá ra nakata ra xa̱ꞌa̱ ñii ñii ta̱xíka xíꞌin ra. Ta xíꞌin toalla yákón ra xa̱ꞌa̱ ñii ñii ta̱yóꞌo.
JOH 13:6 Tá ki̱xaa̱ ra no̱o̱ yóo xa̱ꞌa̱ ta̱Simón Pedro, ta ni̱ka̱ꞌa̱n ta̱Pedro xíꞌin ra: ―Tata, yóꞌó kúu ta̱a ta̱káꞌno no̱o̱ i̱. ¿Án nakata ún xa̱ꞌa̱ i̱?
JOH 13:7 Ta nda̱kuii̱n ta̱Jesús, ni̱ka̱ꞌa̱n ra: ―Vitin o̱n vása kúnda̱a̱ ini ún yukía̱ kóni kachí ña kéꞌé i̱ yóꞌo, ta ñii ki̱vi̱ va̱xi kunda̱a̱ va̱ꞌa ini ún xa̱ꞌa̱ ñayóꞌo ―káchí ta̱Jesús xíꞌin ta̱Pedro.
JOH 13:8 ―O̱n váꞌa saá, Tata ―káchí ta̱Pedro xíꞌin ta̱Jesús ―nda̱ ñii ki̱vi̱ o̱n taxi i̱ nakata ún xa̱ꞌa̱ i̱ ―káchí ra. Ta nda̱kuii̱n ta̱Jesús, ni̱ka̱ꞌa̱n ra xíꞌin ra: ―Tá o̱n taxi ún nakata i̱ xa̱ꞌa̱ ún, ta o̱n kuchiño ka̱ ún kuu ún ta̱a ta̱ ndíko̱n yi̱ꞌi̱ ―káchí ta̱Jesús xíꞌin ra.
JOH 13:9 Ta nda̱kuii̱n ta̱Pedro, ni̱ka̱ꞌa̱n ra: ―Tá saá yóo ña káꞌa̱n ún, Tata, ta va̱ꞌa ka̱ o̱n nakata ún ndasaá kuiti xa̱ꞌa̱ i̱, ta nakata ún nda̱ ndaꞌa̱ i̱ ta̱nda̱ si̱ni̱ i̱ ―káchí ta̱Pedro xíꞌin ta̱Jesús.
JOH 13:10 Ta nda̱kuii̱n ta̱Jesús, ni̱ka̱ꞌa̱n ra: ―Ndiꞌi ni̱vi na xa chi̱chi takuií, na xa yóo ndii ndiꞌi sa̱ta̱ ko̱ñu kúu nayóꞌo, ta ndasaá kuiti xíni̱ ñóꞌó ndoo xa̱ꞌa̱ na. Ta ndóꞌó, nani̱vi ndii kúu ndó, ta saá ni, o̱n si̱ví ndiꞌi ndó kúu ni̱vi ndii ―káchí ra xíꞌin na.
JOH 13:11 Ni̱ka̱ꞌa̱n ra saá xíꞌin na, chi xíni̱ ra yu kúu ta̱a ta̱ nataxi kuíꞌná ñaꞌá ndaꞌa̱ ni̱vi na sáa̱ ini xíni ñaꞌá.
JOH 13:12 Tá ndi̱ꞌi na̱kata ra xa̱ꞌa̱ naxíka xíꞌin ra, ta na̱kundixin ra tiko̱to̱ ra, ta tuku na̱koo ra no̱o̱ yóo tón mesa, no̱o̱ xíxi ra xíꞌin na. Ta saá ni̱nda̱ka̱ to̱ꞌon ra na, káchí ra saá xíꞌin na: ―¿Án kúnda̱a̱ ini ndó yukía̱ kóni kachí ñachiño ke̱ꞌé i̱ ña na̱kata i̱ xa̱ꞌa̱ ndó?
JOH 13:13 Chi ndóꞌó káchí ndó yi̱ꞌi̱ kúu ta̱Káꞌno no̱o̱ ndó, ta káchí ndó xíꞌin i̱ kúu i̱ ta̱Maestro ndó, ta ñanda̱a̱ kúu ña káchí ndó saá.
JOH 13:14 Ta xa̱ꞌa̱ ña kúu i̱ ta̱Maestro ndó, ta xa̱ꞌa̱ ña kúu i̱ ta̱Káꞌno no̱o̱ ndó, ndixa xíni̱ ñóꞌó kasa ndivi ndó chiño nda̱tán yóo ña ki̱sa ndivi i̱ xíꞌin ndó, ta̱nda̱ kasa ni̱no̱ ka̱ xíꞌin mi̱i ndó ta saá koo tiꞌva ndó nakata ndó xa̱ꞌa̱ táꞌan ndó.
JOH 13:15 Saá chi xa chi̱ndúꞌu̱ i̱ ña ke̱ꞌé i̱ yóꞌo ña sanáꞌa i̱ ndóꞌó, ta ñii ki̱ꞌva saá xíni̱ ñóꞌó keꞌé ndó xíꞌin táꞌan ndó. Yi̱ꞌi̱ ki̱sa ni̱no̱ xíꞌin mi̱i i̱ xa̱ꞌa̱ ña chindeé i̱ ndóꞌó, ta ñii ki̱ꞌva saá xíni̱ ñóꞌó kasa ni̱no̱ xíꞌin mi̱i ndó xa̱ꞌa̱ ña chindeé táꞌan ndó.
JOH 13:16 Ña ndixa nda̱a̱ kúu to̱ꞌon yóꞌo: Nda̱ ñii ta̱mozo o̱n vása kúu ra ta̱ káꞌno ka̱ no̱o̱ ta̱ xáꞌnda chiño no̱o̱ ra, ta nda̱ ñii ta̱a ta̱ tíꞌví ta̱patrón ko̱ꞌo̱n chiño no̱o̱ ra, o̱n vása kúu ta̱yóꞌo ta̱ káꞌno ka̱ no̱o̱ ta̱patrón ta̱ ti̱ꞌví ñaꞌá ko̱ꞌo̱n ra chiño.
JOH 13:17 Ta ndóꞌó, tá ndixa kúnda̱a̱ ini ndó to̱ꞌon yóꞌo, ta saá ná kunakaa̱ ñasi̱i̱ ini ndó xa̱ꞌa̱ ña ki̱sa ndivi ndó ña.
JOH 13:18 ’O̱n vása káꞌa̱n i̱ saá xa̱ꞌa̱ ndiꞌi ndó, chi xíni̱ va̱ꞌa i̱ ini ñii ñii ndóꞌó na kúu ni̱vi na na̱ka̱xin i̱. Ta yóo to̱ꞌon Ndios ña ni̱taa na kui̱ya̱ xi̱na̱ꞌá, ña káchí saá: “Ñii ta̱a ta̱ yóo xíxi si̱ta̱ va̱ꞌa xíꞌin i̱, vitin ta̱yóꞌo ndu̱u ra ta̱ sáa̱ ini xíni yi̱ꞌi̱”, káchí to̱ꞌon Ndios. Ta ndiꞌi to̱ꞌon Ndios yóꞌo xíni̱ ñóꞌó kundivi ña.
JOH 13:19 Ndáto̱ꞌon i̱ ñayóꞌo xíꞌin ndó vitin ña o̱n ta̱ꞌán ka̱ kundivi ña. Ta saá tá kixaa̱ ki̱vi̱ ña kundivi ndiꞌi ñayóꞌo, ta kandixa ndó ndí Yi̱ꞌi̱ Kúu i̱ ta̱a ta̱ ki̱xi no̱o̱ Ndios.
JOH 13:20 Ña ndixa nda̱a̱ káꞌa̱n i̱ xíꞌin ndó, ndiꞌi ni̱vi na nákiꞌin va̱ꞌa ni̱vi na ti̱ꞌví i̱ ko̱ꞌo̱n chiño no̱o̱ i̱, ña kéꞌé na saá kóni kachí ña nákiꞌin va̱ꞌa na yi̱ꞌi̱. Ta ndiꞌi ni̱vi na nákiꞌin va̱ꞌa yi̱ꞌi̱, ña kéꞌé na saá kóni kachí ña nákiꞌin va̱ꞌa na Ndios, ta̱a ta̱ ti̱ꞌví yi̱ꞌi̱ va̱xi i̱ ―káchí ta̱Jesús xíꞌin na.
JOH 13:21 Ta saá ta̱Jesús kónó ní nákaa̱ ña ndíꞌi ní ini ra, nda̱ sákisin ña níma̱ ra, ta ni̱ka̱ꞌa̱n ra xíꞌin naxíka xíꞌin ra: ―Ña ndixa nda̱a̱ káꞌa̱n i̱ xíꞌin ndó vitin ndí ñii ndóꞌó kúu ta̱a ta̱ si̱kó kuíꞌná yi̱ꞌi̱ ta nataxi ra yi̱ꞌi̱ ndaꞌa̱ ni̱vi na sáa̱ ini xíni yi̱ꞌi̱ ―káchí ra xíꞌin na.
JOH 13:22 Ta naxíka xíꞌin ra na̱koto na no̱o̱ táꞌan na, ta xáni si̱ni̱ na yu kúu ta̱a ta̱ káꞌa̱n ta̱Jesús xa̱ꞌa̱.
JOH 13:23 Ta ñii ta̱xíka xíꞌin ta̱Jesús, ta̱ kúu ta̱ kíꞌvi ní ini ta̱Jesús xíni ra, yóo yatin ra sii̱n ta̱Jesús,
JOH 13:24 ta ta̱Simón Pedro ni̱xika ndaꞌa̱ ra no̱o̱ ta̱yóꞌo ña nda̱ka̱ to̱ꞌon ra ta̱Jesús yu kúu ta̱a ta̱ káꞌa̱n ra xa̱ꞌa̱.
JOH 13:25 Ta saá ta̱yóꞌo ndi̱kó koo ra ta na̱koto ra no̱o̱ ta̱Jesús, ta ni̱nda̱ka̱ to̱ꞌon ñaꞌá ra, káchí ra saá: ―¿Yu kúu ta̱a ta̱ káꞌa̱n ún xa̱ꞌa̱, Tata? ―káchí ra.
JOH 13:26 Ta nda̱kuii̱n ta̱Jesús, ni̱ka̱ꞌa̱n ra: ―Kúu ra ta̱a ta̱ taxi i̱ ndaꞌa̱ si̱ta̱ va̱ꞌa ña chindaxin i̱ yóꞌo ―káchí ta̱Jesús. Ta chi̱ndaxin ra si̱ta̱ va̱ꞌa ta ta̱xi ra ña ndaꞌa̱ ta̱Judas Iscariote ta̱ kúu sa̱ꞌya ta̱Simón.
JOH 13:27 Ta ta̱Judas na̱kiꞌin ra si̱ta̱ va̱ꞌa yóꞌo, ta xi̱xi ra ña, ta saá xa̱ndi̱ko̱n ñaníma̱ ndiva̱ꞌa káꞌno na̱ní Satanás ni̱ki̱ꞌvi ña ini ra. Ta ta̱Jesús ni̱ka̱ꞌa̱n ra xíꞌin ra: ―Va̱ꞌa kama kasa ndivi ún chiño ña chi̱kaa̱ ini ún keꞌé ún ―káchí ra xíꞌin ta̱Judas.
JOH 13:28 Ta nda̱ ñii naxíka xíꞌin ra na ndóo xíxi no̱o̱ mesa, o̱n vása kúnda̱a̱ ini na nda̱chun ni̱ka̱ꞌa̱n ta̱Jesús saá xíꞌin ta̱Judas.
JOH 13:29 Saá chi ta̱Judas kúu ta̱ ndíso chiño xíꞌin si̱ꞌún ña sáta na ña xíni̱ ñóꞌó ta̱Jesús xíꞌin ndiꞌi naxíka xíꞌin ra, ta saá sava na xáni si̱ni̱ na ndí ta̱Jesús káꞌa̱n ra xíꞌin ta̱Judas ña ko̱ꞌo̱n ra sata ra ña koni̱ ñóꞌó na xa̱ꞌa̱ viko̱ Pascua, án káꞌa̱n ra xíꞌin ta̱Judas ña taxi ra loꞌo si̱ꞌún ndaꞌa̱ ni̱vi na kúu nandáꞌví.
JOH 13:30 Tá ndi̱ꞌi xi̱xi ta̱Judas si̱ta̱ va̱ꞌa ña ta̱xi ta̱Jesús ndaꞌa̱ ra, ta ke̱e ra kua̱ꞌa̱n ra ke̱ꞌe. Ta xa ñoó ní kúu ña.
JOH 13:31 Ta ndi̱ꞌi ke̱e ta̱Judas, kua̱ꞌa̱n ra ke̱ꞌe, ta ni̱ka̱ꞌa̱n ta̱Jesús xíꞌin na ni̱ndo̱o xíꞌin ra, káchí ra saá: ―Vitin kasa ndivi i̱ ñii ñava̱ꞌa káꞌno, ta xa̱ꞌa̱ ñayóꞌo ni̱vi kasa káꞌno na yi̱ꞌi̱ ta chinóo síkón na ñato̱ꞌó yi̱ꞌi̱, ta̱a ta̱ ki̱xi no̱o̱ Ndios. Ta ñii ki̱ꞌva saá kasa káꞌno na Ndios ta chinóo síkón na ñato̱ꞌó ra, xa̱ꞌa̱ ñava̱ꞌa káꞌno yóꞌo ña kasa ndivi i̱.
JOH 13:32 Ndixa xíꞌin ñava̱ꞌa ña kasa ndivi i̱ vitin, yi̱ꞌi̱ chinóo síkón i̱ ñato̱ꞌó Ndios. Ta mi̱i Ndios chinóo síkón ra ñato̱ꞌó yi̱ꞌi̱. Ta ya̱chi̱ ní kasa ndivi Ndios saá.
JOH 13:33 Ta ndóꞌó, sa̱ꞌya mi̱i i̱, saloꞌo kuiti ki̱vi̱ yóo ka̱ i̱ xíꞌin ndó, ta vitin ndato̱ꞌon i̱ xíꞌin ndó nda̱tán yóo to̱ꞌon ña xa ni̱ka̱ꞌa̱n i̱ xíꞌin nanáꞌno no̱o̱ najudío, ki̱vi̱ ni̱ka̱ꞌa̱n i̱ xíꞌin na, ka̱chí i̱ saá: “Nandukú ndó yi̱ꞌi̱, ta o̱n kuchiño ndó ko̱ꞌo̱n ndó no̱o̱ ko̱ꞌo̱n i̱”, saá ka̱chí i̱ xíꞌin na, ta ñii ki̱ꞌva saá káꞌa̱n i̱ xíꞌin ndóꞌó vitin.
JOH 13:34 Ta vitin ndato̱ꞌon i̱ xíꞌin ndó xáꞌnda chiño i̱ no̱o̱ ndó ñii nda̱yí xa̱á, ña káchí saá: Ndixa kukiꞌvi ní ini ndó koni táꞌan ndó. Ñii ki̱ꞌva nda̱tán kíꞌvi ini i̱ xíni i̱ ndóꞌó, saá kukiꞌvi ní ini ndó koni táꞌan ndó.
JOH 13:35 Tá ndixa kíꞌvi ini ndó xíni táꞌan ndó, ta xa̱ꞌa̱ ñayóꞌo ndiꞌi ni̱vi kunda̱a̱ ini na ndí ndóꞌó kúu ni̱vi na kándixa yi̱ꞌi̱ ta ndíko̱n ndó yi̱ꞌi̱ ―káchí ta̱Jesús xíꞌin na.
JOH 13:36 Ta ta̱Simón Pedro ni̱nda̱ka̱ to̱ꞌon ra ta̱Jesús, káchí ra saá: ―Tata, ¿míchí ko̱ꞌo̱n ún? Ta nda̱kuii̱n ta̱Jesús, ni̱ka̱ꞌa̱n ra: ―Vitin o̱n ki̱ví ko̱ꞌo̱n ún xíꞌin i̱ no̱o̱ ko̱ꞌo̱n i̱. Ta saá ni, tá ndi̱ꞌi ni̱yaꞌa kua̱ꞌa̱ ní ki̱vi̱, ta saá kuchiño ún ko̱ꞌo̱n ún no̱o̱ ko̱ꞌo̱n i̱ ―káchí ta̱Jesús.
JOH 13:37 Ta ta̱Pedro ni̱ka̱ꞌa̱n ra, káchí ra saá: ―Tata, ¿nda̱chun o̱n ki̱ví ko̱ꞌo̱n i̱ xíꞌin ún vitin? Chi yi̱ꞌi̱, xa yóo tiꞌva i̱ nda̱ kivi̱ i̱ no̱o̱ ún ―káchí ta̱Pedro xíꞌin ta̱Jesús.
JOH 13:38 Ta nda̱kuii̱n ta̱Jesús, ni̱ka̱ꞌa̱n ra xíꞌin ta̱Pedro: ―¿Án ndixa kía̱ xa yóo tiꞌva ún kivi̱ ún no̱o̱ i̱? Ña ndixa nda̱a̱ káꞌa̱n i̱ xíꞌin ún vitin, tá o̱n ta̱ꞌán ka̱ kana nduxú chée ñoó vitin, ta xa u̱ni̱ yichi̱ ni̱ka̱ꞌa̱n ún xíꞌin ni̱vi ña o̱n vása xíni̱ ún yi̱ꞌi̱ ―káchí ta̱Jesús xíꞌin ta̱Pedro.
JOH 14:1 Ni̱ka̱ꞌa̱n ta̱Jesús xíꞌin naxíka xíꞌin ra, káchí ra saá: ―O̱n kundiꞌi ini ndó. Ndixa ndinoꞌo ini ndó kandixa ndó Ndios, ta ndixa ndinoꞌo ini ndó kandixa ndó yi̱ꞌi̱.
JOH 14:2 Veꞌe Yivá i̱ Ndios ñoyívi ni̱no káꞌno ní ña. Yóo kua̱ꞌa̱ ní xiiña no̱o̱ va̱ꞌa kutaku̱ ndiꞌi ndó. Tá o̱n si̱ví ñanda̱a̱ kúu ña káꞌa̱n i̱ xa̱ꞌa̱ veꞌe Yivá i̱, níkúu, ta nda̱ loꞌo o̱n ndato̱ꞌon i̱ saá xíꞌin ndó. Ta vitin ko̱ꞌo̱n i̱ ña kasa ndivi i̱ xiiña no̱o̱ va̱ꞌa kutaku̱ ndó.
JOH 14:3 Tá ndi̱ꞌi ki̱sa ndivi i̱ xiiña no̱o̱ va̱ꞌa kutaku̱ ndó veꞌe Yivá i̱, ta ndikó i̱ ñoyívi yóꞌo ña nakiꞌin i̱ ndóꞌó ta ko̱ꞌo̱n ndó xíꞌin i̱. Ta saá nda̱ mi̱i no̱o̱ táku̱ i̱, ndóꞌó kutaku̱ ndó xíꞌin i̱ ndiꞌi saá ki̱vi̱.
JOH 14:4 Ndóꞌó, xa xíni̱ ndó yichi̱ ña ndasaá kuchiño xaa̱ ndó no̱o̱ ko̱ꞌo̱n i̱ ―káchí ta̱Jesús xíꞌin naxíka xíꞌin ra.
JOH 14:5 Ta ñii ta̱xíka xíꞌin ta̱Jesús, na̱ní ra Tomás, ni̱nda̱ka̱ to̱ꞌon ra, káchí ra saá: ―Tata, o̱n vása xíni̱ ndi̱ míchí ko̱ꞌo̱n ún, ta saá, ¿ndasaá koo kuchiño koni̱ ndi̱ yichi̱?
JOH 14:6 Ta nda̱kuii̱n ta̱Jesús, ni̱ka̱ꞌa̱n ra xíꞌin ra: ―Yi̱ꞌi̱ kúu yichi̱ ña kuchiño xaa̱ ni̱vi no̱o̱ Ndios, ta yi̱ꞌi̱ kúu no̱o̱ káku ñanda̱a̱ ndinoꞌo, ta yi̱ꞌi̱ kúu ndee̱ ña táxi kutaku̱ ndinoꞌo ni̱vi. O̱n ko̱ó inka̱ yichi̱ ña kuchiño xaa̱ ni̱vi no̱o̱ Ndios: ñii la̱á yi̱ꞌi̱ kúu yichi̱ ña taxi xaa̱ ni̱vi no̱o̱ Ndios ta kutaku̱ na xíꞌin ra.
JOH 14:7 Ta ndóꞌó, tá ndixa xíni̱ ndó yi̱ꞌi̱, ta saá ndixa koni̱ ndó Yivá i̱ Ndios. Ta̱nda̱ vitin ta̱nda̱ ndiꞌi ki̱vi̱ va̱xi, xa xíni̱ va̱ꞌa ndó ra, ta xíꞌin nduchu̱ no̱o̱ ndó xa xi̱ni ndó ra ―káchí ta̱Jesús xíꞌin na.
JOH 14:8 Ta inka̱ ta̱xíka xíꞌin ta̱Jesús, na̱ní ra Felipe, ni̱ka̱ꞌa̱n ra, káchí ra saá: ―Tata, sanáꞌa ún ndi̱ꞌi̱ ndasaá kuchiño koni ndi̱ Yivá yó Ndios, ta ñayóꞌo kuiti kúu ndiꞌi ña xíni̱ ñóꞌó ndi̱.
JOH 14:9 Ta nda̱kuii̱n ta̱Jesús, ni̱ka̱ꞌa̱n ra xíꞌin ra: ―Xa kua̱ꞌa̱ ní ki̱vi̱ yóo i̱ xíꞌin ndó, ta, ¿án o̱n ta̱ꞌán koni̱ ún yi̱ꞌi̱, tata? Ndiꞌi ni̱vi na xíni yi̱ꞌi̱, nayóꞌo ñii káchí xíni na Yivá i̱. Ta saá, ¿nda̱chun káꞌa̱n ún xíꞌin i̱ xíni̱ ñóꞌó sanáꞌa i̱ ndóꞌó ndasaá kuchiño koni ndó Yivá i̱?
JOH 14:10 ¿Án o̱n ta̱ꞌán kandixa ún ndí yi̱ꞌi̱ táku̱ i̱ ini Yivá i̱ ta Yivá i̱ táku̱ ra ini mi̱i i̱? To̱ꞌon ña káꞌa̱n i̱ xíꞌin ndó, o̱n si̱ví ndasaá kuiti to̱ꞌon mi̱i i̱ kúu ña, chi to̱ꞌon Yivá i̱ Ndios kúu ña. Saá chi Yivá i̱ táku̱ ra ini mi̱i i̱, ta chiño mi̱i ra kúu ña kísa ndivi i̱.
JOH 14:11 Va̱ꞌa kandixa ndó to̱ꞌon ña káꞌa̱n i̱ xíꞌin ndó ndí yi̱ꞌi̱ táku̱ i̱ ini Yivá i̱ ta Yivá i̱ táku̱ ra ini mi̱i i̱. Tá o̱n ki̱ví kandixa ndó yi̱ꞌi̱ xa̱ꞌa̱ to̱ꞌon yóꞌo, ta va̱ꞌa kandixa ndó yi̱ꞌi̱ xa̱ꞌa̱ milagro ñava̱ꞌa ke̱ꞌé i̱ no̱o̱ ndó ña sánáꞌa yu kúu i̱.
JOH 14:12 Ña ndixa nda̱a̱ káꞌa̱n i̱ xíꞌin ndó, ndiꞌi ni̱vi na kándixa yi̱ꞌi̱ kúchiño na keꞌé na ñii ki̱ꞌva nda̱tán yóo chiño kéꞌé i̱. Ta ndixa nayóꞌo keꞌé na chiño ña náꞌno ka̱ no̱o̱ chiño ke̱ꞌé i̱, chi yi̱ꞌi̱ ndikó i̱ no̱o̱ Yivá i̱.
JOH 14:13 Ta ndóꞌó na kándixa yi̱ꞌi̱, tá xíꞌin nda̱yí ki̱vi̱ i̱, ndukú ndó ñava̱ꞌa ña xíni̱ ñóꞌó ndó, ta yi̱ꞌi̱ kasa ndivi i̱ ndiꞌi ña ndukú ndó. Ta xa̱ꞌa̱ ña keꞌé i̱ saá, ni̱vi kasa káꞌno na Yivá yó ta chinóo síkón na ñato̱ꞌó ra.
JOH 14:14 Tuku káꞌa̱n i̱ xíꞌin ndóꞌó na kúu ni̱vi na kándixa yi̱ꞌi̱: Tá xíꞌin nda̱yí ki̱vi̱ i̱ ndukú ndó ñava̱ꞌa, ta yi̱ꞌi̱ kasa ndivi i̱ ndiꞌi ña ndukú ndó no̱o̱ i̱ ―káchí ta̱Jesús.
JOH 14:15 Ta ta̱Jesús ni̱ka̱ꞌa̱n ka̱ ra xíꞌin naxíka xíꞌin ra, káchí ra saá: ―Ta ndóꞌó, tá kíꞌvi ini ndó xíni ndó yi̱ꞌi̱, ta saá kasa ndivi ndó ña xáꞌnda chiño i̱ no̱o̱ ndó.
JOH 14:16 Ta yi̱ꞌi̱, ndukú i̱ no̱o̱ Yivá yó Ndios ta ndixa tiꞌví ra Níma̱ ña na̱ní “Níma̱ ña chíkaa̱ ndee̱ ini ni̱vi”, ta kutaku̱ ña xíꞌin ndó ndiꞌi saá ki̱vi̱ ña va̱xi.
JOH 14:17 Ta Níma̱ yóꞌo sanáꞌa ña ndóꞌó ndasaá kuiti ña ndixa nda̱a̱ ndinoꞌo. Ta ni̱vi na ndíko̱n yichi̱ o̱n váꞌa ñoyívi yóꞌo o̱n vása kúchiño na nakiꞌin na Níma̱ yóꞌo, saá chi o̱n vása kúchiño koto na ña, ni o̱n vása xíni̱ na ña. Ta ndóꞌó, ni̱vi na kándixa yi̱ꞌi̱, ndixa xíni̱ ndó Níma̱ yóꞌo, chi yóo ña xíꞌin ndó vitin, ta ki̱vi̱ ña va̱xi kunakaa̱ ña ini ñii ñii ndóꞌó.
JOH 14:18 Ta yi̱ꞌi̱, o̱n sandakoo matóꞌón i̱ ndóꞌó, ña kutaku̱ ndó nda̱tán táku̱ naválí xi̱ndáꞌví na o̱n ko̱ó yivá siꞌí. Ta yi̱ꞌi̱ ya̱chi̱ ní ndikó i̱ ta kixaa̱ i̱ no̱o̱ ndó.
JOH 14:19 Ti̱xin ña saloꞌo ki̱vi̱, ni̱vi na ndíko̱n yichi̱ o̱n váꞌa ñoyívi yóꞌo, o̱n kuchiño ka̱ na koto na yi̱ꞌi̱. Ta ndóꞌó, o̱n kundoꞌo ndó saá, chi ndixa koto ka̱ ndó yi̱ꞌi̱. Ta xa̱ꞌa̱ ña ndixa ndinoꞌo táku̱ i̱, ndóꞌó ndixa ndinoꞌo kutaku̱ ndó.
JOH 14:20 Ki̱vi̱ kundivi ñayóꞌo saá, ta ndóꞌó ndixa kunda̱a̱ ini ndó ndí yi̱ꞌi̱ táku̱ i̱ ini Yivá i̱, ta ndóꞌó táku̱ ndó ini yi̱ꞌi̱, ta yi̱ꞌi̱ táku̱ i̱ ini ndóꞌó.
JOH 14:21 Ndiꞌi ni̱vi na nákiꞌin va̱ꞌa ña xáꞌnda chiño i̱ no̱o̱ na, ta kísa ndivi na ña, nayóꞌo sánáꞌa na ndí ndixa kúu na ni̱vi na kíꞌvi ini xíni yi̱ꞌi̱. Ta ndiꞌi ni̱vi na kíꞌvi ini xíni yi̱ꞌi̱, ta Yivá i̱ Ndios ndixa kukiꞌvi ini ra koni ra nayóꞌo. Ta saá tuku yi̱ꞌi̱ ndixa kukiꞌvi ini i̱ koni i̱ nayóꞌo ta taxi xíꞌin mi̱i i̱ no̱o̱ na, ña koni̱ va̱ꞌa na yi̱ꞌi̱ ―káchí ta̱Jesús xíꞌin na.
JOH 14:22 Ta saá inka̱ ta̱xíka xíꞌin ta̱Jesús, na̱ní ra Judas (ta o̱n si̱ví ta̱Judas Iscariote kúu ta̱yóꞌo), ni̱ka̱ꞌa̱n ra xíꞌin ta̱Jesús, káchí ra saá: ―Tata, ¿nda̱chun taxi ún ndasaá kuiti mi̱i ndi̱ kuu ni̱vi na kuchiño koni̱ va̱ꞌa yóꞌó? ¿Nda̱chun o̱n vása keꞌé ún saá xíꞌin ndiꞌi ni̱vi ñoyívi yóꞌo ña kuchiño koni̱ na yóꞌó?
JOH 14:23 Ta nda̱kuii̱n ta̱Jesús, ni̱ka̱ꞌa̱n ra xíꞌin ra: ―Ndiꞌi ni̱vi na kíꞌvi ini xíni yi̱ꞌi̱, ni̱vi yóꞌo kasa ndivi na to̱ꞌon i̱. Ta Yivá i̱ Ndios kukiꞌvi ini ra koni ra nayóꞌo, ta Yivá i̱ xíꞌin yi̱ꞌi̱ ndixa kixaa̱ ndi̱ no̱o̱ nayóꞌo, ta kutaku̱ ndi̱ xíꞌin na.
JOH 14:24 Ta ni̱vi na o̱n vása kíꞌvi ini xíni na yi̱ꞌi̱, nayóꞌo o̱n vása kísa ndivi na to̱ꞌon i̱. Ta o̱n si̱ví ndasaá kuiti to̱ꞌon yi̱ꞌi̱ kúu ña káꞌa̱n i̱, ta ndixa kúu ña to̱ꞌon Yivá yó Ndios, ta̱a ta̱ ti̱ꞌví yi̱ꞌi̱ ki̱xaa̱ i̱.
JOH 14:25 ’Ndiꞌi ñayóꞌo ndáto̱ꞌon i̱ xíꞌin ndó ki̱vi̱ yóo ka̱ i̱ xíꞌin ndó vitin.
JOH 14:26 Ta kixaa̱ ki̱vi̱ Yivá yó Ndios tiꞌví ra Níma̱ ña chíkaa̱ ndee̱ ini ni̱vi, ta xíꞌin nda̱yí ki̱vi̱ i̱ tiꞌví ra Níma̱ yóꞌo, ta kixaa̱ ña kutaku̱ ña ini ndó, ta sanáꞌa ña ndóꞌó ndiꞌi ña xíni̱ ñóꞌó kunda̱a̱ ini ndó, ta sanakáꞌán ña ndóꞌó ndiꞌi to̱ꞌon ña ni̱ka̱ꞌa̱n i̱ xíꞌin ndó.
JOH 14:27 ’Ta vitin táxi i̱ ña kunakaa̱ ñava̱ꞌa ini ndó. Ta ñava̱ꞌa yóꞌo kúu ña káku ini i̱, ta sáníꞌi i̱ ña ndóꞌó. Ta ñava̱ꞌa yóꞌo ña táxi i̱ ña kunakaa̱ ña ini ndó, o̱n si̱ví ñii kúu ña xíꞌin ña táxi ni̱vi na ndíko̱n yichi̱ ñoyívi yóꞌo ndaꞌa̱ ndó ña koo va̱ꞌa ini ndó. Ta saá ndóꞌó ni̱vi na kándixa yi̱ꞌi̱, vitin xáꞌnda chiño i̱ no̱o̱ ndó: O̱n kundiꞌi ini ndó, ta ni o̱n kuyi̱ꞌví ini ndó.
JOH 14:28 Xa xi̱ni̱ so̱ꞌo ndó ña ni̱ka̱ꞌa̱n i̱ xíꞌin ndó ndí kee i̱ ko̱ꞌo̱n i̱ vitin, ta kixaa̱ ñii ki̱vi̱ ndikó i̱ no̱o̱ ndó. Tá ndixa ndinoꞌo kíꞌvi ini ndó xíni ndó yi̱ꞌi̱, ta saá kusii̱ ní ini ndó ña kunda̱a̱ ini ndó kua̱ꞌa̱n i̱ no̱o̱ yóo Yivá yó, chi Yivá yó kúu ta̱a ta̱ káꞌno ka̱ no̱o̱ yi̱ꞌi̱.
JOH 14:29 Ta xa nda̱to̱ꞌon i̱ xíꞌin ndó ndiꞌi ñayóꞌo vitin tá o̱n ta̱ꞌán ka̱ kundivi ña. Ta saá tá kixaa̱ ki̱vi̱ kundivi ndiꞌi ña nda̱to̱ꞌon i̱ xíꞌin ndó, ta koni ndó ña, ta saá kandixa ka̱ ndó yi̱ꞌi̱.
JOH 14:30 ’O̱n vása kua̱ꞌa̱ ní ka̱ ndato̱ꞌon i̱ xíꞌin ndó vitin, chi xa va̱xi ñaníma̱ ndiva̱ꞌa káꞌno ña kúu ña xáꞌnda chiño no̱o̱ ni̱vi na ndíko̱n yichi̱ ñoyívi yóꞌo. Ta saá ni, ñaníma̱ ndiva̱ꞌa káꞌno yóꞌo nda̱ loꞌo o̱n vása xáꞌnda chiño ña no̱o̱ yi̱ꞌi̱.
JOH 14:31 Ta yi̱ꞌi̱, ndasaá kuiti kísa ndivi i̱ ña xáꞌnda chiño Yivá i̱ Ndios no̱o̱ i̱. Ta xa̱ꞌa̱ ña kísa ndivi i̱ saá, kunda̱a̱ ini ni̱vi ndí ndixa kíꞌvi ní ini i̱ xíni i̱ Yivá i̱ Ndios. Ta vitin, nakuita ndó, naꞌa ndó ko̱ꞌo̱n ndó xíꞌin i̱ ―káchí ta̱Jesús xíꞌin naxíka xíꞌin ra.
JOH 15:1 Ta saá ta̱Jesús nda̱to̱ꞌon ra inka̱ cuento ña sanáꞌa ra naxíka xíꞌin ra, káchí ra saá: ―Ta yi̱ꞌi̱, nda̱tán yóo mi̱i tón uva ndinoꞌo, saá yóo i̱. Ta Yivá i̱ Ndios nda̱tán yóo ta̱a ta̱ ndáa tón uva xíꞌin ndiꞌi ndaꞌa̱ nó, saá yóo ra.
JOH 15:2 Ta xáꞌnda ra ndiꞌi ndaꞌa̱ tón uva no̱o̱ o̱n vása kóon tíuva. Ta ndaꞌa̱ tón uva no̱o̱ va̱ꞌa kóon rí, nákaꞌnda tuku loꞌo ra no̱o̱ ña, ña taxi ña va̱ꞌa ka̱ koon tíuva.
JOH 15:3 Ta to̱ꞌon ña ni̱ka̱ꞌa̱n i̱ xíꞌin ndó, nda̱tán yóo ña si̱i̱n xáꞌnda, ta kindaa ña ndiꞌi ña o̱n vása va̱ꞌa yóo ini ndó, saá yóo to̱ꞌon yóꞌo. Ta vitin ni̱vi na ndu̱ndii kúu ndó xa̱ꞌa̱ ña chi̱kaa̱ so̱ꞌo ndó to̱ꞌon ña ni̱ka̱ꞌa̱n i̱ xíꞌin ndó.
JOH 15:4 Ta saá xíni̱ ñóꞌó koo ndó xíꞌin i̱ ndiꞌi saá ki̱vi̱, ta yi̱ꞌi̱ koo i̱ xíꞌin ndóꞌó. Saá chi táná ta̱ꞌnda̱, ta na̱ndoso xíká yoꞌo̱ ndaꞌa̱ tón uva, ta ña na̱ndoso xíká yóꞌo, o̱n vása kúchiño mi̱i ña taxi ña nda̱ ñii kui̱ꞌi. Ñayóꞌo sánáꞌa ña ndóꞌó tá o̱n vása ñii yóo ndó xíꞌin i̱, ta saá o̱n kuchiño ndó keꞌé ndó nda̱ ñii ñava̱ꞌa.
JOH 15:5 ’Yi̱ꞌi̱, nda̱tán yóo mi̱i tón uva ndinoꞌo saá yóo i̱, ta ndóꞌó, nda̱tán yóo yoꞌo̱ ndaꞌa̱ tón uva yóꞌo, saá yóo ndóꞌó xíꞌin i̱. Tá ñii yóo ndóꞌó xíꞌin i̱, ta yi̱ꞌi̱, ñii yóo i̱ xíꞌin ndó, ta saá ndixa kéꞌé ndó kua̱ꞌa̱ ní chiño va̱ꞌa. Ta chiño yóꞌo nda̱tán tíkui̱ꞌi va̱ꞌa ní ña kóon ndaꞌa̱ tón uva saá yóo ña. Ta saá ni, tá yóo yoꞌo̱ ndaꞌa̱ tón uva ña ni̱ta̱ꞌnda̱ na̱ndoso xíká, ñayóꞌo o̱n kuchiño ña taxi ña koon nda̱ ñii kui̱ꞌi ndaꞌa̱ ña. Ta ñii ki̱ꞌva saá, tá o̱n vása ka̱ ñii yóo ndó xíꞌin i̱, ta nda̱ ñii chiño va̱ꞌa o̱n kuchiño ndó keꞌé ndó.
JOH 15:6 Ta ni̱vi na kúxíká no̱o̱ yi̱ꞌi̱, ta o̱n vása ñii yóo ka̱ na xíꞌin i̱, nayóꞌo nda̱tán yóo ndaꞌa̱ tón uva ña ni̱ta̱ꞌnda̱ na̱ndoso xíká ta ni̱yi̱chi̱ ña, saá yóo na no̱o̱ i̱. Ta ndaꞌa̱ ni̱yi̱chi̱ yóꞌo, ni̱vi nakaya na ña, ta taan na ña no̱o̱ yóo ñoꞌo̱ xíxi̱, ta ko̱ko̱ ña.
JOH 15:7 ’Ta ndóꞌó, tá ñii yóo ndó xíꞌin i̱, ta to̱ꞌon i̱ táku̱ ña ini ndó, ta saá va̱ꞌa ndukú ndó no̱o̱ Yivá i̱ Ndios nda̱ ndá ka̱ ña kóni ndó, ta ndixa taxi ra ña ndúkú ndó ndaꞌa̱ ndó.
JOH 15:8 Ta vitin ñayóꞌo keꞌé ndó xa̱ꞌa̱ ña chinóo síkón ndó ñato̱ꞌó Ndios no̱o̱ inka̱ ni̱vi: Xíni̱ ñóꞌó nduu ndó ni̱vi na va̱ꞌa ini, na kísa ndivi ña kóni Ndios, ta saá sanáꞌa ndó ndixa kúu ndó ni̱vi na ndíko̱n yi̱ꞌi̱ ―káchí ta̱Jesús xíꞌin naxíka xíꞌin ra.
JOH 15:9 Ta ni̱ka̱ꞌa̱n ka̱ ra xíꞌin na, káchí ra saá: ―Ñii ki̱ꞌva nda̱tán kíꞌvi ini Yivá i̱ Ndios xíni ra yi̱ꞌi̱, saá kíꞌvi ini i̱ xíni i̱ ndóꞌó. Ta saá ñii ñii ki̱vi̱ ná kutaku̱ ka̱ ndó ti̱xin ña kíꞌvi ní ini i̱ xíni i̱ ndóꞌó, ta o̱n sandakoo ndó yi̱ꞌi̱.
JOH 15:10 Tá kasa ndivi ndó ña xáꞌnda chiño i̱ no̱o̱ ndó, ta saá ñii ñii ki̱vi̱ kutaku̱ ndó ti̱xin ña kíꞌvi ní ini i̱ xíni i̱ ndóꞌó. Saá chi yi̱ꞌi̱, ñii ki̱ꞌva saá kísa ndivi i̱ ña kóni Yivá i̱ Ndios, ta ndiꞌi saá ki̱vi̱ táku̱ i̱ ti̱xin ña kíꞌvi ní ini ra xíni ra yi̱ꞌi̱.
JOH 15:11 ’Nda̱to̱ꞌon i̱ ñayóꞌo xíꞌin ndó chi kóni i̱ ña ndixa ná kusii̱ ní ini ndóꞌó. Chi mi̱i ñasi̱i̱ ña káku ini mi̱i i̱, kóni i̱ ndí ná kunakaa̱ ñasi̱i̱ yóꞌo ini ndóꞌó, ta saá kuu ndó ni̱vi na kusii̱ ndinoꞌo ini.
JOH 15:12 Ña xáꞌnda chiño i̱ no̱o̱ ndó kúu ñayóꞌo: Ndixa kukiꞌvi ini ndó koni táꞌan ndó, nda̱tán kíꞌvi ini i̱ xíni i̱ ndóꞌó.
JOH 15:13 Saá chi ta̱a ta̱ ndixa káꞌno ní ka̱ kíꞌvi ini xíni natáꞌan kúu ta̱a ta̱ táxi xíꞌin mi̱i nda̱ kivi̱ ra xa̱ꞌa̱ nayóꞌo.
JOH 15:14 Ta ndóꞌó, táná kasa ndivi ndó ña káꞌa̱n i̱ xíꞌin ndó, ta kuu ndó ni̱vi na nátaꞌan va̱ꞌa xíꞌin i̱.
JOH 15:15 O̱n ka̱ꞌa̱n ka̱ i̱ xíꞌin ndó kúu ndó ndasaá kuiti na kísa chiño no̱o̱ i̱, chi ni̱vi na kísa chiño no̱o̱ ñii ta̱káꞌno o̱n vása xíni̱ na yu kúu ña xáni si̱ni̱ ta̱káꞌno yóꞌo keꞌé ra. Ta yi̱ꞌi̱ sa̱kunaní i̱ ndóꞌó namigo i̱ na nátaꞌan va̱ꞌa xíꞌin i̱, saá chi xa nda̱to̱ꞌon i̱ xíꞌin ndó ndiꞌi ña sa̱náꞌa Yivá i̱ Ndios yi̱ꞌi̱.
JOH 15:16 O̱n si̱ví mi̱i ndó kúu ni̱vi na na̱ka̱xin kundiko̱n ndó yi̱ꞌi̱, ta yi̱ꞌi̱ kúu ta̱a ta̱ na̱ka̱xin i̱ ndóꞌó ña kundiko̱n ndó yi̱ꞌi̱, ta sa̱kuiso chiño i̱ ndóꞌó ña kasa ndivi ndó kua̱ꞌa̱ ní chiño va̱ꞌa. Ta chiño va̱ꞌa yóꞌo koo ña nda̱tán yóo kui̱ꞌi va̱ꞌa ña koo naꞌá ní ki̱vi̱. Ta saá Yivá i̱ Ndios taxi ra ndaꞌa̱ ndó ndiꞌi ña ndúkú ndó no̱o̱ ra xíꞌin nda̱yí ki̱vi̱ i̱.
JOH 15:17 Ñayóꞌo kúu ña xáꞌnda chiño i̱ no̱o̱ ndó: Kukiꞌvi ini ndó koni táꞌan ndó ―káchí ta̱Jesús xíꞌin naxíka xíꞌin ra.
JOH 15:18 Ta ni̱ka̱ꞌa̱n ka̱ ta̱Jesús xíꞌin naxíka xíꞌin ra, káchí ra saá: ―Tá ni̱vi na ndíko̱n yichi̱ o̱n váꞌa ñoyívi yóꞌo sáa̱ ini na xíni na ndóꞌó, ta saá nakáꞌán ndó ndí siꞌna ka̱ ñii ki̱ꞌva saá ke̱ꞌé na xíꞌin i̱.
JOH 15:19 Táná koo yuꞌú ndó xíꞌin ni̱vi ñoyívi yóꞌo, ta saá nani̱vi ñoyívi yóꞌo kukiꞌvi ini na koni na ndóꞌó. Ta ndóꞌó, o̱n si̱ví na ndíko̱n yichi̱ o̱n váꞌa ñoyívi yóꞌo kúu ndó, chi yi̱ꞌi̱ na̱ka̱xin i̱ ndóꞌó ña sandakoo ndó yichi̱ o̱n váꞌa yóꞌo xa̱ꞌa̱ ña kundiko̱n ndó yichi̱ i̱. Ña̱kán kía̱ ni̱vi na ndíko̱n yichi̱ o̱n váꞌa ñoyívi yóꞌo sáa̱ ní ini na xíni na ndóꞌó.
JOH 15:20 Nakáꞌán ndó to̱ꞌon ña ni̱ka̱ꞌa̱n i̱ xíꞌin ndó saá: “Nda̱ ñii ta̱mozo o̱n vása kúu ra ta̱ káꞌno ka̱ no̱o̱ ta̱ xáꞌnda chiño no̱o̱ ra”, káchí i̱ xíꞌin ndó. Ta to̱ꞌon yóꞌo kóni kachí ña ñii ki̱ꞌva kéꞌé na xíꞌin yi̱ꞌi̱, Ta̱a ta̱Káꞌno no̱o̱ ndó, saá keꞌé na xíꞌin ndóꞌó na kísa chiño no̱o̱ i̱. Ni̱vi ñoyívi yóꞌo sa̱xo̱ꞌvi̱ na yi̱ꞌi̱, ta saá ndixa saxo̱ꞌvi̱ na ndóꞌó. Ta saá ni, ni̱xi̱yo ni̱vi na chi̱kaa̱ so̱ꞌo to̱ꞌon i̱, ta ñii ki̱ꞌva saá koo ni̱vi na chikaa̱ so̱ꞌo to̱ꞌon ña ka̱ꞌa̱n ndó xíꞌin na.
JOH 15:21 Saá keꞌé ni̱vi xíꞌin ndó chi ndóꞌó kúu na ndíko̱n yichi̱ i̱. Chi ni̱vi na kua̱ꞌa̱n yichi̱ o̱n váꞌa ñoyívi yóꞌo o̱n vása xíni̱ na Ndios, ta̱ kúu ta̱a ta̱ ti̱ꞌví yi̱ꞌi̱ ki̱xaa̱ i̱.
JOH 15:22 ’Tá o̱n vása ní‑kixi i̱ no̱o̱ na, tá ni o̱n vása ní‑ndato̱ꞌon i̱ xíꞌin na, níkúu, ta saá o̱n vása ndíso na kua̱chi no̱o̱ ña nda̱to̱ꞌon i̱ xíꞌin na. Ta vitin o̱n ki̱ví kachí na o̱n vása ndíso na kua̱chi, chi ni̱ka̱ꞌa̱n i̱ xíꞌin na yu kúu ñanda̱a̱, ta ni̱‑xiin na kasa ndivi na ña nda̱to̱ꞌon i̱ xíꞌin na.
JOH 15:23 Ndiꞌi ni̱vi na sáa̱ ini xíni yi̱ꞌi̱ kúu na sáa̱ ini xíni Yivá i̱ Ndios.
JOH 15:24 Xa ki̱sa ndivi i̱ kua̱ꞌa̱ ní milagro náꞌno, ta nda̱ ñii ni̱vi, ta ni siꞌna ta ni vitin, o̱n vása ní‑keꞌé na ñava̱ꞌa nda̱tán yóo ñamilagro ki̱sa ndivi i̱ ñoyívi yóꞌo. Tá o̱n vása ní‑keꞌé i̱ saá, níkúu, ta ni̱vi o̱n vása ndíso na kua̱chi xa̱ꞌa̱ ña ni̱‑xiin na kandixa na yi̱ꞌi̱. Ta ndixa xi̱ni na milagro ke̱ꞌé i̱, ta saá ni, sáa̱ ní ini na xíni na yi̱ꞌi̱, ta ñii ki̱ꞌva saá, sáa̱ ini na xíni na Yivá i̱ Ndios.
JOH 15:25 Saá kéꞌé ni̱vi yóꞌo chi to̱ꞌon Ndios xíni̱ ñóꞌó kundivi ña. Ta ñii xiiña no̱o̱ to̱ꞌon Ndios yóꞌo va̱xi nda̱yí ña ni̱taa ta̱Moisés kui̱ya̱ xi̱na̱ꞌá, ta káchí ña saá: “Sáa̱ ini ni̱vi xíni na yi̱ꞌi̱, vará nda̱ loꞌo o̱n ko̱ó xa̱ꞌa̱ ña kéꞌé na saá”, káchí to̱ꞌon Ndios ―káchí ta̱Jesús xíꞌin naxíka xíꞌin ra.
JOH 15:26 Ta ni̱ka̱ꞌa̱n ka̱ ta̱Jesús xíꞌin naxíka xíꞌin ra, káchí ra saá: ―Va̱xi ki̱vi̱ kixaa̱ Níma̱ Ndios no̱o̱ ndó, ta Níma̱ yóꞌo kúu ña chíkaa̱ ndee̱ ini ni̱vi, ta ndáto̱ꞌon ña ndasaá kuiti ñanda̱a̱ ndinoꞌo xíꞌin ni̱vi. Níma̱ yóꞌo kee ña no̱o̱ Ndios ta kixaa̱ ña no̱o̱ ndó, chi yi̱ꞌi̱ tiꞌví i̱ ña xíꞌin nda̱yí Yivá i̱, ta Níma̱ Ndios yóꞌo ka̱ꞌa̱n ña xíꞌin ndó ndiꞌi ñanda̱a̱ xa̱ꞌa̱ i̱.
JOH 15:27 Ta saá ndóꞌó kuu ndó ni̱vi na ka̱ꞌa̱n xa̱ꞌa̱ i̱ ndiꞌi ñanda̱a̱ xíꞌin inka̱ ni̱vi, saá chi nda̱ ki̱vi̱ ki̱xáꞌá i̱ kísa ndivi i̱ chiño Yivá i̱ ñoyívi yóꞌo, ndóꞌó kúu ni̱vi na ki̱xáꞌá kísa chiño xíꞌin i̱ ―káchí ta̱Jesús xíꞌin naxíka xíꞌin ra.
JOH 16:1 Ta ta̱Jesús ni̱ka̱ꞌa̱n ka̱ ra xíꞌin na, káchí ra saá: ―Ndiꞌi to̱ꞌon yóꞌo xa ni̱ka̱ꞌa̱n i̱ ña xíꞌin ndó xa̱ꞌa̱ ña o̱n sandakoo ndó yichi̱ i̱.
JOH 16:2 Chi va̱xi ki̱vi̱ tá nanáꞌno no̱o̱ najudío o̱n taxi ka̱ na ki̱ꞌvi ndó ini veꞌe ño̱ꞌo sinagoga. Ta va̱xi ki̱vi̱ ni̱vi kani si̱ni̱ na ndí ñava̱ꞌa ní kúu ña keꞌé na ña kaꞌni na ndóꞌó, chi xíꞌin ña kéꞌé na saá kúu ñava̱ꞌa kasa ndivi na ña kóni Ndios, saá kani si̱ni̱ mi̱i na.
JOH 16:3 Saxo̱ꞌvi̱ na ndóꞌó saá, chi nda̱ ñii ki̱vi̱ o̱n ta̱ꞌán koni̱ ndixa na Yivá yó Ndios, ta ni o̱n ta̱ꞌán koni̱ ndixa na yi̱ꞌi̱.
JOH 16:4 Ta vitin xa nda̱to̱ꞌon i̱ xíꞌin ndó ñayóꞌo, ta saá tá kixaa̱ ki̱vi̱ ña kundoꞌo ndó ñayóꞌo, ta saá nakáꞌán ndó to̱ꞌon yóꞌo ña ni̱ka̱ꞌa̱n i̱ xíꞌin ndó ―káchí ta̱Jesús. Ta ni̱ka̱ꞌa̱n ka̱ ta̱Jesús xíꞌin naxíka xíꞌin ra, káchí ra saá: ―Ta ki̱vi̱ ki̱xáꞌá ndó kísa ndivi ndó chiño xíꞌin i̱, o̱n vása ní‑kaꞌa̱n i̱ xíꞌin ndó ndasaá kundoꞌo ndó xa̱ꞌa̱ i̱, chi yóo ka̱ i̱ xíꞌin ndó.
JOH 16:5 Ta vitin ndikó i̱ noꞌo̱ i̱ no̱o̱ ta̱a ta̱ ti̱ꞌví yi̱ꞌi̱ ki̱xaa̱ i̱, ta nda̱ ñii ndóꞌó o̱n vása ndáka̱ to̱ꞌon ndó yi̱ꞌi̱ míchí ko̱ꞌo̱n i̱.
JOH 16:6 Ta saá ni, vitin kúchuchú ní ini ndó xa̱ꞌa̱ ña xi̱ni̱ so̱ꞌo ndó ña káꞌa̱n i̱ ko̱ꞌo̱n i̱.
JOH 16:7 Ta ña ndixa nda̱a̱ káꞌa̱n i̱ xíꞌin ndó ndí ñii ñava̱ꞌa xa̱ꞌa̱ ndó kúu ña ko̱ꞌo̱n i̱. Saá chi tá o̱n vása ko̱ꞌo̱n i̱, ta o̱n kívi kixaa̱ Níma̱ ña na̱ní Níma̱ ña chíkaa̱ ndee̱ ini ni̱vi. Ta yi̱ꞌi̱, táná ko̱ꞌo̱n i̱, ta tiꞌví i̱ Níma̱ yóꞌo kixaa̱ ña no̱o̱ ndó.
JOH 16:8 Tá ki̱vi̱ kixaa̱ Níma̱ Ndios yóꞌo, ta sanáꞌa ña ni̱vi ñoyívi yóꞌo ña kunda̱a̱ va̱ꞌa ini na yu kúu na ndíso kua̱chi no̱o̱ Ndios, ta kunda̱a̱ va̱ꞌa ini na yu kúu nava̱ꞌa nanda̱a̱, ta kunda̱a̱ va̱ꞌa ini na ndixa Ndios kasa nani ra xa̱ꞌa̱ ndiꞌi ni̱vi na ndíso kua̱chi.
JOH 16:9 Saá chi Níma̱ Ndios yóꞌo chindeé ña ni̱vi ña kunda̱a̱ ini na ndí ndíso na kua̱chi xa̱ꞌa̱ ña ni̱‑xiin na kandixa na yi̱ꞌi̱.
JOH 16:10 Ta Níma̱ Ndios chindeé ña ni̱vi ña kunda̱a̱ ini na ndí yi̱ꞌi̱ kúu ta̱a ta̱ va̱ꞌa, ta̱ nda̱a̱, saá chi yi̱ꞌi̱ ndikó i̱ noꞌo̱ i̱ no̱o̱ Yivá i̱ Ndios, ta ndóꞌó o̱n kívi koni ka̱ ndó yi̱ꞌi̱ ñoyívi yóꞌo.
JOH 16:11 Ta Níma̱ Ndios chindeé ña ni̱vi ña kunda̱a̱ ini na ndixa Ndios kasa nani ra xa̱ꞌa̱ kua̱chi na, chi xa ki̱sa nani ra kua̱chi ñaníma̱ ndiva̱ꞌa káꞌno, ña kúu ña xáꞌnda chiño no̱o̱ ni̱vi ñoyívi yóꞌo, ta ndixa xo̱ꞌvi̱ ní ñandiva̱ꞌa yóꞌo xa̱ꞌa̱ kua̱chi ndíso ña ―káchí ta̱Jesús xíꞌin naxíka xíꞌin ra.
JOH 16:12 Ta ni̱ka̱ꞌa̱n ka̱ ra xíꞌin na, káchí ra saá: ―Yóo kua̱ꞌa̱ ní ka̱ to̱ꞌon ña kóni i̱ ka̱ꞌa̱n i̱ xíꞌin ndó, ta o̱n ka̱ꞌa̱n i̱ ña xíꞌin ndó vitin, chi vitin o̱n kúchiño kundeé ndó koni̱ so̱ꞌo ndó ndiꞌi to̱ꞌon yóꞌo.
JOH 16:13 Tá kixaa̱ Níma̱ Ndios, nina ñanda̱a̱ ndato̱ꞌon ña xíꞌin ndó, ta sanáꞌa káxín ña ndóꞌó ndasaá va̱ꞌa kundiko̱n ndó yichi̱ ña nda̱a̱. Saá chi Níma̱ Ndios yóꞌo o̱n vása ka̱ꞌa̱n ña ndasaá kuiti to̱ꞌon mi̱i ña, ta ka̱ꞌa̱n ña nda̱tán yóo mi̱i to̱ꞌon ña xi̱ni̱ so̱ꞌo ña ni̱ka̱ꞌa̱n Ndios, saá ka̱ꞌa̱n ña xíꞌin ndó. Ta Níma̱ Ndios yóꞌo ndato̱ꞌon ña xíꞌin ndó yukía̱ koo ki̱vi̱ ña va̱xi.
JOH 16:14 Ta chinóo síkón ña ñato̱ꞌó i̱ no̱o̱ ni̱vi, chi ndiꞌi ñandíchí ña kómí i̱, Níma̱ Ndios nakiꞌin ña ñayóꞌo, ta taxi ña ñandíchí yóꞌo ndaꞌa̱ ndó ña kunda̱a̱ ini ndó ndiꞌi ñanda̱a̱.
JOH 16:15 Ndiꞌi ñava̱ꞌa kómí Yivá i̱ kúu ñava̱ꞌa kómí i̱. Ña̱kán kía̱ ni̱ka̱ꞌa̱n i̱ xíꞌin ndó ndí Níma̱ Ndios nakiꞌin ña ñandíchí i̱, ta taxi ñandíchí yóꞌo ndaꞌa̱ ndó ña kunda̱a̱ ini ndó ndiꞌi ñanda̱a̱ ―káchí ta̱Jesús xíꞌin naxíka xíꞌin ra.
JOH 16:16 Ta ni̱ka̱ꞌa̱n ka̱ ta̱Jesús xíꞌin naxíka xíꞌin ra, káchí ra saá: ―Saloꞌo ka̱ kuiti kúma̱ni̱ ta o̱n koni ka̱ ndó yi̱ꞌi̱, ta saá yaꞌa loꞌo kuiti ki̱vi̱ ta tuku koni ka̱ ndó yi̱ꞌi̱. Saá chi saloꞌo ka̱ ki̱vi̱ kúma̱ni̱, ta ndikó i̱ noꞌo̱ i̱ no̱o̱ yóo Yivá i̱ Ndios ―káchí ta̱Jesús xíꞌin naxíka xíꞌin ra.
JOH 16:17 Ta sava naxíka xíꞌin ra ni̱ka̱ꞌa̱n na xíꞌin táꞌan na, káchí na saá: ―¿Yukía̱ kóni kachí to̱ꞌon ña ni̱ka̱ꞌa̱n ra xíꞌin yó? Chi ni̱ka̱ꞌa̱n ra saloꞌo ka̱ kuiti kúma̱ni̱ ta o̱n koni ka̱ yó ra. Ta saá yaꞌa loꞌo kuiti ki̱vi̱ ta saá tuku koni yó ra, saá chi ko̱ꞌo̱n ra no̱o̱ yóo Yivá ra, káchí ra. ¿Yukía̱ kóni kachí to̱ꞌon yóꞌo ña ni̱ka̱ꞌa̱n ra xíꞌin yó?
JOH 16:18 Ta tuku ndáka̱ to̱ꞌon táꞌan na, káchí na saá: ―¿Yukía̱ kóni kachí to̱ꞌon “saloꞌo kuiti kúma̱ni̱”? O̱n vása kúnda̱a̱ ini yó yukía̱ kóni kachí ra xíꞌin to̱ꞌon yóꞌo ―káchí na, káꞌa̱n na.
JOH 16:19 Ta ta̱Jesús xíni̱ ra ndí kóni na nda̱ka̱ to̱ꞌon na ra xa̱ꞌa̱ to̱ꞌon ña ni̱ka̱ꞌa̱n ra xíꞌin na, ta saá tuku ni̱ka̱ꞌa̱n ra, káchí ra xíꞌin na: ―¿Án kóni ndó kunda̱a̱ ini ndó yukía̱ káchí to̱ꞌon ña ni̱ka̱ꞌa̱n i̱ xíꞌin ndó ña káchí saá: “Saloꞌo ka̱ kuiti kúma̱ni̱ ta o̱n koni ka̱ ndó yi̱ꞌi̱, ta saá yaꞌa loꞌo kuiti ki̱vi̱ ta tuku koni ndó yi̱ꞌi̱”?
JOH 16:20 Ña ndixa nda̱a̱ kúu to̱ꞌon yóꞌo ndí ndóꞌó kuaku ndó ta ndáꞌví ní ka̱ꞌa̱n ndó, ta mi̱i ki̱vi̱ yóꞌo nani̱vi ñoyívi yóꞌo va̱ꞌa ní koni na, ta kusii̱ ní ini na. Ta ndóꞌó, vará loꞌo kuiti ki̱vi̱ kuchuchú ní ini ndó, ta saá kixaa̱ ñasi̱i̱ ní, ta kunakaa̱ ña ini ndó.
JOH 16:21 Nda̱tán yo̱ꞌvi̱ ndóꞌo ñii ñaꞌa̱ ñá xa kóni kaku sa̱ꞌya, saá kundoꞌo ndó. Ndeé ní xóꞌvi̱ ñaꞌa̱ yóꞌo táꞌan mi̱i xa yatin kaku sa̱ꞌya ñá. Ta saá, tá ndi̱ꞌi ni̱yaꞌa ka̱ku sa̱ꞌya ñá, ta kúsii̱ ní ini ñá. Ta saá nándoso ñá xa̱ꞌa̱ ndiꞌi ña yo̱ꞌvi̱ ní ni̱xo̱ꞌvi̱ ñá, chi kúsii̱ ní ini ñá xa̱ꞌa̱ ña ka̱ku inka̱ ta̱a ñoyívi yóꞌo.
JOH 16:22 Nda̱tán yóo ña ni̱ndoꞌo ñaꞌa̱ yóꞌo, saá koo ña kundoꞌo ndó ki̱vi̱ va̱xi, chi kuaku ní ndó ta kuchuchú ní ini ndó xa̱ꞌa̱ ña ko̱ꞌo̱n i̱. Ta saá kixaa̱ ki̱vi̱ ña ndikó tuku i̱ xíꞌin ndó, ta kusii̱ ní ini ndó, ta nda̱ ñii ni̱vi o̱n kuchiño na kindaa na ñasi̱i̱ kunakaa̱ ini ndó.
JOH 16:23 ’Ta ki̱vi̱ yóꞌo o̱n vása ndáka̱ to̱ꞌon ka̱ ndó yi̱ꞌi̱. Ta ña ndixa nda̱a̱ kúu to̱ꞌon ña káꞌa̱n i̱ xíꞌin ndó vitin: Ndiꞌi ña ndukú ndó no̱o̱ Yivá i̱ Ndios xíꞌin nda̱yí ki̱vi̱ i̱, Yivá i̱ ndixa taxi ra ndaꞌa̱ ndó ndiꞌi ña ndúkú ndó no̱o̱ ra.
JOH 16:24 Ta̱nda̱ vitin o̱n ta̱ꞌán ndukú ndó nda̱ ñii ñava̱ꞌa no̱o̱ Ndios xíꞌin nda̱yí ki̱vi̱ i̱. Ta vitin va̱ꞌa ndukú ndó ña kóni ndó no̱o̱ Ndios, ta nakiꞌin ndó ña, ta saá kunakaa̱ ndinoꞌo ñasi̱i̱ ini ndó.
JOH 16:25 ’Nda̱ ki̱vi̱ xíni̱ táꞌan yó ta̱nda̱ vitin nda̱to̱ꞌon i̱ xíꞌin ndó ta sa̱náꞌa i̱ ndóꞌó xíꞌin to̱ꞌon ña yo̱ꞌvi̱ kunda̱a̱ ini ndó. Ta vitin ki̱xaa̱ ki̱vi̱ ña o̱n ka̱ꞌa̱n ka̱ i̱ xíꞌin ndó xíꞌin to̱ꞌon yo̱ꞌvi̱, ta ndixa ndato̱ꞌon káxín i̱ xíꞌin ndó xa̱ꞌa̱ Yivá i̱.
JOH 16:26 Ta ki̱vi̱ kunda̱a̱ ini ndó to̱ꞌon yóꞌo, ta saá mi̱i ndó, xíꞌin nda̱yí ki̱vi̱ i̱, ndukú ndó ña xíni̱ ñóꞌó ndó no̱o̱ Ndios. O̱n vása koni̱ ñóꞌó kuaku ndáꞌví i̱ no̱o̱ Ndios xa̱ꞌa̱ ndó,
JOH 16:27 chi ndixa mi̱i Ndios kíꞌvi ní ini ra xíni ra ndóꞌó. Saá chi ndóꞌó kíꞌvi ní ini ndó xíni ndó yi̱ꞌi̱, ta kándixa ndó yi̱ꞌi̱ ki̱xi i̱ no̱o̱ Ndios.
JOH 16:28 Ke̱e i̱ no̱o̱ Yivá i̱ Ndios ta ki̱xaa̱ i̱ ñoyívi yóꞌo. Ta vitin kee i̱ ñoyívi yóꞌo ta ndikó i̱ noꞌo̱ i̱ no̱o̱ Yivá i̱ Ndios ―káchí ta̱Jesús xíꞌin naxíka xíꞌin ra.
JOH 16:29 Ta nda̱kuii̱n naxíka xíꞌin ra, ni̱ka̱ꞌa̱n na, káchí na saá: ―Vitin to̱ꞌon ña káxín ní kúu ña káꞌa̱n ún xíꞌin ndi̱. Vitin o̱n vása káꞌa̱n ún to̱ꞌon ña yo̱ꞌvi̱ ní kunda̱a̱ ini ndi̱.
JOH 16:30 Ta vitin kúnda̱a̱ ini ndi̱ ndí ña ndixa o̱n ko̱ó nda̱ ñii ña o̱n vása xíni̱ ún. Tá o̱n ta̱ꞌán ka̱ nda̱ka̱ to̱ꞌon ni̱vi yóꞌó, xa xíni̱ ndiꞌi ún ña xáni si̱ni̱ na. Ta xa̱ꞌa̱ ñayóꞌo kándixa ndi̱ yóꞌó kúu ún ta̱a ta̱ ki̱xi no̱o̱ Ndios ―káchí na xíꞌin ta̱Jesús.
JOH 16:31 Ta saá ta̱Jesús ni̱ka̱ꞌa̱n ka̱ ra xíꞌin na: ―¿Án ndixa kándixa ndó yi̱ꞌi̱ vitin?
JOH 16:32 Ta ya̱chi̱ ní kixaa̱ ña kui̱ta̱ níꞌnó ndiꞌi ndó, ta saá ñii ñii ndó noꞌo̱ ndó veꞌe mi̱i ndó. Ta sandakoo matóꞌón ndó yi̱ꞌi̱. Ta ndixa o̱n vása koo matóꞌón i̱ chi Yivá i̱ Ndios yóo ra xíꞌin i̱.
JOH 16:33 Nda̱to̱ꞌon i̱ ñayóꞌo xíꞌin ndó ña o̱n kundiꞌi ní ini ndó, ta ná koo ñava̱ꞌa ini ndó xa̱ꞌa̱ ña ñii yóo ndó xíꞌin i̱. Vará ndixa ndeé ní xo̱ꞌvi̱ ndó ñoyívi yóꞌo, ta o̱n kuyi̱ꞌví ndó ta chikaa̱ ndee̱ xíꞌin mi̱i ndó, chi yi̱ꞌi̱ xa ku̱ndeé i̱ no̱o̱ yichi̱ o̱n váꞌa ñoyívi yóꞌo ―káchí ta̱Jesús xíꞌin naxíka xíꞌin ra.
JOH 17:1 Ta ndi̱ꞌi nda̱to̱ꞌon ra ñayóꞌo xíꞌin naxíka xíꞌin ra, ta saá ta̱Jesús na̱koto ndaa ra ñoyívi ni̱no, ta ni̱ka̱ꞌa̱n ra xíꞌin Ndios, káchí ra saá: ―Tata Yivá i̱, xa ki̱xaa̱ mi̱i ki̱vi̱ káꞌno ní. Ta vitin yi̱ꞌi̱, ta̱a ta̱ kúu Sa̱ꞌya ún, ndúkú i̱ no̱o̱ ún ña chinóo síkón ún ñato̱ꞌó i̱ no̱o̱ ni̱vi. Ñava̱ꞌa yóꞌo ndúkú i̱ no̱o̱ ún xa̱ꞌa̱ ña chinóo síkón i̱ ñato̱ꞌó mi̱i ún no̱o̱ ni̱vi.
JOH 17:2 Yóꞌó kúu ta̱a ta̱ ta̱xi nda̱yí ndaꞌa̱ yi̱ꞌi̱ ña kuu i̱ ta̱a ta̱káꞌno no̱o̱ ndiꞌi ni̱vi, xa̱ꞌa̱ ña taxi i̱ ndiꞌi saá ki̱vi̱ kutaku̱ ndinoꞌo ndiꞌi ni̱vi na kúu na ta̱xi ún ndaꞌa̱ i̱.
JOH 17:3 Yóꞌó kúu ñii la̱á Ndios ndinoꞌo, ta yi̱ꞌi̱ kúu Jesucristo, ta̱a ta̱ ti̱ꞌví ún ki̱xaa̱ i̱ ñoyívi yóꞌo ña saka̱ku i̱ ni̱vi. Ta saá tá to̱nda̱a ni̱vi koni̱ ndixa na yóꞌó, ta koni̱ ndixa na yi̱ꞌi̱ Jesucristo, ta ña ke̱ꞌé na saá kúu ña táxi kutaku̱ ndinoꞌo ni̱vi ndiꞌi saá ki̱vi̱.
JOH 17:4 ’Ta vitin xa ki̱sa ndivi i̱ ndiꞌi chiño ña ta̱xi ún ndaꞌa̱ i̱, ta xa̱ꞌa̱ ñayóꞌo kua̱ꞌa̱ ní ni̱vi kasa káꞌno ní na yóꞌó.
JOH 17:5 Ta vitin, Tata Yivá i̱, chinóo síkón ún ñato̱ꞌó i̱ no̱o̱ mi̱i ún. Ñii ki̱ꞌva nda̱tán ni̱xi̱yo síkón ñato̱ꞌó i̱ ki̱vi̱ xi̱taku̱ i̱ xíꞌin ún ñoyívi ni̱no siꞌna tá o̱n ta̱ꞌán ka̱ kuva̱ꞌa ñoyívi yóꞌo, saá ná koo ña.
JOH 17:6 ’Ni̱vi na ta̱xi ún ndaꞌa̱ i̱ ña kundiko̱n na yi̱ꞌi̱, ta sa̱náꞌa va̱ꞌa i̱ nayóꞌo ña kunda̱a̱ ini na xa̱ꞌa̱ ún. Ni̱vi na na̱ka̱xin ún kúu na, ta ta̱xi ún na ndaꞌa̱ i̱ ña kundiko̱n na yi̱ꞌi̱, ta ndixa chi̱kaa̱ so̱ꞌo na to̱ꞌon ún.
JOH 17:7 Ta vitin ni̱vi yóꞌo kúnda̱a̱ ini na ndí ndiꞌi ña ta̱xi ún ndaꞌa̱ i̱ kúu ña va̱xi no̱o̱ mi̱i ún,
JOH 17:8 chi ni̱ka̱ꞌa̱n i̱ xíꞌin na ndiꞌi to̱ꞌon ña ta̱xi ún ña ndato̱ꞌon i̱ xíꞌin na. Ta ndiꞌi to̱ꞌon yóꞌo na̱kiꞌin va̱ꞌa na ña, ta xa ku̱nda̱a̱ ini na ndí ndixa yi̱ꞌi̱ ke̱e i̱ no̱o̱ ún, ta kándixa na ndí yóꞌó kúu ta̱a ta̱ ti̱ꞌví yi̱ꞌi̱ ki̱xaa̱ i̱ ñoyívi yóꞌo.
JOH 17:9 ’Xa̱ꞌa̱ ni̱vi yóꞌo na ndíko̱n yi̱ꞌi̱ ndúkú i̱ no̱o̱ ún, ta o̱n vása ndúkú i̱ no̱o̱ ún xa̱ꞌa̱ ni̱vi na ndíko̱n yichi̱ o̱n váꞌa ñoyívi yóꞌo. Ndúkú i̱ no̱o̱ ún xa̱ꞌa̱ ni̱vi na ta̱xi ún ndaꞌa̱ i̱, chi ni̱vi na na̱ka̱xin mi̱i ún kúu nayóꞌo.
JOH 17:10 Chi ndiꞌi ni̱vi na ndíko̱n yi̱ꞌi̱ kúu na ndíko̱n yóꞌó, ta ndiꞌi ni̱vi na ndíko̱n yóꞌó kúu na ndíko̱n yi̱ꞌi̱. Xa̱ꞌa̱ ña kéꞌé nayóꞌo kúu ña kánóo síkón ñato̱ꞌó i̱.
JOH 17:11 ’Ta yi̱ꞌi̱, o̱n kóo ka̱ i̱ ñoyívi yóꞌo, chi saloꞌo ki̱vi̱ kúma̱ni̱ ta ndikó i̱ noꞌo̱ i̱ no̱o̱ mi̱i ún ñoyívi ni̱no, ta ni̱vi na ndíko̱n yi̱ꞌi̱ kundo̱o ka̱ na ñoyívi yóꞌo. Tata Yivá i̱, ta̱a ta̱ kúu ta̱ ndinoꞌo yi̱i̱, xáku ndáꞌví i̱ no̱o̱ ún ña xíꞌin nda̱yí ki̱vi̱ ún kundaa va̱ꞌa ún ni̱vi na ta̱xi ún ndaꞌa̱ i̱. Kundaa va̱ꞌa ún nayóꞌo xa̱ꞌa̱ ña ñii kuu na. Ñii ki̱ꞌva nda̱tán ñii kúu mi̱i yó, saá ná kuu nayóꞌo.
JOH 17:12 Ta ki̱vi̱ ni̱xi̱yo i̱ xíꞌin ni̱vi na ndíko̱n sa̱ta̱ i̱ ñoyívi yóꞌo, ta ndiꞌi saá ki̱vi̱ xi̱ndaa i̱ nayóꞌo na kúu na ta̱xi ún ndaꞌa̱ i̱. Ta xíꞌin nda̱yí ki̱vi̱ ún xi̱ndaa i̱ na, ta saá nda̱ ñii nayóꞌo ni̱‑ndañóꞌó na no̱o̱ i̱. Ndasaá kuiti ta̱a ta̱ ndíko̱n yichi̱ ñandiva̱ꞌa kúu ta̱a ta̱ nda̱ñóꞌó no̱o̱ i̱. Saá ni̱xi̱yo xa̱ꞌa̱ ña kundivi to̱ꞌon mi̱i ún ña ni̱taa na xi̱na̱ꞌá xa̱ꞌa̱ ta̱yóꞌo.
JOH 17:13 ’Vitin ndikó i̱ xaa̱ i̱ no̱o̱ ún, Tata Yivá i̱. Ta ña yóo ka̱ i̱ ñoyívi yóꞌo, káꞌa̱n i̱ to̱ꞌon yóꞌo ña koni̱ so̱ꞌo ni̱vi na ndíko̱n yi̱ꞌi̱ ña kusii̱ ini na. Nda̱tán ñii ki̱ꞌva chútú ini i̱ xíꞌin ñasi̱i̱, saá ná kutú ñasi̱i̱ ini nayóꞌo.
JOH 17:14 Xa nda̱to̱ꞌon i̱ to̱ꞌon ún xíꞌin nayóꞌo na kúu na ndíko̱n yi̱ꞌi̱. Ta ni̱vi na ndíko̱n yichi̱ ñoyívi yóꞌo sáa̱ ini na xíni na nayóꞌo, saá chi ni̱vi na ndíko̱n yi̱ꞌi̱ o̱n vása ñii yóo yuꞌú na xíꞌin ni̱vi na ndíko̱n yichi̱ o̱n váꞌa ñoyívi yóꞌo. Ta ñii ki̱ꞌva saá yi̱ꞌi̱, o̱n vása ñii yóo yuꞌú i̱ xíꞌin ni̱vi na ndíko̱n yichi̱ o̱n váꞌa ñoyívi yóꞌo.
JOH 17:15 Ta o̱n vása ndúkú i̱ no̱o̱ ún ña tava ún ni̱vi na ndíko̱n yi̱ꞌi̱ ña sandakoo na ñoyívi yóꞌo, ta ndixa ndúkú i̱ no̱o̱ ún ña kundaa va̱ꞌa ún ni̱vi yóꞌo no̱o̱ ña o̱n váꞌa ndiꞌi ki̱vi̱ táku̱ ka̱ na ñoyívi yóꞌo.
JOH 17:16 Ni̱vi na ndíko̱n yi̱ꞌi̱ o̱n vása ndíko̱n na yichi̱ o̱n váꞌa ñoyívi yóꞌo, chi yi̱ꞌi̱ o̱n vása ndíko̱n i̱ yichi̱ o̱n váꞌa yóꞌo.
JOH 17:17 Tata Yivá i̱, chindeé ún nayóꞌo ña chikaa̱ so̱ꞌo na to̱ꞌon mi̱i ún ña kúu ña ndixa nda̱a̱, ta xíꞌin ñayóꞌo, ndasa ndii ún ini na.
JOH 17:18 Nda̱tán yóo ña ti̱ꞌví ún yi̱ꞌi̱ kasa ndivi i̱ chiño ña kóni ún ñoyívi yóꞌo, saá yóo ña tiꞌví i̱ ni̱vi na ndíko̱n yi̱ꞌi̱ ña kasa ndivi na chiño ña kóni ún ñoyívi yóꞌo.
JOH 17:19 Ta táxi ndinoꞌo xíꞌin mi̱i i̱ kasa ndivi i̱ ña kóni ún. Ta xa̱ꞌa̱ ña kéꞌé i̱ saá, na ndíko̱n yi̱ꞌi̱ nduu na ni̱vi na nataxi ndinoꞌo xíꞌin mi̱i ña kasa ndivi na ña kóni ún.
JOH 17:20 ’O̱n si̱ví ndasaá kuiti xa̱ꞌa̱ ni̱vi na ndíko̱n yi̱ꞌi̱ vitin kúu ña xáku ndáꞌví i̱ no̱o̱ ún, ta xáku ndáꞌví i̱ no̱o̱ ún xa̱ꞌa̱ ni̱vi na kundiko̱n yi̱ꞌi̱ ki̱vi̱ ña va̱xi, chi nayóꞌo kúu na kandixa to̱ꞌon ña ndato̱ꞌon na ndíko̱n yi̱ꞌi̱ vitin.
JOH 17:21 Xáku ndáꞌví i̱ no̱o̱ ún xa̱ꞌa̱ ndiꞌi ni̱vi na kundiko̱n yi̱ꞌi̱ ña chindeé ún na ña ñii kuu ndiꞌi na. Nda̱tán yóꞌó táku̱ ún ini mi̱i i̱, ta yi̱ꞌi̱ táku̱ i̱ ini mi̱i ún, ñii ki̱ꞌva saá kóni i̱ ndí ni̱vi yóꞌo kutaku̱ na ini mi̱i yó. Saá ná koo ña xa̱ꞌa̱ ña kunda̱a̱ ini ni̱vi ñoyívi yóꞌo ndí ndixa yóꞌó kúu ta̱a ta̱ ti̱ꞌví yi̱ꞌi̱ ki̱xaa̱ i̱ ñoyívi yóꞌo.
JOH 17:22 Mi̱i ñava̱ꞌa káꞌno ña ta̱xi ún ndaꞌa̱ i̱ kúu ñava̱ꞌa káꞌno táxi i̱ ndaꞌa̱ ni̱vi na ndíko̱n yi̱ꞌi̱ xa̱ꞌa̱ ña ñii kuu ndiꞌi na, ñii ki̱ꞌva nda̱tán ñii kúu mi̱i yó.
JOH 17:23 Chi yi̱ꞌi̱ kutaku̱ i̱ ini ni̱vi yóꞌo, nda̱tán yóꞌó táku̱ ún ini mi̱i i̱. Ta saá ñii nduu ini ndiꞌi yó, ta xa̱ꞌa̱ ñayóꞌo ni̱vi ñoyívi yóꞌo kunda̱a̱ ini na ndí yóꞌó kúu ta̱a ta̱ ti̱ꞌví yi̱ꞌi̱ ki̱xaa̱ i̱ ñoyívi yóꞌo, ta kunda̱a̱ ini na ndí ndixa ñii ki̱ꞌva nda̱tán kíꞌvi ini ún xíni ún yi̱ꞌi̱, saá kíꞌvi ini ún xíni ún ni̱vi na ndíko̱n yi̱ꞌi̱.
JOH 17:24 ’Tata Yivá i̱, ndúkú i̱ no̱o̱ ún xa̱ꞌa̱ ndiꞌi ni̱vi na ta̱xi ún ndaꞌa̱ i̱, chi kóni i̱ ña xaa̱ nayóꞌo kutaku̱ na xíꞌin i̱ ñoyívi ni̱no. Ndixa kóni i̱ ña koto na ñava̱ꞌa káꞌno ña livi yéꞌe ña kómí i̱ chi ta̱xi ún ñava̱ꞌa yóꞌo ndaꞌa̱ i̱. Saá ke̱ꞌé ún xíꞌin i̱, chi siꞌna tá o̱n ta̱ꞌán kuva̱ꞌa ñoyívi, ta xa kíꞌvi ini ún xíni ún yi̱ꞌi̱.
JOH 17:25 Tata Yivá i̱, yóꞌó kúu ta̱a ta̱ ndinoꞌo nda̱a̱. Vará ni̱vi na ndíko̱n yichi̱ o̱n váꞌa ñoyívi yóꞌo o̱n vása xíni̱ na yóꞌó, ta yi̱ꞌi̱ xíni̱ va̱ꞌa i̱ yóꞌó, ta ni̱vi na ndíko̱n sa̱ta̱ i̱ xíni̱ na ña ti̱ꞌví ún yi̱ꞌi̱ ki̱xaa̱ i̱ ñoyívi yóꞌo.
JOH 17:26 Xa sa̱náꞌa i̱ nayóꞌo ndiꞌi ña kúu ña xíni̱ ñóꞌó kunda̱a̱ ini na xa̱ꞌa̱ ún, ta o̱n vása sandakoo i̱ ña sanáꞌa i̱ na ndiꞌi ña xíni̱ ñóꞌó kunda̱a̱ ini na xa̱ꞌa̱ ún. Ta xa̱ꞌa̱ ñayóꞌo nda̱tán ñii ki̱ꞌva kíꞌvi ini ún xíni ún yi̱ꞌi̱, ñii ki̱ꞌva saá kukiꞌvi ini na koni táꞌan na. Ta saá tuku yi̱ꞌi̱ kutaku̱ i̱ ini na ―káchí ta̱Jesús xíꞌin Ndios.
JOH 18:1 Tá ndi̱ꞌi ni̱ka̱ꞌa̱n ta̱Jesús xíꞌin Ndios, ta ke̱e ra kua̱ꞌa̱n ra, ta naxíka xíꞌin ra ke̱e na ndíko̱n na kua̱ꞌa̱n na sa̱ta̱ ra. Ni̱yaꞌa na ñii yivi̱ na̱ní ña Cedrón. Ta inka̱ táꞌví yuꞌu̱ yivi̱ yóꞌo yóo ñii jardín, ta ki̱xaa̱ ta̱Jesús xíꞌin naxíka xíꞌin ra, ta ni̱ki̱ꞌvi na jardín yóꞌo.
JOH 18:2 Ta ta̱Judas, ta̱ kúu ta̱ ni̱si̱kó kuíꞌná ta̱Jesús ndaꞌa̱ na sáa̱ ini xíni ñaꞌá, xa xíni̱ ra no̱o̱ yóo jardín yóꞌo, chi yóꞌo kúu xiiña no̱o̱ kua̱ꞌa̱ ní yichi̱ xi̱xa̱ꞌa̱n ta̱Jesús xíꞌin naxíka xíꞌin ra.
JOH 18:3 Ta saá ta̱Judas ki̱xaa̱ ra yóꞌo, ta ñii tiꞌvi natropa xíꞌin napolicía na ndáa veꞌe ño̱ꞌo káꞌno ki̱xaa̱ na xíꞌin ra. Sava nafariseo xíꞌin sava nanáꞌno no̱o̱ nasu̱tu̱ ti̱ꞌví na napolicía yóꞌo ña tiin na ta̱Jesús. Sava nayóꞌo níꞌi na candil no̱o̱ xíxi̱ ñoꞌo̱, sava na níꞌi na yito̱n no̱o̱ kánóo ñoꞌo̱ ña xíxi̱, ta sava na níꞌi espada.
JOH 18:4 Ta ta̱Jesús xa kúnda̱a̱ ndiꞌi ini ra yukía̱ xíni̱ ñóꞌó kundoꞌo ra, ta na̱kundichi ra kua̱ꞌa̱n ra nakutáꞌan ra xíꞌin na ki̱xaa̱ yóꞌo, ta ni̱nda̱ka̱ to̱ꞌon ra na, káchí ra saá xíꞌin na: ―¿Yukú ta̱ ndúkú ndó? ―káchí ra xíꞌin na.
JOH 18:5 Ta nda̱kuii̱n na: ―Ndúkú ndi̱ ta̱Jesús, ta̱ñoo Nazaret ―káchí na. ―Yi̱ꞌi̱ Kúu i̱ ―káchí ta̱Jesús xíꞌin na. Ta ta̱Judas, ta̱ kúu ta̱ ni̱si̱kó kuíꞌná ta̱Jesús, ñíndichi ra xíꞌin na.
JOH 18:6 Tá xi̱ni̱ so̱ꞌo na to̱ꞌon ni̱ka̱ꞌa̱n ta̱Jesús: “Yi̱ꞌi̱ kúu i̱”, káchí ra, ta kama ki̱xáꞌá na kua̱ꞌa̱n símá na chí sa̱ta̱, ta ndi̱va na ni̱ko̱yo na no̱o̱ ñoꞌo̱.
JOH 18:7 Ta saá tuku ni̱nda̱ka̱ to̱ꞌon ta̱Jesús na, káchí ra saá xíꞌin na: ―¿Yukú ta̱ ndúkú ndó? ―káchí ra. Ta tuku nda̱kuii̱n na, káchí na saá: ―Ndi̱ꞌi̱ ndúkú ndi̱ ta̱Jesús, ta̱ñoo Nazaret ―káchí na.
JOH 18:8 ―Xa ni̱ka̱ꞌa̱n i̱ xíꞌin ndó yi̱ꞌi̱ kúu ra ―káchí ta̱Jesús xíꞌin na. ―Tá yi̱ꞌi̱ kúu ta̱a ta̱ ndúkú ndó, ta saá taxi ndó ndí ni̱vi na yóo xíꞌin i̱ ná ko̱ꞌo̱n ndíka̱ na ―káchí ta̱Jesús xíꞌin na.
JOH 18:9 Xíꞌin to̱ꞌon yóꞌo ku̱ndivi to̱ꞌon ña sa̱kán ni̱ka̱ꞌa̱n ta̱Jesús xíꞌin Ndios, chi ni̱ka̱ꞌa̱n ra, káchí ra saá: “Tata Yivá i̱, nda̱ ñii ni̱vi na ta̱xi ún ndaꞌa̱ i̱, o̱n vása ní‑sandañóꞌó i̱ na”, káchí ta̱Jesús xíꞌin Ndios.
JOH 18:10 Ta ta̱Simón Pedro ta̱va ra espada, ta ka̱ndoso va̱ꞌa ra so̱ꞌo kuaꞌá ñii ta̱a ta̱ na̱ní Malco, ta̱ kúu ta̱a ta̱ kísa chiño no̱o̱ ta̱káꞌno no̱o̱ nasu̱tu̱.
JOH 18:11 Ta saá ta̱Jesús xa̱ꞌnda chiño ra no̱o̱ ta̱Pedro, ni̱ka̱ꞌa̱n ra xíꞌin ra: ―Chikaa̱ va̱ꞌa ún espada ún, saá chi Ndios chi̱tóni̱ ra ña yo̱ꞌvi̱ xo̱ꞌvi̱ i̱, ta ndixa kasa ndivi i̱ ndiꞌi ña yo̱ꞌvi̱ yóꞌo ―káchí ta̱Jesús xíꞌin ta̱Pedro.
JOH 18:12 Ta saá natropa xíꞌin ta̱ ndíso chiño xíꞌin na, ta xíꞌin napolicía na ndáa veꞌe ño̱ꞌo káꞌno, ti̱in na ta̱Jesús, ta ka̱tón na ra.
JOH 18:13 Ta saá ni̱xa̱ꞌa̱n ra xíꞌin na no̱o̱ ñii ta̱su̱tu̱ káꞌno ta̱ na̱ní Anás, ta̱ kúu si̱so ta̱Caifás. Ta kui̱ya̱ yóꞌo ta̱Caifás kúu ta̱káꞌno no̱o̱ ndiꞌi nasu̱tu̱ ñoo Israel.
JOH 18:14 Ta mi̱i ta̱Caifás yóꞌo kúu ta̱a ta̱ xa siꞌna nda̱to̱ꞌon xíꞌin najudío ndí va̱ꞌa ka̱ xíni̱ ñóꞌó ñii la̱á ta̱a kivi̱ xa̱ꞌa̱ ni̱vi nañoo Israel, ko̱to̱ ndiꞌi na ndiꞌi xa̱ꞌa̱.
JOH 18:15 O̱vi̱ ta̱a ta̱xíka xíꞌin ta̱Jesús ndíko̱n na sa̱ta̱ ra kua̱ꞌa̱n na, ta ni̱xaa̱ na veꞌe ta̱su̱tu̱ káꞌno ta̱Anás. Ñii ta̱yóꞌo kúu ta̱Simón Pedro, ta inka̱ ra kúu ta̱a ta̱ xíni̱ táꞌan xíꞌin ta̱su̱tu̱ káꞌno yóꞌo, ña̱kán ta̱xi na ni̱ki̱ꞌvi ta̱yóꞌo xíꞌin ta̱Jesús ke̱ꞌe veꞌe ta̱su̱tu̱ yóꞌo.
JOH 18:16 Ta ta̱Pedro ni̱ndo̱o ra ñíndichi ra yatin yéꞌé. Ta saá ta̱táꞌan ra yóꞌo, ta̱xíka xíꞌin ta̱Jesús, ta̱ kúu ta̱ xíni̱ táꞌan xíꞌin ta̱su̱tu̱, ke̱ta ra ta ni̱ka̱ꞌa̱n ra xíꞌin ñáñaꞌa̱ ñá ndáa yéꞌé. Ta saá ta̱xi ñá ni̱ki̱ꞌvi ta̱Pedro.
JOH 18:17 Ta ñáñaꞌa̱ ñá ndáa yéꞌé yóꞌo ni̱nda̱ka̱ to̱ꞌon ñá ta̱Pedro, káchí ñá saá xíꞌin ra: ―¿Án o̱n si̱ví yóꞌó kúu ún ñii ta̱xíka xíꞌin ta̱a ta̱ ñíndichi kaa̱? ―káchí ñá. Ta nda̱kuii̱n ta̱Pedro: ―¡O̱n vása! O̱n si̱ví yi̱ꞌi̱ kúu ra ―káchí ra.
JOH 18:18 Ta ndeé ní vi̱xin ñoó yóꞌo, ta na kísa chiño no̱o̱ naveꞌe su̱tu̱ yóꞌo xíꞌin inka̱ napolicía na ndáa veꞌe ño̱ꞌo káꞌno, xáꞌmi na ñoꞌo̱, ta yíta na yatin no̱o̱ xíxi̱ ñoꞌo̱ ña nasaa̱ na. Ta ta̱Pedro ñíndichi ra xíꞌin na násaa̱ ra.
JOH 18:19 Ta ta̱su̱tu̱ káꞌno ki̱xáꞌá ra ndáka̱ to̱ꞌon ra ta̱Jesús xa̱ꞌa̱ ni̱vi naxíka xíꞌin ra, ta ndáka̱ to̱ꞌon ñaꞌá ra xa̱ꞌa̱ to̱ꞌon ña sa̱náꞌa ra ni̱vi.
JOH 18:20 Ta nda̱kuii̱n ta̱Jesús, ni̱ka̱ꞌa̱n ra, káchí ra saá: ―Ki̱vi̱ sa̱náꞌa i̱ ni̱vi, ta o̱n vása ní‑sanáꞌa seꞌé i̱ na, chi sa̱náꞌa i̱ na veꞌe ño̱ꞌo válí sinagoga xíꞌin veꞌe ño̱ꞌo káꞌno no̱o̱ nákutáꞌan ndiꞌi najudío, ta nda̱ ñii to̱ꞌon seꞌé ni̱‑kaꞌa̱n i̱ xíꞌin na.
JOH 18:21 ¿Nda̱chun ndáka̱ to̱ꞌon ún yi̱ꞌi̱ ndá to̱ꞌon kúu ña sa̱náꞌa i̱ ni̱vi? Va̱ꞌa ka̱ ná nda̱ka̱ to̱ꞌon ún ni̱vi na xi̱ni̱ so̱ꞌo ña sa̱náꞌa i̱, chi nayóꞌo xíni̱ na yu kúu ña ni̱ka̱ꞌa̱n i̱ xíꞌin na ―káchí ta̱Jesús xíꞌin ta̱su̱tu̱ káꞌno.
JOH 18:22 Tá ndi̱ꞌi xi̱ni̱ so̱ꞌo ra ñayóꞌo, ta ñii ta̱policía ta̱ ndáa veꞌe ño̱ꞌo káꞌno, ta̱ kúu ta̱ ñíndichi yatin sii̱n ta̱Jesús, ka̱ni ra no̱o̱ ta̱Jesús xíꞌin xa̱ꞌnda̱ ndaꞌa̱ ra, ta ni̱ka̱ꞌa̱n ra xíꞌin ra: ―¿Nda̱chun ndákuii̱n ún saá yuꞌu̱ ta̱su̱tu̱ káꞌno? ―káchí ra.
JOH 18:23 Ta nda̱kuii̱n ta̱Jesús, ni̱ka̱ꞌa̱n ra xíꞌin ta̱yóꞌo: ―Tá o̱n váꞌa ni̱ka̱ꞌa̱n i̱, ta vitin yóꞌó ka̱ꞌa̱n ún xíꞌin i̱ yu kúu to̱ꞌon o̱n váꞌa ni̱ka̱ꞌa̱n i̱. Ta tá to̱ꞌon va̱ꞌa ni̱ka̱ꞌa̱n i̱, ta, ¿nda̱chun ka̱ni ún yi̱ꞌi̱? ―káchí ra xíꞌin ra.
JOH 18:24 Ta saá ta̱su̱tu̱ Anás ti̱ꞌví ra ta̱Jesús, nóꞌni ka̱ ra, kua̱ꞌa̱n ra xíꞌin na no̱o̱ ta̱Caifás, ta̱ kúu ta̱su̱tu̱ káꞌno no̱o̱ ndiꞌi inka̱ nasu̱tu̱ no̱o̱ najudío.
JOH 18:25 Ta yóo ta̱Simón Pedro no̱o̱ ke̱ꞌe veꞌe ta̱Anás, ñíndichi ra násaa̱ ra yatin no̱o̱ xíxi̱ ñoꞌo̱. Ta ñii ta̱a ni̱nda̱ka̱ to̱ꞌon ra ta̱Pedro, káchí ra saá: ―¿Án o̱n si̱ví yóꞌó kúu ñii ta̱xíka xíꞌin ta̱yóꞌo? ―káchí ra xíꞌin ta̱Pedro. Ta nda̱kuii̱n ta̱Pedro: ―¡O̱n vása! O̱n si̱ví yi̱ꞌi̱ kúu ra ―káchí ra.
JOH 18:26 Ta ñíndichi yatin ñii ta̱ kísa chiño no̱o̱ ta̱su̱tu̱ káꞌno, ta ta̱yóꞌo kúu ñii ta̱veꞌe ta̱a ta̱ xa̱ꞌnda ta̱Pedro so̱ꞌo. Ta ta̱ kísa chiño yóꞌo ni̱nda̱ka̱ to̱ꞌon ra ta̱Pedro, káchí ra saá: ―¿Án o̱n ndixa yóꞌó kúu ñii ta̱a ta̱ xi̱ni i̱ xíꞌin ta̱Jesús no̱o̱ yóo jardín? ―káchí ra xíꞌin ta̱Pedro.
JOH 18:27 Ta nda̱kuii̱n ta̱Pedro, káchí ra saá: ―O̱n si̱ví yi̱ꞌi̱ kúu ra ―káchí ra. Ta xa̱ndi̱ko̱n mií saá ka̱na nduxú chée.
JOH 18:28 Ta xita̱a̱n ní kúu ña, ta napolicía xíꞌin ta̱Jesús, ke̱e na veꞌe ta̱Caifás ta kua̱ꞌa̱n na veꞌe káꞌno no̱o̱ yóo ta̱Pilato, ta̱a ta̱ñoo Roma kúu ra, ta kúu ra ta̱gobernador ta̱ xáꞌnda chiño no̱o̱ najudío. Ta najudío na chíkaa̱ kua̱chi sa̱ta̱ ta̱Jesús, ndíko̱n na kua̱ꞌa̱n na xíꞌin napolicía yóꞌo, ta ni̱xaa̱ na ke̱ꞌe veꞌe káꞌno yóꞌo. Ta najudío yóꞌo ni̱‑xiin na ki̱ꞌvi na ini veꞌe yóꞌo, ta yíta na ke̱ꞌe. Saá chi yóo nda̱yí najudío ña káchí ndí o̱n ki̱ví ki̱ꞌvi na veꞌe ni̱vi na o̱n vása kúu najudío. Chi tá yaꞌa ndoso na nda̱yí yóꞌo, ta nduu na ni̱vi ya̱kua̱ no̱o̱ Ndios, ta o̱n kuchiño na kuxu na viko̱ Pascua.
JOH 18:29 Ta saá ta̱Pilato ke̱e ra veꞌe ra ta ki̱xaa̱ ra nda̱ ke̱ꞌe no̱o̱ yíta najudío yóꞌo, ta ni̱nda̱ka̱ to̱ꞌon ra na xa̱ꞌa̱ ta̱Jesús, káchí ra saá xíꞌin na: ―¿Ndá kua̱chi kúu ña sákuiso ndó ta̱yóꞌo? ―káchí ta̱Pilato xíꞌin na.
JOH 18:30 Ta nda̱kuii̱n na, káchí na saá: ―Tá o̱n si̱ví ñii ta̱a ta̱ kómí kua̱chi kúu ra, ta o̱n vása kixi ndi̱ nataxi ndi̱ ra ndaꞌa̱ ún, níkúu ―káchí na xíꞌin ta̱Pilato.
JOH 18:31 Ta nda̱kuii̱n ta̱Pilato, ni̱ka̱ꞌa̱n ra saá: ―Va̱ꞌa ka̱ nakiꞌin ndó ra ko̱ꞌo̱n ra xíꞌin ndó ña kasa nani mi̱i ndó xa̱ꞌa̱ kua̱chi ra, nda̱tán yóo nda̱yí mi̱i ndó najudío ―káchí ra xíꞌin na. Ta nda̱kuii̱n najudío, ni̱ka̱ꞌa̱n na: ―Ta̱Jesús yóꞌo xíni̱ ñóꞌó kivi̱ ra, ta mi̱i ndi̱ najudío, o̱n vása kómí ndi̱ nda̱yí taxi ndi̱ kivi̱ ni̱vi na kómí kua̱chi, chi ndasaá kuiti nachiño ñoo Roma kúu na kómí nda̱yí taxi ña kivi̱ ni̱vi na kómí kua̱chi ―káchí na xíꞌin ta̱Pilato.
JOH 18:32 Xíꞌin ña ni̱ka̱ꞌa̱n na to̱ꞌon yóꞌo, ku̱ndivi to̱ꞌon ña ni̱ka̱ꞌa̱n ta̱Jesús ndasaá koo kivi̱ ra. Saá chi tá nachiño ñoo Roma káchí na ndí ni̱vi ndíso na kua̱chi ña táxi kivi̱ na, ta saá katakaa̱ ndaa na ni̱vi yóꞌo ndaꞌa̱ tón cruz nda̱ kivi̱ na.
JOH 18:33 Ta saá ta̱Pilato ndi̱kó ra ni̱ki̱ꞌvi ra ini veꞌe ra, ta xa̱ꞌnda chiño ra ná kixi ta̱Jesús no̱o̱ ra. Ta saá ki̱xaa̱ ta̱Jesús no̱o̱ ra, ta ni̱nda̱ka̱ to̱ꞌon ñaꞌá ra, káchí ra saá: ―¿Án ndixa yóꞌó kúu ún Rey no̱o̱ najudío? ―káchí ra xíꞌin ra.
JOH 18:34 Ta nda̱kuii̱n ta̱Jesús: ―¿Án káku to̱ꞌon yóꞌo si̱ni̱ mi̱i ún ña káꞌa̱n ún xíꞌin i̱ saá? ¿Án káku to̱ꞌon yóꞌo si̱ni̱ inka̱ ni̱vi, ta xi̱ni̱ so̱ꞌo ún ña, ta saá káꞌa̱n ún xíꞌin i̱? ―káchí ta̱Jesús xíꞌin ra.
JOH 18:35 Ta nda̱kuii̱n ta̱Pilato, káchí ra saá: ―¿Án xáni si̱ni̱ ún ta̱judío kúu i̱? Ta yóꞌó, ta̱judío kúu mi̱i ún, ta ni̱vi nañoo mi̱i ún xíꞌin nasu̱tu̱ náꞌno veꞌe ño̱ꞌo ñoo ún kúu na táxi kua̱chi xa̱ꞌa̱ ún no̱o̱ i̱ vitin. ¿Ndá kua̱chi kúu ña ni̱ki̱ꞌvi ún? ―káchí ta̱Pilato xíꞌin ta̱Jesús.
JOH 18:36 Ta nda̱kuii̱n ta̱Jesús, ni̱ka̱ꞌa̱n ra saá: ―O̱n si̱ví ñoyívi yóꞌo kúu no̱o̱ xáꞌnda chiño i̱. Tá ñoyívi yóꞌo kúu no̱o̱ xáꞌnda chiño i̱, níkúu, ta saá ni̱vi na ndíko̱n yi̱ꞌi̱ kani táꞌan na xa̱ꞌa̱ i̱, ña o̱n taxi na yi̱ꞌi̱ ndaꞌa̱ ni̱vi na sáa̱ ini xíni yi̱ꞌi̱. Ta ndixa ñoo káꞌno no̱o̱ xáꞌnda chiño i̱ o̱n vása ndáꞌvi ndaa ña ñoyívi yóꞌo ―káchí ta̱Jesús xíꞌin ta̱Pilato.
JOH 18:37 Ta tuku ni̱ka̱ꞌa̱n ta̱Pilato xíꞌin ra: ―¿Án kóni kachí to̱ꞌon yóꞌo ndí ndixa ñii ta̱rey kúu yóꞌó? ―káchí ra xíꞌin ta̱Jesús. Ta nda̱kuii̱n ta̱Jesús, ni̱ka̱ꞌa̱n ra saá: ―To̱ꞌon mi̱i ún káchí yi̱ꞌi̱ kúu ta̱rey. Ta yi̱ꞌi̱ ndákuii̱n i̱ xa̱ꞌa̱ i̱, káꞌa̱n i̱ ndí ki̱xaa̱ i̱ ñoyívi yóꞌo ta ka̱ku i̱ xa̱ꞌa̱ ña sanáꞌa i̱ yu kúu ñanda̱a̱. Ta ndiꞌi ni̱vi na ñii yuꞌú yóo xíꞌin ñanda̱a̱ chíkaa̱ so̱ꞌo na to̱ꞌon ña káꞌa̱n i̱ xíꞌin na ―káchí ta̱Jesús xíꞌin ta̱Pilato.
JOH 18:38 Ta nda̱kuii̱n ta̱Pilato, káchí ra saá: ―¿Yu kúu mi̱i ñanda̱a̱? ―káchí ra. Ta saá tuku ke̱ta ta̱Pilato, ta ni̱ka̱ꞌa̱n ra xíꞌin najudío, káchí ra saá: ―Nda̱ ñii kua̱chi ta̱yóꞌo ni̱‑kuchiño naníꞌi i̱ xa̱ꞌa̱ ña kivi̱ ra.
JOH 18:39 Ta vitin kixaa̱ viko̱ Pascua, ta ndiꞌi saá viko̱ yóꞌo sáña i̱ ñii ta̱a ta̱ nákaa̱ ini veꞌe ka̱a ña kee ra ko̱ꞌo̱n ndíka̱ ra. ¿Án kóni ndó ña saña i̱ ta̱yóꞌo, ta̱ kúu Rey no̱o̱ ndóꞌó najudío? ―káchí ta̱Pilato xíꞌin na.
JOH 18:40 Ta nda̱kuii̱n na, ta xíꞌin ndiꞌi ndee̱ na, ni̱ka̱ꞌa̱n na, káchí na saá: ―Óꞌon, o̱n saña ún ta̱yóꞌo. Va̱ꞌa ka̱ saña ún ta̱Barrabás ná ko̱ꞌo̱n ndíka̱ ra ―káchí na xíꞌin ta̱Pilato. Ta ta̱Barrabás yóꞌo xi̱kuu ñii ta̱a ta̱kuíꞌná.
JOH 19:1 Ta saá ta̱Pilato xa̱ꞌnda chiño ra no̱o̱ natropa kani na ta̱Jesús xíꞌin kuártá ña nóꞌni ka̱a si̱i̱n no̱o̱.
JOH 19:2 Ta saá natropa ki̱sa va̱ꞌa na ñii corona ñiño̱ chi̱nóo na si̱ni̱ ra. Ta sa̱kundixin na ra xíꞌin ñii tiko̱to̱ ndíꞌí to̱ón, nda̱tán yóo tiko̱to̱ capa ndíxin ta̱rey. Ta ke̱ꞌé na saá xa̱ꞌa̱ ña kuaku̱ ndaa na ra ta xa̱ꞌa̱ ña kusiki na ta̱Jesús.
JOH 19:3 Ta natropa yóꞌo ni̱ka̱ꞌa̱n na xíꞌin ra, káchí na saá ña kusiki na ra: ―¡Ná koo va̱ꞌa ta̱Rey no̱o̱ nañoo judío! ―káchí na, kúsiki na ta̱Jesús. Ta natropa yóꞌo tuku tuku káꞌa̱n na xíꞌin ra kúsiki na ra saá, ta xíꞌin xa̱ꞌnda̱ ndaꞌa̱ na ka̱ni na no̱o̱ ra.
JOH 19:4 Ta tuku ke̱ta ta̱Pilato ni̱ka̱ꞌa̱n ra xíꞌin najudío, káchí ra saá: ―Koto ndó yóꞌo, va̱xi ra xíꞌin i̱. Ta saá kuchiño kunda̱a̱ ini ndó ndí nda̱ ñii kua̱chi o̱n vása ní‑naníꞌi i̱ kómí ra ―káchí ra xíꞌin na.
JOH 19:5 Ta ki̱xaa̱ ta̱Jesús ndíxin ra tiko̱to̱ capa ndíꞌí to̱ón, ta kánóo corona ñiño̱ si̱ni̱ ra, ta ñíndichi ra no̱o̱ ni̱vi yóꞌo. Ta ni̱ka̱ꞌa̱n ka̱ ta̱Pilato, káchí ra saá: ―Koto ndó, yóꞌo yóo ra ―káchí ra xíꞌin na.
JOH 19:6 Tá nasu̱tu̱ náꞌno xíꞌin na ndáa veꞌe ño̱ꞌo xi̱to na ñíndichi ta̱Jesús, ta xíꞌin ndiꞌi ndee̱ na, ni̱ka̱ꞌa̱n na, káchí na saá: ―¡Katakaa̱ ndaa ún ra ndaꞌa̱ tón cruz! ¡Katakaa̱ ndaa ún ra ndaꞌa̱ tón cruz! ―káchí na, káꞌa̱n na xíꞌin ndiꞌi ndee̱ na. Ta nda̱kuii̱n ta̱Pilato, ni̱ka̱ꞌa̱n ra xíꞌin na: ―Ndóꞌó, ná kiꞌin mi̱i ndó ra, ta ná ko̱ꞌo̱n ra xíꞌin ndó, ta katakaa̱ ndaa ndó ra ndaꞌa̱ tón cruz. Saá chi yi̱ꞌi̱, nda̱ ñii kua̱chi ni̱‑kuchiño naníꞌi i̱ kómí ra ―káchí ra xíꞌin na.
JOH 19:7 Ta ñii toon káꞌa̱n najudío, káchí na saá: ―Kómí ndi̱ nda̱yí ña káchí xíni̱ ñóꞌó kivi̱ ra, chi káꞌa̱n ra ndí mi̱i ra kúu Sa̱ꞌya Ndios ―káchí na xíꞌin ta̱Pilato.
JOH 19:8 Tá xi̱ni̱ so̱ꞌo ta̱Pilato to̱ꞌon yóꞌo ña ni̱ka̱ꞌa̱n na, ta ni̱yi̱ꞌví ní ra.
JOH 19:9 Ta saá tuku ndi̱kó ta̱Pilato ni̱ndi̱ꞌvi ra ini veꞌe ra, ta ka̱na ra ta̱Jesús ta ki̱xaa̱ ra no̱o̱ ra, ta ni̱nda̱ka̱ to̱ꞌon ñaꞌá ra, káchí ra xíꞌin ra saá: ―¿Míchí ke̱e ún? ―káchí ra. Ta ta̱Jesús, nda̱ loꞌo o̱n vása ní‑ndakuii̱n ra.
JOH 19:10 Ta tuku ni̱nda̱ka̱ to̱ꞌon ta̱Pilato ra: ―¿Án o̱n xi̱in ún ndakuii̱n ún yuꞌu̱ i̱? ¿Án o̱n vása xíni̱ ún yi̱ꞌi̱ kómí i̱ nda̱yí ña saña i̱ yóꞌó ko̱ꞌo̱n ndíka̱ ún, ta kómí i̱ nda̱yí kaꞌni i̱ yóꞌó ndaꞌa̱ tón cruz? ―káchí ra xíꞌin ta̱Jesús.
JOH 19:11 Ta saá nda̱kuii̱n ta̱Jesús ni̱ka̱ꞌa̱n ra xíꞌin ta̱Pilato: ―Tá o̱n ko̱ó nda̱yí ña ta̱xi Ndios ndaꞌa̱ ún, ta o̱n ki̱ví kaꞌnda chiño ún no̱o̱ i̱. Ta saá ta̱a ta̱ na̱taxi yi̱ꞌi̱ ndaꞌa̱ ún kúu ta̱a ta̱ ndíso kua̱chi ndeé ní ka̱ no̱o̱ kua̱chi ña ndíso yóꞌó ―káchí ta̱Jesús xíꞌin ta̱Pilato.
JOH 19:12 Tá xi̱ni̱ so̱ꞌo ta̱Pilato ñayóꞌo, ta saá ndu̱kú ra ndasaá koo kuchiño saña ra ta̱Jesús ko̱ꞌo̱n ndíka̱ ra. Ta najudío tuku tuku káꞌa̱n na xíꞌin ndiꞌi ndee̱ na, káchí na saá: ―Táná saña ún ta̱yóꞌo, ta saá o̱n si̱ví ka̱ ta̱migo ta̱rey César kúu ún, chi ndiꞌi ni̱vi na ndása rey xíꞌin mi̱i, nda̱tán ke̱ꞌé ta̱yóꞌo, kúu na ni̱vi na sáa̱ ini xíni ta̱rey César ―káchí najudío xíꞌin ta̱Pilato.
JOH 19:13 Tá xi̱ni̱ so̱ꞌo ta̱Pilato ñayóꞌo, ta saá ta̱va ra ta̱Jesús nda̱ ke̱ꞌe no̱o̱ ni̱vi ña kuchiño koto na ra. Ta saá xi̱koo ta̱Pilato no̱o̱ ñii táyi̱ tón to̱ꞌó, tón ñíndichi ñii xiiña ña na̱ní Yoso̱ Ndíka̱, ta tuku na̱ní ña Gabata to̱ꞌon hebreo.
JOH 19:14 Ta xa yatin ma̱ꞌñó ndiví kúu ña, ta ki̱vi̱ yóꞌo xa yatin kixáꞌá viko̱ Pascua. Ta saá ta̱Pilato ni̱ka̱ꞌa̱n ra xíꞌin najudío, káchí ra saá: ―Yóꞌo yóo ta̱Rey ta̱káꞌno no̱o̱ ndó ―káchí ra xíꞌin na.
JOH 19:15 Ta nda̱kuii̱n na xíꞌin ndiꞌi ndee̱ na, ni̱ka̱ꞌa̱n na, káchí na saá: ―¡Ná kivi̱ ra! ¡Ná kivi̱ ra! ¡Katakaa̱ ndaa ún ra ndaꞌa̱ tón cruz! ―káchí na. Ta ta̱Pilato ni̱nda̱ka̱ to̱ꞌon ra na, káchí ra saá: ―¿Án kóni ndó yi̱ꞌi̱ katakaa̱ ndaa i̱ ta̱Rey no̱o̱ ndó ndaꞌa̱ tón cruz? ―káchí ra xíꞌin na. Ta nda̱kuii̱n nasu̱tu̱ náꞌno, káchí na saá: ―Ñii la̱á rey no̱o̱ ndi̱ kúu ta̱rey César ―káchí na.
JOH 19:16 Ta saá, ta̱Pilato na̱taxi ra ta̱Jesús ndaꞌa̱ natropa ña katakaa̱ ndaa na ra ndaꞌa̱ tón cruz.
JOH 19:17 Ta saá ti̱in na ta̱Jesús, ta sa̱kuiso na ra yito̱n tón cruz ña kua̱ꞌa̱n ra xíꞌin na no̱o̱ kivi̱ ra. Ta ni̱xaa̱ ra ñii xiiña no̱o̱ na̱ní Leke Si̱ni̱ Ndi̱í, ta to̱ꞌon hebreo na̱ní ña Gólgota.
JOH 19:18 Ta yóꞌo kúu no̱o̱ ka̱takaa̱ ndaa na ta̱Jesús ndaꞌa̱ tón cruz. Ta saá tuku ni̱xi̱yo ka̱ o̱vi̱ ta̱a, ta ñii ta̱yóꞌo, ka̱takaa̱ ndaa na ra ndaꞌa̱ tón cruz tón ñíndichi sii̱n kuaꞌá ta̱Jesús, ta inka̱ ta̱yóꞌo ka̱takaa̱ ndaa na ra ndaꞌa̱ tón cruz tón ñíndichi sii̱n yitin ta̱Jesús.
JOH 19:19 Ta ta̱Pilato xa̱ꞌnda chiño ra ña chinóo ndaa na ñii vi̱ti̱ si̱ni̱ tón cruz no̱o̱ tákaa̱ ndaa ta̱Jesús. Ta káchí letra ña ni̱ka̱ꞌyi̱ no̱o̱ tón vi̱ti̱ saá: “Ta̱yóꞌo kúu ta̱Jesús, ta̱ñoo Nazaret, ta̱Rey no̱o̱ najudío”, káchí ña.
JOH 19:20 Kua̱ꞌa̱ ní najudío káꞌvi na letra yóꞌo, chi yatin ní ñoo Jerusalén kúu no̱o̱ ka̱takaa̱ ndaa na ta̱Jesús ndaꞌa̱ tón cruz. U̱ni̱ no̱o̱ to̱ꞌon kúu ña ni̱ka̱ꞌyi̱ no̱o̱ tón vi̱ti̱ yóꞌo, ña kúu to̱ꞌon hebreo, to̱ꞌon latín, xíꞌin to̱ꞌon griego, ta ñii káchí káꞌa̱n to̱ꞌon yóꞌo.
JOH 19:21 Ta saá nasu̱tu̱ náꞌno no̱o̱ najudío kua̱ꞌa̱n na ka̱ꞌa̱n kua̱chi na no̱o̱ ta̱Pilato. Tá ni̱xaa̱ na, ta ni̱ka̱ꞌa̱n na, káchí na saá xíꞌin ra: ―O̱n vása va̱ꞌa káꞌa̱n letra ña káchí ta̱Jesús yóꞌo kúu ta̱Rey no̱o̱ ndi̱ najudío. Va̱ꞌa ka̱ kaꞌyi ún inka̱ letra ña kachí: “Ta̱yóꞌo káchí ra mi̱i ra kúu Rey” ―káchí na, káꞌa̱n na xíꞌin ta̱Pilato.
JOH 19:22 Ta nda̱kuii̱n ta̱Pilato ni̱ka̱ꞌa̱n ra xíꞌin na: ―To̱ꞌon ña xa ni̱ka̱ꞌyi̱ yóꞌo, saá koo ña, o̱n nasama ka̱ i̱ ña ―káchí ta̱Pilato xíꞌin na.
JOH 19:23 Tá ndi̱ꞌi ka̱takaa̱ ndaa na ta̱Jesús ndaꞌa̱ tón cruz, ta saá ko̱mi̱ natropa yóꞌo na̱taꞌví na tiko̱to̱ ra, ta ñii ñii na na̱kiꞌin loꞌo ña. Ta ki̱ndo̱o ñii tiko̱to̱ káni̱ ta̱Jesús, ta ni̱‑xiin na ndata na ña, chi kúu ña ñii níí káꞌno tiko̱to̱, ña o̱n vása ní‑kuku na.
JOH 19:24 Ta natropa ni̱ka̱ꞌa̱n táꞌan na, káchí na saá: ―O̱n ndata yó tiko̱to̱ yóꞌo. Va̱ꞌa ka̱ chikaa̱ yó ndati̱, ta kaꞌnda chiño ña yukú yó nakiꞌin tiko̱to̱ yóꞌo ―káchí na. Saá ni̱xi̱yo ña ke̱ꞌé na, ta ku̱ndivi ña káꞌa̱n to̱ꞌon Ndios, ña ni̱taa na xi̱na̱ꞌá, ña káchí saá: “Nataꞌví na tiko̱to̱ i̱, ta chikaa̱ na ndati̱ xa̱ꞌa̱ tiko̱to̱ níí káꞌno ña xi̱noo sa̱ta̱ tiko̱to̱ xi̱ndixin i̱”, káchí to̱ꞌon Ndios, ña ni̱taa na xi̱na̱ꞌá, ta nda̱tán káꞌa̱n to̱ꞌon yóꞌo saá ke̱ꞌé natropa xíꞌin tiko̱to̱ ta̱Jesús.
JOH 19:25 Yatin xa̱ꞌa̱ tón cruz no̱o̱ tákaa̱ ndaa ta̱Jesús, yíta sava násíꞌí. Ñii ñá kúu ñáMaría, siꞌí ta̱Jesús, inka̱ ñá kúu ki̱ꞌvi̱ ñáMaría yóꞌo, inka̱ ñá kúu ñásíꞌí ta̱Cleofas, na̱ní ñá María, ta inka̱ ñá na̱ní María Magdalena.
JOH 19:26 Tá ta̱Jesús xi̱ni ra siꞌí ra ñíndichi ñá yóꞌo ta xi̱ni ra ñii ta̱xíka xíꞌin ra, ta̱ kúu ta̱a ta̱ kíꞌvi ní ini ra xíni ra. Ta saá ta̱Jesús ni̱ka̱ꞌa̱n ra xíꞌin siꞌí ra, káchí ra saá: ―Nana, ta̱yóꞌo kuu sa̱ꞌya ún ―káchí ra xíꞌin ñá.
JOH 19:27 Ta saá ni̱ka̱ꞌa̱n ra xíꞌin ta̱xíka xíꞌin ra: ―Tata, ñáyóꞌo kuu siꞌí ún ―káchí ra xíꞌin ra. Ta̱nda̱ ki̱vi̱ yóꞌo ndu̱u ñáMaría siꞌí ra, ta̱nda̱ ki̱vi̱ saá ki̱xáꞌá ñá táku̱ ñá veꞌe ta̱yóꞌo.
JOH 19:28 Tá ndi̱ꞌi ni̱yaꞌa ñayóꞌo, ta ta̱Jesús kúnda̱a̱ ini ra ndí xa ki̱sa ndivi ra ndiꞌi chiño ña ta̱xi Ndios ndaꞌa̱ ra kasa ndivi ra, ta saá ni̱ka̱ꞌa̱n ra to̱ꞌon xa̱ꞌa̱ ña kundivi to̱ꞌon Ndios ña ni̱taa na xi̱na̱ꞌá, káchí ra saá: ―Yíchi̱ ní i̱ takuií ―káchí ra.
JOH 19:29 Yóo ñii ki̱si ña ñóꞌo vino yiyá, ta saá sa̱chii na ñii tiko̱to̱ kuíkon xíꞌin vino yiyá ta ka̱tón na ña no̱o̱ ñii yito̱n káni̱, na̱ní nó hisopo, ta nda̱níꞌi na nó, ta chi̱kaa̱ na ña yuꞌu̱ ta̱Jesús, ta xi̱to ndoso ñaꞌá ra.
JOH 19:30 Tá ndi̱ꞌi xi̱ꞌi ra loꞌo vino yiyá yóꞌo, ta saá ni̱ka̱ꞌa̱n ta̱Jesús: ―Ni̱xi̱no̱ chiño i̱ ―káchí ra. Ta saá na̱kuiko si̱ni̱ ra ta ni̱xiꞌi̱ ra.
JOH 19:31 Ki̱vi̱ yóꞌo kísa ndivi najudío ña kana viko̱ Pascua inka̱ ki̱vi̱ ña kúu ñayi̱i̱ ní. Ta xa̱ꞌa̱ ñayóꞌo najudío ni̱‑xiin na kindo̱o yi̱kí ko̱ñu ndi̱í ni̱vi na ni̱xiꞌi̱ ña kutakaa̱ ndaa ka̱ ña ndaꞌa̱ tón cruz. Ta saá ni̱xa̱ꞌa̱n na ndu̱kú na no̱o̱ ta̱Pilato ña kaꞌnda chiño ra no̱o̱ natropa ña ko̱ꞌo̱n na kaꞌno na yi̱kí xa̱ꞌa̱ nata̱a na tákaa̱ ndaa ka̱ ndaꞌa̱ tón cruz, ña kama ní kivi̱ na. Ta saá kuchiño sanoo na yi̱kí ko̱ñu nayóꞌo ña o̱n ta̱ꞌán ka̱ kixáꞌá ki̱vi̱ yi̱i̱.
JOH 19:32 Ta saá natropa na̱kiꞌin na nda̱yí ta ki̱xaa̱ na, ta ki̱xáꞌá na xáꞌno na yi̱kí xa̱ꞌa̱ ñii ñii ta̱a ta̱ tákaa̱ ndaa ka̱ sii̱n ta̱Jesús.
JOH 19:33 Ta ki̱xaa̱ na kóni na kaꞌno na yi̱kí xa̱ꞌa̱ ta̱Jesús, ta na̱koto na xa ni̱xiꞌi̱ ra, ta saá o̱n vása ní‑xaꞌno na yi̱kí xa̱ꞌa̱ ra.
JOH 19:34 Ta ñii ta̱tropa yóꞌo ti̱vi ra tón lanza sii̱n kándíká yi̱kí ko̱ñu ta̱Jesús. Ta ña ke̱ꞌé ra saá, ke̱e kua̱ꞌa̱ ní ni̱i̱ xíꞌin takuií no̱o̱ ti̱vi ra tón lanza yóꞌo.
JOH 19:35 Ta yi̱ꞌi̱, ta̱a ta̱ ndáto̱ꞌon to̱ꞌon yóꞌo xíꞌin ndó, ni̱xi̱yo i̱ xi̱ni i̱ ndiꞌi ñayóꞌo, ta ña ndixa nda̱a̱ kúu to̱ꞌon ña káꞌa̱n i̱ xíꞌin ndó. Ta xíni̱ va̱ꞌa i̱ ndí ñandixa kúu to̱ꞌon yóꞌo, ta ndáto̱ꞌon i̱ ña xíꞌin ndó xa̱ꞌa̱ ña kandixa ndó ndí ta̱Jesús kúu ta̱a ta̱ ti̱ꞌví Ndios saka̱ku ra mi̱i yó.
JOH 19:36 O̱n vása ní‑xaꞌno na yi̱kí xa̱ꞌa̱ ta̱Jesús chi xíni̱ ñóꞌó kundivi to̱ꞌon Ndios, ña ni̱taa na xi̱na̱ꞌá, káchí ña saá: “Nda̱ ñii yi̱ki̱ ra, ni̱‑xaꞌno na”, káchí ña.
JOH 19:37 Ta inka̱ xiiña no̱o̱ to̱ꞌon Ndios káchí saá: “Koto ndaa na ta̱a ta̱ ti̱vi na tón lanza sii̱n kándíká”, saá káchí to̱ꞌon Ndios.
JOH 19:38 Tá ndi̱ꞌi ni̱yaꞌa ñayóꞌo, ta ñii ta̱a na̱ní ra José, ta̱ñoo Arimatea kúu ra, ni̱xaa̱ ra ni̱ka̱ꞌa̱n ra xíꞌin ta̱Pilato, ndu̱kú ra no̱o̱ ra ña taxi ra yi̱kí ko̱ñu ta̱Jesús xa̱ꞌa̱ ña sandúxu̱n ra ña. Ta ta̱José yóꞌo, vará kúu ra ta̱a ta̱ kándixa ta̱Jesús, ta ta̱yóꞌo ni̱‑taxi ra ña kunda̱a̱ ini ni̱vi ña kándixa ra ta̱Jesús, chi yíꞌví ra no̱o̱ nanáꞌno no̱o̱ najudío. Ta saá ta̱xi ta̱Pilato nda̱yí ndaꞌa̱ ta̱José, ta na̱kiꞌin ra yi̱kí ko̱ñu ta̱Jesús, ta kua̱ꞌa̱n ña xíꞌin ra ña sandúxu̱n ra ña.
JOH 19:39 Ta saá tuku ki̱xaa̱ ta̱Nicodemo no̱o̱ yóo ta̱José. Ta̱Nicodemo yóꞌo kúu ra ta̱a ta̱ ñii ñoó naa ni̱xa̱ꞌa̱n ra no̱o̱ ta̱Jesús ña ni̱nda̱ka̱ to̱ꞌon ñaꞌá ra. Ta vitin ta̱Nicodemo yóꞌo níꞌi ra o̱ko̱ u̱xu̱ kilo ña xáꞌan támi, ña na̱ní mirra xíꞌin inka̱ ña na̱ní áloe.
JOH 19:40 Ta saá ta̱Nicodemo xíꞌin ta̱José na̱kiꞌin na yi̱kí ko̱ñu ta̱Jesús, ta chi̱súku ndaa na ña xíꞌin tiko̱to̱ va̱ꞌa ña na̱ní lino. Ta tiko̱to̱ yóꞌo, siꞌna sa̱kuchu na ña xíꞌin ña xáꞌan támi ña níꞌi ta̱Nicodemo, chi saá kísa ndivi najudío xíꞌin yi̱kí ko̱ñu na ni̱xiꞌi̱ xa̱ꞌa̱ ña sandúxu̱n na ña.
JOH 19:41 Ta yatin no̱o̱ xi̱takaa̱ ndaa ta̱Jesús ndaꞌa̱ tón cruz ni̱xi̱yo ñii jardín no̱o̱ ni̱xi̱yo ñii kavua̱ no̱o̱ va̱ꞌa ndu̱xu̱n ni̱vi. Ta kavua̱ yóꞌo kúu ña xa̱á, chi nda̱ ñii ni̱vi o̱n ta̱ꞌán ndu̱xu̱n na ini ña.
JOH 19:42 Ta ini kavua̱ xa̱á yóꞌo sa̱ndúxu̱n na yi̱kí ko̱ñu ta̱Jesús, chi nákaa̱ kavua̱ yóꞌo yatin no̱o̱ yíta tón cruz. Ta kama ní ke̱ꞌé na saá, chi saloꞌo ní kúma̱ni̱ ta kixáꞌá ki̱vi̱ yi̱i̱ viko̱ Pascua, ta ki̱vi̱ nákindée najudío kúu ñayóꞌo.
JOH 20:1 Ta xita̱a̱n ki̱vi̱ no̱ó semana, ña kúu domingo, táꞌan naa ka̱ kúu ña, ta ñáMaría Magdalena ni̱xaa̱ ñá no̱o̱ yóo kavua̱ no̱o̱ ni̱ndu̱xu̱n ta̱Jesús. Ta na̱koto ñá o̱n ko̱ó ka̱ yu̱u̱ ña xi̱nda̱si̱ yéꞌé kavua̱ yóꞌo, xa ku̱taꞌa ña.
JOH 20:2 Ta saá ndi̱kó ñá, xíno ñá kua̱noꞌo̱ ñá ndato̱ꞌon ñá xíꞌin ta̱Simón Pedro xíꞌin inka̱ ta̱a ta̱ ni̱xika xíꞌin ta̱Jesús. Ta ta̱yóꞌo kúu ta̱a ta̱ kíꞌvi ní ini ta̱Jesús xíni ra. Ta ni̱ka̱ꞌa̱n ñáMaría Magdalena xíꞌin o̱vi̱ na saá: ―Ni̱vi xa ni̱tava na yi̱kí ko̱ñu Ta̱a ta̱Káꞌno no̱o̱ yó, o̱n ko̱ó ka̱ ña yóo no̱o̱ ni̱ndu̱xu̱n ra. Ta o̱n vása xíni̱ ndi̱ míchí ni̱xa̱ꞌa̱n na chi̱nóo na ña ―káchí ñá xíꞌin o̱vi̱ ta̱yóꞌo.
JOH 20:3 Ta saá ta̱Pedro xíꞌin inka̱ ta̱ ni̱xika xíꞌin ta̱Jesús kama ke̱e na kua̱ꞌa̱n na koto na no̱o̱ ni̱ndu̱xu̱n ta̱Jesús.
JOH 20:4 O̱vi̱ na saá xíno ní na kua̱ꞌa̱n na, ta ñii ra ndeé ka̱ xíno kua̱ꞌa̱n, ta ta̱yóꞌo kúu ta̱ ni̱xaa̱ siꞌna ka̱ no̱o̱ ta̱Pedro.
JOH 20:5 Ta ta̱ siꞌna ka̱ ni̱xaa̱ yóꞌo, xi̱kundee ra xíto ra ti̱xin kavua̱ no̱o̱ ni̱ndu̱xu̱n yi̱kí ko̱ñu ta̱Jesús, ta xi̱ni ra tiko̱to̱ ñalino va̱ꞌa ña chi̱súku ndaa na yi̱kí ko̱ñu ta̱Jesús, ñayóꞌo kuiti xi̱ni ra, ta saá ni, ni̱‑kiꞌvi ra ini kavua̱ yóꞌo.
JOH 20:6 Ta saá ni̱xaa̱ ta̱Pedro, ta ni̱ki̱ꞌvi ra ini kavua̱, ta saá tuku xi̱ni ra tiko̱to̱ ña chi̱súku ndaa na yi̱kí ko̱ñu ta̱Jesús.
JOH 20:7 Ta saá tuku xi̱ni ra tiko̱to̱ ña chi̱súku ndaa na si̱ko̱n ra ta̱nda̱ si̱ni̱ ta̱Jesús. Ta tiko̱to̱ yóꞌo, vivíi ni̱taꞌno va̱ꞌa ña, kándúꞌu̱ síín ña ñii xiiña.
JOH 20:8 Ta saá, ta̱a ta̱ siꞌna ni̱xaa̱ no̱o̱ nákaa̱ kavua̱, ni̱ki̱ꞌvi ra ti̱xin kavua̱ yóꞌo. Tá xi̱ni ra tiko̱to̱ kándúꞌu̱ síín ña ñii xiiña yóꞌo, ta saá ka̱ndixa ra ña ndixa na̱taku̱ ta̱Jesús.
JOH 20:9 Ta ki̱vi̱ yóꞌo nata̱a na ni̱xika xíꞌin ta̱Jesús o̱n ta̱ꞌán kunda̱a̱ ini na to̱ꞌon Ndios ña ni̱taa na xi̱na̱ꞌá ña káchí ndí xíni̱ ñóꞌó kivi̱ ta̱Jesús, ta saá nataku̱ ra, káchí to̱ꞌon yóꞌo.
JOH 20:10 Ta saá ndi̱kó ta̱Pedro xíꞌin inka̱ ta̱ ni̱xika xíꞌin ta̱Jesús, kua̱noꞌo̱ na veꞌe na.
JOH 20:11 Ta ñáMaría Magdalena ni̱ndo̱o ñá yéꞌé kavua̱, ta xáku ñá chi kúchuchú ní ini ñá xa̱ꞌa̱ ta̱Jesús. Ta saá xi̱kundee ñá xi̱to ñá ti̱xin kavua̱,
JOH 20:12 ta xi̱ni ñá o̱vi̱ naángel ndíxin na tiko̱to̱ yaa ní, ta ndóo na no̱o̱ xi̱ndoso yi̱kí ko̱ñu ta̱Jesús. Ñii ñaángel yóo ña chi no̱o̱ ni̱xi̱yo xa̱ꞌa̱ ta̱Jesús, ta inka̱ ñaángel yóo ña chi no̱o̱ ni̱xi̱yo si̱ni̱ ra.
JOH 20:13 Ta ni̱ka̱ꞌa̱n naángel xíꞌin ñáMaría Magdalena, káchí na saá: ―Nana, ¿nda̱chun xáku ún? ―káchí na xíꞌin ñá. Ta nda̱kuii̱n ñá, ni̱ka̱ꞌa̱n ñá: ―Ni̱vi na̱kiꞌin na yi̱kí ko̱ñu Ta̱a ta̱Káꞌno no̱o̱ i̱, ta o̱n vása xíni̱ i̱ míchí ni̱xa̱ꞌa̱n na chi̱nóo na ña ―káchí ñá.
JOH 20:14 Ta saá na̱ndikó koo ñá, na̱koto ñá chí sa̱ta̱ ñá, ta xi̱ni ñá ñíndichi ta̱Jesús yóꞌo, ta o̱n vása ní‑nakoni ñá ta̱Jesús kúu ra.
JOH 20:15 Ta ni̱ka̱ꞌa̱n ra xíꞌin ñá, káchí ra saá: ―Nana, ¿nda̱chun xáku ún? ¿Yu kúu na nándukú ún? ―káchí ra xíꞌin ñá. Ta xáni si̱ni̱ ñá ta̱yóꞌo kúu ta̱a ta̱ ndáa jardín, ta ni̱ka̱ꞌa̱n ñá xíꞌin ra: ―Tata, ¿án yóꞌó kúu ta̱a ta̱ na̱kiꞌin yi̱kí ko̱ñu ta̱ ni̱ndu̱xu̱n yóꞌo?, ta ka̱ꞌa̱n ún xíꞌin i̱ míchí ni̱xa̱ꞌa̱n ún chi̱nóo ún ña, ta ko̱ꞌo̱n i̱ nakiꞌin i̱ ña ta sandúxu̱n i̱ ña ―káchí ñá xíꞌin ra.
JOH 20:16 Ta saá ni̱ka̱ꞌa̱n ta̱Jesús ki̱vi̱ ñá: ―¡María! ―káchí ra xíꞌin ñá. Ta tuku na̱koto ñá no̱o̱ ra, ta na̱koni ñá ndí ta̱Jesús kúu ra, ta ni̱ka̱ꞌa̱n ñá xíꞌin ra: ―¡Tata Raboni! ―káchí ñá xíꞌin ra. (To̱ꞌon “Raboni” kúu to̱ꞌon hebreo ña kóni kachí Maestro.)
JOH 20:17 Ta ni̱ka̱ꞌa̱n ta̱Jesús xíꞌin ñá, káchí ra: ―O̱n tiin ún yi̱ꞌi̱ vitin, chi o̱n ta̱ꞌán ndikó i̱ no̱o̱ yóo Yivá i̱. Va̱ꞌa ko̱ꞌo̱n ún ndato̱ꞌon ún xíꞌin inka̱ na ndíko̱n yi̱ꞌi̱ ndí xa yatin ní ndikó i̱ ko̱ꞌo̱n i̱ nakutáꞌan i̱ xíꞌin Yivá i̱. Ta Yivá i̱ kúu Yivá ndóꞌó, ta mi̱i ra kúu Ndios mi̱i i̱, ta kúu ra Ndios mi̱i ndó, saá kachí ún xíꞌin na ―káchí ta̱Jesús xíꞌin ñáMaría Magdalena.
JOH 20:18 Ta saá ñáMaría Magdalena ndi̱kó ñá kua̱noꞌo̱ ñá ndato̱ꞌon ñá xíꞌin na ni̱xika xíꞌin ta̱Jesús. Tá ni̱xaa̱ ñá no̱o̱ na, ta ni̱ka̱ꞌa̱n ñá xíꞌin na, káchí ñá saá: ―¡Xi̱ni i̱ ta̱Jesús Ta̱a ta̱Káꞌno no̱o̱ yó! ―káchí ñá, ta nda̱to̱ꞌon ñá xíꞌin na ndiꞌi to̱ꞌon ña ni̱ka̱ꞌa̱n ta̱Jesús xíꞌin ñá.
JOH 20:19 Ta mi̱i ki̱vi̱ yóꞌo, ña kúu ki̱vi̱ domingo, xa kua̱ꞌa̱n kunaa kúu ña, ta na ni̱xika xíꞌin ta̱Jesús, na̱kutáꞌan na ini ñii veꞌe, ta na̱kasi kútu̱ na yéꞌé veꞌe yóꞌo, chi yíꞌví na no̱o̱ nanáꞌno no̱o̱ najudío. Ta saá xatiꞌva ki̱xaa̱ ta̱Jesús xi̱kundichi ra ma̱ꞌñó na, ta chi̱ndeé ra na, káchí ra saá xíꞌin na: ―¡Ná koo ñava̱ꞌa ini ndó! ―káchí ra.
JOH 20:20 Ta saá ta̱Jesús sa̱náꞌa ra ndaꞌa̱ ra, ta sa̱náꞌa ra sii̱n kándíká ra no̱o̱ ta̱kuéꞌe̱ ra. Ta kúsii̱ ní ini na ña xíni na ra, ta̱a ta̱ kúu ta̱Káꞌno no̱o̱ na.
JOH 20:21 Ta tuku ni̱ka̱ꞌa̱n ta̱Jesús xíꞌin na: ―¡Ná koo ñava̱ꞌa ini ndó! Nda̱tán ti̱ꞌví Yivá i̱ yi̱ꞌi̱, saá tiꞌví i̱ ndóꞌó ko̱ꞌo̱n ndó kasa ndivi ndó chiño no̱o̱ i̱.
JOH 20:22 Ta saá ta̱Jesús ti̱vi ra ta̱chi̱ yuꞌu̱ ra no̱o̱ yíta na, ta ni̱ka̱ꞌa̱n ra xíꞌin na, káchí ra saá: ―Nakiꞌin ndó Níma̱ Ndios ini ndó.
JOH 20:23 Ta saá tá kísa káꞌno ini ndó xa̱ꞌa̱ kua̱chi ni̱vi, ta saá o̱n kóo ka̱ kua̱chi kuiso na. Tá o̱n vása kísa káꞌno ini ndó xa̱ꞌa̱ kua̱chi ni̱vi, ta saá nayóꞌo ndíso ka̱ na kua̱chi na ―káchí ta̱Jesús xíꞌin na ni̱xika xíꞌin ra.
JOH 20:24 Ta ñii ta̱táꞌan na u̱xu̱ o̱vi̱ ta̱a na ni̱xika xíꞌin ta̱Jesús na̱ní ra Tomás, ta saá tuku sa̱kunaní na ra ta̱Kuátí, ta ta̱yóꞌo o̱n ko̱ó ra ní‑xiyo xíꞌin natáꞌan ra ki̱vi̱ ki̱xi ta̱Jesús no̱o̱ na.
JOH 20:25 Ta natáꞌan ra yóꞌo ni̱ka̱ꞌa̱n na xíꞌin ra, káchí na saá: ―¡Xa xi̱ni ndi̱ mi̱i Ta̱a ta̱Káꞌno no̱o̱ yó! ―káchí na xíꞌin ra. Ta ta̱Tomás nda̱kuii̱n ra, káchí ra saá: ―Nda̱ ki̱ꞌva koni i̱ yavi̱ no̱o̱ xi̱nakaa̱ clavo ndaꞌa̱ ra, ta̱nda̱ ki̱ꞌva saki̱ꞌvi i̱ nduku ndaꞌa̱ i̱ yavi̱ yóꞌo, ta saki̱ꞌvi i̱ nduku ndaꞌa̱ i̱ no̱o̱ yóo yavi̱ sii̱n kándíká ra, ta̱nda̱ saá kandixa i̱ ña káꞌa̱n ndó xíꞌin i̱ ―káchí ta̱Tomás xíꞌin na.
JOH 20:26 Ta saá ni̱yaꞌa o̱na̱ ki̱vi̱, ta tuku na̱kutáꞌan na ni̱xika xíꞌin ta̱Jesús mi̱i veꞌe no̱o̱ siꞌna ni̱ti̱vi ra no̱o̱ na ki̱vi̱ na̱taku̱ ra. Ta vitin yóo ta̱Tomás xíꞌin na. Ta tuku ndási̱ kútu̱ yéꞌé veꞌe no̱o̱ na̱kutáꞌan na, ta saá tuku xatiꞌva ki̱xaa̱ ta̱Jesús no̱o̱ na, ta chi̱ndeé ra na, káchí ra saá xíꞌin ra: ―¡Ná koo ñava̱ꞌa ini ndó!
JOH 20:27 Ta saá ni̱ka̱ꞌa̱n ra xíꞌin ta̱Tomás, káchí ra: ―Naꞌa kixi ún, ta chikaa̱ ún nduku ndaꞌa̱ ún yóꞌo, no̱o̱ yóo yavi̱ ndaꞌa̱ i̱, ta koto ún ña. Ta chikaa̱ ún nduku ndaꞌa̱ ún no̱o̱ yóo yavi̱ sii̱n kándíká i̱. Ta saá o̱n kuu ka̱ ún ta̱a ta̱ o̱n vása kándixa, ta va̱ꞌa kuu ún ta̱a ta̱ kándixa ñanda̱a̱ ―káchí ta̱Jesús xíꞌin ta̱Tomás.
JOH 20:28 Ta saá nda̱kuii̱n ta̱Tomás, ni̱ka̱ꞌa̱n ra, káchí ra saá: ―¡Yóꞌó kúu Ta̱a ta̱Káꞌno no̱o̱ i̱! ¡Yóꞌó kúu Ndios mi̱i i̱, ta̱ ndíko̱n i̱! ―káchí ra xíꞌin ta̱Jesús.
JOH 20:29 Ta ni̱ka̱ꞌa̱n ta̱Jesús xíꞌin ra: ―Xa̱ꞌa̱ ña xi̱ni ún yi̱ꞌi̱, vitin kándixa ún yi̱ꞌi̱. Ta nákaa̱ ñasi̱i̱ ini ni̱vi na o̱n ta̱ꞌán koni yi̱ꞌi̱, ta saá ni, kándixa na yi̱ꞌi̱ ―káchí ta̱Jesús xíꞌin ta̱Tomás.
JOH 20:30 Ta ta̱Jesús ke̱ꞌé ra kua̱ꞌa̱ ní ka̱ milagro, xi̱ni ni̱vi na ndíko̱n sa̱ta̱ ra, ta o̱n vása ní‑taa i̱ no̱o̱ tutu yóꞌo xa̱ꞌa̱ ndiꞌi ñava̱ꞌa ke̱ꞌé ra.
JOH 20:31 Ta ndiꞌi to̱ꞌon ña va̱xi no̱o̱ tutu yóꞌo, ni̱taa i̱ ña xa̱ꞌa̱ ña kunda̱a̱ ini ndóꞌó ndí ta̱Jesús kúu Cristo, ta kúu ra Sa̱ꞌya Ndios. Táná ndixa kandixa ndó ra, ta saá ndee̱ ra xíꞌin nda̱yí ña kómí ki̱vi̱ ra taxi ña kutaku̱ ndinoꞌo ndóꞌó.
JOH 21:1 Tá ndi̱ꞌi ni̱yaꞌa ñayóꞌo, ta inka̱ yichi̱ ki̱xaa̱ ta̱Jesús no̱o̱ na ni̱xika xíꞌin ra yuꞌu̱ mi̱ni ña na̱ní Tiberias. Siꞌa ni̱xi̱yo ki̱vi̱ ki̱xaa̱ ra no̱o̱ na:
JOH 21:2 Na̱kutáꞌan sava na ni̱xika xíꞌin ta̱Jesús yuꞌu̱ mi̱ni yóꞌo, ndóo na. Nayóꞌo kúu ta̱Simón Pedro, xíꞌin ta̱Tomás ta̱ sa̱kunaní na ta̱Kuátí, xíꞌin ta̱Natanael, ta̱ kúu ta̱ñoo Caná estado Galilea, xíꞌin o̱vi̱ sa̱ꞌya ta̱Zebedeo, xíꞌin inka̱ o̱vi̱ ta̱a ta̱ kúu ta̱ ni̱xika xíꞌin ta̱Jesús.
JOH 21:3 Ta ni̱ka̱ꞌa̱n ta̱Simón Pedro xíꞌin na, káchí ra saá: ―Ko̱ꞌo̱n i̱ tava i̱ tia̱ká xíꞌin ñono̱ ―káchí ra. Ta nda̱kuii̱n na, ni̱ka̱ꞌa̱n na xíꞌin ra: ―Ko̱ꞌo̱n ndi̱ xíꞌin ún ―káchí na. Ta saá nda̱a na tón barco, ta kua̱ꞌa̱n na no̱o̱ takuií mi̱ni. Ta ñii níí ñoó ndúkú na tava na tia̱ká xíꞌin ñono̱, ta nda̱ ñii rí ni̱‑kuchiño na tava na.
JOH 21:4 Ta xa kua̱ꞌa̱n kixáꞌá ti̱vi xita̱a̱n kúu ña, ta saá ñíndichi ta̱Jesús yuꞌu̱ takuií mi̱ni, ta na ni̱xika xíꞌin ra yóꞌo o̱n vása ní‑kuchiño na nakoni na ndí ta̱Jesús kúu ra.
JOH 21:5 Ta nda̱ xíká ka̱ no̱o̱ ñíndichi ta̱Jesús, ni̱ka̱ꞌa̱n ra xíꞌin na: ―Nañani yó, ¿án kómí ndó tia̱ká kuxu yó? ―káchí ra xíꞌin na. Ta nda̱kuii̱n na: ―Óꞌon, nda̱ ñii tia̱ká ni̱‑kuchiño ndi̱ tava ndi̱, tata ―káchí na.
JOH 21:6 Ta saá ni̱ka̱ꞌa̱n tuku ta̱Jesús xíꞌin na, káchí ra: ―Sakana niꞌni ndó ñono̱ ini takuií, chí sii̱n kuaꞌá tón barco, ta saá tava ndó tia̱ká ―káchí ra xíꞌin na. Tá ke̱ꞌé na saá, nda̱tán ni̱ka̱ꞌa̱n ra xíꞌin na, ta kua̱ꞌa̱ ní tia̱ká chútú ini ñono̱, ta o̱n vása ní‑kundeé na tava na ñono̱, chi kua̱ꞌa̱ ní tia̱ká ñóꞌo ini ña.
JOH 21:7 Ta ñii ta̱ ni̱xika xíꞌin ta̱Jesús, ta̱ kúu ta̱ kíꞌvi ní ini ta̱Jesús xíni ra, ni̱ka̱ꞌa̱n ra xíꞌin ta̱Simón Pedro, káchí ra: ―¡Mi̱i Ta̱a ta̱Káꞌno no̱o̱ yó kúu ra! ―káchí ra. Tá xi̱ni̱ so̱ꞌo ta̱Simón Pedro ñayóꞌo, ta saá kama na̱kundixin ra tiko̱to̱ ra, ña kúu ña ta̱va ra xa̱ꞌa̱ ña ki̱sa chiño ra, ta sa̱kana xíꞌin mi̱i ra no̱o̱ takuií ña kama ko̱ꞌo̱n ra ta xaa̱ ra no̱o̱ ñíndichi ta̱Jesús.
JOH 21:8 Ta inka̱ ni̱vi na ñóꞌo ini tón barco, síta na ñono̱ no̱o̱ chútú tia̱ká, ta kua̱ꞌa̱n na xíꞌin tón barco sa̱ta̱ ta̱Pedro. Saá chi yatin yuꞌu̱ takuií yóꞌo xi̱ndichi tón barco: ñaxíká xi̱ndichi nó xi̱kuu ñii ciento metro.
JOH 21:9 Tá ki̱xaa̱ na xíꞌin tón barco yuꞌu̱ takuií, ta no̱o na tón barco yóꞌo, ta xi̱ni na ñii ñoꞌo̱ xíxi̱ no̱o̱ kánóo ñii tia̱ká yátan rí, ta saá tuku xi̱ni na si̱ta̱ va̱ꞌa.
JOH 21:10 Ta ni̱ka̱ꞌa̱n ta̱Jesús xíꞌin na, káchí ra saá: ―Taxi ndó loꞌo tia̱ká tí sa̱kán ta̱va ndó xíꞌin ñono̱ ña kuxu yó ―káchí ra xíꞌin na.
JOH 21:11 Ta ta̱Simón Pedro, nda̱a tuku ra tón barco, ta na̱sita ra ñono̱ no̱o̱ ñóꞌo tia̱ká, na̱sita ra ña nda̱ yuꞌu̱ takuií no̱o̱ yóo ñoꞌo̱ yi̱chí. Ta kua̱ꞌa̱ ní tia̱ká, ta nina tí náꞌno ñóꞌo ini ñono̱, ta kúu rí nda̱ ñii ciento o̱vi̱ si̱ko̱ u̱xu̱ u̱ni̱ tia̱ká náꞌno. Vará kua̱ꞌa̱ ní tia̱ká ñóꞌo, ta veé ní, ta o̱n vása ní‑taꞌnda̱ ñono̱ yóꞌo.
JOH 21:12 Ta ta̱Jesús ni̱ka̱ꞌa̱n ra, káchí ra xíꞌin na: ―Naꞌa ndó kuxu yó ―káchí ra. Ta nda̱ ñii na ni̱xika xíꞌin ra ni̱‑ndaka̱ to̱ꞌon na ra yu kúu ra, chi xa na̱koni na ta̱Jesús, Ta̱a ta̱Káꞌno no̱o̱ na kúu ra.
JOH 21:13 Ta saá ta̱Jesús ti̱in ra si̱ta̱ va̱ꞌa, ta ta̱xi ra loꞌo ña ndaꞌa̱ ñii ñii na ni̱xika xíꞌin ra. Ta saá ta̱ꞌví ra tia̱ká, ta ta̱xi ra loꞌo rí ndaꞌa̱ ñii ñii na.
JOH 21:14 Nda̱ ki̱vi̱ na̱taku̱ ta̱Jesús ta̱nda̱ vitin, ñayóꞌo kúu yichi̱ u̱ni̱ ña ki̱xaa̱ ra no̱o̱ na ni̱xika xíꞌin ra.
JOH 21:15 Tá ndi̱ꞌi xi̱xi na, ta ta̱Jesús ni̱nda̱ka̱ to̱ꞌon ra ta̱Simón Pedro, káchí ra saá: ―Yóꞌó ta̱Simón, sa̱ꞌya ta̱Jonás, ¿án kíꞌvi ka̱ ini ún xíni ún yi̱ꞌi̱ no̱o̱ ña kíꞌvi ini nayóꞌo xíni na yi̱ꞌi̱? ―káchí ra. Ta nda̱kuii̱n ta̱Simón Pedro, káchí ra saá: ―Oon, Tata, Ta̱a ta̱Káꞌno no̱o̱ i̱ kúu ún, xíni̱ ún ndí kíꞌvi ini i̱ xíni i̱ yóꞌó ―káchí ra xíꞌin ta̱Jesús. Ta nda̱kuii̱n ta̱Jesús, ni̱ka̱ꞌa̱n ra xíꞌin ra: ―Taxi ún ñava̱ꞌa ña xíni̱ ñóꞌó ña kixáꞌan tíndikachi válí sa̱na̱ i̱ ―káchí ra xíꞌin ta̱Simón Pedro.
JOH 21:16 Ta tuku yichi̱ ta̱Jesús ni̱nda̱ka̱ to̱ꞌon ñaꞌá ra, káchí ra saá: ―Yóꞌó ta̱Simón, sa̱ꞌya ta̱Jonás, ¿án kíꞌvi ini ún xíni ún yi̱ꞌi̱? ―káchí ra. Ta tuku nda̱kuii̱n ta̱Pedro, ni̱ka̱ꞌa̱n ra, káchí ra saá: ―Oon, Tata, Ta̱a ta̱Káꞌno no̱o̱ i̱ kúu ún, xíni̱ ún ndí kíꞌvi ní ini i̱ xíni i̱ yóꞌó ―káchí ra. Ta saá ta̱Jesús nda̱kuii̱n ra: ―Vivíi kundaa ún tíndikachi sa̱na̱ i̱ ―káchí ra.
JOH 21:17 Ta ña yichi̱ u̱ni̱ ta̱Jesús ni̱nda̱ka̱ to̱ꞌon ra ta̱Simón Pedro, káchí ra saá: ―Yóꞌó ta̱Simón, sa̱ꞌya ta̱Jonás, ¿án kíꞌvi ini ún xíni ún yi̱ꞌi̱? ―káchí ra. Ta ta̱Pedro kúchuchú ní ini ra, chi u̱ni̱ yichi̱ ta̱Jesús ni̱nda̱ka̱ to̱ꞌon ñaꞌá ra, káchí ra: “¿Án ndixa kíꞌvi ini ún xíni ún yi̱ꞌi̱?” Ta saá nda̱kuii̱n ra, ni̱ka̱ꞌa̱n ra xíꞌin ta̱Jesús, káchí ra saá: ―Tata, Ta̱a ta̱Káꞌno no̱o̱ i̱ kúu ún, yóꞌó kúu ta̱a ta̱ xíni̱ ndiꞌi ña yóo ini ni̱vi, ta xíni̱ ún ña ndixa kíꞌvi ini i̱ xíni i̱ yóꞌó ―káchí ra. Ta tuku ni̱ka̱ꞌa̱n ta̱Jesús xíꞌin ra: ―Taxi ún ñava̱ꞌa ña xíni̱ ñóꞌó kixáꞌan tíndikachi sa̱na̱ i̱ ―káchí ra.
JOH 21:18 Ta ni̱ka̱ꞌa̱n ka̱ ra xíꞌin ta̱Pedro, káchí ra saá: ―Ñanda̱a̱ káꞌa̱n i̱ xíꞌin ún, tá ki̱vi̱ xi̱kuu ún ta̱loꞌo, ta xa̱ꞌnda chiño ún ndá tiko̱to̱ xi̱koni mi̱i ún xi̱ndixin ún, ta ñii ki̱ꞌva saá xa̱ꞌnda chiño ún ndá mí kóni mi̱i ún ko̱ꞌo̱n ún xi̱xa̱ꞌa̱n ún. Ta ki̱vi̱ kuu ún ta̱a ta̱ xi̱kua̱ꞌa̱ ní, ta inka̱ ni̱vi kuu na kaꞌnda chiño no̱o̱ ún xa̱ꞌa̱ ña nandika ún ndaꞌa̱ ún, ta ni̱vi yóꞌo sakundixin na yóꞌó tiko̱to̱, ta xíꞌin ñandu̱xa̱ ko̱ꞌo̱n ún xíꞌin nayóꞌo no̱o̱ o̱n vása kóni ún ko̱ꞌo̱n ún ―káchí ta̱Jesús xíꞌin ta̱Pedro.
JOH 21:19 Ta xíꞌin to̱ꞌon yóꞌo ta̱Jesús sa̱náꞌa ñaꞌá ra ndasaá koo kivi̱ ta̱Pedro, ta xa̱ꞌa̱ ña kivi̱ ra yóꞌo chinóo síkón ra ñato̱ꞌó Ndios. Ta saá tuku ni̱ka̱ꞌa̱n ta̱Jesús xíꞌin ta̱Pedro, káchí ra saá: ―Naꞌa, kundiko̱n ún sa̱ta̱ i̱ ―káchí ra.
JOH 21:20 Ta ta̱Pedro ndi̱kó koo ra na̱koto ra sa̱ta̱ ra, ta xi̱ni ra ndí ndíko̱n ñii ta̱a ta̱ kúu inka̱ ta̱ ni̱xika xíꞌin ta̱Jesús, ta̱a ta̱ kíꞌvi ní ini ta̱Jesús xíni ra kúu ta̱yóꞌo. Ta ta̱yóꞌo kúu ta̱a ta̱ sa̱kán loꞌo ki̱vi̱ ni̱yaꞌa xi̱noo si̱ni̱ ra mi̱i kándíká ta̱Jesús, ta ni̱nda̱ka̱ to̱ꞌon ra ta̱Jesús, ka̱chí ra: “¿Yu kúu ta̱a ta̱ si̱kó kuíꞌná yóꞌó no̱o̱ ni̱vi?”, ka̱chí ra xíꞌin ta̱Jesús.
JOH 21:21 Ta ta̱Pedro xi̱ni ra ta̱yóꞌo va̱xi ra, ta ni̱nda̱ka̱ to̱ꞌon ra ta̱Jesús, káchí ra saá: ―Tata, ta̱Káꞌno no̱o̱ i̱, ¿yukía̱ kundoꞌo ta̱yóꞌo? ―káchí ra.
JOH 21:22 Ta nda̱kuii̱n ta̱Jesús: ―Tá kóni i̱ ña kutaku̱ ra nda̱ ki̱vi̱ ndikó i̱ ñoyívi yóꞌo, ¿yukía̱ ndóꞌo ún ndíni ún xa̱ꞌa̱ ta̱yóꞌo? Ta yóꞌó, xíni̱ ñóꞌó kundiko̱n ún yi̱ꞌi̱ ―káchí ra xíꞌin ta̱Pedro.
JOH 21:23 Ña̱kán kía̱ ni̱xi̱ta̱ níꞌnó to̱ꞌon xa̱ꞌa̱ ta̱yóꞌo ña o̱n kivi̱ ra, chi saá nda̱to̱ꞌon xíꞌin táꞌan inka̱ na ni̱xika xíꞌin ta̱Jesús. Ta ta̱Jesús o̱n vása ní‑kaꞌa̱n ra ña o̱n kivi̱ ta̱yóꞌo. Saá chi ni̱ka̱ꞌa̱n ra: “Tá kóni i̱ ña kutaku̱ ta̱yóꞌo nda̱ ki̱vi̱ ndikó i̱ ñoyívi yóꞌo, ta, ¿yukía̱ ndóꞌo ún ndíni ún xa̱ꞌa̱ ta̱yóꞌo?”, ka̱chí ta̱Jesús.
JOH 21:24 Ta yi̱ꞌi̱ kúu ta̱yóꞌo, ta̱a ta̱ ni̱xika xíꞌin ta̱Jesús, ta ndákuii̱n i̱ xa̱ꞌa̱ ndiꞌi ñayóꞌo, ta yi̱ꞌi̱ kúu ta̱a ta̱ ni̱taa to̱ꞌon yóꞌo, ta xíni̱ yó ndiꞌi ña nda̱kuii̱n i̱ xa̱ꞌa̱ kúu ñanda̱a̱.
JOH 21:25 Yóo kua̱ꞌa̱ ní inka̱ chiño ki̱sa ndivi ta̱Jesús ñoyívi yóꞌo, ta o̱n vása ní‑taa i̱ ndiꞌi ña ki̱sa ndivi ra. Saá chi táná taa i̱ ndiꞌi ñayóꞌo, níkúu, ta xíni̱ ñóꞌó kuu ña kua̱ꞌa̱ ní tutu, ta xáni si̱ni̱ i̱ ndí o̱n vása kunani ñoyívi yóꞌo ña kutú tutu yóꞌo. Saá ná koo ña.
ACT 1:1 Ñayóꞌo kúu tutu ñao̱vi̱ tíꞌví i̱ xaa̱ ndaꞌa̱ ún, tata Teófilo. Tutu ñano̱ó ni̱taa i̱ nda̱to̱ꞌon i̱ xa̱ꞌa̱ ndiꞌi ña ke̱ꞌé ta̱Jesús, ta xíꞌin ndiꞌi ña sa̱náꞌa ra, nda̱ ki̱vi̱ ki̱xaa̱ ra ñoyívi yóꞌo
ACT 1:2 ta̱nda̱ ki̱vi̱ nda̱a ra kua̱noꞌo̱ ra ñoyívi ni̱no. Ta saá ki̱vi̱ o̱n ta̱ꞌán ndaa ra ñoyívi ni̱no, ta xíꞌin ndee̱ Níma̱ Ndios, ta̱Jesús ni̱ka̱ꞌa̱n ra xa̱ꞌnda chiño ra no̱o̱ nata̱a na na̱ka̱xin ra kuu naapóstol ña kasa chiño na no̱o̱ ra.
ACT 1:3 Tá ndi̱ꞌi ña ni̱xo̱ꞌvi̱ ní ta̱Jesús ta ni̱xiꞌi̱ ra ta na̱taku̱ ra, ta saá o̱vi̱ si̱ko̱ ka̱ ki̱vi̱ ni̱xi̱yo ra ñoyívi yóꞌo, ta ni̱ti̱vi ra kua̱ꞌa̱ ní yichi̱ no̱o̱ naapóstol yóꞌo, ta xíꞌin mi̱i ra sa̱náꞌa káxín ra no̱o̱ na ndí ña nda̱a̱ na̱taku̱ ra, ta ndixa kúu ra ta̱ táku̱, ta nda̱to̱ꞌon ra xíꞌin na xa̱ꞌa̱ yichi̱ no̱o̱ xáꞌnda chiño Ndios.
ACT 1:4 Ñii ki̱vi̱ ña na̱kutáꞌan ta̱Jesús xíꞌin naapóstol yóꞌo, ta xa̱ꞌnda chiño ra no̱o̱ na, ni̱ka̱ꞌa̱n ra, káchí ra saá xíꞌin na: ―O̱n kee ndó ñoo Jerusalén yóꞌo vitin, ta kundati ndó nda̱ ná kixaa̱ mi̱i ñava̱ꞌa ña ki̱ndo̱o Ndios xíꞌin ndó tiꞌví ra kixaa̱ ña no̱o̱ ndó. Mi̱i ñava̱ꞌa yóꞌo kúu ña xa nda̱to̱ꞌon i̱ xíꞌin ndó xa̱ꞌa̱.
ACT 1:5 Xíni̱ ndó ndí sa̱kán loꞌo kui̱ya̱ ni̱yaꞌa, ta̱Juan ni̱xi̱yo ra sa̱kuchu ra ni̱vi xíꞌin takuií, ta ti̱xin ña loꞌo ní ki̱vi̱ va̱xi, ta ndóꞌó kuchu ndó xíꞌin Níma̱ Ndios ―káchí ta̱Jesús xíꞌin na.
ACT 1:6 Ñii ki̱vi̱ na̱kutáꞌan ta̱Jesús xíꞌin naapóstol, ta ni̱nda̱ka̱ to̱ꞌon na ra, káchí na saá xíꞌin ra: ―Tata, ¿án vitin xa ni̱to̱nda̱a ki̱vi̱ kindaa ún ndee̱ ndaꞌa̱ nañoo Roma, ta kixáꞌá mi̱i ún kaꞌnda chiño ún no̱o̱ nañoo yó naIsrael? Ta saá ñoo mi̱i yó tuku kukomí ña ndee̱ ña kaꞌnda chiño ña no̱o̱ mi̱i yó.
ACT 1:7 Ta nda̱kuii̱n ta̱Jesús, ni̱ka̱ꞌa̱n ra xíꞌin na: ―Ndios o̱n taxi ra ña kunda̱a̱ ini ndó ama kasa ndivi ra chiño ra. Ñii la̱á mi̱i Ndios kómí ra nda̱yí kaꞌnda chiño ra ndá ki̱vi̱ ta ndá hora kundivi ña chi̱tóni̱ ra kasa ndivi ra xíꞌin ni̱vi ñoyívi yóꞌo.
ACT 1:8 Ta ndóꞌó, ki̱vi̱ ña kixaa̱ Níma̱ Ndios ña kutaku̱ ña ini ndó, ta saá nakiꞌin ndó ndee̱ Ndios, ta kuu ndó ni̱vi na ndakuii̱n xa̱ꞌa̱ i̱. Siꞌna kixáꞌá ndó ndato̱ꞌon ndó xa̱ꞌa̱ i̱ xíꞌin ni̱vi na táku̱ ñoo Jerusalén, ta saá ko̱ꞌo̱n ndó ndiꞌi ñoo ña yóo estado Judea, ta saá ko̱ꞌo̱n ndó ndiꞌi ñoo ña yóo estado Samaria, ta saá ko̱ꞌo̱n ndó ndiꞌi ñoo ña yóo ndiꞌi xiiña ñoyívi yóꞌo. Ta ndiꞌi ñoo yóꞌo ndato̱ꞌon ndó xíꞌin ni̱vi xa̱ꞌa̱ i̱ ―káchí ta̱Jesús xíꞌin na.
ACT 1:9 Ta ndi̱ꞌi ni̱ka̱ꞌa̱n ra, ta saá Ndios sa̱ndaa ra ta̱Jesús kua̱ꞌa̱n noꞌo̱ ra ñoyívi ni̱no. Ta naapóstol na ni̱yita xíꞌin ra yóꞌo, xíto na kua̱ꞌa̱n ndaa ra nda̱ ni̱no, ta̱nda̱ ni̱xaa̱ ra nda̱ no̱o̱ kánóo vi̱ko̱ yaa. Ta saá ni̱‑taxi ka̱ vi̱ko̱ yóꞌo koto na ra.
ACT 1:10 Tá yíta na xíto ndaa ka̱ na ñoyívi ni̱no, ta xatiꞌva na̱koto na yíta o̱vi̱ ta̱a xíꞌin na, ndíxin nata̱a yóꞌo tiko̱to̱ yaa ní,
ACT 1:11 ta o̱vi̱ nata̱a yóꞌo ni̱ka̱ꞌa̱n na xíꞌin na, káchí na saá: ―Ndóꞌó, nata̱a nañoo estado Galilea, ¿nda̱chun yíta ndó xíto ndaa ndó ñoyívi ni̱no? Chi Ndios xa na̱kiꞌin tuku ra ta̱Jesús, kua̱noꞌo̱ ra ñoyívi ni̱no vitin. Ta nda̱tán nda̱a ra kua̱noꞌo̱ ra ñoyívi ni̱no vitin, ñii ki̱ꞌva saá ñii ki̱vi̱ va̱xi tuku ndikó ra kixi ra ñoyívi yóꞌo ―káchí o̱vi̱ nata̱a yóꞌo xíꞌin naapóstol na yíta yóꞌo.
ACT 1:12 Ta saá naapóstol yóꞌo no̱o na no̱o̱ xi̱ki̱ tón Olivo ta kua̱noꞌo̱ na nda̱ ñoo Jerusalén. Xi̱ki̱ tón Olivo yóꞌo yatin yóo ña ñoo Jerusalén: ñaxíká yóo ña kúu ñii kilómetro.
ACT 1:13 Tá ni̱ki̱ꞌvi na ñoo Jerusalén, ta saá na̱xaa̱ na ñii veꞌe, ta nda̱a na ñii cuarto ña kánóo no̱o̱ yóo piso o̱vi̱ no̱o̱ ndóo na. Ta naapóstol na ndóo yóꞌo kúu ta̱Pedro, ta̱Jacobo, ta̱Juan, ta̱Andrés, ta̱Felipe, ta̱Tomás, ta̱Bartolomé, ta̱Mateo, ta̱Jacobo ta̱ kúu sa̱ꞌya ta̱Alfeo, xíꞌin ta̱Simón ta̱ kúu ta̱táꞌan napartido zelote, xíꞌin ta̱Judas ta̱ kúu sa̱ꞌya inka̱ ta̱ na̱ní Jacobo.
ACT 1:14 Ndiꞌi nata̱a yóꞌo nákutáꞌan na xíꞌin nañani ta̱Jesús xíꞌin siꞌí ra ñáMaría xíꞌin inka̱ násíꞌí ná xi̱ndiko̱n sa̱ta̱ ta̱Jesús. Ta ndiꞌi ni̱vi yóꞌo, nákutáꞌan na ndiꞌi saá ki̱vi̱, ta ñii yuꞌú yóo na káꞌa̱n na xíꞌin Ndios.
ACT 1:15 Ta ki̱xaa̱ ñii ki̱vi̱ ña na̱kutáꞌan ñii ciento o̱ko̱ ni̱vi na kándixa ta̱Jesús, ta yóo na káꞌa̱n na xíꞌin Ndios. Ta saá na̱kundichi ta̱Pedro, ta ni̱ka̱ꞌa̱n ra, káchí ra xíꞌin na saá:
ACT 1:16 ―Natáꞌan yó, xíni̱ ñóꞌó kundivi nda̱tán káchí to̱ꞌon Ndios ña ni̱taa ta̱rey David kui̱ya̱ xi̱na̱ꞌá, chi Níma̱ Ndios ta̱xi ña to̱ꞌon ña ni̱taa ra ña káꞌa̱n xa̱ꞌa̱ ta̱Judas Iscariote, ta̱ xi̱kuu ta̱ xi̱niꞌi yichi̱ ni̱vi na ti̱in ta̱Jesús.
ACT 1:17 Ta ta̱Judas xi̱kuu ra ñii ta̱táꞌan mi̱i ndi̱, na kúu ta̱a na ni̱xika xíꞌin ta̱Jesús, ta ñii káchí ki̱sa chiño ra xíꞌin ndi̱.
ACT 1:18 Ta saá ni, ni̱si̱kó ra ta̱Jesús, ta ki̱ꞌin ra si̱ꞌún xa̱ꞌa̱ ña ke̱ꞌé ra ña o̱n váꞌa yóꞌo, ta xíꞌin si̱ꞌún yóꞌo sa̱ta ra ñii ñoꞌo̱. Ta saá ni̱xaa̱ ra no̱o̱ yóo ñoꞌo̱ sa̱ta ra yóꞌo, ta xa̱ꞌni xíꞌin mi̱i ra, ta na̱kava ra no̱o̱ ñoꞌo̱ yóꞌo. Tá na̱kava ra, ta si̱ni̱ ra ka̱ni ña no̱o̱ ñoꞌo̱, ta ni̱nda̱ta̱ ti̱xin ra nda̱ ke̱e xiti ra.
ACT 1:19 Ta ndiꞌi ni̱vi nañoo Jerusalén xi̱ni̱ so̱ꞌo na ña ndo̱ꞌo ta̱Judas ni̱xiꞌi̱ ra. Ña̱kán sa̱kunaní na ñoꞌo̱ ña sa̱ta ra Acéldama, ta ki̱vi̱ yóꞌo kóni kachí ña: Ñoꞌo̱ no̱o̱ ni̱xi̱ta̱ ni̱i̱.
ACT 1:20 Xíꞌin ñayóꞌo ku̱ndivi ña káchí to̱ꞌon Ndios ña ni̱taa na kui̱ya̱ xi̱na̱ꞌá, saá chi ñii xiiña no̱o̱ tutu ña na̱ní Salmos, káchí ña saá: Va̱ꞌa ka̱ ná koo vi̱chí veꞌe ra, nda̱ ñii ni̱vi ná o̱n kutaku̱ ka̱ na ini veꞌe ra, káchí to̱ꞌon Ndios. Ta inka̱ xiiña no̱o̱ to̱ꞌon Ndios káchí ña saá: Xíni̱ ñóꞌó inka̱ ta̱a nakuiso chiño no̱o̱ ra, káchí to̱ꞌon Ndios ―káchí ta̱Pedro káꞌa̱n ra.
ACT 1:21 Ta tuku ni̱ka̱ꞌa̱n ta̱Pedro, káchí ra saá: ―Ta vitin xíni̱ ñóꞌó naka̱xin yó ñii ta̱a ta̱ nakuiso chiño no̱o̱ ta̱Judas. Ta ta̱a yóꞌo xíni̱ ñóꞌó kuu ra ñii ta̱a ta̱ ñii káchí ni̱xika xíꞌin yó ki̱vi̱ xi̱ndiko̱n yó sa̱ta̱ ta̱Jesús,
ACT 1:22 nda̱ ki̱vi̱ ta̱Juan sa̱kuchu ra ta̱Jesús, ta̱nda̱ ki̱vi̱ nda̱a ta̱Jesús ñoyívi ni̱no. Saá chi ta̱a ta̱ naka̱xin yó xíni̱ ñóꞌó kuu ra ñii ta̱a ta̱ ñii káchí kuchiño ndakuii̱n xíꞌin yó no̱o̱ ni̱vi, ña ndato̱ꞌon ra ndí ndixa na̱taku̱ ta̱Jesús ―káchí ta̱Pedro, káꞌa̱n ra.
ACT 1:23 Ta saá ni̱ka̱ꞌa̱n na ki̱vi̱ o̱vi̱ ta̱a ta̱ kuchiño nakuiso chiño no̱o̱ ta̱Judas. Ta ñii ra na̱ní Matías, inka̱ ra na̱ní José. Ta ta̱José yóꞌo yóo inka̱ ki̱vi̱ ra ña kúu Barsabás; ta inka̱ ki̱vi̱ sa̱kunaní na ra kúu Justo.
ACT 1:24 Ta saá ndiꞌi ni̱vi na na̱kutáꞌan yóꞌo ni̱ka̱ꞌa̱n na xíꞌin Ndios, káchí na saá: ―Tata Ndios, yóꞌó kúu Ta̱a ta̱Káꞌno no̱o̱ ndi̱, ta xíni̱ ún níma̱ ndiꞌi ni̱vi, ña̱kán ndúkú ndi̱ no̱o̱ ún sanáꞌa ún no̱o̱ ndi̱, yukú ñii ta̱ o̱vi̱ yóꞌo na̱ka̱xin ún
ACT 1:25 kuu ñii ta̱apóstol ta̱ nakuiso chiño no̱o̱ ta̱Judas, chi xa̱ꞌa̱ ña o̱n váꞌa ke̱ꞌé ta̱Judas sa̱ndakoo ra chiño ña sa̱kuiso chiño ún ra, ta ni̱xiꞌi̱ ra, ta saá kua̱ꞌa̱n ra ñii xiiña no̱o̱ xíni̱ ñóꞌó ko̱ꞌo̱n ra ―káchí na, káꞌa̱n na xíꞌin Ndios.
ACT 1:26 Ta saá chi̱kaa̱ na suerte ña kunda̱a̱ ini na yu kuu ta̱a ta̱ nakuiso chiño no̱o̱ ta̱Judas. Ta saá ta̱a ta̱ ke̱ta nakuiso chiño kúu ta̱Matías. Ta saá ndu̱u ra ñii ta̱táꞌan naapóstol. Ta saá tuku ndu̱u na u̱xu̱ o̱vi̱ naapóstol.
ACT 2:1 Xa ni̱yaꞌa u̱xa̱ semana na̱taku̱ ta̱Jesús, ta ki̱xaa̱ ki̱vi̱ ña kána viko̱ ña na̱ní Pentecostés. Ta ndiꞌi ni̱vi na kándixa ta̱Jesús na̱kutáꞌan na ndóo na ini ñii veꞌe.
ACT 2:2 Ta xatiꞌva xi̱ni̱ so̱ꞌo na ña níꞌi̱, va̱xi noo ña ñoyívi ni̱no. Ta nda̱tán níꞌi̱ ta̱chi̱ ndeé ní, saá níꞌi̱ ña. Tá ki̱xaa̱ ña, ta sa̱kutú ña xíꞌin ña níꞌi̱ yóꞌo ini veꞌe no̱o̱ ndóo ni̱vi yóꞌo.
ACT 2:3 Ta saá xi̱ni na nda̱tán yóo yáa̱ ñoꞌo̱ xíxi̱, saá yóo ña xíto na. Ta ni̱ta̱ꞌvi̱ yáa̱ ñoꞌo̱ yóꞌo, xi̱kundoso ña ni̱no yatin si̱ni̱ ñii ñii ni̱vi na ndóo yóꞌo.
ACT 2:4 Ta saá Níma̱ Ndios, ni̱ki̱ꞌvi ña ta sa̱kutú ña ini ñii ñii ni̱vi yóꞌo, ta ki̱xáꞌá na káꞌa̱n na kua̱ꞌa̱ ní no̱o̱ to̱ꞌon ña káꞌa̱n ni̱vi inka̱ ñoo xíká, to̱ꞌon ña o̱n vása ní‑sakuáꞌá na káꞌa̱n na, chi Níma̱ Ndios ta̱xi ña káꞌa̱n na to̱ꞌon yóꞌo.
ACT 2:5 Ta mi̱i ki̱vi̱ yóꞌo, ñoo Jerusalén na̱kutáꞌan kua̱ꞌa̱ ní ni̱vi najudío na kúu na ndíko̱n Ndios xíꞌin ña ndinoꞌo ní ini na. Ni̱vi yóꞌo ki̱xi na ndiꞌi saá ñoo ña ndáꞌvi ndaa ñoo Roma, ta kua̱ꞌa̱ ní no̱o̱ to̱ꞌon káꞌa̱n na.
ACT 2:6 Tá nayóꞌo xi̱ni̱ so̱ꞌo na ña ndeé ní níꞌi̱ ini veꞌe no̱o̱ nákutáꞌan ni̱vi na xi̱ndiko̱n sa̱ta̱ ta̱Jesús, ta saá na̱kutáꞌan kua̱ꞌa̱ ní ni̱vi yóꞌo, ta kua̱ꞌa̱n na koto na yu kúu ña ndeé ní níꞌi̱, chi o̱n vása kúnda̱a̱ ini na nda̱chun níꞌi̱ ña saá. Ta nákaꞌnda ní ini ndiꞌi nayóꞌo no̱o̱ to̱ꞌon ña xíni̱ so̱ꞌo na, saá chi ñii ñii ni̱vi yóꞌo xíni̱ so̱ꞌo na to̱ꞌon ña káꞌa̱n mi̱i nañoo na.
ACT 2:7 Ndixa nákaꞌnda ini na no̱o̱ ña xíni̱ so̱ꞌo na, ta káꞌa̱n xíꞌin táꞌan na, káchí na saá: ―¿Nda̱chun va̱ꞌa ní káꞌa̱n nayóꞌo to̱ꞌon mi̱i yó? ¿Án o̱n ndixa kúu nayóꞌo ni̱vi nañoo estado Galilea?
ACT 2:8 ¿Ndasaá va̱ꞌa kúchiño ka̱ꞌa̱n nayóꞌo kua̱ꞌa̱ ní no̱o̱ to̱ꞌon ña kúu to̱ꞌon ñii ñii ñoo no̱o̱ ki̱xi yó?
ACT 2:9 Saá chi ki̱xi yó kua̱ꞌa̱ ní ñoo ña ñóꞌo kua̱ꞌa̱ ní xiiña, ña na̱ní: Partia, Media, Elam, Mesopotamia, Judea, Capadocia, Ponto, Asia,
ACT 2:10 Frigia, Panfilia, xíꞌin Egipto. Ta inka̱ yó ki̱xi ñii xiiña ña na̱ní Libia, ke̱e yó ñoo ña nákaa̱ yatin ñoo Cirene. Ta inka̱ yó kúu ni̱vi na ki̱xi ñoo Roma. Sava yó kúu ni̱vi najudío, ta inka̱ yó kúu ni̱vi na xi̱ndiko̱n inka̱ yichi̱, ta chi̱kaa̱ ini yó ndíko̱n yó yichi̱ najudío, ta ñii ki̱ꞌva nda̱tán yóo ña kísa to̱ꞌó najudío Ndios, saá kéꞌé yó vitin.
ACT 2:11 Sava yó ki̱xi ñoo ña na̱ní isla Creta, ta sava yó ki̱xi yó ñii xiiña ña xíká na̱ní Arabia. Vará ni̱vi na ki̱xi kua̱ꞌa̱ ní ñoo xíká kúu yó, ta saá ni, vitin ñii ñii mi̱i yó va̱ꞌa xíni̱ so̱ꞌo yó to̱ꞌon ña káꞌa̱n nañoo mi̱i yó, ta kúnda̱a̱ ini yó to̱ꞌon ña káꞌa̱n ni̱vi yóꞌo xa̱ꞌa̱ ñava̱ꞌa káꞌno ña livi xa ke̱ꞌé Ndios ―saá káchí ni̱vi na ki̱xi ndiꞌi saá ñoo ña yóo ndiꞌi xiiña ña ndáꞌvi ndaa ñoo Roma.
ACT 2:12 Tá na̱kaꞌnda ini na ndóo na, ta káꞌa̱n na ndáka̱ to̱ꞌon xíꞌin táꞌan na, káchí na saá: ―¿Yukía̱ kóni kachí ñayóꞌo?, chi o̱n ko̱ó ñayóꞌo ní‑xiyo ―káchí na.
ACT 2:13 Ta saá ni, sava ni̱vi yóꞌo xáku̱ ndaa na, xíto na ni̱vi na káꞌa̱n kua̱ꞌa̱ ní no̱o̱ to̱ꞌon, ta tuku káꞌa̱n na, káchí na saá: ―Nayóꞌo va xi̱ꞌi ní na, ña̱kán xíini ní na vitin ―káchí na.
ACT 2:14 Ta saá ta̱Pedro na̱kundichi ra xíꞌin inka̱ u̱xu̱ ñii naapóstol, ta ki̱xáꞌá ra ndeé ní káꞌa̱n ndoso ra no̱o̱ ndiꞌi ni̱vi na ndóo yóꞌo, ta káchí ra saá: ―Natáꞌan yó, ndóꞌó na kúu najudío, ta inka̱ ndóꞌó na ke̱e inka̱ xiiña ta ki̱xaa̱ ndó ñoo Jerusalén yóꞌo, vitin koni̱ so̱ꞌo ndó ña ndato̱ꞌon i̱ xíꞌin ndó,
ACT 2:15 chi sava ndóꞌó xáni si̱ni̱ ndó ndí naxíini kúu ndi̱, ta o̱n si̱ví ñanda̱a̱ kúu ña xáni si̱ni̱ ndó saá, chi xita̱a̱n ní kúu ña, ni o̱n ta̱ꞌán to̱nda̱a ka̱a i̱i̱n xita̱a̱n kúu ña.
ACT 2:16 Ta ña xíto ndó yóꞌo kúu ña ku̱ndivi to̱ꞌon Ndios ña ni̱taa ta̱profeta Joel, ta̱a ta̱ ni̱ka̱ꞌa̱n ndoso to̱ꞌon Ndios kui̱ya̱ xi̱na̱ꞌá. Ni̱taa ta̱Joel, ka̱chí ra saá:
ACT 2:17 Saá káꞌa̱n Ndios: Tá xa yatin va̱xi ki̱vi̱ ñasondíꞌí ñoyívi yóꞌo, ta saá tiꞌví i̱ Níma̱ i̱ ko̱ꞌo̱n ña koo ña xíꞌin ni̱vi ndiꞌi saá xiiña ñoyívi. Ta yi̱ꞌi̱ taxi i̱ ña ka̱ꞌa̱n ni̱vi to̱ꞌon ña káku Níma̱ i̱, ta ka̱ꞌa̱n ndoso na to̱ꞌon yóꞌo no̱o̱ inka̱ ni̱vi. Án sa̱ꞌya ndó ñaꞌa̱ kúu ná, án sa̱ꞌya ndó ta̱a kúu na, ta yi̱ꞌi̱ Ndios taxi i̱ ndee̱ ña ka̱ꞌa̱n ndoso na to̱ꞌon i̱ no̱o̱ inka̱ ni̱vi. Ta ndóꞌó na kúu ni̱vi nakuáchí, ta taxi i̱ ña ti̱vi no̱o̱ ndó koto ndó ña kóni i̱ kunda̱a̱ ini ndó. Ta ndóꞌó na kúu ni̱vi naxi̱kua̱ꞌa̱, ta taxi i̱ ña xa̱ní ndó ña sanáꞌa i̱ ndóꞌó ña kóni i̱ kunda̱a̱ ini ndó.
ACT 2:18 Ta ki̱vi̱ saá tiꞌví i̱ Níma̱ i̱ ko̱ꞌo̱n ña koo ña xíꞌin ndiꞌi ni̱vi na kúu na kísa chiño no̱o̱ i̱, ta saá ka̱ꞌa̱n ndoso na no̱o̱ inka̱ ni̱vi to̱ꞌon ña káku Níma̱ i̱.
ACT 2:19 Ta keꞌé i̱ ñanáꞌno ñoyívi ni̱no ña koto ni̱vi, ta o̱n vása kunda̱a̱ ini na yukía̱ kóni kachí ña, ta nakaꞌnda ní ini ni̱vi koto na ña. Ta keꞌé i̱ inka̱ ñanáꞌno ñoyívi ñoꞌo̱ ña koto ni̱vi xa̱ꞌa̱ ña sanáꞌa i̱ ndee̱ i̱ no̱o̱ na. Saá chi koto na kua̱ꞌa̱ ní ni̱i̱ kui̱ta̱ no̱o̱ ñoꞌo̱, ta koto na ndeé ní xíxi̱ ñoꞌo̱, ta koto na kua̱ꞌa̱ ní ñi̱ꞌma̱ koo.
ACT 2:20 Ta ño̱ꞌo káꞌno ña yéꞌe ndiví kunaa no̱o̱ ña. Ta yo̱o̱ tí yéꞌe ñoó naa kukuáꞌá no̱o̱ rí, ta nda̱tán yóo ni̱i̱ kuáꞌá, saá kuáꞌá koo no̱o̱ rí. Tá ndi̱ꞌi ku̱ndivi ndiꞌi ñayóꞌo, ta saá kixaa̱ mi̱i ki̱vi̱ káꞌno ña kasa nani i̱ xa̱ꞌa̱ kua̱chi ndiꞌi ni̱vi, káchí Ndios.
ACT 2:21 Ta ki̱vi̱ saá ndiꞌi ni̱vi na ka̱ꞌa̱n ndukú no̱o̱ Ndios ña chindeé ra na, ta Ndios koni̱ so̱ꞌo ra ña ka̱ꞌa̱n na, ta saka̱ku ra ni̱vi yóꞌo, káchí to̱ꞌon Ndios ña ni̱taa ta̱profeta Joel kui̱ya̱ xi̱na̱ꞌá.
ACT 2:22 ’Natáꞌan yó nañoo i̱ Israel, chikaa̱ so̱ꞌo ndó to̱ꞌon yóꞌo ña ka̱ꞌa̱n i̱ xíꞌin ndó xa̱ꞌa̱ ta̱Jesús ta̱ xi̱taku̱ ñoo Nazaret. Mi̱i Ndios ti̱ꞌví ra ta̱Jesús, ta ta̱xi ra ndee̱ ndaꞌa̱ ra ña ke̱ꞌé ra kua̱ꞌa̱ ní chiño náꞌno, ke̱ꞌé ra ñava̱ꞌa ña chi̱ndeé ra ni̱vi, ta na̱kaꞌnda ini ni̱vi xi̱to na ñava̱ꞌa yóꞌo, ta ke̱ꞌé ra ñava̱ꞌa ña ki̱sa nda̱a̱ no̱o̱ ni̱vi ndixa kómí ra nda̱yí Ndios ke̱ꞌé ra saá.
ACT 2:23 Ndios xa xi̱ni̱ ra yukía̱ kundoꞌo ta̱Jesús ñoyívi yóꞌo, ta nda̱tán chi̱tóni̱ Ndios, saá ku̱ndivi ña. Ta sava ndóꞌó, na kúu nañoo i̱ najudío ti̱in ndó ra, ta ni̱xa̱ꞌa̱n ndó, ta na̱taxi ndó ra ndaꞌa̱ ni̱vi na sáa̱ ini xíni ñaꞌá. Ta ñii yuꞌú ni̱xi̱yo ndó xíꞌin ni̱vi na o̱n váꞌa yóꞌo ña xa̱ꞌni na ra xíꞌin ña ka̱takaa̱ ndaa na ra ndaꞌa̱ tón cruz.
ACT 2:24 Ta Ndios ni̱‑taxi ra ña kindo̱o ta̱Jesús kuu ra ta̱ndi̱í ndiꞌi saá ki̱vi̱, ta saá Ndios sa̱nataku̱ ñaꞌá ra. Ndee̱ ña xáꞌni ni̱vi ni̱‑kuchiño kundeé ña no̱o̱ ta̱Jesús, saá chi loꞌo kuiti ki̱vi̱ xi̱kuu ra ta̱a ta̱ ni̱xiꞌi̱, ta saá na̱taku̱ ra.
ACT 2:25 Ñayóꞌo yóo yuꞌú ña xíꞌin to̱ꞌon ña ni̱ka̱ꞌa̱n ta̱rey David kui̱ya̱ xi̱na̱ꞌá xa̱ꞌa̱ ta̱Jesús, chi ka̱chí ra saá: Ndiꞌi saá ki̱vi̱ xíto i̱ Ta̱a ta̱Káꞌno no̱o̱ i̱, yóo ra xíꞌin i̱, ta xa yóo tiꞌva ra chindeé ra yi̱ꞌi̱. Va̱ꞌa ndáa ra yi̱ꞌi̱ ña o̱n nakava i̱ keꞌé i̱ ña o̱n váꞌa.
ACT 2:26 Ta saá kúsii̱ ní ini i̱ ta káꞌa̱n i̱ to̱ꞌon si̱i̱ ní. Vará ñii ki̱vi̱ kivi̱ i̱ nda̱tán ndiꞌi ni̱vi kivi̱ na, yóo va̱ꞌa ini i̱, ta o̱n vása kúchuchú ini i̱. Saá chi ndáa ini i̱ yóꞌó, Tata Ndios.
ACT 2:27 Ña o̱n vása taxi ún koo níma̱ i̱ ndiꞌi saá ki̱vi̱ no̱o̱ ndóo ni̱vi na ni̱xiꞌi̱, ni o̱n taxi ún ña ta̱ꞌyi̱ yi̱kí ko̱ñu i̱ ti̱xin ñáñá. Chi ta̱a ta̱ na̱ka̱xin ún kasa chiño no̱o̱ ún kúu i̱, ta ta̱a ta̱yi̱i̱ kúu i̱.
ACT 2:28 Yóꞌó Tata Ndios, xa sa̱náꞌa ún yi̱ꞌi̱ yichi̱ va̱ꞌa no̱o̱ kúsii̱ ini ún kutaku̱ i̱. Ta sakutú ún ini i̱ xíꞌin ñasi̱i̱ mi̱i ún, chi ndiꞌi saá ki̱vi̱ yóo ún xíꞌin i̱, saá káchí to̱ꞌon ña ni̱taa ta̱David kui̱ya̱ xi̱na̱ꞌá ―káchí ta̱Pedro xíꞌin ni̱vi na na̱kutáꞌan yóꞌo.
ACT 2:29 Ta saá ni̱ka̱ꞌa̱n ka̱ ta̱Pedro xíꞌin na ña sanáꞌa ra na yukía̱ kóni kachí to̱ꞌon yóꞌo: ―Natáꞌan yó, najudío, ndato̱ꞌon káxín i̱ xíꞌin ndó xa̱ꞌa̱ ta̱David chi xi̱i̱ síkuá yó kúu ra. Xíni̱ yó ñanda̱a̱ kúu ña ni̱xiꞌi̱ ta̱David ta ni̱ndu̱xu̱n ra. Ta̱nda̱ ki̱vi̱ vitin yatin ní nákaa̱ ñoꞌo̱ no̱o̱ ni̱ndu̱xu̱n ra, ta ndixa xa ni̱ta̱ꞌyi̱ ko̱ñu ra ti̱xin ñáñá. Ña̱kán kía̱ kúnda̱a̱ ini yó ndí o̱n si̱ví xa̱ꞌa̱ ta̱David kúu ña káꞌa̱n to̱ꞌon ña káchí o̱n ta̱ꞌyi̱ yi̱kí ko̱ñu ra. Saá chi xíꞌin to̱ꞌon yóꞌo ni̱ka̱ꞌa̱n ta̱David xa̱ꞌa̱ ta̱Jesús.
ACT 2:30 Ta̱David xi̱kuu ta̱profeta, ta̱a ta̱ ni̱ka̱ꞌa̱n to̱ꞌon ña ta̱xi Níma̱ Ndios ndaꞌa̱ ra ka̱ꞌa̱n ra. Ta ta̱David xíni̱ ra ndí ndixa ñii ki̱vi̱ kundivi to̱ꞌon ña ki̱ndo̱o Ndios xíꞌin ra, chi to̱ꞌon ña chi̱náꞌa mi̱i Ndios kasa ndivi ra kúu ña. Ni̱ka̱ꞌa̱n Ndios xíꞌin ta̱David, ka̱chí ra saá: “Ndixa kía̱ ñii ki̱vi̱ keꞌé i̱ ña ñii sa̱ꞌya ñani síkuá ún kuu ra ta̱Rey ñoo Israel, nda̱tán yóo ún vitin saá koo ra”, ka̱chí Ndios xíꞌin ta̱David xi̱na̱ꞌá.
ACT 2:31 Ta Ndios sa̱náꞌa ra saá no̱o̱ ta̱David ña ku̱nda̱a̱ ini ra ndasaá kundoꞌo Cristo, ta̱a ta̱ tiꞌví Ndios saka̱ku ra ni̱vi ñii ki̱vi̱ va̱xi. Saá ni̱taa ta̱David to̱ꞌon ña káchí saá: Ndios o̱n vása taxi ra ña ndiꞌi saá ki̱vi̱ koo níma̱ ra no̱o̱ ndóo ni̱vi na ni̱xiꞌi̱, ni o̱n taxi ra ña ta̱ꞌyi̱ yi̱kí ko̱ñu ra ti̱xin ñáñá yóꞌo, ka̱chí ta̱rey David.
ACT 2:32 Ta vitin xa ku̱ndivi to̱ꞌon ña ni̱taa ta̱David xi̱na̱ꞌá, chi Ndios xa sa̱nataku̱ ra ta̱Jesús, ta mi̱i ta̱Jesús yóꞌo kúu ta̱a ta̱ ni̱taa ta̱David xa̱ꞌa̱. Ta ndixa xa na̱taku̱ ta̱Jesús, saá chi mi̱i ndi̱, na ni̱xika xíꞌin ra ndákuii̱n ndi̱ xa̱ꞌa̱ ña xi̱ni ndi̱ ni̱xiꞌi̱ ra ta na̱taku̱ ra, ta xi̱ni ndi̱ ra táku̱ ra.
ACT 2:33 Ta xi̱ni ndi̱ ta̱Jesús kua̱ꞌa̱n ndaa ra ta kua̱noꞌo̱ ra ñoyívi ni̱no, ta xi̱koo ra tón táyi̱ káꞌno, tón ñíndichi sii̱n kuaꞌá Ndios. Ta saá na̱kiꞌin ra Níma̱ Ndios ña ta̱xi Yivá yó Ndios ndaꞌa̱ ra, ta ta̱Jesús ti̱ꞌví ra Níma̱ Ndios yóꞌo ki̱xaa̱ ña koo ña xíꞌin ndi̱ꞌi̱, ni̱vi na kándixa ñaꞌá, nda̱tán yóo ña ki̱ndo̱o ra xíꞌin ndi̱. Ta vitin ña xíni ndó xíꞌin ña xíni̱ so̱ꞌo ndó yóꞌo kúu ña ki̱sa ndivi ra to̱ꞌon ña ki̱ndo̱o ra xíꞌin ndi̱.
ACT 2:34 Ta xíni̱ yó ndí o̱n si̱ví ta̱David xíꞌin yi̱kí ko̱ñu ra kúu ta̱a ta̱ nda̱a ñoyívi ni̱no. Saá chi ni̱taa ta̱rey David to̱ꞌon Ndios ña káꞌa̱n xa̱ꞌa̱ ta̱a ta̱ tiꞌví Ndios saka̱ku ra mi̱i yó, ta ka̱chí ta̱David saá: Ndios ni̱ka̱ꞌa̱n ra xíꞌin ta̱Káꞌno no̱o̱ i̱, ka̱chí ra saá: “Koo ún táyi̱ káꞌno yóꞌo, tón ñíndichi sii̱n kuaꞌá i̱,
ACT 2:35 ta̱nda̱ to̱nda̱a ki̱vi̱ sako̱yo i̱ ti̱xin xa̱ꞌa̱ ún ndiꞌi na káni táꞌan xíꞌin ún”, saá ka̱chí Ndios, ni̱taa ta̱David kui̱ya̱ xi̱na̱ꞌá.
ACT 2:36 ’Ta saá ndiꞌi ndóꞌó nañoo i̱ naIsrael, vará sava ndóꞌó xa̱ꞌni ndó ta̱Jesús, chi ka̱takaa̱ ndaa ndó ra ndaꞌa̱ tón cruz, ta vitin xíni̱ ñóꞌó kunda̱a̱ va̱ꞌa ini ndó ndí Ndios xa ta̱xi ra nda̱yí ndaꞌa̱ mi̱i ta̱Jesús yóꞌo ña kúu ra Ta̱a ta̱Káꞌno no̱o̱ ndiꞌi yó, ta kúu ra Cristo, ta̱a ta̱ xi̱ndati yó tiꞌví Ndios ña saka̱ku ra mi̱i yó ―káchí ta̱Pedro, káꞌa̱n ra xíꞌin na.
ACT 2:37 Tá ni̱vi na xi̱ni̱ so̱ꞌo ña káꞌa̱n ta̱Pedro yóꞌo, ki̱xáꞌá na ndíꞌi ní ini na, ta̱nda̱ ni̱ta̱ꞌvi̱ sava níma̱ na xa̱ꞌa̱ ña xi̱ni̱ so̱ꞌo na káꞌa̱n ra xíꞌin na. Ta saá ni̱nda̱ka̱ to̱ꞌon na ta̱Pedro xíꞌin inka̱ naapóstol táꞌan ra, káchí na saá: ―Natáꞌan yó, ka̱ꞌa̱n ndó xíꞌin ndi̱, ¿yukía̱ kasa ndivi ndi̱ vitin? ―káchí na.
ACT 2:38 Ta nda̱kuii̱n ta̱Pedro: ―Xíni̱ ñóꞌó nandikó ini ndó ta sandakoo ndó kua̱chi ndó ta ki̱ꞌvi ndó yichi̱ no̱o̱ xáꞌnda chiño Ndios. Ta saá ki̱ꞌvi ndó kuchu ndó xíꞌin nda̱yí ki̱vi̱ ta̱Jesús ta̱a ta̱ kúu Cristo. Ta saá Ndios kasa káꞌno ini ra xa̱ꞌa̱ kua̱chi ndó ta nakiꞌin ndó Níma̱ ra kutaku̱ ña ini ndó,
ACT 2:39 chi saá ki̱ndo̱o Ndios keꞌé ra xíꞌin ndó ta xíꞌin sa̱ꞌya ndó ta xíꞌin ni̱vi na ndóo kua̱ꞌa̱ ní ñoo xíká. Ndixa Ndios taxi ra Níma̱ ra kutaku̱ ña ini ndiꞌi ni̱vi na kúu na kana Ndios ña kundiko̱n na yichi̱ ra ―káchí ta̱Pedro xíꞌin na.
ACT 2:40 Siꞌa nda̱to̱ꞌon ta̱Pedro, ta káꞌa̱n ka̱ ra xíꞌin na, ndúkú ra no̱o̱ na ña chikaa̱ so̱ꞌo na to̱ꞌon ña káꞌa̱n ra. Ta káchí ra saá: ―Taxi ndó ña saka̱ku Ndios ndóꞌó ko̱to̱ ñii káchí xo̱ꞌvi̱ ndó xíꞌin ni̱vi na toon ní ini, na kúu na táku̱ yichi̱ o̱n váꞌa ―káchí ta̱Pedro xíꞌin na.
ACT 2:41 Ta saá mi̱i ki̱vi̱ nda̱to̱ꞌon ta̱Pedro saá xíꞌin na, ta ñii u̱ni̱ mil ni̱vi ka̱ndixa na to̱ꞌon ña ni̱ka̱ꞌa̱n ra xíꞌin na. Ta saá chi̱chi na xíꞌin takuií chi ka̱ndixa na ta̱Jesús, ta chi̱kaa̱ ini na kundiko̱n na yichi̱ ra. Ta xíꞌin ni̱vi yóꞌo, ndu̱u kua̱ꞌa̱ ní ka̱ ni̱vi na kándixa ta̱Jesús.
ACT 2:42 Ta saá ñii ñii ki̱vi̱ ndíko̱n ka̱ na sákuáꞌá na ta kísa ndivi na ña sánáꞌa naapóstol, ta táxi xíꞌin mi̱i na ña vivíi kutaku̱ xíꞌin táꞌan na, ta kua̱ꞌa̱ ní yichi̱ nákutáꞌan na xíxi na, ta táꞌví na si̱ta̱ va̱ꞌa xíxi na ña nákáꞌán na ta̱Jesús ndasaá ni̱xiꞌi̱ ra xa̱ꞌa̱ na, ta táxi xíꞌin mi̱i na nakutáꞌan na ña ka̱ꞌa̱n na xíꞌin Ndios.
ACT 2:43 Ta ndiꞌi ni̱vi na̱kaꞌnda ini na xíto na ñava̱ꞌa náꞌno ke̱ꞌé naapóstol no̱o̱ na, chi xíꞌin ndee̱ Ndios naapóstol ke̱ꞌé na kua̱ꞌa̱ ní chiño va̱ꞌa xi̱to na.
ACT 2:44 Ta ndiꞌi ni̱vi na kándixa ta̱Jesús ñii yuꞌú yóo ndiꞌi nayóꞌo. Ta ñii ñii na ta̱xi na ña xi̱komí na xa̱ꞌa̱ ña koni̱ ñóꞌó ndiꞌi natáꞌan na, ta o̱n vása síꞌnda̱ ni̱xi̱yo ini na.
ACT 2:45 Tá xíto na ndí yóo natáꞌan na na kándixa ta̱Jesús, ta yóo ní ña kúma̱ni̱ no̱o̱ nayóꞌo, ta saá síkó na ña kómí na, ta nákiꞌin na si̱ꞌún, ta nátaꞌví na si̱ꞌún ndaꞌa̱ ni̱vi na xíni̱ ñóꞌó ña. Ta táxi na ndaꞌa̱ ni̱vi yóꞌo ñii ki̱ꞌva nda̱tán yóo ña kúma̱ni̱ kuiti ndaꞌa̱ ñii ñii na.
ACT 2:46 Ta saá ndiꞌi saá ki̱vi̱ nákutáꞌan na veꞌe ño̱ꞌo káꞌno ña yóo ñoo Jerusalén no̱o̱ kísa káꞌno na Ndios. Ta saá tuku nákutáꞌan na sava veꞌe natáꞌan na, ta táꞌví na si̱ta̱ va̱ꞌa xíxi na xa̱ꞌa̱ ña nákáꞌán na ndasaá ni̱xiꞌi̱ ta̱Jesús xa̱ꞌa̱ na. Ta xíꞌin ñasi̱i̱ ní ini na, ta xíꞌin ña ndinoꞌo ní ini na nákutáꞌan na ta xíxi na xíꞌin táꞌan na.
ACT 2:47 Ñii ñii ki̱vi̱ nákutáꞌan na kísa káꞌno na Ndios, ta kánóo va̱ꞌa ní ñato̱ꞌó na no̱o̱ inka̱ ni̱vi. Ta ñii ñii ki̱vi̱ Ndios sáka̱ku ra ni̱vi na kúu na ka̱na ra ña kandixa na ta̱Jesús ta kundiko̱n na yichi̱ ra. Ta saá kua̱ꞌa̱ ka̱ ndu̱u ni̱vi na kándixa ta̱Jesús.
ACT 3:1 Ñii ki̱vi̱ ka̱a u̱ni̱ xikuaa kúu ña, ta ta̱Pedro xíꞌin ta̱Juan kua̱ꞌa̱n na veꞌe ño̱ꞌo káꞌno ñoo Jerusalén, chi hora yóꞌo kúu ña nákutáꞌan najudío ndiꞌi saá ki̱vi̱ xa̱ꞌa̱ ña káꞌa̱n na xíꞌin Ndios.
ACT 3:2 Ta saá ni̱xaa̱ na ñii yéꞌé ña na̱ní Yéꞌé Livi no̱o̱ kíꞌvi ni̱vi yoso̱ ndíka̱ ña yóo ke̱ꞌe veꞌe ño̱ꞌo káꞌno. Ta xi̱ni na ñii ta̱a ta̱ o̱n ki̱ví kanda xa̱ꞌa̱, chi saá ka̱ku ra. Ta ta̱yóꞌo kándúꞌu̱ ra yéꞌé yóꞌo, saá chi ndiꞌi saá ki̱vi̱ natáꞌan ra ndíso na ra, ki̱xaa̱ na chi̱ndúꞌu̱ na ra yóꞌo xa̱ꞌa̱ ña nda̱ka̱ chiꞌña ra si̱ꞌún no̱o̱ ni̱vi na yáꞌa yéꞌé yóꞌo.
ACT 3:3 Ta saá ta̱a ta̱ o̱n ki̱ví kanda xa̱ꞌa̱ yóꞌo, xi̱ni ra ta̱Pedro xíꞌin ta̱Juan kua̱ꞌa̱n ki̱ꞌvi na yéꞌé yóꞌo, ta saá ni̱nda̱ka̱ chiꞌña ra si̱ꞌún no̱o̱ na.
ACT 3:4 Ta ta̱Pedro xíꞌin ta̱Juan xi̱to káxín na nduchu̱ no̱o̱ ta̱a ta̱ o̱n ki̱ví kanda xa̱ꞌa̱ yóꞌo, ta ni̱ka̱ꞌa̱n ta̱Pedro xíꞌin ra, káchí ra saá: ―Tata, koto káxín ún no̱o̱ ndi̱ ―káchí ra.
ACT 3:5 Ta saá ta̱a yóꞌo xi̱to káxín ra no̱o̱ na, chi xáni si̱ni̱ ra ndí taxi na si̱ꞌún ndaꞌa̱ ra.
ACT 3:6 Ta ta̱Pedro ni̱ka̱ꞌa̱n ra xíꞌin ra: ―O̱n ko̱ó si̱ꞌún níꞌi i̱ taxi i̱ ndaꞌa̱ ún, ta saá ni, yóo ña kómí i̱ ña taxi i̱ ndaꞌa̱ ún vitin. Xíꞌin nda̱yí ki̱vi̱ Jesucristo ta̱ñoo Nazaret, xáꞌnda chiño i̱ no̱o̱ ún nakundichi ún, ta kixáꞌá ún ko̱ꞌo̱n xáꞌá ún vitin ―káchí ta̱Pedro xíꞌin ra.
ACT 3:7 Ta ta̱Pedro ti̱in ra ndaꞌa̱ kuaꞌá ta̱a yóꞌo, ta ki̱xáꞌá ra ndáníꞌi ñaꞌá ra, tá mií saá xa̱ndi̱ko̱n na̱koꞌon ndee̱ xa̱ꞌa̱ ra, ta na̱koꞌon ndee̱ si̱ko̱n xa̱ꞌa̱ ra, ta na̱kundichi ra,
ACT 3:8 ta kama ní ki̱xáꞌá ra xíka ra. Ta na̱kiꞌin ra kua̱ꞌa̱n ra xíꞌin ta̱Pedro, ta xíꞌin ta̱Juan, no̱o̱ yoso̱ ndíka̱ ña yóo ke̱ꞌe yéꞌé veꞌe ño̱ꞌo káꞌno. Ta na̱kutú ñasi̱i̱ ini ra, ta ki̱xáꞌá ra kándeta niꞌni ra xíꞌin ña kúsii̱ ní ini ra, ta xíka ra kísa káꞌno ra Ndios.
ACT 3:9 Ta saá ni̱vi na ndóo no̱o̱ yóo yoso̱ ndíka̱ ke̱ꞌe veꞌe ño̱ꞌo káꞌno yóꞌo, xíto na ta̱yóꞌo, ta va̱ꞌa xíka xáꞌá ra, ta kísa káꞌno ra Ndios.
ACT 3:10 Ta xíꞌin ña xíto ni̱vi ndu̱va̱ꞌa ta̱a yóꞌo, ta ndixa na̱kaꞌnda ini na, ta̱nda̱ yíꞌví na ndóo na, chi na̱koni na ta̱yóꞌo xi̱kuu ta̱a ta̱ o̱n vása ní‑kivi kanda xa̱ꞌa̱, ta xi̱ndúꞌu̱ ra yéꞌé ña na̱ní Yéꞌé Livi, ña xi̱nda̱ka̱ chiꞌña ra si̱ꞌún no̱o̱ ni̱vi.
ACT 3:11 Ta ta̱a ta̱ ndu̱va̱ꞌa yóꞌo ti̱in ra ndaꞌa̱ ta̱Pedro xíꞌin ndaꞌa̱ ta̱Juan, ta ni̱‑xiin ra saña ñaꞌá ra. Ta ndiꞌi ni̱vi nákaꞌnda ini na xíni̱ so̱ꞌo na ña ndu̱va̱ꞌa ta̱yóꞌo, ta xíno na va̱xi na koto na no̱o̱ yóo ra xíꞌin ta̱Pedro ta xíꞌin ta̱Juan, ñii xiiña corredor, ña na̱ní Corredor ta̱Salomón. Ta corredor yóꞌo xi̱no nduu ña yoso̱ ndíka̱ ke̱ꞌe veꞌe ño̱ꞌo káꞌno.
ACT 3:12 Tá xíto ta̱Pedro na̱kutáꞌan ni̱vi yóꞌo, ta ni̱ka̱ꞌa̱n ra xíꞌin na, káchí ra saá: ―Natáꞌan yó naIsrael, ¿nda̱chun nákaꞌnda ini ndó xíto ndó ña ndu̱va̱ꞌa ta̱yóꞌo? ¿Nda̱chun xíto ndó no̱o̱ ndi̱? ¿Án xáni si̱ni̱ ndó xíꞌin ndee̱ mi̱i ndi̱ kúu ña sa̱ndaꞌa ndi̱ ta̱yóꞌo, chi va̱ꞌa ní ni̱vi kúu ndi̱? O̱n vása saá, chi xíꞌin ndee̱ ta̱Jesús ndu̱va̱ꞌa ta̱yóꞌo.
ACT 3:13 Ta mi̱i Ndios ta̱a ta̱ ki̱sa to̱ꞌó naxi̱i̱ síkuá yó, na kúu ta̱Abraham, ta̱Isaac xíꞌin ta̱Jacob, mi̱i Ndios yóꞌo kúu ta̱a ta̱ chi̱nóo síkón ñato̱ꞌó Sa̱ꞌya ra ta̱Jesús, ta̱a ta̱ ki̱sa ndivi chiño ña ndáya̱ꞌví ní. Ta saá ni, sava ndóꞌó kúu ni̱vi na na̱taxi ta̱Jesús yóꞌo ndaꞌa̱ nachiño ñoo Roma ña kaꞌni na ra. Ta ki̱vi̱ ni̱xaa̱ ra no̱o̱ ta̱gobernador Pilato, ta ni̱ka̱ꞌa̱n ndó ña o̱n váꞌa xa̱ꞌa̱ ra. Vará ni̱ka̱ꞌa̱n ta̱Pilato ndí kóni ra saña ra ta̱Jesús ko̱ꞌo̱n ndíka̱ ra, ta ndóꞌó ni̱‑xiin ndó keꞌé ra saá.
ACT 3:14 O̱n vása ní‑xiin ndó nakiꞌin va̱ꞌa ndó ta̱Jesús, ta̱a ta̱ kúu ta̱Nda̱a̱, ta̱ kúu ta̱Yi̱i̱, ta nda̱ víka̱ ndu̱kú ndó no̱o̱ ta̱Pilato ña saña ra inka̱ ta̱a, ta̱ kúu ta̱ xáꞌni ni̱vi.
ACT 3:15 Ta saá xa̱ꞌni ndó ta̱a ta̱ kúu ñii la̱á kuiti ta̱ kúchiño sakutaku̱ ndinoꞌo mi̱i yó ndiꞌi saá ki̱vi̱. Ta̱Jesús yóꞌo, vará ni̱xiꞌi̱ ra, ta Ndios sa̱nataku̱ ñaꞌá ra, ta mi̱i ndi̱ kúu ni̱vi na xi̱ni ña na̱taku̱ ra, ta ndákuii̱n ndi̱ xa̱ꞌa̱ ra ña ndixa na̱taku̱ ra.
ACT 3:16 Ta xa̱ꞌa̱ ña kándixa ndi̱ ta̱Jesús ta ndáa ini ndi̱ nda̱yí ki̱vi̱ ra, ta xa̱ꞌa̱ ñayóꞌo ndu̱va̱ꞌa ta̱yóꞌo, ta̱a ta̱ xi̱kuu ta̱ o̱n ki̱ví kanda xa̱ꞌa̱. Ndixa xa̱ꞌa̱ ña ndáa ini ndi̱ ta̱Jesús, sa̱ndaꞌa ndinoꞌo ra ta̱yóꞌo, ta̱a ta̱ xíto ndó ñíndichi ra no̱o̱ ndó yóꞌo.
ACT 3:17 ’Natáꞌan yó, xíni̱ i̱ ndí ndóꞌó, ta xíꞌin nanáꞌno no̱o̱ ndó, o̱n vása ní‑kunda̱a̱ ini ndó yu kúu ta̱Jesús, ña̱kán xa̱ꞌni ndó ra.
ACT 3:18 Ta saá ni, ndiꞌi ña ni̱xo̱ꞌvi̱ ta̱Jesús kúu ña ku̱ndivi to̱ꞌon Ndios ña ni̱taa naprofeta xi̱na̱ꞌá, chi ñii káchí ni̱taa ndiꞌi naprofeta na ni̱ka̱ꞌa̱n ndoso to̱ꞌon Ndios xi̱na̱ꞌá, ni̱taa na ka̱chí na ndí xíni̱ ñóꞌó xo̱ꞌvi̱ ní Cristo, ta̱a ta̱ tiꞌví Ndios saka̱ku ra mi̱i yó, ka̱chí naprofeta xi̱na̱ꞌá.
ACT 3:19 Ta vitin ndóꞌó, xíni̱ ñóꞌó nandikó ini ndó, ta sandakoo ndó kua̱chi ndó, ta ki̱ꞌvi ndó yichi̱ Ndios. Ta saá kasa káꞌno ini ra xa̱ꞌa̱ kua̱chi ndó. Ta saá ndixa kixaa̱ ki̱vi̱ ña Ndios taxi ra ña nakindée ndó.
ACT 3:20 Ta ñii ki̱vi̱ Ndios tiꞌví tuku ra ta̱Jesús, ndikó ra ñoyívi yóꞌo. Saá chi nda̱ siꞌna Ndios chi̱ndúꞌu̱ ra ta̱Jesús kuu ra Cristo, ta̱a ta̱ saka̱ku ni̱vi no̱o̱ ña o̱n váꞌa.
ACT 3:21 Ña̱kán xíni̱ ñóꞌó kundati ka̱ ta̱Jesús, ta̱a ta̱ kúu Cristo, ñoyívi ni̱no nda̱ kixaa̱ ki̱vi̱ ña Ndios ndasa xa̱á ra ndiꞌi ña ku̱va̱ꞌa yóo ñoyívi. Nda̱tán ni̱xi̱yo ki̱vi̱ xi̱na̱ꞌá tá o̱n ta̱ꞌán ka̱ ki̱ꞌvi ni̱vi kua̱chi saá koo ña. Saá chi xíꞌin ñayóꞌo kundivi to̱ꞌon Ndios ña ni̱ka̱ꞌa̱n ndoso naprofeta kui̱ya̱ xi̱na̱ꞌá.
ACT 3:22 Ñii ta̱profeta ta̱ ni̱taa to̱ꞌon Ndios xi̱na̱ꞌá xi̱kuu ta̱Moisés, ta ta̱yóꞌo ni̱taa ra xa̱ꞌa̱ Cristo, ka̱chí ra saá: “Ñii ki̱vi̱ ña va̱xi Ndios tiꞌví ra ñii ta̱profeta nda̱tán yóo yi̱ꞌi̱. Ta ta̱yóꞌo kixi ra ñoo yó Israel, ta ka̱ꞌa̱n ndoso ra to̱ꞌon Ndios no̱o̱ ni̱vi ñii ki̱ꞌva nda̱tán yi̱ꞌi̱ ni̱ka̱ꞌa̱n ndoso i̱ to̱ꞌon Ndios no̱o̱ ndó. Ta saá xíni̱ ñóꞌó chikaa̱ so̱ꞌo va̱ꞌa ndó ndiꞌi ña ka̱ꞌa̱n ra xíꞌin ndó.
ACT 3:23 Táná koo ni̱vi na o̱n kuaꞌa chikaa̱ so̱ꞌo to̱ꞌon ka̱ꞌa̱n ra, ta tava yó ni̱vi yóꞌo ña o̱n kuu ka̱ na ni̱vi nañoo Ndios”, saá ni̱taa ta̱Moisés xi̱na̱ꞌá.
ACT 3:24 ’Ta ta̱profeta Samuel, ta xíꞌin ndiꞌi saá naprofeta na ki̱xi sa̱ta̱ ra, ndiꞌi nayóꞌo ni̱ka̱ꞌa̱n ndoso na to̱ꞌon Ndios ña káchí xa̱ꞌa̱ ndasaá koo ki̱vi̱ ña táku̱ yó vitin.
ACT 3:25 Ta ndóꞌó kúu sa̱ꞌya ñani síkuá naprofeta yóꞌo, ta saá vitin ndóꞌó kúchiño nakiꞌin ndó ñava̱ꞌa ña kúu ña ki̱ndo̱o Ndios xíꞌin naxi̱i̱ síkuá yó ña kasa ndivi ra xíꞌin na. Saá chi kui̱ya̱ xi̱na̱ꞌá Ndios ni̱ka̱ꞌa̱n ra xíꞌin ta̱xi̱i̱ síkuá yó ta̱Abraham, ka̱chí ra saá: “Xa̱ꞌa̱ ña keꞌé ta̱a ta̱sa̱ꞌya ñani síkuá ún, yi̱ꞌi̱ ndixa keꞌé i̱ ña ndiꞌi ni̱vi ñoyívi nakiꞌin na ñava̱ꞌa”, ka̱chí Ndios xíꞌin ra. Ta vitin mi̱i yó kúu ni̱vi na xa na̱kiꞌin ñava̱ꞌa ní ndaꞌa̱ Ndios, nda̱tán yóo ña ki̱ndo̱o ra xíꞌin ta̱Abraham.
ACT 3:26 Ki̱vi̱ Ndios ti̱ꞌví ra Sa̱ꞌya ra ta̱Jesús kixaa̱ ra ñoyívi yóꞌo, ta saá siꞌna ki̱xaa̱ ra no̱o̱ mi̱i yó najudío xa̱ꞌa̱ ña keꞌé ra ñava̱ꞌa xíꞌin yó. Saá chi ki̱xaa̱ ra xa̱ꞌa̱ ña chindeé ra mi̱i yó ña nandikó ini yó ta sandakoo yó ña o̱n váꞌa, ta kundiko̱n yó yichi̱ Ndios ―káchí ta̱Pedro xíꞌin ni̱vi na na̱kutáꞌan yóꞌo.
ACT 4:1 Tá mií yóo ka̱ ta̱Pedro xíꞌin ta̱Juan, káꞌa̱n ndoso na to̱ꞌon Ndios no̱o̱ ni̱vi, ta ki̱xaa̱ sava nasu̱tu̱ xíꞌin ta̱káꞌno no̱o̱ napolicía na kúu na ndáa veꞌe ño̱ꞌo káꞌno, ta ki̱xaa̱ inka̱ nanáꞌno na kúu nasaduceo.
ACT 4:2 Sáa̱ ní ini na ki̱xaa̱ na, chi ta̱Pedro xíꞌin ta̱Juan ndáto̱ꞌon na sánáꞌa na ni̱vi ndí ndixa na̱taku̱ ta̱Jesús, ta káchí na káꞌa̱n na ndí ndiꞌi ni̱vi na kándixa ta̱Jesús, ni̱vi yóꞌo, nda̱tán xa na̱taku̱ ta̱Jesús saá nataku̱ na ki̱vi̱ ña va̱xi.
ACT 4:3 Ta saá napolicía ti̱in na ta̱Pedro xíꞌin ta̱Juan, ta ta̱an ñaꞌá na ini veꞌe ka̱a, no̱o̱ xi̱ñoꞌo na nda̱ inka̱ ki̱vi̱, saá chi xa ni̱kuaa ní kúu ña, ta o̱n vása ní‑kunaꞌa ka̱ kasa nani na kua̱chi xa̱ꞌa̱ nayóꞌo.
ACT 4:4 Ta saá ni, xa kua̱ꞌa̱ ní ni̱vi kúu na xi̱ni̱ so̱ꞌo to̱ꞌon ña ni̱ka̱ꞌa̱n ta̱Pedro, ta ni̱vi yóꞌo ki̱xáꞌá na kándixa na ta̱Jesús. Ta saá xa̱ꞌno tiꞌvi ni̱vi na kándixa ta̱Jesús, ta ni̱to̱nda̱a o̱ꞌo̱n mil kúu nata̱a na xa ka̱ndixa.
ACT 4:5 Ta ni̱ti̱vi inka̱ ki̱vi̱, ta na̱kutáꞌan nanáꞌno no̱o̱ naIsrael xíꞌin naxi̱kua̱ꞌa̱ ta xíꞌin namaestro na sánáꞌa nda̱yí Ndios ña ni̱taa ta̱Moisés, na̱kutáꞌan na ña koo junta ñoo Jerusalén.
ACT 4:6 Ta ta̱káꞌno no̱o̱ ndiꞌi nasu̱tu̱, na̱ní ra Anás yóo ra xíꞌin na. Ta ndóo naveꞌe ra na kúu ta̱Caifás, ta̱Juan, ta̱Alejandro xíꞌin sava ka̱ inka̱ naveꞌe ta̱su̱tu̱ káꞌno yóꞌo.
ACT 4:7 Ta saá ti̱ꞌví na napolicía ko̱ꞌo̱n na tava na ta̱Pedro xíꞌin ta̱Juan veꞌe ka̱a. Ta ni̱xa̱ꞌa̱n napolicía ta na̱kiꞌin na na ñóꞌo veꞌe ka̱a, ta ndi̱kó napolicía, ta va̱xi ta̱Pedro xíꞌin ta̱Juan xíꞌin na, ta ki̱xaa̱ na no̱o̱ yóo nachiño. Ta saá nachiño ki̱xáꞌá na nda̱ka̱ to̱ꞌon na ta̱Pedro xíꞌin ta̱Juan, káchí na saá: ―¿Ndasaá ke̱ꞌé ndó sa̱ndaꞌa ndó ta̱yóꞌo, ta̱a ta̱ o̱n ki̱ví kanda xa̱ꞌa̱ xi̱kuu ra? ¿Yu kúu na ta̱xi ndee̱ án nda̱yí ndaꞌa̱ ndó keꞌé ndó saá? ―káchí nachiño xíꞌin ta̱Pedro ta xíꞌin ta̱Juan.
ACT 4:8 Ta ta̱Pedro, chútú ini ra xíꞌin Níma̱ Ndios, ta nda̱kuii̱n ra ni̱ka̱ꞌa̱n ra, káchí ra saá: ―Nachiño xíꞌin naxi̱kua̱ꞌa̱ ñoo yó Israel, káꞌa̱n i̱ xíꞌin ndó vitin.
ACT 4:9 ¿Án ndixa táxi ndó kua̱chi xa̱ꞌa̱ ndi̱ chi ke̱ꞌé ndi̱ ñava̱ꞌa xíꞌin ñii ta̱a ta̱ xi̱kuu ta̱ o̱n ki̱ví kanda xa̱ꞌa̱? ¿Án ndixa kóni ndó kunda̱a̱ ini ndó ndasaá ndu̱va̱ꞌa xa̱ꞌa̱ ra?
ACT 4:10 Ta saá vitin káꞌa̱n ndi̱ ndáto̱ꞌon káxín ndi̱ xíꞌin ndóꞌó ña kunda̱a̱ ini mi̱i ndó ta kunda̱a̱ ini ndiꞌi nañoo yó naIsrael ndí xíꞌin ndee̱ ta̱Jesús ta̱ñoo Nazaret ndu̱va̱ꞌa ta̱yóꞌo. Mi̱i ta̱Jesús yóꞌo kúu ta̱a ta̱ ka̱takaa̱ ndaa ndó ndaꞌa̱ tón cruz, ta ni̱xiꞌi̱ ra, ta Ndios sa̱nataku̱ ñaꞌá ra.
ACT 4:11 Ta xa̱ꞌa̱ ta̱Jesús yóꞌo káchí to̱ꞌon Ndios ña ni̱taa na xi̱na̱ꞌá, káchí ña saá: “Yóo ñii yu̱u̱ ña ni̱‑xiin ni̱vi na kísa va̱ꞌa veꞌe koni̱ ñóꞌó na, ta vitin mi̱i yu̱u̱ yóꞌo ndu̱u ña yu̱u̱ káꞌno ní ka̱, chi nákaa̱ ña xa̱ꞌa̱ veꞌe ta ndíso ña veꞌe”, káchí to̱ꞌon Ndios. Ta nda̱tán yóo yu̱u̱ yóꞌo, saá yóo ta̱Jesús vitin.
ACT 4:12 Ta ñii la̱á ta̱Jesús kúchiño saka̱ku ra mi̱i yó, chi ndaꞌa̱ ñii la̱á ta̱Jesús Ndios ta̱xi ra ndee̱ ña saka̱ku ra ni̱vi. Ta ndixa o̱n ko̱ó ka̱ nda̱ ñii ni̱vi, ni nda̱ ñii inka̱ ña yóo ñoyívi kómí ndee̱ Ndios ña kúchiño saka̱ku ña mi̱i yó ―saá ni̱ka̱ꞌa̱n ta̱Pedro xíꞌin nachiño.
ACT 4:13 Ta ndiꞌi nachiño yóꞌo, na̱kaꞌnda ini na ndóo na, xíni̱ so̱ꞌo na to̱ꞌon káꞌa̱n ta̱Pedro xíꞌin to̱ꞌon káꞌa̱n ta̱Juan. Saá chi o̱n vása yíꞌví o̱vi̱ ta̱a yóꞌo, ta xíꞌin ña ndinoꞌo ní ini na ni̱ka̱ꞌa̱n ndoso na to̱ꞌon no̱o̱ nachiño náꞌno yóꞌo. Ta nachiño yóꞌo kúnda̱a̱ ini na ndí ta̱Pedro xíꞌin ta̱Juan loꞌo ní ka̱ꞌvi na escuela, ta saá ni, va̱ꞌa ní káꞌa̱n na. Ta saá nachiño yóꞌo na̱káꞌán na ndí ta̱Pedro xíꞌin ta̱Juan xi̱kuu nata̱a na ni̱xika xíꞌin ta̱Jesús.
ACT 4:14 Ta nachiño yóꞌo xíto na ña ñíndichi ta̱a ta̱ xi̱kuu ta̱ o̱n ki̱ví kanda xa̱ꞌa̱, ta vitin ndu̱va̱ꞌa ra. Ta saá o̱n vása ní‑niꞌi na to̱ꞌon ña ndakuii̱n na, ta ndá tási̱ín kuiti ndóo na.
ACT 4:15 Ta saá xa̱ꞌnda chiño na no̱o̱ ta̱Pedro xíꞌin ta̱Juan kee na ko̱ꞌo̱n na ke̱ꞌe ña kuchiño ka̱ꞌa̱n táꞌan mi̱i nachiño yóꞌo na kúu naJunta Suprema.
ACT 4:16 Ta ni̱ka̱ꞌa̱n táꞌan na, káchí na saá: ―¿Yukía̱ keꞌé yó xíꞌin o̱vi̱ ta̱a yóꞌo vitin? Chi ndiꞌi ni̱vi na táku̱ ñoo Jerusalén yóꞌo xíni̱ na ña ke̱ꞌé na o̱vi̱ ta̱a yóꞌo ñii ñava̱ꞌa káꞌno ní. Ta mi̱i yó o̱n ki̱ví ka̱ꞌa̱n yó kachí yó ndí o̱n si̱ví ñanda̱a̱ kúu ña ke̱ꞌé na ñava̱ꞌa yóꞌo.
ACT 4:17 ¿Yukía̱ kúchiño yó keꞌé yó ña o̱n kui̱ta̱ níꞌnó to̱ꞌon ndiꞌi saá xiiña xa̱ꞌa̱ ta̱a ta̱ ndu̱va̱ꞌa yóꞌo? Va̱ꞌa ka̱ ná ka̱ꞌa̱n yó xíꞌin na o̱vi̱ ta̱a yóꞌo ña sandakoo na káꞌa̱n ka̱ na xa̱ꞌa̱ ta̱Jesús xíꞌin ni̱vi, chi tá o̱n xi̱in na chikaa̱ so̱ꞌo na ña xáꞌnda chiño yó no̱o̱ na, ta saá saxo̱ꞌvi̱ yó na ―káchí nachiño, káꞌa̱n na.
ACT 4:18 Ta ka̱na na ta̱Pedro xíꞌin ta̱Juan ña ndikó nayóꞌo. Ta saá ki̱xaa̱ na, ta nachiño xa̱ꞌnda chiño na no̱o̱ nayóꞌo, káchí na saá: ―Nda̱ ñii ka̱ ki̱vi̱ o̱n ka̱ꞌa̱n ka̱ ndó nda̱ ñii to̱ꞌon xa̱ꞌa̱ ta̱Jesús, ta nda̱ ñii ka̱ ni̱vi o̱n sanáꞌa ka̱ ndó na xíꞌin nda̱yí ki̱vi̱ ta̱Jesús ―káchí nachiño náꞌno xíꞌin ta̱Pedro ta xíꞌin ta̱Juan.
ACT 4:19 Ta saá ta̱Pedro xíꞌin ta̱Juan nda̱kuii̱n na, káchí na saá: ―Kani si̱ni̱ ndó ta ndakuii̱n ndó, ¿yu kúu ña nda̱a̱ ka̱ no̱o̱ Ndios? ¿Án va̱ꞌa ka̱ kasa ndivi ndi̱ ña kóni ndóꞌó, án va̱ꞌa ka̱ kasa ndivi ndi̱ ña kóni Ndios?
ACT 4:20 Saá chi ndi̱ꞌi̱, o̱n kúchiño sandakoo ndi̱ káꞌa̱n ndi̱ xíꞌin ni̱vi xa̱ꞌa̱ ña xi̱ni ndi̱, ta xa̱ꞌa̱ ña xi̱ni̱ so̱ꞌo ndi̱ ―káchí na xíꞌin nachiño náꞌno yóꞌo.
ACT 4:21 Ta nda̱kuii̱n nachiño ni̱ka̱ꞌa̱n na, káchí na saá: ―Táná ka̱ꞌa̱n ka̱ ndó xa̱ꞌa̱ ta̱Jesús, ta ndixa saxo̱ꞌvi̱ ní ndi̱ ndóꞌó ―káchí na. Ta saá sa̱ña na ta̱Pedro xíꞌin ta̱Juan kua̱ꞌa̱n ndíka̱ nayóꞌo. Saá chi nachiño ni̱‑niꞌi na yichi̱ ndasaá kuchiño saxo̱ꞌvi̱ ñaꞌá na, chi ndiꞌi inka̱ ni̱vi kúsii̱ ní ini na ña ndu̱va̱ꞌa ta̱a ta̱ xi̱kuu ta̱ o̱n ki̱ví kanda xa̱ꞌa̱. Ta xa̱ꞌa̱ ñava̱ꞌa káꞌno yóꞌo, ni̱vi ki̱sa káꞌno ní na Ndios.
ACT 4:22 Saá chi ta̱a ta̱ xi̱kuu ta̱ o̱n ki̱ví kanda xa̱ꞌa̱ ta ndu̱va̱ꞌa ra, yáꞌa o̱vi̱ si̱ko̱ kui̱ya̱ kómí ra.
ACT 4:23 Tá nachiño sa̱ña na ta̱Pedro xíꞌin ta̱Juan, ta ke̱e na kua̱ꞌa̱n na, ta ni̱xaa̱ na ñii veꞌe no̱o̱ nákutáꞌan natáꞌan na na kúu ni̱vi na kándixa ta̱Jesús. Ta saá ta̱Pedro xíꞌin ta̱Juan nda̱to̱ꞌon na xíꞌin na ndí nachiño náꞌno xíꞌin nasu̱tu̱ náꞌno ndeé ní xa̱ꞌnda chiño na no̱o̱ na ña o̱n vása ka̱ꞌa̱n ka̱ na to̱ꞌon xa̱ꞌa̱ ta̱Jesús.
ACT 4:24 Tá ndi̱ꞌi xi̱ni̱ so̱ꞌo na to̱ꞌon yóꞌo, ta saá ndiꞌi ni̱vi na na̱kutáꞌan yóꞌo ki̱xáꞌá na káꞌa̱n na xíꞌin Ndios, káchí na saá: ―Tata Yivá yó Ndios, yóꞌó kúu Ta̱a ta̱Káꞌno no̱o̱ ndi̱, ta yóꞌó kúu ta̱a ta̱ ki̱sa va̱ꞌa ñoyívi ni̱no xíꞌin ñoyívi yóꞌo, ta ki̱sa va̱ꞌa ún takuií mi̱ni. Ta yóꞌó kúu ta̱a ta̱ ki̱sa va̱ꞌa ndiꞌi ña yóo ñoyívi yóꞌo, xíꞌin ndiꞌi ña yóo ñoyívi ni̱no, xíꞌin ndiꞌi ña yóo ini takuií.
ACT 4:25 Ta xi̱i̱ síkuá ndi̱ ta̱David xi̱kuu ñii ta̱a ta̱ ki̱sa chiño no̱o̱ yóꞌó, ta Níma̱ ún ni̱ka̱ꞌa̱n ña ini ra, ta ni̱taa ra to̱ꞌon yóꞌo: Ña ma̱ni̱ kúu ña sáa̱ ini ni̱vi na ñoo xíyo xíni na Ndios, ta ña ma̱ni̱ kúu ña xáni si̱ni̱ ni̱vi ndasaá koo ña kundeé na no̱o̱ ra.
ACT 4:26 Narey xíꞌin inka̱ nanáꞌno na xáꞌnda chiño no̱o̱ ni̱vi ñoyívi yóꞌo na̱kutáꞌan na, ta na̱koo yuꞌú na xa̱ꞌa̱ ña kani táꞌan na xíꞌin Ndios. Ta na̱koo yuꞌú na xa̱ꞌa̱ ña kani táꞌan na xíꞌin ta̱a ta̱ sakuiso chiño Ndios kuu ra Cristo, ta̱a ta̱ saka̱ku ni̱vi, ka̱chí ta̱David xi̱na̱ꞌá.
ACT 4:27 ’Ta xa ku̱ndivi ña ni̱ka̱ꞌa̱n ta̱David, chi ñoo Jerusalén yóꞌo na̱kutáꞌan ta̱rey Herodes xíꞌin ta̱gobernador Pilato xíꞌin inka̱ ni̱vi na ñoo xíyo, ta xíꞌin sava nañoo yó naIsrael, ta ndiꞌi nayóꞌo na̱koo yuꞌú na ña kaꞌni na Sa̱ꞌya ún ta̱yi̱i̱ ta̱Jesús, ta̱a ta̱ na̱ka̱xin ún ta sa̱kuiso chiño ún ra ña saka̱ku ra ni̱vi.
ACT 4:28 Ta saá nachiño náꞌno xíꞌin inka̱ nanáꞌno yóꞌo ki̱sa ndivi na nda̱tán yóo ña nda̱ xa siꞌna chi̱tóni̱ ún kundivi, Tata Yivá yó Ndios. Ta xíꞌin nda̱yí ún ku̱ndivi ndiꞌi ña ni̱xo̱ꞌvi̱ ní ta̱Jesús.
ACT 4:29 Ta vitin ndúkú ndi̱ no̱o̱ ún ña koni̱ so̱ꞌo ún ndá to̱ꞌon kúu ña káꞌa̱n nachiño xa̱ꞌa̱ ndi̱, chi káchí na ndí saxo̱ꞌvi̱ ní na ndi̱ꞌi̱ xa̱ꞌa̱ ña ndato̱ꞌon ndi̱ to̱ꞌon xa̱ꞌa̱ ta̱Jesús. Ta xa̱ꞌa̱ ñayóꞌo, vitin ndúkú ndi̱ no̱o̱ ún ña chikaa̱ ún ndee̱ ún ini ndi̱ ña o̱n kuyi̱ꞌví ndi̱ ka̱ꞌa̱n ndoso ndi̱ to̱ꞌon ún no̱o̱ ni̱vi.
ACT 4:30 Ta ndúkú ndi̱ no̱o̱ ún ña sanáꞌa ún ndee̱ ún no̱o̱ ni̱vi xíꞌin ña sandaꞌa ún kua̱ꞌa̱ ní ni̱vi na ndeé ndóꞌo. Ta taxi ún ndaꞌa̱ ndi̱ ndee̱ ta̱Jesús, ta̱ kúu Sa̱ꞌya ún ta̱yi̱i̱, xa̱ꞌa̱ ña keꞌé ndi̱ milagro xíꞌin inka̱ ñava̱ꞌa náꞌno ña taxi nakaꞌnda ini ni̱vi ―káchí na, ndu̱kú na no̱o̱ Ndios.
ACT 4:31 Tá ndi̱ꞌi ni̱ka̱ꞌa̱n na xíꞌin Ndios, ta ki̱xáꞌá táan ní no̱o̱ yóo veꞌe nákutáꞌan na. Ta Ndios sa̱kutú ra xíꞌin Níma̱ ra ini ndiꞌi ni̱vi na na̱kutáꞌan yóꞌo. Ta saá chútú Níma̱ Ndios ini na, ta nda̱ loꞌo o̱n vása yíꞌví na, ta ki̱xáꞌá na káꞌa̱n ndoso na to̱ꞌon Ndios no̱o̱ ni̱vi.
ACT 4:32 Ndiꞌi ni̱vi na kándixa ta̱Jesús, ñii yuꞌú ta ñii níma̱ xi̱kuu na, ta nda̱ ñii ni̱vi yóꞌo ni̱‑kaꞌa̱n na káchí na ndí ndiꞌi ñava̱ꞌa kómí na ña koni̱ ñóꞌó mi̱i na kuiti kúu ña. Nda̱ víka̱, ta̱xi na ndiꞌi ñava̱ꞌa kómí na, ña koni̱ ñóꞌó ndiꞌi natáꞌan na.
ACT 4:33 Ta xíꞌin ndee̱ Ndios, ndiꞌi naapóstol o̱n vása sándakoo na ña ndáto̱ꞌon na xíꞌin ni̱vi ña ndixa na̱taku̱ ta̱Jesús. Ta Ndios ke̱ꞌé ra kua̱ꞌa̱ ní ñava̱ꞌa xíꞌin ni̱vi na kándixa ta̱Jesús.
ACT 4:34 Ta saá nda̱ ñii ni̱vi na kándixa ta̱Jesús o̱n vása ní‑kisa ma̱ni̱ ka̱ ña xíni̱ ñóꞌó no̱o̱ na. Saá chi ni̱vi na xi̱komí veꞌe, án ni̱vi na xi̱komí ñoꞌo̱, nayóꞌo ni̱si̱kó na ña xi̱komí na, ta na̱kiꞌin na ndiꞌi si̱ꞌún,
ACT 4:35 ta ta̱xi na ña ndaꞌa̱ naapóstol xa̱ꞌa̱ ña nataꞌví na si̱ꞌún yóꞌo. Ta naapóstol yóꞌo ta̱xi na ña ndaꞌa̱ ni̱vi, ñii ki̱ꞌva nda̱tán yóo ña xíni̱ ñóꞌó ñii ñii na.
ACT 4:36 Ni̱xi̱yo ñii ta̱a na̱ní ra José, ta kúu ra sa̱ꞌya ñani síkuá ta̱Leví. Ke̱e ra ñoo isla Chipre, ta naapóstol sa̱kunaní na ra Bernabé, chi ki̱vi̱ Bernabé kóni kachí ña: Ta̱a ta̱ sándúva̱ꞌa ini ni̱vi.
ACT 4:37 Ta ta̱Bernabé yóꞌo ni̱si̱kó ra ñii ñoꞌo̱ ra, ta ta̱xi ra ndiꞌi si̱ꞌún ndaꞌa̱ naapóstol ña nataꞌví na ña ta taxi na ña ndaꞌa̱ ni̱vi na xíni̱ ñóꞌó si̱ꞌún yóꞌo.
ACT 5:1 Ta ñii ta̱a na̱ní ra Ananías xíꞌin ñásíꞌí ra na̱ní ñá Safira ni̱si̱kó na ñii ñoꞌo̱ na.
ACT 5:2 Ta si̱ꞌún ña na̱kiꞌin na xa̱ꞌa̱ ñoꞌo̱ ni̱si̱kó na, ñii táꞌví si̱ꞌún yóꞌo chi̱kaa̱ va̱ꞌa na. Ta inka̱ táꞌví si̱ꞌún, ta̱Ananías ta̱xi ra ña ndaꞌa̱ naapóstol xa̱ꞌa̱ ña koni̱ ñóꞌó ni̱vi nandáꞌví. Ta saá ta̱Ananías ki̱xaa̱ ra taxi ra si̱ꞌún yóꞌo ndaꞌa̱ ta̱Pedro, ta ni̱ka̱ꞌa̱n ra xíꞌin ra, káchí ra saá: ―Ñayóꞌo kúu ndiꞌi si̱ꞌún na̱kiꞌin ndi̱ xa̱ꞌa̱ ñoꞌo̱ ni̱si̱kó ndi̱ ―káchí ra. Ta ñásíꞌí ra ñáSafira ni̱xi̱yo yuꞌú ñá xíꞌin ra ña ke̱ꞌé ra saá.
ACT 5:3 Ta ni̱ka̱ꞌa̱n ta̱Pedro xíꞌin ta̱Ananías: ―Tata, ¿nda̱chun ta̱xi ún ña ni̱ki̱ꞌvi níma̱ ndiva̱ꞌa káꞌno Satanás ini ún ña xáꞌnda chiño ña no̱o̱ ún ña ka̱ꞌa̱n ún to̱ꞌon vatá xíꞌin Níma̱ Ndios? Chi ka̱chí ún ñayóꞌo kúu ndiꞌi si̱ꞌún ña na̱kiꞌin ún xa̱ꞌa̱ ñoꞌo̱ ni̱si̱kó ún, ta o̱n si̱ví ñanda̱a̱ kúu ña ni̱ka̱ꞌa̱n ún, chi ki̱ndo̱o ñii táꞌví si̱ꞌún ndaꞌa̱ ún.
ACT 5:4 Tá o̱n ta̱ꞌán ka̱ si̱kó ún ñoꞌo̱ ún, ¿án o̱n ndixa xi̱komí ún nda̱yí si̱kó ún ña án o̱n si̱kó ún ña?, chi ñoꞌo̱ mi̱i ún xi̱kuu ña. Ta vitin xa ni̱si̱kó ún ña ta na̱kiꞌin ún si̱ꞌún xa̱ꞌa̱ ña, ta, ¿án o̱n si̱ví si̱ꞌún mi̱i ún kúu ndiꞌi ña na̱kiꞌin ún? Ta xi̱komí ún nda̱yí keꞌé ún xíꞌin si̱ꞌún yóꞌo ñii ki̱ꞌva nda̱tán kóni ún. Ta saá, ¿nda̱chun ni̱ka̱ꞌa̱n ún to̱ꞌon vatá xíꞌin ndi̱? Ta o̱n si̱ví ndasaá kuiti ndi̱ꞌi̱ kúu na ni̱ka̱ꞌa̱n ún to̱ꞌon vatá xíꞌin, ta xíꞌin mi̱i Ndios ni̱ka̱ꞌa̱n ún to̱ꞌon vatá ―káchí ta̱Pedro xíꞌin ta̱Ananías.
ACT 5:5 Tá ndi̱ꞌi xi̱ni̱ so̱ꞌo ta̱Ananías to̱ꞌon yóꞌo, ta ni̱xiꞌi̱ ra, ta na̱kava yi̱kí ko̱ñu ra nda̱ no̱o̱ ñoꞌo̱. Ta ndiꞌi ni̱vi na xi̱ni̱ so̱ꞌo ña ndo̱ꞌo ta̱Ananías ni̱yi̱ꞌví ní na.
ACT 5:6 Ta saá na̱kuita sava ta̱a kuáchí, ta chi̱tíví na yi̱kí ko̱ñu ta̱Ananías xíꞌin tiko̱to̱, ta kua̱ꞌa̱n na sandúxu̱n na ña.
ACT 5:7 Sa̱kán ni̱yaꞌa u̱ni̱ hora ni̱xiꞌi̱ ta̱Ananías, ta ki̱xaa̱ ñásíꞌí ra, ta ñáyóꞌo, o̱n ta̱ꞌán koni̱ ñá yukía̱ ndo̱ꞌo yii̱ ñá.
ACT 5:8 Ta ta̱Pedro ni̱nda̱ka̱ to̱ꞌon ñaꞌá ra, káchí ra saá xíꞌin ñá: ―¿Án ñanda̱a̱ si̱ꞌún yóꞌo kúu ndiꞌi ña na̱kiꞌin ndó xa̱ꞌa̱ ñoꞌo̱ ni̱si̱kó ndó? ―káchí ta̱Pedro xíꞌin ñáSafira. Ta nda̱kuii̱n ñá, ni̱ka̱ꞌa̱n ñá: ―Ñanda̱a̱ va ñayóꞌo kúu ndiꞌi si̱ꞌún na̱kiꞌin ndi̱, tata ―káchí ñá.
ACT 5:9 Ta ni̱ka̱ꞌa̱n ta̱Pedro xíꞌin ñá: ―¿Nda̱chun yóꞌó xíꞌin yii̱ ún ni̱xi̱yo yuꞌú ndó ña koto ndoso ndó Níma̱ Ndios? Ta vitin nata̱a kuáchí na ni̱xa̱ꞌa̱n sa̱ndúxu̱n yi̱kí ko̱ñu yii̱ ún xa ndi̱kó na ki̱xaa̱ na ta yíta na yéꞌé. Ta saá tuku nata̱a kuáchí yóꞌo yíta tiꞌva na nakiꞌin na yi̱kí ko̱ñu mi̱i ún ko̱ꞌo̱n ña xíꞌin na ña sandúxu̱n na ña ―káchí ta̱Pedro xíꞌin ñá.
ACT 5:10 Ta xa̱ndi̱ko̱n ni̱xiꞌi̱ ñá, ta na̱kava yi̱kí ko̱ñu ñá nda̱ no̱o̱ ñoꞌo̱. Ta tuku ni̱ki̱ꞌvi nata̱a kuáchí, ta xi̱to na ña ndixa ni̱xiꞌi̱ ñá, ta saá na̱kiꞌin na yi̱kí ko̱ñu ñá, ta kua̱ꞌa̱n na sandúxu̱n na ña ñii xiiña sii̱n no̱o̱ ni̱ndu̱xu̱n yi̱kí ko̱ñu yii̱ ñá.
ACT 5:11 Ta ndiꞌi ni̱vi na kándixa ta̱Jesús, ta xíꞌin inka̱ ni̱vi na xi̱ni̱ so̱ꞌo ndasaá ni̱xi̱yo ña ni̱xiꞌi̱ ta̱Ananías xíꞌin ñásíꞌí ra, ta ni̱yi̱ꞌví ní ndiꞌi ni̱vi yóꞌo.
ACT 5:12 Ta saá xíꞌin ndee̱ Ndios, naapóstol ki̱xáꞌá na kéꞌé na kua̱ꞌa̱ ní milagro xíꞌin inka̱ ñava̱ꞌa náꞌno ña nákaꞌnda ini ni̱vi xíto na. Ta ñii ñii ki̱vi̱ ndiꞌi ni̱vi na kándixa ta̱Jesús nákutáꞌan na Corredor ta̱Salomón ña kúu ñii táꞌví corredor ña xi̱no nduu yoso̱ ndíka̱ ke̱ꞌe veꞌe ño̱ꞌo káꞌno ñoo Jerusalén.
ACT 5:13 Ta inka̱ ni̱vi yíꞌví na nakutáꞌan na xíꞌin nayóꞌo. Ta saá ni, kánóo síkón ní ñato̱ꞌó ni̱vi na kándixa ta̱Jesús.
ACT 5:14 Ta ñii ñii ki̱vi̱ ndu̱u kua̱ꞌa̱ ní ka̱ nata̱a xíꞌin náñaꞌa̱ na kúu na ka̱ndixa ta̱Jesús, ta ni̱to̱nda̱a kúu na ñii tiꞌvi káꞌno ní ni̱vi.
ACT 5:15 Ta saá kua̱ꞌa̱ ní ni̱vi ta̱va na ndiꞌi naveꞌe na na kúu na ndeé ndóꞌo, ta ndíso ñaꞌá na, ta kua̱ꞌa̱n na, ta chi̱ndoo na ni̱vi na ndeé ndóꞌo yóꞌo no̱o̱ xi̱to án no̱o̱ yivi̱, ña yóo na ndáti na yuꞌu̱ yichi̱ no̱o̱ yaꞌa naapóstol. Chi xáni ini na vará nda̱ ku̱nda̱ti̱ ta̱Pedro ná yaꞌa sa̱ta̱ ni̱vi na ndeé ndóꞌo yóꞌo, ta saá nduva̱ꞌa na.
ACT 5:16 Kua̱ꞌa̱ ní ni̱vi na ke̱e ndiꞌi saá ñoo ña yóo yatin ñoo Jerusalén, va̱xi na ndíso na naveꞌe na, na kúu na ndeé ndóꞌo, án kúu na na xóꞌvi̱ xa̱ꞌa̱ ña kéꞌé ñaníma̱ ndiva̱ꞌa xíꞌin na, ta ki̱xaa̱ na no̱o̱ yóo naapóstol, ta ndu̱va̱ꞌa ndiꞌi nayóꞌo.
ACT 5:17 Ta ta̱a ta̱káꞌno no̱o̱ ndiꞌi nasu̱tu̱, ta xíꞌin nata̱a nasaduceo, na kúu naxíka xíꞌin ra, na̱kutú ini na xíꞌin ña kuíni̱ na xíni na naapóstol.
ACT 5:18 Ta saá nachiño yóꞌo xa̱ꞌnda chiño na no̱o̱ napolicía, ta nayóꞌo ti̱in na naapóstol ta ta̱an ñaꞌá na ini veꞌe ka̱a.
ACT 5:19 Ta saá tá xa ñoó kúu ña, ta Ndios ti̱ꞌví ra ñii ñaángel ña nakoná ña yéꞌé veꞌe ka̱a, ña kee naapóstol ko̱ꞌo̱n ndíka̱ na. Ta ke̱e na kua̱ꞌa̱n na xíꞌin ñaángel, ta ni̱ka̱ꞌa̱n ñaángel xíꞌin na, káchí ña saá:
ACT 5:20 ―Ko̱ꞌo̱n ndó veꞌe ño̱ꞌo káꞌno, ta ka̱ꞌa̱n ndoso ndó to̱ꞌon va̱ꞌa no̱o̱ ni̱vi na na̱kutáꞌan no̱o̱ yóo yoso̱ ndíka̱ ke̱ꞌe veꞌe ño̱ꞌo yóꞌo, ta ndato̱ꞌon ndó xíꞌin na ndasaá kuchiño kutaku̱ ndinoꞌo na no̱o̱ Ndios ndiꞌi saá ki̱vi̱ ―káchí ñaángel xíꞌin naapóstol.
ACT 5:21 Tá ni̱ti̱vi inka̱ ki̱vi̱, ta kua̱ꞌa̱n naapóstol no̱o̱ yóo yoso̱ ndíka̱ ke̱ꞌe veꞌe ño̱ꞌo káꞌno, ta ki̱xáꞌá na sánáꞌa na ndiꞌi ni̱vi, ñii ki̱ꞌva nda̱tán ni̱ka̱ꞌa̱n ñaángel xíꞌin na. Ta saá ki̱xaa̱ ta̱káꞌno no̱o̱ nasu̱tu̱ xíꞌin ndiꞌi natáꞌan ra, ñii xiiña no̱o̱ ki̱ndo̱o na nakutáꞌan na. Ta ka̱na na inka̱ naxi̱kua̱ꞌa̱ na kúu naJunta Suprema ña kixaa̱ na nakutáꞌan na xíꞌin na. Tá na̱kutáꞌan nayóꞌo, ta saá ti̱ꞌví na napolicía na ndáa veꞌe ño̱ꞌo káꞌno ña ko̱ꞌo̱n na tava na naapóstol ta kixaa̱ na no̱o̱ naJunta Suprema yóꞌo. Saá chi nachiño yóꞌo xáni si̱ni̱ na ndí naapóstol ñóꞌo ka̱ na ini veꞌe ka̱a.
ACT 5:22 Tá napolicía ni̱xaa̱ na no̱o̱ yóo veꞌe ka̱a, ta o̱n ko̱ó ka̱ naapóstol ní‑naníꞌi na. Ta saá kama ní ndi̱kó na ki̱xaa̱ na no̱o̱ naJunta Suprema, ta nda̱to̱ꞌon na xíꞌin nayóꞌo,
ACT 5:23 káchí na saá: ―Ni̱xa̱ꞌa̱n ndi̱ no̱o̱ yóo veꞌe ka̱a, ta ndási̱ kútu̱ yéꞌé veꞌe ka̱a yóꞌo, ta xi̱ni ndi̱ natropa yíta na ndáa na yéꞌé. Ta saá na̱koná ndi̱ yéꞌé, ta o̱n ko̱ó ka̱ ni̱vi ñóꞌo ini veꞌe ka̱a yóꞌo ―káchí na, nda̱to̱ꞌon na xíꞌin naJunta Suprema.
ACT 5:24 Tá ta̱káꞌno no̱o̱ nasu̱tu̱ xíꞌin natáꞌan ra, ta xíꞌin ta̱káꞌno no̱o̱ napolicía xi̱ni̱ so̱ꞌo na ña nda̱to̱ꞌon napolicía yóꞌo, ta na̱kaꞌnda ní ini na. Ta xáni si̱ni̱ na yukía̱ koo yóꞌo vitin, ta káꞌa̱n na ndáka̱ to̱ꞌon táꞌan na, káchí na ndasaá keta ñayóꞌo vitin.
ACT 5:25 Tá mií saá ki̱xaa̱ ñii ta̱a no̱o̱ yóo naJunta Suprema, ta nda̱to̱ꞌon ra xíꞌin na, káchí ra saá: ―Koto ndó ví, mi̱i nata̱a na ta̱an ndó ini veꞌe ka̱a, vitin yíta na no̱o̱ yóo yoso̱ ndíka̱ ke̱ꞌe veꞌe ño̱ꞌo káꞌno, ta sánáꞌa na ni̱vi ―káchí ra xíꞌin na.
ACT 5:26 Ta saá napolicía na ndáa veꞌe ño̱ꞌo xíꞌin ta̱káꞌno no̱o̱ napolicía yóꞌo, ke̱e na kua̱ꞌa̱n na no̱o̱ yóo yoso̱ yóꞌo, no̱o̱ yíta naapóstol sánáꞌa na ni̱vi. Ta saá napolicía xíꞌin ñato̱ꞌó ki̱sa ndivi na chiño ña ti̱in na naapóstol, saá chi yíꞌví na ko̱to̱ sasaa̱ na ni̱vi na xíto ña kéꞌé na, chi táná saa̱ ni̱vi yóꞌo, ta koon na yu̱u̱ sa̱ta̱ napolicía.
ACT 5:27 Ta saá naapóstol kua̱ꞌa̱n na xíꞌin napolicía yóꞌo, ta ki̱xaa̱ na no̱o̱ naJunta Suprema. Ta ta̱káꞌno no̱o̱ nasu̱tu̱ ni̱ka̱ꞌa̱n ra xíꞌin na, káchí ra saá:
ACT 5:28 ―Xa xa̱ꞌnda chiño ndi̱ no̱o̱ ndó ña o̱n ka̱ꞌa̱n ka̱ ndó xíꞌin nda̱yí ki̱vi̱ ta̱Jesús. Ta, ¿nda̱chun sóꞌó ní ndó ña o̱n xi̱in ndó kasa ndivi ndó to̱ꞌon ña ni̱ka̱ꞌa̱n ndi̱? Ta vitin ni̱vi na ndóo ndiꞌi saá xiiña ñoo Jerusalén xa xi̱ni̱ so̱ꞌo na to̱ꞌon ña sánáꞌa ndó xa̱ꞌa̱ ta̱Jesús. Ta ndóꞌó ndúkú ndó sakuiso ndó kua̱chi sa̱ta̱ ndi̱ ña xa̱ꞌni ndi̱ ta̱Jesús yóꞌo ―káchí ta̱káꞌno no̱o̱ nasu̱tu̱ xíꞌin naapóstol.
ACT 5:29 Ta nda̱kuii̱n ta̱Pedro xíꞌin inka̱ naapóstol, ta ni̱ka̱ꞌa̱n na, káchí na saá: ―Ña xíni̱ ñóꞌó ní ka̱ kía̱ kasa ndivi ndi̱ ña kóni Ndios no̱o̱ ña kasa ndivi ndi̱ ña kóni ni̱vi.
ACT 5:30 Mi̱i Ndios, ta̱a ta̱ ki̱sa to̱ꞌó naxi̱i̱ síkuá yó kui̱ya̱ xi̱na̱ꞌá, kúu ta̱a ta̱ sa̱nataku̱ ta̱Jesús, ta̱a ta̱ xi̱kuu ta̱ ni̱xiꞌi̱ chi ndóꞌó ka̱takaa̱ ndaa ndó ra ndaꞌa̱ tón cruz, ta ni̱xiꞌi̱ ra.
ACT 5:31 Tá ndi̱ꞌi na̱taku̱ ta̱Jesús ta nda̱a ra ñoyívi ni̱no, ta Ndios ta̱xi ra xi̱koo ta̱Jesús no̱o̱ táyi̱ tón to̱ꞌó, tón ñíndichi no̱o̱ yóo ndaꞌa̱ kuaꞌá Ndios ñoyívi ni̱no, ta ta̱xi ra nda̱yí ndaꞌa̱ ta̱Jesús ña kúu ra Ta̱a ta̱Káꞌno no̱o̱ ndiꞌi ni̱vi ñoyívi yóꞌo. Mi̱i Ndios ta̱xi ra nda̱yí ndaꞌa̱ ta̱Jesús kúu ra Ta̱a ta̱ Sáka̱ku ni̱vi no̱o̱ ña o̱n váꞌa. Ta ta̱Jesús ke̱ꞌé ra saá chi kóni ra ndí nañoo yó naIsrael nandikó ini na ta sandakoo na kua̱chi na, ta saá kasa káꞌno ini ra xa̱ꞌa̱ kua̱chi na.
ACT 5:32 Ta mi̱i ndi̱ kúu ni̱vi na ndákuii̱n káꞌa̱n ndi̱ ñandixa xa̱ꞌa̱ ta̱Jesús. Ta Níma̱ Ndios kúu ña ñii káchí ndákuii̱n xíꞌin ndi̱ káꞌa̱n ña ñanda̱a̱ xa̱ꞌa̱ ta̱Jesús. Ta mi̱i Níma̱ Ndios yóꞌo kúu ña xa ta̱xi Ndios ña táku̱ ini ndiꞌi ni̱vi na kísa ndivi ña kóni Ndios ―káchí ta̱Pedro xíꞌin nachiño Junta Suprema.
ACT 5:33 Tá naJunta Suprema yóꞌo xi̱ni̱ so̱ꞌo na ña ni̱ka̱ꞌa̱n ta̱Pedro xíꞌin na, ta ni̱saa̱ ní ini na, ta̱nda̱ kóni na kaꞌni na ndiꞌi naapóstol yóꞌo.
ACT 5:34 Ta saá yóo ñii ta̱fariseo na̱ní ra Gamaliel, ta̱a ta̱táꞌan naJunta Suprema kúu ra, ta kúu ra ta̱a ta̱ sánáꞌa nda̱yí Ndios ña ni̱taa ta̱Moisés xi̱na̱ꞌá, ta ndiꞌi ni̱vi kísa to̱ꞌó na ra. Ta̱Gamaliel yóꞌo na̱kundichi ra, ta xa̱ꞌnda chiño ra ña kee naapóstol ko̱ꞌo̱n na ke̱ꞌe ñii káni̱ loꞌo,
ACT 5:35 ta saá ni̱ka̱ꞌa̱n ra xíꞌin ndiꞌi ni̱vi na kúu naJunta Suprema, káchí ra saá: ―Natáꞌan yó, nata̱a ñoo Israel, va̱ꞌa vivíi ná kani si̱ni̱ ndó yu kúu ña xíni̱ ñóꞌó keꞌé ndó xíꞌin nata̱a yóꞌo.
ACT 5:36 Nákáꞌán ndó sa̱kán loꞌo kui̱ya̱ ni̱yaꞌa ni̱xi̱yo ñii ta̱a xi̱naní ra Teudas, ta ni̱ka̱ꞌa̱n ra xi̱kuu ra ñii ta̱a ta̱ káꞌno ní, káchí ra xa̱ꞌa̱ mi̱i ra. Ta sa̱nakutáꞌan ra kua̱ꞌa̱ ní ni̱vi, ta̱nda̱ ni̱to̱nda̱a na xi̱kuu na ko̱mi̱ ciento ta̱a na kúu na xi̱ndiko̱n sa̱ta̱ ra. Ta ki̱xaa̱ ñii ki̱vi̱, ta xa̱ꞌni na ta̱Teudas yóꞌo, ta saá ndiꞌi nata̱a na xi̱ndiko̱n sa̱ta̱ ra ni̱xi̱ta̱ níꞌnó na ta kua̱ꞌa̱n na inka̱ ñoo. Ta saá nda̱ ñii ni̱vi o̱n vása ní‑kaꞌa̱n ka̱ na xa̱ꞌa̱ ta̱Teudas, ta ña ma̱ni̱ xi̱kuu ndiꞌi ña ke̱ꞌé ra.
ACT 5:37 Ta saá ni̱yaꞌa loꞌo kui̱ya̱, ta saá ni̱to̱nda̱a kui̱ya̱ ña nda̱níꞌi na censo, ta ni̱xi̱yo inka̱ ta̱a xi̱naní ra Judas. Ta̱yóꞌo ke̱e ra ñoo estado Galilea, ta xi̱kuu ra ñii ta̱káꞌno, ta kua̱ꞌa̱ ní ni̱vi xi̱ndiko̱n na sa̱ta̱ ra. Ta saá ki̱xaa̱ ñii ki̱vi̱, ta xa̱ꞌni na ta̱Judas yóꞌo, ta saá tuku ndiꞌi nata̱a na xi̱ndiko̱n sa̱ta̱ ra, ni̱xi̱ta̱ níꞌnó ndiꞌi na.
ACT 5:38 Ta xa̱ꞌa̱ ña kúnda̱a̱ ini yó ña ni̱ndoꞌo nata̱a yóꞌo, ndáto̱ꞌon i̱ xíꞌin ndó vitin ndí va̱ꞌa ka̱ ná saña ndó nata̱a yóꞌo ko̱ꞌo̱n ndíka̱ na, ta o̱n sandiꞌi ka̱ ndó na. Saá chi, tá ndasaá kuiti to̱ꞌon ta̱a kúu ña sánáꞌa na no̱o̱ ni̱vi, ta saá ña kéꞌé nata̱a yóꞌo o̱n kundeé ña, ta kama ní ndiꞌi xa̱ꞌa̱ ña.
ACT 5:39 Ta saá ni, tá to̱ꞌon Ndios kúu ña sánáꞌa na, ta ndóꞌó o̱n kuchiño kundeé ndó no̱o̱ ña, ta ña ma̱ni̱ kúu ña ndukú ndeé ndó kasi ndó no̱o̱ nata̱a yóꞌo, chi ko̱to̱ yóo ndó saá káni táꞌan ndó xíꞌin mi̱i Ndios ―káchí ta̱Gamaliel xíꞌin naJunta Suprema.
ACT 5:40 Ta saá naJunta Suprema chi̱kaa̱ so̱ꞌo na ña nda̱to̱ꞌon ta̱Gamaliel xíꞌin na. Ta xa̱ꞌnda chiño na no̱o̱ napolicía na ndáa veꞌe ño̱ꞌo káꞌno ña tuku kana na naapóstol ña kixaa̱ na no̱o̱ nachiño yóꞌo. Ta saá nachiño xa̱ꞌnda chiño na no̱o̱ napolicía ña kani na naapóstol yóꞌo xíꞌin kuártá. Ta saá xa̱ꞌnda chiño na no̱o̱ naapóstol ña o̱n ka̱ꞌa̱n ka̱ na nda̱ ñii to̱ꞌon xa̱ꞌa̱ ta̱Jesús, ta sa̱ña ñaꞌá na ña ko̱ꞌo̱n ndíka̱ na.
ACT 5:41 Ta saá naapóstol, xíꞌin ñasi̱i̱ ní ini na, ke̱e na kua̱ꞌa̱n na. Saá chi xáni si̱ni̱ na ndí káꞌno ní ñato̱ꞌó ta̱xi Ndios ndaꞌa̱ na, ña ta̱xi ra ña ni̱xo̱ꞌvi̱ na xa̱ꞌa̱ ña nda̱to̱ꞌon na no̱o̱ ni̱vi to̱ꞌon va̱ꞌa xa̱ꞌa̱ ta̱Jesús.
ACT 5:42 Ta ndiꞌi saá ki̱vi̱ xíka naapóstol sánáꞌa na ni̱vi na kúu na na̱kutáꞌan no̱o̱ yóo yoso̱ ndíka̱ ke̱ꞌe veꞌe ño̱ꞌo káꞌno. Ta ndiꞌi ki̱vi̱ kée na kua̱ꞌa̱n na kua̱ꞌa̱ ní veꞌe no̱o̱ na̱kutáꞌan ni̱vi ña koni̱ so̱ꞌo na to̱ꞌon xa̱ꞌa̱ ta̱Jesús. Ta nda̱ loꞌo o̱n vása sándakoo na káꞌa̱n ndoso na to̱ꞌon va̱ꞌa ña káchí ndí ta̱Jesús kúu ra Cristo, ta̱a ta̱ ti̱ꞌví Ndios saka̱ku ra ni̱vi.
ACT 6:1 Ta ki̱vi̱ saá, tá va̱xi kuaꞌno kua̱ꞌa̱ ní ka̱ ni̱vi na ndíko̱n yichi̱ ta̱Jesús, ta saá ki̱xáꞌá káku ñii kua̱chi chi sava ni̱vi najudío na kándixa ta̱Jesús kúu ni̱vi na káꞌa̱n to̱ꞌon hebreo, ta inka̱ sava na káꞌa̱n na to̱ꞌon griego. Ta ni̱vi na káꞌa̱n to̱ꞌon griego káꞌa̱n kuáchí na xa̱ꞌa̱ ni̱vi na káꞌa̱n to̱ꞌon hebreo, ta ni̱ka̱ꞌa̱n na xíꞌin naapóstol, káchí na saá: ―Ñii ñii ki̱vi̱ ña nátaꞌví na ñaxíxi ndaꞌa̱ náñaꞌa̱ ndáꞌví ná ni̱xiꞌi̱ yii̱, ta o̱n si̱ví ñanda̱a̱ kúu ña kéꞌé na, chi kua̱ꞌa̱ ka̱ ñaxíxi táxi na ndaꞌa̱ náñaꞌa̱ ndáꞌví ná kúu nátáꞌan mi̱i na, ná káꞌa̱n to̱ꞌon hebreo, ta loꞌo ní kuiti ñaxíxi táxi na ndaꞌa̱ náñaꞌa̱ ndáꞌví ná kúu nátáꞌan mi̱i ndi̱ ná káꞌa̱n to̱ꞌon griego ―saá káꞌa̱n na, ndáto̱ꞌon kuáchí na xíꞌin naapóstol.
ACT 6:2 Ta saá ndiꞌi na u̱xu̱ o̱vi̱ naapóstol na̱kana na ndiꞌi ni̱vi na kándixa ta̱Jesús va̱xi na nakutáꞌan na, ta saá ki̱xaa̱ na. Ta naapóstol ni̱ka̱ꞌa̱n na xíꞌin na, káchí na saá: ―Chiño ña sa̱kuiso chiño Ndios ndi̱ꞌi̱ kúu ña ka̱ꞌa̱n ndoso ndi̱ to̱ꞌon Ndios no̱o̱ ni̱vi. Ta saá o̱n váꞌa sandakoo ndi̱ chiño yóꞌo xa̱ꞌa̱ ña kasa ndivi ndi̱ inka̱ chiño ña kúu ña nátaꞌví ndi̱ ña xíxi ni̱vi ta táxi ndi̱ ña ndaꞌa̱ nandáꞌví.
ACT 6:3 Ta vitin, ñayóꞌo kúu ña ndáto̱ꞌon ndi̱ xíꞌin ndóꞌó, nañani yó xíꞌin náki̱ꞌva̱ yó na kándixa ta̱Jesús. Nandukú ndó u̱xa̱ ta̱a, na kúu nata̱a na kánóo va̱ꞌa ñato̱ꞌó xa̱ꞌa̱, ta kúu nata̱a na ndíchí si̱ni̱, ta kúu nata̱a na chútú ini xíꞌin Níma̱ Ndios. Tá naka̱xin ndó u̱xa̱ ta̱a yóꞌo, ta mi̱i ndi̱ naapóstol sakuiso chiño ndi̱ nayóꞌo ña kasa ndivi na chiño ña kúu ña nataꞌví na ñaxíxi, ta taxi na ña ndaꞌa̱ ni̱vi nandáꞌví.
ACT 6:4 Ta saá mi̱i ndi̱ ndiꞌi saá ki̱vi̱ nataxi xíꞌin mi̱i ndi̱ ña ka̱ꞌa̱n ndi̱ xíꞌin Ndios, ta ka̱ꞌa̱n ndoso ndi̱ no̱o̱ ni̱vi to̱ꞌon Ndios ―káchí naapóstol xíꞌin ni̱vi na na̱kutáꞌan yóꞌo.
ACT 6:5 Ta ndiꞌi ni̱vi na na̱kutáꞌan yóꞌo kúsii̱ ini na xa̱ꞌa̱ ña xi̱ni̱ so̱ꞌo na to̱ꞌon ni̱ka̱ꞌa̱n naapóstol, ta na̱koo yuꞌú na keꞌé na saá. Ta saá na̱ka̱xin na u̱xa̱ ta̱a ña kasa ndivi na chiño ña nataꞌví na ñaxíxi ta taxi na ña ndaꞌa̱ nandáꞌví. Ta ta̱a ta̱no̱ó na̱ka̱xin na na̱ní ra Esteban, ta̱a ta̱ chútú ní Níma̱ Ndios ini, ta kúu ra ta̱a ta̱ xíꞌin ndinoꞌo ní ini kándixa Ndios. Inka̱ ta̱a ta̱ na̱ka̱xin na na̱ní ra Felipe, inka̱ ra na̱ní Prócoro, inka̱ ra na̱ní Nicanor, inka̱ ra na̱ní Timón, inka̱ ra na̱ní Parmenas, inka̱ ra na̱ní Nicolás. Ta̱Nicolás yóꞌo kúu ta̱ñoo Antioquía, ta o̱n vása kúu ra ta̱judío, ta xi̱na̱ꞌá chi̱kaa̱ ini ra xa̱ꞌa̱ ña ndíko̱n ra yichi̱ najudío, ta saá ka̱ndixa ra to̱ꞌon xa̱ꞌa̱ ta̱Jesús ta vitin ndíko̱n ra yichi̱ ra.
ACT 6:6 Tá ndi̱ꞌi na̱ka̱xin na u̱xa̱ ta̱a yóꞌo, ta saá ke̱e na kua̱ꞌa̱n na, ta kua̱ꞌa̱n na u̱xa̱ ta̱a yóꞌo xíꞌin na, ta ki̱xaa̱ na no̱o̱ naapóstol. Ta naapóstol yóꞌo chi̱so na ndaꞌa̱ na si̱ni̱ na u̱xa̱ ta̱a yóꞌo, ta ni̱ka̱ꞌa̱n na ndu̱kú na no̱o̱ Ndios xa̱ꞌa̱ na.
ACT 6:7 Ta saá ni̱xi̱ta̱ níꞌnó to̱ꞌon Ndios, ta kua̱ꞌa̱ ní ka̱ ni̱vi nañoo Jerusalén na̱ndikó ini na, ta ka̱ndixa na ta̱Jesús, ta saá tuku kua̱ꞌa̱ ní nasu̱tu̱ judío ka̱ndixa na ta̱Jesús ta ni̱ki̱ꞌvi na yichi̱ ra.
ACT 6:8 Ta ta̱Esteban kúu ñii ta̱a ta̱ kómí ndee̱ Ndios, ta Ndios ta̱xi ra ñava̱ꞌa ndaꞌa̱ ra ña kúchiño keꞌé ra kua̱ꞌa̱ ní milagro náꞌno xíꞌin inka̱ ñava̱ꞌa ña ta̱xi na̱kaꞌnda ní ini ni̱vi.
ACT 6:9 Ta saá ni, ñii tiꞌvi ni̱vi na kúu na veꞌe ño̱ꞌo sinagoga ña na̱ní Veꞌe Ño̱ꞌo Esclavos Libertados, nayóꞌo o̱n vása yóo yuꞌú na xíꞌin ña káꞌa̱n ta̱Esteban, ta ki̱xáꞌá na náa na xíꞌin ra. Vará najudío kúu ndiꞌi nayóꞌo, ta siꞌna sava nayóꞌo xi̱taku̱ na ñoo Cirene, inka̱ na xi̱taku̱ ñoo Alejandría, inka̱ na xi̱taku̱ estado Cilicia, inka̱ na xi̱taku̱ estado Asia, ta vitin na̱kutáꞌan ndiꞌi na ñoo Jerusalén.
ACT 6:10 Ta Níma̱ Ndios yóo ña ini ta̱Esteban, ta nina to̱ꞌon ndíchí Ndios káꞌa̱n ra xíꞌin ni̱vi yóꞌo na náa xíꞌin ra, ta ni̱‑kuchiño na naníꞌi na to̱ꞌon ña ndakuii̱n na yuꞌu̱ ra.
ACT 6:11 Ta saá cha̱ꞌvi seꞌé na inka̱ ni̱vi ña ka̱ꞌa̱n na ndakuii̱n na to̱ꞌon vatá xa̱ꞌa̱ ta̱Esteban. Ta ni̱ka̱ꞌa̱n na to̱ꞌon vatá, káchí na saá: ―Xi̱ni̱ so̱ꞌo ndi̱ ta̱Esteban kándiva̱ꞌa ra xa̱ꞌa̱ to̱ꞌon ña sa̱náꞌa xi̱i̱ síkuá yó ta̱Moisés, ta kándiva̱ꞌa ra xa̱ꞌa̱ mi̱i Ndios ―káchí ni̱vi, káꞌa̱n na to̱ꞌon vatá.
ACT 6:12 Ta xíꞌin to̱ꞌon yóꞌo sa̱saa̱ na ini namaestro na sánáꞌa nda̱yí ña ni̱taa ta̱Moisés, ta sa̱saa̱ na ini naxi̱kua̱ꞌa̱ nanáꞌno no̱o̱ najudío, ta sa̱saa̱ na ini kua̱ꞌa̱ ní inka̱ ni̱vi. Ta saá ti̱in na ta̱Esteban ta kua̱ꞌa̱n ra xíꞌin na no̱o̱ naJunta Suprema, na kúu nachiño náꞌno no̱o̱ najudío.
ACT 6:13 Ta saá ti̱ꞌví na ni̱vi na vatá, kua̱ꞌa̱n na ta ki̱xaa̱ na no̱o̱ naJunta Suprema, ta nda̱kuii̱n na, ni̱ka̱ꞌa̱n na to̱ꞌon vatá, káchí na saá: ―Ndiꞌi saá ki̱vi̱ ta̱Esteban yóꞌo nda̱ loꞌo o̱n vása sándakoo ra káꞌa̱n ra to̱ꞌon ndiva̱ꞌa xa̱ꞌa̱ veꞌe ño̱ꞌo káꞌno yi̱i̱, ta ñii ki̱ꞌva saá o̱n vása sándakoo ra káꞌa̱n ra to̱ꞌon ndiva̱ꞌa xa̱ꞌa̱ nda̱yí Ndios ña ni̱taa ta̱Moisés xi̱na̱ꞌá.
ACT 6:14 Ta xi̱ni̱ so̱ꞌo ndi̱ ña ni̱ka̱ꞌa̱n ra káchí ra ndí ta̱Jesús ta̱ñoo Nazaret sandiꞌi ra xa̱ꞌa̱ veꞌe ño̱ꞌo káꞌno ñoo Jerusalén yóꞌo, ta nasama ndiꞌi ra yichi̱ ña ndíko̱n mi̱i yó najudío, ta yichi̱ yóꞌo kúu ña sa̱náꞌa ta̱xi̱i̱ síkuá yó ta̱Moisés ―káchí ni̱vi na vatá xíꞌin nachiño Junta Suprema.
ACT 6:15 Ta ndiꞌi nachiño yóꞌo na̱koto káxín na no̱o̱ ta̱Esteban, ta xi̱ni na no̱o̱ ra nda̱tán káa no̱o̱ ñii ñaángel saá káa no̱o̱ ra.
ACT 7:1 Ta saá ta̱káꞌno no̱o̱ nasu̱tu̱ ni̱nda̱ka̱ to̱ꞌon ra ta̱Esteban, káchí ra saá: ―Tata, ¿án ndixa kía̱ káꞌa̱n nayóꞌo ndákuii̱n na táxi na kua̱chi xa̱ꞌa̱ ún?
ACT 7:2 Ta nda̱kuii̱n ta̱Esteban, káchí ra saá: ―Ndóꞌó, nañani yó ta naxi̱kua̱ꞌa̱ náꞌno yivá ñoo yó, vivíi koni̱ so̱ꞌo ndó ña ka̱ꞌa̱n i̱ xíꞌin ndó vitin. Xíni̱ yó ndí mi̱i Ndios, ta̱a ta̱ kúu ta̱Káꞌno ndinoꞌo, ni̱ti̱vi ra no̱o̱ xi̱i̱ síkuá yó ta̱Abraham ki̱vi̱ xi̱taku̱ ta̱yóꞌo ñoo estado Mesopotamia, ta o̱n ta̱ꞌán ka̱ kee ra ko̱ꞌo̱n ra kutaku̱ ra ñoo Harán,
ACT 7:3 ta ni̱ka̱ꞌa̱n Ndios xíꞌin ra, ka̱chí ra saá: “Ta vitin kee ún ñoo ún, sandakoo ún natáꞌan ún, ta ko̱ꞌo̱n ún kutaku̱ ún inka̱ xiiña ña sanáꞌa i̱ no̱o̱ ún”, ka̱chí Ndios xíꞌin ta̱Abraham.
ACT 7:4 Ta ke̱e ta̱Abraham ñoo ra ña na̱ní Caldea ta kua̱ꞌa̱n ra ña kutaku̱ ra ñii ñoo ña na̱ní Harán. Ta saá ni̱xiꞌi̱ yivá ra, ta Ndios ti̱ꞌví ra ta̱Abraham kee ra ñoo Harán yóꞌo ta ki̱xaa̱ ra ñoo no̱o̱ táku̱ yó vitin.
ACT 7:5 Ta Ndios o̱n vása ní‑taxi ra nda̱ loꞌo ñoꞌo̱ ndaꞌa̱ ta̱Abraham ña kuu ña ñoꞌo̱ mi̱i ra, ta saá ni, ni̱ka̱ꞌa̱n ra xíꞌin ra, ka̱chí ra saá: “Ñii ki̱vi̱ ndiꞌi saá ñoꞌo̱ ña kúu ñoꞌo̱ Canaán nduu ña ñoꞌo̱ mi̱i nasa̱ꞌya ñani síkuá ún”, ka̱chí Ndios xíꞌin ta̱Abraham xi̱na̱ꞌá. Ta ki̱vi̱ ni̱ka̱ꞌa̱n Ndios saá, ta ta̱Abraham o̱n ko̱ó nda̱ ñii sa̱ꞌya ra kómí ra.
ACT 7:6 Ta ni̱ka̱ꞌa̱n Ndios inka̱ yichi̱ xíꞌin ta̱Abraham, ka̱chí ra saá: “Nasa̱ꞌya ñani síkuá ún kutaku̱ na inka̱ ñoo xíyo, ta ko̱mi̱ ciento kui̱ya̱ xo̱ꞌvi̱ na ñoo yóꞌo. Saá chi nduu na esclavo ña kasa chiño na no̱o̱ napatrón na, ta o̱n vása kukomí na nda̱yí ña sandakoo na chiño yóꞌo.
ACT 7:7 Tá ndiꞌi yaꞌa ko̱mi̱ ciento kui̱ya̱, ta yi̱ꞌi̱ Ndios saxo̱ꞌvi̱ i̱ ni̱vi na ñoo xíyo yóꞌo, na kúu na saxo̱ꞌvi̱ nasa̱ꞌya ñani síkuá ún. Ta saá taxi i̱ ña kee nasa̱ꞌya ñani síkuá ún ña ko̱ꞌo̱n ndíka̱ na, ta kixaa̱ na no̱o̱ i̱ ñoo yóꞌo xa̱ꞌa̱ ña kasa káꞌno na yi̱ꞌi̱”, ka̱chí Ndios xíꞌin ta̱Abraham.
ACT 7:8 Ta saá Ndios xa̱ꞌnda chiño ra no̱o̱ ta̱Abraham ña kasa ndivi ra costumbre ña na̱ní circuncisión. Ta ñacircuncisión yóꞌo kúu ñii seña ña kóni kachí ndí ta̱Abraham xíꞌin nasa̱ꞌya ra ta xíꞌin ndiꞌi nasa̱ꞌya ñani síkuá ra kuu na ni̱vi nañoo Ndios. Ta saá tá sa̱ꞌya ra ta̱Isaac ni̱xi̱no̱ ra o̱na̱ ki̱vi̱ ra, ta ta̱Abraham ki̱sa ndivi ra costumbre circuncisión xíꞌin ra. Ta ñii ki̱ꞌva saá ki̱sa ndivi ta̱Isaac costumbre circuncisión xíꞌin sa̱ꞌya ra ta̱Jacob, ta ta̱Jacob ki̱sa ndivi ra costumbre circuncisión xíꞌin na u̱xu̱ o̱vi̱ ta̱a sa̱ꞌya ra, ta nayóꞌo kúu naxi̱i̱ síkuá yó na u̱xu̱ o̱vi̱ tiꞌvi naIsrael.
ACT 7:9 ’Ta ni̱yaꞌa loꞌo kui̱ya̱, ta saá sava nasa̱ꞌya ta̱Jacob ki̱sa kuíni̱ ini na xíni na ñani na ta̱José, ta̱nda̱ ni̱to̱nda̱a na ni̱si̱kó na ra ndaꞌa̱ ni̱vi nañoo Egipto ña ko̱ꞌo̱n ra kuu ra esclavo ta o̱n vása kukomí ra nda̱yí ña sandakoo ra chiño ta̱patrón ra ta̱Egipto. Ta saá ni, Ndios ni̱xi̱yo ra xíꞌin ta̱José,
ACT 7:10 ta sa̱ka̱ku ra ta̱José no̱o̱ ndiꞌi ñayo̱ꞌvi̱ ni̱xo̱ꞌvi̱ ra. Ta Ndios ke̱ꞌé ra ñava̱ꞌa xíꞌin ta̱José, chi ta̱xi ra ñandíchí si̱ni̱ ta̱José, ta ta̱xi ra ña ta̱rey Faraón kúsii̱ ini ra xíni ra ta̱José yóꞌo. Ta xa̱ꞌa̱ ñayóꞌo ta̱rey yóꞌo sa̱kuiso chiño ra ta̱José ña xa̱ꞌnda chiño ra no̱o̱ ndiꞌi ni̱vi na xi̱taku̱ ndiꞌi ñoo ña ndáꞌvi ndaa Egipto, ta tuku sa̱kuiso chiño ra ta̱José ña xi̱kuu ra ta̱káꞌno no̱o̱ ndiꞌi ni̱vi na kísa chiño veꞌe ta̱rey Faraón.
ACT 7:11 ’Ta saá ki̱xaa̱ ki̱vi̱ ña ni̱vi nañoo Egipto xíꞌin ni̱vi na táku̱ no̱o̱ ñoꞌo̱ Canaán, ndeé ní ni̱xo̱ꞌvi̱ na so̱ko, chi o̱n vása yóo ka̱ ña kuxu na. Ta ñii ki̱ꞌva saá ni̱xo̱ꞌvi̱ na so̱ko naxi̱i̱ síkuá yó ta̱Jacob xíꞌin naveꞌe ra chi ki̱vi̱ saá xi̱taku̱ na no̱o̱ ñoꞌo̱ Canaán.
ACT 7:12 Ta ki̱vi̱ xi̱ni̱ so̱ꞌo ta̱Jacob yóo ña xíxi ni̱vi ñoo Egipto, ta ti̱ꞌví ra nasa̱ꞌya ra ko̱ꞌo̱n na ñoo Egipto xa̱ꞌa̱ ña sata na ña kuxu na. Ñayóꞌo xi̱kuu yichi̱ no̱ó ni̱xa̱ꞌa̱n na ñoo Egipto.
ACT 7:13 Ta yichi̱ o̱vi̱ ni̱xa̱ꞌa̱n nañani ta̱José, ta ni̱xaa̱ na ñoo Egipto ña sata na ña kuxu na no̱o̱ ta̱José, ta ni̱ka̱ꞌa̱n ta̱José xíꞌin na, ka̱chí ra saá: “Yi̱ꞌi̱ kúu ñani ndó ta̱José”, ka̱chí ra xíꞌin na. Ta saá inka̱ ni̱vi na xi̱ni̱ so̱ꞌo ñayóꞌo kua̱ꞌa̱n na ta ni̱xaa̱ na no̱o̱ ta̱rey Faraón, ta nda̱to̱ꞌon na xíꞌin ra ndí nata̱a na ki̱xaa̱ ñoo Egipto yóꞌo kúu nañani ta̱José.
ACT 7:14 Ta saá ta̱José ka̱na ra yivá ra ta̱Jacob, ña kixi ra kutaku̱ ra ñoo Egipto xíꞌin ndiꞌi naveꞌe ra. Ta ndiꞌi naveꞌe ra xi̱kuu na u̱ni̱ si̱ko̱ xa̱ꞌo̱n ni̱vi.
ACT 7:15 Ta saá ta̱Jacob xíꞌin ndiꞌi naveꞌe ra sa̱ndakoo na ñoo na, ta ki̱xaa̱ na kutaku̱ na ñoo Egipto. Ta sa̱ꞌya ta̱Jacob xíꞌin sa̱ꞌya ñani síkuá ra xi̱kuu naxi̱i̱ síkuá yó naIsrael. Ta ni̱yaꞌa kua̱ꞌa̱ ní kui̱ya̱, ta ni̱xiꞌi̱ ta̱Jacob, ta saá tuku ni̱yaꞌa kua̱ꞌa̱ ní kui̱ya̱, ta ni̱xiꞌi̱ nasa̱ꞌya ra na ki̱xaa̱ xíꞌin ra ñoo Egipto.
ACT 7:16 Ta saá sa̱ndúxu̱n na yi̱kí ko̱ñu ta̱Jacob, ta sa̱ndúxu̱n na yi̱kí ko̱ñu sa̱ꞌya ra no̱o̱ ñoꞌo̱ ña xa sa̱ta ta̱Abraham xíꞌin si̱ꞌún cha̱ꞌvi ra no̱o̱ sa̱ꞌya ta̱Hamor xi̱na̱ꞌá. Ta ñoꞌo̱ no̱o̱ ni̱ndu̱xu̱n yi̱kí ko̱ñu nayóꞌo yóo ña ñoo Siquem ña ndáꞌvi ndaa ñoo mi̱i yó naIsrael vitin.
ACT 7:17 ’Tá xa yatin tónda̱a ki̱vi̱ ña Ndios kasa ndivi ra to̱ꞌon ña ki̱ndo̱o ra xíꞌin xi̱i̱ síkuá yó ta̱Abraham, ta xa ni̱xi̱na̱ ní ni̱vi naIsrael na táku̱ ñoo Egipto, ta xa kua̱ꞌa̱ ní ni̱vi kúu na.
ACT 7:18 Ta saá ki̱xáꞌá xáꞌnda chiño ñii ta̱rey ñoo Egipto, ta ta̱rey yóꞌo o̱n vása ní‑xini̱ so̱ꞌo ra to̱ꞌon xa̱ꞌa̱ ñava̱ꞌa ke̱ꞌé ta̱José kui̱ya̱ xi̱na̱ꞌá.
ACT 7:19 Ta xíꞌin ñandíchí si̱ni̱ ra, ta̱rey yóꞌo sa̱ndáꞌví ra ndiꞌi ni̱vi nañoo Israel, naxi̱i̱ síkuá yó, ta ki̱sa ndu̱xa̱ ra xíꞌin na ña tiin na naválí chíchín sa̱ꞌya na, ta ko̱ꞌo̱n na xíꞌin na ña sandakoo mi̱i na naválí yóꞌo nda̱ ñii no̱o̱ xíká xa̱ꞌa̱ ña kivi̱ na.
ACT 7:20 Ta mi̱i kui̱ya̱ saá ka̱ku ta̱Moisés, ta Ndios kúsii̱ ini ra xíni ra ta̱loꞌo yóꞌo. Ta naveꞌe ta̱loꞌo Moisés yóꞌo xi̱ndaa na ra u̱ni̱ yo̱o̱ kuiti,
ACT 7:21 ta saá xa̱ꞌa̱ ña kasa ndivi na nda̱yí ta̱rey, ti̱in na ra ña ni̱xa̱ꞌa̱n na ñii xiiña no̱o̱ sa̱ndakoo na ra. Ta ñii ñaꞌa̱ ñá kúu sa̱ꞌya ta̱rey Faraón, na̱níꞌi ñá ta̱Moisés loꞌo yóꞌo, ta na̱kiꞌin ñá ra, ta kua̱noꞌo̱ ra xíꞌin ñá veꞌe ñá, ta nda̱tán yóo sa̱ꞌya mi̱i ñá saá ndu̱u ra.
ACT 7:22 Ta saá naEgipto sa̱náꞌa va̱ꞌa na ra ndiꞌi ñandíchí mi̱i na, ta ta̱Moisés sa̱kuáꞌá ra ndiꞌi ña sa̱náꞌa na ra. Ta saá ta̱Moisés ni̱to̱nda̱a ra xi̱kuu ra ñii ta̱a ta̱káꞌno ní, ta ndíchí ní ra ta tiꞌva ní ra ka̱ꞌa̱n ra xíꞌin ni̱vi, ta ñii ki̱ꞌva saá tiꞌva ní ra kasa ndivi ra ndiꞌi no̱o̱ chiño.
ACT 7:23 ’Tá ni̱xi̱no̱ ta̱Moisés o̱vi̱ si̱ko̱ kui̱ya̱, ta chi̱kaa̱ ini ra ko̱ꞌo̱n ra koto ra nañoo ra naIsrael.
ACT 7:24 Ta saá ke̱e ra ta ni̱xaa̱ ra no̱o̱ kísa chiño nañoo ra no̱o̱ naEgipto. Ta xi̱ni ra ñii ta̱Egipto káni ní ra ñii ta̱Israel. Ta saá ta̱Moisés ni̱ki̱ꞌvi ra ña chi̱ndeé ra ta̱Israel, ta xa̱ꞌni ra ta̱Egipto yóꞌo.
ACT 7:25 Ta xa̱ni si̱ni̱ ta̱Moisés ndí ni̱vi naIsrael va̱ꞌa kuchiño kunda̱a̱ ini na ndí Ndios ti̱ꞌví ñaꞌá ra va̱xi ra saka̱ku ra na no̱o̱ naEgipto. Saá xa̱ni si̱ni̱ ta̱Moisés, ta ni̱vi naIsrael o̱n vása ní‑kunda̱a̱ ini na ñayóꞌo.
ACT 7:26 Tá ni̱ti̱vi inka̱ ki̱vi̱, ta kua̱ꞌa̱n ta̱Moisés, koto ra nañoo ra naIsrael, ta ni̱xaa̱ ra, ta xi̱ni ra o̱vi̱ naIsrael káni táꞌan na, ta ni̱ka̱ꞌa̱n ra xíꞌin na: “Koto ndó ví. Ndóꞌó, nata̱a Israel, nda̱tán yóo ñani mi̱i ndó saá yóo ndó xíꞌin táꞌan ndó. Ta saá, ¿nda̱chun káni táꞌan ndó? ¿Nda̱chun kóni ndó satakuéꞌe̱ ndó táꞌan ndó?”, ka̱chí ta̱Moisés xíꞌin na.
ACT 7:27 Ta nda̱kuii̱n ta̱a ta̱ ka̱ni ní ta̱táꞌan ra, ni̱ka̱ꞌa̱n kue̱ꞌe̱ ra xíꞌin ta̱Moisés, ka̱chí ra saá: “¿Yu kúu na ta̱xi ndee̱ ndaꞌa̱ ún ña kuu ún ta̱a ta̱káꞌno ta̱ xáꞌnda chiño no̱o̱ ndi̱? ¿Yu kúu na ta̱xi nda̱yí ndaꞌa̱ ún ña kuu ún ta̱juez ña kasa nani ún xa̱ꞌa̱ kua̱chi ndi̱?
ACT 7:28 ¿Án vitin kóni ún kaꞌni ún yi̱ꞌi̱ nda̱tán xa̱ꞌni ún ta̱Egipto ki̱vi̱ koni?”, ka̱chí ra xíꞌin ta̱Moisés.
ACT 7:29 Tá xi̱ni̱ so̱ꞌo ta̱Moisés ña ni̱ka̱ꞌa̱n ta̱yóꞌo, ta ni̱yi̱ꞌví ra, ta kama ke̱e ra kua̱ꞌa̱n xíká ra ñii xiiña ña na̱ní Madián, ña nákaa̱ ñoo xíyo. Ta yóꞌo ni̱xi̱yo ra, xi̱taku̱ ra, ta saá to̱nda̱ꞌa̱ ra xíꞌin ñii ñaꞌa̱, ta ka̱ku o̱vi̱ sa̱ꞌya na.
ACT 7:30 ’Ta saá ni̱yaꞌa o̱vi̱ si̱ko̱ kui̱ya̱, ta ñii ki̱vi̱ yóo ta̱Moisés no̱o̱ ñoꞌo̱ yi̱chí ña nákaa̱ yatin no̱o̱ yóo yuku̱ ña na̱ní Sinaí. Ta no̱o̱ ñoꞌo̱ yi̱chí yóꞌo ñíndichi ñii tón ñiño̱ ndíxin níí nó xíꞌin ña kua̱ꞌa̱ yáa̱ ñoꞌo̱ ña xíxi̱, ta ma̱ꞌñó ñoꞌo̱ yóꞌo ni̱ti̱vi ñii ñaángel no̱o̱ ta̱Moisés.
ACT 7:31 Ta na̱kaꞌnda ní ini ra xi̱to ra ñayóꞌo. Ta ni̱to̱nda̱a yatin ka̱ ra ña koto va̱ꞌa ra ña xíxi̱ yóꞌo, ta xi̱ni̱ so̱ꞌo ra to̱ꞌon Ndios ña ki̱xi mi̱i no̱o̱ xíxi̱ ñoꞌo̱.
ACT 7:32 Ta ni̱ka̱ꞌa̱n ña, ka̱chí ña saá: “Yi̱ꞌi̱ kúu i̱ Ndios, ta naxi̱i̱ síkuá ún ta̱Abraham, ta̱Isaac xíꞌin ta̱Jacob ki̱sa to̱ꞌó na yi̱ꞌi̱”, ka̱chí Ndios xíꞌin ta̱Moisés. Ta ni̱yi̱ꞌví ní ta̱Moisés, ta̱nda̱ ki̱xáꞌá ra kísin ni̱no mi̱i ra, ñíndichi ra, ta ni̱‑xiin ra koto ka̱ ra no̱o̱ yóo ñoꞌo̱ xíxi̱.
ACT 7:33 Ta saá ni̱ka̱ꞌa̱n Ndios xíꞌin ra: “Tava ún ndu̱xa̱n ún ña ñóꞌo xa̱ꞌa̱ ún, chi ñoꞌo̱ no̱o̱ ñíndichi ún ñoꞌo̱ yi̱i̱ kúu ña.
ACT 7:34 Ndixa ñanda̱a̱ kía̱ xa xíto i̱ ña ndasaá ndeé ní xóꞌvi̱ ni̱vi naIsrael, na kúu nañoo i̱, na táku̱ ñoo Egipto, ta xa xíni̱ so̱ꞌo i̱ ña ndeé ní tána na ta ndáꞌyi na xíꞌin ña yo̱ꞌvi̱ ní xóꞌvi̱ na, ña̱kán ki̱xaa̱ i̱ ña saka̱ku i̱ na no̱o̱ ni̱vi na sáxo̱ꞌvi̱ ñaꞌá. Ta vitin kixi yatin ún no̱o̱ i̱, ta tiꞌví i̱ yóꞌó noꞌo̱ ún ñoo Egipto”, ka̱chí Ndios xíꞌin ta̱Moisés.
ACT 7:35 ’Tá ndi̱kó ta̱Moisés na̱xaa̱ ra ñoo Egipto, ta naxi̱i̱ síkuá yó ni̱‑xiin na nakiꞌin va̱ꞌa na ra, ta ni̱ka̱ꞌa̱n na xíꞌin ra, ka̱chí na saá: “¿Yu kúu na ta̱xi nda̱yí ndaꞌa̱ ún kuu ún ta̱káꞌno ta̱ kaꞌnda chiño no̱o̱ ndi̱? Ta, ¿yu kúu na ta̱xi nda̱yí ndaꞌa̱ ún kuu ún ta̱juez ña kasa nani ún xa̱ꞌa̱ kua̱chi ndi̱?”, ka̱chí na xíꞌin ra. Ta ta̱Moisés yóꞌo kúu ta̱a ta̱ ti̱ꞌví Ndios ña kuu ra ta̱ kaꞌnda chiño no̱o̱ naxi̱i̱ síkuá yó nañoo Israel ta saka̱ku ra na no̱o̱ nañoo Egipto. Ta mi̱i Ndios sa̱kuiso chiño ra ta̱Moisés keꞌé ra saá, ki̱vi̱ ni̱ti̱vi ñaángel no̱o̱ ra no̱o̱ ñíndichi tón ñiño̱ xíxi̱.
ACT 7:36 Ta ta̱Moisés ta̱va ra ni̱vi nañoo Israel ti̱xin ñoo Egipto, ta ke̱e na kua̱ꞌa̱n na xíꞌin ra. Ta saá tá o̱n ta̱ꞌán ka̱ kee na, ta Ndios ta̱xi ra ndee̱ ndaꞌa̱ ta̱Moisés ña ke̱ꞌé ra kua̱ꞌa̱ ní milagro ña sa̱náꞌa ra no̱o̱ naEgipto ndí ta̱ndeé ní kúu Ndios. Ta ki̱vi̱ ni̱xaa̱ nañoo Israel yatin no̱o̱ yóo yuꞌu̱ takuií mi̱ni, ña na̱ní Mar Rojo, ta Ndios ke̱ꞌé ra inka̱ milagro xa̱ꞌa̱ ña kuchiño yaꞌa naIsrael, ta xaa̱ na nda̱ inka̱ xiiña yuꞌu̱ mi̱ni. Ta saá ki̱vi̱ xi̱taku̱ nañoo Israel o̱vi̱ si̱ko̱ kui̱ya̱ no̱o̱ yóo ñoꞌo̱ yi̱chí, ta Ndios ta̱xi ra ndee̱ ndaꞌa̱ ta̱Moisés ña ke̱ꞌé ra víꞌí ní ka̱ milagro xa̱ꞌa̱ ña chindeé ra nañoo Israel.
ACT 7:37 Ta ta̱Moisés yóꞌo ni̱ka̱ꞌa̱n ra xíꞌin naxi̱i̱ síkuá yó, ka̱chí ra saá: “Ñii ki̱vi̱ ña va̱xi Ndios keꞌé ra ña ñii ta̱Israel, kuu ra ñii ta̱profeta, nda̱tán yóo yi̱ꞌi̱”, ka̱chí ta̱Moisés xíꞌin na.
ACT 7:38 Ta mi̱i ta̱Moisés yóꞌo kúu ta̱a ta̱ xi̱taku̱ xíꞌin naxi̱i̱ síkuá yó o̱vi̱ si̱ko̱ kui̱ya̱ no̱o̱ ñoꞌo̱ yi̱chí. Ta ñii ñaángel Ndios ni̱ka̱ꞌa̱n ña xíꞌin ta̱Moisés no̱o̱ yuku̱ ña na̱ní Sinaí, ta ta̱xi ña to̱ꞌon Ndios ndaꞌa̱ ra, ta to̱ꞌon yóꞌo ni̱taa ra, ta ta̱xi ra ña ndaꞌa̱ naxi̱i̱ síkuá yó, ña nayóꞌo ta̱xi na ña ndaꞌa̱ nasa̱ꞌya na, ta saá nda̱ vitin nayivá mi̱i yó ta̱xi na to̱ꞌon Ndios yóꞌo ndaꞌa̱ yó. Ta to̱ꞌon Ndios yóꞌo kúu ña táxi ndinoꞌo kutaku̱ yó nda̱tán kóni Ndios.
ACT 7:39 ’Ta naxi̱i̱ síkuá yó o̱n vása ní‑xiin na kasa ndivi na to̱ꞌon ña ni̱ka̱ꞌa̱n ta̱Moisés xíꞌin na, nda̱ víka̱ ki̱sa toon ní ini na no̱o̱ ra, ta̱nda̱ ku̱too ní na ndikó na ñoo Egipto, chi níma̱ na xa ndi̱kó ña ñoo kán.
ACT 7:40 Ta saá ni̱ka̱ꞌa̱n na xíꞌin ta̱Aarón, ta̱a ta̱ kúu ñani ta̱Moisés, ka̱chí na saá: “Kasa va̱ꞌa ún ídolo ña kuu ndios válí xa̱ꞌa̱ ña ko̱ꞌo̱n siꞌna ña no̱o̱ yó ña kuniꞌi ña yichi̱ yó no̱o̱ ko̱ꞌo̱n yó xíꞌin ña, saá chi o̱n vása xíni̱ ndi̱ yukía̱ ndo̱ꞌo ta̱Moisés ta̱a ta̱ ta̱va yó ke̱e yó ñoo Egipto ta ki̱xaa̱ yó yóꞌo vitin”, ka̱chí na xíꞌin ta̱Aarón.
ACT 7:41 Ta saá ki̱sa va̱ꞌa na ñii na̱ꞌná si̱ndi̱ki̱ ña xi̱kuu ndios ña ki̱sa to̱ꞌó na. Ta saá xa̱ꞌni na kiti̱ tí kúu tí ni̱so̱ko̱ na no̱o̱ na̱ꞌná si̱ndi̱ki̱ yóꞌo. Ta saá sa̱kana na ñii viko̱ káꞌno ña ki̱sa to̱ꞌó na na̱ꞌná si̱ndi̱ki̱, ta kúsii̱ ní ini na xíni na ñandios vatá yóꞌo ña kúu ña ki̱sa va̱ꞌa mi̱i na.
ACT 7:42 Xa̱ꞌa̱ ñayóꞌo Ndios sa̱ña ra na keꞌé na ña kóni na, ta ta̱xi ra ña kasa káꞌno na ndiꞌi ña ki̱sa va̱ꞌa Ndios ña chi̱ndúꞌu̱ ra koo ñoyívi kaa̱. Ta saá ki̱sa káꞌno na ki̱mi xíꞌin yo̱o̱ ta xíꞌin ño̱ꞌo ña yéꞌe ndiví. Kui̱ya̱ xi̱na̱ꞌá ta̱profeta Amós ni̱taa ra to̱ꞌon Ndios xa̱ꞌa̱ ña ke̱ꞌé na, ta to̱ꞌon Ndios yóꞌo káchí ña saá: Ndios káꞌa̱n ra xíꞌin ni̱vi nañoo Israel, káchí ra saá: “Ña o̱vi̱ si̱ko̱ kui̱ya̱ xi̱taku̱ ndó no̱o̱ ñoꞌo̱ yi̱chí, ¿án ndixa no̱o̱ yi̱ꞌi̱ ni̱so̱ko̱ ndó kiti̱ sa̱na̱ ndó xíꞌin inka̱ ña kómí ndó?
ACT 7:43 O̱n si̱ví saá, chi veꞌe ño̱ꞌo tia̱ꞌva ñaídolo Moloc, ña kúu ndios vatá, kúu ña xi̱ndiso ndó ni̱xika ndó no̱o̱ ñoꞌo̱ yi̱chí. Ta saá tuku xi̱ndiso ndó inka̱ ñaídolo na̱ní ña Renfán, ña kúu na̱ꞌná ki̱mi. Ta ñaídolo Moloc xíꞌin ñaídolo Renfán yóꞌo kúu ñandios vatá ña ki̱sa va̱ꞌa mi̱i ndó xa̱ꞌa̱ ña kasa to̱ꞌó ndó ña. Ña̱kán kía̱ saxo̱ꞌvi̱ i̱ ndóꞌó, nañoo Israel, chi taxi i̱ nda̱yí ndaꞌa̱ na ñoo xíká ña kundeé na no̱o̱ ndó, ta tiin na ndóꞌó, ta xíꞌin ñandu̱xa̱ ko̱ꞌo̱n ndó xíꞌin na inka̱ ñoꞌo̱ xíyo, ña nákaa̱ nda̱ xíká ka̱ no̱o̱ ñoo Babilonia. Saá keꞌé i̱ xíꞌin ndó ña saxo̱ꞌvi̱ i̱ ndóꞌó”, ka̱chí Ndios xíꞌin naIsrael, káchí to̱ꞌon ña ni̱taa ta̱profeta xi̱na̱ꞌá ―káchí ta̱Esteban káꞌa̱n ra xíꞌin na.
ACT 7:44 Ta saá ni̱ka̱ꞌa̱n ka̱ ta̱Esteban xíꞌin na, káchí ra saá: ―Kui̱ya̱ xi̱taku̱ naxi̱i̱ síkuá yó no̱o̱ ñoꞌo̱ yi̱chí, ta ni̱xi̱yo veꞌe ño̱ꞌo mandiado xíꞌin na. Ta veꞌe ño̱ꞌo yóꞌo xi̱kuu seña ña sánáꞌa ndí Ndios yóo ra xíꞌin na. Ta mi̱i Ndios xi̱kuu ta̱ sa̱náꞌa ta̱Moisés ndasaá koo ña kasa va̱ꞌa ra veꞌe ño̱ꞌo mandiado yóꞌo, ta ni̱vi naIsrael ki̱sa va̱ꞌa na ña ñii ki̱ꞌva nda̱tán Ndios sa̱náꞌa ra na.
ACT 7:45 Ta saá, tá o̱n ko̱ó ka̱ ta̱Moisés táku̱ ra xíꞌin na, ta ta̱Josué kúu ta̱ na̱kuiso chiño xíꞌin na, ta naxi̱i̱ síkuá yó na̱kuiso na veꞌe ño̱ꞌo mandiado, ta kua̱ꞌa̱n ña xíꞌin na, ta saá ni̱xaa̱ na no̱o̱ ñoꞌo̱ Canaán. Ta ni̱xi̱yo veꞌe ño̱ꞌo mandiado yóꞌo xíꞌin na ki̱vi̱ ka̱ni táꞌan na xíꞌin ni̱vi na xi̱taku̱ no̱o̱ ñoꞌo̱ Canaán yóꞌo. Ta Ndios chi̱ndeé ra naxi̱i̱ síkuá yó, ta ku̱ndeé na no̱o̱ ni̱vi naCanaán ta na̱kiꞌin na ñoꞌo̱ na ña kutaku̱ na. Ta veꞌe ño̱ꞌo mandiado yóꞌo ki̱ndo̱o ña xíꞌin naxi̱i̱ síkuá yó ta̱nda̱ ki̱vi̱ xáꞌnda chiño ta̱rey David no̱o̱ naIsrael.
ACT 7:46 Ndios kúsii̱ ní ini ra xíni ra ta̱David, ta ta̱David ndu̱kú ra ñava̱ꞌa no̱o̱ Ndios ña taxi ra kasa va̱ꞌa ra inka̱ veꞌe ño̱ꞌo Ndios ña naꞌá ní kundichi. Ta veꞌe ño̱ꞌo yóꞌo kuu no̱o̱ ni̱vi naIsrael kasa to̱ꞌó na Ndios ndinoꞌo.
ACT 7:47 Ta o̱n si̱ví ta̱rey David xi̱kuu ta̱a ta̱ ki̱sa va̱ꞌa veꞌe ño̱ꞌo káꞌno yóꞌo xa̱ꞌa̱ Ndios, chi ta̱Salomón sa̱ꞌya ta̱rey David xi̱kuu ta̱a ta̱ ki̱sa va̱ꞌa ña.
ACT 7:48 Ta saá ni, Ndios o̱n vása xíni̱ ñóꞌó ra ñii veꞌe ño̱ꞌo ña kísa va̱ꞌa ni̱vi ña kutaku̱ ra ini ña, chi Ndios yóo ra ndiꞌi saá xiiña ñoyívi. Saá ni̱taa ñii ta̱profeta kui̱ya̱ xi̱na̱ꞌá to̱ꞌon ña ka̱chí Ndios saá:
ACT 7:49 Nda̱tán yóo táyi̱ tón to̱ꞌó káꞌno, saá yóo ñoyívi ni̱no, chi nda̱ ñoyívi ni̱no kúu no̱o̱ xáꞌnda chiño i̱ no̱o̱ ndiꞌi ni̱vi xíꞌin ndiꞌi inka̱ ña yóo. Ta nda̱tán yóo ñii xiiña no̱o̱ nákindée xa̱ꞌa̱ i̱, saá yóo ñoyívi no̱o̱ ñoꞌo̱ no̱o̱ táku̱ ni̱vi. Ta, ¿ndasaá ví kuchiño koo ñii veꞌe ño̱ꞌo ña ki̱sa va̱ꞌa ni̱vi ña taxi na kutaku̱ i̱? Ta, ¿ndasaá ví kuchiño ni̱vi kasa va̱ꞌa na ñii veꞌe no̱o̱ koo i̱ nakindée i̱?
ACT 7:50 Saá chi yi̱ꞌi̱ kúu ta̱a ta̱ ki̱sa va̱ꞌa ndiꞌi ña yóo ñoyívi ni̱no xíꞌin ndiꞌi ña yóo ñoyívi no̱o̱ ñoꞌo̱”, ka̱chí Ndios, ni̱taa ñii ta̱profeta xi̱na̱ꞌá.
ACT 7:51 Ta saá ni̱ka̱ꞌa̱n ka̱ ta̱Esteban xíꞌin nachiño Junta Suprema, káchí ra saá xíꞌin na: ―¡Nda̱chun sóꞌó ní ndó!, ta xíká ní yóo ini ndó no̱o̱ Ndios, chi o̱n xi̱in ndó koni̱ so̱ꞌo ndó to̱ꞌon ra. Ta nda̱tán ke̱ꞌé naxi̱i̱ síkuá yó xi̱na̱ꞌá, ñii ki̱ꞌva saá kéꞌé ndó vitin, chi kísa toon ndó no̱o̱ Ndios. Ndiꞌi saá yichi̱ o̱n xi̱in ndó chikaa̱ so̱ꞌo ndó to̱ꞌon ña káꞌa̱n Níma̱ Ndios xíꞌin ndó.
ACT 7:52 Ta kui̱ya̱ xi̱na̱ꞌá naxi̱i̱ síkuá yó sa̱xo̱ꞌvi̱ na ndiꞌi naprofeta na ni̱ka̱ꞌa̱n ndoso to̱ꞌon Ndios, ta̱nda̱ xa̱ꞌni na ndiꞌi ni̱vi na nda̱to̱ꞌon xíꞌin na ndí ñii ki̱vi̱ Ndios tiꞌví ra ñii ta̱a ta̱ kúu ta̱Nda̱a̱ ña kixi ra ñoyívi yóꞌo ña saka̱ku ra ni̱vi. Ta ki̱vi̱ ki̱xi ta̱a ta̱Nda̱a̱ yóꞌo, ta mi̱i ndó ki̱sa kuíni̱ ini ndó xi̱ni ndó ra ta na̱taxi ndó ra ndaꞌa̱ nachiño, ta xa̱ꞌni na ra.
ACT 7:53 Vará mi̱i naángel na ki̱xi no̱o̱ Ndios xi̱kuu na ta̱xi to̱ꞌon Ndios ndaꞌa̱ naxi̱i̱ síkuá yó, ta vitin o̱n xi̱in ndó chikaa̱ so̱ꞌo ndó to̱ꞌon yóꞌo ―káchí ta̱Esteban xíꞌin nachiño Junta Suprema.
ACT 7:54 Tá xíni̱ so̱ꞌo nayóꞌo ña káꞌa̱n ta̱Esteban xíꞌin na, ta ki̱xáꞌá na sáa̱ ní ka̱ ini na xíni na ra, ta̱nda̱ nákaxi na no̱o̱ no̱ꞌo na xíꞌin ñasáa̱ na.
ACT 7:55 Ta chútú ini ta̱Esteban xíꞌin Níma̱ Ndios, ta na̱koto ndaa ra ñoyívi ni̱no, ta xi̱ni ra mi̱i ña livi ní káꞌno ña yéꞌe no̱o̱ yóo Ndios, ta xi̱ni ra ta̱Jesús ñíndichi ra no̱o̱ yóo ndaꞌa̱ kuaꞌá Ndios,
ACT 7:56 ta ni̱ka̱ꞌa̱n ta̱Esteban xíꞌin nachiño, káchí ra saá: ―¡Koto ndó ví! Na̱no̱na̱ ñoyívi ni̱no, ta xíto ndaa i̱, ta xíni i̱ ta̱Jesús, ta̱a ta̱ ki̱xi no̱o̱ Ndios, ñíndichi ra no̱o̱ yóo ndaꞌa̱ kuaꞌá Ndios ―káchí ta̱Esteban.
ACT 7:57 Tá xíni̱ so̱ꞌo na to̱ꞌon ña káꞌa̱n ta̱Esteban, ta xíꞌin ndaꞌa̱ na na̱kasi na so̱ꞌo na chi o̱n xi̱in na koni̱ so̱ꞌo ka̱ na to̱ꞌon ña káꞌa̱n ra xíꞌin na. Ta xíꞌin ña sáa̱ ini na, ndeé ní ni̱nda̱ꞌyi na, ta ñii na̱kuita ndiꞌi na, ta ti̱in na ra.
ACT 7:58 Ta ño̱o na ta̱Esteban kua̱ꞌa̱n ra xíꞌin na, ta ke̱e na ñoo yóꞌo, nda̱ ni̱xaa̱ ra xíꞌin na ñii xiiña no̱o̱ o̱n ko̱ó ni̱vi, ta ki̱xáꞌá na kóon na yu̱u̱ ta̱Esteban ña kaꞌni na ra. Ta̱nda̱ ta̱va na tiko̱to̱ na, ta̱nda̱ ndasaá kuiti tiko̱to̱ ma̱á na ndíxin na, ña va̱ꞌa ka̱ kuchiño koon na yu̱u̱ ta̱Esteban. Ta tiko̱to̱ ña ta̱va na, chi̱ndoo na ña no̱o̱ yóo xa̱ꞌa̱ ñii ta̱a ta̱ na̱ní Saulo, ta ta̱yóꞌo ndáa ra tiko̱to̱ na.
ACT 7:59 Táꞌan ndeé kóon ka̱ na yu̱u̱ ta̱Esteban, ta ni̱ka̱ꞌa̱n ra, káchí ra saá: ―Tata Jesús, yóꞌó kúu Ta̱a ta̱Káꞌno no̱o̱ i̱, ta vitin ndúkú i̱ no̱o̱ ún ña nakiꞌin ún níma̱ i̱ ―káchí ta̱Esteban xíꞌin ta̱Jesús.
ACT 7:60 Ta saá xi̱kuxítí ra ta xíꞌin ndiꞌi ndee̱ ra ni̱ka̱ꞌa̱n ra: ―Tata Jesús, vitin ná kasa káꞌno ini ún xa̱ꞌa̱ ña o̱n váꞌa yóꞌo ña kéꞌé na xíꞌin i̱ ―káchí ra. Tá ndi̱ꞌi ni̱ka̱ꞌa̱n ra to̱ꞌon yóꞌo, ta saá ni̱xiꞌi̱ ra.
ACT 8:1 Tá ta̱Saulo xi̱ni ra ña xa̱ꞌni na ta̱Esteban, ta yóo yuꞌú ra xíꞌin ni̱vi na xa̱ꞌni ta̱yóꞌo. Ta mi̱i ki̱vi̱ ña xa̱ꞌni na ta̱Esteban, ta ñoo Jerusalén kua̱ꞌa̱ ní ni̱vi ki̱xáꞌá na ndeé ní sáxo̱ꞌvi̱ na ni̱vi na ndíko̱n yichi̱ ta̱Jesús. Ña̱kán kía̱ ni̱xi̱ta̱ níꞌnó na, ta sava na kua̱ꞌa̱n na kutaku̱ na inka̱ ñoo ña ñóꞌo estado Judea, ta sava na kua̱ꞌa̱n na kutaku̱ na inka̱ ñoo ña ñóꞌo estado Samaria. Ta ndákuiti naapóstol kúu na ni̱ndo̱o ñoo Jerusalén.
ACT 8:2 Ta sava nata̱a na kúu na ndinoꞌo ini kísa to̱ꞌó Ndios, ni̱xa̱ꞌa̱n na ta na̱kiꞌin na yi̱kí ko̱ñu ta̱Esteban ta sa̱ndúxu̱n na ña, ta saá ndeé ní xáku na xa̱ꞌa̱ ña ni̱xiꞌi̱ ra.
ACT 8:3 Ta ta̱Saulo ki̱xáꞌá ra ndeé ní sáxo̱ꞌvi̱ ra ni̱vi na ndíko̱n yichi̱ ta̱Jesús. Kíꞌvi ra ñii ñii veꞌe no̱o̱ táku̱ ni̱vi yóꞌo, án ta̱a kúu na, án ñaꞌa̱ kúu ná, ta táva ra na veꞌe na, ta yo̱ꞌvi̱ ñóo ra na, ta táan ra na ini veꞌe ka̱a.
ACT 8:4 Ta ni̱vi na kándixa ta̱Jesús na kúu na ni̱xi̱ta̱ níꞌnó, tá kua̱ꞌa̱n nayóꞌo inka̱ xiiña, ta ki̱xáꞌá na káꞌa̱n ndoso na to̱ꞌon va̱ꞌa xa̱ꞌa̱ ta̱Jesús no̱o̱ ni̱vi na táku̱ ñoo no̱o̱ kua̱ꞌa̱n na.
ACT 8:5 Ta saá tuku ta̱Felipe ke̱e ra ñoo Jerusalén ta kua̱ꞌa̱n ra ta ni̱xaa̱ ra ñoo Samaria. Ta saá ki̱xáꞌá ra káꞌa̱n ndoso ra to̱ꞌon va̱ꞌa no̱o̱ ni̱vi ñoo yóꞌo, káchí ra ndí ta̱Jesús kúu Cristo ta̱a ta̱ ti̱ꞌví Ndios ki̱xaa̱ ra saka̱ku ra ni̱vi.
ACT 8:6 Ta kua̱ꞌa̱ ní ni̱vi na̱kutáꞌan na, ta xíꞌin ña ndinoꞌo ini na xíni̱ so̱ꞌo na to̱ꞌon ña káꞌa̱n ta̱Felipe xíꞌin na, saá chi xa xi̱ni na kua̱ꞌa̱ ní milagro ke̱ꞌé ta̱Felipe no̱o̱ na xíꞌin ndee̱ Ndios.
ACT 8:7 Ta̱Felipe ta̱va ra níma̱ ndiva̱ꞌa kua̱ꞌa̱ ní ni̱vi, ta ki̱vi̱ kée ñaníma̱ ndiva̱ꞌa ña xi̱komí ni̱vi, ta ndáꞌyi ní ña kée ña. Ta saá tuku ta̱Felipe sa̱ndaꞌa ra kua̱ꞌa̱ ní ni̱vi, ta sava nayóꞌo xi̱kuu ni̱vi na o̱n ki̱ví kanda, ta sava na xi̱kuu ni̱vi na o̱n ki̱ví kaka xáꞌá.
ACT 8:8 Ta xa̱ꞌa̱ ña kua̱ꞌa̱ ní ñava̱ꞌa kéꞌé ta̱Felipe, kúsii̱ ní ini ni̱vi ñoo yóꞌo.
ACT 8:9 Ta ñoo yóꞌo táku̱ ñii ta̱a na̱ní ra Simón, ta̱a ta̱ kísa chiño xíꞌin magia kúu ra, ta xa̱ꞌa̱ ñanáꞌno ña ke̱ꞌé ra no̱o̱ ni̱vi nañoo Samaria, na̱kaꞌnda ini na xíni na ña. Ta xíꞌin ñayóꞌo sa̱ndáꞌví ra ni̱vi, chi xáni si̱ni̱ ni̱vi yóꞌo ndí ta̱Simón yóꞌo kúu ñii ta̱a ta̱ káꞌno ní.
ACT 8:10 Ndiꞌi ni̱vi nañoo yóꞌo, án nakuíká kúu na, án nandáꞌví kúu na, ta xíꞌin ña ndinoꞌo ini na xíni̱ so̱ꞌo na ña nda̱to̱ꞌon ta̱Simón yóꞌo xíꞌin na. Ta ni̱vi yóꞌo nda̱ ni̱to̱nda̱a na ni̱ka̱ꞌa̱n na, káchí na saá: ―Ta̱Simón yóꞌo ndixa kómí ra ndee̱ káꞌno Ndios ―káchí na.
ACT 8:11 Ta xa kua̱ꞌa̱ ní kui̱ya̱ ni̱vi yóꞌo kándixa na to̱ꞌon ña káꞌa̱n ta̱Simón chi na̱kaꞌnda ini ndiꞌi na xíni na ñanáꞌno ke̱ꞌé ra ña kúu ña sa̱ndáꞌví ra na.
ACT 8:12 Ta ki̱vi̱ ki̱xaa̱ ta̱Felipe ñoo yóꞌo, ta ki̱xáꞌá ra káꞌa̱n ndoso ra to̱ꞌon va̱ꞌa xa̱ꞌa̱ yichi̱ no̱o̱ xáꞌnda chiño Ndios, ta nda̱to̱ꞌon ra xíꞌin ni̱vi xa̱ꞌa̱ Jesucristo. Ta saá kua̱ꞌa̱ ní nata̱a, ta kua̱ꞌa̱ ní náñaꞌa̱, ka̱ndixa na to̱ꞌon ña ni̱ka̱ꞌa̱n ta̱Felipe xíꞌin na, ta saá sa̱kuchu ra ndiꞌi ni̱vi yóꞌo.
ACT 8:13 Ta̱nda̱ mi̱i ta̱Simón ka̱ndixa ra to̱ꞌon xa̱ꞌa̱ Jesucristo, ta ta̱Felipe sa̱kuchu ra ta̱yóꞌo. Ta saá ta̱Simón nda̱ mí xiiña kua̱ꞌa̱n ta̱Felipe, ta saá ndíko̱n ra kua̱ꞌa̱n ra xíꞌin ra, ta nákaꞌnda ní ini ra xíni ra milagro náꞌno kéꞌé ta̱Felipe xíꞌin ndee̱ Ndios.
ACT 8:14 Tá naapóstol na ndóo ñoo Jerusalén xi̱ni̱ so̱ꞌo na ndí xa na̱kiꞌin va̱ꞌa ni̱vi nañoo Samaria to̱ꞌon Ndios, ta saá ti̱ꞌví na ta̱Pedro xíꞌin ta̱Juan, ta kua̱ꞌa̱n nayóꞌo ñoo Samaria.
ACT 8:15 Tá ni̱xaa̱ ta̱Pedro xíꞌin ta̱Juan ñoo yóꞌo, ta ni̱ka̱ꞌa̱n o̱vi̱ nata̱a yóꞌo xíꞌin Ndios, ndu̱kú na no̱o̱ ra ña tiꞌví ra Níma̱ ra kixaa̱ ña kutaku̱ ña ini ni̱vi na nákutáꞌan yóꞌo.
ACT 8:16 Saá chi ni̱vi yóꞌo o̱n ta̱ꞌán nakiꞌin na Níma̱ Ndios, ta ndasaá kuiti chi̱chi na xíꞌin nda̱yí ki̱vi̱ ta̱Jesús.
ACT 8:17 Ta̱Pedro xíꞌin ta̱Juan chi̱so ra ndaꞌa̱ ra si̱ni̱ ñii ñii ni̱vi yóꞌo na ka̱ndixa ta̱Jesús, ta saá na̱kiꞌin na Níma̱ Ndios kutaku̱ ña ini ñii ñii na.
ACT 8:18 Ta ta̱Simón xi̱ni ra ña chi̱so naapóstol ndaꞌa̱ na si̱ni̱ ñii ñii ni̱vi yóꞌo, ta saá Ndios ta̱xi ra Níma̱ ra kutaku̱ ña ini na.
ACT 8:19 Ta xa̱ꞌa̱ ñayóꞌo, ni̱ka̱ꞌa̱n ta̱Simón xíꞌin naapóstol, káchí ra saá: ―Vitin níꞌi i̱ si̱ꞌún ña chaꞌvi i̱ ndóꞌó, tá taxi ndó ndee̱ ndaꞌa̱ i̱ ña ñii ki̱ꞌva saá chiso i̱ ndaꞌa̱ i̱ si̱ni̱ ni̱vi ta saá ni̱vi yóꞌo nakiꞌin na Níma̱ Ndios ―káchí ra xíꞌin naapóstol.
ACT 8:20 Ta nda̱kuii̱n ta̱Pedro ni̱ka̱ꞌa̱n ra xíꞌin ra: ―Ta, ¡va̱ꞌa ka̱ Ndios ná sandiꞌi ra xa̱ꞌa̱ si̱ꞌún mi̱i ún! Ta, ¡ná sandiꞌi ra xa̱ꞌa̱ mi̱i ún xíꞌin si̱ꞌún! Saá chi ñii ña o̱n váꞌa káꞌno kúu ña xáni ini ún ña kúchiño ún sata ún Níma̱ Ndios xíꞌin si̱ꞌún, chi Níma̱ Ndios o̱n si̱ví ñakíaꞌvi kúu ña, ta ña sáníꞌi Ndios kuiti kúu ña.
ACT 8:21 Ta yóꞌó, nda̱ loꞌo o̱n vása kómí ún nda̱yí ña kasa chiño ún xíꞌin ndi̱ no̱o̱ Ndios, chi o̱n váꞌa yóo níma̱ ún no̱o̱ Ndios.
ACT 8:22 Ta vitin nandikó ini ún, ta sandakoo ún ña o̱n váꞌa kéꞌé ún, ta xíꞌin ña ndinoꞌo ini ún kuaku ndáꞌví ún no̱o̱ Ndios, ta saá ndásana kuiti kuchiño Ndios kasa káꞌno ini ra xa̱ꞌa̱ ña o̱n váꞌa ní xa̱ni ini ún.
ACT 8:23 Chi xíto i̱ no̱o̱ ún ndí kónó ní nákaa̱ ña sáa̱ ini ún, ta nákaa̱ ña kuíni̱ ini ún, ta ña o̱n váꞌa kúu ña xáꞌnda chiño no̱o̱ ún, ta nda̱ loꞌo o̱n vása yóo ndee̱ mi̱i ún ña sandakoo ún kéꞌé ún ña o̱n váꞌa ―káchí ta̱Pedro xíꞌin ta̱Simón yóꞌo.
ACT 8:24 Ta nda̱kuii̱n ta̱Simón, káchí ra saá: ―Vitin ndúkú i̱ no̱o̱ ndó ña kuaku ndáꞌví ndó no̱o̱ Ndios xa̱ꞌa̱ i̱ ña kasa káꞌno ini ra xa̱ꞌa̱ i̱ ko̱to̱ kundivi to̱ꞌon ña ni̱ka̱ꞌa̱n ndó xa̱ꞌa̱ i̱ ―káchí ta̱Simón xíꞌin naapóstol.
ACT 8:25 Ta saá naapóstol yóꞌo nda̱to̱ꞌon ka̱ na to̱ꞌon ña ndákuii̱n ñanda̱a̱ xa̱ꞌa̱ ta̱Jesús, ta̱a ta̱ kúu Cristo, ta ni̱ka̱ꞌa̱n ndoso na to̱ꞌon Ndios yóꞌo no̱o̱ ni̱vi nañoo Samaria yóꞌo. Ta ke̱e naapóstol kua̱ꞌa̱n na kua̱ꞌa̱ ní ñoo válí ña ñóꞌo yatin ñoo Samaria, ta ñii ki̱ꞌva saá ki̱sa ndivi na chiño ña ndáto̱ꞌon na ñava̱ꞌa xa̱ꞌa̱ ta̱Jesús no̱o̱ ni̱vi. Ta ndi̱ꞌi ki̱sa ndivi na chiño yóꞌo, ta naapóstol tuku ndi̱kó na kua̱ꞌa̱n noꞌo̱ na ñoo Jerusalén.
ACT 8:26 Ñii ki̱vi̱ ñii ñaángel ña ki̱xi no̱o̱ Ndios ni̱xaa̱ ña, ni̱ka̱ꞌa̱n ña xíꞌin ta̱Felipe, káchí ña saá: ―Nakundichi ún, ta ko̱ꞌo̱n ún chí sur, ta ko̱ꞌo̱n ún yichi̱ ña yáꞌa no̱o̱ ñoꞌo̱ yi̱chí, ña kúu yichi̱ ña kée ñoo Jerusalén ta kua̱ꞌa̱n ña nda̱ ñoo Gaza ―káchí ñaángel xíꞌin ta̱Felipe.
ACT 8:27 Ta saá na̱kundichi ta̱Felipe, ta ke̱e ra kua̱ꞌa̱n ra. Ta mi̱i yichi̱ no̱o̱ kua̱ꞌa̱n ra yóꞌo, na̱kutáꞌan ra xíꞌin ñii ta̱a ta̱ ki̱xi ñii xiiña ña na̱ní Etiopía. Ta̱yóꞌo kúu ra ñii ta̱káꞌno, chi ndíso chiño ra xíꞌin ndiꞌi si̱ꞌún ñáreina ñá na̱ní Candace, ñá xáꞌnda chiño no̱o̱ ndiꞌi ni̱vi na táku̱ ndiꞌi ñoo ña yóo Etiopía yóꞌo. Ta ta̱a ta̱káꞌno yóꞌo xa ni̱xa̱ꞌa̱n ra ñoo Jerusalén ña ki̱sa káꞌno ra Ndios,
ACT 8:28 ta vitin ndi̱kó ra kua̱ꞌa̱n noꞌo̱ ra ñoo ra. Ta yóo ra ini ñii tón carreta, tón síta kuáyí kua̱ꞌa̱n rí. Ta ta̱a ta̱Etiopía yóꞌo káꞌvi ra ñii tutu ña kúu to̱ꞌon Ndios, ta mi̱i no̱o̱ káꞌvi ra kúu to̱ꞌon ña ni̱taa ta̱profeta Isaías xi̱na̱ꞌá.
ACT 8:29 Ta saá ni̱ka̱ꞌa̱n Níma̱ Ndios xíꞌin ta̱Felipe, káchí ña saá: ―Vitin kua̱ꞌa̱n ún, ta ná kutáꞌan yatin ún xíꞌin tón carreta kaa̱ ―káchí ña.
ACT 8:30 Ta ta̱Felipe xíno ra kua̱ꞌa̱n ra, ta ni̱xaa̱ ra na̱kutáꞌan ra xíꞌin tón carreta, ta xi̱ni̱ so̱ꞌo ra to̱ꞌon Ndios ña ni̱taa ta̱profeta Isaías ña káꞌvi ta̱Etiopía yóꞌo. Ta ta̱Felipe ni̱nda̱ka̱ to̱ꞌon ra ta̱ káꞌvi yóꞌo, káchí ra saá xíꞌin ra: ―¿Án kúnda̱a̱ va̱ꞌa ini ún yu kúu ña kóni kachí to̱ꞌon ña káꞌvi ún, tata? ―káchí ra.
ACT 8:31 Ta nda̱kuii̱n ta̱Etiopía, ni̱ka̱ꞌa̱n ra: ―¿Ndasaá kuchiño i̱ kunda̱a̱ va̱ꞌa ini i̱ ña káꞌvi i̱?, tata, chi o̱n vása náníꞌi i̱ nda̱ ñii ni̱vi na kúchiño nandaxin to̱ꞌon yóꞌo no̱o̱ i̱ ―káchí ta̱Etiopía xíꞌin ta̱Felipe. Ta saá ni̱ka̱ꞌa̱n ra xíꞌin ta̱Felipe ña ná ndaa ra tón carreta, ta ko̱ꞌo̱n ra xíꞌin ra.
ACT 8:32 Ta mi̱i xiiña no̱o̱ to̱ꞌon Ndios ña káꞌvi ta̱Etiopía kúu ña káchí saá: Nda̱tán kua̱ꞌa̱n ñii ndikachi xíꞌin xitoꞌo rí no̱o̱ kaꞌni na rí, saá kua̱ꞌa̱n ra. Ta nda̱tán tási̱ín yóo ñii ndikachi ki̱vi̱ xátá na yisi̱ rí, saá yóo ra, chi nda̱ ñii to̱ꞌon o̱n vása ní‑kaꞌa̱n ra.
ACT 8:33 Ta sa̱kukaꞌan na no̱o̱ ra, ta nda̱ loꞌo o̱n vása ní‑kisa ndivi na ñanda̱a̱ xíꞌin ra. O̱n ko̱ó sa̱ꞌya ra ní‑xiyo, saá chi ya̱chi̱ ní xa̱ꞌni na ra ta o̱n vása ní‑xitaku̱ ka̱ ra ñoyívi no̱o̱ ñoꞌo̱, káchí to̱ꞌon Ndios ña ni̱taa ta̱profeta Isaías kui̱ya̱ xi̱na̱ꞌá, ña kúu ña káꞌvi ta̱Etiopía yóꞌo.
ACT 8:34 Ta ni̱nda̱ka̱ to̱ꞌon ra ta̱Felipe, káchí ra saá: ―Vitin ka̱ꞌa̱n ún xíꞌin i̱, ¿yo xa̱ꞌa̱ káꞌa̱n ta̱profeta Isaías yóꞌo?, ¿án káꞌa̱n ra xa̱ꞌa̱ mi̱i ra?, ¿án xa̱ꞌa̱ inka̱ ni̱vi káꞌa̱n ra? ―káchí ra, ni̱nda̱ka̱ to̱ꞌon ra ta̱Felipe.
ACT 8:35 Ta saá ta̱Felipe ki̱xáꞌá ra sánáꞌa ra ta̱Etiopía yóꞌo, ña nandaxin ra yukía̱ kóni kachí to̱ꞌon ña ni̱taa ta̱profeta Isaías ña kúu ña káꞌvi ra yóꞌo, ta sánáꞌa ra ña nandaxin ra yukía̱ kóni kachí kua̱ꞌa̱ ní inka̱ to̱ꞌon Ndios ña ni̱taa na xi̱na̱ꞌá, ta̱nda̱ ni̱xaa̱ ra ndáto̱ꞌon ra to̱ꞌon va̱ꞌa xa̱ꞌa̱ ta̱Jesús.
ACT 8:36 Ta saá kua̱ꞌa̱n ka̱ na yichi̱ xíꞌin tón carreta, ta ni̱xaa̱ na ñii xiiña no̱o̱ ñóꞌo takuií. Ta ni̱ka̱ꞌa̱n ta̱Etiopía, káchí ra saá: ―Yóꞌo ñóꞌo takuií. ¿Án yóo ka̱ inka̱ chiño kúma̱ni̱ kasa ndivi i̱, ta saá va̱ꞌa kuchiño kuchu i̱ vitin? ―káchí ra xíꞌin ta̱Felipe.
ACT 8:37 Ta ni̱ka̱ꞌa̱n ta̱Felipe: ―Tá ndixa xíꞌin ña ndinoꞌo ini ún kándixa ún Jesucristo, ta̱a ta̱ nda̱to̱ꞌon i̱ xíꞌin ún xa̱ꞌa̱, ta saá va̱ꞌa kuchu ún vitin ―káchí ta̱Felipe xíꞌin ra. Ta nda̱kuii̱n ra ni̱ka̱ꞌa̱n ra: ―Ndixa xíꞌin ña ndinoꞌo ini i̱ kándixa i̱ ndí Jesucristo kúu Sa̱ꞌya Ndios ―káchí ta̱Etiopía.
ACT 8:38 Ta saá ni̱ka̱ꞌa̱n ra xíꞌin ta̱a ta̱ xáꞌnda chiño no̱o̱ kuáyí ña nakundichi tón carreta. Ta saá xi̱kuiin tón carreta, ta no̱o ta̱Felipe xíꞌin ta̱Etiopía, ta ni̱ki̱ꞌvi na ini takuií. Ta saá ta̱Felipe sa̱kuchu ra ta̱yóꞌo.
ACT 8:39 Tá ndi̱ꞌi ku̱ndivi ñayóꞌo, ta ke̱e na ini takuií, ta xa̱ndi̱ko̱n saá Níma̱ Ndios na̱kiꞌin ña ta̱Felipe kua̱ꞌa̱n ra xíꞌin ña inka̱ xiiña. Ta ta̱Etiopía yóꞌo ni̱‑xini ka̱ ra ta̱Felipe, ta saá na̱kiꞌin ra kua̱ꞌa̱n noꞌo̱ ra, ta chútú ñasi̱i̱ ini ra.
ACT 8:40 Ta saá ni̱ti̱vi ta̱Felipe ñii ñoo na̱ní Azoto. Ta ki̱xáꞌá ra ndáto̱ꞌon ra to̱ꞌon va̱ꞌa xa̱ꞌa̱ ta̱Jesús no̱o̱ ndiꞌi ni̱vi ñoo yóꞌo, ta ñii ki̱ꞌva saá nda̱to̱ꞌon ra xíꞌin ni̱vi ndiꞌi saá ñoo no̱o̱ yáꞌa ra, kua̱ꞌa̱n ra, ta̱nda̱ ni̱xaa̱ ra nda̱ ñoo Cesarea.
ACT 9:1 Ta ta̱Saulo xíꞌin ña sáa̱ ini ra xíka ra káꞌa̱n ra ña yo̱ꞌvi̱ saxo̱ꞌvi̱ ra ni̱vi na ndíko̱n yichi̱ ta̱Jesús, ta káꞌa̱n ra ndí xíni̱ ñóꞌó kivi̱ ndiꞌi na. Ta saá ni̱xa̱ꞌa̱n ra no̱o̱ ta̱káꞌno no̱o̱ nasu̱tu̱,
ACT 9:2 ta ndu̱kú ra tutu ña taxi nda̱yí ndaꞌa̱ ra ko̱ꞌo̱n ra veꞌe ño̱ꞌo sinagoga ñoo Damasco, ta tiin ra ndiꞌi nata̱a xíꞌin ndiꞌi náñaꞌa̱ na kúu na ndíko̱n yichi̱ ta̱Jesús. Ta saá ndikó na xíꞌin ra ñoo Jerusalén, no̱o̱ taan ra ndiꞌi na ini veꞌe ka̱a.
ACT 9:3 Ta saá ta̱Saulo ke̱e ra kua̱ꞌa̱n ra. Tá xa yatin xaa̱ ra ñoo Damasco, ta ñii kama ke̱e ñoꞌo̱ ñoyívi ni̱no, ta ndeé ní náyeꞌe ña ra, ta xi̱no nduu ña no̱o̱ ñíndichi ra.
ACT 9:4 Ta ta̱Saulo na̱kava ra nda̱ no̱o̱ ñoꞌo̱, ta xi̱ni̱ so̱ꞌo ra to̱ꞌon ña ni̱ka̱ꞌa̱n xíꞌin ra, káchí ña saá: ―Saulo, Saulo, ¿nda̱chun ndíko̱n ún ña sáxo̱ꞌvi̱ ún yi̱ꞌi̱? ―káchí to̱ꞌon xíꞌin ra.
ACT 9:5 Ta nda̱kuii̱n ta̱Saulo, ni̱nda̱ka̱ to̱ꞌon ñaꞌá ra: ―¿Yu kúu yóꞌó, Tata? ―káchí ra. Ta ni̱ka̱ꞌa̱n to̱ꞌon yóꞌo: ―Yi̱ꞌi̱ kúu i̱ Jesús, ta̱a ta̱ ndíko̱n ún sáxo̱ꞌvi̱ ún. Ta xíꞌin ña kísa toon ún no̱o̱ i̱, kuiti sátakuéꞌe̱ xíꞌin mi̱i ún ―káchí ra.
ACT 9:6 Ta saá ta̱Saulo ñii kísin ni̱no ra, ta yíꞌví ní ra, ta ni̱nda̱ka̱ to̱ꞌon ra, káchí ra saá: ―Tata, ¿yukía̱ kóni ún keꞌé i̱ vitin? ―káchí ra. Ta nda̱kuii̱n ta̱Jesús, káchí ra saá: ―Ta vitin nakundichi ún ta ko̱ꞌo̱n ún ki̱ꞌvi ún ñoo Damasco, ta saá tiꞌví i̱ ñii ta̱a xaa̱ ra ndato̱ꞌon ra xíꞌin ún xa̱ꞌa̱ ña xíni̱ ñóꞌó keꞌé ún ―káchí ta̱Jesús xíꞌin ta̱Saulo.
ACT 9:7 Ta natáꞌan ta̱Saulo na kua̱ꞌa̱n xíꞌin ra, ñii na̱kaꞌnda ini na yóo na, chi xi̱ni̱ so̱ꞌo na to̱ꞌon ña káꞌa̱n ta o̱n vása ní‑kunda̱a̱ ini na yukía̱ káchí ña, ni o̱n ko̱ó nda̱ ñii ni̱vi ní‑xini na.
ACT 9:8 Ta ta̱Saulo na̱kundichi ra ta na̱kuiná ra nduchu̱ no̱o̱ ra, ta o̱n vása kivi ka̱ koto ra, chi ku̱kuáá nduchu̱ no̱o̱ ra. Ta saá nata̱a táꞌan ra ti̱in na ndaꞌa̱ ra ta kua̱ꞌa̱n ra xíꞌin na nda̱ ñoo Damasco.
ACT 9:9 Ta u̱ni̱ ki̱vi̱ ni̱‑kivi koto ra ta nda̱ loꞌo ni̱‑xixi ra, ni nda̱ loꞌo nduta̱ ni̱‑xiꞌi ra.
ACT 9:10 Ta ñoo Damasco yóꞌo táku̱ ñii ta̱a, ta̱ ndíko̱n yichi̱ ta̱Jesús kúu ra, ta na̱ní ra Ananías. Ta ni̱ti̱vi ta̱Jesús no̱o̱ ra ta ni̱ka̱ꞌa̱n ra xíꞌin ra, káchí ra saá: ―¡Tata Ananías! Ta nda̱kuii̱n ta̱Ananías, ni̱ka̱ꞌa̱n ra: ―Yóꞌo yóo i̱, Tata ―káchí ra.
ACT 9:11 Ta ni̱ka̱ꞌa̱n ta̱Jesús xíꞌin ra: ―Kua̱ꞌa̱n ún yichi̱ ña na̱ní Yichi̱ Nda̱kú ta xaa̱ ún veꞌe ñii ta̱a ta̱ na̱ní Judas, ta veꞌe yóꞌo nda̱ka̱ to̱ꞌon ún ni̱vi án xíni̱ na mí yóo ñii ta̱a ta̱ na̱ní Saulo, ta ta̱ñoo Tarso kúu ra. Saá chi ta̱Saulo yóꞌo yóo ra veꞌe ta̱Judas, ta vitin xa káꞌa̱n ra xíꞌin i̱.
ACT 9:12 Ta xa ta̱xi i̱ ña ni̱ti̱vi no̱o̱ ra ñii ta̱a ta̱ na̱ní Ananías ña ki̱xaa̱ ra no̱o̱ ra, ta chi̱so ra ndaꞌa̱ ra si̱ni̱ ra ña kivi nakoto nduchu̱ no̱o̱ ra ―káchí ta̱Jesús xíꞌin ta̱Ananías.
ACT 9:13 Ta ta̱Ananías ni̱ka̱ꞌa̱n ra xíꞌin ta̱Jesús, káchí ra saá: ―Tata, xa kua̱ꞌa̱ ní ni̱vi nda̱to̱ꞌon na xíꞌin i̱ ndí ta̱Saulo yóꞌo xa ke̱ꞌé ra kua̱ꞌa̱ ní ña o̱n váꞌa xíꞌin ni̱vi nañoo Jerusalén, na kúu na ndíko̱n yichi̱ ún.
ACT 9:14 Ta vitin ki̱xaa̱ ra ñoo yóꞌo, ta kómí ra nda̱yí ña ta̱xi nanáꞌno no̱o̱ nasu̱tu̱ ndaꞌa̱ ra xa̱ꞌa̱ ña tiin ra ndiꞌi ni̱vi na ndíko̱n yichi̱ ún na táku̱ ñoo Damasco yóꞌo, ta taan ra na ini veꞌe ka̱a ―káchí ta̱Ananías xíꞌin ta̱Jesús.
ACT 9:15 Ta ni̱ka̱ꞌa̱n ta̱Jesús xíꞌin ra: ―Kua̱ꞌa̱n ún koto ún ta̱Saulo, chi ta̱yóꞌo kúu ta̱a ta̱ na̱ka̱xin i̱ ña koni̱ ñóꞌó i̱ ña ko̱ꞌo̱n ra ka̱ꞌa̱n ndoso ra to̱ꞌon xa̱ꞌa̱ i̱ no̱o̱ ni̱vi na o̱n vása kúu najudío, ta ko̱ꞌo̱n ra no̱o̱ ni̱vi na kúu narey ñoo xíyo, ta ko̱ꞌo̱n ra no̱o̱ najudío ña ndato̱ꞌon ra xíꞌin na xa̱ꞌa̱ i̱.
ACT 9:16 Ta yi̱ꞌi̱ sanáꞌa ndiꞌi i̱ ra xa̱ꞌa̱ ña kua̱ꞌa̱ ní yo̱ꞌvi̱ xíni̱ ñóꞌó xo̱ꞌvi̱ ra xa̱ꞌa̱ i̱ ―káchí ta̱Jesús xíꞌin ta̱Ananías.
ACT 9:17 Ta saá ke̱e ta̱Ananías kua̱ꞌa̱n ra ta ni̱xaa̱ ra veꞌe no̱o̱ yóo ta̱Saulo, ta ni̱ki̱ꞌvi ra ini veꞌe yóꞌo. Tá xi̱ni ra ta̱Saulo, ta chi̱so ra ndaꞌa̱ ra si̱ni̱ ra, ta ni̱ka̱ꞌa̱n ra xíꞌin ra, káchí ra saá: ―Ñani i̱ Saulo, ta̱Jesús, Ta̱a ta̱Káꞌno no̱o̱ yó, kúu ta̱a ta̱ na̱kutáꞌan xíꞌin ún yichi̱, ta mi̱i ta̱Jesús yóꞌo ti̱ꞌví ra yi̱ꞌi̱ va̱xi i̱ xa̱ꞌa̱ ña va̱ꞌa nakoto tuku nduchu̱ no̱o̱ ún, ta ti̱ꞌví ra yi̱ꞌi̱ xa̱ꞌa̱ ña sakutú ra ini ún xíꞌin Níma̱ Ndios ―káchí ta̱Ananías xíꞌin ta̱Saulo.
ACT 9:18 Ta xatiꞌva nda̱tán yóo nduchu sa̱ta̱ tia̱ká saá yóo ña ke̱e nduchu̱ no̱o̱ ta̱Saulo, ta ni̱ko̱yo ña nda̱ no̱o̱ ñoꞌo̱, ta saá va̱ꞌa na̱koto tuku nduchu̱ no̱o̱ ra. Ta na̱kundichi ra, ta ta̱Ananías sa̱kuchu ñaꞌá ra chi xa ka̱ndixa ra ta̱Jesús.
ACT 9:19 Ta saá ta̱Saulo xi̱xi ra, ta na̱kiꞌin ra ndee̱ ra. Ta ni̱xi̱yo ta̱Saulo xíꞌin ni̱vi na ndíko̱n yichi̱ ta̱Jesús ñoo Damasco loꞌo ka̱ ki̱vi̱.
ACT 9:20 Ta saá ta̱Saulo kama ní ki̱xáꞌá ra kua̱ꞌa̱n ra ñii ñii veꞌe ño̱ꞌo sinagoga ñoo Damasco yóꞌo, ta káꞌa̱n ndoso ra to̱ꞌon va̱ꞌa xa̱ꞌa̱ ta̱Jesús no̱o̱ ni̱vi. Ndáto̱ꞌon ra xíꞌin na ndí ndixa ñanda̱a̱ ta̱Jesús kúu Sa̱ꞌya Ndios.
ACT 9:21 Ta ndiꞌi ni̱vi na xi̱ni̱ so̱ꞌo ña káꞌa̱n ta̱Saulo, na̱kaꞌnda ini nayóꞌo, ta káꞌa̱n na xíꞌin táꞌan na, káchí na saá: ―¿Án o̱n si̱ví ta̱yóꞌo kúu ta̱a ta̱ xíka sáxo̱ꞌvi̱ ní ni̱vi ñoo Jerusalén na kúu na ndíko̱n yichi̱ ta̱Jesús? ¿Án o̱n si̱ví ta̱yóꞌo kúu ta̱a ta̱ ki̱xaa̱ ñoo Damasco yóꞌo chi kóni ra tiin ra ni̱vi na ndíko̱n yichi̱ ta̱Jesús xa̱ꞌa̱ ña ko̱ꞌo̱n na xíꞌin ra ña taxi ra kua̱chi xa̱ꞌa̱ na no̱o̱ nasu̱tu̱ náꞌno ñoo Jerusalén? ―saá káchí na, káꞌa̱n na xa̱ꞌa̱ ta̱Saulo.
ACT 9:22 Vará saá káꞌa̱n na xa̱ꞌa̱ ra, ta ñii ñii ki̱vi̱ Níma̱ Ndios táxi ka̱ ndee̱, ta táxi ka̱ ñandíchí ndaꞌa̱ ta̱Saulo, xa̱ꞌa̱ ña va̱ꞌa ní ndato̱ꞌon ra xíꞌin ni̱vi xa̱ꞌa̱ ta̱Jesús. Ta najudío na táku̱ ñoo Damasco, na kúu na xi̱ni̱ so̱ꞌo ña káꞌa̱n ra, o̱n vása náníꞌi na to̱ꞌon ndasaá ndakuii̱n na yuꞌu̱ ra. Saá chi to̱ꞌon ndáto̱ꞌon ra káxín ní na̱ndaxin ña ndí ta̱Jesús kúu Cristo, ta̱a ta̱ ti̱ꞌví Ndios saka̱ku ni̱vi.
ACT 9:23 Ta ni̱yaꞌa kua̱ꞌa̱ ní ki̱vi̱, ta najudío na̱kutáꞌan na ta chi̱kaa̱ ini na kaꞌni na ta̱Saulo.
ACT 9:24 Yóo yéꞌé náꞌno na̱ma̱ yu̱u̱ ña xi̱no nduu ñoo Damasco, ta ndiví ñoó ni̱vi na kóni kaꞌni ta̱Saulo yóo na, ndáa na yéꞌé náꞌno yóꞌo, chi ndáti na yaꞌa ta̱Saulo ñii yéꞌé yóꞌo ña kee ra ko̱ꞌo̱n ra, ta saá kuchiño tiin na ra ta kaꞌni na ra. Ta saá ni, inka̱ ni̱vi nda̱to̱ꞌon na xíꞌin ta̱Saulo ña chi̱kaa̱ ini najudío yóꞌo keꞌé na xíꞌin ra.
ACT 9:25 Ta saá ñii ñoó nata̱a na sákuáꞌá no̱o̱ ta̱Saulo, chi̱ndeé na ra ña ni̱ki̱ꞌvi ra ini ñii chikiva káꞌno, ta chi̱koꞌni na ña, ta sa̱noo na chikiva yóꞌo sa̱ta̱ na̱ma̱ yu̱u̱, ta ni̱xaa̱ ña nda̱ no̱o̱ ñoꞌo̱, ta ni̱ka̱ku ra kua̱ꞌa̱n ra.
ACT 9:26 Ta saá na̱kiꞌin ta̱Saulo ndi̱kó ra kua̱ꞌa̱n ra nda̱ ñoo Jerusalén, ta ndu̱kú ra nakutáꞌan ra xíꞌin ni̱vi na ndíko̱n yichi̱ ta̱Jesús ñoo kán, ta ni̱vi yóꞌo yíꞌví ní na no̱o̱ ra. Ta ni̱‑taxi na ki̱ꞌvi ra nakutáꞌan ra xíꞌin na, chi o̱n vása kándixa na ndí ta̱Saulo xíꞌin ña ndinoꞌo ini ra ndíko̱n ra yichi̱ ta̱Jesús vitin.
ACT 9:27 Ta saá ta̱Bernabé chi̱ndeé ra ta̱Saulo ña kuchiño nakutáꞌan ra xíꞌin naapóstol. Saá chi ta̱Bernabé yóꞌo ka̱na ra ta̱Saulo ko̱ꞌo̱n ra xíꞌin ra no̱o̱ naapóstol ña koni na ra. Ta saá ta̱Bernabé nda̱to̱ꞌon ra xíꞌin naapóstol xa̱ꞌa̱ ña ndo̱ꞌo ta̱Saulo yichi̱ ki̱vi̱ kua̱ꞌa̱n ra ñoo Damasco, ta káchí ta̱Bernabé saá: ―Ki̱vi̱ kua̱ꞌa̱n ta̱Saulo yóꞌo yichi̱ ña kua̱ꞌa̱n ñoo Damasco, ta no̱o̱ ra ni̱ti̱vi ta̱Jesús Ta̱a ta̱Káꞌno no̱o̱ yó, ta ni̱ka̱ꞌa̱n ta̱Jesús xíꞌin ra. Ta xa̱ꞌa̱ ñayóꞌo, ta̱Saulo na̱sama ini ra ta xa̱ndi̱ko̱n ndu̱u ra ñii ta̱a ta̱ ñii káchí kándixa ta̱Jesús xíꞌin yó. Ta saá ki̱vi̱ ni̱xi̱yo ka̱ ta̱Saulo ñoo Damasco, ta o̱n vása ní‑yiꞌví ra ndáto̱ꞌon ra xíꞌin ni̱vi to̱ꞌon va̱ꞌa xa̱ꞌa̱ ta̱Jesús ―káchí ta̱Bernabé, nda̱to̱ꞌon ra xíꞌin naapóstol.
ACT 9:28 Tá xi̱ni̱ so̱ꞌo naapóstol ña nda̱to̱ꞌon ta̱Bernabé, ta saá va̱ꞌa ta̱xi na ña ni̱ki̱ꞌvi ta̱Saulo nakutáꞌan ra xíꞌin na ndíko̱n yichi̱ ta̱Jesús na táku̱ ñoo Jerusalén yóꞌo. Ta saá ta̱Saulo ki̱xáꞌá ra xíka ra xíꞌin naapóstol, ta kua̱ꞌa̱n ra ndiꞌi saá xiiña ñoo Jerusalén,
ACT 9:29 ta o̱n vása yíꞌví ra ndáto̱ꞌon ra to̱ꞌon va̱ꞌa xa̱ꞌa̱ ta̱Jesús no̱o̱ ni̱vi. Ta káꞌa̱n ra xa̱ꞌa̱ ta̱Jesús xíꞌin najudío na kúu na káꞌa̱n to̱ꞌon griego, ta nayóꞌo ki̱xáꞌá na sáa̱ ní ini na xíni na ra, ta̱nda̱ kóni na kaꞌni na ra.
ACT 9:30 Ta saá xi̱ni̱ so̱ꞌo naapóstol ndí kóni ni̱vi kaꞌni na ta̱Saulo, ta ni̱ka̱ꞌa̱n na xíꞌin ra ña va̱ꞌa ka̱ ná kee ra ko̱ꞌo̱n ra xíꞌin na nda̱ inka̱ ñoo ña na̱ní Cesarea. Tá ni̱xaa̱ ra xíꞌin na ñoo yóꞌo ta tuku ti̱ꞌví na ra ña noꞌo̱ ra nda̱ ñoo ra ña na̱ní Tarso, no̱o̱ ka̱ku ra.
ACT 9:31 Ta saá, ni̱yaꞌa kua̱ꞌa̱ ní ki̱vi̱ ña va̱ꞌa xi̱ndo̱o ni̱vi na ndíko̱n yichi̱ ta̱Jesús, na kúu na táku̱ ñoo ña ñóꞌo estado Judea xíꞌin estado Galilea ta xíꞌin estado Samaria. Saá chi o̱n ko̱ó ni̱vi na saxo̱ꞌvi̱ ñaꞌá, ta Níma̱ Ndios chi̱ndeé ña ndiꞌi ni̱vi na kándixa ta̱Jesús ña ñii ñii ki̱vi̱ vivíi ka̱ ta ndinoꞌo ka̱ ini na kua̱ꞌa̱n na yichi̱ ra. Ta kua̱ꞌa̱ ní ka̱ ni̱vi ka̱ndixa na ta̱Jesús. Ta saá ni̱vi na kándixa ta̱Jesús ndu̱u na ñii tiꞌvi káꞌno ní ka̱.
ACT 9:32 Ta ta̱apóstol Pedro ke̱e ra kua̱ꞌa̱n ra ta xáa̱ ra ñii ñii ñoo ña xíto ra ni̱vi na kándixa ta̱Jesús. Ta saá ni̱xaa̱ ra ñii ñoo ña na̱ní Lida ña koto ra ni̱vi na ndíko̱n yichi̱ ta̱Jesús.
ACT 9:33 Ta ñoo yóꞌo ni̱xaa̱ ra no̱o̱ kándúꞌu̱ ñii ta̱a ta̱ na̱ní Eneas, ta ta̱yóꞌo kúu ñii ta̱a ta̱ o̱n ki̱ví kanda, ta xa o̱na̱ kui̱ya̱ kúu ña o̱n ki̱ví kaka xáꞌá ra, ta kuiti kándúꞌu̱ ra no̱o̱ xi̱to ra.
ACT 9:34 Ta ni̱ka̱ꞌa̱n ta̱Pedro xíꞌin ta̱Eneas yóꞌo, káchí ra saá: ―Tata Eneas, vitin Jesucristo sándaꞌa ra yóꞌó. Nakundichi ún, ta ndasa vi̱i̱ ún xi̱to ún ―káchí ta̱Pedro xíꞌin ra. Ta saá xa̱ndi̱ko̱n na̱kundichi ra.
ACT 9:35 Ta ndiꞌi ni̱vi na táku̱ ñoo Lida xíꞌin ndiꞌi ni̱vi na táku̱ ñii xiiña yatin, ña na̱ní Sarón, na kúu na xi̱ni ndasaá ndu̱va̱ꞌa ta̱Eneas, ndiꞌi ni̱vi yóꞌo ndi̱kó ini na ta ka̱ndixa na ta̱Jesús.
ACT 9:36 Ta ñoo Jope táku̱ ñii ñaꞌa̱ ñá ndíko̱n yichi̱ ta̱Jesús, ta na̱ní ñá Tabita (ta ki̱vi̱ Tabita to̱ꞌon griego kúu Dorcas). Ndiꞌi saá ki̱vi̱ ñáyóꞌo táxi xíꞌin mi̱i ñá kéꞌé ñá chiño va̱ꞌa, ta chíndeé ñá ni̱vi na kúu nandáꞌví.
ACT 9:37 Ta saá ñii ki̱vi̱ ki̱xáꞌá ndeé ní ndóꞌo ñá ta ni̱xiꞌi̱ ñá. Ta ni̱vi na kúu natáꞌan ñá sa̱kuchu na yi̱kí ko̱ñu ndi̱í ñá ta na̱chinóo na ña no̱o̱ xi̱to tón ñíndichi piso o̱vi̱ veꞌe ñá.
ACT 9:38 Yatin ñoo Jope yóꞌo nákaa̱ ñoo Lida, no̱o̱ yóo ta̱Pedro. Tá xi̱ni̱ so̱ꞌo ni̱vi na ndíko̱n yichi̱ ta̱Jesús ndí yatin yóo ta̱Pedro, ta saá ti̱ꞌví na o̱vi̱ ta̱a kua̱ꞌa̱n na ña ka̱ꞌa̱n na xíꞌin ta̱Pedro. Ta saá ni̱xaa̱ na no̱o̱ yóo ra, ta xa̱ku ndáꞌví na no̱o̱ ra, káchí na saá xíꞌin ra: ―Kama ní kixi ún xíꞌin ndi̱ ñoo Jope ―káchí na.
ACT 9:39 Ta saá ke̱e ta̱Pedro kua̱ꞌa̱n ra xíꞌin na, ta ni̱xaa̱ na veꞌe ñáTabita, ta ni̱ka̱ꞌa̱n na xíꞌin ta̱Pedro, káchí na saá: ―Ndaa ún xíꞌin ndi̱ piso o̱vi̱ ―káchí na. Ta saá ni̱xaa̱ na no̱o̱ kándúꞌu̱ yi̱kí ko̱ñu ñáTabita ñá ni̱xiꞌi̱. Ta kua̱ꞌa̱ ní náñaꞌa̱ ndáꞌví ná ni̱xiꞌi̱ yii̱ ki̱xaa̱ ná no̱o̱ ta̱Pedro, ta xáku ní ná xa̱ꞌa̱ ñá ni̱xiꞌi̱ yóꞌo, ta sa̱náꞌa ná no̱o̱ ta̱Pedro kua̱ꞌa̱ ní tiko̱to̱ ña ki̱sa va̱ꞌa ñáTabita ki̱vi̱ xi̱taku̱ ñá, ta sa̱níꞌi ñá ná tiko̱to̱ yóꞌo.
ACT 9:40 Ta saá ta̱Pedro xa̱ꞌnda chiño ra no̱o̱ ndiꞌi ni̱vi na yíta yóꞌo ña kee na ko̱ꞌo̱n na ke̱ꞌe. Ta ki̱ndo̱o ta̱Pedro matóꞌón mi̱i ra xíꞌin yi̱kí ko̱ñu ndi̱í ñá ni̱xiꞌi̱ yóꞌo. Ta saá xi̱kuxítí ra ta ni̱ka̱ꞌa̱n ra xíꞌin Ndios. Ta ndi̱ꞌi ni̱ka̱ꞌa̱n ra xíꞌin Ndios, saá ndi̱kó koo ra na̱koto ra no̱o̱ yóo yi̱kí ko̱ñu ñá ni̱xiꞌi̱ yóꞌo, ta ni̱ka̱ꞌa̱n ra, káchí ra saá: ―Nana Tabita, vitin nakundichi ún ―káchí ra. Ta saá na̱koná ñá nduchu̱ no̱o̱ ñá, ta xi̱ni ñá ta̱Pedro, ta nda̱níꞌi loꞌo xíꞌin mi̱i ñá, ta xi̱koo ñá.
ACT 9:41 Ta ti̱in ta̱Pedro ndaꞌa̱ ñáyóꞌo ña chi̱ndeé ra ñá na̱kundichi ñá. Ta saá ka̱na ra ndiꞌi ni̱vi na yíta ke̱ꞌe, na kúu na ndíko̱n yichi̱ ta̱Jesús, ta xíꞌin náñaꞌa̱ nándáꞌví ná ni̱xiꞌi̱ yii̱, ta ndu̱kú ra no̱o̱ na ña ki̱ꞌvi na ini veꞌe, ta ni̱ka̱ꞌa̱n ra xíꞌin na, káchí ra saá: ―Yóꞌo yóo ñáTabita, táku̱ ñá vitin.
ACT 9:42 Ta saá ni̱xi̱ta̱ níꞌnó to̱ꞌon ndiꞌi xiiña ñoo Jope xa̱ꞌa̱ ña ndo̱ꞌo ñáTabita, chi ni̱xiꞌi̱ ñá ta xíꞌin ndee̱ ta̱Jesús, ta̱Pedro sa̱nataku̱ ra ñá. Ta xa̱ꞌa̱ ña xi̱ni̱ so̱ꞌo na to̱ꞌon yóꞌo, kua̱ꞌa̱ ní ni̱vi ka̱ndixa na ta̱Jesús.
ACT 9:43 Ta saá kua̱ꞌa̱ ní ka̱ ki̱vi̱ ni̱xi̱yo ta̱Pedro veꞌe ta̱Simón ñoo Jope. Ta chiño ta̱Simón yóꞌo kúu ña ndása va̱ꞌa ra ñii̱ kiti̱.
ACT 10:1 Ta ñoo Cesarea táku̱ ñii ta̱a na̱ní ra Cornelio, ta̱a ta̱ xáꞌnda chiño no̱o̱ ñii ciento natropa kúu ra. Ta ñii ciento natropa yóꞌo kúu ñii táꞌví ña ñii tiꞌvi káꞌno natropa, ña na̱ní Batallón Italiano.
ACT 10:2 Ta ta̱Cornelio xíꞌin ña ndinoꞌo ini ra kándixa ra Ndios ta kísa káꞌno ñaꞌá ra. Ta ñii káchí ndiꞌi naveꞌe ra kándixa na Ndios ta kísa káꞌno ñaꞌá na. Ta̱Cornelio o̱n si̱ví ta̱a ta̱ síꞌnda̱ kúu ra, ta táxi ní ra si̱ꞌún ndaꞌa̱ ni̱vi na kúu nandáꞌví xa̱ꞌa̱ ña chi̱ndeé ra na ña sata na ña xíni̱ ñóꞌó no̱o̱ na. Ta ndiꞌi saá ki̱vi̱ káꞌa̱n ní ra xíꞌin Ndios, saá táku̱ ra.
ACT 10:3 Ta saá ñii ki̱vi̱ xa xikuaa ta ka̱a u̱ni̱ kúu ña, ta ñii ñaángel ña ki̱xi no̱o̱ Ndios ni̱ti̱vi ña no̱o̱ ra, ta xi̱ni ra ña ni̱ki̱ꞌvi ña ini cuarto no̱o̱ yóo ra, ta ni̱ka̱ꞌa̱n ña xíꞌin ra, káchí ña saá: ―¡Tata Cornelio! ―káchí ña xíꞌin ra.
ACT 10:4 Ta xíꞌin ña yíꞌví ní ini ra na̱koto káxín ra no̱o̱ ñaángel, ta ni̱ka̱ꞌa̱n ra xíꞌin ña, káchí ra saá: ―Tata, ¿yukía̱ kóni ún kasa ndivi i̱? ―káchí ra xíꞌin ña. Ta nda̱kuii̱n ñaángel, ni̱ka̱ꞌa̱n ña káchí ña saá: ―Ndiꞌi saá ki̱vi̱ Ndios xa xíni̱ so̱ꞌo ra to̱ꞌon ña ni̱ka̱ꞌa̱n ún xíꞌin ra, ta xíto ra ndiꞌi ñava̱ꞌa ña ke̱ꞌé ún xíꞌin nandáꞌví.
ACT 10:5 Ta vitin tiꞌví ún sava nata̱a ko̱ꞌo̱n na ñoo Jope ña naníꞌi na ñii ta̱a ta̱ na̱ní Simón Pedro, ta ná kixi ra xíꞌin na nda̱ veꞌe ún yóꞌo.
ACT 10:6 Ta yóo ra veꞌe ñii ta̱a ta̱ ndása va̱ꞌa ñii̱ kiti̱, ta̱yóꞌo na̱ní ra Simón, ta veꞌe ra yóo ña yatin yuꞌu̱ takuií mi̱ni ―káchí ñaángel xíꞌin ta̱Cornelio.
ACT 10:7 Tá ndi̱ꞌi ni̱ka̱ꞌa̱n ñaángel to̱ꞌon yóꞌo, ta ndi̱kó ña kua̱ꞌa̱n noꞌo̱ ña ñoyívi ni̱no. Ta saá ta̱Cornelio kama ka̱na ra o̱vi̱ nata̱a mozo ra xíꞌin ñii ta̱tropa ta̱ kúu ta̱ kísa to̱ꞌó Ndios, ta ki̱xaa̱ na no̱o̱ ra.
ACT 10:8 Ta nda̱to̱ꞌon ndiꞌi ta̱Cornelio xíꞌin na yukía̱ ni̱ka̱ꞌa̱n ñaángel xíꞌin ra, ki̱vi̱ ni̱ti̱vi ña no̱o̱ ra. Ta saá ti̱ꞌví ra nata̱a yóꞌo kua̱ꞌa̱n na ñoo Jope no̱o̱ yóo ta̱Pedro.
ACT 10:9 Ta inka̱ ki̱vi̱ xa ma̱ꞌñó ndiví kúu ña, ta xa yatin xaa̱ nata̱a yóꞌo ñoo Jope, ta saá ta̱Pedro nda̱a ra si̱ni̱ veꞌe no̱o̱ yóo ra, ta ki̱xáꞌá ra káꞌa̱n ra xíꞌin Ndios.
ACT 10:10 Ta ni̱yaꞌa ñii káni̱ loꞌo, ta ki̱xáꞌá xíꞌi̱ ní ra so̱ko, ta yóo ka̱ ra ndáti ra ña kasa va̱ꞌa na ña kuxu ra, ta saá ni̱ti̱vi no̱o̱ ra ña ti̱ꞌví Ndios koni ra.
ACT 10:11 Ta saá ta̱Pedro xi̱ni ra ndasaá ni̱xo̱na̱ loꞌo ñoyívi ni̱no, ta xi̱to ra no̱o ñii ña nda̱tán káa manta, saá káa ña. Yóo ko̱mi̱ ti̱to̱n manta yóꞌo, ta va̱ꞌa vivíi ndíka̱ no̱o̱ ña, chi yóo ña nda̱tán yóo ña tíin na ñii ñii ti̱to̱n ña, saá káa ña, va̱xi noo ña nda̱ no̱o̱ ñoꞌo̱.
ACT 10:12 Ta kua̱ꞌa̱ ní no̱o̱ kiti̱ nándoso rí no̱o̱ manta yóꞌo. Tíyóꞌo kúu kiti̱ tí yóo ko̱mi̱ xa̱ꞌa̱, ta xíꞌin kiti̱ tí ñóo ti̱xin xíka no̱o̱ ñoꞌo̱, ta xíꞌin kiti̱ tí ndáchí ñoyívi kaa̱.
ACT 10:13 Ta saá xi̱ni̱ so̱ꞌo ta̱Pedro to̱ꞌon ña ni̱ka̱ꞌa̱n xíꞌin ra, káchí ña saá: ―Tata Pedro, nakundichi ún, ta koto ún ndiꞌi kiti̱ yóꞌo, ta tiin ún ñii rí, kaꞌni ún rí, ta kasa va̱ꞌa ún rí, ta kuxu ún rí ―káchí to̱ꞌon ña ni̱ka̱ꞌa̱n xíꞌin ta̱Pedro.
ACT 10:14 Ta nda̱kuii̱n ta̱Pedro, ni̱ka̱ꞌa̱n ra: ―Tata, o̱n ki̱ví keꞌé i̱ saá ña kuxu i̱ kiti̱ yóꞌo, chi nda̱ ki̱vi̱ vitin nda̱ loꞌo o̱n vása ní‑xixi i̱ ko̱ñu kiti̱ tí káꞌa̱n nda̱yí ña ni̱taa ta̱Moisés ndí kúu rí kiti̱ tí kini no̱o̱ Ndios ―káchí ta̱Pedro.
ACT 10:15 Ta nda̱kuii̱n to̱ꞌon, ni̱ka̱ꞌa̱n tuku ña xíꞌin ra saá: ―Ta vitin Ndios xa nda̱sa ndii ra ndiꞌi kiti̱. Ta saá, o̱n váꞌa ka̱ ka̱ꞌa̱n ún ndí yóo kiti̱ kini no̱o̱ Ndios ―káchí to̱ꞌon xíꞌin ta̱Pedro.
ACT 10:16 Ta o̱vi̱ ka̱ yichi̱ ñii ki̱ꞌva saá ni̱ti̱vi ñayóꞌo no̱o̱ ta̱Pedro, ta ni̱ka̱ꞌa̱n to̱ꞌon xíꞌin ra. Ta saá ña ni̱ti̱vi no̱o̱ ta̱Pedro ña kúu ña káa nda̱tán yóo manta xíꞌin kiti̱ saá káa ña, ta xa̱ndi̱ko̱n nda̱a ña ñoyívi ni̱no.
ACT 10:17 Ta saá ñii nákaꞌnda ini ta̱Pedro, xáni si̱ni̱ ra: ―¿Yukía̱ kóni kachí ña ni̱ti̱vi no̱o̱ yó yóꞌo? Tá mií saá na u̱ni̱ ta̱a na ti̱ꞌví ta̱Cornelio ni̱xaa̱ na ñoo Jope, ta ni̱nda̱ka̱ to̱ꞌon na míkía̱ yóo veꞌe ta̱Simón, ta̱a ta̱ kísa chiño ndása va̱ꞌa ñii̱ kiti̱. Tá ku̱nda̱a̱ ini nata̱a yóꞌo míchí yóo veꞌe ra, ta kua̱ꞌa̱n na, ta ni̱xaa̱ na,
ACT 10:18 ta xi̱kuita na yéꞌé veꞌe ra, ta ni̱nda̱ka̱ to̱ꞌon na, káchí na saá: ―¿Án veꞌe yóꞌo yóo ñii ta̱a ta̱ na̱ní Simón Pedro? ―káchí na.
ACT 10:19 Ta ta̱Pedro yóo ka̱ ra xáni ini ra yukía̱ kóni kachí ña ni̱ti̱vi no̱o̱ ra. Ta Níma̱ Ndios ni̱ka̱ꞌa̱n ña xíꞌin ra, káchí ña saá: ―¡Tata, koto ví! Vitin ki̱xaa̱ u̱ni̱ nata̱a ta nándukú na yóꞌó.
ACT 10:20 Nakundichi ún ta noo ún nakutáꞌan ún xíꞌin na, ta nda̱ loꞌo o̱n kuyi̱ꞌví ún ko̱ꞌo̱n ún xíꞌin na, chi yi̱ꞌi̱ ti̱ꞌví i̱ na va̱xi na no̱o̱ ún ―káchí Níma̱ Ndios xíꞌin ta̱Pedro.
ACT 10:21 Ta saá no̱o ta̱Pedro ta na̱kutáꞌan ra xíꞌin na, ta ni̱ka̱ꞌa̱n ra xíꞌin na, káchí ra saá: ―Yi̱ꞌi̱ kúu ta̱a ta̱ nándukú ndó. ¿Ndá chiño kúu ña va̱xi ndó no̱o̱ i̱, tata? ―káchí ta̱Pedro xíꞌin na.
ACT 10:22 Ta ni̱ka̱ꞌa̱n na xíꞌin ra: ―Ta̱káꞌno no̱o̱ ndi̱ ta̱ na̱ní Cornelio, ti̱ꞌví ra ndi̱ꞌi̱ va̱xi ndi̱ no̱o̱ ún. Ta̱Cornelio yóꞌo kúu ta̱ xáꞌnda chiño no̱o̱ ñii ciento natropa, ta ta̱a ta̱ va̱ꞌa ní ini kúu ra, ta xíꞌin ndinoꞌo ini ra kándixa ra Ndios, ta kánóo va̱ꞌa ní ñato̱ꞌó ra no̱o̱ ndiꞌi ni̱vi najudío. Ta ñii ñaángel ña ki̱xi no̱o̱ Ndios ni̱ti̱vi ña no̱o̱ ra, ta ni̱ka̱ꞌa̱n ña xíꞌin ra ndí xíni̱ ñóꞌó kana ra yóꞌó ña ko̱ꞌo̱n ún veꞌe ra xa̱ꞌa̱ ña koni̱ so̱ꞌo ra to̱ꞌon ña ndato̱ꞌon ún xíꞌin ra ―káchí na xíꞌin ta̱Pedro.
ACT 10:23 Ta saá ta̱Pedro ni̱ka̱ꞌa̱n ra xíꞌin na ña ki̱ꞌvi na veꞌe, ta saá ki̱ndo̱o na ini veꞌe yóꞌo ta̱nda̱ inka̱ ki̱vi̱ ke̱e na kua̱ꞌa̱n na. Ta ta̱Pedro xíꞌin inka̱ nata̱a ñoo Jope na kúu na kándixa ta̱Jesús, ke̱e na kua̱ꞌa̱n na xíꞌin u̱ni̱ nata̱a yóꞌo.
ACT 10:24 Ta inka̱ ki̱vi̱ ni̱xaa̱ na ñoo Cesarea no̱o̱ yóo ta̱Cornelio ndáti ra kixaa̱ na. Ta ta̱yóꞌo xa yóo tiꞌva ra nakiꞌin ra ta̱Pedro, chi xa na̱kana ra ndiꞌi naveꞌe ra xíꞌin ni̱vi na nátaꞌan yatin xíꞌin ra, ta xa na̱kutáꞌan ndiꞌi nayóꞌo veꞌe ra ña koni̱ so̱ꞌo na to̱ꞌon ña ndato̱ꞌon ta̱Pedro xíꞌin na.
ACT 10:25 Tá ki̱xaa̱ ta̱Pedro veꞌe ta̱Cornelio, ta saá ke̱ta ta̱Cornelio nakiꞌin ra ta̱Pedro, ta xi̱kuxítí ra no̱o̱ ta̱yóꞌo ña ki̱sa to̱ꞌó ñaꞌá ra.
ACT 10:26 Ta ta̱Pedro ti̱in ra ndaꞌa̱ ta̱Cornelio ña na̱kundichi ra, ta ni̱ka̱ꞌa̱n ra xíꞌin ra, káchí ra saá: ―Nakundichi ún, tata, o̱n kasa káꞌno ún yi̱ꞌi̱, chi o̱n si̱ví ñii ndios kúu i̱, kuiti ni̱vi va kúu i̱, nda̱tán yóo mi̱i ún, saá yóo i̱ ―káchí ta̱Pedro xíꞌin ta̱Cornelio.
ACT 10:27 Tá ta̱Pedro xíꞌin ta̱Cornelio káꞌa̱n táꞌan na saá, ta ni̱ki̱ꞌvi na ini veꞌe, no̱o̱ chútú ní ni̱vi na kúu na na̱kaya ta̱Cornelio.
ACT 10:28 Ta ni̱ka̱ꞌa̱n ta̱Pedro xíꞌin na: ―Xíni̱ va̱ꞌa ndó yóo nda̱yí ña kísa ndivi ndi̱ najudío ña káchí saá: O̱n váꞌa nakutáꞌan ni̱vi najudío xíꞌin inka̱ ni̱vi na o̱n vása kúu najudío, káchí nda̱yí yóꞌo. Ta vitin Ndios sa̱náꞌa ra no̱o̱ i̱, ndí nda̱ ñii ni̱vi o̱n vása kúu na nakini no̱o̱ ra, ta saá o̱n váꞌa kani si̱ni̱ i̱ ndí ni̱vi na o̱n vása kúu najudío kúu ni̱vi na kini.
ACT 10:29 Ña̱kán kía̱, tata Cornelio, ki̱vi̱ ti̱ꞌví ún nata̱a ña ka̱na na yi̱ꞌi̱ va̱xi i̱ xíꞌin na, ta o̱n vása ní‑ndaka̱ to̱ꞌon ní i̱ yu kuu ña keꞌé i̱, ta xa̱ndi̱ko̱n va̱xi i̱ xíꞌin na. Ta vitin kóni i̱ kunda̱a̱ ini i̱, tata, ¿nda̱chun ka̱na ún yi̱ꞌi̱? ―káchí ta̱Pedro xíꞌin ta̱Cornelio.
ACT 10:30 Ta nda̱kuii̱n ta̱Cornelio, ni̱ka̱ꞌa̱n ra: ―Xa yóo ko̱mi̱ ki̱vi̱ kúu ña, tá mi̱i hora yóꞌo kúu ña, ña kúu ka̱a u̱ni̱ xikuaa, ta yóo i̱ ini veꞌe i̱ káꞌa̱n i̱ xíꞌin Ndios. Ta xatiꞌva ni̱ti̱vi ñii ñaángel no̱o̱ i̱ ndíxin ña tiko̱to̱ yéꞌe ní.
ACT 10:31 Ta ni̱ka̱ꞌa̱n ña xíꞌin i̱, ka̱chí ña saá: “Tata Cornelio, Ndios xi̱ni̱ so̱ꞌo ra to̱ꞌon ña ni̱ka̱ꞌa̱n ún xíꞌin ra, ta xi̱to ra ndiꞌi ñava̱ꞌa ña ke̱ꞌé ún xa̱ꞌa̱ ña chi̱ndeé ún ndiꞌi ni̱vi nandáꞌví.
ACT 10:32 Ta vitin tiꞌví ún sava nata̱a ña ko̱ꞌo̱n na ñoo Jope ña naníꞌi na ñii ta̱a ta̱ na̱ní Simón Pedro. Ta̱yóꞌo yóo ra veꞌe ñii ta̱a ta̱ ndása va̱ꞌa ñii̱ kiti̱, ta ta̱yóꞌo na̱ní ra Simón, ta veꞌe ra yóo ña yatin yuꞌu̱ takuií mi̱ni. Ta nata̱a na tiꞌví ún xíni̱ ñóꞌó ka̱ꞌa̱n na xíꞌin ta̱Pedro ta kixi ra xíꞌin na veꞌe ún”, ka̱chí ñaángel xíꞌin i̱.
ACT 10:33 Ña̱kán ya̱chi̱ ní ti̱ꞌví i̱ nata̱a yóꞌo ko̱ꞌo̱n na nandukú na yóꞌó. Ta táxaꞌvi ñaꞌá ún xa̱ꞌa̱ ña ki̱xaa̱ ún, tata. Ta vitin na̱kutáꞌan ndiꞌi yó yóꞌo, ta Ndios yóo ra xíꞌin yó. Xa ndóo tiꞌva ndi̱, chi kóni ndi̱ koni̱ so̱ꞌo ndi̱ ndiꞌi to̱ꞌon ña xa̱ꞌnda chiño Ndios no̱o̱ ún ña ndato̱ꞌon ún xíꞌin ndi̱ ―káchí ta̱Cornelio xíꞌin ta̱Pedro.
ACT 10:34 Ta saá ta̱Pedro ki̱xáꞌá ra káꞌa̱n ra, káchí ra saá xíꞌin na: ―Vitin kúnda̱a̱ va̱ꞌa ini i̱ ndí Ndios o̱n vása náka̱xin ra ni̱vi, ta ñii káchí kíꞌvi ini ra xíni ra ndiꞌi saá ni̱vi.
ACT 10:35 Ta ni̱vi na ndiꞌi saá ñoo na kúu na kísa to̱ꞌó Ndios ta táku̱ na kísa ndivi na ñanda̱a̱, ta Ndios nákiꞌin va̱ꞌa ra ni̱vi yóꞌo.
ACT 10:36 Ndios siꞌna ti̱ꞌví ra ni̱vi ña ka̱ꞌa̱n ndoso na to̱ꞌon ra no̱o̱ ni̱vi na kúu sa̱ꞌya ñani síkuá ta̱Israel. Ta to̱ꞌon va̱ꞌa ra yóꞌo káchí ña ndí xa̱ꞌa̱ ña ki̱sa ndivi Jesucristo, ta̱a ta̱ kúu ta̱Káꞌno no̱o̱ ndiꞌi ña yóo, ndiꞌi ni̱vi kúchiño nakutáꞌan va̱ꞌa na xíꞌin Ndios, saá chi Jesucristo ni̱xiꞌi̱ ra ndaꞌa̱ tón cruz xa̱ꞌa̱ kua̱chi ndiꞌi ni̱vi.
ACT 10:37 Ta ndóꞌó xa xi̱ni̱ so̱ꞌo ndó yu kúu ña ki̱xáꞌá ñoo estado Galilea sa̱kán loꞌo kui̱ya̱ ni̱yaꞌa, ta saá to̱ꞌon yóꞌo ni̱xi̱ta̱ níꞌnó ña ndiꞌi ñoo válí xíꞌin ndiꞌi ñoo náꞌno ña ndáꞌvi ndaa estado Judea. Saá chi siꞌna ta̱Juan ni̱ka̱ꞌa̱n ndoso ra no̱o̱ ni̱vi ña xíni̱ ñóꞌó nandikó ini na xa̱ꞌa̱ ña o̱n váꞌa kéꞌé na, ta kandixa na Ndios ta saá kuchu na.
ACT 10:38 Ta ni̱yaꞌa loꞌo, ta Ndios sa̱kutú ra Níma̱ ra ini ta̱Jesús, ta̱a ta̱ kúu ta̱ñoo Nazaret, ta xíꞌin ñayóꞌo, Ndios ta̱xi ra ndee̱ ra ndaꞌa̱ ta̱Jesús ta sa̱kuiso chiño ñaꞌá ra ña kasa ndivi ra chiño ra. Ta saá ta̱Jesús ni̱xika ra kua̱ꞌa̱ ní ñoo no̱o̱ kéꞌé ra kua̱ꞌa̱ ní chiño va̱ꞌa, ta sa̱ndaꞌa ra ni̱vi na ni̱xo̱ꞌvi̱ ní xa̱ꞌa̱ ña o̱n váꞌa ke̱ꞌé ñaníma̱ ndiva̱ꞌa xíꞌin na. Ta̱Jesús ke̱ꞌé ra ndiꞌi ñava̱ꞌa yóꞌo saá, chi Ndios yóo ra xíꞌin ra.
ACT 10:39 Ta mi̱i ndi̱, xíꞌin nduchu̱ no̱o̱ ndi̱ xi̱ni ndi̱ ta̱Jesús, ta ndákuii̱n ndi̱ xa̱ꞌa̱ ndiꞌi ñava̱ꞌa ke̱ꞌé ra ñoo Jerusalén xíꞌin ndiꞌi inka̱ ñoo ña ñóꞌo no̱o̱ ñoꞌo̱ estado Judea. Ta xi̱ni ndi̱ ña xa̱ꞌni na ta̱Jesús xíꞌin ña ka̱takaa̱ ndaa na ra ndaꞌa̱ tón cruz.
ACT 10:40 Ta saá ni̱to̱nda̱a ki̱vi̱ u̱ni̱ ni̱xiꞌi̱ ta̱Jesús, ta Ndios sa̱nataku̱ ñaꞌá ra, ta Ndios ta̱xi ra ña ni̱ti̱vi ra no̱o̱ ndi̱.
ACT 10:41 O̱n si̱ví ndiꞌi saá no̱o̱ ni̱vi kúu ña ni̱ti̱vi ta̱Jesús, ta ndasaá kuiti ni̱vi na na̱ka̱xin Ndios ña ndakuii̱n na xa̱ꞌa̱ ra kúu ni̱vi na ni̱ti̱vi ra no̱o̱. Tá ndi̱ꞌi ni̱xiꞌi̱ ra ta na̱taku̱ ra, ta mi̱i ndi̱ xi̱ni ndi̱ ra, ta xi̱xi ndi̱ xíꞌin ra, ña̱kán ndákuii̱n ndi̱ xa̱ꞌa̱ ra ndí ndixa táku̱ ra.
ACT 10:42 Tá ni̱xi̱yo ka̱ ra loꞌo ki̱vi̱ ñoyívi yóꞌo xíꞌin ndi̱, ta ta̱Jesús xa̱ꞌnda chiño ra no̱o̱ ndi̱ ko̱ꞌo̱n ndi̱ ndiꞌi ñoo ña ka̱ꞌa̱n ndoso ndi̱ to̱ꞌon va̱ꞌa xa̱ꞌa̱ ra no̱o̱ ni̱vi. Ta xa̱ꞌnda chiño ra no̱o̱ ndi̱ ña ndato̱ꞌon ndi̱ xíꞌin ni̱vi ndí Ndios sa̱kuiso chiño ra ta̱Jesús ña kúu ra ta̱juez ña kasa nani ra xa̱ꞌa̱ kua̱chi ndiꞌi ni̱vi na kúu na táku̱, án na xa ni̱xiꞌi̱ kúu na.
ACT 10:43 Ta xa̱ꞌa̱ ta̱Jesús yóꞌo ni̱taa ndiꞌi naprofeta na ni̱ka̱ꞌa̱n ndoso to̱ꞌon Ndios xi̱na̱ꞌá. Ni̱ka̱ꞌa̱n na ka̱chí na ndí ndiꞌi ni̱vi na kandixa ta̱Jesús, ta̱a ta̱ ni̱xiꞌi̱ xa̱ꞌa̱ kua̱chi na, ta Ndios kasa káꞌno ini ra xa̱ꞌa̱ kua̱chi ni̱vi yóꞌo ―káchí ta̱Pedro xíꞌin na.
ACT 10:44 Tá o̱n ta̱ꞌán ka̱ ndiꞌi ka̱ꞌa̱n ta̱Pedro xíꞌin na, ta ki̱xaa̱ Níma̱ Ndios, ta sa̱kutú ña ini ndiꞌi ni̱vi na xíni̱ so̱ꞌo to̱ꞌon ña káꞌa̱n ta̱Pedro.
ACT 10:45 Ta ni̱vi na ke̱e ñoo Jope xíꞌin ta̱Pedro kúu najudío na ndíko̱n yichi̱ ta̱Jesús, ta na̱kaꞌnda ini na ndóo na yóꞌo, chi Ndios ke̱ꞌé ra ñava̱ꞌa ña sa̱níꞌi ra Níma̱ ra ña kutaku̱ ña ini ni̱vi na o̱n si̱ví najudío kúu.
ACT 10:46 Saá chi xi̱ni̱ so̱ꞌo na ndí ni̱vi na na̱kutáꞌan veꞌe ta̱Cornelio yóꞌo, ki̱xáꞌá na káꞌa̱n na inka̱ no̱o̱ to̱ꞌon ña o̱n vása ní‑sakuáꞌá na, ta xíꞌin to̱ꞌon yóꞌo kísa káꞌno ní na Ndios.
ACT 10:47 Ta ni̱ka̱ꞌa̱n ta̱Pedro xíꞌin najudío táꞌan ra, na ki̱xaa̱ xíꞌin ra yóꞌo: ―Ni̱vi yóꞌo na o̱n si̱ví najudío kúu, xa na̱kiꞌin na Níma̱ Ndios kutaku̱ ña ini na ñii ki̱ꞌva nda̱tán mi̱i yó najudío na̱kiꞌin yó ña. Ta saá vitin, o̱n ko̱ó xa̱ꞌa̱ ña nda̱ ñii ni̱vi kuchiño kasi na no̱o̱ nayóꞌo ña kuchu na ―káchí ta̱Pedro.
ACT 10:48 Ta saá xa̱ꞌnda chiño ra kuchu ndiꞌi ni̱vi yóꞌo xíꞌin nda̱yí ki̱vi̱ ta̱Jesús. Ta ndi̱ꞌi chi̱chi na saá, ta ni̱vi yóꞌo xa̱ku ndáꞌví na no̱o̱ ta̱Pedro ta xa̱ku ndáꞌví na no̱o̱ nata̱a táꞌan ra ña kundo̱o ka̱ na xíꞌin na loꞌo ka̱ ki̱vi̱.
ACT 11:1 Ta saá naapóstol xíꞌin inka̱ na ndíko̱n yichi̱ ta̱Jesús na táku̱ ñoo estado Judea xi̱ni̱ so̱ꞌo na ndí ni̱vi na o̱n si̱ví najudío kúu, xa va̱ꞌa na̱kiꞌin na to̱ꞌon Ndios.
ACT 11:2 Ta saá ndi̱kó ta̱Pedro xíꞌin nata̱a na ni̱xa̱ꞌa̱n xíꞌin ra, ta na̱xaa̱ na ñoo Jerusalén. Ta najudío na ndíko̱n yichi̱ ta̱Jesús na táku̱ ñoo yóꞌo, ki̱xáꞌá na káꞌa̱n kuáchí na xíꞌin ta̱Pedro,
ACT 11:3 ta káchí na saá: ―¿Nda̱chun ke̱ꞌé ún ña o̱n váꞌa ña ni̱xa̱ꞌa̱n ún ni̱ki̱ꞌvi ún veꞌe ni̱vi na o̱n vása kúu najudío, ta̱nda̱ xi̱xi ndó xíꞌin na? Saá chi ña ke̱ꞌé ún saá kúu ña ni̱yaꞌa ndoso ún nda̱yí ña xa̱ꞌnda chiño Ndios no̱o̱ xi̱i̱ síkuá yó ta̱Moisés ―káchí na, káꞌa̱n kuáchí na xíꞌin ta̱Pedro.
ACT 11:4 Ta saá ta̱Pedro ki̱xáꞌá ra ndáto̱ꞌon ndiꞌi ra ña ke̱ꞌé Ndios xíꞌin ra, ta nda̱to̱ꞌon ra yu kúu ña ke̱ꞌé Ndios xíꞌin ni̱vi na o̱n si̱ví najudío kúu, káchí ta̱Pedro saá:
ACT 11:5 ―Ñii ki̱vi̱ yóo i̱ ñoo Jope ta káꞌa̱n i̱ xíꞌin Ndios, ta saá ni̱ti̱vi no̱o̱ i̱ ñii ña nda̱tán káa manta saá káa ña, ta yóo ko̱mi̱ ti̱to̱n manta yóꞌo, ta va̱ꞌa vivíi ndíka̱ no̱o̱ ña, chi yóo ña nda̱tán yóo ña tíin na ñii ñii ti̱to̱n ña, saá káa ña, ta no̱o ña, nda̱ yatin no̱o̱ yóo i̱.
ACT 11:6 Ta na̱koto va̱ꞌa i̱ no̱o̱ ña, ta xi̱ni i̱ kua̱ꞌa̱ ní no̱o̱ kiti̱ nándoso rí no̱o̱ manta yóꞌo. Kiti̱ yóꞌo kúu tí yóo ko̱mi̱ xa̱ꞌa̱, ta xíꞌin kiti̱ tíyukú, ta xíꞌin kiti̱ tí ñóo ti̱xin xíka no̱o̱ ñoꞌo̱, ta xíꞌin kiti̱ tí ndáchí ñoyívi kaa̱.
ACT 11:7 Ta saá xi̱ni̱ so̱ꞌo i̱ ñii to̱ꞌon ña ni̱ka̱ꞌa̱n xíꞌin i̱, ka̱chí ña: “Tata Pedro, nakundichi ún ta koto ún ndiꞌi kiti̱ yóꞌo, ta tiin ún ñii rí, kaꞌni ún rí, ta kasa va̱ꞌa ún rí, ta kuxu ún rí.”
ACT 11:8 Ta yi̱ꞌi̱ nda̱kuii̱n i̱, ka̱chí i̱ saá: “Tata, o̱n ki̱ví keꞌé i̱ saá ña kuxu i̱ kiti̱ yóꞌo, chi nda̱ loꞌo o̱n vása ní‑xixi i̱ ko̱ñu kiti̱ tí káꞌa̱n nda̱yí ña ni̱taa ta̱Moisés ña kúu rí kiti̱ tí kini no̱o̱ Ndios”, ka̱chí i̱ ni̱ka̱ꞌa̱n i̱.
ACT 11:9 Ta ni̱ka̱ꞌa̱n tuku to̱ꞌon ña ki̱xi ñoyívi ni̱no xíꞌin i̱, ka̱chí ña saá: “O̱n váꞌa ka̱ ka̱ꞌa̱n ún ndí kiti̱ kini kúu rí, chi Ndios xa nda̱sa ndii ra ndiꞌi kiti̱”, ka̱chí to̱ꞌon xíꞌin i̱.
ACT 11:10 Ta o̱vi̱ ka̱ yichi̱ ñii ki̱ꞌva saá ni̱ti̱vi ñayóꞌo no̱o̱ i̱. Ta ndi̱ꞌi xi̱ni i̱ ña, ta ndi̱kó ndiꞌi ña ni̱ti̱vi no̱o̱ i̱ yóꞌo kua̱ꞌa̱n ndaa ña ñoyívi ni̱no.
ACT 11:11 Tá mií saá ta u̱ni̱ nata̱a na ke̱e ñoo Cesarea va̱xi na nándukú na yi̱ꞌi̱, ta ki̱xaa̱ na veꞌe no̱o̱ yóo i̱.
ACT 11:12 Ta ni̱ka̱ꞌa̱n Níma̱ Ndios xíꞌin i̱: “Nda̱ loꞌo o̱n kuyi̱ꞌví ún ko̱ꞌo̱n ún xíꞌin nata̱a yóꞌo”, ka̱chí Níma̱ Ndios xíꞌin i̱. Ta i̱ño̱ nata̱a nañoo Jope na kúu na ndíko̱n yichi̱ ta̱Jesús, ni̱xa̱ꞌa̱n na xíꞌin i̱ ñoo Cesarea veꞌe ñii ta̱a ta̱ na̱ní Cornelio.
ACT 11:13 Ta ta̱yóꞌo nda̱to̱ꞌon ra xíꞌin ndi̱ ni̱ti̱vi ñii ñaángel no̱o̱ ra, ta ni̱ka̱ꞌa̱n ña xíꞌin ra, ka̱chí ña saá: “Tiꞌví ún nata̱a ña ko̱ꞌo̱n na ñoo Jope ña naníꞌi na ñii ta̱a ta̱ na̱ní Simón, ta inka̱ ki̱vi̱ ta̱yóꞌo kúu Pedro.
ACT 11:14 Ta ta̱yóꞌo ndato̱ꞌon ra xíꞌin ún ta xíꞌin naveꞌe ún to̱ꞌon ña káꞌa̱n ndasaá kuchiño saka̱ku Ndios ndiꞌi ndó”, ka̱chí ñaángel xíꞌin ra.
ACT 11:15 Ta saá tá ki̱xaa̱ ndi̱ veꞌe ta̱yóꞌo ñoo Cesarea, ta ki̱xáꞌá káꞌa̱n i̱ xíꞌin ni̱vi yóꞌo, ta ki̱xaa̱ Níma̱ Ndios no̱o̱ ndiꞌi na. Ñii ki̱ꞌva nda̱tán ki̱xaa̱ Níma̱ Ndios no̱o̱ mi̱i yó ña kutaku̱ ña ini yó, saá ki̱xaa̱ ña no̱o̱ nakán.
ACT 11:16 Ta saá na̱káꞌán i̱ to̱ꞌon ña ni̱ka̱ꞌa̱n ta̱Jesús ki̱vi̱ ka̱chí ra saá: “Ndixa ta̱Juan sa̱kuchu ra ni̱vi xíꞌin takuií, ta ñii ki̱vi̱ ña va̱xi ndóꞌó kuchu ndó xíꞌin Níma̱ Ndios”, ka̱chí ta̱Jesús.
ACT 11:17 Ta saá ku̱nda̱a̱ ini i̱ ñii ki̱ꞌva nda̱tán sa̱níꞌi Ndios Níma̱ ra ña kutaku̱ ña ini yó chi ka̱ndixa yó Jesucristo, Ta̱a ta̱Káꞌno no̱o̱ yó, saá sa̱níꞌi ra Níma̱ ra ni̱vi kán chi ka̱ndixa na Jesucristo. Ta o̱n ko̱ó nda̱yí kómí i̱ ña kasi i̱ no̱o̱ ña kóni Ndios keꞌé ra ―káchí ta̱Pedro xíꞌin na.
ACT 11:18 Ki̱vi̱ ndi̱ꞌi xi̱ni̱ so̱ꞌo na to̱ꞌon ña nda̱to̱ꞌon ta̱Pedro xíꞌin na, ta saá ni̱ya̱a̱ yuꞌu̱ na, ta o̱n vása káꞌa̱n kuáchí ka̱ na xíꞌin ra. Nda̱ víka̱, ki̱xáꞌá na kísa káꞌno na Ndios, káchí na saá: ―Vitin Ndios ta̱xi ra nda̱yí ndaꞌa̱ ni̱vi na o̱n si̱ví najudío kúu ña kúchiño ndikó ini na ta ki̱ꞌvi na yichi̱ ra. Ta saá Ndios saka̱ku ra na ña kutaku̱ na xíꞌin ra ndiꞌi saá ki̱vi̱ ña va̱xi ―káchí nayóꞌo, na kúu na kándixa ta̱Jesús, na táku̱ ñoo Jerusalén.
ACT 11:19 Ta ndi̱ꞌi ni̱xiꞌi̱ ta̱Esteban, ta najudío nañoo Jerusalén ki̱xáꞌá na sáxo̱ꞌvi̱ ní na ni̱vi na ndíko̱n yichi̱ ta̱Jesús. Ta saá ni̱vi yóꞌo na kándixa ta̱Jesús, ke̱e na kua̱ꞌa̱n na, ni̱xi̱ta̱ níꞌnó na ña táku̱ na inka̱ ñoo. Ta sava na ni̱xaa̱ na táku̱ na kua̱ꞌa̱ ní ñoo ña ñóꞌo estado Fenicia, sava na ni̱xaa̱ na táku̱ na isla ña na̱ní Chipre, ta sava na ni̱xaa̱ na táku̱ na ñoo Antioquía. Ta ñii ñii ñoo no̱o̱ ni̱xaa̱ na, ta ni̱ka̱ꞌa̱n ndoso na to̱ꞌon va̱ꞌa xa̱ꞌa̱ ta̱Jesús, ta nda̱to̱ꞌon na to̱ꞌon yóꞌo ndasaá kuiti xíꞌin najudío natáꞌan na, ta o̱n vása ní‑kaꞌa̱n na ña xíꞌin inka̱ ni̱vi na o̱n si̱ví najudío kúu.
ACT 11:20 Ta saá ni, sava ni̱vi na kándixa ta̱Jesús na táku̱ isla Chipre xíꞌin inka̱ na táku̱ ñoo Cirene, nayóꞌo ke̱e na kua̱ꞌa̱n na nda̱ ñoo Antioquía. Tá ni̱xaa̱ na ñoo yóꞌo, ta ki̱xáꞌá na káꞌa̱n ndoso na to̱ꞌon va̱ꞌa xa̱ꞌa̱ ta̱Jesús no̱o̱ ni̱vi na o̱n vása kúu najudío.
ACT 11:21 Ta Ndios ta̱xi ra ndee̱ ra ndaꞌa̱ ni̱vi yóꞌo ña va̱ꞌa ka̱ꞌa̱n ndoso na to̱ꞌon ra no̱o̱ ni̱vi ñoo yóꞌo, ta saá kua̱ꞌa̱ ní ni̱vi sa̱ndakoo na yichi̱ yatá xíka na, ta na̱ndikó ini na ta ka̱ndixa na ta̱Jesús.
ACT 11:22 Ta ni̱vi na ndíko̱n yichi̱ ta̱Jesús na táku̱ ñoo Jerusalén, ki̱vi̱ xi̱ni̱ so̱ꞌo nayóꞌo ndí xa kua̱ꞌa̱ ní ni̱vi na o̱n si̱ví najudío kúu, ka̱ndixa na ta̱Jesús, ta saá ti̱ꞌví na ta̱Bernabé kua̱ꞌa̱n ra nda̱ ñoo Antioquía.
ACT 11:23 Tá ki̱xaa̱ ta̱Bernabé ñoo yóꞌo, ta xi̱ni ra ndiꞌi ñava̱ꞌa xa ke̱ꞌé Ndios xíꞌin ni̱vi na kándixa ta̱Jesús ñoo yóꞌo, ta kúsii̱ ní ini ra xíni ra ñayóꞌo. Ta ni̱ka̱ꞌa̱n ra xíꞌin nayóꞌo, káchí ra saá: ―Ndinoꞌo ini ndó kundiko̱n ndó ko̱ꞌo̱n ndó yichi̱ ta̱Jesús, Ta̱a ta̱Káꞌno no̱o̱ yó, ta o̱n sandakoo ndó yichi̱ ra, ta ñii ñii ki̱vi̱ vivíi ka̱ kundiko̱n ndó yichi̱ ra ―káchí ra xíꞌin na.
ACT 11:24 Ta ñii ta̱a ta̱ va̱ꞌa ní kúu ta̱Bernabé, ndinoꞌo ní ndáa ini ra Ndios, ta chútú ní Níma̱ Ndios ini ra. Ta saá kua̱ꞌa̱ ní ni̱vi xi̱ni̱ so̱ꞌo na to̱ꞌon ña ni̱ka̱ꞌa̱n ra, ta na̱ndikó ini na, ta ka̱ndixa na ta̱Jesús.
ACT 11:25 Ta saá ke̱e ta̱Bernabé kua̱ꞌa̱n ra nda̱ ñoo Tarso ña nandukú ra ta̱Saulo. Tá ni̱xaa̱ ra ñoo yóꞌo ta na̱níꞌi ra ta̱Saulo, ta ndi̱kó o̱vi̱ na saá, ki̱xaa̱ na ñoo Antioquía.
ACT 11:26 Ta ñii kui̱ya̱ ni̱xi̱yo ta̱Bernabé xíꞌin ta̱Saulo ñoo Antioquía yóꞌo, ta nákutáꞌan na xíꞌin ni̱vi na kándixa ta̱Jesús, ta o̱vi̱ na saá sánáꞌa na kua̱ꞌa̱ ní ni̱vi xa̱ꞌa̱ yichi̱ ta̱Jesús. Ta ñoo Antioquía yóꞌo kúu ñoo no̱ó ki̱xáꞌá ni̱vi sa̱kunaní na cristiano, ni̱vi na ndíko̱n yichi̱ ta̱Jesús.
ACT 11:27 Tá ta̱Bernabé xíꞌin ta̱Saulo yóo ka̱ na ñoo Antioquía, ta sava nata̱a na kúu naprofeta, ke̱e na ñoo Jerusalén ña kua̱ꞌa̱n na ñoo Antioquía. Ta saá ki̱xaa̱ na ñoo yóꞌo.
ACT 11:28 Ñii ta̱profeta yóꞌo na̱ní ra Agabo, ta Níma̱ Ndios ni̱ka̱ꞌa̱n ña xíꞌin ra, ta saá ta̱yóꞌo na̱kundichi ra ta ni̱ka̱ꞌa̱n ndoso ra to̱ꞌon Ndios ña na̱kiꞌin ra, ta káchí ra saá xíꞌin ni̱vi: ―Va̱xi ki̱vi̱ ña ndeé ní kunakaa̱ so̱ko ndiꞌi saá ñoo válí xíꞌin ndiꞌi saá ñoo náꞌno ña ndáꞌvi ndaa ñoo Roma ―káchí ta̱Agabo xíꞌin na. Ta ndixa saá ku̱ndivi, chi ndeé ní xi̱nakaa̱ so̱ko kui̱ya̱ xa̱ꞌnda chiño ta̱rey César Claudio no̱o̱ ndiꞌi ñoo ña ndáꞌvi ndaa ñoo Roma.
ACT 11:29 Ki̱vi̱ xi̱ni̱ so̱ꞌo na to̱ꞌon Ndios yóꞌo ña ni̱ka̱ꞌa̱n ta̱Agabo, ta ni̱vi na ndíko̱n yichi̱ ta̱Jesús na̱koo yuꞌú na ta chi̱kaa̱ ini na ña tiꞌví na si̱ꞌún ko̱ꞌo̱n ndaꞌa̱ ni̱vi na ndíko̱n yichi̱ ta̱Jesús na táku̱ ñoo estado Judea ña chindeé ñaꞌá na. Ta ñii ñii ni̱vi ta̱xi na si̱ꞌún yóꞌo nda̱tán yóo ña kómí na.
ACT 11:30 Ta saá ta̱xi na si̱ꞌún ña xa na̱kaya na ndaꞌa̱ ta̱Bernabé xíꞌin ta̱Saulo, ta ti̱ꞌví na o̱vi̱ nata̱a yóꞌo kua̱ꞌa̱n na xíꞌin si̱ꞌún nda̱ ñoo Jerusalén, ña taxi na ña ndaꞌa̱ nata̱a naxi̱kua̱ꞌa̱ na kúu na ndíso chiño xíꞌin ni̱vi na ndíko̱n yichi̱ ta̱Jesús na táku̱ ñoo yóꞌo.
ACT 12:1 Ta mi̱i kui̱ya̱ saá ta̱rey Herodes Agripa ki̱xáꞌá ra sáxo̱ꞌvi̱ ní ra sava ni̱vi na ndíko̱n yichi̱ ta̱Jesús.
ACT 12:2 Ta xa̱ꞌnda chiño ra ndí xíꞌin espada kaꞌni na ta̱Jacobo, ta̱a ta̱ xi̱kuu ñii ta̱ u̱xu̱ o̱vi̱ ta̱ ni̱xika xíꞌin ta̱Jesús, ta xi̱kuu ra ñani ta̱apóstol Juan.
ACT 12:3 Tá ta̱rey Herodes ku̱nda̱a̱ ini ra ndí najudío na táku̱ ñoo Jerusalén kúsii̱ ní ini na xa̱ꞌa̱ ña ni̱xiꞌi̱ ta̱Jacobo, ta saá xa̱ꞌnda chiño ra ña tiin na ta̱Pedro ta chikaa̱ na ra ini veꞌe ka̱a. Ñayóꞌo ke̱ꞌé na tá xa ni̱to̱nda̱a yatin ki̱vi̱ ña sákana najudío viko̱ Pascua, ta ñii semana viko̱ yóꞌo najudío xíxi na si̱ta̱ va̱ꞌa ña o̱n ko̱ó levadura kómí.
ACT 12:4 Ta saá ta̱rey Herodes xa̱ꞌnda chiño ra no̱o̱ ko̱mi̱ tiꞌvi natropa ña kundaa va̱ꞌa na ta̱Pedro ini veꞌe ka̱a. Ko̱mi̱ natropa kúu ñii tiꞌvi, ta ñii tiꞌvi nayóꞌo yóo na ndáa na ta̱Pedro i̱ño̱ hora, ta saá ndíko̱n va̱xi inka̱ tiꞌvi, ta ñii ñii tiꞌvi natropa yóꞌo ndáa na ra i̱ño̱ hora, ta saá xi̱no̱ ñii ki̱vi̱. Xa̱ni si̱ni̱ ta̱rey Herodes táná ndiꞌi viko̱ Pascua, ta saá tava ra ta̱Pedro veꞌe ka̱a, ta kasa nani ra xa̱ꞌa̱ kua̱chi ra no̱o̱ ni̱vi.
ACT 12:5 Ta ta̱Pedro yóo ra nákaa̱ ra ini veꞌe ka̱a, ta ni̱vi na ndíko̱n yichi̱ ta̱Jesús xíꞌin ña ndinoꞌo ní ini na káꞌa̱n na, xáku ndáꞌví na no̱o̱ Ndios ña chindeé ra ta̱Pedro.
ACT 12:6 Ta ni̱to̱nda̱a ñoó, ta ta̱rey Herodes xa chi̱tóni̱ ra inka̱ ki̱vi̱ tava ra ta̱Pedro ini veꞌe ka̱a, ña ko̱ꞌo̱n ra kundichi ra no̱o̱ ni̱vi, ta kasa nani ta̱rey yóꞌo xa̱ꞌa̱ kua̱chi ra. Ta mi̱i ñoó yóꞌo yóo ta̱Pedro kísi̱n ra ma̱ꞌñó o̱vi̱ natropa, chi nóꞌni si̱ko̱n ndaꞌa̱ kuaꞌá ra xíꞌin cadena ña nóꞌni si̱ko̱n ndaꞌa̱ ñii ta̱tropa xíꞌin ra, ta nóꞌni si̱ko̱n ndaꞌa̱ yitin ra xíꞌin inka̱ cadena ña nóꞌni si̱ko̱n ndaꞌa̱ inka̱ ta̱tropa xíꞌin ra, ta inka̱ o̱vi̱ natropa yóo na ndáa na yéꞌé veꞌe ka̱a yóꞌo.
ACT 12:7 Ta xatiꞌva ni̱ti̱vi ñii ñaángel ña ki̱xi no̱o̱ Ndios, ta náyeꞌe tívi ini veꞌe ka̱a. Ta ñaángel xíꞌin ndaꞌa̱ ña sa̱kanda loꞌo ña sii̱n ta̱Pedro, ta sa̱nakáxín ña ini ra. Ta ni̱ka̱ꞌa̱n ñaángel xíꞌin ra, káchí ña saá: ―¡Kama ún! ¡Nakundichi ún vitin! Ta saá xa̱ndi̱ko̱n na̱ko̱yo cadena ña xi̱noꞌni si̱ko̱n ndaꞌa̱ ta̱Pedro.
ACT 12:8 Ta ni̱ka̱ꞌa̱n ñaángel xíꞌin ra: ―Nakundixin ún tiko̱to̱ ún, ta nataan ún ndu̱xa̱n xa̱ꞌa̱ ún. Tá ke̱ꞌé ta̱Pedro saá, ta tuku ni̱ka̱ꞌa̱n ñaángel xíꞌin ra: ―Nakundixin ún capa ún, ta naꞌa, kixi ún sa̱ta̱ i̱ ―káchí ñaángel xíꞌin ta̱Pedro.
ACT 12:9 Ta saá xi̱ndiko̱n ta̱Pedro sa̱ta̱ ñaángel, ke̱ta ra veꞌe ka̱a. Ta o̱n vása ní‑kunda̱a̱ ini ta̱Pedro án ña ndixa kúu ña ndí ñii ñaángel ki̱xaa̱ ña no̱o̱ ra ta chíndeé ña ra, chi kuiti xáni si̱ni̱ ra ndí ñii ña ni̱ti̱vi no̱o̱ ra kúu ña.
ACT 12:10 Ta ñaángel xíꞌin ta̱Pedro kua̱ꞌa̱n na, ta ni̱yaꞌa na no̱o̱ yóo ta̱tropa ta̱no̱ó, ta saá ni̱yaꞌa na no̱o̱ yóo ta̱tropa ta̱o̱vi̱, ta saá yáꞌa na kua̱ꞌa̱n na no̱o̱ yóo yéꞌé veꞌe ka̱a, ta saá na̱xo̱na̱ mi̱i yéꞌé ka̱a ña káꞌno yóꞌo, ta ke̱e na kua̱ꞌa̱n ndíka̱ na yichi̱ ñoo yóꞌo. Tá kua̱ꞌa̱n loꞌo na, ta ñaángel sa̱ndakoo matóꞌón ña ta̱Pedro.
ACT 12:11 Ta saá na̱káxín ini ta̱Pedro, ta ku̱nda̱a̱ va̱ꞌa ini ra yu kúu ña ndo̱ꞌo ra. Ta ni̱ka̱ꞌa̱n ra xíꞌin mi̱i ra, káchí ra saá: ―Vitin kúnda̱a̱ va̱ꞌa ini yó ndí Ndios ndixa ti̱ꞌví ra ñii ñaángel ña ki̱xi ña sa̱ka̱ku ña mi̱i yó no̱o̱ ndee̱ ta̱Herodes, ta no̱o̱ ña o̱n váꞌa ña kóni keꞌé najudío xíꞌin yó ―káchí ta̱Pedro, káꞌa̱n ra xíꞌin mi̱i ra.
ACT 12:12 Tá ndi̱ꞌi ku̱nda̱a̱ ini ra ñayóꞌo, ta saá na̱kiꞌin ra yichi̱ ta ni̱xaa̱ ra veꞌe ñáMaría, ñá kúu siꞌí ta̱Juan Marcos. Veꞌe ñáyóꞌo na̱kutáꞌan kua̱ꞌa̱ ní ni̱vi na ndíko̱n yichi̱ ta̱Jesús, ta yóo na káꞌa̱n na ndúkú na no̱o̱ Ndios xa̱ꞌa̱ ta̱Pedro.
ACT 12:13 Ta ki̱xaa̱ ta̱Pedro veꞌe yóꞌo, ta ka̱na ra ni̱vi na veꞌe yóꞌo, ta ki̱xi ñii ñaꞌa̱ ñá na̱ní Rode, ñá kísa chiño no̱o̱ naveꞌe yóꞌo kúu ñá. Ki̱xi ñá koto ñá yu kúu na kána.
ACT 12:14 Ta na̱koni ñá to̱ꞌon ta̱Pedro kúu ña, ta na̱ndoso ñá nakuiná ñá yéꞌé, saá chi kúsii̱ ní ini ñá xa̱ꞌa̱ ña ki̱xaa̱ ta̱Pedro. Ta kama ndi̱kó ñá kua̱ꞌa̱n ñá ndato̱ꞌon ñá xíꞌin na ndóo ini veꞌe ndí ñíndichi ta̱Pedro yéꞌé.
ACT 12:15 Ta ni̱vi na yóo yóꞌo o̱n vása kándixa na to̱ꞌon ña káꞌa̱n ñá, ta ni̱ka̱ꞌa̱n na xíꞌin ñá, káchí na saá: ―Ñá sána si̱ni̱ kúu yóꞌó ―káchí na xíꞌin ñá. Ta nda̱kuii̱n ñá, ni̱ka̱ꞌa̱n ñá: ―Mi̱i ña ndixa nda̱a̱ kúu ña káꞌa̱n i̱ xíꞌin ndó ndí ta̱Pedro kúu ta̱ ñíndichi yéꞌé. Ta tuku nda̱kuii̱n na, káꞌa̱n na xíꞌin ñá: ―O̱n si̱ví ta̱Pedro kúu ra. Ndá kuiti níma̱ ta̱Pedro kúu ña ―káchí na xíꞌin ñá.
ACT 12:16 Tá mií káꞌa̱n ka̱ na, ta ta̱Pedro ñíndichi yéꞌé, ta o̱n vása sándakoo ra kána ra ni̱vi veꞌe yóꞌo. Ta saá ni̱xa̱ꞌa̱n na na̱koná na yéꞌé. Tá xi̱ni na ndí ndixa ta̱Pedro kúu ra, ta na̱kaꞌnda ní ini na xíto na no̱o̱ ra.
ACT 12:17 Ta ni̱xika ndaꞌa̱ ta̱Pedro no̱o̱ na ña o̱n ka̱ꞌa̱n ka̱ na nda̱ ñii to̱ꞌon. Ta saá na̱kuiná na yéꞌé, ta ni̱ki̱ꞌvi ra ini veꞌe, ta ki̱xáꞌá ra ndáto̱ꞌon ra xíꞌin na ndasaá ke̱ꞌé Ndios ñava̱ꞌa xíꞌin ra ña ku̱chiño kee ndíka̱ ra veꞌe ka̱a. Tá ndi̱ꞌi nda̱to̱ꞌon ta̱Pedro to̱ꞌon yóꞌo, ta ni̱ka̱ꞌa̱n ka̱ ra xíꞌin na, káchí ra saá: ―Ta xíꞌin ta̱Santiago ta xíꞌin inka̱ nañani yó ta xíꞌin náki̱ꞌva̱ yó na kándixa ta̱Jesús, ndato̱ꞌon ndó ndiꞌi ña ndo̱ꞌo i̱ ―káchí ta̱Pedro xíꞌin na. Tá ndi̱ꞌi ñayóꞌo, ta ke̱e ta̱Pedro, kua̱ꞌa̱n ra inka̱ xiiña.
ACT 12:18 Ni̱ti̱vi inka̱ ki̱vi̱, ta ndiꞌi natropa na ndáa veꞌe ka̱a, na̱kaꞌnda ní ini na chi o̱n ko̱ó ka̱ ta̱Pedro ini veꞌe ka̱a, ta ñii síso̱ na ndáka̱ to̱ꞌon táꞌan na ndasaá kúu ke̱ta ra veꞌe ka̱a yóꞌo.
ACT 12:19 Ta ta̱rey Herodes xa̱ꞌnda chiño ra no̱o̱ inka̱ natropa ña ko̱ꞌo̱n na nandukú na ta̱Pedro. Ta ni̱xa̱ꞌa̱n na, ta ni̱‑kuchiño naníꞌi na ra. Ta saá ta̱rey Herodes ka̱na ra natropa na xi̱kuu na xi̱ndaa ta̱Pedro, va̱xi na no̱o̱ ra. Tá ki̱xaa̱ na no̱o̱ ra, ta ni̱nda̱ka̱ to̱ꞌon va̱ꞌa ra na ndasaá kuchiño ke̱ta ta̱a ta̱ xi̱nakaa̱ ini veꞌe ka̱a. Ta ndi̱ꞌi ni̱ka̱ꞌa̱n ra xíꞌin natropa yóꞌo, ta saá xa̱ꞌnda chiño ra ña kivi̱ ndiꞌi nayóꞌo na xi̱kuu na xi̱ndaa ta̱Pedro ini veꞌe ka̱a, chi xáni si̱ni̱ ra ndí nayóꞌo kúu na ta̱xi ke̱ta ta̱Pedro. Ta ni̱yaꞌa loꞌo ki̱vi̱, ta saá ta̱rey Herodes ke̱e ra ñoo estado Judea ta kua̱ꞌa̱n ra nda̱ ñoo Cesarea kutaku̱ ra.
ACT 12:20 Ta ta̱rey Herodes sáa̱ ní ini ra xíni ra ni̱vi nañoo Tiro xíꞌin nañoo Sidón. Ta saá nañoo yóꞌo na̱kutáꞌan na, ta ni̱ka̱ꞌa̱n táꞌan na ndasaá koo keꞌé na ña tuku nakutáꞌan va̱ꞌa na xíꞌin ta̱rey yóꞌo. Ta ni̱xi̱yo ñii ta̱káꞌno, ta̱a ta̱ ndíso chiño xíꞌin kua̱ꞌa̱ ní chiño ta̱rey Herodes kúu ra, ta ta̱yóꞌo na̱ní ra Blasto. Ta ni̱vi nañoo Tiro xíꞌin nañoo Sidón ni̱xaa̱ na no̱o̱ ta̱Blasto, ta ni̱ka̱ꞌa̱n na xíꞌin ra ndúkú na no̱o̱ ra ña chindeé ra na ña kuchiño nakutáꞌan va̱ꞌa na xíꞌin ta̱rey. Saá chi kua̱ꞌa̱ ní ña xíni̱ ñóꞌó ni̱vi nañoo Tiro xíꞌin nañoo Sidón kúu ña sáta na no̱o̱ ni̱vi na táku̱ ñoo no̱o̱ xáꞌnda chiño ta̱rey Herodes.
ACT 12:21 Ta saá ta̱rey Herodes ñii ki̱vi̱ na̱koo yuꞌú ra ña nakutáꞌan ra xíꞌin ni̱vi nañoo Tiro xíꞌin nañoo Sidón, ta na̱kundixin ra tiko̱to̱ va̱ꞌa ña livi ndíxin mi̱i narey, ta xi̱koo ra táyi̱ káꞌno tón to̱ꞌó ta ni̱ka̱ꞌa̱n ra xíꞌin ni̱vi na na̱kutáꞌan yóꞌo.
ACT 12:22 Tá xi̱ni̱ so̱ꞌo na to̱ꞌon káꞌa̱n ra, ta xíꞌin ndiꞌi ndee̱ na ni̱ka̱ꞌa̱n na, káchí na saá: ―O̱n si̱ví ta̱a ñoyívi yóꞌo kúu ta̱a ta̱ káꞌa̱n yóꞌo, chi ñii ndios kúu ña káꞌa̱n yóꞌo ―káchí na, káꞌa̱n na xa̱ꞌa̱ ta̱rey Herodes.
ACT 12:23 Tá mií xa̱ndi̱ko̱n saá ñii ñaángel sa̱takuéꞌe̱ ña xíꞌin kue̱ꞌe̱ tikusú ta̱Herodes yóꞌo, ta ni̱xiꞌi̱ ra. Saá ni̱ndoꞌo ra chi kóni ra nakiꞌin ra ñato̱ꞌó ña kúu ñato̱ꞌó Ndios.
ACT 12:24 Ta to̱ꞌon va̱ꞌa Ndios ña káꞌa̱n xa̱ꞌa̱ Jesucristo ni̱xi̱ta̱ níꞌnó ka̱ ña, ta kua̱ꞌa̱ ní ka̱ ni̱vi ka̱ndixa na ña.
ACT 12:25 Tá ta̱Bernabé xíꞌin ta̱Saulo sa̱ndiꞌi na chiño ke̱ꞌé na ñoo Jerusalén, ta ke̱e na kua̱noꞌo̱ na ñoo Antioquía, ta kua̱ꞌa̱n ta̱Juan xíꞌin na, ta inka̱ ki̱vi̱ ta̱Juan yóꞌo kúu Marcos.
ACT 13:1 Ñoo Antioquía ni̱xi̱yo kua̱ꞌa̱ ní ni̱vi na ndíko̱n yichi̱ ta̱Jesús ta nákutáꞌan na xa̱ꞌa̱ ña kísa káꞌno na Ndios. Sava ni̱vi yóꞌo kúu naprofeta, ta kúu na namaestro na sánáꞌa ni̱vi to̱ꞌon Ndios. Ta saá ta̱Bernabé, ta̱Saulo, ta̱Simón (inka̱ ki̱vi̱ káꞌa̱n na xíꞌin ta̱Simón kúu ta̱To̱ón), ta̱Lucio ta̱ñoo Cirene kúu ra, ta ta̱Manaén (ta̱a ta̱ ñii káchí xa̱ꞌno xíꞌin ta̱rey Herodes Antipas kúu ra), ndiꞌi nata̱a yóꞌo kúu na naprofeta ta kúu na namaestro na kísa ndivi chiño no̱o̱ ni̱vi na kándixa ta̱Jesús na nákutáꞌan ñoo Antioquía yóꞌo.
ACT 13:2 Ta ni̱to̱nda̱a ñii ki̱vi̱ ni̱vi na kándixa ta̱Jesús na táku̱ ñoo Antioquía na̱kutáꞌan na xa̱ꞌa̱ ña kísa káꞌno na Ndios, ta yóo soꞌon na káꞌa̱n na xíꞌin Ndios, ta saá ni̱ka̱ꞌa̱n Níma̱ Ndios xíꞌin na, káchí ña: ―Xa ka̱na i̱ ta̱Bernabé xíꞌin ta̱Saulo ña kasa ndivi na chiño ña xíni̱ ñóꞌó ní no̱o̱ i̱. Ta vitin ndóꞌó, va̱ꞌa sakuiso chiño ndó na ña ko̱ꞌo̱n na kasa ndivi na chiño yóꞌo ―káchí Níma̱ Ndios xíꞌin ni̱vi na ndíko̱n yichi̱ ta̱Jesús na na̱kutáꞌan ñoo Antioquía.
ACT 13:3 Ta saá yóo soꞌon ka̱ na, ta káꞌa̱n na ndúkú na no̱o̱ Ndios xa̱ꞌa̱ ta̱Bernabé xíꞌin ta̱Saulo. Ta ndi̱ꞌi ke̱ꞌé na saá, ta chi̱so na ndaꞌa̱ na si̱ni̱ ta̱Saulo xíꞌin si̱ni̱ ta̱Bernabé, ta ti̱ꞌví ñaꞌá na ña ko̱ꞌo̱n na kasa ndivi na chiño ña xa ka̱na Ndios na keꞌé na.
ACT 13:4 Ta Níma̱ Ndios kúu ña níꞌi yichi̱ na ña kua̱ꞌa̱n na kasa ndivi na chiño Ndios. Ta saá ta̱Saulo xíꞌin ta̱Bernabé ke̱e na kua̱ꞌa̱n na ta ni̱xaa̱ na ñoo Seleucia, ta nda̱a na ñii tón barco, ta kua̱ꞌa̱n na ta ni̱xaa̱ na ñoo ña na̱ní Salamina. Ñoo yóꞌo nákaa̱ ña no̱o̱ ñoꞌo̱ ña kúu isla Chipre.
ACT 13:5 Ta ni̱xaa̱ na ñoo yóꞌo, ta ni̱xa̱ꞌa̱n na ñii ñii veꞌe ño̱ꞌo sinagoga najudío, ta ni̱ka̱ꞌa̱n ndoso na to̱ꞌon Ndios no̱o̱ ni̱vi na na̱kutáꞌan yóꞌo. Ta ndíko̱n tuku ta̱Juan Marcos kua̱ꞌa̱n ra xíꞌin ta̱Saulo ta xíꞌin ta̱Bernabé ña chíndeé ñaꞌá ra.
ACT 13:6 Ta saá na̱kiꞌin na kua̱ꞌa̱n na ta ni̱yaꞌa na ñii ñii ñoo nda̱ ni̱xaa̱ na ñoo Pafos, ña nákaa̱ inka̱ táꞌví isla Chipre. Ta ñoo yóꞌo na̱kutáꞌan na xíꞌin ñii ta̱judío, ta̱a ta̱ kísa chiño xíꞌin magia kúu ra, ta kúu ra ñii ta̱profeta vatá ta̱ sándáꞌví ni̱vi, ta na̱ní ra Barjesús.
ACT 13:7 Ta ta̱yóꞌo kúu ra ta̱a ta̱ yóo va̱ꞌa xíꞌin ta̱gobernador Sergio Paulo, ta ta̱gobernador yóꞌo kúu ra ta̱a ta̱ ndíchí ní si̱ni̱. Ta saá ta̱gobernador yóꞌo ka̱na ra ta̱Bernabé xíꞌin ta̱Saulo ña kixi na no̱o̱ ra chi kóni ra koni̱ so̱ꞌo ra to̱ꞌon Ndios. Tá ki̱xaa̱ na no̱o̱ ta̱gobernador yóꞌo,
ACT 13:8 ta yóo ta̱mago Barjesús xíꞌin ra. (Ta inka̱ ki̱vi̱ Barjesús to̱ꞌon griego kúu Elimas.) Ta ta̱mago yóꞌo chíkaa̱ ra ndee̱ ña kasi ra ña o̱n kandixa ta̱gobernador to̱ꞌon Ndios ña ndato̱ꞌon naapóstol xíꞌin ra, chi ta̱Elimas yóꞌo o̱n xi̱in ra taxi ra ña ta̱gobernador ki̱ꞌvi ra yichi̱ ta̱Jesús.
ACT 13:9 Ta ta̱Saulo (ta inka̱ ki̱vi̱ ra kúu Pablo), chútú ní ini ra xíꞌin Níma̱ Ndios, ta saá na̱koto káxín ra no̱o̱ ta̱Elimas ta ni̱ka̱ꞌa̱n ra xíꞌin ra,
ACT 13:10 káchí ra saá: ―¡Yóꞌó kúu ta̱a ta̱ ndíko̱n yichi̱ ñaníma̱ ndiva̱ꞌa káꞌno! Yóꞌó kúu ta̱a ta̱ kísa toon no̱o̱ ndiꞌi ñanda̱a̱. Ta̱a ta̱ sándáꞌví ni̱vi kúu ún, ta̱a ta̱ vatá kúu ún. ¿Nda̱chun o̱n xi̱in ún sandakoo ún ña sándáꞌví ún ni̱vi?, chi ndiꞌi saá ki̱vi̱ ndúkú ndeé ún ndasaá sati̱ví ún yichi̱ Ndios ña kúu ñanda̱a̱, ta kóni ún sanduu ún ña yichi̱ o̱n váꞌa.
ACT 13:11 Ta xa̱ꞌa̱ ñayóꞌo, vitin Ndios saxo̱ꞌvi̱ ra yóꞌó, ta kukuáá nduchu̱ no̱o̱ ún ña o̱n kívi ka̱ koto ún ndasaá yéꞌe ño̱ꞌo ndiví, ta saá koo ún nda̱ kixaa̱ ki̱vi̱ ña chi̱tóni̱ Ndios sandúva̱ꞌa ra nduchu̱ no̱o̱ ún ―káchí ta̱Pablo xíꞌin ta̱Elimas. Ta xa̱ndi̱ko̱n saá ki̱xaa̱ ña ku̱naa no̱o̱ ta̱Elimas, chi ku̱kuáá nduchu̱ no̱o̱ ra. Saá chi nda̱ loꞌo ka̱ o̱n vása tívi xíto ra, ta̱nda̱ xíka kuáá ndaꞌa̱ ra, ndúkú ra ni̱vi ña tiin na ndaꞌa̱ ra ta kuniꞌi na yichi̱ ra ko̱ꞌo̱n ra.
ACT 13:12 Tá xi̱ni ta̱gobernador ña ndo̱ꞌo ta̱Elimas, ta saá na̱ndikó ini ra, ta ka̱ndixa ra ta̱Jesús ta ki̱xáꞌá ra ndíko̱n ra yichi̱ ra. Ta xíꞌin ñasi̱i̱ ini ra ta xíꞌin ña na̱kaꞌnda ini ra, xíni̱ so̱ꞌo ra to̱ꞌon ña sa̱náꞌa ta̱Pablo xa̱ꞌa̱ ta̱Jesús xíꞌin ra.
ACT 13:13 Ta saá ta̱Pablo ke̱e ra ñoo Pafos kua̱ꞌa̱n ra xíꞌin natáꞌan ra, ta nda̱a na ñii tón barco, ta kua̱ꞌa̱n na nda̱ ñoo Perge, ña nákaa̱ estado Panfilia. Ta ñoo yóꞌo ta̱Juan Marcos sa̱ndakoo ra naapóstol, ta na̱ndikó ra kua̱noꞌo̱ ra ñoo Jerusalén.
ACT 13:14 Ta saá na̱kiꞌin ta̱Pablo kua̱ꞌa̱n ra xíꞌin natáꞌan ra nda̱ ñoo Antioquía ña nákaa̱ estado Pisidia. Tá ni̱to̱nda̱a ki̱vi̱ yi̱i̱ ña nákindée najudío, ta saá kua̱ꞌa̱n naapóstol yóꞌo veꞌe ño̱ꞌo sinagoga ña nákaa̱ ñoo yóꞌo, ta ni̱xaa̱ na ta xi̱kundo̱o na.
ACT 13:15 Ta saá ñii ta̱a na̱kundichi ra ta ka̱ꞌvi ra loꞌo to̱ꞌon Ndios ña ni̱taa ta̱Moisés, ta ka̱ꞌvi ra loꞌo to̱ꞌon Ndios ña ni̱taa inka̱ ta̱profeta xi̱na̱ꞌá ña xi̱ni̱ so̱ꞌo ni̱vi na ndóo yóꞌo. Ta ndi̱ꞌi ka̱ꞌvi ta̱yóꞌo, ta nanáꞌno veꞌe ño̱ꞌo sinagoga yóꞌo ni̱ka̱ꞌa̱n na xíꞌin naapóstol, káchí na saá xíꞌin na: ―Tata natáꞌan yó, tá yóo ka̱ to̱ꞌon ña ka̱ꞌa̱n ndó ña chikaa̱ ndó ndee̱ ini ndi̱, ta saá vitin ndúkú ndi̱ no̱o̱ ndó ña ka̱ꞌa̱n ndó ndato̱ꞌon ndó xíꞌin ndi̱ ―káchí nanáꞌno veꞌe ño̱ꞌo sinagoga xíꞌin ta̱Pablo ta xíꞌin ta̱Bernabé.
ACT 13:16 Ta saá ta̱Pablo na̱kundichi ra ta ni̱xika ndaꞌa̱ ra no̱o̱ ni̱vi na na̱kutáꞌan yóꞌo ña tási̱ín koo yuꞌu̱ na. Ta saá ki̱xáꞌá ra ka̱ꞌa̱n ra, nda̱to̱ꞌon ra xíꞌin na: ―Tata natáꞌan yó, ndóꞌó na kúu ni̱vi sa̱ꞌya ñani síkuá ta̱Israel, ta xíꞌin ndóꞌó, ni̱vi na kísa to̱ꞌó Ndios, vará o̱n vása kúu ndó ni̱vi nañoo Israel, ndúkú i̱ no̱o̱ ndiꞌi ndó ña koni̱ so̱ꞌo ndó to̱ꞌon ña ka̱ꞌa̱n i̱ ndato̱ꞌon i̱ xíꞌin ndó vitin.
ACT 13:17 Ndato̱ꞌon i̱ xíꞌin ndó ndasaá ke̱ꞌé Ndios kui̱ya̱ xi̱na̱ꞌá xíꞌin naxi̱i̱ síkuá mi̱i yó ni̱vi naIsrael. Saá chi Ndios na̱ka̱xin ra naIsrael ña kuu na ni̱vi na ndíko̱n ñaꞌá. Ta ki̱vi̱ xi̱taku̱ na ñoo Egipto, ta Ndios ke̱ꞌé ra ñava̱ꞌa xíꞌin na ña kui̱na̱ na, ta ndu̱u na kua̱ꞌa̱ ní ni̱vi. Ta saá xi̱kuu na naesclavo, na o̱n vása xi̱komí nda̱yí ña sandakoo na ña yo̱ꞌvi̱ ki̱sa chiño na no̱o̱ napatrón na, ta ni̱xo̱ꞌvi̱ ní na. Ta saá xíꞌin ndee̱ ra, Ndios ta̱va ra ndiꞌi naIsrael ña ke̱e na ñoo Egipto, ta kua̱ꞌa̱n ndíka̱ na.
ACT 13:18 Ta saá o̱vi̱ si̱ko̱ kui̱ya̱ ku̱ndeé ini Ndios no̱o̱ ña o̱n váꞌa ke̱ꞌé na ki̱vi̱ ni̱xika na yuku̱ yi̱chí. Ta saá ni, xi̱ndaa ra na ta ki̱sa ma̱ni̱ ra na.
ACT 13:19 Ta saá ki̱xaa̱ na no̱o̱ ñoꞌo̱ ña na̱ní Canaán, ta Ndios chi̱ndeé ra naIsrael ña sa̱ndiꞌi na xa̱ꞌa̱ ni̱vi na kúu u̱xa̱ tiꞌvi náꞌno na xi̱taku̱ no̱o̱ ñoꞌo̱ Canaán yóꞌo, ta ta̱xi ra ñoꞌo̱ Canaán yóꞌo ndu̱u ña ñoꞌo̱ ni̱vi naIsrael na xi̱kuu xi̱i̱ síkuá yó.
ACT 13:20 Ta saá, ko̱mi̱ ciento o̱vi̱ si̱ko̱ u̱xu̱ kui̱ya̱, najuez xi̱kuu ni̱vi nanáꞌno no̱o̱ naIsrael, ta xa̱ꞌnda chiño na no̱o̱ na. Ta saá ta̱profeta Samuel xi̱kuu ra ta̱chiño káꞌno no̱o̱ naIsrael.
ACT 13:21 Ta saá naIsrael na̱kuita na, ta ñii toon ndu̱kú na no̱o̱ ta̱Samuel ña taxi ra ñii ta̱a kuu ra ta̱rey no̱o̱ na. Ña̱kán Ndios ta̱xi ra nda̱yí ndaꞌa̱ ta̱Saúl ña xi̱kuu ra ta̱rey ta xa̱ꞌnda chiño ra no̱o̱ na. Ta ta̱Saúl yóꞌo xi̱kuu ra sa̱ꞌya ta̱Cis, ta kúu ra ta̱táꞌan ñii tiꞌvi ni̱vi naIsrael, ña na̱ní tribu Benjamín. Ta ta̱rey Saúl xa̱ꞌnda chiño ra no̱o̱ naIsrael o̱vi̱ si̱ko̱ kui̱ya̱.
ACT 13:22 Ta saá Ndios ki̱ndaa ra nda̱yí ndaꞌa̱ ta̱Saúl, ta ta̱xi ra nda̱yí yóꞌo ndaꞌa̱ ta̱David, ta xi̱kuu ra ta̱rey ta̱ xa̱ꞌnda chiño no̱o̱ naIsrael. Ta ni̱ka̱ꞌa̱n Ndios xa̱ꞌa̱ ta̱David, ka̱chí ra saá: “Nda̱tán yóo ini i̱, saá yóo ini ta̱David, ta̱ kúu sa̱ꞌya ta̱Isaí, ta kúsii̱ ní ini i̱ xíni i̱ ra, ta ndixa kasa ndivi ndiꞌi ra ña kóni i̱”, ka̱chí Ndios xa̱ꞌa̱ ta̱rey David.
ACT 13:23 Ta̱rey David yóꞌo xi̱kuu xi̱i̱ síkuá ta̱Jesús, ta̱a ta̱ ti̱ꞌví Ndios ña saka̱ku ra ni̱vi naIsrael. Ta xíꞌin ña ke̱ꞌé ra saá, Ndios ki̱sa ndivi ra ña ki̱ndo̱o ra xíꞌin naxi̱i̱ síkuá yó.
ACT 13:24 Tá o̱n ta̱ꞌán ka̱ kixaa̱ ta̱Jesús ña kasa ndivi ra chiño ña ta̱xi Ndios ndaꞌa̱ ra, ta ki̱xi siꞌna ta̱Juan, ta ni̱ka̱ꞌa̱n ndoso ra to̱ꞌon Ndios no̱o̱ ni̱vi nañoo Israel. Ni̱ka̱ꞌa̱n ra xíꞌin na ndí xíni̱ ñóꞌó nandikó ini na, ta sandakoo na yichi̱ ña o̱n váꞌa xíka na, ta saá kixi na kuchu na.
ACT 13:25 Tá xa yatin ni̱to̱nda̱a ki̱vi̱ ña ndi̱ꞌi chiño ta̱Juan, ta saá ni̱nda̱ka̱ to̱ꞌon ra ni̱vi, ka̱chí ra saá xíꞌin na: “¿Yukía̱ xáni si̱ni̱ ndó xa̱ꞌa̱ i̱? ¿Yu kúu i̱, káchí ndó? Chi o̱n si̱ví yi̱ꞌi̱ kúu ta̱a ta̱ ti̱ꞌví Ndios va̱xi saka̱ku ni̱vi ñoyívi yóꞌo. Saá chi ta̱a ta̱ ti̱ꞌví Ndios va̱xi saka̱ku mi̱i yó va̱xi ra sa̱ta̱ i̱. Ta̱a ta̱ káꞌno ní ka̱ no̱o̱ i̱ kúu ra, ta yi̱ꞌi̱ kúu ta̱a ta̱ ni̱no̱ ní ka̱ no̱o̱ ra. Yi̱ꞌi̱ kúu ta̱a ta̱ kísa chiño kuiti no̱o̱ ra”, ka̱chí ta̱Juan xíꞌin na.
ACT 13:26 ’Ndóꞌó, nañoo i̱, najudío na kúu sa̱ꞌya ñani síkuá ta̱Abraham, ta ndóꞌó ni̱vi na kísa to̱ꞌó Ndios, ta o̱n si̱ví najudío kúu ndó, vitin káꞌa̱n ndoso i̱ no̱o̱ ndiꞌi ndó ndí Ndios xa ti̱ꞌví ra to̱ꞌon ra ki̱xaa̱ ña no̱o̱ yó, ta to̱ꞌon yóꞌo káꞌa̱n ña ndasaá ta̱Jesús kuchiño saka̱ku ra ndiꞌi yó.
ACT 13:27 Ta saá ni, ni̱vi nañoo Jerusalén ta xíꞌin nachiño náꞌno no̱o̱ na, ni̱‑kunda̱a̱ ini na yu kúu ta̱Jesús, ni o̱n vása ní‑kunda̱a̱ ini na yukía̱ káchí to̱ꞌon Ndios ña ni̱taa na xi̱na̱ꞌá xa̱ꞌa̱ ta̱a ta̱ tiꞌví Ndios saka̱ku ra mi̱i yó. Vará mi̱i to̱ꞌon Ndios yóꞌo káꞌvi najudío veꞌe ño̱ꞌo sinagoga ñii ñii ki̱vi̱ yi̱i̱ ña nákindée na, ta o̱n vása ní‑kunda̱a̱ ini na ndí ta̱Jesús kúu ta̱a ta̱ káꞌa̱n to̱ꞌon Ndios xa̱ꞌa̱. Ña̱kán ni̱ka̱ꞌa̱n na ndí xíni̱ ñóꞌó kivi̱ ta̱Jesús. Ta xíꞌin ña ke̱ꞌé na saá, ki̱sa ndivi na to̱ꞌon Ndios ña ni̱taa naprofeta xi̱na̱ꞌá.
ACT 13:28 Vará o̱n vása ní‑naníꞌi na kua̱chi ta̱Jesús ña taxi kaꞌni na ra, ta ndu̱kú na no̱o̱ ta̱gobernador Pilato taxi ra nda̱yí ndaꞌa̱ na ña kaꞌni na ta̱Jesús.
ACT 13:29 Ta saá, tá ndi̱ꞌi ku̱ndivi ndiꞌi to̱ꞌon Ndios ña káꞌa̱n xa̱ꞌa̱ ña kundoꞌo ta̱Jesús, ta saá ni̱xiꞌi̱ ra, ta sa̱noo na yi̱kí ko̱ñu ra ndaꞌa̱ tón cruz ta sa̱ndúxu̱n na ña ti̱xin kavua̱.
ACT 13:30 Tá ni̱yaꞌa loꞌo ki̱vi̱, ta Ndios sa̱nataku̱ ra ta̱Jesús.
ACT 13:31 Tá ndi̱ꞌi na̱taku̱ ra, ta kua̱ꞌa̱ ki̱vi̱ ni̱xi̱yo ra ñoyívi yóꞌo, ta kua̱ꞌa̱ yichi̱ ni̱ti̱vi ra no̱o̱ ni̱vi na kúu na xa ni̱xika xíꞌin ra estado Galilea ta̱nda̱ ñoo Jerusalén ki̱vi̱ tá o̱n ta̱ꞌán kivi̱ ra ndaꞌa̱ tón cruz. Ta vitin ni̱vi yóꞌo kúu na ndákuii̱n ndí ndixa na̱taku̱ ra, ta ndáto̱ꞌon na xa̱ꞌa̱ ra no̱o̱ ndiꞌi nañoo Israel.
ACT 13:32 ’Ta vitin ndáto̱ꞌon ndi̱ xíꞌin ndó to̱ꞌon va̱ꞌa ndí Ndios xa ki̱sa ndivi ra ña ki̱ndo̱o ra xi̱na̱ꞌá xíꞌin naxi̱i̱ síkuá mi̱i yó na kúu naIsrael.
ACT 13:33 Saá chi sa̱nataku̱ ra ta̱Jesús, ta xíꞌin ñayóꞌo sánáꞌa ra ndí ta̱Jesús kúu ta̱a ta̱ na̱ka̱xin ra saka̱ku ni̱vi. Ñii ki̱ꞌva saá sánáꞌa ñii xiiña no̱o̱ to̱ꞌon Ndios ña kúu Salmo o̱vi̱, no̱o̱ ni̱taa na to̱ꞌon ña ni̱ka̱ꞌa̱n Ndios xíꞌin ta̱a ta̱ na̱ka̱xin ra. To̱ꞌon Ndios yóꞌo káchí ña saá: “Yóꞌó kúu Sa̱ꞌya i̱, ta chi̱tóni̱ i̱ ndí ki̱vi̱ vitin xíꞌin ndiꞌi ki̱vi̱ ña va̱xi kúu i̱ Yivá ún”, ka̱chí Ndios, ni̱taa na xi̱na̱ꞌá.
ACT 13:34 Ndios sa̱nataku̱ ra ta̱Jesús, ta nda̱ ñii ki̱vi̱ ña va̱xi o̱n kivi̱ ka̱ ra ni o̱n ta̱ꞌyi̱ yi̱kí ko̱ñu ra. Ta xíꞌin ña sa̱nataku̱ ra ta̱Jesús saá, Ndios ki̱sa ndivi ra to̱ꞌon ra ña ni̱taa na xi̱na̱ꞌá, ka̱chí ra saá: “Ndixa xa̱ꞌa̱ mi̱i ndó kasa ndivi i̱ ñava̱ꞌa ña kúu ña ki̱ndo̱o i̱ xíꞌin ta̱rey David”, ka̱chí Ndios.
ACT 13:35 Ta inka̱ xiiña no̱o̱ to̱ꞌon Ndios ña na̱ní Salmos, va̱xi to̱ꞌon ña káchí saá: “Tata Ndios, tá kixaa̱ ki̱vi̱ ña kivi̱ ta̱a ta̱yi̱i̱ ta̱ kísa chiño no̱o̱ ún, ta ndu̱xu̱n ra, ta ndixa o̱n taxi ún ña ta̱ꞌyi̱ yi̱kí ko̱ñu ra”, káchí ña.
ACT 13:36 Ta kúnda̱a̱ ini yó ndí to̱ꞌon yóꞌo o̱n vása káꞌa̱n ña xa̱ꞌa̱ ta̱rey David. Saá chi tá ndi̱ꞌi ki̱sa ndivi ta̱rey David ña chi̱tóni̱ Ndios, ta saá ni̱xiꞌi̱ ra, ta sa̱ndúxu̱n na yi̱kí ko̱ñu ra, ta ni̱ta̱ꞌyi̱ yi̱kí ko̱ñu ra.
ACT 13:37 Ta ta̱Jesús, vará ni̱xiꞌi̱ ra, ta o̱n vása ní‑taꞌyi̱ yi̱kí ko̱ñu ra, chi Ndios sa̱nataku̱ ñaꞌá ra.
ACT 13:38 Natáꞌan yó, xíni̱ ñóꞌó kunda̱a̱ ini ndó to̱ꞌon yóꞌo: Ndixa ta̱Jesús ni̱xiꞌi̱ ra xa̱ꞌa̱ kua̱chi yó, ta xa̱ꞌa̱ ña ke̱ꞌé ra saá, Ndios kúchiño kasa káꞌno ini ra xa̱ꞌa̱ kua̱chi yó.
ACT 13:39 Saá chi tá kandixa yó ta̱Jesús, Ndios kasa káꞌno ini ra xa̱ꞌa̱ kua̱chi yó ta sanduu ra yó ni̱vi na ndii no̱o̱ ra. Ta xa̱ꞌa̱ ñayóꞌo kúnda̱a̱ ini yó ndí ta̱Jesús xa ki̱sa ndivi ra chiño ña o̱n vása kúchiño kasa ndivi nda̱yí Ndios ña kúu ña ni̱taa ta̱Moisés xi̱na̱ꞌá.
ACT 13:40 Vitin kuenda ní koo ndó ko̱to̱ o̱n kuaꞌa ndó kandixa ndó to̱ꞌon yóꞌo, ta saá kundivi xíꞌin ndó ña ni̱ka̱ꞌa̱n Ndios xa̱ꞌa̱ ni̱vi na toon ní ini, chi naprofeta ni̱taa na to̱ꞌon Ndios ña káchí saá:
ACT 13:41 Ndóꞌó, tá kúu ndó ni̱vi na xáku̱ ndaa yi̱ꞌi̱, ta̱a ta̱ kúu Ndios, vitin kuyi̱ꞌví ndó ta nakaꞌnda ini ndó. Ta va̱ꞌa kono ndó ko̱ꞌo̱n xíká ndó ko̱to̱ yo̱ꞌvi̱ ní xo̱ꞌvi̱ ndó ña va̱xi. Saá chi yi̱ꞌi̱ keꞌé i̱ ñii chiño káꞌno ní ki̱vi̱ táku̱ ka̱ ndó ñoyívi no̱o̱ ñoꞌo̱. Chiño yóꞌo káꞌno ní ña, ta saá, táná koo ni̱vi na ndato̱ꞌon xíꞌin ndó xa̱ꞌa̱ chiño yóꞌo, ta o̱n vása kuchiño ndó kandixa ndó ña ndato̱ꞌon na, ka̱chí Ndios, ni̱taa ñii ta̱profeta xi̱na̱ꞌá ―káchí ta̱Pablo, nda̱to̱ꞌon ra xíꞌin ni̱vi na na̱kutáꞌan veꞌe ño̱ꞌo sinagoga yóꞌo.
ACT 13:42 Ta saá ta̱Pablo xíꞌin ta̱Bernabé ki̱xáꞌá na kée na veꞌe ño̱ꞌo yóꞌo. Ta ni̱vi na o̱n si̱ví najudío kúu, xa̱ku ndáꞌví na no̱o̱ na ña kixi tuku na inka̱ yichi̱ ña kúu ki̱vi̱ yi̱i̱ ña nákutáꞌan nayóꞌo. Saá chi kóni na ña naapóstol yóꞌo nandaxin ka̱ na to̱ꞌon ña ki̱xáꞌá na sánáꞌa na no̱o̱ ni̱vi yóꞌo.
ACT 13:43 Ta saá tá ke̱e ta̱Bernabé xíꞌin ta̱Pablo veꞌe ño̱ꞌo sinagoga yóꞌo, ta kua̱ꞌa̱ ní ni̱vi ke̱e na ndíko̱n na sa̱ta̱ naapóstol yóꞌo no̱o̱ kua̱ꞌa̱n nayóꞌo. Sava ni̱vi na kua̱ꞌa̱n sa̱ta̱ na kúu najudío, ta sava na kúu ni̱vi na ndíko̱n yichi̱ najudío ta ñii káchí kísa to̱ꞌó na Ndios xíꞌin na, vará o̱n si̱ví najudío kúu na. Ta̱Pablo xíꞌin ta̱Bernabé nda̱to̱ꞌon na xíꞌin ni̱vi na ndíko̱n sa̱ta̱ na yóꞌo, káchí na saá: ―Nda̱ ñii ki̱vi̱ o̱n sandakoo ndó yichi̱ ta̱Jesús no̱o̱ ndixa Ndios sáníꞌi ra ndóꞌó kua̱ꞌa̱ ní ñava̱ꞌa ―káchí naapóstol xíꞌin ni̱vi yóꞌo.
ACT 13:44 Ta saá ni̱yaꞌa u̱xa̱ ki̱vi̱, ta ni̱to̱nda̱a inka̱ ki̱vi̱ yi̱i̱ ña nákindée najudío. Ta saá ta̱Pablo xíꞌin ta̱Bernabé ki̱xaa̱ tuku na veꞌe ño̱ꞌo sinagoga no̱o̱ xa na̱kutáꞌan kua̱ꞌa̱ ní ni̱vi. Saá chi ndiꞌi ni̱vi ñoo yóꞌo ki̱xaa̱ na ña koni̱ so̱ꞌo na to̱ꞌon Ndios.
ACT 13:45 Ta nanáꞌno no̱o̱ najudío, ki̱vi̱ xi̱ni nayóꞌo ndí kua̱ꞌa̱ ní ni̱vi na̱kutáꞌan na xa̱ꞌa̱ ña koni̱ so̱ꞌo na to̱ꞌon ña sanáꞌa naapóstol, ta chútú ní ini nanáꞌno yóꞌo xíꞌin ñakuíni̱. Ta saá ki̱xáꞌá na kándiva̱ꞌa na xíꞌin ta̱Pablo, ta ni̱ka̱ꞌa̱n na xíꞌin ra ndí o̱n si̱ví ñanda̱a̱ kúu to̱ꞌon sánáꞌa ra.
ACT 13:46 Ta saá nda̱kuii̱n ta̱Pablo xíꞌin ta̱Bernabé, ni̱ka̱ꞌa̱n na, káchí na: ―Ndixa chiño no̱o̱ ndi̱ kúu ña siꞌna ndato̱ꞌon ndi̱ to̱ꞌon Ndios xíꞌin ndóꞌó na kúu natáꞌan yó najudío. Ta saá ni, vitin ndóꞌó o̱n xi̱in ndó kandixa ndó to̱ꞌon yóꞌo. Saá chi ndóꞌó xáni si̱ni̱ ndó ndí o̱n vása ndáya̱ꞌví ndó nakiꞌin ndó ñava̱ꞌa saníꞌi Ndios ndóꞌó, ña kúu ña kutaku̱ ndó xíꞌin ra ndiꞌi saá ki̱vi̱. Ña̱kán kía̱ sandakoo ndi̱ ndóꞌó ta ko̱ꞌo̱n ndi̱ inka̱ xiiña no̱o̱ táku̱ ni̱vi na o̱n si̱ví najudío kúu, ta ndato̱ꞌon ndi̱ to̱ꞌon Ndios xíꞌin nayóꞌo.
ACT 13:47 Chi ña keꞌé ndi̱ saá kúu ña xa̱ꞌnda chiño Ndios no̱o̱ ndi̱, ki̱vi̱ ka̱chí ra: Taxi i̱ ña nduu ndó nda̱tán yóo ñoꞌo̱ ña yéꞌe, saá koo ndó no̱o̱ ni̱vi na o̱n si̱ví najudío kúu, na táku̱ inka̱ xiiña. Nda̱tán yóo ñoꞌo̱ ña yéꞌe, ña kuchiño koto na yichi̱ va̱ꞌa, saá koo ndóꞌó, chi sanáꞌa ndó ni̱vi na táku̱ inka̱ xiiña ña kuniꞌi ndó yichi̱ ña kuchiño kixaa̱ na no̱o̱ i̱, ta saka̱ku i̱ na, ka̱chí Ndios xíꞌin ndi̱ ―káchí ta̱Pablo, ndáto̱ꞌon ra xíꞌin nayóꞌo.
ACT 13:48 Tá ni̱vi na o̱n vása kúu najudío xi̱ni̱ so̱ꞌo na to̱ꞌon yóꞌo, ta kúsii̱ ní ini na, ta ki̱xáꞌá na káꞌa̱n na, káchí na ndí ña va̱ꞌa ní kúu to̱ꞌon Ndios. Ta ndiꞌi ni̱vi na kúu na na̱ka̱xin Ndios xa̱ꞌa̱ ña kutaku̱ na xíꞌin ra ndiꞌi saá ki̱vi̱ ña va̱xi, ni̱vi yóꞌo ka̱ndixa na to̱ꞌon Ndios ña xi̱ni̱ so̱ꞌo na nda̱to̱ꞌon ta̱Pablo, ta ki̱xáꞌá na ndíko̱n na yichi̱ Ndios.
ACT 13:49 Ta saá to̱ꞌon Ndios ni̱xi̱ta̱ níꞌnó ña ndiꞌi saá ñoo ña ñóꞌo estado Pisidia yóꞌo.
ACT 13:50 Ta ñoo yóꞌo yóo náñaꞌa̱ ná kúu ná kísa to̱ꞌó Ndios, ta kánóo to̱ꞌon va̱ꞌa xa̱ꞌa̱ ná no̱o̱ ni̱vi. Ta saá tuku yóo nata̱a nanáꞌno na kúu nachiño ñoo yóꞌo. Ta saá sava nanáꞌno no̱o̱ najudío ki̱xaa̱ na no̱o̱ náñaꞌa̱ xíꞌin nata̱a yóꞌo, ta xíꞌin to̱ꞌon vatá káꞌa̱n na xa̱ꞌa̱ ta̱Pablo ta xíꞌin ta̱Bernabé, chu̱ꞌu ñaꞌá na, ta sa̱saa̱ na ndiꞌi nayóꞌo. Ta saá xíꞌin ña sáa̱ ní ini na, ta̱xin na ta̱Pablo xíꞌin ta̱Bernabé ña kee na ñoo yóꞌo ta ko̱ꞌo̱n na inka̱ xiiña.
ACT 13:51 Ta saá ta̱Pablo xíꞌin ta̱Bernabé ta̱va na ndu̱xa̱n ñóꞌo xa̱ꞌa̱ na, ta sa̱kisin na ña, ña ko̱yo yaa̱ ña kómí ña. Ta ña ke̱ꞌé na saá kóni kachí ña ndí ni̱vi nañoo yóꞌo kúu na ndíso kua̱chi chi ni̱‑xiin na koni̱ so̱ꞌo na to̱ꞌon Ndios. Ta saá ta̱Pablo xíꞌin ta̱Bernabé ke̱e na ta kua̱ꞌa̱n na nda̱ ñoo Iconio.
ACT 13:52 Ta ni̱vi na kándixa ta̱Jesús na táku̱ ñoo Antioquía ni̱ndo̱o na ñoo na, ta kúsii̱ ní ini na, chi chútú ini na xíꞌin Níma̱ Ndios.
ACT 14:1 Tá ni̱xaa̱ ta̱Pablo xíꞌin ta̱Bernabé ñoo Iconio, ta kua̱ꞌa̱n na ta ni̱ki̱ꞌvi na ini veꞌe ño̱ꞌo sinagoga, ta no̱o̱ ni̱vi yóꞌo va̱ꞌa ní nda̱to̱ꞌon na to̱ꞌon Ndios xa̱ꞌa̱ ta̱Jesús. Ta saá kua̱ꞌa̱ ní najudío xíꞌin inka̱ ni̱vi na o̱n vása kúu najudío ka̱ndixa na to̱ꞌon yóꞌo, ta ni̱ki̱ꞌvi na yichi̱ ta̱Jesús.
ACT 14:2 Sava najudío na ni̱‑xiin kandixa to̱ꞌon xa̱ꞌa̱ ta̱Jesús, ni̱ka̱ꞌa̱n na to̱ꞌon ña sa̱saa̱ na sava ni̱vi na o̱n vása kúu najudío, ta nayóꞌo ni̱saa̱ ini na xi̱ni na ni̱vi na ndíko̱n yichi̱ ta̱Jesús.
ACT 14:3 Ta saá ni, ta̱Pablo xíꞌin ta̱Bernabé ki̱ndo̱o ka̱ na kua̱ꞌa̱ ní ki̱vi̱ ñoo Iconio yóꞌo, ta o̱n vása ní‑yiꞌví na, ta ni̱ka̱ꞌa̱n ndoso na to̱ꞌon Ndios no̱o̱ ni̱vi ñoo yóꞌo, ndáto̱ꞌon na ndí Ndios kúu ta̱a ta̱ káꞌno ini, ta kúu ra ta̱ kíꞌvi ini xíni ra ni̱vi. Ta ndaꞌa̱ ta̱Pablo xíꞌin ta̱Bernabé, Ndios ta̱xi ra ndee̱ ra xa̱ꞌa̱ ña ke̱ꞌé na kua̱ꞌa̱ ní ñava̱ꞌa náꞌno ña ta̱xi ña na̱kaꞌnda ní ini ni̱vi xíni na. Xíꞌin ña kéꞌé na saá, Ndios sa̱náꞌa káxín ra no̱o̱ ni̱vi ndí to̱ꞌon ña nda̱to̱ꞌon na xa̱ꞌa̱ ra kúu ñanda̱a̱.
ACT 14:4 Ta saá ni, ni̱vi nañoo yóꞌo ni̱ta̱ꞌvi̱ táꞌan na: sava na xi̱kundiko̱n na ta̱Pablo xíꞌin ta̱Bernabé, ta sava na xi̱kundiko̱n na najudío na ni̱‑xiin kandixa to̱ꞌon xa̱ꞌa̱ ta̱Jesús.
ACT 14:5 Ta saá sava najudío, xíꞌin inka̱ sava na o̱n vása kúu najudío, xíꞌin inka̱ nanáꞌno no̱o̱ nañoo yóꞌo, na̱koo yuꞌú na, ta ndu̱kú na ndasaá koo satakuéꞌe̱ na ta̱Pablo xíꞌin ta̱Bernabé ña koon na yu̱u̱ nayóꞌo ta kaꞌni ñaꞌá na.
ACT 14:6 Tá xi̱ni̱ so̱ꞌo ta̱Pablo xíꞌin ta̱Bernabé yukía̱ chi̱kaa̱ ini ni̱vi yóꞌo keꞌé na, ta ke̱e na kua̱ꞌa̱n na nda̱ inka̱ ñoo ña na̱ní Listra xíꞌin ñoo ña na̱ní Derbe ña ñóꞌo estado Licaonia, ta kua̱ꞌa̱n na ñii ñii ñoo yatin yóꞌo.
ACT 14:7 Ta ndiꞌi saá ñoo no̱o̱ xáa̱ na, ta káꞌa̱n ndoso na to̱ꞌon va̱ꞌa xa̱ꞌa̱ ta̱Jesús no̱o̱ ni̱vi na táku̱ ñoo yóꞌo.
ACT 14:8 Ta ñoo Listra táku̱ ñii ta̱a, ta̱ o̱n ki̱ví kaka xáꞌá kúu ra, ta̱nda̱ ki̱vi̱ ka̱ku ra ta̱nda̱ vitin o̱n ki̱ví kaka xáꞌá ra.
ACT 14:9 Ta ta̱a yóꞌo yóo ra xíni̱ so̱ꞌo ra to̱ꞌon káꞌa̱n ta̱Pablo, ta saá ta̱Pablo xi̱to káxín ra nduchu̱ no̱o̱ ta̱ o̱n ki̱ví kaka xáꞌá yóꞌo, ta ku̱nda̱a̱ ini ra ndí ta̱yóꞌo kándixa ra ndí Ndios kúchiño ra sandúva̱ꞌa ñaꞌá ra.
ACT 14:10 Ta ta̱Pablo, xíꞌin ndiꞌi ndee̱ ra, ni̱ka̱ꞌa̱n ra xíꞌin ta̱a ta̱ o̱n ki̱ví kaka xáꞌá yóꞌo, káchí ra saá: ―Nakundichi ún ta kaka xáꞌá ún ―káchí ta̱Pablo xíꞌin ra. Ta saá ñii ndeé ka̱ndeta ra nda̱ ni̱no, ta ki̱xáꞌá ra xíka xáꞌá ra.
ACT 14:11 Tá xi̱ni ni̱vi ña ke̱ꞌé ta̱Pablo xíꞌin ta̱a ta̱ o̱n ki̱ví kaka xáꞌá yóꞌo, ta saá xíꞌin ndiꞌi ndee̱ na, ki̱xáꞌá na káꞌa̱n na, káchí na saá: ―¡Koto ndó vitin! Xa ki̱xaa̱ o̱vi̱ ndios no̱o̱ yó. Nda̱tán náꞌa ni̱vi saá náꞌa na ―káchí na, káꞌa̱n na xíꞌin táꞌan na xíꞌin to̱ꞌon licaonio, ña kúu to̱ꞌon mi̱i na.
ACT 14:12 Ni̱vi yóꞌo xáni si̱ni̱ na ta̱Bernabé kúu ñii ndios ña na̱ní Júpiter, ta ta̱Pablo kúu inka̱ ndios ña na̱ní Mercurio. Saá xáni si̱ni̱ na chi ta̱Pablo kúu ta̱ ni̱ka̱ꞌa̱n ndoso to̱ꞌon no̱o̱ na.
ACT 14:13 Ta yóo ñii veꞌe ño̱ꞌo Júpiter yatin yéꞌé no̱o̱ kíꞌvi ni̱vi ñoo yóꞌo. Ta veꞌe ño̱ꞌo yóꞌo ke̱ta ñii su̱tu̱, ta̱a ta̱ kísa chiño no̱o̱ Júpiter kúu ra. Va̱xi ra, ta o̱vi̱ si̱ndi̱ki̱ va̱xi rí xíꞌin ra, ta níꞌi ra kua̱ꞌa̱ ní yita livi ña chi̱ꞌi yíko̱n na kúu ña. Saá chi ta̱su̱tu̱ xíꞌin ni̱vi na ndíko̱n sa̱ta̱ ra, va̱xi na ña so̱ko̱ na ndiꞌi ñayóꞌo no̱o̱ ta̱Pablo xíꞌin ta̱Bernabé.
ACT 14:14 Ta ku̱nda̱a̱ ini ta̱Pablo xíꞌin ta̱Bernabé yu kúu ña kóni ni̱vi keꞌé na, chi xáni si̱ni̱ ni̱vi ndí o̱vi̱ ndios kúu naapóstol yóꞌo, ta saá ña xáni si̱ni̱ ni̱vi yóꞌo ki̱sa kini ña ini naapóstol yóꞌo, ña̱kán ti̱in na tiko̱to̱ ña ndíxin na, ta nda̱ta na ña. Ta ta̱Pablo xíꞌin ta̱Bernabé kama ni̱ki̱ꞌvi na ma̱ꞌñó ndiꞌi ni̱vi yóꞌo, ta xíꞌin ndiꞌi ndee̱ na ni̱ka̱ꞌa̱n na, káchí na saá:
ACT 14:15 ―Ndiꞌi ndóꞌó ni̱vi na nákutáꞌan yóꞌo, ¿nda̱chun kéꞌé ndó saá? Chi mi̱i ndi̱, o̱n si̱ví ndios kúu ndi̱, ndasaá kuiti ni̱vi kúu ndi̱. Nda̱tán yóo mi̱i ndó, saá yóo ndi̱, ta ki̱xaa̱ ndi̱ no̱o̱ ndó ña ndato̱ꞌon ndi̱ to̱ꞌon va̱ꞌa xa̱ꞌa̱ Ndios ndinoꞌo xíꞌin ndó, xa̱ꞌa̱ ña sandakoo ndó ña kísa to̱ꞌó ndó inka̱ ndios, ña o̱n vása ndáya̱ꞌví. Ta ndúkú ndi̱ no̱o̱ ndó ña nandikó ini ndó ta kixáꞌá ndó kasa to̱ꞌó ndó ñii la̱á Ndios ta̱táku̱, ta̱ kúu ta̱ ki̱sa va̱ꞌa ndiꞌi ña yóo. Ndios ta̱táku̱ yóꞌo ki̱sa va̱ꞌa ra ñoyívi ni̱no, ki̱sa va̱ꞌa ra takuií mi̱ni, ta ki̱sa va̱ꞌa ra ñoyívi yóꞌo. Saá tuku ki̱sa va̱ꞌa ra ndiꞌi ña yóo ñoyívi yóꞌo, ta ki̱sa va̱ꞌa ra ndiꞌi ña yóo ñoyívi ni̱no, ta ki̱sa va̱ꞌa ra ndiꞌi ña ñóꞌo ini takuií mi̱ni.
ACT 14:16 Kui̱ya̱ xi̱na̱ꞌá Ndios ta̱xi ra ndí ni̱vi ko̱ꞌo̱n na yichi̱ mi̱i na.
ACT 14:17 Ta vará kua̱ꞌa̱n yó yichi̱ mi̱i yó, ta Ndios o̱n vása ní‑sandakoo ra sánáꞌa ra yó xa̱ꞌa̱ yu kúu ra, ta ndixa xíni yó kua̱ꞌa̱ ní ñava̱ꞌa kéꞌé Ndios xíꞌin yó. Saá chi Ndios kúu ta̱a ta̱ táxi ña va̱ꞌa kóon sa̱vi̱ no̱o̱ ñoꞌo̱ xa̱ꞌa̱ ña kui̱na̱ ndiꞌi no̱o̱ ña xíxi yó. Ta xíꞌin ña ke̱ꞌé ra saá, Ndios táxi ra ndaꞌa̱ yó ña xíxi yó, ta táxi ra ña táku̱ yó xíꞌin ñasi̱i̱ ini yó ―káchí ta̱Pablo, káꞌa̱n ra xíꞌin na.
ACT 14:18 Ta xíꞌin to̱ꞌon yóꞌo ta̱Pablo káꞌa̱n ra ndúkú ra no̱o̱ ni̱vi yóꞌo ná o̱n so̱ko̱ na kiti̱ xíꞌin yita livi va̱xi xíꞌin na. Ta yo̱ꞌvi̱ ní ni̱xi̱yo no̱o̱ ni̱vi yóꞌo ña o̱n keꞌé na saá, ta ni̱‑soko̱ ka̱ na ñayóꞌo no̱o̱ ta̱Pablo xíꞌin ta̱Bernabé.
ACT 14:19 Ta saá ke̱e sava najudío ñoo Antioquía, ta ke̱e inka̱ sava najudío ñoo Iconio, ta ki̱xaa̱ na no̱o̱ yóo ta̱Pablo xíꞌin ta̱Bernabé, ta ki̱xáꞌá na chúꞌu na ni̱vi xíꞌin to̱ꞌon vatá ña sasaa̱ na ini ni̱vi yóꞌo. Ta xíꞌin ña sáa̱ ini na xíni na ta̱Pablo, ta ki̱xáꞌá na kóon ní na yu̱u̱ ra, ta̱nda̱ xáni si̱ni̱ na xa xa̱ꞌni na ra. Ta saá ti̱in na yi̱kí ko̱ñu ta̱Pablo, ta ñóo na ña kua̱ꞌa̱n ña xíꞌin na nda̱ sa̱ta̱ na̱ma̱ ña xi̱no nduu ñoo yóꞌo. Ta saá sa̱ndakoo na yi̱kí ko̱ñu ta̱Pablo chi xáni si̱ni̱ na ndixa ni̱xiꞌi̱ ra.
ACT 14:20 Ta saá ni̱vi na ndíko̱n yichi̱ ta̱Jesús ki̱xaa̱ na, ta xi̱no nduu na no̱o̱ kándúꞌu̱ yi̱kí ko̱ñu ta̱Pablo. Ta tá mií yíta na xíto na, ta na̱kanda ta̱Pablo, ta na̱kundichi ra, ta ndi̱kó ra ni̱ki̱ꞌvi tuku ra xíꞌin na ñoo Listra. Tá ni̱ti̱vi inka̱ ki̱vi̱, ta ta̱Pablo xíꞌin ta̱Bernabé ke̱e na kua̱ꞌa̱n na inka̱ ñoo Derbe.
ACT 14:21 Tá ni̱xaa̱ na ñoo yóꞌo, ta ni̱ka̱ꞌa̱n ndoso na to̱ꞌon va̱ꞌa xa̱ꞌa̱ ta̱Jesús no̱o̱ ni̱vi, ta kua̱ꞌa̱ ní ni̱vi na̱ndikó ini na ta ka̱ndixa na ta̱Jesús. Ta saá ta̱Pablo xíꞌin ta̱Bernabé ke̱e na kua̱ꞌa̱n na, ta ndi̱kó na ni̱xaa̱ tuku na ñoo Listra xíꞌin ñoo Iconio, ta saá ni̱xaa̱ tuku na nda̱ ñoo Antioquía, ña nákaa̱ estado Pisidia.
ACT 14:22 Ta ñii ñii ñoo no̱o̱ ni̱xa̱ꞌa̱n ta̱Pablo xíꞌin ta̱Bernabé, na̱kutáꞌan na xíꞌin ni̱vi na kándixa ta̱Jesús, ta ni̱ka̱ꞌa̱n na to̱ꞌon ña chi̱kaa̱ na ndee̱ ini ni̱vi yóꞌo, ta nda̱to̱ꞌon na xíꞌin na ña o̱n sandakoo na yichi̱ ta̱Jesús. Ni̱ka̱ꞌa̱n ka̱ na, káchí na saá: ―Xíni̱ ñóꞌó xo̱ꞌvi̱ ní yó ta saá xaa̱ yó kutaku̱ yó no̱o̱ xáꞌnda chiño Ndios ―káchí na.
ACT 14:23 Ñii ñii ñoo no̱o̱ nákutáꞌan ni̱vi na kándixa ta̱Jesús xa̱ꞌa̱ ña kísa káꞌno na Ndios, ta̱Pablo xíꞌin ta̱Bernabé na̱ka̱xin na sava nata̱a naxi̱kua̱ꞌa̱ xa̱ꞌa̱ ña kuu na na ndíso chiño xíꞌin ni̱vi yóꞌo. Ta saá naapóstol xíꞌin ni̱vi ñii ñii ñoo yóꞌo na kándixa ta̱Jesús, ni̱xi̱yo soꞌon na ta ni̱ka̱ꞌa̱n na xíꞌin Ndios xa̱ꞌa̱ nata̱a xi̱kua̱ꞌa̱ na ndíso chiño xíꞌin nayóꞌo, ta ta̱xi ñaꞌá na ndaꞌa̱ ta̱Jesús, ta ndu̱kú na no̱o̱ ra ña kundaa va̱ꞌa ra na ndíso chiño xíꞌin ni̱vi yóꞌo, chi vitin kándixa na ra, ta ndáa ini na ra.
ACT 14:24 Ta saá ke̱e ta̱Bernabé xíꞌin ta̱Pablo ñoo Antioquía ña nákaa̱ estado Pisidia, ta ni̱yaꞌa na no̱o̱ ñoꞌo̱ estado Pisidia, ta ni̱xaa̱ na ñoo Perge, ña nákaa̱ estado Panfilia.
ACT 14:25 Ta saá ni̱ka̱ꞌa̱n ndoso na to̱ꞌon Ndios no̱o̱ ni̱vi nañoo Perge yóꞌo. Ta saá na̱kiꞌin na kua̱ꞌa̱n na ta ni̱xaa̱ na ñoo Atalia, ña nákaa̱ yatin yuꞌu̱ takuií mi̱ni,
ACT 14:26 ta nda̱a na tón barco kua̱ꞌa̱n noꞌo̱ na ñoo Antioquía ña nákaa̱ estado Siria. Ñoo Antioquía yóꞌo kúu ñoo no̱o̱ siꞌna ni̱vi na kándixa ta̱Jesús ni̱ka̱ꞌa̱n na xíꞌin Ndios xa̱ꞌa̱ ta̱Pablo xíꞌin ta̱Bernabé, ta ndu̱kú na no̱o̱ ra ña kundaa va̱ꞌa ra naapóstol yóꞌo ta keꞌé ra ñava̱ꞌa xíꞌin na ki̱vi̱ ko̱ꞌo̱n na kua̱ꞌa̱ ní ñoo ña kasa ndivi na chiño ra. Ta vitin ta̱Pablo xíꞌin ta̱Bernabé xa ki̱sa ndivi na chiño yóꞌo, ña̱kán ndi̱kó na na̱xaa̱ tuku na ñoo yóꞌo.
ACT 14:27 Tá na̱xaa̱ na ñoo Antioquía yóꞌo, ta saá ka̱na na ni̱vi na kúu na ndíko̱n yichi̱ ta̱Jesús ña nakutáꞌan na xíꞌin na. Ta saá ki̱xáꞌá ta̱Pablo xíꞌin ta̱Bernabé nda̱to̱ꞌon na xa̱ꞌa̱ ndiꞌi chiño va̱ꞌa ña ke̱ꞌé Ndios xíꞌin na ñii ñii ñoo no̱o̱ ni̱xa̱ꞌa̱n na. Ta nda̱to̱ꞌon na xíꞌin ni̱vi na na̱kutáꞌan yóꞌo ndí Ndios vitin xa na̱koná ra yichi̱ ña ni̱vi na o̱n si̱ví najudío kúu, kúchiño kandixa na ta̱Jesús, ta ki̱ꞌvi na yichi̱ ra.
ACT 14:28 Ta saá naꞌá ní ni̱xi̱yo ta̱Pablo xíꞌin ta̱Bernabé ñoo yóꞌo, xíꞌin ni̱vi na ndíko̱n yichi̱ ta̱Jesús.
ACT 15:1 Ta saá sava nata̱a najudío na kándixa ta̱Jesús ke̱e na estado Judea, ta kua̱ꞌa̱n na nda̱ ñoo Antioquía, ta ki̱xáꞌá na ndáto̱ꞌon na xíꞌin ni̱vi na kándixa ta̱Jesús na o̱n si̱ví najudío kúu, ta ni̱ka̱ꞌa̱n na, káchí na saá: ―Tá o̱n kasa ndivi ndó costumbre ña na̱ní circuncisión, nda̱tán yóo ña xa̱ꞌnda chiño xi̱i̱ síkuá ndi̱ ta̱Moisés xi̱na̱ꞌá, ta Ndios o̱n saka̱ku ra ndóꞌó kutaku̱ ndó xíꞌin ra ndiꞌi saá ki̱vi̱ ―káchí na xíꞌin nayóꞌo.
ACT 15:2 Ta ta̱Pablo xíꞌin ta̱Bernabé ki̱xáꞌá na náa na xíꞌin nata̱a yóꞌo na ke̱e estado Judea, chi xáni si̱ni̱ na ndí o̱n si̱ví ñanda̱a̱ kúu ña sánáꞌa nata̱a na ke̱e estado Judea yóꞌo. Ta ta̱Pablo xíꞌin ta̱Bernabé o̱n vása ní‑kivi koo yuꞌú na xíꞌin nata̱a yóꞌo. Ta saá ni̱vi na kándixa ta̱Jesús na táku̱ ñoo Antioquía yóꞌo chi̱kaa̱ ini na tiꞌví na ta̱Pablo xíꞌin ta̱Bernabé ta xíꞌin inka̱ nata̱a ko̱ꞌo̱n na nda̱ ñoo Jerusalén ña nakutáꞌan na xíꞌin inka̱ naapóstol, ta xíꞌin naxi̱kua̱ꞌa̱ na ndíso chiño, chi kóni na ndí nayóꞌo kasa nda̱a̱ na xa̱ꞌa̱ kua̱chi yóꞌo.
ACT 15:3 Ta saá ni̱vi na kándixa ta̱Jesús ñoo Antioquía ti̱ꞌví na nata̱a yóꞌo ña ko̱ꞌo̱n na ñoo Jerusalén. Ta saá ke̱e na kua̱ꞌa̱n na, ta ni̱yaꞌa na ma̱ꞌñó ñoꞌo̱ estado Fenicia, ta ni̱yaꞌa na ma̱ꞌñó ñoꞌo̱ estado Samaria. Ta ñii ñii ñoo no̱o̱ ni̱yaꞌa na, na̱kutáꞌan na xíꞌin ni̱vi na kándixa ta̱Jesús. Ta kúsii̱ ní ini ni̱vi yóꞌo ña xíni̱ so̱ꞌo na ña ni̱ka̱ꞌa̱n naapóstol xíꞌin na, chi naapóstol yóꞌo nda̱to̱ꞌon na ndasaá kua̱ꞌa̱ ní ni̱vi na o̱n vása kúu najudío xa na̱ndikó ini na ta vitin kándixa na ta̱Jesús ta ndíko̱n na yichi̱ ra.
ACT 15:4 Ta saá ta̱Pablo xíꞌin ta̱Bernabé xíꞌin nata̱a na kua̱ꞌa̱n xíꞌin na ni̱xaa̱ na ñoo Jerusalén, ta ndiꞌi naapóstol xíꞌin naxi̱kua̱ꞌa̱ na ndíso chiño ta xíꞌin inka̱ ni̱vi na kándixa ta̱Jesús ñoo yóꞌo, na̱kiꞌin va̱ꞌa na ndiꞌi nayóꞌo, na kúu na ki̱xaa̱ no̱o̱ na. Ta saá na̱kutáꞌan ndiꞌi na, ta nda̱to̱ꞌon ta̱Pablo xíꞌin na xa̱ꞌa̱ kua̱ꞌa̱ ní ñava̱ꞌa ke̱ꞌé Ndios ki̱vi̱ ni̱xa̱ꞌa̱n na ñii ñii ñoo ni̱ka̱ꞌa̱n ndoso na to̱ꞌon va̱ꞌa xa̱ꞌa̱ ta̱Jesús no̱o̱ ni̱vi.
ACT 15:5 Ta ndóo sava nafariseo, na kúu na kándixa ta̱Jesús, ta na̱kuita na ta ni̱ka̱ꞌa̱n na, káchí na saá: ―Ni̱vi na kándixa ta̱Jesús, tá na o̱n si̱ví najudío kúu, ta nayóꞌo, xíni̱ ñóꞌó kasa ndivi na costumbre ña na̱ní circuncisión, ta xíni̱ ñóꞌó kasa ndivi ndiꞌi na inka̱ nda̱yí ña xa̱ꞌnda chiño ta̱Moisés xi̱na̱ꞌá. Tá o̱n kasa ndivi na ñayóꞌo, ta Ndios o̱n nakiꞌin va̱ꞌa ra na ―káchí nafariseo ni̱ka̱ꞌa̱n na.
ACT 15:6 Ta saá na̱kutáꞌan naapóstol xíꞌin naxi̱kua̱ꞌa̱, na kúu na ndíso chiño xíꞌin ni̱vi na kándixa ta̱Jesús ñoo Jerusalén, ña ka̱ꞌa̱n táꞌan na yu kúu ñava̱ꞌa xíni̱ ñóꞌó keꞌé na xa̱ꞌa̱ kua̱chi yóꞌo.
ACT 15:7 Ta naꞌá ní káꞌa̱n táꞌan na, ta saá na̱kundichi ta̱Pedro ta ni̱ka̱ꞌa̱n ra xíꞌin na, káchí ra saá: ―Nañani yó, xíni̱ ndó ndí xa kua̱ꞌa̱ kui̱ya̱ ni̱yaꞌa, Ndios na̱ka̱xin ra yi̱ꞌi̱ ña ka̱ꞌa̱n ndoso i̱ to̱ꞌon ra no̱o̱ ni̱vi na o̱n vása kúu najudío, ña kuchiño na kandixa na to̱ꞌon ñava̱ꞌa xa̱ꞌa̱ ta̱Jesús.
ACT 15:8 Ta Ndios, ta̱a ta̱ xíni̱ va̱ꞌa ini ndiꞌi ni̱vi, sa̱náꞌa káxín ra no̱o̱ ndi̱ ña na̱kiꞌin va̱ꞌa ra ni̱vi na o̱n vása kúu najudío, na kúu na kándixa ta̱Jesús. Saá chi ñii ki̱ꞌva nda̱tán Ndios ta̱xi ra Níma̱ ra ña kutaku̱ ña ini mi̱i yó, ni̱vi na kúu najudío, saá ta̱xi ra Níma̱ ra ña kutaku̱ ña ini ni̱vi yóꞌo na o̱n vása kúu najudío.
ACT 15:9 Saá chi ndiꞌi ni̱vi na kándixa ta̱Jesús, ta Ndios kísa káꞌno ini ra xa̱ꞌa̱ kua̱chi na ta ndása ndii ra ini nayóꞌo. Ta ñii ki̱ꞌva nda̱tán kéꞌé ra xíꞌin mi̱i yó najudío, saá kéꞌé ra xíꞌin ni̱vi na o̱n vása kúu najudío.
ACT 15:10 Ta vitin, ¿nda̱chun kéꞌé ndó ña sasaa̱ ini Ndios?, chi o̱n xi̱in ndó nakiꞌin va̱ꞌa ndó ndiꞌi ni̱vi na kándixa ta̱Jesús, ñii ki̱ꞌva nda̱tán Ndios nákiꞌin va̱ꞌa ra na. Nda̱ víka̱, xáꞌnda chiño ndó ndí ndiꞌi ni̱vi na kándixa ta̱Jesús xíni̱ ñóꞌó kasa ndivi na ndiꞌi nda̱yí ña ni̱taa ta̱Moisés xi̱na̱ꞌá. Ta ña kasa ndivi na saá, yóo ña nda̱tán yóo ñii ñaveé ní kuiso na. Ta ni mi̱i yó, ta ni naxi̱i̱ síkuá yó, o̱n vása ní‑kundeé yó kuiso yó ñaveé yóꞌo. Ta saá, ¿nda̱chun kóni ndó sakuiso ndó ñaveé yóꞌo sa̱ta̱ ni̱vi na o̱n vása kúu najudío?
ACT 15:11 Ndiꞌi mi̱i yó na kándixa ta̱Jesús, ndixa kúnda̱a̱ ini yó ndí Ndios ke̱ꞌé ra ñava̱ꞌa xíꞌin yó ña sa̱ka̱ku ra mi̱i yó chi ta̱a ta̱ káꞌno ini kúu Ndios, ta o̱n si̱ví xa̱ꞌa̱ chiño va̱ꞌa ke̱ꞌé yó kúu ña sa̱ka̱ku ra yó. Ta ñii ki̱ꞌva nda̱tán sáka̱ku Ndios mi̱i yó najudío, saá sáka̱ku ra ni̱vi na o̱n vása kúu najudío ―káchí ta̱Pedro xíꞌin na.
ACT 15:12 Ta ndá tási̱ín ndóo ndiꞌi ni̱vi ña xíni̱ so̱ꞌo na. Ta ta̱Pablo xíꞌin ta̱Bernabé na̱kuita na, ta ki̱xáꞌá na káꞌa̱n na, nda̱to̱ꞌon na xíꞌin na xa̱ꞌa̱ ñava̱ꞌa ke̱ꞌé Ndios xíꞌin ni̱vi na o̱n vása kúu najudío. Saá chi Ndios ta̱xi ra ndee̱ ra ndaꞌa̱ ta̱Pablo xíꞌin ta̱Bernabé ña ke̱ꞌé na kua̱ꞌa̱ ní milagro xíꞌin ñava̱ꞌa náꞌno no̱o̱ ni̱vi yóꞌo.
ACT 15:13 Tá ndi̱ꞌi ni̱ka̱ꞌa̱n na, ta ta̱Santiago ki̱xáꞌá ra káꞌa̱n ra xíꞌin ni̱vi na nákutáꞌan yóꞌo, ta káchí ra saá: ―Nañani yó, ¡koni̱ so̱ꞌo va̱ꞌa ndó ña ka̱ꞌa̱n i̱ xíꞌin ndó!
ACT 15:14 Xa xi̱ni̱ ndó to̱ꞌon ni̱ka̱ꞌa̱n ta̱Simón Pedro xíꞌin yó ña ndasaá ki̱xáꞌá Ndios kéꞌé ra ñava̱ꞌa xíꞌin ni̱vi na o̱n vása kúu najudío, chi na̱ka̱xin ra kua̱ꞌa̱ ní nayóꞌo ña kundiko̱n na ra ta nduu na nañoo ra.
ACT 15:15 Ta ña ke̱ꞌé Ndios saá, ñii yóo yuꞌú ña xíꞌin to̱ꞌon ni̱ka̱ꞌa̱n Ndios ña ni̱taa naprofeta kui̱ya̱ xi̱na̱ꞌá, ka̱chí Ndios saá:
ACT 15:16 Ñii ki̱vi̱ va̱xi ndikó i̱ ñoo no̱o̱ xa̱ꞌnda chiño ta̱rey David xi̱na̱ꞌá, ta no̱o̱ ndi̱ꞌi xa̱ꞌa̱ veꞌe ta̱David, kasa va̱ꞌa i̱ ñaxa̱á, ta mi̱i xiiña no̱o̱ ndi̱ꞌi xa̱ꞌa̱ veꞌe yatá, ndasa xa̱á i̱ veꞌe.
ACT 15:17 Saá keꞌé i̱ chi kóni i̱ ndí ña ni̱vi na o̱n vása kúu naIsrael ná nandukú na yi̱ꞌi̱ ta kixaa̱ na no̱o̱ i̱. Saá chi kua̱ꞌa̱ ní ni̱vi yóꞌo kúu na na̱ka̱xin i̱ kuu na naveꞌe i̱,
ACT 15:18 ka̱chí Ndios, ta̱ kúu ta̱a ta̱ nda̱ kui̱ya̱ xi̱na̱ꞌá ta̱xi ña kunda̱a̱ ini ni̱vi to̱ꞌon yóꞌo ―káchí ta̱Santiago xíꞌin ni̱vi na nákutáꞌan yóꞌo.
ACT 15:19 Ta káꞌa̱n ka̱ ta̱Santiago xíꞌin na, káchí ra saá: ―Ta xa̱ꞌa̱ ña kúnda̱a̱ ini i̱ ña kóni kachí to̱ꞌon Ndios yóꞌo, xáni si̱ni̱ i̱ ndí ñava̱ꞌa keꞌé yó vitin kúu ñayóꞌo: O̱n váꞌa sandiꞌi ka̱ yó ini ni̱vi na kándixa ta̱Jesús, na o̱n vása kúu najudío,
ACT 15:20 chi o̱n vása xíni̱ ñóꞌó kasa ndivi na ndiꞌi nda̱yí na ni̱taa ta̱Moisés xi̱na̱ꞌá. Ta kuiti xíni̱ ñóꞌó kasa ndivi na ña káchí saá: O̱n váꞌa kuxu na ña ni̱so̱ko̱ ni̱vi no̱o̱ ñaídolo án ñaimagen, chi ndios vatá kúu ndiꞌi ña. Ta ni o̱n váꞌa nda̱ ñii ta̱a ki̱ꞌvi ra kua̱chi xíꞌin ñii ñaꞌa̱ ñá o̱n si̱ví ñásíꞌí ra kúu, ta ni o̱n váꞌa nda̱ ñii ñaꞌa̱ ki̱ꞌvi ñá kua̱chi xíꞌin ñii ta̱a ta̱ o̱n si̱ví yii̱ ñá kúu. Ta o̱n váꞌa kuxu na kiti̱ tí sa̱kuáꞌna na xa̱ꞌni na, chi ni̱ndo̱o ni̱i̱ rí ko̱ñu rí, ta o̱n váꞌa kuxu na ni̱i̱. To̱ꞌon yóꞌo kúu ña xíni̱ ñóꞌó taa yó no̱o̱ tutu ña ko̱ꞌo̱n ndaꞌa̱ ni̱vi na kándixa ta̱Jesús na o̱n vása kúu najudío.
ACT 15:21 Saá ka̱ꞌa̱n yó xíꞌin na, chi xa kua̱ꞌa̱ ní kui̱ya̱ ñii ñii ki̱vi̱ yi̱i̱ ña nákindée mi̱i yó najudío, ini veꞌe ño̱ꞌo sinagoga xíni̱ so̱ꞌo ni̱vi ña káꞌa̱n nda̱yí ña ni̱taa ta̱Moisés xi̱na̱ꞌá ―káchí ta̱Santiago xíꞌin ni̱vi na na̱kutáꞌan yóꞌo.
ACT 15:22 Ta saá naapóstol xíꞌin naxi̱kua̱ꞌa̱ ta xíꞌin ndiꞌi ni̱vi na kándixa ta̱Jesús na nákutáꞌan yóꞌo ni̱xi̱yo yuꞌú na, ta chi̱kaa̱ ini na ña tiꞌví na sava natáꞌan na ko̱ꞌo̱n na xíꞌin ta̱Pablo ta xíꞌin ta̱Bernabé ña kuniꞌi na tutu taxi na ndaꞌa̱ ni̱vi na kándixa ta̱Jesús na o̱n vása kúu najudío, na kúu na táku̱ ñoo Antioquía ña ndáꞌvi ndaa estado Siria. Ta saá na̱ka̱xin na o̱vi̱ ta̱a nanáꞌno no̱o̱ ni̱vi na kándixa ta̱Jesús, ta ti̱ꞌví na nayóꞌo ña ko̱ꞌo̱n na xíꞌin ta̱Pablo ta xíꞌin ta̱Bernabé. Ta ñii ta̱a yóꞌo na̱ní ra Judas, ta inka̱ ki̱vi̱ ra kúu Barsabás. Ta inka̱ ta̱a ta̱ ti̱ꞌví na ko̱ꞌo̱n na̱ní ra Silas.
ACT 15:23 Ta tutu ña kuniꞌi na ko̱ꞌo̱n ndaꞌa̱ ni̱vi káchí ña saá: “Nañani yó xíꞌin náki̱ꞌva̱ yó, mi̱i ndi̱ kúu naapóstol xíꞌin naxi̱kua̱ꞌa̱ na ndíso chiño xíꞌin ni̱vi na kándixa ta̱Jesús ñoo Jerusalén. Ta ni̱taa ndi̱ tutu yóꞌo ña ko̱ꞌo̱n ndaꞌa̱ ndóꞌó, na kúu ni̱vi na kándixa ta̱Jesús na táku̱ ñoo Antioquía, xíꞌin na táku̱ kua̱ꞌa̱ ka̱ ñoo ña ndáꞌvi ndaa estado Siria, xíꞌin na táku̱ kua̱ꞌa̱ ñoo ña ndáꞌvi ndaa estado Cilicia. ¡Tíꞌví ndi̱ to̱ꞌon ña chindeé ndi̱ ndóꞌó!
ACT 15:24 Xi̱ni̱ so̱ꞌo ndi̱ ndí sava ni̱vi na ke̱e ñoo Jerusalén yóꞌo, ta ni̱xaa̱ na no̱o̱ ndó ta ni̱ka̱ꞌa̱n na to̱ꞌon ña sa̱ndiꞌi na ini ndóꞌó. Ta mi̱i ndi̱ o̱n vása ní‑taxi ndi̱ nda̱yí ndaꞌa̱ nayóꞌo ña ka̱ꞌa̱n na saá, ta to̱ꞌon ni̱ka̱ꞌa̱n na kuiti si̱ni̱ mi̱i na ka̱ku ña.
ACT 15:25 Ta xa̱ꞌa̱ ñayóꞌo na̱kutáꞌan ndi̱ ta ni̱ka̱ꞌa̱n táꞌan ndi̱ ndasaá koo keꞌé ndi̱. Ta saá ni̱xi̱yo yuꞌú ndi̱, ta na̱ka̱xin ndi̱ sava nata̱a táꞌan ndi̱ ña xaa̱ na xíꞌin nañani yó ta̱Pablo ta xíꞌin ta̱Bernabé koto na ndóꞌó. Nañani yó ta̱Pablo xíꞌin ta̱Bernabé kúu na kíꞌvi ní ini ndi̱ xíni ndi̱,
ACT 15:26 ta ndixa nañani yó yóꞌo xa ta̱xi xíꞌin mi̱i na ña kasa chiño na no̱o̱ Jesucristo, Ta̱a ta̱Káꞌno no̱o̱ yó, ta̱nda̱ táxi xíꞌin mi̱i na ña kivi̱ na xa̱ꞌa̱ ra.
ACT 15:27 Ta xíꞌin nañani yó yóꞌo ti̱ꞌví ndi̱ nañani yó ta̱Judas xíꞌin ta̱Silas ña xaa̱ na no̱o̱ ndó ta kasa nda̱a̱ na ña káꞌa̱n tutu ña tíꞌví ndi̱ xaa̱ ndaꞌa̱ ndó.
ACT 15:28 Mi̱i Níma̱ Ndios ta̱xi ra ña yóo yuꞌú ndi̱ xa̱ꞌa̱ ña keꞌé ndi̱. O̱n váꞌa sakuiso ndi̱ ndóꞌó kua̱ꞌa̱ ní ñayo̱ꞌvi̱, ta saá o̱n vása xíni̱ ñóꞌó kasa ndivi ndó inka̱ nda̱yí, ta vitin ndasaá kuiti xíni̱ ñóꞌó kasa ndivi ndó to̱ꞌon ña káchí saá:
ACT 15:29 O̱n váꞌa kuxu ndó ña ni̱so̱ko̱ ni̱vi ndaꞌa̱ ñaídolo án ñaimagen, chi ndios vatá kúu ndiꞌi ñayóꞌo. O̱n váꞌa kuxu ndó ni̱i̱ kiti̱, ta o̱n váꞌa kuxu ndó kiti̱ tí sa̱kuáꞌna na xa̱ꞌni na. Ta ñii ñii ta̱a, o̱n váꞌa ki̱ꞌvi ra kua̱chi xíꞌin ñaꞌa̱ ñá o̱n si̱ví ñásíꞌí ra kúu. Ta ñii ñii ñaꞌa̱, o̱n váꞌa ki̱ꞌvi ñá kua̱chi xíꞌin ta̱a ta̱ o̱n si̱ví yii̱ ñá kúu. Tá kasa ndivi ndó nda̱yí yóꞌo, saá va̱ꞌa keꞌé ndó, ta o̱n ko̱ó ka̱ inka̱ to̱ꞌon ña ka̱ꞌa̱n ndi̱ xíꞌin ndó vitin. Ta saá ná koo Ndios xíꞌin ndó ta taxi ra ña va̱ꞌa koo ini ndó”, káchí tutu ña xaa̱ ndaꞌa̱ ni̱vi na kándixa ta̱Jesús, na o̱n vása najudío kúu.
ACT 15:30 Ta saá ni̱vi na kándixa ta̱Jesús na táku̱ ñoo Jerusalén ti̱ꞌví na nata̱a na xa na̱ka̱xin na ko̱ꞌo̱n xíꞌin tutu yóꞌo, ta ke̱e na kua̱ꞌa̱n na, ña taxi na ña ndaꞌa̱ inka̱ ni̱vi na o̱n vása kúu najudío. Tá ni̱xaa̱ nata̱a yóꞌo ñoo Antioquía, ta saá ka̱na na ni̱vi na kúu na kándixa ta̱Jesús ña nakutáꞌan na koni̱ so̱ꞌo na ña ndáto̱ꞌon tutu yóꞌo.
ACT 15:31 Tá ndi̱ꞌi xi̱ni̱ so̱ꞌo na ña káꞌa̱n tutu yóꞌo, ta kúsii̱ ní ini na chi to̱ꞌon ña nda̱to̱ꞌon tutu yóꞌo xíꞌin na, chi̱kaa̱ ka̱ ña ndee̱ ini na.
ACT 15:32 Ta ta̱Judas xíꞌin ta̱Silas, naprofeta kúu na, ta nata̱a yóꞌo ni̱ka̱ꞌa̱n na kua̱ꞌa̱ ní to̱ꞌon ña nda̱sa va̱ꞌa ini ni̱vi ta chi̱kaa̱ ka̱ ña ndee̱ ini ni̱vi yóꞌo.
ACT 15:33 Ta saá ki̱ndo̱o na loꞌo ka̱ ki̱vi̱ ñoo Antioquía, ta saá ni̱vi na kándixa ta̱Jesús ñoo yóꞌo ndu̱kú na no̱o̱ Ndios ña keꞌé ra ñava̱ꞌa xíꞌin ni̱vi na ki̱xaa̱ no̱o̱ na xíꞌin tutu, ta ni̱nda̱yi na nata̱a yóꞌo. Ta saá na̱kiꞌin na kua̱ꞌa̱n noꞌo̱ na, ta na̱xaa̱ na no̱o̱ ni̱vi na ti̱ꞌví ñaꞌá.
ACT 15:34 Ta ta̱Silas ki̱ndo̱o ra ñoo Antioquía chi saá chi̱kaa̱ ini ra.
ACT 15:35 Ta ta̱Pablo xíꞌin ta̱Bernabé ki̱ndo̱o ka̱ na ñoo Antioquía. Ta naapóstol yóꞌo xíꞌin kua̱ꞌa̱ ní ka̱ ni̱vi na kándixa ta̱Jesús, sánáꞌa na to̱ꞌon Ndios, ta káꞌa̱n ndoso na to̱ꞌon va̱ꞌa xa̱ꞌa̱ ta̱Jesús no̱o̱ ni̱vi ñoo yóꞌo.
ACT 15:36 Ta saá ni̱yaꞌa loꞌo ki̱vi̱, ta ni̱ka̱ꞌa̱n ta̱Pablo xíꞌin ta̱Bernabé, káchí ra saá: ―Vitin ná ndikó yó ko̱ꞌo̱n yó ñii ñii ñoo no̱o̱ xa ni̱yaꞌa yó ni̱ka̱ꞌa̱n ndoso yó to̱ꞌon Ndios no̱o̱ ni̱vi. Ta saá kunda̱a̱ ini yó án va̱ꞌa yóo ni̱vi na kándixa ta̱Jesús ―káchí ta̱Pablo xíꞌin ta̱Bernabé.
ACT 15:37 Ta ta̱Bernabé kóni ra ña ko̱ꞌo̱n tuku ta̱Juan Marcos xíꞌin na.
ACT 15:38 Ta ta̱Pablo ni̱‑xiin ra ko̱ꞌo̱n tuku ta̱yóꞌo, saá chi yichi̱ no̱ó ni̱xa̱ꞌa̱n na ni̱ka̱ꞌa̱n ndoso na to̱ꞌon Ndios no̱o̱ ni̱vi kua̱ꞌa̱ ní ñoo, ta ki̱vi̱ ni̱xaa̱ na ñoo estado Panfilia, ta̱Juan Marcos sa̱ndakoo ra na ta ndi̱kó ra kua̱noꞌo̱ ra.
ACT 15:39 Ta saá ta̱Pablo xíꞌin ta̱Bernabé ki̱xáꞌá na náa na xa̱ꞌa̱ ta̱Juan Marcos, ta ni̱‑kuchiño koo yuꞌú na ña ko̱ꞌo̱n án o̱n ko̱ꞌo̱n ta̱Juan Marcos xíꞌin na. Ta saá chi̱kaa̱ ini ta̱Bernabé xíꞌin ta̱Pablo ña ta̱ꞌvi̱ táꞌan na. Ta saá xíꞌin ta̱Bernabé kua̱ꞌa̱n ta̱Juan Marcos. Ta nda̱a na ñii tón barco ta kua̱ꞌa̱n na nda̱ ñoo isla Chipre.
ACT 15:40 Ta ta̱Pablo na̱ka̱xin ra ta̱Silas ko̱ꞌo̱n ra xíꞌin ra. Tá o̱n ta̱ꞌán ka̱ kee na ko̱ꞌo̱n na, ta ni̱vi na kándixa ta̱Jesús na̱kutáꞌan na, ta ni̱ka̱ꞌa̱n na xíꞌin Ndios xa̱ꞌa̱ ña taxi na ta̱Pablo xíꞌin ta̱Silas ndaꞌa̱ Ndios ña chindeé ra nayóꞌo no̱o̱ kua̱ꞌa̱n na.
ACT 15:41 Ta saá ke̱e na kua̱ꞌa̱n na, ta kua̱ꞌa̱n na kua̱ꞌa̱ ní ñoo ña ndáꞌvi ndaa estado Siria, ta kua̱ꞌa̱n na kua̱ꞌa̱ ní ñoo ña ndáꞌvi ndaa estado Cilicia. Ta ñii ñii ñoo no̱o̱ kua̱ꞌa̱n na, nda̱to̱ꞌon na xíꞌin ni̱vi na kándixa ta̱Jesús, ta ni̱ka̱ꞌa̱n na to̱ꞌon ña chi̱kaa̱ ndee̱ ini ni̱vi yóꞌo ña ndinoꞌo ka̱ ini na kandixa na ta̱Jesús, ta vivíi ka̱ kundiko̱n na yichi̱ ra.
ACT 16:1 Ta saá ni̱xaa̱ ta̱Pablo xíꞌin ta̱Silas ñoo Derbe, ta ke̱e na kua̱ꞌa̱n na nda̱ ñoo Listra. Ta ñoo yóꞌo táku̱ ñii ta̱a na̱ní ra Timoteo, ta̱a ta̱ kándixa ta̱Jesús kúu ra. Ta siꞌí ta̱Timoteo yóꞌo kúu ñii ñájudía, ñá kándixa ta̱Jesús kúu ñá, ta yivá ra xi̱kuu ñii ta̱griego.
ACT 16:2 Kánóo va̱ꞌa ní to̱ꞌon xa̱ꞌa̱ ta̱Timoteo no̱o̱ ndiꞌi ni̱vi na kándixa ta̱Jesús na táku̱ ñoo Listra xíꞌin ñoo Iconio.
ACT 16:3 Ta ta̱Pablo kóni ra ndí ta̱Timoteo ko̱ꞌo̱n ra xíꞌin na ñoo no̱o̱ ko̱ꞌo̱n na. Ta ta̱Pablo xíni̱ ra ndí kua̱ꞌa̱ ní najudío táku̱ na no̱o̱ kóni na ko̱ꞌo̱n na, ta saá xa̱ni si̱ni̱ ra ndí ta̱Timoteo xíni̱ ñóꞌó kasa ndivi ra costumbre ña na̱ní circuncisión. Saá chi najudío yóꞌo xíni̱ na ndí yivá ta̱Timoteo xi̱kuu ra ñii ta̱griego. Tá ndi̱ꞌi ki̱sa ndivi ta̱Timoteo ñayóꞌo, ta ke̱e ra kua̱ꞌa̱n ra xíꞌin na.
ACT 16:4 Ta ñii ñii ñoo no̱o̱ yáꞌa na kua̱ꞌa̱n na, nda̱to̱ꞌon na xíꞌin ni̱vi na kándixa ta̱Jesús, káꞌa̱n na xíꞌin na ndasaá naapóstol xíꞌin inka̱ naxi̱kua̱ꞌa̱ ñoo Jerusalén ki̱ndo̱o yuꞌú na xa̱ꞌa̱ ña xíni̱ ñóꞌó kasa ndivi ni̱vi na o̱n vása kúu najudío, tá kúu na ni̱vi na kándixa ta̱Jesús.
ACT 16:5 Ta saá ñii ñii ñoo no̱o̱ yáꞌa na kua̱ꞌa̱n na, ta̱Pablo, ta̱Silas ta xíꞌin ta̱Timoteo, káꞌa̱n na to̱ꞌon ña chíkaa̱ na ndee̱ ini ni̱vi ña ndinoꞌo ka̱ ini na kandixa na ta̱Jesús, ña o̱n sandakoo na yichi̱ ra. Ta saá ñii ñii ki̱vi̱ kua̱ꞌa̱ ka̱ ni̱vi ki̱xáꞌá na kándixa na ta̱Jesús.
ACT 16:6 Ta saá ta̱Pablo xíꞌin na nátaꞌan xíꞌin ra ke̱e na kua̱ꞌa̱n na, ta ni̱yaꞌa na no̱o̱ ñoꞌo̱ estado Frigia, ta ni̱yaꞌa na no̱o̱ ñoꞌo̱ estado Galacia, saá chi Níma̱ Ndios o̱n vása ní‑taxi ña ko̱ꞌo̱n na ka̱ꞌa̱n ndoso na to̱ꞌon Ndios no̱o̱ ni̱vi na táku̱ estado Asia.
ACT 16:7 Ta saá ni̱xaa̱ na ñii xiiña no̱o̱ nákutáꞌan ñoꞌo̱ ña estado Misia xíꞌin ñoꞌo̱ ña estado Bitinia, ta saá kóni na ki̱ꞌvi na ñoo estado Bitinia. Ta tuku ni̱‑xiin Níma̱ Ndios taxi ña ki̱ꞌvi na estado yóꞌo.
ACT 16:8 Ta saá ni̱yaꞌa na no̱o̱ ñoꞌo̱ estado Misia ta kua̱ꞌa̱n na nda̱ ñoo ña na̱ní Troas, ña nákaa̱ yatin yuꞌu̱ takuií mi̱ni.
ACT 16:9 Ta saá tá ku̱ñoó kúu ña, ta ni̱ti̱vi no̱o̱ ta̱Pablo ñii ta̱a, ta̱ estado Macedonia kúu ra, ta ñíndichi ra xáku ndáꞌví ra no̱o̱ ta̱Pablo, káchí ra saá xíꞌin ra: “Yaꞌa ún ta kixaa̱ ún ñoo ndi̱ Macedonia, ta kasa ndivi ún chiño ña chindeé ún ndi̱ꞌi̱”, káchí ra xíꞌin ta̱Pablo.
ACT 16:10 Ta saá xa̱ndi̱ko̱n ki̱xáꞌá ndi̱ kísa ndivi ndi̱ ña kama kee ndi̱ ko̱ꞌo̱n ndi̱ estado Macedonia, chi ku̱nda̱a̱ ini ndi̱ ndí ña ni̱ti̱vi no̱o̱ ta̱Pablo kúu ña kóni kachí ndí Ndios tíꞌví ra ndi̱ꞌi̱ ko̱ꞌo̱n ndi̱ estado Macedonia ña ka̱ꞌa̱n ndoso ndi̱ to̱ꞌon va̱ꞌa xa̱ꞌa̱ ta̱Jesús no̱o̱ ni̱vi na táku̱ estado yóꞌo.
ACT 16:11 Ta saá nda̱a ndi̱ tón barco, tón kua̱ꞌa̱n ñoo Samotracia, ta inka̱ ki̱vi̱ kua̱ꞌa̱n ndi̱ xíꞌin nó, ta ni̱xaa̱ ndi̱ ñoo Neápolis.
ACT 16:12 Ta saá ke̱e ndi̱ kua̱ꞌa̱n xáꞌá ndi̱ nda̱ ñoo Filipos. Ñoo Filipos yóꞌo kúu ñii ñoo káꞌno ní, ta ndáya̱ꞌví ní ka̱ ña no̱o̱ inka̱ ñoo ña ñóꞌo estado Macedonia. Ta ñoo Filipos yóꞌo ndáꞌvi ndaa ña ñoo Roma. Ta ni̱xi̱yo ndi̱ ñoo yóꞌo loꞌo kuiti ki̱vi̱.
ACT 16:13 Ta saá ni̱to̱nda̱a ki̱vi̱ yi̱i̱ ña nákindée najudío, ta ke̱e ndi̱ ñoo yóꞌo ta kua̱ꞌa̱n loꞌo ndi̱ ta ni̱xaa̱ ndi̱ ñii xiiña no̱o̱ nákaa̱ ñii yu̱ta, chi yuꞌu̱ yu̱ta yóꞌo nákutáꞌan najudío xa̱ꞌa̱ ña ka̱ꞌa̱n na xíꞌin Ndios. Ta xa na̱kutáꞌan sava náñaꞌa̱, ta ni̱xaa̱ ndi̱ ta xi̱kundo̱o ndi̱, ta ki̱xáꞌá ndi̱ káꞌa̱n ndi̱ xíꞌin náñaꞌa̱ yóꞌo.
ACT 16:14 Ta ñii ñáñaꞌa̱ yóꞌo na̱ní ñá Lidia, ñá ke̱e ñoo Tiatira kúu ñá, ta chiño kéꞌé ñá kúu ña síkó ñá tiko̱to̱ va̱ꞌa, ña color ndíꞌí kúu ña. ÑáLidia yóꞌo kúu ñaꞌa̱ ñá kísa káꞌno Ndios, ta Ndios chi̱ndeé ra ñáyóꞌo ña va̱ꞌa kunda̱a̱ ini ñá ndiꞌi to̱ꞌon ña nda̱to̱ꞌon ta̱Pablo xíꞌin na xa̱ꞌa̱ ta̱Jesús, ta na̱kiꞌin va̱ꞌa ñá to̱ꞌon yóꞌo, ta ka̱ndixa ñá ta̱Jesús.
ACT 16:15 Ta saá ñáLidia xíꞌin ndiꞌi ni̱vi na kúu na táku̱ veꞌe ñá ki̱xáꞌá na kíꞌvi na ini takuií yu̱ta, ña chi̱chi na, chi vitin kúu na ni̱vi na kándixa ta̱Jesús. Ta saá ñáLidia ndu̱kú ñá no̱o̱ ndi̱ ña ko̱ꞌo̱n ndi̱ xíꞌin ñá veꞌe ñá, káchí ñá saá: ―Tá xáni si̱ni̱ ndó ndí ndixa ndinoꞌo ini i̱ kándixa i̱ ta̱Jesús vitin, ta saá naꞌa ndó ki̱ꞌvi ndó ta kindo̱o ndó veꞌe i̱ ―káchí ñá xíꞌin ndi̱. Ta ñii toon xi̱ndichi ñá ni̱ka̱ꞌa̱n ñá xíꞌin ndi̱ ña kindo̱o ndi̱ veꞌe ñá, ta saá chi̱kaa̱ ini ndi̱, ta kua̱ꞌa̱n ndi̱ xíꞌin ñá veꞌe ñá.
ACT 16:16 Ta ñii ki̱vi̱ kua̱ꞌa̱n tuku ndi̱ no̱o̱ nákutáꞌan ni̱vi ña ka̱ꞌa̱n na xíꞌin Ndios, tá mií kua̱ꞌa̱n ndi̱ yichi̱ saá, na̱kutáꞌan ndi̱ xíꞌin ñii ñáloꞌo, ñáesclava kúu ñá, ta o̱n kúchiño sandakoo ñá chiño ña kísa ndivi ñá no̱o̱ napatrón ñá. Ñáloꞌo yóꞌo kómí ñá ñii níma̱ ndiva̱ꞌa ña ndaku, ta níma̱ yóꞌo táxi ña ndee̱ ña káꞌa̱n ñá xíꞌin ni̱vi yukía̱ kóni na kunda̱a̱ ini na, ta víꞌí ní si̱ꞌún táva napatrón ñá xa̱ꞌa̱ chiño kísa ndivi ñá xíꞌin ni̱vi.
ACT 16:17 Ta ñáloꞌo yóꞌo ki̱xáꞌá ñá ndíko̱n ñá sa̱ta̱ ta̱Pablo xíꞌin ndi̱ꞌi̱, na kúu na nátaꞌan xíꞌin ra, ta tuku tuku ndáꞌyi ñá káꞌa̱n ñá, káchí ñá saá: ―Nata̱a yóꞌo kúu na xíka chiño no̱o̱ Ndios, ta̱a ta̱ kúu ta̱Káꞌno ka̱ no̱o̱ ndiꞌi ña yóo. Nata̱a yóꞌo ndáto̱ꞌon na xíꞌin ndó yu kúu yichi̱ va̱ꞌa xíni̱ ñóꞌó kundiko̱n ndó ña saka̱ku Ndios ndóꞌó ―káchí ñá, ndáꞌyi ñá.
ACT 16:18 Ta ñii ñii ki̱vi̱ ñii ki̱ꞌva kéꞌé ñá saá, ta ndíko̱n ñá sa̱ta̱ ndi̱. Ta saá ta̱Pablo, o̱n váꞌa na̱koni ini ra, ta ndi̱kó koo ra ta ni̱ka̱ꞌa̱n ra xíꞌin níma̱ ndiva̱ꞌa ña kómí ñáloꞌo ndáꞌyi yóꞌo, káchí ra saá: ―Xíꞌin nda̱yí ki̱vi̱ Jesucristo káꞌa̱n i̱ xíꞌin ún, kee ún ini ñáloꞌo yóꞌo ―káchí ta̱Pablo xíꞌin ñaníma̱ ndiva̱ꞌa. Ta saá xa̱ndi̱ko̱n ke̱ta ñaníma̱ ndiva̱ꞌa ini ñáloꞌo yóꞌo.
ACT 16:19 Ta saá ni̱vi napatrón ñáloꞌo yóꞌo ku̱nda̱a̱ ini na ndí o̱n vása kúchiño tava ka̱ na si̱ꞌún xa̱ꞌa̱ chiño ke̱ꞌé ñáyóꞌo, ta ni̱saa̱ ní ini na. Ta ti̱in na ta̱Pablo xíꞌin ta̱Silas, ta ñóo ñaꞌá na, ña kua̱ꞌa̱n nayóꞌo xíꞌin na no̱o̱ nachiño na ndóo yoso̱ yéꞌé veꞌe chiño no̱o̱ nákutáꞌan kua̱ꞌa̱ ní ni̱vi.
ACT 16:20 Tá ni̱xaa̱ na, ta ki̱xáꞌá na táxi na kua̱chi xa̱ꞌa̱ ta̱Pablo xíꞌin ta̱Silas no̱o̱ nachiño yóꞌo, káchí na saá: ―Nata̱a yóꞌo kúu najudío, ta sa̱kaku na kua̱chi káꞌno xíꞌin ni̱vi ñoo yóꞌo.
ACT 16:21 Saá chi sánáꞌa na ni̱vi ña kundiko̱n na inka̱ yichi̱ ña o̱n vása yóo yuꞌú xíꞌin yichi̱ mi̱i yó nañoo Roma. Ta o̱n váꞌa kasa ndivi yó yichi̱ ña sánáꞌa nata̱a yóꞌo, chi ña yáꞌa ndoso no̱o̱ nda̱yí mi̱i yó nañoo Roma kúu ña ―káchí na, káꞌa̱n na xíꞌin nachiño.
ACT 16:22 Ta saá ñii toon yíta ni̱vi táxi na kua̱chi xa̱ꞌa̱ ta̱Pablo xíꞌin ta̱Silas. Ta nachiño xa̱ꞌnda chiño na ña tava na tiko̱to̱ ta̱Silas xíꞌin ta̱Pablo ta kani ñaꞌá na xíꞌin nduku.
ACT 16:23 Ta ndi̱ꞌi ña ka̱ni ní ñaꞌá na, ta ti̱in ñaꞌá na, ta ta̱an na o̱vi̱ na saá ini veꞌe ka̱a. Ta ni̱ka̱ꞌa̱n nachiño xíꞌin ta̱a ta̱ ndíso chiño xíꞌin veꞌe ka̱a ña vivíi kundaa ra na ña o̱n kuchiño kee na ka̱ku na.
ACT 16:24 Ta saá ta̱ ndíso chiño xíꞌin veꞌe ka̱a yóꞌo ta̱an ra o̱vi̱ naapóstol yóꞌo nda̱ ma̱á ini veꞌe ka̱a, ta ta̱an ra ñii ñii xa̱ꞌa̱ na ini ñii ñii yavi̱ yito̱n tón veé ña o̱n ki̱ví kanda na.
ACT 16:25 Ta saá tá tónda̱a ma̱ꞌñó ñoó, ta̱Pablo xíꞌin ta̱Silas yóo na káꞌa̱n na xíꞌin Ndios ta xíta na yaa ña kísa káꞌno na ra. Ta inka̱ ni̱vi na ñóꞌo ini veꞌe ka̱a yóꞌo, xíni̱ so̱ꞌo na ña xíta ta̱Pablo xíꞌin ta̱Silas.
ACT 16:26 Ta saá ñii kama ndeé ní ki̱xáꞌá táan, ñii kánda ni̱no xa̱ꞌa̱ na̱ma̱ veꞌe ka̱a. Ta xíꞌin ña táan yóꞌo, na̱no̱na̱ mi̱i yéꞌé veꞌe ka̱a, ta ni̱nda̱xi̱n ndiꞌi ka̱a ña nóꞌni ñii ñii ni̱vi na ñóꞌo ini veꞌe ka̱a yóꞌo.
ACT 16:27 Ta saá na̱káxín ini ta̱ ndíso chiño xíꞌin veꞌe ka̱a, ta na̱koto ra ndí na̱no̱na̱ ndiꞌi tón yéꞌé veꞌe ka̱a, ta xa̱ni si̱ni̱ ra ndí kua̱ꞌa̱n ndíka̱ ndiꞌi napreso na ñóꞌo ini veꞌe ka̱a. Ta kúnda̱a̱ ini ra ndí ta̱káꞌno no̱o̱ ra saxo̱ꞌvi̱ ní ñaꞌá ra xa̱ꞌa̱ ña ni̱ka̱ku ndiꞌi na ñóꞌo ini veꞌe ka̱a, ta saá ki̱xáꞌá ra yíꞌví ní ra no̱o̱ ña xo̱ꞌvi̱ ra. Ta saá ta̱va ra espada ra ña kaꞌni xíꞌin mi̱i ra.
ACT 16:28 Ta ta̱Pablo xíꞌin ndiꞌi ndee̱ ra, ni̱ka̱ꞌa̱n ra xíꞌin ta̱ ndíso chiño xíꞌin veꞌe ka̱a, káchí ra saá: ―O̱n satakuéꞌe̱ xíꞌin mi̱i ún chi ndiꞌi ndi̱ ñóꞌo ka̱ ndi̱ ini veꞌe ka̱a yóꞌo. Nda̱ ñii ndi̱ o̱n vása ní‑kee kua̱ꞌa̱n ndíka̱ ndi̱ ―káchí ta̱Pablo xíꞌin ra.
ACT 16:29 Ta saá ta̱ ndíso chiño xíꞌin veꞌe ka̱a ni̱ka̱ꞌa̱n ra ndu̱kú ra ñoꞌo̱ yéꞌe ña tóo̱n ña koto ra, ta xíꞌin ñoꞌo̱ yóꞌo xi̱no ra ni̱ki̱ꞌvi ra ini veꞌe ka̱a. Ta saá ñii kísin ra, chi yíꞌví ní ra, ta xi̱kuxítí ra ta ni̱to̱nda̱a ta̱ꞌya̱ ra yatin no̱o̱ yóo xa̱ꞌa̱ ta̱Pablo xíꞌin ta̱Silas.
ACT 16:30 Ta saá na̱kundichi ra, ta ta̱va ra ta̱Pablo xíꞌin ta̱Silas, ta kua̱ꞌa̱n na xíꞌin ra ke̱ꞌe, ta ni̱ka̱ꞌa̱n ra xíꞌin na, káchí ra saá: ―Ndóꞌó tata, ka̱ꞌa̱n ndó xíꞌin i̱, ¿yu kúu ña xíni̱ ñóꞌó keꞌé i̱ xa̱ꞌa̱ ña saka̱ku Ndios yi̱ꞌi̱?
ACT 16:31 Ta nda̱kuii̱n ta̱Pablo ni̱ka̱ꞌa̱n ra, káchí ra saá: ―Kandixa ún Jesucristo, Ta̱a ta̱Káꞌno no̱o̱ yó, ta saá saka̱ku Ndios yóꞌó, ta saka̱ku ra ndiꞌi naveꞌe ún ―káchí ra xíꞌin ra.
ACT 16:32 Ta saá ta̱Pablo xíꞌin ta̱Silas ni̱ka̱ꞌa̱n na to̱ꞌon Ndios xíꞌin ta̱ ndíso chiño xíꞌin veꞌe ka̱a, ta xíꞌin ndiꞌi ni̱vi na táku̱ veꞌe ra.
ACT 16:33 Ta mi̱i ñoó saá ta̱ ndíso chiño xíꞌin veꞌe ka̱a, ndu̱kú ra ni̱ka̱ꞌa̱n ra xíꞌin ta̱Pablo ta xíꞌin ta̱Silas, ña ko̱ꞌo̱n na xíꞌin ra no̱o̱ yóo takuií ña nakata ra no̱o̱ ta̱kuéꞌe̱ na. Ta ndi̱ꞌi ke̱ꞌé ra saá, ta ta̱a ta̱ ndíso chiño xíꞌin veꞌe ka̱a, ta xíꞌin ndiꞌi ni̱vi na táku̱ veꞌe ra, chi̱chi na chi vitin ka̱ndixa na Ndios.
ACT 16:34 Ta saá ta̱ ndíso chiño xíꞌin veꞌe ka̱a ndu̱kú ra no̱o̱ ta̱Pablo xíꞌin ta̱Silas ña ndikó na ko̱ꞌo̱n na xíꞌin ra veꞌe ra. Tá ki̱xaa̱ na, ta ta̱xi ra ña kuxu na. Ta kúsii̱ ní ini ta̱yóꞌo, ta kúsii̱ ní ini ndiꞌi ni̱vi na táku̱ veꞌe ra, chi vitin xa ka̱ndixa na Ndios.
ACT 16:35 Ta ni̱ti̱vi inka̱ ki̱vi̱, ta nachiño ti̱ꞌví na sava napolicía ña ka̱ꞌa̱n na xíꞌin ta̱a ta̱ ndíso chiño xíꞌin veꞌe ka̱a xa̱ꞌa̱ ña saña ra ta̱Pablo xíꞌin ta̱Silas ko̱ꞌo̱n ndíka̱ na.
ACT 16:36 Ta saá ta̱ ndíso chiño xíꞌin veꞌe ka̱a yóꞌo ni̱ka̱ꞌa̱n ra xíꞌin ta̱Pablo, káchí ra saá: ―Nachiño ni̱ka̱ꞌa̱n na xíꞌin i̱ ndí xíni̱ ñóꞌó saña i̱ ndóꞌó vitin ña ko̱ꞌo̱n ndíka̱ ndó. Ta vitin va̱ꞌa kee ndó ko̱ꞌo̱n ndíka̱ ndó, ta ná taxi Ndios ña koo ñava̱ꞌa ini ndó ―káchí ta̱yóꞌo xíꞌin naapóstol.
ACT 16:37 Ta nda̱kuii̱n ta̱Pablo ni̱ka̱ꞌa̱n ra, káchí ra saá: ―O̱n ki̱ví kee ndi̱ saá kuiti, chi o̱n ko̱ó ñanda̱a̱ ní‑keꞌé nachiño xíꞌin ndi̱, saá chi nañoo Roma kúu ndi̱. Ta nachiño ñoo yóꞌo ni̱yaꞌa ndoso na nda̱yí ña káchí o̱n ki̱ví saxo̱ꞌvi̱ na ni̱vi na kúu nañoo Roma, tá o̱n ta̱ꞌán ko̱ꞌo̱n na no̱o̱ ta̱juez ña kasa nda̱a̱ ra xa̱ꞌa̱ kua̱chi na. Ta nachiño yóꞌo o̱n vása ní‑kisa to̱ꞌó na nda̱yí yóꞌo, chi kama ní siꞌna ka̱ni na ndi̱ꞌi̱ no̱o̱ xíni kua̱ꞌa̱ ní ni̱vi, ta ta̱an na ndi̱ꞌi̱ ini veꞌe ka̱a. Ta vitin kóni na saña seꞌé na ndi̱ꞌi̱, ta o̱n váꞌa keꞌé na saá, chi ni̱‑kisa ndivi na ñanda̱a̱ xíꞌin ndi̱. Ta vitin kundati ndi̱ nda̱ ná kixaa̱ mi̱i nachiño ña saña na ndi̱ꞌi̱ ko̱ꞌo̱n ndíka̱ ndi̱ ―káchí ta̱Pablo xíꞌin ta̱a ta̱ ndíso chiño xíꞌin veꞌe ka̱a.
ACT 16:38 Ta saá napolicía ndi̱kó na kua̱ꞌa̱n na nda̱to̱ꞌon na to̱ꞌon ta̱Pablo xíꞌin nachiño. Ta ki̱vi̱ kúnda̱a̱ ini nachiño yóꞌo ndí ta̱Pablo xíꞌin ta̱Silas kúu na nañoo Roma, ta ni̱yi̱ꞌví ní na.
ACT 16:39 Ta saá na̱kuita nachiño kua̱ꞌa̱n na, ta ni̱xaa̱ na no̱o̱ yóo naapóstol, ta xa̱ku ndáꞌví na no̱o̱ nayóꞌo, ta ndu̱kú na ña kasa káꞌno ini na xa̱ꞌa̱ ña ni̱xo̱ꞌvi̱ na. Ta saá nachiño ta̱va na ta̱Pablo xíꞌin ta̱Silas veꞌe ka̱a, ta xa̱ku ndáꞌví na no̱o̱ na ña kee na sandakoo na ñoo yóꞌo.
ACT 16:40 Ta saá ke̱e ta̱Pablo xíꞌin ta̱Silas veꞌe ka̱a, ta kua̱ꞌa̱n na, ta ni̱xaa̱ na veꞌe ñáLidia ña nákaa̱ mi̱i ñoo yóꞌo. Ta veꞌe yóꞌo na̱kutáꞌan na xíꞌin inka̱ ni̱vi na kándixa ta̱Jesús, ta ta̱Pablo xíꞌin ta̱Silas ni̱ka̱ꞌa̱n na to̱ꞌon ña chi̱kaa̱ na ndee̱ ini nayóꞌo. Ta saá ke̱e naapóstol yóꞌo kua̱ꞌa̱n na inka̱ xiiña.
ACT 17:1 Ta saá ta̱Pablo xíꞌin ta̱Silas ni̱yaꞌa na ñoo Anfípolis ta ni̱yaꞌa na ñoo Apolonia, ta saá ni̱xaa̱ na ñoo Tesalónica no̱o̱ yóo ñii veꞌe ño̱ꞌo sinagoga no̱o̱ nákutáꞌan najudío ña sakuáꞌá na to̱ꞌon Ndios.
ACT 17:2 Ta nda̱tán kéꞌé ta̱Pablo ndiꞌi saá ki̱vi̱ yi̱i̱ ña nákindée najudío, ni̱xa̱ꞌa̱n ra ni̱ki̱ꞌvi ra ini veꞌe ño̱ꞌo sinagoga. Ta saá ñii ñii ki̱vi̱ yi̱i̱ ña u̱ni̱ semana, ta̱Pablo ni̱ki̱ꞌvi ra nda̱to̱ꞌon ra xíꞌin ni̱vi na na̱kutáꞌan veꞌe ño̱ꞌo yóꞌo, sa̱náꞌa káxín ra na xa̱ꞌa̱ to̱ꞌon Ndios ña ni̱taa na xi̱na̱ꞌá.
ACT 17:3 Ta̱Pablo na̱ndaxin ra to̱ꞌon Ndios yóꞌo no̱o̱ na, káchí ra saá: ―To̱ꞌon Ndios ña ni̱taa naprofeta xi̱na̱ꞌá, káchí ña xa̱ꞌa̱ ta̱a ta̱ kúu Cristo, ta̱a ta̱ tiꞌví Ndios ña saka̱ku ra ni̱vi. Ta naprofeta yóꞌo káꞌa̱n káxín na ndí ta̱a ta̱ kúu Cristo xíni̱ ñóꞌó kivi̱ ra, ta saá nataku̱ ra. Ta vitin yi̱ꞌi̱ káꞌa̱n ndoso i̱ no̱o̱ ndó ndí ta̱Jesús, ta̱a ta̱ ndáto̱ꞌon i̱ xíꞌin ndó xa̱ꞌa̱, ndixa kúu ra Cristo, ta̱a ta̱ xi̱ndati yó ña tiꞌví Ndios kixaa̱ ra ñoyívi ―káchí ta̱Pablo xíꞌin ni̱vi yóꞌo na kúu na nákutáꞌan veꞌe ño̱ꞌo sinagoga.
ACT 17:4 Ta sava najudío na xíni̱ so̱ꞌo yóꞌo, ka̱ndixa na to̱ꞌon ña nda̱to̱ꞌon ta̱Pablo xíꞌin na xa̱ꞌa̱ ta̱Jesús, ta ki̱xáꞌá na ndíko̱n na yichi̱ ta̱Jesús ñii káchí xíꞌin ta̱Pablo ta xíꞌin ta̱Silas. Ta kua̱ꞌa̱ ní nagriego na xa kísa to̱ꞌó Ndios, ka̱ndixa na to̱ꞌon ña ni̱ka̱ꞌa̱n ta̱Pablo xa̱ꞌa̱ ta̱Jesús, ta ki̱xáꞌá na ndíko̱n na yichi̱ ra. Ta kua̱ꞌa̱ ní náñaꞌa̱ ná kúu ná ndíso chiño xíꞌin chiño náꞌno ñoo yóꞌo, ka̱ndixa ná ta̱Jesús ta ki̱xáꞌá ná ndíko̱n ná yichi̱ ra.
ACT 17:5 Ta sava najudío na ni̱‑xiin kandixa ta̱Jesús, ki̱xáꞌá na kísa kuíni̱ na xíni na ta̱Pablo xíꞌin ta̱Silas. Najudío yóꞌo na̱kaya na sava nata̱a na kúu navago na o̱n váꞌa, ta chu̱ꞌu na nayóꞌo ña sasaa̱ na ini ni̱vi xa̱ꞌa̱ ña sakaku na kua̱chi káꞌno ñoo yóꞌo. Ta ñii síso̱ ndáꞌyi nata̱a yóꞌo ki̱xaa̱ na veꞌe ta̱Jasón nándukú na ta̱Pablo xíꞌin ta̱Silas, chi kóni na tiin ñaꞌá na ta tava ñaꞌá na ña kuñoo na naapóstol yóꞌo no̱o̱ ni̱vi na kúu na sáa̱ ini xíni ñaꞌá.
ACT 17:6 Ta ni̱‑naníꞌi na ta̱Pablo ni ta̱Silas, ta saá ti̱in na ta̱Jasón xíꞌin inka̱ ni̱vi na kándixa ta̱Jesús, ta ta̱va na nayóꞌo, ta ño̱o ñaꞌá na no̱o̱ nachiño ñoo yóꞌo. Ta saá nata̱a o̱n váꞌa yóꞌo ni̱ka̱ꞌa̱n na xíꞌin nachiño, káchí na saá: ―Nayóꞌo kúu na xa sa̱kaku kua̱chi ndiꞌi saá ñoo ñoyívi yóꞌo. Ta vitin ki̱xaa̱ na ñoo yó yóꞌo.
ACT 17:7 Ta ta̱Jasón yóꞌo va̱ꞌa na̱kiꞌin ra na, ta ta̱xi ra ña kíndo̱o na veꞌe ra. Ta ta̱Jasón xíꞌin ndiꞌi na nátaꞌan xíꞌin ra ndíso na kua̱chi chi yáꞌa ndoso na no̱o̱ nda̱yí ta̱rey César, ta̱káꞌno no̱o̱ yó, chi nayóꞌo káchí na ndí yóo inka̱ rey ta̱ kúu ta̱Jesús, ta̱a ta̱káꞌno no̱o̱ na ―káchí nata̱a o̱n váꞌa yóꞌo, táxi na kua̱chi xa̱ꞌa̱ ta̱Jasón ta xa̱ꞌa̱ na nátaꞌan xíꞌin ra.
ACT 17:8 Ta saá, xa̱ꞌa̱ ña xi̱ni̱ so̱ꞌo na to̱ꞌon yóꞌo, ki̱xáꞌá ndíꞌi ní ini nachiño ta ñii ki̱ꞌva saá ndíꞌi ní ini ni̱vi ñoo yóꞌo.
ACT 17:9 Ta saá nachiño xa̱ꞌnda chiño na no̱o̱ ta̱Jasón ta no̱o̱ na nátaꞌan xíꞌin ra, ña chaꞌvi na si̱ꞌún xa̱ꞌa̱ ña ko̱ꞌo̱n ndíka̱ na. Ta ndi̱ꞌi cha̱ꞌvi na si̱ꞌún yóꞌo, ta saá kua̱ꞌa̱n ndíka̱ na.
ACT 17:10 Ta saá ta xa ñoó kúu ña, ta ni̱vi na kándixa ta̱Jesús ti̱ꞌví na ta̱Pablo xíꞌin ta̱Silas kua̱ꞌa̱n na ñoo Berea. Tá ni̱xaa̱ na ñoo yóꞌo, ta ni̱ki̱ꞌvi na ini veꞌe ño̱ꞌo sinagoga no̱o̱ nákutáꞌan najudío.
ACT 17:11 Ta ni̱vi nañoo Berea yóꞌo kúu ni̱vi na to̱ꞌó ní ka̱ ini no̱o̱ ni̱vi nañoo Tesalónica. Saá chi kúsii̱ ní ini na xi̱ni̱ so̱ꞌo na to̱ꞌon ña nda̱to̱ꞌon ta̱Pablo xíꞌin na. Ta ndiꞌi saá ki̱vi̱ sákuáꞌá na to̱ꞌon Ndios ña ni̱taa na xi̱na̱ꞌá, ta vivíi káꞌvi na to̱ꞌon Ndios yóꞌo xa̱ꞌa̱ ña kunda̱a̱ ini na án ñanda̱a̱ kúu ña nda̱to̱ꞌon ta̱Pablo xíꞌin na.
ACT 17:12 Ta saá kua̱ꞌa̱ ní najudío xíꞌin nagriego ka̱ndixa na ta̱Jesús, ta ni̱ki̱ꞌvi na yichi̱ ra. Sava nagriego yóꞌo kúu náñaꞌa̱ ná kómí chiño náꞌno ñoo yóꞌo, ta saá tuku kua̱ꞌa̱ ní nata̱a griego ka̱ndixa na ta̱Jesús ta ni̱ki̱ꞌvi na yichi̱ ra.
ACT 17:13 Ta sava najudío na táku̱ ñoo Tesalónica xi̱ni̱ so̱ꞌo na ndí ta̱Pablo yóo ra ñoo Berea sánáꞌa ra to̱ꞌon Ndios. Ta saá ke̱e na kua̱ꞌa̱n na, ta ni̱xaa̱ na ñoo Berea yóꞌo, ta ki̱xáꞌá na sásaa̱ na ini ni̱vi, xa̱ꞌa̱ ña sakaku na kua̱chi káꞌno.
ACT 17:14 Ta saá ni, ni̱vi na kándixa ta̱Jesús kama ti̱ꞌví na ta̱Pablo kua̱ꞌa̱n ra yuꞌu̱ takuií mi̱ni. Ta ni̱ndo̱o ta̱Silas xíꞌin ta̱Timoteo ñoo Berea.
ACT 17:15 Ta ni̱vi na kua̱ꞌa̱n xíꞌin ta̱Pablo, ni̱xaa̱ na xíꞌin ra ñoo Atenas. Ta saá ta̱Pablo ni̱ka̱ꞌa̱n ra xíꞌin nayóꞌo, káchí ra saá: ―Ya̱chi̱ ní tiꞌví ndó ta̱Silas xíꞌin ta̱Timoteo kixaa̱ na no̱o̱ i̱ ―káchí ra xíꞌin na. Ta saá ni̱vi yóꞌo sa̱ndakoo na ta̱Pablo ñoo Atenas, ta ndi̱kó na kua̱noꞌo̱ na.
ACT 17:16 Tá ndáti ka̱ ta̱Pablo ña kixaa̱ ta̱Silas xíꞌin ta̱Timoteo no̱o̱ yóo ra ñoo Atenas, ta saá ke̱e ra kua̱ꞌa̱n xáꞌá ra, xíto nda̱ꞌyá ra ndasaá yóo ñoo Atenas yóꞌo, ta kúchuchú ní ini ra, chi xi̱ni ra kua̱ꞌa̱ ní xiiña yíta ñaídolo, ña kúu ndios vatá ña kísa to̱ꞌó ni̱vi ñoo yóꞌo.
ACT 17:17 Ta saá ta̱Pablo kua̱ꞌa̱n ra, ta ni̱ki̱ꞌvi ra ini veꞌe ño̱ꞌo sinagoga, ta káꞌa̱n ra xíꞌin ni̱vi na̱kutáꞌan yóꞌo, na kúu najudío xíꞌin inka̱ ni̱vi na kísa to̱ꞌó Ndios vará o̱n si̱ví najudío kúu na. Ta ñii ñii ki̱vi̱ xáꞌa̱n ta̱Pablo ñii yoso̱ ndíka̱ no̱o̱ yóo ñakíaꞌvi, chi yóꞌo nákutáꞌan kua̱ꞌa̱ ní ni̱vi, ta ta̱Pablo nda̱to̱ꞌon ra xíꞌin ni̱vi yóꞌo, káꞌa̱n ra xíꞌin na xa̱ꞌa̱ ta̱Jesús.
ACT 17:18 Sava ni̱vi na na̱kutáꞌan yóꞌo ndíko̱n na yichi̱ ña sánáꞌa naepicúreos, ta sava ni̱vi na na̱kutáꞌan yóꞌo ndíko̱n na inka̱ yichi̱ ña sánáꞌa naestoicos. Ta ni̱vi na ndíko̱n ñii ñii yichi̱ yóꞌo xi̱ni̱ so̱ꞌo na to̱ꞌon ta̱Pablo, ta ni̱ka̱ꞌa̱n na xa̱ꞌa̱ ra, káchí na saá: ―¿Yu kúu ña kóni kachí ta̱yóꞌo? Kua̱ꞌa̱ ní to̱ꞌon vi̱chí kuiti káꞌa̱n ra ―káchí na, káꞌa̱n na xa̱ꞌa̱ ta̱Pablo. Ta inka̱ na ni̱ka̱ꞌa̱n na, káchí na saá: ―Ta̱yóꞌo káꞌa̱n ra xa̱ꞌa̱ inka̱ nandios na ñoo xíyo ―káchí na, káꞌa̱n na. Saá chi xi̱ni̱ so̱ꞌo na ta̱Pablo káꞌa̱n ra xa̱ꞌa̱ ta̱Jesús, ta káꞌa̱n ra xa̱ꞌa̱ ña nataku̱ ni̱vi na ni̱xiꞌi̱.
ACT 17:19 Ta saá ni̱ka̱ꞌa̱n na xíꞌin ta̱Pablo ko̱ꞌo̱n ra xíꞌin na ñii xiiña no̱o̱ na̱ní Areópago no̱o̱ nákutáꞌan ndiꞌi nachiño ñoo yóꞌo. Ta saá kua̱ꞌa̱n ra xíꞌin na, ta ni̱xaa̱ na. Ta ni̱ka̱ꞌa̱n nachiño xíꞌin ta̱Pablo, káchí na saá: ―Kóni ndi̱ kunda̱a̱ ini ndi̱ yo xa̱ꞌa̱ káꞌa̱n ña ndáto̱ꞌon ún sánáꞌa ún no̱o̱ ndi̱.
ACT 17:20 Saá chi sava to̱ꞌon ña káꞌa̱n ún nda̱tán yóo to̱ꞌon xa̱á ña yo̱ꞌvi̱ ní kunda̱a̱ ini ndi̱, saá yóo ña no̱o̱ ndi̱. Ta vitin ndúkú ndi̱ no̱o̱ ún, ña kasa nda̱a̱ ún xa̱ꞌa̱ to̱ꞌon káꞌa̱n ún ―káchí nachiño xíꞌin ta̱Pablo.
ACT 17:21 (Káchí na saá, chi ndiꞌi ni̱vi na táku̱ ñoo Atenas yóꞌo kúsii̱ ní ini na xíni̱ so̱ꞌo na xa̱ꞌa̱ ndiꞌi ña xa̱á, ta ñii ñii ki̱vi̱ ndáto̱ꞌon xíꞌin táꞌan na ndasaá kuiti xa̱ꞌa̱ ña xa̱á xíni̱ so̱ꞌo na.)
ACT 17:22 Ta saá na̱kundichi ta̱Pablo no̱o̱ ni̱vi yóꞌo, ta káꞌa̱n ra xíꞌin na, káchí ra saá: ―Ndóꞌó nata̱a na táku̱ ñoo Atenas, kúnda̱a̱ ini i̱ ndí ni̱vi na to̱ꞌó ini kúu ndóꞌó, chi xi̱ni i̱ kua̱ꞌa̱ ní ndios ña kísa to̱ꞌó ndó.
ACT 17:23 Saá chi ki̱vi̱ ke̱e i̱ ni̱xa̱ꞌa̱n i̱ xi̱to nda̱ꞌyá i̱ ña yóo ñoo yóꞌo, ta saá xi̱ni i̱ kua̱ꞌa̱ ní xiiña no̱o̱ kísa to̱ꞌó ndó kua̱ꞌa̱ ní ndios mi̱i ndó. Ta xi̱ni i̱ ñii na̱ma̱ yi̱i̱ no̱o̱ ni̱ka̱ꞌyi̱ to̱ꞌon ña káchí saá: “Ñayóꞌo yóo ña xa̱ꞌa̱ ña kísa to̱ꞌó yó ñii Ndios ña o̱n vása xíni̱ yó”, káchí to̱ꞌon ña ni̱ka̱ꞌyi̱ no̱o̱ na̱ma̱ yi̱i̱ yóꞌo. Ta vitin ndáto̱ꞌon i̱ xíꞌin ndó xa̱ꞌa̱ mi̱i Ndios yóꞌo, ta̱a ta̱ kísa to̱ꞌó ndó, vará o̱n vása xíni̱ ndó ra.
ACT 17:24 ’Ndios yóꞌo kúu ta̱a ta̱ ki̱sa va̱ꞌa ñoyívi yóꞌo ta ki̱sa va̱ꞌa ra ndiꞌi ni̱vi xíꞌin ndiꞌi ña yóo ñoyívi yóꞌo. Ta mi̱i ra kúu ta̱ xáꞌnda chiño no̱o̱ ndiꞌi ña yóo ñoyívi yóꞌo xíꞌin ndiꞌi ña yóo ñoyívi ni̱no, ta o̱n vása kuiti táku̱ ra ini veꞌe ño̱ꞌo ña ki̱sa va̱ꞌa ni̱vi.
ACT 17:25 Ta Ndios yóꞌo nda̱ loꞌo o̱n vása xíni̱ ñóꞌó ra ña taxi ni̱vi ndaꞌa̱ ra, chi ñii la̱á mi̱i ra kúu ta̱a ta̱ ki̱sa va̱ꞌa ndiꞌi ña yóo. Ta mi̱i ra táxi ndee̱ ña kutaku̱ yó, ta táxi ra ta̱chi̱ ña násita yó táku̱ yó, ta táxi ra ndiꞌi inka̱ ña xíni̱ ñóꞌó yó ndaꞌa̱ yó.
ACT 17:26 ’Mi̱i Ndios yóꞌo ki̱sa va̱ꞌa ra ta̱a ta̱ kúu ta̱no̱ó ta saá ki̱sa va̱ꞌa ra ñásíꞌí ta̱yóꞌo, ta saá xi̱koo sa̱ꞌya na, ta ni̱yaꞌa kua̱ꞌa̱ ní kui̱ya̱, ta saá ni̱xi̱na̱ ndiꞌi saá no̱o̱ ni̱vi ñoyívi yóꞌo. Ta saá kúnda̱a̱ ini yó ndí ndiꞌi ni̱vi kómí na ñii la̱á yivá siꞌí. Ta Ndios chi̱tóni̱ ra ña kutaku̱ ni̱vi ndiꞌi saá xiiña ñoyívi yóꞌo, ta chi̱tóni̱ ra ama kutaku̱ ñii ñii ni̱vi, ta chi̱tóni̱ ra ndá xiiña kutaku̱ na, ta chi̱tóni̱ ra nda̱ mí xaa̱ ñii ñii xáꞌñó no̱o̱ ñoꞌo̱ ñoo na.
ACT 17:27 Saá ke̱ꞌé Ndios xa̱ꞌa̱ ña kóni ra ndí ni̱vi nandukú na ra, vará nda̱tán yo̱ꞌvi̱ ní ndóꞌo ñii ta̱a ta̱kuáá naníꞌi ra ña xíni̱ ñóꞌó ra, saá yo̱ꞌvi̱ ní kundeé ni̱vi naníꞌi na Ndios. Vará yo̱ꞌvi̱ ní naníꞌi yó Ndios, ta Ndios yatin ní yóo ra xíꞌin yó.
ACT 17:28 Saá chi ti̱xin ndee̱ Ndios táku̱ yó, ta ti̱xin ndee̱ Ndios xíka yó, ta ti̱xin ndee̱ Ndios yóo yó. Ta sava natáꞌan mi̱i ndó, na kúu ni̱vi na ndíchí si̱ni̱, ni̱taa na to̱ꞌon ña yóo yuꞌú xíꞌin to̱ꞌon yóꞌo, saá chi to̱ꞌon ni̱taa na káchí ña saá: “Ndiꞌi ni̱vi kúu sa̱ꞌya Ndios”, káchí na.
ACT 17:29 Ta ndixa Ndios kúu Yivá ndiꞌi ni̱vi. Ta xa̱ꞌa̱ ñayóꞌo kúnda̱a̱ ini yó ndí Ndios o̱n vása yóo ra nda̱tán yóo ñii ñaimagen án ñaídolo ña kísa va̱ꞌa ni̱vi xíꞌin ka̱a án xíꞌin yito̱n án xíꞌin yu̱u̱.
ACT 17:30 Kui̱ya̱ xi̱na̱ꞌá Ndios ku̱ndeé ini ra no̱o̱ ñanaa ni̱xi̱yo ini ni̱vi, chi o̱n vása kúnda̱a̱ ini na ñanda̱a̱ xa̱ꞌa̱ ra. Ta vitin xáꞌnda chiño ra no̱o̱ ndiꞌi ni̱vi na táku̱ ndiꞌi saá xiiña ñoyívi yóꞌo ña ná nandikó ini na ta sandakoo na yichi̱ o̱n váꞌa ta ki̱ꞌvi na ko̱ꞌo̱n na yichi̱ ña nda̱a̱.
ACT 17:31 Saá chi Ndios xa na̱ka̱xin ra Sa̱ꞌya ra ta̱Jesús ña kasa nani ra xa̱ꞌa̱ kua̱chi ndiꞌi ni̱vi xíꞌin ñanda̱a̱. Ta Ndios xa ki̱sa nda̱a̱ ra no̱o̱ yó ndí ndixa kundivi ñayóꞌo, chi xa sa̱nataku̱ ra ta̱Jesús, ta̱a ta̱ xi̱kuu ta̱ ni̱xiꞌi̱ ―káchí ta̱Pablo, ndáto̱ꞌon ra xíꞌin na.
ACT 17:32 Tá xi̱ni̱ so̱ꞌo na to̱ꞌon ni̱ka̱ꞌa̱n ta̱Pablo xa̱ꞌa̱ ñii ta̱a ta̱ ni̱xiꞌi̱ ta na̱taku̱ ra, ta sava na xáku̱ ndaa na ta̱Pablo, ta inka̱ na káꞌa̱n na, káchí na saá: ―Xa va̱ꞌa, saá ná koo ña vitin, ta inka̱ ki̱vi̱ kixi ún ndato̱ꞌon ún xíꞌin ndi̱ ―káchí na xíꞌin ta̱Pablo.
ACT 17:33 Ta saá ke̱e ta̱Pablo no̱o̱ nachiño yóꞌo ta kua̱ꞌa̱n ra.
ACT 17:34 Ta sava ni̱vi na ndóo xíꞌin nachiño yóꞌo na̱kuita na kua̱ꞌa̱n na sa̱ta̱ ta̱Pablo, ta nayóꞌo ndu̱u na ni̱vi na kándixa ta̱Jesús. Ñii ta̱yóꞌo ta̱ ka̱ndixa ta̱Jesús na̱ní ra Dionisio, ta ta̱yóꞌo kúu ta̱táꞌan nachiño ñoo Atenas yóꞌo. Ta saá tuku ñii ñaꞌa̱ na̱ní ñá Dámaris, xíꞌin inka̱ ni̱vi nañoo yóꞌo ka̱ndixa na ta̱Jesús.
ACT 18:1 Ta ndi̱ꞌi ni̱yaꞌa ñayóꞌo, ta saá ke̱e ta̱Pablo ñoo Atenas, ta kua̱ꞌa̱n ra ta ni̱xaa̱ ra ñoo Corinto.
ACT 18:2 Ta saá na̱kutáꞌan ra xíꞌin ñii ta̱a ta̱ kándixa Jesucristo, ta̱judío kúu ra, ta na̱ní ra Aquila. Ta̱a ta̱ ka̱ku ñoo Ponto kúu ra, ta sa̱kán ke̱e ra ñoo Roma xíꞌin ñásíꞌí ra ñáPriscila ta ki̱xaa̱ na ñoo Corinto. Saá chi ta̱rey César Claudio xa xa̱ꞌnda chiño ra ña kee ndiꞌi najudío na táku̱ ñoo Roma.
ACT 18:3 Ta saá ni̱xa̱ꞌa̱n ta̱Pablo veꞌe ta̱Aquila xíꞌin ñásíꞌí ra ñáPriscila, ta ni̱xi̱yo yuꞌú ra xíꞌin na ña ki̱ndo̱o ra veꞌe na, chi mi̱i chiño kísa ndivi na kúu chiño ña xíni̱ ta̱Pablo keꞌé ra. Ta chiño yóꞌo kúu ña kísa va̱ꞌa na veꞌe mandiado. Ta saá ñii káchí kísa chiño na, ta xíꞌin chiño yóꞌo táva na loꞌo si̱ꞌún ña xíni̱ ñóꞌó xíxi na.
ACT 18:4 Ta saá ndiꞌi ki̱vi̱ yi̱i̱ ña nákindée najudío, ta̱Pablo xáꞌa̱n ra veꞌe ño̱ꞌo sinagoga, ta ndáto̱ꞌon ra xíꞌin najudío ta xíꞌin nagriego, ta kísa nda̱a̱ ra to̱ꞌon va̱ꞌa xa̱ꞌa̱ ta̱Jesús no̱o̱ na, ta chíkaa̱ ra ndee̱ ña noo ini na, ta kandixa na ta̱Jesús.
ACT 18:5 Ta saá ta̱Silas xíꞌin ta̱Timoteo ke̱e na ñoo estado Macedonia ta kua̱ꞌa̱n na ta ni̱xaa̱ na no̱o̱ ta̱Pablo ñoo Corinto. Ta saá ta̱Pablo sa̱ndakoo ra chiño ña kísa va̱ꞌa ra veꞌe mandiado, ta ta̱xi xíꞌin mi̱i ra ña káꞌa̱n ndoso ra to̱ꞌon Ndios no̱o̱ ni̱vi. Ta saá ñii ñii ki̱vi̱ kua̱ꞌa̱n ra káꞌa̱n ra xíꞌin najudío, ndáto̱ꞌon ra ndí ta̱Jesús kúu Cristo, ta̱a ta̱ xi̱ndati na ña tiꞌví Ndios kixaa̱ ra saka̱ku ra na.
ACT 18:6 Ta ni̱vi yóꞌo, tá xi̱ni̱ so̱ꞌo na ña nda̱to̱ꞌon ta̱Pablo xíꞌin na, ta ki̱xáꞌá na sásaa̱ na ini mi̱i na, ta na̱kuita na káꞌa̱n ndiva̱ꞌa na xíꞌin ra. Ta saá ta̱Pablo ta̱va ra capa ra, ta sa̱kisin ra ña ko̱yo yáka ña, ta ni̱ka̱ꞌa̱n ra xíꞌin na, káchí ra saá: ―Ta vitin, xa̱ꞌa̱ ña ni̱‑xiin ndó koni̱ so̱ꞌo ndó to̱ꞌon ña nda̱to̱ꞌon i̱ xíꞌin ndó, ndóꞌó kúu ni̱vi na ndíso kua̱chi no̱o̱ Ndios. Ta yi̱ꞌi̱ o̱n vása ndíso ka̱ i̱ kua̱chi xa̱ꞌa̱ ña saxo̱ꞌvi̱ Ndios ndóꞌó ki̱vi̱ va̱xi. Ta vitin ta̱nda̱ ndiꞌi ki̱vi̱ va̱xi, ko̱ꞌo̱n i̱ ka̱ꞌa̱n ndoso i̱ to̱ꞌon Ndios no̱o̱ ni̱vi na o̱n vása kúu najudío ―káchí ta̱Pablo xíꞌin na.
ACT 18:7 Ta saá ke̱e ta̱Pablo veꞌe ño̱ꞌo sinagoga ta kua̱ꞌa̱n ra veꞌe ñii ta̱a ta̱ na̱ní Justo, ña yóo yatin sii̱n veꞌe ño̱ꞌo sinagoga yóꞌo. Ta ta̱Justo yóꞌo kúu ra ñii ta̱griego, ta ta̱a ta̱ kísa to̱ꞌó Ndios kúu ra.
ACT 18:8 Yóo inka̱ ta̱a ta̱ xáꞌnda chiño no̱o̱ na veꞌe ño̱ꞌo sinagoga yóꞌo, ta ta̱yóꞌo na̱ní ra Crispo. Ta ta̱Crispo yóꞌo xíꞌin ndiꞌi naveꞌe ra xi̱ni̱ so̱ꞌo na to̱ꞌon ña ni̱ka̱ꞌa̱n ta̱Pablo ta ka̱ndixa ndiꞌi na ta̱Jesús. Ta ñii ki̱ꞌva saá kua̱ꞌa̱ ní ka̱ ni̱vi nañoo Corinto yóꞌo xi̱ni̱ so̱ꞌo na ña nda̱to̱ꞌon ta̱Pablo, ta ka̱ndixa na ta̱Jesús, ta saá chi̱chi na.
ACT 18:9 Ta saá ni̱yaꞌa loꞌo, ta ñii ñoó tá kísi̱n ta̱Pablo, ta ni̱ti̱vi ta̱Jesús no̱o̱ ra, ta ni̱ka̱ꞌa̱n ra xíꞌin ta̱Pablo, káchí ra saá: ―O̱n kuyi̱ꞌví ún, ta o̱n sandakoo ún káꞌa̱n ndoso ún to̱ꞌon i̱ no̱o̱ ni̱vi.
ACT 18:10 Saá chi yi̱ꞌi̱ yóo i̱ xíꞌin ún. Nda̱ ñii ni̱vi o̱n satakuéꞌe̱ na yóꞌó, chi yóo kua̱ꞌa̱ ní ni̱vi na ndíko̱n yi̱ꞌi̱ ñoo yóꞌo ―káchí ta̱Jesús xíꞌin ta̱Pablo ki̱vi̱ ni̱ti̱vi ra no̱o̱ ra.
ACT 18:11 Ta saá ni̱ndo̱o ta̱Pablo ñoo Corinto ñii kui̱ya̱ sava, ta sánáꞌa ra ni̱vi ñoo yóꞌo to̱ꞌon Ndios.
ACT 18:12 Ta ñoo Corinto yóꞌo kúu ñoo káꞌno ña ndáꞌvi ndaa estado Acaya. Ta ki̱vi̱ ñii ta̱a ta̱ na̱ní Galión kúu ta̱gobernador ta xáꞌnda chiño ra no̱o̱ ni̱vi na táku̱ ñoo estado Acaya yóꞌo, ta ñii ki̱vi̱ na̱kutáꞌan sava najudío, ta ti̱in na ta̱Pablo, ta kua̱ꞌa̱n ra xíꞌin na veꞌe chiño káꞌno no̱o̱ yóo ta̱gobernador.
ACT 18:13 Ta no̱o̱ ta̱gobernador Galión yóꞌo, ta̱xi na kua̱chi xa̱ꞌa̱ ta̱Pablo, ni̱ka̱ꞌa̱n na, káchí na saá: ―Ta̱yóꞌo kúu ta̱a ta̱ chúꞌu ni̱vi ña yaꞌa ndoso na nda̱yí ndi̱, chi káchí ra ndí o̱n vása va̱ꞌa kasa to̱ꞌó ni̱vi Ndios ñii ki̱ꞌva nda̱tán yóo ña xa̱ꞌnda chiño naxi̱i̱ síkuá ndi̱ xi̱na̱ꞌá ―káchí na xíꞌin ta̱gobernador.
ACT 18:14 Ta ta̱Pablo kóni ra ndakuii̱n ra ka̱ꞌa̱n ra, ta ni̱‑kuchiño, chi kama nda̱kuii̱n ta̱gobernador Galión, ni̱ka̱ꞌa̱n ra xíꞌin najudío, káchí ra saá xíꞌin na: ―Ta ndóꞌó, táná taxi ndó ñii kua̱chi ndeé ní xa̱ꞌa̱ ra, án kua̱chi káꞌno ní kúu ña, ta saá ndixa koni̱ so̱ꞌo i̱ ña ka̱ꞌa̱n ndó, ta kasa nani i̱ xa̱ꞌa̱ kua̱chi ra.
ACT 18:15 Ta ñayóꞌo o̱n si̱ví kua̱chi xa̱ꞌa̱ gobierno Roma kúu ña, chi kuiti náa ndó xa̱ꞌa̱ to̱ꞌon, ta xa̱ꞌa̱ ki̱vi̱ ni̱vi, ta xa̱ꞌa̱ nda̱yí mi̱i ndó najudío. Ta yi̱ꞌi̱ o̱n ki̱ví kasa nani i̱ xa̱ꞌa̱ kua̱chi yóꞌo, saá chi kua̱chi mi̱i ndó kúu ña, ta mi̱i ndó xíni̱ ñóꞌó kasa nani ndó ña ―káchí ta̱Galión xíꞌin najudío.
ACT 18:16 Ta saá ta̱Galión xa̱ꞌnda chiño ra ña tava na ndiꞌi ni̱vi yóꞌo nda̱ ke̱ꞌe.
ACT 18:17 Ta saá ke̱e na kua̱ꞌa̱n na ke̱ꞌe veꞌe chiño káꞌno, ta xa̱ndi̱ko̱n ti̱in na ñii ta̱judío na̱ní ra Sóstenes, ta̱a ta̱ xáꞌnda chiño no̱o̱ na veꞌe ño̱ꞌo sinagoga kúu ra, ta ki̱xáꞌá na káni ní na ra. Ta ta̱gobernador xi̱ni ra ndiꞌi ña kéꞌé nayóꞌo, ta nda̱ loꞌo ni̱‑ndiꞌi ini ra xa̱ꞌa̱ ña kéꞌé na.
ACT 18:18 Ta saá ta̱Pablo ki̱ndo̱o ra, ni̱xi̱yo ra kua̱ꞌa̱ ní ka̱ ki̱vi̱ ñoo Corinto yóꞌo xíꞌin ni̱vi na kándixa ta̱Jesús. Ta saá ki̱xaa̱ ñii ki̱vi̱, ta ni̱nda̱yi ra nayóꞌo, chi kóni ra ko̱ꞌo̱n ra estado Siria. Ta ñáPriscila xíꞌin ta̱Aquila, nayóꞌo ko̱ꞌo̱n na xíꞌin ra nda̱ ñoo estado Siria. Ta siꞌna ka̱, tá o̱n ta̱ꞌán ko̱ꞌo̱n na, ta ni̱xi̱yo ta̱Pablo ñoo Cencrea, ta ñoo yóꞌo ta̱Pablo ni̱xa̱tá ra yisi̱ si̱ni̱ ra, chi saá kéꞌé najudío ki̱vi̱ sa̱ndiꞌi na ki̱sa ndivi na ñii chiño ña ki̱ndo̱o na xíꞌin Ndios.
ACT 18:19 Ta saá nda̱a na tón barco, ta kua̱ꞌa̱n na ta ni̱xaa̱ na ñoo Éfeso, ta ñoo yóꞌo ni̱ta̱ꞌvi̱ táꞌan na, chi ñoo yóꞌo ni̱ndo̱o ñáPriscila xíꞌin ta̱Aquila. Ta saá ta̱Pablo na̱kiꞌin ra kua̱ꞌa̱n ra ta ni̱ki̱ꞌvi ra ini veꞌe ño̱ꞌo sinagoga ñoo Éfeso yóꞌo, ta káꞌa̱n táꞌan ra xíꞌin najudío. Ta ta̱Pablo nda̱to̱ꞌon káxín ra xíꞌin na xa̱ꞌa̱ ta̱Jesús.
ACT 18:20 Ta nayóꞌo ndu̱kú na no̱o̱ ra ña kindo̱o naꞌá ka̱ ra xíꞌin na, ta ni̱‑xiin ra kindo̱o ka̱ ra,
ACT 18:21 ta ni̱nda̱yi ra na, káchí ra saá xíꞌin na: ―Xíni̱ ñóꞌó ko̱ꞌo̱n i̱ ñoo Jerusalén ña koo i̱ viko̱ káꞌno ña va̱xi. Ta saá ni, tá kóni Ndios, ta inka̱ ki̱vi̱ ndikó i̱ koto i̱ ndóꞌó ―káchí ra xíꞌin na. Ta saá nda̱a ra tón barco ñoo Éfeso, ta ke̱e ra kua̱ꞌa̱n ra xíꞌin barco nda̱ ñoo Cesarea.
ACT 18:22 Tá ni̱xaa̱ ra, ta ke̱e ra ni̱xa̱ꞌa̱n ra nda̱ ñoo Jerusalén xa̱ꞌa̱ ña chi̱ndeé ra ni̱vi na kándixa ta̱Jesús na táku̱ ñoo yóꞌo. Ta saá ke̱e ra kua̱ꞌa̱n ra nda̱ ñoo Antioquía, ña ndáꞌvi ndaa estado Siria, ta ni̱xi̱yo ra ñoo yóꞌo loꞌo kuiti ki̱vi̱.
ACT 18:23 Ta saá ke̱e ra kua̱ꞌa̱n ra, ta ni̱xaa̱ ra kua̱ꞌa̱ ní ñoo ña ndáꞌvi ndaa estado Galacia ta kua̱ꞌa̱ ní ñoo ña ndáꞌvi ndaa estado Frigia. Ta ñii ñii ñoo no̱o̱ xáa̱ ra, ta káꞌa̱n ra to̱ꞌon ña chi̱kaa̱ ndee̱ ini ni̱vi na kándixa ta̱Jesús, ña vivíi ka̱ kundiko̱n na yichi̱ ta̱Jesús.
ACT 18:24 Tá xíka ta̱Pablo ñoo ña ñóꞌo inka̱ xiiña, ta ñoo Éfeso yóꞌo ki̱xaa̱ ñii ta̱a ta̱ na̱ní Apolos, ta ta̱judío kúu ra, ta ka̱ku ra ñii ñoo ña na̱ní Alejandría. Ta ñii ta̱a ta̱ tiꞌva ní ndáto̱ꞌon xíꞌin ni̱vi kúu ra, ta xa káꞌvi ní ra to̱ꞌon Ndios ña ni̱taa na xi̱na̱ꞌá.
ACT 18:25 Ta ta̱Apolos yóꞌo xa sa̱kuáꞌá va̱ꞌa ra ña sa̱náꞌa ni̱vi no̱o̱ ra xa̱ꞌa̱ yichi̱ ta̱Jesús, ta xíꞌin ña ndinoꞌo ní ini ra ndáto̱ꞌon ra xíꞌin ni̱vi. Vará ndasaá kuiti xíni̱ ra to̱ꞌon Ndios ña sa̱náꞌa ta̱Juan ta̱ xi̱kuu ta̱a ta̱ sa̱kuchu ni̱vi, ta ta̱Apolos yóꞌo sa̱náꞌa káxín ra ni̱vi to̱ꞌon ña nda̱a̱ xa̱ꞌa̱ ta̱Jesús.
ACT 18:26 Ta nda̱ loꞌo o̱n vása yíꞌví ta̱Apolos káꞌa̱n ndoso ra to̱ꞌon Ndios no̱o̱ ni̱vi na nákutáꞌan veꞌe ño̱ꞌo sinagoga. Ta ñáPriscila xíꞌin ta̱Aquila xi̱ni̱ so̱ꞌo na to̱ꞌon ña káꞌa̱n ta̱Apolos sánáꞌa ra ni̱vi, ta saá ka̱na na ta̱Apolos, ta ni̱xa̱ꞌa̱n ra xíꞌin na no̱o̱ o̱n ko̱ó ni̱vi, ta nda̱to̱ꞌon káxín na xíꞌin ra ña kunda̱a̱ va̱ꞌa ka̱ ini ra xa̱ꞌa̱ yichi̱ Ndios.
ACT 18:27 Ta saá ta̱Apolos chi̱kaa̱ ini ra ko̱ꞌo̱n ra ña kasa ndivi ra chiño Ndios ñoo estado Acaya, ta ni̱vi na kándixa ta̱Jesús na táku̱ ñoo Éfeso chi̱kaa̱ na ndee̱ ini ra ko̱ꞌo̱n ra kasa ndivi ra chiño yóꞌo. Ta saá ni̱taa na ñii tutu ña kuniꞌi ra ko̱ꞌo̱n ra. Ta xíꞌin tutu yóꞌo káꞌa̱n na xáku ndáꞌví na no̱o̱ ni̱vi na kándixa ta̱Jesús na táku̱ ñoo estado Acaya ña vivíi nakiꞌin na ta̱Apolos yóꞌo. Ta saá ke̱e ta̱Apolos, kua̱ꞌa̱n ra ta ni̱xaa̱ ra ñoo estado Acaya, ta ki̱sa ndivi ra chiño ña va̱ꞌa ní chi̱ndeé ni̱vi na xa ka̱ndixa ta̱Jesús. Ta ni̱vi yóꞌo xa ka̱ndixa na ta̱Jesús, chi Ndios xíꞌin ñava̱ꞌa ini ra ta̱xi ra ña ka̱ndixa na to̱ꞌon ñava̱ꞌa xa̱ꞌa̱ ta̱Jesús.
ACT 18:28 Ta nda̱to̱ꞌon ta̱Apolos, ni̱ka̱ꞌa̱n káxín ra xíꞌin najudío ndí to̱ꞌon Ndios ña ni̱taa na xi̱na̱ꞌá kísa nda̱a̱ ña ndí ta̱Jesús kúu Cristo, ta̱a ta̱ ti̱ꞌví Ndios saka̱ku ra ni̱vi. Vará sava najudío o̱n vása yóo yuꞌú na xíꞌin ra, ta káxín ní nda̱to̱ꞌon ta̱Apolos to̱ꞌon nda̱a̱ xa̱ꞌa̱ ta̱Jesús xíꞌin na, ta najudío yóꞌo o̱n vása ní‑naníꞌi na to̱ꞌon ña ndakuii̱n na yuꞌu̱ ra.
ACT 19:1 Ki̱vi̱ yóo ka̱ ta̱Apolos ñoo Corinto, ta saá ta̱Pablo xíka ra kua̱ꞌa̱n ra yichi̱ ña yáꞌa no̱o̱ yóo kua̱ꞌa̱ ní yuku̱, ta saá ni̱xaa̱ ra ñoo Éfeso, no̱o̱ na̱kutáꞌan ra xíꞌin sava ni̱vi na ndíko̱n yichi̱ ta̱Jesús.
ACT 19:2 Ta saá ta̱Pablo ni̱nda̱ka̱ to̱ꞌon ra na, káchí ra saá: ―¿Án na̱kiꞌin ndó Níma̱ Ndios ki̱vi̱ ka̱ndixa ndó ta̱Jesús? Ta nda̱kuii̱n na, káchí na saá: ―Ni o̱n ta̱ꞌán koni̱ so̱ꞌo ndi̱ tá yóo Níma̱ Ndios ―káchí na.
ACT 19:3 Ta ta̱Pablo ni̱ka̱ꞌa̱n ra xíꞌin na: ―Ta saá, ¿yo nda̱yí kúu ña chi̱chi ndó? ―káchí ra. Ta nda̱kuii̱n na, káchí na saá: ―Nda̱tán yóo ña sa̱náꞌa ta̱Juan, saá chi̱chi ndi̱ ―káchí na xíꞌin ta̱Pablo.
ACT 19:4 Ta ni̱ka̱ꞌa̱n ta̱Pablo xíꞌin na, káchí ra saá: ―Ndixa ta̱Juan sa̱kuchu ra ni̱vi xa̱ꞌa̱ ña na̱ndikó ini na ta sa̱ndakoo na ña o̱n váꞌa kéꞌé na. Ta saá ni, ta̱Juan nda̱to̱ꞌon ra ndí ndiꞌi ni̱vi xíni̱ ñóꞌó kandixa na ñii ta̱a ta̱ va̱xi sa̱ta̱ ra. Ta ta̱a ta̱ káꞌa̱n ta̱Juan xa̱ꞌa̱ kúu ta̱Jesús, chi ta̱yóꞌo kúu Cristo, ta̱a ta̱ ti̱ꞌví Ndios saka̱ku ni̱vi.
ACT 19:5 Tá ni̱vi yóꞌo xi̱ni̱ so̱ꞌo na to̱ꞌon ña ni̱ka̱ꞌa̱n ta̱Pablo, ta saá tuku chi̱chi na xíꞌin nda̱yí ki̱vi̱ ta̱Jesús.
ACT 19:6 Ta saá chi̱so ta̱Pablo ndaꞌa̱ ra si̱ni̱ ñii ñii ni̱vi yóꞌo na ka̱ndixa ta̱Jesús, ta Níma̱ Ndios ki̱xaa̱ ña kutaku̱ ña ini ñii ñii ni̱vi yóꞌo. Ta saá xíꞌin ndee̱ Níma̱ Ndios, ki̱xáꞌá na káꞌa̱n na inka̱ no̱o̱ to̱ꞌon ña o̱n vása ní‑sakuáꞌá na, ta káꞌa̱n ndoso na to̱ꞌon Ndios.
ACT 19:7 Ta va yóo yatin u̱xu̱ o̱vi̱ kúu nata̱a na na̱kiꞌin Níma̱ Ndios ki̱vi̱ yóꞌo.
ACT 19:8 Ta saá u̱ni̱ yo̱o̱ ni̱xi̱yo ta̱Pablo ñoo yóꞌo, ta xi̱xa̱ꞌa̱n ra veꞌe ño̱ꞌo sinagoga, ta xi̱ka̱ꞌa̱n ndoso ra to̱ꞌon Ndios no̱o̱ ni̱vi na na̱kutáꞌan yóꞌo. Ta o̱n vása ní‑yiꞌví ini ra ndáto̱ꞌon ra xíꞌin ni̱vi to̱ꞌon nda̱a̱ xa̱ꞌa̱ yichi̱ no̱o̱ xáꞌnda chiño Ndios. Ta xíꞌin ña kísa nda̱a̱ ra to̱ꞌon yóꞌo no̱o̱ ni̱vi, ta saá kua̱ꞌa̱ ní ni̱vi no̱o ini na, ta ka̱ndixa na to̱ꞌon yóꞌo.
ACT 19:9 Ta sava ni̱vi na ñóꞌo ini veꞌe ño̱ꞌo sinagoga yóꞌo o̱n vása ní‑xiin na kandixa na ña ndáto̱ꞌon ta̱Pablo xíꞌin na. Ta nda̱ víka̱, ni̱vi yóꞌo ki̱sa sóꞌó xíꞌin mi̱i na, ta no̱o̱ nákutáꞌan kua̱ꞌa̱ ní ni̱vi xíni̱ so̱ꞌo na, ni̱vi yóꞌo ki̱xáꞌá na kándiva̱ꞌa na xa̱ꞌa̱ yichi̱ ta̱Jesús. Ta saá ta̱Pablo ke̱e ra veꞌe ño̱ꞌo sinagoga yóꞌo, ta ka̱na ra ni̱vi na kándixa ta̱Jesús, ta ke̱e na kua̱ꞌa̱n na xíꞌin ra, ta ni̱xaa̱ ndiꞌi na ñii veꞌe no̱o̱ sákuáꞌá ni̱vi. Ta ta̱a ta̱ ndíso chiño xíꞌin veꞌe yóꞌo kúu ñii ta̱a ta̱ na̱ní Tiranno. Ta saá ñii ñii ki̱vi̱ ta̱Pablo ta xíꞌin ni̱vi na kándixa ta̱Jesús nákutáꞌan na ini veꞌe yóꞌo, ta ta̱Pablo sánáꞌa ka̱ ra na to̱ꞌon Ndios.
ACT 19:10 Ta saá o̱vi̱ kui̱ya̱ ka̱ ni̱xi̱yo ta̱Pablo ñoo yóꞌo sánáꞌa ra ni̱vi. Ta xíꞌin ña ke̱ꞌé ra saá, ndiꞌi najudío xíꞌin ndiꞌi nagriego na kúu na táku̱ ñoo estado Asia xi̱ni̱ so̱ꞌo na to̱ꞌon va̱ꞌa xa̱ꞌa̱ Jesucristo.
ACT 19:11 Ndios ta̱xi ra ndee̱ ra ndaꞌa̱ ta̱Pablo ña ke̱ꞌé ra kua̱ꞌa̱ ní milagro va̱ꞌa xíꞌin ni̱vi.
ACT 19:12 Saá chi sava ni̱vi xáa̱ na no̱o̱ ta̱Pablo, ta nákiꞌin na ñii tiko̱to̱ loꞌo ña kúu ña xi̱noꞌni si̱ni̱ ta̱Pablo, án nákiꞌin na ñii tiko̱to̱ loꞌo ña kúu ña xi̱noꞌni to̱ko̱ ra ki̱vi̱ ki̱sa chiño ra, ta níꞌi na tiko̱to̱ yóꞌo, ta kua̱noꞌo̱ na, ta xáa̱ na chínóo ndaa na ñii tiko̱to̱ ta̱Pablo yóꞌo no̱o̱ yi̱kí ko̱ñu ni̱vi na ndeé ndóꞌo, ta ni̱vi yóꞌo ndu̱va̱ꞌa ndiꞌi na. Ta ñii ki̱ꞌva saá, tá chínóo ndaa na ñii tiko̱to̱ yóꞌo no̱o̱ yi̱kí ko̱ñu ni̱vi na kómí níma̱ ndiva̱ꞌa, ta xa̱ndi̱ko̱n ke̱e níma̱ ndiva̱ꞌa ini ni̱vi yóꞌo, ta ndu̱va̱ꞌa na.
ACT 19:13 Ta ni̱xi̱yo sava ni̱vi najudío na kúu na nákuati xa̱ꞌa̱ ña táva na níma̱ ndiva̱ꞌa. Vará na nákuati yóꞌo o̱n vása kándixa na ta̱Jesús, ta káꞌa̱n na tava na níma̱ ndiva̱ꞌa xíꞌin ki̱vi̱ ta̱Jesús. Káꞌa̱n na xíꞌin níma̱ ndiva̱ꞌa, káchí na saá: ―Xíꞌin ndee̱ ki̱vi̱ ta̱Jesús, ta̱a ta̱ káꞌa̱n ta̱Pablo xa̱ꞌa̱, xáꞌnda chiño ndi̱ no̱o̱ ndó ña kee ndó ini ni̱vi yóꞌo ―káchí na xíꞌin níma̱ ndiva̱ꞌa.
ACT 19:14 Ta sava nata̱a na nákuati yóꞌo kúu u̱xa̱ sa̱ꞌya ñii ta̱a ta̱ na̱ní Esceva, ta̱a ta̱judío kúu ra, ta kúu ra ñii ta̱su̱tu̱ káꞌno.
ACT 19:15 Ta ñii ki̱vi̱ nata̱a sa̱ꞌya ta̱Esceva yóꞌo ni̱xaa̱ na no̱o̱ yóo ñii ta̱a ta̱ kómí níma̱ ndiva̱ꞌa, ta xa̱ꞌnda chiño na no̱o̱ níma̱ ndiva̱ꞌa yóꞌo xíꞌin ki̱vi̱ ta̱Jesús, ta nda̱kuii̱n níma̱ ndiva̱ꞌa, káchí ña xíꞌin nayóꞌo saá: ―Xíni̱ ndi̱ ta̱Jesús, ta xíni̱ ndi̱ yu kúu ta̱Pablo, ta ndóꞌó, ¿yu kúu ndóꞌó? ―káchí níma̱ ndiva̱ꞌa xíꞌin nayóꞌo.
ACT 19:16 Ta saá ta̱a ta̱ kómí níma̱ ndiva̱ꞌa ka̱ni ní ra ndiꞌi nasa̱ꞌya ta̱Esceva yóꞌo, ta ku̱ndeé ra no̱o̱ na, ta sa̱takuéꞌe̱ ní ra na. Ta saá ndiꞌi na u̱xa̱ ta̱a yóꞌo xi̱no na ke̱e na yálá ndiꞌi na, kua̱ꞌa̱n na, ta ta̱kuéꞌe̱ ní yi̱kí ko̱ñu na.
ACT 19:17 Ta saá ndiꞌi ni̱vi na táku̱ ñoo Éfeso, na kúu najudío xíꞌin nagriego, tá xi̱ni̱ so̱ꞌo na ña ndo̱ꞌo u̱xa̱ nata̱a yóꞌo, ta ni̱yi̱ꞌví ní na, ta kísa to̱ꞌó ní na nda̱yí ki̱vi̱ ta̱Jesús.
ACT 19:18 Ta saá kua̱ꞌa̱ ní ni̱vi na kándixa ta̱Jesús ki̱xaa̱ na no̱o̱ yóo ta̱Pablo xíꞌin natáꞌan ra, ta ni̱vi na ki̱xaa̱ yóꞌo na̱ꞌma na xa̱ꞌa̱ kua̱chi na, nda̱to̱ꞌon na xa̱ꞌa̱ ndiꞌi ña o̱n váꞌa ke̱ꞌé na xi̱na̱ꞌá.
ACT 19:19 Saá chi tá o̱n ta̱ꞌán ka̱ kandixa na ta̱Jesús, ta kua̱ꞌa̱ ní ni̱vi nañoo Éfeso yóꞌo xi̱kuu ni̱vi na nákuati tásín, ta xi̱komí na kua̱ꞌa̱ ní tutu ña sánáꞌa xa̱ꞌa̱ ndee̱ ñatásín, án xa̱ꞌa̱ ndiꞌi no̱o̱ ña nákuati. Ta saá na̱kaya na ndiꞌi tutu yóꞌo ta níꞌi na ña ki̱xaa̱ na, ta saá xa̱ꞌmi na ndiꞌi tutu yóꞌo no̱o̱ na̱kutáꞌan kua̱ꞌa̱ ní ni̱vi, chi xíꞌin ña ke̱ꞌé na saá, sa̱náꞌa na ndí sa̱ndakoo na yichi̱ yatá ta vitin ndíko̱n na yichi̱ ta̱Jesús. Ndiꞌi tutu yóꞌo ña xa̱ꞌmi na, yáꞌví ní ña, nda̱tán yóo si̱ꞌún ña koo yaꞌvi o̱vi̱ si̱ko̱ u̱xu̱ ta̱a, na kísa chiño ñii mil ki̱vi̱, saá kúu yaꞌvi ndiꞌi tutu yóꞌo.
ACT 19:20 Ta saá xíta̱ níꞌnó ní ka̱ to̱ꞌon Ndios ñii ñii ñoo, ta kua̱ꞌa̱ ní ni̱vi ka̱ndixa na to̱ꞌon yóꞌo, ta ku̱nda̱a̱ ini na ndí káꞌno ní ndee̱ kómí to̱ꞌon Ndios.
ACT 19:21 Tá ndi̱ꞌi ni̱yaꞌa ñayóꞌo, ta saá ta̱Pablo chi̱kaa̱ ini ra ko̱ꞌo̱n tuku ra koto ra ni̱vi na kándixa ta̱Jesús na táku̱ ñoo estado Macedonia xíꞌin ñoo estado Acaya, ta saá ko̱ꞌo̱n ra ta xaa̱ ra nda̱ ñoo Jerusalén. Ta xáni ka̱ si̱ni̱ ra, káchí ra saá: ―Tá ndi̱ꞌi ni̱xi̱yo yó ñoo Jerusalén, ta saá kee yó ko̱ꞌo̱n yó ñoo Roma ―xáni si̱ni̱ ra.
ACT 19:22 Ta saá ta̱Pablo ti̱ꞌví ra ta̱Timoteo xíꞌin inka̱ ta̱a ta̱ kándixa ta̱Jesús na̱ní ra Erasto ña ko̱ꞌo̱n siꞌna nayóꞌo ñoo estado Macedonia. O̱vi̱ nata̱a yóꞌo kúu na chíndeé ta̱Pablo xíꞌin chiño ra. Tá ke̱e nayóꞌo kua̱ꞌa̱n na, ta ta̱Pablo ki̱ndo̱o ra loꞌo ka̱ ki̱vi̱ ñoo estado Asia.
ACT 19:23 Ñii ki̱vi̱ ña kíndo̱o ka̱ ta̱Pablo ñoo Éfeso, ta ka̱ku ñii kua̱chi káꞌno, ña kúu ña ñii ni̱si̱so̱, ni̱nda̱ꞌyi kua̱ꞌa̱ ní ni̱vi chi ni̱saa̱ ní ini na xíni na yichi̱ ta̱Jesús.
ACT 19:24 Saá chi ñoo Éfeso ni̱xi̱yo ñii veꞌe ño̱ꞌo káꞌno, no̱o̱ ñíndichi ñii na̱ꞌná na̱ní ña Diana, ña kúu ndios ña kísa to̱ꞌó kua̱ꞌa̱ ní ni̱vi ñoo yóꞌo. Ta ñoo Éfeso yóꞌo táku̱ ñii ta̱a na̱ní ra Demetrio, ta tiꞌva ní ra kasa va̱ꞌa ra na̱ꞌná ñaplata, ta kísa va̱ꞌa ra kua̱ꞌa̱ ní na̱ꞌná válí mi̱i veꞌe ño̱ꞌo no̱o̱ ñíndichi ñaDiana. Ta kua̱ꞌa̱ ní ni̱vi sáta na na̱ꞌná yóꞌo, ta víꞌí ní si̱ꞌún táva ta̱Demetrio xíꞌin chiño yóꞌo, ta víꞌí ní si̱ꞌún táva natáꞌan ra na kísa chiño xíꞌin ra.
ACT 19:25 Ta saá ta̱Demetrio ka̱na ra ndiꞌi na kísa chiño xíꞌin ra ta xíꞌin inka̱ ni̱vi na kéꞌé chiño nda̱tán yóo ña kéꞌé ra. Tá na̱kutáꞌan ndiꞌi nayóꞌo, ta ta̱Demetrio ni̱ka̱ꞌa̱n ra xíꞌin na, káchí ra saá: ―Natáꞌan yó, kúnda̱a̱ ini ndó ndí chiño yó kúu ña táxi kua̱ꞌa̱ ní ñakuíká kómí yó.
ACT 19:26 Ta ndóꞌó, xa xi̱ni̱ so̱ꞌo ndó xa̱ꞌa̱ ta̱Pablo ta̱ kúu ta̱a ta̱ xa sa̱noo ini kua̱ꞌa̱ ní ni̱vi na táku̱ ñoo Éfeso yóꞌo, xíꞌin ni̱vi na táku̱ ndiꞌi saá ñoo ña ndáꞌvi ndaa estado Asia. Sa̱ndáꞌví ra na, ndáto̱ꞌon ra xíꞌin na ndí ndiꞌi ndios ña ki̱sa va̱ꞌa ni̱vi o̱n si̱ví ndios ndinoꞌo kúu ñayóꞌo, káchí ra xíꞌin na, ta sa̱noo ra ini kua̱ꞌa̱ ní ni̱vi xíꞌin to̱ꞌon yóꞌo.
ACT 19:27 Ta saá yi̱yo ní o̱n kasa to̱ꞌó ka̱ ni̱vi chiño ña kéꞌé yó, ta yi̱yo ní chikaa̱ ni̱no̱ na ñato̱ꞌó veꞌe ño̱ꞌo no̱o̱ ñíndichi ñandios káꞌno Diana, chi kani si̱ni̱ na ndí ña o̱n vása ndáya̱ꞌví ka̱ kúu ña. Ta saá chikaa̱ ni̱no̱ na ñato̱ꞌó káꞌno ñaDiana, vará kúu ñandios ña kísa káꞌno ni̱vi na táku̱ ndiꞌi ñoo estado Asia yóꞌo, ta̱nda̱ ni̱vi na táku̱ ndiꞌi ñoo ñoyívi yóꞌo kísa káꞌno na ñaDiana yóꞌo ―káchí ta̱Demetrio xíꞌin nata̱a na na̱kutáꞌan xíꞌin ra.
ACT 19:28 Tá xi̱ni̱ so̱ꞌo na to̱ꞌon yóꞌo, ta ki̱xáꞌá na ni̱saa̱ ní ini na, ta xíꞌin ndiꞌi ndee̱ na, ni̱si̱so̱ na, ndáꞌyi na, káchí na saá: ―¡Ñakáꞌno ní kúu ñaDiana, ña kúu ndios mi̱i yó nañoo Éfeso! ―káchí na, ni̱si̱so̱ na, ni̱nda̱ꞌyi na.
ACT 19:29 Ta xa̱ndi̱ko̱n ndiꞌi ni̱vi nañoo yóꞌo na̱kundiko̱n na xíꞌin nayóꞌo, ta ñii síso̱ na káꞌa̱n na, ndáꞌyi na. Ta sava ni̱vi yóꞌo kama ni̱xaa̱ na, ta xíꞌin ña sáa̱ ini na, ti̱in na o̱vi̱ ta̱táꞌan ta̱Pablo, ta ño̱o ñaꞌá na ña kua̱ꞌa̱n nayóꞌo xíꞌin na ñii xiiña ña na̱ní teatro, ña kúu no̱o̱ ndíka̱ káꞌno no̱o̱ nákutáꞌan ni̱vi. Ta o̱vi̱ ta̱táꞌan ta̱Pablo yóꞌo, ñii ra na̱ní Gayo, ta inka̱ ra na̱ní Aristarco, ta nayóꞌo kúu na nañoo estado Macedonia.
ACT 19:30 Ta ta̱Pablo kóni ra ki̱ꞌvi ra no̱o̱ chútú ni̱vi na na̱kutáꞌan yóꞌo, chi kóni ra ka̱ꞌa̱n ra xíꞌin na, ta ni̱vi na ndíko̱n yichi̱ ta̱Jesús ni̱‑taxi na ki̱ꞌvi ta̱Pablo no̱o̱ ni̱vi na sáa̱ ní ini na̱kutáꞌan yóꞌo.
ACT 19:31 Ta saá tuku sava nachiño náꞌno no̱o̱ nañoo estado Asia, kúu na ni̱vi na va̱ꞌa nátaꞌan xíꞌin ta̱Pablo. Ta nachiño yóꞌo ti̱ꞌví na ñii ta̱a ko̱ꞌo̱n ra no̱o̱ ta̱Pablo ña kuaku ndáꞌví ra no̱o̱ ra ña o̱n ki̱ꞌvi ra no̱o̱ chútú ní ni̱vi na na̱kutáꞌan yóꞌo.
ACT 19:32 Ta ndiꞌi ni̱vi yóꞌo ñii síso̱ na ndáꞌyi na, káꞌa̱n na. Xa síín káꞌa̱n sava na, ta xa síín ka̱ káꞌa̱n inka̱ na. Ta ñii násaka na ña káꞌa̱n na ta ndáꞌyi na, ta kua̱ꞌa̱ ní ni̱vi yóꞌo o̱n vása kúnda̱a̱ ini na nda̱chun na̱kutáꞌan na yóꞌo.
ACT 19:33 Ta sava ni̱vi najudío yóꞌo ki̱sa ndu̱xa̱ na xíꞌin ñii ta̱a ta̱ñoo na, ta̱ na̱ní Alejandro, xa̱ꞌa̱ ña kundichi ra ka̱ꞌa̱n ra no̱o̱ chútú ní ni̱vi na na̱kutáꞌan yóꞌo. Ta saá ta̱Alejandro nda̱níꞌi ra ndaꞌa̱ ra ta sa̱kanda ra ña ña ndúkú ra no̱o̱ ni̱vi ña saya̱a̱ na, o̱n nda̱ꞌyi ka̱ na, chi kóni ra ka̱ꞌa̱n ra to̱ꞌon ña ndakuii̱n ra xa̱ꞌa̱ najudío ndí o̱n si̱ví najudío kúu na ndíso kua̱chi xa̱ꞌa̱ ña ndáꞌyi ní ni̱vi yóꞌo.
ACT 19:34 Ta saá ki̱xáꞌá káꞌa̱n ta̱Alejandro yóꞌo, ta kúnda̱a̱ ini ni̱vi yóꞌo ndí ñii ta̱judío kúu ra, ta ni̱‑xiin na koni̱ so̱ꞌo na to̱ꞌon káꞌa̱n ra, ta ndeé ka̱ síso̱ ndáꞌyi na káꞌa̱n na, káchí na saá: ―¡Ñakáꞌno kúu ñaDiana ndios mi̱i yó nañoo Éfeso! ―káchí na, ndáꞌyi na, ta o̱vi̱ hora ví ni̱nda̱ꞌyi na ni̱ka̱ꞌa̱n na saá.
ACT 19:35 Ta saá ñii ta̱chiño ta̱ kúu secretario ñoo yóꞌo, ku̱ndeé ra no̱o̱ ña o̱n ndáꞌyi ka̱ ni̱vi yóꞌo, ta saá sa̱ya̱a̱ na. Ta ni̱ka̱ꞌa̱n ra xíꞌin na, káchí ra saá: ―Natáꞌan yó nañoo Éfeso, ndiꞌi saá ni̱vi ñoyívi kúnda̱a̱ ini na ndí ndiꞌi mi̱i yó va̱ꞌa ní ndíso chiño yó xíꞌin veꞌe ño̱ꞌo ñaDiana ñakáꞌno, ña kúu ndios mi̱i yó, ta va̱ꞌa ní ndíso chiño yó xíꞌin mi̱i na̱ꞌná ñaDiana ña kúu ña ti̱ꞌví ndios Júpiter, ta ke̱e ña ñoyívi ni̱no ta ki̱xaa̱ ña nda̱ no̱o̱ ñoꞌo̱ yóꞌo.
ACT 19:36 Ta kúnda̱a̱ ini yó ndí o̱n ko̱ó ni̱vi na kúchiño ka̱ꞌa̱n, kachí na ndí o̱n si̱ví ñanda̱a̱ kúu to̱ꞌon yóꞌo. Ta saá va̱ꞌa saya̱a̱ ndó, o̱n nda̱ꞌyi ka̱ ndó. Ta xa̱ꞌa̱ ña o̱n keꞌé ndó ña o̱n váꞌa, siꞌna xíni̱ ñóꞌó kani si̱ni̱ ndó xa̱ꞌa̱ ndá yu kúu ña kóni ndó keꞌé ndó.
ACT 19:37 Saá chi ndóꞌó, xa ti̱in ndó nata̱a yóꞌo ki̱xaa̱ na xíꞌin ndó, vará nata̱a yóꞌo o̱n vása ní‑kisa kuíꞌná na nda̱ ñii ña yóo ini veꞌe ño̱ꞌo yó, ni o̱n vása ní‑kaꞌa̱n na to̱ꞌon ndiva̱ꞌa xa̱ꞌa̱ ndios mi̱i yó ñaDiana.
ACT 19:38 Ta saá tá ta̱Demetrio xíꞌin na nátaꞌan xíꞌin ra kóni na taxi na kua̱chi xa̱ꞌa̱ nata̱a yóꞌo, ta va̱ꞌa ná ko̱ꞌo̱n na veꞌe chiño ñoo yó, chi yóꞌo yóo nachiño na kúchiño kasa nani xa̱ꞌa̱ kua̱chi ni̱vi. Saá chi no̱o̱ nachiño yóꞌo ñii ñii ni̱vi kómí na nda̱yí ña ndakuii̱n na xa̱ꞌa̱ mi̱i na.
ACT 19:39 Tá yóo inka̱ kua̱chi ña kóni ndó ka̱ꞌa̱n ndó xa̱ꞌa̱, ta xíni̱ ñóꞌó ko̱ꞌo̱n ndó no̱o̱ nachiño ñoo yó, ta ndukú ndó no̱o̱ na ña kasa nani na xa̱ꞌa̱ kua̱chi yóꞌo.
ACT 19:40 Saá chi vitin yi̱yo ní ko̱to̱ nachiño náꞌno ñoo Roma chikaa̱ na kua̱chi sa̱ta̱ yó, chi kani si̱ni̱ na ndí mi̱i yó sa̱saa̱ yó ni̱vi ña nakuita na nda̱ꞌyi na ta̱nda̱ xaa̱ na kani táꞌan na xíꞌin nagobierno. Táná taxi nachiño kua̱chi xa̱ꞌa̱ yó, ta o̱n kuchiño ndi̱ ndakuii̱n ndi̱, chi o̱n ko̱ó xa̱ꞌa̱ ña na̱kuita ndó ta síso̱ ndó ndáꞌyi ndó ki̱vi̱ vitin ―káchí ta̱secretario xíꞌin ni̱vi na nákutáꞌan yóꞌo.
ACT 19:41 Tá ndi̱ꞌi ni̱ka̱ꞌa̱n ta̱secretario to̱ꞌon yóꞌo, ta saá ni̱ka̱ꞌa̱n ra ni̱nda̱yi ra na, káchí ra saá xíꞌin na: ―Vitin va̱ꞌa kua̱ꞌa̱n noꞌo̱ ndó veꞌe ndó ―káchí ra xíꞌin na.
ACT 20:1 Ta ndi̱ꞌi ni̱yaꞌa ñayóꞌo ñoo Éfeso, ta ta̱Pablo na̱kana ra ndiꞌi ni̱vi na kándixa ta̱Jesús, ta ni̱ka̱ꞌa̱n ra xíꞌin na to̱ꞌon ña chi̱kaa̱ ndee̱ ini na. Ta saá ni̱nda̱yi ra nayóꞌo, ta ke̱e ra kua̱ꞌa̱n ra, ta ni̱xaa̱ ra estado Macedonia.
ACT 20:2 Ta saá kua̱ꞌa̱n ra ta ni̱xaa̱ ra kua̱ꞌa̱ ní ñoo ña ndáꞌvi ndaa estado Macedonia yóꞌo, ta ñii ñii ñoo no̱o̱ ni̱xaa̱ ra ni̱ka̱ꞌa̱n ra xíꞌin ni̱vi na kándixa ta̱Jesús to̱ꞌon ña chi̱kaa̱ ndee̱ ini nayóꞌo. Ta saá ta̱Pablo ke̱e ra kua̱ꞌa̱n ra, ta ni̱xaa̱ ra ñii ñoo ña nákaa̱ estado Grecia.
ACT 20:3 Ta ni̱xi̱yo ra Grecia yóꞌo u̱ni̱ yo̱o̱. Ta xa ku̱yatin ki̱vi̱ kee ra ña ndaa ra tón barco tón kua̱ꞌa̱n ñoo estado Siria, ta xi̱ni̱ so̱ꞌo ra ndí sava najudío xi̱koo yuꞌú na ña kaꞌni na ra. Ta saá ta̱Pablo na̱sama ra yichi̱ ra, ta ndi̱kó ra kua̱ꞌa̱n ra yáꞌa ra estado Macedonia.
ACT 20:4 Nata̱a na kua̱ꞌa̱n xíꞌin ta̱Pablo kúu nayóꞌo: ñii ra na̱ní Sópater, ta̱ñoo Berea kúu ra, ta ta̱Aristarco xíꞌin ta̱Segundo, nata̱a nañoo Tesalónica kúu nayóꞌo; ta ta̱Gayo, ta̱ñoo Derbe kúu ra; ta ta̱Tíquico xíꞌin ta̱Trófimo, nata̱a na estado Asia kúu nayóꞌo, ta saá tuku ta̱Timoteo kua̱ꞌa̱n ra xíꞌin ta̱Pablo ta xíꞌin ndiꞌi nata̱a yóꞌo.
ACT 20:5 Ndiꞌi nayóꞌo kua̱ꞌa̱n na xíꞌin ta̱Pablo nda̱ ni̱xaa̱ na ñoo Filipos. Ta saá natáꞌan ta̱Pablo kua̱ꞌa̱n siꞌna na ta ni̱xaa̱ na ñoo Troas, no̱o̱ ndáti na xaa̱ ta̱Pablo xíꞌin mi̱i ndi̱ ña nakutáꞌan ndi̱ xíꞌin na.
ACT 20:6 Ta ta̱Pablo xíꞌin ndi̱ꞌi̱ xi̱ndo̱o ndi̱ ñoo Filipos a̱nda̱ ndi̱ꞌi viko̱ najudío ña na̱ní viko̱ si̱ta̱ va̱ꞌa ña o̱n ko̱ó levadura kómí. Ta saá nda̱a ndi̱ tón barco ta kua̱ꞌa̱n ndi̱ ta ki̱vi̱ o̱ꞌo̱n ni̱xaa̱ ndi̱ ñoo Troas, ta na̱kutáꞌan ndi̱ xíꞌin natáꞌan ndi̱, ta xi̱ndo̱o ndi̱ u̱xa̱ ki̱vi̱ ñoo yóꞌo.
ACT 20:7 Ta ki̱vi̱ domingo na̱kutáꞌan ndiꞌi ndi̱, na kúu ni̱vi na kándixa ta̱Jesús, ñii veꞌe ñoo Troas yóꞌo. Ta na̱kutáꞌan ndi̱ xa̱ꞌa̱ ña taꞌví ndi̱ si̱ta̱ va̱ꞌa ta xíxi ndi̱ ña xa̱ꞌa̱ ña nákáꞌán ndi̱ ndasaá ni̱xiꞌi̱ Jesucristo xa̱ꞌa̱ kua̱chi ndi̱. Ta̱Pablo ni̱ka̱ꞌa̱n ndoso ra to̱ꞌon Ndios no̱o̱ ndiꞌi ndi̱ na ndóo yóꞌo, ta naꞌá va̱ꞌa ní ni̱xi̱yo ra ni̱ka̱ꞌa̱n ra. Saá chi xita̱a̱n ní inka̱ ki̱vi̱ xíni̱ ñóꞌó kee ra ko̱ꞌo̱n ra. Ta xa ni̱to̱nda̱a hora ma̱ꞌñó ñoó kúu ña, ta káꞌa̱n ka̱ ra xíꞌin ndi̱.
ACT 20:8 Ta piso u̱ni̱ no̱o̱ na̱kutáꞌan ndi̱ ndóo ndi̱ tákaa̱ kua̱ꞌa̱ ní ñoꞌo̱ tóo̱n.
ACT 20:9 Ta ñii ta̱a, ta̱loꞌo kúu ra, na̱ní ra Eutico yóo ra no̱o̱ na̱ma̱ ventana piso u̱ni̱ no̱o̱ nákutáꞌan ndi̱ yóꞌo. Ta saá ka̱ni maꞌná ta̱Eutico yóꞌo, ta ni̱ki̱si̱n ra kánóo ra ventana, ta xa̱ꞌa̱ ñayóꞌo na̱kava ra nda̱ no̱o̱ ñoꞌo̱. Ta saá kama no̱o ni̱vi, tá mií kóni na ndaníꞌi na ra, ta xi̱ni na xa ta̱ ni̱xiꞌi̱ va̱ꞌa kúu ra.
ACT 20:10 Ta ta̱Pablo no̱o ra, xíno ra ni̱xaa̱ ra, ta xi̱kundee ra no̱o̱ kándúꞌu̱ ta̱Eutico, ta nómi ra yi̱kí ko̱ñu ra, ta ni̱ka̱ꞌa̱n ra xíꞌin ni̱vi na yíta yóꞌo, káchí ra saá: ―O̱n kundiꞌi ini ndó, chi táku̱ ra ―káchí ta̱Pablo xíꞌin na.
ACT 20:11 Ta ta̱Pablo ndi̱kó ra nda̱a ra no̱o̱ yóo ra sánáꞌa ra. Ta saá ta̱ꞌví ra si̱ta̱ va̱ꞌa xi̱xi ra xíꞌin na, chi saá kéꞌé na xa̱ꞌa̱ ña nákáꞌán na ta̱Jesús, ta̱a ta̱ ni̱xiꞌi̱ xa̱ꞌa̱ kua̱chi na. Ta ndi̱ꞌi ñayóꞌo, ta ta̱Pablo tuku ki̱xáꞌá ra káꞌa̱n ka̱ ra, nda̱to̱ꞌon ra xíꞌin ni̱vi nda̱ ni̱ti̱vi inka̱ ki̱vi̱. Ta saá ke̱e ta̱Pablo kua̱ꞌa̱n ra.
ACT 20:12 Ta saá sava ni̱vi yóꞌo chi̱ndeé na ta̱Eutico yóꞌo kua̱noꞌo̱ ra veꞌe ra, ta kúsii̱ ní ini ndiꞌi na chi táku̱ ra.
ACT 20:13 Ta mi̱i ndi̱, kua̱ꞌa̱n siꞌna ndi̱ xíꞌin tón barco, ke̱e ndi̱ ñoo Troas, ta ni̱xaa̱ ndi̱ ñoo Asón, chi saá ki̱ndo̱o ta̱Pablo xíꞌin ndi̱. Ta ta̱Pablo kua̱ꞌa̱n xáꞌá ra ta ni̱xaa̱ ra na̱kutáꞌan ra xíꞌin ndi̱ ñoo Asón yóꞌo.
ACT 20:14 Ta saá nda̱a ra tón barco no̱o̱ ñóꞌo ndi̱, ta kua̱ꞌa̱n ndi̱ xíꞌin tón barco ta ni̱xaa̱ ndi̱ ñoo Mitilene.
ACT 20:15 Ta ni̱ti̱vi inka̱ ki̱vi̱, ta ke̱e tuku ndi̱ xíꞌin tón barco ta kua̱ꞌa̱n ndi̱, ta ni̱yaꞌa yatin ndi̱ ñii isla ña na̱ní Quío, ta kua̱ꞌa̱n ka̱ ndi̱, ta saá nda̱ inka̱ ki̱vi̱ ni̱xaa̱ ndi̱ nda̱ ñoo Samos, ña nákaa̱ ñii xiiña no̱o̱ inka̱ isla. Ta saá ke̱e tuku ndi̱ xíꞌin tón barco ta ni̱xaa̱ ndi̱ nda̱ ñoo Trogilio, ta inka̱ ki̱vi̱ ke̱e ndi̱ ta kua̱ꞌa̱n ndi̱ xíꞌin tón barco ta ni̱xaa̱ ndi̱ ñoo Mileto.
ACT 20:16 Xa chi̱kaa̱ ini ndi̱ ko̱ꞌo̱n nda̱kú ndi̱ nda̱ ñoo Mileto, chi ta̱Pablo ni̱‑xiin ra yaꞌa ra chí ñoo Éfeso, saá chi nómi̱ ní xíni̱ ñóꞌó xaa̱ ra ñoo Jerusalén xa̱ꞌa̱ ña koo ra ñoo yóꞌo ya̱chi̱ ka̱ ki̱vi̱ ña kana viko̱ Pentecostés.
ACT 20:17 Ki̱vi̱ ki̱xaa̱ ta̱Pablo ñoo Mileto, ta ti̱ꞌví ra chiño ña ka̱na ra naxi̱kua̱ꞌa̱ na ndíso chiño xíꞌin ni̱vi na kándixa ta̱Jesús na táku̱ ñoo Éfeso ña kixaa̱ na no̱o̱ ra.
ACT 20:18 Ta saá ki̱xaa̱ nayóꞌo, ta ni̱ka̱ꞌa̱n ta̱Pablo xíꞌin na, káchí ra saá: ―Nañani yó, mi̱i ndó xíni̱ va̱ꞌa ndó ndasaá xi̱taku̱ i̱ xíꞌin ndó nda̱ ki̱vi̱ ñano̱ó ki̱xaa̱ i̱ ñoo ndó estado Asia yóꞌo ta̱nda̱ vitin.
ACT 20:19 Ndiꞌi saá ki̱vi̱ ni̱xi̱yo i̱ xíꞌin ndó, ta nda̱ loꞌo o̱n vása ní‑ndukú i̱ ña kasa káꞌno ni̱vi yi̱ꞌi̱, ta ki̱sa ni̱no̱ xíꞌin mi̱i i̱ xa̱ꞌa̱ ña vivíi ki̱sa ndivi i̱ chiño Ndios no̱o̱ ndó, ta xíꞌin ña ndinoꞌo ní ini i̱ ke̱ꞌé i̱ saá a̱nda̱ xa̱ku i̱ xa̱ꞌa̱ ndó. Ta kua̱ꞌa̱ ní yichi̱ ku̱ndeé i̱ no̱o̱ ña yo̱ꞌvi̱ xi̱to ndoso yi̱ꞌi̱, chi sava nañoo i̱ najudío kóni na kaꞌni na yi̱ꞌi̱.
ACT 20:20 Ta mi̱i ndó xíni̱ va̱ꞌa ndó ndí nda̱ loꞌo o̱n vása ní‑sandakoo i̱ ña ni̱ka̱ꞌa̱n i̱ xíꞌin ndó to̱ꞌon va̱ꞌa ña xíni̱ ñóꞌó chindeé ndóꞌó, ta nda̱ ñii to̱ꞌon va̱ꞌa ni̱‑chiseꞌé i̱ no̱o̱ ndó. Saá chi kua̱ꞌa̱ ní yichi̱ ni̱xa̱ꞌa̱n i̱ no̱o̱ na̱kutáꞌan kua̱ꞌa̱ ní ni̱vi ñoo ndó, ta saá tuku ni̱xa̱ꞌa̱n i̱ kua̱ꞌa̱ ní veꞌe no̱o̱ na̱kutáꞌan loꞌo ni̱vi, ta no̱o̱ ndiꞌi ni̱vi ni̱ka̱ꞌa̱n ndoso i̱ to̱ꞌon va̱ꞌa yóꞌo.
ACT 20:21 Ta ñii káchí káꞌa̱n to̱ꞌon ña ndáto̱ꞌon i̱ xíꞌin najudío ta xíꞌin ni̱vi na o̱n vása kúu najudío: ni̱ka̱ꞌa̱n i̱ xíꞌin na ndí xíni̱ ñóꞌó nandikó ini na xa̱ꞌa̱ kua̱chi na, ta ndukú na no̱o̱ Ndios ña kasa káꞌno ini ra xa̱ꞌa̱ kua̱chi na, ta xíni̱ ñóꞌó kandixa na Jesucristo, Ta̱a ta̱Káꞌno no̱o̱ yó.
ACT 20:22 Ta vitin ko̱ꞌo̱n i̱ ñoo Jerusalén, chi saá xa̱ꞌnda chiño Níma̱ Ndios no̱o̱ i̱, vará o̱n vása xíni̱ i̱ yukía̱ kundoꞌo i̱ ñoo kán.
ACT 20:23 Ta ñii ñii ñoo no̱o̱ ni̱xa̱ꞌa̱n i̱, Níma̱ Ndios ni̱ka̱ꞌa̱n ña xíꞌin i̱ ndí xo̱ꞌvi̱ ní i̱ ta chikaa̱ na yi̱ꞌi̱ ini veꞌe ka̱a.
ACT 20:24 Ta yi̱ꞌi̱, táná kivi̱ i̱ xa̱ꞌa̱ yichi̱ ta̱Jesús, ta nda̱ loꞌo o̱n vása ndíꞌi ini i̱, chi ñii la̱á ña ndáya̱ꞌví ní no̱o̱ i̱ kúu ña vivíi kasa ndivi i̱ ndiꞌi chiño ña sa̱kuiso chiño ta̱Jesús yi̱ꞌi̱. Ta chiño yóꞌo kúu ña káꞌa̱n ndoso i̱ to̱ꞌon ñava̱ꞌa xa̱ꞌa̱ Jesucristo no̱o̱ ni̱vi, ta káꞌa̱n i̱ xíꞌin na ndí Ndios kúu ta̱a ta̱ káꞌno ini, ta kíꞌvi ní ini ra xíni ra ni̱vi.
ACT 20:25 ’Ta vitin kúnda̱a̱ ini i̱ ña o̱n nda̱ ñii ka̱ ki̱vi̱ o̱n ndikó i̱ no̱o̱ ndó ña koto ka̱ ndó yi̱ꞌi̱. Naꞌá ni̱xi̱yo i̱ xíꞌin ndó ta sa̱náꞌa ndiꞌi i̱ ndóꞌó xa̱ꞌa̱ yichi̱ no̱o̱ xáꞌnda chiño Ndios.
ACT 20:26 Ta xa̱ꞌa̱ ña ke̱ꞌé i̱ saá, o̱n vása ndíso ka̱ i̱ kua̱chi xa̱ꞌa̱ ndó.
ACT 20:27 Saá chi o̱n vása ní‑yiꞌví i̱ ña káꞌa̱n ndoso i̱ no̱o̱ ndó ndasaá yóo ña chi̱kaa̱ ini Ndios kasa ndivi ra xíꞌin ni̱vi ta xíꞌin ñoyívi yóꞌo, ta o̱n vása ní‑chiseꞌé i̱ no̱o̱ ndó nda̱ ñii ña kóni Ndios kasa ndivi ra xíꞌin ni̱vi.
ACT 20:28 Níma̱ Ndios na̱ka̱xin ña ndóꞌó ña kuiso chiño ndó xíꞌin ni̱vi na kándixa ta̱Jesús na táku̱ ñoo ndó. Ta nda̱tán yóo nata̱a na vivíi ndáa tíndikachi sa̱na̱ na, saá ndóꞌó xíni̱ ñóꞌó vivíi kundaa ndó ta chindeé ndó natáꞌan ndó na kándixa ta̱Jesús. Saá kasa ndivi ndó chi na ndáya̱ꞌví ní no̱o̱ Ndios kúu ñii ñii ni̱vi yóꞌo, chi Ndios sa̱ta ra na xíꞌin ni̱i̱ ta̱Jesús ña ni̱xi̱ta̱ ndaꞌa̱ tón cruz.
ACT 20:29 Koto va̱ꞌa ndó, chi xíni̱ va̱ꞌa i̱ ndí ki̱vi̱ ña va̱xi kixaa̱ ni̱vi na o̱n váꞌa ini ña sandáꞌví na natáꞌan ndó na kándixa ta̱Jesús. Ta na o̱n váꞌa ini yóꞌo keꞌé na nda̱tán kéꞌé ndiva̱ꞌyí xíꞌin tíndikachi.
ACT 20:30 Ki̱vi̱ ña va̱xi sava natáꞌan ndó na vitin ndíko̱n yichi̱ ta̱Jesús xíꞌin ndó, nayóꞌo nakuita na ta ka̱ꞌa̱n na sati̱ví na ñanda̱a̱, ta chuꞌu na ni̱vi na kándixa ta̱Jesús xa̱ꞌa̱ ña kundiko̱n na yichi̱ vatá sanáꞌa na.
ACT 20:31 Ña̱kán xíni̱ ñóꞌó koto va̱ꞌa ndó ña o̱n taxi ndó ña ni̱vi yóꞌo sandáꞌví na ndóꞌó, ni inka̱ natáꞌan ndó na kándixa ta̱Jesús. Nakáꞌán ndó ndí u̱ni̱ kui̱ya̱ ni̱xi̱yo i̱ xíꞌin ndó, ta ndiví ñoó nda̱ xíꞌin ña xáku i̱, ni̱ka̱ꞌa̱n i̱ nda̱to̱ꞌon i̱ xíꞌin ñii ñii ndóꞌó ndasaá kundiko̱n va̱ꞌa ndó yichi̱ ta̱Jesús.
ACT 20:32 ’Ta vitin, nañani yó, nátaxi i̱ ndóꞌó ndaꞌa̱ Ndios ña vivíi kundaa ra ndóꞌó. Ta nátaxi i̱ ndóꞌó ña chikaa̱ so̱ꞌo ndó to̱ꞌon Ndios ña káꞌa̱n xa̱ꞌa̱ ñava̱ꞌa ní kéꞌé ra xíꞌin ndiꞌi ni̱vi. Saá chi to̱ꞌon Ndios yóꞌo kómí ña ndee̱ ña chindeé ña ndóꞌó kuaꞌno ka̱ ña kándixa ndó Ndios. Ta ndixa ni̱vi na kúu na na̱ka̱xin Ndios ña kundiko̱n na ra, nayóꞌo ndixa nakiꞌin na ndiꞌi ñava̱ꞌa ña ki̱ndo̱o Ndios xíꞌin na.
ACT 20:33 Ta ki̱vi̱ ni̱xi̱yo i̱ xíꞌin ndó o̱n vása ní‑ndukú i̱ si̱ꞌún no̱o̱ ndó, ni o̱n vása ní‑ndukú i̱ tiko̱to̱ no̱o̱ ndó, ni o̱n vása ní‑kutoo i̱ kukomí i̱ ñava̱ꞌa kómí nda̱ ñii ndóꞌó.
ACT 20:34 Nda̱ víka̱, xíni̱ ndó ndasaá chi̱kaa̱ i̱ ndee̱ xíꞌin mi̱i i̱ ki̱sa chiño i̱ xa̱ꞌa̱ ña kukomí i̱ si̱ꞌún ña sata i̱ ña xíni̱ ñóꞌó no̱o̱ mi̱i i̱, ta̱nda̱ ña xíni̱ ñóꞌó no̱o̱ natáꞌan i̱.
ACT 20:35 Xíꞌin ña xi̱taku̱ i̱ saá, sa̱náꞌa i̱ ndóꞌó ndasaá xíni̱ ñóꞌó chikaa̱ ndó ndee̱ kasa chiño ndó ña kukomí ndó si̱ꞌún ña chindeé ndó natáꞌan ndó, na kúu nandáꞌví. Nakáꞌán ndó to̱ꞌon ña ni̱ka̱ꞌa̱n ta̱Jesús, ka̱chí ra saá: “Ni̱vi na táxi ñava̱ꞌa ndaꞌa̱ inka̱ ni̱vi, nákaa̱ ñasi̱i̱ ní ka̱ ini nayóꞌo no̱o̱ ni̱vi na na̱kiꞌin ñava̱ꞌa”, ka̱chí ta̱Jesús ―káchí ta̱Pablo xíꞌin naxi̱kua̱ꞌa̱ na ndíso chiño xíꞌin na kándixa ta̱Jesús na táku̱ ñoo Éfeso.
ACT 20:36 Ta ndi̱ꞌi ni̱ka̱ꞌa̱n ta̱Pablo to̱ꞌon yóꞌo, ta saá xi̱kuxítí ra, ta ni̱ka̱ꞌa̱n ra xíꞌin Ndios. Ta ñii ki̱ꞌva saá naxi̱kua̱ꞌa̱ yóꞌo ni̱ka̱ꞌa̱n na xíꞌin Ndios.
ACT 20:37 Ta saá ndiꞌi naxi̱kua̱ꞌa̱ xáku ní na xíꞌin ta̱Pablo, ta nómi na ra, ta chíto na no̱o̱ ra ndáyi na ra.
ACT 20:38 Kúchuchú ní ini ndiꞌi nayóꞌo chi káchí ta̱Pablo o̱n ndikó ka̱ ra no̱o̱ na. Ta saá ke̱e na kua̱ꞌa̱n na xíꞌin ta̱Pablo, ta ni̱xaa̱ ra ta nda̱a ra tón barco, ta kua̱ꞌa̱n ra.
ACT 21:1 Ta ndi̱ꞌi ni̱nda̱yi ndi̱ naxi̱kua̱ꞌa̱ na kúu na ndíso chiño xíꞌin ni̱vi na kándixa ta̱Jesús ñoo Éfeso, ta saá nda̱a ndi̱ tón barco ta kua̱ꞌa̱n ndi̱, ta ni̱xaa̱ ndi̱ isla ña na̱ní Cos. Ta saá inka̱ ki̱vi̱ ke̱e ndi̱ kua̱ꞌa̱n ndi̱ xíꞌin tón barco ta ni̱xaa̱ ndi̱ inka̱ isla ña na̱ní Rodas. Ta saá ke̱e tuku ndi̱ kua̱ꞌa̱n ndi̱ xíꞌin tón barco ta ni̱xaa̱ ndi̱ ñoo ña na̱ní Pátara.
ACT 21:2 Ta ñoo yóꞌo na̱níꞌi ndi̱ ñii tón barco, tón kua̱ꞌa̱n nda̱ ñoo estado Fenicia, ta saá nda̱a ndi̱ tón barco yóꞌo, ta kua̱ꞌa̱n ndi̱.
ACT 21:3 Ta saá ni̱yaꞌa yatin ndi̱ isla na̱ní Chipre, ña kíndo̱o chí sii̱n yitin tón barco no̱o̱ ñóꞌo ndi̱ kua̱ꞌa̱n ndi̱. Ta saá kua̱ꞌa̱n ndi̱, ta ni̱xaa̱ ndi̱ ñoo Tiro ña ndáꞌvi ndaa estado Siria. Ta no̱o ndi̱ tón barco, ta xíni̱ ñóꞌó kundati ndi̱ ñoo yóꞌo xa̱ꞌa̱ ña sanoo na ñakíaꞌvi ndíso tón barco.
ACT 21:4 Tá mií sánoo na ña ndíso tón barco, ta kua̱ꞌa̱n ndi̱ ni̱ki̱ꞌvi ndi̱ ñoo Tiro, ta na̱kutáꞌan ndi̱ xíꞌin ni̱vi na kándixa ta̱Jesús na táku̱ ñoo yóꞌo. Ta ni̱ka̱ꞌa̱n na xíꞌin ndi̱ ña kundo̱o ndi̱ xíꞌin na, ta saá ki̱ndo̱o ndi̱ xíꞌin nayóꞌo u̱xa̱ ki̱vi̱. Ta Níma̱ Ndios ni̱ka̱ꞌa̱n ña xíꞌin ni̱vi na kándixa ta̱Jesús ñoo yóꞌo ña nda̱to̱ꞌon na xíꞌin ta̱Pablo ndí o̱n ko̱ꞌo̱n ra ñoo Jerusalén.
ACT 21:5 Ta saá ni, ta̱Pablo o̱n vása ní‑ndikó ini ra. Ta saá tá ni̱xi̱no̱ u̱xa̱ ki̱vi̱, ta ndiꞌi ni̱vi na kándixa ta̱Jesús na táku̱ ñoo Tiro yóꞌo, na kúu nata̱a xíꞌin náñaꞌa̱, ta xíꞌin nakuálí, ndiꞌi nayóꞌo ni̱xa̱ꞌa̱n na xíꞌin ndi̱ nda̱ yuꞌu̱ takuií mi̱ni. Ta saá xi̱kuxítí na xíꞌin ndi̱ no̱o̱ yo̱tí yuꞌu̱ takuií yóꞌo, ta ni̱ka̱ꞌa̱n ndiꞌi ndi̱ xíꞌin Ndios.
ACT 21:6 Ta saá ni̱nda̱yi ndi̱ ndiꞌi ni̱vi na kándixa ta̱Jesús yóꞌo, ta ndi̱kó na kua̱noꞌo̱ na veꞌe na. Ta mi̱i ndi̱ nda̱a tuku ndi̱ tón barco ta kua̱ꞌa̱n ndi̱.
ACT 21:7 Ta saá kua̱ꞌa̱n ndi̱ xíꞌin tón barco ta ni̱xaa̱ ndi̱ ñoo Tolemaida. Ta no̱o ndi̱ tón barco yóꞌo, ta ni̱xa̱ꞌa̱n ndi̱ na̱kutáꞌan ndi̱ xíꞌin ni̱vi na kándixa ta̱Jesús ñoo yóꞌo, ta ki̱ndo̱o ndi̱ ni̱xi̱yo ndi̱ xíꞌin na ñii ki̱vi̱.
ACT 21:8 Ta ni̱ti̱vi inka̱ ki̱vi̱, ta ke̱e tuku ndi̱ kua̱ꞌa̱n ndi̱ xíꞌin tón barco, ta ni̱xaa̱ ndi̱ ñoo Cesarea. Ta saá ni̱xa̱ꞌa̱n ndi̱ veꞌe ta̱Felipe, ta̱ kúu ta̱a ta̱ káꞌa̱n ndoso to̱ꞌon va̱ꞌa xa̱ꞌa̱ ta̱Jesús no̱o̱ kua̱ꞌa̱ ní ni̱vi, ta ki̱ndo̱o ndi̱ veꞌe ra xíꞌin ra. Ta̱Felipe yóꞌo kúu ñii ta̱táꞌan na u̱xa̱ ta̱a na kísa ndivi chiño xa̱ꞌa̱ ña chindeé na naapóstol, chi sa̱kán loꞌo kui̱ya̱ ni̱yaꞌa, ni̱vi na kándixa ta̱Jesús na táku̱ ñoo Jerusalén sa̱kuiso chiño ñaꞌá na ña keꞌé na saá.
ACT 21:9 Ta yóo ko̱mi̱ náñaꞌa̱ sa̱ꞌya ta̱Felipe yóꞌo, ta nda̱ ñii náñaꞌa̱ yóꞌo o̱n ta̱ꞌán tonda̱ꞌa̱ ná, ta ndiꞌi náyóꞌo kúu ná náprofeta.
ACT 21:10 Ta xa o̱vi̱ án u̱ni̱ ki̱vi̱ ndóo ndi̱ veꞌe ta̱Felipe, ta saá ki̱xaa̱ ñii ta̱a na̱ní ra Agabo, ta̱ ke̱e ñoo estado Judea kúu ra, ta̱profeta kúu ra. Tá ki̱xaa̱ ra no̱o̱ ndi̱,
ACT 21:11 ta ti̱in ra tiko̱to̱ káni̱ loꞌo ña xi̱noꞌni to̱ko̱ ta̱Pablo, ta ka̱tón ra ndaꞌa̱ mi̱i ra xíꞌin ña, ta ka̱tón ra si̱ko̱n xa̱ꞌa̱ mi̱i ra xíꞌin ña. Ta saá ni̱ka̱ꞌa̱n ra xíꞌin ndi̱, káchí ra: ―Ñii ki̱ꞌva nda̱tán ka̱tón i̱ ndaꞌa̱ i̱ ta ka̱tón i̱ xa̱ꞌa̱ i̱ xíꞌin tiko̱to̱ yóꞌo, saá Níma̱ Ndios ni̱ka̱ꞌa̱n ña xíꞌin i̱ ndí najudío nanáꞌno no̱o̱ nañoo Jerusalén katón na ta̱a ta̱ xíꞌin tiko̱to̱ káni̱ yóꞌo, ta taxi na ra ndaꞌa̱ ni̱vi na o̱n si̱ví najudío kúu. Saá keꞌé na xíꞌin ra ki̱vi̱ xaa̱ ra ñoo Jerusalén, káchí Níma̱ Ndios xíꞌin i̱ ―káchí ta̱Agabo, nda̱to̱ꞌon ra xíꞌin ndi̱.
ACT 21:12 Tá xi̱ni̱ so̱ꞌo ndi̱ ña nda̱to̱ꞌon ta̱Agabo yóꞌo, ta saá mi̱i ndi̱ na kúu na kua̱ꞌa̱n xíꞌin ta̱Pablo ta xíꞌin ndiꞌi inka̱ ni̱vi na kándixa ta̱Jesús ñoo yóꞌo, xa̱ku ndáꞌví ndi̱ no̱o̱ ta̱Pablo ña ndukú ndi̱ no̱o̱ ra ña o̱n ko̱ꞌo̱n ra ñoo Jerusalén.
ACT 21:13 Ta nda̱kuii̱n ta̱Pablo, káchí ra saá: ―¿Nda̱chun xáku ní ndó?, chi ña xíto i̱ xáku ndó saá, kúchuchú ní ini i̱. Ta yi̱ꞌi̱, xa yóo tiꞌva i̱ ña chikoꞌni na yi̱ꞌi̱, ta̱nda̱ kaꞌni na yi̱ꞌi̱ ñoo Jerusalén, saá chi ndixa xa yóo tiꞌva i̱ kivi̱ i̱ xa̱ꞌa̱ ta̱Jesús, Ta̱a ta̱Káꞌno no̱o̱ yó ―káchí ta̱Pablo xíꞌin ndi̱.
ACT 21:14 Tá kúnda̱a̱ ini ndi̱ ndí ni̱‑kuchiño ndi̱ sanoo ndi̱ ini ra ña o̱n ko̱ꞌo̱n ra, ta saá o̱n vása ní‑kaꞌa̱n ka̱ ndi̱ xíꞌin ra xa̱ꞌa̱ ña. Ta ndá ni̱ka̱ꞌa̱n ndi̱, káchí ndi̱: ―Va̱ꞌa ná kundivi nda̱tán kóni Ndios ―saá káchí ndi̱.
ACT 21:15 Ta ni̱yaꞌa loꞌo ki̱vi̱, tá xa ki̱sa ndivi ndi̱ ña xíni̱ ñóꞌó ndi̱ ko̱ꞌo̱n ndi̱, ta saá ke̱e ndi̱ kua̱ꞌa̱n ndi̱, ta ni̱xaa̱ ndi̱ ñoo Jerusalén.
ACT 21:16 Ta sava ni̱vi na kándixa ta̱Jesús na táku̱ ñoo Cesarea xa ke̱e na kua̱ꞌa̱n na xíꞌin ndi̱ nda̱ ñoo Jerusalén. Ta ni̱vi yóꞌo ni̱ka̱ꞌa̱n na ka̱na na ndi̱ꞌi̱ ña ko̱ꞌo̱n ndi̱ xíꞌin na ña kindo̱o ndi̱ veꞌe ñii ta̱a ta̱ na̱ní Mnasón. Ta ta̱Mnasón yóꞌo ka̱ku ra ñoo isla Chipre, ta kúu ra ta̱a ta̱ xa kua̱ꞌa̱ ní kui̱ya̱ kándixa ta̱Jesús.
ACT 21:17 Tá ni̱xaa̱ ndi̱ ñoo Jerusalén, ta ni̱vi na kándixa ta̱Jesús na táku̱ ñoo yóꞌo na̱kiꞌin va̱ꞌa ní na ndi̱ꞌi̱ xíꞌin ñasi̱i̱ ní ini na.
ACT 21:18 Ta saá inka̱ ki̱vi̱ ni̱xa̱ꞌa̱n ta̱Pablo xíꞌin ndi̱ ña koto ndi̱ ta̱Santiago, ta̱a ta̱ kúu ta̱káꞌno no̱o̱ ni̱vi na kándixa ta̱Jesús na táku̱ ñoo Jerusalén yóꞌo. Ta ni̱xaa̱ ndi̱ ta xi̱ni ndi̱ ta̱Santiago xíꞌin ndiꞌi naxi̱kua̱ꞌa̱ na kúu ni̱vi na ndíso chiño xíꞌin na kándixa ta̱Jesús ñoo yóꞌo.
ACT 21:19 Ta saá ndiꞌi mi̱i ndi̱ chi̱ndeé ndi̱ nanáꞌno yóꞌo, ta ta̱Pablo ki̱xáꞌá ra ndáto̱ꞌon ra xíꞌin na xa̱ꞌa̱ ndiꞌi ñava̱ꞌa ke̱ꞌé Ndios xíꞌin ni̱vi na o̱n vása kúu najudío, saá chi Ndios ta̱xi ra ndee̱ ra ndaꞌa̱ ta̱Pablo ña kísa ndivi ra chiño va̱ꞌa yóꞌo.
ACT 21:20 Tá ndiꞌi na ndóo yóꞌo xi̱ni̱ so̱ꞌo na to̱ꞌon ña ni̱ka̱ꞌa̱n ta̱Pablo xíꞌin na, ta kúsii̱ ní ini na, ta ki̱sa káꞌno ní na Ndios. Ta saá ni̱ka̱ꞌa̱n naxi̱kua̱ꞌa̱ yóꞌo xíꞌin ta̱Pablo, káchí na saá: ―Ñani yó, xa xíni ún ndí kua̱ꞌa̱ ní mil najudío xa ka̱ndixa na ta̱Jesús vitin. Vará ndíko̱n na yichi̱ ta̱Jesús, ta chíkaa̱ ní na ndee̱ ña kísa ndivi na nda̱yí Ndios ña ni̱taa ta̱Moisés kui̱ya̱ xi̱na̱ꞌá, chi ña ndáya̱ꞌví ní no̱o̱ na kúu nda̱yí yóꞌo.
ACT 21:21 Ta najudío yóꞌo xa xi̱ni̱ so̱ꞌo na to̱ꞌon xa̱ꞌa̱ ún, chi sava ni̱vi káchí na ndí yóꞌó sánáꞌa ún ndáto̱ꞌon ún xíꞌin najudío na táku̱ ñoo xíyo ña o̱n kasa ndivi ka̱ na nda̱yí ña ni̱taa ta̱Moisés xi̱na̱ꞌá, ta sánáꞌa ún na ña o̱n kasa ndivi ka̱ na costumbre ña na̱ní circuncisión xíꞌin nata̱a sa̱ꞌya na, ta sánáꞌa ún na ña sandakoo va̱ꞌa na ndiꞌi costumbre ña kísa ndivi mi̱i yó najudío, saá ndáto̱ꞌon ún, káchí ni̱vi yóꞌo xa̱ꞌa̱ ún.
ACT 21:22 Ta vitin, ¿yukía̱ koo keꞌé yó?, chi ni̱vi koni̱ so̱ꞌo na ndí xa ki̱xaa̱ ún ñoo Jerusalén yóꞌo.
ACT 21:23 Ta saá va̱ꞌa keꞌé ún ña káꞌa̱n ndi̱ xíꞌin ún vitin, chi yóo ña xíni̱ ñóꞌó keꞌé ún xa̱ꞌa̱ ña kunda̱a̱ ini ni̱vi ndí o̱n si̱ví ta̱a ta̱ o̱n vása kísa to̱ꞌó nda̱yí Ndios ña ni̱taa ta̱Moisés kúu ún. Yóꞌo yóo ko̱mi̱ ta̱a natáꞌan ndi̱, ta nayóꞌo xa ki̱ndo̱o na xíꞌin Ndios ña kasa ndivi na ñii chiño va̱ꞌa.
ACT 21:24 Ta saá va̱ꞌa ná ko̱ꞌo̱n na ko̱mi̱ ta̱a yóꞌo xíꞌin ún, ta ndiꞌi ndó ná kasa ndivi ndó ña xáꞌnda chiño Ndios no̱o̱ nda̱yí ña ni̱taa ta̱Moisés xa̱ꞌa̱ ña nduu ndó nandii no̱o̱ Ndios. Ta saá chaꞌvi ún xa̱ꞌa̱ ña xa̱tá na yisi̱ si̱ni̱ nata̱a yóꞌo. Tá ndi̱ꞌi ki̱sa ndivi ún chiño yóꞌo, ta saá ndiꞌi ni̱vi kunda̱a̱ ini na ndí ñavatá kúu to̱ꞌon ña xi̱ni̱ so̱ꞌo na káꞌa̱n ni̱vi xa̱ꞌa̱ ún, chi ndixa yóꞌó kúu ta̱a ta̱ kísa to̱ꞌó nda̱yí Ndios ña ni̱taa ta̱Moisés.
ACT 21:25 Ta ni̱vi na o̱n vása kúu najudío, na kúu na kándixa ta̱Jesús, xa kúnda̱a̱ ini na yu kúu ña xíni̱ ñóꞌó keꞌé na, saá chi xa ni̱taa ndi̱ ñii tutu ña ti̱ꞌví ndi̱ ni̱xaa̱ ndaꞌa̱ na. Ta no̱o̱ tutu yóꞌo nda̱to̱ꞌon ndi̱ xíꞌin na ndí ndasaá kuiti nda̱yí yóꞌo xíni̱ ñóꞌó kasa ndivi na: “O̱n váꞌa kuxu na ña̱ꞌa ña ni̱so̱ko̱ ni̱vi no̱o̱ ndios vatá ña kúu ñaídolo án ñaimagen, ni o̱n váꞌa kuxu na ni̱i̱ kiti̱, ni o̱n váꞌa kuxu na kiti̱ tí sa̱kuáꞌna na xa̱ꞌni na, ni o̱n váꞌa ku̱su̱n ta̱a xíꞌin ñaꞌa̱ ñá o̱n si̱ví ñásíꞌí ra kúu, ni o̱n váꞌa ku̱su̱n ñaꞌa̱ xíꞌin ta̱a ta̱ o̱n si̱ví yii̱ ñá kúu”, saá ni̱ka̱ꞌa̱n ndi̱, xa̱ꞌnda chiño ndi̱ no̱o̱ ni̱vi na o̱n vása kúu najudío, na kándixa ta̱Jesús ―káchí naxi̱kua̱ꞌa̱ xíꞌin ta̱Pablo.
ACT 21:26 Ta saá ta̱Pablo chi̱kaa̱ ini ra ña kasa ndivi ra ña kóni naxi̱kua̱ꞌa̱ yóꞌo. Tá ki̱xaa̱ inka̱ ki̱vi̱, ta na ko̱mi̱ ta̱a najudío yóꞌo kua̱ꞌa̱n na xíꞌin ra, ta ni̱xaa̱ na no̱o̱ ki̱sa ndivi na nda̱yí ña ni̱taa ta̱Moisés xi̱na̱ꞌá xa̱ꞌa̱ ña nduu na nandii no̱o̱ Ndios. Ta ndi̱ꞌi ke̱ꞌé na saá, ta ta̱Pablo ni̱ki̱ꞌvi ra ini veꞌe ño̱ꞌo káꞌno ña ndato̱ꞌon ra xíꞌin ta̱su̱tu̱ ndá ki̱vi̱ kuu ña to̱nda̱a ki̱vi̱ o̱na̱ ña taxi na ña xíni̱ ñóꞌó so̱ko̱ na no̱o̱ Ndios, chi xíꞌin ña keꞌé na saá saxi̱no̱ na ña ki̱ndo̱o na xíꞌin Ndios.
ACT 21:27 Tá xa ni̱to̱nda̱a ki̱vi̱ u̱xa̱ ña xa yatin kasa ndivi na chiño ña saxi̱no̱ na ña ki̱ndo̱o na xíꞌin Ndios, ta saá ki̱xaa̱ sava najudío na ke̱e ñoo estado Asia, ta xi̱ni na ta̱Pablo veꞌe ño̱ꞌo káꞌno yóꞌo. Ta ki̱xáꞌá na sásaa̱ na ini ni̱vi na nákutáꞌan yóꞌo, xa̱ꞌa̱ ña síso̱ na, ndáꞌyi na. Ta najudío na ki̱xaa̱ yóꞌo kua̱ꞌa̱n na sa̱ta̱ ta̱Pablo ña kani na ra.
ACT 21:28 Ta ñii ndeé síso̱ na ndáꞌyi na, káchí na saá: ―Naꞌa ndó, natáꞌan yó nañoo Israel, chindeé ndó ndi̱ꞌi̱ ña ná tiin yó ta̱a yóꞌo, chi ta̱a ta̱ o̱n vása va̱ꞌa kúu ra. Saá chi kúu ra ta̱a ta̱ xíka ndiꞌi xiiña ta kándiva̱ꞌa ra xa̱ꞌa̱ nañoo yó, ta sánáꞌa ra ndiꞌi ni̱vi ndí ña o̱n váꞌa kúu ña kísa to̱ꞌó ka̱ na nda̱yí Ndios ña ni̱taa ta̱Moisés. Kándiva̱ꞌa ra xa̱ꞌa̱ veꞌe ño̱ꞌo káꞌno yóꞌo, ta vitin ki̱xaa̱ ra kísa kini ra ini veꞌe ño̱ꞌo yóꞌo, chi ta̱xi ra ni̱ki̱ꞌvi ni̱vi na o̱n vása kúu najudío ini veꞌe ño̱ꞌo yi̱i̱ yóꞌo ―káchí nayóꞌo, sásaa̱ na ini ni̱vi.
ACT 21:29 Saá káꞌa̱n na chíkaa̱ na kua̱chi sa̱ta̱ ta̱Pablo, chi sa̱kán xi̱ni na ra kua̱ꞌa̱n ra yichi̱ ñoo Jerusalén xíꞌin ñii ta̱griego ta̱ na̱ní Trófimo, ta̱a ta̱ ke̱e ñoo Éfeso kúu ra. Ta xáni si̱ni̱ na ndí ta̱Trófimo yóꞌo ni̱ki̱ꞌvi ra ini veꞌe ño̱ꞌo xíꞌin ta̱Pablo.
ACT 21:30 Ta ndiꞌi ni̱vi ñoo yóꞌo ñii síso̱ na ndáꞌyi na xíꞌin ña sáa̱ ní ini na. Ta xíno na ni̱xa̱ꞌa̱n na ti̱in na ta̱Pablo, ta ñóo na ra no̱o̱ ñoꞌo̱, ta̱va na ra nda̱ sa̱ta̱ na̱ma̱ ña xi̱no nduu veꞌe ño̱ꞌo yóꞌo, ta kama ní na̱kasi na yéꞌé na̱ma̱ yóꞌo.
ACT 21:31 Ta kua̱ꞌa̱ ní ni̱vi yóꞌo káni ní na ta̱Pablo xa̱ꞌa̱ ña kaꞌni na ra. Ta saá ta̱a ta̱káꞌno no̱o̱ ndiꞌi natropa na ndáa ñoo yóꞌo xi̱ni̱ so̱ꞌo ra ndí ndiꞌi ni̱vi nañoo Jerusalén yóꞌo ñii síso̱ na ndáꞌyi na káni táꞌan na.
ACT 21:32 Ta saá xa̱ndi̱ko̱n ka̱na ra natropa xíꞌin na ndíso chiño xíꞌin na, ña ko̱ꞌo̱n na xíꞌin ra no̱o̱ nákutáꞌan ni̱vi na síso̱ káni táꞌan. Ta ni̱vi yóꞌo xi̱ni na va̱xi natropa, ta saá sa̱ndakoo na, o̱n vása káni ka̱ na ta̱Pablo.
ACT 21:33 Ta ta̱a ta̱káꞌno no̱o̱ ndiꞌi natropa ni̱xaa̱ ra no̱o̱ na̱kutáꞌan ni̱vi yóꞌo, ta xa̱ꞌnda chiño ra no̱o̱ natropa ña tiin na ta̱Pablo ta katón na ndaꞌa̱ ra xíꞌin o̱vi̱ cadena. Ta saá ni̱nda̱ka̱ to̱ꞌon ra ni̱vi na na̱kutáꞌan yóꞌo, káchí ra saá xíꞌin na: ―¿Yu kúu ta̱yóꞌo?, ta, ¿yu kúu ña o̱n váꞌa ke̱ꞌé ra? ―káchí ta̱káꞌno xíꞌin ni̱vi.
ACT 21:34 Ta saá ñii síso̱ nda̱kuii̱n na ndáꞌyi na, xa síín síín no̱o̱ kua̱chi káꞌa̱n ni̱vi yóꞌo ña sákuiso na sa̱ta̱ ta̱Pablo. Ta ta̱a ta̱káꞌno no̱o̱ natropa ni̱‑kuchiño kunda̱a̱ ini ra yo xa̱ꞌa̱ kúu ña sáa̱ ini ni̱vi yóꞌo ña síso̱ na ndáꞌyi na. Ta saá ta̱káꞌno yóꞌo xa̱ꞌnda chiño ra ña ko̱ꞌo̱n ta̱Pablo xíꞌin natropa nda̱ cuartel no̱o̱ kunda̱si̱ ndaa ra.
ACT 21:35 Ta ta̱Pablo kua̱ꞌa̱n ra xíꞌin natropa ta ni̱xaa̱ ra xíꞌin na no̱o̱ yóo escalera ña kua̱ꞌa̱n ndaa no̱o̱ ki̱ꞌvi na yéꞌé cuartel. Ta natropa xíni̱ ñóꞌó na kuiso na ta̱Pablo ña kuchiño ndaa ra xíꞌin na, saá chi kua̱ꞌa̱ ní ni̱vi na sáa̱ ini, ndíko̱n na sa̱ta̱ ta̱Pablo xa̱ꞌa̱ ña kaꞌni na ra.
ACT 21:36 Ta ni̱vi yóꞌo xíꞌin ndiꞌi ndee̱ na síso̱ na, ndáꞌyi na, káchí na saá: ―¡Ñii yichi̱ ná kivi̱ ra! ¡Ná kivi̱ ra! ―káchí na, ndáꞌyi na.
ACT 21:37 Ta natropa kua̱ꞌa̱n ndaa na escalera, ndíso na ta̱Pablo, ta xa yatin xaa̱ na ña chikaa̱ na ra ini cuartel, ta saá ta̱Pablo ni̱ka̱ꞌa̱n ra to̱ꞌon griego xíꞌin mi̱i ta̱a ta̱káꞌno no̱o̱ natropa, káchí ra saá xíꞌin ra: ―¿Án taxi ún ña ka̱ꞌa̱n loꞌo i̱ xíꞌin ún? ―káchí ra xíꞌin ta̱yóꞌo. Ta nda̱kuii̱n ta̱káꞌno yóꞌo, káchí ra saá: ―¿Án káꞌa̱n ún to̱ꞌon griego va?
ACT 21:38 ¿Án o̱n si̱ví yóꞌó kúu ñii ta̱ñoo Egipto, ta̱a ta̱ sa̱kán loꞌo kui̱ya̱ ni̱yaꞌa sa̱kaku kua̱chi xíꞌin ña kísa toon ra no̱o̱ nagobierno? Chi ta̱yóꞌo ka̱na ra ta sa̱nakutáꞌan ra ko̱mi̱ mil ta̱a na xi̱koo yuꞌú xíꞌin ra, ta ni̱xa̱ꞌa̱n na xíꞌin ra nda̱ yuku̱ yi̱chí, no̱o̱ ke̱e na ña kani táꞌan na xíꞌin nagobierno ―káchí ra xíꞌin ta̱Pablo.
ACT 21:39 Ta nda̱kuii̱n ta̱Pablo ni̱ka̱ꞌa̱n ra: ―O̱n si̱ví yi̱ꞌi̱ kúu ta̱ káꞌa̱n ún xa̱ꞌa̱. Yi̱ꞌi̱ kúu i̱ ñii ta̱judío, ta ka̱ku i̱ ñoo Tarso ña ndáꞌvi ndaa estado Cilicia, ta ñoo Tarso yóꞌo kúu ñoo káꞌno ña ndáya̱ꞌví ní. Ta vitin ndúkú i̱ no̱o̱ ún ña taxi ún nda̱yí ka̱ꞌa̱n i̱ xíꞌin ni̱vi na nákutáꞌan yóꞌo ―káchí ta̱Pablo xíꞌin ta̱káꞌno no̱o̱ natropa.
ACT 21:40 Ta ta̱káꞌno yóꞌo ta̱xi ra nda̱yí ña ka̱ꞌa̱n ta̱Pablo xíꞌin ni̱vi. Ta saá ta̱Pablo xi̱kundichi ra no̱o̱ escalera yóꞌo, ta sa̱kanda ra ndaꞌa̱ ra no̱o̱ ni̱vi ña saya̱a̱ na, o̱n nda̱ꞌyi ka̱ na. Ta saá sa̱ya̱a̱ ndiꞌi na, ta ta̱Pablo ki̱xáꞌá ra káꞌa̱n ra xíꞌin na to̱ꞌon hebreo ña kúu to̱ꞌon mi̱i na, ta káchí ra saá xíꞌin na:
ACT 22:1 ―Natáꞌan yó, nata̱a xi̱kua̱ꞌa̱ xíꞌin ndiꞌi nata̱a ñoo yó, ndúkú i̱ no̱o̱ ndó ña koni̱ so̱ꞌo ndó to̱ꞌon ña ka̱ꞌa̱n i̱ ndakuii̱n i̱ xa̱ꞌa̱ i̱ vitin ―káchí ta̱Pablo xíꞌin na.
ACT 22:2 Tá xi̱ni̱ so̱ꞌo nayóꞌo ndí ta̱Pablo káꞌa̱n ra to̱ꞌon mi̱i na ña kúu to̱ꞌon hebreo, ta saá ñii ya̱a̱ ya̱a̱ kúu na.
ACT 22:3 Ta ni̱ka̱ꞌa̱n ta̱Pablo xíꞌin na, káchí ra saá: ―Yi̱ꞌi̱ kúu i̱ ñii ta̱judío, ta ka̱ku i̱ ñoo Tarso, ña ndáꞌvi ndaa estado Cilicia, ta xa̱ꞌno i̱ ñoo Jerusalén yóꞌo. Ta mi̱i ta̱Gamaliel, ta̱maestro káꞌno, kúu ta̱ ndinoꞌo sa̱náꞌa ra yi̱ꞌi̱. Ta saá ndeé ní sa̱kuáꞌá i̱ ndasaá xíni̱ ñóꞌó kundiko̱n i̱ yichi̱ naxi̱i̱ síkuá yó, ta va̱ꞌa ní ki̱sa ndivi i̱ ndiꞌi nda̱yí yóꞌo. Ndiꞌi saá ki̱vi̱ ta̱xi xíꞌin mi̱i i̱ ña vivíi kísa ndivi i̱ ndiꞌi chiño ña xa̱ni si̱ni̱ i̱ sakusii̱ i̱ ini Ndios, ñii ki̱ꞌva nda̱tán vitin táxi xíꞌin mi̱i ndó kísa ndivi ndó chiño ña xáni si̱ni̱ ndó sakusii̱ ndó ini Ndios.
ACT 22:4 Ta ki̱vi̱ saá xa̱ni si̱ni̱ i̱ ndí yichi̱ ta̱Jesús kúu ña o̱n vása va̱ꞌa, ta ni̱xika i̱ ñii ñii ñoo xa̱ꞌa̱ ña nandukú i̱ ni̱vi na kúu na ndíko̱n yichi̱ yóꞌo ña saxo̱ꞌvi̱ i̱ nayóꞌo nda̱ to̱nda̱a ña kivi̱ ndiꞌi na, saá ku̱sii̱ ini i̱ kundoꞌo na. Ta xa̱ꞌa̱ ñayóꞌo, ndiꞌi ki̱vi̱ tá na̱níꞌi i̱ nata̱a án náñaꞌa̱ na ndíko̱n yichi̱ ta̱Jesús, ta ti̱in i̱ nayóꞌo ta ta̱an i̱ na ini veꞌe ka̱a.
ACT 22:5 Ta ta̱a ta̱su̱tu̱ káꞌno no̱o̱ mi̱i yó najudío xíꞌin naxi̱kua̱ꞌa̱ na ndíso chiño xíꞌin yó, nayóꞌo xíni̱ va̱ꞌa na ndí to̱ꞌon ña káꞌa̱n i̱ xíꞌin ndó vitin kúu ñanda̱a̱, chi nanáꞌno yóꞌo kúu na ni̱taa tutu ña ta̱xi na nda̱yí ndaꞌa̱ i̱ xa̱ꞌa̱ ña tiin i̱ ndiꞌi ni̱vi na ndíko̱n yichi̱ ta̱Jesús na kúu na táku̱ ñoo Damasco, ta tutu yóꞌo ni̱ka̱ꞌa̱n ña kómí i̱ nda̱yí ña tiin i̱ na, ta katón i̱ na ña kixi na xíꞌin i̱ ñoo Jerusalén yóꞌo xa̱ꞌa̱ ña xo̱ꞌvi̱ na.
ACT 22:6 ’Ta saá tá kua̱ꞌa̱n i̱ ñoo Damasco ta xa yatin ni̱to̱nda̱a ma̱ꞌñó ndiví kúu ña, ta ñii kama ke̱e ñoꞌo̱ ñoyívi ni̱no, ta ndeé ní na̱yeꞌe ña yi̱ꞌi̱, ta xi̱no nduu ña no̱o̱ ñíndichi i̱.
ACT 22:7 Ta saá na̱kava i̱ nda̱ no̱o̱ ñoꞌo̱. Ta xa̱ndi̱ko̱n xi̱ni̱ so̱ꞌo i̱ to̱ꞌon, ta ni̱ka̱ꞌa̱n ña xíꞌin i̱, ka̱chí ña saá: “Saulo, Saulo, ¿nda̱chun ndíko̱n ún sáxo̱ꞌvi̱ ún yi̱ꞌi̱?”
ACT 22:8 Ta nda̱kuii̱n i̱, ni̱ka̱ꞌa̱n i̱: “¿Yu kúu yóꞌó, Tata?”, ka̱chí i̱. Ta ni̱ka̱ꞌa̱n ra xíꞌin i̱: “Yi̱ꞌi̱ kúu i̱ Jesús, ta̱ñoo Nazaret, ta̱a ta̱ ndíko̱n ún sáxo̱ꞌvi̱ ún”, ka̱chí ra xíꞌin i̱.
ACT 22:9 Ta nata̱a táꞌan i̱ na kua̱ꞌa̱n xíꞌin i̱ xi̱ni na ña ni̱ti̱vi yéꞌe ñoꞌo̱ yóꞌo, ta ni̱yi̱ꞌví ní na, ta o̱n vása ní‑xini̱ so̱ꞌo na to̱ꞌon ña xi̱ni̱ so̱ꞌo i̱.
ACT 22:10 Ta ni̱nda̱ka̱ to̱ꞌon i̱ ta̱a ta̱ káꞌa̱n xíꞌin i̱, ka̱chí i̱ xíꞌin ra saá: “¿Vitin yukía̱ kóni ún keꞌé i̱, Tata?”, ka̱chí i̱ xíꞌin ra. Ta ta̱a yóꞌo nda̱kuii̱n ra, ka̱chí ra saá: “Nakundichi ún, ta nakiꞌin ún yichi̱, ta ko̱ꞌo̱n ún ki̱ꞌvi ún ñoo Damasco, chi ñoo yóꞌo xa xa̱ꞌnda chiño i̱ no̱o̱ ñii ta̱a ña ka̱ꞌa̱n ra xíꞌin ún ña chi̱tóni̱ i̱ kasa ndivi ún xa̱ꞌa̱ i̱”, ka̱chí ra xíꞌin i̱.
ACT 22:11 Ta saá na̱kiꞌin ndi̱ yichi̱ ta kua̱ꞌa̱n ndi̱, ta nata̱a táꞌan i̱ na kua̱ꞌa̱n xíꞌin i̱, ti̱in na ndaꞌa̱ i̱, ta níꞌi na yichi̱ i̱ kua̱ꞌa̱n ndi̱, chi ñoꞌo̱ yéꞌe ña ni̱ti̱vi no̱o̱ i̱ sa̱ndakoo kuáá ña nduchu̱ no̱o̱ i̱. Ta saá ni̱xaa̱ ndi̱ ñoo Damasco,
ACT 22:12 no̱o̱ táku̱ ñii ta̱a ta̱ na̱ní Ananías. Ta ta̱Ananías yóꞌo kúu ñii ta̱a ta̱ vivíi kísa ndivi nda̱yí Ndios ña ni̱taa ta̱xi̱i̱ síkuá yó ta̱Moisés xi̱na̱ꞌá, ta va̱ꞌa ní kánóo ñato̱ꞌó ra no̱o̱ ndiꞌi najudío na táku̱ ñoo Damasco.
ACT 22:13 Ta ta̱Ananías yóꞌo ki̱xaa̱ ra no̱o̱ i̱, ta xi̱ndichi yatin ra no̱o̱ yóo i̱, ta ni̱ka̱ꞌa̱n ra xíꞌin i̱, ka̱chí ra saá: “Ñani i̱ Saulo, vitin va̱ꞌa nakoto nduchu̱ no̱o̱ ún”, ka̱chí ra. Ta saá xa̱ndi̱ko̱n va̱ꞌa na̱ti̱vi na̱koto i̱ xíꞌin nduchu̱ no̱o̱ i̱, ta va̱ꞌa xi̱to i̱ no̱o̱ ta̱Ananías yóꞌo.
ACT 22:14 Ta saá ni̱ka̱ꞌa̱n ra xíꞌin i̱, ka̱chí ra: “Mi̱i Ndios, ta̱ síkón ní ñato̱ꞌó chi̱nóo naxi̱i̱ síkuá yó xi̱na̱ꞌá, na̱ka̱xin ra yóꞌó ña kunda̱a̱ ini ún yu kúu ña kóni ra kasa ndivi ún. Ta na̱ka̱xin ra yóꞌó xa̱ꞌa̱ ña na̱kutáꞌan ún xíꞌin ta̱Jesús ta̱a ta̱ kúu ta̱Nda̱a̱. Ta na̱ka̱xin ra yóꞌó xa̱ꞌa̱ ña xi̱ni̱ so̱ꞌo ún to̱ꞌon ña ke̱e mi̱i yuꞌu̱ ta̱yóꞌo.
ACT 22:15 Ndios ke̱ꞌé ra saá xíꞌin ún chi yóꞌó kuu ún ta̱a ta̱ ndakuii̱n xa̱ꞌa̱ ta̱Jesús, ta ndato̱ꞌon ún xíꞌin ndiꞌi ni̱vi yu kúu ña xi̱ni ún, ta yu kúu ña xi̱ni̱ so̱ꞌo ún.
ACT 22:16 Ta vitin o̱n kundati ka̱ ún, ta kama nakundichi ún ta kuchu ún xíꞌin nda̱yí ki̱vi̱ ta̱Jesús, ta ndukú ún no̱o̱ ra ña kasa káꞌno ini ra xa̱ꞌa̱ ndiꞌi kua̱chi ún”, ka̱chí ta̱Ananías xíꞌin i̱.
ACT 22:17 Ta ta̱Pablo nda̱to̱ꞌon ka̱ ra xíꞌin na, káchí ra saá: ―Tá ndi̱kó i̱ ñoo Jerusalén, ta ñii ki̱vi̱ tá káꞌa̱n i̱ xíꞌin Ndios, ta yóo i̱ ke̱ꞌe yéꞌé veꞌe ño̱ꞌo káꞌno, ta saá ki̱xaa̱ ñii ña ni̱ti̱vi no̱o̱ i̱.
ACT 22:18 Ta ñayóꞌo kúu ña xi̱ni i̱ ta̱Jesús, ta ni̱ka̱ꞌa̱n ra xíꞌin i̱, ka̱chí ra saá: “Kama ní kee ún ñoo Jerusalén yóꞌo, chi ni̱vi ñoo yóꞌo o̱n kandixa na to̱ꞌon ña ndato̱ꞌon ún xíꞌin na xa̱ꞌa̱ i̱”, ka̱chí ta̱Jesús xíꞌin i̱, ña ni̱ti̱vi ra no̱o̱ i̱.
ACT 22:19 Ta saá nda̱kuii̱n i̱ ni̱ka̱ꞌa̱n i̱ xíꞌin ra, ka̱chí i̱: “Tata, ni̱vi ñoo yóꞌo ndixa xíni̱ na ndí yi̱ꞌi̱ kúu ta̱a ta̱ xi̱ndiko̱n sa̱xo̱ꞌvi̱ ní i̱ ndiꞌi ni̱vi na kándixa yóꞌó. Saá chi yi̱ꞌi̱ ni̱xa̱ꞌa̱n i̱ ñii ñii veꞌe ño̱ꞌo sinagoga, ta ti̱in i̱ nayóꞌo ta ta̱an i̱ na ini veꞌe ka̱a.
ACT 22:20 Ta ki̱vi̱ xa̱ꞌni na ta̱Esteban, ta̱a ta̱ nda̱kuii̱n to̱ꞌon va̱ꞌa xa̱ꞌa̱ ún no̱o̱ ni̱vi, ta yi̱ꞌi̱, ni̱xi̱yo yuꞌú i̱ xíꞌin ni̱vi na kéꞌé saá, ta̱nda̱ xi̱ndaa i̱ tiko̱to̱ ni̱vi ña kóon na yu̱u̱ ta̱Esteban ta xa̱ꞌni na ra”, ka̱chí i̱ xíꞌin ta̱Jesús.
ACT 22:21 Ta nda̱kuii̱n ra, ka̱chí ra saá xíꞌin i̱: “Vitin ko̱ꞌo̱n ún, chi yi̱ꞌi̱ tiꞌví i̱ yóꞌó ko̱ꞌo̱n ún kua̱ꞌa̱ ní ñoo xíká ña ndato̱ꞌon ún to̱ꞌon i̱ xíꞌin ni̱vi na o̱n vása kúu najudío”, ka̱chí ra xíꞌin i̱ ―káchí ta̱Pablo xíꞌin najudío na nákutáꞌan yóꞌo.
ACT 22:22 Tá ni̱vi na na̱kutáꞌan yóꞌo xi̱ni̱ so̱ꞌo na to̱ꞌon yóꞌo ña ni̱ka̱ꞌa̱n ta̱Pablo xa̱ꞌa̱ ni̱vi na o̱n vása kúu najudío, ta o̱n vása ní‑xiin ka̱ na koni̱ so̱ꞌo na to̱ꞌon káꞌa̱n ra, ta ki̱xáꞌá na sáa̱ ní ini na. Ta ñii síso̱ na ndáꞌyi na, káchí na saá: ―¡Ná kivi̱ ta̱yóꞌo! ¡O̱n vása va̱ꞌa ña kutaku̱ ka̱ ra ñoyívi yóꞌo! ―káchí na, ndáꞌyi na.
ACT 22:23 Ta o̱n vása sándakoo na ndáꞌyi na ta káꞌa̱n na ña o̱n váꞌa xa̱ꞌa̱ ta̱Pablo. Ta ta̱va na tiko̱to̱ ña kánóo sa̱ta̱ tiko̱to̱ ndíxin na, ta kísin na tiko̱to̱ yóꞌo, ta ti̱in na ñoꞌo̱ ta sa̱kana na ña chí ni̱no, chi ña ke̱ꞌé na saá kóni kachí ña ndí nda̱ loꞌo o̱n xi̱in na nakiꞌin na to̱ꞌon ña káꞌa̱n ta̱Pablo.
ACT 22:24 Ta saá ta̱a ta̱káꞌno xa̱ꞌnda chiño ra no̱o̱ natropa ña tiin na ta̱Pablo ta chikaa̱ na ra ini cuartel. Ta xa̱ꞌnda chiño ra no̱o̱ natropa ña kani na ta̱Pablo xíꞌin kuártá xa̱ꞌa̱ ña naꞌma ra nda̱chun sáa̱ ní ini ni̱vi xíni na ra.
ACT 22:25 Tá o̱n ta̱ꞌán ka̱ kani na ra, ta siꞌna ka̱tón na ra. Ta saá ni̱ka̱ꞌa̱n ta̱Pablo xíꞌin ñii ta̱a ta̱ ndíso chiño xíꞌin sava natropa yóꞌo, káchí ra saá: ―¿Án ndixa káchí nda̱yí ndí va̱ꞌa kani ndó ñii ta̱a ta̱ kúu ta̱ñoo Roma tá siꞌna o̱n ta̱ꞌán ko̱ꞌo̱n ra no̱o̱ ta̱juez ña kasa nani ra xa̱ꞌa̱ kua̱chi ta̱yóꞌo? ―káchí ta̱Pablo xíꞌin ñii ta̱a ta̱ ndíso chiño xíꞌin sava natropa.
ACT 22:26 Tá ta̱yóꞌo xi̱ni̱ so̱ꞌo ra ña ni̱ka̱ꞌa̱n ta̱Pablo, ta kama ni̱xa̱ꞌa̱n ra ndato̱ꞌon ra xíꞌin mi̱i ta̱a ta̱káꞌno no̱o̱ ra, ta káchí ra saá: ―Ta vitin, ¿yu kúu ña keꞌé ún?, chi ta̱a ta̱ xa̱ꞌnda chiño ún kani ndi̱ xíꞌin kuártá, ta̱yóꞌo kúu ra ñii ta̱ñoo Roma ―káchí ra xíꞌin ta̱a ta̱káꞌno no̱o̱ natropa.
ACT 22:27 Ta saá ta̱a ta̱káꞌno yóꞌo kua̱ꞌa̱n ra, ta ni̱xaa̱ ra no̱o̱ ta̱Pablo, ta ni̱nda̱ka̱ to̱ꞌon ñaꞌá ra, káchí ra saá xíꞌin ra: ―¿Án ndixa yóꞌó kúu ñii ta̱a ta̱ñoo Roma? ―káchí ra. Ta nda̱kuii̱n ta̱Pablo: ―Ndixa yi̱ꞌi̱ kúu i̱ ta̱ñoo Roma ―káchí ra.
ACT 22:28 Ta saá ni̱ka̱ꞌa̱n ta̱a ta̱káꞌno yóꞌo xíꞌin ra, káchí ra: ―Yi̱ꞌi̱ cha̱ꞌvi i̱ kua̱ꞌa̱ ní si̱ꞌún, ta saá na̱kiꞌin i̱ tutu ña káchí kúu i̱ ta̱a ta̱ñoo Roma ―káchí ra xíꞌin ta̱Pablo. Ta nda̱kuii̱n ta̱Pablo, káchí ra saá: ―Yi̱ꞌi̱ o̱n vása ní‑keꞌé i̱ saá, chi nda̱ ki̱vi̱ ka̱ku i̱ kúu i̱ ta̱ñoo Roma ―káchí ra xíꞌin ta̱a ta̱káꞌno no̱o̱ natropa yóꞌo.
ACT 22:29 Ta natropa na xa yóo tiꞌva ña kani na ta̱Pablo, xi̱ni̱ so̱ꞌo na to̱ꞌon yóꞌo, ta kama ní ke̱e na ta kua̱ꞌa̱n na. Ta ta̱káꞌno no̱o̱ natropa ni̱yi̱ꞌví ní ini ra chi xa xa̱ꞌnda chiño ra ña ka̱tón na ta̱Pablo, ta̱a ta̱ kúu ta̱ñoo Roma, ta xíꞌin ñayóꞌo ni̱yaꞌa ndoso ra nda̱yí nañoo Roma.
ACT 22:30 Ta ta̱a ta̱káꞌno no̱o̱ natropa kóni ra kunda̱a̱ va̱ꞌa ka̱ ini ra xa̱ꞌa̱ kua̱chi táxi najudío xa̱ꞌa̱ ta̱Pablo. Ta saá tá ni̱ti̱vi inka̱ ki̱vi̱, ta xa̱ꞌnda chiño ra no̱o̱ naJunta Suprema najudío, na kúu nasu̱tu̱ náꞌno xíꞌin nata̱a naxi̱kua̱ꞌa̱ ña nakutáꞌan nayóꞌo no̱o̱ ra. Ta saá tuku xa̱ꞌnda chiño ra no̱o̱ natropa ña ndaxin na ta̱Pablo, ña kee ra cuartel, ta kixaa̱ ra kundichi ra no̱o̱ ndiꞌi nayóꞌo.
ACT 23:1 Tá ki̱xaa̱ ta̱Pablo, ta ñíndichi ra no̱o̱ naJunta Suprema, ta saá xíto ra no̱o̱ na ta ni̱ka̱ꞌa̱n ra xíꞌin na, káchí ra saá: ―Ndóꞌó, tata natáꞌan yó, kóni i̱ ña kunda̱a̱ ini ndó ndí ndiꞌi saá ki̱vi̱ ña táku̱ i̱ ndinoꞌo ní ini i̱ ki̱sa ndivi i̱ ñava̱ꞌa no̱o̱ Ndios, ta ña̱kán o̱n ko̱ó nda̱ loꞌo ña sándiꞌi ini i̱ yóo no̱o̱ i̱ ―káchí ta̱Pablo xíꞌin na.
ACT 23:2 Tá xi̱ni̱ so̱ꞌo ta̱su̱tu̱ káꞌno ta̱ na̱ní Ananías to̱ꞌon yóꞌo ña ni̱ka̱ꞌa̱n ta̱Pablo, ta xa̱ꞌnda chiño ra no̱o̱ ni̱vi na yíta yatin sii̱n ta̱Pablo ña xíꞌin ndaꞌa̱ na kani na yuꞌu̱ ra.
ACT 23:3 Ta nda̱kuii̱n ta̱Pablo, káchí ra saá xíꞌin ta̱su̱tu̱ káꞌno yóꞌo: ―Ñii ki̱vi̱ va̱xi Ndios kani ra yóꞌó chi yóꞌó kúu ta̱a ta̱ o̱vi̱ yuꞌu̱. Yóꞌó ndíso chiño ún ña kasa nani ún xa̱ꞌa̱ i̱ xíꞌin ñanda̱a̱ ñii ki̱ꞌva nda̱tán káchí nda̱yí Ndios ña ni̱taa ta̱Moisés. Ta o̱n vása kéꞌé ún saá, chi mi̱i ún yáꞌa ndoso ún nda̱yí Ndios, xíꞌin ña xa̱ꞌnda chiño ún no̱o̱ ni̱vi ña kani na yi̱ꞌi̱ ―káchí ta̱Pablo xíꞌin ta̱su̱tu̱ káꞌno yóꞌo.
ACT 23:4 Ta ni̱vi na yíta yatin xíꞌin ta̱Pablo, ni̱ka̱ꞌa̱n na xíꞌin ra, káchí na saá: ―¿Án ta̱a ta̱ o̱n ko̱ó ñato̱ꞌó kómí kúu ún?, chi kándiva̱ꞌa ún xíꞌin ta̱su̱tu̱ káꞌno, ta̱a ta̱ kísa chiño no̱o̱ Ndios.
ACT 23:5 Ta nda̱kuii̱n ta̱Pablo, káchí ra saá: ―Natáꞌan yó, kasa káꞌno ini ndó xa̱ꞌa̱ i̱ chi o̱n vása ní‑xini̱ i̱ tá ta̱yóꞌo kúu ta̱su̱tu̱ káꞌno, saá chi xíni̱ ñóꞌó kasa ndivi yó to̱ꞌon Ndios ña ni̱taa ta̱Moisés xi̱na̱ꞌá, káchí ña saá: “O̱n váꞌa kandiva̱ꞌa yó xíꞌin ta̱a ta̱káꞌno no̱o̱ ñoo yó”, ―káchí ta̱Pablo xíꞌin na.
ACT 23:6 Ta ta̱Pablo ku̱nda̱a̱ ini ra ndí sava naJunta Suprema yóꞌo kúu na nafariseo, ta sava na kúu na nasaduceo, ta saá ni̱ka̱ꞌa̱n ra xíꞌin na, káchí ra saá: ―Natáꞌan yó, yi̱ꞌi̱ kúu i̱ ta̱fariseo, ñii ki̱ꞌva nda̱tán yivá i̱ xi̱kuu ra ta̱fariseo. Ta kua̱chi ña sákuiso na yi̱ꞌi̱ kúu xa̱ꞌa̱ ña ndáa ini i̱ ndí ndixa nataku̱ ni̱vi na ni̱xiꞌi̱ ―káchí ta̱Pablo xíꞌin na.
ACT 23:7 Tá ndiꞌi na ndóo yóꞌo xi̱ni̱ so̱ꞌo na to̱ꞌon yóꞌo, ta nafariseo xíꞌin nasaduceo ki̱xáꞌá na náa na xíꞌin táꞌan na, ta ni̱ta̱ꞌvi̱ táꞌan nafariseo xíꞌin nasaduceo.
ACT 23:8 O̱n vása yóo ñii yuꞌú ka̱ na, chi nasaduceo kándixa na ndí ni̱vi na ni̱xiꞌi̱ o̱n nataku̱ ka̱ nayóꞌo, ta kándixa na ndí o̱n ko̱ó níma̱ kómí ni̱vi, ni o̱n ko̱ó naángel, ni o̱n ko̱ó inka̱ no̱o̱ níma̱. Ta nafariseo kándixa na ndí yóo níma̱ ni̱vi, ta yóo naángel, ta yóo inka̱ no̱o̱ níma̱, ta kándixa na ndí ni̱vi na ni̱xiꞌi̱ nataku̱ nayóꞌo.
ACT 23:9 Ta xa̱ꞌa̱ to̱ꞌon ña ni̱ka̱ꞌa̱n ta̱Pablo xíꞌin na, nafariseo xíꞌin nasaduceo, ki̱xáꞌá na náa ní na, ta ñii síso̱ na ñóꞌo na. Ta sava nafariseo na kúu namaestro na sánáꞌa nda̱yí Ndios ña ni̱taa ta̱Moisés xi̱na̱ꞌá, na̱kuita na ta ni̱ka̱ꞌa̱n na, káchí na saá: ―Ndixa o̱n ko̱ó nda̱ ñii kua̱chi ndíso ta̱yóꞌo, chi o̱n vása náníꞌi ndi̱ nda̱ ñii ña o̱n váꞌa ke̱ꞌé ra. Ndá sana ñii níma̱ án ñii ñaángel ni̱ka̱ꞌa̱n ña xíꞌin ra ―káchí nafariseo.
ACT 23:10 Ta saá ki̱xáꞌá ni̱vi ndeé ní ndáꞌyi na, ta ndeé ní síso̱ na. Ta yíꞌví ní ta̱káꞌno no̱o̱ natropa ko̱to̱ yi̱yo ní xíꞌin ñasáa̱ na, sakuáchi na yi̱kí ko̱ñu ta̱Pablo. Ta saá ta̱káꞌno yóꞌo xa̱ꞌnda chiño ra no̱o̱ natropa ña nakiꞌin na ta̱Pablo ña ko̱ꞌo̱n ra xíꞌin na kunda̱si̱ tuku ra ini cuartel.
ACT 23:11 Ta saá tá ki̱xaa̱ ku̱ñoó, ta ni̱ti̱vi ta̱Jesús no̱o̱ ta̱Pablo, ta ni̱ka̱ꞌa̱n ra xíꞌin ra, káchí ra saá: ―O̱n kuyi̱ꞌví ún, chi yóo i̱ xíꞌin ún. Ta ñii ki̱ꞌva nda̱tán ni̱ka̱ꞌa̱n ún to̱ꞌon ña nda̱kuii̱n ún xa̱ꞌa̱ i̱ ñoo Jerusalén yóꞌo, saá xíni̱ ñóꞌó ndakuii̱n ún xa̱ꞌa̱ i̱ ñoo Roma ―káchí ta̱Jesús xíꞌin ta̱Pablo, ña ni̱ti̱vi ra no̱o̱ ra.
ACT 23:12 Ta saá ni̱ti̱vi inka̱ ki̱vi̱, ta na̱kutáꞌan sava najudío, ta xi̱koo yuꞌú na ña kaꞌni na ta̱Pablo, ta káchí na saá: ―Nda̱ loꞌo o̱n kuxu ka̱ yó ni o̱n koꞌo ka̱ yó nda̱ ná kaꞌni yó ra. Ta ná kuu yó ni̱vi na na̱ta̱vi̱ chiꞌña tá ni̱‑xaꞌni yó ra ―káchí na, ki̱ndo̱o yuꞌú na.
ACT 23:13 Ta yáꞌa o̱vi̱ si̱ko̱ kúu nata̱a yóꞌo na xi̱koo yuꞌú xa̱ꞌa̱ ña kaꞌni na ta̱Pablo.
ACT 23:14 Ta saá nata̱a yóꞌo ni̱xa̱ꞌa̱n na no̱o̱ nákutáꞌan nasu̱tu̱ náꞌno yóo na xíꞌin naxi̱kua̱ꞌa̱ no̱o̱ nañoo judío, ta ni̱ka̱ꞌa̱n na xíꞌin na, káchí na saá: ―Mi̱i ndi̱ xa ki̱ndo̱o ndi̱ xíꞌin natáꞌan ndi̱ ña o̱n kuxu ka̱ ndi̱, ni o̱n koꞌo ka̱ ndi̱ nda̱ ná kaꞌni ndi̱ ta̱Pablo.
ACT 23:15 Ta saá ndóꞌó xíꞌin natáꞌan ndó na kúu naJunta Suprema, xíni̱ ñóꞌó ndukú ndó no̱o̱ ta̱káꞌno no̱o̱ natropa ña tiꞌví ra ta̱Pablo kixaa̱ ra no̱o̱ ndó. Ka̱ꞌa̱n ndó xíꞌin ta̱káꞌno no̱o̱ natropa yóꞌo ndí yóo ka̱ ña xíni̱ ñóꞌó nda̱ka̱ to̱ꞌon ndó ta̱Pablo ña kunda̱a̱ ini ndó xa̱ꞌa̱ kua̱chi ra. Ta mi̱i ndi̱, xa koo seꞌé ndi̱ yuꞌu̱ yichi̱, ña xa yóo tiꞌva ndi̱ kaꞌni ndi̱ ra ña o̱n kixaa̱ ra no̱o̱ ndó ―káchí na xíꞌin nasu̱tu̱ ta xíꞌin naxi̱kua̱ꞌa̱ no̱o̱ najudío na nákutáꞌan yóꞌo.
ACT 23:16 Ta ñii ta̱loꞌo xa̱xi̱n ta̱Pablo ta̱ kúu sa̱ꞌya ki̱ꞌva̱ ra, xi̱ni̱ so̱ꞌo ra xa̱ꞌa̱ ña xi̱koo yuꞌú nata̱a yóꞌo keꞌé na, ta saá ta̱loꞌo yóꞌo ke̱e ra kua̱ꞌa̱n ra, ta ni̱xaa̱ ra nda̱ cuartel no̱o̱ yóo sito ra ta̱Pablo, ta nda̱to̱ꞌon ra xíꞌin ra xa̱ꞌa̱ ña xi̱ni̱ so̱ꞌo ra.
ACT 23:17 Ki̱vi̱ ndi̱ꞌi xi̱ni̱ so̱ꞌo ta̱Pablo ña nda̱to̱ꞌon ta̱loꞌo xa̱xi̱n ra xíꞌin ra, ta ka̱na ra ñii ta̱ ndíso chiño no̱o̱ ñii ciento natropa, ta ni̱ka̱ꞌa̱n ra xíꞌin ra, káchí ra saá: ―Ná ko̱ꞌo̱n ta̱loꞌo yóꞌo xíꞌin ún no̱o̱ ta̱káꞌno no̱o̱ ndiꞌi natropa, chi yóo to̱ꞌon ña xíni̱ ñóꞌó ní ndato̱ꞌon ta̱loꞌo yóꞌo xíꞌin ra ―káchí ta̱Pablo xíꞌin ta̱ ndíso chiño.
ACT 23:18 Ta saá ke̱e ta̱ ndíso chiño yóꞌo kua̱ꞌa̱n ra, ta kua̱ꞌa̱n ta̱loꞌo yóꞌo xíꞌin ra, ta ni̱xaa̱ na no̱o̱ ta̱a ta̱káꞌno ta̱ xáꞌnda chiño no̱o̱ ndiꞌi natropa. Ta saá ta̱ ndíso chiño no̱o̱ ñii ciento natropa ni̱ka̱ꞌa̱n ra xíꞌin ta̱a ta̱káꞌno no̱o̱ ra, káchí ra saá: ―Ta̱Pablo ta̱ nákaa̱ ndási̱ níꞌnó, ti̱ꞌví ra yi̱ꞌi̱ va̱xi i̱ xíꞌin ta̱loꞌo yóꞌo no̱o̱ ún, chi yóo ñii ña kóni ra ndato̱ꞌon ra xíꞌin ún ―káchí ra xíꞌin ta̱káꞌno no̱o̱ ndiꞌi natropa.
ACT 23:19 Ta saá ta̱káꞌno yóꞌo ti̱in ra ndaꞌa̱ ta̱loꞌo yóꞌo ña ko̱ꞌo̱n ra xíꞌin ra ñii xiiña no̱o̱ o̱n ko̱ó ni̱vi na kuchiño koni̱ so̱ꞌo to̱ꞌon ña káꞌa̱n na. Ta saá ki̱xáꞌá ra ndáka̱ to̱ꞌon ra ta̱loꞌo yóꞌo, káchí ra xíꞌin ra: ―¿Ndá to̱ꞌon kúu ña kóni ún ndato̱ꞌon ún xíꞌin i̱? ―káchí ra xíꞌin ta̱loꞌo.
ACT 23:20 Ta nda̱kuii̱n ta̱loꞌo, ni̱ka̱ꞌa̱n ra, káchí ra saá: ―Sava najudío xi̱koo yuꞌú na ña ndasaá ndukú na no̱o̱ ún ña taxi ún ko̱ꞌo̱n ta̱Pablo ña xaa̱ ra no̱o̱ naJunta Suprema ki̱vi̱ taa̱n. Saá chi kachí na xíꞌin ún ndí kóni na nda̱ka̱ to̱ꞌon ka̱ na ra ña va̱ꞌa ka̱ kunda̱a̱ ini na xa̱ꞌa̱ kua̱chi ra, saá kachí na xíꞌin ún.
ACT 23:21 Ta o̱n kandixa ún to̱ꞌon ña ka̱ꞌa̱n nayóꞌo xíꞌin ún, chi ñavatá kuu ña. Saá chi yuꞌu̱ yichi̱ koo seꞌé kua̱ꞌa̱ ní nata̱a xa̱ꞌa̱ ña kaꞌni na ta̱Pablo. Yáꞌa o̱vi̱ si̱ko̱ kúu nata̱a na koo seꞌé kundati ñaꞌá, ta ndiꞌi nata̱a yóꞌo ki̱ndo̱o yuꞌú na o̱n kuxu ka̱ na ni o̱n koꞌo ka̱ na nda̱ ná kaꞌni na ta̱Pablo. Ta káchí na saá xíꞌin mi̱i na: “Ná kuu yó ni̱vi na ni̱ta̱vi̱ chiꞌña tá ni̱‑xaꞌni yó ra”, káchí na. Ta vitin xa yóo tiꞌva na kaꞌni na ra, ta ndákuiti ndáti na ña taxi ún kee ta̱Pablo ña ko̱ꞌo̱n ra no̱o̱ naJunta Suprema ―káchí ta̱loꞌo nda̱to̱ꞌon ra xíꞌin ta̱káꞌno no̱o̱ ndiꞌi natropa yóꞌo.
ACT 23:22 Ta saá ta̱káꞌno no̱o̱ ndiꞌi natropa ni̱ka̱ꞌa̱n ra xíꞌin ta̱loꞌo, káchí ra saá: ―Nda̱ ñii ni̱vi o̱n ka̱ꞌa̱n ún xíꞌin ña ki̱xi ún no̱o̱ i̱ nda̱to̱ꞌon ún xíꞌin i̱ ―káchí ra xíꞌin ta̱loꞌo yóꞌo, ta ti̱ꞌví ñaꞌá ra kua̱noꞌo̱ ra.
ACT 23:23 Ta saá ta̱káꞌno no̱o̱ ndiꞌi natropa ka̱na ra o̱vi̱ natropa, ta ñii ñii nayóꞌo kúu na xáꞌnda chiño no̱o̱ ñii ciento natropa, ta ta̱káꞌno no̱o̱ na o̱vi̱ yóꞌo ni̱ka̱ꞌa̱n ra xíꞌin na, káchí ra: ―Ná kasa ndivi ndó xíꞌin o̱vi̱ ciento natropa xa̱ꞌa̱ ña kee na ka̱a i̱i̱n ñoó ki̱vi̱ vitin, ta ko̱ꞌo̱n xáꞌá na nda̱ ñoo Cesarea. Saá tuku kaꞌnda chiño ndó no̱o̱ u̱ni̱ si̱ko̱ u̱xu̱ natropa na kúu na yóso kuáyí xíꞌin o̱vi̱ ciento natropa na níꞌi ka̱a náni̱ ta si̱i̱n no̱o̱ ña, ta ndiꞌi natropa yóꞌo xíni̱ ñóꞌó koo tiꞌva na ña kee na ka̱a i̱i̱n ñoó ki̱vi̱ vitin, ta ko̱ꞌo̱n na ñoo Cesarea.
ACT 23:24 Ta taxi ndó sava tíkuáyí ña koso ta̱Pablo xíꞌin natáꞌan ra, ta koto va̱ꞌa ndó ña o̱n kóo ña o̱n váꞌa kundoꞌo ta̱Pablo yichi̱ ña va̱ꞌa xaa̱ ra no̱o̱ ta̱gobernador Félix ñoo Cesarea.
ACT 23:25 Ta saá ta̱káꞌno no̱o̱ ndiꞌi natropa ni̱taa ra ñii tutu ña níꞌi natropa kua̱ꞌa̱n na ña taxi na ña ndaꞌa̱ ta̱gobernador Félix. Ta ña ni̱taa ra no̱o̱ tutu yóꞌo káchí ña saá:
ACT 23:26 “Yi̱ꞌi̱ kúu i̱ ta̱Claudio Lisias, ta tíꞌví i̱ to̱ꞌon chindeé i̱ yóꞌó, tata gobernador, ta̱ kúu ta̱ kánóo síkón ní ñato̱ꞌó no̱o̱ ndi̱.
ACT 23:27 Kóni i̱ ndato̱ꞌon i̱ xíꞌin ún nda̱chun tíꞌví i̱ ta̱yóꞌo xaa̱ ra no̱o̱ ún. Sava najudío ti̱in na ra, ta xa yatin ní kaꞌni na ra, níkúu. Ta xi̱ni̱ so̱ꞌo i̱ ndí ta̱yóꞌo kúu ra ñii ta̱a ta̱ñoo Roma, ta saá kama ní ke̱e i̱ ni̱xa̱ꞌa̱n i̱ xíꞌin natropa, ta sa̱ka̱ku ndi̱ ra no̱o̱ najudío yóꞌo.
ACT 23:28 Ta yi̱ꞌi̱ ndu̱kú i̱ ña kunda̱a̱ ini i̱ ndá kua̱chi kúu ña táxi na xa̱ꞌa̱ ra, ta saá xa̱ꞌnda chiño i̱ no̱o̱ ra ña ko̱ꞌo̱n ra xíꞌin i̱ no̱o̱ naJunta Suprema najudío ña ná nda̱ka̱ to̱ꞌon na ra.
ACT 23:29 Ta saá ku̱nda̱a̱ ini i̱ ndí táxi na kua̱chi xa̱ꞌa̱ ra chi káchí na ndí o̱n vása va̱ꞌa kísa ndivi ra nda̱yí mi̱i najudío yóꞌo, ta ñayóꞌo o̱n si̱ví kua̱chi ndeé kúu ña no̱o̱ mi̱i yó nañoo Roma. Ta saá nda̱ loꞌo o̱n ko̱ó xa̱ꞌa̱ ña chikaa̱ ndi̱ ra ini veꞌe ka̱a ni ña kaꞌni ndi̱ ra.
ACT 23:30 Ta saá ni, xi̱ni̱ so̱ꞌo i̱ ndí sava najudío xi̱koo yuꞌú na ña kaꞌni na ra, ta xa̱ꞌa̱ ñayóꞌo kama ní tíꞌví i̱ ra xaa̱ ra no̱o̱ ún vitin. Ta ni̱ka̱ꞌa̱n i̱ xíꞌin najudío na táxi kua̱chi xa̱ꞌa̱ ra ndí xíni̱ ñóꞌó xaa̱ na no̱o̱ ún ña kasa nani ún xa̱ꞌa̱ kua̱chi yóꞌo. Ta to̱ꞌon yóꞌo kúu ndiꞌi ña ndáto̱ꞌon i̱ xíꞌin ún vitin, tata. Ta va̱ꞌa ná koo ún”, káchí to̱ꞌon ña ni̱taa ta̱Claudio Lisias no̱o̱ tutu ña kua̱ꞌa̱n ndaꞌa̱ ta̱gobernador.
ACT 23:31 Ta saá natropa yóꞌo ki̱sa ndivi na ña xa̱ꞌnda chiño ta̱káꞌno no̱o̱ na, ta na̱kiꞌin na ta̱Pablo xíꞌin natáꞌan ra. Ta tá ki̱xaa̱ ku̱ñoó yóꞌo, ta ke̱e na kua̱ꞌa̱n na, ta ni̱xaa̱ ndiꞌi na ñii ñoo ña na̱ní Antípatris.
ACT 23:32 Ta saá ni̱ti̱vi inka̱ ki̱vi̱, ta ndi̱kó natropa na xíka xáꞌá, kua̱noꞌo̱ na. Ta ta̱Pablo xíꞌin natáꞌan ra kua̱ꞌa̱n na xíꞌin natropa na yóso kuáyí nda̱ ñoo Cesarea.
ACT 23:33 Tá ni̱xaa̱ na ñoo Cesarea, ta natropa na̱taxi na ta̱Pablo ndaꞌa̱ ta̱gobernador, ta ta̱xi na ndaꞌa̱ ra tutu ña ni̱taa ta̱Claudio Lisias xa̱ꞌa̱ ta̱Pablo.
ACT 23:34 Ta ndi̱ꞌi ka̱ꞌvi ta̱gobernador tutu yóꞌo, ta ni̱nda̱ka̱ to̱ꞌon ra ta̱Pablo ndá ñoo ki̱xi ra. Ta nda̱kuii̱n ta̱Pablo, káchí ra saá: ―Ki̱xi i̱ ñoo ña nákaa̱ estado Cilicia ―káchí ra.
ACT 23:35 Ta saá ni̱ka̱ꞌa̱n ta̱gobernador xíꞌin ta̱Pablo, káchí ra saá: ―Kundati i̱ nda̱ ná kixaa̱ ni̱vi na táxi kua̱chi xa̱ꞌa̱ ún, ta saá kasa nani i̱ xa̱ꞌa̱ kua̱chi ún ―káchí ra. Ta saá xa̱ꞌnda chiño ra no̱o̱ natropa ña kundaa na ta̱Pablo ini veꞌe ka̱a ña nákaa̱ ñii xiiña ini veꞌe káꞌno ña ki̱sa va̱ꞌa ta̱rey Herodes ñoo Cesarea yóꞌo.
ACT 24:1 Tá ni̱yaꞌa o̱ꞌo̱n ki̱vi̱, ta ki̱xaa̱ ta̱su̱tu̱ káꞌno ta̱Ananías xíꞌin sava naxi̱kua̱ꞌa̱ náꞌno no̱o̱ najudío, ta xíꞌin ta̱abogado mi̱i najudío yóꞌo, ta ta̱yóꞌo na̱ní ra Tértulo. Najudío yóꞌo ki̱xaa̱ na ña taxi na kua̱chi xa̱ꞌa̱ ta̱Pablo no̱o̱ ta̱gobernador Félix.
ACT 24:2 Ta saá ta̱gobernador yóꞌo xa̱ꞌnda chiño ra no̱o̱ na kísa chiño no̱o̱ ra ña ko̱ꞌo̱n na kiꞌin na ta̱Pablo kixaa̱ ra no̱o̱ ra. Ta saá ki̱xaa̱ ta̱Pablo, ta ta̱Tértulo ki̱xáꞌá ra káꞌa̱n ra táxi ra kua̱chi xa̱ꞌa̱ ta̱Pablo yóꞌo, ta káchí ra saá: ―Tata gobernador, ta̱a ta̱ kánóo síkón ní ñato̱ꞌó no̱o̱ ndi̱, táxaꞌvi ñaꞌá ní ún chi xíꞌin ña ndíchí ní si̱ni̱ ún, ta xíꞌin ñava̱ꞌa ní ini ún, va̱ꞌa ní xáꞌnda chiño ún no̱o̱ mi̱i ndi̱ nañoo Israel, ta xa kua̱ꞌa̱ ní kui̱ya̱ va̱ꞌa ní táku̱ ndi̱, chi nda̱ ñii ñoo o̱n vása káni táꞌan xíꞌin ndi̱. Ta yóo kua̱ꞌa̱ ní chiño náꞌno xa ki̱sa ndivi ún xa̱ꞌa̱ ña chi̱ndeé ún ndi̱ꞌi̱.
ACT 24:3 Xa̱ꞌa̱ ñayóꞌo ndiꞌi saá ki̱vi̱, ta ndiꞌi saá xiiña kúsii̱ ní ini ndi̱ na̱kiꞌin ndi̱ ñava̱ꞌa ta̱xi ún ndaꞌa̱ ndi̱, ta vitin kóni ndi̱ ka̱ꞌa̱n ndi̱ xíꞌin ún saá: “Táxaꞌvi ní ún, tata, xa̱ꞌa̱ ndiꞌi ñava̱ꞌa yóꞌo.”
ACT 24:4 Ta vitin o̱n vása kóni ndi̱ sandiꞌi ka̱ ndi̱ yóꞌó ña naꞌá ní ka̱ꞌa̱n ndi̱ xíꞌin ún. Ta ndasaá kuiti xáku ndáꞌví ndi̱ no̱o̱ ún ña koni̱ so̱ꞌo loꞌo ún ña ndato̱ꞌon ndi̱ xíꞌin ún xa̱ꞌa̱ ta̱Pablo ta̱ ñíndichi yóꞌo.
ACT 24:5 Saá chi xíni̱ káxín ndi̱ ta̱yóꞌo kúu ra ñii ta̱a ta̱ o̱n váꞌa, ta nda̱tán yóo ñii kue̱ꞌe̱ xíkón saá yóo ra, chi ñii ñii ñoo no̱o̱ táku̱ najudío, ta̱yóꞌo xáa̱ ra ta ndáto̱ꞌon ra xíꞌin ni̱vi ña sasaa̱ ra ini na xa̱ꞌa̱ ña nakuita na kani táꞌan na xíꞌin nagobierno. Ta ta̱yóꞌo kúu ra ñii ta̱a ta̱káꞌno no̱o̱ ni̱vi na kúu na ndíko̱n yichi̱ vatá ña na̱ní yichi̱ nanazareno.
ACT 24:6 Ta ñii ki̱vi̱ ñoo Jerusalén xi̱ni ndi̱ ta̱yóꞌo, yóo ra ini veꞌe ño̱ꞌo káꞌno, ta kéꞌé ra ña o̱n váꞌa ña kúu ña kísa kini ñayi̱i̱ veꞌe ño̱ꞌo. Ta xa̱ꞌa̱ ñayóꞌo, ti̱in ndi̱ ra xa̱ꞌa̱ ña kasa nani ndi̱ kua̱chi xa̱ꞌa̱ ra,
ACT 24:7 ta ni̱‑kuchiño ndi̱, chi ni̱xaa̱ ta̱Lisias ta̱a ta̱káꞌno no̱o̱ kua̱ꞌa̱ ní natropa, ta xíꞌin ndee̱ ndiꞌi natropa, ki̱ndaa ra ta̱Pablo yóꞌo ndaꞌa̱ ndi̱.
ACT 24:8 Ta saá ta̱Lisias xa̱ꞌnda chiño ra no̱o̱ ndi̱ ña taxi ndi̱ kua̱chi xa̱ꞌa̱ ta̱Pablo no̱o̱ yóꞌó, tata gobernador. Ta vitin táná nda̱ka̱ to̱ꞌon mi̱i ún ta̱yóꞌo, ta saá kunda̱a̱ ini ún ndí ñanda̱a̱ kúu to̱ꞌon káꞌa̱n ndi̱ xa̱ꞌa̱ ra xíꞌin ún ―káchí ta̱Tértulo xíꞌin ta̱gobernador Félix.
ACT 24:9 Ta ndiꞌi najudío na ndóo yóꞌo ñii yóo yuꞌú na xíꞌin to̱ꞌon ña káꞌa̱n ta̱Tértulo, ta nda̱kuii̱n na, ni̱ka̱ꞌa̱n na, káchí na saá: ―Ndixa ñanda̱a̱ kúu ndiꞌi to̱ꞌon ni̱ka̱ꞌa̱n ta̱Tértulo yóꞌo ―káchí na.
ACT 24:10 Ta saá ta̱gobernador nda̱níꞌi ra ndaꞌa̱ ra no̱o̱ ta̱Pablo ña ndakuii̱n ra ka̱ꞌa̱n ra. Ta saá nda̱kuii̱n ta̱Pablo, ni̱ka̱ꞌa̱n ra to̱ꞌon yóꞌo: ―Tata gobernador, xa kua̱ꞌa̱ ní kui̱ya̱ yóꞌó kúu ta̱juez, ta kísa nani ún xa̱ꞌa̱ kua̱chi ni̱vi ñoo ndi̱ najudío. Ta saá kúsii̱ ní ini i̱ ña ndakuii̱n loꞌo i̱ ka̱ꞌa̱n i̱ xa̱ꞌa̱ i̱ no̱o̱ ún.
ACT 24:11 Sa̱kán u̱xu̱ o̱vi̱ ki̱vi̱ kúu ña ki̱xaa̱ i̱ ñoo Jerusalén xa̱ꞌa̱ ña kasa káꞌno i̱ Ndios veꞌe ño̱ꞌo káꞌno. Táná nda̱ka̱ to̱ꞌon ún xa̱ꞌa̱ ñayóꞌo, ta o̱n vása yo̱ꞌvi̱ kunda̱a̱ ini ún ndí ñandixa kúu ña káꞌa̱n i̱.
ACT 24:12 Ta o̱n si̱ví ñanda̱a̱ kúu to̱ꞌon ña káꞌa̱n nayóꞌo, táxi na kua̱chi xa̱ꞌa̱ i̱. Saá chi ki̱vi̱ xi̱ni na yi̱ꞌi̱ yóo i̱ yoso̱ ke̱ꞌe yéꞌé veꞌe ño̱ꞌo káꞌno ñoo Jerusalén, o̱n vása yóo i̱ náa i̱ xíꞌin nda̱ ñii ni̱vi, ni o̱n vása yóo i̱ sásaa̱ i̱ ini ni̱vi. Nda̱ loꞌo o̱n vása ní‑keꞌé i̱ saá veꞌe ño̱ꞌo káꞌno, ni ni̱‑keꞌé i̱ saá veꞌe ño̱ꞌo sinagoga, ni nda̱ ñii xiiña ñoo Jerusalén ni̱‑keꞌé i̱ saá.
ACT 24:13 Ta nata̱a na táxi kua̱chi xa̱ꞌa̱ i̱ nda̱ loꞌo o̱n kúchiño na kasa nda̱a̱ na xa̱ꞌa̱ kua̱chi ña káchí na sákuiso na yi̱ꞌi̱.
ACT 24:14 Ta to̱ꞌon ña nda̱a̱ kúu ñayóꞌo: yi̱ꞌi̱ kúu ñii ta̱a ta̱ ndíko̱n yichi̱ ta̱Jesús, ta nata̱a yóꞌo xáni si̱ni̱ na ndí yichi̱ vatá kúu ña. Ta yi̱ꞌi̱ kísa káꞌno i̱ Ndios nda̱tán ki̱sa káꞌno naxi̱i̱ síkuá ndi̱ ra xi̱na̱ꞌá. Ta ñii ki̱ꞌva nda̱tán ka̱ndixa na, saá kándixa i̱ to̱ꞌon Ndios ña ni̱taa ta̱Moisés xíꞌin ndiꞌi to̱ꞌon Ndios ña ni̱taa inka̱ naprofeta xi̱na̱ꞌá.
ACT 24:15 Ta yi̱ꞌi̱ ta xíꞌin nata̱a yóꞌo na táxi kua̱chi xa̱ꞌa̱ i̱, ñii ki̱ꞌva kándixa ndi̱ ndí ñii ki̱vi̱ Ndios sanataku̱ ra ni̱vi na ni̱xiꞌi̱, án ni̱vi na va̱ꞌa xi̱kuu na, án ni̱vi na o̱n váꞌa xi̱kuu na, ta kuita na no̱o̱ Ndios ña kasa nani ra xa̱ꞌa̱ kua̱chi na.
ACT 24:16 Ta xa̱ꞌa̱ ña kándixa i̱ ñayóꞌo, ta ndiꞌi saá ki̱vi̱ chíkaa̱ i̱ ndee̱ keꞌé i̱ ñava̱ꞌa ña kóni Ndios xa̱ꞌa̱ ña o̱n kóo nda̱ loꞌo ña sandiꞌi ini i̱ no̱o̱ Ndios ta no̱o̱ ni̱vi.
ACT 24:17 ’Xa yóo o̱vi̱ án u̱ni̱ kui̱ya̱ o̱n vása xáꞌa̱n i̱ ñoo Jerusalén, ta saá ni̱xa̱ꞌa̱n i̱ ñoo yóꞌo, chi níꞌi i̱ si̱ꞌún ña xa na̱kaya i̱ xa̱ꞌa̱ ni̱vi nandáꞌví na táku̱ ñoo Jerusalén, ta kóni i̱ taxi i̱ ña ndaꞌa̱ na. Ta saá tuku mi̱i i̱ kóni i̱ so̱ko̱ i̱ loꞌo ñava̱ꞌa no̱o̱ Ndios veꞌe ño̱ꞌo káꞌno.
ACT 24:18 Ta xa̱ꞌa̱ ña kuchiño ki̱ꞌvi i̱ ini veꞌe ño̱ꞌo yóꞌo, xíni̱ ñóꞌó kasa ndivi i̱ nda̱yí ña káꞌa̱n xa̱ꞌa̱ ndasaá nduu i̱ ta̱a ta̱ ndii. Tá ndi̱ꞌi ki̱sa ndivi i̱ ndiꞌi ñayóꞌo, ta ni̱xi̱yo i̱ yoso̱ ke̱ꞌe yéꞌé veꞌe ño̱ꞌo káꞌno yóꞌo, ta sava najudío na ke̱e ñoo estado Asia na̱kutáꞌan na xíꞌin i̱. Ta o̱n vása ní‑xiyo kua̱ꞌa̱ ní ni̱vi xíꞌin i̱, ni o̱n vása ní‑sasaa̱ i̱ ini ni̱vi ña si̱so̱ na nda̱ꞌyi na kani táꞌan na.
ACT 24:19 Tá najudío na ke̱e ñoo estado Asia káchí na xi̱ni na yi̱ꞌi̱ kéꞌé i̱ ña o̱n váꞌa, ta mi̱i nayóꞌo xíni̱ ñóꞌó kixaa̱ na no̱o̱ ún ña chikaa̱ na kua̱chi sa̱ta̱ i̱.
ACT 24:20 Táná ka̱ꞌa̱n najudío estado Asia o̱n xi̱in na kixi na, ta va̱ꞌa ni̱vi na yóo yóꞌo vitin ná ka̱ꞌa̱n na ndato̱ꞌon na xíꞌin ún ndá kua̱chi kúu ña ni̱ki̱ꞌvi i̱. Saá chi naJunta Suprema najudío xa xi̱to ndoso na yi̱ꞌi̱, ta ni̱vi na yóo yóꞌo xa kúnda̱a̱ ini na ña ni̱ka̱ꞌa̱n naJunta Suprema xa̱ꞌa̱ i̱. Ta vitin ná ndato̱ꞌon na xíꞌin ún ndá kua̱chi kúu ña na̱níꞌi na ndíso i̱.
ACT 24:21 Chi yi̱ꞌi̱ kúnda̱a̱ ini i̱ ndí ñii la̱á kua̱chi kuchiño sakuiso na sa̱ta̱ i̱ kúu ña ni̱ka̱ꞌa̱n i̱ no̱o̱ nachiño, ka̱chí i̱ saá: “Yi̱ꞌi̱ kúu ta̱a ta̱ kándixa ndí ndixa nataku̱ ni̱vi na ni̱xiꞌi̱. Ta xa̱ꞌa̱ ña kándixa i̱ saá, táxi na kua̱chi xa̱ꞌa̱ i̱”, saá ni̱ka̱ꞌa̱n i̱ xíꞌin nafariseo ta xíꞌin nasaduceo na kúu naJunta Suprema najudío ―káchí ta̱Pablo xíꞌin ta̱gobernador.
ACT 24:22 Ta ta̱gobernador Félix, ta̱a ta̱ xíni̱ va̱ꞌa xa̱ꞌa̱ yichi̱ ta̱Jesús, ni̱ka̱ꞌa̱n ra, káchí ra saá: ―Va̱ꞌa o̱n kunani kua̱chi yóꞌo vitin, ta ná kundati yó nda̱ kixaa̱ ta̱Lisias ta̱a ta̱káꞌno no̱o̱ ndiꞌi natropa, ta saá kasa nani i̱ xa̱ꞌa̱ kua̱chi yóꞌo ―káchí ra xíꞌin na.
ACT 24:23 Ta saá ta̱Félix xa̱ꞌnda chiño ra no̱o̱ mi̱i ta̱ ndíso chiño xíꞌin ñii ciento natropa ña chikaa̱ tuku na ta̱Pablo ini veꞌe ka̱a, ta ta̱xi ra nda̱yí ña kaka ndíka̱ ta̱Pablo ini veꞌe ka̱a, ta ta̱xi ra nda̱yí ña ki̱ꞌvi natáꞌan ta̱Pablo ini veꞌe ka̱a xa̱ꞌa̱ ña koto na ra ta xa̱ꞌa̱ ña taxi na ña xíni̱ ñóꞌó ndaꞌa̱ ra.
ACT 24:24 Ta saá ni̱yaꞌa loꞌo ki̱vi̱, ta ta̱Félix xíꞌin ñásíꞌí ra, ñá na̱ní Drusila, ñájudía kúu ñá, ki̱xaa̱ na veꞌe chiño. Ta saá ta̱Félix xa̱ꞌnda chiño ra no̱o̱ natropa ndí tava na ta̱Pablo ini veꞌe ka̱a ña kixaa̱ ra xíꞌin na no̱o̱ ta̱Félix ta no̱o̱ ñásíꞌí ra. Ta saá ki̱xaa̱ ta̱Pablo no̱o̱ na, ta ta̱gobernador Félix yóꞌo xi̱ni̱ so̱ꞌo va̱ꞌa ra to̱ꞌon ni̱ka̱ꞌa̱n ta̱Pablo, ña nda̱to̱ꞌon ra xíꞌin ta̱gobernador ndasaá kuchiño kandixa ra Jesucristo ta kundiko̱n ra yichi̱ ra.
ACT 24:25 Ta ta̱Pablo, ni̱ka̱ꞌa̱n ka̱ ra nándaxin ra to̱ꞌon, káchí ra saá xíꞌin na: ―Ni̱vi na kándixa Jesucristo xíni̱ ñóꞌó kutaku̱ na xíꞌin ñanda̱a̱, ta xíni̱ ñóꞌó nasita xíꞌin mi̱i na no̱o̱ ña o̱n váꞌa. Saá chi va̱xi ki̱vi̱ Ndios kasa nani ra xa̱ꞌa̱ kua̱chi ndiꞌi ni̱vi ―káchí ta̱Pablo xíꞌin na. Tá xi̱ni̱ so̱ꞌo ta̱Félix to̱ꞌon yóꞌo, ta ni̱yi̱ꞌví ní ra, ta ni̱ka̱ꞌa̱n ra xíꞌin ta̱Pablo, káchí ra saá: ―Xa va̱ꞌa vitin, o̱n ndato̱ꞌon ka̱ ún xíꞌin i̱. Ta saá ñii ki̱vi̱ táná no̱na̱ loꞌo no̱o̱ i̱, ta saá kana i̱ yóꞌó kixaa̱ ún no̱o̱ i̱ ña ndato̱ꞌon ka̱ ún xíꞌin i̱ ―káchí ra xíꞌin ta̱Pablo.
ACT 24:26 Ta̱gobernador Félix yóꞌo ndáti ra ña ta̱Pablo taxi seꞌé ra loꞌo si̱ꞌún ndaꞌa̱ ra xa̱ꞌa̱ ña saña ñaꞌá ra ko̱ꞌo̱n ndíka̱ ra. Ta xa̱ꞌa̱ ña ndáti ra nakiꞌin ra si̱ꞌún, kua̱ꞌa̱ ní yichi̱ ka̱na ra ta̱Pablo kixi ra no̱o̱ ra ña ndato̱ꞌon ra xíꞌin ra.
ACT 24:27 Ta saá ni̱yaꞌa o̱vi̱ kui̱ya̱, ta ta̱Félix o̱n vása kúu ka̱ ra gobernador, ta ni̱ki̱ꞌvi inka̱ ta̱gobernador ta̱ na̱ní Porcio Festo. Ta xa̱ꞌa̱ ña kóni ta̱Félix kindo̱o va̱ꞌa ra no̱o̱ najudío, ni̱‑xiin ra saña ra ta̱Pablo ko̱ꞌo̱n ndíka̱ ra. Ta saá nákaa̱ ka̱ ta̱Pablo ini veꞌe ka̱a ki̱vi̱ ni̱ki̱ꞌvi ta̱Porcio Festo kuu ra ta̱gobernador ñoo yóꞌo.
ACT 25:1 Ta saá ki̱xaa̱ ta̱Festo ñoo Cesarea ña nakuiso chiño ra kuu ra ta̱gobernador. Tá ku̱ndivi ñayóꞌo, ta ni̱yaꞌa u̱ni̱ ki̱vi̱, ta ke̱e ra kua̱ꞌa̱n ra nda̱ ñoo Jerusalén.
ACT 25:2 Ta saá nasu̱tu̱ náꞌno xíꞌin inka̱ nanáꞌno no̱o̱ najudío ki̱xaa̱ na no̱o̱ ra, ta ki̱xáꞌá na káꞌa̱n na sákuiso na kua̱chi sa̱ta̱ ta̱Pablo.
ACT 25:3 Ta ndu̱kú na ñava̱ꞌa no̱o̱ ta̱gobernador Festo ña kaꞌnda chiño ra ndí ná ndikó ta̱Pablo ñoo Jerusalén ña kasa nani na xa̱ꞌa̱ kua̱chi ra. Saá chi xa yóo yuꞌú na kaꞌni na ta̱Pablo tá kua̱ꞌa̱n ra yichi̱ ña kua̱ꞌa̱n ñoo Jerusalén.
ACT 25:4 Ta nda̱kuii̱n ta̱Festo káchí ra saá xíꞌin na: ―Vitin nákaa̱ ta̱Pablo ini veꞌe ka̱a ñoo Cesarea. Ta yi̱ꞌi̱ ya̱chi̱ ní ndikó i̱ noꞌo̱ i̱ ñoo yóꞌo.
ACT 25:5 Ta va̱ꞌa sava ndóꞌó nanáꞌno no̱o̱ najudío ko̱ꞌo̱n ndó xíꞌin i̱ ñoo Cesarea. Ta saá tá ndixa yóo kua̱chi ndíso ta̱Pablo, ta taxi ndó kua̱chi xa̱ꞌa̱ ra no̱o̱ i̱ ñoo kán ―káchí ta̱Festo xíꞌin najudío yóꞌo.
ACT 25:6 Ta ta̱Festo ki̱ndo̱o ka̱ ra o̱na̱ án u̱xu̱ ki̱vi̱ ñoo Jerusalén, ta saá ndi̱kó ra kua̱noꞌo̱ ra ñoo Cesarea, ta tuku kua̱ꞌa̱n sava nanáꞌno no̱o̱ najudío xíꞌin ra, ta ni̱xaa̱ na. Ta̱nda̱ inka̱ ki̱vi̱, ta yóo ta̱Festo no̱o̱ táyi̱ to̱ꞌó veꞌe chiño no̱o̱ kísa nani ra xa̱ꞌa̱ kua̱chi ni̱vi. Tá ki̱xaa̱ nanáꞌno no̱o̱ najudío no̱o̱ ra, ta saá xa̱ꞌnda chiño ra no̱o̱ natropa ña tava na ta̱Pablo ini veꞌe ka̱a ña kixaa̱ ra xíꞌin na no̱o̱ ra.
ACT 25:7 Tá ki̱xaa̱ ta̱Pablo no̱o̱ ta̱gobernador yóꞌo, ta saá nanáꞌno no̱o̱ najudío na ke̱e ñoo Jerusalén ki̱xáꞌá na táxi na kua̱chi xa̱ꞌa̱ ta̱Pablo no̱o̱ ta̱gobernador. Káꞌa̱n na sákuiso na kua̱ꞌa̱ ní kua̱chi ndeé sa̱ta̱ ra, ta o̱n vása kúchiño na kasa nda̱a̱ na xa̱ꞌa̱ kua̱chi ña sákuiso na ra.
ACT 25:8 Ta saá ki̱xáꞌá ta̱Pablo káꞌa̱n ra ndákuii̱n ra xa̱ꞌa̱ mi̱i ra, ta káchí ra saá: ―O̱n ko̱ó kua̱chi ndeé ndíso i̱, ta o̱n si̱ví ñanda̱a̱ kúu ña káꞌa̱n nayóꞌo, sákuiso na kua̱chi sa̱ta̱ i̱. Nda̱ loꞌo o̱n vása ní‑yaꞌa ndoso i̱ no̱o̱ nda̱yí najudío, ni o̱n vása ní‑keꞌé i̱ ña o̱n váꞌa ña chíkaa̱ ni̱no̱ ñayi̱i̱ veꞌe ño̱ꞌo káꞌno ñoo Jerusalén, ni o̱n vása ní‑yaꞌa ndoso i̱ no̱o̱ ña xáꞌnda chiño ta̱rey César ―káchí ta̱Pablo, nda̱kuii̱n ra xa̱ꞌa̱ mi̱i ra no̱o̱ ta̱gobernador Festo.
ACT 25:9 Ta ta̱Festo, xa̱ꞌa̱ ña kóni ra kindo̱o va̱ꞌa ra no̱o̱ najudío, ni̱nda̱ka̱ to̱ꞌon ra ta̱Pablo, káchí ra saá: ―¿Yukía̱ káchí ini mi̱i ún? ¿Án kóni ún ko̱ꞌo̱n ún ñoo Jerusalén ña kasa nani i̱ xa̱ꞌa̱ kua̱chi ún ñoo kán? ―káchí ta̱Festo xíꞌin ta̱Pablo.
ACT 25:10 Ta nda̱kuii̱n ta̱Pablo káchí ra saá: ―O̱n váꞌa saá, chi veꞌe chiño yóꞌo kómí ña nda̱yí ta̱rey César, ta saá xíni̱ ñóꞌó kasa nani ún kua̱chi xa̱ꞌa̱ i̱ veꞌe chiño yóꞌo. Saá chi xíni̱ va̱ꞌa ún ndí o̱n vása ní‑keꞌé i̱ nda̱ ñii ña o̱n váꞌa xíꞌin najudío.
ACT 25:11 Tá ndixa ndíso i̱ kua̱chi ndeé ña táxi nda̱ kivi̱ i̱, níkúu, ta saá o̱n ndukú i̱ no̱o̱ ún ña o̱n taxi ún kivi̱ i̱. Ta saá ni, tá o̱n ko̱ó kua̱chi ndeé ndíso i̱, ta nda̱ ñii ni̱vi o̱n vása kómí na nda̱yí nataxi na yi̱ꞌi̱ ndaꞌa̱ nanáꞌno no̱o̱ najudío yóꞌo. Ta vitin ndúkú i̱ no̱o̱ ún, tata gobernador, ña tiꞌví ún yi̱ꞌi̱ ko̱ꞌo̱n i̱ no̱o̱ mi̱i ta̱rey César ña kasa nani ra kua̱chi i̱ ―káchí ta̱Pablo xíꞌin ta̱gobernador Festo yóꞌo.
ACT 25:12 Ta saá ta̱Festo ni̱ka̱ꞌa̱n táꞌan ra xíꞌin nachiño na kúu na kísa chiño yatin xíꞌin ra, ta saá ni̱ka̱ꞌa̱n ra xíꞌin ta̱Pablo, káchí ra: ―Va̱ꞌa, xa ndu̱kú ún ña ko̱ꞌo̱n ún no̱o̱ ta̱rey César ñoo Roma ña kasa nani ra xa̱ꞌa̱ kua̱chi ún, ta vitin va̱ꞌa ko̱ꞌo̱n ún no̱o̱ ra ―káchí ta̱Festo xíꞌin ta̱Pablo.
ACT 25:13 Ta ni̱yaꞌa loꞌo ki̱vi̱, ta ta̱rey ta̱ na̱ní Agripa xíꞌin ki̱ꞌva̱ ra ñáBerenice ki̱xaa̱ na ñoo Cesarea xa̱ꞌa̱ ña koto na ta̱gobernador Festo.
ACT 25:14 Ta kua̱ꞌa̱ ní ki̱vi̱ ki̱ndo̱o na veꞌe ta̱Festo, ta saá nda̱to̱ꞌon ra xíꞌin ta̱rey Agripa xa̱ꞌa̱ kua̱chi ña táxi najudío xa̱ꞌa̱ ta̱Pablo, ta káchí ta̱Festo saá xíꞌin ra: ―Yóo ñii ta̱a na̱ní ra Pablo, nákaa̱ ra ini veꞌe ka̱a ñoo yóꞌo, chi ta̱Félix sa̱ndakoo ñaꞌá ra xa̱ꞌa̱ ña kasa nani yi̱ꞌi̱ xa̱ꞌa̱ kua̱chi ra.
ACT 25:15 Ta ki̱vi̱ ni̱xa̱ꞌa̱n i̱ ñoo Jerusalén, ta nanáꞌno no̱o̱ najudío, na kúu nasu̱tu̱ náꞌno xíꞌin naxi̱kua̱ꞌa̱, nayóꞌo ta̱xi na kua̱chi no̱o̱ i̱ xa̱ꞌa̱ ta̱yóꞌo. Ni̱ka̱ꞌa̱n na xíꞌin i̱ ndí ndíso ra kua̱chi ndeé, ta ndu̱kú na no̱o̱ i̱ ña kaꞌnda chiño i̱ ña kivi̱ ra.
ACT 25:16 Ta nda̱kuii̱n i̱ ka̱chí i̱ saá xíꞌin na: “Nda̱yí mi̱i ndi̱ nañoo Roma o̱n vása táxi ña ndí ñii ni̱vi kivi̱ na tá siꞌna o̱n ta̱ꞌán ko̱ꞌo̱n na no̱o̱ ta̱juez ña kasa nani ra xa̱ꞌa̱ kua̱chi na. Saá chi nayóꞌo kómí na nda̱yí ndakuii̱n na ka̱ꞌa̱n na to̱ꞌon xa̱ꞌa̱ mi̱i na no̱o̱ ni̱vi na táxi kua̱chi xa̱ꞌa̱ na”, saá ka̱chí i̱ xíꞌin na.
ACT 25:17 Ta saá inka̱ ki̱vi̱, ta ki̱xaa̱ nanáꞌno no̱o̱ najudío no̱o̱ i̱, ta xa̱ꞌnda chiño i̱ no̱o̱ natropa ña ko̱ꞌo̱n na kiꞌin na ta̱Pablo no̱o̱ nákaa̱ ra ini veꞌe ka̱a ña kixaa̱ ra no̱o̱ i̱.
ACT 25:18 Tá ki̱xaa̱ ra no̱o̱ i̱, ta najudío yóꞌo ki̱xáꞌá na táxi na kua̱chi xa̱ꞌa̱ ra. Ta kua̱chi ña táxi na o̱n si̱ví kua̱chi ndáti i̱ koni̱ so̱ꞌo i̱ ka̱ꞌa̱n na xa̱ꞌa̱ kúu ña,
ACT 25:19 chi kua̱chi ña chíkaa̱ na sa̱ta̱ ta̱Pablo kúu kua̱chi xa̱ꞌa̱ yichi̱ mi̱i najudío ña ndasaá ndíko̱n na Ndios ta̱ kísa to̱ꞌó na, chi káꞌa̱n najudío yóꞌo ndí ta̱Pablo sánáꞌa ra inka̱ yichi̱ ña o̱n vása yóo yuꞌú xíꞌin yichi̱ ña ndíko̱n najudío. Saá chi ta̱Pablo sánáꞌa ra káchí ra xa̱ꞌa̱ ñii ta̱a ta̱ na̱ní Jesús, ta ta̱yóꞌo ni̱xiꞌi̱ ra ta na̱taku̱ ra ta táku̱ ra vitin, saá káꞌa̱n ta̱Pablo, sánáꞌa ra, káchí na.
ACT 25:20 Ta yi̱ꞌi̱ o̱n vása xíni̱ va̱ꞌa i̱ ndasaá kasa nani i̱ kua̱chi xa̱ꞌa̱ yichi̱ ña ndíko̱n najudío, ta saá ni̱nda̱ka̱ to̱ꞌon i̱ ta̱Pablo án va̱ꞌa ko̱ꞌo̱n ra ñoo Jerusalén xa̱ꞌa̱ ña kunani kua̱chi ra.
ACT 25:21 Ta ni̱‑xiin ra ko̱ꞌo̱n ra ñoo Jerusalén, ta ka̱chí ra ndí va̱ꞌa ka̱ ko̱ꞌo̱n ra ñoo Roma xa̱ꞌa̱ ña kasa nani ta̱rey César kua̱chi ra. Ta saá xa̱ꞌnda chiño i̱ no̱o̱ natropa ña tuku chikaa̱ na ra ini veꞌe ka̱a ta̱nda̱ xi̱no̱ kasa ndivi i̱ ndiꞌi chiño xa̱ꞌa̱ ña kuchiño tiꞌví i̱ ra ko̱ꞌo̱n ra no̱o̱ ta̱rey César ñoo Roma ―káchí ta̱Festo, nda̱to̱ꞌon ra xíꞌin ta̱rey Agripa.
ACT 25:22 Ta saá nda̱kuii̱n ta̱Agripa, káchí ra saá: ―Yi̱ꞌi̱, kóni ní i̱ koni̱ so̱ꞌo i̱ to̱ꞌon ña ka̱ꞌa̱n ta̱Pablo yóꞌo ―káchí ra. Ta nda̱kuii̱n ta̱Festo, káchí ra saá: ―Va̱ꞌa, mi̱i ki̱vi̱ taa̱n koni̱ so̱ꞌo ún to̱ꞌon ña ka̱ꞌa̱n ta̱Pablo yóꞌo ―káchí ra xíꞌin ta̱Agripa.
ACT 25:23 Ta ki̱xaa̱ inka̱ ki̱vi̱, ta ta̱rey Agripa xíꞌin ki̱ꞌva̱ ra ñáBerenice ki̱xaa̱ na veꞌe chiño káꞌno, ta kua̱ꞌa̱n na ni̱ki̱ꞌvi na xíꞌin ndiꞌi ñato̱ꞌó na, ta nayóꞌo ndíxin na tiko̱to̱ va̱ꞌa ña livi ní. Saá tuku nata̱a na ndíso chiño xíꞌin natropa, ta xíꞌin nata̱a na ndíso chiño xíꞌin chiño náꞌno ñoo yóꞌo ndíko̱n na kua̱ꞌa̱n na sa̱ta̱ nayóꞌo xíꞌin ñato̱ꞌó ní, ta saá ki̱xaa̱ na no̱o̱ ta̱Festo veꞌe chiño káꞌno. Ta saá xa̱ꞌnda chiño ta̱Festo no̱o̱ natropa ña tava na ta̱Pablo ña kixaa̱ ra no̱o̱ ndiꞌi ni̱vi na nákutáꞌan yóꞌo.
ACT 25:24 Tá ki̱xaa̱ ta̱Pablo no̱o̱ na, ta ta̱Festo ni̱ka̱ꞌa̱n ndoso ra no̱o̱ ndiꞌi ni̱vi yóꞌo, káchí ra saá: ―Tata, ta̱rey Agripa, ta ndóꞌó natáꞌan yó, vitin kúchiño koto ndó ta̱a yóꞌo ta̱ ñíndichi no̱o̱ ndó. Ta sa̱ta̱ ta̱yóꞌo ndiꞌi najudío sákuiso kua̱chi na ra nda̱ vitin. Tá ki̱vi̱ ni̱xa̱ꞌa̱n i̱ ñoo Jerusalén ta saá tuku ki̱vi̱ ndi̱kó i̱ ndi̱xaa̱ i̱ ñoo Cesarea yóꞌo, ta najudío ñii káchí káꞌa̱n na ndúkú na no̱o̱ i̱ ña kaꞌnda chiño i̱ ña kivi̱ ta̱Pablo yóꞌo xa̱ꞌa̱ kua̱chi ndíso ra.
ACT 25:25 Ta yi̱ꞌi̱, ni̱nda̱ka̱ to̱ꞌon va̱ꞌa i̱ ra, ta o̱n vása ní‑naníꞌi i̱ kua̱chi xa̱ꞌa̱ ña kivi̱ ra. Ta mi̱i ra káꞌa̱n ra ndúkú ra ko̱ꞌo̱n ra no̱o̱ ta̱rey César xa̱ꞌa̱ ña kasa nani ra xa̱ꞌa̱ kua̱chi ra. Ta saá chi̱kaa̱ ini i̱ tiꞌví i̱ ra ko̱ꞌo̱n ra ñoo Roma.
ACT 25:26 Ta vitin o̱n vása kúnda̱a̱ va̱ꞌa ini i̱ ndá kua̱chi kúu ña ndato̱ꞌon i̱ xa̱ꞌa̱ ña taa i̱ no̱o̱ tutu ña tiꞌví i̱ ko̱ꞌo̱n ndaꞌa̱ ta̱rey César. Ta xa̱ꞌa̱ ñayóꞌo ka̱na i̱ ndiꞌi ndó ña nakutáꞌan yó koni̱ so̱ꞌo yó to̱ꞌon ña ka̱ꞌa̱n ta̱Pablo yóꞌo. Ta vitin no̱o̱ mi̱i yóꞌó ta̱rey Agripa, ndúkú i̱ ña chindeé ún yi̱ꞌi̱. Ta vitin nda̱ka̱ to̱ꞌon ún ta̱Pablo, ta koni̱ so̱ꞌo ún ña ndakuii̱n ra xa̱ꞌa̱ ra, ta saá kuchiño ún ndato̱ꞌon ún xíꞌin i̱ ndá to̱ꞌon kúu ña va̱ꞌa taa i̱ xa̱ꞌa̱ ra.
ACT 25:27 Chi xáni si̱ni̱ i̱ ndí ñii chiño kíꞌví ní kúu ña tiꞌví i̱ ñii ta̱preso ko̱ꞌo̱n ra ñoo Roma tá o̱n ko̱ó tutu ña káꞌa̱n yu kúu kua̱chi táxi ni̱vi xa̱ꞌa̱ ra ―káchí ta̱Festo xíꞌin ni̱vi na nákutáꞌan yóꞌo.
ACT 26:1 Ta saá ni̱ka̱ꞌa̱n ta̱rey Agripa xíꞌin ta̱Pablo, káchí ra saá: ―Vitin va̱ꞌa ka̱ꞌa̱n ún ndakuii̱n ún xa̱ꞌa̱ mi̱i ún no̱o̱ kua̱chi ña sákuiso na sa̱ta̱ ún ―káchí ra xíꞌin ta̱Pablo. Ta saá ta̱Pablo nda̱níꞌi ra ndaꞌa̱ ra no̱o̱ na, ta ki̱xáꞌá ra káꞌa̱n ra, káchí ra saá:
ACT 26:2 ―Kúsii̱ ní ini i̱ ndí no̱o̱ yóꞌó, tata rey Agripa, kúchiño i̱ ka̱ꞌa̱n i̱ to̱ꞌon ña ndakuii̱n i̱ xa̱ꞌa̱ i̱ no̱o̱ kua̱chi ña nanáꞌno no̱o̱ najudío sákuiso sa̱ta̱ i̱.
ACT 26:3 Saá chi yóꞌó kúu ta̱a ta̱ xíni̱ va̱ꞌa xa̱ꞌa̱ yichi̱ ña ndíko̱n mi̱i ndi̱ najudío, ta kúnda̱a̱ va̱ꞌa ini ún yu kúu ña náa ndi̱ xa̱ꞌa̱. Ta xa̱ꞌa̱ ñayóꞌo xáku ndáꞌví i̱ no̱o̱ ún ña xíꞌin ña káꞌno ini ún koni̱ so̱ꞌo ún to̱ꞌon ña ndato̱ꞌon i̱ xíꞌin ún vitin.
ACT 26:4 Ta ni̱ka̱ꞌa̱n ta̱Pablo, káchí ra saá: ―Ndiꞌi najudío náꞌno kúnda̱a̱ va̱ꞌa ini na ndasaá xi̱taku̱ i̱ ki̱vi̱ xi̱kuu i̱ ta̱loꞌo, chi nda̱ ki̱vi̱ ka̱ku i̱ xi̱taku̱ i̱ xíꞌin najudío nañoo i̱, ta ni̱xa̱ꞌa̱n i̱ ni̱xi̱yo i̱ xa̱ꞌno i̱ ñoo Jerusalén.
ACT 26:5 Ta najudío yóꞌo kúnda̱a̱ káxín ini na ndí yi̱ꞌi̱ xi̱kuu i̱ ñii ta̱fariseo, ta xi̱kuu i̱ ta̱a ta̱ xi̱ndiko̱n ndinoꞌo ní yichi̱ nafariseo, vará yichi̱ yóꞌo kúu ña yo̱ꞌvi̱ ní ka̱ no̱o̱ ndiꞌi yichi̱ najudío. Ta tá kóni ví najudío yóꞌo, ta kivi ndakuii̱n na kasa nda̱a̱ na ndí ndixa xi̱taku̱ i̱ saá.
ACT 26:6 Ta vitin nayóꞌo chíkaa̱ na kua̱chi sa̱ta̱ i̱ chi ndáti i̱ ta ndáa ini i̱ ndí Ndios ndixa kasa ndivi ra ñava̱ꞌa ña ki̱ndo̱o ra xíꞌin naxi̱i̱ síkuá ndi̱ xi̱na̱ꞌá.
ACT 26:7 Ta̱nda̱ kui̱ya̱ xi̱na̱ꞌá ta̱nda̱ vitin na u̱xu̱ o̱vi̱ tiꞌvi ni̱vi na kúu sa̱ꞌya ñani síkuá ta̱xi̱i̱ síkuá ndi̱ ta̱Israel, ndiví ñoó kísa chiño na no̱o̱ Ndios, ta ndáti na ta ndáa ini na ndí kasa ndivi Ndios ñava̱ꞌa yóꞌo ña ki̱ndo̱o ra xíꞌin naxi̱i̱ síkuá na. Tata ta̱rey Agripa, vitin najudío yóꞌo chíkaa̱ na kua̱chi sa̱ta̱ i̱ chi ñii káchí xíꞌin nayóꞌo, yi̱ꞌi̱ ndáti i̱ ta ndáa ini i̱ ndí Ndios ndixa kasa ndivi ra ña ki̱ndo̱o ra xíꞌin ni̱vi.
ACT 26:8 Ta ndóꞌó, ndiꞌi ni̱vi na nákutáꞌan yóꞌo, ¿nda̱chun xáni si̱ni̱ ndó ndí Ndios o̱n vása kómí ra ndee̱ ña sanataku̱ ra ni̱vi na ni̱xiꞌi̱? ―káchí ta̱Pablo xíꞌin ta̱rey Agripa ta xíꞌin na nátaꞌan xíꞌin ta̱rey yóꞌo.
ACT 26:9 Ta saá káꞌa̱n ka̱ ta̱Pablo xa̱ꞌa̱ mi̱i ra, káchí ra saá: ―Kui̱ya̱ ni̱yaꞌa, xa̱ni si̱ni̱ i̱ ndí yichi̱ ta̱Jesús ta̱ñoo Nazaret kúu ña yichi̱ vatá, ña̱kán chi̱kaa̱ ní i̱ ndee̱ ña sandiꞌi i̱ xa̱ꞌa̱ ni̱vi na ndíko̱n yichi̱ yóꞌo.
ACT 26:10 Ta saá xíꞌin nda̱yí ña ta̱xi nasu̱tu̱ náꞌno ndaꞌa̱ i̱, ni̱tiin i̱ kua̱ꞌa̱ ní ni̱vi na ndíko̱n yichi̱ ta̱Jesús na táku̱ ñoo Jerusalén ta ta̱an i̱ nayóꞌo ini veꞌe ka̱a. Ta ni̱xi̱yo yuꞌú i̱ xíꞌin ni̱vi na xa̱ꞌni sava ni̱vi yóꞌo.
ACT 26:11 Ta ni̱ki̱ꞌvi i̱ ini kua̱ꞌa̱ ní veꞌe ño̱ꞌo sinagoga ña nandukú i̱ ni̱vi na ndíko̱n yichi̱ ta̱Jesús, ta sa̱xo̱ꞌvi̱ ní i̱ na, ña kóni i̱ ndí ka̱ꞌa̱n na to̱ꞌon ndiva̱ꞌa xa̱ꞌa̱ ta̱Jesús ta sandakoo na ña kándixa na ra. Ta ni̱saa̱ ní ini i̱ xi̱ni i̱ ndiꞌi ni̱vi na ndíko̱n yichi̱ ta̱Jesús, ña̱kán xi̱xa̱ꞌa̱n i̱ kua̱ꞌa̱ ñoo xíyo nándukú i̱ na xa̱ꞌa̱ ña saxo̱ꞌvi̱ i̱ na.
ACT 26:12 ’Ta saá ñii ki̱vi̱ kua̱ꞌa̱n i̱ nda̱ ñoo Damasco, ta níꞌi i̱ tutu ña ta̱xi nasu̱tu̱ náꞌno ndaꞌa̱ i̱, ña ta̱xi na nda̱yí ndaꞌa̱ i̱ tiin i̱ ndiꞌi ni̱vi na ndíko̱n yichi̱ ta̱Jesús na kúu na táku̱ ñoo Damasco.
ACT 26:13 Ta saá tá xa tónda̱a ma̱ꞌñó ndiví kúu ña, ta xi̱ni i̱ ñii ñoꞌo̱ yéꞌe ña ki̱xi nda̱ ñoyívi ni̱no, ta yéꞌe táꞌyá ní ña, ta ndeé ka̱ yéꞌe ña no̱o̱ ño̱ꞌo káꞌno ña yéꞌe ndiví, ni̱yeꞌe ña no̱o̱ i̱ ta no̱o̱ nata̱a na kua̱ꞌa̱n xíꞌin i̱.
ACT 26:14 Ta saá ndi̱va ndiꞌi ndi̱, ta na̱ko̱yo ndi̱ nda̱ no̱o̱ ñoꞌo̱. Ta xi̱ni̱ so̱ꞌo i̱ ñii to̱ꞌon ña kúu to̱ꞌon hebreo, ta ka̱chí ña saá xíꞌin i̱: “Saulo, Saulo, ¿nda̱chun ndíko̱n ún sáxo̱ꞌvi̱ ún yi̱ꞌi̱? Chi xíꞌin ña kísa toon ún no̱o̱ i̱, kuiti sátakuéꞌe̱ xíꞌin mi̱i ún”, ka̱chí to̱ꞌon xíꞌin i̱.”
ACT 26:15 Ta saá nda̱kuii̱n i̱, ni̱ka̱ꞌa̱n i̱: “¿Yu kúu yóꞌó, Tata?”, ka̱chí i̱ xíꞌin ra. Ta nda̱kuii̱n ra, ka̱chí ra saá: “Yi̱ꞌi̱ kúu i̱ Jesús, ta̱a ta̱ ndíko̱n ún sáxo̱ꞌvi̱ ún.
ACT 26:16 Ta vitin nakundichi ún, saá chi xa̱ꞌa̱ ña sakuiso i̱ chiño káꞌno sa̱ta̱ ún kúu ña ni̱ti̱vi i̱ no̱o̱ ún. Yi̱ꞌi̱ na̱ka̱xin i̱ yóꞌó kuu ún ñii ta̱a ta̱ kasa chiño no̱o̱ i̱, ta kuu ún ta̱a ta̱ ndakuii̱n xa̱ꞌa̱ i̱. Xíni̱ ñóꞌó ndato̱ꞌon ún xíꞌin ni̱vi xa̱ꞌa̱ ña xi̱ni ún ki̱vi̱ vitin, ta xíni̱ ñóꞌó ndato̱ꞌon ún xíꞌin na xa̱ꞌa̱ ña sanáꞌa i̱ yóꞌó ki̱vi̱ ña va̱xi.
ACT 26:17 Ta yi̱ꞌi̱ ndixa saka̱ku i̱ yóꞌó no̱o̱ najudío nañoo mi̱i ún, ta ndixa saka̱ku i̱ yóꞌó no̱o̱ ni̱vi na o̱n vása kúu najudío, chi vitin tíꞌví i̱ yóꞌó ko̱ꞌo̱n ún ndato̱ꞌon ún xíꞌin ni̱vi na o̱n vása kúu najudío.
ACT 26:18 Saá chi kóni i̱ ña chindeé ún ni̱vi yóꞌo ña kunda̱a̱ káxín ini na yu kúu ñanda̱a̱, xa̱ꞌa̱ ña sandakoo na yichi̱ o̱n váꞌa ña naa ní ndíko̱n na, ta kundiko̱n na yichi̱ va̱ꞌa no̱o̱ yóo ñoꞌo̱ yéꞌe ndinoꞌo. Ta saá o̱n taxi ka̱ na nda̱yí ndaꞌa̱ ñaníma̱ ndiva̱ꞌa káꞌno Satanás kaꞌnda chiño ña no̱o̱ na, ta taxi xíꞌin mi̱i na ndaꞌa̱ Ndios ña kaꞌnda chiño ra no̱o̱ na. Ta xa̱ꞌa̱ ña kandixa na yi̱ꞌi̱, Ndios kasa káꞌno ini ra xa̱ꞌa̱ kua̱chi na, ta saá ndixa nakiꞌin na ndiꞌi ñava̱ꞌa ña taxi Ndios ndaꞌa̱ ni̱vi na kúu sa̱ꞌya ra”, ka̱chí ta̱Jesús xíꞌin i̱.
ACT 26:19 Ta ta̱Pablo nda̱to̱ꞌon ka̱ ra, káchí ra saá xíꞌin ta̱rey Agripa: ―Ta saá yi̱ꞌi̱, tata rey Agripa, nda̱ loꞌo o̱n vása ní‑kisa sóꞌó i̱ no̱o̱ ña xa̱ꞌnda chiño ta̱Jesús ki̱vi̱ ni̱ti̱vi ra no̱o̱ i̱.
ACT 26:20 Nda̱ víka̱, siꞌna ki̱xáꞌá i̱ ni̱ka̱ꞌa̱n ndoso i̱ no̱o̱ ni̱vi nañoo Damasco to̱ꞌon xa̱ꞌa̱ ta̱Jesús. Ta saá ni̱xa̱ꞌa̱n i̱ ñoo Jerusalén xíꞌin kua̱ꞌa̱ ní ka̱ ñoo ña ndáꞌvi ndaa estado Judea ña ndato̱ꞌon i̱ xa̱ꞌa̱ ta̱Jesús. Ta saá ni̱xa̱ꞌa̱n i̱ kua̱ꞌa̱ ní ñoo no̱o̱ táku̱ ni̱vi na o̱n vása kúu najudío ña ndato̱ꞌon i̱ xíꞌin na. Ta ñii ñii ñoo no̱o̱ ni̱xa̱ꞌa̱n i̱, nda̱to̱ꞌon i̱ xíꞌin ni̱vi xa̱ꞌa̱ ña xíni̱ ñóꞌó nandikó ini na, ta sandakoo na yichi̱ o̱n váꞌa, ta ki̱ꞌvi na yichi̱ Ndios. Ta saá xíni̱ ñóꞌó keꞌé na ñava̱ꞌa ña sanáꞌa ndí ndixa xa na̱ndikó ini na ta ndíko̱n na yichi̱ Ndios.
ACT 26:21 To̱ꞌon yóꞌo kúu ña ni̱ka̱ꞌa̱n ndoso i̱ no̱o̱ ndiꞌi ni̱vi, ta xa̱ꞌa̱ ñayóꞌo sava najudío ti̱in na yi̱ꞌi̱ ki̱vi̱ ni̱xi̱yo i̱ ke̱ꞌe yéꞌé veꞌe ño̱ꞌo káꞌno ñoo Jerusalén, ta ndu̱kú na kaꞌni na yi̱ꞌi̱.
ACT 26:22 Ta Ndios ndixa chi̱ndeé ra yi̱ꞌi̱, ta saá nda̱ ki̱vi̱ vitin táku̱ ka̱ i̱, ta káꞌa̱n ndoso i̱ to̱ꞌon va̱ꞌa xa̱ꞌa̱ ta̱Jesús no̱o̱ ndiꞌi ni̱vi. Án nakuíká kúu na, án nandáꞌví kúu na, ta kuiti káꞌa̱n i̱ xíꞌin na to̱ꞌon va̱ꞌa ña ñii yóo yuꞌú xíꞌin to̱ꞌon Ndios ña ni̱taa ta̱Moisés xíꞌin inka̱ naprofeta kui̱ya̱ xi̱na̱ꞌá.
ACT 26:23 To̱ꞌon ña ni̱taa nayóꞌo káchí ña ndí Cristo ta̱ kúu ta̱a ta̱ tiꞌví Ndios saka̱ku ra ni̱vi, ta̱yóꞌo xíni̱ ñóꞌó xo̱ꞌvi̱ ra, ta kivi̱ ra. Ta saá kuu ra ta̱no̱ó nataku̱ no̱o̱ ndiꞌi ni̱vi na ni̱xiꞌi̱. Nda̱tán yóo ñoꞌo̱ yéꞌe no̱o̱ ni̱vi na kúu najudío ta no̱o̱ ni̱vi na o̱n vása kúu najudío, saá koo Cristo, káchí to̱ꞌon Ndios ña ni̱taa na xi̱na̱ꞌá ―káchí ta̱Pablo xíꞌin ta̱rey Agripa ta xíꞌin ni̱vi na nátaꞌan xíꞌin ra na nákutáꞌan yóꞌo.
ACT 26:24 Ta saá nda̱kuii̱n ta̱Festo, xíꞌin ndiꞌi ndee̱ ra ni̱ka̱ꞌa̱n ra xíꞌin ta̱Pablo, káchí ra saá: ―Tata Pablo, ¡ta̱a ta̱ sána kúu yóꞌó! Ndixa xa̱ꞌa̱ ña kua̱ꞌa̱ ní ka̱ꞌvi ún, ñayóꞌo sásána ña si̱ni̱ ún vitin ―káchí ta̱Festo xíꞌin ta̱Pablo.
ACT 26:25 Ta nda̱kuii̱n ta̱Pablo, káchí ra saá: ―Tata Festo, ta̱a ta̱ kánóo síkón ní ñato̱ꞌó no̱o̱ yó kúu ún, ta ndákuii̱n i̱ xa̱ꞌa̱ i̱ ndí o̱n si̱ví ta̱a ta̱ sána kúu i̱. Ñanda̱a̱ va kúu to̱ꞌon ña káꞌa̱n i̱ xíꞌin ndó.
ACT 26:26 Ta ta̱rey Agripa xíni̱ va̱ꞌa ra xa̱ꞌa̱ ndiꞌi ña nda̱to̱ꞌon i̱ xíꞌin ndó. Saá chi o̱n si̱ví ña yóo seꞌé kúu ndiꞌi ña ni̱ndoꞌo ta̱Jesús. Ta xa̱ꞌa̱ ña kúnda̱a̱ va̱ꞌa ini ra xa̱ꞌa̱ ta̱Jesús, káꞌa̱n i̱ no̱o̱ ta̱rey Agripa yóꞌo xíꞌin ña ndinoꞌo ní ini i̱ ―káchí ta̱Pablo xíꞌin ta̱Festo.
ACT 26:27 Ta saá ni̱nda̱ka̱ to̱ꞌon ta̱Pablo ta̱rey Agripa, káchí ra xíꞌin ra: ―Tata rey Agripa, ¿án kándixa ún to̱ꞌon ña ni̱taa naprofeta kui̱ya̱ xi̱na̱ꞌá? Ndixa xíni̱ i̱ ndí kándixa ún to̱ꞌon ña ni̱taa na ―káchí ta̱Pablo xíꞌin ta̱rey Agripa.
ACT 26:28 Ta nda̱kuii̱n ta̱Agripa, káchí ra saá xíꞌin ta̱Pablo: ―¿Án xáni si̱ni̱ ún ndí xíꞌin loꞌo to̱ꞌon ña nda̱to̱ꞌon ún xíꞌin i̱ kúchiño ún sanoo ún ini i̱ ña ki̱ꞌvi i̱ yichi̱ ta̱Jesús? ―káchí ra xíꞌin ta̱Pablo.
ACT 26:29 Ta nda̱kuii̱n ta̱Pablo, káchí ra saá: ―Án xíꞌin loꞌo to̱ꞌon án xíꞌin kua̱ꞌa̱ ní to̱ꞌon ña ndato̱ꞌon i̱ xíꞌin ún, ndúkú i̱ no̱o̱ Ndios ndí yóꞌó, tata, xíꞌin ndiꞌi ni̱vi na na̱kutáꞌan yóꞌo, nduu ndó ni̱vi na kándixa ta̱Jesús ñii ki̱ꞌva nda̱tán yi̱ꞌi̱ kúu i̱ ta̱a ta̱ kándixa ta̱Jesús. Ta ndixa o̱n xi̱in i̱ ña kuu ndó ni̱vi na nóꞌni xíꞌin cadena, nda̱tán nóꞌni yi̱ꞌi̱ ―káchí ta̱Pablo xíꞌin na.
ACT 26:30 Ta saá ta̱rey Agripa, xíꞌin ñáki̱ꞌva̱ ra ñáBerenice, xíꞌin ta̱gobernador Festo, ta xíꞌin inka̱ ni̱vi na na̱kutáꞌan yóꞌo, na̱kuita ndiꞌi na, ta ke̱e na no̱o̱ xi̱ndo̱o na,
ACT 26:31 ta kua̱ꞌa̱n na no̱o̱ kúchiño na ka̱ꞌa̱n na xíꞌin táꞌan na. Ta no̱o̱ kua̱ꞌa̱n na yóꞌo, ni̱ka̱ꞌa̱n táꞌan na, káchí na saá: ―Ta̱Pablo yóꞌo o̱n vása ní‑kiꞌvi ra kua̱chi ndeé xa̱ꞌa̱ ña taxi kivi̱ ra, ni xa̱ꞌa̱ ña xo̱ꞌvi̱ ra ini veꞌe ka̱a ―káchí na, káꞌa̱n na xíꞌin táꞌan na.
ACT 26:32 Ta saá ni̱ka̱ꞌa̱n ta̱rey Agripa xíꞌin ta̱gobernador Festo, káchí ra: ―Tá o̱n vása ní‑ndukú ta̱yóꞌo ko̱ꞌo̱n ra no̱o̱ ta̱rey César ña kasa nani ra xa̱ꞌa̱ kua̱chi ra, níkúu, ta kuchiño saña yó ra ko̱ꞌo̱n ndíka̱ ra vitin ―káchí ta̱rey Agripa xíꞌin ta̱Festo.
ACT 27:1 Ta saá ki̱xaa̱ ki̱vi̱ ña chi̱kaa̱ ini ta̱gobernador Festo ña kee ndi̱ ko̱ꞌo̱n ndi̱ xíꞌin tón barco nda̱ estado Italia no̱o̱ nákaa̱ ñoo Roma. Ta natropa na ndáa veꞌe ka̱a na̱taxi na ta̱Pablo ta xíꞌin inka̱ nata̱a na xi̱ñoꞌo ini veꞌe ka̱a yóꞌo, na̱taxi na nayóꞌo ndaꞌa̱ ñii ta̱a ta̱ na̱ní Julio. Ta̱Julio yóꞌo kúu ta̱ ndíso chiño xíꞌin ñii ciento natropa, ta kúu ra ñii ta̱táꞌan ñii tiꞌvi natropa na na̱ní Compañía Augusta, ta natropa yóꞌo kúu na kísa chiño no̱o̱ ta̱rey César.
ACT 27:2 Ta nda̱a ndi̱ ñii tón barco tón ki̱xi ñoo Adramitio. Ta tón barco yóꞌo xa yóo tiꞌva nó kee nó ko̱ꞌo̱n nó ñii yichi̱ no̱o̱ yaꞌa nó kua̱ꞌa̱ ní ñoo estado Asia, ta kukuiin nó loꞌo kuiti ñii ñii ñoo yóꞌo. Ta saá ke̱e ndi̱ kua̱ꞌa̱n ndi̱ xíꞌin tón barco yóꞌo. Ta ñii ta̱táꞌan ndi̱ ta̱ na̱ní Aristarco kua̱ꞌa̱n ra xíꞌin ndi̱. Ta ta̱Aristarco yóꞌo kúu ra ta̱a ta̱ñoo Tesalónica ña ndáꞌvi ndaa estado Macedonia.
ACT 27:3 Ta ni̱ti̱vi inka̱ ki̱vi̱ ta ni̱xaa̱ ndi̱ ñoo Sidón. Ta ta̱Julio, ta̱a ta̱ ndíso chiño xíꞌin natropa, ke̱ꞌé ra ñava̱ꞌa xíꞌin ta̱Pablo ta̱xi ra ña noo ra tón barco ña ko̱ꞌo̱n ra nakutáꞌan ra xíꞌin namigo ra na táku̱ ñoo yóꞌo. Ta nayóꞌo chi̱ndeé na ra, ta̱xi na ña xíni̱ ñóꞌó ndaꞌa̱ ta̱Pablo.
ACT 27:4 Ta saá nda̱a tuku ndi̱ tón barco ta ke̱e ndi̱ kua̱ꞌa̱n ndi̱. Ta mi̱i chí xiiña no̱o̱ kua̱ꞌa̱n ndi̱, ndeé ní va̱xi ta̱chi̱ ña káni tón barco, ta xa̱ꞌa̱ ña káni ní ta̱chi̱ yóꞌo ña chíndaꞌá ña tón barco nandikó nó chí sa̱ta̱, yo̱ꞌvi̱ ní táxi ña ko̱ꞌo̱n ndi̱ chí no̱o̱. Ta xa̱ꞌa̱ ñayóꞌo chi̱kaa̱ ini ndi̱ nasama ndi̱ yichi̱ no̱o̱ ko̱ꞌo̱n ndi̱. Ta saá na̱kiꞌin ndi̱ kua̱ꞌa̱n ndi̱ ta ni̱yaꞌa ndi̱ ñii táꞌví ñoo isla Chipre no̱o̱ o̱n vása ndeé ní káni ta̱chi̱.
ACT 27:5 Ta saá ke̱e ndi̱ kua̱ꞌa̱n ndi̱, ta ni̱yaꞌa ndi̱ yatin ñoo estado Cilicia xíꞌin ñoo estado Panfilia, ña ñóꞌo yuꞌu̱ takuií, ta saá ni̱xaa̱ ndi̱ ñoo Mira ña ndáꞌvi ndaa estado Licia.
ACT 27:6 Ta ñoo Mira yóꞌo ta̱Julio, ta̱a ta̱ ndíso chiño, na̱níꞌi ra ñii barco tón ki̱xi ñoo Alejandría ta kua̱ꞌa̱n nó nda̱ ñoo estado Italia. Ta ta̱Julio xa̱ꞌnda chiño ra no̱o̱ ndi̱ ña ndaa ndi̱ tón barco yóꞌo. Tá ndi̱ꞌi nda̱a ndi̱ nó, ta ke̱e ndi̱ kua̱ꞌa̱n ndi̱.
ACT 27:7 Ta xa kua̱ꞌa̱ ní ki̱vi̱ kúu ña ñóꞌo ndi̱ kua̱ꞌa̱n ndi̱, chi kuee ní kua̱ꞌa̱n tón barco, saá chi yo̱ꞌvi̱ ní kua̱ꞌa̱n tón yóꞌo xa̱ꞌa̱ ña ndeé ní káni ta̱chi̱ ña va̱xi chí no̱o̱ kua̱ꞌa̱n ndi̱. Ta ni̱yaꞌa ndi̱ yatin ñoo Gnido, ta o̱n vása ní‑kivi xaa̱ ndi̱ ñoo yóꞌo, chi ndeé ní káni ta̱chi̱. Ta saá tuku na̱sama ndi̱ yichi̱ ta kua̱ꞌa̱n ndi̱ chí sur, ta kua̱ꞌa̱n ndi̱ yáꞌa ndi̱ yatin ñoo isla Creta, ñii táꞌví no̱o̱ o̱n vása ndeé ní káni ta̱chi̱, ta ni̱yaꞌa ndi̱ ñii xiiña isla yóꞌo, ña na̱ní Salmón.
ACT 27:8 Ta kuee ní kua̱ꞌa̱n tón barco xíꞌin ndi̱ no̱o̱ takuií, ta kánóo nó kua̱ꞌa̱n nó yatin no̱o̱ yóo ñoꞌo̱ yi̱chí. Ta saá yo̱ꞌvi̱ ní ni̱xaa̱ ndi̱ ñii xiiña ña na̱ní Buenos Puertos, ña yóo yatin xíꞌin ñii ñoo ña na̱ní Lasea ña nákaa̱ isla Creta.
ACT 27:9 Xa kua̱ꞌa̱ ní ki̱vi̱ kúu ña ke̱e ndi̱ ñoo Cesarea, chi tón barco kuee ní kua̱ꞌa̱n nó, ta vitin xa yatin ní to̱nda̱a ña kixaa̱ u̱ni̱ yo̱o̱ ña vi̱xin, saá chi xa ndi̱ꞌi viko̱ najudío ña kúu ña yóo soꞌon na. Ta u̱ni̱ yo̱o̱ vi̱xin yóꞌo kúu ña yi̱yo ní kaka tón barco no̱o̱ takuií mi̱ni.
ACT 27:10 Ta xa̱ꞌa̱ ña yi̱yo ní yóꞌo, nda̱to̱ꞌon ta̱Pablo xíꞌin nata̱a na ndíso chiño xíꞌin tón barco, káchí ra saá xíꞌin na: ―Nata̱a táꞌan yó, táná kee yó vitin ña ko̱ꞌo̱n yó xíꞌin tón barco no̱o̱ takuií, ta xíni̱ i̱ ndí kundoꞌo yó ña o̱n váꞌa. Saá chi yi̱yo ní ndiꞌi xa̱ꞌa̱ ñakíaꞌvi ña ñóꞌo ini tón barco ndíso nó, ta saá tuku yi̱yo ní ndiꞌi xa̱ꞌa̱ mi̱i yó xíꞌin tón barco no̱o̱ takuií ―káchí ta̱Pablo xíꞌin na.
ACT 27:11 Ta ta̱Julio ni̱‑xiin ra chikaa̱ so̱ꞌo ra to̱ꞌon yóꞌo ña nda̱to̱ꞌon ta̱Pablo xíꞌin na, ta va̱ꞌa ka̱ chi̱kaa̱ so̱ꞌo ra to̱ꞌon ña ni̱ka̱ꞌa̱n ta̱a ta̱ káva tón barco, ta chi̱kaa̱ so̱ꞌo ra to̱ꞌon ña ni̱ka̱ꞌa̱n ta̱a ta̱ xíꞌin yito̱n tón barco.
ACT 27:12 Ta na o̱vi̱ ta̱a yóꞌo xíꞌin kua̱ꞌa̱ ní nata̱a na kísa chiño no̱o̱ na, yóo yuꞌú na ndí o̱n váꞌa Buenos Puertos yóꞌo xa̱ꞌa̱ ña kindo̱o na u̱ni̱ yo̱o̱ vi̱xin. Ta ni̱ka̱ꞌa̱n na ndí va̱ꞌa chikaa̱ na ndee̱ xíꞌin mi̱i na ña ko̱ꞌo̱n na xíꞌin tón barco nda̱ ñoo Fenice, ña nákaa̱ inka̱ táꞌví isla Creta, ta va̱ꞌa ka̱ ná kindo̱o tón barco kundichi nó ñoo yóꞌo ndiꞌi yo̱o̱ vi̱xin ní, chí ñoo Fenice yóꞌo tívi xíto ndaa ña chí noreste ta tívi xíto ndaa ña chí sureste.
ACT 27:13 Ta ñii ki̱vi̱ va̱ꞌa ní livi xíka ta̱chi̱ ña ki̱xi chí sur, ta saá ni̱vi na kísa chiño ini tón barco, ni̱ka̱ꞌa̱n na, káchí na saá: ―Va̱ꞌa vitin, chi ta̱chi̱ ña xíka yóꞌo kivi chindeé ña tón barco xaa̱ nó nda̱ ñoo Fenice ―káchí na. Ta saá nda̱a ndiꞌi ndi̱ tón barco, ta na kísa chiño ini tón barco na̱sita na ndiꞌi yoꞌo̱ ña nóꞌni ka̱a náꞌno ña veé ní, ña ñóꞌo ini takuií, ña kúu ña o̱n vása táxi ko̱ꞌo̱n tón barco nda̱ ñii xiiña. Tá ndi̱ꞌi ña ta̱va na ñaveé yóꞌo, ta ni̱sa̱ña̱ tón barco, ta ke̱e nó kua̱ꞌa̱n nó xíꞌin ndi̱, ta kánóo nó, kua̱ꞌa̱n nó yuꞌu̱ takuií mi̱ni, yatin no̱o̱ yóo ñoꞌo̱ yi̱chí isla Creta.
ACT 27:14 Ta saá ñii kama ki̱xáꞌá ndeé ní káni ta̱chi̱ naꞌá ña na̱ní Euroclidón. Ta ta̱chi̱ yóꞌo va̱xi ña chí ma̱ꞌñó no̱o̱ kéta ño̱ꞌo xíꞌin chí norte, ta ndeé ní káni ta̱chi̱ yóꞌo tón barco.
ACT 27:15 Ta saá ni̱‑kuchiño ko̱ꞌo̱n ka̱ ndi̱ chí no̱o̱ kóni ndi̱ ko̱ꞌo̱n ndi̱. Ña̱kán sa̱ña ndi̱ ña káva ndi̱ tón barco no̱o̱ kóni ndi̱ ko̱ꞌo̱n nó xíꞌin ndi̱, ta va̱ꞌa ka̱ sa̱ndakoo ndi̱ ndí ña ta̱chi̱ ná kaꞌnda chiño ña míchí ko̱ꞌo̱n nó.
ACT 27:16 Ta saá ni̱xaa̱ ndi̱ yatin no̱o̱ nákaa̱ isla loꞌo ña na̱ní Clauda, ta kua̱ꞌa̱n ndi̱ ñii táꞌví no̱o̱ o̱n vása ndeé ní xíka ta̱chi̱. Ta tón barco káꞌno no̱o̱ ñóꞌo ndi̱ kua̱ꞌa̱n ndi̱, ñóo nó ñii tón barco loꞌo, kua̱ꞌa̱n nó, ta saá xíꞌin ñayo̱ꞌvi̱ ní na̱sita ndi̱ tón loꞌo yóꞌo, xa̱ꞌa̱ ña ko̱to̱ chindaꞌá ta̱chi̱ nó, ta kani nó tón barco káꞌno. Ta saá chi̱kaa̱ va̱ꞌa ndi̱ tón loꞌo yóꞌo ini tón barco káꞌno.
ACT 27:17 Ta saá xíꞌin kua̱ꞌa̱ ní yoꞌo̱, nata̱a na kísa chiño xíꞌin tón barco káꞌno, chi̱súku ndaa na kua̱ꞌa̱ xiiña nó ña katón kútu̱ na nó, xa̱ꞌa̱ ña chindeé ña nó ña o̱n nda̱ta̱ nó. Saá chi yíꞌví ní na ko̱to̱ ta̱chi̱ ña ndeé ní káni, chindaꞌá ña tón barco ña ko̱ꞌo̱n nó nda̱ Sirte, ña kúu ñii xiiña no̱o̱ o̱n vása kónó takuií mi̱ni, ta yíꞌví na ko̱to̱ kani ndaa tón barco no̱o̱ yo̱tí ña yóo ini takuií, ta tani nó. Ta xa̱ꞌa̱ ña yi̱yo yóꞌo, sa̱noo na tiko̱to̱ ndíka̱ ña nóꞌni no̱o̱ yito̱n tón ñíndichi sa̱ta̱ tón barco, ta sa̱ndakoo na tón barco ko̱ꞌo̱n nó chí no̱o̱ chindaꞌá ta̱chi̱ nó.
ACT 27:18 Ta ni̱ti̱vi inka̱ ki̱vi̱, ta nda̱ loꞌo o̱n xi̱in ta̱chi̱ ya̱a̱ ña, ta ndeé ní káni ka̱ ña tón barco no̱o̱ ñóꞌo ndi̱. Ta saá ni̱vi na kísa chiño ini tón barco ta̱va na ñaveé ndíso nó ña kúu ñakíaꞌvi ñóꞌo ini nó, ta sa̱kana na ndiꞌi ñakíaꞌvi yóꞌo ini takuií mi̱ni xa̱ꞌa̱ ña ndukama tón barco yóꞌo.
ACT 27:19 Saá kúu, ta ki̱xaa̱ ki̱vi̱ u̱ni̱, ta nda̱ loꞌo o̱n vása yáa̱ ta̱chi̱, ni o̱n vása ní‑xikuiin kóon sa̱vi̱, ta ndiꞌi ndi̱ ñóꞌo ini tón barco, ta̱va ndi̱ ndiꞌi ndaꞌa̱ chiño válí, ta sa̱kana ndi̱ ña ini takuií xa̱ꞌa̱ ña ndukama ka̱ nó.
ACT 27:20 Ta ndiví ñoó ndeé ní káni ta̱chi̱, ta ndeé ní kóon sa̱vi̱. Ta saá ni̱yaꞌa kua̱ꞌa̱ ní ki̱vi̱, ta o̱n vása ní‑xini ndi̱ ki̱mi, ni o̱n vása ní‑xini ndi̱ ño̱ꞌo ña yéꞌe ndiví. Ta o̱n vása ní‑kaꞌán ka̱ ndi̱ ña kuchiño kutaku̱ ndi̱, saá xáni si̱ni̱ ndi̱.
ACT 27:21 Ta saá ni̱yaꞌa kua̱ꞌa̱ ní ki̱vi̱, ta ndiꞌi ndi̱ na ñóꞌo ini tón barco nda̱ loꞌo ni̱‑xixi ndi̱. Ta saá ta̱Pablo na̱kundichi ra ma̱ꞌñó no̱o̱ nákutáꞌan ndiꞌi nata̱a na kísa chiño ini tón barco, ta ni̱ka̱ꞌa̱n ra xíꞌin na, káchí ra saá: ―Ndóꞌó tata, xa ni̱ka̱ꞌa̱n i̱ xíꞌin ndó ndí o̱n vása va̱ꞌa sandakoo yó isla Creta. Tá ní chikaa̱ so̱ꞌo ndó to̱ꞌon ña ni̱ka̱ꞌa̱n i̱ xíꞌin ndó, níkúu, ta saá o̱n kóo ña yo̱ꞌvi̱ xóꞌvi̱ yó vitin, ni o̱n vása ní‑ndañóꞌó kua̱ꞌa̱ ní ñakuíká xíꞌin ñakíaꞌvi ña xi̱ñoꞌo ini tón barco yóꞌo, níkúu.
ACT 27:22 Ta saá ni, o̱n kundiꞌi ini ndó, ta va̱ꞌa ka̱ chikaa̱ ndó ndee̱ ini mi̱i ndó, chi nda̱ ñii yó ñóꞌo yóꞌo o̱n kivi̱ yó, ndasaá kuiti tón barco yóꞌo ndiꞌi xa̱ꞌa̱.
ACT 27:23 Saá chi ñoó ndiveꞌe ni̱ti̱vi no̱o̱ i̱ ñii ñaángel ña ke̱e no̱o̱ Ndios, Ta̱a ta̱Káꞌno no̱o̱ i̱, ta kúu ra ta̱a ta̱ kísa chiño i̱ no̱o̱.
ACT 27:24 Ta ni̱ka̱ꞌa̱n ñaángel yóꞌo xíꞌin i̱, ka̱chí ña saá: “O̱n kuyi̱ꞌví ún, Pablo, chi ndixa xaa̱ ún no̱o̱ ta̱rey César ña kasa nani ra kua̱chi xa̱ꞌa̱ ún. Ta inka̱ ñava̱ꞌa keꞌé Ndios xíꞌin ún kuu ña saka̱ku ra ndiꞌi ni̱vi na ñóꞌo ini tón barco xíꞌin ún, ta nda̱ ñii ndóꞌó o̱n kivi̱ ndó”, ka̱chí ñaángel xíꞌin i̱.
ACT 27:25 Ta saá va̱ꞌa chikaa̱ ndó ndee̱ ini ndó, chi kúnda̱a̱ ini i̱ ndí Ndios kúu ta̱a ta̱nda̱a̱, ta ndixa kasa ndivi ra ndiꞌi to̱ꞌon ña ni̱ka̱ꞌa̱n ra xíꞌin i̱.
ACT 27:26 Ta vará o̱n takuéꞌe̱ nda̱ ñii mi̱i yó, ta tón barco yóꞌo ndiꞌi xa̱ꞌa̱ nó tá xaa̱ nó yatin ñoꞌo̱ yi̱chí ñii isla ―káchí ta̱Pablo xíꞌin nata̱a na kísa chiño xíꞌin tón barco yóꞌo.
ACT 27:27 Ta saá ni̱xi̱no̱ u̱xu̱ ko̱mi̱ ki̱vi̱, ta kánóo tón barco no̱o̱ takuií ñii xiiña ña na̱ní Mar Adriático. Ta xa ni̱to̱nda̱a ma̱ꞌñó ñoó kúu ña, ta nata̱a na kísa chiño xíꞌin tón barco xáni si̱ni̱ na ndí xa ni̱xaa̱ ndi̱ yatin no̱o̱ yóo ñoꞌo̱ yi̱chí.
ACT 27:28 Ta saá sa̱noo na ñii yoꞌo̱ ña nóꞌni no̱o̱ xíꞌin ñaveé loꞌo, ña kúu ña xíni̱ ñóꞌó na choꞌon ki̱ꞌva na ñakónó takuií. Ta saá tá sa̱noo na ñayóꞌo ini takuií, ta ku̱nda̱a̱ ini na ndí o̱ko̱ xa̱ꞌo̱n ñii metro kúu ñakónó ini takuií yóꞌo. Ta saá inka̱ xíká ka̱ loꞌo kua̱ꞌa̱n tón barco, ta tuku sa̱noo na yoꞌo̱ ini takuií ña choꞌon ki̱ꞌva na ndasaá kónó takuií. Ta saá ku̱nda̱a̱ ini na ndí o̱ko̱ u̱xa̱ metro kúu ñakónó takuií vitin.
ACT 27:29 Ta saá ki̱xáꞌá yíꞌví na ko̱to̱ kani ti̱xin tón barco yu̱u̱ náꞌno ña ñóꞌo ini takuií no̱o̱ xa yatin yóo ñoꞌo̱ yi̱chí. Ta tuku ti̱in na ko̱mi̱ ñaveé náꞌno ña nóꞌni ndaa tón barco ta sa̱noo na ña ini takuií xa̱ꞌa̱ ña chindeé ña kundichi tón barco no̱o̱ takuií, ña o̱n ko̱ꞌo̱n nó no̱o̱ yóo yu̱u̱. Ta saá ndu̱kú na no̱o̱ Ndios ña ya̱chi̱ ní kixaa̱ ña ti̱vi inka̱ ki̱vi̱.
ACT 27:30 Ta sava nata̱a na kísa chiño xíꞌin tón barco xáni si̱ni̱ na ndí va̱ꞌa ka̱ ná saka̱ku xíꞌin mi̱i na. Ta saá ki̱xáꞌá na sánoo seꞌé na tón barco loꞌo xa̱ꞌa̱ ña kanóo nó no̱o̱ takuií. Ta ndákuiti ña sákuu na kúu ña sánoo na ñaveé náꞌno, chi nata̱a yóꞌo chi̱kaa̱ ini na ko̱ꞌo̱n seꞌé na xíꞌin tón barco loꞌo yóꞌo nda̱ no̱o̱ yóo ñoꞌo̱ yi̱chí ña ka̱ku na.
ACT 27:31 Ta ta̱Pablo ku̱nda̱a̱ ini ra yu kúu ña kóni nata̱a yóꞌo keꞌé na, ta saá ke̱e ra kua̱ꞌa̱n ra no̱o̱ yóo ta̱a ta̱ ndíso chiño ta no̱o̱ yóo natropa ra xíꞌin ra. Ta ni̱xaa̱ ra, ta ni̱ka̱ꞌa̱n ra, káchí ra saá xíꞌin na: ―Ndiꞌi mi̱i yó xíni̱ ñóꞌó kindo̱o ka̱ yó ini tón barco káꞌno yóꞌo, ta saá va̱ꞌa ka̱ku ndiꞌi yó. Táná sava yó kee yó ko̱ꞌo̱n yó ta sandakoo yó tón barco yóꞌo, ta saá o̱n kuchiño ka̱ku ndiꞌi yó ―káchí ta̱Pablo xíꞌin na.
ACT 27:32 Ta natropa chi̱kaa̱ so̱ꞌo na to̱ꞌon yóꞌo, ta xa̱ꞌnda na yoꞌo̱ ña nóꞌni tón barco loꞌo, ta ni̱sa̱ña̱ nó, kua̱ꞌa̱n mi̱i nó no̱o̱ takuií mi̱ni.
ACT 27:33 Ta xa yatin ní ña ti̱vi inka̱ ki̱vi̱ kúu ña, ta ta̱Pablo ni̱ka̱ꞌa̱n ra ndu̱kú ra no̱o̱ ndiꞌi ni̱vi na ñóꞌo ini tón barco xíꞌin ra, káchí ra saá: ―Ta vitin xa ni̱yaꞌa u̱xu̱ ko̱mi̱ ki̱vi̱ ta nda̱ loꞌo o̱n vása xíxi ndó.
ACT 27:34 Ta vitin xáku ndáꞌví i̱ no̱o̱ ndó ña kuxu ndó loꞌo xa̱ꞌa̱ ña kukomí ndó ndee̱, saá chi kúnda̱a̱ ini i̱ ndí nda̱ loꞌo o̱n takuéꞌe̱ nda̱ ñii mi̱i yó ―káchí ta̱Pablo xíꞌin na.
ACT 27:35 Ta saá ki̱ꞌin ta̱Pablo si̱ta̱ va̱ꞌa ta ni̱ka̱ꞌa̱n ra xíꞌin Ndios, káchí ra saá: ―Táxaꞌvi ñaꞌá ún, Tata Yivá yó Ndios, chi táxi ún ña xíni̱ ñóꞌó kuxu ndi̱ ―káchí ta̱Pablo xíꞌin Ndios. Ta saá sa̱kuáchi ra si̱ta̱ va̱ꞌa yóꞌo, ta ki̱xáꞌá ra xíxi ra loꞌo ña.
ACT 27:36 Ta xíꞌin ña kéꞌé ta̱Pablo saá, chi̱kaa̱ ra ndee̱ ini nata̱a yóꞌo, ta ki̱xáꞌá na xíxi na.
ACT 27:37 Ta ndiꞌi mi̱i ndi̱ na ñóꞌo ini tón barco yóꞌo kúu ndi̱ o̱vi̱ ciento u̱ni̱ si̱ko̱ xa̱ꞌo̱n ñii ni̱vi.
ACT 27:38 Tá ndi̱ꞌi xi̱xi ndiꞌi nata̱a na kísa chiño xíꞌin tón barco, ta sa̱kana na ndiꞌi ñaveé ña kúu ndiki̱n trigo xíꞌin ndiki̱n cebada ta xíꞌin inka̱ ña ndíso tón barco, sa̱kana na ndiꞌi ñayóꞌo ini takuií xa̱ꞌa̱ ña ndukama ka̱ tón barco.
ACT 27:39 Ta ni̱ti̱vi inka̱ ki̱vi̱, ta o̱n vása ní‑kuchiño kunda̱a̱ ini na mi̱i ndáꞌvi ndaa ñoꞌo̱ yi̱chí ña xíto na nákaa̱ yatin. Ta saá xi̱to na ñii xiiña ña kúu nina yo̱tí yuꞌu̱ mi̱ni, ta xáni si̱ni̱ na saá: Va̱ꞌa ná chikaa̱ yó ndee̱ ña ko̱ꞌo̱n yó xíꞌin tón barco, ta xaa̱ yó nda̱ xiiña kaa̱ no̱o̱ yóo yo̱tí, saá chi̱kaa̱ ini na.
ACT 27:40 Ña̱kán xa̱ꞌnda na yoꞌo̱ ña nóꞌni ka̱a náꞌno ña veé ní, ña ñóꞌo ini takuií, ta nda̱xin na yoꞌo̱ ña nóꞌni tón yito̱n tón xíni̱ ñóꞌó na káva na tón barco. Ta saá na̱kani ndichi na sa̱ta̱ tón barco ñii yito̱n káni̱, ta chi̱koꞌni na ñii tiko̱to̱ loꞌo no̱o̱ nó, xa̱ꞌa̱ ña chindaꞌá ta̱chi̱ tón barco ko̱ꞌo̱n nó no̱o̱ yóo yo̱tí.
ACT 27:41 Ta saá kua̱ꞌa̱n tón barco, ta o̱n ta̱ꞌán ka̱ xaa̱ nó yuꞌu̱ takuií, ta ka̱ni ndaa ti̱xin nó no̱o̱ yo̱tí, no̱o̱ o̱n vása kónó ka̱ takuií mi̱ni. Ta saá ni̱‑kuchiño nó ko̱ꞌo̱n ka̱ nó, chi ti̱xin nó ka̱ni ndaa ña no̱o̱ yo̱tí. Ta xíꞌin ña ndeé ní káni ndaa takuií tón barco yóꞌo ta̱nda̱ ki̱xáꞌá nó cha̱chi nó.
ACT 27:42 Ta xáni si̱ni̱ natropa ña kaꞌni na ndiꞌi napreso, chi yíꞌví na ko̱to̱ ndava niꞌni nayóꞌo no̱o̱ takuií ta ka̱ku na ko̱ꞌo̱n ndíka̱ na, saá xáni si̱ni̱ natropa yóꞌo.
ACT 27:43 Ta ta̱a ta̱ ndíso chiño xíꞌin natropa ni̱‑xiin ra ña kaꞌni na ta̱Pablo, ta saá xa̱ꞌnda chiño ra no̱o̱ natropa ndí o̱n kaꞌni na nda̱ ñii napreso. Ta xa̱ꞌnda chiño ra no̱o̱ ndiꞌi ni̱vi na ñóꞌo ini tón barco, káchí ra saá xíꞌin na: ―Siꞌna ndiꞌi ndó na va̱ꞌa kúchiño kunoo ko̱ꞌo̱n matóꞌón no̱o̱ takuií, vitin kee ndó ko̱ꞌo̱n ndó, ta xaa̱ ndó nda̱ no̱o̱ yóo ñoꞌo̱ yi̱chí kaa̱.
ACT 27:44 Ta ndóꞌó na o̱n vása kúchiño kunoo ko̱ꞌo̱n matóꞌón no̱o̱ takuií, ñii ñii ndó xíni̱ ñóꞌó tiin ndó yito̱n tón barco yóꞌo, tón kúu tón cha̱chi, ña kuchiño kundoso ndó sa̱ta̱ nó, ta xaa̱ ndó nda̱ no̱o̱ yóo ñoꞌo̱ yi̱chí kaa̱ ―káchí ta̱ ndíso chiño yóꞌo. Ta saá ki̱sa ndivi ndi̱ to̱ꞌon ña ni̱ka̱ꞌa̱n ra xíꞌin ndi̱, ta va̱ꞌa ni̱xaa̱ ndiꞌi ndi̱ no̱o̱ yóo ñoꞌo̱ yi̱chí yuꞌu̱ takuií mi̱ni, ta nda̱ loꞌo o̱n vása ní‑takuéꞌe̱ nda̱ ñii ndi̱.
ACT 28:1 Tá ni̱xaa̱ ndiꞌi ndi̱ no̱o̱ ñoꞌo̱ yi̱chí ña nákaa̱ yuꞌu̱ takuií mi̱ni yóꞌo, ta saá xi̱ni̱ so̱ꞌo ndi̱ ndí ñoꞌo̱ yóꞌo na̱ní ña isla Malta.
ACT 28:2 Ta ni̱vi na táku̱ yóꞌo, va̱ꞌa ní na̱kiꞌin na ndi̱ꞌi̱. Ta kama xa̱ꞌmi na ñii ñoꞌo̱ xa̱ꞌa̱ ña nasaa̱ loꞌo ndi̱, chi kóon ní sa̱vi̱, ta vi̱xin ní.
ACT 28:3 Ta ta̱Pablo ni̱xa̱ꞌa̱n ra ka̱ya ra ñii nomi tito̱n, ta ta̱an ra tito̱n yóꞌo no̱o̱ ñoꞌo̱ xíxi̱. Ta xa̱ꞌa̱ ña ñiꞌní ní ñoꞌo̱ xíxi̱ yóꞌo, ta ñii tíko̱o̱ tíxati̱ ke̱ta rí ti̱xin tito̱n yóꞌo, ta ti̱in rí ndaꞌa̱ ta̱Pablo, ta tákaa̱ ndaa rí ndaꞌa̱ ra.
ACT 28:4 Tá xi̱ni ni̱vi ña ti̱in tíko̱o̱ xati̱ yóꞌo ndaꞌa̱ ta̱Pablo, ta ni̱ka̱ꞌa̱n xíꞌin táꞌan na, káchí na saá: ―Ndixa ta̱yóꞌo kúu ra ñii ta̱a ta̱ o̱n váꞌa ta̱ xa̱ꞌni ni̱vi, ta xa̱ꞌa̱ ñayóꞌo ndios ña kísa to̱ꞌó yó ña na̱ní “ñanda̱a̱” o̱n taxi ka̱ ña kutaku̱ ta̱yóꞌo. Vará ku̱chiño ra ni̱ka̱ku ra no̱o̱ takuií mi̱ni, ta vitin ndios mi̱i yó yóꞌo chi̱tóni̱ ña kivi̱ ra ―káchí na, káꞌa̱n na xíꞌin táꞌan na.
ACT 28:5 Ta ta̱Pablo sa̱kisin ra ndaꞌa̱ ra no̱o̱ tákaa̱ ndaa tíko̱o̱ xati̱ no̱o̱ ñoꞌo̱ xíxi̱, ta tíko̱o̱ yóꞌo na̱kava rí no̱o̱ ñoꞌo̱, ta nda̱ loꞌo o̱n ko̱ó ña ní‑ndoꞌo ta̱Pablo.
ACT 28:6 Ta saá ni̱vi na̱kutáꞌan yóꞌo xíto na yu kúu ña kundoꞌo ta̱Pablo, chi ndáti na ama kixáꞌá kaa kuiño ndiꞌi yi̱kí ko̱ñu ra, án ñii kama nakava ra kivi̱ ra. Ta saá naꞌá ní xi̱ndati na, ta nda̱ loꞌo o̱n ko̱ó ña o̱n váꞌa ní‑ndoꞌo ta̱Pablo. Ta saá na̱sama na ña xáni si̱ni̱ na, ta ni̱ka̱ꞌa̱n xíꞌin táꞌan na, káchí na saá: ―Ñii ndios kúu ta̱yóꞌo, ña̱kán o̱n ko̱ó ña ní‑ndoꞌo ra ―káchí na, káꞌa̱n na.
ACT 28:7 Ta yatin no̱o̱ ni̱xaa̱ ndi̱ no̱o̱ ñoꞌo̱ yi̱chí yóꞌo, yóo veꞌe ñii ta̱a ta̱káꞌno no̱o̱ ndiꞌi ni̱vi na táku̱ ñoo yóꞌo, ta na̱ní ra Publio. Ta ta̱yóꞌo va̱ꞌa ní na̱kiꞌin ra ndi̱ꞌi̱, ta ka̱na ra ndi̱ꞌi̱ ko̱ꞌo̱n ndi̱ xíꞌin ra veꞌe ra. Ta ni̱xaa̱ ndi̱ ta ki̱ndo̱o ndi̱ xíꞌin ra veꞌe ra u̱ni̱ ki̱vi̱.
ACT 28:8 Ta yivá ta̱Publio yóꞌo ndeé ní ndóꞌo ra, kómí ra kue̱ꞌe̱ kaꞌni̱, ta kóon ní ini ra ni̱i̱. Ta saá ni̱xa̱ꞌa̱n ta̱Pablo no̱o̱ kándúꞌu̱ ta̱ ndeé ndóꞌo yóꞌo, ta chi̱so ra ndaꞌa̱ ra si̱ni̱ ta̱yóꞌo, ta ndu̱kú ra no̱o̱ Ndios xa̱ꞌa̱ ra, ta saá ndu̱va̱ꞌa ra.
ACT 28:9 Ta saá ndiꞌi ni̱vi na ndeé ndóꞌo, na táku̱ ñoo isla Malta yóꞌo, ki̱xaa̱ na no̱o̱ ta̱Pablo, ta xíꞌin ndee̱ Ndios sa̱ndúva̱ꞌa ndiꞌi ra na.
ACT 28:10 Ta xa̱ꞌa̱ ñayóꞌo, ni̱vi nañoo yóꞌo ki̱sa to̱ꞌó ní na ndi̱ꞌi̱, ta ta̱xi na ña xíni̱ ñóꞌó ndaꞌa̱ ndi̱. Tá xa yatin kixaa̱ ki̱vi̱ ña kee ndi̱ ñoo yóꞌo, ta sa̱níꞌi na ndi̱ꞌi̱ kua̱ꞌa̱ ní ña xíni̱ ñóꞌó no̱o̱ ndi̱ ko̱ꞌo̱n xíꞌin ndi̱ ñoo Roma.
ACT 28:11 Xi̱ndo̱o ndi̱ ñoo isla Malta u̱ni̱ yo̱o̱, ta saá nda̱a ndi̱ inka̱ tón barco, tón xi̱ndichi ñoo isla Malta ndiꞌi yo̱o̱ vi̱xin. Tón barco yóꞌo ke̱e nó ñoo Alejandría, ta no̱o̱ nó, yíta o̱vi̱ na̱ꞌná nandios vatá na kísa to̱ꞌó ni̱vi na kúu nagriego, ta nandios yóꞌo na̱ní Cástor xíꞌin Pólux.
ACT 28:12 Ta nda̱a ndi̱ tón barco yóꞌo, ta kua̱ꞌa̱n ndi̱ ñoo Siracusa xíꞌin nó. Tá ni̱xaa̱ ndi̱ ñoo yóꞌo, ta ki̱ndo̱o ndi̱ u̱ni̱ ki̱vi̱.
ACT 28:13 Ta saá ke̱e tuku ndi̱ ta kua̱ꞌa̱n ndi̱ xíꞌin tón barco, ta ni̱xaa̱ ndi̱ nda̱ ñoo Regio. Tá ni̱ti̱vi inka̱ ki̱vi̱, ki̱xáꞌá xíka loꞌo ta̱chi̱ ña ki̱xi chí sur, ta̱chi̱ va̱ꞌa xi̱kuu ña, chi chi̱ndeé ña ndi̱ꞌi̱ ña kama ka̱ kua̱ꞌa̱n tón barco xíꞌin ndi̱. Ta saá inka̱ ki̱vi̱ ni̱xaa̱ ndi̱ ñoo Puteoli.
ACT 28:14 Ta ñoo yóꞌo na̱kutáꞌan ndi̱ xíꞌin sava ni̱vi na kándixa ta̱Jesús, na táku̱ ñoo yóꞌo. Ta nayóꞌo ndu̱kú na no̱o̱ ndi̱ ña kindo̱o ndi̱ xíꞌin na u̱xa̱ ki̱vi̱. Ta ki̱ndo̱o ndi̱ xíꞌin na, ta saá ni̱yaꞌa u̱xa̱ ki̱vi̱, ta ke̱e ndi̱, ta kua̱ꞌa̱n xáꞌá ndi̱ ta ni̱xaa̱ ndi̱ nda̱ ñoo Roma.
ACT 28:15 Ta sava ni̱vi na kándixa ta̱Jesús na táku̱ ñoo Roma, xa xi̱ni̱ so̱ꞌo nayóꞌo ña va̱xi ndi̱ yichi̱. Ta saá ke̱e na ñoo Roma, ta kua̱ꞌa̱n na ña nakutáꞌan na xíꞌin ndi̱ yichi̱. Ta sava ni̱vi na kándixa ta̱Jesús yóꞌo na̱kutáꞌan na xíꞌin ndi̱ ñoo ña na̱ní Foro de Apio, ta inka̱ sava nayóꞌo na̱kutáꞌan na xíꞌin ndi̱ ñii xiiña ña na̱ní Tres Tabernas. Tá na̱kutáꞌan ta̱Pablo xíꞌin ndiꞌi nayóꞌo, ta ni̱ka̱ꞌa̱n ra xíꞌin Ndios, ta̱xi ra ña táxaꞌvi ñaꞌá, ta na̱kiꞌin ini ra ndee̱.
ACT 28:16 Tá ni̱xaa̱ ndi̱ ñoo Roma, ta saá ta̱a ta̱ ndíso chiño xíꞌin natropa na̱taxi ra ndiꞌi napreso ndaꞌa̱ ñii ta̱káꞌno no̱o̱ natropa ñoo Roma. Ta nachiño ñoo Roma ta̱xi na nda̱yí ndaꞌa̱ ta̱Pablo ña kutaku̱ ra ñii veꞌe, vará ndiví ñoó xíni̱ ñóꞌó koo ñii ta̱tropa xíꞌin ra xa̱ꞌa̱ ña kundaa ñaꞌá ra.
ACT 28:17 Ta saá ni̱yaꞌa u̱ni̱ ki̱vi̱, ta ta̱Pablo ka̱na ra nata̱a na kúu nanáꞌno no̱o̱ najudío na táku̱ ñoo Roma xa̱ꞌa̱ ña kixaa̱ na no̱o̱ ra. Tá ki̱xaa̱ na na̱kutáꞌan na veꞌe no̱o̱ yóo ta̱Pablo, ta saá ki̱xáꞌá ra ndáto̱ꞌon ra xíꞌin na, káchí ra saá: ―Natáꞌan yó, kóni i̱ ña kunda̱a̱ ini ndó ndí yi̱ꞌi̱ o̱n vása ní‑keꞌé i̱ nda̱ ñii ña o̱n váꞌa xíꞌin nañoo yó najudío, ni nda̱ loꞌo o̱n vása ní‑chikaa̱ i̱ ni̱no̱ yichi̱ ña xi̱ndiko̱n naxi̱i̱ síkuá yó xi̱na̱ꞌá. Ta vará o̱n ko̱ó ña o̱n váꞌa ní‑keꞌé i̱ xíꞌin nañoo yó, ta sava nanáꞌno no̱o̱ najudío na táku̱ ñoo Jerusalén ti̱in na yi̱ꞌi̱, ta ta̱xi na yi̱ꞌi̱ ndaꞌa̱ nachiño ñoo Roma.
ACT 28:18 Ta nachiño yóꞌo, kua̱ꞌa̱ ní ña ni̱nda̱ka̱ to̱ꞌon na yi̱ꞌi̱, ta ni̱‑naníꞌi na nda̱ ñii kua̱chi ndíso i̱ xa̱ꞌa̱ ña xíni̱ ñóꞌó kivi̱ i̱. Ta nachiño yóꞌo ka̱chí ini na saña na yi̱ꞌi̱ ña ko̱ꞌo̱n ndíka̱ i̱.
ACT 28:19 Ta saá ni, nanáꞌno no̱o̱ najudío o̱n vása ní‑xiin na ña sa̱ña̱ i̱ ko̱ꞌo̱n ndíka̱ i̱. Ta saá o̱n vása ní‑xiyo inka̱ ña kuchiño keꞌé i̱, ta va̱ꞌa ka̱ ndu̱kú i̱ ko̱ꞌo̱n i̱ no̱o̱ ta̱rey César xa̱ꞌa̱ ña kasa nani ra kua̱chi i̱. Saá ke̱ꞌé i̱, vará yi̱ꞌi̱ o̱n ko̱ó kua̱chi chíkaa̱ i̱ sa̱ta̱ nañoo yó najudío.
ACT 28:20 Ta saá ka̱na i̱ ndóꞌó vitin nakutáꞌan ndó yóꞌo xa̱ꞌa̱ ña ka̱ꞌa̱n táꞌan yó, chi kóni i̱ ña kunda̱a̱ ini ndó nda̱chun nóꞌni i̱ xíꞌin cadena yóꞌo vitin. Saá chi yi̱ꞌi̱ kúu i̱ ñii ta̱preso xa̱ꞌa̱ ña kándixa i̱ ndí xa ki̱xaa̱ ta̱a ta̱ xi̱ndati naxi̱i̱ síkuá yó. Ta ta̱a yóꞌo kúu ta̱a ta̱ ki̱ndo̱o Ndios tiꞌví ra ña saka̱ku ra mi̱i yó ―káchí ta̱Pablo xíꞌin najudío na na̱kutáꞌan yóꞌo.
ACT 28:21 Ta nda̱kuii̱n na, káchí na saá xíꞌin ra: ―O̱n ta̱ꞌán nakiꞌin ndi̱ nda̱ ñii tutu ña ke̱e ñoo estado Judea ña káꞌa̱n xa̱ꞌa̱ ún, ta natáꞌan yó najudío na kúu na ke̱e ñoo Jerusalén ta ki̱xaa̱ na no̱o̱ ndi̱, nda̱ ñii nayóꞌo o̱n vása ní‑kaꞌa̱n na ña o̱n váꞌa xa̱ꞌa̱ ún xíꞌin ndi̱.
ACT 28:22 Ta vitin mi̱i ndi̱ kóni ndi̱ koni̱ so̱ꞌo ndi̱ ña ndato̱ꞌon ún xíꞌin ndi̱ xa̱ꞌa̱ ña kándixa ún. Saá chi xi̱ni̱ so̱ꞌo ndi̱ kua̱ꞌa̱ ní ni̱vi ndiꞌi saá xiiña kándiva̱ꞌa na xa̱ꞌa̱ yichi̱ ña ndíko̱n ún, chi káꞌa̱n na káchí na ndí yichi̱ vatá kúu ña ―káchí najudío na̱kutáꞌan yóꞌo xíꞌin ta̱Pablo.
ACT 28:23 Ta saá ki̱ndo̱o na ndá ki̱vi̱ kuu ña nakutáꞌan na xa̱ꞌa̱ ña koni̱ so̱ꞌo na to̱ꞌon ña ndato̱ꞌon ta̱Pablo xíꞌin na. Tá ki̱xaa̱ ki̱vi̱ yóꞌo, ta kua̱ꞌa̱ ní ni̱vi na̱kutáꞌan na veꞌe ta̱Pablo. Ta̱nda̱ xita̱a̱n ta̱nda̱ ñoó, nda̱to̱ꞌon ta̱Pablo xíꞌin ni̱vi yóꞌo. Ta̱Pablo ni̱ka̱ꞌa̱n ra sa̱náꞌa káxín ra na xa̱ꞌa̱ yichi̱ no̱o̱ xáꞌnda chiño Ndios, ta nda̱to̱ꞌon ra xíꞌin na, chi kóni ra kunda̱a̱ ini na ndí to̱ꞌon Ndios ña ni̱taa ta̱Moisés xíꞌin inka̱ naprofeta kui̱ya̱ xi̱na̱ꞌá, ñii yuꞌú káꞌa̱n ña ndí ta̱Jesús kúu Cristo, ta̱a ta̱ ki̱ndo̱o Ndios tiꞌví ra xa̱ꞌa̱ ña saka̱ku ra ni̱vi.
ACT 28:24 Ta sava ni̱vi na na̱kutáꞌan yóꞌo ka̱ndixa na to̱ꞌon ña nda̱to̱ꞌon ta̱Pablo xíꞌin na, ta sava na o̱n vása ní‑xiin na kandixa na to̱ꞌon yóꞌo.
ACT 28:25 Ta xa̱ꞌa̱ ña o̱n vása ní‑kuchiño koo yuꞌú na, ki̱xáꞌá na náa na xíꞌin táꞌan na xa̱ꞌa̱ to̱ꞌon ña nda̱to̱ꞌon ta̱Pablo xíꞌin na. Ta saá tá o̱n ta̱ꞌán ka̱ kee na noꞌo̱ na veꞌe na, ta ni̱ka̱ꞌa̱n ta̱Pablo xíꞌin na, káchí ra saá: ―To̱ꞌon ña nda̱a̱ kúu ña ni̱ka̱ꞌa̱n Níma̱ Ndios xíꞌin ta̱profeta Isaías kui̱ya̱ xi̱na̱ꞌá, ta ni̱taa ra to̱ꞌon yóꞌo xa̱ꞌa̱ ña ndasaá ke̱ꞌé naxi̱i̱ síkuá yó. Ta vitin ndóꞌó ñii ki̱ꞌva saá kísa ndivi ndó to̱ꞌon yóꞌo. Ta to̱ꞌon Ndios yóꞌo ña ni̱taa ta̱Isaías kui̱ya̱ xi̱na̱ꞌá, káchí ña saá:
ACT 28:26 Káchí Ndios xíꞌin yi̱ꞌi̱, ta̱Isaías, ña ko̱ꞌo̱n i̱ no̱o̱ nañoo i̱ naIsrael, ta ndato̱ꞌon i̱ xíꞌin na, kachí i̱ saá: “Vará xíni̱ so̱ꞌo ní ndó, ta nda̱ ñii ki̱vi̱ o̱n vása kunda̱a̱ ini ndó ña xíni̱ so̱ꞌo ndó. Vará xíto ní ndó, ta nda̱ ñii ki̱vi̱ o̱n vása kunda̱a̱ ini ndó yu kúu ña xíto ndó.
ACT 28:27 Saá chi níma̱ ndó xa ku̱táꞌyá yu̱u̱ ña. Ta so̱ꞌo ndó, na̱kasi kútu̱ ndó ña, ta nduchu̱ no̱o̱ ndó, na̱kasi ndó ña, chi o̱n xi̱in ndó koto ndó, ni o̱n xi̱in ndó koni̱ so̱ꞌo ndó. Ña kéꞌé ndó saá kúu ña o̱n xi̱in ndó kunda̱a̱ ini ndó ñanda̱a̱, ni o̱n xi̱in ndó ndikó ndó kixi ndó no̱o̱ i̱ ña sandaꞌa i̱ ndóꞌó”, ka̱chí Ndios xíꞌin naxi̱i̱ síkuá yó naIsrael, saá ni̱taa ta̱profeta Isaías kui̱ya̱ xi̱na̱ꞌá.
ACT 28:28 Ta saá, ndóꞌó natáꞌan yó najudío, kóni i̱ ña kunda̱a̱ va̱ꞌa ini ndó ndí vitin Ndios táxi ra ña ni̱vi na o̱n vása kúu najudío kúchiño kuu na ni̱vi na saka̱ku Ndios no̱o̱ ña o̱n váꞌa. Ta kua̱ꞌa̱ ní ni̱vi na o̱n vása kúu najudío nakiꞌin na ñava̱ꞌa yóꞌo, chi ndixa chikaa̱ so̱ꞌo na to̱ꞌon Ndios ―káchí ta̱Pablo xíꞌin na.
ACT 28:29 Ta saá ke̱e najudío yóꞌo veꞌe ta̱Pablo, ta kua̱ꞌa̱n na, ta náa ní na xíꞌin táꞌan na no̱o̱ kua̱ꞌa̱n na yichi̱.
ACT 28:30 Ta ta̱Pablo ni̱xi̱yo ra o̱vi̱ ka̱ kui̱ya̱ veꞌe no̱o̱ cháꞌvi ra kutaku̱ ra ñoo Roma. Ta ini veꞌe yóꞌo va̱ꞌa na̱kiꞌin ra ndiꞌi ni̱vi na ki̱xaa̱ no̱o̱ ra,
ACT 28:31 ta nda̱ loꞌo o̱n vása ní‑yiꞌví ini ra, ta ni̱ka̱ꞌa̱n ndoso ra no̱o̱ ndiꞌi ni̱vi xa̱ꞌa̱ yichi̱ no̱o̱ xáꞌnda chiño Ndios, ta sa̱náꞌa ra ni̱vi xa̱ꞌa̱ Jesucristo, Ta̱a ta̱Káꞌno no̱o̱ yó. Ta nda̱ ñii ni̱vi ni̱‑sasi na no̱o̱ ra ña ni̱ka̱ꞌa̱n ra nda̱to̱ꞌon ra to̱ꞌon yóꞌo.
ROM 1:1 Yi̱ꞌi̱, ta̱Pablo, ta̱ kúu ta̱ kísa chiño no̱o̱ Jesucristo, táa i̱ tutu yóꞌo ña xaa̱ ña ndaꞌa̱ ndó. Ndios ka̱na ra yi̱ꞌi̱ ta sa̱kuiso chiño ra yi̱ꞌi̱ ña kuu i̱ ta̱apóstol, ta ti̱ꞌví ra yi̱ꞌi̱ ka̱ꞌa̱n ndoso i̱ to̱ꞌon xa̱ꞌa̱ Jesucristo no̱o̱ ni̱vi.
ROM 1:2 Saá chi kui̱ya̱ xi̱na̱ꞌá Ndios ki̱ndo̱o ra xíꞌin naprofeta ña ndixa kasa ndivi ra to̱ꞌon ra ña ni̱ka̱ꞌa̱n ra xíꞌin na xa̱ꞌa̱ Jesucristo. Ta naprofeta yóꞌo ni̱taa na to̱ꞌon yóꞌo no̱o̱ tutu ña na̱ní To̱ꞌon Yi̱i̱ Ndios.
ROM 1:3 Ta To̱ꞌon Ndios yóꞌo káꞌa̱n ña xa̱ꞌa̱ Sa̱ꞌya Ndios, ta̱ kúu Jesucristo, Ta̱a ta̱Káꞌno no̱o̱ yó. Ta saá tuku xi̱kuu ra sa̱ꞌya ñani síkuá ta̱rey David, chi ñii ki̱ꞌva nda̱tán káku ndiꞌi ni̱vi, saá ka̱ku ra ti̱xin ñii ñaꞌa̱ ñá kúu sa̱ꞌya ñani síkuá ta̱rey David.
ROM 1:4 Ta saá ni, xa̱ꞌa̱ ña ni̱xiꞌi̱ ra, ta xa̱ꞌa̱ ña Ndios sa̱nataku̱ ñaꞌá ra xíꞌin ndee̱ Níma̱ ra, Jesucristo sa̱náꞌa ra ndí ndixa Sa̱ꞌya Ndios kúu ra, ta kómí ra ndiꞌi ndee̱ káꞌno.
ROM 1:5 Ta mi̱i Jesucristo ta̱xi ra ñato̱ꞌó káꞌno ndaꞌa̱ i̱ ña kuu i̱ ta̱apóstol, ta ti̱ꞌví ra yi̱ꞌi̱ xa̱ꞌa̱ ña chindeé i̱ ni̱vi na o̱n vása kúu najudío ña kandixa na ra, ta kasa ndivi na to̱ꞌon ra, chi kukiꞌvi ní ini na koni na ra.
ROM 1:6 Ta ndóꞌó kúu sava nayóꞌo, chi Ndios ka̱na ra ndóꞌó ña kandixa ndó Jesucristo ta kundiko̱n ndó yichi̱ ra.
ROM 1:7 Ña̱kán táa i̱ tutu yóꞌo ña xaa̱ ña ndaꞌa̱ ndóꞌó, nañani yó xíꞌin náki̱ꞌva̱ yó, na táku̱ ñoo Roma, ta kúu ndó ni̱vi na kíꞌvi ní ini Ndios xíni ra. Ta Ndios ka̱na ra ndóꞌó ña kuu ndó ni̱vi nayi̱i̱ ta kutaku̱ ndii ndó no̱o̱ ra. Kóni i̱ ndí Yivá yó Ndios xíꞌin Sa̱ꞌya ra Jesucristo, Ta̱a ta̱Káꞌno no̱o̱ yó, ¡ná keꞌé ra ñava̱ꞌa xíꞌin ndó! ¡Ná taxi ra ñava̱ꞌa koo ña ini ndó!
ROM 1:8 Siꞌna kóni i̱ ka̱ꞌa̱n i̱ xíꞌin ndó to̱ꞌon yóꞌo: Xíꞌin nda̱yí Jesucristo, káꞌa̱n i̱ xíꞌin Ndios, ta táxi i̱ ña táxaꞌvi ñaꞌá ndaꞌa̱ Ndios xa̱ꞌa̱ ndóꞌó. Saá chi xa̱ꞌa̱ ña va̱ꞌa ní kándixa ndó Jesucristo, ta xíta̱ níꞌnó to̱ꞌon va̱ꞌa xa̱ꞌa̱ ndó ndiꞌi saá ñoo.
ROM 1:9 Ta xíꞌin ndiꞌi níma̱ i̱ kísa chiño i̱ no̱o̱ Ndios, ña káꞌa̱n ndoso i̱ no̱o̱ ni̱vi to̱ꞌon va̱ꞌa xa̱ꞌa̱ Sa̱ꞌya ra Jesucristo. Ta Ndios xíni ra ta ndákuii̱n ra xa̱ꞌa̱ i̱ ndí ndixa o̱n vása sándakoo i̱ ña káꞌa̱n i̱ ndúkú i̱ ñava̱ꞌa no̱o̱ ra xa̱ꞌa̱ ndóꞌó,
ROM 1:10 ta xáku ndáꞌví i̱ no̱o̱ Ndios, káchí i̱ xíꞌin ra saá: “Tá kóni mi̱i ún saá, ta taxi ún yichi̱ ndaꞌa̱ i̱ ña ko̱ꞌo̱n i̱ koto i̱ ni̱vi na kándixa Jesucristo, na táku̱ ñoo Roma”, saá káchí i̱ káꞌa̱n i̱ xíꞌin Ndios.
ROM 1:11 Saá chi yi̱ꞌi̱ kóni i̱ koto i̱ ndóꞌó ña ndato̱ꞌon i̱ xíꞌin ndó xa̱ꞌa̱ ña nakiꞌin ndó ndee̱ va̱ꞌa ña ki̱xi no̱o̱ Ndios, ña chindeé ña ndóꞌó ña va̱ꞌa ka̱ kandixa ndó Jesucristo.
ROM 1:12 Ta saá, ndóꞌó xíꞌin yi̱ꞌi̱ chindeé táꞌan yó, chi ndinoꞌo ní ini yó kándixa yó Jesucristo.
ROM 1:13 Nañani yó xíꞌin náki̱ꞌva̱ yó, kóni i̱ ña kunda̱a̱ ini ndó ndí kua̱ꞌa̱ ní yichi̱ ndu̱kú i̱ ndasaá kuchiño i̱ xaa̱ i̱ koto i̱ ndóꞌó, ta o̱n vása ní‑kuchiño xaa̱ i̱, chi ñii ñii yichi̱ ki̱vi̱ xáni si̱ni̱ i̱ xaa̱ i̱, ta ni̱‑kuchiño kundivi ña saá, chi ni̱xi̱yo ña sa̱si no̱o̱ i̱. Ña ndixa kóni i̱ kúu ña ka̱ꞌa̱n ndoso i̱ to̱ꞌon Ndios no̱o̱ ni̱vi na táku̱ ñoo ndó, chi kóni i̱ ña kua̱ꞌa̱ ní ni̱vi yóꞌo chikaa̱ so̱ꞌo na to̱ꞌon Ndios ta kandixa na Jesucristo, ñii ki̱ꞌva nda̱tán kua̱ꞌa̱ ní ni̱vi na o̱n vása kúu najudío na kúu na táku̱ kua̱ꞌa̱ ní xiiña, xa chi̱kaa̱ so̱ꞌo na to̱ꞌon Ndios ña nda̱to̱ꞌon i̱ xíꞌin na ta ka̱ndixa na Jesucristo.
ROM 1:14 Xa̱ꞌa̱ ñava̱ꞌa ke̱ꞌé Jesucristo xíꞌin i̱, ta saá xáni si̱ni̱ i̱ ndí xíni̱ ñóꞌó chikaa̱ i̱ ndee̱ ña ka̱ꞌa̱n ndoso i̱ to̱ꞌon xa̱ꞌa̱ Jesucristo no̱o̱ ndiꞌi ni̱vi: án nayóꞌo kúu na ni̱vi na káꞌa̱n to̱ꞌon griego, án o̱n vása káꞌa̱n na to̱ꞌon griego, án kúu na ni̱vi na ndíchí ní si̱ni̱, án kúu na ni̱vi na o̱n vása xíni̱ kaꞌvi.
ROM 1:15 Ta ñii ki̱ꞌva saá kóni i̱ ka̱ꞌa̱n ndoso i̱ to̱ꞌon va̱ꞌa xa̱ꞌa̱ Jesucristo no̱o̱ ndóꞌó na táku̱ ñoo Roma.
ROM 1:16 Yi̱ꞌi̱ o̱n vása kúkaꞌan no̱o̱ i̱ xa̱ꞌa̱ ña kándixa i̱ to̱ꞌon va̱ꞌa xa̱ꞌa̱ Jesucristo, chi to̱ꞌon yóꞌo kómí ña ndee̱ Ndios ña saka̱ku ña ndiꞌi ni̱vi na kándixa ña káꞌa̱n to̱ꞌon yóꞌo. Siꞌna najudío xi̱ni̱ so̱ꞌo na to̱ꞌon va̱ꞌa yóꞌo xa̱ꞌa̱ Jesucristo, ta saá ni̱vi na o̱n vása kúu najudío xi̱ni̱ so̱ꞌo na to̱ꞌon va̱ꞌa yóꞌo. Ta Ndios sáka̱ku ra ndiꞌi ni̱vi na kándixa ña káꞌa̱n to̱ꞌon va̱ꞌa yóꞌo.
ROM 1:17 To̱ꞌon va̱ꞌa yóꞌo sánáꞌa ña ndí xa̱ꞌa̱ ña kándixa yó Jesucristo, Ndios kísa káꞌno ini ra xa̱ꞌa̱ kua̱chi yó, ta sánduu ra yó ni̱vi na ndii, na o̱n ko̱ó kua̱chi ndíso no̱o̱ ra, ta va̱ꞌa yóo yó xíꞌin ra. Ta ndixa o̱n ko̱ó inka̱ xa̱ꞌa̱ ña kuchiño nduu yó ni̱vi na o̱n ko̱ó kua̱chi ndíso no̱o̱ Ndios. Saá chi to̱ꞌon Ndios ña ni̱taa na xi̱na̱ꞌá káchí ña saá: “Ni̱vi na kúu na o̱n ko̱ó kua̱chi ndíso no̱o̱ Ndios xa̱ꞌa̱ ña kándixa na ra, ni̱vi yóꞌo, ndixa kutaku̱ na”, káchí to̱ꞌon Ndios.
ROM 1:18 Ndios ta̱ yóo ñoyívi ni̱no, sánáꞌa ra mi̱i yó ña ndixa sáa̱ ní ini ra xíni ra ndiꞌi ña o̱n váꞌa kéꞌé ni̱vi chi o̱n xi̱in na kandixa ñaꞌá na, ni o̱n xi̱in na koni táꞌan va̱ꞌa na xíꞌin inka̱ ni̱vi. Ta ña o̱n váꞌa kéꞌé ni̱vi yóꞌo o̱n vása táxi ña kunda̱a̱ ini na yu kúu ña ndixa nda̱a̱.
ROM 1:19 Ni̱vi yóꞌo xa xíni̱ na ndiꞌi ña táxi kunda̱a̱ ini na xa̱ꞌa̱ Ndios, chi va̱ꞌa xíto na ndiꞌi ña ki̱sa va̱ꞌa Ndios ñoyívi yóꞌo. Ta xíꞌin ñayóꞌo, Ndios xa sa̱náꞌa káxín ra no̱o̱ ni̱vi xa̱ꞌa̱ mi̱i ra.
ROM 1:20 Nda̱ ñii ni̱vi o̱n vása kúchiño koni na Ndios xíꞌin nduchu̱ no̱o̱ na, ta saá ni, nda̱ ki̱vi̱ siꞌna ñoyívi yóꞌo ndiꞌi ni̱vi kúchiño na koto na ndiꞌi ña ki̱sa va̱ꞌa Ndios. Ta saá kúchiño na kunda̱a̱ ini na ndí mi̱i ra kúu Ndios ndinoꞌo, ta kúchiño na kunda̱a̱ ini na ndí kómí ra ndee̱ káꞌno, ta nda̱ ñii ki̱vi̱ o̱n ndiꞌi xa̱ꞌa̱ ndee̱ ra. Ta xa̱ꞌa̱ ñayóꞌo, nda̱ ñii ni̱vi o̱n ki̱ví ka̱ꞌa̱n na, kachí na saá: “O̱n vása ndíso ndi̱ kua̱chi, chi ni̱‑kuchiño kunda̱a̱ ini ndi̱ xa̱ꞌa̱ Ndios ndinoꞌo, ta̱táku̱”, kachí na.
ROM 1:21 Vará xa xíni̱ ni̱vi ndí yóo Ndios, ta nda̱ loꞌo o̱n vása ní‑xiin na kasa to̱ꞌó na ra, ta ni o̱n vása ní‑xiin na taxi na ña táxaꞌvi ñaꞌá ndaꞌa̱ ra. Ta saá nda̱ víka̱ ndu̱u na ni̱vi na xáni si̱ni̱ ndasaá kuiti xa̱ꞌa̱ ndiꞌi ña o̱n vása ndáya̱ꞌví no̱o̱ Ndios. Ta ndu̱u na ni̱vi na ni̱ti̱ví ini, chi ndasaá kuiti kúsii̱ ní ini na kéꞌé na ndiꞌi no̱o̱ ña o̱n váꞌa.
ROM 1:22 Ni̱vi yóꞌo xáni si̱ni̱ na ndí mi̱i na kúu na ndíchí ní si̱ni̱, ta o̱n ndixa kúu ñayóꞌo, chi o̱n vása ndíchí si̱ni̱ na, chi ndasaá kuiti ndu̱u na ni̱vi na kíꞌví si̱ni̱.
ROM 1:23 Saá ndo̱ꞌo ni̱vi yóꞌo, chi ni̱‑xiin na kasa to̱ꞌó na mi̱i Ndios ndinoꞌo, ta̱táku̱, ta̱a ta̱ kúu ta̱káꞌno ní, ta̱a ta̱ kómí ndiꞌi ndee̱. Ta nda̱ víka̱ kúsii̱ ka̱ ini na ña kísa to̱ꞌó na ndiꞌi no̱o̱ ñaídolo, án ñaimagen ña káchí ini mi̱i na. Ta sava ñaídolo án ñaimagen ña kísa to̱ꞌó na kúu na̱ꞌná ni̱vi, án na̱ꞌná kiti̱ tí ndáchí, án na̱ꞌná kiti̱ tí xíka xíꞌin ko̱mi̱ xa̱ꞌa̱, án na̱ꞌná kiti̱ tí ñóo ti̱xin kua̱ꞌa̱n no̱o̱ ñoꞌo̱.
ROM 1:24 Ña̱kán kía̱ Ndios sa̱ña ra ni̱vi yóꞌo ña keꞌé na ndiꞌi no̱o̱ ña o̱n váꞌa ña káchí ini mi̱i na, ta sa̱ña ra na ña ki̱ꞌvi na kua̱chi kini xíꞌin inka̱ ñaꞌa̱ án xíꞌin inka̱ ta̱a. Ta ndiꞌi ñakini ña o̱n váꞌa ke̱ꞌé ni̱vi yóꞌo kúu ña ki̱sa kini xíꞌin mi̱i na, ta ña ke̱ꞌé na saá nda̱ loꞌo o̱n vása kísa to̱ꞌó na yi̱kí ko̱ñu na.
ROM 1:25 Ni̱vi yóꞌo ni̱‑xiin na kandixa na ñanda̱a̱ xa̱ꞌa̱ Ndios, ta nda̱ víka̱ chi̱kaa̱ ka̱ ini na kandixa na ñavatá. Ni̱vi yóꞌo kísa to̱ꞌó na, ta kísa káꞌno na ndiꞌi no̱o̱ ña ki̱sa va̱ꞌa Ndios, ta nda̱ loꞌo o̱n xi̱in na kasa to̱ꞌó na mi̱i Ndios ta̱a ta̱ ki̱sa va̱ꞌa ndiꞌi ña yóo ñoyívi yóꞌo xíꞌin ña yóo ñoyívi ni̱no. ¡Ta mi̱i Ndios yóꞌo kúu ta̱ ñii la̱á kuiti ndáya̱ꞌví ní kasa káꞌno yó ndiꞌi saá ki̱vi̱! Saá ná koo ña.
ROM 1:26 Xa̱ꞌa̱ ña ni̱‑xiin ni̱vi kasa to̱ꞌó na Ndios ndinoꞌo, ta Ndios sa̱ña ra na ña kasa ndivi na ndiꞌi ña o̱n váꞌa ña káchí ini mi̱i na keꞌé na. Ta ki̱xáꞌá na kéꞌé na ndiꞌi saá no̱o̱ ñakini. Ta saá náñaꞌa̱ o̱n vása ní‑kusii̱ ka̱ ini ná ku̱su̱n ná xíꞌin ta̱a, ta ki̱xáꞌá ná kútoo ná kíꞌvi ná kua̱chi xíꞌin inka̱ náñaꞌa̱.
ROM 1:27 Ta ñii ki̱ꞌva saá, nata̱a o̱n vása ní‑kusii̱ ka̱ ini na ku̱su̱n na xíꞌin náñaꞌa̱, ta saá ki̱xáꞌá na kútoo na kíꞌvi na kua̱chi xíꞌin inka̱ nata̱a. Ta xa̱ꞌa̱ ña kini ní kéꞌé nata̱a yóꞌo xíꞌin inka̱ nata̱a, Ndios táxi ra ña xo̱ꞌvi̱ ní yi̱kí ko̱ñu mi̱i na.
ROM 1:28 Xa̱ꞌa̱ ña ni̱‑xiin ni̱vi nakoni na Ndios, ni ni̱‑xiin na kunda̱a̱ ini na xa̱ꞌa̱ ra, ta Ndios sa̱ña ra ni̱vi yóꞌo ña kani si̱ni̱ na xa̱ꞌa̱ ndiꞌi no̱o̱ ñakini, ta sa̱ña ra na ña kasa ndivi na ndiꞌi saá no̱o̱ ña o̱n váꞌa ña kusii̱ ini mi̱i na.
ROM 1:29 Ta chútú ní ini ni̱vi yóꞌo xíꞌin ndiꞌi saá no̱o̱ ña o̱n váꞌa, ña nda̱ loꞌo o̱n vása kúu ñanda̱a̱. Nata̱a kíꞌvi na kua̱chi xíꞌin náñaꞌa̱, ná o̱n si̱ví násíꞌí na kúu, ta náñaꞌa̱ kíꞌvi ná kua̱chi xíꞌin nata̱a, na o̱n si̱ví yii̱ ná kúu. Kútoo ní ni̱vi yóꞌo kéꞌé na ndiꞌi saá no̱o̱ ña o̱n váꞌa xíꞌin inka̱ ni̱vi. Ni o̱n vása xáa ini na xíni na ñakuíká kómí na, ta kútoo ní na kukomí na kua̱ꞌa̱ ní ka̱ ñakuíká. Chútú ní ini na xíꞌin ndiꞌi saá no̱o̱ ña o̱n váꞌa. Ni̱vi na kuíni̱ ini kúu na, na xáꞌni ni̱vi kúu na, na sákaku kua̱chi ta káni táꞌan xíꞌin inka̱ ni̱vi kúu na, na sándáꞌví inka̱ ni̱vi kúu na. Ta ndiꞌi saá ki̱vi̱ káꞌa̱n na ñavatá xa̱ꞌa̱ inka̱ ni̱vi.
ROM 1:30 Ta káꞌa̱n na kua̱chi síkí xa̱ꞌa̱ inka̱ ni̱vi. Nda̱ loꞌo o̱n xi̱in na koni na Ndios, ni o̱n vása kísa to̱ꞌó na inka̱ ni̱vi. Ni̱vi na ña̱ꞌa ní ini kúu na, kísa káꞌno ní xíꞌin mi̱i na, nda̱ loꞌo o̱n vása chíkaa̱ so̱ꞌo na to̱ꞌon ña káꞌa̱n yivá siꞌí na xíꞌin na, ta ndasaá kuiti xáni si̱ni̱ na ndasaá kuchiño keꞌé na ndiꞌi saá no̱o̱ ña o̱n váꞌa.
ROM 1:31 Ni̱vi yóꞌo o̱n xi̱in na chikaa̱ so̱ꞌo na to̱ꞌon va̱ꞌa, ni o̱n vása kísa ndivi na to̱ꞌon na ña ki̱ndo̱o na xíꞌin inka̱ ni̱vi, ni o̱n vása kíꞌvi ini na xíni na nda̱ ñii ni̱vi, ni o̱n xi̱in na nda̱ loꞌo chindeé na inka̱ ni̱vi na xóꞌvi̱.
ROM 1:32 Ni̱vi na kéꞌé ña o̱n váꞌa yóꞌo, xíni̱ va̱ꞌa na ndí yóo nda̱yí Ndios ña káchí saá: “Ndiꞌi ni̱vi na kéꞌé ña o̱n váꞌa xíni̱ ñóꞌó kivi̱ na”, káchí nda̱yí Ndios. Ta saá ni, o̱n vása xi̱in na sandakoo na kéꞌé na ndiꞌi saá no̱o̱ ña o̱n váꞌa, ta nda̱ víka̱ kúsii̱ ní ka̱ ini na xíni na ni̱vi na ñii káchí kéꞌé ña o̱n váꞌa yóꞌo.
ROM 2:1 Ta ndóꞌó, o̱n vása va̱ꞌa káꞌa̱n ndó ndí ndasaá kuiti inka̱ ni̱vi kúu na o̱n váꞌa, ta ndíso na kua̱chi no̱o̱ Ndios. Tá káꞌa̱n ndó to̱ꞌon o̱n váꞌa yóꞌo xa̱ꞌa̱ inka̱ ni̱vi, ta ñii ki̱ꞌva saá sákuiso ndó kua̱chi sa̱ta̱ mi̱i ndó, chi mi̱i ndó ñii ki̱ꞌva saá kéꞌé ndó ña o̱n váꞌa nda̱tán kéꞌé ni̱vi yóꞌo.
ROM 2:2 Ta xíni̱ yó ndí xíꞌin ñanda̱a̱ Ndios kasa nani ra xa̱ꞌa̱ kua̱chi ndiꞌi ni̱vi na kéꞌé ña o̱n váꞌa.
ROM 2:3 Ta sava ndóꞌó kúu ni̱vi na ñii ki̱ꞌva saá kéꞌé ña o̱n váꞌa nda̱tán kéꞌé ni̱vi na káꞌa̱n ndó xa̱ꞌa̱ ndíso ní kua̱chi no̱o̱ Ndios. Ta saá, ¿nda̱chun xáni si̱ni̱ ndó ndí Ndios o̱n vása kasa nani ra xa̱ꞌa̱ kua̱chi mi̱i ndó?
ROM 2:4 Xa kúnda̱a̱ ini ndó ndí Ndios kúu ta̱a ta̱ va̱ꞌa ini, ta̱ káꞌno ini kúu ra xíꞌin ndó. Ta xa̱ꞌa̱ ña kúu Ndios ta̱a ta̱ va̱ꞌa ní ini, ¿án xáni si̱ni̱ ndó ndí Ndios ndasaá kuiti kundeé ini ra xíꞌin ndiꞌi ña o̱n váꞌa kéꞌé ndó? ¿Án xáni si̱ni̱ ndó ndí o̱n saxo̱ꞌvi̱ ra ndóꞌó xa̱ꞌa̱ ña o̱n váꞌa yóꞌo? ¿Án o̱n vása kúnda̱a̱ ini ndó ndí Ndios kóni ra ña sandakoo ndó ña o̱n váꞌa kéꞌé ndó, ta nandikó ini ndó, ta kundiko̱n ndó ko̱ꞌo̱n ndó yichi̱ ra? Ta xa̱ꞌa̱ ña ndáti ra ña ndikó ini ndó saá, Ndios kéꞌé ra kua̱ꞌa̱ ní ñava̱ꞌa xíꞌin ndó vitin.
ROM 2:5 Ta ni̱vi nasóꞌó ní kúu sava ndóꞌó, ta o̱n vása xi̱in ndó nandikó ini ndó ta kasa ndivi ndó ña kóni Ndios. Ña̱kán kía̱ ndiꞌi saá ki̱vi̱ va̱xi kuaꞌno ka̱ kua̱chi ndó no̱o̱ Ndios. Ta saá kixaa̱ ñii ki̱vi̱, ta Ndios sanáꞌa ra ña ndixa sáa̱ ini ra xíni ra ndiꞌi ña o̱n váꞌa kéꞌé ni̱vi, ta xíꞌin ñanda̱a̱ kasa nani ra xa̱ꞌa̱ kua̱chi ndiꞌi ni̱vi.
ROM 2:6 Ta ki̱vi̱ saá Ndios xíꞌin ñanda̱a̱ chaꞌvi ra ñii ñii ni̱vi nda̱tán yóo chiño ke̱ꞌé na.
ROM 2:7 Ta ki̱vi̱ saá Ndios keꞌé ra ñava̱ꞌa xíꞌin ni̱vi na ke̱ꞌé ñava̱ꞌa, chi taxi ra kutaku̱ nayóꞌo xíꞌin ra ndiꞌi saá ki̱vi̱ ña va̱xi. Nayóꞌo kúu ni̱vi na o̱n vása sándakoo kísa ndivi ñava̱ꞌa, chi ndúkú na ña Ndios kasa káꞌno ra na, ta taxi ra ñato̱ꞌó ndaꞌa̱ na, ta ndúkú na ña kutaku̱ na xíꞌin Ndios ndiꞌi saá ki̱vi̱ ña va̱xi.
ROM 2:8 Ta saá ni, yóo inka̱ ni̱vi na kísa toon ini no̱o̱ Ndios, ta o̱n vása xi̱in na kasa ndivi na ñanda̱a̱, ta nayóꞌo nina kuiti kísa ndivi na ña o̱n váꞌa. Ta Ndios xíꞌin ña sáa̱ ini ra xíni ra ña o̱n váꞌa, saxo̱ꞌvi̱ ní ra ni̱vi yóꞌo, ki̱vi̱ kixaa̱ ña kasa nani ra xa̱ꞌa̱ kua̱chi ndiꞌi ni̱vi.
ROM 2:9 Ndeé ní yo̱ꞌvi̱ xo̱ꞌvi̱ ndiꞌi ni̱vi na kéꞌé ña o̱n váꞌa, ta ndeé ní kuyi̱ꞌví ini ndiꞌi nayóꞌo ki̱vi̱ saá. Ta siꞌna xo̱ꞌvi̱ ni̱vi na kúu najudío, ta saá xo̱ꞌvi̱ ni̱vi na o̱n vása kúu najudío.
ROM 2:10 Ta Ndios kasa káꞌno ra ndiꞌi ni̱vi na kísa ndivi ñava̱ꞌa, ta taxi ra ñato̱ꞌó ndaꞌa̱ nayóꞌo, ta taxi ra ña koo ñava̱ꞌa ini na. Ndios siꞌna keꞌé ra ñava̱ꞌa yóꞌo xíꞌin ni̱vi na kúu najudío, ta saá keꞌé ra ñava̱ꞌa xíꞌin ni̱vi na o̱n vása kúu najudío.
ROM 2:11 Saá chi Ndios o̱n vása náka̱xin ra ni̱vi, ta ñanda̱a̱ kéꞌé ra xíꞌin ndiꞌi ni̱vi, án najudío kúu na, án o̱n si̱ví najudío kúu na.
ROM 2:12 Sava ni̱vi na o̱n vása kúu najudío o̱n vása xíni̱ na nda̱yí Ndios ña ni̱taa ta̱Moisés kui̱ya̱ xi̱na̱ꞌá. Ta saá Ndios o̱n koni̱ ñóꞌó ra nda̱yí yóꞌo ki̱vi̱ kasa nani ra xa̱ꞌa̱ kua̱chi ni̱vi yóꞌo. Ta saá ni, ndiꞌi ni̱vi yóꞌo na kéꞌé ña o̱n váꞌa, ta Ndios saxo̱ꞌvi̱ ra na. Ta ni̱vi najudío, xíni̱ na nda̱yí Ndios ña ni̱taa ta̱Moisés, chi xi̱i̱ síkuá na xi̱kuu ni̱vi na na̱kiꞌin nda̱yí yóꞌo. Ta saá ni̱vi na kúu najudío na kúu na kéꞌé ña o̱n váꞌa, ta Ndios koni̱ ñóꞌó ra nda̱yí ra ña ni̱taa ta̱Moisés ña kasa nani ra xa̱ꞌa̱ kua̱chi na.
ROM 2:13 O̱n si̱ví ni̱vi na ndasaá kuiti xíni̱ so̱ꞌo nda̱yí Ndios kúu ni̱vi na ndii, na o̱n ko̱ó kua̱chi ndíso no̱o̱ ra, ta ni̱vi na kísa ndivi nda̱yí Ndios kúu na o̱n ko̱ó kua̱chi ndíso no̱o̱ ra.
ROM 2:14 Vará ni̱vi na o̱n vása kúu najudío o̱n vása xíni̱ na nda̱yí Ndios ña ni̱taa ta̱Moisés, ta saá ni, sava ni̱vi yóꞌo kísa ndivi na nda̱yí yóꞌo, chi chíkaa̱ ini mi̱i na keꞌé na ñava̱ꞌa ña kóni Ndios. Ña kéꞌé na saá sánáꞌa ña ndí xíni̱ va̱ꞌa mi̱i na yu kúu ñava̱ꞌa, ta yu kúu ña o̱n váꞌa.
ROM 2:15 Vará o̱n vása ní‑kaꞌvi na tutu no̱o̱ yóo nda̱yí Ndios ña ni̱taa ta̱Moisés, Ndios chi̱kaa̱ ra nda̱yí ra ini mi̱i na. Saá chi tá xáni si̱ni̱ nayóꞌo keꞌé na ñii chiño, ta ñandíchí ña yóo ini mi̱i na táxi ña kunda̱a̱ ini na án ñava̱ꞌa kúu ña, án ña o̱n váꞌa kúu ña. Ta saá, tá kixaa̱ ki̱vi̱ ña kuita na no̱o̱ Ndios, ta ñandíchí yóꞌo ña yóo ini mi̱i na, ndakuii̱n ña to̱ꞌon ña nda̱a̱ xa̱ꞌa̱ na, chi ka̱ꞌa̱n ña ndí ke̱ꞌé na ñava̱ꞌa, án ka̱ꞌa̱n ña to̱ꞌon ña chikaa̱ ña kua̱chi sa̱ta̱ na.
ROM 2:16 Ta ki̱vi̱ saá, Ndios taxi ra ndaꞌa̱ Jesucristo ña kasa nani ra xa̱ꞌa̱ ndiꞌi kua̱chi ni̱vi, nda̱ kua̱chi ña ñóꞌo seꞌé ke̱ꞌé ni̱vi kunani ña. Ña keꞌé Ndios saá, ñii yuꞌú yóo ña xíꞌin to̱ꞌon ña káꞌa̱n ndoso i̱ no̱o̱ ndiꞌi ni̱vi.
ROM 2:17 Ta sava ndóꞌó, ni̱vi na kúu najudío ndáa ini ndó ndí yóo va̱ꞌa ndó xíꞌin Ndios chi kómí ndó nda̱yí ra ña ni̱taa ta̱Moisés xi̱na̱ꞌá. Ta kísa káꞌno xíꞌin mi̱i ndó, chi xáni si̱ni̱ ndó kúu ndó nañoo Ndios, ta kúsii̱ ní ini ra xíni ra ndóꞌó, saá xáni si̱ni̱ sava ndó.
ROM 2:18 Xa xíni̱ ndó yukía̱ kóni Ndios, saá chi xa sa̱kuáꞌá ndó nda̱yí Ndios ña ni̱taa ta̱Moisés. Ta nda̱yí yóꞌo sánáꞌa ña ndóꞌó yu kúu ñava̱ꞌa, ta yu kúu ña o̱n váꞌa.
ROM 2:19 Ta saá xáni si̱ni̱ ndó ndí va̱ꞌa ní tiꞌva ndó sanáꞌa ndó inka̱ ni̱vi na naa ini, na o̱n vása kúnda̱a̱ ini ñanda̱a̱. Ta xáni si̱ni̱ ndó ndí ni̱vi na o̱n vása xíni̱ nda̱yí Ndios ña ni̱taa ta̱Moisés, nayóꞌo yóo na nda̱tán yóo ni̱vi nakuáá nduchu̱ no̱o̱, án ni̱vi na xíka kua̱ꞌa̱n no̱o̱ naa ní, no̱o̱ o̱n ko̱ó ñoꞌo̱ yéꞌe, saá yóo na. Ña̱kán xáni si̱ni̱ ndó ndí nda̱tán yóo ñoꞌo̱ yéꞌe no̱o̱ ni̱vi yóꞌo, saá yóo ndóꞌó, na kúu najudío.
ROM 2:20 Ta xáni si̱ni̱ ndó va̱ꞌa ní tiꞌva ndó sanáꞌa ndó ni̱vi na naa ini to̱ꞌon Ndios, ta ñii ki̱ꞌva saá va̱ꞌa ní tiꞌva ndó sanáꞌa ndó ni̱vi na sa̱kán loꞌo kuiti kúnda̱a̱ ini ñanda̱a̱. Saá chi xíni̱ ndó nda̱yí Ndios, ña kúu ña ndixa nda̱a̱, ta kúu ña ñandíchí ndinoꞌo.
ROM 2:21 Ta sava ndóꞌó, na kúu ni̱vi najudío, na sánáꞌa inka̱ ni̱vi xa̱ꞌa̱ yichi̱ Ndios, ¿nda̱chun o̱n vása chíkaa̱ so̱ꞌo mi̱i ndó ña sánáꞌa ndó? Chi káꞌa̱n ndó, káchí ndó saá: “O̱n váꞌa kasa kuíꞌná ni̱vi ña kómí inka̱ ni̱vi”, káchí ndó. Ta sava mi̱i ndó, ¿án o̱n vása kísa kuíꞌná ndó?
ROM 2:22 Ta tuku káꞌa̱n ndó, káchí ndó saá: “O̱n váꞌa ku̱su̱n ta̱a xíꞌin inka̱ ñaꞌa̱ ñá o̱n si̱ví ñásíꞌí ra kúu. Ta o̱n váꞌa ku̱su̱n ñaꞌa̱ xíꞌin ta̱a ta̱ o̱n si̱ví yii̱ ñá kúu”, káchí ndó. Ta sava mi̱i ndó, ¿án o̱n vása kíꞌvi ndó kua̱chi yóꞌo? Ta mi̱i ndó, kúu ndó ni̱vi na sáa̱ ini xíni ndiꞌi no̱o̱ ñaídolo án ndiꞌi no̱o̱ ñaimagen, ña kúu ndios vatá ña kísa to̱ꞌó inka̱ ni̱vi. Ta saá ni, sava mi̱i ndó, ¿án o̱n vása kísa kuíꞌná ndó ñakuíká ña ñóꞌo ini veꞌe ño̱ꞌo ndios vatá yóꞌo?
ROM 2:23 Ta sava ndóꞌó, kísa káꞌno ní xíꞌin mi̱i ndó chi xíni̱ ndó nda̱yí Ndios. Ta saá ni, ¿án o̱n ndixa chíkaa̱ ni̱no̱ ndó ñato̱ꞌó Ndios, ña yáꞌa ndoso ndó nda̱yí ra?
ROM 2:24 Chi saá káchí to̱ꞌon Ndios ña ni̱taa na xi̱na̱ꞌá: “Najudío kéꞌé na ña o̱n váꞌa, ta xa̱ꞌa̱ ña o̱n váꞌa yóꞌo, ni̱vi na o̱n vása kúu najudío káꞌa̱n na ña o̱n váꞌa xa̱ꞌa̱ Ndios”, káchí to̱ꞌon Ndios.
ROM 2:25 Ta ni̱vi na kúu najudío, ña ndáya̱ꞌví ní no̱o̱ na kúu ña ki̱sa ndivi na costumbre ña na̱ní circuncisión, ña kúu ña xáꞌnda na loꞌo ñii̱ si̱ni̱ ñate̱e ta̱loꞌo sa̱ꞌya na. Saá chi ñayóꞌo kúu seña ña kóni kachí ndí najudío kúu ni̱vi na ndíko̱n Ndios, ta táxi na sa̱ꞌya na ndaꞌa̱ ra. Ta saá, tá yaꞌa ndoso na inka̱ nda̱yí Ndios ña ni̱taa ta̱Moisés, ta ña ma̱ni̱ kúu ña ki̱sa ndivi na costumbre circuncisión.
ROM 2:26 Ta saá ni, tá yóo ni̱vi na o̱n vása kúu najudío, tá nayóꞌo kísa ndivi na ña xáꞌnda chiño nda̱yí Ndios, vará o̱n vása kísa ndivi na costumbre ña na̱ní circuncisión, ta saá Ndios va̱ꞌa yóo ra xíꞌin ni̱vi yóꞌo.
ROM 2:27 Ta saá ni̱vi na kísa ndivi nda̱yí Ndios, vará o̱n vása kísa ndivi na costumbre circuncisión yóꞌo, ni̱vi yóꞌo chikaa̱ na kua̱chi sa̱ta̱ sava ni̱vi na kúu najudío. Saá chi ndasaá kuiti kísa ndivi na costumbre ña na̱ní circuncisión, ta o̱n vása chíkaa̱ so̱ꞌo na kasa ndivi na ndiꞌi nda̱yí Ndios.
ROM 2:28 Ndiꞌi nata̱a najudío kómí na ñii marca loꞌo, chi ni̱ta̱ꞌnda̱ loꞌo ko̱ñu na xa̱ꞌa̱ ña ki̱sa ndivi na costumbre circuncisión. Ta saá ni, o̱n si̱ví xa̱ꞌa̱ ña kísa ndivi na ndasaá kuiti costumbre yóꞌo kúu xa̱ꞌa̱ ña kúu na ni̱vi najudío ndinoꞌo no̱o̱ Ndios. Saá chi o̱n si̱ví xa̱ꞌa̱ marca ña kómí ko̱ñu na kúu ña sánáꞌa ndí ndixa kúu na ni̱vi na ndíko̱n Ndios, ta va̱ꞌa yóo na xíꞌin ra.
ROM 2:29 Saá chi yóo ni̱vi na káchí kúu na najudío, ta o̱n si̱ví najudío ndinoꞌo kúu na. Nayóꞌo kúu najudío na ndasaá kuiti ni̱ta̱ꞌnda̱ loꞌo no̱o̱ ko̱ñu xa̱ꞌa̱ ña ki̱sa ndivi na ña xáꞌnda chiño to̱ꞌon ña ni̱taa na xi̱na̱ꞌá, ta o̱n vása ndinoꞌo ini na ndíko̱n na Ndios. Ta ni̱vi na kúu najudío ndinoꞌo kúu ni̱vi na táxi xíꞌin mi̱i ndaꞌa̱ Ndios, ta ndúkú na ña sakusii̱ na ini ra. Ta níma̱ najudío ndinoꞌo yóꞌo nda̱tán yóo ña kómí marca Ndios, saá yóo ña, chi xíꞌin ñasi̱i̱ ini na ndíko̱n na Ndios. Ta ndixa Ndios kúsii̱ ini ra xíni ra ni̱vi yóꞌo na kúu najudío ndinoꞌo, vará inka̱ ni̱vi ñoyívi yóꞌo o̱n vása kúsii̱ ini na xíni na nayóꞌo.
ROM 3:1 Ta sava mi̱i yó, ni̱vi na kúu najudío, ¿án ndáya̱ꞌví ní ña kúu yó najudío, án o̱n vása ndáya̱ꞌví ní ña? ¿Án ña ndáya̱ꞌví ní kúu ña ki̱sa ndivi yó costumbre ña na̱ní circuncisión, án ña o̱n vása ndáya̱ꞌví kúu ña?
ROM 3:2 Ndixa ña ndáya̱ꞌví ní kúu ña kúu yó ni̱vi najudío. Saá chi xa yóo kua̱ꞌa̱ ní ñava̱ꞌa ke̱ꞌé Ndios xíꞌin ni̱vi na kúu najudío. Ñii ñava̱ꞌa yóꞌo ña xíni̱ ñóꞌó ní kúu ña ndí Ndios na̱taxi ra to̱ꞌon ra ndaꞌa̱ najudío, na xi̱kuu xi̱i̱ síkuá yó.
ROM 3:3 Ta saá ni, sava nayóꞌo o̱n vása ní‑xiin na chikaa̱ so̱ꞌo na to̱ꞌon yóꞌo, ni ni̱‑kisa ndivi na ña kóni Ndios. Ta saá, ¿yukía̱ kasa ndivi Ndios xa̱ꞌa̱ ña o̱n váꞌa ke̱ꞌé ni̱vi yóꞌo? ¿Án nda̱tán o̱n váꞌa ke̱ꞌé ni̱vi yóꞌo, ñii ki̱ꞌva saá kasa ndivi Ndios, ta o̱n kasa ndivi ra to̱ꞌon ña ki̱ndo̱o ra xíꞌin na?
ROM 3:4 ¡O̱n vása keꞌé Ndios saá! Chi ndiꞌi saá ki̱vi̱ Ndios kúu ra ta̱a ta̱ ndinoꞌo nda̱a̱, ta ndixa kísa ndivi ra to̱ꞌon káꞌa̱n ra. Vará ndiꞌi ni̱vi kúchiño na ka̱ꞌa̱n na ñavatá, ta Ndios nda̱ loꞌo o̱n vása káꞌa̱n ra ñavatá. Saá chi to̱ꞌon Ndios ña ni̱taa na xi̱na̱ꞌá káchí ña saá: Ndiꞌi ni̱vi kúchiño na kunda̱a̱ ini na ndí Ndios kúu ta̱nda̱a̱, chi ndiꞌi to̱ꞌon ña káꞌa̱n ra kúu ña ndixa nda̱a̱. Ta xíꞌin ñanda̱a̱ Ndios kúndeé ra no̱o̱ ndiꞌi ni̱vi na sákuiso kua̱chi sa̱ta̱ ra, káchí to̱ꞌon Ndios, ña ni̱taa na xi̱na̱ꞌá.
ROM 3:5 Ta saá ni, ndásava yóo ni̱vi na xáni si̱ni̱, ta káchí na saá: “Ña o̱n váꞌa kéꞌé yó chíndeé ña inka̱ ni̱vi ña kunda̱a̱ va̱ꞌa ini na ndí Ndios kúu ta̱a ta̱ nda̱a̱ ní ka̱ no̱o̱ mi̱i yó. Ta saá, tá ña o̱n váꞌa kéꞌé yó kúu xa̱ꞌa̱ ña Ndios nakiꞌin ka̱ ra ñato̱ꞌó, ta, ¿nda̱chun saxo̱ꞌvi̱ Ndios mi̱i yó xa̱ꞌa̱ ña kéꞌé yó saá? O̱n si̱ví ta̱a ta̱nda̱a̱ kúu Ndios táná saxo̱ꞌvi̱ ra yó”, saá xáni si̱ni̱ sava ni̱vi.
ROM 3:6 Ta to̱ꞌon ña vatá kúu ña xáni si̱ni̱ ni̱vi yóꞌo. Saá chi Ndios kúu ta̱a ta̱nda̱a̱ ndinoꞌo, ta ndiꞌi saá ki̱vi̱ kéꞌé ra ñanda̱a̱. Tá o̱n si̱ví Ndios kúu ta̱nda̱a̱, níkúu, ta saá o̱n kuchiño ra kasa nani ra xíꞌin ñanda̱a̱ xa̱ꞌa̱ kua̱chi ndiꞌi ni̱vi ñoyívi yóꞌo.
ROM 3:7 Ta saá ni, yóo ni̱vi na káchí saá: “Va̱ꞌa ka̱ ka̱ꞌa̱n yó to̱ꞌon vatá, chi to̱ꞌon vatá yóꞌo chíndeé ña inka̱ ni̱vi ña kunda̱a̱ ini na ndí Ndios kúu ta̱a ta̱nda̱a̱ ndinoꞌo. Ña̱kán ndiꞌi ñavatá káꞌa̱n yó, chíndeé ñayóꞌo ña kanóo síkón ní ka̱ ñato̱ꞌó Ndios. Ta saá, tá xa̱ꞌa̱ ñavatá káꞌa̱n yó, Ndios nakiꞌin ka̱ ra ñato̱ꞌó, ta, ¿nda̱chun saxo̱ꞌvi̱ Ndios mi̱i yó xa̱ꞌa̱ ña o̱n váꞌa yóꞌo?”, káchí ni̱vi yóꞌo, na kúu na káꞌa̱n to̱ꞌon vatá.
ROM 3:8 Ta mi̱i ndi̱, ni̱vi na sánáꞌa to̱ꞌon Jesucristo, tá ñii ki̱ꞌva xáni si̱ni̱ ndi̱ nda̱tán xáni si̱ni̱ ni̱vi na o̱n váꞌa yóꞌo, níkúu, ta ka̱ꞌa̱n ndi̱, kachí ndi̱ saá: “Va̱ꞌa ka̱ ná keꞌé ka̱ yó ña o̱n váꞌa, xa̱ꞌa̱ ña Ndios nakiꞌin ka̱ ra ñato̱ꞌó”, kachí ndi̱. Ta saá ni, nda̱ loꞌo o̱n vása xáni si̱ni̱ ndi̱ saá. Ta saá ni, yóo ni̱vi na chíkaa̱ kua̱chi vatá sa̱ta̱ ndi̱, káchí na ndí mi̱i ndi̱ chúꞌu ndi̱ ni̱vi ña keꞌé na ña o̱n váꞌa, xa̱ꞌa̱ ña nakiꞌin ka̱ Ndios ñava̱ꞌa. Ta to̱ꞌon ña káꞌa̱n na saá, ñavatá kúu ña, chi mi̱i ndi̱, nda̱ ñii ki̱vi̱ o̱n vása ní‑sanáꞌa ndi̱ saá. Ta ñanda̱a̱ kúu ña Ndios chaꞌvi ra ni̱vi yóꞌo nda̱tán yóo mi̱i ña o̱n váꞌa káꞌa̱n na.
ROM 3:9 Ta saá, ¿yukía̱ xáni si̱ni̱ ndó? ¿Án mi̱i yó najudío kúu ni̱vi na va̱ꞌa ka̱ no̱o̱ ni̱vi na o̱n vása kúu najudío? ¡O̱n vása!, chi yi̱ꞌi̱ xa nda̱to̱ꞌon káxín i̱ xíꞌin ndóꞌó ndí ndiꞌi ni̱vi, án najudío kúu na, án o̱n si̱ví najudío kúu na, ndiꞌi ni̱vi ndíso na kua̱chi no̱o̱ Ndios, chi ndiꞌi ni̱vi kísa ndivi na ña xáꞌnda chiño ndee̱ ña o̱n váꞌa no̱o̱ na.
ROM 3:10 Ñii ki̱ꞌva nda̱tán káꞌa̱n to̱ꞌon Ndios ña ni̱taa na xi̱na̱ꞌá, saá yóo ña, chi to̱ꞌon Ndios yóꞌo káchí ña saá: Nda̱ ñii ni̱vi o̱n si̱ví nandii na o̱n ko̱ó kua̱chi ndíso kúu na no̱o̱ Ndios.
ROM 3:11 Nda̱ ñii ni̱vi o̱n vása kúnda̱a̱ ini na yu kúu ña ndixa nda̱a̱. Nda̱ ñii ni̱vi o̱n xi̱in na nandukú na Ndios.
ROM 3:12 Ndiꞌi ni̱vi sa̱ndakoo na yichi̱ va̱ꞌa, ta kua̱ꞌa̱n na yichi̱ ña o̱n váꞌa, ta ndiꞌi ni̱vi sa̱ti̱ví na mi̱i na, ta nda̱ ñii la̱á ni̱vi o̱n vása kéꞌé na ñava̱ꞌa ndinoꞌo, ndixa nda̱ ñii la̱á ni̱vi o̱n vása kéꞌé na ñanda̱a̱ no̱o̱ Ndios.
ROM 3:13 Nda̱tán yóo yavi̱ ña nóná no̱o̱ tívi ñóꞌo yi̱kí ko̱ñu táꞌyí ni̱vi na ni̱xiꞌi̱, saá yóo yuꞌu̱ ni̱vi yóꞌo. Chi ndasaá kuiti nina to̱ꞌon vatá kée yuꞌu̱ na xa̱ꞌa̱ ña sandáꞌví na inka̱ ni̱vi. Nda̱tán yóo ñaxati̱ tíko̱o̱, saá yóo to̱ꞌon kée yuꞌu̱ na.
ROM 3:14 Nina to̱ꞌon ndiva̱ꞌa ña sáta̱vi̱ chiꞌña inka̱ ni̱vi kée yuꞌu̱ na, ta káꞌa̱n na to̱ꞌon xíꞌin ña sáa̱ ini na.
ROM 3:15 Kama ní xíno na kua̱ꞌa̱n na xa̱ꞌa̱ ña satakuéꞌe̱ na inka̱ ni̱vi, ta̱nda̱ kaꞌni ñaꞌá na.
ROM 3:16 Ta ndiꞌi yichi̱ no̱o̱ yáꞌa na kua̱ꞌa̱n na, sáti̱ví na ndiꞌi ñava̱ꞌa; kéꞌé na ña o̱n váꞌa xíꞌin kua̱ꞌa̱ ní ni̱vi, ta nda̱ loꞌo o̱n vása chíndeé na ni̱vi yóꞌo no̱o̱ ña xóꞌvi̱ ní na.
ROM 3:17 Nda̱ loꞌo o̱n vása xíni̱ ni̱vi o̱n váꞌa yóꞌo vivíi kutaku̱ na xíꞌin inka̱ ni̱vi.
ROM 3:18 Ni nda̱ loꞌo o̱n vása xíni̱ na kasa to̱ꞌó na Ndios, saá káchí to̱ꞌon Ndios ña ni̱taa na xi̱na̱ꞌá.
ROM 3:19 Mi̱i yó xíni̱ yó ndí nda̱yí Ndios ña ni̱taa na xi̱na̱ꞌá kúu ña xáꞌnda chiño no̱o̱ ndiꞌi ni̱vi na ki̱ndo̱o kasa ndivi ña. Ta Ndios ta̱xi ra nda̱yí yóꞌo ndaꞌa̱ naxi̱i̱ síkuá najudío xa̱ꞌa̱ ña ndiꞌi ni̱vi kunda̱a̱ ini na ndí na ndíso kua̱chi kúu na no̱o̱ Ndios. Saá chi ndiꞌi mi̱i yó najudío xíꞌin ni̱vi na o̱n si̱ví najudío kúu, ñii káchí o̱n vása kísa ndivi yó ndiꞌi nda̱yí Ndios. Ta saá nda̱ ñii ni̱vi o̱n kúchiño ka̱ꞌa̱n na kachí na ndí o̱n vása ndíso na kua̱chi no̱o̱ Ndios.
ROM 3:20 Ta nda̱ ñii ni̱vi o̱n kúchiño ka̱ꞌa̱n na xíꞌin Ndios ndí ndixa ki̱sa ndivi na ndiꞌi nda̱yí ra, ta xa̱ꞌa̱ ñayóꞌo ndu̱u na nandii na o̱n ko̱ó kua̱chi ndíso no̱o̱ ra. Saá chi nda̱yí Ndios táxi ña ndiꞌi ni̱vi nakoni na ndí ndíso na kua̱chi no̱o̱ Ndios, chi ndiꞌi ni̱vi yáꞌa ndoso na nda̱yí ra.
ROM 3:21 Ta vitin Ndios sánáꞌa ra mi̱i yó ndasaá táxi ra ña nduu yó ni̱vi na ndii na o̱n ko̱ó kua̱chi ndíso no̱o̱ ra, ta o̱n si̱ví xa̱ꞌa̱ ña kísa ndivi yó nda̱yí ra kúu ña. Ta saá ni, ña sánáꞌa Ndios mi̱i yó vitin ñii yóo yuꞌú ña xíꞌin to̱ꞌon ra ña ni̱taa ta̱Moisés, ta ñii yóo yuꞌú ña xíꞌin to̱ꞌon Ndios ña ni̱taa naprofeta kui̱ya̱ xi̱na̱ꞌá.
ROM 3:22 Ta ña sánáꞌa Ndios no̱o̱ mi̱i yó vitin kúu ñayóꞌo: án najudío kúu yó, án ni̱vi na o̱n vása najudío kúu yó, ta xa̱ꞌa̱ ña kándixa yó Jesucristo, Ndios sánduu ra yó ni̱vi na ndii na o̱n ko̱ó kua̱chi ndíso no̱o̱ ra. Ndios o̱n vása náka̱xin ra ni̱vi,
ROM 3:23 chi ndiꞌi ni̱vi kéꞌé na ña o̱n váꞌa ta ndíso na kua̱chi no̱o̱ Ndios, ta xa̱ꞌa̱ ñayóꞌo xa ku̱xíká na no̱o̱ ra, no̱o̱ yóo ndiꞌi ña livi yéꞌe xíꞌin ñava̱ꞌa káꞌno.
ROM 3:24 Ta mi̱i Ndios ke̱ꞌé ra ñava̱ꞌa xíꞌin ni̱vi ña kuchiño nduu na ni̱vi na ndii na o̱n ko̱ó kua̱chi ndíso no̱o̱ ra. Chi xa̱ꞌa̱ ñava̱ꞌa ní ini Ndios, kúu ña sa̱níꞌi ra ni̱vi ñava̱ꞌa káꞌno yóꞌo, ta nda̱ ñii ni̱vi, nda̱ loꞌo o̱n vása ní‑chaꞌvi na xa̱ꞌa̱ ña Ndios sa̱nduu ra na ni̱vi na o̱n ko̱ó kua̱chi ndíso no̱o̱ ra. Saá chi ñii la̱á Jesucristo kúu ta̱a ta̱ cha̱ꞌvi xa̱ꞌa̱ kua̱chi ni̱vi xíꞌin ña ni̱xiꞌi̱ ra ndaꞌa̱ tón cruz. Ta xa̱ꞌa̱ ña ki̱sa ndivi ra saá, ndiꞌi ni̱vi kúchiño ko̱ꞌo̱n ndíka̱ na no̱o̱ ña o̱n váꞌa ña xi̱xaꞌnda chiño no̱o̱ na.
ROM 3:25 Ndios ta̱xi ra Jesucristo ña ni̱so̱ko̱ xíꞌin mi̱i ra xa̱ꞌa̱ kua̱chi ndiꞌi ni̱vi. Ta saá Jesucristo ni̱xi̱ta̱ ni̱i̱ ra ta ni̱xiꞌi̱ ra ndaꞌa̱ tón cruz xa̱ꞌa̱ kua̱chi ni̱vi. Ta ndiꞌi ni̱vi na kándixa ña ni̱xiꞌi̱ Jesucristo xa̱ꞌa̱ kua̱chi mi̱i na, ta Ndios kísa káꞌno ini ra xa̱ꞌa̱ kua̱chi nayóꞌo. Ndiꞌi ñava̱ꞌa yóꞌo ña ke̱ꞌé Ndios xa̱ꞌa̱ ni̱vi sánáꞌa ña ndí ta̱a ta̱nda̱a̱ kúu Ndios. Ta saá ni, o̱n vása kama ni̱‑saxo̱ꞌvi̱ ra ni̱vi xa̱ꞌa̱ ña o̱n váꞌa ke̱ꞌé na kui̱ya̱ xi̱na̱ꞌá, ta xa̱ꞌa̱ ña kúu Ndios ta̱a ta̱ káꞌno ini, ku̱ndeé ini ra xíꞌin ña o̱n váꞌa ke̱ꞌé ni̱vi yóꞌo.
ROM 3:26 Ta ke̱ꞌé Ndios saá, chi vitin kóni ra sanáꞌa ra no̱o̱ ndiꞌi ni̱vi ndí ndixa kéꞌé ra ñanda̱a̱ xíꞌin na. Saá chi ndiꞌi ni̱vi na kúu na kándixa Jesucristo, Ndios sánduu ra ni̱vi yóꞌo na o̱n ko̱ó kua̱chi ndíso no̱o̱ ra, ta va̱ꞌa yóo ra xíꞌin nayóꞌo.
ROM 3:27 Ta saá, ¿án yóo ví ñava̱ꞌa kísa ndivi yó xa̱ꞌa̱ ña kuchiño kasa káꞌno xíꞌin mi̱i yó no̱o̱ Ndios? ¡Nda̱ loꞌo, o̱n ko̱ó xa̱ꞌa̱ ña keꞌé yó saá!, chi o̱n si̱ví xa̱ꞌa̱ ña va̱ꞌa kísa ndivi yó nda̱yí Ndios kúu xa̱ꞌa̱ ña kúu yó ni̱vi na o̱n ko̱ó kua̱chi ndíso no̱o̱ ra. Ta xa̱ꞌa̱ ña kándixa yó Jesucristo, Ndios sa̱nduu ra yó ni̱vi na ndii na o̱n ko̱ó kua̱chi ndíso no̱o̱ ra.
ROM 3:28 Ta ndiꞌi ña sa̱kán nda̱to̱ꞌon i̱ xíꞌin ndó taxi ña kunda̱a̱ ini yó to̱ꞌon ña káchí saá: Ñii la̱á kuiti ña xíni̱ ñóꞌó keꞌé yó, ta taxi ña nduu yó ni̱vi na ndii na o̱n ko̱ó kua̱chi ndíso no̱o̱ Ndios kúu ña kandixa yó Jesucristo. Saá chi o̱n si̱ví xa̱ꞌa̱ ña kísa ndivi yó nda̱yí Ndios kúu ña nduu yó ni̱vi na ndii na o̱n ko̱ó kua̱chi ndíso no̱o̱ ra.
ROM 3:29 ¿Án xáni si̱ni̱ ndó Ndios ndasaá kuiti kúu ra ta̱a ta̱káꞌno no̱o̱ ni̱vi na kúu najudío? ¿Án o̱n vása kúnda̱a̱ ini ndó ndí ñii ki̱ꞌva kúu ra ta̱a ta̱káꞌno no̱o̱ ni̱vi na o̱n vása kúu najudío? Ndixa Ndios kúu ta̱káꞌno no̱o̱ ndiꞌi ni̱vi ñoyívi.
ROM 3:30 Chi ñii la̱á kúu Ndios ndinoꞌo, ta Ndios ñii ki̱ꞌva kéꞌé ra xíꞌin ndiꞌi ni̱vi ña nduu na nandii na o̱n ko̱ó kua̱chi ndíso no̱o̱ ra, án najudío kúu na, án ni̱vi na o̱n si̱ví najudío kúu na. Ta xa̱ꞌa̱ ña kándixa ni̱vi Jesucristo, Ndios kísa káꞌno ini ra xa̱ꞌa̱ kua̱chi na, ta sánduu ra na ni̱vi na ndii no̱o̱ ra.
ROM 3:31 Ta saá, ¿án kóni kachí i̱ ña o̱n vása ndáya̱ꞌví ka̱ nda̱yí Ndios? ¡Nda̱ loꞌo, o̱n vása kóni kachí i̱ saá! Saá chi tá kándixa yó Jesucristo, ta ña kéꞌé yó saá kúu ña ndinoꞌo kísa ndivi yó nda̱yí Ndios ña ni̱taa na xi̱na̱ꞌá.
ROM 4:1 Vitin va̱ꞌa kani si̱ni̱ yó xa̱ꞌa̱ ña káꞌa̱n to̱ꞌon Ndios xa̱ꞌa̱ ta̱Abraham, ta̱a ta̱ kúu xi̱i̱ síkuá ndiꞌi ni̱vi najudío.
ROM 4:2 Ta to̱ꞌon Ndios yóꞌo, ¿án káꞌa̱n ña ndí ndasaá kuiti xa̱ꞌa̱ ñava̱ꞌa ke̱ꞌé ta̱Abraham kúu ña ndu̱u ra ta̱a ta̱ ndii ta̱ o̱n ko̱ó kua̱chi ndíso no̱o̱ Ndios, ta va̱ꞌa yóo ra xíꞌin Ndios? O̱n vása káꞌa̱n to̱ꞌon yóꞌo saá. Chi tá ndasaá kuiti xa̱ꞌa̱ ñava̱ꞌa ke̱ꞌé ta̱Abraham kúu ña ndu̱u ra ta̱a ta̱ ndii no̱o̱ Ndios, níkúu, ta saá kukomí ra xa̱ꞌa̱ ña kasa káꞌno xíꞌin mi̱i ra. Ta saá ni, no̱o̱ Ndios, nda̱ loꞌo o̱n ko̱ó ña taxi ña kuchiño ta̱Abraham kasa káꞌno xíꞌin mi̱i ra.
ROM 4:3 Saá chi to̱ꞌon Ndios ña ni̱taa na xi̱na̱ꞌá káchí ña saá: “Ta̱Abraham ka̱ndixa ra Ndios, ta xa̱ꞌa̱ ñayóꞌo Ndios ni̱ka̱ꞌa̱n ra ta̱Abraham kúu ta̱a ta̱ ndii ta̱ o̱n ko̱ó kua̱chi ndíso no̱o̱ ra”, káchí to̱ꞌon Ndios.
ROM 4:4 Ta xíni̱ yó tá ni̱vi kísa chiño na, ta ta̱patrón cháꞌvi ra na xa̱ꞌa̱ chiño ke̱ꞌé na. Ta saá si̱ꞌún ña nákiꞌin na, o̱n si̱ví ña sáníꞌi ta̱patrón ndaꞌa̱ na kúu ña, chi si̱ꞌún ña kúu yaꞌvi chiño ke̱ꞌé na kúu ña.
ROM 4:5 Ta Ndios o̱n vása yóo ra nda̱tán yóo ta̱patrón yóꞌo, chi ñava̱ꞌa ke̱ꞌé ra xíꞌin yó, o̱n si̱ví yaꞌvi ña cháꞌvi Ndios mi̱i yó xa̱ꞌa̱ chiño va̱ꞌa ki̱sa ndivi yó kúu ña. Vará ni̱vi na ndíso kua̱chi kúu yó, Ndios ke̱ꞌé ra ñava̱ꞌa xíꞌin yó ña sa̱nduu ra yó ni̱vi na ndii na o̱n ko̱ó kua̱chi ndíso no̱o̱ ra. Ta ndasaá kuiti xa̱ꞌa̱ ña kándixa yó Jesucristo, kúu ña Ndios ke̱ꞌé ra ñava̱ꞌa yóꞌo xíꞌin yó.
ROM 4:6 Kui̱ya̱ xi̱na̱ꞌá ta̱rey David ni̱ka̱ꞌa̱n ra ndí nákaa̱ ñasi̱i̱ ini ni̱vi na kúu na ndii no̱o̱ Ndios. Ta o̱n si̱ví xa̱ꞌa̱ chiño va̱ꞌa ki̱sa ndivi na kúu ña Ndios sa̱nduu ra ni̱vi na ndii no̱o̱ ra, chi to̱ꞌon ña ni̱taa ta̱David xi̱na̱ꞌá, káchí ña saá:
ROM 4:7 Nákaa̱ ñasi̱i̱ ní ini ni̱vi, na o̱n ko̱ó kua̱chi ndíso, chi Ndios xa ki̱sa káꞌno ini ra xa̱ꞌa̱ kua̱chi na.
ROM 4:8 Nákaa̱ ñasi̱i̱ ní ini ñii ñii ni̱vi tá Ndios o̱n vása sákuiso ra kua̱chi sa̱ta̱ na, káchí to̱ꞌon Ndios ña ni̱taa ta̱rey David xi̱na̱ꞌá.
ROM 4:9 Ta, ¿yu kúu ni̱vi na kómí ñasi̱i̱ ini, na kúu na káꞌa̱n ta̱David yóꞌo xa̱ꞌa̱? ¿Án ndasaá kuiti ni̱vi na ki̱sa ndivi costumbre ña na̱ní circuncisión kúu na káꞌa̱n ra xa̱ꞌa̱? ¿Án o̱n ndixa ñii ki̱ꞌva saá káꞌa̱n ra xa̱ꞌa̱ ni̱vi na o̱n vása ní‑kisa ndivi costumbre yóꞌo? Saá chi to̱ꞌon ña sa̱kán ni̱ka̱ꞌa̱n ndi̱ xíꞌin ndó káꞌa̱n ña ndí ta̱Abraham ka̱ndixa ra Ndios, ta xa̱ꞌa̱ ña ke̱ꞌé ra saá, Ndios ka̱chí ra ndí ta̱Abraham ndu̱u ra ta̱ndii ta̱ o̱n ko̱ó kua̱chi ndíso no̱o̱ ra.
ROM 4:10 ¿Ama xi̱kuu ña ka̱chí Ndios ta̱Abraham kúu ra ta̱ndii no̱o̱ ra? ¿Án ki̱vi̱ siꞌna ña xa ki̱sa ndivi ta̱Abraham circuncisión xi̱kuu ña? ¿Án ki̱vi̱ o̱n ta̱ꞌán ka̱ kasa ndivi ta̱Abraham costumbre yóꞌo xi̱kuu ña? Kúnda̱a̱ ini yó ndí ki̱vi̱ o̱n ta̱ꞌán ka̱ ta̱Abraham kasa ndivi ra ñacircuncisión yóꞌo, Ndios ni̱ka̱ꞌa̱n ra ta̱Abraham ndu̱u ra ta̱ndii ta̱ o̱n ko̱ó kua̱chi ndíso no̱o̱ ra.
ROM 4:11 Saá chi siꞌna ta̱Abraham ka̱ndixa ra Ndios, ta xa̱ꞌa̱ ñayóꞌo Ndios ni̱ka̱ꞌa̱n ra ndí ta̱Abraham ndu̱u ra ta̱ndii no̱o̱ ra ta va̱ꞌa yóo xíꞌin ra. Ta ki̱vi̱ xa ndu̱u ta̱Abraham ta̱ndii no̱o̱ Ndios, ta saá ki̱sa ndivi ra ñacircuncisión yóꞌo. Ta ndi̱ꞌi ki̱sa ndivi ra ñayóꞌo, ta̱Abraham xi̱komí ra ñii marca loꞌo no̱o̱ ko̱ñu ra, ña xi̱kuu ña ñii seña ña sa̱náꞌa ndí Ndios sa̱nduu ra ta̱Abraham ta̱a ta̱ ndii ta̱ o̱n ko̱ó kua̱chi ndíso no̱o̱ ra xa̱ꞌa̱ ña ka̱ndixa ñaꞌá ra. Ta saá ta̱Abraham yóꞌo ndu̱u ra nda̱tán yóo yivá ndiꞌi ni̱vi na ndinoꞌo ini kándixa Ndios, vará sava ni̱vi yóꞌo o̱n vása ní‑kisa ndivi na circuncisión. Saá chi xa̱ꞌa̱ ña ni̱vi yóꞌo kándixa na Ndios ñii ki̱ꞌva nda̱tán ta̱Abraham ka̱ndixa ñaꞌá ra, Ndios sa̱nduu ra na ni̱vi na ndii, na o̱n ko̱ó kua̱chi ndíso no̱o̱ ra, ta va̱ꞌa yóo ra xíꞌin na vitin.
ROM 4:12 Ta sava mi̱i yó kúu najudío, ta ni̱vi na kísa ndivi circuncisión kúu yó, ta kúu yó ni̱vi nasa̱ꞌya ñani síkuá ta̱Abraham. Ta saá, xíni̱ ñóꞌó ñii ki̱ꞌva saá kandixa yó Ndios, nda̱tán ta̱Abraham ka̱ndixa ñaꞌá ra. Tá o̱n vása kándixa yó Ndios saá, ta o̱n vása kómí yó nda̱yí ña káchí yó ndí ta̱Abraham kúu yivá yó.
ROM 4:13 Ndios xíꞌin to̱ꞌon ra ki̱ndo̱o ra xíꞌin ta̱Abraham, ña káchí ndí ta̱Abraham xíꞌin sa̱ꞌya ñani síkuá ra kuu ni̱vi na nakiꞌin ndiꞌi ñoꞌo̱ ñoyívi yóꞌo, chi ñii ki̱vi̱ ña va̱xi Ndios taxi ra ña ndaꞌa̱ na. Ta xíni̱ yó ndí ta̱Abraham xi̱taku̱ ra kua̱ꞌa̱ ní kui̱ya̱ siꞌna ka̱ no̱o̱ ta̱Moisés, ta̱a ta̱ na̱kiꞌin nda̱yí ña ta̱xi Ndios ndaꞌa̱ ra. Ta xa̱ꞌa̱ ñayóꞌo kúnda̱a̱ ini yó ndí o̱n si̱ví xa̱ꞌa̱ ña ki̱sa ndivi ta̱Abraham nda̱yí yóꞌo kúu ña Ndios ki̱ndo̱o ra keꞌé ra ñava̱ꞌa saá xíꞌin ra. Ta xa̱ꞌa̱ ña ndinoꞌo ní ini ra ka̱ndixa ra Ndios, ta̱Abraham ndu̱u ra ta̱ndii no̱o̱ Ndios, ta Ndios ki̱ndo̱o ra xíꞌin ta̱Abraham taxi ra ñava̱ꞌa ndaꞌa̱ ra.
ROM 4:14 Ta saá kúnda̱a̱ ini yó ndí xa̱ꞌa̱ ña kándixa ni̱vi Ndios kúu ña nakiꞌin na ñava̱ꞌa ña ki̱ndo̱o ra taxi ra ndaꞌa̱ na. Ta o̱n si̱ví xa̱ꞌa̱ ña kísa ndivi ni̱vi nda̱yí Ndios kúu ña nakiꞌin na ñava̱ꞌa ndaꞌa̱ Ndios. Saá chi tá ndixa xa̱ꞌa̱ ña kísa ndivi yó nda̱yí Ndios kúu xa̱ꞌa̱ ña Ndios táxi ra ñava̱ꞌa ndaꞌa̱ yó, níkúu, ta saá ña ma̱ni̱ kúu ña kándixa yó Ndios, ta ñii ki̱ꞌva saá, ni o̱n vása ndáya̱ꞌví to̱ꞌon ña ki̱ndo̱o Ndios xíꞌin ni̱vi na kándixa ñaꞌá.
ROM 4:15 Chi nda̱yí Ndios káchí ña ndí xíni̱ ñóꞌó xo̱ꞌvi̱ ni̱vi na yáꞌa ndoso nda̱yí ra. Tá o̱n ko̱ó nda̱yí Ndios ña sánáꞌa kua̱chi ni̱vi, níkúu, ta o̱n kóo kua̱chi ndíso nayóꞌo.
ROM 4:16 Ta saá, ña xíni̱ ñóꞌó ní ka̱ kúu ña ndinoꞌo ini yó kándixa yó Ndios, chi xa̱ꞌa̱ ñayóꞌo nakiꞌin yó ñava̱ꞌa ki̱ndo̱o Ndios taxi ra ndaꞌa̱ sa̱ꞌya ñani síkuá ta̱Abraham. Ndios kúu ta̱a ta̱ va̱ꞌa ní ini, ta xa̱ꞌa̱ ñayóꞌo saníꞌi ra ñava̱ꞌa ndiꞌi ni̱vi na kúu na kándixa ñaꞌá, nda̱tán ta̱Abraham ka̱ndixa ra Ndios kui̱ya̱ xi̱na̱ꞌá. Ta ni̱vi yóꞌo, án kúu na ni̱vi na xíni̱ nda̱yí ña ni̱taa ta̱Moisés, án kúu na ni̱vi na o̱n vása xíni̱ nda̱yí yóꞌo, ta ndiꞌi saá ni̱vi na ndinoꞌo ini kándixa Ndios, nduu na nda̱tán yóo sa̱ꞌya ta̱Abraham. Saá chi ta̱Abraham kúu yivá ndiꞌi ni̱vi na ndinoꞌo ini kándixa Ndios.
ROM 4:17 Ta to̱ꞌon Ndios ña ni̱taa na xi̱na̱ꞌá káchí ña saá: “Yi̱ꞌi̱, Ndios, taxi i̱ ndí yóꞌó ta̱Abraham nduu ún yivá kua̱ꞌa̱ ní tiꞌvi ni̱vi na kutaku̱ kua̱ꞌa̱ ní ñoo ndiꞌi saá xiiña no̱o̱ ñoꞌo̱ ñoyívi”, ka̱chí Ndios xíꞌin ta̱Abraham. Ta Ndios, ta̱a ta̱ ki̱ndo̱o saá xíꞌin ta̱Abraham, kúu ñii la̱á Ndios, ta̱a ta̱ kómí ndee̱ sanataku̱ ni̱vi na xa ni̱xiꞌi̱, ta kómí ra ndee̱ ña kasa va̱ꞌa ra ña o̱n ta̱ꞌán kuva̱ꞌa.
ROM 4:18 Vará nda̱ loꞌo o̱n ko̱ó ka̱ xa̱ꞌa̱ ña kundati ta̱Abraham ña kukomí ra sa̱ꞌya ra, ta ka̱ndixa ra to̱ꞌon ña ki̱ndo̱o Ndios xíꞌin ra, ta xi̱ndati ra Ndios ña ndixa kasa ndivi ra to̱ꞌon ra yóꞌo. Ta saá ta̱Abraham ndu̱u ra yivá kua̱ꞌa̱ ní ni̱vi na táku̱ ndiꞌi saá xiiña no̱o̱ ñoꞌo̱ ñoyívi yóꞌo. Chi Ndios ki̱ndo̱o ra xíꞌin ta̱Abraham ndí sa̱ꞌya ñani síkuá ra kua̱ꞌa̱ ní kui̱na̱ na, ta ñii ki̱ꞌva nda̱tán to̱ꞌon ña ni̱ka̱ꞌa̱n Ndios xíꞌin ta̱Abraham, saá ku̱ndivi ña.
ROM 4:19 Ta̱Abraham xa yatin kukomí ra ñii ciento kui̱ya̱, ta xíni̱ ra o̱n ko̱ó ka̱ ndee̱ kómí yi̱kí ko̱ñu ra ña kuchiño kukomí ra sa̱ꞌya ra, ta ñii ki̱ꞌva saá xíni̱ ra ndí ñásíꞌí ra ñáSara, ñaꞌa̱ ñá o̱n ki̱ví koo sa̱ꞌya kúu ñá. Vará ta̱Abraham xáni si̱ni̱ ra xa̱ꞌa̱ yi̱kí ko̱ñu ra xa yóo ña nda̱tán yóo ña ni̱xiꞌi̱ chi o̱n ko̱ó ka̱ ndee̱ kómí ña, ta saá ni, ta̱Abraham nda̱ loꞌo o̱n vása ní‑sandakoo ra kándixa ra ña ndixa Ndios kasa ndivi ra to̱ꞌon ña ki̱ndo̱o ra xíꞌin ra.
ROM 4:20 Ta o̱n vása ní‑xika ini ra án ndixa án o̱n ndixa kasa ndivi Ndios to̱ꞌon ra. Nda̱ víka̱, ndeé ka̱ chi̱kaa̱ ini ra kándixa ra Ndios, ta ndinoꞌo xi̱ndaa ini ra ndí Ndios kasa ndivi ra to̱ꞌon ra. Ta xa̱ꞌa̱ ñayóꞌo, ki̱sa káꞌno ra Ndios.
ROM 4:21 Saá chi ta̱Abraham ndinoꞌo ní ini ra ka̱ndixa ra ndí Ndios kómí ra ndee̱ kasa ndivi ra ndiꞌi to̱ꞌon ña ni̱ka̱ꞌa̱n ra xíꞌin ra.
ROM 4:22 Xa̱ꞌa̱ ña ta̱Abraham ndixa xi̱ndaa ini ra Ndios saá, Ndios ni̱ka̱ꞌa̱n ra ta̱Abraham kúu ta̱ndii ta̱ o̱n ko̱ó kua̱chi ndíso no̱o̱ ra, ta va̱ꞌa yóo ra xíꞌin ra.
ROM 4:23 Ta to̱ꞌon Ndios ña ni̱taa na xi̱na̱ꞌá, káꞌa̱n ña ndí ta̱Abraham kúu ra ta̱ndii no̱o̱ Ndios chi ka̱ndixa ñaꞌá ra, ta to̱ꞌon yóꞌo o̱n vása ndasaá kuiti káꞌa̱n ña xa̱ꞌa̱ ta̱Abraham,
ROM 4:24 ta ñii ki̱ꞌva káꞌa̱n ña xa̱ꞌa̱ mi̱i yó, na kúu ni̱vi na ndixa kándixa Ndios, ta̱ kúu ta̱a ta̱ sa̱nataku̱ Jesucristo ta̱Káꞌno no̱o̱ yó. Ta xa̱ꞌa̱ ña kándixa yó ra, Ndios ka̱ꞌa̱n ra ndí mi̱i yó kúu ni̱vi na ndii na o̱n ko̱ó kua̱chi ndíso no̱o̱ ra, ta va̱ꞌa yóo yó xíꞌin ra.
ROM 4:25 Xa̱ꞌa̱ ña chaꞌvi ra xa̱ꞌa̱ kua̱chi yó, Ndios ta̱xi ra Jesucristo ni̱xiꞌi̱ ra, ta xa̱ꞌa̱ ña kuchiño nduu yó ni̱vi na ndii no̱o̱ ra, Ndios sa̱nataku̱ ra Jesucristo.
ROM 5:1 Xa̱ꞌa̱ ña kándixa yó Jesucristo, Ta̱a ta̱Káꞌno no̱o̱ yó, Ndios sa̱nduu ra mi̱i yó ni̱vi na ndii na o̱n ko̱ó kua̱chi ndíso no̱o̱ ra. Ta xa̱ꞌa̱ ña ki̱sa ndivi Jesucristo, chi ni̱xiꞌi̱ ra ndaꞌa̱ tón cruz, vitin vivíi nákutáꞌan yó xíꞌin Ndios.
ROM 5:2 Saá chi Jesucristo ki̱sa ndivi ra chiño ña táxi ña va̱ꞌa nakutáꞌan yó xíꞌin Ndios. Ta vitin xa̱ꞌa̱ ña kándixa yó Jesucristo, táku̱ yó yichi̱ no̱o̱ Ndios kéꞌé ra kua̱ꞌa̱ ní ñava̱ꞌa xíꞌin yó, ta kúsii̱ ní ini yó chi ndáa ini yó ndí ki̱vi̱ ña va̱xi kutaku̱ yó xíꞌin Ndios ñoyívi ni̱no no̱o̱ yóo ndiꞌi ñalivi náꞌno ña yéꞌe.
ROM 5:3 Ta o̱n si̱ví ndasaá kuiti xa̱ꞌa̱ ñava̱ꞌa yóꞌo kúu xa̱ꞌa̱ ña kúsii̱ ini yó, ta xa̱ꞌa̱ ña xóꞌvi̱ yó vitin kúu ña kúsii̱ ini yó. Saá chi kúnda̱a̱ ini yó ndí ña xóꞌvi̱ yó chíndeé ña mi̱i yó ña nduu yó ni̱vi na kúchiño kundeé ini xíꞌin ndiꞌi ña yo̱ꞌvi̱ xóꞌvi̱ na, ta ndeé ka̱ kundiko̱n na yichi̱ Ndios.
ROM 5:4 Saá chi ña xóꞌvi̱ yó kúu ña xíto ndoso mi̱i yó án ndinoꞌo ini yó ndíko̱n yó Ndios. Ta ña kúndeé ini yó xíꞌin ña xóꞌvi̱ yó yóꞌo, táxi ña ndí kusii̱ ka̱ ini Ndios koni ra mi̱i yó. Ta xa̱ꞌa̱ ña kúndeé ini yó no̱o̱ ña xíto ndoso yó saá, ndeé ka̱ ndáa ini yó ña ndixa Ndios kasa ndivi ra ndiꞌi to̱ꞌon ña ni̱ka̱ꞌa̱n ra xíꞌin yó.
ROM 5:5 Ta nda̱ loꞌo o̱n si̱ví ña ma̱ni̱ kuiti kúu ña ndáa ini yó kasa ndivi Ndios ña ni̱ka̱ꞌa̱n ra xíꞌin yó, chi Ndios sa̱níꞌi ra Níma̱ ra ña táku̱ ña ini yó, ta Níma̱ ra yóꞌo xa sa̱kutú ña ini yó xíꞌin ña kíꞌvi ní ini Ndios xíni ra mi̱i yó.
ROM 5:6 Ta mi̱i yó, vará xi̱kuu yó ni̱vi na xi̱ndiso ní kua̱chi no̱o̱ Ndios, ta o̱n ko̱ó ndee̱ xi̱komí yó ña kuchiño saka̱ku yó xíꞌin mi̱i yó no̱o̱ ndee̱ ña o̱n váꞌa ña xa̱ꞌnda chiño no̱o̱ yó, ta saá tá ni̱to̱nda̱a ki̱vi̱ ña chi̱tóni̱ Ndios, ta Jesucristo ni̱xiꞌi̱ ra no̱o̱ yó xa̱ꞌa̱ kua̱chi yó.
ROM 5:7 Ña yo̱ꞌvi̱ ní kúu ña nani̱vi taxi xíꞌin mi̱i na ña kivi̱ na xa̱ꞌa̱ inka̱ ni̱vi na kúu nanda̱a̱. Ta saá ni, ndásana va yóo ni̱vi na ndinoꞌo ini kuchiño taxi xíꞌin mi̱i na kivi̱ na xa̱ꞌa̱ inka̱ ni̱vi, na kúu nava̱ꞌa ní.
ROM 5:8 Ta Ndios sánáꞌa ra ndasaá ndeé ní kónó nákaa̱ ña kíꞌvi ní ini ra xíni ra mi̱i yó, chi mi̱i ki̱vi̱ ña xíka ka̱ yó kua̱ꞌa̱n yó yichi̱ ña o̱n váꞌa, ta Jesucristo ta̱xi xíꞌin mi̱i ra ni̱xiꞌi̱ ra xa̱ꞌa̱ yó.
ROM 5:9 Ta xíꞌin ni̱i̱ ra ña ke̱e yi̱kí ko̱ñu Jesucristo ki̱vi̱ ni̱xiꞌi̱ ra xa̱ꞌa̱ kua̱chi yó ndaꞌa̱ tón cruz, Ndios sa̱nduu ra yó ni̱vi na ndii na o̱n ko̱ó kua̱chi ndíso no̱o̱ ra vitin. Ta xa̱ꞌa̱ ñayóꞌo ña ki̱sa ndivi Jesucristo xa̱ꞌa̱ yó, ndixa Ndios o̱n saxo̱ꞌvi̱ ra mi̱i yó, ki̱vi̱ kasa nani ra xa̱ꞌa̱ kua̱chi ndiꞌi ni̱vi ñoyívi yóꞌo.
ROM 5:10 Ta ki̱vi̱ o̱n ta̱ꞌán kandixa yó Jesucristo, ta mi̱i ki̱vi̱ ña xíka ka̱ yó kísa toon yó no̱o̱ Ndios, ta Ndios ke̱ꞌé ra ñava̱ꞌa ní xíꞌin yó, chi Sa̱ꞌya ra Jesucristo ni̱xiꞌi̱ ra xa̱ꞌa̱ kua̱chi yó. Ta ña ni̱xiꞌi̱ Jesucristo kómí ña ndee̱ káꞌno, chi ta̱xi ña na̱kutáꞌan va̱ꞌa yó xíꞌin Ndios. Ta saá xa̱ꞌa̱ ña na̱taku̱ Jesucristo ta táku̱ ra ndiꞌi saá ki̱vi̱, kúnda̱a̱ ini yó ndí ndixa saka̱ku ra mi̱i yó, ta kutaku̱ yó xíꞌin ra ndiꞌi saá ki̱vi̱.
ROM 5:11 Ta o̱n si̱ví ndasaá kuiti ñayóꞌo kúu ña táxi kusii̱ ini yó. Ta kúsii̱ ini yó ta kísa káꞌno yó Ndios chi Jesucristo, Ta̱a ta̱Káꞌno no̱o̱ yó, xa ki̱sa ndivi ra chiño ña ta̱xi va̱ꞌa nákutáꞌan yó xíꞌin Ndios, ta vitin vivíi yóo yó xíꞌin ra.
ROM 5:12 Ñano̱ó o̱n ko̱ó ña o̱n váꞌa ní‑xiyo ñoyívi yóꞌo. Ta ta̱Adán, ta̱a ta̱no̱ó ki̱sa va̱ꞌa Ndios, ta̱yóꞌo kúu ta̱no̱ó ke̱ꞌé ña o̱n váꞌa, ta saá ki̱xaa̱ ña o̱n váꞌa ñoyívi yóꞌo. Ta saá ndiꞌi ni̱vi ki̱xáꞌá na kéꞌé na ña o̱n váꞌa, ta xa̱ꞌa̱ ña o̱n váꞌa kéꞌé ni̱vi, xíni̱ ñóꞌó kivi̱ ndiꞌi na.
ROM 5:13 Tá o̱n ta̱ꞌán ka̱ taxi Ndios nda̱yí ra ndaꞌa̱ ta̱Moisés, ta kua̱ꞌa̱ ní ña o̱n váꞌa ke̱ꞌé ni̱vi ñoyívi yóꞌo saá. Ta saá ni, Ndios o̱n vása ní‑sakuiso ra kua̱chi sa̱ta̱ ni̱vi yóꞌo, chi o̱n vása ní‑xikomí na nda̱yí ra.
ROM 5:14 Ta saá ni, ndiꞌi ni̱vi na xi̱taku̱ ñoyívi yóꞌo, nda̱ ki̱vi̱ xi̱taku̱ ta̱Adán ta̱nda̱ ki̱vi̱ xi̱taku̱ ta̱Moisés, ni̱xiꞌi̱ ndiꞌi nayóꞌo, chi ndiꞌi nayóꞌo ke̱ꞌé na ña o̱n váꞌa. Ta ni̱vi na xi̱taku̱ kui̱ya̱ ña o̱n ta̱ꞌán ka̱ Ndios taxi ra nda̱yí ra ndaꞌa̱ ta̱Moisés, ni̱vi yóꞌo ke̱ꞌé na kua̱ꞌa̱ ní ña o̱n váꞌa, vará o̱n vása ní‑kunda̱a̱ ini na ndí ña o̱n váꞌa ke̱ꞌé na kúu ña ni̱yaꞌa ndoso na ña xa̱ꞌnda chiño Ndios. Ta saá ña o̱n váꞌa ke̱ꞌé ni̱vi yóꞌo o̱n si̱ví ñii kúu ña xíꞌin ña o̱n váꞌa ke̱ꞌé ta̱Adán. Saá chi ta̱Adán, vará ku̱nda̱a̱ ini ra ña xa̱ꞌnda chiño Ndios no̱o̱ ra, ta ni̱‑xiin ra chikaa̱ so̱ꞌo ra ña ni̱ka̱ꞌa̱n Ndios xíꞌin ra. Ta ta̱Adán yóꞌo xi̱kuu ra ta̱no̱ó no̱o̱ yichi̱ o̱n váꞌa mi̱i ra, ta kua̱ꞌa̱ ní ni̱vi ndíko̱n na yichi̱ ra. Ta ki̱xaa̱ inka̱ ta̱a ta̱ kúu ta̱no̱ó no̱o̱ yichi̱ va̱ꞌa mi̱i ra, ta ta̱yóꞌo kúu Jesucristo, ta kua̱ꞌa̱ ní ni̱vi ndíko̱n na yichi̱ ra.
ROM 5:15 Ta nda̱ loꞌo o̱n vása nátaꞌan ña o̱n váꞌa ña ke̱ꞌé ta̱Adán xíꞌin ñava̱ꞌa ki̱sa ndivi Jesucristo. Saá chi xa̱ꞌa̱ ña o̱n váꞌa ke̱ꞌé ta̱Adán, ndiꞌi ni̱vi xíni̱ ñóꞌó kivi̱ na. Ta xa̱ꞌa̱ ñava̱ꞌa ki̱sa ndivi Jesucristo, Ndios sa̱níꞌi ra ñava̱ꞌa kua̱ꞌa̱ ní ni̱vi, chi táxi ra kutaku̱ na xíꞌin ra ndiꞌi saá ki̱vi̱ ña va̱xi.
ROM 5:16 Ta ndixa o̱n vása nátaꞌan ña o̱n váꞌa ke̱ꞌé ta̱Adán xíꞌin ñava̱ꞌa sáníꞌi Ndios ni̱vi. Saá chi xa̱ꞌa̱ ñii ña o̱n váꞌa ña ke̱ꞌé ta̱Adán, ta̱xi ña ki̱xaa̱ ña o̱n váꞌa ñoyívi yóꞌo, ta saá ndiꞌi ni̱vi ki̱xáꞌá na kéꞌé na ña o̱n váꞌa, ta xíni̱ ñóꞌó kivi̱ na xa̱ꞌa̱ ña o̱n váꞌa kéꞌé na. Ta saá ni, ñava̱ꞌa sa̱níꞌi Ndios ni̱vi kúu ña sánduu ra na ni̱vi na ndii na o̱n ko̱ó kua̱chi ndíso no̱o̱ ra, ta táxi ra ña kutaku̱ na xíꞌin ra ndiꞌi saá ki̱vi̱ ña va̱xi. Vará ni̱vi na ke̱ꞌé kua̱ꞌa̱ ní ña o̱n váꞌa kúu na, Ndios kúchiño ra sanduu ra na ni̱vi na ndii no̱o̱ ra, chi Jesucristo ni̱xiꞌi̱ ra xa̱ꞌa̱ kua̱chi na.
ROM 5:17 Kua̱chi ñii la̱á ta̱a ta̱no̱ó ta̱Adán xi̱komí ña ndee̱ ña táxi ña ndiꞌi ni̱vi kivi̱ na. Ta saá ni, ñava̱ꞌa ke̱ꞌé ñii la̱á Jesucristo kómí ní ka̱ ña ndee̱ no̱o̱ kua̱chi ta̱no̱ó yóꞌo, chi xa̱ꞌa̱ ñava̱ꞌa ke̱ꞌé Jesucristo, ni̱vi kuchiño kutaku̱ ndinoꞌo na ta kaꞌnda chiño na xíꞌin Ndios ndiꞌi saá ki̱vi̱ ña va̱xi. Ni̱vi yóꞌo kúu ni̱vi na xa na̱kiꞌin ñava̱ꞌa ní sa̱níꞌi Ndios na, chi Ndios sa̱ka̱ku ra na, ta sa̱nduu ra na ni̱vi na ndii na o̱n ko̱ó kua̱chi ndíso no̱o̱ ra xa̱ꞌa̱ ña kándixa na Jesucristo.
ROM 5:18 Ta saá kúnda̱a̱ ini yó ndí xa̱ꞌa̱ kua̱chi ñii la̱á ta̱no̱ó, ndiꞌi ni̱vi kéꞌé na ña o̱n váꞌa, ta ndíso na kua̱chi no̱o̱ Ndios. Ta xa̱ꞌa̱ ñayóꞌo ndiꞌi ni̱vi xíni̱ ñóꞌó kivi̱ na. Ta saá ni, xa̱ꞌa̱ ñava̱ꞌa ñanda̱a̱ ki̱sa ndivi ñii la̱á Jesucristo, Ndios kuchiño sanduu ra ndiꞌi ni̱vi na ndii no̱o̱ ra, ña kuchiño kutaku̱ na xíꞌin ra ndiꞌi saá ki̱vi̱ ña va̱xi.
ROM 5:19 Xa̱ꞌa̱ ña o̱n váꞌa ke̱ꞌé ñii ta̱a, ña ni̱‑xiin ra chikaa̱ so̱ꞌo ra to̱ꞌon ña ni̱ka̱ꞌa̱n Ndios xíꞌin ra, ndiꞌi ni̱vi ki̱xáꞌá na kua̱ꞌa̱n na yichi̱ o̱n váꞌa ta̱yóꞌo, ta ndíso na kua̱chi. Ta xa̱ꞌa̱ ñava̱ꞌa ñanda̱a̱ ki̱sa ndivi ñii la̱á Jesucristo, chi chi̱kaa̱ so̱ꞌo ra to̱ꞌon Ndios, kua̱ꞌa̱ ní ni̱vi ki̱xáꞌá na ndíko̱n na yichi̱ ra, ta Ndios sa̱nduu ra nayóꞌo ni̱vi na ndii na o̱n ko̱ó kua̱chi ndíso no̱o̱ ra.
ROM 5:20 Ndios ta̱xi ra nda̱yí ra ndaꞌa̱ ni̱vi xa̱ꞌa̱ ña kunda̱a̱ ini na ndí kua̱ꞌa̱ ní ña o̱n váꞌa kéꞌé na, ta ndíso ní na kua̱chi no̱o̱ Ndios. Vará yóo kua̱ꞌa̱ ní ña o̱n váꞌa kéꞌé ni̱vi, ta víꞌí ní ka̱ ku̱káꞌno ñava̱ꞌa ndinoꞌo ke̱ꞌé Ndios xíꞌin na.
ROM 5:21 Ta o̱n ta̱ꞌán ka̱ kixaa̱ Jesucristo, ta ndee̱ ña o̱n váꞌa xi̱kuu ña xa̱ꞌnda chiño no̱o̱ ni̱vi, ta ndiꞌi ni̱vi xíni̱ ñóꞌó kivi̱ na xa̱ꞌa̱ ña o̱n váꞌa kéꞌé na. Ta vitin ñava̱ꞌa ndinoꞌo Ndios kúu ña xáꞌnda chiño no̱o̱ ndiꞌi ni̱vi na kándixa Jesucristo, Ta̱a ta̱Káꞌno no̱o̱ yó. Saá chi Ndios sa̱nduu ra nayóꞌo ni̱vi na ndii no̱o̱ ra, ta táxi ra ña kutaku̱ ndinoꞌo na xíꞌin ra ndiꞌi saá ki̱vi̱ ña va̱xi.
ROM 6:1 Ta saá, ¿yu kúu ña ka̱ꞌa̱n yó vitin xa̱ꞌa̱ ña xíni̱ ñóꞌó kutaku̱ yó? ¿Án va̱ꞌa kundiko̱n yó keꞌé ka̱ yó kua̱ꞌa̱ ní ka̱ ña o̱n váꞌa, chi saá Ndios keꞌé ra kua̱ꞌa̱ ní ka̱ ñava̱ꞌa xíꞌin yó? Chi ndixa Ndios kasa káꞌno ini ra xa̱ꞌa̱ ndiꞌi ña o̱n váꞌa keꞌé yó.
ROM 6:2 ¡Nda̱ loꞌo o̱n vása va̱ꞌa keꞌé ka̱ yó saá! Chi mi̱i yó ni̱vi na kándixa Jesucristo, xi̱na̱ꞌá xi̱taku̱ yó kísa ndivi yó ña xáꞌnda chiño ña o̱n váꞌa no̱o̱ yó. Ta vitin nda̱tán yóo ni̱vi na ni̱xiꞌi̱, saá yóo yó no̱o̱ ña o̱n váꞌa, ta xa̱ꞌa̱ ñayóꞌo o̱n vása chíkaa̱ ka̱ so̱ꞌo yó ña xáꞌnda chiño ña o̱n váꞌa.
ROM 6:3 ¿Án o̱n vása kúnda̱a̱ ini ndó yu kúu ña kóni kachí ña xa chi̱chi yó ñii ki̱ꞌva nda̱tán chi̱chi Jesucristo? Saá chi ña chi̱chi yó saá kóni kachí ña ndí ñii ndu̱u yó xíꞌin Jesucristo, ta tuku kóni kachí ña ni̱xiꞌi̱ yó xíꞌin ra.
ROM 6:4 Saá chi Jesucristo ni̱xiꞌi̱ ra ta ni̱ndu̱xu̱n ra. Ta ña chi̱chi yó nda̱tán chi̱chi mi̱i ra kóni kachí ña ni̱xiꞌi̱ yó ta ni̱ndu̱xu̱n yó ñii káchí xíꞌin Jesucristo. Ta ndixa nda̱tán Ndios sa̱nataku̱ ra Jesucristo xíꞌin ndee̱ káꞌno ra, saá yóo ña keꞌé ra xíꞌin mi̱i yó. Saá chi xa̱ꞌa̱ ña ni̱xiꞌi̱ yó ñii káchí xíꞌin Jesucristo, Ndios ta̱xi ra ña ka̱ku tuku yó ta ndu̱u yó ni̱vi xa̱á na kúchiño vivíi kutaku̱ no̱o̱ ra.
ROM 6:5 Kúnda̱a̱ ini yó ndí ña chi̱chi yó sánáꞌa ña ndí ñii ndu̱u yó xíꞌin Jesucristo, ta ñii káchí ni̱xiꞌi̱ yó xíꞌin ra. Ta xa̱ꞌa̱ ñayóꞌo kúnda̱a̱ ini yó ndí ñii ki̱ꞌva nda̱tán na̱taku̱ Jesucristo, saá nataku̱ mi̱i yó ki̱vi̱ ña va̱xi.
ROM 6:6 Ta vitin kúnda̱a̱ ini yó ki̱vi̱ ni̱xiꞌi̱ Jesucristo ndaꞌa̱ tón cruz, ta nda̱tán ni̱xiꞌi̱ mi̱i yó, ni̱vi na xi̱taku̱ ti̱xin ndee̱ ña o̱n váꞌa, saá ni̱xi̱yo ña. Saá chi ki̱vi̱ tá o̱n ta̱ꞌán kandixa yó Jesucristo, ta saá ndee̱ ña o̱n váꞌa xi̱xaꞌnda chiño no̱o̱ yó. Ta vitin mi̱i yó o̱n vása xíni̱ ñóꞌó táku̱ ka̱ yó kísa ndivi yó ña xáꞌnda chiño ndee̱ ña o̱n váꞌa yóꞌo no̱o̱ yó.
ROM 6:7 Chi xa̱ꞌa̱ ña ni̱xiꞌi̱ yó xíꞌin Jesucristo, yóo yó nda̱tán yóo ni̱vi na ni̱xiꞌi̱ no̱o̱ ndee̱ ña o̱n váꞌa yóꞌo, ta ndee̱ o̱n váꞌa yóꞌo o̱n vása kómí ka̱ ña nda̱yí kaꞌnda chiño ña no̱o̱ mi̱i yó.
ROM 6:8 Ta saá xa̱ꞌa̱ ña ni̱xiꞌi̱ yó xíꞌin Jesucristo, ndixa ndáa ini yó ña kutaku̱ yó xíꞌin ra ndiꞌi saá ki̱vi̱ ña va̱xi.
ROM 6:9 Ta kúnda̱a̱ va̱ꞌa ini yó ndí ni̱xiꞌi̱ Jesucristo ta na̱taku̱ ra, ta nda̱ ñii ki̱vi̱ o̱n kivi̱ ka̱ ra. Saá chi ndee̱ ña xáꞌni ni̱vi o̱n vása ka̱ kúchiño kundeé ña no̱o̱ Jesucristo.
ROM 6:10 Jesucristo ñii la̱á yichi̱ ni̱xiꞌi̱ ra xa̱ꞌa̱ kua̱chi ni̱vi, ta xíꞌin ña ni̱xiꞌi̱ ra sa̱ndiꞌi ra xa̱ꞌa̱ ndee̱ ña o̱n váꞌa. Ta vitin táku̱ ra xa̱ꞌa̱ ña chinóo síkón ra ñato̱ꞌó Ndios.
ROM 6:11 Ta saá ndóꞌó, xa̱ꞌa̱ ña ñii ndu̱u ndó xíꞌin Jesucristo, va̱ꞌa kani si̱ni̱ ndó ndí kúu ndó ni̱vi na ni̱xiꞌi̱ no̱o̱ ndee̱ ña o̱n váꞌa. Ta ñii káchí nda̱tán táku̱ Jesucristo, saá kutaku̱ ndó keꞌé ndó ñava̱ꞌa ña chinóo síkón ndó ñato̱ꞌó Ndios.
ROM 6:12 O̱n taxi ndó ña kaꞌnda chiño ndee̱ ña o̱n váꞌa no̱o̱ yi̱kí ko̱ñu ndó, ni o̱n vása kasa ndivi ndó ndiꞌi no̱o̱ ña o̱n váꞌa ña kútoo ní yi̱kí ko̱ñu ndó.
ROM 6:13 Ta nda̱ loꞌo o̱n taxi xíꞌin mi̱i ndó kasa ndivi ndó ña o̱n váꞌa, ta o̱n taxi ndó ná koni̱ ñóꞌó ñandiva̱ꞌa nda̱ ñii xiiña yi̱kí ko̱ñu ndó. Nda̱ víka̱, taxi ndiꞌi xíꞌin mi̱i ndó ndaꞌa̱ Ndios ña koni̱ ñóꞌó ra ndiꞌi xiiña yi̱kí ko̱ñu ndó xa̱ꞌa̱ ña kasa ndivi ndó ñava̱ꞌa ñanda̱a̱ no̱o̱ ra. Saá va̱ꞌa keꞌé ndó chi vitin kúu ndó ni̱vi na táku̱ ndinoꞌo no̱o̱ Ndios, vará xi̱na̱ꞌá xi̱kuu ndó ni̱vi na ni̱xiꞌi̱ no̱o̱ ra.
ROM 6:14 Ta vitin ndee̱ ña o̱n váꞌa o̱n kúchiño ka̱ kaꞌnda chiño ña no̱o̱ ndó. Chi vitin nda̱yí ña ni̱taa ta̱Moisés xi̱na̱ꞌá o̱n si̱ví ka̱ ña xáꞌnda chiño no̱o̱ yó kúu ña, ta vitin táku̱ yó kua̱ꞌa̱n yó yichi̱ xa̱á, ta ñava̱ꞌa ini Ndios kúu ña xáꞌnda chiño no̱o̱ yó.
ROM 6:15 Ta saá, ¿yukía̱ xíni̱ ñóꞌó keꞌé ka̱ yó vitin? Saá chi nda̱yí ña ni̱taa ta̱Moisés xi̱na̱ꞌá o̱n si̱ví ka̱ ña xáꞌnda chiño no̱o̱ yó kúu ña, ta vitin táku̱ yó kua̱ꞌa̱n yó yichi̱ xa̱á, ta ñava̱ꞌa ini Ndios kúu ña xáꞌnda chiño no̱o̱ yó. Ta xa̱ꞌa̱ ñayóꞌo, ¿án va̱ꞌa keꞌé ka̱ yó kua̱ꞌa̱ ní ña o̱n váꞌa? ¡Nda̱ loꞌo o̱n vása va̱ꞌa keꞌé yó saá!
ROM 6:16 ¿Án o̱n vása kúnda̱a̱ ini ndó táná taxi xíꞌin mi̱i ndó ña kasa ndivi ndó ndiꞌi ña ndúkú ñii ta̱a no̱o̱ ndó, ta saá to̱nda̱a ndó nduu ndó ñii esclavo ta̱a yóꞌo, ta o̱n kuchiño ka̱ ndó kaꞌnda chiño ndó xa̱ꞌa̱ mi̱i ndó? Ta ñayóꞌo sánáꞌa ña táná taxi xíꞌin mi̱i yó ña kasa ndivi yó ndiꞌi ña xáꞌnda chiño ndee̱ ña o̱n váꞌa no̱o̱ yó, ta saá to̱nda̱a yó nduu yó esclavo, ni̱vi na ndasaá kuiti kasa ndivi ña kóni ndee̱ ña o̱n váꞌa no̱o̱ na, ta saá kua̱ꞌa̱n yó yichi̱ no̱o̱ sandiꞌi yó xa̱ꞌa̱ mi̱i yó no̱o̱ Ndios. Ta saá ni, táná taxi xíꞌin mi̱i yó ña kasa ndivi yó ña kóni Ndios, ta saá to̱nda̱a yó nduu yó esclavo Ndios, ni̱vi na ndasaá kuiti kasa ndivi ña kóni ra, ta saá va̱ꞌa kua̱ꞌa̱n yó yichi̱ no̱o̱ vivíi táku̱ yó xíꞌin Ndios, saá chi sa̱nduu ra yó ni̱vi na ndii na o̱n ko̱ó kua̱chi ndíso no̱o̱ ra.
ROM 6:17 ¡Ta yi̱ꞌi̱ ndixa táxi i̱ ña táxaꞌvi ñaꞌá ní Ndios! Saá chi vará xi̱na̱ꞌá xi̱kuu ndó esclavo ñandee̱ o̱n váꞌa, ta xi̱taku̱ ndó kísa ndivi ndó ña xáꞌnda chiño ñandee̱ o̱n váꞌa yóꞌo no̱o̱ ndó, ta vitin xíꞌin ña ndinoꞌo ini ndó chíkaa̱ so̱ꞌo ndó ta kísa ndivi ndó to̱ꞌon ña sánáꞌa ndasaá vivíi xíni̱ ñóꞌó kutaku̱ ni̱vi na kándixa Jesucristo.
ROM 6:18 Ndios xa sa̱ka̱ku ra ndóꞌó, ta kua̱ꞌa̱n ndíka̱ ndó no̱o̱ ndee̱ ña o̱n váꞌa, ta vitin ndóꞌó kísa ndivi ndó ñava̱ꞌa ñanda̱a̱ ña kóni Ndios.
ROM 6:19 Xíꞌin to̱ꞌon ña o̱n vása yo̱ꞌvi̱ ní kunda̱a̱ ini ni̱vi kúu ña ndato̱ꞌon i̱ xíꞌin ndó vitin, chi ni̱vi na loꞌo ní kúnda̱a̱ ini kúu ndó. Nákáꞌán ndó tá ki̱vi̱ siꞌna ta o̱n ta̱ꞌán kandixa ndó Jesucristo, ndóꞌó ta̱xi xíꞌin mi̱i ndó ndaꞌa̱ ndee̱ ña o̱n váꞌa ña ki̱sa ndivi ndó ndiꞌi no̱o̱ ñakini xíꞌin ndiꞌi no̱o̱ ñandiva̱ꞌa. Ta vitin xíni̱ ñóꞌó taxi xíꞌin mi̱i ndó ndaꞌa̱ Ndios ña kasa ndivi ndó ñava̱ꞌa ñanda̱a̱ ña kóni ra. Ta xíꞌin ña kéꞌé ndó saá nduu ndó ni̱vi na ndii na o̱n ko̱ó kua̱chi ndíso no̱o̱ ra.
ROM 6:20 Ki̱vi̱ siꞌna tá o̱n ta̱ꞌán ka̱ kandixa ndó Jesucristo, xi̱kuu ndó ni̱vi esclavo na ndasaá kuiti ki̱sa ndivi ndiꞌi ña xáꞌnda chiño ndee̱ ña o̱n váꞌa no̱o̱ na, ta xíká ní xi̱taku̱ ndó no̱o̱ ñava̱ꞌa, chi nda̱ loꞌo o̱n vása ní‑ndiꞌi ini ndó ndukú ndó ñava̱ꞌa ñanda̱a̱ ña kóni Ndios.
ROM 6:21 Ta, ¿yu kúu ñava̱ꞌa na̱kiꞌin ndó xa̱ꞌa̱ ña ki̱sa ndivi ndó ndiꞌi no̱o̱ ña o̱n váꞌa, xíꞌin ndiꞌi no̱o̱ ñakini ña sákukaꞌan no̱o̱ ndó vitin? Ndixa o̱n ko̱ó nda̱ ñii ñava̱ꞌa na̱kiꞌin ndó xa̱ꞌa̱ ña o̱n váꞌa ke̱ꞌé ndó saá, chi yichi̱ ña o̱n váꞌa ni̱xa̱ꞌa̱n ndó kúu ña yichi̱ no̱o̱ kua̱ꞌa̱n ndó ndiꞌi xa̱ꞌa̱ ndó no̱o̱ Ndios.
ROM 6:22 Ta Ndios xa sa̱ka̱ku ra ndóꞌó no̱o̱ ndee̱ ña o̱n váꞌa, ta o̱n vása ka̱ xáꞌnda chiño ña no̱o̱ ndó. Ta vitin ndinoꞌo ini ndó xa ta̱xi xíꞌin mi̱i ndó ndaꞌa̱ Ndios ña kasa ndivi ndó ña kóni ra. Ta xa̱ꞌa̱ ñayóꞌo ndixa nakiꞌin ndó ñava̱ꞌa ní ndaꞌa̱ Ndios, chi taxi ra kutaku̱ ndó xíꞌin ra ndiꞌi saá ki̱vi̱ ña va̱xi.
ROM 6:23 Ta ni̱vi na kísa ndivi ña xáꞌnda chiño ndee̱ ña o̱n váꞌa no̱o̱ na, ndixa nakiꞌin na yaꞌvi ña chaꞌvi ndee̱ ña o̱n váꞌa yóꞌo no̱o̱ na. Ta yaꞌvi ña cháꞌvi ña kúu ña kivi̱ ndiꞌi na. Ta mi̱i yó, ñii ndu̱u yó xíꞌin Jesucristo chi kándixa yó ra, ta saá Ndios saníꞌi ra ñava̱ꞌa mi̱i yó, ña kúu ña kutaku̱ yó xíꞌin ra ndiꞌi saá ki̱vi̱ ña va̱xi.
ROM 7:1 Nañani yó xíꞌin náki̱ꞌva̱ yó, ndóꞌó kúu ni̱vi na xíni̱ va̱ꞌa nda̱yí Ndios ña ni̱taa ta̱Moisés. Ta saá xíni̱ ndó ndí nda̱yí yóꞌo ndasaá kuiti kómí ña ndee̱ ña xáꞌnda chiño ña no̱o̱ ni̱vi tá táku̱ na.
ROM 7:2 Ta nda̱yí yóꞌo káꞌa̱n ña ndí tá yóo ñásíꞌí ñii ta̱a, ta ñáyóꞌo kúu ñásíꞌí ta̱a yóꞌo ndiꞌi saá ki̱vi̱ táku̱ ra. Ta saá ni, tá ni̱xiꞌi̱ yii̱ ñáñaꞌa̱ yóꞌo, ta saá kindo̱o ndíka̱ ñá no̱o̱ nda̱yí ña káꞌa̱n ndí kúu ñá ñásíꞌí ra.
ROM 7:3 Ta saá ni, tá táku̱ ka̱ yii̱ ñá, ta ñáñaꞌa̱ yóꞌo sándakoo ñá yii̱ ñá xa̱ꞌa̱ ña nakiꞌin ñá inka̱ ta̱a, ta xa̱ꞌa̱ ña kéꞌé ñá saá, ndíso ñá kua̱chi chi yáꞌa ndoso ñá nda̱yí Ndios ña ni̱taa ta̱Moisés ña káchí o̱n vása va̱ꞌa nakiꞌin ñáñaꞌa̱ inka̱ ta̱a tá táku̱ ka̱ yii̱ ñá. Tá xa ni̱xiꞌi̱ yii̱ ñá, ta saá ñáñaꞌa̱ yóꞌo kindo̱o ndíka̱ ñá no̱o̱ nda̱yí yóꞌo, ta va̱ꞌa kuchiño ñá tonda̱ꞌa̱ ñá xíꞌin inka̱ ta̱a, ta o̱n kóo kua̱chi kuiso ñá xa̱ꞌa̱ ña keꞌé ñá saá, chi ta̱ ni̱xiꞌi̱ kúu yii̱ ñá.
ROM 7:4 Cuento yóꞌo sánáꞌa ña mi̱i yó, ni̱vi na kándixa Jesucristo, ndí vitin kíndo̱o ndíka̱ yó no̱o̱ nda̱yí ña ni̱taa ta̱Moisés xi̱na̱ꞌá. Saá chi xa̱ꞌa̱ ña ñii kúu yó xíꞌin Jesucristo, ñii káchí ni̱xiꞌi̱ yó xíꞌin ra, ta vitin yóo yó nda̱tán yóo ni̱vi na ni̱xiꞌi̱ no̱o̱ nda̱yí yóꞌo, ta xíni̱ yó ndí nda̱yí o̱n vása xáꞌnda chiño ka̱ ña no̱o̱ ni̱vi na ni̱xiꞌi̱. Ta xa̱ꞌa̱ ñayóꞌo kíndo̱o ndíka̱ yó ña kuchiño taxi xíꞌin mi̱i yó ndaꞌa̱ Jesucristo, ta̱a ta̱ ni̱xiꞌi̱, ta na̱taku̱ ra. Ta xa̱ꞌa̱ ña ñii kúu yó xíꞌin Jesucristo vitin, kúchiño keꞌé yó kua̱ꞌa̱ ní ñava̱ꞌa ña sakusii̱ yó ini Ndios.
ROM 7:5 Ki̱vi̱ o̱n ta̱ꞌán ka̱ kandixa yó Jesucristo, ta xíka yó yichi̱ no̱o̱ ña o̱n váꞌa xáꞌnda chiño ña no̱o̱ yó. Ta ki̱vi̱ saá nda̱yí Ndios ña ni̱taa ta̱Moisés kúu ña sa̱nakáxín ini ndiꞌi ña o̱n váꞌa ña kútoo ní yi̱kí ko̱ñu keꞌé ña. Ta ñii la̱á ña na̱kiꞌin yó xa̱ꞌa̱ ña kéꞌé yó ña o̱n váꞌa yóꞌo kúu ña sándiꞌi yó xa̱ꞌa̱ mi̱i yó no̱o̱ Ndios.
ROM 7:6 Ta vitin mi̱i yó, ni̱vi na kándixa Jesucristo, nda̱tán yóo ni̱vi na ni̱xiꞌi̱, saá yóo yó no̱o̱ yichi̱ yatá xi̱ndiko̱n yó, ta kíndo̱o ndíka̱ yó no̱o̱ ña. Ta nda̱yí Ndios ña ni̱taa ta̱Moisés xi̱na̱ꞌá o̱n kómí ka̱ ndee̱ ña kaꞌnda chiño ña no̱o̱ mi̱i yó. Saá chi vitin Níma̱ Ndios ña táku̱ ini yó kúu ña xáꞌnda chiño no̱o̱ yó, ta ndíko̱n yó yichi̱ xa̱á no̱o̱ kísa ndivi yó ña kóni Níma̱ Ndios.
ROM 7:7 Ta saá, ¿yukía̱ xíni̱ ñóꞌó ka̱ꞌa̱n yó vitin? ¿Án ka̱ꞌa̱n yó ndí nda̱yí Ndios ña ni̱taa ta̱Moisés kúu ña o̱n váꞌa? ¡Nda̱ loꞌo o̱n váꞌa ka̱ꞌa̱n yó saá! Ta ndixa nda̱yí kúu ña sánáꞌa mi̱i yó yu kúu ña o̱n váꞌa. Saá chi yóo ñii nda̱yí ña káchí saá: “O̱n váꞌa kutoo ní ini yó kukomí yó ña kómí inka̱ ni̱vi”, káchí nda̱yí. Tá o̱n ko̱ó nda̱yí ña káchí saá, níkúu, ta yi̱ꞌi̱ o̱n vása kúnda̱a̱ ini i̱ ndí ña o̱n váꞌa kúu ña kútoo ní ini i̱ kukomí i̱ ña kómí inka̱ ni̱vi.
ROM 7:8 Ta nda̱yí kúu ña sánáꞌa yi̱ꞌi̱ xa̱ꞌa̱ ña kunda̱a̱ ini i̱ yu kúu ña o̱n váꞌa. Ta saá nda̱yí yóꞌo kúu ña sa̱nakáxín ña o̱n váꞌa ña táku̱ ini i̱, ta ki̱xáꞌá i̱ kútoo ní ini i̱ xíni i̱ ndiꞌi no̱o̱ ña kómí inka̱ ni̱vi. Tá o̱n vása yóo nda̱yí ña káꞌa̱n yu kúu ña o̱n váꞌa, níkúu, ta ña o̱n váꞌa ña táku̱ ini i̱ o̱n kukomí ña ndee̱ chindaꞌá ña yi̱ꞌi̱ yaꞌa ndoso i̱ nda̱yí yóꞌo.
ROM 7:9 Ki̱vi̱ o̱n ta̱ꞌán ka̱ kunda̱a̱ ini i̱ yu kúu ña xáꞌnda chiño nda̱yí Ndios, ta saá xa̱ni si̱ni̱ i̱ ndí va̱ꞌa ní táku̱ i̱. Ta saá ni, tá ki̱xaa̱ ki̱vi̱ ña kúnda̱a̱ ini i̱ yu kúu ña xáꞌnda chiño nda̱yí yóꞌo, ta saá ku̱nda̱a̱ ini i̱ ndí ta̱a ta̱ ndíso ní kua̱chi kúu i̱, ta xa̱ꞌa̱ ña o̱n váꞌa yóꞌo, kúu i̱ ta̱a ta̱ ni̱xiꞌi̱ no̱o̱ Ndios.
ROM 7:10 Kui̱ya̱ xi̱na̱ꞌá Ndios ta̱xi ra nda̱yí ra ndaꞌa̱ ta̱Moisés xa̱ꞌa̱ ña chindeé ña ni̱vi ña va̱ꞌa kutaku̱ na xíꞌin ra. Ta saá ni, nda̱yí yóꞌo káchí ndí ta̱ ndíso ní kua̱chi kúu i̱, ta ta̱a ta̱ ni̱xiꞌi̱ no̱o̱ Ndios kúu i̱, chi ni̱yaꞌa ndoso i̱ nda̱yí Ndios.
ROM 7:11 Ta ndee̱ ña o̱n váꞌa ña táku̱ ini i̱ kúu ña chi̱ndaꞌá yi̱ꞌi̱ kéꞌé i̱ ña o̱n váꞌa ña yáꞌa ndoso i̱ nda̱yí Ndios, ta ndíso i̱ kua̱chi no̱o̱ Ndios. Ta xíꞌin ñayóꞌo kúnda̱a̱ ini i̱ ndí ndee̱ ña o̱n váꞌa kúu ña sa̱ndáꞌví yi̱ꞌi̱, chi xíni̱ ñóꞌó kivi̱ i̱ xa̱ꞌa̱ kua̱chi ndíso i̱, káchí nda̱yí Ndios.
ROM 7:12 Ta saá ni, ndixa nda̱yí Ndios ña ni̱taa ta̱Moisés kúu ñayi̱i̱, ta ndiꞌi ña xáꞌnda chiño Ndios no̱o̱ yó kúu to̱ꞌon ñanda̱a̱, ñava̱ꞌa, ñayi̱i̱.
ROM 7:13 Ta saá, ¿án kóni kachí i̱ ndí vará nda̱yí Ndios kúu ñava̱ꞌa ní, ta ñava̱ꞌa yóꞌo kúu ña keꞌé ña kivi̱ i̱? ¡Nda̱ loꞌo, o̱n vása saá! Saá chi ndee̱ ña o̱n váꞌa ña táku̱ ini i̱ kúu ña ta̱xi ña ni̱xiꞌi̱ i̱ no̱o̱ Ndios. Chi ndee̱ ña o̱n váꞌa yóꞌo kúu ña chi̱ndaꞌá yi̱ꞌi̱ ña yaꞌa ndoso i̱ nda̱yí Ndios ña kúu ñava̱ꞌa ní. Ta xa̱ꞌa̱ ñayóꞌo ku̱nda̱a̱ ini yó ndí ndee̱ ña o̱n váꞌa ña táku̱ ini yó ndixa ña ndiva̱ꞌa ní kúu ña.
ROM 7:14 Xíni̱ yó ndí nda̱yí Ndios ka̱ku ña ini Níma̱ Ndios, ta ñava̱ꞌa ní kúu nda̱yí yóꞌo. Ta yi̱ꞌi̱, ni̱vi kuiti va kúu i̱, ta o̱n vása yóo ndíka̱ i̱ no̱o̱ ña o̱n váꞌa, chi táku̱ i̱ kísa ndivi i̱ ña xáꞌnda chiño ña o̱n váꞌa no̱o̱ i̱.
ROM 7:15 Ta ña kéꞌé i̱, o̱n vása kúnda̱a̱ ini i̱ nda̱chun kéꞌé i̱ ña. Chi o̱n vása kéꞌé i̱ ñava̱ꞌa ña ndixa kóni keꞌé i̱, ta ndasaá kuiti kísa ndivi i̱ ña o̱n váꞌa, ña kúkini ini i̱ xíni i̱. Ta nda̱ loꞌo o̱n vása káchí ini i̱ keꞌé i̱ saá.
ROM 7:16 Nákoni i̱ ndí ña kéꞌé i̱ kúu ña o̱n váꞌa, ta ña nákoni i̱ saá, sánáꞌa ña ndí kúnda̱a̱ ini i̱ ndí nda̱yí Ndios kúu ñava̱ꞌa ña ndixa nda̱a̱, chi káꞌa̱n ña ndí ña kéꞌé i̱ kúu ña o̱n váꞌa, ta yóo yuꞌú i̱ xíꞌin ña káꞌa̱n ña.
ROM 7:17 Ta ñayóꞌo sánáꞌa ndí o̱n si̱ví yi̱ꞌi̱ kúu ta̱ kéꞌé ña o̱n váꞌa, saá chi ña o̱n váꞌa ña táku̱ ini i̱ kúu ña xáꞌnda chiño no̱o̱ yi̱kí ko̱ñu i̱ ña keꞌé i̱ ña o̱n váꞌa.
ROM 7:18 Xíni̱ va̱ꞌa i̱ ndí nda̱ loꞌo o̱n ko̱ó ñava̱ꞌa táku̱ ini i̱. Saá chi xíꞌin ña ndinoꞌo ini i̱ kóni ní i̱ keꞌé i̱ ña kúu ñava̱ꞌa, ta saá ni, ña o̱n váꞌa ña táku̱ ini i̱, sási ña yi̱ꞌi̱, ta o̱n vása kúchiño i̱ kasa ndivi i̱ ñava̱ꞌa ña kóni i̱ keꞌé i̱.
ROM 7:19 Ta saá o̱n vása kísa ndivi i̱ ñava̱ꞌa ña kóni keꞌé i̱, ta nda̱ víka̱ kísa ndivi i̱ ña o̱n váꞌa, vará ndixa xíꞌin ña ndinoꞌo ini i̱ o̱n vása kóni i̱ keꞌé i̱ saá.
ROM 7:20 Tá kísa ndivi i̱ ña o̱n váꞌa ña o̱n vása kóni i̱ kasa ndivi i̱, ta ñayóꞌo kóni kachí ña ndí o̱n si̱ví yi̱ꞌi̱ kúu ta̱a ta̱ kéꞌé saá. Saá chi ña o̱n váꞌa ña táku̱ ini i̱ kúu ña kéꞌé ña o̱n váꞌa yóꞌo.
ROM 7:21 Ta kúnda̱a̱ ini i̱ ndí ndixa ndóꞌo i̱ saá: Vará kóni i̱ kasa ndivi i̱ ñava̱ꞌa, ta yatin ní yóo ña o̱n váꞌa xíꞌin i̱ ña sási no̱o̱ i̱ ña o̱n keꞌé i̱ ñava̱ꞌa.
ROM 7:22 Xíꞌin ña ndinoꞌo ini i̱ kúsii̱ ini i̱ xíni i̱ nda̱yí Ndios,
ROM 7:23 ta nákoni i̱ ndí táku̱ inka̱ ndee̱ ña o̱n váꞌa ña yóo ini i̱, ta ndee̱ o̱n váꞌa yóꞌo káni táꞌan ña xíꞌin ñava̱ꞌa ña xáni si̱ni̱ i̱ keꞌé i̱. Ta ndee̱ ña o̱n váꞌa yóꞌo kúndeé ña no̱o̱ i̱, ta nákava i̱ ndaꞌa̱ ña. Ta saá kísa ndivi i̱ ña xáꞌnda chiño ndee̱ ña o̱n váꞌa yóꞌo no̱o̱ i̱.
ROM 7:24 ¡Ndeé ní ndáꞌví yi̱ꞌi̱! ¿Yu kúu ni̱vi kúchiño saka̱ku yi̱ꞌi̱ no̱o̱ ndee̱ ña o̱n váꞌa ña xáꞌnda chiño no̱o̱ yi̱kí ko̱ñu i̱?
ROM 7:25 ¡Vitin táxi i̱ ña táxaꞌvi ñaꞌá ndaꞌa̱ Ndios xa̱ꞌa̱ ña ki̱sa ndivi Jesucristo, Ta̱a ta̱Káꞌno no̱o̱ yó!, chi ñii la̱á ta̱yóꞌo kúu ta̱a ta̱ kúchiño saka̱ku mi̱i yó no̱o̱ ndee̱ ña o̱n váꞌa. Tuku ndato̱ꞌon i̱ ndasaá ndóꞌo i̱: Xáni si̱ni̱ i̱ ndí ñava̱ꞌa kúu ña kasa ndivi i̱ nda̱yí Ndios, ta xíꞌin ndinoꞌo ini i̱ kóni i̱ kasa chiño i̱ no̱o̱ Ndios. Ta saá ni, ndee̱ ña o̱n váꞌa ña táku̱ ini i̱ kúu ña chíndaꞌá yi̱kí ko̱ñu i̱ ña kísa ndivi i̱ ña o̱n váꞌa.
ROM 8:1 Ta vitin xa̱ꞌa̱ ña ñii ndu̱u yó xíꞌin Jesucristo, o̱n vása ndíso ka̱ yó kua̱chi no̱o̱ Ndios, ta o̱n vása ndáti ka̱ yó xo̱ꞌvi̱ yó xa̱ꞌa̱ kua̱chi xi̱ndiso yó. Saá chi vitin kúu yó ni̱vi na o̱n vása ndíko̱n ka̱ yichi̱ no̱o̱ kuiti kísa ndivi yó ña o̱n váꞌa ña kútoo yi̱kí ko̱ñu yó, ta ndixa ndíko̱n yó yichi̱ no̱o̱ kísa ndivi yó ñava̱ꞌa ña kóni Níma̱ Ndios.
ROM 8:2 Chi ndee̱ Níma̱ Ndios ña táku̱ ini yó kúu ña xáꞌnda chiño no̱o̱ yó vitin. Ta Níma̱ Ndios yóꞌo táxi ña táku̱ ndinoꞌo yó, chi sa̱ka̱ku ña mi̱i yó no̱o̱ ndee̱ nda̱yí Ndios ña ni̱taa ta̱Moisés xi̱na̱ꞌá, chi nda̱yí yóꞌo káchí ña ndí xíni̱ ñóꞌó kivi̱ ni̱vi na yáꞌa ndoso ñaꞌá.
ROM 8:3 Nda̱yí yóꞌo o̱n vása ní‑kuchiño ña saka̱ku ña ni̱vi no̱o̱ ndee̱ ña o̱n váꞌa, chi nda̱yí yóꞌo o̱n vása kúchiño kundeé ña no̱o̱ ña kútoo ní ni̱vi keꞌé na ña o̱n váꞌa. Ta saá Ndios ki̱sa ndivi ra ña ni̱‑kuchiño kasa ndivi nda̱yí ra ña ni̱taa ta̱Moisés, chi Ndios ti̱ꞌví ra Sa̱ꞌya ra ki̱xaa̱ ra ñoyívi yóꞌo, ña so̱ko̱ xíꞌin mi̱i ra xa̱ꞌa̱ kua̱chi ni̱vi. Ta Sa̱ꞌya Ndios yóꞌo xi̱kuu ra ni̱vi ndinoꞌo, ta ni̱xi̱yo yi̱kí ko̱ñu ra ñii ki̱ꞌva nda̱tán yóo yi̱kí ko̱ñu ni̱vi ñoyívi yóꞌo. Ta Ndios sa̱kuiso ra kua̱chi ndiꞌi ni̱vi sa̱ta̱ Sa̱ꞌya ra Jesucristo, ta xíꞌin ña ni̱xo̱ꞌvi̱ ra ta ni̱xiꞌi̱ ra ndaꞌa̱ tón cruz, Jesucristo cha̱ꞌvi ra xa̱ꞌa̱ kua̱chi ndiꞌi ni̱vi.
ROM 8:4 Ta mi̱i yó na kúu ni̱vi na kándixa Jesucristo, o̱n ko̱ó inka̱ ña kúma̱ni̱ chaꞌvi yó xa̱ꞌa̱ ña ni̱yaꞌa ndoso yó nda̱yí Ndios. Saá chi Jesucristo ni̱xiꞌi̱ ra no̱o̱ yó ña cha̱ꞌvi ra xa̱ꞌa̱ kua̱chi yó. Ta vitin kúu yó ni̱vi na o̱n vása ndíko̱n ka̱ yichi̱ no̱o̱ kísa ndivi yó ndasaá kuiti ña o̱n váꞌa ña kútoo yi̱kí ko̱ñu yó, ta ndixa ndíko̱n yó yichi̱ no̱o̱ kísa ndivi yó ñava̱ꞌa ña kóni Níma̱ Ndios.
ROM 8:5 Ni̱vi na táku̱ kísa ndivi ña kóni yi̱kí ko̱ñu na, ndasaá kuiti xáni si̱ni̱ na xa̱ꞌa̱ ña kasa ndivi na ña kútoo ní yi̱kí ko̱ñu na. Ta ni̱vi na táku̱ kísa ndivi ña kóni Níma̱ Ndios, ndasaá kuiti xáni si̱ni̱ na xa̱ꞌa̱ ña kasa ndivi na ña kóni Níma̱ Ndios.
ROM 8:6 Ta saá tá ndasaá kuiti táku̱ yó xíꞌin ña xáni si̱ni̱ yó xa̱ꞌa̱ ña kasa ndivi yó ña o̱n váꞌa ña kútoo ní yi̱kí ko̱ñu yó, ta ña kéꞌé yó saá níꞌi ña yó kua̱ꞌa̱n yó yichi̱ o̱n váꞌa no̱o̱ kivi̱ yó no̱o̱ Ndios. Ta saá ni, tá ndasaá kuiti táku̱ yó kísa ndivi yó ñava̱ꞌa ña sakusii̱ yó ini Níma̱ Ndios, ta ña kéꞌé yó saá níꞌi ña yó kua̱ꞌa̱n yó yichi̱ no̱o̱ táku̱ ndinoꞌo yó no̱o̱ Ndios ta nákaa̱ ñava̱ꞌa ini yó.
ROM 8:7 Ni̱vi na ndasaá kuiti táku̱ xáni si̱ni̱ xa̱ꞌa̱ ña o̱n váꞌa ña kútoo ní yi̱kí ko̱ñu na keꞌé ña, ta ni̱vi yóꞌo kúu ni̱vi na o̱n xi̱in koni na Ndios, chi o̱n xi̱in na kasa ndivi na nda̱yí ra, ni o̱n vása kómí na ndee̱ ña kasa ndivi na ña.
ROM 8:8 Saá chi ni̱vi na táku̱ kísa ndivi ña o̱n váꞌa ña kóni yi̱kí ko̱ñu mi̱i na, ni̱vi yóꞌo nda̱ loꞌo o̱n kúchiño na sakusii̱ na ini Ndios.
ROM 8:9 Ta ndóꞌó, o̱n vása táku̱ ka̱ ndó kísa ndivi ndó ndasaá kuiti ña kóni yi̱kí ko̱ñu ndó. Ta nda̱ víka̱, tá ndixa Níma̱ Ndios táku̱ ña ini ndó, ta saá táku̱ ndó kísa ndivi ndó ña kóni Níma̱ Ndios. Ta ni̱vi na o̱n vása táku̱ Níma̱ Jesucristo ini, ta ni̱vi yóꞌo o̱n vása ñii yóo na xíꞌin Jesucristo, chi o̱n vása ndinoꞌo ini na kándixa na ra.
ROM 8:10 Ta saá ni, tá Jesucristo táku̱ ini yó, ta saá táku̱ ndinoꞌo níma̱ yó, chi Ndios sa̱nduu ra yó ni̱vi na ndii na o̱n ko̱ó kua̱chi ndíso no̱o̱ ra. Vará ñii ki̱vi̱ ña va̱xi kixaa̱ ña kivi̱ yi̱kí ko̱ñu yó, xa̱ꞌa̱ ña o̱n váꞌa ke̱ꞌé yó, ta níma̱ yó táku̱ ndinoꞌo ña ndiꞌi saá ki̱vi̱.
ROM 8:11 Ndios kúu ta̱a ta̱ sa̱nataku̱ Jesucristo, ta vitin mi̱i Níma̱ Ndios táku̱ ña ini yó. Ta xa̱ꞌa̱ ña táku̱ Níma̱ ra ini yó, mi̱i Ndios, ta̱a ta̱ sa̱nataku̱ Jesucristo, saá tuku sanataku̱ ra yi̱kí ko̱ñu yó ki̱vi̱ va̱xi.
ROM 8:12 Ña̱kán, nañani yó xíꞌin náki̱ꞌva̱ yó, yóo yichi̱ va̱ꞌa ña xíni̱ ñóꞌó kundiko̱n yó, ta o̱n vása ka̱ xíni̱ ñóꞌó kundiko̱n yó yichi̱ no̱o̱ kísa ndivi yó ña o̱n váꞌa ña kútoo ní yó.
ROM 8:13 Saá chi tá táku̱ yó kísa ndivi yó ña o̱n váꞌa ña kútoo yi̱kí ko̱ñu yó, ta saá kua̱ꞌa̱n yó yichi̱ no̱o̱ ndixa kivi̱ yó. Ta saá ni, tá xíꞌin ndee̱ Níma̱ Ndios sandiꞌi yó xa̱ꞌa̱ ña kasa ndivi yó ña o̱n váꞌa ña kóni yi̱kí ko̱ñu yó, ta saá ndixa ndinoꞌo kutaku̱ yó xíꞌin Ndios ndiꞌi saá ki̱vi̱.
ROM 8:14 Saá chi ndiꞌi ni̱vi na chíkaa̱ so̱ꞌo ña sánáꞌa Níma̱ Ndios no̱o̱ na, nayóꞌo kúu nasa̱ꞌya Ndios.
ROM 8:15 Ta Níma̱ Ndios ña na̱kiꞌin yó ta táku̱ ña ini yó o̱n si̱ví níma̱ ña kéꞌé ña kuyi̱ꞌví yó no̱o̱ Ndios ko̱to̱ saxo̱ꞌvi̱ ra mi̱i yó kúu ña. Chi yichi̱ Níma̱ Ndios ña ndíko̱n yó vitin, o̱n vása yóo ña nda̱tán yóo yichi̱ yatá ña xi̱ndiko̱n yó no̱o̱ xi̱yi̱ꞌví ní yó ña saxo̱ꞌvi̱ Ndios mi̱i yó. Saá chi Níma̱ Ndios ña táku̱ ini yó vitin sa̱nduu ña mi̱i yó sa̱ꞌya Ndios. Ta saá táxi ña káꞌa̱n yó xíꞌin Ndios, káchí yó saá: “Tata Yivá mi̱i i̱”, káchí yó xíꞌin ra.
ROM 8:16 Ta Níma̱ Ndios ndáto̱ꞌon ña xíꞌin níma̱ mi̱i yó ndí ndixa kúu yó sa̱ꞌya Ndios, ta xa̱ꞌa̱ ñayóꞌo ndixa ndáa ini yó saá yóo ña.
ROM 8:17 Ta xa̱ꞌa̱ ña kúu yó sa̱ꞌya Ndios, ndixa nakiꞌin yó ndiꞌi ñava̱ꞌa ña kúu ña xa chi̱tóni̱ Yivá yó Ndios taxi ra ndaꞌa̱ ndiꞌi sa̱ꞌya ra. Ta ndiꞌi ñakuíká xíꞌin ndiꞌi ñava̱ꞌa ta̱xi Ndios ndaꞌa̱ Sa̱ꞌya ra Jesucristo, mi̱i yó ni̱vi na kándixa ra, ñii káchí saá nakiꞌin yó ña xíꞌin Jesucristo ñoyívi ni̱no. Saá chi xa̱ꞌa̱ ña xóꞌvi̱ yó ñoyívi yóꞌo nda̱tán ni̱xo̱ꞌvi̱ Jesucristo, ta saá ñoyívi ni̱no ndixa ñii káchí xíꞌin Jesucristo kutaku̱ yó ta nakiꞌin yó ndiꞌi ñava̱ꞌa náꞌno taxi Ndios ndaꞌa̱ yó.
ROM 8:18 Yi̱ꞌi̱ xíni̱ káxín i̱ ndí ña yo̱ꞌvi̱ xóꞌvi̱ yó ñoyívi yóꞌo vitin, loꞌo ní kuiti kúu ñayóꞌo no̱o̱ ñava̱ꞌa káꞌno ña taxi Ndios ndaꞌa̱ mi̱i yó ki̱vi̱ ña va̱xi.
ROM 8:19 Saá chi vitin ndiꞌi ña ki̱sa va̱ꞌa Ndios ndáti ña, ta kóni ní ña ndí kama ní to̱nda̱a ki̱vi̱ ña Ndios sanáꞌa ra ndí ndixa mi̱i yó kúu yó sa̱ꞌya ra.
ROM 8:20 Ndiꞌi ña ki̱sa va̱ꞌa Ndios ni̱‑kuchiño to̱nda̱a ña koo ña nda̱tán ñano̱ó chi̱tóni̱ Ndios. Ta ña ki̱sa va̱ꞌa Ndios o̱n vása ní‑naka̱xin ña sati̱ví xíꞌin mi̱i ña, ta kuiti nákuiso ña chiꞌña xa̱ꞌa̱ ña o̱n váꞌa ke̱ꞌé ta̱Adán siꞌna, saá chi Ndios xa̱ꞌnda chiño ra ndí ndiꞌi ña ki̱sa va̱ꞌa ra xíni̱ ñóꞌó xo̱ꞌvi̱ ña xa̱ꞌa̱ kua̱chi ni̱vi. Ta saá ni, ña ki̱sa va̱ꞌa Ndios ndáa ini ña ndáti ña vitin,
ROM 8:21 chi ñii ki̱vi̱ ña va̱xi Ndios taxi ra ña sa̱ña̱ ña no̱o̱ chiꞌña ndíso ña. Ta saá nda̱tán mi̱i yó na kúu sa̱ꞌya Ndios, kíndo̱o ndíka̱ yó no̱o̱ ndiꞌi ña o̱n váꞌa, chi Ndios ke̱ꞌé ra ñava̱ꞌa ndinoꞌo káꞌno xíꞌin yó, ta va̱xi ki̱vi̱ ñii ki̱ꞌva saá ndiꞌi ña ki̱sa va̱ꞌa Ndios kindo̱o ndíka̱ ña no̱o̱ ña sa̱ti̱ví ñaꞌá.
ROM 8:22 Ta vitin xíni̱ yó ndiꞌi ña ki̱sa va̱ꞌa Ndios ndáꞌyi ña ta tána ña, chi xóꞌvi̱ ña nda̱tán xóꞌvi̱ ñii ñaꞌa̱ ñá xa va̱xi kaku sa̱ꞌya. Saá chi ndiꞌi ña ki̱sa va̱ꞌa Ndios xóꞌvi̱ ña vitin ta̱nda̱ kixaa̱ ki̱vi̱ Ndios ndasa ndivi xa̱á ra ndiꞌi ña.
ROM 8:23 Ta o̱n si̱ví ndasaá kuiti ña ki̱sa va̱ꞌa Ndios kúu ña xóꞌvi̱ saá vitin, ta mi̱i yó ni̱vi na kándixa Jesucristo, ñii ki̱ꞌva saá xóꞌvi̱ yó ñoyívi yóꞌo. Saá chi tá táku̱ ka̱ yó ñoyívi yóꞌo, ta ndáti yó xíꞌin ña xáku ini yó ña kama kixaa̱ ki̱vi̱ ña Ndios ndasa xa̱á ndinoꞌo ra yi̱kí ko̱ñu yó. Ta Níma̱ Ndios ña táku̱ ini yó, kúu ñano̱ó siꞌna sa̱níꞌi Ndios mi̱i yó, ta ña kómí yó Níma̱ Ndios yóꞌo kúu ña táxi kunda̱a̱ ini yó ndí ndixa nakiꞌin yó ndiꞌi ñava̱ꞌa ña ni̱ka̱ꞌa̱n Ndios taxi ra ndaꞌa̱ yó.
ROM 8:24 Ki̱vi̱ Ndios sa̱ka̱ku ra mi̱i yó chi ka̱ndixa yó Jesucristo, ta ki̱xáꞌá yó ndáa ini yó ndáti yó ña kasa ndivi Ndios ndiꞌi ñava̱ꞌa ni̱ka̱ꞌa̱n ra xíꞌin yó, vará o̱n ta̱ꞌán kundivi ndiꞌi ña. Ta tá mi̱i yó xíꞌin nduchu̱ no̱o̱ yó xíto yó ndí Ndios xa ki̱sa ndivi ra ndiꞌi ña chi̱tóni̱ ra, níkúu, ta saá o̱n vása kundati ka̱ yó ña kundivi ña. Saá chi o̱n ko̱ó ni̱vi na ndáti ka̱ nakiꞌin na ñava̱ꞌa ña xa na̱kiꞌin na.
ROM 8:25 Ta mi̱i yó ndáti yó ta ndáa ini yó ñii ki̱vi̱ nakiꞌin yó ñava̱ꞌa ni̱ka̱ꞌa̱n Ndios taxi ra ndaꞌa̱ yó, vará vitin o̱n vása xíto yó xíꞌin nduchu̱ no̱o̱ yó ñava̱ꞌa yóꞌo. Ta vará xíꞌin ña xóꞌvi̱ yó ndáti yó, ta va̱ꞌa kúndeé ini yó, ta o̱n vása sándakoo yó ña kándixa yó Jesucristo.
ROM 8:26 Ta Níma̱ Ndios ndixa chíndeé ña mi̱i yó chi loꞌo ndee̱ kómí yó ña vivíi kua̱ꞌa̱n yó yichi̱ Ndios ta kasa ndivi yó ña kóni ra, ni o̱n vása xíni̱ yó ndasaá va̱ꞌa ka̱ꞌa̱n yó xíꞌin Ndios. Ta Níma̱ Ndios xáku ndáꞌví ña, ta̱nda̱ tána ña xa̱ꞌa̱ yó, chi o̱n ko̱ó to̱ꞌon kómí ni̱vi ña kuchiño ka̱ꞌa̱n xa̱ꞌa̱ ña xáku ini Níma̱ Ndios.
ROM 8:27 Ta Ndios, ta̱a ta̱ xíto ndoso níma̱ ni̱vi ta xíni̱ ra ndasaá yóo níma̱ ndiꞌi ni̱vi, xíni̱ ra yu kúu ña ndúkú Níma̱ Ndios xa̱ꞌa̱ mi̱i yó. Saá chi Níma̱ Ndios ndixa ndúkú ña ñava̱ꞌa nda̱tán kóni mi̱i Ndios xa̱ꞌa̱ ni̱vi na kándixa Jesucristo.
ROM 8:28 Mi̱i yó ni̱vi na kíꞌvi ini xíni Ndios, xíni yó ndí ndixa kéꞌé Ndios ñava̱ꞌa xa̱ꞌa̱ yó. Saá chi án va̱xi ñava̱ꞌa no̱o̱ yó, án va̱xi ñayo̱ꞌvi̱ xo̱ꞌvi̱ yó, ta Ndios koni̱ ñóꞌó ndiꞌi ñayóꞌo xa̱ꞌa̱ ñava̱ꞌa mi̱i yó, na kúu ni̱vi na chi̱tóni̱ ra kana ra ña kundiko̱n yó ra.
ROM 8:29 Nda̱ ñano̱ó Ndios xíni̱ ra yu kúu ni̱vi kúu sa̱ꞌya ra, chi nda̱ ñano̱ó saá Ndios xa chi̱tóni̱ ra ni̱vi yóꞌo ña nduu na nda̱tán yóo Sa̱ꞌya ra Jesucristo. Ke̱ꞌé Ndios saá, ña̱kán Jesucristo kúu Sa̱ꞌya Ndios ta̱no̱ó, ta saá kúu ra ta̱no̱ó no̱o̱ ndiꞌi nañani ra xíꞌin náki̱ꞌva̱ ra na kúu sa̱ꞌya Ndios.
ROM 8:30 Ta ni̱vi yóꞌo kúu na chi̱tóni̱ Ndios ña nduu na ni̱vi na kandixa ñaꞌá, ta Ndios ka̱na ra na ña kundiko̱n na ra. Ta saá Ndios sa̱nduu ra ni̱vi yóꞌo nandii na o̱n ko̱ó kua̱chi ndíso no̱o̱ ra, ta taxi ra ndaꞌa̱ na ña kutaku̱ na xíꞌin ra no̱o̱ yóo ñava̱ꞌa káꞌno ña livi yéꞌe.
ROM 8:31 Ta xa̱ꞌa̱ ñava̱ꞌa yóꞌo ña kéꞌé Ndios xíꞌin yó, ¿ndá to̱ꞌon ka̱ kúchiño ka̱ꞌa̱n yó? Saá chi tá Ndios yóo ra xíꞌin yó, ta Ndios ndákuii̱n ra xa̱ꞌa̱ yó, ta saá, ¿yu kúu na kundeé kuchiño no̱o̱ yó?
ROM 8:32 Chi Ndios ta̱a ta̱ va̱ꞌa ní ini kúu ra, ta saá ta̱xi ra Sa̱ꞌya ra, ta̱a ta̱ kúu ñii la̱á no̱o̱ ra, ña ni̱xiꞌi̱ ra xa̱ꞌa̱ kua̱chi ndiꞌi yó. Tá nda̱ loꞌo o̱n vása ní‑sasi Ndios ña ni̱xo̱ꞌvi̱ ní Sa̱ꞌya ra xa̱ꞌa̱ yó, chi kíꞌvi ní ini ra xíni ra mi̱i yó, ta saá, ¿án o̱n ndixa taxi ra ndiꞌi inka̱ ñava̱ꞌa kómí ra ndaꞌa̱ yó?
ROM 8:33 ¿Án koo ni̱vi na kuchiño sakuiso kua̱chi mi̱i yó na kúu ni̱vi na na̱ka̱xin Ndios? Ndixa nda̱ ñii ni̱vi o̱n vása kómí na nda̱yí sakuiso na kua̱chi sa̱ta̱ yó, chi mi̱i Ndios kúu ta̱a ta̱ xa ki̱ndaa ndiꞌi kua̱chi ndíso yó, ta sa̱nduu ra yó ni̱vi na ndii no̱o̱ ra.
ROM 8:34 Ta saá, ¿án koo ni̱vi na kómí nda̱yí kachí na ndí xíni̱ ñóꞌó kivi̱ yó xa̱ꞌa̱ kua̱chi ndíso yó? Ndixa nda̱ ñii ni̱vi o̱n vása kómí na nda̱yí ka̱ꞌa̱n na saá, chi Jesucristo kúu ta̱a ta̱ ni̱xiꞌi̱ xa̱ꞌa̱ kua̱chi yó, ta na̱taku̱ ra, ta vitin yóo ra sii̱n kuaꞌá Ndios, ta yóo ra xáku ndáꞌví ra no̱o̱ Ndios xa̱ꞌa̱ yó.
ROM 8:35 Ta, ¿mí kixi ña kómí ndee̱ ña kasa xíká yó no̱o̱ ña káꞌno ní kíꞌvi ini Jesucristo xíni ra mi̱i yó? ¡O̱n ko̱ó nda̱ ñii ña kuchiño keꞌé saá xíꞌin yó! Tá koo ña yo̱ꞌvi̱ ní xo̱ꞌvi̱ yó, tá koo ña kua̱ꞌa̱ ní tondíni no̱o̱ yó, tá saxo̱ꞌvi̱ na mi̱i yó xa̱ꞌa̱ ña kándixa yó Jesucristo, tá koo ta̱ma̱ ña kaꞌni ní so̱ko yó, tá o̱n kóo tiko̱to̱ kundixin yó, tá koo kua̱ꞌa̱ ní ña yi̱yo kivi̱ yó, tá kini ní kaꞌni na yó, ta nda̱ ñii ñayóꞌo, nda̱ loꞌo o̱n kuchiño ña kasa xíká ña yó no̱o̱ ña káꞌno ní kíꞌvi ini Jesucristo xíni ra mi̱i yó.
ROM 8:36 Saá chi to̱ꞌon Ndios ña ni̱taa na xi̱na̱ꞌá káꞌa̱n ña xa̱ꞌa̱ ña yo̱ꞌvi̱ ndóꞌo yó vitin, ta káchí ña saá: Xa̱ꞌa̱ ña kándixa yó Ndios, ndiꞌi saá ki̱vi̱ inka̱ ni̱vi kóni na kaꞌni na mi̱i yó. Kéꞌé na xíꞌin yó nda̱tán kéꞌé na xíꞌin ndikachi tí kua̱ꞌa̱n no̱o̱ kaꞌni na rí, káchí to̱ꞌon Ndios.
ROM 8:37 Vará yo̱ꞌvi̱ ní ndóꞌo yó xíꞌin ña xóꞌvi̱ yó, ta ndixa va̱ꞌa kúndeé yó no̱o̱ ndiꞌi ña xóꞌvi̱ yó, chi Jesucristo, ta̱a ta̱ kíꞌvi ini xíni ra mi̱i yó, táxi ra ndee̱ ndaꞌa̱ yó ña kúndeé yó no̱o̱ ndiꞌi ña xóꞌvi̱ yó.
ROM 8:38 Xíni̱ káxín i̱ ña ndixa nda̱a̱ kúu ña ndí o̱n ko̱ó nda̱ ñii ni̱vi, ni o̱n ko̱ó nda̱ ñii ndee̱ ña kundeé kasa xíká mi̱i yó no̱o̱ ña kíꞌvi ní ini Ndios xíni ra mi̱i yó. Ni ndee̱ ña xáꞌni yó, ni ndee̱ ña táxi táku̱ ka̱ yó ñoyívi yóꞌo, ni ndee̱ ña kómí naángel, ni ndee̱ ña kómí níma̱ ndiva̱ꞌa náꞌno, nda̱ ñii ndee̱ yóꞌo o̱n kúchiño ña kasa xíká ña mi̱i yó no̱o̱ ña kíꞌvi ní ini Ndios xíni ra mi̱i yó. Ni ndiꞌi ñayo̱ꞌvi̱ yóo no̱o̱ yó vitin, ta ni ndiꞌi ñayo̱ꞌvi̱ kixaa̱ no̱o̱ yó ki̱vi̱ ña va̱xi,
ROM 8:39 ni ndee̱ ña yóo síkón ní, ni ndee̱ ña yóo no̱o̱ kónó ní ni̱no̱, ni nda̱ ñii ña ku̱va̱ꞌa, o̱n kuchiño ña kasa xíká ña mi̱i yó no̱o̱ ña kíꞌvi ní ini Ndios xíni ra mi̱i yó. Saá chi Jesucristo, Ta̱a ta̱Káꞌno no̱o̱ yó, ni̱xiꞌi̱ ra xa̱ꞌa̱ kua̱chi yó ta na̱taku̱ ra. Ta xíꞌin ña ke̱ꞌé ra saá Ndios sa̱náꞌa ra mi̱i yó ña káꞌno ní kíꞌvi ini ra xíni ra yó.
ROM 9:1 Yi̱ꞌi̱ kúu i̱ ta̱a ta̱ kándixa Jesucristo, ta to̱ꞌon ña káꞌa̱n i̱ xíꞌin ndó kúu ñanda̱a̱ ndinoꞌo. Ta Níma̱ Ndios ña táku̱ ini i̱, ndákuii̱n ña ndí to̱ꞌon ña káꞌa̱n i̱ xíꞌin ndó kúu ña ndixa nda̱a̱, ta xíꞌin ña ndinoꞌo ní ini i̱ káꞌa̱n i̱, káchí i̱ saá:
ROM 9:2 Kúchuchú ní ini i̱, ta ndiꞌi saá ki̱vi̱ táꞌvi̱ ní ini i̱ xa̱ꞌa̱ ni̱vi nañoo i̱ naIsrael.
ROM 9:3 Saá chi xíꞌin ña ndinoꞌo ini i̱ kóni ní i̱ ña nañoo i̱ naIsrael kandixa na Jesucristo, ta saá va̱ꞌa kutaku̱ na xíꞌin Ndios. Ndixa xáni si̱ni̱ i̱ tá xíꞌin ña taxi xíꞌin mi̱i i̱ ña kuxíká i̱ no̱o̱ Jesucristo kuchiño chindeé i̱ ni̱vi nañoo i̱ naIsrael ña kuyatin na no̱o̱ ra, ta xa yóo tiꞌva i̱ keꞌé i̱ saá, chi kíꞌvi ní ini i̱ xíni i̱ nañoo i̱ naIsrael.
ROM 9:4 Nañoo i̱ naIsrael yóꞌo kúu sa̱ꞌya ñani síkuá ta̱a ta̱Israel, ta Ndios na̱ka̱xin ra nayóꞌo ña kuu na sa̱ꞌya ra. Ta yóo Ndios xíꞌin naIsrael ndiꞌi saá ki̱vi̱, ta xa sa̱náꞌa ra no̱o̱ na ndasaá yóo ñava̱ꞌa káꞌno ña livi yéꞌe kómí ra. Ta xíꞌin to̱ꞌon ra, Ndios ki̱ndo̱o ra xíꞌin ta̱Abraham, ta̱ kúu ta̱xi̱i̱ síkuá ndiꞌi ni̱vi nañoo i̱ naIsrael, ta Ndios ni̱ka̱ꞌa̱n ra ndí ndixa keꞌé ra ñava̱ꞌa xíꞌin ta̱yóꞌo, ta keꞌé ra ñava̱ꞌa xíꞌin sa̱ꞌya ñani síkuá ra. Ta ndaꞌa̱ nañoo i̱ Israel, Ndios ta̱xi ra nda̱yí ra ña sánáꞌa ra na ndasaá va̱ꞌa kutaku̱ na no̱o̱ ra, ta ndasaá va̱ꞌa kasa káꞌno na ra. Ta Ndios ni̱ka̱ꞌa̱n ra ki̱ndo̱o ra keꞌé ra kua̱ꞌa̱ ní ñava̱ꞌa xíꞌin na, ni̱ka̱ꞌa̱n ra ña ndixa kasa ndivi ra ndiꞌi to̱ꞌon ra ña ki̱ndo̱o ra.
ROM 9:5 Ta̱Abraham, ta̱Isaac xíꞌin ta̱Jacob, nayóꞌo kúu xi̱i̱ síkuá ndiꞌi ni̱vi na kúu nañoo i̱ naIsrael, ta saá tuku nata̱a yóꞌo kúu naxi̱i̱ síkuá Jesucristo, chi siꞌí ra kúu ñaꞌa̱ ñáñoo Israel. Ta mi̱i Jesucristo yóꞌo kúu ra Ndios ndinoꞌo, ta̱a ta̱káꞌno no̱o̱ ndiꞌi saá ña ku̱va̱ꞌa. Ta ndiꞌi saá ki̱vi̱ ña va̱xi va̱ꞌa ná kanóo síkón ñato̱ꞌó ra. Saá ná koo ña.
ROM 9:6 Vará nda̱ vitin loꞌo ní ni̱vi nañoo i̱ naIsrael kúu na kándixa Jesucristo, ta nda̱ loꞌo o̱n vása ní‑ndiꞌi xa̱ꞌa̱ to̱ꞌon ña ki̱ndo̱o Ndios ki̱vi̱ ni̱ka̱ꞌa̱n ra xíꞌin naxi̱i̱ síkuá na xi̱na̱ꞌá. Ta nda̱ víka̱, vitin ndáya̱ꞌví ka̱ to̱ꞌon yóꞌo ña ki̱ndo̱o Ndios ni̱ka̱ꞌa̱n ra xíꞌin ta̱Abraham xa̱ꞌa̱ ñava̱ꞌa keꞌé ra xíꞌin sa̱ꞌya ñani síkuá ra. Ta saá ni, o̱n si̱ví ndiꞌi nasa̱ꞌya ñani síkuá ta̱Israel kúu ni̱vi nañoo ndinoꞌo Ndios.
ROM 9:7 Ni o̱n si̱ví ndiꞌi saá nasa̱ꞌya ñani síkuá ta̱Abraham kúu nasa̱ꞌya ñani síkuá ndinoꞌo ra. Saá chi sava ni̱vi yóꞌo o̱n vása kómí na nda̱yí nakiꞌin na ñava̱ꞌa nda̱tán yóo to̱ꞌon ña ki̱ndo̱o Ndios kui̱ya̱ xi̱na̱ꞌá, chi Ndios ni̱ka̱ꞌa̱n ra xíꞌin ta̱Abraham, ka̱chí ra saá: “Kuiti sa̱ꞌya ñani síkuá ta̱Isaac kuu sa̱ꞌya ñani síkuá ndinoꞌo ún”, ka̱chí Ndios xíꞌin ta̱Abraham.
ROM 9:8 To̱ꞌon yóꞌo kóni kachí ña ndí o̱n si̱ví ndiꞌi sa̱ꞌya ñani síkuá ta̱Abraham kuu nasa̱ꞌya Ndios. Ta kuiti ni̱vi na kúu sa̱ꞌya ñani síkuá ta̱Isaac kúu naveꞌe ndinoꞌo ta̱Abraham, chi ñayóꞌo kúu ña ki̱ndo̱o Ndios, ni̱ka̱ꞌa̱n ra xíꞌin ta̱Abraham.
ROM 9:9 Saá chi kui̱ya̱ xi̱na̱ꞌá Ndios ni̱xaa̱ ra ni̱ka̱ꞌa̱n ra xíꞌin ta̱Abraham, ka̱chí ra saá: “Tá yaꞌa ñii kui̱ya̱, ta ndikó i̱, ta ñásíꞌí ún ñáSara xa yóo sa̱ꞌya ñá, ñii ta̱loꞌo”, ka̱chí Ndios, saá ki̱ndo̱o ra xíꞌin ta̱Abraham.
ROM 9:10 Ta saá ni, ña ka̱ku ta̱Isaac o̱n vása sánáꞌa káxín ña mi̱i yó yukú ni̱vi kukomí nda̱yí nakiꞌin ñava̱ꞌa nda̱tán yóo to̱ꞌon ña ni̱ka̱ꞌa̱n Ndios, ki̱ndo̱o ra xíꞌin ta̱Abraham. Saá chi xíni̱ yó yu kúu ña ke̱ꞌé Ndios xíꞌin ñáRebeca, ñá kuu ñásíꞌí ta̱Isaac.
ROM 9:11 Ki̱vi̱ ñóꞌo ka̱ sa̱ꞌya ñá, na kúu nakuátí, ta o̱n ta̱ꞌán ka̱ kaku o̱vi̱ nakuátí yóꞌo, ta ni o̱n ta̱ꞌán keꞌé na nda̱ ñii ñava̱ꞌa, ni nda̱ ñii ña o̱n váꞌa, ta Ndios na̱ka̱xin ra yukú ñii nakuátí yóꞌo kuu ta̱a ta̱ kundiko̱n ñaꞌá. Ta xíꞌin ña ke̱ꞌé Ndios saá, sa̱náꞌa ra no̱o̱ yó ndí o̱n si̱ví xa̱ꞌa̱ ñava̱ꞌa kéꞌé ni̱vi kúu ña Ndios náka̱xin ra ni̱vi, ta xa̱ꞌa̱ ña chi̱kaa̱ ini mi̱i Ndios kana ra ni̱vi yóꞌo kúu ña náka̱xin ra na.
ROM 9:12 Saá chi mi̱i ki̱vi̱ ñóꞌo ka̱ nakuátí ti̱xin siꞌí na, Ndios ni̱ka̱ꞌa̱n ra xíꞌin ñáRebeca, ka̱chí ra saá: “Sa̱ꞌya ún ta̱no̱ó kasa chiño ra no̱o̱ sa̱ꞌya ún ta̱o̱vi̱”, ka̱chí Ndios xíꞌin ñá xa̱ꞌa̱ sa̱ꞌya ñá na ñóꞌo ti̱xin ñá.
ROM 9:13 Ta yóo inka̱ to̱ꞌon Ndios ña yóo yuꞌú xíꞌin ña ni̱ka̱ꞌa̱n ra yóꞌo, ka̱chí Ndios saá: “Kíꞌvi ní ka̱ ini i̱ xíni i̱ ta̱Jacob, no̱o̱ ña kíꞌvi ini i̱ xíni i̱ ta̱Esaú”, ka̱chí Ndios xa̱ꞌa̱ o̱vi̱ sa̱ꞌya ta̱Isaac xíꞌin ñáRebeca.
ROM 9:14 ¿Yukía̱ xáni si̱ni̱ yó xa̱ꞌa̱ ña ke̱ꞌé Ndios saá? ¿Án xáni si̱ni̱ yó ndí Ndios o̱n vása kúu ra ta̱nda̱a̱ xíꞌin ni̱vi? ¡O̱n vása saá!
ROM 9:15 Saá chi kui̱ya̱ xi̱na̱ꞌá Ndios ni̱ka̱ꞌa̱n ra xíꞌin ta̱Moisés, ka̱chí ra saá: “Kasa káꞌno ini i̱ xa̱ꞌa̱ ni̱vi na kúu na kóni i̱ kasa káꞌno ini i̱ xa̱ꞌa̱, ta kundáꞌví ini i̱ koni i̱ ni̱vi, na kúu na na̱ka̱xin i̱ keꞌé i̱ saá xíꞌin”, ka̱chí Ndios xíꞌin ta̱Moisés.
ROM 9:16 To̱ꞌon yóꞌo sánáꞌa ña mi̱i yó ndí o̱n si̱ví xa̱ꞌa̱ chiño va̱ꞌa ña kísa ndivi ni̱vi, ni o̱n si̱ví xa̱ꞌa̱ ña kóni ni̱vi kúu ña Ndios náka̱xin ra ni̱vi ña nduu na sa̱ꞌya ndinoꞌo ra. Ta xa̱ꞌa̱ ña Ndios kúndáꞌví ini ra xíni ra ni̱vi, kúu ña náka̱xin ra na saá.
ROM 9:17 Ñii xiiña no̱o̱ to̱ꞌon Ndios ña ni̱taa na xi̱na̱ꞌá, yóo to̱ꞌon Ndios ña ni̱ka̱ꞌa̱n ra xíꞌin ta̱rey Faraón ñoo Egipto, ka̱chí Ndios saá xíꞌin ra: “Yi̱ꞌi̱, Ndios, ta̱xi i̱ nda̱yí ña kuu ún ta̱rey xa̱ꞌa̱ ña koni̱ ñóꞌó i̱ yóꞌó ña kuchiño sanáꞌa i̱ ndee̱ i̱ no̱o̱ ni̱vi ta kui̱ta̱ níꞌnó to̱ꞌon xa̱ꞌa̱ i̱ ndiꞌi saá ñoo ñoyívi”, ka̱chí Ndios xíꞌin ta̱Faraón.
ROM 9:18 Historia yóꞌo sánáꞌa ña mi̱i yó ndí Ndios kúu ta̱a ta̱káꞌno no̱o̱ ndiꞌi ni̱vi, ta kúndáꞌví ini ra xíni ra ni̱vi na kúu na na̱ka̱xin ra keꞌé ra saá xíꞌin. Ta táxi ra ña kusóꞌó va̱ꞌa ni̱vi na kóni ra keꞌé ra saá xíꞌin.
ROM 9:19 Ta ndásana sava ndóꞌó xáni si̱ni̱ ndó, ta nda̱ka̱ to̱ꞌon ndó yi̱ꞌi̱, kachí ndó saá: “Tá Ndios kéꞌé ra ña kóni ra xíꞌin ndiꞌi ni̱vi saá, ¿nda̱chun sákuiso Ndios kua̱chi sa̱ta̱ yó xa̱ꞌa̱ ña o̱n váꞌa kéꞌé yó?, saá chi ¿án ndá yóo ni̱vi na kuchiño kundeé no̱o̱ ña chi̱tóni̱ Ndios?”, saá kachí ndó xíꞌin i̱.
ROM 9:20 Ta yi̱ꞌi̱ ndakuii̱n i̱, kachí i̱ saá xíꞌin ndó: Ta ndóꞌó, ¿yu kúu ndóꞌó? ¿Án xáni si̱ni̱ ndó ndí kúu ndó nanáꞌno no̱o̱ Ndios, ta saá kómí ndó nda̱yí ndukú ndó no̱o̱ Ndios ña taxi ra ña kunda̱a̱ va̱ꞌa ini ndó nda̱chun chi̱tóni̱ ra saá keꞌé ra xíꞌin ni̱vi? O̱n vása kómí yó nda̱yí ka̱ꞌa̱n yó saá xíꞌin Ndios, chi nda̱tán yóo ki̱si ñoꞌo̱ ña ku̱va̱ꞌa, saá yóo ndiꞌi ni̱vi. Ta ñii ki̱si o̱n vása kómí ña nda̱yí ka̱ꞌa̱n ña xíꞌin ta̱a ta̱ ki̱sa va̱ꞌa ñaꞌá, kachí ña saá: “¿Nda̱chun ki̱sa va̱ꞌa ún yi̱ꞌi̱ nda̱tán ndasaá yóo i̱ vitin?”, kachí ki̱si ñoꞌo̱ yóꞌo xíꞌin ta̱a ta̱ ki̱sa va̱ꞌa ñaꞌá.
ROM 9:21 Saá chi ta̱a ta̱ ki̱sa va̱ꞌa ki̱si kómí ra nda̱yí kasa va̱ꞌa ra xíꞌin ñoꞌo̱ kisín nda̱tán káchí ini mi̱i ra keꞌé ra. Kómí ra nda̱yí keꞌé ra ñii ki̱si ña xíni̱ ñóꞌó ní xa̱ꞌa̱ chiño káꞌno ñato̱ꞌó, ta kómí ra nda̱yí keꞌé ra inka̱ ki̱si ña xíni̱ ñóꞌó xa̱ꞌa̱ chiño ña kundivi ñii ñii ki̱vi̱.
ROM 9:22 Ta Ndios kóni ra sanáꞌa ra no̱o̱ yó ña sáa̱ ini ra xíni ra ña o̱n váꞌa, ta kóni ra sanáꞌa ra no̱o̱ yó ndí ta̱a ta̱ndeé ní kúu ra. Ña̱kán kía̱ kua̱ꞌa̱ ní yichi̱ Ndios kúndeé ini ra xíni ra kua̱ꞌa̱ ní ña o̱n váꞌa kéꞌé ni̱vi na yóo nda̱tán yóo ki̱si ñoꞌo̱ ña ku̱va̱ꞌa xa̱ꞌa̱ ña ta̱ꞌvi̱ ña. Vará Ndios xíni̱ ra ndí ni̱vi yóꞌo kua̱ꞌa̱n na yichi̱ o̱n váꞌa no̱o̱ ndiꞌi xa̱ꞌa̱ na, ta saá ni, xíꞌin ña káꞌno ini ra ndáti ra ña nandikó ini ni̱vi yóꞌo.
ROM 9:23 Ta no̱o̱ mi̱i yó, ni̱vi na ndíko̱n ñaꞌá, Ndios kóni ra sanáꞌa ra ndí kúu ra ta̱a ta̱ va̱ꞌa káꞌno ini, chi ku̱ndáꞌví ini ra xi̱ni ra mi̱i yó ta ki̱sa káꞌno ini ra xa̱ꞌa̱ kua̱chi yó. Saá chi nda̱ ñano̱ó Ndios na̱ka̱xin ra mi̱i yó ña kutaku̱ yó xíꞌin ra no̱o̱ yóo ñava̱ꞌa náꞌno ña livi.
ROM 9:24 Ndios ka̱na ra mi̱i yó ña kundiko̱n yó ra, ta sava yó kúu najudío ta inka̱ yó o̱n vása kúu yó najudío.
ROM 9:25 Xa̱ꞌa̱ ñayóꞌo káꞌa̱n to̱ꞌon ña ni̱ka̱ꞌa̱n Ndios ña ni̱taa ta̱profeta Oseas xi̱na̱ꞌá, ka̱chí Ndios saá: Ki̱vi̱ ña va̱xi kana i̱ ni̱vi na o̱n si̱ví nañoo i̱ kúu, ta ka̱ꞌa̱n i̱ xíꞌin na, kachí i̱ saá: “Ndóꞌó nduu ni̱vi nañoo i̱, ni̱vi na kundiko̱n yi̱ꞌi̱. Ta ni̱vi na siꞌna na o̱n vása ní‑kiꞌvi ini i̱ xi̱ni i̱, ta nayóꞌo nduu na ni̱vi na kukiꞌvi ní ini i̱ koni i̱.”
ROM 9:26 Ta mi̱i xiiña no̱o̱ ni̱ka̱ꞌa̱n i̱ kui̱ya̱ xi̱na̱ꞌá, káchí i̱ saá: “Ndóꞌó, ni̱vi nañoo Israel, o̱n si̱ví nañoo i̱ kúu ndó”, káchí i̱, “ta kixaa̱ ki̱vi̱ ta yi̱ꞌi̱, ta̱a ta̱ kúu Ndios ta̱táku̱, sakunaní i̱ ndóꞌó sa̱ꞌya i̱”, ka̱chí Ndios, káchí to̱ꞌon ña ni̱taa ta̱profeta Oseas xi̱na̱ꞌá.
ROM 9:27 Ta inka̱ xiiña no̱o̱ to̱ꞌon Ndios ña ni̱taa ta̱Isaías xi̱na̱ꞌá, káchí ña saá: “Vará naIsrael kúu kua̱ꞌa̱ ní ni̱vi, nda̱tán yóo kua̱ꞌa̱ ní yo̱tí yuꞌu̱ takuií mi̱ni, ta ñii tiꞌvi kuiti ni̱vi yóꞌo kuu na saka̱ku Ndios.
ROM 9:28 Chi kama kixaa̱ ki̱vi̱ ña Ndios kasa nani ra xa̱ꞌa̱ kua̱chi ndiꞌi ni̱vi ñoyívi”, káchí to̱ꞌon Ndios, ña ni̱taa ta̱Isaías xi̱na̱ꞌá.
ROM 9:29 Ta tuku ni̱taa ta̱Isaías to̱ꞌon Ndios ña káchí saá: Ndios kúu ta̱a ta̱káꞌno ndinoꞌo, ta kómí ra ndiꞌi ndee̱. Tá o̱n vása ní‑taxi ra ña kutaku̱ ka̱ sava nasa̱ꞌya ñani síkuá ta̱Israel, níkúu, ta nda̱ ñii mi̱i yó o̱n vása táku̱ ka̱ yó vitin, níkúu, chi kundoꞌo yó nda̱tán ndo̱ꞌo ni̱vi na ni̱xiꞌi̱ ndiꞌi, ki̱vi̱ Ndios sa̱ndiꞌi ra xa̱ꞌa̱ ni̱vi na xi̱kuu nañoo Sodoma xíꞌin nañoo Gomorra xi̱na̱ꞌá. Tá ni̱ndoꞌo yó saá, níkúu, ta o̱n kóo ka̱ nda̱ ñii yó nañoo Israel táku̱ vitin, káchí to̱ꞌon Ndios, ña ni̱taa ta̱Isaías.
ROM 9:30 Ta saá, ¿yu kúu ña kúnda̱a̱ ini yó vitin? Kúnda̱a̱ ini yó ndí ni̱vi na o̱n vása kúu naIsrael, vará ni̱vi yóꞌo xi̱na̱ꞌá o̱n vása ní‑chikaa̱ na ndee̱ xa̱ꞌa̱ ña kuu na ni̱vi na ndii na o̱n vása ndíso kua̱chi no̱o̱ Ndios, ta vitin, xa̱ꞌa̱ ña kándixa na Jesucristo, Ndios sa̱nduu ra nayóꞌo ni̱vi na ndii no̱o̱ ra, ta va̱ꞌa yóo na xíꞌin ra.
ROM 9:31 Ta ni̱vi naIsrael, vará chi̱kaa̱ na ndee̱ ña kasa ndivi na nda̱yí Ndios xa̱ꞌa̱ ña nduu na ni̱vi na ndii no̱o̱ Ndios, ta ni̱‑kuchiño na nduu na ni̱vi na ndii na o̱n ko̱ó kua̱chi ndíso no̱o̱ Ndios.
ROM 9:32 ¿Nda̱chun o̱n vása ní‑kuchiño naIsrael nduu na ni̱vi na ndii no̱o̱ Ndios?, chi naIsrael yóꞌo, o̱n vása ní‑xiin na kandixa na Jesucristo, ta ndasaá kuiti kóni na nduu na ni̱vi na ndii no̱o̱ Ndios xa̱ꞌa̱ ña ki̱sa ndivi na nda̱yí ra. O̱n vása ní‑xiin na kandixa na Jesucristo, chi nda̱tán yóo yu̱u̱ ña káko̱ꞌon xa̱ꞌa̱ ni̱vi, saá yóo Jesucristo no̱o̱ naIsrael.
ROM 9:33 To̱ꞌon Ndios ña ni̱taa ta̱Isaías xi̱na̱ꞌá, nda̱to̱ꞌon ña xa̱ꞌa̱ ñayóꞌo. Ka̱chí Ndios saá: Koto ndó ví, xi̱ki̱ Sion no̱o̱ nákaa̱ ñoo Jerusalén tiꞌví i̱ ñii ta̱a xaa̱ ra. Ta nda̱tán yóo yu̱u̱ ña káko̱ꞌon xa̱ꞌa̱ ni̱vi, saá koo ra, ta xa̱ꞌa̱ yu̱u̱ yóꞌo ko̱yo ni̱vi, ta yo̱ꞌvi̱ ní ñani na. Ta ndiꞌi ni̱vi na kandixa ta̱a ta̱ tiꞌví i̱ xaa̱ ñoyívi, o̱n vása kúkaꞌan no̱o̱ ni̱vi yóꞌo, saá ka̱chí Ndios, ni̱taa ta̱profeta xi̱na̱ꞌá.
ROM 10:1 Nañani yó xíꞌin náki̱ꞌva̱ yó, ndinoꞌo ní ini kóni i̱ ndí Ndios saka̱ku ra ni̱vi nañoo i̱ naIsrael. Ta xáku ndáꞌví ní i̱ no̱o̱ Ndios xa̱ꞌa̱ nayóꞌo.
ROM 10:2 Yi̱ꞌi̱ ndixa ndákuii̱n i̱ xa̱ꞌa̱ nañoo i̱ naIsrael ndí xíꞌin ña ndinoꞌo ini na chíkaa̱ na ndee̱ ña kasa chiño na no̱o̱ Ndios, ta o̱n vása kúnda̱a̱ ini na ndasaá xíni̱ ñóꞌó keꞌé na ña sakusii̱ na ini Ndios.
ROM 10:3 Saá chi o̱n vása kúnda̱a̱ ini na ndí ñii la̱á Ndios kúu ta̱a ta̱ kúchiño sanduu ra ni̱vi na ndii na o̱n ko̱ó kua̱chi ndíso no̱o̱ ra, ta ni̱vi naIsrael kóni na ndasa ndii xíꞌin mi̱i na xa̱ꞌa̱ chiño va̱ꞌa kísa ndivi na. Ta saá o̱n xi̱in na taxi xíꞌin mi̱i na ña kasa ndivi na ña chi̱ndúꞌu̱ Ndios ña ndasaá kuchiño nduu na ni̱vi na ndii no̱o̱ ra ta va̱ꞌa koo na xíꞌin ra.
ROM 10:4 Ndiꞌi nda̱yí ña xa̱ꞌnda chiño Ndios no̱o̱ naIsrael xi̱na̱ꞌá, xa ku̱ndivi ña xíꞌin ña ke̱ꞌé Jesucristo ki̱vi̱ ni̱xiꞌi̱ ra ta na̱taku̱ ra. Ta saá ndiꞌi ni̱vi na kúu na kándixa Jesucristo, Ndios sánduu ra ni̱vi yóꞌo nandii na o̱n ko̱ó kua̱chi ndíso no̱o̱ ra.
ROM 10:5 Kui̱ya̱ xi̱na̱ꞌá ta̱Moisés ni̱taa ra to̱ꞌon xa̱ꞌa̱ nda̱yí Ndios, ña káchí saá: “Ni̱vi na kúndeé kísa ndivi ndiꞌi ña xáꞌnda chiño nda̱yí Ndios, ni̱vi yóꞌo kuu nandii no̱o̱ Ndios ta kutaku̱ ndinoꞌo na”, káchí to̱ꞌon Ndios ña ni̱taa ta̱Moisés.
ROM 10:6 Ta vitin kúnda̱a̱ ini yó ndí xa̱ꞌa̱ ña kándixa yó Jesucristo, Ndios sa̱nduu ra yó ni̱vi na ndii no̱o̱ ra ta kúnda̱a̱ ini yó ndí Jesucristo yóo ra xíꞌin yó. Ta xa̱ꞌa̱ ñayóꞌo, o̱n vása xíni̱ ñóꞌó ndaa yó ñoyívi ni̱no ña kana yó Jesucristo kixi ra xíꞌin yó ñoyívi yóꞌo.
ROM 10:7 Ni o̱n vása xíni̱ ñóꞌó noo yó nda̱ no̱o̱ kónó ni̱no̱, ña kana yó Jesucristo ndaa ra xíꞌin yó ñoyívi yóꞌo.
ROM 10:8 Saá chi to̱ꞌon Ndios káchí ña saá: “Yatin ní yóo to̱ꞌon Ndios xíꞌin ni̱vi, chi yóo ña yuꞌu̱ na, ta yóo ña ini na”, káchí to̱ꞌon Ndios ña ni̱taa na xi̱na̱ꞌá. Ta to̱ꞌon Ndios yóꞌo kúu to̱ꞌon ña káꞌa̱n ndoso ndi̱ no̱o̱ ndó vitin, ña káꞌa̱n xa̱ꞌa̱ ndasaá kándixa yó Jesucristo ta ndíko̱n yó yichi̱ ra.
ROM 10:9 Ta saá ña xíni̱ ñóꞌó keꞌé yó ña saka̱ku Ndios mi̱i yó kúu ñayóꞌo: Xíni̱ ñóꞌó ndakuii̱n yó, ka̱ꞌa̱n yó to̱ꞌon ña káchí ndí Jesucristo kúu Ta̱a ta̱Káꞌno ta̱ xáꞌnda chiño no̱o̱ mi̱i yó, ta no̱o̱ ndiꞌi ña yóo. Ta saá tuku xíꞌin ña ndinoꞌo ini yó xíni̱ ñóꞌó kandixa yó ndí Ndios sa̱nataku̱ ra Jesucristo yóꞌo, ta táku̱ ra vitin. Ta xa̱ꞌa̱ ña ndixa kándixa yó saá, Ndios saka̱ku ra mi̱i yó ña kutaku̱ yó xíꞌin ra ndiꞌi saá ki̱vi̱.
ROM 10:10 Saá chi tá xíꞌin ndinoꞌo níma̱ yó kandixa yó Jesucristo, ta saá Ndios kasa káꞌno ini ra xa̱ꞌa̱ kua̱chi yó, ta sanduu ra yó ni̱vi na ndii na o̱n ko̱ó kua̱chi ndíso no̱o̱ ra. Ta tá ndinoꞌo ini yó ka̱ꞌa̱n yó to̱ꞌon ña káchí ndí kándixa yó Jesucristo, ta xa̱ꞌa̱ ñayóꞌo Ndios saka̱ku ra mi̱i yó ña kutaku̱ yó xíꞌin ra ndiꞌi saá ki̱vi̱.
ROM 10:11 Chi to̱ꞌon Ndios ña ni̱taa na xi̱na̱ꞌá káchí ña saá: “Ndiꞌi ni̱vi na ndáa ini Ndios, nda̱ ñii ki̱vi̱ o̱n kukaꞌan no̱o̱ ni̱vi yóꞌo”, káchí to̱ꞌon Ndios.
ROM 10:12 Saá chi ñii káchí va̱ꞌa nákiꞌin Ndios ni̱vi na kúu najudío xíꞌin ni̱vi na o̱n vása kúu najudío, chi ñii la̱á kúu Ndios ndinoꞌo, ta kúu ra Ta̱a ta̱Káꞌno no̱o̱ ndiꞌi ni̱vi, ta kéꞌé ra ñava̱ꞌa xíꞌin ndiꞌi ni̱vi na ndúkú ñava̱ꞌa no̱o̱ ra.
ROM 10:13 Chi to̱ꞌon Ndios káchí ña saá: “Ndiꞌi ni̱vi na káꞌa̱n kána ki̱vi̱ Ndios chi kándixa na ndí ñii la̱á ra kúu Ndios ndinoꞌo no̱o̱ mi̱i na, ta ndixa Ndios saka̱ku ra ni̱vi yóꞌo”, saá káchí to̱ꞌon Ndios.
ROM 10:14 Ta saá ni, tá o̱n ta̱ꞌán kandixa ni̱vi Ndios ndinoꞌo, ta, ¿ndasaá kuchiño kana na ra ña saka̱ku ra na? Tá o̱n ta̱ꞌán koni̱ so̱ꞌo ni̱vi to̱ꞌon xa̱ꞌa̱ Ndios, ta, ¿ndasaá kuchiño ni̱vi kandixa na ra? Ta, ¿ndasaá koo koni̱ so̱ꞌo ni̱vi yóꞌo to̱ꞌon xa̱ꞌa̱ Ndios, tá o̱n ko̱ó ni̱vi na ndato̱ꞌon xíꞌin na xa̱ꞌa̱ ra?
ROM 10:15 Ta, ¿ndasaá kuchiño ko̱ꞌo̱n ni̱vi ndato̱ꞌon na to̱ꞌon Ndios no̱o̱ inka̱ ni̱vi, tá o̱n ko̱ó ni̱vi na tiꞌví ñaꞌá ko̱ꞌo̱n na keꞌé na saá? Saá chi to̱ꞌon Ndios ña ni̱taa na xi̱na̱ꞌá káchí ña saá: “¡Livi ka̱ ví káa ña ki̱xaa̱ ni̱vi na ndato̱ꞌon to̱ꞌon va̱ꞌa xíꞌin yó!”, káchí ña.
ROM 10:16 Ta saá ni, sava ni̱vi na xi̱ni̱ so̱ꞌo to̱ꞌon Ndios, o̱n vása ní‑xiin na chikaa̱ so̱ꞌo na ña káꞌa̱n to̱ꞌon va̱ꞌa yóꞌo. Ta kui̱ya̱ xi̱na̱ꞌá ni̱vi naIsrael ñii ki̱ꞌva saá o̱n vása ní‑xiin na kandixa na ña ni̱ka̱ꞌa̱n ndoso ta̱profeta Isaías xíꞌin na. Ta xa̱ꞌa̱ ni̱vi yóꞌo, ta̱profeta Isaías ni̱ka̱ꞌa̱n ra xíꞌin Ndios, ka̱chí ra saá: “Tata Ndios, ¿míkía̱ yóo ni̱vi na kándixa to̱ꞌon ña káꞌa̱n yó xíꞌin na?”, ka̱chí ta̱Isaías xíꞌin Ndios.
ROM 10:17 Ta saá kúnda̱a̱ ini yó ndí siꞌna xíni̱ ñóꞌó koni̱ so̱ꞌo ni̱vi to̱ꞌon Ndios ña káꞌa̱n xa̱ꞌa̱ Jesucristo, saá chi ña xi̱ni̱ so̱ꞌo na to̱ꞌon yóꞌo táxi ña kuchiño kandixa na ra.
ROM 10:18 Ta vitin ndáka̱ to̱ꞌon xíꞌin mi̱i i̱, ta káchí i̱ saá: ¿Án o̱n ta̱ꞌán koni̱ so̱ꞌo ni̱vi naIsrael to̱ꞌon Ndios? ¡O̱n si̱ví saá!, chi ndixa ni̱vi yóꞌo xa xi̱ni̱ so̱ꞌo na to̱ꞌon Ndios. Saá chi ñii xiiña to̱ꞌon Ndios ña ni̱taa na xi̱na̱ꞌá káchí ña saá: Xa ni̱xi̱ta̱ níꞌnó to̱ꞌon Ndios no̱o̱ ndiꞌi ni̱vi ñoyívi, ta ni̱xaa̱ to̱ꞌon yóꞌo ndiꞌi xiiña ñoyívi, káchí to̱ꞌon Ndios.
ROM 10:19 Ta saá tuku ndáka̱ to̱ꞌon xíꞌin mi̱i i̱, káchí i̱ saá: ¿Án o̱n vása ní‑kunda̱a̱ ini naIsrael ña káꞌa̱n to̱ꞌon Ndios? Chi kui̱ya̱ xi̱na̱ꞌá ta̱Moisés xi̱kuu ra ta̱ siꞌna ni̱taa to̱ꞌon Ndios ña káꞌa̱n xa̱ꞌa̱ naIsrael, ta ni̱ka̱ꞌa̱n ra ndí o̱n si̱ví ndiꞌi naIsrael kuu na chikaa̱ so̱ꞌo to̱ꞌon Ndios. Ta xíꞌin ni̱vi yóꞌo na ni̱‑xiin chikaa̱ so̱ꞌo to̱ꞌon ra, ka̱chí Ndios saá: Taxi i̱ ña ndóꞌó, ni̱vi nañoo i̱ naIsrael, koo kuíni̱ ini ndó xa̱ꞌa̱ ña koni ndó ña keꞌé i̱ ñava̱ꞌa xíꞌin inka̱ ni̱vi, na o̱n vása kúu nañoo i̱. Taxi i̱ ña kusaa̱ ní ini ndó xa̱ꞌa̱ ña keꞌé i̱ ñava̱ꞌa xíꞌin ni̱vi na inka̱ ñoo, vará kani si̱ni̱ ndó ndí ni̱vi yóꞌo kúu na o̱n vása kúnda̱a̱ ini ñanda̱a̱, ka̱chí Ndios xíꞌin naIsrael.
ROM 10:20 Ta tuku ni̱taa ta̱profeta Isaías inka̱ to̱ꞌon ña ni̱ka̱ꞌa̱n Ndios, ka̱chí ra saá: Ni̱vi na o̱n vása ní‑nandukú yi̱ꞌi̱, nayóꞌo na̱níꞌi na yi̱ꞌi̱. Ni̱vi na o̱n vása ní‑ndaka̱ to̱ꞌon xa̱ꞌa̱ i̱, ta yi̱ꞌi̱, ta̱xi i̱ ña kunda̱a̱ ini ni̱vi yóꞌo yu kúu i̱, ka̱chí Ndios.
ROM 10:21 Ta ni̱ka̱ꞌa̱n Ndios xa̱ꞌa̱ naIsrael, ka̱chí ra saá: “Ndiví ndaa ni̱xi̱yo tiꞌva i̱ ña va̱ꞌa nakiꞌin i̱ naIsrael, ta ni̱‑xiin na kixi na no̱o̱ i̱, chi ni̱vi nasóꞌó kúu na”, káchí to̱ꞌon Ndios ña ni̱taa ta̱Isaías xi̱na̱ꞌá.
ROM 11:1 Ta saá tuku ndáka̱ to̱ꞌon xíꞌin mi̱i i̱, káchí i̱ saá: Ndixa Ndios na̱ka̱xin ra ni̱vi nañoo i̱ Israel nduu na nañoo ra, ta vitin, ¿án xa ndi̱kó ini Ndios? ¿Án o̱n xi̱in ka̱ ra koni ra no̱o̱ ni̱vi naIsrael yóꞌo? ¡O̱n vása saá yóo ña! Ndixa mi̱i yi̱ꞌi̱, ñii ta̱Israel kúu i̱, chi ka̱ku i̱ ti̱xin nasa̱ꞌya ñani síkuá ta̱Abraham. Ta kúu i̱ ta̱táꞌan ñii tiꞌvi ni̱vi naIsrael, ña na̱ní tribu Benjamín.
ROM 11:2 Nda̱ ñano̱ó, Ndios na̱ka̱xin ra ni̱vi naIsrael ña nduu na ni̱vi nañoo ra, ta vitin Ndios nda̱ loꞌo o̱n vása káꞌa̱n ra ndí o̱n xi̱in ka̱ ra koni ra no̱o̱ ni̱vi yóꞌo. ¿Án o̱n vása nákáꞌán ndó to̱ꞌon Ndios ña ni̱taa na xi̱na̱ꞌá xa̱ꞌa̱ ta̱profeta Elías? Ta̱yóꞌo nda̱to̱ꞌon ra xíꞌin Ndios ña chíkaa̱ ra kua̱chi sa̱ta̱ naIsrael, ka̱chí ra saá:
ROM 11:3 “Tata Ndios, nañoo i̱ naIsrael yóꞌo xa xa̱ꞌni na kua̱ꞌa̱ ní naprofeta, na xi̱kuu na nda̱to̱ꞌon to̱ꞌon mi̱i ún xíꞌin na, ta ni̱vi naIsrael yóꞌo xa̱ni na ndiꞌi na̱ma̱ yi̱i̱ no̱o̱ ni̱so̱ko̱ ndi̱ kiti̱ xa̱ꞌa̱ ña kísa to̱ꞌó ndi̱ yóꞌó. Ta si̱ín la̱á yi̱ꞌi̱ kúu ta̱ kíndo̱o táku̱ ka̱, ta vitin ni̱vi yóꞌo ndúkú na ndasaá kaꞌni na yi̱ꞌi̱”, ka̱chí ta̱Elías xíꞌin Ndios.
ROM 11:4 Ta Ndios nda̱kuii̱n ra, ka̱chí ra saá: “Yóo u̱xa̱ mil ta̱a na kúu na na̱ka̱xin i̱, ta ndixa ndíko̱n na yi̱ꞌi̱, ta nayóꞌo nda̱ ñii ki̱vi̱ o̱n vása ní‑kisa to̱ꞌó na ndios vatá ña na̱ní Baal”, ka̱chí Ndios xíꞌin ta̱Elías kui̱ya̱ xi̱na̱ꞌá.
ROM 11:5 Ta ki̱vi̱ vitin ñii ki̱ꞌva saá yóo ñii tiꞌvi ni̱vi nañoo i̱ naIsrael na kúu na na̱ka̱xin Ndios ña kundiko̱n na ra. Ke̱ꞌé Ndios ñava̱ꞌa yóꞌo xíꞌin na, chi ta̱a ta̱ va̱ꞌa ní ini kúu ra.
ROM 11:6 Ndixa ndasaá kuiti xa̱ꞌa̱ ñava̱ꞌa ní ini Ndios kúu ña kéꞌé ra ñava̱ꞌa xíꞌin nayóꞌo, ta nda̱ loꞌo o̱n si̱ví xa̱ꞌa̱ ña ñii chiño va̱ꞌa ki̱sa ndivi nayóꞌo kúu ña kéꞌé Ndios ñava̱ꞌa xíꞌin na. Tá xa̱ꞌa̱ chiño va̱ꞌa ki̱sa ndivi ni̱vi kúu ña Ndios kéꞌé ra ñava̱ꞌa xíꞌin na, níkúu, ta saá ñava̱ꞌa kéꞌé Ndios xíꞌin ni̱vi kúu ña chaꞌvi ra na xa̱ꞌa̱ chiño na, ta ña ki̱sa ndivi Jesucristo xa̱ꞌa̱ ña saka̱ku ra ni̱vi o̱n vása ndáya̱ꞌví ña, níkúu.
ROM 11:7 Ta saá, ¿yukía̱ kóni kachí to̱ꞌon yóꞌo ña sa̱kán ni̱taa i̱? Kóni kachí ña ndí o̱n si̱ví ndiꞌi naIsrael kúu ni̱vi na xa na̱níꞌi ña ndúkú na, so ñii tiꞌvi kuiti naIsrael kúu ni̱vi na xa na̱níꞌi ña ndúkú na. Saá chi ñii tiꞌvi ni̱vi yóꞌo kúu na na̱ka̱xin Ndios ña kundiko̱n na ra. Ta inka̱ táꞌví ni̱vi nañoo Israel ndu̱u na ni̱vi nasóꞌó no̱o̱ to̱ꞌon Ndios.
ROM 11:8 Saá chi to̱ꞌon Ndios ña ni̱taa na xi̱na̱ꞌá káchí ña saá: “Ndios ta̱xi ra ndí ni̱vi yóꞌo ndu̱u na ni̱vi na yóo nda̱tán yóo ni̱vi na o̱n vása táku̱. Ta saá, vará yóo nduchu̱ no̱o̱ na, ta o̱n vása kúchiño koto na yu kúu ñanda̱a̱. Ta vará yóo so̱ꞌo na, ta o̱n vása kúchiño koni̱ so̱ꞌo na to̱ꞌon Ndios. Ta saá yóo ni̱vi yóꞌo nda̱ ki̱vi̱ vitin”, káchí to̱ꞌon Ndios xa̱ꞌa̱ naIsrael.
ROM 11:9 Ta inka̱ xiiña no̱o̱ to̱ꞌon Ndios ña ni̱taa na xi̱na̱ꞌá, yóo to̱ꞌon ña ni̱ka̱ꞌa̱n ta̱rey David xa̱ꞌa̱ naIsrael na kúu na o̱n xi̱in chikaa̱ so̱ꞌo to̱ꞌon Ndios, ka̱chí ra saá: Viko̱ ña sákana ni̱vi yóꞌo, va̱ꞌa ka̱ ná nduu viko̱ yóꞌo, nda̱tán ñii yavi̱ kónó no̱o̱ nakava ni̱vi yóꞌo. Ta ñii ki̱ꞌva nda̱tán yóo ñono̱ seꞌé ña xa ndáti nakava tíkiti̱ ini ña, ta xo̱ꞌvi̱ ní rí, saá koo viko̱ ña sákana ni̱vi yóꞌo. Chi Ndios ndixa saxo̱ꞌvi̱ ra ni̱vi yóꞌo xa̱ꞌa̱ ña o̱n xi̱in na kundiko̱n na ra.
ROM 11:10 Ta va̱ꞌa ka̱ ná koo kuáá nduchu̱ no̱o̱ ni̱vi yóꞌo, ña o̱n kuchiño koto na yu kúu ñanda̱a̱. Ta va̱ꞌa ka̱ ndeé ní ná xo̱ꞌvi̱ ni̱vi yóꞌo, ta̱nda̱ ná kutoso sa̱ta̱ ni̱vi yóꞌo ndiꞌi saá ki̱vi̱, káchí to̱ꞌon Ndios ña ni̱taa ta̱David xi̱na̱ꞌá xa̱ꞌa̱ ni̱vi naIsrael, na o̱n xi̱in chikaa̱ so̱ꞌo to̱ꞌon Ndios.
ROM 11:11 Ta tuku ndáka̱ to̱ꞌon xíꞌin mi̱i i̱, káchí i̱ saá: ¿Yu kúu ña kundoꞌo najudío, na ni̱‑xiin chikaa̱ so̱ꞌo to̱ꞌon Ndios? ¿Án ndixa nda̱ ñii ki̱vi̱ o̱n vása kuchiño nduu na ni̱vi na va̱ꞌa kutaku̱ xíꞌin Ndios? ¡O̱n ndixa koo ña saá! Saá chi vará kua̱ꞌa̱ ní najudío o̱n vása ní‑chikaa̱ so̱ꞌo na to̱ꞌon Ndios xa̱ꞌa̱ Jesucristo, ta xa̱ꞌa̱ ña ke̱ꞌé na saá ta̱xi ña ndí Ndios sa̱ka̱ku ra kua̱ꞌa̱ ní inka̱ ni̱vi na o̱n vása kúu najudío. Saá ke̱ꞌé Ndios, chi kóni ra ndí najudío nduu na ni̱vi na kuíni̱ ini koni inka̱ ni̱vi na o̱n si̱ví najudío kúu, xa̱ꞌa̱ ñava̱ꞌa ke̱ꞌé Ndios xíꞌin nayóꞌo.
ROM 11:12 Saá chi vitin xa̱ꞌa̱ ña ni̱‑xiin najudío chikaa̱ so̱ꞌo na to̱ꞌon Ndios, inka̱ ni̱vi ñoyívi na o̱n vása kúu najudío, nayóꞌo nakiꞌin na ñava̱ꞌa saníꞌi Ndios na. Ta saá, tá kixaa̱ ki̱vi̱ ndiꞌi ni̱vi na kúu najudío nandikó ini na ta va̱ꞌa koo na xíꞌin Ndios, ta xa̱ꞌa̱ ña keꞌé na saá, ¡ndixa víꞌí ka̱ koo ñava̱ꞌa nakiꞌin ndiꞌi ni̱vi ñoyívi yóꞌo!
ROM 11:13 Vitin káꞌa̱n i̱ xíꞌin ndóꞌó, ni̱vi na o̱n vása kúu najudío, chi yi̱ꞌi̱ kúu ñii ta̱apóstol ta̱ ti̱ꞌví Ndios kasa chiño no̱o̱ ni̱vi na o̱n vása kúu najudío. Ta yi̱ꞌi̱ ndixa chínóo síkón i̱ chiño yóꞌo, chi chiño ña ndáya̱ꞌví ní kúu ña.
ROM 11:14 Saá chi, xa̱ꞌa̱ chiño ña kísa ndivi i̱, kóni i̱ ndí ni̱vi najudío ná kukuíni̱ ini na koni na inka̱ ni̱vi na o̱n vása kúu najudío xa̱ꞌa̱ ñava̱ꞌa ña na̱kiꞌin nayóꞌo ndaꞌa̱ Ndios. Ta saá najudío yóꞌo ndukú na ndasaá kuchiño va̱ꞌa nakiꞌin na ñava̱ꞌa yóꞌo, ta̱nda̱ nandikó ini na, ta saá Ndios keꞌé ra ñava̱ꞌa xíꞌin na ña saka̱ku ra na.
ROM 11:15 Ta vitin xa̱ꞌa̱ ña ku̱xíká najudío no̱o̱ Ndios, ñayóꞌo táxi ña ndí ni̱vi na o̱n vása kúu najudío va̱ꞌa nakutáꞌan na xíꞌin Ndios. Ta saá táná kixaa̱ ki̱vi̱ ña Ndios va̱ꞌa nakiꞌin ra ndiꞌi najudío, ta, ¿yu kúu ña koo saá? Ndixa ña koo saá kúu ña ni̱vi najudío kutaku̱ ndinoꞌo na no̱o̱ Ndios. Saá nda̱tán ni̱xi̱yo ni̱vi na xa ni̱xiꞌi̱, ta na̱taku̱ na, saá koo nayóꞌo ki̱vi̱ Ndios va̱ꞌa nakiꞌin ra na, ta va̱ꞌa nakutáꞌan na xíꞌin ra.
ROM 11:16 Vitin ndato̱ꞌon i̱ xíꞌin ndó inka̱ to̱ꞌon ña sánáꞌa, ta to̱ꞌon yóꞌo káchí ña saá: Tá yóo ñii yuxa̱n káꞌno, ta ni̱vi táꞌví na yuxa̱n yóꞌo, ta ñii ñáꞌño loꞌo kúu ñayi̱i̱ chi sóko̱ na ña no̱o̱ Ndios, ta saá ndixa kúnda̱a̱ ini yó ndí ñayi̱i̱ kúu ndiꞌi yuxa̱n ña kíndo̱o. Ta ñii ki̱ꞌva saá kúnda̱a̱ ini yó tá tioꞌo yito̱n kúu ñayi̱i̱, chi yito̱n tón na̱ka̱xin Ndios kúu nó, ta saá tuku kúnda̱a̱ ini yó ndí ndiꞌi ndaꞌa̱ yito̱n yóꞌo kúu tón yi̱i̱.
ROM 11:17 Ta nda̱tán yóo yito̱n tón olivo tón ta̱ta̱, saá yóo ni̱vi nañoo i̱ najudío. Ta Ndios xa̱ꞌnda ra sava ndaꞌa̱ yito̱n yóꞌo, ta no̱o̱ ni̱ta̱ꞌnda̱ yóꞌo, chi̱koꞌni ndoso ndaa ra inka̱ ndaꞌa̱ yito̱n, tón kúu tón olivo yukú ña kuaꞌno ndaa nó no̱o̱ ndaꞌa̱ tón olivo tón ta̱ta̱ yóꞌo. Saá kuaꞌno ndaꞌa̱ ña chi̱koꞌni ndoso ndaa na yóꞌo, chi nakiꞌin ña su̱ku ña va̱xi nda̱ no̱o̱ tioꞌo tón olivo tón ta̱ta̱, ta saá va̱ꞌa kutaku̱ ndaꞌa̱ ña xi̱kuu ndaꞌa̱ tón olivo yukú. Ta nda̱tán yóo ndaꞌa̱ yito̱n tón olivo tón yukú yóꞌo, saá yóo ndóꞌó, ni̱vi na o̱n vása kúu najudío.
ROM 11:18 Ta xa̱ꞌa̱ ñayóꞌo, nda̱ loꞌo o̱n vása va̱ꞌa kasa káꞌno xíꞌin mi̱i ndó, ta ni o̱n váꞌa kani si̱ni̱ ndó ndí ndóꞌó kúu ni̱vi na va̱ꞌa ka̱ no̱o̱ najudío. Tá xáni si̱ni̱ ndó saá, ta xíni̱ ñóꞌó nakáꞌán ndó ndí o̱n si̱ví ndaꞌa̱ tón yito̱n kúu ña táxi su̱ku ña va̱ꞌa kutaku̱ tioꞌo tón yito̱n, ta ndixa ndaꞌa̱ tón yito̱n kúu ña nákiꞌin su̱ku ña va̱ꞌa kutaku̱ ña, chi tioꞌo tón yito̱n kúu ña táxi su̱ku yóꞌo ndaꞌa̱ tón yito̱n.
ROM 11:19 Va ki̱vi̱ saá ndakuii̱n ndóꞌó ni̱vi na o̱n vása kúu najudío, ka̱ꞌa̱n ndó xíꞌin i̱, kachí ndó saá: “Xa̱ꞌa̱ ña kóni Ndios chikoꞌni ndoso ndaa ra ndaꞌa̱ yito̱n tón olivo yukú, tón kúu mi̱i ndi̱, kúu ña xa̱ꞌnda ra ndaꞌa̱ tón olivo tón ta̱ta̱ ta sa̱kana ra ndaꞌa̱ yóꞌo”, kachí ndó xíꞌin i̱.
ROM 11:20 Ta saá yi̱ꞌi̱, ndakuii̱n i̱ ka̱ꞌa̱n i̱ xíꞌin ndó, kachí i̱ saá: Xíni̱ ñóꞌó nakáꞌán ndó ndí xa̱ꞌa̱ ña o̱n vása ní‑xiin najudío kandixa na Jesucristo kúu ña Ndios xa̱ꞌnda ra ndaꞌa̱ yito̱n tón ta̱ta̱, tón kúu najudío yóꞌo. Ta ndóꞌó, na kúu ndaꞌa̱ yito̱n tón olivo yukú, va̱ꞌa táku̱ ndó xíꞌin Ndios vitin xa̱ꞌa̱ ña ndasaá kuiti kándixa ndó Jesucristo. Ña̱kán nda̱ loꞌo o̱n vása yóo xa̱ꞌa̱ ña kasa káꞌno xíꞌin mi̱i ndó, ta va̱ꞌa ka̱ kuyi̱ꞌví ini ndó ko̱to̱ kuxíká ndó no̱o̱ Ndios.
ROM 11:21 Saá chi vará najudío kúu ndaꞌa̱ ndinoꞌo mi̱i yito̱n tón olivo tón ta̱ta̱, ta Ndios o̱n vása ní‑kisa káꞌno ini ra xa̱ꞌa̱ ña o̱n vása ní‑xiin na kandixa na Jesucristo. Ta ndóꞌó, na o̱n si̱ví najudío kúu, táná sandakoo ndó ña kándixa ndó Jesucristo, ta Ndios ñii ki̱ꞌva saá o̱n kasa káꞌno ini ra xa̱ꞌa̱ ndóꞌó, na kúu ndaꞌa̱ yito̱n tón olivo yukú.
ROM 11:22 Xíni̱ ñóꞌó kunda̱a̱ va̱ꞌa ini ndó ñayóꞌo: Ndios kúu ta̱a ta̱ táxi ña xo̱ꞌvi̱ ni̱vi na o̱n xi̱in chikaa̱ so̱ꞌo to̱ꞌon ra, ta saá tuku Ndios kúu ta̱a ta̱ káꞌno ini, ta kéꞌé ra kua̱ꞌa̱ ní ñava̱ꞌa xíꞌin ndóꞌó, na kúu ni̱vi na va̱ꞌa yóo xíꞌin ra. Ta saá ni, ña xíni̱ ñóꞌó ní kúu ña o̱n sandakoo ndó ña kándixa ndó Jesucristo, chi táná keꞌé ndó saá, ta Ndios kaꞌnda ra ndaꞌa̱ yito̱n yukú tón kúu ndóꞌó, ta o̱n kuu ka̱ ndó ndaꞌa̱ yito̱n tón ta̱ta̱.
ROM 11:23 Ta najudío, táná ndikó ini na ta kandixa na Jesucristo, ta Ndios kasa káꞌno ini ra xa̱ꞌa̱ ndiꞌi kua̱chi na, ta tuku va̱ꞌa nakiꞌin ra na. Vará najudío yóꞌo xi̱kuu na ndaꞌa̱ yito̱n tón ni̱ta̱ꞌnda̱, ta Ndios nachikoꞌni ndoso tuku ra na no̱o̱ siꞌna xi̱ndoso na xi̱kuu na ndaꞌa̱ yito̱n tón ta̱ta̱. Saá koo ña, chi Ndios kómí ra ndee̱ keꞌé ra ndiꞌi ñayóꞌo.
ROM 11:24 Saá chi no̱o̱ Ndios o̱n vása yo̱ꞌvi̱ ni̱xi̱yo ña sa̱nduu ra ndaꞌa̱ tón olivo yukú ña nduu ñayóꞌo ndaꞌa̱ tón olivo tón ta̱ta̱. Ta víka̱ ví nda̱ loꞌo o̱n vása yo̱ꞌvi̱ koo no̱o̱ Ndios ña sanduu tuku ra ndaꞌa̱ tón olivo tón ta̱ta̱ ña ndikó ña nduu ña ndaꞌa̱ mi̱i nó.
ROM 11:25 Nañani yó xíꞌin náki̱ꞌva̱ yó, na o̱n vása kúu najudío, nda̱ loꞌo o̱n váꞌa ña kani si̱ni̱ ndó ndí ndóꞌó kúu na ndáya̱ꞌví ní ka̱ no̱o̱ najudío xa̱ꞌa̱ ña Ndios na̱kiꞌin ra ndóꞌó. Saá chi vitin ña ni̱‑xiin najudío chikaa̱ so̱ꞌo na to̱ꞌon Ndios kúu ña kundivi ña chi̱tóni̱ Ndios. Vará ña chi̱tóni̱ Ndios yóꞌo xi̱nakaa̱ seꞌé ña no̱o̱ yó, ta vitin Ndios táxi ra ña kúnda̱a̱ ini yó xa̱ꞌa̱ ña. Chi Ndios chi̱tóni̱ ra saá: Sava najudío nduu na ni̱vi nasóꞌó ní ta kutaku̱ xíká na no̱o̱ Ndios kua̱ꞌa̱ ní ki̱vi̱. Saá chi kua̱ꞌa̱ ní ka̱ ni̱vi na o̱n vása kúu najudío xíni̱ ñóꞌó ki̱ꞌvi na yichi̱ Ndios, ta Ndios ndáti ra ña ndiꞌi ki̱ꞌvi nayóꞌo,
ROM 11:26 ta saá Ndios saka̱ku ra ndiꞌi ni̱vi na kúu najudío. Saá chi xi̱na̱ꞌá ni̱taa na to̱ꞌon Ndios ña káchí saá: Ñii ki̱vi̱ ña va̱xi, kixaa̱ ñii ta̱a ta̱ kixi ñoo Jerusalén ña nákaa̱ no̱o̱ xi̱ki̱ Sion, ta kuu ra ta̱a ta̱ taxi ko̱ꞌo̱n ndíka̱ ni̱vi no̱o̱ ndee̱ ña o̱n váꞌa. Ta ta̱yóꞌo kindaa ra ndiꞌi ni̱vi na kúu sa̱ꞌya ñani síkuá ta̱Jacob ndaꞌa̱ ndee̱ ña o̱n váꞌa, ta kindaa ra ndiꞌi kua̱chi ndíso na.
ROM 11:27 Chi ñayóꞌo kúu ña chi̱ndúꞌu̱ i̱ kasa ndivi i̱ xíꞌin ni̱vi yóꞌo, ki̱vi̱ kasa káꞌno ini i̱ xa̱ꞌa̱ ndiꞌi kua̱chi na, káchí to̱ꞌon Ndios ña ni̱taa na xi̱na̱ꞌá.
ROM 11:28 Vitin najudío kúu ni̱vi na sáa̱ ini xíni Ndios xa̱ꞌa̱ to̱ꞌon va̱ꞌa ña ndáto̱ꞌon xa̱ꞌa̱ Jesucristo, chi o̱n xi̱in na kandixa na to̱ꞌon yóꞌo. Ta xíꞌin ña kéꞌé najudío saá, Ndios ta̱xi ra ndaꞌa̱ ndóꞌó, ni̱vi na o̱n vása kúu najudío, ña kuchiño kandixa ndó Jesucristo ta kundiko̱n ndó ra. Ta saá ni, Ndios kíꞌvi ka̱ ini ra xíni ra najudío nda̱ ki̱vi̱ vitin, chi na̱ka̱xin ra najudío kuu na nañoo ra, chi saá ki̱ndo̱o ra ni̱ka̱ꞌa̱n ra xíꞌin xi̱i̱ síkuá na ta̱Abraham, ta̱Isaac ta xíꞌin ta̱Jacob.
ROM 11:29 Saá yóo ña, chi Ndios nda̱ loꞌo o̱n vása násama ra to̱ꞌon ni̱ka̱ꞌa̱n ra. Tá Ndios xa chi̱tóni̱ ra saníꞌi ra ñava̱ꞌa ni̱vi, ta nda̱ ñii ki̱vi̱ o̱n vása kindaa ra ña ndaꞌa̱ na. Tá Ndios xa ka̱na ra ni̱vi kundiko̱n na ra, ta ña ka̱na ra yóꞌo ndiꞌi saá ki̱vi̱ ndáya̱ꞌví ña.
ROM 11:30 Ta ndóꞌó ni̱vi na o̱n vása kúu najudío, xi̱na̱ꞌá o̱n vása ní‑xiin ndó chikaa̱ so̱ꞌo ndó to̱ꞌon Ndios, ta vitin najudío kúu na o̱n xi̱in chikaa̱ so̱ꞌo to̱ꞌon ra. Ta xa̱ꞌa̱ ña ke̱ꞌé najudío saá, Ndios ku̱ndáꞌví ini ra xíni ra ndóꞌó, ta ki̱sa káꞌno ini ra xa̱ꞌa̱ kua̱chi ndó, ta va̱ꞌa na̱kiꞌin ra ndóꞌó.
ROM 11:31 Ta ni̱vi na kúu najudío o̱n xi̱in na chikaa̱ so̱ꞌo na to̱ꞌon ra vitin. Ta saá ni, ñii ki̱vi̱ ña va̱xi nayóꞌo nandikó ini na. Ta saá ñii ki̱ꞌva nda̱tán Ndios ku̱ndáꞌví ini ra xíni ra ndóꞌó, ta ki̱sa káꞌno ini ra xa̱ꞌa̱ kua̱chi ndó, saá keꞌé Ndios xíꞌin najudío yóꞌo, ta tuku va̱ꞌa nakiꞌin ra na.
ROM 11:32 Chi Ndios ta̱xi ra ña ndiꞌi ni̱vi o̱n chikaa̱ so̱ꞌo na to̱ꞌon ra, xa̱ꞌa̱ ña kúchiño kundáꞌví ini ra koni ra ndiꞌi ni̱vi yóꞌo, ta kasa káꞌno ini ra xa̱ꞌa̱ kua̱chi na.
ROM 11:33 ¡Nda̱ loꞌo o̱n vása kúnda̱a̱ ini yó ndasaá ví kónó ní yóo ñava̱ꞌa ní ini Ndios! ¡Ndíchí ní si̱ni̱ ra, ta xíni̱ va̱ꞌa ndiꞌi ra ña yóo! Ta mi̱i yó, o̱n vása kúchiño kunda̱a̱ ini yó ña chi̱tóni̱ Ndios kundoꞌo ni̱vi ñoyívi yóꞌo, ni o̱n vása kúchiño kunda̱a̱ ini yó ndasaá kísa ndivi Ndios chiño ña kóni mi̱i ra.
ROM 11:34 Saá káchí to̱ꞌon Ndios ña ni̱taa na xi̱na̱ꞌá: “¿Án nda̱ yóo ví ni̱vi na kúchiño kunda̱a̱ ini ña xáni si̱ni̱ Ndios? ¿Án nda̱ yóo ví ni̱vi na kúchiño ndato̱ꞌon xíꞌin Ndios xa̱ꞌa̱ ña xíni̱ ñóꞌó keꞌé ra?”
ROM 11:35 O̱n váꞌa chikaa̱ ini ni̱vi, káchí na saá: “Siꞌna taxi yó ñava̱ꞌa ndaꞌa̱ Ndios, ta saá xíni̱ ñóꞌó ra sandikó ra inka̱ ñava̱ꞌa ña kóni mi̱i yó”, káchí na.
ROM 11:36 Nda̱ loꞌo o̱n váꞌa chikaa̱ ini ni̱vi saá, chi Ndios kúu ta̱a ta̱ ki̱sa va̱ꞌa ndiꞌi ña yóo ñoyívi yóꞌo xíꞌin ndiꞌi ña yóo ñoyívi ni̱no. Saá chi xíꞌin ndee̱ Ndios xi̱koo ndiꞌi ña, ta ndiꞌi ña ku̱va̱ꞌa yóo ña xa̱ꞌa̱ ña kundivi ña kóni Ndios. ¡Ná kanóo síkón ñato̱ꞌó Ndios ndiꞌi saá ki̱vi̱ ña va̱xi! Saá ná koo.
ROM 12:1 Nañani yó xíꞌin náki̱ꞌva̱ yó, xa kua̱ꞌa̱ ní ñava̱ꞌa ke̱ꞌé Ndios xíꞌin yó chi kúndáꞌví ní ini ra xíni ra mi̱i yó. Ta xa̱ꞌa̱ ñayóꞌo, yi̱ꞌi̱ xáku ndáꞌví i̱ no̱o̱ ndó ña ndinoꞌo ini ndó so̱ko̱ xíꞌin mi̱i ndó no̱o̱ Ndios ña va̱ꞌa kutaku̱ ndii ndó no̱o̱ ra, ta kasa ndivi ndó ndiꞌi ña kóni ra. Saá sakusii̱ ndó ini Ndios, chi xíꞌin ña kutaku̱ ndó saá ndixa kísa káꞌno ndó ra.
ROM 12:2 O̱n kundiko̱n ka̱ ndó yichi̱ ña o̱n váꞌa ñoyívi yóꞌo, ta taxi xíꞌin mi̱i ndó ndaꞌa̱ Ndios ña ndasa xa̱á ra ndiꞌi ña xáni si̱ni̱ ndó, ña̱kán va̱ꞌa kutaku̱ ndó yichi̱ Ndios. Ta saá kuchiño ndó kunda̱a̱ va̱ꞌa ini ndó yu kúu ñava̱ꞌa kóni Ndios, chi ñayóꞌo kúu ñava̱ꞌa ndinoꞌo, ta sákusii̱ ña ini Ndios.
ROM 12:3 Ndios kúu ta̱a ta̱ va̱ꞌa ini, ta xa̱ꞌa̱ ñayóꞌo sa̱kuiso ra chiño yi̱ꞌi̱ kúu i̱ ta̱apóstol ta̱ kísa chiño no̱o̱ Jesucristo. Ta saá káꞌa̱n i̱ xíꞌin ndóꞌó vitin, káchí i̱ saá: O̱n váꞌa kani si̱ni̱ yó ndí ndasaá mi̱i yó kúu ni̱vi na ndáya̱ꞌví ní ka̱ no̱o̱ inka̱ ni̱vi, ta va̱ꞌa ka̱ vivíi kani si̱ni̱ yó xa̱ꞌa̱ mi̱i yó. Saá chi ndaꞌa̱ ñii ñii mi̱i yó, ni̱vi na kúu na kándixa Jesucristo, Ndios xa ta̱xi ra ndee̱ ña va̱ꞌa ndaꞌa̱ yó ña kúchiño yó chindeé táꞌan yó, ta va̱ꞌa kasa ndivi yó chiño ra. Ta saá tá va̱ꞌa kúnda̱a̱ ini yó yu kúu ndee̱ va̱ꞌa kómí yó ña ta̱xi Ndios ndaꞌa̱ yó, ta saá kúchiño yó vivíi kani si̱ni̱ yó xa̱ꞌa̱ mi̱i yó.
ROM 12:4 Vará ñii níí kúu yi̱kí ko̱ñu ñii ni̱vi, ta yi̱kí ko̱ñu yóꞌo kómí ña kua̱ꞌa̱ ní xiiña, ta ñii ñii xiiña xa yóo no̱o̱ kísa chiño mi̱i ña. Saá chi xa síín síín chiño kísa ndivi ñii ñii ña.
ROM 12:5 Ta nda̱tán yóo kua̱ꞌa̱ ní xiiña ñii yi̱kí ko̱ñu ni̱vi saá yóo ndiꞌi mi̱i yó, ni̱vi na kándixa Jesucristo. Saá chi kua̱ꞌa̱ ní ni̱vi kúu yó, ta ndiꞌi mi̱i yó ñii nátaꞌan yó kúu yó nda̱tán yóo ñii níí yi̱kí ko̱ñu ni̱vi.
ROM 12:6 Ta o̱n si̱ví ñii la̱á kuiti no̱o̱ kúu ndee̱ ña va̱ꞌa ña sa̱níꞌi Ndios ñii ñii yó, ta táxi ra ndee̱ va̱ꞌa ndaꞌa̱ ñii ñii yó, nda̱tán yóo ña káchí ini mi̱i ra. Ta xa̱ꞌa̱ ñayóꞌo sava yó kómí yó ndee̱ ña ndato̱ꞌon yó xíꞌin inka̱ ni̱vi to̱ꞌon ña káku Níma̱ Ndios, ta saá xíni̱ ñóꞌó ndato̱ꞌon yó to̱ꞌon Ndios yóꞌo xíꞌin ni̱vi. Ta to̱ꞌon ña ndáto̱ꞌon yó xíni̱ ñóꞌó koo yuꞌú ña xíꞌin inka̱ to̱ꞌon Ndios ña kándixa ndiꞌi yó na kúu na ndinoꞌo ndíko̱n Jesucristo.
ROM 12:7 Ta yóo sava yó na na̱kiꞌin ndee̱ va̱ꞌa ndaꞌa̱ Ndios ña kúchiño yó kasa ndivi yó chiño ña va̱ꞌa chindeé inka̱ ni̱vi, ta saá xíꞌin ña ndinoꞌo ini yó ná kasa ndivi yó chiño yóꞌo. Ta yóo sava yó na na̱kiꞌin ndee̱ va̱ꞌa ndaꞌa̱ Ndios ña sanáꞌa yó to̱ꞌon ra inka̱ ni̱vi, ta saá va̱ꞌa xíꞌin ña ndinoꞌo ini yó sanáꞌa yó na.
ROM 12:8 Ta yóo sava yó na na̱kiꞌin ndee̱ va̱ꞌa ndaꞌa̱ Ndios ña chikaa̱ yó ndee̱ ini inka̱ ni̱vi, ta saá va̱ꞌa xíꞌin ña ndinoꞌo ini yó keꞌé yó saá. Ta yóo sava yó na na̱kiꞌin ndee̱ va̱ꞌa ndaꞌa̱ Ndios ña kúchiño chindeé yó inka̱ ni̱vi xíꞌin ña ndáya̱ꞌví kómí yó, ta saá o̱n váꞌa kuu yó ni̱vi na síꞌnda̱, ta nda̱ víka̱ ná taxi yó ña xíni̱ ñóꞌó ndaꞌa̱ ni̱vi. Ta yóo sava yó na na̱kiꞌin ndee̱ va̱ꞌa ndaꞌa̱ Ndios ña kúchiño kuiso chiño yó xíꞌin inka̱ ni̱vi, ta saá xíꞌin ña vivíi ta xíꞌin ña ndinoꞌo ini yó va̱ꞌa kasa ndivi yó chiño yóꞌo. Ta yóo sava yó na na̱kiꞌin ndee̱ va̱ꞌa ndaꞌa̱ Ndios ña kúchiño keꞌé yó ñava̱ꞌa xíꞌin ni̱vi xa̱ꞌa̱ ña kúndáꞌví ini yó xíni yó ni̱vi yóꞌo, ta saá xíꞌin ñasi̱i̱ ini yó xíni̱ ñóꞌó keꞌé yó ñava̱ꞌa xíꞌin na.
ROM 12:9 Xíni̱ ñóꞌó xíꞌin ña ndinoꞌo ini yó kukiꞌvi ini yó koni yó inka̱ ni̱vi. Ta xíni̱ ñóꞌó ndixa kusaa̱ ini yó koni yó ña o̱n váꞌa, ta ndixa kundiko̱n yó yichi̱ va̱ꞌa.
ROM 12:10 Ta nda̱tán kíꞌvi ini yó xíni yó nañani yó xíꞌin náki̱ꞌva̱ yó, na kúu naveꞌe mi̱i yó, ñii ki̱ꞌva saá xíni̱ ñóꞌó kukiꞌvi ini yó koni yó ndiꞌi ni̱vi na kándixa Jesucristo. Kasa to̱ꞌó táꞌan yó, ta chikaa̱ ní ka̱ ini yó keꞌé yó ña chindeé natáꞌan yó na kándixa Jesucristo, ta o̱n vása kundiꞌi ní ini yó xa̱ꞌa̱ ña chindeé xíꞌin mi̱i yó.
ROM 12:11 Nañani yó xíꞌin náki̱ꞌva̱ yó, o̱n váꞌa kuu yó ni̱vi na xúxán ní, ta xíꞌin ña ndinoꞌo ini yó chikaa̱ yó ndee̱ xíꞌin mi̱i yó ña kasa chiño yó no̱o̱ Jesucristo, Ta̱a ta̱Káꞌno no̱o̱ yó.
ROM 12:12 Va̱ꞌa ná kusii̱ ini yó chi ndixa ndáa ini yó Ndios ña kasa ndivi ra ndiꞌi to̱ꞌon ra. Tá xo̱ꞌvi̱ yó, ta va̱ꞌa káꞌno ná koo ini yó ña kundeé ini yó xíꞌin ñayo̱ꞌvi̱ yóꞌo, ta nda̱ ñii ki̱vi̱ o̱n vása sandakoo yó káꞌa̱n yó xíꞌin Ndios.
ROM 12:13 Ta xíꞌin ña kómí yó, va̱ꞌa taxi yó ña xíni̱ ñóꞌó ndaꞌa̱ nañani yó xíꞌin náki̱ꞌva̱ yó na kándixa Jesucristo na o̱n ko̱ó ña kómí. Ta ndiꞌi ni̱vi na kixaa̱ veꞌe yó, vivíi nakiꞌin yó na, ta ndaꞌa̱ ni̱vi yóꞌo taxi yó ña kuxu na, ta taxi yó no̱o̱ nakindée na.
ROM 12:14 Tá yóo ni̱vi na sáxo̱ꞌvi̱ mi̱i yó xa̱ꞌa̱ ña ndíko̱n yó Jesucristo, ta va̱ꞌa ka̱ ndukú yó no̱o̱ Ndios ña keꞌé ra ñava̱ꞌa xíꞌin ni̱vi yóꞌo na sáxo̱ꞌvi̱ mi̱i yó. Ta nda̱ loꞌo, o̱n váꞌa sata̱vi̱ chiꞌña yó ni̱vi na kéꞌé ña o̱n váꞌa xíꞌin yó. Ta nda̱ víka̱, va̱ꞌa ka̱ꞌa̱n yó xíꞌin ni̱vi yóꞌo, kachí yó saá: “Ná koo ñava̱ꞌa xíꞌin ndó”, kachí yó xíꞌin na.
ROM 12:15 Tá yóo ni̱vi na kúsii̱ ní ini, ta saá mi̱i yó va̱ꞌa ná kusii̱ ini yó xíꞌin ni̱vi yóꞌo. Tá yóo ni̱vi na kúchuchú ní ini ta xáku ní na, ta saá mi̱i yó va̱ꞌa ná kuaku yó xíꞌin ni̱vi yóꞌo.
ROM 12:16 O̱n váꞌa kani táꞌan yó xíꞌin ni̱vi, ta va̱ꞌa ka̱ vivíi ná kutaku̱ yó xíꞌin ndiꞌi ni̱vi. O̱n váꞌa kasa káꞌno ní xíꞌin mi̱i yó, ta va̱ꞌa ka̱ ná koo yó nda̱tán yóo ni̱vi na ni̱no̱ ini. O̱n váꞌa kani si̱ni̱ yó ndí ndasaá kuiti mi̱i yó kúu ni̱vi na ndíchí ní si̱ni̱.
ROM 12:17 Tá ni̱vi kéꞌé na ña o̱n váꞌa xíꞌin yó, ta o̱n váꞌa chaꞌvi mi̱i yó ni̱vi yóꞌo xíꞌin ña o̱n váꞌa. Nda̱ víka̱, chikaa̱ ka̱ yó ndee̱ ña keꞌé yó ñava̱ꞌa no̱o̱ ndiꞌi ni̱vi.
ROM 12:18 Ta ndixa xíni̱ ñóꞌó taxi xíꞌin mi̱i yó nda̱ no̱o̱ xaa̱ ndee̱ yó, ña vivíi kutaku̱ yó xíꞌin ndiꞌi ni̱vi.
ROM 12:19 Nañani yó xíꞌin náki̱ꞌva̱ yó, o̱n nda̱ loꞌo o̱n váꞌa sandikó yó ña o̱n váꞌa xíꞌin ni̱vi na kéꞌé ña o̱n váꞌa xíꞌin yó. Ta va̱ꞌa ka̱ ná sandakoo yó ña o̱n váꞌa yóꞌo ndaꞌa̱ Ndios ña chaꞌvi ra ni̱vi yóꞌo xa̱ꞌa̱ ña ke̱ꞌé na. Saá chi yóo to̱ꞌon Ndios ña ni̱taa na xi̱na̱ꞌá, káchí ña saá: “Yi̱ꞌi̱, Ndios, kúu ta̱a ta̱ kasa nani xa̱ꞌa̱ kua̱chi, ta yi̱ꞌi̱ kúu ta̱ chaꞌvi ndiꞌi ni̱vi xa̱ꞌa̱ ña ke̱ꞌé na”, ka̱chí Ndios.
ROM 12:20 Ta inka̱ xiiña no̱o̱ to̱ꞌon Ndios ña ni̱taa na xi̱na̱ꞌá, káchí ña saá: “Tá yóo ni̱vi na sáa̱ ini xíni na ndóꞌó, ta ni̱vi yóꞌo xíꞌi̱ ní na so̱ko, ta saá va̱ꞌa taxi ndó ndaꞌa̱ na ña kuxu na. Tá yóo ni̱vi na sáa̱ ní ini xíni na ndóꞌó, ta ni̱vi yóꞌo yíchi̱ ní na takuií, ta va̱ꞌa taxi ndó takuií ná koꞌo na. Ña keꞌé ndó saá xíꞌin ni̱vi yóꞌo kúu ña sakukaꞌan ndó no̱o̱ na, ta̱nda̱ xi̱no̱ sáa̱ ni̱i̱ no̱o̱ na xa̱ꞌa̱ ña kukaꞌan no̱o̱ ni̱vi yóꞌo. Ta nda̱tán yóo ña ndíi̱ ñiꞌní no̱o̱ yatin ní xíxi̱ ñoꞌo̱, saá koo ña ndi̱i̱ ní si̱ni̱ ni̱vi yóꞌo”, káchí to̱ꞌon Ndios.
ROM 12:21 Ta saá o̱n váꞌa taxi yó ndí ña o̱n váꞌa kundeé ña no̱o̱ mi̱i yó. Nda̱ víka̱, ndixa xíni̱ ñóꞌó keꞌé yó ñava̱ꞌa, ta saá kundeé yó no̱o̱ ña o̱n váꞌa.
ROM 13:1 Ndiꞌi mi̱i yó xíni̱ ñóꞌó kasa ndivi yó ña káꞌa̱n nachiño na kúu na xáꞌnda chiño no̱o̱ yó. Saá chi ndiꞌi nda̱yí ña kómí nachiño xíꞌin inka̱ nanáꞌno na ndíso chiño xíꞌin yó, kúu nda̱yí ña ki̱xi no̱o̱ Ndios. Ta ndiꞌi nda̱yí ña kómí ni̱vi kúu ña chi̱ndúꞌu̱ Ndios.
ROM 13:2 Ta saá ndiꞌi ni̱vi na o̱n xi̱in kasa ndivi ña xáꞌnda chiño nachiño no̱o̱ na, ta xíꞌin ña kéꞌé na saá, kúu na ni̱vi na toon ini no̱o̱ ña xáꞌnda chiño Ndios no̱o̱ na, chi Ndios kúu ta̱a ta̱ táxi nda̱yí ndaꞌa̱ nachiño. Ta yóo ni̱vi na o̱n xi̱in kasa ndivi ña xáꞌnda chiño nachiño no̱o̱ na, ta ndixa nachiño saxo̱ꞌvi̱ na ni̱vi yóꞌo xa̱ꞌa̱ ña ki̱sa toon ini na.
ROM 13:3 Saá chi o̱n si̱ví xa̱ꞌa̱ ña kuyi̱ꞌví ni̱vi na kéꞌé ñava̱ꞌa, kúu nachiño na kómí nda̱yí. Ta ni̱vi na kéꞌé ña o̱n váꞌa, ta va̱ꞌa ka̱ ni̱vi yóꞌo ná kuyi̱ꞌví na no̱o̱ nachiño. ¿Án kóni ndó kuu ndó ni̱vi na o̱n vása yíꞌví no̱o̱ nachiño? Ta saá xíni̱ ñóꞌó kasa ndivi ndó chiño va̱ꞌa, ta xíꞌin ña kéꞌé ndó saá, nachiño ka̱ꞌa̱n na ñava̱ꞌa xa̱ꞌa̱ ndó.
ROM 13:4 Saá chi nachiño na xáꞌnda chiño no̱o̱ yó kúu na ni̱vi na kísa chiño no̱o̱ Ndios xa̱ꞌa̱ ña chindeé na mi̱i yó ña koo ñava̱ꞌa xíꞌin yó. Ta saá ni, tá ndóꞌó kéꞌé ndó ña o̱n váꞌa, ta va̱ꞌa ná kuyi̱ꞌví ini ndó, chi o̱n si̱ví ña ma̱ni̱ kúu ña níꞌi nachiño espada si̱i̱n. Nachiño yóꞌo kúu na kísa chiño no̱o̱ Ndios, ta kómí na nda̱yí Ndios ña saxo̱ꞌvi̱ na ni̱vi na kéꞌé ña o̱n váꞌa.
ROM 13:5 Ta ndixa xíni̱ ñóꞌó kasa ndivi yó ña xáꞌnda chiño nachiño no̱o̱ yó, ta o̱n si̱ví ndasaá kuiti xa̱ꞌa̱ ña yíꞌví yó saxo̱ꞌvi̱ na mi̱i yó kúu ña kéꞌé yó ñava̱ꞌa saá. Chi kúnda̱a̱ ini yó ndí xa̱ꞌa̱ ña sakusii̱ yó ini Ndios kúu ña vivíi kasa ndivi yó chiño ña xáꞌnda chiño nachiño no̱o̱ yó, ta saá o̱n ko̱ó xa̱ꞌa̱ ña sakuiso yó kua̱chi sa̱ta̱ mi̱i yó.
ROM 13:6 Ta xa̱ꞌa̱ ñayóꞌo, xíni̱ ñóꞌó chaꞌvi yó cuota ndaꞌa̱ nachiño na xáꞌnda chiño no̱o̱ yó. Chi nachiño yóꞌo kúu na kísa chiño no̱o̱ Ndios, ta táxi xíꞌin mi̱i na ña va̱ꞌa kasa ndivi na chiño ña ndíso na.
ROM 13:7 Ña̱kán va̱ꞌa taxi yó ndaꞌa̱ ñii ñii ni̱vi ña xíni̱ ñóꞌó taxi yó ndaꞌa̱ na. Tá xíni̱ ñóꞌó chaꞌvi yó xíꞌin si̱ꞌún no̱o̱ nachiño xa̱ꞌa̱ ñoꞌo̱ ña kómí yó án xa̱ꞌa̱ inka̱ ñakuíká kómí yó, ta saá va̱ꞌa chaꞌvi yó ndaꞌa̱ na. Tá yóo ni̱vi na xíni̱ ñóꞌó nakiꞌin ñato̱ꞌó, ta saá va̱ꞌa ná taxi yó ñato̱ꞌó ndaꞌa̱ na. Tá yóo ni̱vi na xíni̱ ñóꞌó nakiꞌin ña kasa káꞌno yó na, ta saá va̱ꞌa ná kasa káꞌno yó ni̱vi yóꞌo.
ROM 13:8 Va̱ꞌa ná o̱n kuníká yó no̱o̱ nda̱ ñii ni̱vi. Ta ñii la̱á kuiti ña va̱ꞌa kuníká yó no̱o̱ inka̱ ni̱vi kúu ña xíni̱ ñóꞌó kukiꞌvi ní ini yó koni yó na. Tá ndixa kíꞌvi ini yó xíni yó ni̱vi, ta xíꞌin ñayóꞌo ki̱sa ndivi yó ndiꞌi ña xáꞌnda chiño nda̱yí Ndios.
ROM 13:9 Saá chi nda̱yí Ndios káchí ña saá: “O̱n váꞌa ki̱ꞌvi ta̱a kua̱chi xíꞌin ñaꞌa̱ ñá o̱n si̱ví ñásíꞌí ra kúu; ta ñii ki̱ꞌva saá o̱n váꞌa ki̱ꞌvi ñaꞌa̱ kua̱chi xíꞌin ta̱a ta̱ o̱n si̱ví yii̱ ñá kúu; o̱n váꞌa kaꞌni yó ni̱vi; o̱n váꞌa kasa kuíꞌná yó; o̱n váꞌa kutoo yó kukomí yó ña kómí inka̱ ni̱vi”, saá káchí nda̱yí Ndios. Ta ndiꞌi nda̱yí yóꞌo ka̱ku ña no̱o̱ nda̱yí káꞌno ña káchí saá: “Ñii ki̱ꞌva nda̱tán yóo ña kíꞌvi ini yó xíni yó xíꞌin mi̱i yó, saá xíni̱ ñóꞌó kukiꞌvi ini yó koni yó natáꞌan yó”, káchí ña.
ROM 13:10 Tá ndixa kíꞌvi ini yó xíni yó natáꞌan yó, ta saá o̱n keꞌé yó ña o̱n váꞌa xíꞌin na. Tá ndinoꞌo kíꞌvi ini yó xíni yó natáꞌan yó, ta ndixa xíꞌin ña kéꞌé yó saá, kísa ndivi yó ndiꞌi nda̱yí Ndios.
ROM 13:11 Kúnda̱a̱ va̱ꞌa ini yó ndí ki̱vi̱ vitin kúu ki̱vi̱ ña xíni̱ ñóꞌó ní, ta xa̱ꞌa̱ ñayóꞌo o̱n váꞌa kutaku̱ ka̱ yó nda̱tán táku̱ ni̱vi na kísi̱n. Ta xíni̱ ñóꞌó kundito va̱ꞌa yó, chi xa yatin ní va̱xi ki̱vi̱ ndikó Jesucristo ñoyívi yóꞌo ña saka̱ku ra mi̱i yó. Ñii ñii ki̱vi̱ ña yáꞌa táku̱ yó, ta táxi ña kuyatin ka̱ ki̱vi̱ ña ndikó Jesucristo. Ta saá ki̱vi̱ ña ndikó ra yóo yatin ka̱ ña xíꞌin ki̱vi̱ vitin no̱o̱ ki̱vi̱ ña ki̱xáꞌá yó kándixa yó ra.
ROM 13:12 Ki̱vi̱ vitin nda̱tán yóo ña xa kua̱ꞌa̱n ndiꞌi ñoó ta xa yatin ní kóni ti̱vi, saá yóo ña. Ta saá xa̱ꞌa̱ ña xa yatin kóni ti̱vi, va̱ꞌa ka̱ ná sandakoo yó ndiꞌi ña o̱n váꞌa ña kúu ña kéꞌé ni̱vi na xíka ñoó naa, ta ndixa xíni̱ ñóꞌó kasa ndivi yó chiño va̱ꞌa, nda̱tán yóo chiño ña kéꞌé ni̱vi na xíka ndiví. Ta nda̱tán yóo natropa na ndíxin tiko̱to̱ ka̱a xa̱ꞌa̱ ña ndáa ña yi̱kí ko̱ñu na, saá xíni̱ ñóꞌó kundixin mi̱i yó xíꞌin ndee̱ Jesucristo, ta̱a ta̱ kúu ñoꞌo̱ ndinoꞌo yéꞌe.
ROM 13:13 Xíꞌin ñato̱ꞌó ta xíꞌin ñanda̱a̱ xíni̱ ñóꞌó kutaku̱ yó ta kasa ndivi yó chiño va̱ꞌa, chi saá kéꞌé ni̱vi na xíka ndiví. Ta xíni̱ ñóꞌó nasita xíꞌin mi̱i yó ki̱vi̱ kua̱ꞌa̱n yó no̱o̱ yóo viko̱ ña o̱n kuxu náꞌná ní yó, ta nda̱ loꞌo o̱n váꞌa xíini ní yó xíꞌin nduta̱ tá sáxíini ni̱vi. O̱n váꞌa ki̱ꞌvi ta̱a kua̱chi xíꞌin inka̱ ñaꞌa̱ ñá o̱n si̱ví ñásíꞌí ra kúu, ta ni ñaꞌa̱ o̱n váꞌa ki̱ꞌvi ñá kua̱chi xíꞌin inka̱ ta̱a ta̱ o̱n si̱ví yii̱ ñá kúu, ni nda̱ loꞌo o̱n váꞌa ki̱ꞌvi ni̱vi nda̱ ñii no̱o̱ kua̱chi kini. O̱n vása va̱ꞌa kani táꞌan yó, ni o̱n vása va̱ꞌa kasa kuíni̱ ini yó koni yó inka̱ ni̱vi.
ROM 13:14 Ta nda̱ víka̱, nda̱tán ndíxin natropa tiko̱to̱ ka̱a ña ndáa yi̱kí ko̱ñu na, saá xíni̱ ñóꞌó kundixin yó xíꞌin ndee̱ Jesucristo ta̱a ta̱ ndixa ndáa mi̱i yó. Ta saá nda̱ loꞌo o̱n ndukú yó ña kutú ini yó xíꞌin ndiꞌi ña o̱n váꞌa ña kútoo ní yi̱kí ko̱ñu yó.
ROM 14:1 Tá yóo ni̱vi na sa̱kán loꞌo va̱xi kuaꞌno ña ndáa ini na Jesucristo, ta xíni̱ ñóꞌó va̱ꞌa nakiꞌin ndó ni̱vi yóꞌo. Vará o̱n vása yóo yuꞌú ndó xíꞌin nayóꞌo xa̱ꞌa̱ ndiꞌi ña káꞌa̱n na, ta o̱n váꞌa kani táꞌan ndó xíꞌin nayóꞌo.
ROM 14:2 Saá chi yóo sava ni̱vi na kándixa Jesucristo na xáni si̱ni̱ ndí va̱ꞌa kuxu na ndiꞌi saá no̱o̱ ña xíxi ni̱vi. Ta yóo inka̱ ni̱vi na sa̱kán loꞌo va̱xi kuaꞌno ña ndáa ini na Jesucristo, ta ni̱vi yóꞌo xáni si̱ni̱ na ndí nda̱ loꞌo o̱n váꞌa kuxu na ko̱ñu.
ROM 14:3 Ni̱vi na kándixa Jesucristo na kúu na xíxi ndiꞌi no̱o̱ ña xíxi ni̱vi ñoyívi, o̱n váꞌa ka̱ꞌa̱n kuáchí na xa̱ꞌa̱ inka̱ ni̱vi na kándixa Jesucristo na o̱n xi̱in nda̱ loꞌo kuxu ko̱ñu. Ta ni̱vi yóꞌo na o̱n xi̱in kuxu ko̱ñu, nda̱ loꞌo o̱n váꞌa ka̱ꞌa̱n kuáchí na xa̱ꞌa̱ ni̱vi na xíxi ndiꞌi no̱o̱ ña xíxi ni̱vi ñoyívi. Ta xíni̱ ñóꞌó nakiꞌin táꞌan va̱ꞌa ñii ñii nayóꞌo, saá chi Ndios xa na̱kiꞌin va̱ꞌa ra ñii ñii ni̱vi yóꞌo.
ROM 14:4 ¿Nda̱chun xáni si̱ni̱ ndó ndí kómí ndó nda̱yí ña ka̱ꞌa̱n kuáchí ndó xa̱ꞌa̱ ni̱vi na kísa chiño no̱o̱ ta̱káꞌno no̱o̱ mi̱i na? Chi ndasaá kuiti Jesucristo, ta̱a ta̱ kúu ta̱káꞌno no̱o̱ ni̱vi yóꞌo, ta kúu ra ta̱káꞌno no̱o̱ mi̱i yó, kúu ta̱a ta̱ kómí nda̱yí ka̱ꞌa̱n ra án va̱ꞌa, án o̱n vása va̱ꞌa kéꞌé nayóꞌo. Ta ndixa ndáa ini yó ndí Jesucristo káꞌa̱n ra ñava̱ꞌa xa̱ꞌa̱ mi̱i yó, na kúu ni̱vi na ndinoꞌo ini kísa chiño no̱o̱ ra. Saá chi mi̱i Jesucristo kúu ta̱a ta̱ kómí ndiꞌi ndee̱, ta ndixa chindeé ra mi̱i yó ña va̱ꞌa kundiko̱n yó yichi̱ ra.
ROM 14:5 Yóo ni̱vi na kándixa Jesucristo na xáni si̱ni̱ ndí yóo ki̱vi̱ náꞌno ka̱ no̱o̱ inka̱ ki̱vi̱. Ta inka̱ ni̱vi na kándixa Jesucristo xáni si̱ni̱ na ndí ñii kúu ndiꞌi ki̱vi̱. Ñii ñii ni̱vi xíni̱ ñóꞌó va̱ꞌa kani si̱ni̱ na xa̱ꞌa̱ yu kúu ñava̱ꞌa keꞌé mi̱i na, ta saá xíꞌin ña ndinoꞌo ini na, xíni̱ ñóꞌó keꞌé na ñava̱ꞌa yóꞌo.
ROM 14:6 Saá chi ni̱vi na kándixa Jesucristo, na kúu na xáni si̱ni̱ ndí yóo ki̱vi̱ ña kúu ña náꞌno ka̱ no̱o̱ inka̱ ki̱vi̱, nayóꞌo kísa to̱ꞌó na ki̱vi̱ náꞌno yóꞌo xa̱ꞌa̱ ña chinóo síkón na ñato̱ꞌó Ndios. Ta ni̱vi na kándixa Jesucristo na xíxi ko̱ñu kúu ni̱vi na kísa to̱ꞌó Ndios xíꞌin ña xíxi na, chi táxi na ña táxaꞌvi ñaꞌá ndaꞌa̱ Ndios xa̱ꞌa̱ ko̱ñu xíxi na. Ta ni̱vi na kándixa Jesucristo, na o̱n xi̱in kuxu ko̱ñu, kúu ni̱vi na kísa to̱ꞌó Ndios, chi xáni si̱ni̱ na ndí ña o̱n vása xíxi na ko̱ñu kúu ñava̱ꞌa no̱o̱ Ndios, ta nayóꞌo táxi na ña táxaꞌvi ñaꞌá ndaꞌa̱ Ndios xa̱ꞌa̱ ña xíxi mi̱i na.
ROM 14:7 O̱n si̱ví xa̱ꞌa̱ ñii la̱á mi̱i yó kúu xa̱ꞌa̱ ña kutaku̱ yó; ni o̱n si̱ví xa̱ꞌa̱ ñii la̱á mi̱i yó kúu xa̱ꞌa̱ ña kivi̱ yó.
ROM 14:8 Saá chi tá táku̱ yó, ta táku̱ yó xa̱ꞌa̱ ña chinóo síkón yó ñato̱ꞌó Jesucristo, Ta̱a ta̱Káꞌno no̱o̱ yó. Ta tá kivi̱ yó, ta kivi̱ yó xa̱ꞌa̱ ña chinóo síkón yó ñato̱ꞌó Jesucristo, Ta̱a ta̱Káꞌno no̱o̱ yó. Ta saá tá táku̱ yó án tá kivi̱ yó, ni̱vi na ndíko̱n Jesucristo kúu yó.
ROM 14:9 Jesucristo ni̱xiꞌi̱ ra ta na̱taku̱ ra xa̱ꞌa̱ ña ndu̱u ra Ta̱a ta̱Káꞌno ta̱ xáꞌnda chiño no̱o̱ ndiꞌi ni̱vi, án ni̱vi na táku̱ ñoyívi yóꞌo kúu na, án ni̱vi na xa ni̱xiꞌi̱ kúu na.
ROM 14:10 Ta sava ndóꞌó, ¿nda̱chun káꞌa̱n kuáchí ndó xa̱ꞌa̱ nañani ndó án xa̱ꞌa̱ náki̱ꞌva̱ ndó? Ta, ¿nda̱chun xáni si̱ni̱ ndó ndí mi̱i ndó kúu na ndáya̱ꞌví ka̱ no̱o̱ nayóꞌo? Chi ñii ki̱vi̱ ña va̱xi ndiꞌi mi̱i yó xíni̱ ñóꞌó xaa̱ yó kuita yó no̱o̱ Ndios, ta Ndios kasa nani ra xa̱ꞌa̱ kua̱chi ñii ñii yó.
ROM 14:11 Chi to̱ꞌon Ndios ña ni̱taa na xi̱na̱ꞌá káchí ña saá: “Ndixa yi̱ꞌi̱ kúu i̱ ta̱a ta̱ táku̱”, káchí Ndios, “ta ñii ki̱vi̱ va̱xi ndixa ndiꞌi ni̱vi kuxítí na no̱o̱ i̱, ta ndiꞌi ni̱vi kasa káꞌno na yi̱ꞌi̱, ta̱a ta̱ kúu Ndios”, káchí Ndios, káchí to̱ꞌon ra ni̱taa na xi̱na̱ꞌá.
ROM 14:12 Ta ki̱vi̱ ña kundivi to̱ꞌon yóꞌo, ñii ñii mi̱i yó koni̱ ñóꞌó yó nataxi yó kuenda no̱o̱ Ndios xa̱ꞌa̱ ña ke̱ꞌé mi̱i yó.
ROM 14:13 Ta saá o̱n váꞌa ka̱ꞌa̱n kuáchí yó xa̱ꞌa̱ natáꞌan yó, na kándixa Jesucristo, ta va̱ꞌa ka̱ xíni̱ ñóꞌó chikaa̱ ini yó ña o̱n nda̱ loꞌo chindúꞌu̱ yó ña kakiꞌi xa̱ꞌa̱ nañani yó án xa̱ꞌa̱ náki̱ꞌva̱ yó, ña ko̱yo nayóꞌo kua̱chi. Ta nda̱ loꞌo o̱n keꞌé yó ña chindaꞌá natáꞌan yó ña sandakoo na yichi̱ Jesucristo.
ROM 14:14 Yi̱ꞌi̱ xíꞌin ndinoꞌo ini i̱ kándixa i̱ Jesucristo, ta kúnda̱a̱ ini i̱ ndí nda̱ ñii ña xíxi ni̱vi kúu ña o̱n váꞌa án ñakini no̱o̱ Ndios. Ta saá ni, yóo sava ni̱vi na xáni si̱ni̱ ndí ña o̱n váꞌa án ñakini no̱o̱ Ndios kúu sava no̱o̱ ña xíxi ni̱vi. Ta saá mi̱i ni̱vi yóꞌo na kúu na xáni si̱ni̱ ndí ñakini no̱o̱ Ndios kúu ña, ta va̱ꞌa ka̱ ná o̱n kuxu na ña.
ROM 14:15 Tá ndasaá kuiti xa̱ꞌa̱ ña xíxi yó kúu ña sákuchuchú yó ini nañani yó án náki̱ꞌva̱ yó, ta va̱ꞌa o̱n vása kuxu yó ñayóꞌo no̱o̱ na. Saá chi táná keꞌé yó ña sakuchuchú ini nañani yó án náki̱ꞌva̱ yó, ñayóꞌo sanáꞌa ndí o̱n vása ndinoꞌo ini yó kíꞌvi ini yó xíni yó nayóꞌo. Ta nda̱ loꞌo o̱n váꞌa taxi yó ndañóꞌó nañani yó án náki̱ꞌva̱ yó no̱o̱ Ndios xa̱ꞌa̱ ña xíxi yó. Saá chi nayóꞌo kúu ni̱vi na ni̱xiꞌi̱ Jesucristo xa̱ꞌa̱.
ROM 14:16 Vará mi̱i yó ni̱vi na kándixa Jesucristo kómí yó yichi̱ ña kuxu yó ndiꞌi no̱o̱ ña xíxi ni̱vi, ta o̱n váꞌa chindúꞌu̱ yó ña kakiꞌi xa̱ꞌa̱ nañani yó án xa̱ꞌa̱ náki̱ꞌva̱ yó ña ko̱yo na kua̱chi. Saá chi o̱n váꞌa keꞌé yó ña taxi ka̱ꞌa̱n ni̱vi ña o̱n váꞌa xa̱ꞌa̱ yichi̱ Jesucristo.
ROM 14:17 Xíni̱ ñóꞌó kunda̱a̱ ini yó ndí o̱n si̱ví xa̱ꞌa̱ ña xíxi yó, ni o̱n si̱ví xa̱ꞌa̱ ña xíꞌi yó kúu ña ndáya̱ꞌví chindeé yó ña va̱ꞌa kundiko̱n yó yichi̱ ña xáꞌnda chiño Ndios. Ta ña ndáya̱ꞌví ní ka̱ kúu ña kasa ndivi yó ñanda̱a̱, ta ña kutaku̱ yó xíꞌin ñava̱ꞌa ini yó, ta ña kutaku̱ yó xíꞌin ñasi̱i̱ ña chíkaa̱ Níma̱ Ndios ini yó.
ROM 14:18 Tá xíꞌin ña ndáya̱ꞌví ní yóꞌo táku̱ yó ta kísa chiño yó no̱o̱ Jesucristo, ta saá ndixa sakusii̱ yó ini Ndios, ta sakusii̱ yó ini ni̱vi.
ROM 14:19 Ta saá va̱ꞌa ná chikaa̱ yó ndee̱ ña vivíi kutaku̱ yó xíꞌin natáꞌan yó na kándixa Jesucristo, ta ñii ki̱ꞌva saá chikaa̱ yó ndee̱ ña chindeé táꞌan yó ña va̱ꞌa ka̱ kuaꞌno yó xíꞌin ña kándixa yó Jesucristo.
ROM 14:20 Yóo chiño va̱ꞌa ña ki̱sa ndivi Ndios xíꞌin ñii ñii mi̱i yó na kándixa Jesucristo. Ta saá nda̱ loꞌo o̱n váꞌa kani táꞌan yó xa̱ꞌa̱ ña xíxi yó, chi yi̱yo sandiꞌi yó xa̱ꞌa̱ chiño va̱ꞌa yóꞌo. Ndixa ndiꞌi saá no̱o̱ ña̱ꞌa ña xíxi ni̱vi kúu ñandii no̱o̱ Ndios. Ta saá ni, tá xíꞌin sava ña xíxi yó taxi yó ña kakiꞌi xa̱ꞌa̱ nañani yó án xa̱ꞌa̱ náki̱ꞌva̱ yó ña ko̱yo na kua̱chi, ta saá va̱ꞌa ka̱ ná o̱n kuxu yó ñayóꞌo.
ROM 14:21 Ña xíni̱ ñóꞌó ní ka̱ kúu ña kutaku̱ to̱ꞌó yó xíꞌin nañani yó ta xíꞌin náki̱ꞌva̱ yó na kándixa Jesucristo, ta nda̱ loꞌo o̱n váꞌa keꞌé yó ña chindaꞌá yó nayóꞌo ña ki̱ꞌvi na kua̱chi. Ndixa tá ña xíxi yó ko̱ñu án ña xíꞌi yó nduta̱ vino kúu ña chindaꞌá nayóꞌo ña ki̱ꞌvi na kua̱chi, ta saá va̱ꞌa ka̱ o̱n kuxu yó ko̱ñu, ni o̱n koꞌo yó nduta̱ vino, ni o̱n keꞌé yó nda̱ ñii inka̱ ña taxi ña kakiꞌi xa̱ꞌa̱ nañani yó án náki̱ꞌva̱ yó ña ko̱yo na kua̱chi, ta saá yi̱yo sandakoo na yichi̱ Jesucristo.
ROM 14:22 Tá ndinoꞌo ini ndó xa kándixa ndó yu kúu ña va̱ꞌa koꞌo ndó án yu kúu ña va̱ꞌa kuxu ndó, ta va̱ꞌa ndasaá kuiti Ndios xíꞌin mi̱i ndó kuu na xíni̱ yu kúu ña chi̱kaa̱ ini ndó keꞌé ndó, ta o̱n ndato̱ꞌon ndó ñayóꞌo xíꞌin inka̱ ni̱vi. Ta saá ndixa kunakaa̱ ñasi̱i̱ ní ini ndó, chi o̱n kani si̱ni̱ ndó ndíso ndó kua̱chi no̱o̱ Ndios xa̱ꞌa̱ ña xíꞌi ndó án xa̱ꞌa̱ ña xíxi ndó.
ROM 14:23 Tá yóo nañani yó án náki̱ꞌva̱ yó, na o̱n vása ndinoꞌo ini kándixa án ñava̱ꞌa án ña o̱n váꞌa no̱o̱ Ndios kúu sava ña xíxi na, ta saá ni, xíxi na sava ñayóꞌo, ta xíꞌin ña kéꞌé na saá, nákuiso na kua̱chi no̱o̱ Ndios. Saá chi ña kéꞌé nayóꞌo o̱n vása yóo yuꞌú ña xíꞌin ña ndinoꞌo ini na kándixa na kúu ñava̱ꞌa no̱o̱ Ndios. Ta ndiꞌi saá no̱o̱ ña kéꞌé yó, tá o̱n vása ñii yóo yuꞌú ña xíꞌin ña ndinoꞌo ini yó kándixa yó kúu ñava̱ꞌa no̱o̱ Ndios, ta ña kéꞌé yó saá kúu ña o̱n váꞌa ña nákuiso yó kua̱chi no̱o̱ Ndios.
ROM 15:1 Mi̱i yó, tá kúu yó ni̱vi na ndinoꞌo ini kándixa Jesucristo ta kúnda̱a̱ ini yó ndasaá va̱ꞌa ndíko̱n yó yichi̱ ra, ta saá xíni̱ ñóꞌó káꞌno koo ini yó ta chikaa̱ yó ndee̱ ña chindeé yó ni̱vi na sa̱kán loꞌo va̱xi kuaꞌno ña ndáa ini na Jesucristo. Xíni̱ ñóꞌó chindeé yó nayóꞌo, ta o̱n vása kuiti kundiꞌi ini yó xa̱ꞌa̱ ña sakusii̱ yó ini mi̱i yó.
ROM 15:2 Ñii ñii mi̱i yó xíni̱ ñóꞌó ndukú yó ndasaá va̱ꞌa sakusii̱ yó ini natáꞌan yó, ta xíni̱ ñóꞌó sakuaꞌno táꞌan yó xíꞌin ña sákuáꞌá yó ña kandixa ka̱ yó Jesucristo.
ROM 15:3 Saá chi ni mi̱i Jesucristo, nda̱ loꞌo o̱n vása ní‑ndukú ra ndasaá kuiti sakusii̱ ra ini mi̱i ra. Ta to̱ꞌon Ndios ña ni̱taa na xi̱na̱ꞌá, káꞌa̱n ña xa̱ꞌa̱ ña ndo̱ꞌo ra, ta káchí ña saá: “Mi̱i to̱ꞌon ña o̱n váꞌa ña káꞌa̱n ni̱vi kándiva̱ꞌa na xíꞌin Ndios kúu to̱ꞌon ña kándiva̱ꞌa na xíꞌin i̱”, káchí to̱ꞌon Ndios xa̱ꞌa̱ Jesucristo.
ROM 15:4 Ta ndiꞌi to̱ꞌon Ndios ña ni̱taa na xi̱na̱ꞌá kúu ña to̱ꞌon ña ni̱taa na xa̱ꞌa̱ ña sanáꞌa ña mi̱i yó. Ta ni̱taa na to̱ꞌon Ndios yóꞌo xa̱ꞌa̱ ña chikaa̱ ña ndee̱ ini yó ña kundeé yó kundiko̱n yó yichi̱ Ndios. Ta saá ndáti yó ta ndáa ini yó ndí keta va̱ꞌa ña xíꞌin yó, chi Ndios ndixa kasa ndivi ra ndiꞌi to̱ꞌon ra.
ROM 15:5 Ndios kúu ta̱a ta̱ chíkaa̱ ndee̱ ini yó ña va̱ꞌa kundeé yó kundiko̱n yó yichi̱ ra. Ta saá xíꞌin ña ndinoꞌo ini i̱ kóni i̱ ndí Ndios chindeé ra ndóꞌó ña va̱ꞌa si̱i̱ kutaku̱ ndó xíꞌin natáꞌan ndó, ñii ki̱ꞌva nda̱tán xi̱taku̱ Jesucristo xíꞌin natáꞌan ra ñoyívi yóꞌo.
ROM 15:6 Ta saá ñii yuꞌú nakoo ndiꞌi ndó ña va̱ꞌa kasa káꞌno ndó Ndios, ta̱a ta̱ kúu Yivá Jesucristo, Ta̱a ta̱Káꞌno no̱o̱ yó.
ROM 15:7 Ta saá xíni̱ ñóꞌó va̱ꞌa nakiꞌin táꞌan ndó, nda̱tán va̱ꞌa na̱kiꞌin Jesucristo ñii ñii ndóꞌó. Ta xa̱ꞌa̱ ña keꞌé ndó saá, kanóo síkón ñato̱ꞌó Ndios.
ROM 15:8 Ndáto̱ꞌon i̱ xíꞌin ndó ndí Jesucristo ki̱xaa̱ ra ñoyívi yóꞌo xa̱ꞌa̱ ña kasa chiño ra no̱o̱ najudío, chi saá kasa ndivi ra to̱ꞌon ña ki̱ndo̱o Ndios xíꞌin naxi̱i̱ síkuá na xi̱na̱ꞌá. Ta ña ke̱ꞌé Jesucristo saá kúu xa̱ꞌa̱ ña kunda̱a̱ ini najudío ndí Ndios kúu ta̱nda̱a̱, ta ndixa kísa ndivi ra to̱ꞌon ra.
ROM 15:9 Ta saá ki̱xaa̱ Jesucristo ñoyívi yóꞌo ña kasa ndivi ra chiño ña táxi ni̱vi na o̱n vása kúu najudío kasa káꞌno na Ndios xa̱ꞌa̱ ña kúndáꞌví ní ini ra xíni ra na. Ta saá kundivi ña káꞌa̱n to̱ꞌon Ndios ña ni̱taa ñii ta̱a kui̱ya̱ xi̱na̱ꞌá, káchí to̱ꞌon yóꞌo saá: Xa̱ꞌa̱ ñava̱ꞌa kéꞌé ún, yi̱ꞌi̱ kasa káꞌno i̱ yóꞌó, Tata Ndios. Ta ñoo no̱o̱ táku̱ ni̱vi na o̱n vása kúu najudío kúu no̱o̱ kasa káꞌno i̱ yóꞌó, Tata Ndios. Ta si̱i̱ kata i̱ yaa ña kasa káꞌno i̱ ki̱vi̱ ún, Tata Ndios, káchí to̱ꞌon ña ni̱taa ñii ta̱a kui̱ya̱ xi̱na̱ꞌá.
ROM 15:10 Ta inka̱ xiiña no̱o̱ to̱ꞌon Ndios ña ni̱taa na kui̱ya̱ xi̱na̱ꞌá, káchí ña saá: Va̱ꞌa ná kusii̱ ini ni̱vi na o̱n vása kúu najudío, ta ñii káchí saá ná kusii̱ ini ni̱vi na kúu najudío, káchí to̱ꞌon Ndios ña ni̱taa na kui̱ya̱ xi̱na̱ꞌá.
ROM 15:11 Ta saá tuku inka̱ xiiña no̱o̱ to̱ꞌon Ndios ña ni̱taa na xi̱na̱ꞌá, káchí ña saá: ¡Ndiꞌi saá na ñoo náꞌno xíꞌin ndiꞌi saá na ñoo válí, va̱ꞌa ná kasa káꞌno na Ndios! káchí ña.
ROM 15:12 Saá tuku kui̱ya̱ xi̱na̱ꞌá ni̱taa ta̱profeta Isaías to̱ꞌon Ndios ña káchí saá: Ñii ki̱vi̱ nana ndaa ñii yito̱n xa̱á no̱o̱ ñii tioꞌo tón yito̱n yatá, ta tioꞌo yito̱n yatá yóꞌo káꞌa̱n xa̱ꞌa̱ ni̱vi naveꞌe ta̱Isaí. Ta yito̱n xa̱á nana ndaa yóꞌo kúu ña káꞌa̱n xa̱ꞌa̱ ta̱a ta̱ tiꞌví Ndios ña saka̱ku ra ni̱vi; chi ñii ta̱sa̱ꞌya ñani síkuá ta̱Isaí yóꞌo kuu ra, ta kuu ra ñii ta̱a ta̱káꞌno, ta̱a ta̱ kaꞌnda chiño no̱o̱ ni̱vi na o̱n vása kúu najudío. Ta ni̱vi yóꞌo xíꞌin ña ndinoꞌo ini na kundati na ña saka̱ku ra na, káchí to̱ꞌon Ndios ña ni̱taa ta̱Isaías xi̱na̱ꞌá.
ROM 15:13 Ta vitin yi̱ꞌi̱ káꞌa̱n i̱ xíꞌin Ndios, ta̱a ta̱ chíkaa̱ ndee̱ ini yó ña kundati yó ñava̱ꞌa keꞌé ra xíꞌin yó, ta ndúkú i̱ no̱o̱ ra ndí va̱ꞌa ná sakusii̱ ra ini ndiꞌi ndóꞌó, ni̱vi na kándixa ñaꞌá, ta va̱ꞌa ná taxi ra ña kunakaa̱ ñava̱ꞌa ini ndó. Ta saá tuku ndúkú i̱ no̱o̱ Ndios ndí sakutú ra ini ndó xíꞌin ndee̱ Níma̱ ra, xa̱ꞌa̱ ña va̱ꞌa kundati ndó chi ndáa ini ndó ndí ndixa Ndios keꞌé ra ñava̱ꞌa xíꞌin ndó nda̱tán yóo to̱ꞌon ra ña ki̱ndo̱o ra.
ROM 15:14 Nañani yó xíꞌin náki̱ꞌva̱ yó, kúnda̱a̱ ini i̱ ndí ndóꞌó kúu ni̱vi na va̱ꞌa ní ini, ta ndiꞌi ndó xíni̱ va̱ꞌa ndó ñanda̱a̱, ta saá ña̱kán va̱ꞌa kúchiño ndó sanáꞌa táꞌan ndó.
ROM 15:15 No̱o̱ tutu yóꞌo, ña tíꞌví i̱ xaa̱ ndaꞌa̱ ndó, xa ni̱taa i̱ to̱ꞌon ña ndáto̱ꞌon káxín i̱ xíꞌin ndó xa̱ꞌa̱ ñanda̱a̱, chi kóni i̱ ña nakáꞌán ndó to̱ꞌon ña nda̱a̱ yóꞌo, ta nda̱ loꞌo o̱n vása nandoso ndó ña. Kómí i̱ nda̱yí ña ka̱ꞌa̱n i̱ xíꞌin ndó saá, chi Ndios ke̱ꞌé ra ñava̱ꞌa xíꞌin i̱ ña sa̱kuiso chiño ra yi̱ꞌi̱
ROM 15:16 ña chindeé i̱ ni̱vi na o̱n vása kúu najudío. Saá chi Ndios na̱ka̱xin ra yi̱ꞌi̱ ña ka̱ꞌa̱n ndoso i̱ to̱ꞌon va̱ꞌa xa̱ꞌa̱ Jesucristo no̱o̱ ni̱vi na o̱n vása kúu najudío xa̱ꞌa̱ ña kandixa na ra. Ta saá nda̱tán yóo ñava̱ꞌa ñayi̱i̱ sóko̱ ni̱vi no̱o̱ Ndios, saá koo ni̱vi yóꞌo, na kúu na táxi i̱ ndaꞌa̱ Ndios. Ta Ndios kusii̱ ní ini ra ña nakiꞌin ra ni̱vi yóꞌo, chi Níma̱ Ndios nda̱sa ndii ña ini ndiꞌi nayóꞌo.
ROM 15:17 Ta yi̱ꞌi̱, yóo ní xa̱ꞌa̱ ña chinóo síkón i̱ ñato̱ꞌó Jesucristo, chi ta̱xi ra ndee̱ ra ndaꞌa̱ i̱ ña va̱ꞌa kasa chiño i̱ no̱o̱ Ndios.
ROM 15:18 Ta ndixa, nda̱ loꞌo o̱n vása káꞌa̱n i̱ xa̱ꞌa̱ ñava̱ꞌa ki̱sa ndivi mi̱i i̱, ta kuiti káꞌa̱n i̱ xa̱ꞌa̱ ndee̱ Jesucristo ña ta̱xi ra ndaꞌa̱ i̱ ña va̱ꞌa chindeé i̱ ni̱vi na o̱n vása kúu najudío. Saá chi xíꞌin to̱ꞌon nda̱to̱ꞌon i̱ xíꞌin na, ta xíꞌin chiño va̱ꞌa ki̱sa ndivi i̱ no̱o̱ na, chi̱ndeé i̱ ni̱vi yóꞌo ña chikaa̱ so̱ꞌo na to̱ꞌon Ndios ta kasa ndivi na ña kóni ra.
ROM 15:19 Ta xíꞌin ndee̱ mi̱i Níma̱ Ndios ña ta̱xi ña ndaꞌa̱ i̱, xa ke̱ꞌé i̱ kua̱ꞌa̱ ní milagro xíꞌin inka̱ ñava̱ꞌa ña chi̱ndeé ni̱vi. Saá ki̱sa chiño i̱ ñoo Jerusalén ta̱nda̱ kua̱ꞌa̱ ní ñoo ndiꞌi saá xiiña, a̱nda̱ ki̱xaa̱ i̱ ñii xiiña no̱o̱ na̱ní Ilírico. Ta ndiꞌi saá xiiña yóꞌo ni̱ka̱ꞌa̱n ndoso i̱ to̱ꞌon ñava̱ꞌa xa̱ꞌa̱ Jesucristo.
ROM 15:20 Ndiꞌi saá ki̱vi̱ chíkaa̱ i̱ ndee̱ ña ka̱ꞌa̱n ndoso i̱ to̱ꞌon ñava̱ꞌa yóꞌo no̱o̱ ni̱vi na o̱n ta̱ꞌán koni̱ so̱ꞌo to̱ꞌon va̱ꞌa xa̱ꞌa̱ Jesucristo. Ta o̱n xi̱in i̱ keꞌé i̱ nda̱tán kéꞌé ñii ta̱a ta̱ kísa va̱ꞌa veꞌe, ta na̱kiꞌin ra ndíko̱n ra kísa chiño ra no̱o̱ xa chi̱kaa̱ inka̱ ni̱vi ñii xa̱ꞌa̱ veꞌe.
ROM 15:21 Nda̱ víka̱, yi̱ꞌi̱ kóni i̱ kuu i̱ ta̱no̱ó ka̱ꞌa̱n ndoso to̱ꞌon va̱ꞌa xa̱ꞌa̱ Jesucristo no̱o̱ ni̱vi na o̱n ta̱ꞌán koni̱ so̱ꞌo to̱ꞌon xa̱ꞌa̱ ra. Ta saá kundivi ñii xiiña to̱ꞌon Ndios ña ni̱taa na xi̱na̱ꞌá, ña káchí saá: Ni̱vi na o̱n ta̱ꞌán koni̱ so̱ꞌo to̱ꞌon xa̱ꞌa̱ ta̱a ta̱ tiꞌví Ndios saka̱ku ra na, ta va̱xi ñii ki̱vi̱ koni na ra, ta koni̱ so̱ꞌo na to̱ꞌon ñava̱ꞌa xa̱ꞌa̱ ra. Ta ni̱vi yóꞌo ndixa kunda̱a̱ ini na to̱ꞌon yóꞌo, saá káchí to̱ꞌon Ndios ña ni̱taa na xi̱na̱ꞌá.
ROM 15:22 Ta saá, nañani yó xíꞌin náki̱ꞌva̱ yó na ndóo ñoo Roma, vará kua̱ꞌa̱ ní yichi̱ chi̱kaa̱ ini i̱ ko̱ꞌo̱n i̱ koto i̱ ndóꞌó, ta xa̱ꞌa̱ ña kua̱ꞌa̱ ní chiño ki̱sa ndivi i̱ kua̱ꞌa̱ ní xiiña, ni̱‑taxi ña kúchiño i̱ ko̱ꞌo̱n i̱ koto i̱ ndóꞌó.
ROM 15:23 Ta vitin xa ni̱xi̱no̱ chiño ña sa̱kuiso chiño Ndios yi̱ꞌi̱ kasa ndivi i̱ ndiꞌi saá xiiña no̱o̱ ni̱xa̱ꞌa̱n i̱, ta ndixa xa kua̱ꞌa̱ ní kui̱ya̱ kúu ña kóni i̱ xaa̱ i̱ koto i̱ ndóꞌó.
ROM 15:24 Ta saá vitin ndáti i̱ ña ya̱chi̱ ní xaa̱ i̱ koto i̱ ndóꞌó, chi ki̱vi̱ ko̱ꞌo̱n i̱ España, saá yaꞌa i̱ ñoo Roma no̱o̱ táku̱ ndó. Ta saá koo ñasi̱i̱ ní ini yó ki̱vi̱ nakutáꞌan yó, vará nda̱ loꞌo kuiti ki̱vi̱ koo yó xíꞌin táꞌan yó. Ta saá ndáti i̱ ndóꞌó ña chindeé ndó yi̱ꞌi̱ taxi ndó ña xíni̱ ñóꞌó no̱o̱ i̱ ña ko̱ꞌo̱n i̱ España.
ROM 15:25 Ta vitin kua̱ꞌa̱n ndikó i̱ ñoo Jerusalén, chi níꞌi i̱ si̱ꞌún ña xa na̱kaya i̱ xa̱ꞌa̱ ña chindeé ña ni̱vi nandáꞌví na ndíko̱n Jesucristo na táku̱ ñoo Jerusalén.
ROM 15:26 Saá chi inka̱ ni̱vi na ndíko̱n Jesucristo na kúu na táku̱ estado Macedonia xíꞌin na táku̱ inka̱ estado Acaya, ni̱vi yóꞌo xíꞌin ña kúsii̱ ní ini na, ta̱xi na si̱ꞌún xa̱ꞌa̱ ña chindeé na ni̱vi nandáꞌví na ndíko̱n Jesucristo na táku̱ ñoo Jerusalén.
ROM 15:27 Ni̱vi yóꞌo na táku̱ estado Macedonia xíꞌin na táku̱ estado Acaya na o̱n vása kúu najudío xáni si̱ni̱ na ndí chiño no̱o̱ na kúu ña taxi na si̱ꞌún ña chindeé na najudío na kándixa Jesucristo, na kúu nandáꞌví, chi xa̱ꞌa̱ ñava̱ꞌa ki̱ndo̱o Ndios xíꞌin najudío, kua̱ꞌa̱ ní ñava̱ꞌa xa na̱kiꞌin ni̱vi na o̱n vása kúu najudío yóꞌo.
ROM 15:28 Ta yi̱ꞌi̱, tá ndi̱ꞌi nataxi i̱ si̱ꞌún ndaꞌa̱ ni̱vi na kúu najudío na kándixa Jesucristo na táku̱ ñoo Jerusalén, ta saá kee i̱ ko̱ꞌo̱n i̱ España, ta siꞌna yaꞌa i̱ koto i̱ ndóꞌó, ni̱vi na táku̱ ñoo Roma.
ROM 15:29 Ta ndixa ndáa ini i̱ ndí ki̱vi̱ xaa̱ i̱ no̱o̱ ndó, ta xíꞌin ndiꞌi ñava̱ꞌa ña ta̱xi Jesucristo ndaꞌa̱ yó, kuchiño chindeé táꞌan yó ña va̱ꞌa ka̱ kundiko̱n yó yichi̱ ra.
ROM 15:30 Nañani yó xíꞌin náki̱ꞌva̱ yó, ñii káchí kándixa yó Jesucristo, ta ñii káchí na̱kiꞌin yó ndee̱ ña ta̱xi Níma̱ Ndios ndaꞌa̱ yó ña kúchiño yó kukiꞌvi ní ini yó koni táꞌan yó. Ta xa̱ꞌa̱ ñayóꞌo, xáku ndáꞌví i̱ no̱o̱ ndó ña chindeé ndó yi̱ꞌi̱ xíꞌin ña ndukú ndó no̱o̱ Ndios xa̱ꞌa̱ i̱.
ROM 15:31 Ndukú ndó no̱o̱ Ndios ña saka̱ku ra yi̱ꞌi̱ no̱o̱ ni̱vi na táku̱ ñoo estado Judea, na kúu na o̱n xi̱in chikaa̱ so̱ꞌo to̱ꞌon va̱ꞌa xa̱ꞌa̱ Jesucristo. Saá tuku ndukú ndó no̱o̱ Ndios xa̱ꞌa̱ nañani yó xíꞌin náki̱ꞌva̱ yó na ndíko̱n Jesucristo na táku̱ ñoo Jerusalén, ña kusii̱ ini na ña nakiꞌin na si̱ꞌún ña níꞌi i̱ nataxi i̱ ndaꞌa̱ na.
ROM 15:32 Ta saá, tá kóni Ndios, ta xaa̱ i̱ koto i̱ ndóꞌó, ta xíꞌin ndiꞌi ñasi̱i̱ ní ini i̱ nakutáꞌan i̱ xíꞌin ndó. Ta ki̱vi̱ nakutáꞌan yó saá, nakindée loꞌo i̱ xíꞌin ndó, ta chikaa̱ yó ndee̱ ini táꞌan yó.
ROM 15:33 Ta Ndios, ta̱a ta̱ táxi koo ñava̱ꞌa ini mi̱i yó, ná koo ra xíꞌin ndiꞌi ndó. Saá ná koo ña.
ROM 16:1 Xíꞌin tutu yóꞌo ndáto̱ꞌon i̱ xíꞌin ndó ta ndúkú i̱ no̱o̱ ndó ñava̱ꞌa ná nakiꞌin ndó ñáki̱ꞌva̱ yó ñáFebe ki̱vi̱ xaa̱ ñá no̱o̱ ndó. ÑáFebe yóꞌo kúu ñá ndíso chiño chindeé ni̱vi na táku̱ ñoo Cencrea, na kúu ni̱vi na kándixa Jesucristo na nákutáꞌan kísa káꞌno na Ndios.
ROM 16:2 Xa̱ꞌa̱ Jesucristo, Ta̱a ta̱Káꞌno no̱o̱ yó, va̱ꞌa vivíi nakiꞌin ndó ñáki̱ꞌva̱ yó yóꞌo, nda̱tán va̱ꞌa vivíi nákiꞌin yó ndiꞌi ni̱vi na táxi xíꞌin mi̱i ña va̱ꞌa kísa chiño na no̱o̱ Jesucristo. Chindeé ndó ñáki̱ꞌva̱ yó yóꞌo, taxi ndó ndiꞌi ña xíni̱ ñóꞌó ñá ndaꞌa̱ ñá, saá chi ndixa ñáyóꞌo xa chi̱ndeé ñá kua̱ꞌa̱ ní ni̱vi, ta̱nda̱ yi̱ꞌi̱ kúu ñii ni̱vi yóꞌo.
ROM 16:3 Saá tuku tíꞌví i̱ to̱ꞌon ña chindeé ndó no̱o̱ i̱ ñáki̱ꞌva̱ yó ñáPriscila xíꞌin ta̱ñani yó ta̱Aquila. Nayóꞌo kúu na ñii káchí kísa chiño xíꞌin i̱ no̱o̱ Jesucristo.
ROM 16:4 Ta xa̱ꞌa̱ ña saka̱ku na yi̱ꞌi̱ no̱o̱ ni̱vi na kóni kaꞌni yi̱ꞌi̱, ñáPriscila xíꞌin ta̱Aquila ta̱xi xíꞌin mi̱i na nda̱ ña kivi̱ na no̱o̱ i̱, níkúu. Ña̱kán kía̱ táxi i̱ ña táxaꞌvi ñaꞌá ní ndaꞌa̱ nayóꞌo. Ta o̱n si̱ví ñii la̱á yi̱ꞌi̱, ta ndiꞌi ni̱vi na ndíko̱n Jesucristo, na o̱n vása kúu najudío ñii káchí táxi na ña táxaꞌvi ñaꞌá ndaꞌa̱ nayóꞌo xa̱ꞌa̱ ñava̱ꞌa ke̱ꞌé na xíꞌin i̱.
ROM 16:5 Ta saá tuku tíꞌví i̱ to̱ꞌon ña chindeé ndó no̱o̱ i̱ ndiꞌi ni̱vi na kándixa Jesucristo ta nákutáꞌan na veꞌe ñáPriscila xíꞌin ta̱Aquila xa̱ꞌa̱ ña kísa káꞌno na Ndios. Ta tíꞌví i̱ to̱ꞌon ña chindeé ndó no̱o̱ i̱ ta̱ñani yó ta̱Epeneto, ta̱ kúu ta̱ kíꞌvi ní ini i̱ xíni i̱. Ta̱yóꞌo ke̱e ra ñii ñoo ña nákaa̱ estado Acaya, ta kúu ra ta̱no̱ó ka̱ndixa Jesucristo ñoo ra.
ROM 16:6 Ta tíꞌví i̱ to̱ꞌon ña chindeé ndó no̱o̱ i̱ ñáki̱ꞌva̱ yó ñáMaría, ñá kúu ñá ndeé ní kísa chiño xa̱ꞌa̱ ña chindeé ñá ndóꞌó.
ROM 16:7 Ta tíꞌví i̱ to̱ꞌon ña chindeé ndó no̱o̱ i̱ ta̱ñani yó ta̱Andrónico xíꞌin ñáki̱ꞌva̱ yó ñáJunias. Saá chi nayóꞌo ñii káchí xi̱ñoꞌo na xíꞌin i̱ ini veꞌe ka̱a, ta nayóꞌo kúu naapóstol na ti̱ꞌví Jesucristo kasa chiño na no̱o̱ ra, ta va̱ꞌa ní kánóo to̱ꞌon xa̱ꞌa̱ na no̱o̱ ndiꞌi ni̱vi. Nayóꞌo kúu nañoo judío xíꞌin i̱, ta kúu na na siꞌna ka̱ ka̱ndixa Jesucristo no̱o̱ yi̱ꞌi̱.
ROM 16:8 Ta tíꞌví i̱ to̱ꞌon ña chindeé ndó no̱o̱ i̱ ta̱ñani yó ta̱Amplias, ta̱a ta̱ kíꞌvi ní ini i̱ xíni i̱, chi ta̱ ndíko̱n Jesucristo kúu ta̱yóꞌo xíꞌin i̱.
ROM 16:9 Ta tíꞌví i̱ to̱ꞌon ña chindeé ndó no̱o̱ i̱ ta̱ñani yó ta̱Urbano, ta̱a ta̱ ñii káchí kísa chiño xíꞌin yó no̱o̱ Jesucristo kúu ra. Ta tíꞌví i̱ to̱ꞌon ña chindeé ndó no̱o̱ i̱ ta̱ñani yó ta̱Estaquis, ta̱ kúu ta̱ kíꞌvi ní ini i̱ xíni i̱.
ROM 16:10 Ta tíꞌví i̱ to̱ꞌon ña chindeé ndó no̱o̱ i̱ ta̱ñani yó ta̱Apeles, ta̱a ta̱ kúu ta̱ ku̱ndeé no̱o̱ ndiꞌi ña yo̱ꞌvi̱ ní xi̱to ndoso ñaꞌá, ta xíꞌin ñayóꞌo sánáꞌa ra ña ndinoꞌo ní ini ra kándixa ra Jesucristo. Ta tíꞌví i̱ to̱ꞌon ña chindeé ndó no̱o̱ i̱ ndiꞌi nañani yó xíꞌin náki̱ꞌva̱ yó na kúu ni̱vi naveꞌe ta̱Aristóbulo.
ROM 16:11 Ta tíꞌví i̱ to̱ꞌon ña chindeé ndó no̱o̱ i̱ ta̱Herodión, ta̱a ta̱ kúu ta̱ñoo judío xíꞌin i̱. Ta saá tuku tíꞌví i̱ to̱ꞌon ña chindeé ndó no̱o̱ i̱ naveꞌe ta̱Narciso na kúu na kándixa Jesucristo.
ROM 16:12 Ta tíꞌví i̱ to̱ꞌon ña chindeé ndó no̱o̱ i̱ náki̱ꞌva̱ yó ñáTrifena xíꞌin ñáTrifosa. Násíꞌí yóꞌo kúu ná ndeé ní kísa chiño no̱o̱ Jesucristo. Ta tíꞌví i̱ to̱ꞌon ña chindeé ndó no̱o̱ i̱ ñáki̱ꞌva̱ yó ñáPérsida ñá kúu ñá kíꞌvi ní ini yó xíni yó. Ñáyóꞌo ndeé ní kísa chiño ñá no̱o̱ Jesucristo.
ROM 16:13 Ta tíꞌví i̱ to̱ꞌon ña chindeé ndó no̱o̱ i̱ ta̱ñani yó ta̱Rufo, ta̱a ta̱ va̱ꞌa kándixa Jesucristo, chi mi̱i Jesucristo na̱ka̱xin ñaꞌá. Ta chindeé ndó no̱o̱ i̱ ñáki̱ꞌva̱ yó siꞌí ta̱ñani yó ta̱Rufo yóꞌo, chi ñáyóꞌo nda̱tán yóo siꞌí mi̱i i̱ saá yóo ñá xíꞌin i̱.
ROM 16:14 Ta tíꞌví i̱ to̱ꞌon ña chindeé ndó no̱o̱ i̱ nata̱a nañani yó ta̱Asíncrito, ta̱Flegonte, ta̱Hermas, ta̱Patrobas, ta̱Hermes xíꞌin inka̱ ni̱vi na ndíko̱n Jesucristo na nákutáꞌan xíꞌin nayóꞌo.
ROM 16:15 Ta tíꞌví i̱ to̱ꞌon ña chindeé ndó no̱o̱ i̱ ta̱ñani yó ta̱Filólogo xíꞌin ñáki̱ꞌva̱ yó ñáJulia, ta tíꞌví i̱ to̱ꞌon ña chindeé ndó no̱o̱ i̱ ta̱ñani yó ta̱Nereo xíꞌin ñáki̱ꞌva̱ ra. Ta tíꞌví i̱ to̱ꞌon ña chindeé ndó no̱o̱ i̱ ta̱ñani yó ta̱Olimpas xíꞌin ndiꞌi inka̱ nañani yó xíꞌin náki̱ꞌva̱ yó na ndíko̱n Jesucristo na kúu na nákutáꞌan xíꞌin ndiꞌi nayóꞌo.
ROM 16:16 Ta ndiꞌi ndóꞌó, nañani yó xíꞌin náki̱ꞌva̱ yó, chindeé táꞌan ndó ta xíꞌin ñato̱ꞌó ní ini ndó chi̱to ndó no̱o̱ táꞌan ndó. Ndiꞌi ni̱vi na kándixa Jesucristo ta nákutáꞌan na kua̱ꞌa̱ ní ñoo, nayóꞌo tíꞌví na to̱ꞌon ña chindeé na ndóꞌó.
ROM 16:17 Nañani yó xíꞌin náki̱ꞌva̱ yó, xáku ndáꞌví i̱ no̱o̱ ndó ña vivíi koto ndó yu kúu ni̱vi kóni nata̱ꞌvi̱ táꞌan xíꞌin ndóꞌó. Ta ni̱vi yóꞌo o̱n vása yóo yuꞌú na xíꞌin to̱ꞌon va̱ꞌa ña nda̱a̱ ña sa̱kuáꞌá ndó xa̱ꞌa̱ Jesucristo, ta kóni na chindúꞌu̱ na ña kasi no̱o̱ ndó ña o̱n kandixa ka̱ ndó to̱ꞌon va̱ꞌa yóꞌo. Ta saá va̱ꞌa kuxíká ndó no̱o̱ ni̱vi na o̱n váꞌa yóꞌo.
ROM 16:18 Saá chi ni̱vi yóꞌo o̱n vása kísa chiño na no̱o̱ Jesucristo, Ta̱a ta̱Káꞌno no̱o̱ yó. Nda̱ víka̱, nayóꞌo ndasaá kuiti kísa ndivi na ña kóni yi̱kí ko̱ñu mi̱i na. Ta ni̱vi yóꞌo, xíꞌin to̱ꞌon ña livi ní ta visi ní, sándáꞌví na ni̱vi na sa̱kán loꞌo kuiti kúnda̱a̱ ini ñanda̱a̱.
ROM 16:19 Ndiꞌi ni̱vi xa xíni̱ na ndí ndóꞌó va̱ꞌa chíkaa̱ so̱ꞌo ndó ta va̱ꞌa kísa ndivi ndó ña kóni Ndios. Ta kúsii̱ ini i̱ xa̱ꞌa̱ ña kéꞌé ndó saá. Ta yi̱ꞌi̱ ndúkú i̱ no̱o̱ ndó ndí ndíchí ní koo si̱ni̱ ndó keꞌé ka̱ ndó ñava̱ꞌa, ta nda̱ loꞌo o̱n kasa ndíchí ndó si̱ni̱ ndó ña keꞌé ndó ña o̱n váꞌa.
ROM 16:20 Ta Ndios, ta̱a ta̱ táxi nákaa̱ ñava̱ꞌa ini yó, ndixa ya̱chi̱ ní sandiꞌi ra xa̱ꞌa̱ ñandiva̱ꞌa káꞌno na̱ní Satanás, ta chikaa̱ ra ñandiva̱ꞌa yóꞌo ti̱xin xa̱ꞌa̱ ndó ña kundo̱so̱ ndó sa̱ta̱ ña. Ta Jesucristo, Ta̱a ta̱Káꞌno no̱o̱ yó, ná keꞌé ra kua̱ꞌa̱ ní ñava̱ꞌa xíꞌin ndó.
ROM 16:21 Ta ñani yó ta̱Timoteo, ta̱a ta̱ kísa chiño xíꞌin i̱, tíꞌví ra to̱ꞌon xaa̱ ña no̱o̱ ndó ña chindeé ra ndóꞌó vitin. Ta nañani yó ta̱Lucio, ta̱Jasón xíꞌin ta̱Sosípater kúu nañoo judío xíꞌin i̱, ta nayóꞌo tíꞌví na to̱ꞌon ña chindeé na ndóꞌó.
ROM 16:22 Ta ñani yó ta̱Tercio kúu ta̱a ta̱ xíni̱ ñóꞌó i̱ ña ni̱taa ra to̱ꞌon yóꞌo ña nda̱to̱ꞌon yi̱ꞌi̱, ta̱Pablo, xíꞌin ndó no̱o̱ tutu yóꞌo, ta vitin ta̱yóꞌo tíꞌví ra to̱ꞌon xaa̱ ña ndaꞌa̱ ndó ña chindeé ra ndóꞌó, chi ñii káchí kándixa yó ta ndíko̱n yó Jesucristo.
ROM 16:23 Ta ñani yó ta̱Gayo tíꞌví ra to̱ꞌon ña chindeé ra ndóꞌó. Veꞌe ta̱Gayo yóꞌo kúu veꞌe no̱o̱ táku̱ yi̱ꞌi̱ ta̱Pablo vitin, ta mi̱i veꞌe yóꞌo kúu no̱o̱ nákutáꞌan i̱ xíꞌin ndiꞌi nañani yó ta xíꞌin náki̱ꞌva̱ yó na kándixa Jesucristo na kúu na táku̱ ñoo yóꞌo. Ta ñani yó ta̱Erasto, ta̱ kúu ta̱a ta̱ ndíso chiño xíꞌin si̱ꞌún ña nákaya nachiño ñoo yóꞌo, ta̱yóꞌo tíꞌví ra to̱ꞌon ña chindeé ra ndóꞌó. Ta inka̱ ñani yó ta̱Cuarto tíꞌví ra to̱ꞌon ña chindeé ra ndóꞌó.
ROM 16:24 Ta Jesucristo, Ta̱a ta̱Káꞌno no̱o̱ yó, ná keꞌé ra ñava̱ꞌa xíꞌin ndiꞌi ndó. Saá ná koo.
ROM 16:25 ¡Ná kasa káꞌno yó Ndios! Chi Ndios kómí ndee̱ ña chikaa̱ ra ndee̱ ini ndóꞌó ña va̱ꞌa kuchiño ndinoꞌo ini ndó kasa ndivi ndó to̱ꞌon ra. Ta to̱ꞌon ra yóꞌo kúu ña káꞌa̱n ndoso i̱ ta sánáꞌa i̱ ndóꞌó xa̱ꞌa̱ Jesucristo. Vará to̱ꞌon va̱ꞌa yóꞌo xi̱kuu ña xi̱nakaa̱ seꞌé kua̱ꞌa̱ ní kui̱ya̱ xi̱na̱ꞌá,
ROM 16:26 ta vitin Ndios xa ta̱xi ra ña kúnda̱a̱ ini ni̱vi to̱ꞌon ra ña ni̱taa naprofeta kui̱ya̱ xi̱na̱ꞌá. Saá chi Ndios, ta̱a ta̱ táku̱ ndiꞌi saá ki̱vi̱, xa̱ꞌnda chiño ra ña kui̱ta̱ níꞌnó to̱ꞌon yóꞌo no̱o̱ ndiꞌi ni̱vi na táku̱ ndiꞌi saá ñoo ñoyívi, ña̱kán ndiꞌi ni̱vi kuchiño na kandixa na to̱ꞌon ra ta kasa ndivi na ña kóni ra.
ROM 16:27 Ñii la̱á kuiti kúu Ndios, ta ñii la̱á ra saá kúu ta̱a ta̱ ndíchí ndinoꞌo si̱ni̱. Ta xa̱ꞌa̱ ñava̱ꞌa ke̱ꞌé Jesucristo, ¡ná kanóo síkón ní ñato̱ꞌó Ndios ndiꞌi saá ki̱vi̱ ña va̱xi! Saá ná koo ña.
1CO 1:1 Yi̱ꞌi̱, ta̱Pablo, kúu i̱ ta̱a ta̱apóstol ta̱ kísa chiño no̱o̱ Jesucristo, chi saá Ndios ka̱na ra yi̱ꞌi̱ ta sa̱kuiso chiño ra yi̱ꞌi̱. Ta táa i̱ tutu yóꞌo xíꞌin ñani yó ta̱Sóstenes,
1CO 1:2 ta tíꞌví ndi̱ ña xaa̱ ña ndaꞌa̱ ndóꞌó, ni̱vi na kándixa Jesucristo na táku̱ ñoo Corinto. Ndóꞌó kúu ndó ni̱vi na ndii no̱o̱ Ndios chi ñii yóo ndó xíꞌin Jesucristo, ta Ndios ka̱na ra ndóꞌó ña sandakoo ndó ña o̱n váꞌa ta taxi xíꞌin mi̱i ndó ña kutaku̱ ndii ndó no̱o̱ ra. Ta ñii ki̱ꞌva saá xa ka̱na Ndios inka̱ ni̱vi na kándixa Jesucristo, na ki̱xi ndiꞌi saá xiiña, ña sandakoo na ña o̱n váꞌa ta kutaku̱ ndii na no̱o̱ ra. Ni̱vi yóꞌo kúu ni̱vi na xa ndu̱kú no̱o̱ Jesucristo ña saka̱ku ra na, ta Jesucristo kúu Ta̱a ta̱Káꞌno no̱o̱ nayóꞌo ta ñii ki̱ꞌva saá kúu ra Ta̱a ta̱Káꞌno no̱o̱ mi̱i yó.
1CO 1:3 Ta Ndios Yivá yó xíꞌin Jesucristo Ta̱a ta̱Káꞌno no̱o̱ yó, ¡ná taxi ra ña koo ñava̱ꞌa ini ndó! Ta, ¡ná keꞌé ra ñava̱ꞌa xíꞌin ndó!
1CO 1:4 Ndiꞌi saá ki̱vi̱ táxi i̱ ña táxaꞌvi ñaꞌá ndaꞌa̱ Ndios xa̱ꞌa̱ ndó. Saá chi Ndios, xa̱ꞌa̱ ña kúu ra ta̱a ta̱ va̱ꞌa ní ini, xa sa̱níꞌi ra kua̱ꞌa̱ ní ñava̱ꞌa ndaꞌa̱ ndóꞌó, chi ndóꞌó kúu ni̱vi na kándixa Jesucristo ta táku̱ ndó ini ra.
1CO 1:5 Ta xa̱ꞌa̱ ña táku̱ ndó ini Jesucristo, Ndios sa̱níꞌi ra kua̱ꞌa̱ ní ndee̱ va̱ꞌa ndaꞌa̱ ndó xa̱ꞌa̱ ña kúchiño ndó ndato̱ꞌon ndó to̱ꞌon ra xíꞌin ni̱vi, ta sa̱níꞌi ra ñandíchí ra kunakaa̱ ña si̱ni̱ ndó xa̱ꞌa̱ ña va̱ꞌa kunda̱a̱ ini ndó ñanda̱a̱.
1CO 1:6 Saá chi ndixa ndinoꞌo kándixa ndó to̱ꞌon va̱ꞌa ña nda̱to̱ꞌon ndi̱ xíꞌin ndó xa̱ꞌa̱ Jesucristo.
1CO 1:7 Ta xa̱ꞌa̱ ñayóꞌo, o̱n vása kúma̱ni̱ no̱o̱ ndó nda̱ ñii ndee̱ va̱ꞌa ña káku no̱o̱ Níma̱ Ndios, chi Ndios xa sa̱níꞌi ra ndóꞌó ndiꞌi no̱o̱ ndee̱ va̱ꞌa yóꞌo. Ta vitin táku̱ ndó ndáti ndó ña nati̱vi Jesucristo no̱o̱ yó ki̱vi̱ ndikó ra ñoyívi yóꞌo.
1CO 1:8 Ndixa ñii ñii ki̱vi̱ Ndios taxi ra ndee̱ ndaꞌa̱ ndó xa̱ꞌa̱ ña kútu̱ kundiko̱n ndó yichi̱ Jesucristo, ta nda̱ ñii ki̱vi̱ o̱n sandakoo ndó yichi̱ ra. Ta chindeé ra ndóꞌó ña kutaku̱ ndó saá, ta̱nda̱ ña to̱nda̱a ki̱vi̱ sondíꞌí, ki̱vi̱ ndikó Jesucristo ñoyívi yóꞌo. Ta saá ki̱vi̱ yóꞌo kuita ndii ndó no̱o̱ ra.
1CO 1:9 Ndixa Ndios keꞌé ra saá, chi ta̱a ta̱nda̱a̱ kúu Ndios, ta kísa ndivi ra ndiꞌi to̱ꞌon ña ki̱ndo̱o ra xíꞌin ni̱vi. Ta mi̱i Ndios yóꞌo kúu ta̱a ta̱ ka̱na ndóꞌó ña ñii koo ndó xíꞌin Sa̱ꞌya ra Jesucristo Ta̱a ta̱Káꞌno no̱o̱ yó.
1CO 1:10 Ta ndóꞌó, nañani yó xíꞌin náki̱ꞌva̱ yó, xáku ndáꞌví i̱ no̱o̱ ndó xíꞌin nda̱yí ki̱vi̱ Jesucristo, Ta̱a ta̱Káꞌno no̱o̱ yó, ña ñii yuꞌú koo ndó ta o̱n ta̱ꞌvi̱ táꞌan ndó. Ñii va̱ꞌa koo ndiꞌi ndó xíꞌin táꞌan ndó, nda̱tán yóo ñii ni̱vi xíꞌin mi̱i ña. Ta va̱ꞌa ñii koo ña xáni si̱ni̱ ndó xa̱ꞌa̱ ñanda̱a̱, ta ñii koo níma̱ ndiꞌi ndó.
1CO 1:11 Nañani yó xíꞌin náki̱ꞌva̱ yó, ndáto̱ꞌon i̱ saá xíꞌin ndóꞌó, chi sava ni̱vi na ki̱xi veꞌe ñáCloé, ki̱xaa̱ na no̱o̱ i̱, ta nda̱to̱ꞌon na xíꞌin i̱ ndí o̱n vása va̱ꞌa nátaꞌan ndó, chi náa ní ndó xíꞌin táꞌan ndó.
1CO 1:12 Sava ndóꞌó káchí ndó saá: “Ndi̱ꞌi̱ ndíko̱n ndi̱ ta̱Pablo.” Ta inka̱ ndóꞌó káchí ndó saá: “Ndi̱ꞌi̱ ndíko̱n ndi̱ ta̱Apolos”, ta inka̱ ka̱ ndóꞌó káchí ndó saá: “Ndi̱ꞌi̱ ndíko̱n ndi̱ ta̱Pedro”, ta inka̱ ka̱ ndóꞌó káchí ndó saá: “Ndi̱ꞌi̱ ndíko̱n ndi̱ Cristo.” Saá káꞌa̱n ndó, káchí ni̱vi xa̱ꞌa̱ ndó ta nda̱to̱ꞌon na xíꞌin i̱.
1CO 1:13 Ta vitin yi̱ꞌi̱ ndáka̱ to̱ꞌon i̱ ndóꞌó, káchí i̱ saá: ¿Án na̱ta̱ꞌvi̱ táꞌan Cristo? ¿Án yi̱ꞌi̱ ta̱Pablo kúu ta̱a ta̱ ni̱xiꞌi̱ ndaꞌa̱ tón cruz xa̱ꞌa̱ ndó? ¿Án xíꞌin nda̱yí ki̱vi̱ yi̱ꞌi̱ ta̱Pablo chi̱chi ndóꞌó? Óꞌon, o̱n si̱ví saá.
1CO 1:14 Táxi i̱ ña táxaꞌvi ñaꞌá ndaꞌa̱ Ndios chi yi̱ꞌi̱ o̱n vása ní‑sakuchu i̱ nda̱ ñii ndóꞌó, ta ndasaá kuiti ta̱Crispo xíꞌin ta̱Gayo kúu na sa̱kuchu i̱.
1CO 1:15 Saá va yóo, o̱n ko̱ó ni̱vi kúchiño ka̱ꞌa̱n na ndí sa̱kuchu i̱ na xíꞌin nda̱yí ki̱vi̱ mi̱i i̱.
1CO 1:16 Saá tuku nákáꞌán i̱ ndí sa̱kuchu i̱ naveꞌe ta̱Estéfanas, ta o̱n vása ka̱ nákáꞌán i̱ tá yóo ka̱ ni̱vi sa̱kuchu i̱.
1CO 1:17 Saá chi o̱n si̱ví xa̱ꞌa̱ ña sakuchu i̱ ni̱vi kúu xa̱ꞌa̱ ña ti̱ꞌví Cristo yi̱ꞌi̱, ta xa̱ꞌa̱ ña ka̱ꞌa̱n ndoso i̱ to̱ꞌon va̱ꞌa xa̱ꞌa̱ ra kúu ña ti̱ꞌví ra yi̱ꞌi̱. Ta o̱n si̱ví to̱ꞌon ña ndíchí ña káku si̱ni̱ ni̱vi kúu to̱ꞌon ña ndáto̱ꞌon i̱ xíꞌin ni̱vi xa̱ꞌa̱ ra. O̱n vása chíkaa̱ i̱ ndee̱ ña sanoo i̱ ini ni̱vi xíꞌin to̱ꞌon ña ndíchí si̱ni̱ ni̱vi, chi tá yi̱ꞌi̱ keꞌé i̱ saá, níkúu, ta chikaa̱ i̱ ni̱no̱ ndee̱ ña ni̱xiꞌi̱ Cristo ndaꞌa̱ tón cruz xa̱ꞌa̱ kua̱chi ni̱vi.
1CO 1:18 Ni̱vi na kua̱ꞌa̱n yichi̱ no̱o̱ ndiꞌi xa̱ꞌa̱ na, nayóꞌo xáni si̱ni̱ na ndí to̱ꞌon sána kúu to̱ꞌon ña ndáto̱ꞌon xa̱ꞌa̱ Jesucristo ndí ni̱xiꞌi̱ ra ndaꞌa̱ tón cruz xa̱ꞌa̱ kua̱chi ndiꞌi ni̱vi. Ta mi̱i yó, na kúu ni̱vi na sáka̱ku Ndios ña o̱n ndiꞌi xa̱ꞌa̱ yó, ndixa kúnda̱a̱ ini yó ndí to̱ꞌon yóꞌo ña káꞌa̱n xa̱ꞌa̱ Jesucristo, kómí ña ndee̱ Ndios.
1CO 1:19 Ñayóꞌo yóo yuꞌú ña xíꞌin to̱ꞌon Ndios ña ni̱taa na xi̱na̱ꞌá no̱o̱ ka̱chí Ndios saá: Ki̱vi̱ ña va̱xi, sanáꞌa i̱ ndí o̱n vása ndáya̱ꞌví ña kúu ñandíchí si̱ni̱ ni̱vi ñoyívi. Ta chikaa̱ ni̱no̱ i̱ ña xíni̱ tóni ni̱vi na kúu na káchí ndí ndíchí ní si̱ni̱ mi̱i na, saá ka̱chí Ndios xi̱na̱ꞌá.
1CO 1:20 Saá kúnda̱a̱ ini yó ndí ñandíchí ni̱vi ñoyívi o̱n si̱ví ñii kúu ña xíꞌin ñandíchí ndinoꞌo Ndios. Ta saá, ¿míkía̱ yóo ni̱vi na ndíchí ní ñoyívi yóꞌo?, ta, ¿míkía̱ yóo ni̱vi na tiꞌva ní sanáꞌa?, ta, ¿míkía̱ yóo ni̱vi na ndíchí ní káꞌa̱n to̱ꞌon livi ña sanoo na ini inka̱ ni̱vi? Saá chi Ndios káchí ra ndí ñandíchí ñoyívi yóꞌo kúu ñakíꞌví kuiti no̱o̱ ra.
1CO 1:21 Chi Ndios, ta̱ kúu ta̱a ta̱ ndíchí ndinoꞌo, chi̱ndúꞌu̱ ra ndí ni̱vi na ndíko̱n yichi̱ ñoyívi yóꞌo o̱n kuchiño koni̱ va̱ꞌa na ra xíꞌin ñandíchí mi̱i na. Ta saá xa̱ꞌa̱ ñava̱ꞌa ní ini Ndios, kúsii̱ ini ra xíni̱ ñóꞌó ra to̱ꞌon ra ña káꞌa̱n ndoso ndi̱ no̱o̱ ni̱vi, xa̱ꞌa̱ ña saka̱ku ra ni̱vi na chíkaa̱ so̱ꞌo to̱ꞌon yóꞌo ta kándixa na Jesucristo. Saá kéꞌé Ndios, vará kua̱ꞌa̱ ní ni̱vi xáni si̱ni̱ na ndí to̱ꞌon kíꞌví kúu to̱ꞌon yóꞌo xa̱ꞌa̱ Jesucristo.
1CO 1:22 Ta najudío, tá o̱n ko̱ó seña náꞌno ña nakaꞌnda ini na koto na, ta o̱n xi̱in na kandixa na to̱ꞌon ña ndáto̱ꞌon ndi̱. Ta nagriego, tá o̱n koni̱ so̱ꞌo na to̱ꞌon ña xáni si̱ni̱ na kúu to̱ꞌon ndíchí ní, ta o̱n xi̱in na kandixa na to̱ꞌon ña ndáto̱ꞌon ndi̱.
1CO 1:23 Ta mi̱i ndi̱, káꞌa̱n ndoso ndi̱ no̱o̱ ni̱vi ndí Jesucristo ni̱xiꞌi̱ ra ndaꞌa̱ tón cruz xa̱ꞌa̱ kua̱chi na. Ta to̱ꞌon ndáto̱ꞌon ndi̱ yóꞌo xa̱ꞌa̱ Jesucristo, nda̱tán yóo yu̱u̱ no̱o̱ káchiꞌi xa̱ꞌa̱ najudío, saá yóo ña. Ta ni̱vi nagriego xáni si̱ni̱ na ndí to̱ꞌon káꞌa̱n ndi̱ yóꞌo xa̱ꞌa̱ Jesucristo kúu to̱ꞌon kíꞌví.
1CO 1:24 Ta saá ni, ndiꞌi ni̱vi na kúu na na̱ka̱xin Ndios kundiko̱n na ra, án ni̱vi najudío kúu, án ni̱vi na o̱n si̱ví najudío kúu, ndiꞌi nayóꞌo kúnda̱a̱ ini na ndí Jesucristo kúu ra ndee̱ Ndios, ta kúu ra ñandíchí ndinoꞌo Ndios.
1CO 1:25 Saá chi ña xáni si̱ni̱ ni̱vi xa̱ꞌa̱, káchí na kúu ñakíꞌví ní kéꞌé Ndios, mi̱i ñayóꞌo kúu ña ndíchí ní ka̱ no̱o̱ ñandíchí ni̱vi. Ta ña xáni si̱ni̱ ni̱vi xa̱ꞌa̱, káchí na kúu ña sánáꞌa ndí Ndios kúu ta̱a ta̱ vitá ní, mi̱i ñavitá ní yóꞌo kúu ña ndeé ní ka̱ no̱o̱ ndee̱ ndiꞌi ni̱vi.
1CO 1:26 Ndóꞌó nañani yó xíꞌin náki̱ꞌva̱ yó, va̱ꞌa nakáꞌán ndó ndasaá ni̱xi̱yo ndó ki̱vi̱ na̱kana Ndios ndóꞌó ña kundiko̱n ndó yichi̱ Jesucristo, chi loꞌo ní ndóꞌó xi̱kuu ni̱vi na kánóo to̱ꞌon xa̱ꞌa̱ ndí xi̱kuu ndó ni̱vi na ndíchí si̱ni̱. Ta loꞌo ní ndóꞌó xi̱kuu ni̱vi na xi̱komí ndee̱ ña xi̱xaꞌnda chiño ndó no̱o̱ kua̱ꞌa̱ ní inka̱ ni̱vi, ta loꞌo ní ndóꞌó xi̱kuu naveꞌe ni̱vi nakuíká ní.
1CO 1:27 Ta Ndios na̱ka̱xin ra ndóꞌó ta na̱ka̱xin ra ndi̱ꞌi̱, vará ni̱vi ñoyívi yóꞌo xáni si̱ni̱ na ndí kúu yó ni̱vi na kíꞌví si̱ni̱ kuiti. Ta Ndios ke̱ꞌé ra saá xíꞌin yó xa̱ꞌa̱ ña sakukaꞌan ra no̱o̱ ni̱vi na kúu na kómí ñandíchí ñoyívi yóꞌo. Ta Ndios na̱ka̱xin ra mi̱i yó, vará ni̱vi ñoyívi yóꞌo xáni si̱ni̱ na ndí kúu yó ni̱vi na o̱n ko̱ó ndee̱ kómí kaꞌnda chiño. Ta Ndios ke̱ꞌé ra saá xa̱ꞌa̱ ña sakukaꞌan ra no̱o̱ ni̱vi na kómí ní ndee̱ ta xáꞌnda chiño na ñoyívi yóꞌo.
1CO 1:28 Ta Ndios na̱ka̱xin ra mi̱i yó, na káꞌa̱n ni̱vi xa̱ꞌa̱ ndí kúu yó ni̱vi ni̱no̱ ní, na nda̱ loꞌo o̱n vása ndáya̱ꞌví. Ndios ke̱ꞌé ra saá xa̱ꞌa̱ ña chikaa̱ ni̱no̱ ra ni̱vi na káꞌa̱n xa̱ꞌa̱ mi̱i, ndí kúu na ni̱vi náꞌno ní na ndáya̱ꞌví ní ñoyívi yóꞌo. Saá chi ña ndáya̱ꞌví ní no̱o̱ ni̱vi ñoyívi yóꞌo, o̱n si̱ví ña ndáya̱ꞌví ní no̱o̱ Ndios kúu ña.
1CO 1:29 Ña̱kán kía̱ o̱n ko̱ó nda̱ ñii ni̱vi na kúchiño kasa káꞌno xíꞌin mi̱i no̱o̱ Ndios.
1CO 1:30 Mi̱i Ndios ke̱ꞌé ra ñii ndu̱u ndó xíꞌin Jesucristo ta táku̱ ndó ini ra. Ta xa̱ꞌa̱ ñayóꞌo, Jesucristo kúu no̱o̱ káku ñandíchí mi̱i yó. Ta xa̱ꞌa̱ ña ki̱sa ndivi Jesucristo, Ndios sa̱nduu ra yó ni̱vi na ndii no̱o̱ ra. Ta xa̱ꞌa̱ ña kándixa yó ra kúu yó ni̱vi nayi̱i̱, na kísa chiño no̱o̱ Ndios. Ta xa̱ꞌa̱ ña ni̱xiꞌi̱ Jesucristo, Ndios sa̱ka̱ku ra mi̱i yó no̱o̱ ña ndiꞌi xa̱ꞌa̱ yó.
1CO 1:31 To̱ꞌon yóꞌo ñii yóo yuꞌú ña xíꞌin to̱ꞌon Ndios ña ni̱taa na xi̱na̱ꞌá, ña káchí saá: “O̱n váꞌa kasa káꞌno ni̱vi xíꞌin mi̱i na. Ta va̱ꞌa kasa káꞌno ni̱vi Ndios xa̱ꞌa̱ ñava̱ꞌa kéꞌé ra xíꞌin na”, saá káchí to̱ꞌon Ndios ña ni̱taa na xi̱na̱ꞌá.
1CO 2:1 Nañani yó xíꞌin náki̱ꞌva̱ yó, ki̱vi̱ no̱ó ni̱xaa̱ i̱ no̱o̱ ndó xa̱ꞌa̱ ña káꞌa̱n ndoso i̱ to̱ꞌon Ndios no̱o̱ ndó, ta o̱n vása ní‑kaꞌa̱n i̱ to̱ꞌon ña yo̱ꞌvi̱ ní kunda̱a̱ ini ndó, ni o̱n vása ní‑kaꞌa̱n i̱ to̱ꞌon ña kómí ñandíchí si̱ni̱ ni̱vi ñoyívi.
1CO 2:2 Chi ki̱vi̱ ni̱xi̱yo i̱ xíꞌin ndó, ta chi̱kaa̱ ini i̱ ndí ñii la̱á kuu ña kani si̱ni̱ i̱ xa̱ꞌa̱ ta ka̱ꞌa̱n ndoso i̱ no̱o̱ ndó, ta ñii la̱á ñayóꞌo kúu Jesucristo, ta̱a ta̱ ni̱xiꞌi̱ ndaꞌa̱ tón cruz.
1CO 2:3 Ta ki̱vi̱ ni̱xaa̱ i̱ no̱o̱ na̱kutáꞌan ndó ta xi̱ni̱ so̱ꞌo ndó to̱ꞌon ña ni̱ka̱ꞌa̱n ndoso i̱ no̱o̱ ndó, ta nda̱tán yóo ñii ta̱a ta̱ o̱n vása kómí ndee̱, saá ni̱xi̱yo i̱, ta̱nda̱ ni̱kisin ní i̱ xíꞌin ña ni̱yi̱ꞌví ini i̱.
1CO 2:4 Ta o̱n vása ní‑chikaa̱ i̱ ndee̱ ña sanoo i̱ ini ndó xíꞌin to̱ꞌon ña kómí ñandíchí si̱ni̱ ni̱vi kuiti. Saá chi ki̱vi̱ ni̱ka̱ꞌa̱n ndoso i̱ to̱ꞌon Ndios no̱o̱ ndó, ta sa̱náꞌa i̱ ndóꞌó xíꞌin ndee̱ Níma̱ Ndios, ta xíꞌin ñayóꞌo ku̱nda̱a̱ ini ndó ndí to̱ꞌon ña ni̱ka̱ꞌa̱n i̱ xíꞌin ndó kúu ñanda̱a̱.
1CO 2:5 Ta xa̱ꞌa̱ ñayóꞌo, ndóꞌó kúnda̱a̱ ini ndó ndí ndee̱ Ndios kúu ña ta̱xi ña kándixa ndó Jesucristo, ta o̱n si̱ví xa̱ꞌa̱ to̱ꞌon ndíchí si̱ni̱ ni̱vi kúu ña kándixa ndó ra.
1CO 2:6 Ta saá ni, káꞌa̱n ndi̱ to̱ꞌon ndíchí xíꞌin ni̱vi na xa ni̱to̱nda̱a xa̱ꞌno yichi̱ Jesucristo. Ta to̱ꞌon ndíchí ña káꞌa̱n ndi̱ xíꞌin nayóꞌo o̱n si̱ví to̱ꞌon ndíchí ni̱vi na ndíko̱n yichi̱ ñoyívi yóꞌo kúu ña, ni o̱n si̱ví to̱ꞌon ndíchí ni̱vi nachiño na xáꞌnda chiño no̱o̱ ni̱vi ñoyívi yóꞌo kúu ña. Chi ñii ki̱vi̱, ndiꞌi xa̱ꞌa̱ ndee̱ ni̱vi yóꞌo.
1CO 2:7 Ta mi̱i ndi̱, káꞌa̱n ndi̱ xa̱ꞌa̱ ñava̱ꞌa chi̱tóni̱ Ndios, ña kúu ña ka̱ku no̱o̱ ñandíchí mi̱i ra ki̱vi̱ tá o̱n ta̱ꞌán ka̱ kasa va̱ꞌa ra ñoyívi, ta xi̱kuu ñayóꞌo ña ni̱xi̱yo seꞌé no̱o̱ ni̱vi kua̱ꞌa̱ ní kui̱ya̱. Ta Ndios chi̱tóni̱ ra ñayóꞌo saá xa̱ꞌa̱ ña kutaku̱ yó xíꞌin ra no̱o̱ yóo ndiꞌi ñalivi náꞌno ña yéꞌe.
1CO 2:8 Ta nda̱ ñii ni̱vi na kúu nachiño na xáꞌnda chiño no̱o̱ ni̱vi ñoyívi yóꞌo, o̱n vása ní‑kunda̱a̱ ini na yu kúu ña chi̱tóni̱ Ndios. Saá chi tá ní kunda̱a̱ ini na ñava̱ꞌa chi̱tóni̱ Ndios, níkúu, ta saá o̱n vása ní‑katakaa̱ ndaa na Ta̱a ta̱Káꞌno no̱o̱ yó ndaꞌa̱ tón cruz, níkúu. Ta Ta̱a ta̱Káꞌno no̱o̱ yó yóꞌo kúu Jesucristo, ta̱a ta̱ kómí ndiꞌi ndee̱ va̱ꞌa ña náꞌno.
1CO 2:9 Ta to̱ꞌon Ndios ña ni̱taa na xi̱na̱ꞌá ñii yóo yuꞌú ña xíꞌin ñayóꞌo, chi káchí ña saá: Ndios kasa ndivi ra ñava̱ꞌa náꞌno xa̱ꞌa̱ ni̱vi na kíꞌvi ini xíni ñaꞌá. Ta nda̱ ñii ni̱vi o̱n ta̱ꞌán koto na ñava̱ꞌa yóꞌo xíꞌin nduchu̱ no̱o̱ na, ta nda̱ ñii ni̱vi o̱n ta̱ꞌán koni̱ so̱ꞌo na xa̱ꞌa̱ ndiꞌi ñava̱ꞌa yóꞌo. Ta nda̱ ñii ni̱vi o̱n ta̱ꞌán kani si̱ni̱ na xa̱ꞌa̱ ñava̱ꞌa náꞌno yóꞌo, saá káchí to̱ꞌon Ndios.
1CO 2:10 Ta Ndios, xíꞌin Níma̱ ra sa̱nati̱vi ra ñava̱ꞌa náꞌno yóꞌo no̱o̱ mi̱i yó. Saá chi Níma̱ Ndios ndixa xíni̱ va̱ꞌa ña ndiꞌi ña ñóꞌo ini Ndios, ta̱nda̱ ña ñóꞌo seꞌé ní ka̱, Níma̱ Ndios xíni̱ va̱ꞌa ña ndiꞌi ñayóꞌo.
1CO 2:11 Nda̱ ñii ni̱vi o̱n vása kúchiño koni̱ na ña xáni si̱ni̱ inka̱ ni̱vi. Ndasaá kuiti níma̱ mi̱i ni̱vi kúu ña xíni̱ yu kúu ña xáni si̱ni̱ na. Ta saá o̱n ko̱ó nda̱ ñii ni̱vi kúchiño koni̱ na ña xáni si̱ni̱ Ndios, chi ndasaá kuiti Níma̱ Ndios xíni̱ ña yu kúu ña xáni si̱ni̱ Ndios.
1CO 2:12 Ta vitin mi̱i yó kúu ni̱vi na xa na̱kiꞌin Níma̱ Ndios, ta Níma̱ Ndios yóꞌo o̱n si̱ví níma̱ ña xáꞌnda chiño no̱o̱ yichi̱ ñoyívi yóꞌo kúu ña. Ta xa̱ꞌa̱ ña táku̱ Níma̱ Ndios ini yó, kúchiño yó kunda̱a̱ ini yó ñava̱ꞌa ña xa sa̱níꞌi Ndios mi̱i yó.
1CO 2:13 Ki̱vi̱ ndáto̱ꞌon ndi̱ xíꞌin ni̱vi xa̱ꞌa̱ ñava̱ꞌa yóꞌo, ta káꞌa̱n ndi̱ to̱ꞌon ña káku no̱o̱ Níma̱ Ndios, ta o̱n si̱ví kuiti to̱ꞌon ndíchí ña káku si̱ni̱ ni̱vi kúu ña káꞌa̱n ndi̱. Ta saá xíꞌin to̱ꞌon ña káku no̱o̱ Níma̱ Ndios káꞌa̱n ndi̱ nándaxin ndi̱ no̱o̱ ni̱vi ñanda̱a̱ xa̱ꞌa̱ yichi̱ Ndios.
1CO 2:14 Ni̱vi na o̱n vása táku̱ Níma̱ Ndios ini, nayóꞌo o̱n xi̱in na kandixa na to̱ꞌon ña káku no̱o̱ Níma̱ Ndios, chi xáni si̱ni̱ na ndí ndasaá kuiti to̱ꞌon kíꞌví kúu ña. O̱n vása kúchiño na kunda̱a̱ ini na to̱ꞌon nda̱a̱ xa̱ꞌa̱ yichi̱ Ndios, chi ndasaá kuiti ni̱vi na táku̱ Níma̱ Ndios ini, nayóꞌo kúu na kúchiño kunda̱a̱ ini to̱ꞌon Ndios.
1CO 2:15 Ta mi̱i yó ni̱vi na táku̱ Níma̱ Ndios ini, va̱ꞌa kúchiño yó kunda̱a̱ ini yó yu kúu ñava̱ꞌa ñanda̱a̱. Ta ni̱vi na o̱n vása táku̱ Níma̱ Ndios ini, nayóꞌo o̱n vása kúchiño na kunda̱a̱ ini na xa̱ꞌa̱ mi̱i yó, ta o̱n vása kúchiño na kasa nani na xíꞌin ñanda̱a̱ xa̱ꞌa̱ chiño kéꞌé mi̱i yó, ni̱vi na táku̱ Níma̱ Ndios ini.
1CO 2:16 Saá chi to̱ꞌon Ndios ña ni̱taa na xi̱na̱ꞌá káchí ña saá: “O̱n ko̱ó nda̱ ñii ni̱vi na kúchiño kunda̱a̱ ini ña xáni si̱ni̱ Ndios. Ni o̱n ko̱ó nda̱ ñii ni̱vi na ndíchí si̱ni̱ kúchiño na sanáꞌa na Ndios”, saá káchí to̱ꞌon Ndios. Ta mi̱i yó, xa̱ꞌa̱ ña táku̱ Níma̱ Ndios ini yó, kúu yó ni̱vi na xáni si̱ni̱ nda̱tán xáni si̱ni̱ Jesucristo.
1CO 3:1 Nañani yó xíꞌin náki̱ꞌva̱ yó, ni̱vi na kándixa Jesucristo, ki̱vi̱ tá ni̱xi̱yo i̱ xíꞌin ndó, o̱n vása ní‑kuchiño ndato̱ꞌon i̱ xíꞌin ndó nda̱tán ndáto̱ꞌon i̱ xíꞌin ni̱vi na xa va̱ꞌa xa̱ꞌno yichi̱ Jesucristo. Ta nda̱ víka̱, xi̱ni̱ ñóꞌó i̱ ña nda̱to̱ꞌon i̱ xíꞌin ndó nda̱tán ndáto̱ꞌon i̱ xíꞌin ni̱vi na ndíko̱n ka̱ yichi̱ no̱o̱ ña o̱n váꞌa xáꞌnda chiño no̱o̱ na. Saá chi ndóꞌó, nda̱tán yóo naválí na o̱n ta̱ꞌán kunda̱a̱ ini ndasaá kundiko̱n na yichi̱ Jesucristo, saá yóo ndó.
1CO 3:2 Ta xa̱ꞌa̱ ñayóꞌo, xi̱ni̱ ñóꞌó ke̱ꞌé i̱ xíꞌin ndó nda̱tán kéꞌé ñii ñaꞌa̱ ñá kúu siꞌí xíꞌin sa̱ꞌya ñá páꞌá loꞌo. Chi ñáñaꞌa̱ yóꞌo xíni̱ ñóꞌó taxi ñá chichín sa̱ꞌya ñá, ta táxi ñá ñavitá kuxu sa̱ꞌya ñá, chi o̱n ta̱ꞌán kuchiño páꞌá sa̱ꞌya ñá kuxu ña ña xíxi ni̱vi náꞌno. Ta nda̱tán yóo ñapáꞌá loꞌo yóꞌo saá yóo ndóꞌó, chi nda̱ vitin o̱n ta̱ꞌán kuaꞌno ndó yichi̱ Jesucristo.
1CO 3:3 Saá chi nda̱ vitin kéꞌé ndó nda̱tán kéꞌé ni̱vi na ndíko̱n yichi̱ no̱o̱ xáꞌnda chiño ña o̱n váꞌa. Ta saá kuíni̱ ini ndó xíni táꞌan ndó, ta náa ndó xíꞌin táꞌan ndó, ta o̱n xi̱in ndó va̱ꞌa kutaku̱ ndó xíꞌin táꞌan ndó. Ta xíꞌin ña kéꞌé ndó saá, kéꞌé ndó nda̱tán kéꞌé ni̱vi na ndíko̱n yichi̱ o̱n váꞌa ñoyívi, ta o̱n vása táku̱ ndó nda̱tán táku̱ ni̱vi na táku̱ Níma̱ Ndios ini.
1CO 3:4 Ki̱vi̱ sava ndóꞌó káꞌa̱n ndó, káchí ndó saá: “Ndi̱ꞌi̱ ndíko̱n ndi̱ ta̱Pablo”, ta inka̱ sava ndóꞌó káꞌa̱n ndó, káchí ndó saá: “Ndi̱ꞌi̱ ndíko̱n ndi̱ ta̱Apolos”, ta to̱ꞌon káꞌa̱n ndó yóꞌo, yóo ña ñii ki̱ꞌva nda̱tán yóo to̱ꞌon kuáchí ña káꞌa̱n ni̱vi na o̱n vása táku̱ Níma̱ Ndios ini.
1CO 3:5 Vivíi kani si̱ni̱ ndó, ¿yu kúu yi̱ꞌi̱, ta̱Pablo? Ta vivíi kani si̱ni̱ ndó, ¿yu kúu ta̱Apolos? Chi ta̱Apolos xíꞌin yi̱ꞌi̱, ndasaá kuiti nata̱a na kísa chiño no̱o̱ Ndios kúu ndi̱. Ta Ndios ta̱xi ra ndee̱ ndaꞌa̱ o̱vi̱ ndi̱ saá xa̱ꞌa̱ ña chi̱ndeé ndi̱ ndóꞌó ña ka̱ndixa ndó Jesucristo. Ta ñii ñii ndi̱ kísa ndivi ndi̱ chiño nda̱tán yóo ña sa̱kuiso chiño Ndios ndi̱ꞌi̱.
1CO 3:6 Ta yi̱ꞌi̱, nda̱tán yóo ta̱a ta̱ chi̱ꞌi ndiki̱n ta̱ta̱ no̱o̱ ñoꞌo̱, saá ke̱ꞌé i̱ xíꞌin ndó, chi kúu i̱ ta̱a ta̱ siꞌna nda̱to̱ꞌon to̱ꞌon va̱ꞌa xa̱ꞌa̱ Jesucristo xíꞌin ndó. Ta ta̱Apolos, nda̱tán yóo ta̱a ta̱ xi̱koso̱ ña xa chi̱ꞌi i̱, saá ke̱ꞌé ra xíꞌin ndó, chi kúu ra ta̱a ta̱ va̱ꞌa sa̱náꞌa ndóꞌó xa̱ꞌa̱ yichi̱ Jesucristo. Ta ñii la̱á Ndios kúu ta̱a ta̱ táxi ña kuaꞌno ñata̱ta̱ chi̱ꞌi ni̱vi no̱o̱ ñoꞌo̱.
1CO 3:7 Ta xa̱ꞌa̱ ñayóꞌo, o̱n vása ndáya̱ꞌví yu kúu ta̱a ta̱ chíꞌi ñata̱ta̱, ta ni o̱n vása ndáya̱ꞌví yu kúu ta̱a ta̱ kóso̱ ñayóꞌo. Saá chi ta̱a ta̱ ndixa ndáya̱ꞌví ní ka̱ kúu ta̱a ta̱ táxi kuaꞌno ña chi̱ꞌi ni̱vi. Ta saá ñii la̱á Ndios kúu ta̱a ta̱ ndixa ndáya̱ꞌví, chi mi̱i Ndios kúu ra ta̱a ta̱ sákuaꞌno ni̱vi yichi̱ Jesucristo.
1CO 3:8 Ta ta̱a ta̱ chíꞌi xíꞌin ta̱a ta̱ kóso̱, ñii káchí ndáya̱ꞌví o̱vi̱ ta̱a yóꞌo. Ta ñii ñii ta̱yóꞌo nakiꞌin ra yaꞌvi ra nda̱tán yóo chiño ña ki̱sa chiño ra.
1CO 3:9 Ta ta̱Apolos xíꞌin yi̱ꞌi̱ kúu ndi̱ nata̱a na kísa chiño no̱o̱ Ndios. Ta ndóꞌó, nda̱tán yóo ñoꞌo̱ Ndios ña xa chi̱ꞌi ndi̱ no̱o̱, saá yóo ndó. Ta saá tuku ndóꞌó, nda̱tán yóo veꞌe Ndios, saá yóo ndó.
1CO 3:10 Ta xa̱ꞌa̱ ñava̱ꞌa ini Ndios, ta̱xi ra ndee̱ ra ndaꞌa̱ i̱ ña kúu i̱ nda̱tán yóo ta̱a ta̱ tiꞌva kasa va̱ꞌa veꞌe yóꞌo. Ta saá va̱ꞌa xa ta̱an i̱ yu̱u̱ ña ku̱kútu̱ xa̱ꞌa̱ veꞌe ra. Ta saá ndíko̱n inka̱ nata̱a chíso ka̱ na yu̱u̱ sa̱ta̱ na̱ma̱ xa̱ꞌa̱ veꞌe yóꞌo ña sakuaꞌno na veꞌe. Ta ñii ñii ni̱vi na kísa chiño xa̱ꞌa̱ ña kuva̱ꞌa veꞌe Ndios yóꞌo xíni̱ ñóꞌó vivíi koto na ndasaá kísa chiño na xa̱ꞌa̱ ña vivíi kuva̱ꞌa veꞌe ra.
1CO 3:11 Ta xíni̱ ñóꞌó kunda̱a̱ ini yó ndí nda̱ ñii ni̱vi o̱n kúchiño na nasama na xa̱ꞌa̱ veꞌe Ndios ña xa nákaa̱ kútu̱ va̱ꞌa, chi nda̱tán yóo xa̱ꞌa̱ veꞌe Ndios saá yóo Jesucristo.
1CO 3:12 Ta no̱o̱ yu̱u̱ xa̱ꞌa̱ veꞌe Ndios ña xa nákaa̱, ñii ñii ni̱vi na ndíko̱n kísa va̱ꞌa veꞌe yóꞌo xíni̱ ñóꞌó vivíi naka̱xin na yukú ña koni̱ ñóꞌó na ña kasa va̱ꞌa na veꞌe yóꞌo: án ka̱a oro, án ka̱a plata, án yu̱u̱ livi ña yáꞌví ní, án yito̱n, án yita yi̱chí, án tón toyo̱ó kuu ña koni̱ ñóꞌó na ña saxi̱no̱ na veꞌe yóꞌo.
1CO 3:13 Saá chi, tá ki̱xaa̱ ki̱vi̱ sondíꞌí ñoyívi, ta xíꞌin ñoꞌo̱ ña xíxi̱, Ndios koto ndoso ra chiño ñii ñii ni̱vi na ki̱sa va̱ꞌa veꞌe ra, ta saá nati̱vi káxín ndasaá yóo chiño ña ki̱sa ndivi na, án ñava̱ꞌa kúu ña, án ña o̱n váꞌa kúu ña.
1CO 3:14 Ta ni̱vi na ki̱sa va̱ꞌa veꞌe ña kúu ña kundeé no̱o̱ ñoꞌo̱ xíxi̱ ta o̱n ndiꞌi xa̱ꞌa̱ ña, ta ni̱vi yóꞌo nakiꞌin na ñava̱ꞌa taxi Ndios ndaꞌa̱ na.
1CO 3:15 Ta ni̱vi na ki̱sa va̱ꞌa veꞌe ña kúu ña o̱n kundeé, ta ndiꞌi xa̱ꞌa̱ ña no̱o̱ ñoꞌo̱ xíxi̱, ta ni̱vi yóꞌo, vará ndiꞌi xa̱ꞌa̱ chiño ña ki̱sa ndivi na, ta ndá mi̱i na kuiti kuu na ka̱ku, vará ndá saloꞌo ní kuiti tá ko̱ko̱ na, níkúu.
1CO 3:16 ¿Án o̱n vása kúnda̱a̱ ini ndóꞌó, ni̱vi na kándixa Jesucristo, ndí nda̱tán yóo veꞌe Ndios saá yóo ndó?, chi Níma̱ Ndios yóo ña táku̱ ña ini ndóꞌó.
1CO 3:17 Ta saá táná koo ni̱vi na sandiꞌi xa̱ꞌa̱ veꞌe Ndios, ta Ndios sandiꞌi ra xa̱ꞌa̱ ni̱vi na keꞌé saá. Chi veꞌe Ndios kúu ñayi̱i̱, ta mi̱i veꞌe Ndios yóꞌo kúu ndóꞌó, ni̱vi na kándixa Jesucristo.
1CO 3:18 O̱n sandáꞌví xíꞌin mi̱i ndó, ta nda̱ víka̱, va̱ꞌa ndukú ndó ñandíchí ndinoꞌo Ndios. Tá yóo sava ndóꞌó na xáni si̱ni̱ ndí nandíchí ní kúu ndó, chi kómí ndó kua̱ꞌa̱ ní ñandíchí ñoyívi yóꞌo, ta xíni̱ ñóꞌó kasa ni̱no̱ xíꞌin mi̱i ndó ña to̱nda̱a ndó kunda̱a̱ ini ndó ndí kúma̱ni̱ no̱o̱ ndó ñandíchí ndinoꞌo Ndios. Tá keꞌé ndó saá, ta Ndios taxi ra ñandíchí ndinoꞌo ra ndaꞌa̱ ndó.
1CO 3:19 Chi ñandíchí ni̱vi ñoyívi yóꞌo kúu ñakíꞌví, saá xáni si̱ni̱ Ndios xa̱ꞌa̱ ña. Ta to̱ꞌon Ndios ña ni̱taa na xi̱na̱ꞌá káchí ña saá: “Ndios koni̱ ñóꞌó ra ñandíchí ni̱vi ñoyívi yóꞌo, xa̱ꞌa̱ ña sako̱yo ra na no̱o̱ ñandíchí mi̱i na”, saá káchí to̱ꞌon Ndios.
1CO 3:20 Saá tuku inka̱ xiiña no̱o̱ to̱ꞌon Ndios ña ni̱taa na xi̱na̱ꞌá káchí ña saá: “Ndios xíni̱ ra ña xáni si̱ni̱ ni̱vi na ndíchí ñoyívi yóꞌo, ta xíni̱ ra ndí ña o̱n vása ndáya̱ꞌví kúu ña”, káchí to̱ꞌon Ndios.
1CO 3:21 Ña̱kán kía̱ o̱n váꞌa kasa káꞌno ni̱vi xíꞌin mi̱i na xa̱ꞌa̱ ña xáni si̱ni̱ na ndí ta̱a ta̱ ndíso xíꞌin na kúu ta̱ ndíchí ka̱ no̱o̱ inka̱ ni̱vi. Saá chi ndóꞌó, ni̱vi na kándixa Jesucristo, ñii káchí xíꞌin ra xa kómí ndó ndiꞌi saá no̱o̱ ñava̱ꞌa Ndios.
1CO 3:22 Ta xa̱ꞌa̱ ña ñii yóo ndó xíꞌin Jesucristo, ñii káchí xíꞌin ra kómí ndó ndiꞌi ña yóo ñoyívi. Ta saá yi̱ꞌi̱ ta̱Pablo, ta ñani yó ta̱Apolos, ta ñani yó ta̱Pedro, xa yóo ndi̱ ndaꞌa̱ ndó. Ta saá tuku ñoyívi yóꞌo, ta ña táku̱ ndó, ta ña kivi̱ ndó, ta ki̱vi̱ vitin, ta ki̱vi̱ ña va̱xi, ndiꞌi ñayóꞌo xa yóo ña ndaꞌa̱ ndó.
1CO 3:23 Ta ndóꞌó, yóo ndó ndaꞌa̱ Jesucristo, ta Jesucristo yóo ra ndaꞌa̱ Ndios.
1CO 4:1 Ta saá ki̱vi̱ tá xáni si̱ni̱ ndó xa̱ꞌa̱ yi̱ꞌi̱ ta xa̱ꞌa̱ ta̱Apolos, ta xíni̱ ñóꞌó kani si̱ni̱ ndó ndí ndasaá kuiti kúu ndi̱ nata̱a na kísa chiño no̱o̱ Jesucristo, ta kúu ndi̱ nata̱a na ndíso chiño xíꞌin ña nándaxin ndi̱ no̱o̱ ni̱vi ña ni̱xi̱yo seꞌé, ña kúu ña chi̱tóni̱ Ndios ndasaá saka̱ku ra ni̱vi no̱o̱ ña o̱n váꞌa.
1CO 4:2 Ta kúnda̱a̱ ini yó ndí ñii ñii ni̱vi na ndíso chiño xíꞌin ña sa̱kuiso chiño Ndios na, xíni̱ ñóꞌó kuu na ni̱vi nanda̱a̱ na ndixa vivíi kísa ndivi chiño ña na̱taxi Ndios ndaꞌa̱ na.
1CO 4:3 Ta saá yi̱ꞌi̱, nda̱ loꞌo o̱n vása ndíꞌi ini i̱ án ndóꞌó án inka̱ ni̱vi kasa nani ndó xa̱ꞌa̱ chiño ki̱sa ndivi i̱. Ta ni yi̱ꞌi̱, o̱n vása kasa nani xíꞌin mi̱i i̱ xa̱ꞌa̱ chiño ña ki̱sa ndivi i̱.
1CO 4:4 Ta xáni si̱ni̱ i̱ ndí xa va̱ꞌa ki̱sa ndivi i̱ chiño ña sa̱kuiso chiño Jesucristo yi̱ꞌi̱, ta vitin o̱n vása yóo xa̱ꞌa̱ ña sandiꞌi ini i̱. Ta saá ni, o̱n vása kúnda̱a̱ ini i̱ án ndixa o̱n ko̱ó nda̱ ñii kua̱chi ndíso i̱ no̱o̱ Ndios, chi ñii la̱á Ndios kúu ta̱a ta̱ kómí nda̱yí kasa nani ra xa̱ꞌa̱ i̱ xíꞌin ñanda̱a̱.
1CO 4:5 Ta saá ndóꞌó, tá o̱n ta̱ꞌán kixaa̱ ki̱vi̱ ña ndikó Jesucristo ñoyívi yóꞌo, ta o̱n váꞌa kasa nani ndó xa̱ꞌa̱ chiño ña ke̱ꞌé nda̱ ñii ni̱vi. Saá chi ki̱vi̱ ndikó Jesucristo ñoyívi yóꞌo, sanati̱vi ra ndiꞌi ña ni̱xi̱yo seꞌé, ta sanati̱vi ra ndiꞌi ña ñóꞌo seꞌé níma̱ ni̱vi, ta sanati̱vi ra ndiꞌi ña xáni si̱ni̱ na. Ta saá Ndios kasa káꞌno ra ñii ñii ni̱vi nda̱tán yóo chiño va̱ꞌa ki̱sa ndivi na.
1CO 4:6 Nañani yó xíꞌin náki̱ꞌva̱ yó, to̱ꞌon yóꞌo kúu ña nda̱to̱ꞌon i̱ xíꞌin ndó xa̱ꞌa̱ ta̱Apolos ta xa̱ꞌa̱ yi̱ꞌi̱, chi kóni i̱ ña sakuáꞌá ndó ndasaá táku̱ ndi̱. Ta saá kunda̱a̱ ini ndó yu kúu ña kóni kachí to̱ꞌon ndíchí ña káchí saá: “O̱n chinóo yó no̱o̱ to̱ꞌon Ndios ña ni̱taa na xi̱na̱ꞌá”, káchí ña. Ta saá nda̱ ñii ndóꞌó o̱n kuña̱ꞌa ní ini ndó xíꞌin ña kani si̱ni̱ ndó ndí ñii ta̱a ta̱ ndíso chiño xíꞌin ndó kúu ta̱ ndáya̱ꞌví ka̱ no̱o̱ inka̱ ta̱a ta̱ ndíso chiño xíꞌin ndó.
1CO 4:7 ¿Nda̱chun xáni si̱ni̱ ndó xa̱ꞌa̱ mi̱i ndó ndí kúu ndó ni̱vi na va̱ꞌa kúnda̱a̱ ini yu kúu ni̱vi na ndáya̱ꞌví ka̱ no̱o̱ inka̱ ni̱vi? ¿Án nda̱ yóo ñii ñava̱ꞌa kómí ndó tá o̱n si̱ví Ndios kúu ta̱a ta̱ na̱taxi ña ndaꞌa̱ ndó? Nda̱ loꞌo, o̱n vása saá. Chi ndiꞌi ña kómí ndó kúu ña sa̱níꞌi Ndios ndóꞌó. Ta saá, ¿nda̱chun kúña̱ꞌa ní ini ndó nda̱tán kúña̱ꞌa ini ni̱vi na xáni si̱ni̱ ndí xa̱ꞌa̱ chiño ña ki̱sa ndivi mi̱i na kúu ña na̱kiꞌin na ñava̱ꞌa kómí na?
1CO 4:8 Chi ndóꞌó xáni si̱ni̱ ndó ndí xa kómí ndó ndiꞌi ña kúsii̱ ini ndó xíni ndó, ta xáni si̱ni̱ ndó ndí nakuíká ní kúu ndó chi kómí ndó ndiꞌi ndee̱ va̱ꞌa ña sa̱níꞌi Ndios ndaꞌa̱ ndó. Ta xáni si̱ni̱ ndó ndí xa ndu̱u ndó nda̱tán yóo narey na xáꞌnda chiño, ta o̱n vása xíni̱ ñóꞌó ka̱ ña chindeé ndi̱ ndóꞌó, xáni si̱ni̱ ndó. Ta saá ni, tá ndixa kuu ndó narey, ta ñava̱ꞌa ní ví kuu ñayóꞌo no̱o̱ ndi̱. Chi saá ñii káchí mi̱i ndi̱ kaꞌnda chiño ndi̱ xíꞌin ndó vitin, níkúu.
1CO 4:9 Ta xáni si̱ni̱ i̱ ndí Ndios ta̱xi ra ndí mi̱i ndi̱ naapóstol kúu ndi̱ ni̱vi na ni̱no̱ ní ka̱ no̱o̱ ndiꞌi ni̱vi. Saá chi nda̱tán yóo ni̱vi na nda̱ñóꞌó no̱o̱ na káni táꞌan xíꞌin na, ta xíni̱ ñóꞌó kivi̱ na, saá yóo ndi̱. Ta kua̱ꞌa̱ ní ni̱vi ta kua̱ꞌa̱ ní naángel, xíto na ña xóꞌvi̱ ndi̱ saá.
1CO 4:10 Ta xa̱ꞌa̱ ña ndinoꞌo ini ndi̱ kísa chiño ndi̱ no̱o̱ Jesucristo, ni̱vi na ndíko̱n yichi̱ ñoyívi xáni si̱ni̱ na ndí ni̱vi na kíꞌví si̱ni̱ kúu ndi̱. Ta ndóꞌó, vará Jesucristo kúu ta̱a ta̱ ta̱xi kua̱ꞌa̱ ndee̱ va̱ꞌa ndaꞌa̱ ndó, ta xáni si̱ni̱ ndó ndí mi̱i ndó kúu ndó ni̱vi na ndíchí ní si̱ni̱, ni̱vi na xíni̱ va̱ꞌa ní. Ta xáni si̱ni̱ ndó ndí mi̱i ndó kúu ni̱vi na náꞌno ní ndee̱ kómí, vará mi̱i ndi̱ kúu ni̱vi na loꞌo ní ndee̱ kómí. Ta vará kua̱ꞌa̱ ní ni̱vi kísa to̱ꞌó na ndóꞌó, ta ni̱vi yóꞌo xáa noo na xíni na ndi̱ꞌi̱.
1CO 4:11 Ta mi̱i ndi̱, nda̱ vitin xíꞌi̱ ní ndi̱ so̱ko, yíchi̱ ní ndi̱ takuií, ta kúma̱ni̱ ní tiko̱to̱ kundixin ndi̱. Ta kua̱ꞌa̱ ní yichi̱ ni̱vi sáxo̱ꞌvi̱ ní na ndi̱ꞌi̱ nda̱ káni na ndi̱ꞌi̱, ta ni o̱n ko̱ó veꞌe ndi̱ no̱o̱ kutaku̱ ndi̱.
1CO 4:12 Ta saá ni, ndeé ní xíꞌin ndaꞌa̱ ndi̱ kísa chiño ndi̱, ta̱nda̱ kúnaa̱ ní ndi̱ no̱o̱ chiño yóꞌo. Ta tá yóo ni̱vi na sáta̱vi̱ chiꞌña ndi̱ꞌi̱, ta ndákuii̱n ndi̱ káꞌa̱n ndi̱ xíꞌin nayóꞌo, káchí ndi̱ saá: “Ná keꞌé Ndios ñava̱ꞌa xíꞌin ndó.” Ta tá sáxo̱ꞌvi̱ ní ni̱vi mi̱i ndi̱ xa̱ꞌa̱ ña ndíko̱n ndi̱ Jesucristo, ta xíꞌin ña káꞌno ini ndi̱ kúndeé ndi̱ xíꞌin ndiꞌi ña o̱n váꞌa yóꞌo.
1CO 4:13 Tá káꞌa̱n ni̱vi to̱ꞌon o̱n váꞌa xa̱ꞌa̱ ndi̱, ta mi̱i ndi̱, xíꞌin to̱ꞌon to̱ꞌó káꞌa̱n ndi̱ xíꞌin nayóꞌo. Ta saá ni, nda̱tán kéꞌé ni̱vi xíꞌin mi̱ꞌí ña nda̱ loꞌo o̱n vása ndáya̱ꞌví, saá kéꞌé ni̱vi ñoyívi xíꞌin ndi̱ nda̱ ki̱vi̱ vitin.
1CO 4:14 O̱n si̱ví xa̱ꞌa̱ ña sakukaꞌan i̱ no̱o̱ ndó kúu ña ni̱taa i̱ to̱ꞌon yóꞌo. Ta nda̱tán ndáto̱ꞌon ñii ta̱a xíꞌin sa̱ꞌya ra na kíꞌvi ní ini ra xíni ra, saá ndáto̱ꞌon i̱ xíꞌin ndó vitin.
1CO 4:15 Saá chi yi̱ꞌi̱, yóo i̱ nda̱tán yóo yivá ndóꞌó, ni̱vi na kándixa Jesucristo, chi xi̱kuu i̱ ta̱no̱ó ni̱ka̱ꞌa̱n ndoso to̱ꞌon ñava̱ꞌa xa̱ꞌa̱ Jesucristo xíꞌin ndó. Ta vará nda̱ ná koo u̱xu̱ mil ni̱vi na va̱ꞌa sánáꞌa ndóꞌó to̱ꞌon xa̱ꞌa̱ yichi̱ Jesucristo, ta ndixa ñii la̱á yi̱ꞌi̱ yóo i̱ nda̱tán yóo yivá ndó.
1CO 4:16 Ta xa̱ꞌa̱ ñayóꞌo, xáku ndáꞌví i̱ no̱o̱ ndó ndí ná kutaku̱ ndó nda̱tán táku̱ i̱ yichi̱ Jesucristo.
1CO 4:17 Ta xa̱ꞌa̱ ña chindeé ra ndóꞌó ña keꞌé ndó saá, xa ti̱ꞌví i̱ ñani yó ta̱Timoteo xaa̱ ra no̱o̱ ndó. Ta nda̱tán yóo sa̱ꞌya i̱ ta̱ kíꞌvi ini i̱ xíni i̱, saá yóo ta̱Timoteo yóꞌo. Ta kúu ra ta̱a ta̱ nda̱ loꞌo o̱n vása sándakoo vivíi ndíko̱n yichi̱ Jesucristo ñii káchí xíꞌin yi̱ꞌi̱. Ta ta̱Timoteo yóꞌo ndato̱ꞌon ra xíꞌin ndó ña sanakáꞌán ra ndóꞌó ndasaá ndíko̱n i̱ yichi̱ Jesucristo, ta sanáꞌa ra ndóꞌó mi̱i to̱ꞌon ña sánáꞌa i̱ ndiꞌi ni̱vi na kándixa Jesucristo, na nákutáꞌan ñii ñii ñoo.
1CO 4:18 Ta sava ndóꞌó xa kúña̱ꞌa ní ini ndó, chi xáni si̱ni̱ ndó ndí ndasaá mi̱i ndó xa ki̱xáꞌá ndó xáꞌnda chiño ndó, ta nda̱ ñii ki̱vi̱ o̱n xaa̱ ka̱ i̱ koto i̱ ndóꞌó, saá xáni si̱ni̱ ndó.
1CO 4:19 Ta saá ni, tá kóni Ndios, ta ya̱chi̱ ní xaa̱ i̱ koto i̱ ndóꞌó. Tá ki̱vi̱ xaa̱ i̱ no̱o̱ ndó, ta va̱ꞌa saá koto i̱ yu kúu sava ndóꞌó na kúu na kúña̱ꞌa ní ini. Ta ki̱vi̱ saá kunda̱a̱ ini i̱ án ndixa ni̱vi yóꞌo kómí na ndee̱ Ndios, án ndasaá kuiti káꞌa̱n na to̱ꞌon vi̱chí ña káku si̱ni̱ mi̱i na.
1CO 4:20 Chi ña táku̱ ni̱vi xíꞌin ndee̱ Ndios, ñayóꞌo kúu ña kísa nda̱a̱ ndí ndíko̱n na yichi̱ no̱o̱ xáꞌnda chiño Ndios. Ta tá ndasaá kuiti káꞌa̱n na to̱ꞌon livi, ta ñayóꞌo o̱n vása kísa nda̱a̱ ña án ndixa kúu na ni̱vi na ndíko̱n yichi̱ no̱o̱ xáꞌnda chiño Ndios.
1CO 4:21 Ta vitin, ¿yukía̱ kóni ndó keꞌé i̱ xíꞌin ndó? ¿Án xaa̱ i̱ no̱o̱ ndó xa̱ꞌa̱ ña saxo̱ꞌvi̱ i̱ ndóꞌó? ¿Án xaa̱ i̱ no̱o̱ ndó xíꞌin ña kíꞌvi ini i̱ xíni i̱ ndóꞌó, ta xíꞌin ña káꞌno ini i̱?
1CO 5:1 Ndiꞌi ni̱vi xa xíni̱ na xa̱ꞌa̱ ña kini ní kéꞌé ñii ta̱a ta̱ nákutáꞌan xíꞌin ndóꞌó na kándixa Jesucristo. Ña kini kéꞌé ra yóꞌo kúu ña yóo ra kíꞌvi ra xíꞌin ñásíꞌí yivá ra. Ña o̱n váꞌa káꞌno ní kúu ñayóꞌo, ta̱nda̱ ni̱vi na o̱n vása kísa to̱ꞌó Ndios o̱n vása kéꞌé na saá.
1CO 5:2 Ta vará xíni̱ ndó yóo ñii ña o̱n váꞌa yóꞌo, ¿nda̱chun ndóꞌó kúu ndó ni̱vi na kúña̱ꞌa ini? Ta, ¿nda̱chun o̱n vása kúchuchú ini ndó xíni ndó ña o̱n váꞌa kéꞌé ta̱a yóꞌo? ¿Nda̱chun o̱n vása tava ndó ra ko̱ꞌo̱n ra ke̱ꞌe ña o̱n kutáꞌan ka̱ ra xíꞌin ndó?
1CO 5:3 Vará o̱n ko̱ó yi̱ꞌi̱ yóo i̱ xíꞌin ndó vitin, ta saá ni, ñóꞌo ní ini i̱ xa̱ꞌa̱ ndó ndiꞌi saá ki̱vi̱. Ta saá nda̱tán ta̱a ta̱ yóo xíꞌin ndó, saá yóo i̱, ta xa ki̱sa nani i̱ xa̱ꞌa̱ kua̱chi ña ni̱ki̱ꞌvi ta̱yóꞌo.
1CO 5:4 Ndóꞌó, ni̱vi na kándixa Jesucristo, ki̱vi̱ nákutáꞌan ndó xíꞌin nda̱yí ki̱vi̱ Jesucristo, ta yi̱ꞌi̱ nda̱tán yóo ta̱a ta̱ ñíndichi xíꞌin ndó saá yóo i̱, chi yóo níma̱ i̱ xíꞌin ndó. Ta ndee̱ Jesucristo yóo ña xíꞌin ndó no̱o̱ nákutáꞌan ndó.
1CO 5:5 Ta ki̱vi̱ nakutáꞌan ndiꞌi ndó saá ña kasa nani ndó xa̱ꞌa̱ ta̱a ta̱ ni̱ki̱ꞌvi kua̱chi káꞌno yóꞌo, ta xíni̱ ñóꞌó taxi ndó ra ndaꞌa̱ níma̱ ndiva̱ꞌa káꞌno Satanás xa̱ꞌa̱ ña saxo̱ꞌvi̱ ñaꞌá ra. Ta saá vará xo̱ꞌvi̱ yi̱kí ko̱ñu ra, ta níma̱ ra ka̱ku ña ki̱vi̱ Jesucristo ndikó ra ñoyívi yóꞌo.
1CO 5:6 Ta vitin o̱n ko̱ó xa̱ꞌa̱ ña kúu ndó ni̱vi na ña̱ꞌa ní ini. ¿Án o̱n vása kúnda̱a̱ ini ndó xa̱ꞌa̱ to̱ꞌon ndíchí ña xa xíni̱ yó, ña káchí saá?: “Vará loꞌo kuiti kúu levadura yiyá, ta kómí ña ndee̱ kasa chiño ña xíꞌin ñii koꞌndo káꞌno yuxa̱n ña sanaño ñaꞌá ña”, saá káchí to̱ꞌon ña xa xíni̱ yó.
1CO 5:7 Ta nda̱tán yóo levadura yiyá ña yatá, saá yóo ña o̱n váꞌa kéꞌé ndó. Ta ndóꞌó xíni̱ ñóꞌó tava ndó ndiꞌi ña o̱n váꞌa yóo xíꞌin ndó. Ta saá nduu ndó nda̱tán yóo yuxa̱n xa̱á ña va̱ꞌa ní, ña o̱n vása kómí nda̱ loꞌo levadura yiyá. Saá chi Jesucristo xa ni̱so̱ko̱ xíꞌin mi̱i ra ña ni̱xiꞌi̱ ra xa̱ꞌa̱ kua̱chi yó. Ta nda̱tán yóo tíndikachi tí sóko̱ mi̱i yó na kúu najudío no̱o̱ viko̱ Pascua xa̱ꞌa̱ ña nákáꞌán yó ndasaá Ndios sa̱ka̱ku ra naxi̱i̱ síkuá yó, saá yóo Jesucristo ta̱a ta̱ ni̱so̱ko̱ xíꞌin mi̱i xa̱ꞌa̱ ña saka̱ku ra ndiꞌi mi̱i yó no̱o̱ ña o̱n váꞌa.
1CO 5:8 Saá vivíi ná sakana yó viko̱ Pascua ña nákáꞌán yó xa̱ꞌa̱ ña ni̱xiꞌi̱ Jesucristo, ta viko̱ yóꞌo ná kuxu yó si̱ta̱ va̱ꞌa ña o̱n ko̱ó levadura yiyá kómí. Chi ñalevadura yiyá ña yatá sánáꞌa ña xa̱ꞌa̱ ndiꞌi no̱o̱ ña o̱n váꞌa ña ni̱xi̱yo ini yó. Ta xíni̱ ñóꞌó sandakoo yó ndiꞌi ña o̱n váꞌa yóꞌo, ta saá nduu yó ni̱vi na nda̱a̱, na ndinoꞌo ini.
1CO 5:9 Ki̱vi̱ ni̱yaꞌa xa ni̱taa i̱ ñii tutu ña ti̱ꞌví i̱ ni̱xaa̱ ndaꞌa̱ ndó. Ta no̱o̱ tutu yóꞌo nda̱to̱ꞌon i̱ xíꞌin ndó ndí o̱n váꞌa kutáꞌan ndó xíꞌin nata̱a na kíꞌvi kua̱chi xíꞌin náñaꞌa̱ ná o̱n si̱ví násíꞌí na kúu, ni o̱n váꞌa kutáꞌan ndó xíꞌin náñaꞌa̱ ná kíꞌvi kua̱chi xíꞌin nata̱a na o̱n si̱ví yii̱ ná kúu.
1CO 5:10 Ta to̱ꞌon yóꞌo ña xa ni̱taa i̱ ni̱xaa̱ ndaꞌa̱ ndó, o̱n vása ní‑kaꞌa̱n i̱ xíꞌin ndó ña kuxíká va̱ꞌa ndó no̱o̱ ni̱vi na o̱n vása kándixa Jesucristo, na kúu ni̱vi na ndíko̱n yichi̱ ña o̱n váꞌa ñoyívi yóꞌo. Chi kua̱ꞌa̱ ní ni̱vi yóꞌo xíka na kíꞌvi na kua̱chi xíꞌin náñaꞌa̱ án xíꞌin nata̱a, ta kua̱ꞌa̱ ní ni̱vi yóꞌo kútoo ní na nakaya na víꞌí ní ñakuíká, kua̱ꞌa̱ ní ni̱vi yóꞌo kúu nakuíꞌná, ta kua̱ꞌa̱ ní ni̱vi yóꞌo kísa to̱ꞌó na ñaídolo án ñaimagen, ña kúu ndios vatá. Ta o̱n vása kóni kachí i̱ ndí nda̱ loꞌo o̱n kutáꞌan ndó xíꞌin ni̱vi o̱n váꞌa ñoyívi yóꞌo. Saá chi xa̱ꞌa̱ ña o̱n kutáꞌan ndó xíꞌin ni̱vi yóꞌo, koni̱ ñóꞌó ña kee ndó ñoyívi yóꞌo, níkúu.
1CO 5:11 Ta xíꞌin tutu ña ni̱taa i̱ ta ti̱ꞌví i̱ ni̱xaa̱ ña ndaꞌa̱ ndó, nda̱to̱ꞌon i̱ xíꞌin ndó ndí o̱n váꞌa kutáꞌan ndó xíꞌin ni̱vi na káchí xa̱ꞌa̱ mi̱i, ndí kúu na ni̱vi na ndíko̱n yichi̱ Jesucristo, ta saá ni, táku̱ na kíꞌvi na kua̱chi xíꞌin náñaꞌa̱ ná o̱n si̱ví násíꞌí na kúu, án kíꞌvi na kua̱chi xíꞌin nata̱a na o̱n si̱ví yii̱ ná kúu. Ta ñii ki̱ꞌva saá o̱n váꞌa kutáꞌan ndó xíꞌin ni̱vi na káchí ndí kándixa na Jesucristo, ta kútoo ní na nakaya na kua̱ꞌa̱ ní ñakuíká, án ni̱vi na kísa to̱ꞌó ñaídolo án ñaimagen ña kúu ndios vatá, án ni̱vi na káꞌa̱n to̱ꞌon vatá xa̱ꞌa̱ inka̱ ni̱vi, án ni̱vi na xíꞌi ní, án kúu na ni̱vi na kísa kuíꞌná. Ndóꞌó, xíni̱ ñóꞌó ndó kuxíká ndó no̱o̱ ni̱vi na táku̱ kéꞌé ña o̱n váꞌa yóꞌo, vará káchí na kúu na ni̱vi na kándixa Jesucristo. Ta ni o̱n kuxu ndó xíꞌin ni̱vi yóꞌo.
1CO 5:12 O̱n si̱ví chiño no̱o̱ yi̱ꞌi̱ kúu ña kasa nani i̱ xa̱ꞌa̱ kua̱chi ni̱vi na ndíko̱n yichi̱ ñoyívi yóꞌo, tá o̱n ta̱ꞌán kandixa na Jesucristo. Ta saá ni, ndóꞌó na kúu ni̱vi na xa kándixa Jesucristo, chiño no̱o̱ ndó kúu ña kasa nani ndó xa̱ꞌa̱ kua̱chi ni̱vi na nákutáꞌan xíꞌin ndó.
1CO 5:13 Mi̱i Ndios kúu ta̱ kasa nani xa̱ꞌa̱ kua̱chi ni̱vi na o̱n vása kándixa Jesucristo. Ta ndóꞌó, ni̱vi na kándixa Jesucristo, chiño no̱o̱ ndóꞌó kúu ña tava ndó ta̱a ta̱ kéꞌé ñakini, chi kíꞌvi ra xíꞌin ñásíꞌí yivá ra, ta o̱n taxi ndó ña nakutáꞌan ka̱ ra xíꞌin ndó.
1CO 6:1 Ta ndóꞌó ni̱vi na kándixa Jesucristo, tá yóo ñii ndóꞌó kómí ndó ñii kua̱chi yo̱ꞌvi̱ xíꞌin inka̱ táꞌan ndó, ¿án va̱ꞌa ko̱ꞌo̱n ndó taxi ndó kua̱chi yóꞌo ndaꞌa̱ nachiño na o̱n vása kándixa Jesucristo xa̱ꞌa̱ ña kasa nani na kua̱chi ndó? O̱n váꞌa saá, chi va̱ꞌa ka̱ ko̱ꞌo̱n ndó no̱o̱ ni̱vi na kándixa Jesucristo ña kasa nani na xa̱ꞌa̱ kua̱chi ndó.
1CO 6:2 ¿Án o̱n vása kúnda̱a̱ ini ndó ndí ñii ki̱vi̱ ña va̱xi ndiꞌi mi̱i yó, ni̱vi na kándixa Jesucristo kasa nani yó xa̱ꞌa̱ ndiꞌi ni̱vi ñoyívi yóꞌo? Ta saá, ¿nda̱chun xáni si̱ni̱ ndó ndí o̱n vása kúchiño ndó kasa nani ndó xa̱ꞌa̱ kua̱chi válí ña yóo xíꞌin mi̱i ndó vitin?
1CO 6:3 ¿Án o̱n vása kúnda̱a̱ ini ndó ndí ñii ki̱vi̱ ña va̱xi kasa nani ndó xa̱ꞌa̱ naángel ñoyívi ni̱no? Tá kasa nani ndó xa̱ꞌa̱ naángel ki̱vi̱ saá, ta ndixa kúchiño ndó kasa nani ndó xa̱ꞌa̱ kua̱chi ni̱vi ñoyívi yóꞌo.
1CO 6:4 Ta saá vitin, ndóꞌó ni̱vi na kándixa Jesucristo, tá yóo kua̱chi xíꞌin táꞌan ndó, ta, ¿nda̱chun táxi ndó kua̱chi yóꞌo ndaꞌa̱ najuez na kúu ni̱vi na o̱n vása kánóo va̱ꞌa to̱ꞌon xa̱ꞌa̱ no̱o̱ ndóꞌó na kándixa Jesucristo?
1CO 6:5 Káꞌa̱n i̱ saá xíꞌin ndó xa̱ꞌa̱ ña sakukaꞌan i̱ no̱o̱ ndó. ¿Án o̱n ko̱ó nda̱ ñii ndóꞌó na kándixa Jesucristo, na kómí ñandíchí si̱ni̱ ña ta̱xi Ndios ndaꞌa̱ ndó, ña kúchiño ndó kasa nani ndó xa̱ꞌa̱ kua̱chi ña yóo xíꞌin ndó?
1CO 6:6 O̱n vása va̱ꞌa kéꞌé ndó, chi sava ndóꞌó káni táꞌan ndó xíꞌin táꞌan ndó, ta táxi ndó kua̱chi xa̱ꞌa̱ táꞌan ndó no̱o̱ najuez na kúu ni̱vi na o̱n vása kándixa Jesucristo.
1CO 6:7 Ta ña káni táꞌan ndó xíꞌin táꞌan ndó, kua̱chi yóꞌo sánáꞌa ña ndí kúu ndó ni̱vi na o̱n ta̱ꞌán to̱nda̱a kuaꞌno yichi̱ Jesucristo. Tá yóo natáꞌan ndó na kéꞌé ña o̱n váꞌa xíꞌin ndó, ta ndóꞌó va̱ꞌa ná kundeé ini ndó no̱o̱ ni̱vi na kéꞌé saá, ta o̱n ko̱ꞌo̱n ndó taxi ndó kua̱chi xa̱ꞌa̱ na no̱o̱ nachiño ñoyívi yóꞌo. Tá natáꞌan ndó sándáꞌví na ndóꞌó, ta va̱ꞌa ná kundeé ini ndó no̱o̱ ñayóꞌo, ta o̱n ko̱ꞌo̱n ndó taxi ndó kua̱chi xa̱ꞌa̱ ni̱vi yóꞌo.
1CO 6:8 Ta ndóꞌó o̱n vása kéꞌé ndó saá. Ta nda̱ víka̱, mi̱i ndó kúu na kéꞌé ña o̱n váꞌa xíꞌin natáꞌan ndó ta sándáꞌví ndó na, vará kúu na nañani yó xíꞌin náki̱ꞌva̱ yó, na ñii káchí kándixa Jesucristo xíꞌin ndó.
1CO 6:9 ¿Án o̱n vása kúnda̱a̱ ini ndó ndí Ndios o̱n taxi ra ndí ni̱vi na o̱n váꞌa ki̱ꞌvi na ñoyívi ni̱no ña kaꞌnda chiño na xíꞌin ra? Ta nda̱ loꞌo o̱n sandáꞌví xíꞌin mi̱i ndó, chi ni̱vi na táku̱ kéꞌé ña o̱n váꞌa, nayóꞌo o̱n vása ki̱ꞌvi na ñoyívi ni̱no ña kaꞌnda chiño na xíꞌin Ndios. Ni̱vi o̱n váꞌa yóꞌo kúu nata̱a na kíꞌvi kua̱chi xíꞌin náñaꞌa̱ ná o̱n si̱ví násíꞌí na kúu, ta náñaꞌa̱ ná kíꞌvi kua̱chi xíꞌin nata̱a na o̱n si̱ví yii̱ ná kúu, ta ni̱vi na kísa to̱ꞌó ñaídolo án ñaimagen, ña kúu ndios vatá, ta nata̱a na kíꞌvi kua̱chi xíꞌin inka̱ nata̱a, ta náñaꞌa̱ ná kíꞌvi kua̱chi xíꞌin inka̱ náñaꞌa̱,
1CO 6:10 ta ni̱vi na kísa kuíꞌná ña kómí inka̱ ni̱vi, ta ni̱vi na kútoo ní nakaya kua̱ꞌa̱ ní ñakuíká, ta ni̱vi na xíꞌi ní, ta ni̱vi na káꞌa̱n to̱ꞌon vatá xa̱ꞌa̱ inka̱ ni̱vi, ta ni̱vi na sándáꞌví inka̱ ni̱vi. Ndiꞌi ni̱vi na táku̱ kéꞌé ña o̱n váꞌa yóꞌo, nayóꞌo o̱n ki̱ꞌvi na kaꞌnda chiño na xíꞌin Ndios ñoyívi ni̱no.
1CO 6:11 Táꞌan siꞌna ña o̱n ta̱ꞌán kandixa ndó Jesucristo, sava ndóꞌó xi̱kuu ndó ni̱vi xi̱taku̱ ke̱ꞌé ña o̱n váꞌa yóꞌo. Ta vitin ni̱vi na ndii kúu ndó no̱o̱ Ndios, chi Jesucristo xa na̱kata ra kua̱chi ndó, ta xíꞌin ndee̱ Jesucristo Ta̱a ta̱Káꞌno no̱o̱ yó, ta xíꞌin ndee̱ Níma̱ Ndios, ndu̱u ndó ni̱vi na ndii, ta va̱ꞌa nákutáꞌan ndó xíꞌin Ndios vitin.
1CO 6:12 Sava ndóꞌó káchí ndó saá: “Xa̱ꞌa̱ ña táku̱ ndíka̱ yó yichi̱ Jesucristo vitin, kómí yó nda̱yí keꞌé yó ndiꞌi saá no̱o̱ ña káchí ini yó”, saá káchí ndó. Ta xíni̱ ñóꞌó kunda̱a̱ ini ndó ndí o̱n si̱ví ndiꞌi ña káchí ini ndó keꞌé ndó kúu ña chíndeé mi̱i ndó. Tá ndixa Jesucristo kúu ta̱a ta̱ xáꞌnda chiño no̱o̱ ndó, ta saá o̱n taxi ndó inka̱ ña kaꞌnda chiño no̱o̱ ndó.
1CO 6:13 Ta saá ni, sava ndóꞌó ndakuii̱n ndó, kachí ndó saá: “Ndios ki̱sa va̱ꞌa ra ñaxíxi xa̱ꞌa̱ ña kuxu yó ña nda̱ xáa ini yó, ta ti̱xin yó ku̱va̱ꞌa ña xa̱ꞌa̱ ña koꞌon ña xíxi yó”, saá ndakuii̱n ndó. Vará ñandixa ndáto̱ꞌon to̱ꞌon yóꞌo, ta ndóꞌó xíni̱ ñóꞌó kunda̱a̱ ini ndó ndí o̱n kundeé ña xíxi yó ni o̱n kundeé ti̱xin yó koo ña ndiꞌi saá ki̱vi̱, chi yóo ki̱vi̱ ña chi̱tóni̱ Ndios sandiꞌi ra xa̱ꞌa̱ ndio̱vi̱ ñayóꞌo. Ta vitin xíni̱ ñóꞌó kunda̱a̱ ini ndó ndí o̱n si̱ví xa̱ꞌa̱ ña ki̱ꞌvi yó kua̱chi xíꞌin inka̱ náñaꞌa̱ án xíꞌin inka̱ nata̱a kúu ña ki̱sa va̱ꞌa Ndios yi̱kí ko̱ñu yó. Nda̱ víka̱, Ndios ki̱sa va̱ꞌa ra yi̱kí ko̱ñu yó xa̱ꞌa̱ ña kasa chiño yó no̱o̱ Jesucristo. Ta Jesucristo kúu ta̱a ta̱káꞌno no̱o̱ yi̱kí ko̱ñu yó ta ndíni ra xíni ra ña.
1CO 6:14 Ta nda̱tán Ndios xíꞌin ndee̱ ra sa̱nataku̱ ra Jesucristo, saá xíꞌin ndee̱ ra sanataku̱ ra mi̱i yó ñii ki̱vi̱ ña va̱xi.
1CO 6:15 ¿Án o̱n vása kúnda̱a̱ ini ndó ndí ñii ñii ndóꞌó kúu ndó ñii xiiña yi̱kí ko̱ñu Jesucristo? Ta xa̱ꞌa̱ ñayóꞌo, ¿án xáni si̱ni̱ ndó ndí ñava̱ꞌa kúu ña taxi ndó yi̱kí ko̱ñu ndó ña nakutáꞌan ña xíꞌin yi̱kí ko̱ñu ñii ñaꞌa̱ ñá síkó xíꞌin mi̱i ndaꞌa̱ nata̱a? Nda̱ loꞌo o̱n váꞌa saá, chi yi̱kí ko̱ñu ñii ñii yó kúu ña ñii xiiña yi̱kí ko̱ñu Jesucristo.
1CO 6:16 ¿Án o̱n vása kúnda̱a̱ ini ndó táná nakutáꞌan yi̱kí ko̱ñu ndó xíꞌin yi̱kí ko̱ñu ñii ñaꞌa̱ ñá síkó xíꞌin mi̱i, ta ña nakutáꞌan o̱vi̱ ndó saá nduu ndó ñii yi̱kí ko̱ñu kuiti? Chi to̱ꞌon Ndios ña ni̱taa na xi̱na̱ꞌá káchí ña saá xa̱ꞌa̱ ta̱a xíꞌin ñásíꞌí ra: “Na o̱vi̱ ni̱vi yóꞌo nduu ñii ni̱vi”, saá káchí to̱ꞌon Ndios.
1CO 6:17 Ta saá ni, mi̱i yó ni̱vi na kándixa Jesucristo, ñii yóo yó táku̱ yó ini ra, ta mi̱i ra yóo ra táku̱ ra ini yó.
1CO 6:18 Ta ndóꞌó, xíni̱ ñóꞌó kuxíká ndó no̱o̱ yóo ña chíndaꞌá ndóꞌó nakava ndó ki̱ꞌvi ndó kua̱chi xíꞌin náñaꞌa̱ ná o̱n si̱ví násíꞌí ndó kúu, án xíꞌin nata̱a na o̱n si̱ví yii̱ ndó kúu, chi ña kéꞌé ndó saá kúu ña kéꞌé ndó ña o̱n váꞌa xíꞌin yi̱kí ko̱ñu mi̱i ndó. Ta ndiꞌi no̱o̱ inka̱ ña o̱n váꞌa kéꞌé ni̱vi, o̱n vása kéꞌé na ñayóꞌo xíꞌin yi̱kí ko̱ñu mi̱i na.
1CO 6:19 ¿Án o̱n vása kúnda̱a̱ ini ndó ndí yi̱kí ko̱ñu ndó kúu veꞌe ño̱ꞌo no̱o̱ táku̱ Níma̱ Ndios?, chi Ndios ta̱xi ra Níma̱ ra ña táku̱ ña ini ndó. Ta vitin yi̱kí ko̱ñu ndó o̱n si̱ví ndasaá kuiti kuenda mi̱i ndó kúu ña,
1CO 6:20 chi yáꞌví ní cha̱ꞌvi Ndios xa̱ꞌa̱ ndóꞌó, chi xíꞌin ni̱i̱ Jesucristo cha̱ꞌvi ra xa̱ꞌa̱ ndóꞌó. Ta saá kuenda mi̱i Ndios kúu yi̱kí ko̱ñu ndó, ta ñii ki̱ꞌva saá kuenda ra kúu níma̱ ndó. Ta xa̱ꞌa̱ ñayóꞌo, ndiꞌi ña kísa ndivi ndó xíꞌin yi̱kí ko̱ñu ndó, ta ndiꞌi ña xáni ini ndó xíꞌin níma̱ ndó, xíꞌin ndiꞌi ñayóꞌo xíni̱ ñóꞌó kasa to̱ꞌó ndó Ndios.
1CO 7:1 Xa ki̱xaa̱ tutu ña ni̱taa ndó ta ti̱ꞌví ndó no̱o̱ i̱, ta vitin ndakuii̱n i̱, ndato̱ꞌon i̱ xíꞌin ndó xa̱ꞌa̱ ndiꞌi ña ndáka̱ to̱ꞌon ndó yi̱ꞌi̱ no̱o̱ tutu yóꞌo. Ta saá ndákuii̱n i̱ káchí i̱ ndí ñava̱ꞌa ní kúu ña ndí nata̱a o̱n tonda̱ꞌa̱ na xíꞌin náñaꞌa̱.
1CO 7:2 Ta saá ni, xíni̱ i̱ ndí kua̱ꞌa̱ ní nata̱a na yóo xíꞌin ndó kíꞌvi na kua̱chi xíꞌin náñaꞌa̱ ná o̱n si̱ví násíꞌí na kúu, ta kua̱ꞌa̱ ní náñaꞌa̱ kíꞌvi ná kua̱chi xíꞌin nata̱a na o̱n si̱ví yii̱ ná kúu, ta xa̱ꞌa̱ ña yóo ña chíndaꞌá ndóꞌó ki̱ꞌvi ndó kua̱chi yóꞌo, va̱ꞌa ñii ñii ta̱a ná kukomí ra ñásíꞌí mi̱i ra, ta va̱ꞌa ñii ñii ñaꞌa̱ ná kukomí ñá yii̱ mi̱i ñá.
1CO 7:3 Ta ta̱a ta̱ to̱nda̱ꞌa̱ xíni̱ ñóꞌó kasa ndivi ra chiño no̱o̱ ra ña kúu ña taxi xíꞌin mi̱i ra ndaꞌa̱ ñásíꞌí ra, ta ñii ki̱ꞌva saá, ñaꞌa̱ ñá to̱nda̱ꞌa̱ xíni̱ ñóꞌó kasa ndivi ñá chiño no̱o̱ ñá, ña kúu ña taxi xíꞌin mi̱i ñá ndaꞌa̱ yii̱ ñá.
1CO 7:4 Nda̱ ñii ni̱vi na to̱nda̱ꞌa̱ o̱n vása kómí na nda̱yí ña xáꞌnda chiño matóꞌón mi̱i na no̱o̱ yi̱kí ko̱ñu mi̱i na. Saá chi ñásíꞌí ta̱a xa ta̱xi ñá nda̱yí ndaꞌa̱ yii̱ ñá ña xáꞌnda chiño ra no̱o̱ yi̱kí ko̱ñu ñá. Ta ñii ki̱ꞌva saá yii̱ ñaꞌa̱ xa ta̱xi ra nda̱yí ndaꞌa̱ ñásíꞌí ra ña xáꞌnda chiño ñá no̱o̱ yi̱kí ko̱ñu ra.
1CO 7:5 Ta saá o̱n váꞌa ta̱a nakasi xíꞌin mi̱i ra ña o̱n taxi ra yi̱kí ko̱ñu ra ndaꞌa̱ ñásíꞌí ra. Ta ñii ki̱ꞌva saá, o̱n váꞌa ñaꞌa̱ nakasi xíꞌin mi̱i ñá ña o̱n taxi ñá yi̱kí ko̱ñu ñá ndaꞌa̱ yii̱ ñá. Ta saá ni, yóo nda̱yí ña nakasi xíꞌin mi̱i na loꞌo kuiti ki̱vi̱ xa̱ꞌa̱ ña taxi xíꞌin mi̱i na ña ka̱ꞌa̱n na xíꞌin Ndios. Ta ta̱a xíꞌin ñásíꞌí ra xíni̱ ñóꞌó siꞌna koo yuꞌú na xa̱ꞌa̱ ña keꞌé na saá. Ta o̱n váꞌa nakasi xíꞌin mi̱i na kua̱ꞌa̱ ní ki̱vi̱, chi yi̱yo ní o̱n kuchiño na nasita xíꞌin mi̱i na, ta níma̱ ndiva̱ꞌa káꞌno chindaꞌá ña na ki̱ꞌvi na kua̱chi xíꞌin inka̱ ta̱a án xíꞌin inka̱ ñaꞌa̱.
1CO 7:6 To̱ꞌon yóꞌo kúu kuiti to̱ꞌon ña ndáto̱ꞌon yi̱ꞌi̱ xíꞌin ndó, ta o̱n si̱ví to̱ꞌon ña xáꞌnda chiño i̱ no̱o̱ ndó kúu ña.
1CO 7:7 Kunakaa̱ ní ka̱ ñasi̱i̱ ini i̱ tá ndiꞌi nata̱a kukomí na ndee̱ ña kaꞌnda chiño na no̱o̱ yi̱kí ko̱ñu na ña o̱n tonda̱ꞌa̱ na, ta kindo̱o na kuu na ni̱vi na kutaku̱ matóꞌón, nda̱tán táku̱ yi̱ꞌi̱. Ta ndixa o̱n vása kúchiño ndiꞌi ni̱vi kutaku̱ na saá, chi o̱n si̱ví ñii no̱o̱ kúu ndee̱ ña va̱ꞌa sa̱níꞌi Ndios ndaꞌa̱ ni̱vi. Sava ni̱vi kómí na ñii no̱o̱ ndee̱, ta inka̱ ni̱vi kómí na inka̱ no̱o̱ ndee̱ ña sa̱níꞌi Ndios na.
1CO 7:8 Vitin ndáto̱ꞌon i̱ xíꞌin ndóꞌó, ni̱vi na kúu nakuáa̱n na o̱n ta̱ꞌán tonda̱ꞌa̱, ta xíꞌin ndóꞌó, náñaꞌa̱ ná ni̱xiꞌi̱ yii̱. Xáni si̱ni̱ i̱ ndí va̱ꞌa o̱n tonda̱ꞌa̱ ndó, ta va̱ꞌa ka̱ ná kindo̱o matóꞌón ndó nda̱tán yóo yi̱ꞌi̱.
1CO 7:9 Ta saá ni, tá xíto ndó ndí o̱n kúchiño ndó nasita xíꞌin mi̱i ndó, ta saá va̱ꞌa ka̱ ná tonda̱ꞌa̱ ndó. Va̱ꞌa ka̱ ná tonda̱ꞌa̱ ta̱a no̱o̱ ña ndeé ní kútoo ra kóni ra ñaꞌa̱, ta ñii ki̱ꞌva saá va̱ꞌa ka̱ ná tonda̱ꞌa̱ ñaꞌa̱ no̱o̱ ña ndeé ní kútoo ñá kóni ñá ta̱a.
1CO 7:10 Ta ndóꞌó, ni̱vi na kúu na xa to̱nda̱ꞌa̱, ndáto̱ꞌon i̱ xíꞌin ndó to̱ꞌon ña xáꞌnda chiño Ndios, ña káchí saá: “Nda̱ ñii ñaꞌa̱ o̱n vása va̱ꞌa sandakoo ñá yii̱ ñá.”
1CO 7:11 Ta saá ni, tá yóo ñii ñaꞌa̱ ñá sa̱ndakoo yii̱, ta ñaꞌa̱ yóꞌo xíni̱ ñóꞌó kindo̱o ñá kutaku̱ matóꞌón ñá. Tá o̱n vása kúchiño ñá kutaku̱ matóꞌón ñá, ta saá xíni̱ ñóꞌó tuku nakutáꞌan va̱ꞌa ñá xíꞌin yii̱ ñá. Ta ñii ki̱ꞌva saá, nda̱ ñii ta̱a o̱n váꞌa sandakoo ra ñásíꞌí ra.
1CO 7:12 Ta vitin yóo inka̱ to̱ꞌon ndáto̱ꞌon i̱ xíꞌin ndóꞌó, ni̱vi na kúu na xa to̱nda̱ꞌa̱ xíꞌin ni̱vi na o̱n vása kándixa Jesucristo. Ta to̱ꞌon yóꞌo kúu ña káku si̱ni̱ mi̱i i̱, ta o̱n si̱ví ña xáꞌnda chiño Ndios kúu ña. Ta yi̱ꞌi̱, xáni si̱ni̱ i̱ tá yóo ñii ta̱a ta̱ kándixa Jesucristo, ta ñásíꞌí ra o̱n vása kándixa ñá, ta saá ni, tá ñásíꞌí ra kóni ñá kutaku̱ ñá xíꞌin ra, ta saá ta̱yóꞌo o̱n vása va̱ꞌa sandakoo ra ñásíꞌí ra.
1CO 7:13 Ta ñii ki̱ꞌva saá, tá yóo ñii ñaꞌa̱ ñá kándixa Jesucristo, ta yii̱ ñáyóꞌo o̱n vása kándixa ra, ta saá ni, tá yii̱ ñáyóꞌo kóni ra kutaku̱ ra xíꞌin ñá, ta saá ñáyóꞌo o̱n vása va̱ꞌa sandakoo ñá yii̱ ñá.
1CO 7:14 Saá koo, chi xa̱ꞌa̱ ña kándixa ñaꞌa̱ Jesucristo, ta ta̱yii̱ ñáyóꞌo, kúu ra ta̱a ta̱ na̱taxi ñá ndaꞌa̱ Ndios. Ta xa̱ꞌa̱ ña kándixa ta̱a Jesucristo, ta ñásíꞌí ra kúu ñaꞌa̱ ñá na̱taxi ra ndaꞌa̱ Ndios. Tá o̱n si̱ví ñanda̱a̱ kúu ñayóꞌo, níkúu, ta nasa̱ꞌya ni̱vi yóꞌo kuu na ni̱vi na o̱n váꞌa no̱o̱ Ndios, níkúu. Ta vitin nasa̱ꞌya ni̱vi yóꞌo kúu ni̱vi na xa na̱taxi na ndaꞌa̱ Ndios.
1CO 7:15 Ta saá, tá yóo ñii ta̱a, ta o̱n vása kándixa ra Jesucristo, ta ñásíꞌí ra kúu ñii ñaꞌa̱ ñá kándixa, ta ta̱yóꞌo o̱n xi̱in ka̱ ra kutaku̱ ra xíꞌin ñá, ta saá ñásíꞌí ra yóꞌo va̱ꞌa taxi ñá ná ko̱ꞌo̱n ndíka̱ ta̱yóꞌo. Ta ñii ki̱ꞌva saá, tá yóo ñii ñaꞌa̱ ñá o̱n vása kándixa Jesucristo, ta yii̱ ñáyóꞌo kúu ta̱a ta̱ kándixa, ta ñáñaꞌa̱ yóꞌo o̱n xi̱in ka̱ ñá kutaku̱ ñá xíꞌin ra, ta saá va̱ꞌa ta̱yii̱ ñáyóꞌo ná taxi ra ko̱ꞌo̱n ndíka̱ ñá. Saá chi ni̱vi na kándixa Jesucristo o̱n vása xíni̱ ñóꞌó nayóꞌo kasa ndu̱xa̱ na xíꞌin yii̱ ná án xíꞌin ñásíꞌí na ña kutaku̱ ka̱ nayóꞌo xíꞌin na. Saá chi Ndios kóni ra ña vivíi kutaku̱ ñii ñii ni̱vi xíꞌin táꞌan na.
1CO 7:16 Ndóꞌó náki̱ꞌva̱ yó, ná kómí yii̱, ta yii̱ ndó yóꞌo o̱n vása kándixa na Jesucristo, ta xíni̱ ñóꞌó kunda̱a̱ ini ndó ndí tá xíꞌin ña vivíi táku̱ ndó xíꞌin yii̱ ndó, kivi chindeé ndó nayóꞌo kandixa na Jesucristo, ta saá Ndios saka̱ku ra na. Ta ñii ki̱ꞌva saá ndóꞌó, nañani yó na kómí násíꞌí, ta násíꞌí ndó yóꞌo o̱n vása kándixa ná Jesucristo, ta xíni̱ ñóꞌó kunda̱a̱ ini ndó ndí tá xíꞌin ña vivíi táku̱ ndó xíꞌin násíꞌí ndó, kivi chindeé ndó náyóꞌo kandixa ná Jesucristo, ta saá Ndios saka̱ku ra náyóꞌo.
1CO 7:17 Ta va̱ꞌa ñii ñii ndóꞌó ná kindo̱o ndó nda̱tán xa ta̱xi Ndios ni̱xi̱yo ndó ki̱vi̱ o̱n ta̱ꞌán kana Ndios ndóꞌó. To̱ꞌon yóꞌo kúu ña ndáto̱ꞌon i̱ xíꞌin ndiꞌi ni̱vi na kándixa Jesucristo na nákutáꞌan xa̱ꞌa̱ ña kísa káꞌno na ra.
1CO 7:18 Ta to̱ꞌon yóꞌo kóni kachí ndí ndóꞌó ni̱vi na xa ki̱sa ndivi costumbre circuncisión ki̱vi̱ o̱n ta̱ꞌán kandixa ndó Jesucristo, ta va̱ꞌa kindo̱o ndó saá, ta o̱n ndukú ndó ña kindaa ndó marca circuncisión ña xa kómí ndó. Ta ndóꞌó, ni̱vi na o̱n ta̱ꞌán kasa ndivi costumbre circuncisión ki̱vi̱ ka̱ndixa ndó Jesucristo, ta va̱ꞌa kindo̱o ndó kutaku̱ ndó saá, ta o̱n ndukú ndó kasa ndivi ndó costumbre circuncisión yóꞌo.
1CO 7:19 Saá chi o̱n vása ndáya̱ꞌví ní ka̱, táná kasa ndivi yó costumbre circuncisión, án o̱n vása kasa ndivi yó ña, chi ña ndáya̱ꞌví ní ka̱ kúu ña kísa ndivi yó ña xáꞌnda chiño Ndios no̱o̱ yó.
1CO 7:20 Tuku káꞌa̱n i̱ xíꞌin ndó ndí ñii ñii ndóꞌó xíni̱ ñóꞌó kindo̱o ndó nda̱tán ni̱xi̱yo ndó ki̱vi̱ o̱n ta̱ꞌán kana Ndios ndóꞌó.
1CO 7:21 Tá ki̱vi̱ Ndios ka̱na ra ndóꞌó kundiko̱n ndó yichi̱ Jesucristo, xi̱kuu ndó ni̱vi naesclavo, ta saá o̱n kundiꞌi ini ndó xa̱ꞌa̱ ñayóꞌo. Ta saá ni, tá naníꞌi ndó yichi̱ ña nduu ndó ni̱vi na táku̱ ndíka̱ no̱o̱ napatrón ndó, ta va̱ꞌa sandakoo ndó ña kúu ndó esclavo.
1CO 7:22 Saá chi sava ndóꞌó, na xi̱kuu esclavo ki̱vi̱ Ndios ka̱na ra ndóꞌó, va̱ꞌa nakáꞌán ndó ndí vitin kúu ndó ni̱vi na táku̱ ndíka̱ yichi̱ Jesucristo. Ta sava ndóꞌó, na o̱n si̱ví naesclavo xi̱kuu ki̱vi̱ Ndios ka̱na ra ndóꞌó, ta va̱ꞌa kunda̱a̱ ini ndó ndí vitin kúu ndó naesclavo na kísa chiño no̱o̱ Jesucristo.
1CO 7:23 Yáꞌví ní cha̱ꞌvi Ndios xa̱ꞌa̱ ndóꞌó ña ndu̱u ndó naesclavo Jesucristo, ta saá o̱n taxi ka̱ xíꞌin mi̱i ndó nduu ndó naesclavo nda̱ ñii ni̱vi ñoyívi yóꞌo.
1CO 7:24 Nañani yó xíꞌin náki̱ꞌva̱ yó, ni̱vi na kándixa Jesucristo, tuku ndáto̱ꞌon i̱ xíꞌin ndó saá: Nda̱tán ni̱xi̱yo ndó ki̱vi̱ o̱n ta̱ꞌán kana Ndios ndóꞌó, saá kindo̱o ndó koo ndó vitin.
1CO 7:25 Ta vitin ndáto̱ꞌon i̱ xíꞌin ndó náñaꞌa̱ kuáchí ná kúu nákuáa̱n ná o̱n ta̱ꞌán tonda̱ꞌa̱. Vará a̱nda̱ vitin Ndios o̱n ta̱ꞌán kaꞌnda chiño ra xa̱ꞌa̱ ña xíni̱ ñóꞌó keꞌé ndó, ta Ndios, ta̱a ta̱ kíꞌvi ní ini xíni ra yi̱ꞌi̱, ta̱xi ra ñandíchí si̱ni̱ i̱. Ta xa̱ꞌa̱ ñayóꞌo, va̱ꞌa kandixa ndó to̱ꞌon ña ndáto̱ꞌon i̱ xíꞌin ndó.
1CO 7:26 Xíni̱ yó ndí yo̱ꞌvi̱ ní yóo ki̱vi̱ ña táku̱ yó vitin. Ta xa̱ꞌa̱ ñayóꞌo, xáni si̱ni̱ i̱ ndí va̱ꞌa ní ka̱ ná kindo̱o ndó koo ndó nda̱tán yóo ndó, án ni̱vi na xa to̱nda̱ꞌa̱, án na o̱n ta̱ꞌán tonda̱ꞌa̱ kúu ndó.
1CO 7:27 Tá nata̱a na yóo násíꞌí kúu ndó, ta o̱n sandakoo ndó násíꞌí ndó. Tá nata̱a na o̱n ko̱ó násíꞌí kúu ndó, ta o̱n ndukú ndó koo násíꞌí ndó.
1CO 7:28 Ta saá ni, tá nata̱a na yóo kuáa̱n na o̱n ta̱ꞌán tonda̱ꞌa̱ kúu ndó, o̱n si̱ví ña o̱n váꞌa no̱o̱ Ndios kuu ña táná koo násíꞌí ndó. Ta ñii ki̱ꞌva saá, tá náñaꞌa̱ ná yóo kuáa̱n ná o̱n ta̱ꞌán tonda̱ꞌa̱ kúu ndó, ta o̱n si̱ví ña o̱n váꞌa no̱o̱ Ndios kuu ña táná koo yii̱ ndó. Ta yi̱ꞌi̱, kúnda̱a̱ ini i̱ ndí táná tonda̱ꞌa̱ ndó vitin, ta kukomí ndó kua̱ꞌa̱ ní tondíni, ta yi̱ꞌi̱ ña kóni i̱ kúu ña o̱n kundoꞌo ndó saá.
1CO 7:29 Nañani yó xíꞌin náki̱ꞌva̱ yó, ndáto̱ꞌon káxín i̱ xíꞌin ndóꞌó ndí saloꞌo ní kúu ki̱vi̱ ña taxi Ndios kutaku̱ ka̱ yó ñoyívi yóꞌo. Ta xa̱ꞌa̱ ñayóꞌo káꞌa̱n i̱ xíꞌin ndó saá: Ndóꞌó nata̱a na yóo násíꞌí, o̱n kutaku̱ ndó nda̱tán násíꞌí ndó kúu náno̱ó ní ka̱ xíni̱ ñóꞌó no̱o̱ ndó.
1CO 7:30 Ta ndóꞌó ni̱vi na kúchuchú ní ini ta xáku ní ndó, ta o̱n váꞌa nataxi xíꞌin mi̱i ndó kutaku̱ ndó saá kuiti. Ta ndóꞌó ni̱vi na kúsii̱ ní ini, o̱n váꞌa chikaa̱ ini ndó ndí ndasaá kuiti ñasi̱i̱ kúu ndiꞌi ña. Ta ndóꞌó, ni̱vi na sáta kua̱ꞌa̱ ní ñakuíká, o̱n kani si̱ni̱ ndó ndí kukomí ndó ñakuíká yóꞌo ndiꞌi saá ki̱vi̱ va̱xi.
1CO 7:31 Ta ndóꞌó, ni̱vi na va̱ꞌa kúsii̱ ini xíni ndiꞌi ña yóo ñoyívi yóꞌo, o̱n kutaku̱ ndó nda̱tán ña yóo ñoyívi kúu ñano̱ó ní ka̱ xíni̱ ñóꞌó no̱o̱ ndó. Saá chi xa yatin ní va̱xi ki̱vi̱ ña o̱n kóo ka̱ ñoyívi yóꞌo, ta saá vitin ñano̱ó ní ka̱ xíni̱ ñóꞌó no̱o̱ ndó kúu ña kísa ndivi ndó ña kóni Ndios.
1CO 7:32 Ndáto̱ꞌon i̱ ñayóꞌo xíꞌin ndó chi kóni i̱ ña o̱n kundiꞌi ní ini ndó xa̱ꞌa̱ ña táku̱ ndó ñoyívi yóꞌo. Chi ñii ta̱a ta̱ kúu ta̱kuáa̱n, ta̱ o̱n ta̱ꞌán tonda̱ꞌa̱, ta̱yóꞌo kúchiño ra taxi ndinoꞌo xíꞌin mi̱i ra ña kasa ndivi ra chiño Ndios, ta ndasaá kuiti chikaa̱ ra ndee̱ ra ña sakusii̱ ra ini Ndios.
1CO 7:33 Ta ta̱a ta̱ yóo ñásíꞌí, xíni̱ ñóꞌó kani si̱ni̱ ra xa̱ꞌa̱ chiño yóo no̱o̱ ra ñoyívi yóꞌo, ta kani si̱ni̱ ra ndasaá kuchiño sakusii̱ ra ini ñásíꞌí ra.
1CO 7:34 Ta ñáñaꞌa̱ ñákuáa̱n, ñá o̱n ko̱ó yii̱, ñáyóꞌo kúchiño taxi ndinoꞌo xíꞌin mi̱i ñá ña kasa ndivi ñá chiño Ndios, saá chi kóni ñá nduu ñáñaꞌa̱ ñá koo ndii níma̱ ta koo ndii yi̱kí ko̱ñu ñá no̱o̱ Ndios. Ta ñaꞌa̱ ñá yóo yii̱ xíni̱ ñóꞌó kani si̱ni̱ ñá xa̱ꞌa̱ chiño yóo no̱o̱ ñá ñoyívi yóꞌo, ta kani si̱ni̱ ñá ndasaá kuchiño sakusii̱ ñá ini yii̱ ñá.
1CO 7:35 Ta ndasaá kuiti xa̱ꞌa̱ ñava̱ꞌa mi̱i ndó kúu ña ndáto̱ꞌon i̱ xíꞌin ndó, ta o̱n si̱ví xa̱ꞌa̱ ña kasi i̱ no̱o̱ ndó kúu ña ndáto̱ꞌon i̱ to̱ꞌon yóꞌo xíꞌin ndó. Chi kóni i̱ chindeé i̱ ndóꞌó ndí xíꞌin ña vivíi ta xíꞌin ñanda̱a̱ kundiko̱n ndó Jesucristo, ta nda̱ loꞌo o̱n kóo ña kasi no̱o̱ ndó ña o̱n taxi kuyatin ndó no̱o̱ Ndios.
1CO 7:36 Ta saá ni, tá yóo ñii ta̱ñani yó ta̱ kúu yivá, ta xáni si̱ni̱ ra va̱ꞌa ka̱ tonda̱ꞌa̱ sa̱ꞌya ra ñákuáa̱n, chi ñáyóꞌo ñá xa ni̱yaꞌa kui̱ya̱ tonda̱ꞌa̱ kúu ñá, ta xáni si̱ni̱ ra o̱n váꞌa kasi ra ñá no̱o̱ ña tonda̱ꞌa̱ ñá, ta saá va̱ꞌa taxi ra nda̱yí tonda̱ꞌa̱ ñá. Ta o̱n si̱ví kua̱chi no̱o̱ Ndios kúu ña tonda̱ꞌa̱ ñá.
1CO 7:37 Ta saá ni, tá yóo ta̱a ta̱ kúu yivá, ta o̱n ko̱ó ña kísa ndu̱xa̱ xíꞌin ra tonda̱ꞌa̱ sa̱ꞌya ra ñákuáa̱n, ta tá kómí ra nda̱yí ña naka̱xin ra yu kúu ña va̱ꞌa keꞌé ra, ta ta̱yóꞌo tá chikaa̱ ini ra ña o̱n taxi ra tonda̱ꞌa̱ sa̱ꞌya ra, ta saá va̱ꞌa ná kindo̱o ñá koo kuáa̱n ñá.
1CO 7:38 Ta saá ta̱a ta̱ táxi nda̱yí tonda̱ꞌa̱ sa̱ꞌya ra va̱ꞌa kéꞌé ta̱yóꞌo, ta ta̱a ta̱ o̱n vása táxi nda̱yí tonda̱ꞌa̱ sa̱ꞌya ra, va̱ꞌa ka̱ kéꞌé ta̱yóꞌo.
1CO 7:39 Vitin ndáto̱ꞌon i̱ xa̱ꞌa̱ náñaꞌa̱ ná yóo yii̱, ta káchí i̱ saá: Ndiꞌi ki̱vi̱ tá táku̱ yii̱ náyóꞌo, ta nda̱tán yóo ná nóꞌni, saá yóo náñaꞌa̱ yóꞌo xíꞌin yii̱ ná. Ta saá ni, tá ni̱xiꞌi̱ yii̱ náñaꞌa̱ yóꞌo, ta saá kíndo̱o ndíka̱ ná, ta kómí ná nda̱yí ña tonda̱ꞌa̱ tuku ná xíꞌin ta̱a, ta ta̱a yóꞌo xíni̱ ñóꞌó kuu ra ta̱a ta̱ kándixa Jesucristo.
1CO 7:40 Ta saá ni, tá náñaꞌa̱ ná ni̱xiꞌi̱ yii̱ yóꞌo chikaa̱ ini ná ña o̱n tonda̱ꞌa̱ ka̱ ná, ta xáni si̱ni̱ i̱ ndí si̱i̱ ka̱ kutaku̱ náyóꞌo no̱o̱ náñaꞌa̱ ná tuku tonda̱ꞌa̱. Saá xáni si̱ni̱ i̱, ta tuku xáni si̱ni̱ i̱ ndí Níma̱ Ndios kúu ña táxi ñandíchí si̱ni̱ i̱ xa̱ꞌa̱ ñayóꞌo.
1CO 8:1 Sava ndóꞌó ni̱nda̱ka̱ to̱ꞌon ndó yi̱ꞌi̱, káchí ndó saá: “¿Án va̱ꞌa kuxu yó ko̱ñu ni̱so̱ko̱ inka̱ ni̱vi no̱o̱ ñaídolo ña kúu ndios vatá?”, káchí ndó. Ta vitin ndákuii̱n i̱, káchí i̱ saá xíꞌin ndó: Ndixa mi̱i yó kúu yó ni̱vi na xíni̱ va̱ꞌa ñanda̱a̱ Ndios. Ta saá xíni̱ ñóꞌó koto va̱ꞌa xíꞌin mi̱i yó, chi yi̱yo ní ko̱to̱ nduu yó ni̱vi na ña̱ꞌa ní ini xa̱ꞌa̱ ña kua̱ꞌa̱ xíni̱ yó. Ta xíni̱ ñóꞌó kunda̱a̱ ini yó ndí ña ndáya̱ꞌví ka̱ no̱o̱ ña xíni̱ yó kúu ña ndixa kíꞌvi ini yó xíni táꞌan yó. Saá chi ña kíꞌvi ini yó xíni táꞌan yó kúu ña chíndeé táꞌan yó ña va̱ꞌa va̱xi kuaꞌno yó yichi̱ Jesucristo.
1CO 8:2 Tá ñii mi̱i yó xáni si̱ni̱ yó ndí xa ni̱to̱nda̱a yó kúu yó ni̱vi na kua̱ꞌa̱ ní xíni̱, ta ña xáni si̱ni̱ yó saá sánáꞌa ña ndí o̱n ta̱ꞌán to̱nda̱a yó kuu yó ni̱vi na ndixa xíni̱ va̱ꞌa.
1CO 8:3 Ta saá ni, tá yóo ni̱vi na ndixa kíꞌvi ini xíni na Ndios, ta Ndios nákoni ra ni̱vi yóꞌo kúu na kuenda ra, ta va̱ꞌa yóo ra xíꞌin na.
1CO 8:4 Ta saá, to̱ꞌon yóꞌo kúu ña ndáto̱ꞌon i̱ xíꞌin ndó xa̱ꞌa̱ ko̱ñu ña ni̱so̱ko̱ ni̱vi no̱o̱ ñaídolo. Xíni̱ yó ndí ndiꞌi ñaídolo kúu ndios vatá, ta nda̱ loꞌo o̱n vása ndáya̱ꞌví ña ñoyívi yóꞌo. Saá chi xíni̱ yó ndí ñii la̱á kúu Ndios ndinoꞌo.
1CO 8:5 Ta saá ni, yóo kua̱ꞌa̱ ní no̱o̱ ndios vatá, ña káchí ni̱vi kúu ndios mi̱i na, ta káchí na ndí yóo kua̱ꞌa̱ ndios yóꞌo ñoyívi yóꞌo ta yóo kua̱ꞌa̱ ña ñoyívi ni̱no. Ta ndixa ni̱vi kísa to̱ꞌó na kua̱ꞌa̱ ní ndios vatá ta táxi na ñandios vatá kúu ñanáꞌno no̱o̱ na.
1CO 8:6 Ta no̱o̱ mi̱i yó, yóo ñii la̱á Ndios ndinoꞌo kuiti, ta Ndios yóꞌo Yivá yó kúu ra. Ta Ndios yóꞌo kúu ta̱a ta̱ ki̱sa va̱ꞌa ndiꞌi ña yóo ñoyívi yóꞌo xíꞌin ña yóo ñoyívi ni̱no, ta táku̱ yó xa̱ꞌa̱ ña kasa káꞌno yó ra. Ta ñii ki̱ꞌva saá no̱o̱ mi̱i yó, yóo ñii la̱á Ta̱a ta̱Káꞌno no̱o̱ yó, ta Jesucristo kúu ra. Ta xíꞌin Jesucristo Ndios ki̱sa va̱ꞌa ra ndiꞌi ña yóo ñoyívi yóꞌo, ta ki̱sa va̱ꞌa ra ndiꞌi ña yóo ñoyívi ni̱no, ta Jesucristo táxi ra ndee̱ ña táku̱ ndinoꞌo yó no̱o̱ Ndios vitin.
1CO 8:7 Ta saá ni, o̱n si̱ví ndiꞌi nañani yó xíꞌin náki̱ꞌva̱ yó kúu na kúnda̱a̱ ini ñanda̱a̱ yóꞌo. Chi ki̱vi̱ o̱n ta̱ꞌán ka̱ kandixa na Jesucristo, sava ni̱vi yóꞌo xi̱taku̱ na ki̱sa káꞌno na ñaídolo xíꞌin ña xi̱xi na ko̱ñu ña ni̱so̱ko̱ na no̱o̱ ndios vatá yóꞌo. Ta saá ta̱nda̱ vitin tá xíxi na ko̱ñu ña ni̱so̱ko̱ inka̱ ni̱vi no̱o̱ ñaídolo, ta ndíꞌi ini na ta xóꞌvi̱ ini na, chi sa̱kán loꞌo kúnda̱a̱ ini na, ta xáni si̱ni̱ na ndí ña xíxi na ko̱ñu yóꞌo kúu ña o̱n váꞌa no̱o̱ Ndios ndinoꞌo.
1CO 8:8 Ta ña xíxi yó o̱n vása kómí ña ndee̱ taxi ña ndí koo va̱ꞌa ka̱ yó xíꞌin Ndios. Ta saá táná kuxu yó ko̱ñu, ta o̱n vása kómí ña ndee̱ taxi ña kuu yó ni̱vi na va̱ꞌa ka̱ yóo no̱o̱ Ndios. Ta táná o̱n kuxu yó ko̱ñu, ta ña kéꞌé yó saá o̱n vása kómí ña ndee̱ taxi ña kuu yó ni̱vi na o̱n váꞌa ka̱ ví yóo no̱o̱ Ndios.
1CO 8:9 Mi̱i yó kúu ni̱vi na táku̱ ndíka̱ yichi̱ Jesucristo, ta ndixa kómí yó nda̱yí ña chikaa̱ ini yó án va̱ꞌa kuxu yó án o̱n váꞌa kuxu yó ko̱ñu. Ta saá ni, siꞌna xíni̱ ñóꞌó kani va̱ꞌa si̱ni̱ yó yu kúu ña va̱ꞌa keꞌé yó xa̱ꞌa̱ ña chindeé yó nañani yó xíꞌin náki̱ꞌva̱ yó, na sa̱kán loꞌo kúnda̱a̱ ini xa̱ꞌa̱ yu kúu ñava̱ꞌa no̱o̱ Ndios, ta o̱n váꞌa chindaꞌá yó nayóꞌo ña keꞌé na ña xáni si̱ni̱ na kúu ña o̱n váꞌa no̱o̱ Ndios.
1CO 8:10 Saá chi tá sava ndóꞌó yóo ndó no̱o̱ mesa yatin veꞌe ño̱ꞌo ñaídolo, ta xíxi ndó ko̱ñu ña ni̱so̱ko̱ ni̱vi no̱o̱ ñaídolo yóꞌo, ta ñii ta̱ñani yó ta̱a ta̱ sa̱kán loꞌo kúnda̱a̱ ini xa̱ꞌa̱ yu kúu ñava̱ꞌa no̱o̱ Ndios, xíto ra xíxi ndóꞌó, ta saá, ¿án o̱n ndixa ña kéꞌé ndó saá kúu ña chíndaꞌá ta̱ñani yó yóꞌo kuxu ra ko̱ñu ñii ki̱ꞌva nda̱tán xíxi ndó?
1CO 8:11 Ta vará xáni si̱ni̱ ta̱ñani yó yóꞌo ndí ña xíxi ra ko̱ñu yóꞌo kúu ña o̱n váꞌa no̱o̱ Ndios, ta xíxi ra ña, chi nda̱tán kéꞌé ndóꞌó saá kéꞌé ra. Ta saá ndóꞌó, xa̱ꞌa̱ ña xíni̱ va̱ꞌa ndó ndí ña kuxu ndó ko̱ñu yóꞌo o̱n si̱ví ñii kua̱chi no̱o̱ Ndios kúu ña, ta xíꞌin ña xíxi ndó ko̱ñu yóꞌo no̱o̱ ta̱ñani yó yóꞌo chíndaꞌá ndó ra kuxíká ra ta ndañóꞌó ra no̱o̱ Ndios. Ta o̱n váꞌa keꞌé ndó saá, chi Jesucristo ni̱xiꞌi̱ ra xa̱ꞌa̱ ta̱yóꞌo.
1CO 8:12 Tá kéꞌé yó ña sátakuéꞌe̱ ini nañani yó án náki̱ꞌva̱ yó, na kúu ni̱vi na o̱n ta̱ꞌán kunda̱a̱ va̱ꞌa ini xa̱ꞌa̱ yu kúu ñava̱ꞌa no̱o̱ Ndios, ta ña sátakuéꞌe̱ yó ini nayóꞌo saá kúu ña kéꞌé yó ña o̱n váꞌa xíꞌin mi̱i Jesucristo.
1CO 8:13 Ña̱kán kía̱, xáni si̱ni̱ i̱ saá: Tá ña xíxi i̱ kúu ña chíndaꞌá inka̱ nañani yó án náki̱ꞌva̱ yó na kándixa Jesucristo nakava na keꞌé na ña xáni si̱ni̱ na kúu ña o̱n váꞌa, ta saá va̱ꞌa ka̱ ná o̱n kuxu ka̱ i̱ ko̱ñu, chi nda̱ loꞌo o̱n váꞌa chindaꞌá i̱ nayóꞌo ña nakava na kua̱chi.
1CO 9:1 ¿Án o̱n ndixa yi̱ꞌi̱ kúu ñii ta̱apóstol? ¿Án o̱n ndixa táku̱ ndíka̱ i̱ yichi̱ Jesucristo? ¿Án o̱n ndixa kúu ña ndí xíꞌin mi̱i nduchu̱ no̱o̱ i̱ xi̱ni i̱ Jesucristo Ta̱a ta̱Káꞌno no̱o̱ yó? ¿Án o̱n ndixa xa̱ꞌa̱ chiño Jesucristo ña ki̱sa ndivi i̱ xíꞌin ndó, vitin ndóꞌó kúu ni̱vi na xa kándixa ra?
1CO 9:2 Vará inka̱ ni̱vi xáni si̱ni̱ na ndí o̱n si̱ví ta̱apóstol kúu i̱, ta ndóꞌó xíni̱ ñóꞌó kunda̱a̱ ini ndó ndí yi̱ꞌi̱ kúu ñii ta̱apóstol ndinoꞌo. Saá chi ña kándixa ndó Jesucristo ta ñii táku̱ ndó xíꞌin ra kúu ña kísa nda̱a̱ ndí ndixa yi̱ꞌi̱ kúu i̱ ta̱apóstol.
1CO 9:3 Ta no̱o̱ ni̱vi na o̱n xi̱in kandixa ndí kómí i̱ nda̱yí ñii ki̱ꞌva nda̱tán yóo nda̱yí ña kómí inka̱ naapóstol, ta ndákuii̱n mi̱i i̱ xa̱ꞌa̱ i̱, káchí i̱ saá:
1CO 9:4 Ndixa ta̱Bernabé xíꞌin yi̱ꞌi̱ kómí ndi̱ nda̱yí ña nakiꞌin ma̱ni̱ ndi̱ ña kuxu ndi̱ xíꞌin ña koꞌo ndi̱ ndaꞌa̱ ndóꞌó, na kúu ni̱vi na kándixa Jesucristo. Saá chi kísa ndivi ndi̱ chiño Jesucristo ña chíndeé ndi̱ ndóꞌó.
1CO 9:5 Ta ndixa ta̱Bernabé xíꞌin yi̱ꞌi̱ kómí ndi̱ nda̱yí ña tonda̱ꞌa̱ ndi̱, ta ñii ñii ndi̱ kukomí ndi̱ ñásíꞌí mi̱i ndi̱, ñá kúu ñaꞌa̱ ñá kándixa Jesucristo, ta saá ko̱ꞌo̱n násíꞌí ndi̱ xíꞌin ndi̱ ñii ñii ñoo no̱o̱ kísa ndivi ndi̱ chiño Jesucristo, níkúu. Saá chi ta̱Pedro xíꞌin inka̱ naapóstol ta xíꞌin nata̱a na kúu nañani Jesucristo, ñii ñii nayóꞌo kómí na ñásíꞌí mi̱i na, ta náñaꞌa̱ yóꞌo xíka ná xíꞌin yii̱ ná.
1CO 9:6 Ta, ¿án xáni si̱ni̱ ndó ndí ndasaá kuiti ta̱Bernabé xíꞌin yi̱ꞌi̱ kúu naapóstol na xíni̱ ñóꞌó kasa chiño xa̱ꞌa̱ si̱ꞌún ña sata ndi̱ ña xíni̱ ñóꞌó ndi̱?
1CO 9:7 O̱n váꞌa saá, chi tá yóo ñii ta̱tropa ta̱ kísa ndivi chiño no̱o̱ gobierno, ta ta̱tropa yóꞌo o̱n vása xíni̱ ñóꞌó chaꞌvi ra xa̱ꞌa̱ ña xíni̱ ñóꞌó ra. Ta saá tuku tá yóo ta̱a ta̱ nátaan tón uva no̱o̱ ñoꞌo̱, ta ndixa kómí ta̱yóꞌo nda̱yí kaxi ra tíuva tí kóon ndaꞌa̱ yito̱n yóꞌo. Ta tá yóo ta̱a ta̱ ndáa títi̱súꞌu̱, ta ndixa kómí ta̱yóꞌo nda̱yí koꞌo ra leche títi̱súꞌu̱ yóꞌo.
1CO 9:8 To̱ꞌon yóꞌo ña ndáto̱ꞌon i̱ xíꞌin ndó o̱n si̱ví ndasaá kuiti to̱ꞌon ndíchí ña káku si̱ni̱ mi̱i i̱ kúu ña, chi ñii xiiña no̱o̱ nda̱yí Ndios ña ni̱taa ta̱Moisés xi̱na̱ꞌá káchí ña saá:
1CO 9:9 “O̱n váꞌa chikaa̱ ndó ñono̱ yuꞌu̱ tísi̱ndi̱ki̱ sa̱na̱ ndó ki̱vi̱ kísa chiño rí ndása ndii rí trigo”, káchí to̱ꞌon Ndios. Ta o̱n si̱ví ndasaá kuiti xa̱ꞌa̱ tísi̱ndi̱ki̱ kúu ña xáni si̱ni̱ Ndios ki̱vi̱ xa̱ꞌnda chiño ra ñayóꞌo,
1CO 9:10 chi xíꞌin to̱ꞌon yóꞌo, Ndios kóni ra sanáꞌa ra mi̱i yó. Saá chi to̱ꞌon yóꞌo kóni kachí ña ndí ñii ki̱ꞌva ni̱vi na táꞌví no̱o̱ ñoꞌo̱ xíꞌin ni̱vi na ndása ndii trigo ndáti na nakiꞌin na loꞌo ndiki̱n trigo kuxu na.
1CO 9:11 Nda̱tán yóo nata̱a na xa chi̱ꞌi ndiki̱n trigo, saá yóo mi̱i ndi̱ naapóstol na kísa chiño no̱o̱ ndó. Saá chi nda̱tán yóo ndiki̱n trigo ña xa chi̱ꞌi nata̱a no̱o̱ ñoꞌo̱, saá yóo to̱ꞌon ña ta̱xi Níma̱ Ndios ndaꞌa̱ ndi̱, ña xa nda̱to̱ꞌon ndi̱ xíꞌin ndó. Ta saá xa̱ꞌa̱ chiño va̱ꞌa yóꞌo ña ki̱sa ndivi ndi̱ no̱o̱ ndó, o̱n si̱ví víꞌí ní kúu ña no̱o̱ ndó ña taxi ndó ndaꞌa̱ ndi̱ loꞌo ña xíni̱ ñóꞌó kutaku̱ ndi̱.
1CO 9:12 Yóo inka̱ nañani yó na xa ki̱sa ndivi chiño Ndios no̱o̱ ndó, ta nayóꞌo xa na̱kiꞌin na ndaꞌa̱ ndó ña xíni̱ ñóꞌó na kutaku̱ na. Ta saá mi̱i ndi̱, ndixa kómí ní ka̱ ndi̱ nda̱yí ña nakiꞌin ndi̱ ña xíni̱ ñóꞌó ndi̱ ndaꞌa̱ ndó. Vará yóo nda̱yí yóꞌo ña kómí ndi̱ nakiꞌin ndi̱ ña xíni̱ ñóꞌó ndi̱ ndaꞌa̱ ndó, ta o̱n vása ní‑ndukú ndi̱ nakiꞌin ndi̱ ña. Nda̱ víka̱, ndixa ku̱ndeé ini ndi̱ xíꞌin ndiꞌi ñayo̱ꞌvi̱ ni̱xo̱ꞌvi̱ ndi̱, ta o̱n vása ní‑ndukú ndi̱ no̱o̱ ndó ña taxi ndó ña xíni̱ ñóꞌó no̱o̱ ndi̱. Saá ke̱ꞌé ndi̱ xíꞌin ndó, chi nda̱ loꞌo ni̱‑xiin ndi̱ chindúꞌu̱ ndi̱ ña kasi no̱o̱ ndó ña o̱n chikaa̱ so̱ꞌo ndó to̱ꞌon va̱ꞌa xa̱ꞌa̱ Jesucristo.
1CO 9:13 Ta saá ni, ndóꞌó xíni̱ va̱ꞌa ndó ndí ni̱vi na kísa ndivi chiño veꞌe ño̱ꞌo káꞌno ña nákaa̱ ñoo Jerusalén, nayóꞌo nákiꞌin na ñii xiiña án ñii koꞌndo no̱o̱ ñii ñii ñava̱ꞌa ña sóko̱ ni̱vi ndaꞌa̱ Ndios, ta saá xíꞌin ñayóꞌo nákiꞌin na ña xíni̱ ñóꞌó kutaku̱ na. Ta nasu̱tu̱ na kísa ndivi chiño no̱o̱ na̱ma̱ yi̱i̱ veꞌe ño̱ꞌo káꞌno yóꞌo, no̱o̱ sóko̱ ni̱vi kiti̱ án inka̱ ñava̱ꞌa no̱o̱ Ndios, nasu̱tu̱ yóꞌo kómí na nda̱yí kuxu na ñii xiiña án ñii koꞌndo no̱o̱ ñii ñii ña sóko̱ ni̱vi no̱o̱ Ndios.
1CO 9:14 Ta ñii ki̱ꞌva saá Jesucristo xa̱ꞌnda chiño ra ndí ndiꞌi ni̱vi na ndíso chiño xíꞌin ña káꞌa̱n ndoso na to̱ꞌon va̱ꞌa xa̱ꞌa̱ ra, nayóꞌo kómí na nda̱yí kutaku̱ na xíꞌin ña nákiꞌin na ndaꞌa̱ ni̱vi na kándixa to̱ꞌon yóꞌo.
1CO 9:15 Ta yi̱ꞌi̱, nda̱ ñii ki̱vi̱ o̱n vása ní‑taxi i̱ ña chaꞌvi ni̱vi yi̱ꞌi̱ xa̱ꞌa̱ chiño Jesucristo ña kísa ndivi i̱ no̱o̱ na. Ni o̱n si̱ví xa̱ꞌa̱ ña kóni i̱ ña chaꞌvi ndó yi̱ꞌi̱ kúu ña ndáto̱ꞌon i̱ to̱ꞌon yóꞌo xíꞌin ndó. ¡Ta va̱ꞌa ka̱ ná kivi̱ i̱ no̱o̱ ña nakiꞌin i̱ si̱ꞌún ña chaꞌvi ni̱vi yi̱ꞌi̱! Saá chi ndixa kúsii̱ ní ini i̱ ndí nda̱ ñii ni̱vi o̱n vása cháꞌvi na yi̱ꞌi̱ xa̱ꞌa̱ chiño Jesucristo ña kísa ndivi i̱ no̱o̱ na.
1CO 9:16 Ta saá ni, tá káꞌa̱n ndoso i̱ to̱ꞌon va̱ꞌa xa̱ꞌa̱ Jesucristo no̱o̱ ni̱vi, ta o̱n kuchiño kasa káꞌno xíꞌin mi̱i i̱ xa̱ꞌa̱ ña kísa ndivi i̱ chiño yóꞌo. Saá chi ñii chiño ña xa ni̱ta̱ꞌnda̱ no̱o̱ i̱ kasa ndivi i̱ kúu ñayóꞌo. Ta saá, ¡ndáꞌví ní yi̱ꞌi̱, tá o̱n vása ka̱ꞌa̱n ndoso i̱ to̱ꞌon va̱ꞌa xa̱ꞌa̱ Jesucristo no̱o̱ ni̱vi!
1CO 9:17 Tá ndasaá kuiti xa̱ꞌa̱ ña kúsii̱ ini i̱ kúu ña káꞌa̱n ndoso i̱ to̱ꞌon va̱ꞌa xa̱ꞌa̱ Jesucristo, níkúu, ta va̱ꞌa chaꞌvi ni̱vi yi̱ꞌi̱ xa̱ꞌa̱ chiño ña kísa ndivi i̱. Ta nda̱ loꞌo o̱n si̱ví saá, chi mi̱i Ndios kúu ta̱a ta̱ sa̱kuiso chiño yi̱ꞌi̱ ña ka̱ꞌa̱n ndoso i̱ to̱ꞌon va̱ꞌa xa̱ꞌa̱ Jesucristo, ta saá o̱n ki̱ví sandakoo i̱ kísa ndivi i̱ chiño yóꞌo.
1CO 9:18 Ta saá, ¿yu kúu ñava̱ꞌa nakiꞌin i̱ xa̱ꞌa̱ chiño Ndios ña kísa ndivi i̱? Ñava̱ꞌa nákiꞌin i̱ kúu ndasaá kuiti ñasi̱i̱ ña chútú ini i̱ xa̱ꞌa̱ ña káꞌa̱n ndoso si̱i̱ i̱ to̱ꞌon va̱ꞌa xa̱ꞌa̱ Jesucristo no̱o̱ ni̱vi. Vará kómí i̱ nda̱yí nakiꞌin i̱ yaꞌvi xa̱ꞌa̱ chiño yóꞌo, ta o̱n vása xi̱in i̱ nakiꞌin i̱ ña.
1CO 9:19 Vará kúu i̱ ñii ta̱a ta̱ kómí nda̱yí naka̱xin i̱ chiño mi̱i i̱ chi o̱n si̱ví ta̱esclavo kúu i̱, ta ki̱sa ni̱no̱ xíꞌin mi̱i i̱ ña nduu i̱ nda̱tán yóo ta̱esclavo ta̱ kísa chiño no̱o̱ ndiꞌi ni̱vi. Saá kéꞌé i̱ ña chindeé i̱ víꞌí ní ka̱ ni̱vi xa̱ꞌa̱ ña kandixa na Jesucristo.
1CO 9:20 Ta xa̱ꞌa̱ ñayóꞌo, ki̱vi̱ táku̱ i̱ xíꞌin ni̱vi nañoo i̱ najudío, ta táku̱ i̱ nda̱tán táku̱ nayóꞌo xa̱ꞌa̱ ña chindeé i̱ na ña kandixa na Jesucristo. Najudío kúu ni̱vi na táku̱ ti̱xin nda̱yí Ndios ña ni̱taa ta̱Moisés xi̱na̱ꞌá, ta saá ki̱vi̱ táku̱ i̱ xíꞌin najudío yóꞌo, ñii ki̱ꞌva nda̱tán kísa ndivi na nda̱yí yóꞌo, saá kísa ndivi i̱ ña. Vará nda̱yí yóꞌo o̱n si̱ví ka̱ ña xáꞌnda chiño no̱o̱ yi̱ꞌi̱ kúu ña, ta saá ni, ñii káchí kísa ndivi i̱ ña xíꞌin najudío, chi kóni i̱ chindeé i̱ nañoo i̱ yóꞌo xa̱ꞌa̱ ña kandixa na Jesucristo.
1CO 9:21 Ta ni̱vi na o̱n vása kúu najudío o̱n vása táku̱ na ti̱xin nda̱yí Ndios ña ni̱taa ta̱Moisés xi̱na̱ꞌá, ta saá ki̱vi̱ táku̱ i̱ xíꞌin ni̱vi yóꞌo, ta nda̱tán táku̱ ñii ta̱a ta̱ o̱n si̱ví ta̱judío kúu, saá táku̱ i̱ xíꞌin ni̱vi yóꞌo. Saá chi kóni i̱ chindeé i̱ nayóꞌo xa̱ꞌa̱ ña kandixa na Jesucristo. Ta saá ni, ta̱nda̱ vitin o̱n vása sándakoo i̱ ña kísa ndivi i̱ ña xáꞌnda chiño Ndios, chi nda̱yí Jesucristo kúu ña xáꞌnda chiño no̱o̱ i̱.
1CO 9:22 Tá táku̱ i̱ xíꞌin ni̱vi na sa̱kán loꞌo kuiti kúnda̱a̱ ini xa̱ꞌa̱ yichi̱ Jesucristo, ta kísa ni̱no̱ xíꞌin mi̱i i̱ ña nduu i̱ nda̱tán yóo ni̱vi yóꞌo, ña chindeé i̱ na xa̱ꞌa̱ ña va̱ꞌa ka̱ kundiko̱n na yichi̱ Jesucristo. Ta saá ki̱vi̱ táku̱ i̱ xíꞌin ñii ñii ni̱vi, chíkaa̱ i̱ ndee̱ ña nduu i̱ nda̱tán yóo ni̱vi yóꞌo. Saá chi nda̱ no̱o̱ xaa̱ ndee̱ i̱, kóni i̱ ña chindeé i̱ ni̱vi xa̱ꞌa̱ ña sava nayóꞌo kandixa na Jesucristo ta saá saka̱ku ra na.
1CO 9:23 Ta saá ndíko̱n i̱ kísa ndivi i̱ chiño yóꞌo xa̱ꞌa̱ ña kui̱ta̱ níꞌnó to̱ꞌon va̱ꞌa xa̱ꞌa̱ Jesucristo. Ta saá yi̱ꞌi̱ xíꞌin ni̱vi na kándixa to̱ꞌon yóꞌo ta ndíko̱n na yichi̱ Jesucristo, ndiꞌi mi̱i ndi̱ nákiꞌin ndi̱ ñava̱ꞌa ndaꞌa̱ Ndios.
1CO 9:24 Xa xíni̱ ndó ndí ni̱vi na kua̱ꞌa̱n kono no̱o̱ xíno ni̱vi na kéꞌé táꞌan, nayóꞌo chíkaa̱ ní na ndee̱ xa̱ꞌa̱ ña kundeé na no̱o̱ ndiꞌi ni̱vi na xíno xíꞌin na. Vará ndiꞌi ni̱vi yóꞌo kúu ni̱vi na xíno, ta ñii la̱á ni̱vi yóꞌo kundeé no̱o̱ ndiꞌi inka̱ na, ta ni̱vi kundeé yóꞌo nakiꞌin ñava̱ꞌa. Ta nda̱tán yóo ni̱vi na xíno yóꞌo, saá yóo mi̱i yó ni̱vi na ndíko̱n yichi̱ Jesucristo. Ta xíni̱ ñóꞌó chikaa̱ ní yó ndee̱ xa̱ꞌa̱ ña kundeé yó ta nakiꞌin yó ñava̱ꞌa ndaꞌa̱ Ndios.
1CO 9:25 Ndiꞌi ni̱vi na chíkaa̱ ini ña kundeé na no̱o̱ ña xíno na kéꞌé táꞌan na xa̱ꞌa̱ ña nakiꞌin na ñava̱ꞌa, ni̱vi yóꞌo chíkaa̱ ní na ndee̱ ña vivíi ndáa ndiꞌi xíꞌin mi̱i na, ta násita xíꞌin mi̱i na no̱o̱ ndiꞌi ña kivi satakuéꞌe̱ yi̱kí ko̱ñu na. Ta saá ni, ñava̱ꞌa nákiꞌin ni̱vi na xíno tá ku̱ndeé na no̱o̱ natáꞌan na, ñava̱ꞌa yóꞌo ñii ki̱vi̱ ndiꞌi xa̱ꞌa̱ ña. Ta mi̱i yó, ni̱vi na kándixa Jesucristo, va̱ꞌa ná chikaa̱ ní yó ndee̱ xa̱ꞌa̱ ña nakiꞌin yó ñava̱ꞌa ní ka̱, ta ñava̱ꞌa ní ka̱ yóꞌo ña taxi Ndios ndaꞌa̱ yó nda̱ ñii ki̱vi̱ o̱n ndiꞌi xa̱ꞌa̱ ña.
1CO 9:26 Ta yi̱ꞌi̱, o̱n vása xíno i̱ nda̱tán xíno ñii ta̱a ta̱kuáá nduchu̱ no̱o̱, ta̱ kúu ta̱a ta̱ o̱n vása xíni̱ míkía̱ xaa̱ ra. Ni o̱n vása kéꞌé i̱ nda̱tán kéꞌé ta̱a ta̱ kóon yi̱kí no̱o̱ ta̱chi̱ kuiti, chi nda̱ loꞌo o̱n vása ndáya̱ꞌví táná keꞌé i̱ saá.
1CO 9:27 Ta nda̱ víka̱, násita xíꞌin mi̱i i̱, ta xáꞌnda chiño i̱ no̱o̱ yi̱kí ko̱ñu i̱ ña sakuáꞌá ña kasa ndivi ña ña kóni i̱. Saá chíkaa̱ i̱ ndee̱ xíꞌin mi̱i i̱, ko̱to̱ o̱n to̱nda̱a i̱ nakiꞌin i̱ ñava̱ꞌa ndaꞌa̱ Ndios ñoyívi ni̱no, vará yi̱ꞌi̱ kúu ta̱a ta̱ ni̱ka̱ꞌa̱n ndoso to̱ꞌon va̱ꞌa xa̱ꞌa̱ Jesucristo no̱o̱ kua̱ꞌa̱ ní ni̱vi.
1CO 10:1 Nañani yó xíꞌin náki̱ꞌva̱ yó, o̱n xi̱in i̱ ña nandoso ndó xa̱ꞌa̱ ña ni̱ndoꞌo naxi̱i̱ síkuá yó naIsrael kui̱ya̱ xi̱na̱ꞌá. Ndiꞌi nayóꞌo kua̱ꞌa̱n na no̱o̱ yóo yuku̱ yi̱chí, ta xíka xáꞌá na kua̱ꞌa̱n na ti̱xin vi̱ko̱ ña níꞌi yichi̱ na; ta ki̱vi̱ ni̱xaa̱ na yuꞌu̱ takuií mi̱ni, ta Ndios na̱kuiná ra takuií mi̱ni yóꞌo, ta ni̱ti̱vi ñoꞌo̱ yi̱chí no̱o̱ ni̱yaꞌa na kua̱ꞌa̱n xáꞌá na.
1CO 10:2 Ta xíꞌin ñayóꞌo, nda̱tán yóo ña chi̱chi naIsrael xíꞌin vi̱ko̱ ta xíꞌin takuií, ta ndu̱u na ni̱vi na ndíko̱n ta̱Moisés, saá ni̱xi̱yo ña.
1CO 10:3 Ta ndiꞌi naxi̱i̱ síkuá yó yóꞌo ñii káchí xi̱xi na ñii no̱o̱ ñava̱ꞌa ña ta̱xi Ndios ndaꞌa̱ na.
1CO 10:4 Ta ndiꞌi naxi̱i̱ síkuá yó yóꞌo ñii káchí xi̱ꞌi na ñii no̱o̱ takuií tá ta̱xi Ndios ndaꞌa̱ na. Ta takuií yóꞌo ke̱e rá kándíká yu̱u̱ káꞌno ña kua̱ꞌa̱n xíꞌin na, ta yu̱u̱ káꞌno yóꞌo káꞌa̱n ña xa̱ꞌa̱ Jesucristo, ta̱a ta̱ ni̱xi̱yo xíꞌin na ki̱vi̱ ni̱xika na yuku̱ yi̱chí.
1CO 10:5 Vará Ndios ke̱ꞌé ra kua̱ꞌa̱ ní ñava̱ꞌa náꞌno xíꞌin naIsrael yóꞌo ki̱vi̱ ni̱xika na yuku̱ yi̱chí, ta o̱n vása ní‑kusii̱ ini ra xi̱ni ra ña o̱n váꞌa ke̱ꞌé kua̱ꞌa̱ ní ni̱vi yóꞌo. Ta saá Ndios ta̱xi ra ña ni̱xiꞌi̱ na, ta ni̱xi̱ta̱ níꞌnó yi̱kí ko̱ñu na no̱o̱ ñoꞌo̱ yuku̱ yi̱chí.
1CO 10:6 Ña ni̱ndoꞌo naIsrael yóꞌo kui̱ya̱ xi̱na̱ꞌá, kúu ña sánáꞌa mi̱i yó xa̱ꞌa̱ ña o̱n kutoo ní yó keꞌé yó ña o̱n váꞌa, nda̱tán yóo ña ni̱kutoo ní nayóꞌo kéꞌé na.
1CO 10:7 Ta ña ni̱ndoꞌo nayóꞌo sánáꞌa ña mi̱i yó xa̱ꞌa̱ ña o̱n kasa káꞌno yó ñaídolo án inka̱ ndios vatá, nda̱tán yóo ña ke̱ꞌé kua̱ꞌa̱ ní naxi̱i̱ síkuá yó xi̱na̱ꞌá. Chi nayóꞌo sa̱kana na viko̱ xa̱ꞌa̱ ña kísa káꞌno na ndios vatá, ta to̱ꞌon Ndios ña ni̱taa na xi̱na̱ꞌá káꞌa̱n ña xa̱ꞌa̱ ña ke̱ꞌé na viko̱ yóꞌo, káchí ña saá: “Ni̱vi yóꞌo xi̱xi ní na, ta xi̱ꞌi ní na, ta saá na̱kuita na, ta kini sa̱síki na xa̱ꞌa̱ ña kísa káꞌno na ndios vatá”, káchí to̱ꞌon Ndios xa̱ꞌa̱ naxi̱i̱ síkuá yó naIsrael.
1CO 10:8 Ta mi̱i yó, o̱n váꞌa ki̱ꞌvi yó kua̱chi nda̱tán ke̱ꞌé kua̱ꞌa̱ ní nayóꞌo, chi ki̱vi̱ saá nata̱a ni̱ki̱ꞌvi na kua̱chi xíꞌin náñaꞌa̱ ná o̱n si̱ví násíꞌí na kúu, ta náñaꞌa̱ ni̱ki̱ꞌvi ná kua̱chi xíꞌin nata̱a na o̱n si̱ví yii̱ ná kúu. Ta xa̱ꞌa̱ ña o̱n váꞌa ke̱ꞌé nayóꞌo, o̱ko̱ u̱ni̱ mil ni̱vi yóꞌo ni̱xiꞌi̱, ta ñii la̱á ki̱vi̱ xi̱kuu ña ni̱xiꞌi̱ ndiꞌi nayóꞌo.
1CO 10:9 Ta saá o̱n váꞌa koto ndoso yó Jesucristo án ndixa saxo̱ꞌvi̱ ra mi̱i yó xa̱ꞌa̱ ña o̱n váꞌa kéꞌé yó. Saá chi kua̱ꞌa̱ ní naxi̱i̱ síkuá yó xi̱to ndoso na Ndios xi̱na̱ꞌá, ta ni̱xiꞌi̱ kua̱ꞌa̱ ní na ke̱ꞌé saá, chi tíko̱o̱ xati̱ xa̱xi rí na ta ni̱xiꞌi̱ na.
1CO 10:10 Ta o̱n ka̱ꞌa̱n kuáchí yó xíꞌin Ndios, nda̱tán kui̱ya̱ xi̱na̱ꞌá kua̱ꞌa̱ ní naxi̱i̱ síkuá yó ni̱ka̱ꞌa̱n kuáchí na, ni̱ka̱ꞌa̱n na ndí o̱n váꞌa ke̱ꞌé Ndios xíꞌin na. Ta saá ñii ñaángel ña kúu ña xáꞌni ni̱vi, ki̱xaa̱ ña, ta xa̱ꞌni ña ni̱vi yóꞌo na ni̱ka̱ꞌa̱n kuáchí xíꞌin Ndios.
1CO 10:11 No̱o̱ to̱ꞌon Ndios ña ni̱taa na xi̱na̱ꞌá káꞌa̱n ña xa̱ꞌa̱ ña o̱n váꞌa ke̱ꞌé naxi̱i̱ síkuá yó yóꞌo, chi saá ndáto̱ꞌon ña xíꞌin mi̱i yó, ni̱vi na táku̱ vitin, ña o̱n keꞌé yó nda̱tán ke̱ꞌé naxi̱i̱ síkuá yó xi̱na̱ꞌá. Saá chi ki̱vi̱ vitin va̱xi kuyatin ki̱vi̱ sondíꞌí ñoyívi.
1CO 10:12 Ta saá, tá ndóꞌó kúu ni̱vi na xáni si̱ni̱ ndí kútu̱ ní yíta ndó yichi̱ Jesucristo, ta xíni̱ ñóꞌó kundaa xíꞌin mi̱i ndó ko̱to̱ ñii kama nakava ndó keꞌé ndó ña o̱n váꞌa.
1CO 10:13 Ta ñii ñii ña chíndaꞌá ndó keꞌé ndó ña o̱n váꞌa, o̱n si̱ví ñii ña xa̱á kúu ñayóꞌo, chi ñii ki̱ꞌva saá xa chi̱ndaꞌá ña kua̱ꞌa̱ ní ni̱vi xi̱na̱ꞌá keꞌé na ña o̱n váꞌa. Ta Ndios kúu ta̱a ta̱nda̱a̱, ta ndixa chindeé ra mi̱i ndó. Tá va̱xi ña chíndaꞌá ndóꞌó keꞌé ndó ña o̱n váꞌa, tá mií saá Ndios taxi ra ndee̱ ndaꞌa̱ ndó, ta sanáꞌa ra ndóꞌó ndasaá kundeé ndó no̱o̱ ñayóꞌo.
1CO 10:14 Nañani yó xíꞌin náki̱ꞌva̱ yó, ndóꞌó kúu ni̱vi na kíꞌvi ní ini i̱ xíni i̱. Ta saá ndáto̱ꞌon i̱ xíꞌin ndó ndí nda̱ loꞌo o̱n kasa káꞌno ndó ñaídolo án ñaimagen án ndiꞌi saá inka̱ ndios vatá.
1CO 10:15 Ndóꞌó kúu ni̱vi na ndíchí si̱ni̱, ña̱kán kúchiño ndó kunda̱a̱ ini ndó án ñanda̱a̱ án o̱n si̱ví ñanda̱a̱ kúu to̱ꞌon yóꞌo ña káꞌa̱n i̱ xíꞌin ndó vitin.
1CO 10:16 Ta mi̱i yó, ni̱vi na kándixa Jesucristo, ki̱vi̱ nákutáꞌan yó ta xíꞌi yó vino ta xíxi yó si̱ta̱ va̱ꞌa xa̱ꞌa̱ ña nákáꞌán yó ndí Jesucristo ni̱xiꞌi̱ ra xa̱ꞌa̱ kua̱chi yó, ta saá tíin yó copa vino ta táxi yó ña táxaꞌvi ñaꞌá ndaꞌa̱ Ndios xa̱ꞌa̱ nduta̱ xíꞌi yó. Ta ndixa ña kéꞌé yó saá kúu ña sánáꞌa ndí ñii yóo yó xíꞌin Jesucristo, ta̱a ta̱ ni̱xi̱ta̱ ni̱i̱ ndaꞌa̱ tón cruz. Ta ñii ki̱ꞌva saá, tá xíxi yó si̱ta̱ va̱ꞌa ña táꞌví yó, ta ndixa ña kéꞌé yó saá kúu ña sánáꞌa ndí ñii yóo yó xíꞌin Jesucristo, ta̱a ta̱ ni̱ta̱ꞌnda̱ ko̱ñu ndaꞌa̱ tón cruz.
1CO 10:17 Vará mi̱i yó ni̱vi na kándixa Jesucristo kua̱ꞌa̱ ní kúu yó, ta ñii la̱á si̱ta̱ va̱ꞌa kúu ña xíxi ndiꞌi yó. Ñayóꞌo sánáꞌa ndí ndiꞌi mi̱i yó ñii la̱á yi̱kí ko̱ñu Jesucristo kúu yó.
1CO 10:18 Va̱ꞌa kani si̱ni̱ ndó xa̱ꞌa̱ nañoo Israel. Nayóꞌo xi̱xixi na ñii xiiña ko̱ñu ña ni̱so̱ko̱ na no̱o̱ Ndios no̱o̱ na̱ma̱ yi̱i̱. Ta ndixa ña xi̱xi na ko̱ñu yóꞌo sánáꞌa ña ndí ñii yóo na xíꞌin Ndios ta̱a ta̱ na̱kiꞌin ña ni̱so̱ko̱ na, ta ñii yóo na xíꞌin natáꞌan na na xi̱xi xíꞌin na ko̱ñu ña ni̱so̱ko̱ na no̱o̱ Ndios.
1CO 10:19 Ta saá, ¿yukía̱ kóni i̱ kachí i̱ xíꞌin to̱ꞌon yóꞌo? O̱n vása xi̱in i̱ kachí i̱ ndí nda̱ ñii ñaídolo kúu ña ndáya̱ꞌví. Ni o̱n vása xi̱in i̱ kachí i̱ ndí nda̱ ñii ña sóko̱ ni̱vi no̱o̱ ñaídolo kúu ña ndáya̱ꞌví.
1CO 10:20 Ta saá ni, kóni i̱ ña kunda̱a̱ ini ndó ndí ña sóko̱ ni̱vi no̱o̱ ñaídolo, ta ñayóꞌo, o̱n si̱ví ña sóko̱ na no̱o̱ Ndios kúu ña. Ta ña sóko̱ ni̱vi no̱o̱ ñaídolo, nda̱tán yóo ña sóko̱ na no̱o̱ ñaníma̱ ndiva̱ꞌa xa̱ꞌa̱ ña ñii koo na xíꞌin níma̱ yóꞌo, saá yóo ña. Ta nda̱ loꞌo o̱n xi̱in i̱ ña ñii koo ndó xíꞌin ñaníma̱ ndiva̱ꞌa.
1CO 10:21 Ta saá tá xíꞌi ndó vino xa̱ꞌa̱ ña ñii koo ndó xíꞌin Jesucristo, tá mií saá tuku o̱n váꞌa koꞌo ndó vino xa̱ꞌa̱ ña ñii koo ndó xíꞌin ñaníma̱ ndiva̱ꞌa. Ta ñii ki̱ꞌva saá, tá xíxi ndó no̱o̱ mesa Jesucristo, ta saá tuku o̱n váꞌa kuxu ndó no̱o̱ mesa ñaníma̱ ndiva̱ꞌa.
1CO 10:22 O̱n váꞌa keꞌé yó saá, ko̱to̱ sasaa̱ yó ini Jesucristo. ¿Án ndá xáni si̱ni̱ yó kúu yó ni̱vi na ndeé ka̱ no̱o̱ ra? Óꞌon, nda̱ loꞌo o̱n si̱ví saá.
1CO 10:23 Ta sava ndóꞌó káchí ndó saá: “Mi̱i yó ni̱vi na kándixa Jesucristo táku̱ ndíka̱ yó. Ta xa̱ꞌa̱ ñayóꞌo kómí yó nda̱yí kasa ndivi yó ndiꞌi ña kóni yó”, saá káchí ndó. Ta xíni̱ ñóꞌó kunda̱a̱ ini ndó ndí ndiꞌi ña kúchiño yó keꞌé yó o̱n si̱ví xa̱ꞌa̱ ñava̱ꞌa mi̱i yó kúu ña. Ndixa táku̱ ndíka̱ yó yichi̱ Jesucristo, ta saá ni, ndiꞌi ña kúchiño yó keꞌé yó o̱n si̱ví ña taxi chindeé táꞌan yó ña va̱ꞌa ka̱ kuaꞌno yó yichi̱ Jesucristo kúu ndiꞌi ña.
1CO 10:24 Ta ñii ñii mi̱i yó, o̱n vása va̱ꞌa kuiti kundiꞌi ini yó ndukú yó ndasaá va̱ꞌa koo mi̱i yó, ta xíni̱ ñóꞌó siꞌna kundiꞌi ini yó ndukú yó ña va̱ꞌa koo inka̱ ni̱vi.
1CO 10:25 Ta saá va̱ꞌa kuxu ndó ndiꞌi saá no̱o̱ ko̱ñu ña síkó ni̱vi no̱yáꞌvi, ta o̱n kundiꞌi ini ndó án va̱ꞌa kuxu ndó ña, án o̱n váꞌa kuxu ndó ña.
1CO 10:26 Saá chi Ndios kúu ta̱a ta̱ ki̱sa va̱ꞌa ndiꞌi ña yóo ñoyívi yóꞌo, ta ndiꞌi ña yóo ku̱va̱ꞌa, kuenda mi̱i Ndios kúu ña.
1CO 10:27 Ta saá tá ni̱vi na o̱n vása kándixa Jesucristo kána na ndóꞌó kuxu ndó xíꞌin na, ta va̱ꞌa kuxu ndó nda̱ ndá ña taxi na kuxu ndó. Tá taxi na ko̱ñu kuxu ndó, ta o̱n nda̱ka̱ to̱ꞌon ndó mí ke̱e ko̱ñu yóꞌo.
1CO 10:28 Ta saá ni, tá ni̱vi yóꞌo káꞌa̱n na xíꞌin ndó, káchí na saá: “Ko̱ñu yóꞌo kúu ña ni̱so̱ko̱ ni̱vi no̱o̱ ñaídolo”, káchí na xíꞌin ndó, ta saá o̱n kuxu ndó ko̱ñu yóꞌo, chi o̱n váꞌa keꞌé ndó ña xáni si̱ni̱ ni̱vi yóꞌo kúu ña o̱n váꞌa.
1CO 10:29 Saá chi ni̱vi yóꞌo, vará ka̱na na ndóꞌó ña kuxu ndó ko̱ñu xíꞌin na, mi̱i na xáni si̱ni̱ na ndí ña o̱n váꞌa no̱o̱ Ndios kúu ña kuxu ndó ko̱ñu ña ni̱so̱ko̱ ni̱vi no̱o̱ ñaídolo. Ta saá ni, sava ndóꞌó nda̱ka̱ to̱ꞌon ndó yi̱ꞌi̱, kachí ndó saá: “Tá ndixa kúu yó ni̱vi na táku̱ ndíka̱ yichi̱ Jesucristo, ta, ¿nda̱chun taxi yó nda̱yí ndaꞌa̱ inka̱ ni̱vi ña kaꞌnda chiño na no̱o̱ yó án va̱ꞌa kuxu yó án o̱n váꞌa kuxu yó ko̱ñu ña ni̱so̱ko̱ ni̱vi no̱o̱ ñaídolo?
1CO 10:30 Tá taxi yó ña táxaꞌvi ñaꞌá ndaꞌa̱ Ndios xa̱ꞌa̱ ña kuxu yó, ta saá ¿án yóo ka̱ nda̱yí kómí inka̱ ni̱vi ña kandiva̱ꞌa na xíꞌin yó xa̱ꞌa̱ ña xíxi yó?”, saá kachí ndó nda̱ka̱ to̱ꞌon ndó yi̱ꞌi̱.
1CO 10:31 Ta yi̱ꞌi̱ ndakuii̱n i̱ ka̱ꞌa̱n i̱ xíꞌin ndó ndí ña xíni̱ ñóꞌó ní ka̱ keꞌé yó kúu ñayóꞌo: tá xíꞌi yó án xíxi yó án nda̱ yu kúu inka̱ ña kéꞌé yó, ta xíni̱ ñóꞌó kasa ndivi yó ndiꞌi ñayóꞌo xa̱ꞌa̱ ña kanóo síkón ní ñato̱ꞌó Ndios.
1CO 10:32 Ta o̱n váꞌa koo yó nda̱tán yóo yu̱u̱ ña káchiꞌi xa̱ꞌa̱ ni̱vi ta nákava na, án ni̱vi najudío, án ni̱vi na o̱n si̱ví najudío, án ni̱vi na kándixa Jesucristo kúu nayóꞌo.
1CO 10:33 Ñayóꞌo kúu ña kéꞌé i̱, chi chíkaa̱ ní i̱ ndee̱ xa̱ꞌa̱ ña keꞌé i̱ ña sakusii̱ ini ndiꞌi ni̱vi. Saá chi o̱n vása kuiti ndíꞌi ini i̱ ndukú i̱ ña chindeé xíꞌin mi̱i i̱, ta yi̱ꞌi̱ ndixa siꞌna ndíꞌi ini i̱ ndukú i̱ ña chindeé i̱ kua̱ꞌa̱ ní inka̱ ni̱vi xa̱ꞌa̱ ña kandixa na Jesucristo ta saá saka̱ku ra na.
1CO 11:1 Ta ndóꞌó, va̱ꞌa ná kundiko̱n ndó yichi̱ i̱, nda̱tán yi̱ꞌi̱ va̱ꞌa ndíko̱n i̱ yichi̱ Jesucristo.
1CO 11:2 Nañani yó xíꞌin náki̱ꞌva̱ yó, vitin kísa káꞌno i̱ ndóꞌó, chi ndiꞌi saá ki̱vi̱ nákáꞌán ndó xa̱ꞌa̱ i̱, ta o̱n vása ní‑sandakoo ndó kísa ndivi ndó to̱ꞌon ña xa sa̱náꞌa i̱ ndóꞌó xa̱ꞌa̱ yichi̱ Jesucristo.
1CO 11:3 Ta vitin va̱ꞌa ná kunda̱a̱ ini ndó to̱ꞌon yóꞌo: Nda̱tán yóo si̱ni̱ ni̱vi xíꞌin yi̱kí ko̱ñu na, saá yóo Jesucristo xíꞌin ñii ñii mi̱i yó, nata̱a na kándixa ra. Ta ñii ñii ta̱a, nda̱tán yóo si̱ni̱ ñásíꞌí ra, saá yóo ra xíꞌin ñá. Ta Ndios, nda̱tán yóo si̱ni̱ Jesucristo saá yóo ra.
1CO 11:4 Ta ki̱vi̱ káꞌa̱n ta̱a xíꞌin Ndios, án káꞌa̱n ndoso ra no̱o̱ ni̱vi to̱ꞌon ña káku no̱o̱ Níma̱ Ndios, tá mií saá, o̱n váꞌa koo ña kunda̱si̱ si̱ni̱ ra. Saá chi tá yóo ña ndási̱ si̱ni̱ ra, ta ñayóꞌo sánáꞌa ña ndí o̱n vása kísa to̱ꞌó ra si̱ni̱ ra.
1CO 11:5 Ta ki̱vi̱ káꞌa̱n ñaꞌa̱ xíꞌin Ndios, án káꞌa̱n ndoso ñá no̱o̱ ni̱vi to̱ꞌon ña káku no̱o̱ Níma̱ Ndios, tá mií saá, tá o̱n vása yóo ña ndási̱ si̱ni̱ ñá, ta ñayóꞌo sánáꞌa ña ndí o̱n vása kísa to̱ꞌó ñá si̱ni̱ ñá. Saá chi ñii ki̱ꞌva nda̱tán kúkaꞌan no̱o̱ ñá xíꞌin ña xátá yálá ñá yisi̱ si̱ni̱ ñá, saá yóo ña.
1CO 11:6 Ta saá, tá o̱n vása yóo ña ndási̱ si̱ni̱ ñaꞌa̱ ki̱vi̱ káꞌa̱n ñá xíꞌin Ndios, án ki̱vi̱ káꞌa̱n ndoso ñá no̱o̱ ni̱vi to̱ꞌon ña káku no̱o̱ Níma̱ Ndios, ta, ¡va̱ꞌa ka̱ ná kaꞌnda ndiꞌi ñá yisi̱ si̱ni̱ ñá! Ta saá ni, ña ni̱ta̱ꞌnda̱ yisi̱ si̱ni̱ ñaꞌa̱, án ña ni̱xa̱tá yálá ñá yisi̱ si̱ni̱ ñá, kúu ña táxi kukaꞌan no̱o̱ ñá. Ta saá va̱ꞌa ná koo ña kunda̱si̱ si̱ni̱ ñá.
1CO 11:7 Ta ki̱vi̱ káꞌa̱n ta̱a xíꞌin Ndios, án káꞌa̱n ndoso ra to̱ꞌon ña káku no̱o̱ Níma̱ Ndios, ta o̱n váꞌa koo ña kunda̱si̱ si̱ni̱ ra. Saá chi, Ndios ki̱sa va̱ꞌa ra ta̱a ta̱no̱ó, ta ndiꞌi nata̱a sánáꞌa na ndasaá yóo Ndios, chi sánáꞌa na sava ñalivi káꞌno ña kúu mi̱i Ndios. Ta Ndios xi̱ni̱ ñóꞌó ra yi̱kí kándíká ta̱no̱ó xa̱ꞌa̱ ña ki̱sa va̱ꞌa ra ñaꞌa̱ ñáno̱ó. Ta saá ndiꞌi náñaꞌa̱ sánáꞌa ná sava ñalivi káꞌno ña kúu mi̱i ta̱a.
1CO 11:8 Saá chi ta̱a ta̱no̱ó ñoyívi yóꞌo o̱n vása ní‑kixi ra ti̱xin yi̱kí ko̱ñu ñii ñaꞌa̱. Ta ñaꞌa̱ ñáno̱ó ñoyívi yóꞌo ku̱va̱ꞌa ñá xíꞌin yi̱kí ko̱ñu ta̱a ta̱no̱ó.
1CO 11:9 Ta o̱n si̱ví xa̱ꞌa̱ ñaꞌa̱ kúu ña ki̱sa va̱ꞌa Ndios ta̱a, ta xa̱ꞌa̱ ta̱a kúu ña ki̱sa va̱ꞌa Ndios ñaꞌa̱.
1CO 11:10 Ta xa̱ꞌa̱ ña ke̱ꞌé Ndios saá, ta xa̱ꞌa̱ ña yóo naángel xíto na, va̱ꞌa ná koo ña kunda̱si̱ si̱ni̱ náñaꞌa̱ xa̱ꞌa̱ ña sanáꞌa ndí náñaꞌa̱ yóꞌo kómí ná nda̱yí ña ka̱ꞌa̱n ná xíꞌin Ndios ta ka̱ꞌa̱n ndoso ná no̱o̱ ni̱vi to̱ꞌon ña káku no̱o̱ Níma̱ Ndios.
1CO 11:11 Ta saá ni, nata̱a ta náñaꞌa̱, na kándixa Jesucristo, xíni̱ ñóꞌó táꞌan nayóꞌo. Saá chi tá o̱n ko̱ó ñaꞌa̱ ní‑kuva̱ꞌa, ta o̱n kívi koo ta̱a, níkúu. Ta tá o̱n ko̱ó ta̱a ní‑kuva̱ꞌa, ta o̱n kívi koo ñaꞌa̱, níkúu.
1CO 11:12 Vará Ndios ki̱sa va̱ꞌa ra ñaꞌa̱ ñáno̱ó ñoyívi yóꞌo xíꞌin yi̱kí kándíká ta̱a ta̱no̱ó ñoyívi yóꞌo, ta saá ta̱a ta̱o̱vi̱ xíꞌin ndiꞌi inka̱ nata̱a ka̱ku na ti̱xin ñaꞌa̱. Ta saá ni, ndiꞌi nata̱a xíꞌin ndiꞌi náñaꞌa̱ xíꞌin ndiꞌi ña yóo ñoyívi yóꞌo kúu ña ki̱sa va̱ꞌa Ndios.
1CO 11:13 Ta mi̱i ndó, ¿yukía̱ xáni si̱ni̱ ndó? ¿Yu kuu ña va̱ꞌa keꞌé ñaꞌa̱ ki̱vi̱ káꞌa̱n ñá xíꞌin Ndios no̱o̱ nákutáꞌan ni̱vi xa̱ꞌa̱ ña kísa káꞌno na Ndios? Tá o̱n vása yóo ña ndási̱ si̱ni̱ ñaꞌa̱, ¿án xáni si̱ni̱ ndó ndí ñava̱ꞌa kuu ña káꞌa̱n ñá xíꞌin Ndios saá?
1CO 11:14 Ta, ¿án o̱n ndixa yóo ña nákaa̱ ini mi̱i yó ña táxi kani si̱ni̱ yó ndí ña sákukaꞌan no̱o̱ ta̱a kúu ña náni̱ ní yisi̱ si̱ni̱ ra?
1CO 11:15 Ta, ¿án o̱n ndixa yóo ña nákaa̱ ini mi̱i yó ña táxi kani si̱ni̱ yó ndí ña náni̱ yisi̱ si̱ni̱ ñaꞌa̱ kúu ñii ñava̱ꞌa livi ña táxi ñato̱ꞌó ná? Saá chi Ndios sa̱níꞌi ra yisi̱ si̱ni̱ ñaꞌa̱ xa̱ꞌa̱ ña nakasi ña si̱ni̱ ñá.
1CO 11:16 Ta saá ni, tá yóo sava ndóꞌó na o̱n vása yóo yuꞌú xíꞌin to̱ꞌon yóꞌo, ta saá yi̱ꞌi̱ ndákuii̱n i̱ yuꞌu̱ ndó, káchí i̱ saá, ndí ndiꞌi ñoo no̱o̱ xáꞌa̱n i̱, no̱o̱ nákutáꞌan ni̱vi na kándixa Jesucristo ña kísa káꞌno na Ndios, ta ndiꞌi náñaꞌa̱ xíꞌin nata̱a, kéꞌé na xíꞌin si̱ni̱ na ñii ki̱ꞌva nda̱tán yóo ña sa̱kán nda̱to̱ꞌon i̱ xíꞌin ndóꞌó.
1CO 11:17 Ta vitin xa̱ꞌa̱ sava ña kéꞌé ndóꞌó, o̱n vása kúchiño i̱ kasa káꞌno i̱ ndóꞌó. Saá chi ki̱vi̱ nákutáꞌan ndó xa̱ꞌa̱ ña kísa káꞌno ndó Ndios, ta sava ña kéꞌé ndó o̱n vása chíndeé ña ndóꞌó ña va̱ꞌa ka̱ kuaꞌno ndó yichi̱ Jesucristo. Ta nda̱ víka̱, sava ña kéꞌé ndó yóꞌo kúu ña sátakuéꞌe̱ ini xíꞌin táꞌan ndó.
1CO 11:18 Saá chi xa xi̱ni̱ so̱ꞌo i̱ ndí ki̱vi̱ nákutáꞌan ndó xa̱ꞌa̱ ña kísa káꞌno ndó Ndios, ta náta̱ꞌvi̱ táꞌan ndó, ta náa ndó xíꞌin táꞌan ndó. Ta xáni si̱ni̱ i̱ ndí sava to̱ꞌon yóꞌo ña káꞌa̱n kuáchí ni̱vi xa̱ꞌa̱ ndó kúu to̱ꞌon ndixa.
1CO 11:19 ¿Án xáni si̱ni̱ ndó ndí ñava̱ꞌa kúu ña na̱ta̱ꞌvi̱ táꞌan ndó? ¿Án xáni si̱ni̱ ndó ndí xíni̱ ñóꞌó koo kua̱ꞌa̱ tiꞌvi ndó, chi xíꞌin ñayóꞌo sanáꞌa káxín ndó no̱o̱ ni̱vi ndá tiꞌvi ndóꞌó kúu ña kúsii̱ ini Ndios xíni ra? ¡O̱n si̱ví saá!
1CO 11:20 Saá chi xa̱ꞌa̱ ña o̱n vása ñii yóo ndó xíꞌin natáꞌan ndó, sánáꞌa ndó ndí o̱n si̱ví xíꞌin ña ndinoꞌo ini ndó kúu ña xíxi ndó si̱ta̱ va̱ꞌa ta xíꞌi ndó vino xa̱ꞌa̱ ña nákáꞌán ndó ndí Jesucristo ni̱xiꞌi̱ ra xa̱ꞌa̱ kua̱chi ndó.
1CO 11:21 Saá chi ki̱vi̱ nákutáꞌan ndó, ta sava ndóꞌó kama ní kíxáꞌá ndó xíxi ndó ndiꞌi ña ndíso ndó, ta o̱n vása ndáti ndó xa̱ꞌa̱ ña nataꞌví ndó ña ndíso ndó ña kuchiño kuxu inka̱ ni̱vi na kándixa Jesucristo na nákutáꞌan xíꞌin ndó. Ta saá, sava ndóꞌó ndeé ní xíxi ndó ta kua̱ꞌa̱ ní xíꞌi ndó ta̱nda̱ xíini ndó, vará sava nañani yó xíꞌin náki̱ꞌva̱ yó, loꞌo ní ñaxíxi ndíso na, ta kíndo̱o na xíꞌin ña xíꞌi̱ ka̱ na so̱ko.
1CO 11:22 ¡O̱n váꞌa kéꞌé ndó saá! ¿Án o̱n ndixa yóo veꞌe mi̱i ndó no̱o̱ kúchiño kindo̱o ndó kuxu ndó ta koꞌo ndó? Saá chi xíꞌin ña o̱n vása va̱ꞌa kéꞌé ndó vitin, chíkaa̱ ni̱no̱ ndó ñato̱ꞌó ni̱vi na kándixa Jesucristo, ta sákukaꞌan ndó no̱o̱ nañani yó xíꞌin náki̱ꞌva̱ yó na o̱n vása kómí ña kuxu na. ¿Ndá to̱ꞌon ka̱ kúu ña kivi ka̱ꞌa̱n i̱ xíꞌin ndóꞌó, ni̱vi na kéꞌé ña o̱n váꞌa yóꞌo saá? ¿Án va̱ꞌa kasa káꞌno i̱ ndóꞌó xa̱ꞌa̱ ñayóꞌo? Óꞌon, o̱n vása kúchiño keꞌé i̱ saá.
1CO 11:23 To̱ꞌon ña na̱kiꞌin i̱ ndaꞌa̱ ta̱Jesús, Ta̱a ta̱Káꞌno no̱o̱ yó, kúu ña xa nda̱to̱ꞌon i̱ xíꞌin ndó, káchí i̱ saá: Siꞌna ka̱ ña ta̱Judas na̱taxi ra ta̱Jesús ndaꞌa̱ ni̱vi na sáa̱ ini xíni ñaꞌá, ta mi̱i ñoó yóꞌo saá ta̱Jesús ti̱in ra si̱ta̱ va̱ꞌa,
1CO 11:24 ta ta̱xi ra ña táxaꞌvi ñaꞌá ndaꞌa̱ Ndios, ta ta̱ꞌví ra si̱ta̱ va̱ꞌa yóꞌo, ta ni̱ka̱ꞌa̱n ra xíꞌin nata̱a naxíka xíꞌin ra, káchí ra saá: “Nakiꞌin ndó si̱ta̱ va̱ꞌa yóꞌo, ta kuxu ndó ña. Si̱ta̱ va̱ꞌa yóꞌo kúu yi̱kí ko̱ñu i̱ ña taxi i̱ xa̱ꞌa̱ ndó. Ñayóꞌo kuxu ndó xa̱ꞌa̱ ña nakáꞌán ndó yi̱ꞌi̱”, káchí ta̱Jesús xíꞌin na.
1CO 11:25 Tá ndi̱ꞌi xi̱xi na si̱ta̱ va̱ꞌa yóꞌo, ta ta̱Jesús ti̱in ra copa ña ñóꞌo nduta̱ vino, ta ni̱ka̱ꞌa̱n ra, káchí ra saá: “Nduta̱ vino yóꞌo kúu ni̱i̱ i̱, ta xíꞌin nduta̱ yóꞌo Ndios chíndúꞌu̱ ra ñaxa̱á kíndo̱o ra xíꞌin ni̱vi. Ta ndiꞌi saá yichi̱ ña koꞌo ndó nduta̱ vino yóꞌo, keꞌé ndó saá xa̱ꞌa̱ ña nakáꞌán ndó yi̱ꞌi̱”, káchí ta̱Jesús xíꞌin na.
1CO 11:26 Ña̱kán kía̱ ndiꞌi saá yichi̱ ña xíxi yó si̱ta̱ va̱ꞌa ta xíꞌi yó vino, ta ña kéꞌé yó saá kúu ña káꞌa̱n ndoso yó ndí ni̱xiꞌi̱ Jesucristo xa̱ꞌa̱ kua̱chi yó. Ta keꞌé yó saá ta̱nda̱ ki̱vi̱ ndikó Jesucristo ñoyívi yóꞌo.
1CO 11:27 Ña̱kán kía̱ nda̱ yu kúu ni̱vi na xíxi si̱ta̱ va̱ꞌa ta xíꞌi na vino xa̱ꞌa̱ ña nákáꞌán na Jesucristo, tá o̱n si̱ví xíꞌin ña ndinoꞌo to̱ꞌó ini na kéꞌé na saá, ta ni̱vi yóꞌo nákuiso na kua̱chi. Saá chi xíꞌin ña o̱n vása kísa to̱ꞌó na ña ni̱xiꞌi̱ Jesucristo ndaꞌa̱ tón cruz, nayóꞌo chíkaa̱ ni̱no̱ na yi̱kí ko̱ñu ra ta chíkaa̱ ni̱no̱ na ni̱i̱ ra.
1CO 11:28 Ta saá tá ki̱vi̱ nákutáꞌan yó xa̱ꞌa̱ ña kuxu yó si̱ta̱ va̱ꞌa ta xa̱ꞌa̱ ña koꞌo yó vino xa̱ꞌa̱ ña nákáꞌán yó ndí Jesucristo ni̱xiꞌi̱ ra xa̱ꞌa̱ kua̱chi yó, ta ñii ñii mi̱i yó xíni̱ ñóꞌó koto ndoso xíꞌin mi̱i yó án ndixa yóo va̱ꞌa yó xíꞌin Ndios.
1CO 11:29 Saá chi nda̱ yu kúu ni̱vi na xíxi si̱ta̱ va̱ꞌa ta xíꞌi na vino, tá o̱n vása nákoni na ndí ñayóꞌo káꞌa̱n ña xa̱ꞌa̱ yi̱kí ko̱ñu Jesucristo, ta ni̱vi yóꞌo nakiꞌin na ña xo̱ꞌvi̱ na xa̱ꞌa̱ ña kéꞌé na saá.
1CO 11:30 Ña̱kán kía̱ yóo kua̱ꞌa̱ ní ndóꞌó na xa ndeé ní ndóꞌo xíꞌin kue̱ꞌe̱, án vitá ní kóni ndó, ta̱nda̱ sava natáꞌan ndó xa ni̱xiꞌi̱ na.
1CO 11:31 Ta saá ni, tá xíꞌin ña ndinoꞌo ini yó koto ndoso xíꞌin mi̱i yó án ndixa yóo va̱ꞌa yó xíꞌin Ndios, ta saá o̱n koni̱ ñóꞌó Ndios saxo̱ꞌvi̱ ra mi̱i yó.
1CO 11:32 Ta saá ni, tá ki̱vi̱ Ndios sáxo̱ꞌvi̱ ra mi̱i yó, ta kúu ña xa̱ꞌa̱ ña sakuáꞌá yó sandakoo yó ña o̱n váꞌa ta xa̱ꞌa̱ ña sakuáꞌá yó keꞌé yó ñava̱ꞌa, ko̱to̱ ñii ki̱ꞌva ndiꞌi xa̱ꞌa̱ yó xíꞌin ni̱vi na ndíko̱n yichi̱ o̱n váꞌa ñoyívi yóꞌo.
1CO 11:33 Ta saá, nañani yó xíꞌin náki̱ꞌva̱ yó, ñayóꞌo kúu ña ndáto̱ꞌon i̱ xíꞌin ndó: Tá ki̱vi̱ nákutáꞌan ndó ta xíxi ndó xa̱ꞌa̱ ña nákáꞌán ndó Jesucristo, ta kundati táꞌan ndó, ta saá ñii káchí kuxu ndó xíꞌin táꞌan ndó.
1CO 11:34 Tá yóo ndóꞌó na xíꞌi̱ ní so̱ko, ta o̱n kúchiño ndó kundati ndó, ta va̱ꞌa siꞌna kuxu loꞌo ndó veꞌe mi̱i ndó. Ta saá tá nákutáꞌan ndó xa̱ꞌa̱ ña kuxu ndó xíꞌin natáꞌan ndó xa̱ꞌa̱ ña nákáꞌán ndó Jesucristo, ta xíꞌin ñato̱ꞌó keꞌé ndó saá. Ta saá o̱n nakuiso ndó kua̱chi xa̱ꞌa̱ ña Ndios saxo̱ꞌvi̱ ra ndóꞌó. Ta inka̱ ka̱ tondíni ña táku̱ ndó, ndato̱ꞌon i̱ xíꞌin ndó xa̱ꞌa̱ ndiꞌi ñayóꞌo ki̱vi̱ xaa̱ i̱ koto i̱ ndóꞌó.
1CO 12:1 Nañani yó xíꞌin náki̱ꞌva̱ yó, kóni i̱ ña kunda̱a̱ ini ndó xa̱ꞌa̱ ndee̱ va̱ꞌa ña sáníꞌi Níma̱ Ndios mi̱i yó ni̱vi na kándixa Jesucristo.
1CO 12:2 Xíni̱ ndó ndí ki̱vi̱ o̱n ta̱ꞌán kandixa ndó Jesucristo, ta ñandiva̱ꞌa chu̱ꞌu ña ndóꞌó ña ki̱sa to̱ꞌó ndó kua̱ꞌa̱ ní ñaídolo ña kúu ndios vatá, ña o̱n vása kúchiño ka̱ꞌa̱n nda̱ ñii to̱ꞌon.
1CO 12:3 Ta saá kóni i̱ ña kunda̱a̱ ini ndó ndí nda̱ ñii ni̱vi na káꞌa̱n xíꞌin ndee̱ Níma̱ Ndios o̱n kúchiño na ka̱ꞌa̱n na, kachí na saá: “¡Ná kuu Jesucristo ta̱a ta̱ ndíso chiꞌña!” Ta ni̱vi na o̱n vása kómí Níma̱ Ndios, ta nda̱ ñii nayóꞌo o̱n kúchiño na kachí na xíꞌin ña ndinoꞌo ini na: “Jesucristo kúu Ta̱a ta̱Káꞌno no̱o̱ yi̱ꞌi̱ ta no̱o̱ ndiꞌi ña yóo”, kachí na.
1CO 12:4 Ta kóni i̱ ña kunda̱a̱ ini ndó ndí yóo kua̱ꞌa̱ ní no̱o̱ ndee̱ va̱ꞌa ña sáníꞌi Níma̱ Ndios ni̱vi na kándixa Jesucristo, vará ndiꞌi ndee̱ yóꞌo káku ña no̱o̱ ñii la̱á Níma̱ Ndios kuiti.
1CO 12:5 Vará yóo kua̱ꞌa̱ ní no̱o̱ chiño kísa ndivi yó ña kísa chiño yó no̱o̱ Jesucristo, ta saá ni, ñii la̱á mi̱i Jesucristo, Ta̱a ta̱Káꞌno no̱o̱ yó, kúu ta̱a ta̱ kísa chiño yó no̱o̱.
1CO 12:6 Ta yóo kua̱ꞌa̱ ní no̱o̱ chiño ña kéꞌé Ndios xíꞌin yó, ta ñii la̱á Ndios kúu ta̱a ta̱ kísa ndivi chiño ra ini ñii ñii yó.
1CO 12:7 Ta ndaꞌa̱ ñii ñii mi̱i yó ni̱vi na kándixa Jesucristo, Níma̱ Ndios sáníꞌi ña ndee̱ va̱ꞌa ta ndiꞌi ndee̱ va̱ꞌa yóꞌo kúu xa̱ꞌa̱ ña chindeé táꞌan yó.
1CO 12:8 Ta Níma̱ Ndios sáníꞌi ña ndaꞌa̱ sava yó ndee̱ ña kúchiño yó ka̱ꞌa̱n yó to̱ꞌon ndíchí ña káku no̱o̱ Níma̱ Ndios. Ta sáníꞌi ña ndaꞌa̱ sava yó ndee̱ ña kúchiño yó kónó kunda̱a̱ ini yó ñanda̱a̱ Ndios.
1CO 12:9 Ta sáníꞌi ña ndaꞌa̱ sava yó ndee̱ va̱ꞌa ña ndáa ní ini yó Ndios. Ta sáníꞌi ña ndaꞌa̱ sava yó ndee̱ ña kúchiño yó sandúva̱ꞌa yó ni̱vi na kómí ndiꞌi no̱o̱ kue̱ꞌe̱.
1CO 12:10 Ta sáníꞌi ña ndaꞌa̱ sava yó ndee̱ ña kéꞌé yó ñava̱ꞌa náꞌno ña táxi nakaꞌnda ní ini ni̱vi. Ta sáníꞌi ña ndaꞌa̱ sava yó ndee̱ ña káꞌa̱n ndoso yó to̱ꞌon ña káku no̱o̱ Níma̱ Ndios. Ta sáníꞌi ña ndaꞌa̱ sava yó ndee̱ ña nákoni yó án ndixa to̱ꞌon ña káꞌa̱n ni̱vi káku ña no̱o̱ Níma̱ Ndios, án káku ña no̱o̱ inka̱ níma̱. Ta sáníꞌi ña ndaꞌa̱ sava yó ndee̱ ña kúchiño yó ka̱ꞌa̱n yó inka̱ no̱o̱ to̱ꞌon ña o̱n vása ní‑sakuáꞌá yó. Ta sáníꞌi ña ndaꞌa̱ sava yó ndee̱ ña nándaxin yó yu kúu ña kóni kachí inka̱ no̱o̱ to̱ꞌon yóꞌo.
1CO 12:11 Ta ñii la̱á Níma̱ Ndios kúu no̱o̱ káku ndiꞌi ndee̱ va̱ꞌa yóꞌo. Ta ñii ki̱ꞌva nda̱tán yóo ña chíkaa̱ ini mi̱i Níma̱ Ndios saníꞌi ña, saá yóo ndee̱ va̱ꞌa sáníꞌi ña ñii ñii mi̱i yó, ni̱vi na kándixa Jesucristo.
1CO 12:12 Yóo kua̱ꞌa̱ ní xiiña kómí yi̱kí ko̱ñu ñii ni̱vi. Ta nda̱tán yóo kua̱ꞌa̱ ní xiiña ña kómí yi̱kí ko̱ñu ñii ni̱vi, saá yóo mi̱i yó ni̱vi na kándixa Jesucristo. Vará kua̱ꞌa̱ ní ni̱vi kúu yó, ta nda̱tán yóo ñii la̱á yi̱kí ko̱ñu Jesucristo, saá yóo yó xíꞌin ra.
1CO 12:13 Saá chi sava yó kúu najudío, ta sava yó o̱n si̱ví najudío kúu, sava yó kúu naesclavo, ta sava yó o̱n si̱ví naesclavo kúu, ta ndiꞌi mi̱i yó ni̱vi na kándixa Jesucristo chi̱chi yó xíꞌin ñii la̱á Níma̱ Ndios, ta ndu̱u yó ñii yi̱kí ko̱ñu Jesucristo kuiti, chi Ndios ta̱xi ra ñii la̱á Níma̱ ra ña táku̱ ña ini ñii ñii yó.
1CO 12:14 Ta o̱n si̱ví ñii la̱á xiiña kómí yi̱kí ko̱ñu yó, ta kua̱ꞌa̱ ní xiiña kómí ña.
1CO 12:15 Ta ñii xiiña yi̱kí ko̱ñu yó ña kúu xa̱ꞌa̱ yó, tá ñayóꞌo ná kachí ña saá: “Yi̱ꞌi̱ o̱n si̱ví ndaꞌa̱ ni̱vi kúu i̱, ña̱kán o̱n vása kúu i̱ ñii xiiña yi̱kí ko̱ñu ni̱vi”, kachí xa̱ꞌa̱ yó, ta to̱ꞌon ña ka̱ꞌa̱n xa̱ꞌa̱ yó saá, o̱n taxi ña ña sandakoo xa̱ꞌa̱ yó kúu ña ñii xiiña yi̱kí ko̱ñu yó.
1CO 12:16 Ta ñii ki̱ꞌva saá, tá ña kúu so̱ꞌo yó ná kachí ña saá: “O̱n si̱ví nduchu̱ no̱o̱ ni̱vi kúu i̱, ña̱kán o̱n vása kúu i̱ ñii xiiña yi̱kí ko̱ñu ni̱vi”, kachí so̱ꞌo yó, ta to̱ꞌon ña ka̱ꞌa̱n so̱ꞌo yó saá, o̱n taxi ña ña sandakoo so̱ꞌo yó kúu ña ñii xiiña yi̱kí ko̱ñu yó.
1CO 12:17 Saá chi tá ndiꞌi yi̱kí ko̱ñu yó kuu ña nina nduchu̱ no̱o̱ kuiti, níkúu, ta o̱n kuchiño koni̱ so̱ꞌo yó. Tá ndiꞌi yi̱kí ko̱ñu yó kuu ña nina so̱ꞌo kuiti, níkúu, ta o̱n kuchiño taꞌmi yó.
1CO 12:18 Ta Ndios chi̱nóo ra nda̱ mí koo ñii ñii xiiña yi̱kí ko̱ñu yó, ta nda̱tán yóo ña chi̱kaa̱ ini ra ña va̱ꞌa koo ñii ñii xiiña, saá yóo ña.
1CO 12:19 Chi tá ndiꞌi yi̱kí ko̱ñu yó ní xi̱kuu ña ñii la̱á no̱o̱ xiiña kuiti, níkúu, ta saá o̱n si̱ví ndinoꞌo yi̱kí ko̱ñu ni̱vi kuu ña.
1CO 12:20 Xíꞌin to̱ꞌon yóꞌo kúnda̱a̱ ini yó ndí vará yóo kua̱ꞌa̱ ní xiiña kómí yi̱kí ko̱ñu yó, ta ñii la̱á kúu yi̱kí ko̱ñu yó.
1CO 12:21 Ta saá nduchu̱ no̱o̱ yó o̱n vása kúchiño ka̱ꞌa̱n ña xíꞌin ndaꞌa̱ yó, kachí ña saá: “O̱n vása xíni̱ ñóꞌó i̱ yóꞌó, ndaꞌa̱”, kachí ña. Ni si̱ni̱ yó o̱n vása kúchiño ka̱ꞌa̱n ña xíꞌin xa̱ꞌa̱ yó, kachí ña saá: “O̱n vása xíni̱ ñóꞌó i̱ yóꞌó, xa̱ꞌa̱”, kachí ña.
1CO 12:22 Nda̱ víka̱, yóo sava xiiña yi̱kí ko̱ñu yó ña xáni si̱ni̱ yó kúu ña vitá ní, ta saá ni, ña xíni̱ ñóꞌó ní ka̱ no̱o̱ yó kúu ña.
1CO 12:23 Ta yóo sava xiiña yi̱kí ko̱ñu yó ña xáni si̱ni̱ yó ndí loꞌo ní ñato̱ꞌó ndíso ña, ta saá ni, vivíi ní sákundixin yó xiiña yóꞌo. Ta xiiña yi̱kí ko̱ñu yó ña kúu ña o̱n váꞌa koto ni̱vi, táxi yó ñato̱ꞌó ní ndaꞌa̱ ñayóꞌo, chi vivíi nákasi yó ña xíꞌin tiko̱to̱.
1CO 12:24 Ta inka̱ xiiña yi̱kí ko̱ñu yó ña kúu ña táxi yó koto ni̱vi, ta o̱n vása ndíꞌi ní ini yó kundaa yó ña. Saá yóo ña, chi chi̱ndúꞌu̱ Ndios ndí xiiña yi̱kí ko̱ñu yó ña o̱n váꞌa koto ni̱vi, ñayóꞌo nákiꞌin ka̱ ña ñato̱ꞌó no̱o̱ inka̱ xiiña yi̱kí ko̱ñu yó.
1CO 12:25 Saá ke̱ꞌé Ndios xíꞌin yó xa̱ꞌa̱ ña ndiꞌi xiiña yi̱kí ko̱ñu yó o̱n nata̱ꞌvi̱ táꞌan ña, ta ñii yi̱kí ko̱ñu kuu ña. Ta Ndios kóni ra ndí ñii ñii xiiña yi̱kí ko̱ñu yó kundiꞌi ini ña xa̱ꞌa̱ táꞌan ña.
1CO 12:26 Ta saá tá xóꞌvi̱ ñii xiiña yi̱kí ko̱ñu yó, ta ndiꞌi inka̱ xiiña yi̱kí ko̱ñu yó ñii káchí xóꞌvi̱ ña xíꞌin ñayóꞌo. Tá ñii xiiña yi̱kí ko̱ñu yó nákiꞌin ña ñato̱ꞌó, ta saá ndiꞌi xiiña yi̱kí ko̱ñu yó ñii káchí kúsii̱ ini ña xíꞌin ñayóꞌo.
1CO 12:27 To̱ꞌon yóꞌo sánáꞌa ña nda̱tán yóo mi̱i yó ni̱vi na kándixa Jesucristo, chi nda̱tán yóo yi̱kí ko̱ñu Jesucristo, saá yóo yó xíꞌin ra, chi ñii ñii yó nda̱tán yóo ñii ñii xiiña yi̱kí ko̱ñu ra, saá yóo yó.
1CO 12:28 Ta Ndios sa̱kuiso chiño ra ñii ñii mi̱i yó ni̱vi na kándixa Jesucristo chiño ña xíni̱ ñóꞌó kasa ndivi yó. Chiño no̱ó ña sa̱kuiso chiño ra kúu ndí sava yó kúu yó naapóstol. Chiño o̱vi̱ ña sa̱kuiso chiño ra kúu ndí sava yó kúu yó naprofeta na káꞌa̱n ndoso no̱o̱ ni̱vi to̱ꞌon ña káku no̱o̱ Níma̱ Ndios. Chiño u̱ni̱ ña sa̱kuiso chiño ra kúu ndí sava yó kúu yó namaestro na sánáꞌa to̱ꞌon ra ni̱vi. Ta saá tuku Ndios sa̱níꞌi ra ndee̱ va̱ꞌa ndaꞌa̱ sava yó ña kúchiño yó keꞌé yó ñava̱ꞌa náꞌno ña táxi nakaꞌnda ní ini ni̱vi koto na. Ta sa̱níꞌi ra ndee̱ va̱ꞌa ndaꞌa̱ sava yó ña kúchiño yó sandúva̱ꞌa yó ni̱vi na ndeé ní ndóꞌo xíꞌin kue̱ꞌe̱. Ta sa̱níꞌi ra ndee̱ va̱ꞌa ndaꞌa̱ sava yó ña vivíi chíndeé yó natáꞌan yó. Ta sa̱níꞌi ra ndee̱ va̱ꞌa ndaꞌa̱ sava yó ña kúchiño yó vivíi kuiso chiño yó xíꞌin ni̱vi. Ta sa̱níꞌi ra ndee̱ va̱ꞌa ndaꞌa̱ sava yó ña kúchiño yó ka̱ꞌa̱n yó inka̱ no̱o̱ to̱ꞌon ña o̱n vása ní‑sakuáꞌá yó.
1CO 12:29 Ta saá o̱n si̱ví ndiꞌi mi̱i yó kúu naapóstol, ta ni o̱n si̱ví ndiꞌi mi̱i yó kúu naprofeta, ta ni o̱n si̱ví ndiꞌi mi̱i yó kúu namaestro, ta ni o̱n si̱ví ndiꞌi mi̱i yó kúu na kómí ndee̱ Ndios ña kúchiño yó keꞌé yó ñava̱ꞌa náꞌno ña táxi nakaꞌnda ní ini ni̱vi koto na.
1CO 12:30 Ta o̱n si̱ví ndiꞌi mi̱i yó kómí yó ndee̱ Ndios ña kúchiño yó sandúva̱ꞌa yó ni̱vi na ndeé ndóꞌo, ni o̱n si̱ví ndiꞌi mi̱i yó kúu na kómí ndee̱ ña kúchiño yó ka̱ꞌa̱n yó inka̱ no̱o̱ to̱ꞌon ña o̱n vása ní‑sakuáꞌá yó, ni o̱n si̱ví ndiꞌi mi̱i yó kúu ni̱vi na kómí ndee̱ ña kúchiño yó nandaxin yó ña kóni kachí inka̱ no̱o̱ to̱ꞌon yóꞌo.
1CO 12:31 Ta saá va̱ꞌa ndukú ndó no̱o̱ Ndios ña taxi ra nakiꞌin ndó kua̱ꞌa̱ ndee̱ ña va̱ꞌa ní ka̱. Ta vitin yi̱ꞌi̱ sanáꞌa i̱ ndóꞌó yichi̱ ña xíni̱ ñóꞌó kundiko̱n ndó, chi ña va̱ꞌa ní ka̱ no̱o̱ ndiꞌi yichi̱ kúu yichi̱ yóꞌo.
1CO 13:1 Ta vará kuchiño ka̱ꞌa̱n i̱ ndiꞌi no̱o̱ to̱ꞌon ña káꞌa̱n ni̱vi án to̱ꞌon ña káꞌa̱n naángel, ta saá ni, tá o̱n vása kíꞌvi ini i̱ xíni i̱ ni̱vi, ta saá nda̱tán yóo ñii ka̱a táꞌyá ña o̱n vása livi ndusu kómí, án nda̱tán yóo ñii ka̱a ña laxan ní káꞌa yuꞌu̱, saá yóo i̱.
1CO 13:2 Ta vará kukomí i̱ ndee̱ va̱ꞌa ña sa̱níꞌi Níma̱ Ndios yi̱ꞌi̱ ña káꞌa̱n ndoso i̱ no̱o̱ ni̱vi to̱ꞌon ña káku no̱o̱ Níma̱ Ndios, án vará kukomí i̱ ndee̱ va̱ꞌa ña kúnda̱a̱ ini i̱ ndiꞌi ña chi̱tóni̱ Ndios ña ni̱xi̱yo seꞌé siꞌna no̱o̱ ni̱vi, án vará kukomí i̱ ndee̱ va̱ꞌa ña kónó kúnda̱a̱ ini i̱ ndiꞌi ñanda̱a̱, án vará kunakaa̱ ini i̱ ña ndeé ní ndáa ini i̱ Ndios, a̱nda̱ kúchiño sakanda i̱ yuku̱ ko̱ꞌo̱n ña inka̱ xiiña, ta saá ni, tá o̱n vása kíꞌvi ini i̱ xíni i̱ ni̱vi, ta nda̱ loꞌo o̱n vása ndáya̱ꞌví i̱.
1CO 13:3 Ta vará saníꞌi i̱ ndiꞌi ña kómí i̱ ndaꞌa̱ ni̱vi nandáꞌví, án vará taxi xíꞌin mi̱i i̱ ña kaꞌmi na yi̱kí ko̱ñu i̱ xíꞌin ñoꞌo̱ xíxi̱, ta saá ni, ta o̱n vása kíꞌvi ini i̱ xíni i̱ ni̱vi, ta o̱n vása ndáya̱ꞌví ña keꞌé i̱ saá.
1CO 13:4 Ni̱vi na kíꞌvi ini xíni inka̱ ni̱vi, ni̱vi yóꞌo kúu na va̱ꞌa káꞌno ini, ta kéꞌé na ñava̱ꞌa ña chíndeé inka̱ ni̱vi. Ta o̱n ko̱ó ñakuíni̱ yóo ini na, ta nda̱ loꞌo o̱n si̱ví na ña̱ꞌa ini kúu na, ta ni nda̱ loꞌo o̱n vása kísa káꞌno xíꞌin mi̱i na.
1CO 13:5 Ni̱vi na ndinoꞌo kíꞌvi ini xíni inka̱ ni̱vi, nayóꞌo kúu ni̱vi na kómí ñato̱ꞌó, ta o̱n si̱ví ni̱vi na ndasaá kuiti ndíꞌi ini xa̱ꞌa̱ mi̱i kúu na, ni o̱n si̱ví ni̱vi na kama ní sásaa̱ ini mi̱i kúu na, ta ni o̱n si̱ví ni̱vi na o̱n xi̱in sandakoo ña sáa̱ ini xíni inka̱ ni̱vi kúu na.
1CO 13:6 Ni o̱n vása kúsii̱ ini na xíni na ña o̱n váꞌa kéꞌé inka̱ ni̱vi xíꞌin táꞌan na, ta ndixa kúsii̱ ini na xíni na ndiꞌi ni̱vi na kéꞌé ñanda̱a̱.
1CO 13:7 Ni̱vi na kíꞌvi ini xíni inka̱ ni̱vi, saá yóo na: Kúndeé ini na xíni na inka̱ ni̱vi, ta kándixa na to̱ꞌon ña káꞌa̱n natáꞌan na xíꞌin na, ta ndáti na ta ndáa ini na ndí inka̱ ni̱vi keꞌé na ñava̱ꞌa, ta o̱n vása sándakoo na ña kíꞌvi ini na xíni na inka̱ ni̱vi, vará xíni̱ ñóꞌó kundeé ini na xíꞌin ña o̱n váꞌa kéꞌé nayóꞌo.
1CO 13:8 Ña kíꞌvi ini yó xíni yó ni̱vi nda̱ ñii ki̱vi̱ o̱n ndiꞌi xa̱ꞌa̱ ñayóꞌo. Ta saá ni, yóo sava ndee̱ va̱ꞌa ña ñii ki̱vi̱ ña va̱xi o̱n vása koni̱ ñóꞌó ka̱ ña, ta yaꞌa ndiꞌi ña. Ta saá ñii ki̱vi̱ ña va̱xi o̱n koni̱ ñóꞌó ka̱ ndee̱ va̱ꞌa ña káꞌa̱n ndoso yó no̱o̱ ni̱vi to̱ꞌon ña káku no̱o̱ Níma̱ Ndios. Ta ñii ki̱vi̱ ña va̱xi o̱n koni̱ ñóꞌó ka̱ ndee̱ va̱ꞌa ña káꞌa̱n yó inka̱ no̱o̱ to̱ꞌon ña o̱n vása ní‑sakuáꞌá yó. Ta saá tuku ñii ki̱vi̱ ña va̱xi o̱n koni̱ ñóꞌó ka̱ ndee̱ va̱ꞌa ña kónó kúnda̱a̱ ini yó ñanda̱a̱ ña ni̱xi̱yo seꞌé.
1CO 13:9 Saá chi vitin o̱n vása kónó kúnda̱a̱ ini yó ñanda̱a̱ Ndios, ta ndasaá kuiti loꞌo kúu ña xíni̱ yó vitin. Ta̱nda̱ vitin to̱ꞌon ña káku no̱o̱ Níma̱ Ndios ña káꞌa̱n ndoso yó no̱o̱ ni̱vi, kúma̱ni̱ ka̱ ña xi̱no̱ níí ndiꞌi ña chi̱tóni̱ Ndios taxi ra ndaꞌa̱ yó.
1CO 13:10 Ta ñii ki̱vi̱ va̱xi tá kixaa̱ ña xi̱no̱ ndiꞌi ña ndixa ndinoꞌo, ta ki̱vi̱ yóꞌo o̱n vása koni̱ ñóꞌó ka̱ yó ña o̱n ta̱ꞌán xi̱no̱ ndinoꞌo.
1CO 13:11 Saá chi nda̱tán yóo ña va̱xi kuaꞌno ñii ta̱loꞌo, ta ñii ki̱vi̱ to̱nda̱a ra nduu ra ta̱a ta̱káꞌno, saá yóo mi̱i yó ni̱vi na kándixa Jesucristo. Ta ki̱vi̱ xi̱kuu i̱ ta̱loꞌo, ta saá xi̱ka̱ꞌa̱n i̱ nda̱tán káꞌa̱n ta̱loꞌo, ta xi̱xani si̱ni̱ i̱ nda̱tán xáni si̱ni̱ ta̱loꞌo. Ta saá tá ni̱to̱nda̱a i̱ ndu̱u i̱ ñii ta̱a ta̱káꞌno, ta sa̱ndakoo i̱ kéꞌé i̱ nda̱tán kéꞌé ñii ta̱loꞌo.
1CO 13:12 Ta yóo inka̱ to̱ꞌon ña ndato̱ꞌon i̱ xíꞌin ndó xa̱ꞌa̱ ña sanáꞌa i̱ ndóꞌó ndasaá koo ña ki̱vi̱ va̱xi. Vitin o̱n vása kúchiño yó kunda̱a̱ va̱ꞌa ini yó xa̱ꞌa̱ ndiꞌi ñava̱ꞌa ña chi̱tóni̱ Ndios, chi nda̱tán yóo ni̱vi na xíto no̱o̱ mi̱i no̱o̱ yu̱tátá ta xa kua̱ꞌa̱n kuxána káa, saá yóo mi̱i yó vitin. Ta ndixa kixaa̱ ñii ki̱vi̱ ña nakutáꞌan yó xíꞌin Ndios ta koni káxín yó no̱o̱ ra. Ta ki̱vi̱ saá to̱nda̱a yó koni̱ ndinoꞌo yó Ndios, ñii ki̱ꞌva nda̱tán Ndios xa xíni̱ ndinoꞌo ra mi̱i yó.
1CO 13:13 Yóo u̱ni̱ kúu ñava̱ꞌa ña yóo xíꞌin yó ndiꞌi saá ki̱vi̱. Yóo ña ndáa ndinoꞌo ini yó Ndios, yóo ña ndáti yó ndáa ini yó ndí Ndios kasa ndivi ra ña ki̱ndo̱o ra xíꞌin yó, ta yóo ña kíꞌvi ini yó xíni yó ni̱vi. Ta ña ndáya̱ꞌví ní ka̱ no̱o̱ ña u̱ni̱ ñava̱ꞌa yóꞌo saá, kúu ña kíꞌvi ini yó xíni yó ni̱vi.
1CO 14:1 Va̱ꞌa ná chikaa̱ ndó ndee̱ ña kukiꞌvi ini ndó koni táꞌan ndó. Ta va̱ꞌa xíꞌin ña ndinoꞌo ini ndó ná ndukú ndó no̱o̱ Níma̱ Ndios ña saníꞌi ña ndóꞌó ndiꞌi no̱o̱ ndee̱ va̱ꞌa ña káku no̱o̱ ña. Ta ndee̱ va̱ꞌa ña xíni̱ ñóꞌó ní ka̱ ndukú ndó kúu ndee̱ ña ka̱ꞌa̱n ndoso ndó no̱o̱ ni̱vi to̱ꞌon ña káku no̱o̱ Níma̱ Ndios.
1CO 14:2 Saá chi tá kómí ndó ndee̱ va̱ꞌa ña sa̱níꞌi Níma̱ Ndios ndóꞌó ña kúchiño ka̱ꞌa̱n ndó inka̱ no̱o̱ to̱ꞌon ña o̱n vása ní‑sakuáꞌá ndó, ta kuiti xíꞌin Ndios káꞌa̱n ndó to̱ꞌon yóꞌo, ta ni̱vi o̱n vása kúnda̱a̱ ini na to̱ꞌon káꞌa̱n ndó. Saá chi Níma̱ Ndios táxi ña ndí káꞌa̱n ndó to̱ꞌon ña ñóꞌo seꞌé no̱o̱ ni̱vi.
1CO 14:3 Ta tá kómí ndó ndee̱ va̱ꞌa ña sa̱níꞌi Níma̱ Ndios ña káꞌa̱n ndoso ndó no̱o̱ ni̱vi to̱ꞌon ña káku no̱o̱ Níma̱ Ndios, ta xíꞌin ña káꞌa̱n ndoso ndó to̱ꞌon yóꞌo, chíndeé ndó ni̱vi xa̱ꞌa̱ ña vivíi kuaꞌno na yichi̱ Jesucristo, ta chíkaa̱ ndó ndee̱ ini ni̱vi yóꞌo ña kútu̱ kundiko̱n na yichi̱ yóꞌo, ta ndása si̱i̱ ndó ini ni̱vi yóꞌo no̱o̱ ña yo̱ꞌvi̱ xóꞌvi̱ na.
1CO 14:4 Tá kómí ndó ndee̱ va̱ꞌa ña sa̱níꞌi Níma̱ Ndios ndóꞌó ña káꞌa̱n ndó inka̱ no̱o̱ to̱ꞌon ña o̱n vása ní‑sakuáꞌá ndó, ta saá ña káꞌa̱n ndó to̱ꞌon yóꞌo ndasaá kuiti chíndeé xíꞌin mi̱i ndó ña vivíi ka̱ kuaꞌno ndó yichi̱ Jesucristo. Ta saá ni, tá kómí ndó ndee̱ va̱ꞌa ña sa̱níꞌi Níma̱ Ndios ndóꞌó ña káꞌa̱n ndoso ndó no̱o̱ ni̱vi to̱ꞌon ña káku no̱o̱ Níma̱ Ndios, ta saá ña káꞌa̱n ndó to̱ꞌon yóꞌo chíndeé ña nañani yó xíꞌin náki̱ꞌva̱ yó ña kuaꞌno ka̱ na yichi̱ Jesucristo.
1CO 14:5 Yi̱ꞌi̱ kóni i̱ ña ñii ñii ndóꞌó kukomí ndó ndee̱ va̱ꞌa ña saníꞌi Níma̱ Ndios ndóꞌó ña kuchiño ka̱ꞌa̱n ndó inka̱ no̱o̱ to̱ꞌon ña o̱n vása ní‑sakuáꞌá ndó, ta ña ndixa kóni ní ka̱ i̱ kúu ña kukomí ndó ndee̱ va̱ꞌa ña kuchiño ka̱ꞌa̱n ndoso ndó no̱o̱ ni̱vi to̱ꞌon ña káku no̱o̱ Níma̱ Ndios. Saá chi ndee̱ va̱ꞌa yóꞌo kúu ña ndáya̱ꞌví ní ka̱ xa̱ꞌa̱ ña chindeé ña nañani yó xíꞌin náki̱ꞌva̱ yó ña va̱ꞌa kuaꞌno na yichi̱ Jesucristo. Saá chi tá káꞌa̱n yó inka̱ no̱o̱ to̱ꞌon ña o̱n vása ní‑sakuáꞌá yó, ta tá o̱n ko̱ó ni̱vi na kómí ndee̱ va̱ꞌa ña nandaxin na yukía̱ kóni kachí to̱ꞌon yóꞌo, ta to̱ꞌon yóꞌo ña káꞌa̱n yó o̱n chindeé ña inka̱ ni̱vi na kándixa Jesucristo.
1CO 14:6 Ta saá, nañani yó xíꞌin náki̱ꞌva̱ yó, tá xaa̱ i̱ no̱o̱ ndó tá ka̱ꞌa̱n i̱ xíꞌin ndó inka̱ no̱o̱ to̱ꞌon ña o̱n vása kúnda̱a̱ ini ndó, ta nda̱ loꞌo o̱n vása ndáya̱ꞌví to̱ꞌon yóꞌo no̱o̱ ndó. Ta ña ndáya̱ꞌví ka̱ no̱o̱ ndóꞌó kúu ña nandaxin i̱ no̱o̱ ndó to̱ꞌon ña sa̱nati̱vi Níma̱ Ndios no̱o̱ i̱, án ka̱ꞌa̱n i̱ xíꞌin ndóꞌó xa̱ꞌa̱ ña kónó kunda̱a̱ ini ndó ñanda̱a̱ Ndios, án ndato̱ꞌon i̱ xíꞌin ndóꞌó to̱ꞌon ña káku no̱o̱ Níma̱ Ndios, án ndato̱ꞌon i̱ xíꞌin ndó to̱ꞌon ña va̱ꞌa sánáꞌa xa̱ꞌa̱ yichi̱ Jesucristo.
1CO 14:7 Saá chi kúnda̱a̱ ini yó ndí tá yóo ni̱vi na o̱n vása káxín tívi tila̱lí, án o̱n vása káxín sákáꞌa na arpa, ta ni̱vi na xíni̱ so̱ꞌo ñayóꞌo o̱n vása kúnda̱a̱ ini na ndá yaa kúu ña xíni̱ so̱ꞌo na.
1CO 14:8 Ta ñii ki̱ꞌva saá, tá o̱n vása ndáꞌyi káxín tón trompeta tón kána ni̱vi ná kani táꞌan no̱o̱ yóo kua̱chi, ta saá o̱n kúchiño kunda̱a̱ ini ni̱vi ndí xíni̱ ñóꞌó kee na ko̱ꞌo̱n na nakutáꞌan na xa̱ꞌa̱ ña kani táꞌan na no̱o̱ yóo kua̱chi.
1CO 14:9 To̱ꞌon yóꞌo sánáꞌa ña mi̱i yó xa̱ꞌa̱ ndee̱ va̱ꞌa ña kómí sava yó ña káꞌa̱n yó to̱ꞌon ña o̱n vása ní‑sakuáꞌá yó. Saá chi tá káꞌa̱n yó inka̱ no̱o̱ to̱ꞌon ña o̱n vása kúnda̱a̱ ini ni̱vi na xíni̱ so̱ꞌo to̱ꞌon yóꞌo, ta nda̱tán yóo to̱ꞌon ña káꞌa̱n yó ndasaá kuiti no̱o̱ ta̱chi̱, saá yóo ña.
1CO 14:10 Ndixa yóo kua̱ꞌa̱ ní no̱o̱ to̱ꞌon ñoyívi yóꞌo, ta ndiꞌi saá no̱o̱ to̱ꞌon yóꞌo ñii ñii ña ndáto̱ꞌon káxín xíꞌin ni̱vi na kúnda̱a̱ ini ñaꞌá.
1CO 14:11 Ta saá ni, tá o̱n vása kúnda̱a̱ ini i̱ to̱ꞌon ña káꞌa̱n ni̱vi, ta saá nda̱tán yóo ñii ta̱a ta̱ ñoo xíká ta̱ káꞌa̱n inka̱ no̱o̱ to̱ꞌon saá yóo i̱ xíꞌin ni̱vi yóꞌo, ta ni̱vi yóꞌo nda̱tán yóo ni̱vi na ñoo xíká saá yóo na xíꞌin i̱.
1CO 14:12 Ta saá ndóꞌó, ni̱vi na kóni kukomí kua̱ꞌa̱ ndee̱ va̱ꞌa ña sáníꞌi Níma̱ Ndios, va̱ꞌa chikaa̱ ndó ndee̱ ndukú ndó no̱o̱ Níma̱ Ndios ña saníꞌi ña ndóꞌó ndee̱ va̱ꞌa ña chindeé ña nañani yó xíꞌin náki̱ꞌva̱ yó ña va̱ꞌa ka̱ kuaꞌno na yichi̱ Jesucristo.
1CO 14:13 Ta saá ndiꞌi ni̱vi na kómí ndee̱ va̱ꞌa ña káꞌa̱n na inka̱ no̱o̱ to̱ꞌon ña o̱n vása ní‑sakuáꞌá na, ni̱vi yóꞌo xíni̱ ñóꞌó tuku ndukú na no̱o̱ Níma̱ Ndios ña saníꞌi ña ndee̱ va̱ꞌa ndaꞌa̱ na ña kuchiño nandaxin na to̱ꞌon yóꞌo.
1CO 14:14 Ta yi̱ꞌi̱, tá káꞌa̱n i̱ xíꞌin Ndios inka̱ no̱o̱ to̱ꞌon ña o̱n vása ní‑sakuáꞌá i̱, ta ndixa xíꞌin ndasaá kuiti níma̱ i̱ káꞌa̱n i̱ xíꞌin ra, ta vará o̱n vása kúnda̱a̱ ini i̱ to̱ꞌon ña káꞌa̱n i̱.
1CO 14:15 Ta saá, ¿yu kúu ñava̱ꞌa keꞌé i̱? Tá káꞌa̱n i̱ xíꞌin Ndios, ta va̱ꞌa ná ka̱ꞌa̱n níma̱ i̱ to̱ꞌon ña o̱n vása ní‑sakuáꞌá i̱, ni o̱n vása kúnda̱a̱ ini i̱. Ta saá tuku va̱ꞌa ná ka̱ꞌa̱n i̱ xíꞌin Ndios to̱ꞌon ña kúu ña kúnda̱a̱ ini i̱. Ta ñii ki̱ꞌva saá, tá xíta i̱ yaa ña kísa káꞌno i̱ Ndios, ta va̱ꞌa ná kata níma̱ i̱ yaa yóꞌo xíꞌin to̱ꞌon ña o̱n vása ní‑sakuáꞌá i̱, ni o̱n vása kúnda̱a̱ ini i̱. Ta saá tuku va̱ꞌa ná kata i̱ yaa xíꞌin to̱ꞌon ña kúu ña kúnda̱a̱ ini i̱.
1CO 14:16 Ta ñii ki̱ꞌva saá mi̱i ndó, tá kísa káꞌno ndó Ndios xíꞌin to̱ꞌon ña ndasaá kuiti níma̱ ndó káꞌa̱n xíꞌin ra, ta ni̱vi na o̱n vása kúnda̱a̱ ini to̱ꞌon ña káꞌa̱n ndó, ni̱vi yóꞌo o̱n kúchiño ñii káchí xíꞌin ndó kasa káꞌno na Ndios, ki̱vi̱ káꞌa̱n ndó táxi ndó ña táxaꞌvi ñaꞌá ndaꞌa̱ ra.
1CO 14:17 Vará to̱ꞌon yóꞌo ña káꞌa̱n ndó ña o̱n vása ní‑sakuáꞌá ndó kúu to̱ꞌon va̱ꞌa ña ndixa táxi ña táxaꞌvi ñaꞌá ndaꞌa̱ Ndios, ta to̱ꞌon yóꞌo o̱n vása chíndeé ña ni̱vi ña kuaꞌno ka̱ na yichi̱ Jesucristo, chi o̱n vása kúnda̱a̱ ini na to̱ꞌon ña ndasaá kuiti níma̱ ndó káꞌa̱n xíꞌin Ndios.
1CO 14:18 Ta yi̱ꞌi̱, táxi i̱ ña táxaꞌvi ndaꞌa̱ Ndios chi sa̱níꞌi ra yi̱ꞌi̱ ndee̱ va̱ꞌa ña káꞌa̱n i̱ to̱ꞌon ña o̱n vása ní‑sakuáꞌá i̱, ta kua̱ꞌa̱ ní ka̱ yichi̱ no̱o̱ ndiꞌi ndóꞌó káꞌa̱n i̱ to̱ꞌon yóꞌo xíꞌin Ndios.
1CO 14:19 Ta saá ni, tá ki̱vi̱ nákutáꞌan i̱ xíꞌin ni̱vi na kándixa Jesucristo xa̱ꞌa̱ ña kísa káꞌno ndi̱ Ndios, ta kusii̱ ní ka̱ ini i̱ ña ka̱ꞌa̱n i̱ vará o̱ꞌo̱n to̱ꞌon ña kúchiño kunda̱a̱ ini ni̱vi na xíni̱ so̱ꞌo ña, no̱o̱ ña ka̱ꞌa̱n i̱ u̱xu̱ mil to̱ꞌon ña nda̱ loꞌo o̱n vása kúnda̱a̱ ini ni̱vi xíni̱ so̱ꞌo na.
1CO 14:20 Ndóꞌó ni̱vi na kándixa Jesucristo, va̱ꞌa ná koo ndó nda̱tán yóo naválí na o̱n ta̱ꞌán sakuáꞌá keꞌé kua̱ꞌa̱ ní ña o̱n váꞌa, ta saá ni, o̱n kani si̱ni̱ ka̱ ndó nda̱tán xáni si̱ni̱ naválí yóꞌo. Saá chi xíni̱ ñóꞌó kani si̱ni̱ ndó nda̱tán xáni si̱ni̱ ni̱vi náꞌno na xa vivíi xa̱ꞌno yichi̱ Jesucristo.
1CO 14:21 No̱o̱ ñii xiiña to̱ꞌon Ndios ña ni̱taa na xi̱na̱ꞌá, Ndios ka̱chí ra saá: “Ñii ki̱vi̱ ña va̱xi, xíꞌin inka̱ no̱o̱ to̱ꞌon ña káꞌa̱n ni̱vi na ñoo xíká ka̱ꞌa̱n i̱ xíꞌin ni̱vi nañoo i̱, ta koni̱ ñóꞌó i̱ yuꞌu̱ ni̱vi na táku̱ ñoo xíká xa̱ꞌa̱ ña ka̱ꞌa̱n i̱ xíꞌin nañoo i̱. Ta saá ni, nañoo i̱ o̱n kuaꞌa na chikaa̱ so̱ꞌo na to̱ꞌon ña ka̱ꞌa̱n i̱ xíꞌin na”, saá ka̱chí Ndios.
1CO 14:22 Ta saá kúnda̱a̱ ini yó ndí tá kómí yó ndee̱ va̱ꞌa ña káꞌa̱n yó inka̱ no̱o̱ to̱ꞌon ña o̱n vása ní‑sakuáꞌá yó, ta ñayóꞌo o̱n si̱ví seña ña sánáꞌa no̱o̱ ni̱vi na kándixa Jesucristo kúu ña, ta ndee̱ va̱ꞌa yóꞌo kúu seña ña sánáꞌa no̱o̱ ni̱vi na o̱n xi̱in kandixa Jesucristo ndí ta̱a ta̱ndeé ní kúu Ndios. Ta ndee̱ va̱ꞌa ña kúchiño ka̱ꞌa̱n ndoso yó no̱o̱ ni̱vi to̱ꞌon ña káku no̱o̱ Níma̱ Ndios, ñayóꞌo kúu xa̱ꞌa̱ ña chindeé ña ni̱vi na kándixa Jesucristo, ta o̱n si̱ví xa̱ꞌa̱ ña chindeé ña ni̱vi na o̱n vása kándixa Jesucristo kúu ña.
1CO 14:23 Ta saá ni, ndóꞌó, ni̱vi na kándixa Jesucristo, ki̱vi̱ nákutáꞌan ndó ña kísa káꞌno ndó Ndios, tá kixaa̱ ni̱vi na o̱n ta̱ꞌán kunda̱a̱ ini xa̱ꞌa̱ yichi̱ Jesucristo, án kixaa̱ ni̱vi na o̱n vása kándixa Jesucristo, ta nayóꞌo xíni̱ so̱ꞌo na to̱ꞌon ña xa síín síín no̱o̱ káꞌa̱n ñii ñii ndó, ta nayóꞌo o̱n vása kúnda̱a̱ ini na to̱ꞌon yóꞌo, ¿án o̱n ndixa xáni si̱ni̱ ni̱vi yóꞌo ndí nasána kúu ndiꞌi ndóꞌó?
1CO 14:24 Ta saá ni, ki̱vi̱ nákutáꞌan ndóꞌó, ni̱vi na kándixa Jesucristo, ña kísa káꞌno ndó Ndios, ta káꞌa̱n ndoso ndó to̱ꞌon ña káku no̱o̱ Níma̱ Ndios, ta saá tá kixaa̱ ni̱vi na o̱n ta̱ꞌán kunda̱a̱ ini xa̱ꞌa̱ yichi̱ Jesucristo, án ni̱vi na o̱n vása kándixa ra, ta saá to̱ꞌon Ndios yóꞌo xíto ndoso ña níma̱ ni̱vi yóꞌo, ta chíndeé ña na xa̱ꞌa̱ ña kunda̱a̱ ini na ndí na ndíso kua̱chi kúu na.
1CO 14:25 Tá xíni̱ so̱ꞌo na to̱ꞌon Ndios ña káꞌa̱n ndó xíꞌin na, ta saá Ndios sanati̱vi ra no̱o̱ na ndiꞌi ña ñóꞌo seꞌé níma̱ na. Ta saá kuxítí na xa̱ꞌa̱ ña kasa to̱ꞌó na Ndios, ta ka̱ꞌa̱n na xíꞌin ndó, kachí na saá: “Ndixa Ndios yóo ra xíꞌin ndóꞌó”, kachí na xíꞌin ndó.
1CO 14:26 Nañani yó xíꞌin náki̱ꞌva̱ yó, ki̱vi̱ nákutáꞌan ndó ña kísa káꞌno ndó Ndios, saá va̱ꞌa keꞌé ndó: Loꞌo ndóꞌó kata ndó yaa ña kasa káꞌno ndó Ndios, ta loꞌo ndóꞌó sanáꞌa ndó xa̱ꞌa̱ yichi̱ Jesucristo, ta loꞌo ndóꞌó ndato̱ꞌon ndó xa̱ꞌa̱ ña sánati̱vi Ndios no̱o̱ ndó, ta loꞌo ndóꞌó ka̱ꞌa̱n ndó inka̱ no̱o̱ to̱ꞌon ña o̱n vása ní‑sakuáꞌá ndó, ta loꞌo ndóꞌó nandaxin ndó ña kóni kachí to̱ꞌon yóꞌo. Ta ndiꞌi ña kéꞌé ndó saá xíni̱ ñóꞌó kuu ña ña chindeé ni̱vi na kándixa Jesucristo ña kuaꞌno ka̱ na yichi̱ ra.
1CO 14:27 Ta xa̱ꞌa̱ ñayóꞌo, tá kómí ndó ndee̱ va̱ꞌa ña sa̱níꞌi Níma̱ Ndios ndóꞌó ña táxi ka̱ꞌa̱n ndó inka̱ to̱ꞌon ña o̱n vása ní‑sakuáꞌá ndó, ta saá ñii ñii ndó ka̱ꞌa̱n, ta ndasaá kuiti nda̱ o̱vi̱ ndó a̱nda̱ u̱ni̱ ndó ka̱ꞌa̱n. Ta xíni̱ ñóꞌó koo ni̱vi na kómí ndee̱ va̱ꞌa ña nandaxin na yukía̱ kóni kachí to̱ꞌon ña káꞌa̱n ndó.
1CO 14:28 Tá o̱n ko̱ó ni̱vi na kúchiño nandaxin yu kúu ña kóni kachí to̱ꞌon ña káꞌa̱n ndó, ta saá va̱ꞌa ka̱ ná o̱n ka̱ꞌa̱n ndó to̱ꞌon yóꞌo no̱o̱ ni̱vi ki̱vi̱ nákutáꞌan ndó xa̱ꞌa̱ ña kísa káꞌno ndó Ndios, ta ndasaá kuiti ka̱ꞌa̱n ndó to̱ꞌon yóꞌo xíꞌin Ndios no̱o̱ o̱n ko̱ó ni̱vi.
1CO 14:29 Ta ndóꞌó naprofeta, na kómí ndee̱ va̱ꞌa ña káꞌa̱n ndoso ndó to̱ꞌon ña káku no̱o̱ Níma̱ Ndios, va̱ꞌa ndasaá kuiti nda̱ o̱vi̱ a̱nda̱ u̱ni̱ ndóꞌó ka̱ꞌa̱n ndoso ndó to̱ꞌon Ndios yóꞌo no̱o̱ ni̱vi ki̱vi̱ nákutáꞌan ndó ña kísa káꞌno ndó Ndios. Ta ndóꞌó, ni̱vi na xíni̱ so̱ꞌo to̱ꞌon ña káꞌa̱n naprofeta, xíni̱ ñóꞌó kani va̱ꞌa si̱ni̱ ndó xa̱ꞌa̱ to̱ꞌon yóꞌo, án ndixa to̱ꞌon Ndios kúu ña, án o̱n si̱ví to̱ꞌon Ndios kúu ña.
1CO 14:30 Tá ñíndichi ñii ndóꞌó káꞌa̱n ndoso ndó to̱ꞌon ña káku no̱o̱ Níma̱ Ndios, tá mií saá inka̱ ndóꞌó nákiꞌin ndó to̱ꞌon ña sa̱nati̱vi Ndios no̱o̱ ndó, ta saá, va̱ꞌa ná o̱n ka̱ꞌa̱n ka̱ ta̱ ñíndichi, ta ná taxi ra ña koni̱ so̱ꞌo ndiꞌi ni̱vi to̱ꞌon ña sa̱kán sa̱nati̱vi Ndios.
1CO 14:31 Ta ndóꞌó na kómí ndee̱ va̱ꞌa ña káꞌa̱n ndoso ndó no̱o̱ ni̱vi to̱ꞌon ña káku no̱o̱ Níma̱ Ndios, ta va̱ꞌa ñii ñii ndó yaꞌa ndó ka̱ꞌa̱n ndó. Ta saá ndiꞌi ni̱vi na nákutáꞌan ña kísa káꞌno na Ndios, sakuáꞌá na to̱ꞌon Ndios yóꞌo ta chikaa̱ ña ndee̱ ini na.
1CO 14:32 Ndóꞌó na kúu naprofeta na kómí ndee̱ va̱ꞌa ña káꞌa̱n ndoso ndó no̱o̱ ni̱vi to̱ꞌon ña káku no̱o̱ Níma̱ Ndios, ndóꞌó kúchiño ndó kaꞌnda chiño ndó no̱o̱ yuꞌu̱ ndó ña chikaa̱ ini ndó ama va̱ꞌa ndato̱ꞌon ndó to̱ꞌon yóꞌo no̱o̱ ni̱vi.
1CO 14:33 Saá chi ki̱vi̱ ña nákutáꞌan yó ña kísa káꞌno yó Ndios, o̱n vása kúsii̱ ini Ndios ña ñii síso̱ káꞌa̱n ndiꞌi yó, ta nda̱ ñii ni̱vi o̱n vása kúnda̱a̱ ini na ña xíni̱ so̱ꞌo na. Ta nda̱ víka̱, Ndios kúsii̱ ini ra ndí nákutáꞌan yó xíꞌin ñato̱ꞌó ní ini yó ta vivíi kísa káꞌno yó ra. Ta xa̱ꞌa̱ ñayóꞌo, ndiꞌi mi̱i yó ni̱vi na kándixa Jesucristo, tá ki̱vi̱ nákutáꞌan yó ñii ñii ñoo xa̱ꞌa̱ ña kísa káꞌno yó Ndios,
1CO 14:34 ta náñaꞌa̱ ná nákutáꞌan yóꞌo, xíni̱ ñóꞌó tási̱ín koo yuꞌu̱ ná. Saá chi náñaꞌa̱ xíni̱ ñóꞌó kasa ni̱no̱ xíꞌin mi̱i ná, ñii ki̱ꞌva nda̱tán yóo ña xáꞌnda chiño nda̱yí ña kísa to̱ꞌó yó.
1CO 14:35 Tá yóo ña kóni náñaꞌa̱ sakuáꞌá ná, ta va̱ꞌa kundati ná ta̱nda̱ naxaa̱ ná veꞌe ná, ta saá va̱ꞌa nda̱ka̱ to̱ꞌon ná yii̱ ná. Saá chi ña sákukaꞌan xíꞌin mi̱i ná kúu ña káꞌa̱n náñaꞌa̱ yóꞌo no̱o̱ ni̱vi na nákutáꞌan xa̱ꞌa̱ ña kísa káꞌno na Ndios.
1CO 14:36 Ta ndóꞌó, o̱n váꞌa kuña̱ꞌa ini ndó, chi xíni̱ ñóꞌó nakáꞌán ndó ndí o̱n si̱ví ndóꞌó kúu nano̱ó na̱kiꞌin to̱ꞌon Ndios, ni o̱n si̱ví ndasaá kuiti ndóꞌó kúu na ta̱xi Ndios to̱ꞌon ra ndaꞌa̱.
1CO 14:37 Ta ndóꞌó na xáni si̱ni̱ ndí Níma̱ Ndios sa̱níꞌi ña ndee̱ va̱ꞌa ndaꞌa̱ ndó ña kúchiño ndó ka̱ꞌa̱n ndoso ndó no̱o̱ ni̱vi to̱ꞌon ña káku no̱o̱ Níma̱ Ndios, ¿án xáni si̱ni̱ ndó ndí chútú ní ini ndó xíꞌin Níma̱ Ndios?, ta saá xíni̱ ñóꞌó nakoni ndó ndí to̱ꞌon ña ndáto̱ꞌon i̱ xíꞌin ndó kúu to̱ꞌon ña xáꞌnda chiño mi̱i Jesucristo, Ta̱a ta̱Káꞌno no̱o̱ yó.
1CO 14:38 Tá yóo sava ndóꞌó na o̱n xi̱in chikaa̱ so̱ꞌo to̱ꞌon yóꞌo ña ndáto̱ꞌon i̱ xíꞌin ndó, ta inka̱ ndóꞌó, va̱ꞌa ná o̱n chikaa̱ so̱ꞌo ndó to̱ꞌon ni̱vi na o̱n xi̱in chikaa̱ so̱ꞌo to̱ꞌon i̱.
1CO 14:39 Ta saá, nañani yó xíꞌin náki̱ꞌva̱ yó, na kándixa Jesucristo, va̱ꞌa ná chikaa̱ ndó ndee̱ ña ndukú ndó no̱o̱ Níma̱ Ndios ña saníꞌi ña ndóꞌó ndee̱ va̱ꞌa ña ka̱ꞌa̱n ndoso ndó no̱o̱ inka̱ ni̱vi to̱ꞌon ña káku no̱o̱ Níma̱ Ndios. Ta, tá yóo sava ndóꞌó na kómí ndee̱ va̱ꞌa ña káꞌa̱n ndó inka̱ no̱o̱ to̱ꞌon ña o̱n vása ní‑sakuáꞌá ndó, ta inka̱ sava ndóꞌó o̱n kaꞌnda chiño ndó no̱o̱ nayóꞌo ña o̱n váꞌa ka̱ꞌa̱n na to̱ꞌon yóꞌo.
1CO 14:40 Ta saá, tá ki̱vi̱ ña nákutáꞌan ndó xa̱ꞌa̱ ña kísa káꞌno ndó Ndios, ta ña xíni̱ ñóꞌó ní kúu ña vivíi ta xíꞌin ñato̱ꞌó ní kasa káꞌno ndó ra.
1CO 15:1 Nañani yó xíꞌin náki̱ꞌva̱ yó, vitin va̱ꞌa nakáꞌán ndóꞌó to̱ꞌon va̱ꞌa xa̱ꞌa̱ Jesucristo ña xa ni̱ka̱ꞌa̱n ndoso i̱ no̱o̱ ndó. To̱ꞌon ña xa ka̱ndixa ndó kúu ña, ta̱nda̱ vitin yóo kútu̱ ndó kándixa ndó to̱ꞌon va̱ꞌa yóꞌo.
1CO 15:2 Ta xa̱ꞌa̱ ña ndinoꞌo ini ndó kándixa ndó to̱ꞌon va̱ꞌa xa̱ꞌa̱ Jesucristo ña ni̱ka̱ꞌa̱n ndoso i̱ no̱o̱ ndó, tá o̱n sandakoo ndó kándixa ndó to̱ꞌon yóꞌo, ta ndixa Ndios saka̱ku ra ndóꞌó ki̱vi̱ ña va̱xi. Tá o̱n si̱ví ñanda̱a̱ kúu ñayóꞌo, níkúu, ta saá ña ma̱ni̱ kúu ña ka̱ndixa ndó Jesucristo.
1CO 15:3 Ta yi̱ꞌi̱, xa sa̱náꞌa i̱ ndóꞌó mi̱i to̱ꞌon ña xíni̱ ñóꞌó ní ka̱ xa̱ꞌa̱ Jesucristo, ña kúu to̱ꞌon ña na̱kiꞌin i̱ no̱o̱ ra. To̱ꞌon yóꞌo káchí ña saá: Ñii ki̱ꞌva nda̱tán yóo ña káchí to̱ꞌon Ndios ña ni̱taa na xi̱na̱ꞌá, Jesucristo ni̱xiꞌi̱ ra xa̱ꞌa̱ kua̱chi yó,
1CO 15:4 ta sa̱ndúxu̱n na yi̱kí ko̱ñu ra, ta ti̱xin ña u̱ni̱ ki̱vi̱, na̱taku̱ ra. Ndiꞌi ñayóꞌo ki̱sa ndivi ña ña káchí to̱ꞌon Ndios ña ni̱taa na xi̱na̱ꞌá.
1CO 15:5 Tá ndi̱ꞌi na̱taku̱ Jesucristo, ta na̱ti̱vi ra no̱o̱ ta̱Pedro, ta saá tuku na̱ti̱vi ra no̱o̱ na̱kutáꞌan ndiꞌi nata̱a na xi̱kuu na u̱xu̱ o̱vi̱ ni̱xika xíꞌin ra.
1CO 15:6 Ta saá na̱ti̱vi ra no̱o̱ na̱kutáꞌan o̱ꞌo̱n ciento ni̱vi na xi̱ndiko̱n sa̱ta̱ ra. Ta̱nda̱ vitin kua̱ꞌa̱ ní nayóꞌo táku̱ ka̱ na, vará loꞌo na xa ni̱xiꞌi̱.
1CO 15:7 Ta saá na̱ti̱vi Jesucristo no̱o̱ ta̱Santiago, ta tuku na̱ti̱vi ra no̱o̱ na̱kutáꞌan ndiꞌi naapóstol.
1CO 15:8 Ta ndi̱ꞌi ku̱ndivi ñayóꞌo, ta saá ni̱yaꞌa kua̱ꞌa̱ ní ki̱vi̱, ta ni̱ti̱vi ra no̱o̱ yi̱ꞌi̱. Ta saá nda̱tán yóo ñii ta̱a ta̱ ka̱ku ki̱vi̱ tá o̱n vása ndáti ni̱vi, saá yóo i̱, saá chi ndu̱u i̱ ta̱apóstol ki̱vi̱ ña o̱n vása ndáti ni̱vi.
1CO 15:9 Ta saá ta̱a ta̱ ni̱no̱ ní ka̱ kúu i̱ no̱o̱ ndiꞌi naapóstol. Ta o̱n vása kómí i̱ nda̱yí ña sakunaní na yi̱ꞌi̱ “apóstol”, chi xi̱na̱ꞌá ni̱xika i̱ sa̱xo̱ꞌvi̱ ní i̱ ni̱vi na kúu naveꞌe ndinoꞌo Ndios chi kándixa na Jesucristo.
1CO 15:10 Ta saá ni, Ndios ke̱ꞌé ra káꞌno ní ñava̱ꞌa xíꞌin i̱, chi na̱ka̱xin ra yi̱ꞌi̱ kuu i̱ ta̱apóstol. Ta o̱n si̱ví ña ma̱ni̱ kúu ña Ndios ke̱ꞌé ra ñava̱ꞌa yóꞌo xíꞌin i̱. Saá chi nda̱ ki̱vi̱ ki̱xáꞌá i̱ ki̱sa chiño i̱ ta̱nda̱ vitin, ndeé ní ka̱ kísa chiño i̱ no̱o̱ ña kísa chiño inka̱ naapóstol. Ta ndixa o̱n si̱ví xíꞌin ndee̱ mi̱i i̱ kúu ña kísa ndivi i̱ chiño, ta Ndios sa̱níꞌi ra yi̱ꞌi̱ ndee̱ va̱ꞌa ra, ta xíꞌin ndee̱ yóꞌo kísa ndivi i̱ chiño ra.
1CO 15:11 Ta saá ni, án yi̱ꞌi̱ kúu ta̱a ta̱ káꞌa̱n ndoso no̱o̱ ndó to̱ꞌon va̱ꞌa xa̱ꞌa̱ Jesucristo, án inka̱ naapóstol kúu na káꞌa̱n ndoso to̱ꞌon yóꞌo no̱o̱ ndó, ta ñii kúu to̱ꞌon ña káꞌa̱n ndoso ndi̱ no̱o̱ ndó, ta to̱ꞌon yóꞌo kúu ña xa ka̱ndixa ndó.
1CO 15:12 Ta to̱ꞌon ña káꞌa̱n ndoso ndi̱ no̱o̱ ndó káchí ña ndí ndixa Jesucristo ni̱xiꞌi̱ ra ta na̱taku̱ ra. Ta saá, ¿nda̱chun sava ndóꞌó káꞌa̱n ndó, káchí ndó saá: “Táná kixaa̱ ña kivi̱ ni̱vi, ta nda̱ ñii ki̱vi̱ o̱n nataku̱ ka̱ na”?, káchí ndó.
1CO 15:13 Ta o̱n si̱ví ñanda̱a̱ kúu to̱ꞌon yóꞌo ña káꞌa̱n sava ndóꞌó. Saá chi tá nda̱ ñii ni̱vi o̱n vása nataku̱ na, ta ni Jesucristo o̱n vása ní‑nataku̱ ra, níkúu.
1CO 15:14 Tá o̱n si̱ví ñanda̱a̱ kúu ña na̱taku̱ Jesucristo, níkúu, ta nda̱ loꞌo o̱n vása ndáya̱ꞌví to̱ꞌon ña káꞌa̱n ndoso ndi̱ no̱o̱ ndó, ni o̱n vása ndáya̱ꞌví ña ka̱ndixa ndó ra.
1CO 15:15 Tá ndixa o̱n vása ní‑nataku̱ Jesucristo, níkúu, ta ni̱vi na vatá kúu ndi̱, chi ni̱ka̱ꞌa̱n ndi̱ Ndios sa̱nataku̱ ra Jesucristo. Tá o̱n si̱ví ñanda̱a̱ kúu ña ndixa nataku̱ ni̱vi na ni̱xiꞌi̱, ta ñayóꞌo sánáꞌa ndí Ndios o̱n vása ní‑sanataku̱ ra Jesucristo, níkúu.
1CO 15:16 Tuku káꞌa̱n i̱ saá: Tá o̱n ndixa nataku̱ ni̱vi na ni̱xiꞌi̱, ta ñayóꞌo kóni kachí ña ndí o̱n vása ní‑nataku̱ Jesucristo, níkúu.
1CO 15:17 Tá o̱n vása ní‑nataku̱ Jesucristo, níkúu, ta saá ña ma̱ni̱ kúu ña ka̱ndixa ndó ra, ta̱nda̱ vitin ndíso ka̱ ndó kua̱chi no̱o̱ Ndios.
1CO 15:18 Tá o̱n vása ní‑nataku̱ Jesucristo, níkúu, ta ñayóꞌo kóni kachí ña ndí ni̱vi na kándixa ra tá ni̱xiꞌi̱ nayóꞌo, ta nda̱ ñii ki̱vi̱ o̱n nataku̱ na, ta ndiꞌi xa̱ꞌa̱ nayóꞌo, níkúu.
1CO 15:19 Ta mi̱i yó, tá ndáa ini yó ndí ña kándixa yó Jesucristo kúu ña ndáya̱ꞌví ndasaá kuiti ñoyívi yóꞌo, ta nda̱ loꞌo o̱n vása ndáti yó nataku̱ yó ta kutaku̱ yó xíꞌin Ndios ñoyívi ni̱no, ta saá ¡ndixa ni̱vi na ndáꞌví ní ka̱ kuu yó no̱o̱ ndiꞌi ni̱vi ñoyívi yóꞌo!
1CO 15:20 Ta o̱n si̱ví saá, chi ña ndixa ndinoꞌo kúu ña ni̱xiꞌi̱ Jesucristo, ta Ndios sa̱nataku̱ ñaꞌá ra. Ta saá Jesucristo yóo ra nda̱tán yóo ñano̱ó ña sákee ni̱vi no̱o̱ ndiꞌi ña ni̱chiꞌi na, chi kúu ra ta̱a ta̱no̱ó na̱taku̱ no̱o̱ ndiꞌi ni̱vi na ni̱xiꞌi̱.
1CO 15:21 Ta xa̱ꞌa̱ ña o̱n váꞌa ke̱ꞌé ñii la̱á ta̱a kui̱ya̱ xi̱na̱ꞌá, ndee̱ ña xáꞌni ni̱vi ki̱xaa̱ ña ñoyívi yóꞌo, ta saá ndiꞌi ni̱vi xíni̱ ñóꞌó kivi̱ na. Ta saá, xa̱ꞌa̱ ñava̱ꞌa ke̱ꞌé ñii la̱á ta̱a, ta̱ kúu ta̱a ta̱ ni̱xiꞌi̱ ta na̱taku̱ ra, ndiꞌi ni̱vi na ni̱xiꞌi̱ nataku̱ na ñii ki̱vi̱ ña va̱xi.
1CO 15:22 Ta xa̱ꞌa̱ ña ndiꞌi ni̱vi kúu nasa̱ꞌya ñani síkuá ta̱a ta̱no̱ó Adán, ta saá ndiꞌi ni̱vi ñii kúu na xíꞌin ra, ta saá xíni̱ ñóꞌó kivi̱ ndiꞌi na. Ta saá ni, ndiꞌi ni̱vi na ñii yóo xíꞌin Jesucristo, ndixa sanataku̱ ra na ña ndinoꞌo kutaku̱ na xíꞌin ra.
1CO 15:23 Ta vivíi, nda̱tán chi̱tóni̱ Ndios, saá koo ña nataku̱ ñii ñii ni̱vi. Saá chi Jesucristo xi̱kuu ta̱a ta̱no̱ó na̱taku̱ no̱o̱ na ni̱xiꞌi̱. Ta saá, tá kixaa̱ ki̱vi̱ ndikó Jesucristo ñoyívi yóꞌo, ta sanataku̱ ra ndiꞌi ni̱vi na kándixa ra ña kutaku̱ na xíꞌin ra ndiꞌi saá ki̱vi̱.
1CO 15:24 Tá ndi̱ꞌi sa̱nataku̱ ra ndiꞌi ni̱vi yóꞌo, ta kixaa̱ ki̱vi̱ sondíꞌí ñoyívi, ta Jesucristo sandiꞌi ra xa̱ꞌa̱ ndiꞌi saá no̱o̱ ndee̱ náꞌno ña o̱n váꞌa, ta sandiꞌi ra xa̱ꞌa̱ ndiꞌi inka̱ na xáꞌnda chiño, na kúu na o̱n vása kísa to̱ꞌó Ndios. Ta saá Jesucristo taxi ra nda̱yí ndaꞌa̱ Yivá yó Ndios ña kaꞌnda chiño ra.
1CO 15:25 Saá koo, chi Jesucristo xíni̱ ñóꞌó kaꞌnda chiño ra no̱o̱ ndiꞌi ni̱vi ta no̱o̱ ndiꞌi ña ku̱va̱ꞌa, ta saá kundivi ta̱nda̱ ku̱ndeé ra no̱o̱ ndiꞌi ndee̱ ña sáa̱ ini xíni ñaꞌá, ta̱nda̱ chi̱kaa̱ ni̱no̱ ra ndiꞌi ñayóꞌo ti̱xin xa̱ꞌa̱ ra.
1CO 15:26 Tá kixaa̱ ki̱vi̱ ña xa kundeé Jesucristo no̱o̱ ndiꞌi ñayóꞌo, ta ndee̱ ña sondíꞌí sandiꞌi ra xa̱ꞌa̱ kúu ndee̱ ña xáꞌni ni̱vi.
1CO 15:27 Saá chi to̱ꞌon Ndios ña ni̱taa na xi̱na̱ꞌá, káchí ña saá: “Ndios chi̱kaa̱ ni̱no̱ ra ndiꞌi ña yóo ñoyívi ti̱xin xa̱ꞌa̱ ta̱a yóꞌo”, káchí to̱ꞌon Ndios. Ta mi̱i yó kúnda̱a̱ ini yó ndí to̱ꞌon yóꞌo o̱n vása kóni kachí ña ndí mi̱i Ndios chikaa̱ ni̱no̱ xíꞌin mi̱i ra ti̱xin xa̱ꞌa̱ Jesucristo. Chi mi̱i Ndios kúu ta̱a ta̱ chikaa̱ ni̱no̱ ndiꞌi ña yóo ku̱va̱ꞌa ti̱xin xa̱ꞌa̱ ta̱yóꞌo.
1CO 15:28 Ta saá kixaa̱ ki̱vi̱ tá Jesucristo nakiꞌin ra ndiꞌi nda̱yí no̱o̱ ndiꞌi ña yóo, ta mi̱i Jesucristo kasa ni̱no̱ xíꞌin mi̱i ra no̱o̱ Ndios, xa̱ꞌa̱ ña Ndios nduu ra ta̱a ta̱káꞌno ndinoꞌo, ta̱a ta̱ xáꞌnda chiño no̱o̱ ndiꞌi ña yóo ndiꞌi saá ñoyívi.
1CO 15:29 Sava ndóꞌó na kándixa Jesucristo kúu ni̱vi na xa chi̱chi tuku xa̱ꞌa̱ ni̱vi na xa ni̱xiꞌi̱, chi xáni si̱ni̱ ndó ndí saá chindeé ndó nayóꞌo. Ta saá ni, tá o̱n vása kándixa ndó ndí nataku̱ ni̱vi na ni̱xiꞌi̱, ta, ¿nda̱chun chi̱chi ndó xa̱ꞌa̱ ni̱vi yóꞌo?
1CO 15:30 Ta mi̱i ndi̱, tá o̱n si̱ví ña ndixa kúu ña nataku̱ ni̱vi na ni̱xiꞌi̱, níkúu, ta saá ña ma̱ni̱ kúu ña ñii ñii ki̱vi̱ táxi xíꞌin mi̱i ndi̱ no̱o̱ ña yi̱yo ní a̱nda̱ ña kivi̱ ndi̱.
1CO 15:31 Nañani yó xíꞌin náki̱ꞌva̱ yó, ña ndixa kúu ña ndí ñii ñii ki̱vi̱ táku̱ i̱ xíꞌin ña yi̱yo ní kivi̱ i̱. Ta saá tuku ña ndixa kúu ña chútú ñasi̱i̱ ini i̱ chi xa̱ꞌa̱ chiño ña ki̱sa ndivi i̱ no̱o̱ ndó, kándixa ndó Jesucristo vitin.
1CO 15:32 Ta xa ni̱xo̱ꞌvi̱ ní i̱ ñoo Éfeso yóꞌo, ta nda̱tán yóo ña ka̱ni táꞌan i̱ xíꞌin kiti̱ tíyukú, saá ni̱ndoꞌo i̱. Ta saá, tá o̱n si̱ví ñanda̱a̱ kúu ña nataku̱ ni̱vi na ni̱xiꞌi̱, ta, ¿ndasaá ndáya̱ꞌví ña yo̱ꞌvi̱ ni̱xo̱ꞌvi̱ i̱ yóꞌo? Tá ñanda̱a̱ kúu ña o̱n nataku̱ yó, níkúu, ta va̱ꞌa ka̱ keꞌé yó nda̱tán kéꞌé ni̱vi ñoyívi yóꞌo na o̱n vása kándixa Jesucristo, chi nayóꞌo káꞌa̱n na, káchí na saá: “Vitin ná kuxu yó ta ná koꞌo yó, chi taa̱n kivi̱ yó”, saá káꞌa̱n ni̱vi yóꞌo.
1CO 15:33 O̱n taxi ndó ña sandáꞌví na ndóꞌó, ta nakáꞌán ndó ña kóni kachí ñii to̱ꞌon ndíchí ña káchí saá: “Tá nátaꞌan va̱ꞌa ní yó xíꞌin ni̱vi na kúu na o̱n váꞌa ini, ta yi̱yo ní sanoo na ini mi̱i yó keꞌé yó ña o̱n váꞌa nda̱tán yóo ña kéꞌé na”, saá káchí ñii to̱ꞌon ndíchí ña xíni̱ yó.
1CO 15:34 Ta vitin siꞌna vivíi kani si̱ni̱ ndó, ta nandikó ini ndó, ta o̱n keꞌé ka̱ ndó ña o̱n váꞌa, ta tuku kundiko̱n ndó yichi̱ va̱ꞌa. Yóo sava ndóꞌó na o̱n ta̱ꞌán kunda̱a̱ va̱ꞌa ini xa̱ꞌa̱ Ndios, ta xa̱ꞌa̱ ña loꞌo ní xíni̱ ndó Ndios, va̱ꞌa ná kukaꞌan no̱o̱ ndó.
1CO 15:35 Yóo sava ndóꞌó na nda̱ka̱ to̱ꞌon ndi̱ꞌi̱, kachí ndó saá: “¿Ndasaá nataku̱ ni̱vi na ni̱xiꞌi̱? ¿Ndasaá koo yi̱kí ko̱ñu na?”, kachí ndó, nda̱ka̱ to̱ꞌon ndó ndi̱ꞌi̱.
1CO 15:36 ¡Ta to̱ꞌon ña kíꞌví kúu ñayóꞌo! Chi kani si̱ni̱ ndó ndasaá yóo ndiki̱n trigo. Tá chíꞌi yó ndiki̱n yóꞌo, ta ti̱xin ñoꞌo̱ xíni̱ ñóꞌó ta̱ꞌyi̱ ña, ta saá kuchiño taxi ña ndu̱ta̱ inka̱ trigo xa̱á.
1CO 15:37 Ta ndiki̱n trigo ña chíꞌi yó o̱n vása ñii kúu ña xíꞌin trigo xa̱á ña ndúta̱. Ta nda̱ yukú ña chíꞌi yó, án ndiki̱n trigo kúu ña, án inka̱ no̱o̱ ña chíꞌi yó kúu ña, ta ña ndúta̱ no̱o̱ ña chi̱ꞌi yó o̱n vása ka̱ ñii kúu ña xíꞌin ña chi̱ꞌi yó.
1CO 15:38 Saá chi Ndios chi̱ndúꞌu̱ ra ndí ñii ñii no̱o̱ ña chíꞌi yó ndúta̱ ñayóꞌo, ta ñii ñii no̱o̱ ña ndúta̱ yóꞌo, síín náꞌa ña.
1CO 15:39 Ta nda̱tán yóo kua̱ꞌa̱ ní no̱o̱ ña chíꞌi yó, saá yóo kua̱ꞌa̱ ní no̱o̱ yi̱kí ko̱ñu, ta xa síín síín yóo ñii ñii ña. Saá chi xa síín yóo ña kúu yi̱kí ko̱ñu ni̱vi, ta xa síín yóo ña kúu yi̱kí ko̱ñu kiti̱, ta xa síín yóo ña kúu yi̱kí ko̱ñu tísaa, ta xa síín yóo yi̱kí ko̱ñu tia̱ká.
1CO 15:40 Ta saá tuku xa síín yóo yi̱kí ko̱ñu ña kómí ni̱vi na táku̱ ñoyívi yóꞌo, ta xa síín yóo ña kómí ndiꞌi ña táku̱ ñoyívi ni̱no. Saá chi yóo ñava̱ꞌa livi káꞌno ña kómí yi̱kí ko̱ñu ni̱vi na táku̱ ñoyívi yóꞌo, ta yóo inka̱ no̱o̱ ñava̱ꞌa livi káꞌno kómí ndiꞌi ña táku̱ ñoyívi ni̱no.
1CO 15:41 Ta yóo ñava̱ꞌa livi káꞌno kómí ño̱ꞌo ña yéꞌe ndiví, ta yóo ñava̱ꞌa livi káꞌno kómí yo̱o̱ ña yéꞌe ñoó, ta yóo inka̱ ñava̱ꞌa livi náꞌno kómí ki̱mi. Ta o̱n si̱ví ñii kúu ñava̱ꞌa livi náꞌno ña kómí ndiꞌi ki̱mi, chi xa síín xa síín kúu ñava̱ꞌa kómí ñii ñii ki̱mi.
1CO 15:42 Ñayóꞌo sánáꞌa ña mi̱i yó ndasaá nduu yi̱kí ko̱ñu yó ki̱vi̱ nataku̱ yó no̱o̱ ña ni̱xiꞌi̱ yó. Chi tá kixaa̱ ña kivi̱ yó, ta yi̱kí ko̱ñu yó ndu̱xu̱n ña ti̱xin ñoꞌo̱, ta nda̱tán yóo ña táꞌyi̱ ndiki̱n ña chi̱ꞌi ni̱vi ti̱xin ñoꞌo̱, saá ta̱ꞌyi̱ yi̱kí ko̱ñu yó. Ta ki̱vi̱ nataku̱ yó, ta inka̱ ñaxa̱á nduu yi̱kí ko̱ñu yó, ta ñaxa̱á yóꞌo nda̱ ñii ki̱vi̱ o̱n ndiꞌi xa̱ꞌa̱ ña. Ta nda̱ víka̱, ndixa kutaku̱ ndinoꞌo ña ndiꞌi saá ki̱vi̱.
1CO 15:43 Tá kixaa̱ ña kivi̱ yó ta sandúxu̱n na yi̱kí ko̱ñu yó, ta yi̱kí ko̱ñu yóꞌo ña o̱n vása táku̱ ka̱, o̱n si̱ví ña livi kuu ña. Ta saá ni, ki̱vi̱ nataku̱ yó, ta yi̱kí ko̱ñu nakiꞌin ñii ñii yó ndixa ña kukomí ñava̱ꞌa livi káꞌno kuu ña. Saá chi yi̱kí ko̱ñu yó ña ndu̱xu̱n, ña vitá kuu ñayóꞌo, ta yi̱kí ko̱ñu yó xa̱á nakiꞌin yó, ña kukomí ndee̱ ndinoꞌo kuu ña.
1CO 15:44 Ta ki̱vi̱ táku̱ yó ñoyívi yóꞌo ndasaá kuiti yi̱kí ko̱ñu ni̱vi kúu ña kómí yó. Ta, tá kixaa̱ ña kivi̱ yó, ta yi̱kí ko̱ñu yó yóꞌo ndu̱xu̱n ña ti̱xin ñoꞌo̱. Ta tá kixaa̱ ña nataku̱ yó, ta saá nakiꞌin yó inka̱ no̱o̱ yi̱kí ko̱ñu ña kuu kuenda ñoyívi ni̱no, ta nda̱ ñii ki̱vi̱ o̱n ndiꞌi ka̱ xa̱ꞌa̱ yi̱kí ko̱ñu yó yóꞌo. Saá chi ñii no̱o̱ kúu yi̱kí ko̱ñu kómí yó ñoyívi yóꞌo vitin, ta inka̱ no̱o̱ kuu yi̱kí ko̱ñu nakiꞌin yó ki̱vi̱ nataku̱ yó.
1CO 15:45 Ñii xiiña no̱o̱ to̱ꞌon Ndios ña ni̱taa na xi̱na̱ꞌá káchí ña saá: “Ndios ki̱sa va̱ꞌa ra ta̱a ta̱no̱ó ta̱ kúu ta̱Adán, ta ta̱xi ra ña ndu̱u ra ni̱vi táku̱”, káchí to̱ꞌon Ndios. Ta Jesucristo, ta̱a ta̱ sákunaní yó “ta̱Adán sondíꞌí”, ta̱yóꞌo ndu̱u mi̱i níma̱ ndinoꞌo táku̱, ta táxi ña ndí kutaku̱ ndinoꞌo ni̱vi.
1CO 15:46 Ta saá kúnda̱a̱ ini yó ndí siꞌna kómí yó yi̱kí ko̱ñu ña xíni̱ ñóꞌó yó kutaku̱ yó ñoyívi yóꞌo, ta saá kivi̱ yó. Ta saá kixaa̱ ki̱vi̱ nataku̱ yó ta nakiꞌin yó yi̱kí ko̱ñu ña taxi Ndios ndaꞌa̱ yó ña kúu kuenda ñoyívi ni̱no, ta nda̱ ñii ki̱vi̱ o̱n ndiꞌi xa̱ꞌa̱ yi̱kí ko̱ñu yóꞌo.
1CO 15:47 Kui̱ya̱ xi̱na̱ꞌá ní Ndios ti̱in ra yaa̱ no̱o̱ ñoꞌo̱, ta xíꞌin yaa̱ yóꞌo ki̱sa va̱ꞌa ra ta̱a ta̱no̱ó. Ta inka̱ no̱o̱ ta̱a, ta̱ kúu Jesucristo, ta̱yóꞌo ke̱e ra ñoyívi ni̱no ta ki̱xaa̱ ra no̱o̱ ñoꞌo̱ yóꞌo.
1CO 15:48 Ta saá ndiꞌi ni̱vi na táku̱ ñoyívi yóꞌo kómí na yi̱kí ko̱ñu na nda̱tán ni̱xi̱yo yi̱kí ko̱ñu ta̱a ta̱no̱ó, ta̱ kúu ta̱a ta̱ ku̱va̱ꞌa xíꞌin yaa̱ no̱o̱ ñoꞌo̱. Ta ndiꞌi ni̱vi na kutaku̱ ñoyívi ni̱no kukomí na inka̱ no̱o̱ yi̱kí ko̱ñu na, chi nda̱tán yóo yi̱kí ko̱ñu Jesucristo ki̱vi̱ na̱taku̱ ra, saá koo yi̱kí ko̱ñu nayóꞌo.
1CO 15:49 Ta nda̱tán ni̱xi̱yo ta̱a ta̱no̱ó ta̱ ku̱va̱ꞌa xíꞌin yaa̱ no̱o̱ ñoꞌo̱, saá yóo ndiꞌi mi̱i yó vitin. Ta ñii ki̱vi̱ va̱xi nda̱tán yóo Jesucristo, ta̱a ta̱ ke̱e ñoyívi ni̱no, saá koo ndiꞌi yó, ni̱vi na kándixa Jesucristo.
1CO 15:50 Nañani yó xíꞌin náki̱ꞌva̱ yó, kóni i̱ ña kunda̱a̱ ini ndó ndí yi̱kí ko̱ñu ña kómí yó vitin ñoyívi yóꞌo, o̱n kívi ki̱ꞌvi ña kutaku̱ ña ñoyívi ni̱no no̱o̱ xáꞌnda chiño Ndios. Saá chi yi̱kí ko̱ñu ña kómí yó ñoyívi yóꞌo, ñii ki̱vi̱ kutáꞌyi̱ ña ta ndiꞌi xa̱ꞌa̱ ña, ta o̱n kuchiño kundeé ña kutaku̱ ña xíꞌin yó ñoyívi ni̱no no̱o̱ o̱n kívi koo nda̱ ñii ña táꞌyí ta nda̱ ñii ña ndíꞌi xa̱ꞌa̱.
1CO 15:51 Vitin ndáto̱ꞌon i̱ xíꞌin ndó xa̱ꞌa̱ ñii ña chi̱tóni̱ Ndios ta siꞌna chi̱kaa̱ seꞌé ra ña no̱o̱ ni̱vi, ta vitin ta̱xi ra ña kúnda̱a̱ ini yó ndí ndiꞌi mi̱i yó ni̱vi na kándixa Jesucristo o̱n kivi̱ ndiꞌi yó ñii ki̱vi̱ ña va̱xi. Ta saá ni, ndiꞌi saá yi̱kí ko̱ñu mi̱i yó ndixa nasama ña, chi ñii ñii yó nakiꞌin yó yi̱kí ko̱ñu xa̱á.
1CO 15:52 Ta ñii kama xa̱ndi̱ko̱n nasama ña saá. Saá chi ki̱vi̱ sondíꞌí ñoyívi yóꞌo tá mi̱i koni̱ so̱ꞌo ni̱vi ña ndáꞌyi tón trompeta, ta ñii kama kuiti, nda̱tán yóo ña ñii nákuáni yó ta nákoto yó, saá kama nataku̱ ni̱vi na ka̱ndixa Jesucristo na ni̱xiꞌi̱, ta nakiꞌin na yi̱kí ko̱ñu xa̱á, ña nda̱ ñii ki̱vi̱ o̱n ndiꞌi xa̱ꞌa̱. Ta saá ni̱vi na kándixa Jesucristo na táku̱ ka̱ ñoyívi yóꞌo ki̱vi̱ saá, ñii kama nasama na, chi nduu na ni̱vi na nakiꞌin yi̱kí ko̱ñu xa̱á ña nda̱ ñii ki̱vi̱ o̱n ndiꞌi xa̱ꞌa̱.
1CO 15:53 Saá chi yi̱kí ko̱ñu ña kómí yó ñoyívi yóꞌo kúu ña ta̱ꞌyi̱ ki̱vi̱ kivi̱ yó, ta o̱n vása koo ña ndiꞌi saá ki̱vi̱ ña va̱xi. Ta xíni̱ ñóꞌó nakiꞌin yó yi̱kí ko̱ñu yó ña xa̱á ña nda̱ ñii ki̱vi̱ o̱n vása ta̱ꞌyi̱ ta kutaku̱ ña xíꞌin yó ndiꞌi saá ki̱vi̱.
1CO 15:54 Tá kixaa̱ ki̱vi̱ ña xa na̱kiꞌin yó yi̱kí ko̱ñu yó ña xa̱á ña nda̱ ñii ki̱vi̱ o̱n vása ta̱ꞌyi̱, ta xa ndu̱u yó ni̱vi na kutaku̱ ndiꞌi saá ki̱vi̱ ña va̱xi, ta xíꞌin ñayóꞌo kundivi to̱ꞌon Ndios ña ni̱taa na xi̱na̱ꞌá, ña káchí saá: “Xa ndi̱ꞌi xa̱ꞌa̱ ndee̱ ña xáꞌni ni̱vi, chi Ndios ku̱ndeé ra no̱o̱ ndee̱ yóꞌo.
1CO 15:55 Ta saá, ¿mí kúchiño ka̱ ndee̱ ña xáꞌni ni̱vi satakuéꞌe̱ ña na? Ta, ¿mí kúchiño ka̱ ndee̱ ña xáꞌni?, chi o̱n ko̱ó ka̱ ndee̱ kukomí ña no̱o̱ ni̱vi”, saá káchí to̱ꞌon Ndios.
1CO 15:56 Xíni̱ yó ndí ndee̱ ña xáꞌni ni̱vi xi̱komí ña nda̱yí satakuéꞌe̱ ña mi̱i yó xa̱ꞌa̱ ña o̱n váꞌa kéꞌé yó, chi yaꞌvi ña o̱n váꞌa kéꞌé yó kúu ña xíni̱ ñóꞌó kivi̱ yó. Ta xa̱ꞌa̱ ña ndáto̱ꞌon nda̱yí Ndios, kúnda̱a̱ ini yó yu kúu ña o̱n váꞌa, ta kúnda̱a̱ ini yó ndí kivi̱ yó xa̱ꞌa̱ kua̱chi ña ndíso yó no̱o̱ Ndios.
1CO 15:57 Ta saá ni, táxi yó ña táxaꞌvi ñaꞌá ndaꞌa̱ Ndios, chi xa̱ꞌa̱ ña kándixa yó Jesucristo, ta ñii yóo yó xíꞌin ra, Ndios táxi ra ña kundeé yó no̱o̱ ndee̱ ña xáꞌni, ta ndixa kutaku̱ yó xíꞌin Ndios ndiꞌi saá ki̱vi̱.
1CO 15:58 Ña̱kán kía̱, nañani yó xíꞌin náki̱ꞌva̱ yó, ndinoꞌo kandixa ndó Jesucristo ta kútu̱ kundiko̱n ndó yichi̱ ra. O̱n taxi ndó ña inka̱ ni̱vi nasama na ini ndó, ta ndiꞌi saá ki̱vi̱ taxi xíꞌin mi̱i ndó ña kasa ndivi ndó chiño Jesucristo, Ta̱a ta̱Káꞌno no̱o̱ yó. Saá chi xíni̱ yó ndí nda̱ ñii chiño ña kísa ndivi yó no̱o̱ ra, o̱n si̱ví chiño ña ma̱ni̱ kúu ña.
1CO 16:1 Ta vitin kóni i̱ ndato̱ꞌon i̱ xíꞌin ndó xa̱ꞌa̱ si̱ꞌún ña nákaya ndi̱ xa̱ꞌa̱ ña chindeé ña ni̱vi nandáꞌví na kándixa Jesucristo, na táku̱ ñoo Jerusalén. Ta kóni i̱ ña vitin kasa ndivi ndó ñii ki̱ꞌva nda̱tán xa xa̱ꞌnda chiño i̱ no̱o̱ ni̱vi na kándixa Jesucristo, na táku̱ kua̱ꞌa̱ ñoo estado Galacia, na kúu na nákutáꞌan xa̱ꞌa̱ ña kísa káꞌno na Ndios.
1CO 16:2 Ta saá ki̱vi̱ no̱ó ñii ñii semana, ñii ñii ndóꞌó xíni̱ ñóꞌó tava síín ndó si̱ꞌún ña chindeé ndó ni̱vi na kándixa Jesucristo na táku̱ ñoo Jerusalén. Ñii ki̱ꞌva nda̱tán yóo si̱ꞌún nákiꞌin ñii ñii ndó xa̱ꞌa̱ chiño kéꞌé ndó, saá tava síín ndó loꞌo no̱o̱ si̱ꞌún yóꞌo. Ta saá ki̱vi̱ xaa̱ i̱ no̱o̱ ndó, xa koo tiꞌva ndiꞌi si̱ꞌún, ta o̱n vása ñii kama nakaya ndó ndiꞌi ña mi̱i ki̱vi̱ saá.
1CO 16:3 Ta va̱ꞌa naka̱xin ndó sava nañani yó, ña kuiso na si̱ꞌún ña nakaya ndó, ta ko̱ꞌo̱n na ñoo Jerusalén, ta nataxi na si̱ꞌún yóꞌo ndaꞌa̱ ni̱vi na kándixa Jesucristo ñoo yóꞌo. Ta yi̱ꞌi̱, ki̱vi̱ xaa̱ i̱ no̱o̱ ndó, ta taa i̱ tutu ña ko̱ꞌo̱n xíꞌin nañani yó yóꞌo ña ndakuii̱n i̱ xa̱ꞌa̱ na.
1CO 16:4 Tá yóo xa̱ꞌa̱ ña ko̱ꞌo̱n i̱ xíꞌin nañani yó yóꞌo ñoo Jerusalén, ta va̱ꞌa ko̱ꞌo̱n i̱ xíꞌin na.
1CO 16:5 Ta yi̱ꞌi̱, siꞌna xíni̱ ñóꞌó yaꞌa i̱ kua̱ꞌa̱ ñoo estado Macedonia, ta saá xaa̱ i̱ koto i̱ ndóꞌó ñoo Corinto.
1CO 16:6 Ta ki̱vi̱ xaa̱ i̱ no̱o̱ ndó, ta va ñii kua̱ꞌa̱ ki̱vi̱ koo i̱ xíꞌin ndó, ta ndásana koo i̱ xíꞌin ndó ndiꞌi saá yo̱o̱ vi̱xin. Ta saá kóni i̱ ña kuchiño chindeé ndó yi̱ꞌi̱ xíꞌin ña xíni̱ ñóꞌó no̱o̱ i̱ ña ko̱ꞌo̱n i̱ inka̱ xiiña no̱o̱ xíni̱ ñóꞌó ko̱ꞌo̱n i̱.
1CO 16:7 Ta ki̱vi̱ xaa̱ i̱ koo i̱ xíꞌin ndó, ta o̱n xi̱in i̱ ña ñii kama kee i̱ ko̱ꞌo̱n i̱ inka̱ xiiña. Saá chi kóni i̱ naꞌá koo i̱ xíꞌin ndó, tá taxi Ndios keꞌé i̱ saá.
1CO 16:8 Ta vitin kindo̱o i̱ ñoo Éfeso yóꞌo a̱nda̱ kixaa̱ ki̱vi̱ kana viko̱ Pentecostés.
1CO 16:9 Saá chi vitin Ndios ta̱xi ra no̱o̱ i̱ ña kasa ndivi i̱ kua̱ꞌa̱ ní chiño va̱ꞌa xa̱ꞌa̱ Jesucristo ñoo yóꞌo. Tá mií saá yóo kua̱ꞌa̱ ní ni̱vi na sáa̱ ini xíni na yi̱ꞌi̱, ta nayóꞌo o̱n xi̱in na ña kasa ndivi i̱ chiño va̱ꞌa yóꞌo.
1CO 16:10 Ta xáku ndáꞌví i̱ no̱o̱ ndó ndí táná xaa̱ ñani yó ta̱Timoteo no̱o̱ ndó, ta va̱ꞌa nakiꞌin ndó ra xa̱ꞌa̱ ña ná kusii̱ ini ra koo ra xíꞌin ndó. Saá chi ta̱Timoteo ndixa kísa ndivi ra chiño Jesucristo ñii ki̱ꞌva nda̱tán yóo chiño ña kísa ndivi i̱.
1CO 16:11 Ña̱kán kía̱ nda̱ ñii ndóꞌó o̱n kani si̱ni̱ ndó ndí ta̱Timoteo yóꞌo kúu ra ta̱a ta̱ o̱n vása ndáya̱ꞌví. Ta nda̱ víka̱, va̱ꞌa chindeé ndó ra ña kuchiño ndikó ra no̱o̱ i̱, chi yi̱ꞌi̱ xíꞌin ndiꞌi inka̱ nañani yó na yóo xíꞌin i̱ ndáti ndi̱ ndí kixaa̱ ra no̱o̱ ndi̱.
1CO 16:12 Ta ñani yó ta̱Apolos, xa ni̱xaku ndáꞌví ní i̱ no̱o̱ ra ña ko̱ꞌo̱n ra xíꞌin nañani yó ña xaa̱ ra xíꞌin na no̱o̱ ndó, ta ni̱‑xiin ra ko̱ꞌo̱n ra xíꞌin na vitin. Ta saá ni, ñii ki̱vi̱ ña kunaꞌa ra, ta kee ra ko̱ꞌo̱n ra koto ra ndóꞌó.
1CO 16:13 Ta ndóꞌó, nañani yó xíꞌin náki̱ꞌva̱ yó, koto va̱ꞌa xíꞌin mi̱i ndó ña o̱n taxi ndó ndí nda̱ ñii ña o̱n váꞌa chindaꞌá ña ndóꞌó ña sandakoo ndó yichi̱ Jesucristo. Ta xíni̱ ñóꞌó ndixa kútu̱ kundiko̱n ndó yichi̱ ra, ta nda̱ loꞌo o̱n kuyi̱ꞌví ini ndó, ta chikaa̱ ní ndó ndee̱ ña kutaku̱ ndó nda̱tán kóni Jesucristo.
1CO 16:14 Ta ndiꞌi chiño kéꞌé ndó xa̱ꞌa̱ nañani yó xíꞌin náki̱ꞌva̱ yó na táku̱ ñoo Corinto xíꞌin ndó, ná kasa ndivi ndó ña xíꞌin ña ndixa kíꞌvi ini ndó xíni ndó na.
1CO 16:15 Nañani yó xíꞌin náki̱ꞌva̱ yó, xa xíni̱ ndó ndí naveꞌe ta̱Estéfanas xi̱kuu nano̱ó ñoo estado Acaya na ka̱ndixa Jesucristo ta ndíko̱n na yichi̱ ra. Ta nayóꞌo ndixa táxi xíꞌin mi̱i na ña kísa ndivi na chiño ña chindeé na ni̱vi na kándixa Jesucristo.
1CO 16:16 Ta saá xáku ndáꞌví i̱ no̱o̱ ndóꞌó ña kasa ndivi ndó ña ndúkú ta̱Estéfanas yóꞌo xíꞌin naveꞌe ra no̱o̱ ndó. Ta ñii ki̱ꞌva saá kasa ndivi ndó ña ndúkú ndiꞌi ni̱vi na ñii ki̱ꞌva kísa chiño no̱o̱ Ndios nda̱tán ta̱Estéfanas xíꞌin naveꞌe ra kísa chiño na.
1CO 16:17 Yi̱ꞌi̱ kúsii̱ ní ini i̱, chi xa ki̱xaa̱ ta̱Estéfanas, ta̱Fortunato ta xíꞌin ta̱Acaico no̱o̱ i̱ vitin. Nata̱a yóꞌo kísa ndivi na chiño ña chíndeé na yi̱ꞌi̱, nda̱tán yóo chiño ña kóni ndó kasa ndivi ndó no̱o̱ i̱. Ta ndóꞌó o̱n ki̱ví keꞌé ndó saá chi xíká ní táku̱ ndó no̱o̱ i̱.
1CO 16:18 Ta nañani yó yóꞌo chi̱kaa̱ na ndee̱ ini i̱, ta chi̱kaa̱ na ndee̱ ini ndóꞌó. Ta saá xíni̱ ñóꞌó ndó nakiꞌin va̱ꞌa ndó nata̱a yóꞌo xíꞌin ñato̱ꞌó, ta ñii ki̱ꞌva saá xíni̱ ñóꞌó nakiꞌin va̱ꞌa ndó ndiꞌi ni̱vi na va̱ꞌa kísa ndivi chiño Ndios nda̱tán kísa ndivi nata̱a yóꞌo.
1CO 16:19 Ta ndiꞌi ni̱vi na kándixa Jesucristo, na táku̱ kua̱ꞌa̱ ní ñoo estado Asia yóꞌo, nayóꞌo tíꞌví na to̱ꞌon ña chindeé na ndóꞌó. Ta ñani yó ta̱Aquila xíꞌin ki̱ꞌva̱ yó ñáPriscila xíꞌin ndiꞌi inka̱ ni̱vi na kándixa Jesucristo na nákutáꞌan veꞌe nayóꞌo xa̱ꞌa̱ ña kísa káꞌno na Ndios, ni̱vi yóꞌo tíꞌví na to̱ꞌon ña chindeé na ndóꞌó, chi nayóꞌo xíꞌin ndóꞌó ñii yóo ndó xíꞌin Jesucristo xa̱ꞌa̱ ña kándixa ndó ra.
1CO 16:20 Ndiꞌi nañani yó xíꞌin náki̱ꞌva̱ yó na táku̱ ñoo yóꞌo tíꞌví na to̱ꞌon ña chindeé na ndóꞌó. Ta va̱ꞌa ndiꞌi ndóꞌó chindeé táꞌan ndó, ta xíꞌin ñato̱ꞌó ní ini ndó chi̱to ndó no̱o̱ táꞌan ndó.
1CO 16:21 Ta yi̱ꞌi̱, ta̱Pablo, tíꞌví i̱ to̱ꞌon ña chindeé i̱ ndóꞌó vitin. Ta to̱ꞌon yóꞌo táa i̱ ña xíꞌin ndaꞌa̱ mi̱i i̱.
1CO 16:22 Tá yóo ni̱vi na o̱n vása kíꞌvi ini xíni na Jesucristo, ta, ¡va̱ꞌa nayóꞌo kuiso na chiꞌña no̱o̱ Ndios! Ta ndúkú i̱ no̱o̱ Jesucristo, Ta̱a ta̱Káꞌno no̱o̱ yó, káchí i̱ saá: “¡Ya̱chi̱ ní ndikó ún kixaa̱ tuku ún ñoyívi yóꞌo, Tata!”, káchí i̱ xíꞌin ra.
1CO 16:23 ¡Ná keꞌé Jesucristo kua̱ꞌa̱ ní ñava̱ꞌa xíꞌin ndóꞌó!
1CO 16:24 Ta kíꞌvi ní ini i̱ xíni i̱ ndiꞌi ndó, chi kúu yó ni̱vi na kándixa Jesucristo, ta ñii yóo yó xíꞌin ra. Saá ná koo ña.
2CO 1:1 Yi̱ꞌi̱, ta̱Pablo, kúu i̱ ñii ta̱apóstol ta̱ kísa chiño no̱o̱ Jesucristo, chi saá kóni Ndios, ta sa̱kuiso chiño ra yi̱ꞌi̱. Ta táa i̱ tutu yóꞌo xíꞌin ñani yó ta̱Timoteo, ta tíꞌví ndi̱ ña xaa̱ ña no̱o̱ ndóꞌó, ni̱vi na kúu naveꞌe Ndios xa̱ꞌa̱ ña kándixa ndó Jesucristo, ta kúu ndó ni̱vi na táku̱ ñoo Corinto, án kúu ndó ni̱vi na táku̱ kua̱ꞌa̱ ka̱ ñoo ña ñóꞌo estado Acaya.
2CO 1:2 Ta Ndios Yivá yó xíꞌin Jesucristo Ta̱a ta̱Káꞌno no̱o̱ yó, ¡ná taxi ra ña koo ñava̱ꞌa ini ndó! Ta, ¡ná keꞌé ra ñava̱ꞌa xíꞌin ndó!
2CO 1:3 ¡Na kasa káꞌno yó Ndios, ta̱a ta̱ kúu Yivá Jesucristo, Ta̱a ta̱Káꞌno no̱o̱ yó! Ta Yivá yó Ndios ndeé ní kúndáꞌví ini ra xíni ra mi̱i yó, ta ndiꞌi saá ki̱vi̱ chíkaa̱ ra ndee̱ ini yó.
2CO 1:4 Ta saá, tá yóo tondíni, án tá yóo ñayo̱ꞌvi̱ xóꞌvi̱ yó, ta Ndios chíkaa̱ ra ndee̱ ini mi̱i yó. Ta Ndios kéꞌé ra saá xíꞌin yó xa̱ꞌa̱ ña kuchiño yó chikaa̱ yó ndee̱ ini ni̱vi tá kómí na tondíni, án tá yóo inka̱ ña xóꞌvi̱ na. Saá chi mi̱i ndee̱ ña chíkaa̱ Ndios ini yó, kúu ña kúchiño yó chikaa̱ yó ini ni̱vi na xóꞌvi̱.
2CO 1:5 Vará ndeé ní xóꞌvi̱ yó xa̱ꞌa̱ ña ñii yóo yó xíꞌin Jesucristo, ta saá tuku nákiꞌin yó kua̱ꞌa̱ ní ndee̱ va̱ꞌa ini yó xa̱ꞌa̱ ña ñii yóo yó xíꞌin ra.
2CO 1:6 Ta saá mi̱i ndi̱, tá xóꞌvi̱ ndi̱, ta xa̱ꞌa̱ ñava̱ꞌa mi̱i ndó kúu ña. Saá chi ña yo̱ꞌvi̱ xóꞌvi̱ ndi̱ kúu xa̱ꞌa̱ ña Ndios chikaa̱ ra ndee̱ ini ndó ta chindeé ra ndóꞌó ka̱ku ndó no̱o̱ ña yo̱ꞌvi̱ xóꞌvi̱ ndó. Ta tá Ndios chíkaa̱ ra ndee̱ ini ndi̱, ta xa̱ꞌa̱ ñava̱ꞌa mi̱i ndó kúu ña, chi Ndios kéꞌé ra saá xíꞌin mi̱i ndi̱ xa̱ꞌa̱ ña ñii ki̱ꞌva saá chikaa̱ ndi̱ ndee̱ ini ndóꞌó. Ta saá tá xóꞌvi̱ ndó ñii ki̱ꞌva nda̱tán xóꞌvi̱ mi̱i ndi̱, ta kúchiño ndó va̱ꞌa vivíi kundeé ini ndó xíꞌin ñayóꞌo.
2CO 1:7 Ndixa ndáa ini ndi̱ ndóꞌó ña kútu̱ ndíko̱n ndó yichi̱ Jesucristo ta o̱n sandakoo ndó yichi̱ ra. Saá chi kúnda̱a̱ ini ndi̱ ñayóꞌo: tá yo̱ꞌvi̱ xóꞌvi̱ ndó nda̱tán yo̱ꞌvi̱ xóꞌvi̱ ndi̱, ta saá Ndios chikaa̱ ra ndee̱ ini ndó nda̱tán chíkaa̱ ra ndee̱ ini ndi̱.
2CO 1:8 Nañani yó xíꞌin náki̱ꞌva̱ yó, kóni ndi̱ ña kunda̱a̱ ini ndó xa̱ꞌa̱ ña ndeé ní ni̱xo̱ꞌvi̱ ndi̱ ki̱vi̱ ni̱xi̱yo ndi̱ ñoo estado Asia. Yo̱ꞌvi̱ ní ni̱xi̱yo ña ni̱xo̱ꞌvi̱ ndi̱, ta̱nda̱ ni̱to̱nda̱a ndi̱ ña o̱n kundeé ka̱ ndi̱, níkúu, saá ví ni̱xo̱ꞌvi̱ ndi̱. Ta o̱n vása ní‑xani ka̱ si̱ni̱ ndi̱ ña kutaku̱ ndi̱ no̱o̱ ña ni̱xo̱ꞌvi̱ ndi̱.
2CO 1:9 Xa nda̱ ku̱nda̱a̱ ini ndi̱ ña ndixa kivi̱ ndi̱, níkúu. Saá ni̱xo̱ꞌvi̱ ndi̱ xa̱ꞌa̱ ña sakuáꞌá ndi̱ ña nda̱ loꞌo o̱n kundaa ini ndi̱ ndí xíꞌin ndee̱ mi̱i ndi̱ kuchiño saka̱ku xíꞌin mi̱i ndi̱, ta nda̱ víka̱, sa̱kuáꞌá ndi̱ ña va̱ꞌa ndáa ini ndi̱ Ndios, ta̱a ta̱ sánataku̱ ni̱vi na ni̱xiꞌi̱.
2CO 1:10 Ndixa Ndios xa sa̱ka̱ku ra mi̱i ndi̱ no̱o̱ ña yi̱yo ni̱xi̱yo kivi̱ ndi̱, níkúu, ta vitin ndíko̱n ra sáka̱ku tuku ra ndi̱ꞌi̱. Ta ndáa ini ndi̱ ña saka̱ku ra ndi̱ꞌi̱ ñii ñii ki̱vi̱ ña va̱xi.
2CO 1:11 Ta ndóꞌó, tá ndíko̱n ka̱ ndó ndúkú ndó no̱o̱ Ndios ña chindeé ra ndi̱ꞌi̱, ta saá ñii ñii ki̱vi̱ ña va̱xi Ndios saka̱ku ra ndi̱ꞌi̱ no̱o̱ ña yi̱yo kivi̱ ndi̱. Tá kua̱ꞌa̱ ní ndóꞌó ná koo ndó ndukú ndó no̱o̱ Ndios xa̱ꞌa̱ ndi̱ꞌi̱, ta saá koo kua̱ꞌa̱ ní ni̱vi taxi na ña táxaꞌvi ñaꞌá ndaꞌa̱ Ndios xa̱ꞌa̱ ñava̱ꞌa keꞌé ra xíꞌin ndi̱.
2CO 1:12 Ta ña sákutú ini ndi̱ xíꞌin ñasi̱i̱ kúu ña xíni̱ ndi̱ ndí vivíi xi̱taku̱ ndi̱ xíꞌin ni̱vi na ndíko̱n yichi̱ ñoyívi, ta ndixa vivíi ka̱ xi̱taku̱ ndi̱ xíꞌin ndóꞌó, ni̱vi na ndíko̱n yichi̱ Jesucristo. Ta o̱n si̱ví ñandíchí si̱ni̱ ni̱vi kúu ña ta̱xi xi̱taku̱ ndi̱ saá, ta ñava̱ꞌa ña sa̱níꞌi Ndios ndaꞌa̱ ndi̱ kúu ña ta̱xi vivíi xi̱taku̱ ndi̱ no̱o̱ ndóꞌó ta no̱o̱ ndiꞌi ni̱vi.
2CO 1:13 Ta xa̱ꞌa̱ ñayóꞌo, no̱o̱ ndiꞌi tutu ña táa ndi̱ ta tíꞌví ndi̱ xaa̱ ña ndaꞌa̱ ndó, ta o̱n vása táa ndi̱ to̱ꞌon ña o̱n kúchiño ndó kaꞌvi ndó, ni o̱n kúchiño ndó kunda̱a̱ ini ndó. Ta vará, vitin kúma̱ni̱ loꞌo ña kunda̱a̱ ini ndó, ta ndáti i̱ ndí ki̱vi̱ ña va̱xi to̱nda̱a ndó ña kunda̱a̱ va̱ꞌa ini ndó ndí ndixa kúu ndi̱ ni̱vi na nda̱a̱ ta na ndinoꞌo ini.
2CO 1:14 Ta saá ki̱vi̱ ndikó Jesucristo ñoyívi yóꞌo, ta ndóꞌó xa to̱nda̱a ndó ña ndixa kunda̱a̱ va̱ꞌa ini ndó ndí yóo xa̱ꞌa̱ ña kanóo síkón ñato̱ꞌó ndó no̱o̱ ndi̱ꞌi̱, ta ñii ki̱ꞌva saá yóo xa̱ꞌa̱ ña kanóo síkón ñato̱ꞌó ndi̱ no̱o̱ ndóꞌó.
2CO 1:15 Ta yi̱ꞌi̱, xa̱ꞌa̱ ña ndáa ini i̱ ndí ndixa saá ná kundivi ndiꞌi ñayóꞌo, ña ndixa xa̱ni si̱ni̱ i̱ kúu ña ko̱ꞌo̱n i̱ koto i̱ ndóꞌó o̱vi̱ yichi̱, níkúu. Ta saá nda̱ o̱vi̱ yichi̱ nakiꞌin ndó ñava̱ꞌa ndaꞌa̱ Ndios xa̱ꞌa̱ ña ndato̱ꞌon i̱ to̱ꞌon ra xíꞌin ndó, níkúu.
2CO 1:16 Saá chi ñano̱ó xa̱ni si̱ni̱ i̱ ndí ki̱vi̱ kee i̱ ko̱ꞌo̱n i̱ nda̱ ñoo estado Macedonia, ta ko̱ꞌo̱n i̱ chí yichi̱ ña yáꞌa ñoo Corinto xa̱ꞌa̱ ña xaa̱ i̱ koto i̱ ndóꞌó ta kindo̱o i̱ loꞌo ki̱vi̱ xíꞌin ndó. Ta saá ki̱vi̱ kee i̱ ñoo Macedonia ta ndikó i̱, ta saá yaꞌa tuku i̱ chí ñoo Corinto xa̱ꞌa̱ ña koto tuku i̱ ndóꞌó, níkúu. Chi xa̱ni si̱ni̱ i̱ ndí ndóꞌó kuchiño ndó chindeé ndó yi̱ꞌi̱ xa̱ꞌa̱ ña ndikó i̱ noꞌo̱ i̱ estado Judea, níkúu. Saá xa̱ni si̱ni̱ i̱ keꞌé i̱, ta o̱n vása ní‑kuchiño kasa ndivi i̱ ña.
2CO 1:17 Ta saá ni, ¿án xáni si̱ni̱ ndó ndí o̱n si̱ví ña ndinoꞌo ini i̱ kúu ña xa̱ni si̱ni̱ i̱ xaa̱ i̱ ñoo ndó koto i̱ ndóꞌó? ¿Án xáni si̱ni̱ ndó ndí nda̱tán yóo ñii ta̱a ta̱ o̱vi̱ yuꞌu̱, ta̱ ndíko̱n yichi̱ ñoyívi yóꞌo, saá yóo i̱ no̱o̱ ndó? Chi ta̱ o̱vi̱ yuꞌu̱ yóꞌo káꞌa̱n ra: “Ndixa keꞌé i̱ saá”, ta yáꞌa ñii káni̱ loꞌo ta kama násama ini ra, ta tuku káꞌa̱n ra: “Óꞌon, o̱n keꞌé i̱ saá”, ta ta̱a yóꞌo o̱n si̱ví ta̱a ta̱nda̱a̱ kúu ra chi o̱n vása kísa ndivi ra to̱ꞌon ña káꞌa̱n ra.
2CO 1:18 Ndixa Ndios kúu ta̱a ta̱nda̱a̱, ta mi̱i Ndios yóꞌo ndákuii̱n ra xa̱ꞌa̱ ndi̱ ndí o̱n si̱ví ni̱vi na o̱vi̱ yuꞌu̱ kúu ndi̱. Ta nda̱ víka̱, ndixa kúu ndi̱ ni̱vi nanda̱a̱ na kísa ndivi to̱ꞌon káꞌa̱n.
2CO 1:19 Saá chi nañani yó ta̱Timoteo xíꞌin ta̱Silvano ta xíꞌin yi̱ꞌi̱ ni̱ka̱ꞌa̱n ndoso ndi̱ no̱o̱ ndó xa̱ꞌa̱ Jesucristo, ta̱a ta̱ kúu Sa̱ꞌya Ndios. Ta o̱n si̱ví ta̱a ta̱ o̱vi̱ yuꞌu̱ kúu Jesucristo. Ta ndiꞌi saá ki̱vi̱ káꞌa̱n ra ñanda̱a̱, ta ndixa kísa ndivi ra to̱ꞌon ña káꞌa̱n ra.
2CO 1:20 Ta xíꞌin ña ke̱ꞌé Jesucristo, xa ku̱ndivi ndiꞌi saá to̱ꞌon ña ki̱ndo̱o Ndios xíꞌin ni̱vi kui̱ya̱ xi̱na̱ꞌá. Ta vitin xa̱ꞌa̱ ña táku̱ ndi̱ ini Jesucristo, ndixa yóo yuꞌú ndi̱ xíꞌin Ndios, ta xa̱ꞌa̱ ñayóꞌo chínóo síkón ndi̱ ñato̱ꞌó Ndios.
2CO 1:21 Ta Ndios ta̱xi ra ndí ndóꞌó xíꞌin mi̱i ndi̱ ñii yóo yó xíꞌin Jesucristo ta kútu̱ ndíko̱n ndiꞌi yó yichi̱ ra. Ta Ndios xíꞌin Níma̱ ra sa̱kuiso chiño ra mi̱i yó ña kasa ndivi yó chiño ra.
2CO 1:22 Ta nda̱tán yóo toni̱ ña kómí kiti̱, ña sánáꞌa káxín no̱o̱ ni̱vi yu kúu xitoꞌo rí, saá yóo Níma̱ Ndios xíꞌin yó. Saá chi ña táku̱ Níma̱ Ndios ini yó kúu ña sánáꞌa káxín ndí mi̱i yó kúu yó sa̱ꞌya Ndios. Ta ña táku̱ Níma̱ Ndios ini yó kúu ña kísa nda̱a̱ ndí ndixa nakiꞌin yó ndiꞌi ñava̱ꞌa ña ki̱ndo̱o Ndios taxi ra ndaꞌa̱ sa̱ꞌya ra.
2CO 1:23 Ta ndúkú i̱ no̱o̱ Ndios ña ndakuii̱n ra xa̱ꞌa̱ i̱ ndí ndixa kúu to̱ꞌon ña káchí i̱ saá: xa̱ꞌa̱ ña kíꞌvi ní ini i̱ xíni i̱ ndóꞌó kúu xa̱ꞌa̱ ña o̱n vása ní‑xaa̱ i̱ koto i̱ ndóꞌó ñoo Corinto ki̱vi̱ saá. Saá chi ndixa ni̱‑xiin i̱ ka̱ꞌa̱n i̱ to̱ꞌon ña satakuéꞌe̱ ini ndó.
2CO 1:24 Ta mi̱i ndi̱, o̱n vása yóo ini ndi̱ kuu ndi̱ ni̱vi na ndasaá kuiti kaꞌnda chiño no̱o̱ ndó ndasaá xíni̱ ñóꞌó kasa ndivi ndó ñii ñii chiño xa̱ꞌa̱ Jesucristo. Ta nda̱ víka̱, ñii káchí ndíko̱n ndi̱ kísa chiño ndi̱ xíꞌin ndó xa̱ꞌa̱ ña ná koo ñasi̱i̱ ini ndó. Saá chi xa̱ꞌa̱ ña ndinoꞌo ini ndó kándixa ndó Jesucristo kúu ña kútu̱ ndíko̱n ndó yichi̱ ra, ta o̱n sandakoo ndó ña.
2CO 2:1 Ta saá xa̱ꞌa̱ ña ni̱‑xiin i̱ sakuchuchú i̱ ini ndóꞌó xíꞌin to̱ꞌon kue̱ꞌe̱, kúu ña chi̱kaa̱ ini i̱ ndí o̱n xaa̱ i̱ koto i̱ ndóꞌó.
2CO 2:2 Chi táná níxaa̱ i̱ no̱o̱ ndó ta ndato̱ꞌon i̱ xíꞌin ndó to̱ꞌon ña sakuchuchú ini ndóꞌó, níkúu, ta, ¿yu kúu ni̱vi kuchiño ndasa si̱i̱ ini i̱, níkúu? Ta ndixa o̱n ko̱ó inka̱ ni̱vi kuchiño keꞌé saá.
2CO 2:3 Ta saá o̱n vása ní‑xaa̱ i̱ no̱o̱ ndó, ta xa̱ni si̱ni̱ i̱ ndí va̱ꞌa ka̱ taa i̱ no̱o̱ tutu ña ti̱ꞌví i̱ ta ni̱xaa̱ ña ndaꞌa̱ ndó. Ta tá va̱ꞌa chikaa̱ so̱ꞌo ndó to̱ꞌon ña nda̱to̱ꞌon i̱ xíꞌin ndó no̱o̱ tutu, ta saá ki̱vi̱ xaa̱ i̱ no̱o̱ ndó, ta o̱n kóo ka̱ xa̱ꞌa̱ ña kuchuchú ini i̱ koni i̱ ndóꞌó ki̱vi̱ saá, ta va̱ꞌa kunakaa̱ ka̱ ñasi̱i̱ ini i̱ koni i̱ ndóꞌó. Ta ndixa ndáa ini i̱ ndí ñii káchí ndóꞌó kusii̱ ini ndó xíꞌin i̱.
2CO 2:4 Tá mií ni̱xi̱yo i̱ ni̱taa i̱ tutu yóꞌo ña xa na̱kiꞌin ndó, ta ni̱ndiꞌi ní ini i̱ xa̱ꞌa̱ ndó, ta ni̱ta̱ꞌvi̱ níma̱ i̱, ta xa̱ku i̱ xíꞌin ña ni̱xi̱ta̱ kua̱ꞌa̱ ní táno̱o̱ i̱ xa̱ꞌa̱ ndó. Ta o̱n si̱ví xa̱ꞌa̱ ña sakuchuchú i̱ ini ndó kúu ña ni̱taa i̱ ña, ta xa̱ꞌa̱ ña kóni i̱ kunda̱a̱ ini ndó ndí ndeé ní kíꞌvi ini i̱ xíni i̱ ndóꞌó kúu ña ni̱taa i̱ ña.
2CO 2:5 Ta yóo ñii ta̱táꞌan ndó ta̱ xa ke̱ꞌé ña o̱n váꞌa, ta xa̱ꞌa̱ ñayóꞌo sa̱kuchuchú ra ini i̱, ta o̱n si̱ví kuiti yi̱ꞌi̱ kúu ta̱a ta̱ sa̱kuchuchú ra ini, ta saá tuku sa̱kuchuchú ra ini ndiꞌi ndóꞌó. (Xíꞌin to̱ꞌon yóꞌo ña káꞌa̱n i̱ xa̱ꞌa̱ ra, o̱n si̱ví to̱ꞌon ña sáyaꞌa mi̱i i̱ káꞌa̱n i̱ kúu ña.)
2CO 2:6 Ta saá vitin xa va̱ꞌa, ta o̱n saxo̱ꞌvi̱ ka̱ ndó ra. Saá chi kua̱ꞌa̱ ní ndóꞌó xa sa̱xo̱ꞌvi̱ ndó ra xa̱ꞌa̱ ña o̱n váꞌa ke̱ꞌé ra.
2CO 2:7 Ta vitin ndixa xíni̱ ñóꞌó kasa káꞌno ini ndó xa̱ꞌa̱ ta̱yóꞌo no̱o̱ ña o̱n váꞌa ke̱ꞌé ra, ta ka̱ꞌa̱n ndó xíꞌin ra ña ndasa va̱ꞌa ndó ini ra, ko̱to̱ ña kuchuchú ní ini ra, ñayóꞌo to̱nda̱a ña kundeé ña no̱o̱ ra.
2CO 2:8 Ta saá xáku ndáꞌví i̱ no̱o̱ ndó ña tuku sanáꞌa káxín ndó no̱o̱ ra ña ndixa kíꞌvi ini ndó xíni ndó ra.
2CO 2:9 Tutu ña ni̱taa i̱ ña ni̱xaa̱ no̱o̱ ndó ña na̱kiꞌin ndó, xi̱kuu xa̱ꞌa̱ ña xi̱to ndoso i̱ ndóꞌó ña kunda̱a̱ ini i̱ án ndixa va̱ꞌa chikaa̱ so̱ꞌo ndó ña ndúkú i̱ no̱o̱ ndó ta kasa ndivi ndó ndiꞌi ña.
2CO 2:10 Ta tá yóo ni̱vi na kísa káꞌno ini ndóꞌó xa̱ꞌa̱, ta yi̱ꞌi̱, ñii ki̱ꞌva saá kísa káꞌno ini i̱ xa̱ꞌa̱ ni̱vi yóꞌo. Vará o̱n vása xíni̱ i̱ án ndixa ni̱vi yóꞌo ke̱ꞌé na ña o̱n váꞌa xíꞌin i̱, ta saá ni, xa ki̱sa káꞌno ini i̱ xa̱ꞌa̱ na, ta mi̱i Jesucristo xíni ra ndí ndixa xa ke̱ꞌé i̱ saá. Ta xa̱ꞌa̱ ña chindeé i̱ mi̱i ndó kúu ña ke̱ꞌé i̱ saá,
2CO 2:11 chi ni̱‑xiin i̱ taxi i̱ ndí ñaníma̱ ndiva̱ꞌa káꞌno Satanás sandáꞌví ña mi̱i yó. Chi kúnda̱a̱ ini yó ndí níma̱ ndiva̱ꞌa yóꞌo kútoo ní ña kéꞌé ña ndiꞌi no̱o̱ ña o̱n váꞌa xíꞌin mi̱i yó.
2CO 2:12 Tá ni̱xaa̱ i̱ ñoo Troas xa̱ꞌa̱ ña ka̱ꞌa̱n ndoso i̱ to̱ꞌon va̱ꞌa xa̱ꞌa̱ Jesucristo no̱o̱ ni̱vi, ta xa ku̱nda̱a̱ ini i̱ ndí Jesucristo xa na̱koná ra yichi̱ no̱o̱ i̱ xa̱ꞌa̱ ña kuchiño keꞌé i̱ saá.
2CO 2:13 Ta saá ni, ndíꞌi ní ini i̱, chi ni̱‑naníꞌi i̱ ñani yó ta̱Tito ñoo yóꞌo. Ta saá ni̱nda̱yi i̱ ni̱vi na kándixa Jesucristo ñoo Troas, ta ke̱e i̱ ndikó i̱, ta kixaa̱ i̱ ñoo estado Macedonia yóꞌo.
2CO 2:14 ¡Vitin táxi ndi̱ ña táxaꞌvi ñaꞌá ndaꞌa̱ Ndios! Saá chi ta̱xi ra ña ñii yóo ndi̱ xíꞌin Jesucristo, ta nda̱tán yóo ni̱vi na kua̱ꞌa̱n ndíko̱n sa̱ta̱ ta̱a ta̱káꞌno ta̱ xa ku̱ndeé no̱o̱ ni̱vi na ka̱ni táꞌan xíꞌin ra, saá yóo mi̱i ndi̱, ta kua̱ꞌa̱n ndi̱ sa̱ta̱ ra no̱o̱ xíto kua̱ꞌa̱ ní ni̱vi kua̱ꞌa̱n ndi̱. Ta ña sákui̱ta̱ níꞌnó ndi̱ to̱ꞌon va̱ꞌa xa̱ꞌa̱ Jesucristo, nda̱tán yóo siko̱ ña támi ní xáꞌan, ta xíta̱ níꞌnó ña ndiꞌi saá xiiña, saá yóo ña.
2CO 2:15 Ta no̱o̱ Ndios, yóo ndi̱ nda̱tán yóo siko̱ to̱ꞌon va̱ꞌa xa̱ꞌa̱ Jesucristo ña támi ní xáꞌan. Ta siko̱ yóꞌo xíta̱ níꞌnó ña no̱o̱ ndiꞌi ni̱vi, án ni̱vi na kua̱ꞌa̱n yichi̱ no̱o̱ sáka̱ku Ndios kúu na, án ni̱vi na kua̱ꞌa̱n yichi̱ no̱o̱ ndiꞌi xa̱ꞌa̱ na kúu na.
2CO 2:16 Ta no̱o̱ ni̱vi na kua̱ꞌa̱n yichi̱ no̱o̱ ndiꞌi xa̱ꞌa̱ na, siko̱ yóꞌo nda̱tán yóo ta̱chi̱ ña xáꞌan táꞌyí ta xáꞌni ña, saá yóo ña. Ta no̱o̱ ni̱vi na kua̱ꞌa̱n yichi̱ no̱o̱ sáka̱ku Ndios na, ta siko̱ yóꞌo nda̱tán yóo ta̱chi̱ ña xáꞌan támi ta táxi ña kutaku̱ ndinoꞌo na, saá yóo ña. ¡Ta ndixa o̱n ko̱ó ni̱vi na ndasaá kuiti xíꞌin ndee̱ mi̱i na kúchiño kasa ndivi na chiño ña ka̱ꞌa̱n ndoso na to̱ꞌon Ndios no̱o̱ ni̱vi, chi chiño yo̱ꞌvi̱ ní kúu ña!
2CO 2:17 Ta yóo sava ni̱vi na o̱n vása xíꞌin ña ndinoꞌo ini na káꞌa̱n ndoso na to̱ꞌon Ndios, ta kuiti xa̱ꞌa̱ ña kóni na kiꞌin yaꞌvi na kúu ña káꞌa̱n ndoso na to̱ꞌon Ndios. Ta mi̱i ndi̱, o̱n vása kéꞌé ndi̱ nda̱tán kéꞌé ni̱vi yóꞌo. Nda̱ víka̱, Ndios xíni̱ ra ndí xíꞌin ña ndinoꞌo ini ndi̱ káꞌa̱n ndoso ndi̱ to̱ꞌon ra. Saá chi mi̱i Ndios ti̱ꞌví ra ndi̱ꞌi̱ kasa ndivi ndi̱ chiño ra, ta mi̱i ndi̱ ñii yóo ndi̱ táku̱ ndi̱ xíꞌin Jesucristo.
2CO 3:1 ¿Án xáni si̱ni̱ ndó ndí xíꞌin to̱ꞌon yóꞌo tuku ki̱xáꞌá ndi̱ kísa káꞌno xíꞌin mi̱i ndi̱? ¡O̱n vása saá! Vará yóo sava ni̱vi na xíni̱ ñóꞌó tutu ña ndákuii̱n xa̱ꞌa̱ na, ta ndóꞌó xíni̱ káxín ndó ndi̱ꞌi̱, ta o̱n vása xíni̱ ñóꞌó ndi̱ tutu ña taa ndóꞌó án ña taa inka̱ ni̱vi, ña ndákuii̱n ña xa̱ꞌa̱ ndi̱.
2CO 3:2 Saá chi mi̱i ndó nda̱tán yóo tutu ña ni̱ka̱ꞌyi̱ no̱o̱ níma̱ ndi̱, saá yóo ndó. Ta o̱n si̱ví ña seꞌé no̱o̱ ni̱vi kúu ña káꞌa̱n to̱ꞌon tutu yóꞌo, chi nda̱tán yóo tutu ña xíto ndiꞌi ni̱vi ta káꞌvi na ña, saá yóo ña táku̱ ndó no̱o̱ ni̱vi.
2CO 3:3 Ta ndóꞌó, xa̱ꞌa̱ chiño ña xa ki̱sa ndivi ndi̱ no̱o̱ ndó, xa ndu̱u ndó ni̱vi na kándixa Jesucristo ta ndíko̱n ndó yichi̱ ra. Ta nda̱tán yóo tutu ña ndákuii̱n xa̱ꞌa̱ chiño ña ki̱sa ndivi ndi̱ xíꞌin ndó, saá yóo ña ndasaá táku̱ ndó yichi̱ Jesucristo vitin. Ta tutu yóꞌo kúu ña ni̱taa mi̱i Jesucristo, ta o̱n vása ní‑taa ra xíꞌin tinta, chi Níma̱ mi̱i Ndios, ta̱a ta̱ ndinoꞌo táku̱, kúu ña ka̱ꞌyi ñaꞌá. Ta o̱n vása ní‑kaꞌyi̱ ña no̱o̱ yu̱u̱, chi ni̱ka̱ꞌyi̱ ña no̱o̱ níma̱ mi̱i ni̱vi.
2CO 3:4 Ta xa̱ꞌa̱ ña ñii yóo ndi̱ xíꞌin Jesucristo, Ndios táxi ra ndí ndáa ini ndi̱ ndí ñandixa kúu ñayóꞌo.
2CO 3:5 Ta kuiti mi̱i ndi̱ o̱n vása kómí ndi̱ ndee̱ kasa ndivi ndi̱ chiño Ndios, ta mi̱i Ndios táxi ra ndee̱ ra ña kúchiño kasa ndivi ndi̱ chiño yóꞌo.
2CO 3:6 Ta xa̱ꞌa̱ ña Ndios xa ta̱xi ra ndee̱ ra xíꞌin ñandíchí ra ndaꞌa̱ ndi̱, vitin xa tiꞌva ndi̱ ña va̱ꞌa kísa chiño ndi̱ no̱o̱ ra, chi vitin kísa chiño ndi̱ nda̱tán káchí to̱ꞌon ñaxa̱á ña ki̱ndo̱o Ndios xíꞌin ni̱vi, ña káchí ndasaá kuchiño ni̱vi kutáꞌan va̱ꞌa na xíꞌin Ndios. Ta ñaxa̱á yóꞌo o̱n si̱ví nda̱yí ña ni̱ka̱ꞌyi̱ no̱o̱ yu̱u̱ xi̱na̱ꞌá kúu ña, chi nda̱yí yóꞌo káchí ña ndí ndiꞌi ni̱vi xíni̱ ñóꞌó kivi̱ na xa̱ꞌa̱ ña o̱n váꞌa ke̱ꞌé na. Ta ñaxa̱á ña ki̱ndo̱o Ndios xíꞌin ni̱vi káꞌa̱n ña ndí Níma̱ Ndios ña táku̱ ini ni̱vi na kándixa Jesucristo kúu Níma̱ ña táxi kutaku̱ ndinoꞌo na ndiꞌi saá ki̱vi̱.
2CO 3:7 Kui̱ya̱ xi̱na̱ꞌá ta̱Moisés na̱kiꞌin ra nda̱yí Ndios ta ñayóꞌo ni̱ka̱ꞌyi̱ ña no̱o̱ yu̱u̱. Ta nda̱yí yóꞌo xáꞌnda chiño ña ndí xíni̱ ñóꞌó kivi̱ ndiꞌi ni̱vi na o̱n vása kísa ndivi ndiꞌi ña. Ta saá ni, xíꞌin ndee̱ káꞌno ña livi yéꞌe ña káku no̱o̱ Ndios ki̱xaa̱ nda̱yí yóꞌo no̱o̱ yuku̱ no̱o̱ ni̱xi̱yo ta̱Moisés. Ta ña ndeé ni̱yeꞌe yóꞌo ta̱xi ña ndí ndiꞌi mi̱i no̱o̱ ta̱Moisés ni̱yeꞌe ní ña, ta xa̱ꞌa̱ ña ki̱ndo̱o ña yéꞌe yóꞌo no̱o̱ ra, naIsrael o̱n vása ní‑kuchiño na koto káxín na no̱o̱ ta̱Moisés. Ta saá ni, ña yéꞌe ña ni̱xi̱yo no̱o̱ ra kuee kuee ni̱nda̱ꞌva̱ ndiꞌi ña. Vará ña káꞌno ní ta livi ní yéꞌe kúu ndee̱ ña ki̱xaa̱ xíꞌin nda̱yí Ndios ña na̱kiꞌin ta̱Moisés kui̱ya̱ xi̱na̱ꞌá,
2CO 3:8 ta ña káꞌno ní ka̱ kúu ndee̱ ña livi ní ña ki̱xaa̱ xíꞌin to̱ꞌon ñaxa̱á ña ki̱ndo̱o Ndios xíꞌin ni̱vi, ña káꞌa̱n ndasaá kúchiño ni̱vi nakiꞌin na Níma̱ Ndios kutaku̱ ña ini na.
2CO 3:9 Ndeé ní káꞌno ñava̱ꞌa livi xi̱kuu to̱ꞌon ña na̱kiꞌin ta̱Moisés xi̱na̱ꞌá, vará káchí ña ndí ndiꞌi ni̱vi xíni̱ ñóꞌó kivi̱ na xa̱ꞌa̱ kua̱chi na. Ta ña ndeé ní káꞌno ta va̱ꞌa ní ka̱ kúu to̱ꞌon xa̱á, ña káchí ndasaá Ndios sánduu ra yó ni̱vi na ndii, na o̱n ko̱ó kua̱chi ndíso no̱o̱ ra.
2CO 3:10 Ndeé ní káꞌno ñava̱ꞌa livi xi̱kuu to̱ꞌon Ndios ña na̱kiꞌin ta̱Moisés xi̱na̱ꞌá, ta vitin ndeé ní ka̱ káꞌno livi kúu to̱ꞌon va̱ꞌa xa̱á ña ki̱ndo̱o Ndios xíꞌin ni̱vi.
2CO 3:11 Vará ña ndeé ní va̱ꞌa káꞌno livi xi̱kuu nda̱yí Ndios ña na̱kiꞌin ta̱Moisés xi̱na̱ꞌá, ta ndee̱ nda̱yí yóꞌo o̱n vása ní‑kundeé ña koo ña ndiꞌi saá ki̱vi̱. Ta saá ndixa ña ndeé ní ka̱ va̱ꞌa káꞌno livi kúu ñaxa̱á ña ki̱ndo̱o Ndios xíꞌin ni̱vi, chi ñayóꞌo kundeé ña koo ña ndiꞌi saá ki̱vi̱ ña va̱xi.
2CO 3:12 Ta xa̱ꞌa̱ ña ndáa ini ndi̱ ndí nda̱ ñii ki̱vi̱ o̱n ndiꞌi xa̱ꞌa̱ ñaxa̱á yóꞌo ña ki̱ndo̱o Ndios xíꞌin ni̱vi, o̱n vása yíꞌví ndi̱, ta káꞌa̱n ndoso káxín ndi̱ to̱ꞌon Ndios no̱o̱ ni̱vi.
2CO 3:13 O̱n vása kéꞌé ndi̱ nda̱tán ke̱ꞌé ta̱Moisés, chi ta̱yóꞌo xi̱nda̱si̱ no̱o̱ ra xíꞌin tiko̱to̱, ña ni̱‑taxi koto naIsrael ña yéꞌe no̱o̱ ra, ta ña yéꞌe yóꞌo loꞌo loꞌo ndíꞌi xa̱ꞌa̱ ña.
2CO 3:14 Ta nda̱tán yóo tiko̱to̱ ña xi̱nda̱si̱ no̱o̱ ta̱Moisés, saá yóo ña sási no̱o̱ naIsrael, ña o̱n vása táxi ña kunda̱a̱ ini na ñanda̱a̱ Ndios. Ta saá nda̱ ki̱vi̱ vitin, tá káꞌvi na to̱ꞌon ña ki̱ndo̱o Ndios xíꞌin naIsrael xi̱na̱ꞌá, ta o̱n vása kúchiño kunda̱a̱ ini na yukía̱ kóni kachí ña káꞌvi na, chi ndasaá kuiti Jesucristo kúu ta̱a ta̱ kúchiño kindaa ña sási no̱o̱ ña kunda̱a̱ ini naIsrael ñanda̱a̱ Ndios.
2CO 3:15 Ta̱nda̱ ki̱vi̱ vitin, tá káꞌvi naIsrael to̱ꞌon Ndios ña ni̱taa ta̱Moisés xi̱na̱ꞌá, ta nda̱tán yóo tiko̱to̱ ña ndási̱, saá yóo ña sási ini na, ta o̱n vása táxi ña kandixa na ñanda̱a̱.
2CO 3:16 Ta saá tá ni̱vi naIsrael kándixa na Jesucristo, ta ndixa mi̱i ra kíndaa ra ña sási ini ni̱vi yóꞌo.
2CO 3:17 Saá chi Jesucristo Ta̱a ta̱Káꞌno no̱o̱ yó ñii kúu ra xíꞌin Níma̱ Ndios. Ta xa̱ꞌa̱ ña táku̱ Níma̱ Ndios ini ni̱vi na kándixa Jesucristo, o̱n vása táku̱ ka̱ na ti̱xin ndee̱ ña o̱n váꞌa, ta kómí na ndee̱ ña táku̱ ndíka̱ na yichi̱ ra.
2CO 3:18 Ta saá ndiꞌi mi̱i yó ni̱vi na ndíko̱n Jesucristo, o̱n vása yóo ka̱ yó nda̱tán yóo ni̱vi na táku̱ xíꞌin ña ndási̱ no̱o̱ na. Ta nda̱ víka̱, nda̱tán yóo ñii yu̱tátá ña yéꞌe xíꞌin ndee̱ káꞌno ña livi Ndios, saá yóo mi̱i yó. Ta Níma̱ Ndios ñii ñii ki̱vi̱ ndása va̱ꞌa ka̱ ña mi̱i yó, ta nákiꞌin ka̱ yó ndee̱ ñava̱ꞌa káꞌno livi Ndios xa̱ꞌa̱ ña to̱nda̱a yó nduu yó nda̱tán yóo Jesucristo.
2CO 4:1 Xa̱ꞌa̱ ña káꞌno ini Ndios, ke̱ꞌé ra ñava̱ꞌa xíꞌin mi̱i ndi̱, ña kúu ña sa̱kuiso chiño ra ndi̱ꞌi̱ kasa ndivi ndi̱ chiño no̱o̱ ra. Ña̱kán kía̱ o̱n vása nákava ini ndi̱.
2CO 4:2 Ta xa chi̱kaa̱ ini ndi̱ ña nda̱ loꞌo o̱n keꞌé ndi̱ ña o̱n váꞌa ña sakukaꞌan no̱o̱ ndi̱, ni o̱n vása kéꞌé seꞌé ndi̱ ña o̱n váꞌa, ni o̱n vása sándáꞌví ndi̱ ni̱vi xíꞌin to̱ꞌon vatá, ta nda̱ loꞌo o̱n vása násaka ndi̱ to̱ꞌon Ndios xíꞌin to̱ꞌon vatá. Ta nda̱ víka̱, mi̱i Ndios ndákuii̱n ra xa̱ꞌa̱ ndi̱ ña kuiti káꞌa̱n ndi̱ to̱ꞌon nda̱a̱. Ta xa̱ꞌa̱ ñayóꞌo ndiꞌi ni̱vi kúchiño kandixa na to̱ꞌon ña káꞌa̱n ndi̱, chi xíni̱ na ndí ni̱vi nanda̱a̱ kúu ndi̱.
2CO 4:3 Ta sava ni̱vi o̱n vása kúnda̱a̱ ini na to̱ꞌon Ndios ña káꞌa̱n ndoso ndi̱ no̱o̱ na, chi yóo ña sási ini na, ta nayóꞌo kúu ni̱vi na ndíko̱n kua̱ꞌa̱n yichi̱ no̱o̱ ndiꞌi xa̱ꞌa̱ na.
2CO 4:4 Ta ni̱vi yóꞌo na o̱n xi̱in kandixa to̱ꞌon Ndios, yóo na nda̱tán yóo ni̱vi nakuáá nduchu̱ no̱o̱. Saá chi Satanás ña xáꞌnda chiño no̱o̱ yichi̱ o̱n váꞌa ñoyívi yóꞌo, sási ña ini na. Ta xa̱ꞌa̱ ñayóꞌo o̱n vása kúchiño na kunda̱a̱ ini na to̱ꞌon va̱ꞌa xa̱ꞌa̱ Jesucristo, vará to̱ꞌon yóꞌo nda̱tán yóo ñoꞌo̱ livi ña yéꞌe no̱o̱ naa ñoó, saá yóo ña. Ta to̱ꞌon yóꞌo káꞌa̱n ña xa̱ꞌa̱ Jesucristo, ta̱a ta̱ kómí ndiꞌi ndee̱ káꞌno ña livi yéꞌe, chi ñii kúu ra xíꞌin Ndios.
2CO 4:5 Ta saá, ki̱vi̱ káꞌa̱n ndoso ndi̱ to̱ꞌon no̱o̱ ndó, ta to̱ꞌon ña káꞌa̱n ndi̱ o̱n si̱ví xa̱ꞌa̱ ña kasa káꞌno xíꞌin mi̱i ndi̱ kúu ña, ta kuiti káꞌa̱n ndi̱ xa̱ꞌa̱ ña kasa káꞌno ndi̱ Jesucristo, ta ndáto̱ꞌon ndi̱ ndí Jesucristo kúu Ta̱a ta̱Káꞌno no̱o̱ ndiꞌi ña yóo ñoyívi. Ta ndáto̱ꞌon ndi̱ xíꞌin ndó ndí kúu ndi̱ ni̱vi na kísa chiño no̱o̱ ndó, ta kéꞌé ndi̱ saá xa̱ꞌa̱ ña kíꞌvi ní ini ndi̱ xíni ndi̱ Jesucristo.
2CO 4:6 Kui̱ya̱ xi̱na̱ꞌá ní Ndios xa̱ꞌnda chiño ra, ka̱chí ra saá: “No̱o̱ naa ní, ná koo ña yéꞌe”, saá ka̱chí ra. Ta vitin mi̱i Ndios yóꞌo kúu ta̱a ta̱ sánayeꞌe níma̱ yó, ta ña yéꞌe yóꞌo táxi ña xíni yó ndee̱ káꞌno ña livi yéꞌe ña káku no̱o̱ Ndios. Saá chi xíni yó Jesucristo, ta̱a ta̱ kómí mi̱i ndee̱ káꞌno ña livi yéꞌe Ndios.
2CO 4:7 To̱ꞌon va̱ꞌa xa̱ꞌa̱ Jesucristo nda̱tán yóo ñakuíká, saá yóo ña. Ta ndiꞌi mi̱i yó na kándixa to̱ꞌon yóꞌo, nda̱tán yóo ki̱si ñoꞌo̱ no̱o̱ ñóꞌo ñakuíká yóꞌo, saá yóo yó. Ta saá sánáꞌa káxín yó ndí ndee̱ va̱ꞌa ña kómí yó o̱n si̱ví ndee̱ mi̱i yó kúu ña, ta ndee̱ ña táxi Ndios ndaꞌa̱ yó kúu ña.
2CO 4:8 Ta saá mi̱i ndi̱, vará yóo kua̱ꞌa̱ ní tondóꞌó xóꞌvi̱ ndi̱, ta kúndeé ndi̱ no̱o̱ ña. Vará yóo kua̱ꞌa̱ ní tondíni no̱o̱ ndi̱, ta̱nda̱ o̱n vása kúnda̱a̱ ini ndi̱ ndasaá ka̱ku ndi̱ no̱o̱ ñayóꞌo, ta saá ni, o̱n vása sándakoo ndi̱ ndáti ndi̱ ndí Ndios chindeé ra ndi̱ꞌi̱.
2CO 4:9 Vará ni̱vi sáxo̱ꞌvi̱ ní na mi̱i ndi̱ xa̱ꞌa̱ ña káꞌa̱n ndoso ndi̱ to̱ꞌon xa̱ꞌa̱ Jesucristo, ta ndixa o̱n vása yóo matóꞌón ndi̱, chi Ndios nda̱ ñii ki̱vi̱ o̱n vása sándakoo ra mi̱i ndi̱. Vará ni̱vi sáko̱yo na ndi̱ꞌi̱ nda̱ no̱o̱ ñoꞌo̱, ta saá ni, o̱n ta̱ꞌán sandiꞌi na xa̱ꞌa̱ ndi̱.
2CO 4:10 Ta ndiꞌi saá xiiña no̱o̱ kua̱ꞌa̱n ndi̱ xa̱ꞌa̱ ña kísa ndivi ndi̱ chiño Jesucristo, yóo ña yo̱ꞌvi̱ xóꞌvi̱ yi̱kí ko̱ñu ndi̱, ta ñayóꞌo táxi ña kúnda̱a̱ ini ndi̱ ndí ñii yóo ndi̱ xíꞌin Jesucristo, ta̱a ta̱ ni̱xo̱ꞌvi̱ ní ta ni̱xiꞌi̱ ra xa̱ꞌa̱ kua̱chi ndi̱. Ta vitin xíꞌin ña xóꞌvi̱ ndi̱ sánáꞌa ndi̱ ndí Jesucristo ndixa táku̱ ra ini ndi̱, chi ndee̱ ña kómí yi̱kí ko̱ñu ndi̱ kúu ña káku no̱o̱ ra.
2CO 4:11 Ta mi̱i ndi̱, vará táku̱ ka̱ ndi̱ ñoyívi yóꞌo, ta ndiꞌi saá ki̱vi̱ táxi xíꞌin mi̱i ndi̱ ña kivi̱ ndi̱ xa̱ꞌa̱ Jesucristo. Ta saá sánáꞌa káxín ndi̱ no̱o̱ ni̱vi ndí Jesucristo ndixa táku̱ ra ini ndi̱, ta ndee̱ ña kómí yi̱kí ko̱ñu ndi̱ kúu ña káku no̱o̱ ra.
2CO 4:12 Ta saá kúnda̱a̱ ini ndi̱ ndí xa̱ꞌa̱ ña kísa ndivi ndi̱ chiño ña sa̱kuiso Ndios ndi̱ꞌi̱ kúu xa̱ꞌa̱ ña xóꞌvi̱ ní ndi̱ nda̱ xa yóo ña kivi̱ ndi̱. Ta saá ni, xa̱ꞌa̱ ña xóꞌvi̱ ndi̱ saá, ndóꞌó ka̱ndixa ndó to̱ꞌon va̱ꞌa xa̱ꞌa̱ Jesucristo, ta vitin táku̱ ndinoꞌo ndó no̱o̱ Ndios chi Jesucristo táku̱ ra ini ndó.
2CO 4:13 Ñii xiiña no̱o̱ to̱ꞌon Ndios ña ni̱taa na xi̱na̱ꞌá, ñii ta̱a ni̱ka̱ꞌa̱n ra, káchí ra saá: “Ka̱ndixa i̱ Ndios, ña̱kán kía̱ ni̱ka̱ꞌa̱n i̱ to̱ꞌon xa̱ꞌa̱ ra”, káchí ra. Ta ñii ki̱ꞌva saá mi̱i ndi̱ kándixa ndi̱ Ndios, ta saá káꞌa̱n ndoso ndi̱ to̱ꞌon ra no̱o̱ ni̱vi.
2CO 4:14 Saá chi xíni̱ ndi̱ ndí Ndios, ta̱a ta̱ sa̱nataku̱ Jesucristo, ñii ki̱ꞌva saá ki̱vi̱ ña va̱xi sanataku̱ ra ndi̱ꞌi̱ no̱o̱ ña ni̱xiꞌi̱ ndi̱. Ta saá nakiꞌin ra mi̱i ndi̱ xíꞌin ndóꞌó ña ko̱ꞌo̱n yó xíꞌin ra ta kutaku̱ yó no̱o̱ ra ndiꞌi saá ki̱vi̱.
2CO 4:15 Ta vitin ndiꞌi ña xóꞌvi̱ ndi̱ kúu xa̱ꞌa̱ ña kíꞌvi ini ndi̱ xíni ndi̱ ndóꞌó. Saá chi ñava̱ꞌa ña kéꞌé Ndios xa̱ꞌa̱ ña saka̱ku ra ni̱vi, ñayóꞌo xíta̱ níꞌnó ña no̱o̱ kua̱ꞌa̱ ní ni̱vi, ta nákiꞌin na ña. Ta saá víꞌí ní ni̱vi taxi na ña táxaꞌvi ñaꞌá ndaꞌa̱ Ndios xa̱ꞌa̱ ñava̱ꞌa nákiꞌin na, ta chinóo síkón ní na ñato̱ꞌó Ndios.
2CO 4:16 Ña̱kán kía̱ o̱n vása nákava ini ndi̱. Vará yi̱kí ko̱ñu ndi̱ ñii ñii ki̱vi̱ kuee kuee kua̱ꞌa̱n ndiꞌi xa̱ꞌa̱ ña, ta ñii ñii ki̱vi̱ Ndios ndása xa̱á ra ndee̱ níma̱ ndi̱.
2CO 4:17 Ta kúnda̱a̱ ini ndi̱ ndí ña xóꞌvi̱ ndi̱ xa̱ꞌa̱ Jesucristo ñoyívi yóꞌo ña válí kuiti kúu ña, ta kama yaꞌa ña. Ta ña xóꞌvi̱ ndi̱ nda̱ loꞌo o̱n vása kútáꞌan ñayóꞌo xíꞌin ña livi va̱ꞌa ña náꞌno ña yóo ñoyívi ni̱no no̱o̱ kutaku̱ ndi̱ ndiꞌi saá ki̱vi̱ ña va̱xi, ta nda̱ ñii ki̱vi̱ o̱n ndiꞌi xa̱ꞌa̱ ñava̱ꞌa yóꞌo. Ta ñava̱ꞌa ñoyívi ni̱no kuu ña náꞌno ní ka̱ no̱o̱ ndiꞌi ña o̱n váꞌa xóꞌvi̱ ndi̱ ñoyívi yóꞌo.
2CO 4:18 Ña̱kán kía̱ o̱n vása ndíni ndi̱ xíni ndi̱ ña kúu kuenda ñoyívi yóꞌo, ña kúu ña xíto ndi̱ xíꞌin nduchu̱ no̱o̱ ndi̱, chi ñii ki̱vi̱ ndiꞌi xa̱ꞌa̱ ñayóꞌo. Ta ndixa ndíni ndi̱ xíni ndi̱ ña kúu kuenda ñoyívi ni̱no, ña kúu ña o̱n vása xíto ndi̱ xíꞌin nduchu̱ no̱o̱ ndi̱, chi ñayóꞌo nda̱ ñii ki̱vi̱ o̱n ndiꞌi xa̱ꞌa̱ ña.
2CO 5:1 Ta nda̱tán yóo veꞌe mandiado no̱o̱ táku̱ yó loꞌo ki̱vi̱, saá yóo yi̱kí ko̱ñu yó ki̱vi̱ táku̱ yó ñoyívi yóꞌo. Ta xíni̱ yó ndí ñii ki̱vi̱ va̱xi ndiꞌi xa̱ꞌa̱ yi̱kí ko̱ñu yó yóꞌo. Ta saá ñoyívi ni̱no nakiꞌin yó yi̱kí ko̱ñu yó xa̱á ña kundeé koo ndiꞌi saá ki̱vi̱. Ndios kúu ta̱a ta̱ kasa va̱ꞌa yi̱kí ko̱ñu yó ña xa̱á yóꞌo, ta o̱n si̱ví ni̱vi kúu na kasa va̱ꞌa ña.
2CO 5:2 Ta ki̱vi̱ táku̱ ka̱ yó ñoyívi yóꞌo, ta xíka̱n ini yó, chi kútoo ní yó ña nasama yó ña kutaku̱ yó xíꞌin yi̱kí ko̱ñu yó ña xa̱á ñoyívi ni̱no.
2CO 5:3 Ta nda̱tán yóo ña sa̱ndakoo yó tiko̱to̱ yatá ta kundixin yó tiko̱to̱ xa̱á, saá koo ki̱vi̱ nakiꞌin yó yi̱kí ko̱ñu yó xa̱á ña kutaku̱ yó ñoyívi ni̱no. Ta xa̱ꞌa̱ ña nakiꞌin yó yi̱kí ko̱ñu yó xa̱á, níma̱ yó o̱n kutaku̱ yálá ña ñoyívi ni̱no.
2CO 5:4 Ta ñoyívi yóꞌo yi̱kí ko̱ñu yó, yóo ña nda̱tán yóo veꞌe mandiado no̱o̱ táku̱ yó. Ta vará tána yó xíꞌin ña yo̱ꞌvi̱ xóꞌvi̱ yó ñoyívi yóꞌo, ta saá ni, o̱n xi̱in yó kivi̱ yó ta sandakoo yó yi̱kí ko̱ñu yó ñoyívi yóꞌo ña kindo̱o vi̱chí níma̱ yó. Ta ndixa ña kóni yó kúu ña kundixin yó yi̱kí ko̱ñu xa̱á ña nakiꞌin yó ñoyívi ni̱no. Ta ki̱vi̱ saá o̱n kukomí ka̱ yó yi̱kí ko̱ñu ña xíni̱ ñóꞌó kivi̱, ta ndiꞌi saá ki̱vi̱ kutaku̱ ndinoꞌo yó xíꞌin yi̱kí ko̱ñu xa̱á ña nda̱ ñii ki̱vi̱ o̱n ndiꞌi xa̱ꞌa̱.
2CO 5:5 Ta xa̱ꞌa̱ ña kutaku̱ xa̱á yó saá, kúu xa̱ꞌa̱ ña Ndios ki̱sa va̱ꞌa ra mi̱i yó, ta xa ta̱xi ra Níma̱ ra kutaku̱ ña ini yó. Ña táku̱ Níma̱ Ndios ini yó vitin kúu ña kísa nda̱a̱ ndí ndixa nakiꞌin yó ndiꞌi ña ki̱ndo̱o Ndios taxi ra ndaꞌa̱ yó.
2CO 5:6 Ta saá ndiꞌi saá ki̱vi̱ ndáa ini yó Ndios, ta xíni̱ yó ndí ndiꞌi ki̱vi̱ tá táku̱ ka̱ yó xíꞌin yi̱kí ko̱ñu yó ñoyívi yóꞌo, ta o̱n ta̱ꞌán to̱nda̱a yó kutaku̱ yó ñoyívi ni̱no xíꞌin Ndios.
2CO 5:7 Ta ki̱vi̱ táku̱ ka̱ yó ñoyívi yóꞌo, vará o̱n kúchiño koto yó Jesucristo xíꞌin nduchu̱ no̱o̱ yó, ta xíꞌin ña ndáa ini yó ra, táku̱ yó ndíko̱n yó yichi̱ ra.
2CO 5:8 Ta xa̱ꞌa̱ ña ndáa ini yó Jesucristo, xáni si̱ni̱ yó ndí va̱ꞌa ka̱ ná sandakoo yó yi̱kí ko̱ñu yó ñoyívi yóꞌo, ta ko̱ꞌo̱n yó kutaku̱ yó xíꞌin ra ñoyívi ni̱no.
2CO 5:9 Ta saá, ndixa ña xíni̱ ñóꞌó ní ka̱ no̱o̱ yó kúu ña kéꞌé yó ña sákusii̱ ini Ndios, án ki̱vi̱ táku̱ ka̱ yó ñoyívi yóꞌo, án ki̱vi̱ táku̱ yó ñoyívi ni̱no.
2CO 5:10 Chi ñii ki̱vi̱ ndiꞌi yó koni̱ ñóꞌó kuita yó no̱o̱ Jesucristo ña kasa nani ra xa̱ꞌa̱ kua̱chi yó, ta ki̱vi̱ saá ñii ñii yó nakiꞌin yó ndasaá yóo ña ki̱sa ndivi yó ki̱vi̱ xi̱taku̱ yó xíꞌin yi̱kí ko̱ñu yó ñoyívi yóꞌo, án ñava̱ꞌa xi̱kuu ña, án ña o̱n váꞌa xi̱kuu ña ki̱sa ndivi yó.
2CO 5:11 Xa̱ꞌa̱ ña kúnda̱a̱ ini ndi̱ ndí ndiꞌi ni̱vi xíni̱ ñóꞌó taxi na ñato̱ꞌó ní ndaꞌa̱ Ndios xíꞌin ña ndinoꞌo ini na, ta mi̱i ndi̱ chíkaa̱ ndi̱ ndee̱ ña chindeé ndi̱ ni̱vi kandixa na ra. Ndios xíni̱ va̱ꞌa ra níma̱ mi̱i ndi̱, ta kóni ndi̱ ña ñii káchí ndóꞌó kunda̱a̱ va̱ꞌa ini ndó ndí ni̱vi na ndinoꞌo ini kúu ndi̱.
2CO 5:12 O̱n vása káꞌa̱n ndi̱ to̱ꞌon yóꞌo xa̱ꞌa̱ ña kasa káꞌno xíꞌin mi̱i ndi̱ no̱o̱ ndó. Ta nda̱ víka̱, chíkaa̱ ní ndi̱ ndee̱ ña kasa ndivi ndi̱ chiño va̱ꞌa xa̱ꞌa̱ ña kusii̱ ini ndó koni ndó ndi̱ꞌi̱. Ta saá kuchiño ndó ndakuii̱n ndó xa̱ꞌa̱ ndi̱ no̱o̱ ni̱vi na kúu na ña̱ꞌa ní ini chi va̱ꞌa ní náꞌa chiño ke̱ꞌé na, vará o̱n si̱ví ni̱vi na ndinoꞌo ini kúu na.
2CO 5:13 Ta mi̱i ndi̱, sava ni̱vi xáni si̱ni̱ na ndí ni̱vi na sána kúu ndi̱. Tá ndixa yóo ndi̱ nda̱tán yóo ni̱vi na sána, ta yóo ndi̱ saá xa̱ꞌa̱ ña chíkaa̱ ndi̱ ndee̱ vivíi kísa chiño ndi̱ no̱o̱ Ndios. Ta saá ni, tá o̱n si̱ví ni̱vi na sána kúu ndi̱, ta kúu ndi̱ ni̱vi na va̱ꞌa ini xa̱ꞌa̱ ña vivíi kísa chiño ndi̱ no̱o̱ ndóꞌó.
2CO 5:14 Ta ña kíꞌvi ini Jesucristo xíni ra mi̱i ndi̱ kúu ña chíndaꞌá ndi̱ꞌi̱ ña va̱ꞌa kísa ndivi ndi̱ chiño ña sa̱kuiso ra ndi̱ꞌi̱. Saá chi kúnda̱a̱ ini ndi̱ ndí ñii la̱á Jesucristo ni̱xiꞌi̱ xa̱ꞌa̱ kua̱chi ndiꞌi ni̱vi. Ta saá ndiꞌi ni̱vi nda̱tán yóo ña ni̱xiꞌi̱ na, saá yóo ña.
2CO 5:15 Ta Jesucristo ni̱xiꞌi̱ ra xa̱ꞌa̱ ndiꞌi ni̱vi. Ta saá ndiꞌi ni̱vi na kándixa ñaꞌá o̱n vása xíni̱ ñóꞌó ka̱ kutaku̱ na kuiti xa̱ꞌa̱ ña sakusii̱ na ini mi̱i na, ta nda̱ víka̱, kúchiño kutaku̱ na xa̱ꞌa̱ ña sakusii̱ na ini Jesucristo, ta̱a ta̱ ni̱xiꞌi̱ xa̱ꞌa̱ na, ta na̱taku̱ ra xa̱ꞌa̱ ña kúchiño taxi ra nataku̱ na.
2CO 5:16 Ña̱kán kía̱ ki̱vi̱ vitin ta̱nda̱ ndiꞌi saá ki̱vi̱ va̱xi, xa sa̱ndakoo ndi̱ ña xáni si̱ni̱ ndi̱ xa̱ꞌa̱ inka̱ ni̱vi nda̱tán yóo ña xi̱xani si̱ni̱ ndi̱ ki̱vi̱ xi̱ndiko̱n ndi̱ yichi̱ ñoyívi yóꞌo. Vará siꞌna tá o̱n ta̱ꞌán kandixa ndi̱ Jesucristo, xi̱xani si̱ni̱ ndi̱ xa̱ꞌa̱ ra nda̱tán xáni si̱ni̱ ni̱vi na ndíko̱n yichi̱ ñoyívi yóꞌo, ta o̱n vása ka̱ xáni si̱ni̱ ndi̱ saá.
2CO 5:17 Saá chi ndiꞌi ni̱vi na kándixa Jesucristo ta táku̱ na ini ra, ta ni̱vi yóꞌo kúu na ni̱vi xa̱á. Ndiꞌi ñayatá ni̱xi̱yo ini na xa ni̱yaꞌa ndiꞌi ña, ta vitin Ndios nda̱sa xa̱á ra ini na.
2CO 5:18 Ndiꞌi ñayóꞌo kúu chiño ña ki̱sa ndivi Ndios. Saá chi xa̱ꞌa̱ ña ni̱xiꞌi̱ Jesucristo xa̱ꞌa̱ kua̱chi yó, Ndios sa̱nakutáꞌan ra mi̱i yó xíꞌin ra. Ta saá sa̱kuiso chiño ra mi̱i ndi̱ ña chindeé ndi̱ ni̱vi ña nakutáꞌan váꞌa na xíꞌin Ndios.
2CO 5:19 Ta to̱ꞌon ña ndáto̱ꞌon ndasaá kúchiño nakutáꞌan va̱ꞌa ni̱vi xíꞌin Ndios kúu ña káchí saá: Xíꞌin ña ni̱xiꞌi̱ Jesucristo ndaꞌa̱ tón cruz xa̱ꞌa̱ kua̱chi ni̱vi, Ndios ni̱xi̱yo ra kísa chiño ra ña sánakutáꞌan va̱ꞌa ra ni̱vi xíꞌin mi̱i ra, ta kíndaa ra kua̱chi sa̱ta̱ ni̱vi na kándixa Jesucristo, chi nayóꞌo ñii yóo na xíꞌin ra. Ta Ndios sa̱kuiso chiño ra mi̱i ndi̱ ña káꞌa̱n ndoso ndi̱ no̱o̱ ni̱vi to̱ꞌon yóꞌo.
2CO 5:20 Ta saá nda̱tán yóo nata̱a na na̱kuiso chiño ña ko̱ꞌo̱n na inka̱ ñoo xíꞌin nda̱yí ta̱a ta̱káꞌno no̱o̱ na ña kasa ndivi na chiño ta̱yóꞌo, saá yóo mi̱i ndi̱ vitin. Saá chi Jesucristo sa̱kuiso chiño ra mi̱i ndi̱ ña ko̱ꞌo̱n ndi̱ inka̱ ñoo xíꞌin nda̱yí ra ña chindeé ndi̱ ni̱vi ña nakutáꞌan va̱ꞌa na xíꞌin Ndios. Ta to̱ꞌon ña ndáto̱ꞌon ndi̱ xíꞌin ni̱vi, nda̱tán yóo to̱ꞌon ña xáku ndáꞌví mi̱i Ndios no̱o̱ na, saá yóo ña. Ta saá vitin xíꞌin nda̱yí Jesucristo, xáku ndáꞌví ndi̱ no̱o̱ ndóꞌó ña kasa ndivi ndó ña xíni̱ ñóꞌó xa̱ꞌa̱ ña nakutáꞌan va̱ꞌa ndó xíꞌin Ndios.
2CO 5:21 Vará Jesucristo nda̱ ñii ña o̱n váꞌa o̱n vása ní‑keꞌé ra, ta xa̱ꞌa̱ kua̱chi ndiꞌi ni̱vi, Ndios sa̱nduu ra Jesucristo ta̱a ta̱ na̱kuiso ndiꞌi kua̱chi ni̱vi ñoyívi. Ta saá xa̱ꞌa̱ ña ni̱xiꞌi̱ Jesucristo ndaꞌa̱ tón cruz xa̱ꞌa̱ kua̱chi ni̱vi, ndiꞌi mi̱i yó na kándixa ñaꞌá, ndu̱u yó ni̱vi na ndii no̱o̱ Ndios ta o̱n vása ndíso ka̱ yó kua̱chi no̱o̱ ra.
2CO 6:1 Ta saá, xa̱ꞌa̱ ña ñii káchí ndóꞌó ta ndi̱ꞌi̱ kísa chiño yó no̱o̱ Ndios, xáku ndáꞌví ndi̱ no̱o̱ ndó ña o̱n taxi ndó ndí ña ma̱ni̱ kuu ñava̱ꞌa ke̱ꞌé Ndios xíꞌin ndó, chi xa̱ꞌa̱ ñava̱ꞌa ní ini Ndios, sa̱ka̱ku ra ndóꞌó.
2CO 6:2 Chi no̱o̱ to̱ꞌon Ndios ña ni̱taa na xi̱na̱ꞌá, Ndios ka̱chí ra saá: Ki̱vi̱ chi̱kaa̱ ini i̱ ña keꞌé i̱ ñava̱ꞌa xíꞌin ndó, chi̱kaa̱ so̱ꞌo i̱ ña ndu̱kú ndó no̱o̱ i̱; ta mi̱i ki̱vi̱ yóꞌo sa̱ka̱ku i̱ ndóꞌó, ta chi̱ndeé i̱ ndóꞌó, ka̱chí Ndios, káchí to̱ꞌon ra ña ni̱taa na xi̱na̱ꞌá. Ta vitin xa ku̱ndivi to̱ꞌon yóꞌo, chi xa ki̱xaa̱ ki̱vi̱ ña ni̱ka̱ꞌa̱n Ndios xa̱ꞌa̱. Saá chi ki̱vi̱ vitin kúu ki̱vi̱ ña Ndios kóni ra keꞌé ra ñava̱ꞌa xíꞌin ni̱vi, ña kúu ña saka̱ku ra na no̱o̱ ña o̱n váꞌa.
2CO 6:3 Ta mi̱i ndi̱ chíkaa̱ ní ndi̱ ndee̱ ña vivíi ndíko̱n ndi̱ yichi̱ Jesucristo. Ta xíꞌin ña va̱ꞌa táku̱ ndi̱ saá no̱o̱ ni̱vi, o̱n vása táxi ndi̱ ña koo ña nda̱tán yóo ña sákachiꞌi xa̱ꞌa̱ ni̱vi na xíto ña kéꞌé ndi̱. Ta xíꞌin ña vivíi táku̱ ndi̱ saá, o̱n naníꞌi ni̱vi ña o̱n váꞌa ka̱ꞌa̱n na xa̱ꞌa̱ chiño ña kísa ndivi ndi̱.
2CO 6:4 Nda̱ víka̱, xa̱ꞌa̱ ña kúu ndi̱ nata̱a na kísa chiño no̱o̱ Ndios, xíꞌin ndiꞌi ña kéꞌé ndi̱ sánáꞌa ndi̱ no̱o̱ ni̱vi ndasaá va̱ꞌa kutaku̱ na ña sakusii̱ na ini Ndios. Ta saá kúndeé ini ndi̱ xíꞌin ndiꞌi tondóꞌó táku̱ ndi̱, ta kúndeé ini ndi̱ xíꞌin tondíni kómí ndi̱ ta kúndeé ini ndi̱ xíꞌin ndiꞌi no̱o̱ ña xóꞌvi̱ ndi̱.
2CO 6:5 Kua̱ꞌa̱ ní yichi̱ ni̱kani ní na ndi̱ꞌi̱ xíꞌin kuártá, ti̱in na ndi̱ꞌi̱, ta ta̱an na ndi̱ꞌi̱ ini veꞌe ka̱a. Ni̱xi̱yo kua̱ꞌa̱ ní ni̱vi na sáa̱ ini xíni na ndi̱ꞌi̱, kua̱ꞌa̱ ní yichi̱ ni̱si̱so̱ na ni̱nda̱ꞌyi ndaa na ndi̱ꞌi̱. Ndeé ní ni̱kisa chiño ndi̱, ta kua̱ꞌa̱ ní ñoó o̱n vása ní‑kisi̱n ndi̱, ta kua̱ꞌa̱ ní ki̱vi̱ ni̱‑xixi ndi̱.
2CO 6:6 Ta saá ni, ndiꞌi saá ki̱vi̱ xíꞌin ñanda̱a̱ ini ndi̱ vivíi xi̱taku̱ ndi̱. Ta ndixa xíni̱ ndi̱ ñanda̱a̱ Ndios, ta kísa káꞌno ini ndi̱ xa̱ꞌa̱ ni̱vi, ta ndiꞌi yichi̱ kéꞌé ndi̱ ñava̱ꞌa xíꞌin na. Táku̱ Níma̱ Ndios ini ndi̱, ta ndinoꞌo ini ndi̱ kíꞌvi ini ndi̱ xíni ndi̱ ni̱vi.
2CO 6:7 Káꞌa̱n ndi̱ to̱ꞌon nda̱a̱, ta xíꞌin ndee̱ Ndios káꞌa̱n ndoso ndi̱ to̱ꞌon yóꞌo no̱o̱ ni̱vi. Ta ñii ñii ki̱vi̱ xíꞌin to̱ꞌon ña nda̱a̱ ta xíꞌin ña vivíi táku̱ ndi̱, chíkaa̱ ní ndi̱ ndee̱ ña kundeé ndi̱ no̱o̱ ña o̱n váꞌa.
2CO 6:8 Xa̱ꞌa̱ ña kúu ndi̱ ni̱vi na kísa chiño no̱o̱ Ndios, sava yichi̱ ni̱vi kísa to̱ꞌó na ndi̱ꞌi̱, ta sava yichi̱ ni̱vi xáa noo na xíni na ndi̱ꞌi̱. Sava yichi̱ káꞌa̱n na to̱ꞌon va̱ꞌa xa̱ꞌa̱ ndi̱, ta sava yichi̱ káꞌa̱n na to̱ꞌon o̱n váꞌa xa̱ꞌa̱ ndi̱. Vará ni̱vi na nda̱a̱ ta na ndinoꞌo ini kúu ndi̱, ta sava ni̱vi káꞌa̱n na xa̱ꞌa̱ ndi̱ kúu ndi̱ ni̱vi na vatá na sándáꞌví ñaꞌá.
2CO 6:9 Vará xíni̱ na yu kúu ndi̱, ta nda̱tán kéꞌé na xíꞌin ni̱vi na o̱n vása xíni̱ na, saá kéꞌé na xíꞌin ndi̱. Vará ñii ñii ki̱vi̱ yatin ní yóo ña xa kivi̱ ndi̱, ta saá ni, táku̱ ka̱ ndi̱ vitin. Sáxo̱ꞌvi̱ ní na ndi̱ꞌi̱, ta̱nda̱ vitin, o̱n vása kúu ndi̱ ni̱vi na ni̱xiꞌi̱.
2CO 6:10 Xáni si̱ni̱ ni̱vi ndí kúu ndi̱ ni̱vi na kúchuchú ini, ta o̱n vása saá, chi ndixa ndiꞌi saá ki̱vi̱ nákaa̱ ñasi̱i̱ ní ini ndi̱. Xáni si̱ni̱ ni̱vi ndí kúu ndi̱ ni̱vi nandáꞌví ní, ta o̱n vása saá, chi ndixa xa na̱taxi ndi̱ ñakuíká Ndios ndaꞌa̱ kua̱ꞌa̱ ní ni̱vi. Xáni si̱ni̱ ni̱vi ndí nda̱ ñii ñakuíká o̱n vása kómí ndi̱, ta o̱n vása saá, chi ndixa kómí ndi̱ ndiꞌi ñakuíká ndinoꞌo Ndios.
2CO 6:11 Nañani yó xíꞌin náki̱ꞌva̱ yó, na táku̱ ñoo Corinto, ndinoꞌo ní ini ndi̱ ni̱ka̱ꞌa̱n ndi̱ xíꞌin ndó, ta na̱koná ndi̱ níma̱ ndi̱ no̱o̱ ndó.
2CO 6:12 Ta ndi̱ꞌi̱, ndixa kíꞌvi ini ndi̱ xíni ndi̱ ndóꞌó, ta ndóꞌó, loꞌo ní kíꞌvi ini ndó xíni ndó ndi̱ꞌi̱.
2CO 6:13 Nda̱tán xáku ndáꞌví yivá naválí no̱o̱ sa̱ꞌya ra, saá xáku ndáꞌví ndi̱ no̱o̱ ndóꞌó ña ñii ki̱ꞌva nda̱tán kíꞌvi ini ndi̱ xíni ndi̱ ndóꞌó, saá kukiꞌvi ini ndó koni ndó ndi̱ꞌi̱.
2CO 6:14 Ta xíni̱ yó ndí o̱n váꞌa kunoo ñii yoko si̱ni̱ ñii tísi̱ndi̱ki̱ ta xíꞌin si̱ni̱ ñii tíburro, chi o̱n vása ñii káchí si̱ta o̱vi̱ rí saá ña ko̱ꞌo̱n rí. Ta ñii ki̱ꞌva saá mi̱i yó, ni̱vi na kándixa Jesucristo, o̱n váꞌa kindo̱o yó ña ñii káchí kasa ndivi yó ndiꞌi chiño xíꞌin ni̱vi na o̱n vása kándixa Jesucristo. Saá chi ni̱vi na kéꞌé ñanda̱a̱ o̱n kúchiño koo yuꞌú na xíꞌin ni̱vi na o̱n vása kéꞌé ñanda̱a̱. Ta ni o̱n kúchiño ñoꞌo̱ yéꞌe ñii kutáꞌan ña xíꞌin ñanaa.
2CO 6:15 Ta ni o̱n kúchiño koo yuꞌú Jesucristo xíꞌin ñaníma̱ ndiva̱ꞌa káꞌno Satanás. Ta ni o̱n kúchiño ñii koo yuꞌú ni̱vi na kándixa Jesucristo xíꞌin ni̱vi na o̱n vása kándixa ra.
2CO 6:16 Ta veꞌe ño̱ꞌo ñaídolo o̱n kúchiño ñii koo ña xíꞌin veꞌe ño̱ꞌo Ndios ndinoꞌo. Ta mi̱i yó nda̱tán yóo veꞌe ño̱ꞌo Ndios ta̱táku̱, saá yóo yó, chi táku̱ Níma̱ Ndios ini yó. Ta ñii xiiña no̱o̱ to̱ꞌon Ndios ña ni̱taa na xi̱na̱ꞌá, Ndios ni̱ka̱ꞌa̱n ra xa̱ꞌa̱ ni̱vi na na̱ka̱xin ra kuu nañoo ra, ka̱chí ra saá: Yi̱ꞌi̱ koo i̱ xíꞌin na ta kutaku̱ i̱ xíꞌin na; ta kuu i̱ Ndios mi̱i na, ta ni̱vi yóꞌo kuu na nañoo mi̱i i̱, saá ka̱chí Ndios.
2CO 6:17 Ta xa̱ꞌa̱ ñayóꞌo inka̱ xiiña no̱o̱ to̱ꞌon ra, ni̱ka̱ꞌa̱n Ndios, ka̱chí ra saá: Kee ndó no̱o̱ ni̱vi na o̱n váꞌa yóꞌo, ta kuxíká ndó no̱o̱ ña o̱n váꞌa kéꞌé na; ta o̱n to̱nda̱a ndaꞌa̱ ndó no̱o̱ nda̱ ñii ña kúu ña o̱n váꞌa no̱o̱ i̱. Ta saá va̱ꞌa nakiꞌin i̱ ndóꞌó no̱o̱ i̱.
2CO 6:18 Ta yi̱ꞌi̱ kuu i̱ Yivá ndó, ta sa̱ꞌya i̱ ta̱a, ta sa̱ꞌya i̱ ñaꞌa̱ kuu ndóꞌó, ka̱chí Ndios, ta̱a ta̱ kúu ta̱Káꞌno no̱o̱ yó, ta Ta̱a ta̱ kómí ndiꞌi ndee̱ kúu ra.
2CO 7:1 Ta saá, nañani yó xíꞌin náki̱ꞌva̱ yó, xa̱ꞌa̱ ña Ndios ki̱ndo̱o ra xíꞌin yó ña sanduu ra yó sa̱ꞌya ra, va̱ꞌa ná ndasa ndii xíꞌin mi̱i yó. Ta saá xíni̱ ñóꞌó sandakoo yó kéꞌé yó ña o̱n váꞌa, ta kuxíká yó no̱o̱ ndiꞌi ña táxi kukini yi̱kí ko̱ñu yó ta no̱o̱ ndiꞌi ña táxi kukini níma̱ yó. Ta xa̱ꞌa̱ ña kísa to̱ꞌó yó Ndios, ñii ñii ki̱vi̱ va̱ꞌa ná chikaa̱ yó ndee̱ ña kutaku̱ ndii yó no̱o̱ ra.
2CO 7:2 Xáku ndáꞌví i̱ no̱o̱ ndó ña kukiꞌvi ini ndó koni ndó ndi̱ꞌi̱. Ndixa o̱n vása ní‑keꞌé ndi̱ ña o̱n váꞌa xíꞌin nda̱ ñii ndóꞌó, ni nda̱ loꞌo o̱n vása ní‑sandáꞌví ndi̱ nda̱ ñii ni̱vi.
2CO 7:3 O̱n si̱ví xa̱ꞌa̱ ña ka̱ꞌa̱n kua̱chi i̱ xíꞌin ndó kúu ña káꞌa̱n i̱ to̱ꞌon yóꞌo. Saá chi xa ni̱ka̱ꞌa̱n i̱ xíꞌin ndó ndí ndixa kíꞌvi ní ini ndi̱ xíni ndi̱ ndóꞌó. Ta saá, án táku̱ ka̱ ndi̱ ñoyívi yóꞌo, án xa kama kixaa̱ ña kivi̱ ndi̱, ta nda̱ ñii ki̱vi̱ o̱n ndiꞌi xa̱ꞌa̱ ña kíꞌvi ini ndi̱ xíni ndi̱ ndóꞌó.
2CO 7:4 Ndáa ini i̱ ndí kúchiño ndato̱ꞌon i̱ xíꞌin ndó xíꞌin ña ndinoꞌo ini i̱, ta kúsii̱ ní ini i̱ xíni i̱ ndóꞌó. Vará yo̱ꞌvi̱ ní xóꞌvi̱ ndi̱, ta saá ni, nákaa̱ ñava̱ꞌa ní ini i̱ ta yóo ña kúsii̱ ní ini i̱.
2CO 7:5 Nda̱ ki̱vi̱ ki̱xaa̱ ndi̱ ñoo estado Macedonia yóꞌo, o̱n vása ní‑kuchiño ndi̱ nakindée ndi̱, chi ni̱xi̱yo kua̱ꞌa̱ ní tondóꞌó no̱o̱ ndi̱. Saá chi ni̱xi̱yo ni̱vi na ka̱ni táꞌan xíꞌin ndi̱, ta ni̱xi̱yo kua̱ꞌa̱ ní tondíni ña sa̱yi̱ꞌví ní ini ndi̱.
2CO 7:6 Ta Ndios, ta̱ kúu ta̱a ta̱ chíkaa̱ ndee̱ ini ni̱vi na kúu na na̱kava ini, chi̱kaa̱ ra ndee̱ ini ndi̱ xíꞌin ña ki̱xaa̱ ta̱Tito no̱o̱ ndi̱.
2CO 7:7 Ta saá tuku kúsii̱ ní ini ndi̱ xa̱ꞌa̱ ña nda̱to̱ꞌon ra xíꞌin ndi̱ ndí ndóꞌó chi̱kaa̱ ndó ndee̱ ini ra. Ta ta̱Tito yóꞌo nda̱to̱ꞌon ka̱ ra xíꞌin ndi̱ ndí ndeé ní kóni ndó kixi ndó koto ndó yi̱ꞌi̱, ta nda̱to̱ꞌon ra xíꞌin ndi̱ ña ni̱kuchuchú ní ini ndó xa̱ꞌa̱ kua̱chi ndó, ta vitin ndíꞌi ini ndó xa̱ꞌa̱ i̱. Ta saá ña xi̱ni̱ so̱ꞌo i̱ to̱ꞌon yóꞌo ña nda̱to̱ꞌon ta̱Tito xíꞌin i̱ ndixa sa̱kusii̱ ní ka̱ ña ini i̱.
2CO 7:8 Vará tutu ña ni̱taa i̱ ta ti̱ꞌví i̱ ni̱xaa̱ no̱o̱ ndó, ñayóꞌo ta̱xi ña ni̱kuchuchú ní ini ndóꞌó, ta vitin yi̱ꞌi̱ o̱n vása nándikó ini i̱ xa̱ꞌa̱ ña ni̱taa i̱ no̱o̱ tutu yóꞌo ña ni̱xaa̱ no̱o̱ ndó. Ta saá ni, tá siꞌna ndixa ni̱xi̱yo ña na̱ndikó ini i̱ xa̱ꞌa̱ ña ni̱taa i̱ no̱o̱ tutu yóꞌo, chi ku̱nda̱a̱ ini i̱ ndí to̱ꞌon ña ni̱taa i̱ sa̱kuchuchú ní ña ini ndóꞌó, vará kuiti ñii káni̱ loꞌo ndo̱ꞌo ndó saá.
2CO 7:9 Ta vitin yóo ña kúsii̱ ní ini i̱. Ta o̱n si̱ví xa̱ꞌa̱ ña ni̱kuchuchú ini ndóꞌó kúu ña kúsii̱ ní ini i̱ vitin, ta kúsii̱ ini i̱ xa̱ꞌa̱ ña ku̱nda̱a̱ ini ndó ña o̱n váꞌa ke̱ꞌé ndó, ta na̱ndikó ini ndó ta ku̱yatin ndó no̱o̱ Ndios. Ta ña ni̱xi̱yo ña kúchuchú ini ndó saá xi̱kuu ñava̱ꞌa ña xi̱koni Ndios, chi ta̱xi ña ña na̱ndikó ini ndó xa̱ꞌa̱ kua̱chi xi̱ndiso ndó. Ta saá vará to̱ꞌon yo̱ꞌvi̱ xi̱kuu ña ni̱taa ndi̱ ni̱xaa̱ ña no̱o̱ ndó, ta to̱ꞌon yóꞌo nda̱ loꞌo o̱n vása ní‑satakuéꞌe̱ ña ndóꞌó.
2CO 7:10 Saá chi ña kúchuchú ini táxi Ndios xóꞌvi̱ ni̱vi, ñayóꞌo chíndeé ña ni̱vi yóꞌo ña nandikó ini na, ta ka̱ꞌa̱n na ndukú na no̱o̱ Ndios ña kasa káꞌno ini ra xa̱ꞌa̱ kua̱chi na, ta saka̱ku ra na. Ta saá ña kúchuchú ini ni̱vi ña táxi Ndios xóꞌvi̱ na kúu ñii ñava̱ꞌa xa̱ꞌa̱ mi̱i na. Ta yóo inka̱ no̱o̱ ña kúchuchú ini ni̱vi na kúu na ndíko̱n yichi̱ ñoyívi yóꞌo. Ta ña kúchuchú ini nayóꞌo o̱n si̱ví ñava̱ꞌa kúu ña, chi chíndaꞌá ña ni̱vi yóꞌo ña ko̱ꞌo̱n na yichi̱ no̱o̱ kivi̱ na no̱o̱ Ndios.
2CO 7:11 Ta ndóꞌó, ña kúchuchú ni̱xi̱yo ini ndó xi̱kuu ña ta̱xi Ndios ni̱xo̱ꞌvi̱ ndó. Ta saá, ña kúchuchú ni̱xi̱yo ini ndó yóꞌo chi̱kaa̱ ña ndee̱ ini ndó xa̱ꞌa̱ ña keꞌé ndó ñava̱ꞌa. Saá chi ña kúchuchú ni̱xi̱yo ini ndó kúu ña ki̱sa nda̱a̱ ndí o̱n vása ní‑xiyo yuꞌú ndó xíꞌin ña o̱n váꞌa ke̱ꞌé ta̱a ta̱táꞌan ndó. Ta ki̱vi̱ ni̱to̱nda̱a ndó ku̱nda̱a̱ ini ndó ñanda̱a̱, ta ni̱saa̱ ini ndó xi̱ni ndó ña o̱n váꞌa, ta ni̱yi̱ꞌví ini ndó no̱o̱ Ndios ko̱to̱ saxo̱ꞌvi̱ ra ndóꞌó. Ta saá vitin kóni ní ndó koto ndó yi̱ꞌi̱, ta chi̱kaa̱ ní ndó ndee̱ ña ki̱sa ndivi ndó ñanda̱a̱ xíꞌin ta̱a ta̱táꞌan ndó ta̱ ke̱ꞌé ña o̱n váꞌa. Ta xíꞌin ndiꞌi ñayóꞌo, xa sa̱náꞌa ndó no̱o̱ ndi̱ ndí ni̱vi na ndii kúu ndó chi ke̱ꞌé ndó ñanda̱a̱ xíꞌin ta̱yóꞌo.
2CO 7:12 Ki̱vi̱ ni̱taa i̱ tutu ña ni̱xaa̱ no̱o̱ ndó, ta o̱n si̱ví xa̱ꞌa̱ ña kuiti ndíꞌi ini i̱ xa̱ꞌa̱ ta̱a ta̱ ke̱ꞌé ña o̱n váꞌa xi̱kuu ña, ni o̱n si̱ví xa̱ꞌa̱ ña kuiti ndíꞌi ini i̱ xa̱ꞌa̱ ni̱vi na ni̱xo̱ꞌvi̱ xíꞌin ña o̱n váꞌa ke̱ꞌé ta̱yóꞌo xi̱kuu ña. Ta xa̱ꞌa̱ ña kuchiño sanáꞌa ndó no̱o̱ Ndios ndí ndixa kíꞌvi ní ini ndó xíni ndó ndi̱ꞌi̱ xi̱kuu xa̱ꞌa̱ ña ni̱taa i̱ ña.
2CO 7:13 Ña̱kán kía̱ vitin xa ndu̱va̱ꞌa ní ini ndi̱. Saá tuku kúsii̱ ní ini ndi̱ xíto ndi̱ ña yóo ña kúsii̱ ní ini ta̱Tito, chi ndóꞌó xa chi̱kaa̱ ndó ndee̱ ini ra.
2CO 7:14 Xa ki̱sa káꞌno i̱ ndóꞌó no̱o̱ ta̱Tito, ta ndóꞌó o̱n vása ní‑sakukaꞌan ndó no̱o̱ i̱, chi ndixa va̱ꞌa ní ki̱sa ndivi ndó xíꞌin ra. Ta xíꞌin ñayóꞌo sánáꞌa ndó ndí ñanda̱a̱ kúu ndiꞌi to̱ꞌon va̱ꞌa ni̱ka̱ꞌa̱n ndi̱ xa̱ꞌa̱ ndó xíꞌin ra. Ta ñii ki̱ꞌva saá to̱ꞌon nda̱a̱ kúu ndiꞌi saá to̱ꞌon ña nda̱to̱ꞌon ndi̱ xíꞌin ndóꞌó.
2CO 7:15 Ta̱Tito kíꞌvi ní ka̱ ini ra xíni ra ndóꞌó ki̱vi̱ nákáꞌán ra ndasaá va̱ꞌa ní chi̱kaa̱ so̱ꞌo ndó to̱ꞌon ña nda̱to̱ꞌon ra xíꞌin ndó, ta ki̱sa ndivi ndó ndiꞌi ña ndu̱kú ra no̱o̱ ndó. Ta xíꞌin ñato̱ꞌó ní ta xíꞌin ña yíꞌví ini ndó, na̱kiꞌin ndó ra ki̱vi̱ ni̱xaa̱ ra no̱o̱ ndó.
2CO 7:16 Ta vitin kúsii̱ ní ini i̱ chi ndiꞌi ñayóꞌo kísa nda̱a̱ ña no̱o̱ i̱ ndí ndixa yóo xa̱ꞌa̱ ña ndáa ini i̱ ndóꞌó.
2CO 8:1 Nañani yó xíꞌin náki̱ꞌva̱ yó, vitin kóni ndi̱ ndato̱ꞌon ndi̱ xíꞌin ndó xa̱ꞌa̱ ñava̱ꞌa ña ka̱ku ini Ndios ña ta̱xi ra yóo ña ini ni̱vi na kándixa Jesucristo na táku̱ kua̱ꞌa̱ ñoo estado Macedonia yóꞌo.
2CO 8:2 Vará ni̱vi yóꞌo náꞌno ní ñayo̱ꞌvi̱ xóꞌvi̱ na, ta yóo ñasi̱i̱ ní ini na. Ta vará ni̱vi nandáꞌví ní kúu na, ta o̱n si̱ví nasíꞌnda̱ kúu na, ta ta̱xi na kua̱ꞌa̱ ní si̱ꞌún ña chindeé ni̱vi nandáꞌví na kándixa Jesucristo na táku̱ ñoo Jerusalén.
2CO 8:3 Ta yi̱ꞌi̱ ndákuii̱n i̱ xa̱ꞌa̱ nayóꞌo ndí nda̱tán yóo ña kómí ñii ñii na, saá yóo ña ta̱xi na, ta̱nda̱ sa̱xo̱ꞌvi̱ xíꞌin mi̱i na xa̱ꞌa̱ ña ta̱xi na ña xíni̱ ñóꞌó ndaꞌa̱ nandáꞌví. Ta o̱n si̱ví xíꞌin ñandu̱xa̱ kúu ña ta̱xi na ña, ta xíꞌin ñasi̱i̱ ní ini na ta̱xi na kua̱ꞌa̱ ní si̱ꞌún.
2CO 8:4 Ta̱nda̱ xa̱ku ndáꞌví ní na no̱o̱ ndi̱ ña ná keꞌé ndi̱ ñava̱ꞌa xíꞌin na ña taxi ndi̱ ña saníꞌi na si̱ꞌún mi̱i na no̱o̱ si̱ꞌún ña xa na̱kaya ndi̱ ña chindeé ni̱vi na kándixa Jesucristo na kúu nandáꞌví na táku̱ ñoo Jerusalén.
2CO 8:5 Ta ña va̱ꞌa ní ka̱ ke̱ꞌé na no̱o̱ ña ndáti ndi̱ keꞌé na. Saá chi siꞌna ta̱xi xíꞌin mi̱i na ndaꞌa̱ Ndios, ta saá tuku na̱taxi xíꞌin mi̱i na ndaꞌa̱ mi̱i ndi̱. Ta ña ke̱ꞌé na saá kúu ña kóni Ndios.
2CO 8:6 Ta̱Tito kúu ta̱a ta̱ xa ki̱xáꞌá nákaya si̱ꞌún ña taxi si̱i̱ ndó xa̱ꞌa̱ ña chindeé ndó ni̱vi nandáꞌví yóꞌo. Ta xa̱ꞌa̱ ñayóꞌo, xa̱ku ndáꞌví ndi̱ no̱o̱ ra ña saxi̱no̱ ra chiño yóꞌo.
2CO 8:7 Va̱ꞌa ní kísa ndivi ndó ndiꞌi chiño ña kéꞌé ndó xa̱ꞌa̱ Jesucristo. Saá chi ndinoꞌo ní ini ndó ndáa ini ndó Ndios, ta vivíi xíni̱ ndó ndato̱ꞌon ndó to̱ꞌon ra xíꞌin ni̱vi, ta xíni̱ va̱ꞌa ndó ñanda̱a̱ Ndios, ta chíkaa̱ ní ndó ndee̱ ña kísa chiño ndó no̱o̱ Jesucristo, ta kíꞌvi ní ini ndó xíni ndó ndi̱ꞌi̱. Ta vitin ndúkú ndi̱ no̱o̱ ndó ña va̱ꞌa ní kasa ndivi ndó chiño ña taxi ndó si̱ꞌún xa̱ꞌa̱ ña chindeé ndó ni̱vi nandáꞌví na kándixa Jesucristo ñoo Jerusalén.
2CO 8:8 O̱n si̱ví ña xáꞌnda chiño i̱ no̱o̱ ndó kúu to̱ꞌon ña vitin káꞌa̱n i̱ xíꞌin ndó, ta kuiti ndáto̱ꞌon i̱ xíꞌin ndó xa̱ꞌa̱ ña kunda̱a̱ ini ndó ndí ni̱vi na kándixa Jesucristo na táku̱ inka̱ ñoo, nayóꞌo xa chi̱kaa̱ ní na ndee̱, ta xa na̱kaya na kua̱ꞌa̱ ní si̱ꞌún xa̱ꞌa̱ ña chindeé na ni̱vi nandáꞌví ñoo Jerusalén. Ta vitin kúchiño sanáꞌa ndó án ñii ki̱ꞌva ndinoꞌo ini ndó kíꞌvi ini ndó xíni ndó ni̱vi nandáꞌví yóꞌo.
2CO 8:9 Xa xíni̱ ndó ndí Jesucristo kúu ra ta̱a ta̱ káꞌno ini, ta náꞌno ní ñava̱ꞌa ke̱ꞌé ra xíꞌin yó. Saá chi ta̱a ta̱ kómí ndiꞌi ñakuíká kúu ra, ta ki̱sa ndáꞌví xíꞌin mi̱i ra xa̱ꞌa̱ yó. Ta xa̱ꞌa̱ ña ki̱sa ndáꞌví xíꞌin mi̱i ra, vitin mi̱i yó ni̱vi na kándixa ra kómí yó ndiꞌi ñakuíká Ndios.
2CO 8:10 Vitin ndáto̱ꞌon i̱ xíꞌin ndó ndasaá xíni̱ ñóꞌó kasa ndivi ndó chiño yóꞌo. Chi kui̱ya̱ yava ndóꞌó xi̱kuu ni̱vi nano̱ó ki̱xáꞌá nákaya si̱ꞌún xa̱ꞌa̱ ña chindeé ndó ni̱vi nandáꞌví na kándixa Jesucristo na táku̱ ñoo Jerusalén. Ta saá tuku ndóꞌó xi̱kuu ni̱vi nano̱ó ku̱too ní taxi si̱ꞌún ndaꞌa̱ nandáꞌví yóꞌo.
2CO 8:11 Ta vitin xíni̱ ñóꞌó saxi̱no̱ ndó chiño ña ki̱xáꞌá ndó kísa ndivi ndó. Ta nda̱tán ki̱xáꞌá ndó kísa ndivi ndó chiño yóꞌo xíꞌin ñasi̱i̱ ní ini ndó, ñii ki̱ꞌva saá saxi̱no̱ ndó chiño yóꞌo. Ta va̱ꞌa ñii ñii ndó taxi ndó nda̱tán yóo ña kómí ndó.
2CO 8:12 Saá chi tá ndinoꞌo ini yó kóni yó taxi yó ña kómí yó ndaꞌa̱ Ndios, ta saá táxi yó nda̱tán yóo ña kómí yó, ta ndixa Ndios nákiꞌin va̱ꞌa ra ña táxi yó ndaꞌa̱ ra. Ta o̱n vása ndúkú Ndios no̱o̱ yó ña taxi yó ndaꞌa̱ ra ña o̱n ko̱ó kómí yó.
2CO 8:13 O̱n xi̱in ndi̱ ña taxi ndó ndiꞌi ña kómí ndó, ta koo ña kúma̱ni̱ no̱o̱ ndó, tá mií saá ni̱vi na nakiꞌin ña taxi ndó ndaꞌa̱ na, nayóꞌo kukomí na nda̱ kua̱ꞌa̱ ní ka̱ ña xíni̱ ñóꞌó no̱o̱ na. O̱n xi̱in ndi̱ ña koo saá,
2CO 8:14 ta ña kóni ndi̱ kúu ña ñii ñii yó kukomí yó ña xíni̱ ñóꞌó yó. Vitin xíꞌin ña víꞌí kómí ndó kúchiño chindeé ndó ni̱vi na kúma̱ni̱ ña xíni̱ ñóꞌó no̱o̱. Ta saá nda̱ kixaa̱ ki̱vi̱ ña koo ña kúma̱ni̱ no̱o̱ ndóꞌó, ta ni̱vi na na̱kiꞌin ñava̱ꞌa ndaꞌa̱ ndó, kuchiño na chindeé na ndóꞌó ki̱vi̱ saá. Ta saá ñii ñii yó kukomí yó ña xíni̱ ñóꞌó yó ndaꞌa̱ yó.
2CO 8:15 Saá chi to̱ꞌon Ndios ña ni̱taa na xi̱na̱ꞌá káchí ña saá: “Ni̱vi na na̱kaya kua̱ꞌa̱ ní ñava̱ꞌa, kómí na ñava̱ꞌa xíni̱ ñóꞌó na, ta o̱n vása ní‑ndoo ndoso ka̱ ña ndaꞌa̱ na. Ta ni̱vi na na̱kaya loꞌo ñava̱ꞌa, ta o̱n vása ní‑kuma̱ni̱ ka̱ ña ndaꞌa̱ na”, káchí to̱ꞌon Ndios.
2CO 8:16 Ta yi̱ꞌi̱ táxi i̱ ña táxaꞌvi ñaꞌá ndaꞌa̱ Ndios, chi chi̱kaa̱ ra ini ñani yó ta̱Tito ña yóo ña ndíꞌi ini ra xa̱ꞌa̱ ndó, ñii ki̱ꞌva nda̱tán yi̱ꞌi̱ ndíꞌi ini i̱ xa̱ꞌa̱ ndóꞌó.
2CO 8:17 Ta ta̱Tito xíꞌin ñasi̱i̱ ní ini ra, ni̱ka̱ꞌa̱n ra ndí ndixa kasa ndivi ra chiño ña sa̱kuiso i̱ ra, chi ñóꞌo ní ini ra xa̱ꞌa̱ ndó, ta ndinoꞌo ní ini ra kóni ní ra xaa̱ ra koto ra ndóꞌó.
2CO 8:18 Ta xíꞌin ta̱Tito yóꞌo, tiꞌví ndi̱ inka̱ ta̱ñani yó, ta̱ kúu ta̱a ta̱ kánóo va̱ꞌa to̱ꞌon xa̱ꞌa̱ no̱o̱ ndiꞌi saá ni̱vi na kándixa Jesucristo na nákutáꞌan kua̱ꞌa̱ ní ñoo. Saá chi ta̱yóꞌo va̱ꞌa ní kísa chiño ra xíꞌin ña sákui̱ta̱ níꞌnó ra to̱ꞌon va̱ꞌa xa̱ꞌa̱ Jesucristo.
2CO 8:19 Ta ndiꞌi ni̱vi na kándixa Jesucristo na nákutáꞌan kua̱ꞌa̱ ní ñoo, ni̱vi yóꞌo na̱ka̱xin na ta̱ñani yó yóꞌo ña ko̱ꞌo̱n ra xíꞌin ndi̱ nda̱ ñoo Jerusalén xa̱ꞌa̱ ña nataxi ndi̱ si̱ꞌún ndaꞌa̱ ni̱vi nandáꞌví na kándixa Jesucristo. Ta mi̱i ndi̱ kísa ndivi ndi̱ chiño yóꞌo xa̱ꞌa̱ ña taxi ndi̱ ñato̱ꞌó ndaꞌa̱ Ndios, ta saá tuku kísa ndivi ndi̱ chiño yóꞌo xa̱ꞌa̱ ña sanáꞌa ndi̱ ña kúsii̱ ní ini ndi̱ chíndeé ndi̱ ni̱vi yóꞌo.
2CO 8:20 Ta vivíi kísa ndivi ndi̱ chiño yóꞌo, chi víꞌí ní si̱ꞌún kúu ña nákaya ndi̱ no̱o̱ kua̱ꞌa̱ ní ñoo, ta nda̱ loꞌo o̱n xi̱in ndi̱ taxi ndi̱ ña ka̱ꞌa̱n kuáchí ni̱vi xa̱ꞌa̱ ndi̱.
2CO 8:21 Ña̱kán chíkaa̱ ní ndi̱ ndee̱ xa̱ꞌa̱ ña vivíi kasa ndivi ndi̱ chiño yóꞌo xíꞌin ñanda̱a̱ no̱o̱ Ndios, ta xíꞌin ñanda̱a̱ no̱o̱ ni̱vi.
2CO 8:22 Ta saá tiꞌví ndi̱ inka̱ ka̱ ta̱ñani yó ña ko̱ꞌo̱n ra xíꞌin o̱vi̱ nañani yó yóꞌo. Ta̱yóꞌo kua̱ꞌa̱ ní yichi̱ xa sa̱náꞌa ra ndí o̱n si̱ví ta̱a ta̱ xúxán kúu ra, ta ta̱a ta̱ va̱ꞌa ní chiño kúu ra, ta kúsii̱ ní ini ra chíndeé ra ni̱vi. Ta vitin xa̱ꞌa̱ ña ndixa ndáa ní ini ra ndóꞌó, xa chi̱kaa̱ ini ra chindeé ra ndóꞌó xíꞌin chiño yóꞌo.
2CO 8:23 Ta ñani yó ta̱Tito, ndixa ndákuii̱n i̱ xa̱ꞌa̱ ra ndí ñii káchí kísa chiño ra xíꞌin i̱ xa̱ꞌa̱ ña chindeé ndi̱ ndóꞌó. Ta nañani yó na ko̱ꞌo̱n xíꞌin ra, ndákuii̱n i̱ xa̱ꞌa̱ nayóꞌo ndí kúu na nata̱a na xíka chiño no̱o̱ ndiꞌi ni̱vi na kándixa Jesucristo na nákutáꞌan kua̱ꞌa̱ ní ñoo, ta ndixa kánóo síkón ñato̱ꞌó Jesucristo xa̱ꞌa̱ chiño ña ki̱sa ndivi nañani yó yóꞌo.
2CO 8:24 Ta ndóꞌó, va̱ꞌa kasa nda̱a̱ ndó no̱o̱ nañani yó yóꞌo ndí ndixa kíꞌvi ini ndó xíni ndó na. Tá keꞌé ndó ñava̱ꞌa saá xíꞌin nayóꞌo, ta saá ni̱vi na kándixa Jesucristo na ti̱ꞌví nañani yó yóꞌo, kunda̱a̱ ini na ndí o̱n si̱ví ña ma̱ni̱ kúu xa̱ꞌa̱ ña kúsii̱ ní ini ndi̱ xíni ndi̱ ndóꞌó.
2CO 9:1 O̱n vása xíni̱ ñóꞌó kuaku ndáꞌví i̱ no̱o̱ ndó ña chindeé ndó ni̱vi nandáꞌví na kándixa Jesucristo na táku̱ ñoo Jerusalén,
2CO 9:2 chi xíni̱ va̱ꞌa i̱ ndí ndinoꞌo kúsii̱ ini ndó chindeé ndó ni̱vi yóꞌo. Ta xa kua̱ꞌa̱ ní yichi̱ ni̱ka̱ꞌa̱n i̱ ñava̱ꞌa xa̱ꞌa̱ ndó no̱o̱ ni̱vi na táku̱ ñoo estado Macedonia yóꞌo. Ni̱ka̱ꞌa̱n i̱ xíꞌin na ndí xa kui̱ya̱ yava, ndóꞌó na kándixa Jesucristo na táku̱ ñoo estado Acaya, xa yóo tiꞌva ndó taxi ndó si̱ꞌún ña chindeé ndó nandáꞌví na kándixa Jesucristo na táku̱ ñoo Jerusalén. Ki̱vi̱ xi̱ni̱ so̱ꞌo nañoo Macedonia ndí ndóꞌó nañoo Acaya xa chi̱kaa̱ ní ndó ndee̱ ini mi̱i ndó ña chindeé ndó nandáꞌví nañoo Jerusalén, ta saá ni̱vi na kándixa Jesucristo na táku̱ ñoo estado Macedonia chi̱kaa̱ na ndee̱ ña nákaya na si̱ꞌún xa̱ꞌa̱ ña chindeé na nandáꞌví yóꞌo.
2CO 9:3 Ta saá ni, vitin tiꞌví i̱ ta̱Tito xíꞌin o̱vi̱ ka̱ nañani yó ña xaa̱ na no̱o̱ ndó ña chindeé na ndóꞌó ña vivíi nakaya ndó si̱ꞌún yóꞌo. Ta saá o̱n si̱ví ña ma̱ni̱ kuu ña ni̱ka̱ꞌa̱n va̱ꞌa i̱ xa̱ꞌa̱ ndó, chi ni̱ka̱ꞌa̱n i̱ ndí ndóꞌó xa yóo tiꞌva ndó taxi ndó si̱ꞌún ña xa na̱kaya ndó.
2CO 9:4 Saá chi inka̱ nañani yó nañoo Macedonia yóꞌo, táná xaa̱ na xíꞌin i̱ no̱o̱ ndó, ta o̱n ta̱ꞌán saxi̱no̱ ndó nákaya ndó si̱ꞌún, ta saá kukaꞌan ní no̱o̱ ndi̱, chi ndáa ini ndi̱ ndóꞌó ña xa yóo tiꞌva ndó xíꞌin si̱ꞌún na̱kaya ndó. Ta ñii ki̱ꞌva saá ndóꞌó, tá o̱n ta̱ꞌán koo tiꞌva ndó xíꞌin si̱ꞌún ki̱vi̱ xaa̱ ndi̱ no̱o̱ ndó, ta saá ndóꞌó kukaꞌan ní no̱o̱ ndó.
2CO 9:5 Ña̱kán kía̱ chi̱kaa̱ ini i̱ tiꞌví i̱ ta̱Tito xíꞌin o̱vi̱ nañani yó ña xaa̱ siꞌna na no̱o̱ ndó ña chindeé na ndóꞌó nakaya ndó si̱ꞌún nda̱tán ki̱ndo̱o ndó kasa ndivi ndó. Ta saá ki̱vi̱ xaa̱ ndi̱ no̱o̱ ndó, ta xa koo tiꞌva ndiꞌi si̱ꞌún ña kóni ndó taxi ndó xa̱ꞌa̱ ña chindeé ndó nandáꞌví. Ta xíꞌin ña keꞌé ndó saá, sanáꞌa ndó ndí ndinoꞌo ini ndó kúsii̱ ini ndó taxi ndó si̱ꞌún yóꞌo, ta o̱n si̱ví xíꞌin ñandu̱xa̱ kuu ña taxi ndó ña ki̱vi̱ saá.
2CO 9:6 Nakáꞌán ndó to̱ꞌon ndíchí ña káchí saá: “Ni̱vi na loꞌo ní chíꞌi, ta loꞌo ní nakiꞌin na. Ta ni̱vi na kua̱ꞌa̱ ní chíꞌi, ta kua̱ꞌa̱ ní nakiꞌin na”, saá káꞌa̱n to̱ꞌon ndíchí.
2CO 9:7 Ta saá ñii ñii ndóꞌó xíni̱ ñóꞌó taxi ndó nda̱tán yóo ña chi̱kaa̱ ini ndó, ta o̱n váꞌa xíꞌin ña chuchú ini ndó taxi ndó si̱ꞌún, ta ni o̱n váꞌa xíꞌin ñandu̱xa̱ taxi ndó ña. Chi Ndios kíꞌvi ní ini ra xíni ra ni̱vi na xíꞌin ñasi̱i̱ ini táxi na si̱ꞌún ndaꞌa̱ ra.
2CO 9:8 Ta Ndios kómí ra ndee̱ keꞌé ra ñava̱ꞌa xíꞌin ndó ña nakiꞌin ndó kua̱ꞌa̱ ní ka̱ ñava̱ꞌa no̱o̱ ña xíni̱ ñóꞌó ndó. Ta saá ndiꞌi saá ki̱vi̱ kukomí ndó ndiꞌi ña koni̱ ñóꞌó ndó, ta̱nda̱ ndo̱o ka̱ ña no̱o̱ ña koni̱ ñóꞌó ndó. Ta saá kuchiño ndó saníꞌi ndó ña xa̱ꞌa̱ ña chindeé ndó ni̱vi na kísa ndivi kua̱ꞌa̱ ní no̱o̱ chiño va̱ꞌa.
2CO 9:9 Chi to̱ꞌon Ndios ña ni̱taa na xi̱na̱ꞌá káchí ña saá xa̱ꞌa̱ ñii ta̱a va̱ꞌa: O̱n si̱ví ta̱a ta̱ síꞌnda̱ kúu ra, ta víꞌí ní ñava̱ꞌa xa sa̱níꞌi ra ni̱vi ndáꞌví. Ta o̱n ndiꞌi xa̱ꞌa̱ chiño va̱ꞌa kísa ndivi ta̱a ta̱nda̱a̱ yóꞌo, ta kundeé ña koo ña ndiꞌi saá ki̱vi̱ ña va̱xi, saá káchí to̱ꞌon Ndios xa̱ꞌa̱ ta̱a va̱ꞌa yóꞌo.
2CO 9:10 Ta Ndios kúu ta̱a ta̱ táxi ndiki̱n ta̱ta̱ ndaꞌa̱ ni̱vi na chíꞌi, ta táxi ra ñaxíxi ndaꞌa̱ ndiꞌi ni̱vi ña kuxu na. Ta mi̱i Ndios yóꞌo ndixa taxi ra ndiꞌi ñava̱ꞌa xíni̱ ñóꞌó ndaꞌa̱ ndó, ta sakui̱na̱ ra ñava̱ꞌa kómí ndó, xa̱ꞌa̱ ña kuchiño taxi ndó kua̱ꞌa̱ ní ñava̱ꞌa ña chindeé ndó inka̱ ni̱vi.
2CO 9:11 Ta Ndios keꞌé ra ña ndiꞌi ndóꞌó kukuíká ndó xíꞌin ndiꞌi saá no̱o̱ ñava̱ꞌa. Ta saá ndiꞌi saá yichi̱ kuchiño taxi ndó kua̱ꞌa̱ ní ña xíni̱ ñóꞌó ndaꞌa̱ ni̱vi na o̱n ko̱ó ña kómí. Ta vitin xa̱ꞌa̱ ña taxi ndó si̱ꞌún ndaꞌa̱ ndi̱ ña nataxi ndi̱ ña ndaꞌa̱ nandáꞌví, ta saá kua̱ꞌa̱ ní ni̱vi na nakiꞌin ñava̱ꞌa yóꞌo taxi na ña táxaꞌvi ñaꞌá ndaꞌa̱ Ndios.
2CO 9:12 Saá chi xa̱ꞌa̱ ña chindeé ndó vitin nañani yó xíꞌin náki̱ꞌva̱ yó nandáꞌví, nayóꞌo nakiꞌin na ña xíni̱ ñóꞌó na. Ta saá tuku xa̱ꞌa̱ ña chindeé ndó ni̱vi yóꞌo, taxi ndó ndí koo kua̱ꞌa̱ ní ni̱vi na taxi ña táxaꞌvi ñaꞌá ndaꞌa̱ Ndios.
2CO 9:13 Ta xíꞌin chiño va̱ꞌa yóꞌo ña chindeé ndó ni̱vi na kándixa Jesucristo na táku̱ ñoo Jerusalén, sanáꞌa káxín ndó ndí ndinoꞌo ní ini ndó kísa ndivi ndó ña xáꞌnda chiño to̱ꞌon Jesucristo, ña kúu ña kándixa ndó. Ta saá kua̱ꞌa̱ ní ni̱vi kasa káꞌno ní na Ndios xa̱ꞌa̱ ña va̱ꞌa ndíko̱n ndó yichi̱ Jesucristo, ta kasa káꞌno ní na ra xa̱ꞌa̱ ña víꞌí ní ñava̱ꞌa taxi ndó ndaꞌa̱ ni̱vi na o̱n ko̱ó ña kómí.
2CO 9:14 Ta saá ni̱vi yóꞌo ka̱ꞌa̱n na ndukú na ñava̱ꞌa no̱o̱ Ndios xa̱ꞌa̱ ndóꞌó, chi kíꞌvi ní ini na xíni na ndóꞌó. Saá chi kusii̱ ní ini na xa̱ꞌa̱ ña kúu ndó ni̱vi na va̱ꞌa ini, chi ñava̱ꞌa ña káku ini Ndios yóo ña ini ndó.
2CO 9:15 ¡Ná taxi yó ña táxaꞌvi ñaꞌá ndaꞌa̱ Ndios xa̱ꞌa̱ ña káꞌno ní ñava̱ꞌa sa̱níꞌi ra mi̱i yó! Ta ña káꞌno ní ñava̱ꞌa kúu ñayóꞌo, ta̱nda̱ o̱n ko̱ó to̱ꞌon naníꞌi yó ndato̱ꞌon yó xa̱ꞌa̱ ña.
2CO 10:1 Vitin xáku ndáꞌví i̱ no̱o̱ ndó, chi ñii ki̱ꞌva nda̱tán yóo Jesucristo ta̱a ta̱ ndáꞌví ini, ta ta̱a ta̱ va̱ꞌa ini saá yóo yi̱ꞌi̱. Ta saá ni, sava ndóꞌó káꞌa̱n ndó káchí ndó xa̱ꞌa̱ i̱ ndí ki̱vi̱ yóo i̱ xíꞌin ndó, kúu i̱ ñii ta̱a ta̱ yíꞌví ini xíto ndó, ta saá ni, tá xíká ní yóo i̱ no̱o̱ ndó, ta nda̱tán yóo ta̱a ta̱ kútee ní, saá yóo i̱, chi táa i̱ to̱ꞌon kue̱ꞌe̱ no̱o̱ tutu ña tíꞌví i̱ xaa̱ ndaꞌa̱ ndó, saá káchí ndó xa̱ꞌa̱ i̱.
2CO 10:2 Ta vitin xáku ndáꞌví i̱ no̱o̱ ndó ndí o̱n kuu ndó ni̱vi na táꞌyá ini. Ta saá o̱n vása koni̱ ñóꞌó i̱ ka̱ꞌa̱n i̱ to̱ꞌon kue̱ꞌe̱ xíꞌin ndó ki̱vi̱ xaa̱ i̱ no̱o̱ ndó. Ta saá ni, xáni si̱ni̱ i̱ ndí ndixa koni̱ ñóꞌó i̱ ka̱ꞌa̱n i̱ to̱ꞌon kue̱ꞌe̱ xíꞌin sava ndóꞌó, na kúu ni̱vi na xáni si̱ni̱ xa̱ꞌa̱ mi̱i ndi̱ ndí táku̱ ndi̱ kéꞌé ndi̱ nda̱tán yóo ña kóni ña o̱n váꞌa ña xáꞌnda chiño ñoyívi yóꞌo. Ta to̱ꞌon vatá kúu ña xáni si̱ni̱ ndó saá xa̱ꞌa̱ ndi̱.
2CO 10:3 Vará ndixa táku̱ ka̱ ndi̱ xíꞌin yi̱kí ko̱ñu ndi̱ ñoyívi yóꞌo, ta o̱n si̱ví xíꞌin ndee̱ ni̱vi ñoyívi yóꞌo kúu ña káni táꞌan ndi̱ xíꞌin ndee̱ ña o̱n váꞌa ña xáꞌnda chiño ñoyívi yóꞌo.
2CO 10:4 Saá chi ndee̱ ña yóo ndaꞌa̱ ndi̱ ña kúu ña xíni̱ ñóꞌó ndi̱ xa̱ꞌa̱ ña kani táꞌan ndi̱ xíꞌin ña o̱n váꞌa, o̱n si̱ví ndee̱ ña xíni̱ ñóꞌó ni̱vi ñoyívi yóꞌo kúu ña. Chi ndee̱ Ndios kúu ña xíni̱ ñóꞌó mi̱i ndi̱, ta ndee̱ yóꞌo kúchiño ña sandiꞌi ña xa̱ꞌa̱ ndiꞌi ndee̱ o̱n váꞌa, vará ña kútu̱ ní ñóꞌo kúu ña.
2CO 10:5 Ta saá xíꞌin ndee̱ Ndios sándiꞌi ndi̱ xa̱ꞌa̱ ñavatá ña yóo ini ni̱vi ña táxi kuña̱ꞌa ní ini na, ta sási ña no̱o̱ na ña o̱n kuchiño na koni̱ va̱ꞌa na Ndios. Ta sánáꞌa ndi̱ ni̱vi yóꞌo ña taxi na ndiꞌi ña xáni si̱ni̱ mi̱i na ndaꞌa̱ Jesucristo, xa̱ꞌa̱ ña nasama ra ña ta̱nda̱ kani si̱ni̱ na nda̱tán kóni mi̱i ra.
2CO 10:6 Ta ndóꞌó, ki̱vi̱ to̱nda̱a ndó kuu ndó ni̱vi na xa va̱ꞌa kísa ndivi ña kóni Jesucristo, ta saá mi̱i ndi̱ xa yóo tiꞌva ndi̱ saxo̱ꞌvi̱ ndi̱ inka̱ ndóꞌó na o̱n xi̱in kasa ndivi ña kóni ra.
2CO 10:7 Ta ndóꞌó, ndasaá kuiti káa ña xíto ndó, saá kísa nani ndó xa̱ꞌa̱ ña. Ta saá ni, ndóꞌó ni̱vi na ndáa ini ña ndixa ñii yóo ndó xíꞌin Jesucristo, ta va̱ꞌa ná kunda̱a̱ ini ndó ndí ñii ki̱ꞌva saá mi̱i ndi̱ ñii yóo ndi̱ xíꞌin Jesucristo.
2CO 10:8 Vará káꞌno ní ñasi̱i̱ yóo ini i̱ xa̱ꞌa̱ nda̱yí ña kómí i̱ xáꞌnda chiño i̱ no̱o̱ ndóꞌó, ta o̱n vása kúkaꞌan no̱o̱ i̱ xa̱ꞌa̱ nda̱yí yóꞌo. Saá chi Jesucristo kúu ta̱a ta̱ ta̱xi nda̱yí yóꞌo ndaꞌa̱ i̱ xa̱ꞌa̱ ña chindeé i̱ ndóꞌó ña va̱ꞌa kuaꞌno ndó yichi̱ ra, ta o̱n si̱ví ña sandiꞌi i̱ xa̱ꞌa̱ ndóꞌó kúu ña ta̱xi ra nda̱yí yóꞌo ndaꞌa̱ i̱.
2CO 10:9 Ta o̱n xi̱in i̱ ña kani si̱ni̱ ndó ndí xa̱ꞌa̱ ña sayi̱ꞌví i̱ ndóꞌó kúu ña ni̱taa i̱ tutu ña ti̱ꞌví i̱ ni̱xaa̱ no̱o̱ ndó.
2CO 10:10 Chi sava ndóꞌó káꞌa̱n kuáchí ndó xa̱ꞌa̱ i̱, káchí ndó saá: “Tutu ña ni̱taa ta̱Pablo kue̱ꞌe̱ ní káꞌa̱n ña xíꞌin yó, ta saá ni, tá yóo ra ñíndichi mi̱i ra xíꞌin yó, ta vitá ní náꞌa ra no̱o̱ yó, ta káa ra nda̱tán káa ñii ta̱a ta̱ o̱n vása kúchiño va̱ꞌa ka̱ꞌa̱n no̱o̱ ni̱vi”, saá káchí sava ndóꞌó xa̱ꞌa̱ i̱.
2CO 10:11 Ta ndóꞌó, ni̱vi na káchí saá, xíni̱ ñóꞌó kunda̱a̱ ini ndó ndí nda̱tán káꞌa̱n tutu ña táa i̱ ki̱vi̱ yóo xíká i̱ no̱o̱ ndó, ñii ki̱ꞌva saá koo ña keꞌé i̱ xíꞌin ndó ki̱vi̱ xaa̱ i̱ no̱o̱ ndó.
2CO 10:12 Nda̱ loꞌo o̱n xi̱in ndi̱ ñii keꞌé ndi̱ nda̱tán kéꞌé ni̱vi na ña̱ꞌa ní ini ta ndása náꞌno xíꞌin mi̱i na. Nayóꞌo ndasaá kuiti xíꞌin ñandíchí si̱ni̱ mi̱i na kísa nani na xa̱ꞌa̱ mi̱i na, án va̱ꞌa kéꞌé na, án o̱n váꞌa kéꞌé na. Ta ni̱vi na kísa nani saá xa̱ꞌa̱ mi̱i o̱n si̱ví ni̱vi na ndinoꞌo ndíchí si̱ni̱ kúu na.
2CO 10:13 Vará kúsii̱ ini ndi̱ xíni ndi̱ chiño ña ki̱sa ndivi ndi̱, ta o̱n vása kúña̱ꞌa ini ndi̱ xa̱ꞌa̱ chiño yóꞌo. Saá chi Ndios kúu ta̱a ta̱ sa̱kuiso chiño ndi̱ꞌi̱ ta xa̱ꞌnda chiño ra no̱o̱ ndi̱ ndá ñoo kuu ña ko̱ꞌo̱n ndi̱ kasa chiño ndi̱, ta Ndios ta̱xi ra nda̱yí ndaꞌa̱ ndi̱ ña kísa chiño ndi̱ nda̱ ñoo mi̱i ndó vitin.
2CO 10:14 Ta mi̱i ndi̱ xi̱kuu ni̱vi nano̱ó nda̱to̱ꞌon xíꞌin ndó to̱ꞌon va̱ꞌa xa̱ꞌa̱ Jesucristo. Ta xíꞌin chiño ña ki̱sa ndivi ndi̱ no̱o̱ ndó, nda̱ loꞌo o̱n vása ní‑yaꞌa ndoso ndi̱ no̱o̱ ña ta̱xi Ndios nda̱yí ndaꞌa̱ ndi̱ ña kísa chiño ndi̱.
2CO 10:15 Ta nda̱ loꞌo o̱n vása ní‑kisa káꞌno xíꞌin mi̱i ndi̱ xa̱ꞌa̱ chiño ña inka̱ ni̱vi ki̱sa ndivi na. Ta nda̱ víka̱, ña kóni ndi̱ ta ndáti ndi̱ kúu ña ñii ñii ki̱vi̱ kuaꞌno ka̱ ña ndáa ini ndó Jesucristo, ta saá kuchiño ndi̱ kasa ndivi ndi̱ chiño no̱o̱ kua̱ꞌa̱ ní ka̱ ni̱vi na táku̱ ñoo yatin no̱o̱ táku̱ ndó, vará nda̱ ñii ki̱vi̱ o̱n kasa ndivi ndi̱ chiño ña o̱n ta̱ꞌán sakuiso Ndios ndi̱ꞌi̱.
2CO 10:16 Ta saá tuku ndáti ndi̱ ta kóni ndi̱ ko̱ꞌo̱n ndi̱ ka̱ꞌa̱n ndoso ndi̱ to̱ꞌon va̱ꞌa xa̱ꞌa̱ Jesucristo no̱o̱ ni̱vi na táku̱ ñoo xíká ní no̱o̱ táku̱ ndó, no̱o̱ o̱n ta̱ꞌán koni̱ so̱ꞌo ni̱vi to̱ꞌon yóꞌo. Saá chi o̱n xi̱in ndi̱ kasa káꞌno xíꞌin mi̱i ndi̱ xa̱ꞌa̱ chiño ña xa ki̱sa ndivi inka̱ ni̱vi.
2CO 10:17 Chi to̱ꞌon Ndios ña ni̱taa na xi̱na̱ꞌá káchí ña saá: “O̱n váꞌa kasa káꞌno ni̱vi xíꞌin mi̱i na xa̱ꞌa̱ ñava̱ꞌa kísa ndivi na, ta va̱ꞌa ka̱ nayóꞌo ná kasa káꞌno ní na ñava̱ꞌa kísa ndivi Ndios”, káchí to̱ꞌon Ndios.
2CO 10:18 Chi o̱n si̱ví ni̱vi na kísa káꞌno xíꞌin mi̱i kúu ni̱vi na kánóo va̱ꞌa ñato̱ꞌó xa̱ꞌa̱ no̱o̱ Ndios, ta ni̱vi na Ndios káꞌa̱n ra to̱ꞌon va̱ꞌa xa̱ꞌa̱, nayóꞌo kúu ni̱vi na kánóo va̱ꞌa ñato̱ꞌó xa̱ꞌa̱ no̱o̱ ra.
2CO 11:1 Xáku ndáꞌví i̱ no̱o̱ ndó vitin ña kasa káꞌno ini ndó ta kundeé ka̱ ini ndó xíꞌin ña ka̱ꞌa̱n loꞌo i̱ xa̱ꞌa̱ mi̱i i̱ xíꞌin ndó, vará xáni si̱ni̱ i̱ ndí nda̱tán káꞌa̱n ñii ta̱a ta̱ sána, saá yóo ña káꞌa̱n i̱ kua̱ꞌa̱ ní to̱ꞌon xa̱ꞌa̱ mi̱i i̱.
2CO 11:2 Ndios ta̱xi ra ña ndíꞌi ní ini i̱ xa̱ꞌa̱ ndóꞌó ko̱to̱ sandakoo ndó ña vivíi ndíko̱n ndó yichi̱ Jesucristo. Ta yi̱ꞌi̱, nda̱tán yóo ñii yivá xíꞌin ñii ñaꞌa̱ loꞌo sa̱ꞌya ra, ta xa ki̱ndo̱o ra taxi ra ñáloꞌo yóꞌo ña tonda̱ꞌa̱ ñá xíꞌin ñii ta̱a, saá yóo i̱ xíꞌin ndó. Saá chi xa ki̱ndo̱o i̱ taxi i̱ ndóꞌó ndaꞌa̱ Jesucristo ña kutaku̱ ndó xíꞌin ra, ta nda̱tán koo ñii la̱á yii̱ ñaꞌa̱ saá koo ra xíꞌin ndó. Ta kóni i̱ ña nda̱tán yóo ñii ñáloꞌo ñándii ndinoꞌo ñá o̱n ta̱ꞌán to̱nda̱a nda̱ ñii ta̱a, saá kóni i̱ koo ndó ki̱vi̱ kixaa̱ ña taxi i̱ ndóꞌó ndaꞌa̱ ra.
2CO 11:3 Ta ndixa ndíꞌi ní ini i̱ xa̱ꞌa̱ ndó ko̱to̱ ni̱vi na vatá sandáꞌví na ndóꞌó, nda̱tán ni̱xi̱yo xi̱na̱ꞌá ki̱vi̱ tíko̱o̱ sa̱ndáꞌví rí ñáEva. Ta saá ni̱vi vatá yóꞌo sati̱ví na si̱ni̱ ndó xa̱ꞌa̱ ña sandakoo ndó yichi̱ va̱ꞌa Jesucristo ña kúu ña ndíko̱n ndó vitin xíꞌin ña ndinoꞌo ní ini ndó.
2CO 11:4 Ndixa ndíꞌi ní ini i̱ xa̱ꞌa̱ ndó, chi tá kíxaa̱ ni̱vi no̱o̱ ndó ta káꞌa̱n na xíꞌin ndó xa̱ꞌa̱ inka̱ Jesucristo ta̱ o̱n si̱ví ní‑kaꞌa̱n ndi̱ xíꞌin ndó xa̱ꞌa̱ kúu ra, ta xíꞌin ñasi̱i̱ ini ndó nákiꞌin ndó to̱ꞌon ña vatá ña káꞌa̱n ni̱vi yóꞌo. Ta saá xíꞌin ñasi̱i̱ ní ini ndó nákiꞌin ndó inka̱ níma̱ ña o̱n si̱ví Níma̱ Ndios ndinoꞌo ña xa na̱kiꞌin ndó kúu. Ta ñii ki̱ꞌva saá, tá kíxaa̱ ni̱vi no̱o̱ ndó ta káꞌa̱n ndoso na inka̱ to̱ꞌon xa̱ꞌa̱ Jesucristo, ta to̱ꞌon yóꞌo o̱n si̱ví ñii yuꞌú yóo ña xíꞌin to̱ꞌon va̱ꞌa ña nda̱a̱ ña xa ka̱ndixa ndó, ta saá xíꞌin ñasi̱i̱ ní ini ndó nákiꞌin ndó to̱ꞌon vatá ña káꞌa̱n ni̱vi yóꞌo.
2CO 11:5 Ta yi̱ꞌi̱, o̱n vása xáni si̱ni̱ i̱ kúu i̱ ñii ta̱a ta̱ ni̱no̱ ka̱ no̱o̱ nata̱a na sákunaní ndó “naapóstol náꞌno.”
2CO 11:6 Vará yi̱ꞌi̱ o̱n si̱ví ñii ta̱a ta̱ tiꞌva ní ka̱ꞌa̱n no̱o̱ ni̱vi kúu i̱, ta ndixa kúu i̱ ñii ta̱a ta̱ xíni̱ va̱ꞌa to̱ꞌon ña nda̱a̱ Ndios. Ta ndiꞌi saá ki̱vi̱ xíꞌin ndiꞌi ña kéꞌé i̱ ta xíꞌin ndiꞌi ña káꞌa̱n i̱, sánáꞌa káxín i̱ no̱o̱ ndó ndí ndixa xíni̱ va̱ꞌa i̱ to̱ꞌon ña nda̱a̱ yóꞌo.
2CO 11:7 ¿Án xáni si̱ni̱ ndó ndí ñii ña o̱n váꞌa ke̱ꞌé i̱ xíꞌin ndó?, chi ki̱sa ni̱no̱ xíꞌin mi̱i i̱ xa̱ꞌa̱ ña ki̱sa to̱ꞌó i̱ ndóꞌó xíꞌin ña ni̱ka̱ꞌa̱n ndoso si̱i̱ i̱ to̱ꞌon Ndios no̱o̱ ndó, chi o̱n vása ní‑nakiꞌin i̱ si̱ꞌún ndaꞌa̱ ndó xa̱ꞌa̱ chiño yóꞌo.
2CO 11:8 Ta xa̱ꞌa̱ ña kuchiño kasa ndivi i̱ chiño yóꞌo xa̱ꞌa̱ ña chindeé i̱ ndóꞌó, inka̱ ni̱vi na kándixa Jesucristo na táku̱ inka̱ ñoo, nayóꞌo ta̱xi na loꞌo ña xíni̱ ñóꞌó i̱ ndaꞌa̱ i̱. Ta xa̱ꞌa̱ ña na̱kiꞌin i̱ si̱ꞌún ndaꞌa̱ nayóꞌo, nda̱tán yóo ta̱a ta̱ ki̱sa kuíꞌná ñava̱ꞌa inka̱ ni̱vi, saá ni̱xi̱yo i̱.
2CO 11:9 Ta ki̱vi̱ ni̱xi̱yo i̱ ki̱sa chiño i̱ no̱o̱ ndóꞌó ñoo Corinto, ta o̱n vása ní‑sandiꞌi i̱ ndóꞌó ña taxi ndó nda̱ loꞌo ña xíni̱ ñóꞌó ndaꞌa̱ i̱. Ta nañani yó na táku̱ ñoo estado Macedonia, ki̱xi na ta ta̱xi na ña xíni̱ ñóꞌó i̱ ndaꞌa̱ i̱. Saá chi nda̱ loꞌo ni̱‑xiin i̱ koo i̱ nda̱tán yóo ñii ña yo̱ꞌvi̱ ní ta veé ní no̱o̱ ndó. Ta ñii ñii ki̱vi̱ va̱xi ñii ki̱ꞌva saá o̱n taxi i̱ ña kundiꞌi ini ndó xa̱ꞌa̱ i̱ ña taxi ndó ña xíni̱ ñóꞌó i̱ ndaꞌa̱ i̱.
2CO 11:10 Ndixa kúnda̱a̱ ini i̱ ndí to̱ꞌon ña nda̱a̱ xa̱ꞌa̱ Jesucristo táku̱ ña ini i̱, ta ñii ki̱ꞌva saá kúnda̱a̱ ini i̱ ndí ñanda̱a̱ kúu to̱ꞌon ña káchí saá: nda̱ ñii ndóꞌó ta nda̱ ñii inka̱ ni̱vi na táku̱ ndiꞌi saá ñoo estado Acaya no̱o̱ táku̱ ndó, o̱n kuchiño ndó kasi ndó no̱o̱ i̱ ña ka̱ꞌa̱n ndoso si̱i̱ i̱ to̱ꞌon va̱ꞌa xa̱ꞌa̱ Jesucristo, chi ña chíkaa̱ ña kúsii̱ ní ini i̱ kúu ña kéꞌé i̱ saá, ta nda̱ loꞌo o̱n vása nákiꞌin i̱ si̱ꞌún ndaꞌa̱ ndó.
2CO 11:11 Ta, ¿nda̱chun kéꞌé i̱ saá xíꞌin ndó? ¿Án xáni si̱ni̱ ndó ndí kéꞌé i̱ saá, chi o̱n vása kíꞌvi ini i̱ xíni i̱ ndóꞌó? Óꞌon, o̱n si̱ví saá. Chi Ndios xíni̱ va̱ꞌa ra ndí xíꞌin ña ndinoꞌo ini i̱ kíꞌvi ini i̱ xíni i̱ ndóꞌó.
2CO 11:12 Ta̱nda̱ ki̱vi̱ vitin o̱n vása ní‑taxi i̱ ña nda̱ ñii ndóꞌó chaꞌvi ndó yi̱ꞌi̱ xa̱ꞌa̱ chiño Jesucristo ña kísa ndivi i̱ no̱o̱ ndó. Ta ndiꞌi ki̱vi̱ va̱xi nda̱ loꞌo o̱n nasama i̱ ña kéꞌé i̱ saá xíꞌin ndó. Ta saá nata̱a na kúu naapóstol vatá, na kúu na nákiꞌin si̱ꞌún ndaꞌa̱ ndó, o̱n naníꞌi na xa̱ꞌa̱ ña kasa káꞌno xíꞌin mi̱i na, vará nayóꞌo káchí na ndí ñii kúu na xíꞌin mi̱i ndi̱, na kúu naapóstol ndinoꞌo.
2CO 11:13 Ta ndixa nata̱a yóꞌo o̱n si̱ví naapóstol ndinoꞌo kúu na, ta sándáꞌví na ni̱vi chi káchí na ndí naapóstol na sa̱kuiso chiño Jesucristo kúu mi̱i na. Ta sava chiño kéꞌé na, nda̱tán náꞌa chiño kéꞌé naapóstol ndinoꞌo saá náꞌa ña. Ta saá ni, naapóstol vatá yóꞌo o̱n vása xíꞌin ña ndinoꞌo ini na kísa chiño na no̱o̱ Jesucristo.
2CO 11:14 Ta o̱n vása nákaꞌnda ini ndi̱ xíni ndi̱ ña kéꞌé nayóꞌo saá, chi mi̱i ñaníma̱ ndiva̱ꞌa káꞌno Satanás náꞌa ña nda̱tán livi yéꞌe náꞌa ñii ñaángel Ndios.
2CO 11:15 Ta saá o̱n vása nákaꞌnda ini ndi̱ tá ni̱vi na kísa chiño no̱o̱ ñaníma̱ ndiva̱ꞌa káꞌno Satanás sándáꞌví na kua̱ꞌa̱ ní ni̱vi, chi kéꞌé na sava chiño ña náꞌa nda̱tán náꞌa chiño ña nda̱a̱. Ta saá ni, ni̱vi na vatá yóꞌo, tá kixaa̱ ki̱vi̱ sondíꞌí, ta Ndios chaꞌvi ra na nda̱tán yóo ña kéꞌé na.
2CO 11:16 Tuku káꞌa̱n i̱ ñayóꞌo xíꞌin ndó: O̱n xi̱in i̱ ña nda̱ ñii ndóꞌó kani si̱ni̱ ndó ndí kúu i̱ ñii ta̱a ta̱ sána si̱ni̱. Ta saá ni, tá xáni si̱ni̱ ndó ndí kúu i̱ ta̱a ta̱ sána si̱ni̱, ta ndúkú i̱ no̱o̱ ndó ña kundeé ini ndó no̱o̱ ña ka̱ꞌa̱n i̱ xíꞌin ndó ñii ki̱ꞌva nda̱tán kundeé ini ndó no̱o̱ to̱ꞌon ña káꞌa̱n ni̱vi na sána si̱ni̱ no̱o̱ ndó. Saá chi vitin ka̱ꞌa̱n loꞌo i̱ to̱ꞌon ña kasa káꞌno xíꞌin mi̱i i̱.
2CO 11:17 Ta to̱ꞌon ña ka̱ꞌa̱n i̱ vitin o̱n si̱ví xíꞌin nda̱yí Jesucristo kuu ña, saá chi ka̱ꞌa̱n i̱ nda̱tán káꞌa̱n ñii ta̱sána, chi to̱ꞌon ña kasa káꞌno xíꞌin mi̱i i̱ kuu ña.
2CO 11:18 Yóo kua̱ꞌa̱ ní ni̱vi na káꞌa̱n to̱ꞌon ña kísa káꞌno xíꞌin mi̱i na, chi yóo ña ki̱sa ndivi na ñoyívi yóꞌo, ta saá vitin yi̱ꞌi̱ ka̱ꞌa̱n i̱ to̱ꞌon ña kasa káꞌno xíꞌin mi̱i i̱.
2CO 11:19 Ta ndóꞌó, xáni si̱ni̱ ndó ndí ni̱vi na ndíchí ní si̱ni̱ kúu ndó. Ta xa̱ꞌa̱ ñayóꞌo, xíꞌin ñasi̱i̱ ní ini ndó ndixa kúndeé ini ndó xíni̱ so̱ꞌo ndó ni̱vi na káꞌa̱n to̱ꞌon sána.
2CO 11:20 Ta ñii ki̱ꞌva saá kúndeé ini ndó xíꞌin ni̱vi na kúsii̱ ini xáꞌnda chiño no̱o̱ ndó ña kasa ndivi ndó ndiꞌi ña kóni na, ta kúndeé ini ndó xíꞌin ni̱vi na sándáꞌví ndóꞌó, ta kúndeé ini ndó xíꞌin ni̱vi na xáa noo xíni ndóꞌó, ta kúndeé ini ndó xíꞌin ni̱vi na xíꞌin ndaꞌa̱ na, káni na no̱o̱ ndó.
2CO 11:21 Ta yi̱ꞌi̱, ¡ndáꞌví ní ta̱a kúu i̱!, chi o̱n ko̱ó loꞌo ví ndee̱ kómí i̱ xa̱ꞌa̱ ña keꞌé i̱ ña o̱n váꞌa yóꞌo xíꞌin ndó. Saá chi ta̱a ta̱ yáꞌa ní vitá kúu i̱, ta kúkaꞌan ní no̱o̱ i̱ xa̱ꞌa̱ ñayóꞌo. Yóo inka̱ ni̱vi na o̱n vása kúkaꞌan no̱o̱ káꞌa̱n to̱ꞌon ña kísa káꞌno xíꞌin mi̱i na, ta ñii ki̱ꞌva saá yi̱ꞌi̱ vitin ka̱ꞌa̱n i̱ to̱ꞌon ña kasa káꞌno xíꞌin mi̱i i̱, vará nda̱tán yóo to̱ꞌon ña káꞌa̱n ta̱a ta̱ sána saá koo to̱ꞌon ña ka̱ꞌa̱n i̱ xíꞌin ndó vitin.
2CO 11:22 Ta ni̱vi yóꞌo, ¿án kísa káꞌno xíꞌin mi̱i na xa̱ꞌa̱ ña kúu na ni̱vi nahebreo ndinoꞌo? Ta saá tuku yi̱ꞌi̱ kúu i̱ ñii ta̱a ta̱ kúu ta̱hebreo ndinoꞌo. ¿Án nayóꞌo kísa káꞌno xíꞌin mi̱i na xa̱ꞌa̱ ña kúu na ni̱vi nañoo Israel? Saá tuku yi̱ꞌi̱ kúu i̱ ta̱a ta̱ñoo Israel. ¿Án nayóꞌo kísa káꞌno xíꞌin mi̱i na xa̱ꞌa̱ ña kúu na sa̱ꞌya ñani síkuá ta̱Abraham? Saá tuku yi̱ꞌi̱ kúu i̱ ñii sa̱ꞌya ñani síkuá ta̱Abraham.
2CO 11:23 ¿Án nayóꞌo kísa káꞌno xíꞌin mi̱i na xa̱ꞌa̱ ña kúu na ni̱vi na kísa chiño no̱o̱ Jesucristo? Ta yi̱ꞌi̱, víꞌí ní ka̱ chiño xa ki̱sa ndivi i̱ no̱o̱ chiño ña ki̱sa ndivi nayóꞌo. (Xíꞌin to̱ꞌon yóꞌo kísa káꞌno xíꞌin mi̱i i̱, vará nda̱tán yóo ñii ta̱a ta̱ sána si̱ni̱, saá yóo i̱ xíꞌin to̱ꞌon ña káꞌa̱n i̱ vitin.) Ta yi̱ꞌi̱, xi̱nakaa̱ i̱ veꞌe ka̱a kua̱ꞌa̱ ní ka̱ yichi̱ no̱o̱ nayóꞌo; ta ni̱vi kua̱ꞌa̱ ní ka̱ yichi̱ ka̱ni ní na yi̱ꞌi̱ no̱o̱ ña ka̱ni na nayóꞌo; ta kua̱ꞌa̱ ní yichi̱ ni̱xi̱yo yatin ní ña kivi̱ i̱, níkúu.
2CO 11:24 Ta o̱ꞌo̱n yichi̱ ti̱in najudío yi̱ꞌi̱, ta ka̱ni na yi̱ꞌi̱ xíꞌin kuártá, ta ñii ñii yichi̱ yóꞌo o̱ko̱ xa̱ꞌo̱n ko̱mi̱ yichi̱ su̱ku na kuártá yi̱ꞌi̱.
2CO 11:25 Ta u̱ni̱ yichi̱ ti̱in ni̱vi yi̱ꞌi̱, ta ka̱ni ní na yi̱ꞌi̱ xíꞌin nduku, ta ñii yichi̱ ñii tiꞌvi ni̱vi ko̱on ní na yu̱u̱ yi̱ꞌi̱. Ta u̱ni̱ yichi̱ tón barco no̱o̱ xi̱nakaa̱ i̱ ni̱ke̱tá nó ini takuií mi̱ni. Ta ñii níí ñoó ta ñii níí ndiví xi̱noo i̱ no̱o̱ takuií mi̱ni nda̱ ni̱xaa̱ ni̱vi sa̱ka̱ku na yi̱ꞌi̱.
2CO 11:26 Ta kua̱ꞌa̱ ní ki̱vi̱ ni̱xika i̱ kua̱ꞌa̱ ní ñoo, ta ni̱yaꞌa i̱ takuií yu̱ta náꞌno ní no̱o̱ yatin ní ni̱xi̱yo ña tani i̱ no̱o̱ takuií kua̱ꞌa̱ yóꞌo. Ta ni̱yaꞌa i̱ yichi̱ no̱o̱ yi̱yo ní kani nakuíꞌná yi̱ꞌi̱, ta ni̱xika i̱ yichi̱ no̱o̱ ni̱xi̱yo ña yi̱yo ní kaꞌni ni̱vi yi̱ꞌi̱, na kúu najudío án ni̱vi na o̱n si̱ví najudío kúu. Ta ni̱xika i̱ yuku̱ ta ni̱xika i̱ ñoo náꞌno no̱o̱ ni̱xi̱yo ña yi̱yo ní kaꞌni na yi̱ꞌi̱. Ta xíꞌin tón barco ni̱xika i̱ no̱o̱ takuií mi̱ni, ta ni̱xi̱yo ña yi̱yo ní kivi̱ i̱ ti̱xin takuií yóꞌo. Ta ni̱xika i̱ no̱o̱ táku̱ ni̱vi na káꞌa̱n kúu nañani yó, ta nayóꞌo kúu na ni̱vi vatá, ta ni̱xi̱yo ña yi̱yo ní keꞌé nayóꞌo ña o̱n váꞌa xíꞌin i̱.
2CO 11:27 Ñii ñii ki̱vi̱ ndeé ní ki̱sa chiño i̱, ta kua̱ꞌa̱ ní ñayo̱ꞌvi̱ ni̱ndoꞌo i̱. Kua̱ꞌa̱ ní ñoó o̱n vása ní‑kuchiño ku̱su̱n i̱; kua̱ꞌa̱ ní yichi̱ ni̱xiꞌi̱ ní i̱ so̱ko; kua̱ꞌa̱ ní yichi̱ ni̱yi̱chi̱ ní i̱ takuií; kua̱ꞌa̱ ní yichi̱ o̱n vása ní‑xixi i̱; kua̱ꞌa̱ ní yichi̱ ni̱xiꞌi̱ ní i̱ kaxin; ta kua̱ꞌa̱ ní yichi̱ o̱n vása ní‑xiyo tiko̱to̱ ña kundixin i̱.
2CO 11:28 Ndiꞌi ñayóꞌo kúu ña ni̱xo̱ꞌvi̱ i̱, ta saá tuku ndiꞌi saá ki̱vi̱ ñii káchí yóo ña sándiꞌi ini i̱ xa̱ꞌa̱ ndiꞌi ni̱vi na kándixa Jesucristo na nákutáꞌan kua̱ꞌa̱ ní ñoo.
2CO 11:29 Saá chi tá yóo ni̱vi na kándixa Jesucristo, ta ndeé ní ndóꞌo na ñii kue̱ꞌe̱, ta saá yi̱ꞌi̱ nda̱tán yóo ñii ta̱a ta̱ ñii káchí ndeé ní ndóꞌo ñii kue̱ꞌe̱ xíꞌin ni̱vi yóꞌo, saá yóo i̱, xa̱ꞌa̱ ña kíꞌvi ní ini i̱ xíni i̱ nayóꞌo. Ta tá yóo inka̱ ni̱vi na chíndaꞌá ni̱vi na kándixa Jesucristo ña ki̱ꞌvi nayóꞌo kua̱chi, ta yi̱ꞌi̱ sáa̱ ini i̱ xíni i̱ ni̱vi na chíndaꞌá yóꞌo.
2CO 11:30 Tá xíni̱ ñóꞌó ka̱ꞌa̱n i̱ to̱ꞌon xa̱ꞌa̱ ña kasa káꞌno xíꞌin mi̱i i̱, ta saá va̱ꞌa ná kasa káꞌno xíꞌin mi̱i i̱ chi yóo kua̱ꞌa̱ ña sánáꞌa no̱o̱ ndó ndí ta̱a ta̱ vitá kúu i̱.
2CO 11:31 Ta Ndios, ta̱a ta̱ kúu Yivá Jesucristo, Ta̱a ta̱Káꞌno no̱o̱ yó, va̱ꞌa ná kasa káꞌno yó ra ndiꞌi saá ki̱vi̱. Ta mi̱i Ndios yóꞌo kúu ta̱a ta̱ ndákuii̱n xa̱ꞌa̱ i̱ ndí o̱n si̱ví ñavatá kúu to̱ꞌon ña ndáto̱ꞌon i̱ xíꞌin ndó.
2CO 11:32 Ñii ki̱vi̱ tá ni̱xi̱yo i̱ ñoo Damasco, ta ni̱xi̱yo ñii ta̱gobernador, ta̱a ta̱ ki̱sa chiño no̱o̱ ta̱rey Aretas xi̱kuu ra. Ta ta̱gobernador yóꞌo xa̱ꞌnda chiño ra no̱o̱ natropa ña kundaa na yéꞌé ñoo Damasco yóꞌo, ña ndáti na keta i̱ yéꞌé ñoo yóꞌo xa̱ꞌa̱ ña tiin na yi̱ꞌi̱ ta chikaa̱ na yi̱ꞌi̱ ini veꞌe ka̱a.
2CO 11:33 Ta saá ni, ni̱vi na xíni̱ táꞌan xíꞌin i̱ chi̱kaa̱ na yi̱ꞌi̱ ini ñii chikiva káꞌno, ta ka̱tón na ña xíꞌin yoꞌo̱, ta ka̱takaa̱ ndaa na chikiva yóꞌo no̱o̱ nákaa̱ i̱, no̱o̱ ventana chí ke̱ꞌe, ta sa̱noo na chikiva yóꞌo sa̱ta̱ na̱ma̱ ña xi̱no nduu ñoo Damasco yóꞌo, ta no̱o i̱ nda̱ no̱o̱ ñoꞌo̱. Saá ni̱ka̱ku i̱.
2CO 12:1 Vará ña o̱n vása ndáya̱ꞌví kúu ña káꞌa̱n i̱ to̱ꞌon ña kísa káꞌno xíꞌin mi̱i i̱, ta saá ni, ndato̱ꞌon i̱ xa̱ꞌa̱ ña sa̱nati̱vi Jesucristo no̱o̱ i̱, ta ndato̱ꞌon i̱ xa̱ꞌa̱ ña sa̱náꞌa ra no̱o̱ i̱.
2CO 12:2 Ta xa yóo u̱xu̱ ko̱mi̱ kui̱ya̱ kúu ña, ta Ndios ke̱ꞌé ra xíꞌin yi̱ꞌi̱, ta̱a ta̱ kándixa Jesucristo, ndí ni̱xa̱ꞌa̱n i̱ nda̱ ñoyívi ni̱no nda̱ mí no̱o̱ síkón ndinoꞌo. (Ta o̱n vása xíni̱ i̱ án ni̱xa̱ꞌa̱n i̱ xíꞌin yi̱kí ko̱ñu i̱, án ndasaá kuiti níma̱ i̱ kúu ña ni̱xa̱ꞌa̱n. Ta Ndios kúu ta̱a ta̱ ndixa xíni̱ ndasaá ni̱xi̱yo ñayóꞌo.)
2CO 12:3 Vará o̱n vása xíni̱ i̱ án xíꞌin yi̱kí ko̱ñu i̱ ni̱xa̱ꞌa̱n i̱, án ndasaá kuiti níma̱ i̱ kúu ña ni̱xa̱ꞌa̱n,
2CO 12:4 ta ndixa kúnda̱a̱ ini i̱ ndí ni̱xa̱ꞌa̱n i̱ ñoyívi ni̱no nda̱ mí no̱o̱ síkón ndinoꞌo no̱o̱ yóo Ndios. Ta ñoyívi ni̱no yóꞌo xi̱ni̱ so̱ꞌo i̱ to̱ꞌon ña o̱n vása kúchiño ka̱ꞌa̱n i̱ xa̱ꞌa̱, chi Ndios o̱n vása táxi ra nda̱yí ndaꞌa̱ nda̱ ñii ni̱vi ka̱ꞌa̱n na xa̱ꞌa̱ to̱ꞌon yóꞌo.
2CO 12:5 Ta xa̱ꞌa̱ ña Ndios na̱ka̱xin ra yi̱ꞌi̱ ni̱xa̱ꞌa̱n i̱ xi̱to i̱ ñoyívi ni̱no, yóo xa̱ꞌa̱ ña kivi ka̱ꞌa̱n i̱ to̱ꞌon ña kasa káꞌno xíꞌin mi̱i i̱. Ta saá ni, o̱n ka̱ꞌa̱n i̱ saá, chi ndasaá kuiti kasa káꞌno xíꞌin mi̱i i̱ chi yóo kua̱ꞌa̱ ña sánáꞌa ndí ta̱a ta̱ vitá ní kúu i̱.
2CO 12:6 Ta saá ni, tá yi̱ꞌi̱ kóni i̱ ka̱ꞌa̱n i̱ to̱ꞌon xa̱ꞌa̱ ña kasa káꞌno xíꞌin mi̱i i̱, níkúu, ta saá o̱n si̱ví ta̱a ta̱ ka̱ꞌa̱n to̱ꞌon kíꞌví kuiti kuu i̱ táná ka̱ꞌa̱n i̱ saá, chi nina to̱ꞌon ndixa nda̱a̱ kuu ña ka̱ꞌa̱n i̱. Ta saá ni, o̱n xi̱in i̱ ka̱ꞌa̱n i̱ to̱ꞌon ña kasa káꞌno xíꞌin mi̱i i̱, chi o̱n xi̱in i̱ ndí kuiti xíꞌin to̱ꞌon ña ka̱ꞌa̱n i̱ xa̱ꞌa̱ mi̱i i̱ kuu ña sanoo i̱ ini ndó ndí ta̱a ta̱nda̱a̱ kúu i̱. Ta va̱ꞌa ka̱ ná koto káxín mi̱i ndó ndasaá kéꞌé i̱, ta koni̱ so̱ꞌo ndó to̱ꞌon ña ndáto̱ꞌon i̱, ta saá ndixa kunda̱a̱ ini ndó ndasaá yóo i̱.
2CO 12:7 Ta Ndios o̱n vása ní‑xiin ra ña koo ña kuña̱ꞌa ní ini i̱ xa̱ꞌa̱ ñava̱ꞌa káꞌno ña sa̱náꞌa ra no̱o̱ i̱ ki̱vi̱ sa̱ndaa ra yi̱ꞌi̱ ñoyívi ni̱no. Ta saá Ndios ta̱xi ra nda̱yí ndaꞌa̱ ñii ña xíka chiño no̱o̱ ñaníma̱ ndiva̱ꞌa káꞌno Satanás xa̱ꞌa̱ ña satakuéꞌe̱ ña yi̱ꞌi̱. Ta nda̱tán yóo ñiño̱ ña ni̱ki̱ꞌvi yi̱kí ko̱ñu i̱, ta sándiꞌi ní ña yi̱ꞌi̱, saá yóo ña sáxo̱ꞌvi̱ ní yi̱ꞌi̱.
2CO 12:8 Ta xa u̱ni̱ yichi̱ xa̱ku ndáꞌví i̱ no̱o̱ Ndios ña kindaa ra ña sáxo̱ꞌvi̱ ní yi̱ꞌi̱ yóꞌo.
2CO 12:9 Ta Ndios ni̱ka̱ꞌa̱n ra xíꞌin i̱, ka̱chí ra saá: “Ndee̱ i̱ ña va̱ꞌa ña sa̱níꞌi i̱ táku̱ ini ún kúu kuiti ña xíni̱ ñóꞌó ún. Saá chi tá vitá ní kóni ún, ta xa̱ꞌa̱ ñayóꞌo va̱ꞌa koto ni̱vi ndí ndee̱ ña kómí ún kúu ndee̱ ña káku no̱o̱ yi̱ꞌi̱”, ka̱chí Ndios xíꞌin i̱. Ta saá kúsii̱ ní ini i̱ xa̱ꞌa̱ ña kúu i̱ ta̱a ta̱ vitá ní, chi xa̱ꞌa̱ ñayóꞌo, Jesucristo kúchiño taxi ra ndee̱ káꞌno ra ña koo ña xíꞌin i̱.
2CO 12:10 Xa̱ꞌa̱ ña kíꞌvi ní ini i̱ xíni i̱ Jesucristo, ña̱kán kía̱ kúsii̱ ní ini i̱ ki̱vi̱ xíto i̱ ña káꞌa̱n ni̱vi ndiꞌi to̱ꞌon ndiva̱ꞌa xíꞌin i̱, ta kúsii̱ ní ini i̱ xa̱ꞌa̱ ña kómí i̱ kua̱ꞌa̱ ní tondíni, ta kúsii̱ ní ini i̱ ki̱vi̱ ndíko̱n ni̱vi sáxo̱ꞌvi̱ na yi̱ꞌi̱ xa̱ꞌa̱ ña kándixa i̱ Jesucristo, ta kúsii̱ ní ini i̱ xa̱ꞌa̱ ndiꞌi inka̱ tondóꞌó ña yóo no̱o̱ i̱. Saá yóo ña, chi ki̱vi̱ tá vitá ní kóni i̱, ta káꞌno ka̱ ndee̱ Ndios yóo ña xíꞌin i̱.
2CO 12:11 Nda̱tán káꞌa̱n ñii ta̱sána, saá ni̱ka̱ꞌa̱n i̱ to̱ꞌon va̱ꞌa ña kísa káꞌno xíꞌin mi̱i i̱. Ta saá ni, ndóꞌó kúu ni̱vi na chi̱ndaꞌá yi̱ꞌi̱ ña nda̱kuii̱n i̱ xa̱ꞌa̱ i̱ saá. Chi vará yóo xa̱ꞌa̱ ña ndóꞌó ka̱ꞌa̱n ndó to̱ꞌon va̱ꞌa xa̱ꞌa̱ yi̱ꞌi̱, ta saá ni, xáa noo ndó xíni ndó yi̱ꞌi̱. Vará o̱n si̱ví ta̱a ta̱ ndáya̱ꞌví ní kúu i̱, ta o̱n si̱ví ta̱a ta̱ loꞌo ní ka̱ ví ndáya̱ꞌví no̱o̱ nata̱a na sákunaní ndó “naapóstol náꞌno” kúu i̱.
2CO 12:12 Ñii ñii ki̱vi̱ ni̱xi̱yo i̱ xíꞌin ndó, ta o̱n vása ní‑sandakoo i̱ kéꞌé i̱ kua̱ꞌa̱ ní ñava̱ꞌa ña sa̱náꞌa no̱o̱ ndó ndee̱ Ndios, ta ñii ki̱ꞌva saá xíꞌin ndee̱ Ndios ke̱ꞌé i̱ kua̱ꞌa̱ ní milagro xíꞌin inka̱ ñava̱ꞌa náꞌno ña ta̱xi ña na̱kaꞌnda ini ni̱vi xi̱ni na ña. Ta ndiꞌi ñava̱ꞌa yóꞌo ña ke̱ꞌé i̱ no̱o̱ ndó kúu ña kísa nda̱a̱ xa̱ꞌa̱ i̱ ndí ndixa kúu i̱ ta̱apóstol ndinoꞌo.
2CO 12:13 ¿Án xáni si̱ni̱ ndó ndí chi̱kaa̱ ni̱no̱ i̱ ndóꞌó no̱o̱ inka̱ ni̱vi na kándixa Jesucristo na táku̱ inka̱ ñoo? Ndixa o̱n si̱ví ñii káchí ke̱ꞌé i̱ xíꞌin nayóꞌo kúu ña kéꞌé i̱ xíꞌin ndóꞌó, chi na̱kiꞌin i̱ si̱ꞌún ndaꞌa̱ ni̱vi na kándixa Jesucristo na táku̱ inka̱ ñoo, ta nda̱ loꞌo o̱n vása ní‑sandiꞌi i̱ ndóꞌó ña taxi ndó ña xíni̱ ñóꞌó ndaꞌa̱ i̱. ¿Án xáni si̱ni̱ ndó ña o̱n váꞌa kúu ña o̱n vása ní‑sandiꞌi i̱ ndóꞌó saá? Ta saá vitin, ¡xáku ndáꞌví i̱ no̱o̱ ndó ña kasa káꞌno ini ndó xa̱ꞌa̱ ña o̱n váꞌa yóꞌo ke̱ꞌé i̱ xíꞌin ndó!
2CO 12:14 Ta vitin xa yóo tiꞌva i̱ ko̱ꞌo̱n i̱ yichi̱ u̱ni̱ koto i̱ ndóꞌó. Ta nda̱ loꞌo o̱n sandiꞌi i̱ ndóꞌó ña taxi ndó loꞌo ña xíni̱ ñóꞌó i̱ ndaꞌa̱ i̱. Chi o̱n vása xi̱in i̱ ña taxi ndó si̱ꞌún ndó ndaꞌa̱ i̱, ta ña kóni ndinoꞌo i̱ kúu ña nataxi xíꞌin mi̱i ndó ndaꞌa̱ Jesucristo. Saá chi nda̱tán yóo sa̱ꞌya i̱, saá yóo ndó no̱o̱ i̱. Ta chiño no̱o̱ ni̱vi na kúu yivá siꞌí naválí kúu ña nakaya na si̱ꞌún xa̱ꞌa̱ ña chindeé na sa̱ꞌya na, ta o̱n si̱ví chiño no̱o̱ naválí kúu ña nakaya na si̱ꞌún xa̱ꞌa̱ ña chindeé na yivá siꞌí na.
2CO 12:15 Ta saá yi̱ꞌi̱, xíꞌin ñasi̱i̱ ní ini i̱ xa yóo tiꞌva i̱ taxi i̱ ndiꞌi ña kómí i̱ xa̱ꞌa̱ ña chindeé i̱ ndóꞌó, ta̱nda̱ taxi ndiꞌi xíꞌin mi̱i i̱ xa̱ꞌa̱ ña chindeé i̱ ndóꞌó. Ta ñii ñii ki̱vi̱ va̱xi kuaꞌno ka̱ ña kíꞌvi ní ini i̱ xíni i̱ ndóꞌó, ta ndóꞌó, ¿án ñii ñii ki̱vi̱ kua̱ꞌa̱n noo ka̱ ña kíꞌvi ini ndó xíni ndó yi̱ꞌi̱?
2CO 12:16 Ndóꞌó kúnda̱a̱ va̱ꞌa ini ndó ndí nda̱ ñii ki̱vi̱ o̱n vása ní‑sandiꞌi i̱ ndóꞌó taxi ndó si̱ꞌún ndaꞌa̱ i̱. Ta saá ni, sava ndóꞌó xáni si̱ni̱ ndó ndí yi̱ꞌi̱ xa sa̱ndáꞌví i̱ ndóꞌó xíꞌin ñandíchí si̱ni̱ i̱. Ta nda̱ loꞌo o̱n vása saá.
2CO 12:17 ¿Án xáni si̱ni̱ ndó ndí sa̱ndáꞌví i̱ ndóꞌó xíꞌin ña kéꞌé nañani yó na ti̱ꞌví i̱ ni̱xaa̱ na no̱o̱ ndó? Nda̱ loꞌo o̱n vása saá.
2CO 12:18 Ñani yó ta̱Tito xíꞌin inka̱ ta̱ñani yó, nayóꞌo kúu nata̱a na ti̱ꞌví i̱ ni̱xaa̱ no̱o̱ ndó. Ta ndixa kúnda̱a̱ ini ndó ndí nañani yó yóꞌo o̱n vása ní‑sandáꞌví na ndóꞌó. Ta, ¿án o̱n si̱ví ñanda̱a̱ kúu ña ta̱Tito xíꞌin yi̱ꞌi̱ ñii ki̱ꞌva vivíi ni̱xi̱yo ini ndi̱ xíꞌin ndó, ta ñii ki̱ꞌva vivíi ki̱sa ndivi ndi̱ xíꞌin ndó?
2CO 12:19 ¿Án xáni si̱ni̱ ndó ndí ndixa ndíso ndi̱ kua̱chi ña sákuiso ndó ndi̱ꞌi̱, ta saá táa ndi̱ tutu yóꞌo ña ndakuii̱n ndi̱ xa̱ꞌa̱ ndi̱? Nda̱ loꞌo o̱n si̱ví saá. Ta nda̱ víka̱, ndiꞌi mi̱i yó kúu ni̱vi na kándixa Jesucristo, ta no̱o̱ Ndios káꞌa̱n ndi̱ ndiꞌi to̱ꞌon ña ndáto̱ꞌon ndi̱ xíꞌin ndó. Ta ndixa ndiꞌi ña kísa ndivi ndi̱ kúu xa̱ꞌa̱ ña vivíi kuaꞌno ka̱ ndó yichi̱ Jesucristo, chi ndóꞌó kúu nañani yó xíꞌin náki̱ꞌva̱ yó, na kíꞌvi ini ndi̱ xíni ndi̱.
2CO 12:20 Ta yíꞌví ini i̱ ndí ki̱vi̱ xaa̱ i̱ no̱o̱ ndó, ta o̱n naníꞌi i̱ ndóꞌó yóo ndó nda̱tán yóo ña kóni i̱, ta ndóꞌó, o̱n naníꞌi ndó yi̱ꞌi̱ yóo i̱ nda̱tán yóo ña kóni ndóꞌó. Saá chi ndíꞌi ní ini i̱ ko̱to̱ nda̱ sava ndó náa ní ndó xíꞌin táꞌan ndó, ta sava ndó kísa kuíni̱ ini ndó xíni táꞌan ndó, ta sava ndó yóo ña sáa̱ ini ndó xíni táꞌan ndó, ta sava ndó xa na̱ta̱ꞌvi̱ táꞌan ndó, ta sava ndó yóo to̱ꞌon káꞌa̱n ndó ta sátakuéꞌe̱ ña ini táꞌan ndó, ta sava ndó yóo to̱ꞌon káꞌa̱n kuáchí ndó xa̱ꞌa̱ xíꞌin táꞌan ndó, ta sava ndóꞌó xa ndu̱u ndó ni̱vi na ña̱ꞌa ní ini, ta sava ndóꞌó xa ndu̱u ndó ni̱vi na sáa̱ ini ta ndáꞌyi ndó ta o̱n vása vivíi táku̱ ndó xíꞌin táꞌan ndó.
2CO 12:21 Ta saá tuku ndíꞌi ní ini i̱ ndí ki̱vi̱ xaa̱ i̱ no̱o̱ ndó ndí Ndios taxi ra ña kukaꞌan no̱o̱ i̱ xa̱ꞌa̱ ña o̱n váꞌa táku̱ ndó. Saá chi tá xaa̱ i̱ no̱o̱ ndó, ta naníꞌi i̱ ndóꞌó ndí o̱n ta̱ꞌán nandikó ini ndó, ni o̱n ta̱ꞌán sandakoo ndó ndiꞌi ña o̱n váꞌa kéꞌé ndó, ta saá kuchuchú ní ini i̱ koni i̱ ndóꞌó, ta̱nda̱ kuaku ní i̱ xa̱ꞌa̱ ña o̱n váꞌa kéꞌé ndó. Saá chi xi̱na̱ꞌá sava ndó xi̱ki̱ꞌvi ndó kua̱chi xíꞌin náñaꞌa̱ ná o̱n si̱ví násíꞌí ndó kúu, án xi̱ki̱ꞌvi ndó kua̱chi xíꞌin nata̱a na o̱n si̱ví yii̱ ndó kúu, án xi̱ki̱ꞌvi ndó ndiꞌi saá no̱o̱ kua̱chi kini. Ta ndíꞌi ní ini i̱ ndí sava ndóꞌó na ke̱ꞌé ña o̱n váꞌa saá, o̱n ta̱ꞌán nandikó ini ndó, ta ni o̱n ta̱ꞌán sandakoo ndó ña kéꞌé ndó ña o̱n váꞌa yóꞌo.
2CO 13:1 Xa yatin kixaa̱ ki̱vi̱ ña ko̱ꞌo̱n i̱ koto i̱ ndóꞌó, ta ñayóꞌo kuu yichi̱ u̱ni̱ ña xaa̱ i̱ koto i̱ ndóꞌó. Saá chi nda̱yí Ndios ña ni̱taa na xi̱na̱ꞌá káchí ña ndí xa̱ꞌa̱ ña kuchiño ni̱vi kasa nani na kua̱chi xíꞌin ñanda̱a̱, xíni̱ ñóꞌó o̱vi̱ án u̱ni̱ ni̱vi ña ndakuii̱n na kasa nda̱a̱ na xa̱ꞌa̱ kua̱chi, káchí nda̱yí Ndios.
2CO 13:2 Ki̱vi̱ tá ni̱xi̱yo i̱ xíꞌin ndó yichi̱ o̱vi̱, ta nda̱to̱ꞌon i̱ to̱ꞌon yo̱ꞌvi̱ xíꞌin ndóꞌó na kúu na o̱n xi̱in sandakoo kéꞌé ña o̱n váꞌa. Ta vitin vará o̱n vása ñíndichi i̱ xíꞌin ndó, ta tuku káꞌa̱n i̱ xíꞌin ndiꞌi ndó ndí xíni̱ ñóꞌó sandakoo ndó kéꞌé ndó ña o̱n váꞌa. Tá o̱n xi̱in ndó kasa ndivi ndó saá, ta ki̱vi̱ xaa̱ i̱ no̱o̱ ndó, ta yo̱ꞌvi̱ sandoꞌo i̱ ndóꞌó.
2CO 13:3 Saá keꞌé i̱ xíꞌin ndó, chi ndóꞌó ndúkú ndó ña sanáꞌa káxín i̱ no̱o̱ ndó ndí ndixa Jesucristo ta̱xi ra nda̱yí ndaꞌa̱ i̱ ña ndato̱ꞌon i̱ to̱ꞌon ra xíꞌin ndó. Ta Jesucristo o̱n vása kéꞌé ra xíꞌin ndó nda̱tán kéꞌé ñii ta̱a ta̱ o̱n vása kómí ndee̱, ta ña kéꞌé Jesucristo xíꞌin ndó sánáꞌa ña ndí ndixa kúu ra ta̱a ta̱ndeé ní.
2CO 13:4 Vará Jesucristo ni̱xi̱yo ra nda̱tán ñii ta̱a ta̱ o̱n vása kómí ndee̱ ki̱vi̱ ka̱takaa̱ ndaa na ra ndaꞌa̱ tón cruz, ta ni̱xiꞌi̱ ra, ta vitin xíꞌin ndee̱ káꞌno Ndios táku̱ ra. Saá tuku mi̱i ndi̱, vará ñii káchí xíꞌin Jesucristo kúu ndi̱ nata̱a na o̱n ko̱ó ndee̱ kómí, ta ñii káchí xíꞌin ra táku̱ ndi̱ xíꞌin ndee̱ Ndios xa̱ꞌa̱ ña kasa chiño ndi̱ no̱o̱ ndóꞌó.
2CO 13:5 Ta ndóꞌó xíni̱ ñóꞌó koto va̱ꞌa xíꞌin mi̱i ndó, xa̱ꞌa̱ ña va̱ꞌa kunda̱a̱ ini ndó án ndinoꞌo ini ndó kándixa ndó Jesucristo. Ta saá va̱ꞌa ná koto ndoso xíꞌin mi̱i ndó án ndixa kándixa ndó ra. Tá keta va̱ꞌa ndó no̱o̱ ña koto ndoso xíꞌin mi̱i ndó saá, ta saá kunda̱a̱ ini ndó ndí Jesucristo táku̱ ra ini ndó. Tá o̱n vása keta va̱ꞌa ndó saá, ta o̱n si̱ví ni̱vi na ndinoꞌo ini kándixa Jesucristo kúu ndó.
2CO 13:6 Ta mi̱i ndi̱, kúnda̱a̱ ini ndi̱ ndí ndóꞌó nákoni ndó ndí xa ke̱ta va̱ꞌa ndi̱ no̱o̱ ña xi̱to ndoso xíꞌin mi̱i ndi̱ saá, chi kúu ndi̱ nata̱a na ndixa ndinoꞌo kándixa Jesucristo, ta táku̱ ra ini ndi̱.
2CO 13:7 Ta ndúkú ndi̱ no̱o̱ Ndios ña chindeé ra ndóꞌó, ña o̱n keꞌé ndó nda̱ ñii ña o̱n váꞌa. Saá chi ña ndáya̱ꞌví ní ka̱ no̱o̱ ndi̱ kúu ña kéꞌé ndó ñava̱ꞌa nda̱tán kóni Ndios. Ta loꞌo kuiti ndáya̱ꞌví no̱o̱ ndi̱ tá sava ndóꞌó xáni si̱ni̱ ndó ndí o̱n vása kómí ndi̱ nda̱yí Jesucristo ña kísa chiño ndi̱ no̱o̱ ndó, chi xáni si̱ni̱ ndó ndí o̱n vása ní‑keta va̱ꞌa ndi̱ no̱o̱ ña xi̱to ndoso xíꞌin mi̱i ndi̱. ¡Ta o̱n vása saá!
2CO 13:8 Chi mi̱i ndi̱, o̱n vása kúchiño keꞌé ndi̱ nda̱ ñii chiño ña o̱n vása yóo yuꞌú xíꞌin ñanda̱a̱. Ta kuiti kúchiño kasa ndivi ndi̱ chiño ña yóo yuꞌú xíꞌin ñanda̱a̱.
2CO 13:9 Ta xa̱ꞌa̱ ñayóꞌo, káꞌno ñasi̱i̱ nákaa̱ ini ndi̱ ki̱vi̱ kúu ndi̱ nata̱a na o̱n ko̱ó ndee̱ kómí, ta kúsii̱ ini ndi̱ ki̱vi̱ xíto ndi̱ ndí ndóꞌó kúu ni̱vi nandeé, ta va̱ꞌa ndíko̱n ndó yichi̱ Jesucristo. Ta saá ndúkú ndi̱ no̱o̱ Ndios ña chindeé ra ndóꞌó ña ñii ñii ki̱vi̱ vivíi ka̱ kuaꞌno ndó yichi̱ Jesucristo, ta̱nda̱ to̱nda̱a ndó nduu ndó ni̱vi na ni̱xi̱no̱ ndinoꞌo nda̱tán yóo mi̱i ra.
2CO 13:10 Ña̱kán kía̱ vitin ki̱vi̱ o̱n vása ñíndichi i̱ no̱o̱ ndó, ta táa i̱ to̱ꞌon kue̱ꞌe̱ xa̱ꞌa̱ ña nandikó ini ndó ta sandakoo ndó kéꞌé ndó ña o̱n váꞌa. Ta saá ki̱vi̱ xaa̱ i̱ no̱o̱ ndó, ta o̱n koni̱ ñóꞌó i̱ to̱ꞌon kue̱ꞌe̱ ka̱ꞌa̱n i̱ xíꞌin ndó. Saá chi Jesucristo ta̱xi ra nda̱yí ra ndaꞌa̱ i̱ xa̱ꞌa̱ ña chindeé i̱ ndóꞌó ña vivíi ka̱ kuaꞌno ndó yichi̱ ra, ta o̱n si̱ví xa̱ꞌa̱ ña sandiꞌi i̱ xa̱ꞌa̱ ndóꞌó kúu ña ta̱xi ra nda̱yí ra ndaꞌa̱ i̱.
2CO 13:11 Nañani yó xíꞌin náki̱ꞌva̱ yó, vitin táa i̱ to̱ꞌon ña ndáyi i̱ ndóꞌó. Ndúkú i̱ no̱o̱ ndó ndí ná kunakaa̱ ñasi̱i̱ ini ndó, ta chikaa̱ ndó ndee̱ ña kuaꞌno ndó yichi̱ Jesucristo, ta̱nda̱ to̱nda̱a ndó nduu ndó ni̱vi na ni̱xi̱no̱ ndinoꞌo nda̱tán yóo mi̱i ra. Ta chikaa̱ ndó ndee̱ ini táꞌan ndó, ta koo yuꞌú ndó xíꞌin táꞌan ndó, ta vivíi kutaku̱ ndó xíꞌin táꞌan ndó. Ta saá ndixa Ndios koo ra xíꞌin ndó, chi Ndios kíꞌvi ní ini ra xíni ra mi̱i yó, ta táxi ra ña koo ñava̱ꞌa ini yó.
2CO 13:12 Ta ndóꞌó, ki̱vi̱ chíndeé táꞌan ndó, ta xíꞌin ñato̱ꞌó ní ini ndó chi̱to ndó no̱o̱ táꞌan ndó.
2CO 13:13 Ndiꞌi ni̱vi na kándixa Jesucristo na táku̱ ñoo yóꞌo, tíꞌví na to̱ꞌon ña chindeé na ndóꞌó.
2CO 13:14 Ta Jesucristo, Ta̱a ta̱Káꞌno no̱o̱ yó, ¡ná keꞌé ra ñava̱ꞌa ní xíꞌin ndó! ¡Ná sanáꞌa Ndios no̱o̱ ndó ndí ndixa kíꞌvi ini ra xíni ra ndóꞌó! Ta, ¡ñii yuꞌú ná koo ñii ñii ndó xíꞌin Níma̱ Ndios, chi táku̱ ña ini ndó! Saá ná koo ña.
GAL 1:1 Yi̱ꞌi̱, ta̱Pablo, ta̱a ta̱ kúu ñii ta̱apóstol, táa i̱ tutu yóꞌo. Ta o̱n si̱ví ni̱vi kúu na sa̱kuiso chiño yi̱ꞌi̱ kuu i̱ ta̱apóstol, chi mi̱i Jesucristo xíꞌin Yivá yó Ndios, ta̱a ta̱ sa̱nataku̱ Jesucristo, sa̱kuiso chiño ra yi̱ꞌi̱ kuu i̱ ta̱apóstol, ta ti̱ꞌví ra yi̱ꞌi̱ ña ka̱ꞌa̱n ndoso i̱ to̱ꞌon va̱ꞌa xa̱ꞌa̱ Jesucristo no̱o̱ ni̱vi.
GAL 1:2 Ta ndiꞌi nañani yó xíꞌin náki̱ꞌva̱ yó na kándixa Jesucristo, na yóo xíꞌin i̱ ñoo yóꞌo, tíꞌví na to̱ꞌon ña chindeé na ndóꞌó. Ta tíꞌví ndi̱ tutu yóꞌo xaa̱ ña ndaꞌa̱ ndóꞌó ni̱vi na kándixa Jesucristo, na nákutáꞌan kua̱ꞌa̱ ñoo estado Galacia xa̱ꞌa̱ ña kísa káꞌno ndó Ndios.
GAL 1:3 Ta ndúkú i̱ no̱o̱ Yivá yó Ndios ta no̱o̱ Jesucristo, Ta̱a ta̱Káꞌno no̱o̱ yó, ná keꞌé ra ñava̱ꞌa xíꞌin ndó, ta taxi ra ña koo ñava̱ꞌa ini ndó.
GAL 1:4 Ta Jesucristo kúu ta̱a ta̱ ta̱xi xíꞌin mi̱i, ña ni̱xiꞌi̱ ra xa̱ꞌa̱ kua̱chi yó, chi saá chi̱tóni̱ Yivá yó Ndios keꞌé ra xa̱ꞌa̱ ña saka̱ku ra mi̱i yó ña kuchiño yó kutaku̱ ndíka̱ yó no̱o̱ ndee̱ o̱n váꞌa ña kúu ña xáꞌnda chiño no̱o̱ yichi̱ ñoyívi yóꞌo.
GAL 1:5 Ta, ¡va̱ꞌa ná nakiꞌin Ndios kua̱ꞌa̱ ní ñato̱ꞌó náꞌno! Ta, ¡ná kanóo síkón ñato̱ꞌó ra ndiꞌi saá ki̱vi̱ ña va̱xi! Saá ná koo ña.
GAL 1:6 Ndóꞌó, natáꞌan yó na kándixa Jesucristo, ndixa nákaꞌnda ini i̱ xa̱ꞌa̱ ndóꞌó, chi kama ní xa ku̱xíká ndó no̱o̱ Ndios. Ta Ndios, xa̱ꞌa̱ ña káꞌno ní ini ra, ka̱na ra ndóꞌó kundiko̱n ndó Jesucristo, ta̱a ta̱ sa̱ka̱ku ndóꞌó no̱o̱ ndee̱ ña o̱n váꞌa. Ta vitin mi̱i ndó xa sa̱ndakoo ndó to̱ꞌon va̱ꞌa ña nda̱a̱ xa̱ꞌa̱ Jesucristo, ta kíxáꞌá ndó ndíko̱n ndó inka̱ to̱ꞌon ña xáni si̱ni̱ ndó kúu to̱ꞌon va̱ꞌa ka̱.
GAL 1:7 Ta ndixa o̱n ko̱ó ka̱ inka̱ to̱ꞌon va̱ꞌa xa̱ꞌa̱ Jesucristo, chi to̱ꞌon ña nda̱to̱ꞌon ndi̱ xíꞌin ndó kúu ña ndixa nda̱a̱ ña káchí ndasaá kuchiño nakutáꞌan va̱ꞌa yó xíꞌin Ndios. Ta saá ni, yóo ni̱vi na násaka si̱ni̱ ndó xíꞌin to̱ꞌon na, ta kóni na nasama na to̱ꞌon va̱ꞌa ña nda̱a̱ xa̱ꞌa̱ Jesucristo ña xa ka̱ndixa ndó.
GAL 1:8 Ta ndá yu kúu ni̱vi na káꞌa̱n ndoso inka̱ to̱ꞌon ña o̱n vása yóo yuꞌú xíꞌin to̱ꞌon va̱ꞌa ña xa nda̱to̱ꞌon ndi̱ xíꞌin ndó xa̱ꞌa̱ Jesucristo, ta saá nayóꞌo va̱ꞌa ná kuiso na chiꞌña. Ta yi̱ꞌi̱, o̱n vása ndíꞌi ini i̱ xíni i̱ yu kúu nayóꞌo, án ñii mi̱i ndi̱ kúu na, án ñii ñaángel ña ki̱xi ñoyívi ni̱no kúu ña, tá nayóꞌo nasama na to̱ꞌon xa̱ꞌa̱ Jesucristo, ta va̱ꞌa ná kuiso na chiꞌña.
GAL 1:9 Xa nda̱to̱ꞌon ndi̱ xíꞌin ndó saá, ta vitin tuku káꞌa̱n i̱ xíꞌin ndó, káchí i̱ saá: Tá yóo ni̱vi na káꞌa̱n ndoso to̱ꞌon ña o̱n vása yóo yuꞌú xíꞌin to̱ꞌon va̱ꞌa ña xa na̱kiꞌin ndó ki̱vi̱ ni̱ka̱ꞌa̱n ndoso ndi̱ ña no̱o̱ ndó, ta va̱ꞌa ni̱vi yóꞌo ná nakiꞌin na chiꞌña.
GAL 1:10 Ta saá vitin, ¿yukía̱ xáni si̱ni̱ ndó xa̱ꞌa̱ to̱ꞌon yóꞌo ña sa̱kán ni̱ka̱ꞌa̱n i̱? ¿Án xáni si̱ni̱ ndó ndí xíꞌin to̱ꞌon yóꞌo ndúkú i̱ ña va̱ꞌa ka̱ꞌa̱n ni̱vi xa̱ꞌa̱ i̱? ¿Án xáni si̱ni̱ ndó ndí ndasaá kuiti ndúkú i̱ sakusii̱ i̱ ini ni̱vi? Nda̱ loꞌo o̱n si̱ví saá, chi ña ndixa xíni̱ ñóꞌó no̱o̱ i̱ kúu ña ndúkú i̱ sakusii̱ i̱ ini Ndios. Ta yi̱ꞌi̱, tá ndasaá kuiti ndukú i̱ kasa ndivi i̱ chiño ña sakusii̱ i̱ ini ni̱vi, níkúu, ta saá o̱n si̱ví ñii ta̱a ta̱ ndixa kísa chiño no̱o̱ Jesucristo kúu i̱.
GAL 1:11 Nañani yó xíꞌin náki̱ꞌva̱ yó, kóni i̱ ña kunda̱a̱ ini ndó ndí to̱ꞌon va̱ꞌa ni̱ka̱ꞌa̱n ndoso i̱ no̱o̱ ndó xa̱ꞌa̱ Jesucristo o̱n si̱ví to̱ꞌon ña ka̱ku si̱ni̱ ni̱vi kúu ña.
GAL 1:12 Ni o̱n si̱ví ni̱vi kúu na sa̱náꞌa yi̱ꞌi̱, ta mi̱i Jesucristo kúu ta̱a ta̱ sa̱náꞌa yi̱ꞌi̱ to̱ꞌon ña káꞌa̱n ndoso i̱.
GAL 1:13 Ta ndóꞌó, xa xi̱ni̱ so̱ꞌo ndó ndasaá xi̱taku̱ i̱ ki̱vi̱ ni̱xika i̱ kísa ndivi i̱ ndiꞌi ña xáꞌnda chiño yichi̱ najudío. Xíni̱ ndó ndí ndeé ní ni̱saa̱ ini i̱ xi̱ni i̱ ni̱vi na kúu naveꞌe Ndios xa̱ꞌa̱ ña kándixa na Jesucristo. Sa̱xo̱ꞌvi̱ ní i̱ ni̱vi yóꞌo, ta chi̱kaa̱ ní i̱ ndee̱ xa̱ꞌa̱ ña sandiꞌi i̱ xa̱ꞌa̱ nayóꞌo.
GAL 1:14 Ta xa̱ꞌa̱ ña ndeé ní ki̱sa ndivi i̱ ndiꞌi ña xáꞌnda chiño yichi̱ najudío, yi̱ꞌi̱ xi̱kuu i̱ ñii ta̱no̱ó, ta̱a ta̱ ndeé ka̱ ni̱xika no̱o̱ ndiꞌi najudío na ñii káchí kui̱ya̱ xíꞌin i̱. Saá chi chi̱kaa̱ ní ka̱ i̱ ndee̱ ña kasa ndivi i̱ ndiꞌi saá ña xáꞌnda chiño yichi̱ naxi̱i̱ síkuá i̱ najudío.
GAL 1:15 Ta saá ni, ki̱vi̱ tá o̱n ta̱ꞌán kaku i̱, tá mií nákaa̱ ka̱ i̱ ti̱xin siꞌí i̱, ta Ndios, ta̱a ta̱ káꞌno ini, ke̱ꞌé ra ñava̱ꞌa ní xíꞌin i̱ ña na̱ka̱xin ra yi̱ꞌi̱ xa̱ꞌa̱ ña kandixa i̱ Jesucristo, ta xa̱ꞌa̱ ña kuu i̱ ta̱apóstol ña ka̱ꞌa̱n ndoso i̱ to̱ꞌon ra no̱o̱ ni̱vi.
GAL 1:16 Ta saá tá ni̱to̱nda̱a ki̱vi̱ ña chi̱tóni̱ Ndios, ta sa̱nati̱vi ra no̱o̱ i̱ Sa̱ꞌya ra Jesucristo, chi Ndios sa̱kuiso chiño ra yi̱ꞌi̱ ña ka̱ꞌa̱n ndoso i̱ to̱ꞌon va̱ꞌa xa̱ꞌa̱ Jesucristo no̱o̱ ni̱vi na o̱n vása kúu najudío. Ta ki̱vi̱ na̱kutáꞌan i̱ xíꞌin Jesucristo, ta saá o̱n vása xa̱ndi̱ko̱n ni̱‑xaꞌa̱n i̱ nandukú i̱ ñandíchí si̱ni̱ nda̱ ñii ni̱vi na táku̱ yatin,
GAL 1:17 ni o̱n vása ní‑xaꞌa̱n i̱ ñoo Jerusalén nandukú i̱ ñandíchí si̱ni̱ ni̱vi na xa kúu naapóstol siꞌna ka̱ no̱o̱ i̱. Ta no̱o̱ ñoꞌo̱ yi̱chí estado Arabia kúu xiiña no̱o̱ ni̱xa̱ꞌa̱n i̱ ni̱xi̱yo i̱, ta saá ndi̱kó i̱ ñoo Damasco.
GAL 1:18 Tá ni̱yaꞌa u̱ni̱ kui̱ya̱, ta tuku ke̱e i̱ ñoo Damasco, ta ni̱xa̱ꞌa̱n i̱ ñoo Jerusalén xa̱ꞌa̱ ña nakutáꞌan i̱ xíꞌin ta̱Pedro. Tá ki̱xaa̱ i̱ ñoo Jerusalén yóꞌo, ta ki̱ndo̱o i̱ xíꞌin ra xa̱ꞌo̱n ki̱vi̱.
GAL 1:19 Ta o̱n ko̱ó inka̱ naapóstol ní‑xini i̱, ta ñii la̱á ta̱Santiago ta̱ kúu ñani Jesucristo, Ta̱a ta̱Káꞌno no̱o̱ yó, kúu ta̱apóstol ta̱ xi̱ni i̱ ki̱vi̱ ni̱xi̱yo i̱ ñoo Jerusalén yóꞌo.
GAL 1:20 Mi̱i Ndios kúu ta̱a ta̱ ndákuii̱n xa̱ꞌa̱ i̱ ndí to̱ꞌon ña táa i̱ yóꞌo vitin kúu ña ndixa nda̱a̱.
GAL 1:21 Ta ndi̱ꞌi ni̱xi̱yo i̱ ñoo Jerusalén yóꞌo, ta saá ke̱e i̱ kua̱ꞌa̱n i̱ ta ni̱xaa̱ i̱ kua̱ꞌa̱ ñoo estado Siria ta xíꞌin estado Cilicia.
GAL 1:22 Ta xa̱ꞌa̱ ña ni̱xika i̱ inka̱ xiiña, nda̱ ñii nañani yó ni náki̱ꞌva̱ yó na kándixa Jesucristo na táku̱ ñoo estado Judea, o̱n ta̱ꞌán koni nayóꞌo yi̱ꞌi̱ xíꞌin nduchu̱ no̱o̱ na ki̱vi̱ saá,
GAL 1:23 ta ndasaá kuiti xi̱ni̱ so̱ꞌo na to̱ꞌon xa̱ꞌa̱ i̱ ña nda̱to̱ꞌon inka̱ ni̱vi na kándixa Jesucristo xíꞌin na. Nayóꞌo nda̱to̱ꞌon na, káchí na saá: “Ta̱a ta̱ siꞌna chi̱kaa̱ ní ndee̱ ña sa̱xo̱ꞌvi̱ ra mi̱i yó, vitin ndu̱u ra ta̱a ta̱ káꞌa̱n ndoso to̱ꞌon va̱ꞌa xa̱ꞌa̱ Jesucristo, Ta̱a ta̱Káꞌno no̱o̱ yó”, saá káchí ni̱vi nda̱to̱ꞌon na xa̱ꞌa̱ i̱.
GAL 1:24 Ta saá ni̱vi na xi̱ni̱ so̱ꞌo to̱ꞌon yóꞌo ki̱sa káꞌno na Ndios xa̱ꞌa̱ ña sa̱ndikó ra ini i̱ ta ndu̱u i̱ ta̱a ta̱ kándixa Jesucristo.
GAL 2:1 Ta ni̱yaꞌa u̱xu̱ ko̱mi̱ kui̱ya̱, ta saá ndi̱kó i̱ ni̱xa̱ꞌa̱n i̱ ñoo Jerusalén xíꞌin ñani yó ta̱Bernabé, ta saá ka̱na i̱ ñani yó ta̱Tito ta ni̱xa̱ꞌa̱n ra xíꞌin ndi̱.
GAL 2:2 Ni̱xa̱ꞌa̱n i̱ ñoo Jerusalén, chi ña ke̱ꞌé i̱ saá kúu ña ki̱sa ndivi i̱ ña sa̱náꞌa Ndios no̱o̱ i̱. Tá ni̱xaa̱ i̱ ñoo Jerusalén yóꞌo ta na̱kutáꞌan i̱ xíꞌin ndasaá kuiti nañani yó na kánóo to̱ꞌon xa̱ꞌa̱ ndí kúu na ni̱vi na ndíso chiño xíꞌin ni̱vi na kándixa Jesucristo ñoo yóꞌo. Ta saá nda̱to̱ꞌon káxín i̱ xíꞌin nata̱a yóꞌo yu kúu to̱ꞌon va̱ꞌa xa̱ꞌa̱ Jesucristo káꞌa̱n ndoso i̱ no̱o̱ ni̱vi na o̱n vása kúu najudío. Saá kuchiño kunda̱a̱ ini nayóꞌo ndí o̱n vása ní‑nasama i̱ to̱ꞌon va̱ꞌa ña nda̱a̱ xa̱ꞌa̱ Jesucristo. Saá chi tá nayóꞌo o̱n vása ní‑xiyo yuꞌú na xíꞌin to̱ꞌon va̱ꞌa ña káꞌa̱n ndoso i̱, ta saá ña ma̱ni̱ kuu ndiꞌi chiño ña xa kísa ndivi i̱ nda̱ ki̱vi̱ vitin, níkúu.
GAL 2:3 Ta na ndíso chiño yóꞌo ñii na̱koo yuꞌú na xíꞌin i̱ ndí ni̱vi na kándixa Jesucristo, na o̱n vása kúu najudío, nayóꞌo o̱n vása xíni̱ ñóꞌó kasa ndivi na ndiꞌi nda̱yí yichi̱ najudío. Ta saá na ndíso chiño yóꞌo nda̱ loꞌo o̱n vása ní‑xaꞌnda chiño na no̱o̱ ñani yó ta̱Tito ndí xíni̱ ñóꞌó kasa ndivi ra costumbre circuncisión, vará kúu ra ta̱griego.
GAL 2:4 Ta saá ni, sava ni̱vi na vatá, na káchí xa ka̱ndixa na Jesucristo, nayóꞌo xa ni̱ki̱ꞌvi seꞌé na na̱kutáꞌan na xíꞌin mi̱i ndi̱, ni̱vi na ndixa kándixa Jesucristo, chi navatá yóꞌo kóni na koto naní na ndasaá táku̱ ndíka̱ ndi̱ yichi̱ Jesucristo, ta o̱n vása táku̱ ka̱ ndi̱ ti̱xin ndee̱ nda̱yí ña ni̱taa ta̱Moisés. Ta ni̱vi yóꞌo o̱n vása kúsii̱ ini na ña táku̱ ndíka̱ ndi̱ yichi̱ Jesucristo, ta kóni na kasa ndu̱xa̱ na xíꞌin ndi̱ ña ndikó ndi̱ kutaku̱ ndi̱ ti̱xin nda̱yí yóꞌo, xa̱ꞌa̱ ña ndasaá kuiti nduu ndi̱ nda̱tán yóo naesclavo na xíni̱ ñóꞌó kasa ndivi ndiꞌi ña xáꞌnda chiño nda̱yí no̱o̱ na.
GAL 2:5 Ta nda̱ ñii káni̱ loꞌo o̱n vása ní‑chikaa̱ so̱ꞌo ndi̱ to̱ꞌon ña ni̱ka̱ꞌa̱n ni̱vi na vatá yóꞌo. Saá chi ña ndixa kóni ndi̱ kúu ña nda̱ ñii ndóꞌó o̱n nakiꞌin ndó inka̱ to̱ꞌon vatá ña o̱n vása yóo yuꞌú xíꞌin to̱ꞌon ña nda̱a̱ ña xa ka̱ndixa ndó xa̱ꞌa̱ Jesucristo. Ta ña ndixa kóni ndi̱ kúu ña ndí ndiꞌi saá ki̱vi̱ ná kindo̱o to̱ꞌon ña nda̱a̱ yóꞌo kutaku̱ ña níma̱ ndó.
GAL 2:6 Ta nañani yó na kánóo to̱ꞌon xa̱ꞌa̱ ndí kúu na na ndíso chiño xíꞌin ni̱vi na kándixa Jesucristo na nákutáꞌan ñoo Jerusalén, nayóꞌo nda̱ loꞌo o̱n vása ní‑kaꞌa̱n na xíꞌin i̱ ndí yóo ka̱ to̱ꞌon ña kúma̱ni̱ án ña kánóo ka̱ no̱o̱ to̱ꞌon va̱ꞌa ña nda̱a̱ ña káꞌa̱n ndoso i̱ xa̱ꞌa̱ Jesucristo. Ta vará nañani yó yóꞌo kúu ni̱vi na kánóo síkón to̱ꞌon xa̱ꞌa̱, ta ñayóꞌo o̱n vása ndáya̱ꞌví ña no̱o̱ i̱, chi Ndios o̱n vása náka̱xin ra ni̱vi, ta ñii ndáya̱ꞌví ndiꞌi ni̱vi no̱o̱ ra.
GAL 2:7 Ta nañani yó yóꞌo na̱koni na ndí Ndios kúu ta̱a ta̱ sa̱kuiso chiño yi̱ꞌi̱ ña ka̱ꞌa̱n ndoso i̱ to̱ꞌon va̱ꞌa xa̱ꞌa̱ Jesucristo no̱o̱ ni̱vi na o̱n vása kúu najudío, ta ñii ki̱ꞌva saá na̱koni na ndí Ndios sa̱kuiso chiño ra ta̱Pedro ña ka̱ꞌa̱n ndoso ra to̱ꞌon va̱ꞌa yóꞌo no̱o̱ ni̱vi najudío.
GAL 2:8 Chi mi̱i Ndios kúu ta̱a ta̱ ti̱ꞌví ta̱Pedro ña va̱ꞌa kasa chiño ra no̱o̱ najudío. Ta mi̱i Ndios yóꞌo kúu ta̱a ta̱ ti̱ꞌví yi̱ꞌi̱ ña va̱ꞌa kasa chiño i̱ no̱o̱ ni̱vi na o̱n vása kúu najudío.
GAL 2:9 Ta nañani yó ta̱Santiago xíꞌin ta̱Pedro ta xíꞌin ta̱Juan, kúu na ndíso chiño xíꞌin ni̱vi na kándixa Jesucristo na nákutáꞌan ñoo Jerusalén. Ta u̱ni̱ saá nañani yó yóꞌo na̱koni na ndí Ndios xa ke̱ꞌé ra ñava̱ꞌa káꞌno xíꞌin i̱ ña sa̱kuiso chiño ra yi̱ꞌi̱ ña kasa ndivi i̱ chiño no̱o̱ ni̱vi na o̱n vása kúu najudío. Ta saá nañani yó yóꞌo va̱ꞌa na̱kiꞌin na ta̱Bernabé ta xíꞌin yi̱ꞌi̱, ta sa̱náꞌa káxín na ndí ñii yóo na xíꞌin ndi̱, chi kúsii̱ ini na xa̱ꞌa̱ ña ñii káchí kísa chiño na xíꞌin ndi̱ no̱o̱ Jesucristo. Ta ki̱ndo̱o yuꞌú nañani yó yóꞌo ndí ta̱Bernabé xíꞌin yi̱ꞌi̱ ko̱ꞌo̱n ndi̱ ka̱ꞌa̱n ndoso ndi̱ to̱ꞌon va̱ꞌa xa̱ꞌa̱ Jesucristo no̱o̱ ni̱vi na o̱n vása kúu najudío, ta saá mi̱i nañani yó yóꞌo kasa ndivi na chiño Jesucristo no̱o̱ ni̱vi na kúu najudío.
GAL 2:10 Ta ñii la̱á ña xáku ndáꞌví nañani yó yóꞌo no̱o̱ ndi̱ kúu ña o̱n sandakoo ndi̱ ña chindeé ndi̱ ni̱vi nandáꞌví. Ta chiño yóꞌo kúu ña chíkaa̱ i̱ ndee̱ kasa ndivi i̱ ndiꞌi saá ki̱vi̱.
GAL 2:11 Ta saá ki̱vi̱ ki̱xaa̱ ta̱Pedro ñoo Antioquía, na̱kutáꞌan ra xíꞌin ndi̱, ta yi̱ꞌi̱ ni̱ka̱ꞌa̱n i̱ xíꞌin ra ndí yóo ña o̱n váꞌa kéꞌé ra.
GAL 2:12 Saá chi tá siꞌna ka̱ ña o̱n ta̱ꞌán kixaa̱ sava nata̱a na ki̱xi no̱o̱ ta̱Santiago ñoo Jerusalén, ta ndiꞌi saá ki̱vi̱ ta̱Pedro xi̱xixi ra xíꞌin ni̱vi na kándixa Jesucristo na o̱n si̱ví najudío kúu. Ta ta̱Pedro, ki̱vi̱ xi̱ni ra ki̱xaa̱ nata̱a na ki̱xi no̱o̱ ta̱Santiago, ta sa̱ndakoo ra xíxi ra xíꞌin nañani yó na o̱n vása kúu najudío, ta ku̱xíká ra no̱o̱ nayóꞌo. Ke̱ꞌé ra saá chi ni̱yi̱ꞌví ra ko̱to̱ nata̱a na ki̱xi no̱o̱ ta̱Santiago ka̱ꞌa̱n kuáchí na xíꞌin ra, chi nata̱a yóꞌo xáꞌnda chiño na ndí ndiꞌi ni̱vi na kándixa Jesucristo xíni̱ ñóꞌó kasa ndivi na costumbre ña na̱ní circuncisión.
GAL 2:13 Ta xíꞌin ña sa̱ndakoo ta̱Pedro xíxi ra xíꞌin ni̱vi na o̱n si̱ví najudío kúu, ke̱ꞌé ra nda̱tán kéꞌé ta̱a ta̱ o̱vi̱ yuꞌu̱. Ta saá inka̱ najudío na kándixa Jesucristo ki̱xáꞌá na ndíko̱n na kéꞌé na ñii káchí nda̱tán kéꞌé ta̱Pedro, ta ku̱xíká nayóꞌo no̱o̱ nañani yó na o̱n vása kúu najudío. Ta̱nda̱ mi̱i ta̱Bernabé na̱kava ra ke̱ꞌé ra nda̱tán kéꞌé ñii ta̱a ta̱ o̱vi̱ yuꞌu̱, chi ñii káchí ke̱ꞌé ra xíꞌin ta̱Pedro.
GAL 2:14 Tá xi̱ni i̱ ña kéꞌé nañani yó yóꞌo ndí o̱n vása yóo yuꞌú ña xíꞌin to̱ꞌon va̱ꞌa ña sa̱náꞌa Jesucristo, ta saá na̱ndukú i̱ ta̱Pedro, ta ni̱xaa̱ i̱ no̱o̱ ra, ta no̱o̱ ndiꞌi ni̱vi na kándixa Jesucristo na na̱kutáꞌan yóꞌo, ta ni̱ka̱ꞌa̱n i̱ xíꞌin ta̱Pedro, ka̱chí i̱ saá: “Yóꞌó kúu ñii ta̱judío, ta saá ni, táku̱ ún nda̱tán táku̱ ni̱vi na o̱n vása kúu najudío, chi o̱n vása kísa ndivi ka̱ ún ndiꞌi yichi̱ najudío. Ta saá, ¿nda̱chun kóni ún kasa ndu̱xa̱ ún xíꞌin ni̱vi na o̱n vása kúu najudío ña kutaku̱ na nda̱tán táku̱ najudío ta kasa ndivi na ndiꞌi yichi̱ najudío?”, saá ka̱chí i̱ xíꞌin ta̱Pedro.
GAL 2:15 Ta mi̱i yó ni̱vi na kúu najudío, chi najudío kúu yivá siꞌí yó, xa xi̱ni̱ so̱ꞌo yó ñii to̱ꞌon ña káchí nañoo yó ña káchí saá: “Mi̱i yó najudío o̱n si̱ví ni̱vi na ndíso kua̱ꞌa̱ ní kua̱chi kúu yó nda̱tán yóo ni̱vi na o̱n vása kúu najudío”, káchí na.
GAL 2:16 Ta saá ni, kúnda̱a̱ ini yó ndí o̱n si̱ví xa̱ꞌa̱ ña kísa ndivi ni̱vi nda̱yí kúu ña ndúndii na no̱o̱ Ndios, ta xa̱ꞌa̱ ña kándixa na Jesucristo kúu ña kísa káꞌno ini Ndios xa̱ꞌa̱ kua̱chi na, ta ndúu na ni̱vi na ndii no̱o̱ Ndios. Ta saá mi̱i yó xa̱ꞌa̱ ña ka̱ndixa yó Jesucristo, ndu̱u yó ni̱vi na ndii, na o̱n ko̱ó kua̱chi ndíso no̱o̱ Ndios. Tuku káꞌa̱n i̱: Nda̱ ñii ni̱vi o̱n si̱ví xa̱ꞌa̱ ña kísa ndivi na nda̱yí kúu ña ndúndii na no̱o̱ Ndios.
GAL 2:17 Ta saá ni, tá xa̱ꞌa̱ ña kándixa yó Jesucristo ndúkú yó ña nduu yó ni̱vi na ndii no̱o̱ Ndios, ta saá kíxáꞌá yó nákoni yó ndí mi̱i yó kúu ni̱vi na ndíso kua̱chi, ta ña nákoni yó saá, nda̱ loꞌo o̱n vása kóni kachí ña ndí Jesucristo chi̱ndaꞌá ra mi̱i yó ña keꞌé yó ña o̱n váꞌa.
GAL 2:18 Ta yi̱ꞌi̱, táná nandikó ini i̱ ta sandakoo i̱ to̱ꞌon va̱ꞌa ña nda̱a̱ ña kándixa i̱, ta tuku kixáꞌá i̱ sanáꞌa i̱ ndí xíni̱ ñóꞌó ndiꞌi ni̱vi kasa ndivi na ndiꞌi nda̱yí najudío, ta xíꞌin ña keꞌé i̱ saá yaꞌa ndoso i̱ no̱o̱ ñanda̱a̱ ña kándixa i̱.
GAL 2:19 Táꞌan mi̱i ña ni̱xika ka̱ i̱ chíkaa̱ ní i̱ ndee̱ ña kísa ndivi i̱ nda̱yí najudío, ta saá ki̱xáꞌá i̱ nakoni i̱ ndí nda̱yí yóꞌo o̱n vása kómí ña ndee̱ taxi ña kutaku̱ ndinoꞌo i̱. Ta saá sa̱ndakoo i̱ kísa ndivi i̱ ndiꞌi nda̱yí najudío, ta vitin yóo i̱ nda̱tán yóo ta̱a ta̱ ni̱xiꞌi̱ no̱o̱ nda̱yí yóꞌo, chi o̱n vása xáꞌnda chiño ka̱ ña no̱o̱ i̱. Yi̱ꞌi̱ ni̱xiꞌi̱ i̱ no̱o̱ nda̱yí yóꞌo xa̱ꞌa̱ ña kuchiño va̱ꞌa kutaku̱ i̱ no̱o̱ Ndios, ta vitin táku̱ i̱ xa̱ꞌa̱ ña sakusii̱ i̱ ini Ndios.
GAL 2:20 Saá chi ñii káchí ni̱xiꞌi̱ i̱ xíꞌin Jesucristo ndaꞌa̱ tón cruz, ta na̱taku̱ i̱ xíꞌin ra. Ta vitin kúu i̱ ñii ta̱a ta̱ táku̱ xíꞌin níma̱ xa̱á chi Jesucristo yóo ra táku̱ ra ini i̱. Ta vitin ña táku̱ i̱ xíꞌin yi̱kí ko̱ñu i̱ ñoyívi yóꞌo, ta táku̱ i̱ ña xíꞌin ndee̱ Jesucristo, ta̱a ta̱ kúu Sa̱ꞌya Ndios. Saá táku̱ i̱ vitin chi kándixa i̱ Jesucristo ta ndáa ini i̱ ra, ta Jesucristo kíꞌvi ini ra xíni ra yi̱ꞌi̱, ta ta̱xi xíꞌin mi̱i ra ni̱xiꞌi̱ ra xa̱ꞌa̱ kua̱chi i̱.
GAL 2:21 Ta vitin o̱n vása chíkaa̱ ni̱no̱ i̱ ñava̱ꞌa ña ke̱ꞌé Ndios xa̱ꞌa̱ i̱, chi sa̱nduu ra yi̱ꞌi̱ ta̱a ta̱ ndii no̱o̱ ra xa̱ꞌa̱ ña kándixa i̱ Jesucristo. Ta tá mi̱i yó kuchiño sanduu xíꞌin mi̱i yó ni̱vi na ndii no̱o̱ Ndios xa̱ꞌa̱ ña ki̱sa ndivi yó nda̱yí ra, níkúu, ta saá ña ma̱ni̱ kuu ña ni̱xiꞌi̱ Jesucristo xa̱ꞌa̱ kua̱chi yó.
GAL 3:1 Ndóꞌó, ni̱vi nañoo Galacia, ¡nda̱chun ni̱vi na kíꞌví si̱ni̱ kúu ndóꞌó! ¿Yu kúu ni̱vi na chi̱kaa̱ ña sa̱ka na ini ndó vitin va? Saá chi kama ní ku̱xíká ndó no̱o̱ to̱ꞌon ña nda̱a̱ ña sa̱náꞌa ndi̱ ndóꞌó xa̱ꞌa̱ Jesucristo, chi xa nda̱to̱ꞌon káxín ndi̱ xíꞌin ndóꞌó ndí Jesucristo ni̱xiꞌi̱ ra ndaꞌa̱ tón cruz xa̱ꞌa̱ ndiꞌi kua̱chi yó.
GAL 3:2 Ta vitin xíni̱ ñóꞌó nda̱ka̱ to̱ꞌon i̱ ndóꞌó ñayóꞌo: ¿Yo xa̱ꞌa̱ kúu ña na̱kiꞌin ndó Níma̱ Ndios ña yóo táku̱ ini ndó? ¿Án xa̱ꞌa̱ ña ki̱sa ndivi ndó ndiꞌi nda̱yí Ndios ña ni̱taa ta̱Moisés kúu ña na̱kiꞌin ndó Níma̱ Ndios? O̱n si̱ví saá, chi xa̱ꞌa̱ ña ka̱ndixa ndó to̱ꞌon nda̱a̱ ña xi̱ni̱ so̱ꞌo ndó xa̱ꞌa̱ Jesucristo kúu ña na̱kiꞌin ndó Níma̱ Ndios táku̱ ña ini ndó.
GAL 3:3 Ta saá vitin, ¿nda̱chun xáni si̱ni̱ ndó nda̱tán xáni si̱ni̱ ni̱vi na kúu na kíꞌví si̱ni̱? Chi ki̱vi̱ ki̱xáꞌá ndó kándixa ndó Jesucristo, ta̱nda̱ ki̱vi̱ saá ki̱xáꞌá ndó ndáa ini ndó Níma̱ Ndios ña taxi ña ndee̱ ña ndaꞌa̱ ndó xa̱ꞌa̱ ña va̱ꞌa kundiko̱n ndó yichi̱ Jesucristo. Ta vitin, ¿nda̱chun xáni si̱ni̱ ndó ndí o̱n vása xíni̱ ñóꞌó ka̱ ndó ndee̱ Níma̱ Ndios?, chi vitin xáni si̱ni̱ ndó ndí ndasaá kuiti xíꞌin ndee̱ yi̱kí ko̱ñu mi̱i ndó kúchiño ndó va̱ꞌa kundiko̱n ndó yichi̱ Jesucristo.
GAL 3:4 ¿Án ña ma̱ni̱ kuiti xi̱kuu ndiꞌi ña yo̱ꞌvi̱ ni̱xo̱ꞌvi̱ ndó xa̱ꞌa̱ ña kúu ndó ni̱vi na kándixa Jesucristo? Ta yi̱ꞌi̱ ndáti i̱ ndí o̱n si̱ví ña ma̱ni̱ ní‑xikuu ñayóꞌo.
GAL 3:5 Saá chi Ndios xa ta̱xi ra Níma̱ ra táku̱ ña ini ndó, ta ke̱ꞌé ra kua̱ꞌa̱ ní milagro ña xi̱ni ndi̱ xíꞌin ndó. Ta, ¿yo xa̱ꞌa̱ kúu ña Ndios ke̱ꞌé ra ñava̱ꞌa yóꞌo xi̱ni ndó? ¿Án xa̱ꞌa̱ ña kísa ndivi ndó nda̱yí ña ni̱taa ta̱Moisés kúu ña? ¡Ndixa o̱n si̱ví saá!, chi xa̱ꞌa̱ ña kándixa ndó to̱ꞌon va̱ꞌa ña xi̱ni̱ so̱ꞌo ndó xa̱ꞌa̱ Jesucristo kúu xa̱ꞌa̱ ña Ndios ke̱ꞌé ra ñava̱ꞌa xíꞌin ndó.
GAL 3:6 Va̱ꞌa ná kani si̱ni̱ ndó xa̱ꞌa̱ ta̱Abraham, ta̱a ta̱ kúu xi̱i̱ síkuá mi̱i yó na kúu najudío. Ta̱Abraham ka̱ndixa ra Ndios, ta xa̱ꞌa̱ ñayóꞌo Ndios ni̱ka̱ꞌa̱n ra ndí ta̱Abraham kúu ra ta̱a ta̱ ndii ta̱ o̱n ko̱ó kua̱chi ndíso no̱o̱ ra.
GAL 3:7 Ta saá, va̱ꞌa ná kunda̱a̱ ini ndó ñayóꞌo ndí ni̱vi na ndáa ini Ndios ñii ki̱ꞌva nda̱tán ta̱Abraham xi̱ndaa ini ra Ndios, ndiꞌi ni̱vi yóꞌo yóo na nda̱tán yóo sa̱ꞌya ñani síkuá ndinoꞌo ta̱Abraham.
GAL 3:8 To̱ꞌon Ndios ña ni̱taa na xi̱na̱ꞌá káꞌa̱n ña xa̱ꞌa̱ ki̱vi̱ ña va̱xi Ndios sanduu ra ni̱vi na o̱n vása kúu najudío ni̱vi na ndii no̱o̱ ra xa̱ꞌa̱ ña kundaa ini na ra. Saá chi no̱o̱ to̱ꞌon Ndios yóꞌo va̱xi to̱ꞌon ña nda̱to̱ꞌon Ndios xíꞌin ta̱Abraham, ka̱chí ra saá: “Xa̱ꞌa̱ mi̱i ún, ni̱vi na ndiꞌi saá ñoo ñoyívi nakiꞌin na ñava̱ꞌa keꞌé i̱ xíꞌin na”, saá ka̱chí Ndios xíꞌin ta̱Abraham.
GAL 3:9 To̱ꞌon yóꞌo kóni kachí ña ndí nda̱tán Ndios ke̱ꞌé ra ñava̱ꞌa xíꞌin ta̱Abraham, chi xi̱kuu ra ta̱a ta̱ ka̱ndixa Ndios, saá kéꞌé Ndios ñava̱ꞌa xíꞌin ndiꞌi ni̱vi na kúu na kándixa Jesucristo.
GAL 3:10 Ta ndiꞌi ni̱vi na xáni si̱ni̱ ndí xa̱ꞌa̱ ña kísa ndivi na nda̱yí ña ni̱taa ta̱Moisés, nduu na ni̱vi na ndii na o̱n ko̱ó kua̱chi kuiso no̱o̱ Ndios, ta ndiꞌi ni̱vi na xáni si̱ni̱ saá kúu ni̱vi na ndíso chiꞌña. Saá chi to̱ꞌon Ndios ña ni̱taa ta̱Moisés xi̱na̱ꞌá káchí ña saá: “Ni̱vi na ndíso chiꞌña kúu ni̱vi na ni̱‑kuchiño to̱nda̱a kasa ndivi ndiꞌi saá nda̱yí Ndios”, káchí to̱ꞌon Ndios.
GAL 3:11 Xíꞌin to̱ꞌon yóꞌo kúnda̱a̱ ini yó ndí o̱n si̱ví xa̱ꞌa̱ ña kísa ndivi ni̱vi nda̱yí Ndios ña ni̱taa ta̱Moisés kúu ña nduu na ni̱vi na ndii na o̱n ko̱ó kua̱chi kuiso no̱o̱ Ndios. Saá chi inka̱ xiiña no̱o̱ to̱ꞌon Ndios ña ni̱taa na xi̱na̱ꞌá, káchí ña saá: “Ni̱vi na kúu nandii no̱o̱ Ndios xa̱ꞌa̱ ña kándixa na ra, ni̱vi yóꞌo, ndixa kutaku̱ na”, káchí to̱ꞌon Ndios ña ni̱taa na xi̱na̱ꞌá.
GAL 3:12 Ta saá kúnda̱a̱ ini yó ndí ndasaá kuiti xa̱ꞌa̱ ña kándixa yó Jesucristo kúu ña ndu̱u yó ni̱vi na ndii no̱o̱ Ndios ta táku̱ ndinoꞌo yó no̱o̱ ra. Ta saá ni, yichi̱ ña xáꞌnda chiño nda̱yí o̱n vása káꞌa̱n ña saá, chi káchí ña ndí xíni̱ ñóꞌó kasa ndivi yó ndiꞌi ña xáꞌnda chiño nda̱yí no̱o̱ yó, ta saá kuchiño nduu yó ni̱vi na ndii no̱o̱ Ndios ta kutaku̱ ndinoꞌo yó no̱o̱ ra.
GAL 3:13 Ta Jesucristo kúu ta̱a ta̱ sa̱ka̱ku mi̱i yó no̱o̱ ña xi̱kuu yó ni̱vi na xi̱ndiso chiꞌña xa̱ꞌa̱ ña o̱n vása ní‑kuchiño yó to̱nda̱a yó kasa ndivi yó ndiꞌi saá nda̱yí Ndios. Saá chi mi̱i Jesucristo sa̱kuiso xíꞌin mi̱i ra chiꞌña ña xi̱ndiso yó ta yo̱ꞌvi̱ ní ni̱xo̱ꞌvi̱ ra xa̱ꞌa̱ kua̱chi yó. Chi yóo to̱ꞌon Ndios ña ni̱taa na xi̱na̱ꞌá ña káchí saá: “Na ndíso chiꞌña kúu ndiꞌi ni̱vi na tákaa̱ ndaꞌa̱ tón yito̱n”, káchí to̱ꞌon Ndios.
GAL 3:14 Ta xa̱ꞌa̱ ña ki̱sa ndivi Jesucristo saá, ni̱vi na o̱n vása kúu najudío na kándixa ñaꞌá, nayóꞌo ñii káchí kúchiño na nakiꞌin na ñava̱ꞌa ndaꞌa̱ Ndios, nda̱tán yóo ña ki̱ndo̱o ra xíꞌin ta̱Abraham taxi ra ndaꞌa̱ sa̱ꞌya ñani síkuá ndinoꞌo ra. Ta saá vitin ndiꞌi ni̱vi, án najudío kúu na, án o̱n si̱ví najudío kúu na, ta xa̱ꞌa̱ ña kándixa na Jesucristo, Ndios táxi ra Níma̱ ra ña kutaku̱ ña ini na.
GAL 3:15 Nañani yó xíꞌin náki̱ꞌva̱ yó, vitin ndáto̱ꞌon i̱ xíꞌin ndó ñii ña xa xíni̱ va̱ꞌa yó xa̱ꞌa̱. Chi xíni̱ yó tá yóo ñii tutu ña káꞌa̱n xa̱ꞌa̱ ña ki̱ndo̱o ni̱vi xíꞌin táꞌan na, ta tutu yóꞌo kómí ña sello xíꞌin firma ñii ta̱a, ta saá tutu yóꞌo kómí ña nda̱yí ña xíni̱ ñóꞌó kasa ndivi ni̱vi ña ki̱ndo̱o na xa̱ꞌa̱. Ta nda̱ ñii ni̱vi o̱n kúchiño sandiꞌi na xa̱ꞌa̱ nda̱yí tutu yóꞌo, ni o̱n kúchiño na nasama na ña.
GAL 3:16 Nda̱tán yóo tutu ña kómí sello Ndios, saá yóo to̱ꞌon ña ki̱ndo̱o Ndios xíꞌin ta̱Abraham xi̱na̱ꞌá, chi Ndios ni̱ka̱ꞌa̱n ra ndixa keꞌé ra ñava̱ꞌa xíꞌin ta̱Abraham ta xíꞌin sa̱ꞌya ñani síkuá ra. Ta to̱ꞌon yóꞌo ña káꞌa̱n xa̱ꞌa̱ sa̱ꞌya ñani síkuá ta̱Abraham o̱n vása kóni kachí ña xa̱ꞌa̱ kua̱ꞌa̱ ní sa̱ꞌya ñani síkuá ta̱Abraham, ta to̱ꞌon yóꞌo kóni kachí ña xa̱ꞌa̱ ñii la̱á ta̱a ta̱ kúu sa̱ꞌya ñani síkuá ta̱Abraham, ta ta̱yóꞌo kúu Jesucristo.
GAL 3:17 Ta xíꞌin to̱ꞌon yóꞌo kóni kachí i̱ ndí siꞌna xi̱kuu ña to̱ꞌon ña ki̱ndo̱o Ndios xíꞌin ta̱Abraham xi̱na̱ꞌá. Ta ni̱yaꞌa ko̱mi̱ ciento o̱ko̱ u̱xu̱ kui̱ya̱, ta saá Ndios ta̱xi ra nda̱yí ra ndaꞌa̱ ta̱Moisés. Ta saá nda̱yí yóꞌo o̱n kúchiño sandiꞌi ña xa̱ꞌa̱ to̱ꞌon ña siꞌna ña ki̱ndo̱o Ndios xíꞌin ta̱Abraham, ni o̱n kúchiño nasama ñaꞌá ña, chi nda̱tán yóo tutu ña kómí sello Ndios, saá yóo to̱ꞌon ña siꞌna ki̱ndo̱o Ndios xíꞌin ta̱Abraham.
GAL 3:18 Ta o̱n si̱ví xa̱ꞌa̱ ña ki̱sa ndivi yó nda̱yí Ndios ña ni̱taa ta̱Moisés kúu ña nakiꞌin yó ñava̱ꞌa ndaꞌa̱ Ndios. Ta ndixa xa̱ꞌa̱ ña Ndios ki̱sa ndivi ra to̱ꞌon ña ki̱ndo̱o ra xíꞌin ta̱Abraham kúu ña nakiꞌin yó ñava̱ꞌa ndaꞌa̱ Ndios.
GAL 3:19 Ta saá, ¿nda̱chun xíni̱ ñóꞌó nda̱yí ña ta̱xi Ndios ndaꞌa̱ ta̱Moisés xi̱na̱ꞌá? Ndios ta̱xi ra nda̱yí ra xa̱ꞌa̱ ña sanáꞌa ra ni̱vi ña kunda̱a̱ ini na ndí kéꞌé na ña o̱n váꞌa ta ndíso na kua̱chi no̱o̱ Ndios. Ta chi̱tóni̱ Ndios ndí nda̱yí ra kaꞌnda chiño ña no̱o̱ ni̱vi nda̱ to̱nda̱a ki̱vi̱ kixaa̱ Jesucristo. Saá chi Ndios ki̱ndo̱o ra xíꞌin ta̱Abraham, ka̱chí ra saá: “Xíꞌin ñii sa̱ꞌya ñani síkuá ún keꞌé i̱ ñava̱ꞌa xíꞌin ndiꞌi ni̱vi ñoyívi”, ka̱chí Ndios. Ta ki̱vi̱ Ndios ta̱xi ra nda̱yí ra ndaꞌa̱ naIsrael, ta siꞌna ta̱xi ra ña ndaꞌa̱ naángel, ta nayóꞌo ta̱xi na ña ndaꞌa̱ ta̱Moisés. Ta ta̱Moisés yóꞌo xi̱kuu ta̱ ni̱xikanoo no̱o̱ Ndios ta no̱o̱ naIsrael.
GAL 3:20 Saá chi tá yóo o̱vi̱ ni̱vi, ta yóo kua̱chi xíꞌin na, ta ñayóꞌo nátaꞌví ña na. Ta saá xa̱ꞌa̱ ña kuchiño koo yuꞌú na, xíni̱ ñóꞌó ñii ni̱vi ña kakanoo no̱o̱ o̱vi̱ ni̱vi yóꞌo. Ta saá ni, tá yóo ñii la̱á ta̱a, ta o̱n vása xíni̱ ñóꞌó ta̱yóꞌo inka̱ ni̱vi na kakanoo no̱o̱ ra. Ta Ndios ñii la̱á kúu ra, ta matóꞌón mi̱i ra chi̱ndúꞌu̱ ra to̱ꞌon ña ki̱ndo̱o ra xíꞌin ta̱Abraham.
GAL 3:21 ¿Án kóni kachí to̱ꞌon yóꞌo ndí nda̱yí Ndios ña ni̱taa ta̱Moisés o̱n vása yóo yuꞌú ña xíꞌin to̱ꞌon ña ki̱ndo̱o Ndios xíꞌin ta̱Abraham? ¡Nda̱ loꞌo o̱n si̱ví saá! Chi tá nda̱yí kúu ña kómí ndee̱ taxi ña kutaku̱ ndinoꞌo ni̱vi no̱o̱ Ndios, níkúu, ta saá ña kísa ndivi ni̱vi nda̱yí yóꞌo kuu ña sánduu ña ni̱vi na ndii no̱o̱ Ndios, níkúu.
GAL 3:22 Ta to̱ꞌon Ndios ña ni̱taa na xi̱na̱ꞌá káchí ña ndí nda̱tán yóo ni̱vi na ñóꞌo preso, saá yóo ndiꞌi ni̱vi, chi ndee̱ ña o̱n váꞌa xáꞌnda chiño no̱o̱ na, ta yóo na nóꞌni na xíꞌin ndee̱ ña o̱n váꞌa yóꞌo. Ta ndiꞌi ni̱vi na kándixa Jesucristo, Ndios ki̱ndo̱o ra saka̱ku ra nayóꞌo no̱o̱ ndee̱ ña o̱n váꞌa, xa̱ꞌa̱ ña kutaku̱ ndinoꞌo ndíka̱ na.
GAL 3:23 Ta siꞌna ka̱ ña o̱n ta̱ꞌán kixaa̱ Jesucristo ñoyívi yóꞌo, ta nda̱tán yóo veꞌe ka̱a no̱o̱ xi̱ñoꞌo yó, saá ni̱xi̱yo nda̱yí ña xi̱xaꞌnda chiño no̱o̱ yó, chi nda̱yí xi̱ndaa ña mi̱i yó ko̱to̱ keꞌé yó ña o̱n váꞌa. Saá xi̱taku̱ yó, nda̱ ki̱xaa̱ ki̱vi̱ Ndios sa̱náꞌa ra yó ndí xa̱ꞌa̱ ña kándixa yó Jesucristo kúu ña ndúu yó ni̱vi na ndii na o̱n ko̱ó kua̱chi ndíso no̱o̱ ra.
GAL 3:24 Ta saá tuku nda̱yí Ndios ña ni̱taa ta̱Moisés, yóo ña nda̱tán yóo ñii ta̱a ta̱ ndíso chiño xíꞌin naválí xa̱ꞌa̱ ña ndáa ra na, ta sánáꞌa ra na ña vivíi va̱xi kuaꞌno na, ta̱nda̱ to̱nda̱a na nduu na ni̱vi náꞌno. Ñii ki̱ꞌva saá nda̱yí xi̱kuu ña xi̱ndiso chiño xíꞌin yó ta xi̱niꞌi ña yichi̱ yó nda̱ ni̱to̱nda̱a yó ña ka̱ndixa yó Jesucristo ta ni̱ki̱ꞌvi yó yichi̱ ra. Chi xa̱ꞌa̱ ña kándixa yó Jesucristo kúu ña Ndios sa̱nduu ra mi̱i yó ni̱vi na ndii na va̱ꞌa yóo xíꞌin ra.
GAL 3:25 Ta xa̱ꞌa̱ ña kándixa yó Jesucristo, ta vitin ta̱yóꞌo kúu ta̱ ndíso chiño xíꞌin yó, ta ndixa o̱n si̱ví ka̱ nda̱yí kúu ña ndíso chiño xíꞌin yó.
GAL 3:26 Ta xa̱ꞌa̱ ña kándixa yó Jesucristo, ndiꞌi yó kúu yó sa̱ꞌya ndinoꞌo Ndios vitin.
GAL 3:27 Saá chi ndiꞌi mi̱i yó ni̱vi na kándixa Jesucristo, ña chi̱chi yó kúu ña sánáꞌa ndí ñii yóo yó xíꞌin ra, ta mi̱i Jesucristo yóo ra xíꞌin yó. Ta xa̱ꞌa̱ ña táku̱ Jesucristo ini yó, nda̱sa xa̱á ra ini yó, ta táku̱ xa̱á yó xíꞌin ra vitin.
GAL 3:28 Ta vitin, no̱o̱ Ndios ñii ndáya̱ꞌví ndiꞌi ni̱vi na kándixa Jesucristo; án najudío kúu na, án o̱n si̱ví najudío kúu na, án naesclavo kúu na, án ni̱vi na o̱n si̱ví naesclavo kúu na, án nata̱a kúu na, án náñaꞌa̱ kúu ná, ta no̱o̱ Ndios ñii ndáya̱ꞌví ndiꞌi ni̱vi na kándixa Jesucristo chi ñii yóo na xíꞌin ra.
GAL 3:29 Ta xa̱ꞌa̱ ña ñii yóo yó xíꞌin Jesucristo, ndiꞌi yó kúu yó sa̱ꞌya ñani síkuá ndinoꞌo ta̱Abraham, ta saá ndixa nakiꞌin yó ñava̱ꞌa ña ki̱ndo̱o Ndios taxi ra ndaꞌa̱ ta̱Abraham ta ndaꞌa̱ sa̱ꞌya ñani síkuá ndinoꞌo ra.
GAL 4:1 Ta vitin ndáto̱ꞌon i̱ xíꞌin ndó inka̱ to̱ꞌon ña sanáꞌa i̱ xa̱ꞌa̱ ndóꞌó, ni̱vi na kúu sa̱ꞌya ndinoꞌo Ndios, ta káchí ña saá: Tá yóo ñii ta̱a ta̱ kúu yivá ñii ta̱loꞌo ní, ta ta̱a yóꞌo ni̱xiꞌi̱ ra, ta saá sa̱ꞌya ra ta̱loꞌo ní yóꞌo kúu ta̱a ta̱ kómí ndiꞌi ñakuíká ña xi̱komí yivá ra. Ta saá ni, ña o̱n ta̱ꞌán to̱nda̱a ra kuu ra ñii ta̱a ta̱káꞌno, ta ta̱loꞌo ní yóꞌo yóo ra nda̱tán yóo ta̱esclavo,
GAL 4:2 chi xíni̱ ñóꞌó kasa ndivi ra ña xáꞌnda chiño ni̱vi na ndíso chiño xíꞌin ra. Saá táku̱ ta̱loꞌo ní yóꞌo xíꞌin ni̱vi na ndíso chiño xíꞌin ra ña ndáa na ra, nda̱ to̱nda̱a ki̱vi̱ ña chi̱ndúꞌu̱ yivá ra nakuiso chiño ra xíꞌin ndiꞌi ñakuíká yivá ra.
GAL 4:3 Ta mi̱i yó ni̱vi na kándixa Jesucristo nda̱tán yóo ta̱loꞌo ní yóꞌo saá ni̱xi̱yo yó ki̱vi̱ tá o̱n ta̱ꞌán kandixa yó Jesucristo, chi ki̱vi̱ saá nda̱yí kúu ña xi̱xaꞌnda chiño no̱o̱ yó ta xi̱ndaa ña mi̱i yó no̱o̱ ña o̱n váꞌa ñoyívi yóꞌo.
GAL 4:4 Saá ni̱xi̱yo, ta ni̱to̱nda̱a ki̱vi̱ ña chi̱tóni̱ Ndios, ta saá ti̱ꞌví ra Sa̱ꞌya ra ki̱xi ra ñoyívi yóꞌo. Ta Sa̱ꞌya ra yóꞌo ka̱ku ra ti̱xin ñii ñaꞌa̱, ta ka̱ku ra ta xa̱ꞌno ra ti̱xin ndee̱ nda̱yí Ndios ña ni̱taa ta̱Moisés.
GAL 4:5 Saá ki̱sa ndivi Jesucristo xa̱ꞌa̱ ña kúchiño saka̱ku ra mi̱i yó, ni̱vi na xi̱taku̱ ti̱xin ndee̱ nda̱yí, ta saá táku̱ ndíka̱ yó no̱o̱ nda̱yí vitin. Ta Jesucristo ke̱ꞌé ra ñava̱ꞌa yóꞌo xíꞌin yó xa̱ꞌa̱ ña nakiꞌin Ndios mi̱i yó nduu yó sa̱ꞌya ndinoꞌo ra.
GAL 4:6 Ta xa̱ꞌa̱ ña kúu yó sa̱ꞌya Ndios, ta saá ti̱ꞌví ra Níma̱ Sa̱ꞌya ra kutaku̱ ña ini yó. Ta Níma̱ Sa̱ꞌya ra yóꞌo kúu Níma̱ Ndios ña táku̱ ini yó vitin, ta chíndaꞌá ña ñii ñii mi̱i yó ña kachí yó xíꞌin Ndios saá: “¡Tata Yivá mi̱i i̱!”, káchí yó xíꞌin Ndios.
GAL 4:7 Ta saá vitin o̱n vása yóo ka̱ yó nda̱tán yóo naesclavo na kísa chiño no̱o̱ ta̱patrón na xíꞌin ñandu̱xa̱, chi vitin ndixa sa̱ꞌya ndinoꞌo Ndios kúu yó. Ta xa̱ꞌa̱ ña kúu yó sa̱ꞌya Ndios chi kándixa yó Jesucristo, ndiꞌi ñakuíká Ndios kúu ñakuíká mi̱i yó vitin, chi saá ki̱ndo̱o Ndios xíꞌin yó.
GAL 4:8 Kui̱ya̱ tá o̱n ta̱ꞌán koni̱ ndó Ndios, ta saá xi̱kuu ndó naesclavo na kísa chiño no̱o̱ kua̱ꞌa̱ ñandios vatá, ña o̱n si̱ví Ndios ndinoꞌo kúu.
GAL 4:9 Ta vitin ndixa ndóꞌó xa xíni̱ va̱ꞌa ndó Ndios, ta ña káxín ka̱ kúu ña ná ka̱ꞌa̱n i̱ xíꞌin ndó ndí mi̱i Ndios xa xíni̱ va̱ꞌa ra ndóꞌó. Ta saá, ¿nda̱chun kóni ndó nandikó ndó ña tuku nduu ndó naesclavo, na kasa chiño no̱o̱ ndee̱ ña xáꞌnda chiño no̱o̱ yichi̱ yatá ña xi̱ndiko̱n ndó?, chi ndee̱ yóꞌo kúu ndee̱ ña vitá ní ña o̱n vása ndáya̱ꞌví no̱o̱ ndó vitin.
GAL 4:10 Ndáto̱ꞌon i̱ to̱ꞌon yóꞌo xíꞌin ndó chi nda̱ vitin ndóꞌó yóo ndó nda̱tán yóo naesclavo na kísa ndivi ña xáꞌnda chiño yichi̱ yatá no̱o̱ ndó. Saá chi yichi̱ yatá yóꞌo chi̱ndúꞌu̱ ña ndá ki̱vi̱, ndá yo̱o̱, án ndá kui̱ya̱ xíni̱ ñóꞌó sakana ndó ñii ñii viko̱. ¿Án nda̱ vitin xáni si̱ni̱ ndó ndí Ndios xíni̱ ñóꞌó ra viko̱ yóꞌo xa̱ꞌa̱ ña kusii̱ ini ra koni ra ndóꞌó? ¡O̱n si̱ví saá!
GAL 4:11 Ta xa̱ꞌa̱ ña o̱n ta̱ꞌán kunda̱a̱ va̱ꞌa ini ndó xa̱ꞌa̱ yichi̱ Jesucristo, ndixa yi̱ꞌi̱ yíꞌví i̱ ko̱to̱ ña ma̱ni̱ xi̱kuu ndiꞌi chiño ña ki̱sa ndivi i̱ xa̱ꞌa̱ ndóꞌó.
GAL 4:12 Nañani yó xíꞌin náki̱ꞌva̱ yó, xáku ndáꞌví i̱ no̱o̱ ndó ndí kutaku̱ ndíka̱ ndó ñii ki̱ꞌva nda̱tán yi̱ꞌi̱ táku̱ ndíka̱ i̱ yichi̱ Jesucristo vitin. Saá chi yi̱ꞌi̱ xa ndu̱u i̱ nda̱tán yóo ndóꞌó, ni̱vi na o̱n vása kúu najudío, chi mi̱i yó, ni̱vi na kándixa Jesucristo, o̱n vása xíni̱ ñóꞌó kutaku̱ ka̱ yó ti̱xin ndee̱ nda̱yí najudío. Ta kóni i̱ ña kunda̱a̱ ini ndó ndí o̱n vása ní‑keꞌé ndó ña o̱n váꞌa xíꞌin i̱.
GAL 4:13 Saá chi ki̱vi̱ no̱ó ni̱xaa̱ i̱ no̱o̱ ndó, saá ni̱xi̱yo ñii kue̱ꞌe̱ xíꞌin i̱ ña ndeé ní ndóꞌo i̱, ta ndóꞌó va̱ꞌa chi̱ndeé ndó yi̱ꞌi̱. Nákáꞌán ndó ndí ña yo̱ꞌvi̱ ni̱ndoꞌo i̱ saá, kúu ña ta̱xi ni̱ndo̱o i̱ kua̱ꞌa̱ ní ki̱vi̱ xíꞌin ndó, ta ku̱chiño ni̱ka̱ꞌa̱n ndoso i̱ to̱ꞌon va̱ꞌa xa̱ꞌa̱ Jesucristo xíꞌin ndó.
GAL 4:14 Vará kue̱ꞌe̱ ña sa̱xo̱ꞌvi̱ yi̱ꞌi̱ xi̱kuu ña ñii tondóꞌó káꞌno ní no̱o̱ ndó, ta nda̱ loꞌo o̱n vása ní‑sandakoo ndó yi̱ꞌi̱, ni o̱n vása ní‑xaa noo ndó yi̱ꞌi̱. Ta nda̱ víka̱, ndóꞌó va̱ꞌa na̱kiꞌin ndó yi̱ꞌi̱ nda̱tán nakiꞌin ndó ñii ñaángel Ndios án nda̱tán nakiꞌin ndó mi̱i Jesucristo, saá na̱kiꞌin ndó yi̱ꞌi̱.
GAL 4:15 Ta, ¿nda̱chun na̱sama ini ndó vitin? Táꞌan siꞌna ni̱xi̱yo i̱ xíꞌin ndó, ta ndixa ndóꞌó kíꞌvi ní ni̱xi̱yo ini ndó xi̱ni ndó yi̱ꞌi̱, ta ki̱vi̱ saá nda̱ ni̱to̱nda̱a ndó xi̱kuu ndó ni̱vi na kóni chindeé yi̱ꞌi̱ xíꞌin ña ndinoꞌo si̱i̱ ini ndó, ta̱nda̱ ni̱xi̱yo tiꞌva ndó tava ndó nduchu̱ no̱o̱ ndó xa̱ꞌa̱ ña taxi ndó ña ndaꞌa̱ i̱, níkúu.
GAL 4:16 Ta vitin, ¿án ndu̱u ndó ni̱vi na sáa̱ ini xíni ndó yi̱ꞌi̱ xa̱ꞌa̱ ña nda̱to̱ꞌon i̱ ñanda̱a̱ xíꞌin ndó?
GAL 4:17 Ta ni̱vi na kóni nasama ini ndó xa̱ꞌa̱ ña kasa ndivi ndó ndiꞌi nda̱yí najudío, vará vivíi kéꞌé na xíꞌin ndó, ta o̱n si̱ví ni̱vi na ndinoꞌo ini kúu na. Chi nayóꞌo chíkaa̱ ní na ndee̱ xíꞌin ndó ña kuxíká ndó no̱o̱ ndi̱ꞌi̱ ta kuiti chikaa̱ so̱ꞌo ndó to̱ꞌon ña sánáꞌa mi̱i na.
GAL 4:18 Ta mi̱i yó, vará ña va̱ꞌa ní kúu ña vivíi keꞌé yó xíꞌin ni̱vi, ta xíni̱ ñóꞌó keꞌé yó saá xíꞌin ña ndinoꞌo ini yó. Ta ndóꞌó, saá xíni̱ ñóꞌó keꞌé ndó xíꞌin ndiꞌi ni̱vi ndiꞌi saá ki̱vi̱, án ki̱vi̱ yóo i̱ xíto i̱ ña kéꞌé ndó kúu ña, án ki̱vi̱ o̱n kóo i̱ kúu ña.
GAL 4:19 Nañani yó xíꞌin náki̱ꞌva̱ yó, nda̱tán yóo sa̱ꞌya mi̱i i̱, saá yóo ndó. Ta yi̱ꞌi̱, nda̱tán yo̱ꞌvi̱ ndóꞌo ñii ñaꞌa̱ ñá kíꞌvi̱ ní ti̱xin xa̱ꞌa̱ ña xa kóni kaku sa̱ꞌya ñá, saá ndóꞌo i̱ xa̱ꞌa̱ ndó. Saá chi ndáti i̱ ña va̱xi kuaꞌno ndó ta to̱nda̱a ki̱vi̱ ña xi̱no̱ ndó nduu ndó nda̱tán yóo Jesucristo.
GAL 4:20 Ta xíꞌin ña ndinoꞌo ní ví ini i̱ kúu ña kútoo i̱ koo i̱ xíꞌin ndó xa̱ꞌa̱ ña vivíi ndato̱ꞌon yó xíꞌin táꞌan yó. Ta saá o̱n vása koni̱ ñóꞌó i̱ taa i̱ to̱ꞌon yo̱ꞌvi̱ yóꞌo xaa̱ ña no̱o̱ ndó, níkúu. Ta vitin o̱n vása náníꞌi i̱ to̱ꞌon ña va̱ꞌa ndato̱ꞌon i̱ xíꞌin ndó.
GAL 4:21 Ndóꞌó, ni̱vi na kúu na kóni tuku ndikó kutaku̱ ti̱xin nda̱yí ña ni̱taa ta̱Moisés, ¿án o̱n vása ní‑xini̱ so̱ꞌo ndó ña káchí nda̱yí yóꞌo?
GAL 4:22 Chi nda̱yí yóꞌo káꞌa̱n ña ta̱Abraham xi̱komí ra o̱vi̱ sa̱ꞌya ra. Ñii sa̱ꞌya ra ka̱ku ti̱xin ñii ñaꞌa̱ ñá kúu esclava. Ta inka̱ sa̱ꞌya ra ka̱ku ti̱xin ñii ñaꞌa̱ ñá táku̱ ndíka̱, ñá xi̱kuu ñásíꞌí ndinoꞌo ta̱Abraham.
GAL 4:23 Ta sa̱ꞌya ñáesclava ka̱ku ra chi yivá siꞌí ra chi̱kaa̱ ini na kukomí na sa̱ꞌya na. Ta sa̱ꞌya ñaꞌa̱ ñá táku̱ ndíka̱ ka̱ku ra xa̱ꞌa̱ ña kundivi to̱ꞌon ña ki̱ndo̱o Ndios xíꞌin ta̱Abraham.
GAL 4:24 Ta xíꞌin o̱vi̱ náñaꞌa̱ yóꞌo to̱ꞌon Ndios sánáꞌa ndasaá yóo o̱vi̱ ña ki̱ndo̱o Ndios xíꞌin ni̱vi. To̱ꞌon ña káꞌa̱n xa̱ꞌa̱ ñáesclava Agar sánáꞌa ña xa̱ꞌa̱ ña ki̱ndo̱o Ndios xíꞌin ni̱vi naIsrael yuku̱ Sinaí, chi no̱o̱ yuku̱ yóꞌo Ndios ta̱xi ra nda̱yí ra ndaꞌa̱ ta̱Moisés. Ta ndiꞌi ni̱vi na ndíko̱n yichi̱ no̱o̱ xáꞌnda chiño nda̱yí, nda̱tán yóo sa̱ꞌya ñáesclava Agar saá yóo na, chi táku̱ ka̱ na ti̱xin ndee̱ nda̱yí yóꞌo.
GAL 4:25 Ta saá tuku to̱ꞌon ña káꞌa̱n xa̱ꞌa̱ ñáesclava Agar yóꞌo sánáꞌa ña xa̱ꞌa̱ yuku̱ Sinaí ña ñíndichi no̱o̱ ñoꞌo̱ ña na̱ní Arabia, chi no̱o̱ yuku̱ yóꞌo ta̱Moisés na̱kiꞌin ra nda̱yí Ndios. Saá tuku to̱ꞌon ña káꞌa̱n xa̱ꞌa̱ ñáesclava Agar sánáꞌa ña xa̱ꞌa̱ ñoo Jerusalén ki̱vi̱ vitin, chi ni̱vi nañoo Jerusalén xíꞌin ndiꞌi ni̱vi najudío na ndíko̱n yichi̱ no̱o̱ xáꞌnda chiño nda̱yí, nda̱tán yóo naesclavo saá yóo na.
GAL 4:26 Ta to̱ꞌon ña káꞌa̱n xa̱ꞌa̱ ñáSara, ñaꞌa̱ ñá xi̱taku̱ ndíka̱, sánáꞌa ña xa̱ꞌa̱ inka̱ ñoo Jerusalén ña yóo ñoyívi ni̱no, ta mi̱i yó ni̱vi na kándixa Jesucristo, kúu yó ni̱vi nañoo yóꞌo. Ta ndiꞌi mi̱i yó na kúu nañoo Jerusalén ña yóo ñoyívi ni̱no, kúu yó ni̱vi na táku̱ ndíka̱, ta nda̱tán yóo sa̱ꞌya ñáSara ñá xi̱taku̱ ndíka̱, saá yóo yó.
GAL 4:27 Saá káꞌa̱n to̱ꞌon Ndios ña ni̱taa na xi̱na̱ꞌá xa̱ꞌa̱ ñáSara ta xa̱ꞌa̱ ni̱vi na yóo nda̱tán yóo sa̱ꞌya ñá, ta to̱ꞌon yóꞌo káchí ña saá: Yóꞌó, ñá kúu ñaꞌa̱ ñánóma, ñá o̱n ki̱ví koo sa̱ꞌya, ¡va̱ꞌa ná kusii̱ ini ún vitin! ¡Va̱ꞌa ná nda̱ꞌyi ún xa̱ꞌa̱ ña káꞌno ní ñasi̱i̱ yóo ini ún! Saá chi ñii ki̱vi̱ ña va̱xi, ñáñaꞌa̱ matóꞌón, chi yii̱ ñá sa̱ndakoo ra ñá, ñáyóꞌo kukomí ñá kua̱ꞌa̱ ní ka̱ sa̱ꞌya ñá no̱o̱ nasa̱ꞌya ñaꞌa̱ ñá yóo yii̱, saá káchí to̱ꞌon Ndios ña ni̱taa na xi̱na̱ꞌá.
GAL 4:28 Ta saá vitin, xa̱ꞌa̱ ña kua̱ꞌa̱ ní kúu mi̱i yó ni̱vi na kándixa Jesucristo, Ndios xa ki̱sa ndivi ra to̱ꞌon yóꞌo ña ki̱ndo̱o ra xíꞌin ta̱Abraham, chi ñii ki̱ꞌva xíꞌin ta̱Isaac ndiꞌi mi̱i yó kúu yó sa̱ꞌya ndinoꞌo ta̱Abraham.
GAL 4:29 Ta inka̱ sa̱ꞌya ta̱Abraham, ta̱ kúu ta̱Ismael, ta̱a ta̱ ka̱ku chi yivá siꞌí ra kuiti chi̱kaa̱ ini na kukomí na sa̱ꞌya na, ta̱Ismael yóꞌo sa̱xo̱ꞌvi̱ ra ta̱Isaac, ta̱a ta̱ ka̱ku chi saá ku̱ndivi ña kóni Níma̱ Ndios. Ta vitin ñii ki̱ꞌva saá ni̱vi na sánáꞌa ndí xíni̱ ñóꞌó kasa ndivi yó ndiꞌi nda̱yí Ndios ña ni̱taa ta̱Moisés, ni̱vi yóꞌo kúu na ndíko̱n sáxo̱ꞌvi̱ mi̱i yó, ni̱vi na kándixa Jesucristo.
GAL 4:30 Ta to̱ꞌon Ndios ña ni̱taa na xi̱na̱ꞌá, káchí ña saá: “Xíni̱ ñóꞌó tava ún ñáesclava, ta tiꞌví ún ñáyóꞌo xíꞌin sa̱ꞌya ñá, ña ná ko̱ꞌo̱n na ta kuxíká na no̱o̱ ún. Chi ta̱a sa̱ꞌya ñáesclava yóꞌo o̱n kuchiño nakiꞌin ra ñava̱ꞌa ña ki̱ndo̱o Ndios taxi ra ndaꞌa̱ sa̱ꞌya mi̱i ñaꞌa̱ ñá xi̱taku̱ ndíka̱”, káchí to̱ꞌon Ndios.
GAL 4:31 Nañani yó xíꞌin náki̱ꞌva̱ yó, mi̱i yó na kándixa Jesucristo o̱n vása yóo ka̱ yó nda̱tán yóo sa̱ꞌya ñáesclava. Saá chi mi̱i yó yóo yó nda̱tán yóo sa̱ꞌya ñaꞌa̱ ñá xi̱taku̱ ndíka̱.
GAL 5:1 Ndixa Jesucristo sa̱ka̱ku ra mi̱i yó no̱o̱ nda̱yí xa̱ꞌa̱ ña kuchiño kutaku̱ ndíka̱ yó. Ta saá ndóꞌó, xíni̱ ñóꞌó kutaku̱ ndíka̱ ndó yichi̱ ra, ta o̱n ndikó ndó ña tuku nduu ndó ni̱vi naesclavo na táku̱ ti̱xin ndee̱ nda̱yí ña ni̱taa ta̱Moisés.
GAL 5:2 Chikaa̱ so̱ꞌo va̱ꞌa ndó to̱ꞌon ña ndato̱ꞌon i̱ xíꞌin ndó vitin: Ta ndóꞌó, tá taxi ndó ña kasa ndivi ndó costumbre circuncisión, chi xáni si̱ni̱ ndó ndí xíꞌin chiño yóꞌo kuchiño ndó kutáꞌan va̱ꞌa ndó xíꞌin Ndios, ta xíꞌin ña keꞌé ndó saá, sanáꞌa ndó ndí nda̱ loꞌo o̱n vása ndáya̱ꞌví no̱o̱ ndó ña ki̱sa ndivi Jesucristo xa̱ꞌa̱ ña kuchiño yó kutáꞌan va̱ꞌa yó xíꞌin Ndios.
GAL 5:3 Yi̱ꞌi̱, tuku káꞌa̱n i̱ xíꞌin ndó ndí nda̱ yu kúu ni̱vi na kísa ndivi nda̱yí ña xáꞌnda chiño xa̱ꞌa̱ circuncisión, chi xáni si̱ni̱ na saá kuchiño kutáꞌan va̱ꞌa na xíꞌin Ndios, níkúu, ta va̱ꞌa kunda̱a̱ ini ni̱vi yóꞌo ndí táku̱ ka̱ na ti̱xin ndee̱ nda̱yí, ta xíni̱ ñóꞌó kasa ndivi na ndiꞌi saá nda̱yí Ndios ña ni̱taa ta̱Moisés.
GAL 5:4 Ndóꞌó, ni̱vi na xáni si̱ni̱ ndí xa̱ꞌa̱ ña kísa ndivi ndó nda̱yí Ndios ña ni̱taa ta̱Moisés nduu ndó ni̱vi na ndii na o̱n ko̱ó kua̱chi kuiso no̱o̱ Ndios, ta ndóꞌó, xíꞌin ñayóꞌo sánáꞌa ndó ndí xa ni̱ta̱ꞌvi̱ táꞌan ndó xíꞌin Jesucristo, chi sa̱kana ndó ñava̱ꞌa sa̱níꞌi Ndios ndóꞌó.
GAL 5:5 Ta mi̱i yó, ni̱vi na ndinoꞌo táku̱ chi Níma̱ Ndios táku̱ ña ini yó, ndáti yó ta ndáa ini yó ndí ndixa kúu yó ni̱vi na ndii no̱o̱ Ndios xa̱ꞌa̱ ña kándixa yó Jesucristo.
GAL 5:6 Ta mi̱i yó ni̱vi na táku̱ ini Jesucristo, ta ñii yóo yó xíꞌin ra, ta no̱o̱ yó o̱n vása ndáya̱ꞌví ka̱, án kúu yó ni̱vi na ki̱sa ndivi circuncisión, án kúu yó ni̱vi na o̱n vása ní‑kisa ndivi ña. Chi ñii la̱á ña ndáya̱ꞌví ní no̱o̱ yó kúu ña kándixa yó Jesucristo, ta xíꞌin ña kíꞌvi ini yó xíni táꞌan yó sánáꞌa yó ndí ndinoꞌo kándixa yó ra.
GAL 5:7 Ta ndóꞌó, va̱ꞌa ní ki̱xáꞌá ndó ndíko̱n ndó yichi̱ ña nda̱a̱, ta, ¿yu kúu ni̱vi sa̱si no̱o̱ ndó xa̱ꞌa̱ ña o̱n xi̱in ndó kundiko̱n ka̱ ndó yichi̱ ña nda̱a̱ yóꞌo?
GAL 5:8 O̱n si̱ví to̱ꞌon ña káku no̱o̱ Ndios kúu ña káꞌa̱n ni̱vi na chúꞌu ndóꞌó keꞌé ndó saá. Chi Ndios kúu ta̱a ta̱ ka̱na ndóꞌó kundiko̱n ndó yichi̱ ña nda̱a̱.
GAL 5:9 Ta ni̱vi yóꞌo na sánáꞌa ndí ndiꞌi ni̱vi na kándixa Jesucristo xíni̱ ñóꞌó na kasa ndivi na costumbre circuncisión, to̱ꞌon vatá yóꞌo ña sánáꞌa na, nda̱tán yóo levadura saá yóo ña. Ta va̱ꞌa nakáꞌán ndó to̱ꞌon ndíchí ña xíni̱ yó ña káchí saá: “Vará loꞌo kuiti kúu levadura, ta kómí ña ndee̱ kasa chiño ña xíꞌin ñii koꞌndo káꞌno yuxa̱n ña sanaño ñaꞌá ña”, saá káchí to̱ꞌon yóꞌo.
GAL 5:10 Yi̱ꞌi̱ ndáa ini i̱ ndí Ndios chindeé ra ndóꞌó ña o̱n kandixa ndó to̱ꞌon ña káku si̱ni̱ ni̱vi vatá yóꞌo ña kúu to̱ꞌon ña sáka si̱ni̱ ndó xa̱ꞌa̱ ña o̱n kunda̱a̱ ini ndó yu kúu ñanda̱a̱ xíni̱ ñóꞌó keꞌé ndó. Ta saá va̱ꞌa Ndios ná saxo̱ꞌvi̱ ra ni̱vi yóꞌo, nda̱ yu kúu na.
GAL 5:11 Nañani yó xíꞌin náki̱ꞌva̱ yó, tá ndixa yi̱ꞌi̱ káꞌa̱n ndoso i̱ ndí ni̱vi xíni̱ ñóꞌó kasa ndivi na costumbre circuncisión xa̱ꞌa̱ ña kutáꞌan va̱ꞌa na xíꞌin Ndios, níkúu, ta saá najudío sandakoo na ña ndíko̱n na saxo̱ꞌvi̱ na yi̱ꞌi̱, níkúu. Ta yi̱ꞌi̱ o̱n vása káꞌa̱n i̱ saá, chi ndixa káꞌa̱n ndoso i̱ no̱o̱ ni̱vi ndí ndasaá kuiti xa̱ꞌa̱ ña ni̱xiꞌi̱ Jesucristo ndaꞌa̱ tón cruz xa̱ꞌa̱ kua̱chi yó, kúchiño nduu yó ni̱vi na ndii no̱o̱ Ndios. Táná sandakoo i̱ ña káꞌa̱n ndoso i̱ to̱ꞌon yóꞌo, níkúu, ta saá o̱n kusaa̱ ka̱ ini ni̱vi koni na yi̱ꞌi̱.
GAL 5:12 Ta ni̱vi vatá na sánáꞌa ndóꞌó ña kaꞌnda loꞌo ndó ko̱ñu ndó xa̱ꞌa̱ ña xíni̱ ñóꞌó kasa ndivi ndó costumbre circuncisión, ta yi̱ꞌi̱, káꞌa̱n i̱ saá xa̱ꞌa̱ ni̱vi yóꞌo ndí xiiña no̱o̱ kóni na kaꞌnda loꞌo na, ¡va̱ꞌa ka̱ ñii yichi̱ ná kaꞌnda ndiꞌi xíꞌin mi̱i na!
GAL 5:13 Ta mi̱i yó, ni̱vi na kándixa Jesucristo, Ndios ka̱na ra yó ña kutaku̱ ndíka̱ yó. Ta o̱n si̱ví xa̱ꞌa̱ ña kasa ndivi yó ña o̱n váꞌa ña kútoo ní yi̱kí ko̱ñu yó kúu ña kutaku̱ ndíka̱ yó. Nda̱ víka̱, va̱ꞌa kutaku̱ ndíka̱ yó xa̱ꞌa̱ ña kasa ndivi yó chiño ña chindeé táꞌan yó xíꞌin ña kíꞌvi ini yó xíni táꞌan yó.
GAL 5:14 Saá chi ndiꞌi nda̱yí Ndios ña ni̱taa ta̱Moisés, kundivi ndiꞌi ña xíꞌin nda̱yí ña káchí saá: “Kukiꞌvi ini yó koni táꞌan yó ñii ki̱ꞌva nda̱tán kíꞌvi ini yó xíni yó mi̱i yó.”
GAL 5:15 Ta, ¡koto va̱ꞌa ndó xíꞌin mi̱i ndó! Tá o̱n vása kíꞌvi ini ndó xíni táꞌan ndó, ta káni táꞌan ndó xíꞌin to̱ꞌon ña sátakuéꞌe̱ ndó ini táꞌan ndó, ta yi̱yo ní saá, ko̱to̱ kundeé ndó sandiꞌi ndó xa̱ꞌa̱ natáꞌan ndó, ta natáꞌan ndó sandiꞌi na xa̱ꞌa̱ ndóꞌó.
GAL 5:16 Ta ndáto̱ꞌon i̱ xíꞌin ndó, káchí i̱ saá: Kutaku̱ ndó kasa ndivi ndó ña kóni Níma̱ Ndios, ta saá o̱n vása kutaku̱ ndó kasa ndivi ndó ña o̱n váꞌa ña kútoo yi̱kí ko̱ñu ndó.
GAL 5:17 Níma̱ Ndios ña táku̱ ini mi̱i yó, ni̱vi na kándixa Jesucristo, kóni ña ndí kasa ndivi yó ñava̱ꞌa. Ta ña kútoo ní yi̱kí ko̱ñu yó kúu ña keꞌé yó ña o̱n váꞌa. Ta saá ña kóni Níma̱ Ndios keꞌé yó kúu ña káni táꞌan xíꞌin ña kútoo ní yi̱kí ko̱ñu yó keꞌé ña. Ta xa̱ꞌa̱ ña káni táꞌan o̱vi̱ ñayóꞌo saá, o̱n vása táxi ña kasa ndivi yó ñava̱ꞌa nda̱tán yóo ña kóni yó keꞌé yó.
GAL 5:18 Ta saá ni, tá ndíko̱n yó yichi̱ no̱o̱ xáꞌnda chiño Níma̱ Ndios no̱o̱ yó, ta saá o̱n vása xíni̱ ñóꞌó kundiko̱n yó yichi̱ no̱o̱ xáꞌnda chiño nda̱yí Ndios ña ni̱taa ta̱Moisés no̱o̱ yó.
GAL 5:19 O̱n vása yo̱ꞌvi̱ nakoni yó yu kúu ña o̱n váꞌa ña kéꞌé ni̱vi na kísa ndivi ña kútoo ní yi̱kí ko̱ñu na. Saá chi ni̱vi yóꞌo kútoo ní na ki̱ꞌvi na kua̱chi, ta nata̱a kíꞌvi na kua̱chi xíꞌin náñaꞌa̱ ná o̱n si̱ví násíꞌí na kúu, ta náñaꞌa̱ kíꞌvi ná kua̱chi xíꞌin nata̱a na o̱n si̱ví yii̱ ná kúu, ta ni̱vi yóꞌo kéꞌé na ndiꞌi saá no̱o̱ ñakini,
GAL 5:20 ta kísa to̱ꞌó na kua̱ꞌa̱ ní no̱o̱ ndios vatá, ta xíꞌin ña nákuati na chíkaa̱ na ñatásín inka̱ ni̱vi, ta sáa̱ ní ini na xíni táꞌan na, ta táxi na kua̱chi xa̱ꞌa̱ natáꞌan na no̱o̱ nachiño, ta chútú ini na xíꞌin ña kuíni̱ na xíni na ni̱vi, ta kama sákaku na kua̱chi xíꞌin ni̱vi, ta nina to̱ꞌon kue̱ꞌe̱ káꞌa̱n na ta káni táꞌan na xíꞌin táꞌan na, ta sánáꞌa na to̱ꞌon ña sáti̱ví ñanda̱a̱ xa̱ꞌa̱ Jesucristo.
GAL 5:21 Ta ni̱vi yóꞌo kísa kuíni̱ na ta chíkaa̱ ni̱no̱ na inka̱ ni̱vi, ta xáꞌni na ni̱vi, ta xíꞌi ní na nduta̱ tá sáxíini ni̱vi, ta kúsii̱ ní ini na koo na viko̱ no̱o̱ kéꞌé ni̱vi ndiꞌi saá no̱o̱ ña o̱n váꞌa ñakini, ta ni̱vi yóꞌo táku̱ na kéꞌé na kua̱ꞌa̱ ní ka̱ inka̱ no̱o̱ ña o̱n váꞌa. Ta yi̱ꞌi̱, xa nda̱to̱ꞌon i̱ xíꞌin ndó, ta vitin tuku káꞌa̱n i̱ xíꞌin ndó, káchí i̱ saá: Ni̱vi na táku̱ kéꞌé ndiꞌi ña o̱n váꞌa ña sa̱kán nda̱to̱ꞌon i̱ xa̱ꞌa̱, ni̱vi yóꞌo o̱n kutaku̱ na xíꞌin Ndios no̱o̱ xáꞌnda chiño ra.
GAL 5:22 Ta mi̱i yó, ni̱vi na táku̱ Níma̱ Ndios ini, o̱n vása táku̱ yó kéꞌé ka̱ yó ña o̱n váꞌa nda̱tán kéꞌé ni̱vi yóꞌo. Chi Níma̱ Ndios táxi ña ndee̱ ña ini yó ña nduu yó ni̱vi na va̱ꞌa kíꞌvi ini xíni táꞌan, ta nákaa̱ ñasi̱i̱ ini yó, ta yóo ñava̱ꞌa ini yó, ta kómí yó ña káꞌno ini yó xíni yó ni̱vi, ta kéꞌé yó ñava̱ꞌa xíꞌin ni̱vi, ta kúu yó ni̱vi na va̱ꞌa ini, ta kúu yó ni̱vi nanda̱a̱ na o̱n vása sándakoo yichi̱ Ndios.
GAL 5:23 Ta o̱n si̱ví ni̱vi na kísa káꞌno xíꞌin mi̱i kúu yó, ta nda̱ víka̱, ni̱vi na kísa ni̱no̱ xíꞌin mi̱i kúu yó. Ta ni̱vi na násita xíꞌin mi̱i no̱o̱ ña o̱n váꞌa kúu yó. Saá táku̱ mi̱i yó, na kúu ni̱vi na táku̱ Níma̱ Ndios ini, ta o̱n ko̱ó nda̱ ñii nda̱yí kaꞌnda chiño no̱o̱ yó ña o̱n kasa ndivi yó ndiꞌi ñava̱ꞌa yóꞌo.
GAL 5:24 Ta xa̱ꞌa̱ ña ñii yóo yó táku̱ yó xíꞌin Jesucristo, ta xíꞌin ña ni̱xiꞌi̱ Jesucristo ndaꞌa̱ tón cruz, ñii káchí xíꞌin ra ni̱xiꞌi̱ ña kútoo yi̱kí ko̱ñu yó keꞌé ña, ña kúu ña o̱n váꞌa. Ta saá o̱n vása ka̱ ndíko̱n yó yichi̱ yatá no̱o̱ xi̱xaꞌnda chiño ña o̱n váꞌa no̱o̱ yó.
GAL 5:25 Ta vitin Níma̱ Ndios kúu ña táku̱ ini yó ta ndíko̱n yó yichi̱ no̱o̱ xáꞌnda chiño Níma̱ Ndios no̱o̱ yó. Ta saá xíni̱ ñóꞌó kutaku̱ yó xíꞌin ña kísa ndivi yó ña kóni Níma̱ Ndios.
GAL 5:26 O̱n váꞌa kuu yó ni̱vi na ña̱ꞌa ní ini, ta o̱n váꞌa kuu yó ni̱vi na sásaa̱ ini natáꞌan, ta o̱n váꞌa kuu yó ni̱vi na kuíni̱ ini xíni natáꞌan.
GAL 6:1 Nañani yó xíꞌin náki̱ꞌva̱ yó, tá yóo ñii ni̱vi na kándixa Jesucristo ta na̱kava na ke̱ꞌé na ña o̱n váꞌa, ta ndóꞌó, ni̱vi na va̱ꞌa táku̱ nda̱tán kóni Níma̱ Ndios, xíni̱ ñóꞌó chindeé ndó ta̱ñani yó án ñáki̱ꞌva̱ yó yóꞌo xa̱ꞌa̱ ña tuku va̱ꞌa nakiꞌin na kundiko̱n na yichi̱ ña nda̱a̱. Ta ki̱vi̱ ka̱ꞌa̱n ndó xíꞌin na, ta xíꞌin to̱ꞌon ña to̱ꞌó ta xíꞌin ña ni̱no̱ ini ndó ka̱ꞌa̱n ndó xíꞌin na. Ta ndixa koto va̱ꞌa xíꞌin mi̱i ndó ko̱to̱ ñii ki̱vi̱ ñii ki̱ꞌva saá ña o̱n váꞌa koto ndoso ña ndóꞌó ta nakava ndó keꞌé ndó ña o̱n váꞌa.
GAL 6:2 Saá chi tá yóo ñii tondóꞌó án tondíni táku̱ yó, ta nda̱tán yóo ñaveé ní ndíso yó, saá yóo ña, ta xíni̱ ñóꞌó chindeé táꞌan yó no̱o̱ ñaveé ndíso natáꞌan yó. Ta xíꞌin ña chíndeé táꞌan yó saá, kísa ndivi yó nda̱yí ña xa̱ꞌnda chiño Jesucristo no̱o̱ yó.
GAL 6:3 Tá yóo ni̱vi na kándixa Jesucristo, ta kúu na ni̱vi na ña̱ꞌa ní ini, ta kúu na ni̱vi na sándáꞌví xíꞌin mi̱i, chi o̱n si̱ví na náꞌno ka̱ no̱o̱ inka̱ ni̱vi kúu nayóꞌo.
GAL 6:4 Ñii ñii mi̱i yó ni̱vi na kándixa Jesucristo, xíni̱ ñóꞌó kaꞌvi va̱ꞌa si̱ni̱ yó xa̱ꞌa̱ ña kéꞌé yó, ña kunda̱a̱ ini yó án ndixa ñava̱ꞌa, án ña o̱n váꞌa kúu ña kéꞌé yó. Tá ndixa vivíi kísa ndivi yó chiño va̱ꞌa, ta saá va̱ꞌa ná kusii̱ ini yó xa̱ꞌa̱ ña kéꞌé mi̱i yó. Ta o̱n váꞌa kundiꞌi ini yó xa̱ꞌa̱ ña kéꞌé inka̱ ni̱vi, án va̱ꞌa ka̱ án ña o̱n vása va̱ꞌa ka̱ kúu chiño nayóꞌo no̱o̱ chiño ña kéꞌé mi̱i yó.
GAL 6:5 Saá chi ñii ñii ni̱vi xíni̱ ñóꞌó kuiso chiño na xíꞌin ña sa̱kuiso Ndios mi̱i na.
GAL 6:6 Ta ni̱vi na xíni̱ so̱ꞌo to̱ꞌon Ndios ña sánáꞌa namaestro no̱o̱ na, ni̱vi yóꞌo ndíso na chiño ña taxi na loꞌo ñava̱ꞌa kómí na ndaꞌa̱ namaestro na sánáꞌa ñaꞌá.
GAL 6:7 Tá xáni si̱ni̱ ndó ndí Ndios o̱n chaꞌvi ra ni̱vi nda̱tán yóo chiño kísa ndivi na, ta xíꞌin ña xáni si̱ni̱ ndó saá, sándáꞌví xíꞌin mi̱i ndó. Saá chi tá chiꞌi ni̱vi ñava̱ꞌa, ta ñava̱ꞌa nakaya na. Tá chiꞌi ni̱vi ña o̱n váꞌa, ta ña o̱n váꞌa nakaya na.
GAL 6:8 Ta saá ni̱vi na táku̱ kísa ndivi ña o̱n váꞌa ña kútoo ní yi̱kí ko̱ñu na, nayóꞌo yóo na nda̱tán yóo ni̱vi na chi̱ꞌi ña o̱n váꞌa, ta ña nakaya ni̱vi yóꞌo kúu ña sandiꞌi xa̱ꞌa̱ na no̱o̱ Ndios. Ta ni̱vi na táku̱ kísa ndivi ña kóni Níma̱ Ndios, ni̱vi yóꞌo yóo na nda̱tán yóo ni̱vi na chi̱ꞌi ñava̱ꞌa, ta ña nakaya ni̱vi yóꞌo kúu ña kutaku̱ na xíꞌin Ndios ndiꞌi saá ki̱vi̱ ña va̱xi.
GAL 6:9 Ta saá ñii ñii ki̱vi̱ xíni̱ ñóꞌó kutaku̱ yó kasa ndivi yó ñava̱ꞌa, ta nda̱ loꞌo o̱n sandakoo yó kéꞌé yó saá. Tá ñii ñii ki̱vi̱ chikaa̱ ka̱ yó ndee̱ keꞌé yó ñava̱ꞌa, ta saá to̱nda̱a ki̱vi̱ ña chi̱tóni̱ Ndios, ta ndixa nakiꞌin yó ñava̱ꞌa taxi Ndios ndaꞌa̱ yó.
GAL 6:10 Ta xa̱ꞌa̱ ñayóꞌo, ndiꞌi saá yichi̱ tá kuchiño keꞌé yó ñava̱ꞌa xíꞌin ni̱vi, ta saá va̱ꞌa ná keꞌé yó ña. Ta ña xíni̱ ñóꞌó ní ka̱ kúu ña keꞌé yó ñava̱ꞌa xíꞌin nañani yó ta xíꞌin náki̱ꞌva̱ yó na kándixa Jesucristo.
GAL 6:11 Koto ndó ví, vitin xíꞌin ndaꞌa̱ mi̱i i̱ táa i̱ letra náꞌno yóꞌo no̱o̱ ñasondíꞌí tutu yóꞌo.
GAL 6:12 Ndáto̱ꞌon i̱ xíꞌin ndó saá, ndí ni̱vi na kóni kasa ndu̱xa̱ xíꞌin ndó ña kasa ndivi ndó costumbre circuncisión, ni̱vi yóꞌo o̱n si̱ví ni̱vi na va̱ꞌa ndinoꞌo ini kúu na. Saá chi ña kuiti kóni na kúu ña va̱ꞌa koo na xíꞌin inka̱ najudío, ta yíꞌví na ko̱to̱ najudío yóꞌo saxo̱ꞌvi̱ ñaꞌá na, táná ka̱ꞌa̱n na ndí ndasaá kuiti xa̱ꞌa̱ ña ki̱sa ndivi Jesucristo ki̱vi̱ ni̱xiꞌi̱ ra ndaꞌa̱ tón cruz kúu ña kúchiño Ndios saka̱ku ra ni̱vi no̱o̱ kua̱chi na.
GAL 6:13 Ta najudío yóꞌo, na kúu na káꞌa̱n xíꞌin ndó ndí xíni̱ ñóꞌó kasa ndivi ndó costumbre circuncisión, ta mi̱i nayóꞌo o̱n vása kísa ndivi na ndiꞌi ña xáꞌnda chiño nda̱yí Ndios ña ni̱taa ta̱Moisés. Ta ndasaá kuiti ña kóni na kúu ña kasa ndivi ndó costumbre circuncisión, xa̱ꞌa̱ ña kuchiño kasa káꞌno xíꞌin mi̱i na no̱o̱ inka̱ ni̱vi ña sanoo na ini ndó ña kundiko̱n ndó yichi̱ mi̱i na.
GAL 6:14 Ta yi̱ꞌi̱, ñii la̱á xa̱ꞌa̱ ña kísa káꞌno xíꞌin mi̱i i̱ kúu ña kándixa i̱ ndí Jesucristo ni̱xiꞌi̱ ra ndaꞌa̱ tón cruz xa̱ꞌa̱ kua̱chi i̱. Ta xa̱ꞌa̱ ña ñii yóo i̱ xíꞌin Jesucristo, nda̱tán yóo ña ñii káchí ni̱xiꞌi̱ i̱ xíꞌin ra, saá yóo ña. Ta saá ña o̱n váꞌa ñoyívi yóꞌo o̱n vása kómí ka̱ ña ndee̱ kaꞌnda chiño ña no̱o̱ i̱, chi nda̱tán yóo ta̱a ta̱ ni̱xiꞌi̱, saá yóo i̱ no̱o̱ ña o̱n váꞌa yóꞌo. Ta ndiꞌi ña yóo ñoyívi nda̱tán yóo ña ni̱xiꞌi̱ no̱o̱ i̱, saá yóo ña, chi nda̱ loꞌo o̱n vása ndáya̱ꞌví ka̱ ña no̱o̱ i̱.
GAL 6:15 Ta mi̱i yó ni̱vi na kándixa Jesucristo ta ñii yóo yó táku̱ yó xíꞌin ra, ta vitin ndixa o̱n vása ndáya̱ꞌví no̱o̱ yó án kúu yó ni̱vi na kísa ndivi circuncisión, án kúu yó ni̱vi na o̱n vása kísa ndivi circuncisión. Ñii la̱á ña ndáya̱ꞌví ní no̱o̱ yó vitin kúu ña Ndios nda̱sa ra ña ndu̱u yó ni̱vi xa̱á.
GAL 6:16 Ta ndiꞌi ni̱vi na kándixa to̱ꞌon yóꞌo ta táku̱ na saá, ¡va̱ꞌa ná koo ñava̱ꞌa ini na! Ta, ¡va̱ꞌa ná kundáꞌví ini Ndios koni ra na! Chi vitin ndu̱u na naveꞌe Ndios.
GAL 6:17 Ta̱nda̱ ki̱vi̱ vitin ta̱nda̱ ndiꞌi ki̱vi̱ ña va̱xi, o̱n xi̱in i̱ ña nda̱ ñii ni̱vi sakaku na kua̱chi xíꞌin i̱ xa̱ꞌa̱ to̱ꞌon ña sánáꞌa i̱ xa̱ꞌa̱ Jesucristo. Saá chi no̱o̱ yi̱kí ko̱ñu i̱ kómí i̱ kua̱ꞌa̱ ní ya̱nda ña sánáꞌa ndí yi̱ꞌi̱ kúu ta̱a ta̱ xa ni̱xo̱ꞌvi̱ ní xa̱ꞌa̱ chiño ña ki̱sa ndivi i̱ no̱o̱ Jesucristo, Ta̱a ta̱Káꞌno no̱o̱ yó.
GAL 6:18 Ta nañani yó xíꞌin náki̱ꞌva̱ yó, ndúkú i̱ no̱o̱ Jesucristo, Ta̱a ta̱Káꞌno no̱o̱ yó, ná keꞌé ra ñava̱ꞌa ra xíꞌin ndó. Saá ná koo ña.
EPH 1:1 Yi̱ꞌi̱ kúu i̱ ta̱Pablo, ta̱a ta̱ na̱ka̱xin Ndios ña kúu i̱ ta̱apóstol, ta̱a ta̱ ti̱ꞌví ra kasa ndivi chiño no̱o̱ Jesucristo. Ta táa i̱ tutu yóꞌo xaa̱ ña ndaꞌa̱ ndóꞌó, ni̱vi na táku̱ ñoo Éfeso, na kúu nañoo Ndios chi kándixa ndó Jesucristo ta vivíi ndíko̱n ndó yichi̱ ra.
EPH 1:2 Ta Yivá yó Ndios xíꞌin Jesucristo Ta̱a ta̱Káꞌno no̱o̱ yó, ná taxi ra ña koo ñava̱ꞌa ini ndó, ta ná keꞌé ra ñava̱ꞌa xíꞌin ndó.
EPH 1:3 ¡Ná kasa káꞌno ní yó Ndios, ta̱ kúu Yivá Jesucristo, Ta̱a ta̱Káꞌno no̱o̱ yó! Saá chi xa̱ꞌa̱ ña táku̱ yó ini Jesucristo, nda̱ ñoyívi ni̱no Ndios xa sa̱níꞌi ra mi̱i yó ndiꞌi saá no̱o̱ ñava̱ꞌa ña káku Níma̱ ra.
EPH 1:4 Ki̱vi̱ o̱n ta̱ꞌán kasa va̱ꞌa Ndios ñoyívi yóꞌo, xa na̱ka̱xin ra mi̱i yó ña nduu yó ni̱vi nayi̱i̱, na o̱n ko̱ó kua̱chi kuiso no̱o̱ ra xa̱ꞌa̱ ña kutaku̱ yó ini Jesucristo.
EPH 1:5 Ndios kíꞌvi ní ini ra xíni ra mi̱i yó, ta xa̱ꞌa̱ ñayóꞌo, chi̱tóni̱ ra nakiꞌin ra mi̱i yó ña nduu yó sa̱ꞌya ra. Ta ña kuchiño keꞌé ra saá, Jesucristo ni̱xiꞌi̱ ra xa̱ꞌa̱ kua̱chi yó. Ta xíꞌin ñasi̱i̱ ndinoꞌo ini ra, Ndios na̱kiꞌin ra mi̱i yó ña ndu̱u yó sa̱ꞌya ra.
EPH 1:6 Va̱ꞌa ná kasa káꞌno ní yó Ndios, chi xa̱ꞌa̱ ñava̱ꞌa ini ra kúu ña na̱kiꞌin va̱ꞌa ra mi̱i yó, na kúu ni̱vi na táku̱ ini Jesucristo, ta̱a ta̱ kíꞌvi ní ini Ndios xíni ra.
EPH 1:7 Ta ña kuchiño ñii kutaku̱ yó xíꞌin ra, Jesucristo cha̱ꞌvi ra xa̱ꞌa̱ yó xíꞌin ni̱i̱ ra ña ni̱xi̱ta̱ ki̱vi̱ ni̱xiꞌi̱ ra ndaꞌa̱ tón cruz. Ta xa̱ꞌa̱ ñayóꞌo Ndios kísa káꞌno ini ra xa̱ꞌa̱ kua̱chi yó, ta ndee̱ ña o̱n váꞌa o̱n vása ka̱ xáꞌnda chiño ña no̱o̱ yó. Ndios kéꞌé ra ñava̱ꞌa yóꞌo xíꞌin yó chi káꞌno ní ñava̱ꞌa yóo ini ra.
EPH 1:8 Ta ñii ñii ki̱vi̱ Ndios sáníꞌi ra mi̱i yó kua̱ꞌa̱ ní ñandíchí, ta saá tuku táxi ra ña kunda̱a̱ ini yó ñanda̱a̱.
EPH 1:9 Vará siꞌna ni̱xi̱yo seꞌé ña chi̱tóni̱ Ndios kasa ndivi Jesucristo, ta vitin Ndios xa sa̱náꞌa káxín ra ña mi̱i yó, chi saá chi̱kaa̱ ini Ndios kasa ndivi ra.
EPH 1:10 Saá chi ña chi̱tóni̱ Ndios kúu ñayóꞌo: Tá kixaa̱ ki̱vi̱ ña chi̱ndúꞌu̱ ra, ta saá ki̱vi̱ yóꞌo Ndios taxi ra nda̱yí ndaꞌa̱ Jesucristo ña kaꞌnda chiño ra no̱o̱ ndiꞌi ña yóo ñoyívi ni̱no ta kaꞌnda chiño ra no̱o̱ ndiꞌi ña yóo ñoyívi yóꞌo.
EPH 1:11 Nda̱ ñano̱ó Ndios xa na̱ka̱xin ra mi̱i yó ña kuu yó sa̱ꞌya ra. Ta xa̱ꞌa̱ ña ñii yóo yó táku̱ yó xíꞌin Jesucristo, ndixa nakiꞌin yó ndiꞌi ñava̱ꞌa ña ni̱ka̱ꞌa̱n Ndios ki̱ndo̱o ra xíꞌin yó. Saá chi ñii ki̱ꞌva nda̱tán chi̱tóni̱ Ndios kasa ndivi ra, saá kéꞌé ra.
EPH 1:12 Ta Ndios kóni ra ña mi̱i ndi̱ najudío, na kúu ni̱vi nano̱ó ka̱ndixa Jesucristo, ná kasa káꞌno ní ndi̱ Ndios xa̱ꞌa̱ ndee̱ va̱ꞌa ña livi kómí ra.
EPH 1:13 Ta vitin ndóꞌó, ni̱vi na o̱n vása kúu najudío xa xi̱ni̱ so̱ꞌo ndó to̱ꞌon va̱ꞌa ña nda̱a̱ ña káchí ndí Ndios sáka̱ku ra ni̱vi na kándixa Jesucristo. Ta saá xa̱ꞌa̱ ña ka̱ndixa ndó Jesucristo, Ndios ta̱xi ra Níma̱ ra yóo ña táku̱ ña ini ndó, ta kísa nda̱a̱ ña ndí kúu ndó sa̱ꞌya ndinoꞌo Ndios vitin. Ta Níma̱ Ndios yóꞌo kúu ña xi̱na̱ꞌá ni̱ka̱ꞌa̱n Ndios ki̱ndo̱o ra xíꞌin naIsrael ndí tiꞌví ra ña ñoyívi yóꞌo.
EPH 1:14 Ta Níma̱ Ndios yóꞌo ña táku̱ ini yó kúu ña kísa nda̱a̱ ndí ndixa Ndios taxi ra ndiꞌi ñava̱ꞌa chi̱ndúꞌu̱ ra nakiꞌin yó no̱o̱ ra ñoyívi ni̱no, chi kúu yó sa̱ꞌya ndinoꞌo Ndios. Saá ke̱ꞌé Ndios xíꞌin yó xa̱ꞌa̱ ña kasa káꞌno yó ra chi kómí ra ndiꞌi ndee̱ náꞌno va̱ꞌa ña livi.
EPH 1:15 Ta saá xa̱ꞌa̱ ña xi̱ni̱ so̱ꞌo i̱ ña ndí va̱ꞌa ndáa ini ndó Jesucristo, ta xa̱ꞌa̱ ña xi̱ni̱ so̱ꞌo i̱ ndí kíꞌvi ní ini ndó xíni ndó ndiꞌi nañani yó xíꞌin náki̱ꞌva̱ yó na kándixa ñaꞌá,
EPH 1:16 ta o̱n vása sándakoo i̱ káꞌa̱n i̱ xíꞌin Ndios xa̱ꞌa̱ ndó, káꞌa̱n i̱ káchí i̱ xíꞌin ra saá: “Tata Yivá yó, táxaꞌvi ún xa̱ꞌa̱ ni̱vi na kándixa Jesucristo na kúu na táku̱ ñoo Éfeso”, káchí i̱ xíꞌin Ndios.
EPH 1:17 Ta ndiꞌi saá ki̱vi̱ ndúkú i̱ xa̱ꞌa̱ ndó no̱o̱ Yivá yó Ndios, ta̱a ta̱ kómí ndiꞌi ndee̱ náꞌno, ta kúu ra ta̱a ta̱ na̱kiꞌin ñato̱ꞌó ndaꞌa̱ Jesucristo ki̱vi̱ ni̱xika ra ñoyívi yóꞌo. Ta no̱o̱ Ndios yóꞌo ndúkú i̱ ña taxi ra ñandíchí Níma̱ ra koo ña si̱ni̱ ndó, ta ndúkú i̱ no̱o̱ ra ndí Níma̱ ra sanáꞌa ña ndóꞌó ndiꞌi ñanda̱a̱. Ta xíꞌin ñayóꞌo, chindeé ña ndóꞌó ña kunda̱a̱ va̱ꞌa ka̱ ini ndó xa̱ꞌa̱ Ndios.
EPH 1:18 Ta káꞌa̱n i̱ ndúkú i̱ no̱o̱ Ndios ña sanayeꞌe ra ñandíchí si̱ni̱ ndó ña kunda̱a̱ ndinoꞌo ini ndó xa̱ꞌa̱ yu kúu ñava̱ꞌa káꞌno ndáti ndó, chi ndóꞌó kúu ni̱vi na ka̱na Ndios ña nduu ndó sa̱ꞌya ra ña kutaku̱ ndó xíꞌin ra ndiꞌi saá ki̱vi̱. Ta káꞌa̱n i̱ ndúkú i̱ no̱o̱ Ndios ña chindeé ra ndóꞌó ña kunda̱a̱ va̱ꞌa ini ndó ndí kua̱ꞌa̱ ní ñava̱ꞌa livi náꞌno taxi Ndios ndaꞌa̱ ndiꞌi ni̱vi na kúu sa̱ꞌya ra.
EPH 1:19 Ta saá tuku káꞌa̱n i̱ ndúkú i̱ no̱o̱ Ndios ña sanáꞌa ra no̱o̱ ndóꞌó ndí ndee̱ ña kómí ra ni̱yaꞌa ní káꞌno ña xa̱ꞌa̱ ña chindeé ra mi̱i yó na kúu ni̱vi na kándixa ñaꞌá.
EPH 1:20 Xíꞌin mi̱i ndee̱ yóꞌo, Ndios sa̱nataku̱ ra Jesucristo, ta ta̱xi ra ña yóo Jesucristo no̱o̱ táyi̱ tón to̱ꞌó tón ñíndichi sii̱n kuaꞌá Ndios ñoyívi ni̱no.
EPH 1:21 Ta xíꞌin ña ke̱ꞌé ra saá, Ndios ta̱xi ra ndí Jesucristo kúu ta̱a ta̱ káꞌno ní ka̱ no̱o̱ ndiꞌi nanáꞌno, ta kúu ra ta̱a ta̱ káꞌno ní ka̱ no̱o̱ ndiꞌi na xáꞌnda chiño, ta kúu ra ta̱a ta̱ káꞌno ní ka̱ no̱o̱ ndiꞌi ni̱vi án níma̱ ña kómí nda̱yí ñoyívi yóꞌo án ñoyívi ni̱no. Ta Jesucristo kúu ra ta̱a ta̱ káꞌno ní ka̱ no̱o̱ ndiꞌi ña yóo án ña táku̱ ñoyívi vitin, ta ñii ki̱ꞌva saá kúu ra ta̱a ta̱ káꞌno ní ka̱ no̱o̱ ndiꞌi ña koo án ña kutaku̱ ndiꞌi saá ki̱vi̱ ña va̱xi.
EPH 1:22 Ta Ndios xa sa̱ko̱yo ra ndiꞌi ndee̱ o̱n váꞌa ti̱xin xa̱ꞌa̱ Jesucristo, ta ta̱xi ra ña Jesucristo kúu ra ta̱a ta̱káꞌno ní ka̱, chi nda̱tán yóo si̱ni̱ ni̱vi no̱o̱ yi̱kí ko̱ñu na, saá yóo Jesucristo xíꞌin ni̱vi na kándixa ñaꞌá.
EPH 1:23 Ta nda̱tán yóo yi̱kí ko̱ñu Jesucristo saá yóo ndiꞌi ni̱vi na kándixa ñaꞌá. Ta xíꞌin mi̱i ra sákutú nda̱a̱ ra ini ndiꞌi ni̱vi na kándixa ñaꞌá. Ta saá tuku Jesucristo xíꞌin mi̱i ra sákutú nda̱a̱ ra ndiꞌi ña ku̱va̱ꞌa ñoyívi yóꞌo xíꞌin ndiꞌi ña ku̱va̱ꞌa ñoyívi ni̱no.
EPH 2:1 Ta ndóꞌó, ña ya̱chi̱ ka̱ tá o̱n ta̱ꞌán kandixa ndó Jesucristo, ta ni̱xika ndó yichi̱ ña o̱n váꞌa ta xi̱ndiso ní ndó kua̱chi, ta ki̱vi̱ saá xi̱kuu ndó nda̱tán yóo ni̱vi na ni̱xiꞌi̱ no̱o̱ Ndios.
EPH 2:2 Saá ni̱xi̱yo ndó xi̱na̱ꞌá chi xi̱ndiko̱n ndó yichi̱ o̱n váꞌa ñii káchí xíꞌin inka̱ ni̱vi ñoyívi yóꞌo, ta chi̱kaa̱ so̱ꞌo ndó ña nda̱to̱ꞌon níma̱ ndiva̱ꞌa káꞌno xíꞌin ndó saá. Ta níma̱ ndiva̱ꞌa káꞌno yóꞌo kúu ña xáꞌnda chiño no̱o̱ ndiꞌi níma̱ ndiva̱ꞌa, ta saá tuku kúu ña níma̱ ña kísa chiño ini ni̱vi na toon ní ini, na o̱n vása xi̱in chikaa̱ so̱ꞌo ña káꞌa̱n Ndios.
EPH 2:3 Ta xi̱na̱ꞌá ñii ki̱ꞌva nda̱tán táku̱ ni̱vi na toon ní ini yóꞌo, saá xi̱taku̱ mi̱i yó, chi xi̱ndiko̱n yó yichi̱ no̱o̱ kísa ndivi yó ña o̱n váꞌa ña kútoo ní yi̱kí ko̱ñu yó, ta kísa ndivi yó ña o̱n váꞌa ña káchí ini yó. Ta ñii káchí xíꞌin ni̱vi na toon ini, xa̱ꞌnda chiño ña o̱n váꞌa no̱o̱ yó. Ta xa̱ꞌa̱ ñayóꞌo, Ndios xi̱komí ra nda̱yí saxo̱ꞌvi̱ ní ra mi̱i yó, níkúu, xíꞌin ña sáa̱ ní ini ra ñii káchí xíꞌin ni̱vi na o̱n váꞌa.
EPH 2:4 Ta saá ni, Ndios, ta̱ kúu ta̱a ta̱ káꞌno ní ini, ndixa kíꞌvi ní ini ra xíni ra mi̱i yó,
EPH 2:5 ta ñii káchí xíꞌin Jesucristo, ta̱xi ra ña kutaku̱ ndinoꞌo yó no̱o̱ ra. Ñayóꞌo ke̱ꞌé Ndios xíꞌin yó ki̱vi̱ xi̱kuu ka̱ yó ni̱vi na ni̱xiꞌi̱ no̱o̱ ra xa̱ꞌa̱ ña xi̱ndiso yó kua̱ꞌa̱ ní kua̱chi no̱o̱ ra. Ta ndixa ndasaá kuiti xa̱ꞌa̱ ñava̱ꞌa káꞌno ini mi̱i Ndios kúu ña sa̱ka̱ku ra mi̱i yó no̱o̱ ndee̱ ña o̱n váꞌa.
EPH 2:6 Ta xa̱ꞌa̱ ña ñii yóo yó táku̱ yó xíꞌin Jesucristo vitin, yóo ña nda̱tán yóo ña Ndios ñii káchí xa sa̱nataku̱ ra yó xíꞌin Jesucristo, ta ta̱xi ra ña ñii káchí xíꞌin Jesucristo ndóo yó no̱o̱ táyi̱ náꞌno tón to̱ꞌó ñoyívi ni̱no no̱o̱ xáꞌnda chiño yó xíꞌin ra.
EPH 2:7 Saá ke̱ꞌé Ndios ñava̱ꞌa yóꞌo xíꞌin ndiꞌi mi̱i yó, chi kóni ra sanáꞌa ra no̱o̱ ni̱vi na kutaku̱ kui̱ya̱ va̱xi, ndí kua̱ꞌa̱ ní ñava̱ꞌa kéꞌé ra xíꞌin yó chi kúu ra ta̱a ta̱ va̱ꞌa káꞌno ini, ta kíꞌvi ní ini ra xíni ra mi̱i yó, ni̱vi na ñii yóo xíꞌin Jesucristo chi kándixa yó ra.
EPH 2:8 Saá chi ña sa̱ka̱ku Ndios mi̱i yó no̱o̱ ña o̱n váꞌa ña sandiꞌi xa̱ꞌa̱ yó kúu ñii ñava̱ꞌa káꞌno sa̱níꞌi Ndios mi̱i yó, chi ta̱a ta̱ va̱ꞌa ní káꞌno ini kúu ra. Ta o̱n si̱ví xa̱ꞌa̱ ña chiño va̱ꞌa ki̱sa ndivi yó no̱o̱ Ndios kúu ña sa̱ka̱ku ra mi̱i yó. Ta xa̱ꞌa̱ ña ka̱ndixa yó Jesucristo, Ndios sa̱níꞌi ra yó ñava̱ꞌa ña sa̱ka̱ku ra mi̱i yó.
EPH 2:9 Ndixa o̱n si̱ví xa̱ꞌa̱ chiño va̱ꞌa ña ki̱sa ndivi yó kúu ña Ndios sa̱ka̱ku ra mi̱i yó. Ta ñayóꞌo sánáꞌa ndí nda̱ ñii yó o̱n kúchiño kasa káꞌno xíꞌin mi̱i yó no̱o̱ Ndios.
EPH 2:10 Ndios ki̱sa va̱ꞌa ra mi̱i yó, ta kúu yó ni̱vi na ku̱va̱ꞌa xa̱ꞌa̱ ña ñii koo yó kutaku̱ yó xíꞌin Jesucristo ta xa̱ꞌa̱ ña kasa ndivi yó kua̱ꞌa̱ ní chiño va̱ꞌa ña nda̱ xa siꞌna chi̱tóni̱ Ndios kasa ndivi yó.
EPH 2:11 Ndóꞌó, ni̱vi na o̱n si̱ví najudío kúu, va̱ꞌa nakáꞌán ndó ndí xi̱na̱ꞌá ndóꞌó o̱n si̱ví ni̱vi na va̱ꞌa xi̱nataꞌan xíꞌin Ndios xi̱kuu ndó. Ta mi̱i ndi̱ ni̱vi najudío chi̱nóo ndi̱ ki̱vi̱ ndó, na̱ní ndó “ni̱vi na o̱n vása kísa ndivi costumbre circuncisión.” Ta mi̱i ndi̱ najudío sa̱kunaní xíꞌin mi̱i ndi̱ “ni̱vi na kísa ndivi costumbre circuncisión”, ta xáni si̱ni̱ ndi̱ ndí xa̱ꞌa̱ ña ki̱sa ndivi ndi̱ costumbre yóꞌo xíꞌin yi̱kí ko̱ñu ndi̱, kúu ndi̱ ni̱vi na va̱ꞌa nátaꞌan xíꞌin Ndios, ta o̱n si̱ví saá, chi o̱n vása ní‑nasama níma̱ ndi̱ ña xíꞌin ña ndinoꞌo ini ndi̱ kundiko̱n ndi̱ Ndios.
EPH 2:12 Ta ndóꞌó na o̱n si̱ví najudío kúu, va̱ꞌa nakáꞌán ndó ndasaá ni̱xi̱yo ndó xi̱na̱ꞌá tá o̱n ta̱ꞌán kandixa ndó Jesucristo. Xíká ní xi̱taku̱ ndó no̱o̱ ra, ta xa̱ꞌa̱ ña o̱n si̱ví nañoo ra naIsrael kúu ndó, o̱n vása ní‑xiyo nda̱yí ndaꞌa̱ ndó ña nakiꞌin ndó ñava̱ꞌa ki̱ndo̱o Ndios taxi ra ndaꞌa̱ naIsrael. Ndáꞌví ní xi̱taku̱ ndó siꞌna, chi o̱n vása ní‑kunda̱a̱ ini ndó yu kúu Ndios ndinoꞌo, ta nda̱ loꞌo o̱n vása ní‑xindati ndó nakiꞌin ndó ñava̱ꞌa ndaꞌa̱ ra. Saá ndáꞌví xi̱taku̱ ndó xi̱na̱ꞌá.
EPH 2:13 Ta vitin xa̱ꞌa̱ ña ka̱ndixa ndó Jesucristo, va̱ꞌa nátaꞌan ndó xíꞌin Ndios. Vará xi̱na̱ꞌá xi̱kuu ndó ni̱vi na xi̱taku̱ xíká ní no̱o̱ Ndios, ta ni̱i̱ Jesucristo, ña ni̱xi̱ta̱ ndaꞌa̱ tón cruz ki̱vi̱ ni̱xiꞌi̱ ra, ta̱xi ña ki̱xaa̱ ndó ku̱yatin ndó no̱o̱ Ndios vitin.
EPH 2:14 Ta mi̱i Jesucristo kúu ta̱a ta̱ va̱ꞌa sa̱nakutáꞌan mi̱i ndi̱, ni̱vi najudío xíꞌin ndóꞌó, ni̱vi na o̱n si̱ví najudío kúu, chi ke̱ꞌé ra chiño ña ta̱xi ndí va̱ꞌa nátaꞌan o̱vi̱ no̱o̱ ni̱vi yóꞌo vitin. Ta xi̱na̱ꞌá mi̱i yó na kúu o̱vi̱ no̱o̱ ni̱vi yóꞌo ni̱saa̱ ini yó xi̱ni táꞌan yó, ta nda̱tán ni̱xi̱yo ñii na̱ma̱ kútu̱ ña xi̱nakaa̱ ma̱ꞌñó, ta na̱taꞌví ña ndi̱ꞌi̱ najudío no̱o̱ ndóꞌó na o̱n si̱ví najudío kúu, saá ni̱xi̱yo ña. Ta nda̱tán yóo ta̱a ta̱ sa̱ndiꞌi xa̱ꞌa̱ na̱ma̱ kútu̱ yóꞌo, saá yóo Jesucristo. Saá chi xa̱ꞌa̱ ña ke̱ꞌé Jesucristo, o̱n ko̱ó ka̱ ña nákaa̱ náta̱ꞌvi̱ táꞌan mi̱i yó ni̱vi na kándixa Jesucristo, án najudío kúu yó, án ni̱vi na o̱n si̱ví najudío kúu yó.
EPH 2:15 Xíꞌin ña ni̱xiꞌi̱ ra ndaꞌa̱ tón cruz, Jesucristo ki̱ndaa ra ndee̱ nda̱yí ña ni̱taa ta̱Moisés, ta nda̱yí yóꞌo o̱n si̱ví ka̱ ña xáꞌnda chiño no̱o̱ ni̱vi na kándixa Jesucristo kúu ña. Ta saá nda̱yí yóꞌo o̱n vása nátaꞌví táꞌan ka̱ ña mi̱i ndi̱ najudío no̱o̱ ndóꞌó na o̱n vása kúu najudío. Saá chi xa̱ꞌa̱ ña ka̱ndixa yó Jesucristo, ta̱yóꞌo sa̱nduu ra o̱vi̱ no̱o̱ ni̱vi na xi̱kuu mi̱i yó ña ndu̱u yó ñii no̱o̱ ni̱vi xa̱á vitin. Ta saá ñii va̱ꞌa nákutáꞌan ndiꞌi mi̱i yó, ni̱vi na kándixa Jesucristo, án najudío kúu yó, án o̱n si̱ví najudío kúu yó, chi ñii yóo yó xíꞌin ra vitin.
EPH 2:16 Saá chi xíꞌin ña ni̱xiꞌi̱ Jesucristo ndaꞌa̱ tón cruz, sa̱ndiꞌi ra xa̱ꞌa̱ ña sáa̱ ni̱xi̱yo ini mi̱i ndi̱ najudío xi̱ni ndi̱ ni̱vi na o̱n si̱ví najudío kúu. Ta ñii ki̱ꞌva saá sa̱ndiꞌi ra xa̱ꞌa̱ ña sáa̱ ni̱xi̱yo ini ndóꞌó ni̱vi na o̱n vása kúu najudío xi̱ni ndó ndi̱ꞌi̱ najudío. Saá chi ndiꞌi mi̱i yó na kándixa Jesucristo ñii ndu̱u yó xíꞌin ra, ta nákutáꞌan va̱ꞌa yó xíꞌin Ndios vitin.
EPH 2:17 Ta ki̱vi̱ ki̱xi Jesucristo ñoyívi yóꞌo, ta ni̱ka̱ꞌa̱n ndoso ra to̱ꞌon va̱ꞌa no̱o̱ ndiꞌi ni̱vi, ni̱ka̱ꞌa̱n ra xíꞌin na ndasaá kuchiño kutáꞌan va̱ꞌa na xíꞌin Ndios. Ta nda̱to̱ꞌon ra to̱ꞌon va̱ꞌa yóꞌo xíꞌin ndóꞌó, ni̱vi na xi̱taku̱ xíká no̱o̱ Ndios, ta ñii ki̱ꞌva saá nda̱to̱ꞌon ra xíꞌin mi̱i ndi̱ najudío na xi̱taku̱ yatin no̱o̱ Ndios.
EPH 2:18 Ta vitin ndiꞌi mi̱i yó na kándixa Jesucristo, án ni̱vi na o̱n si̱ví najudío kúu, án ni̱vi najudío kúu, ta ñii la̱á Níma̱ Ndios kúu ña yóo táku̱ ini ñii ñii yó, ta xa̱ꞌa̱ ñayóꞌo, kómí yó nda̱yí ña kixaa̱ yatin yó no̱o̱ Ndios.
EPH 2:19 Ta saá ndóꞌó, ni̱vi na kándixa Jesucristo, vará o̱n si̱ví najudío kúu ndó, ta vitin o̱n vása ka̱ táku̱ xíká ndó no̱o̱ Ndios, ta ni o̱n vása ka̱ kúu ndó ni̱vi na ñoo xíyo no̱o̱ ra. Ta nda̱ víka̱, vitin kúu ndó ni̱vi nañoo Ndios, ta kúu ndó naveꞌe mi̱i ra.
EPH 2:20 Nda̱tán yóo ñii la̱á veꞌe ña kísa va̱ꞌa Ndios saá yóo ndiꞌi yó, ni̱vi na kándixa Jesucristo. Ta nda̱tán yóo xa̱ꞌa̱ veꞌe yóꞌo saá yóo to̱ꞌon Ndios ña sa̱náꞌa naapóstol xíꞌin naprofeta. Ta nda̱tán yóo mi̱i yu̱u̱ ña káꞌno ní ña nákaa̱ xa̱ꞌa̱ ti̱to̱n veꞌe, ndíso ña veꞌe yóꞌo, saá yóo Jesucristo.
EPH 2:21 Saá chi xa̱ꞌa̱ ña va̱ꞌa kundichi veꞌe, ndiꞌi inka̱ yu̱u̱ ña kuva̱ꞌa veꞌe yóꞌo xíni̱ ñóꞌó ña yu̱u̱ káꞌno ña nákaa̱ ti̱to̱n xa̱ꞌa̱ veꞌe. Saá ndiꞌi mi̱i yó, ni̱vi na kándixa Jesucristo, xíni̱ ñóꞌó ní yó ra, chi ta̱yóꞌo sánakutáꞌan ra mi̱i yó ña ñii nduu yó xíꞌin ra, ta xíꞌin ndee̱ ra va̱xi kuaꞌno yó ta to̱nda̱a yó nduu yó ni̱vi na koo nda̱tán kóni ra. Ta saá nda̱tán yóo veꞌe ño̱ꞌo yi̱i̱ no̱o̱ yóo Ndios, saá yóo mi̱i yó ni̱vi na kándixa Jesucristo.
EPH 2:22 Saá ndóꞌó, xa̱ꞌa̱ ña kándixa ndó Jesucristo, nda̱tán yóo veꞌe ño̱ꞌo no̱o̱ yóo Ndios, saá yóo ndó vitin, chi Níma̱ Ndios táku̱ ña ini ndó.
EPH 3:1 Ta yi̱ꞌi̱, ta̱Pablo, vitin nákaa̱ i̱ ini veꞌe ka̱a xa̱ꞌa̱ ña ni̱ka̱ꞌa̱n ndoso i̱ to̱ꞌon va̱ꞌa xa̱ꞌa̱ Jesucristo. Ta ña xóꞌvi̱ i̱ yóꞌo vitin kúu xa̱ꞌa̱ ña nakiꞌin ndó ñava̱ꞌa ña chindeé ndóꞌó, ni̱vi na o̱n si̱ví najudío kúu.
EPH 3:2 Ndixa xa xi̱ni̱ so̱ꞌo ndó ndí Ndios xa sa̱kuiso chiño ra yi̱ꞌi̱ ndato̱ꞌon i̱ xíꞌin ndóꞌó, ni̱vi na o̱n si̱ví najudío kúu, yu kúu ñava̱ꞌa chi̱tóni̱ Ndios keꞌé ra xíꞌin ndó. Chi Ndios, xa̱ꞌa̱ ñava̱ꞌa ní ini ra, chi̱tóni̱ ra saka̱ku ra ndóꞌó ni̱vi na kándixa Jesucristo.
EPH 3:3 Vará ña chi̱tóni̱ ra yóꞌo kúu ña naꞌá ní ni̱xi̱yo seꞌé no̱o̱ ni̱vi, ta Ndios sa̱náꞌa ra no̱o̱ i̱ xa̱ꞌa̱ ña kunda̱a̱ ini i̱ ña. Ta xa xíni̱ ndó xa̱ꞌa̱ ñayóꞌo chi sa̱kán ni̱taa loꞌo i̱ to̱ꞌon ña nda̱to̱ꞌon i̱ xíꞌin ndó xa̱ꞌa̱ ñayóꞌo.
EPH 3:4 Tá kaꞌvi ndó to̱ꞌon ña xa ni̱taa i̱ no̱o̱ tutu yóꞌo, ta saá kunda̱a̱ ini ndó yu kúu ña xa xíni̱ i̱ vitin xa̱ꞌa̱ ña chi̱tóni̱ Ndios, ña kúu ña xa ki̱sa ndivi Jesucristo xa̱ꞌa̱ ni̱vi.
EPH 3:5 Vará xi̱na̱ꞌá ña chi̱tóni̱ Ndios ni̱xi̱yo seꞌé ña no̱o̱ ni̱vi, ta vitin Níma̱ Ndios sa̱nati̱vi ña ñayóꞌo ini naapóstol xíꞌin naprofeta ña kunda̱a̱ ini na xa̱ꞌa̱ ña.
EPH 3:6 Ta vitin ndáto̱ꞌon i̱ xíꞌin ndó ndí ña chi̱tóni̱ Ndios kúu ñayóꞌo: Ñii káchí najudío ta xíꞌin ni̱vi na o̱n si̱ví najudío kúu, kúchiño na nakiꞌin na ñava̱ꞌa ña ki̱ndo̱o Ndios taxi ra ndaꞌa̱ ndiꞌi ni̱vi na kúu sa̱ꞌya ndinoꞌo ra. Ta ndiꞌi ni̱vi na ndinoꞌo ini kándixa Jesucristo, nayóꞌo kúu nasa̱ꞌya Ndios, ta nda̱tán yóo kua̱ꞌa̱ xiiña ñii la̱á yi̱kí ko̱ñu ni̱vi saá yóo ndiꞌi ni̱vi yóꞌo, saá chi ni̱vi yóꞌo yóo na nda̱tán yóo yi̱kí ko̱ñu Jesucristo.
EPH 3:7 Ta yi̱ꞌi̱, xa̱ꞌa̱ ñava̱ꞌa sa̱níꞌi Ndios yi̱ꞌi̱ chi ta̱a ta̱ va̱ꞌa káꞌno ini kúu ra, ta xa̱ꞌa̱ ña kómí ra ndiꞌi ndee̱, Ndios sa̱kuiso chiño ra yi̱ꞌi̱ ña ka̱ꞌa̱n ndoso i̱ to̱ꞌon va̱ꞌa xa̱ꞌa̱ Jesucristo.
EPH 3:8 Vará yi̱ꞌi̱ kúu i̱ ñii ta̱a ta̱ ndáya̱ꞌví loꞌo ní ka̱ no̱o̱ ndiꞌi ni̱vi na kándixa Jesucristo, ta saá ni, Ndios ke̱ꞌé ra ñava̱ꞌa ní xíꞌin i̱, chi ta̱xi ra ndaꞌa̱ i̱ ñato̱ꞌó káꞌno, ña kúu ña sa̱kuiso chiño ra yi̱ꞌi̱ ña ka̱ꞌa̱n ndoso i̱ to̱ꞌon va̱ꞌa xa̱ꞌa̱ Jesucristo no̱o̱ ni̱vi na o̱n si̱ví najudío kúu. Ta ndáto̱ꞌon i̱ xíꞌin na ndí ni̱vi na kándixa Jesucristo nakiꞌin na kua̱ꞌa̱ ní ñava̱ꞌa ndaꞌa̱ ra, ta̱nda̱ ni o̱n kuchiño na kaꞌvi na ndasaá kua̱ꞌa̱ ní kúu ña.
EPH 3:9 Vará Ndios chi̱seꞌé ra no̱o̱ ni̱vi ña kúu ña chi̱tóni̱ ra nda̱ ñano̱ó, ta vitin sa̱kuiso chiño ra yi̱ꞌi̱ ña ndato̱ꞌon i̱ xíꞌin ni̱vi ña kunda̱a̱ ini na yu kúu ña chi̱tóni̱ Ndios, ta̱a ta̱ ki̱sa va̱ꞌa ndiꞌi ña yóo ñoyívi yóꞌo xíꞌin ña yóo ñoyívi ni̱no.
EPH 3:10 Saá ke̱ꞌé Ndios chi kóni ra ndí vitin, xíꞌin ñava̱ꞌa kéꞌé ni̱vi na kándixa Jesucristo, ndiꞌi naángel náꞌno ta xíꞌin ndiꞌi inka̱ níma̱ ña kómí nda̱yí ñoyívi ni̱no, kunda̱a̱ ini ndiꞌi na ndí ndixa Ndios kúu ta̱a ta̱ kómí ndiꞌi no̱o̱ ñandíchí ndinoꞌo.
EPH 3:11 Ñayóꞌo kúu ña chi̱tóni̱ Ndios nda̱ ki̱vi̱ no̱ó, ta xíꞌin ña ke̱ꞌé Jesucristo, Ta̱a ta̱Káꞌno no̱o̱ yó, Ndios ki̱sa ndivi ra ña chi̱tóni̱ ra ñii ki̱ꞌva nda̱tán yóo ña kóni ra.
EPH 3:12 Ta xa̱ꞌa̱ ña ka̱ndixa yó Jesucristo ta ñii yóo yó táku̱ yó xíꞌin ra, kómí yó nda̱yí ña va̱ꞌa nataꞌan yó xíꞌin Ndios vitin, ta o̱n vása yíꞌví yó xaa̱ yatin yó no̱o̱ Ndios ña ka̱ꞌa̱n yó xíꞌin ra.
EPH 3:13 Ta xa̱ꞌa̱ ñayóꞌo, ndúkú i̱ no̱o̱ ndó ña o̱n kuchuchú ini ndó xa̱ꞌa̱ ña xóꞌvi̱ i̱ vitin. Nda̱ víka̱, va̱ꞌa ná kani si̱ni̱ ndó ndí ña xóꞌvi̱ i̱ vitin kúu ña táxi i̱ ñato̱ꞌó ndaꞌa̱ ndó.
EPH 3:14 Ta xa̱ꞌa̱ ndiꞌi ñava̱ꞌa ke̱ꞌé ra xíꞌin yó, ñii ñii ki̱vi̱ kúxítí i̱ no̱o̱ Yivá yó Ndios, ta̱ kúu Yivá Jesucristo Ta̱a ta̱Káꞌno no̱o̱ yó,
EPH 3:15 ta kúu ra ta̱a ta̱ sákunaní yó “Yivá yó”, chi ki̱sa va̱ꞌa ra ndiꞌi mi̱i yó, ni̱vi na táku̱ ñoyívi yóꞌo, ta ki̱sa va̱ꞌa ra ndiꞌi na táku̱ ñoyívi ni̱no.
EPH 3:16 Ta xa̱ꞌa̱ ña kómí ra ndiꞌi saá no̱o̱ ñava̱ꞌa ndinoꞌo, ndúkú i̱ no̱o̱ ra ña Níma̱ ra ná chikaa̱ ña ndee̱ ini ndó xa̱ꞌa̱ ña kútu̱ kuita ndó yichi̱ Jesucristo.
EPH 3:17 Ta saá xa̱ꞌa̱ ña ndáa ini ndó Jesucristo, ndixa kutaku̱ ra ini ndó ndiꞌi saá ki̱vi̱. Ta ndúkú i̱ no̱o̱ Ndios ña chindeé ra ndóꞌó ña nduu ndó ni̱vi na ndixa kíꞌvi ní ini xíni na Ndios ta ñii ki̱ꞌva saá kukiꞌvi ní ini ndó koni táꞌan ndó, chi ñayóꞌo kúu ña ndáya̱ꞌví ní ka̱ no̱o̱ ndiꞌi chiño va̱ꞌa kísa ndivi yó.
EPH 3:18 Ta saá ndóꞌó ta xíꞌin ndiꞌi ni̱vi na ndíko̱n Ndios to̱nda̱a ndó no̱o̱ ña kunda̱a̱ ini ndó ndasaá ví kónó ní nákaa̱ ña ndixa kíꞌvi ini Ndios xíni ra ndóꞌó; ta ndasaá ví síkón ní xáa̱ ña kíꞌvi ini Ndios xíni ra ndóꞌó, ta ndasaá ví káꞌno ní ndíka̱ xáa̱ ña va̱ꞌa kíꞌvi ini ra xíni ra ndóꞌó, ta ndasaá ví yáꞌa ní káni̱ xíká xáa̱ ña kíꞌvi ini Ndios xíni ra ndóꞌó.
EPH 3:19 Ta nda̱ ñii xiiña o̱n vása ndiꞌi ña kíꞌvi ní ini Jesucristo xíni ra ndóꞌó. Ta vará o̱n vása kúchiño kunda̱a̱ ini ndó ndasaá kíꞌvi ní ini Jesucristo xíni ra ndóꞌó, ta saá ni, xáku ndáꞌví i̱ no̱o̱ Ndios ña chindeé ra ndóꞌó ña kunda̱a̱ ini ndó ñayóꞌo. Ta saá kuchiño nakiꞌin ndó ndiꞌi ñava̱ꞌa ña káku ini Ndios, ta ñayóꞌo sakutú ña ini ndó ña to̱nda̱a ndó kuu ndó ni̱vi na ni̱xi̱no̱ ndinoꞌo.
EPH 3:20 Ta vitin ná kasa káꞌno yó Ndios chi ndee̱ ra ña táku̱ ini yó, xa yóo tiꞌva ña kasa ndivi ña náꞌno ní ka̱ chiño va̱ꞌa no̱o̱ ña xáni si̱ni̱ yó, chi Ndios kúchiño ra keꞌé ra xíꞌin yó kua̱ꞌa̱ ní ka̱ ñava̱ꞌa no̱o̱ ña ndúkú yó no̱o̱ ra.
EPH 3:21 Ta va̱ꞌa ndiꞌi mi̱i yó, ni̱vi na ñii yóo táku̱ xíꞌin Jesucristo, ¡ná keꞌé yó ña chinóo síkón ñato̱ꞌó Ndios! Saá ná koo ña ki̱vi̱ vitin ta ndiꞌi saá ki̱vi̱ ña va̱xi.
EPH 4:1 Ta yi̱ꞌi̱, ta̱a ta̱ nákaa̱ ini veꞌe ka̱a xa̱ꞌa̱ ña kísa chiño i̱ no̱o̱ Jesucristo, xáku ndáꞌví i̱ no̱o̱ ndóꞌó ná chikaa̱ ndó ndee̱ ña vivíi kutaku̱ ndó nda̱tán kóni ra, chi Ndios ka̱na ra ndóꞌó xa̱ꞌa̱ ña kutaku̱ ndó saá.
EPH 4:2 Ta ndiꞌi saá ki̱vi̱ xíni̱ ñóꞌó kasa ni̱no̱ xíꞌin mi̱i ndó ta taxi ndó ñato̱ꞌó ndaꞌa̱ ndiꞌi ni̱vi. Ta o̱n váꞌa kuu ndó ni̱vi na kama sásaa̱ ini mi̱i, ta xíni̱ ñóꞌó koo káꞌno ní ini ndó koni táꞌan ndó, ta xa̱ꞌa̱ ña kíꞌvi ini ndó xíni táꞌan ndó, xíni̱ ñóꞌó kundeé ini ndó xíꞌin táꞌan ndó.
EPH 4:3 Ta Níma̱ Ndios ña táku̱ ini yó kúu ña táxi ña ñii yóo yó xíꞌin táꞌan yó, ta kísa chiño ña xíꞌin yó ña va̱ꞌa kutáꞌan yó xíꞌin táꞌan yó. Ta xa̱ꞌa̱ ñayóꞌo, ñii ñii ndóꞌó, xíni̱ ñóꞌó chikaa̱ ndó ndee̱ xíꞌin mi̱i ndó ña o̱n ndiꞌi xa̱ꞌa̱ ña va̱ꞌa kutáꞌan ndó xíꞌin táꞌan ndó.
EPH 4:4 Saá chi ndiꞌi mi̱i yó, ni̱vi na kándixa Jesucristo, nda̱tán yóo ñii la̱á yi̱kí ko̱ñu Jesucristo saá yóo yó. Ta ñii la̱á Níma̱ Ndios kúu ña táku̱ ini ndiꞌi yó, ta ñii kúu ñava̱ꞌa káꞌno ndáti yó, chi mi̱i yó kúu ni̱vi na ka̱na Ndios ña nduu yó sa̱ꞌya ra.
EPH 4:5 Ta ñii la̱á kúu Ta̱a ta̱Káꞌno no̱o̱ yó, ta̱ kúu Jesucristo, ta ñii la̱á kúu ñanda̱a̱ kándixa yó, ta ñii la̱á kúu xa̱ꞌa̱ ña chi̱chi yó,
EPH 4:6 ta ñii la̱á kúu Ndios, ta̱a ta̱ kúu Yivá ndiꞌi yó, ta kúu ra ta̱a ta̱ xáꞌnda chiño no̱o̱ ndiꞌi yó, ta táxi ra ndee̱ ra ndaꞌa̱ yó ña kísa ndivi yó chiño ra, ta táku̱ ra ini ndiꞌi yó.
EPH 4:7 Ta xa̱ꞌa̱ ña kúu Jesucristo ta̱a ta̱ va̱ꞌa ní káꞌno ini, sa̱níꞌi ra ndee̱ va̱ꞌa ndaꞌa̱ ñii ñii mi̱i yó xa̱ꞌa̱ ña kúchiño yó kasa ndivi yó chiño ra.
EPH 4:8 Xíꞌin ña ke̱ꞌé Jesucristo saá xíꞌin yó, ku̱ndivi to̱ꞌon Ndios ña ni̱taa na xi̱na̱ꞌá, ña káchí saá: Ta̱a ta̱káꞌno nda̱a ra kua̱ꞌa̱n ra no̱o̱ síkón ní ñoyívi ni̱no, ta xa̱ꞌa̱ ña ku̱ndeé ra no̱o̱ na sáa̱ ini xíni ñaꞌá, ta nayóꞌo ndu̱u na napreso ra. Ta saá ta̱a ta̱káꞌno yóꞌo sa̱níꞌi ra kua̱ꞌa̱ ní ñava̱ꞌa ndaꞌa̱ ni̱vi na ndíko̱n ñaꞌá, saá káchí to̱ꞌon Ndios.
EPH 4:9 Ta to̱ꞌon Ndios yóꞌo kóni kachí ña ndí Ta̱a ta̱Káꞌno yóꞌo kúu Jesucristo, ta̱a ta̱ nda̱a ñoyívi síkón ni̱no. Ta xíꞌin ñayóꞌo kúnda̱a̱ ini yó ndí siꞌna nda̱ ñoyívi ni̱no ke̱e ra ta no̱o ra, ki̱xaa̱ ra nda̱ no̱o̱ ni̱no̱ ní ñoyívi yóꞌo.
EPH 4:10 Ta mi̱i ta̱a ta̱ no̱o ki̱xaa̱ nda̱ ñoyívi yóꞌo kúu ta̱a ta̱ tuku nda̱a nda̱ mi̱i no̱o̱ síkón ní ka̱ no̱o̱ ndiꞌi ñoyívi ni̱no. Saá ke̱ꞌé ra xa̱ꞌa̱ ña sakutú ndiꞌi xíꞌin mi̱i ra ndíka̱ níí xiiña ñoyívi yóꞌo, ta sakutú ndiꞌi xíꞌin mi̱i ra ndíka̱ níí xiiña ñoyívi ni̱no.
EPH 4:11 Mi̱i ta̱yóꞌo kúu Jesucristo, ta̱a ta̱ sa̱níꞌi ndee̱ va̱ꞌa ñii ñii ni̱vi na ka̱ndixa ñaꞌá. Ta ta̱xi ra ndee̱ ndaꞌa̱ sava na ña kuu na naapóstol, ni̱vi na kua̱ꞌa̱n kísa ndivi chiño Ndios; ta ta̱xi ra ndee̱ ndaꞌa̱ sava na ña kuu na naprofeta, ni̱vi na káꞌa̱n to̱ꞌon ña táxi Níma̱ Ndios ndaꞌa̱ na; ta Jesucristo ta̱xi ra ndee̱ ndaꞌa̱ sava na ña sakui̱ta̱ níꞌnó na to̱ꞌon va̱ꞌa xa̱ꞌa̱ mi̱i ra no̱o̱ ni̱vi na o̱n ta̱ꞌán koni̱ so̱ꞌo to̱ꞌon yóꞌo, ta ta̱xi ra ndee̱ ndaꞌa̱ sava na ña kuu na napastor, ña kuiso chiño na xíꞌin ni̱vi na kándixa mi̱i ra. Ta ta̱xi ra ndee̱ ndaꞌa̱ sava ni̱vi ña kuu na namaestro, ña va̱ꞌa sanáꞌa na ni̱vi ña vivíi kundiko̱n na yichi̱ mi̱i ra, ta̱a ta̱ kúu Jesucristo.
EPH 4:12 Ta Jesucristo sa̱níꞌi ra ndee̱ va̱ꞌa yóꞌo ñii ñii mi̱i yó ni̱vi na kándixa ñaꞌá, xa̱ꞌa̱ ña kukomí yó ndee̱ ña kasa ndivi yó chiño ra, ta xa̱ꞌa̱ ña chindeé táꞌan yó ña vivíi kuaꞌno ndiꞌi yó yichi̱ ra.
EPH 4:13 Ta saá to̱nda̱a ndiꞌi yó ña ñii nduu yó xa̱ꞌa̱ ña ñii káchí kándixa yó Jesucristo, ta to̱nda̱a yó nduu yó ni̱vi na ndixa xíni̱ va̱ꞌa ra, ta ñii ki̱vi̱ to̱nda̱a yó nduu yó ni̱vi na ni̱xi̱no̱ ndinoꞌo, nda̱tán yóo mi̱i Jesucristo.
EPH 4:14 Ta saá o̱n keꞌé ka̱ yó nda̱tán kéꞌé naválí, chi naválí nónó násama na ña xáni si̱ni̱ na, ta kama ní táxi xíꞌin mi̱i na ña inka̱ ni̱vi sandáꞌví ñaꞌá na, chi ni̱vi yóꞌo kúu na ndíchí ní si̱ni̱ mi̱i, ta tiꞌva ní na chuꞌu na naválí ña kundiko̱n na yichi̱ ña o̱n vása nda̱a̱.
EPH 4:15 Ta mi̱i yó, o̱n vása yóo ka̱ yó nda̱tán yóo naválí, ta xíni̱ ñóꞌó kukiꞌvi ini yó koni táꞌan yó ta ndato̱ꞌon yó ñanda̱a̱ xíꞌin táꞌan yó, chi saá va̱ꞌa ka̱ va̱xi kuaꞌno yó yichi̱ Jesucristo, nda̱ to̱nda̱a yó nduu yó nda̱tán yóo ra. Saá chi nda̱tán yóo si̱ni̱ ni̱vi xíꞌin yi̱kí ko̱ñu na, saá yóo Jesucristo xíꞌin ndiꞌi ni̱vi na kándixa ñaꞌá.
EPH 4:16 Ta saá Jesucristo táxi ra ña vivíi nakutáꞌan ñii ñii xiiña yi̱kí ko̱ñu ra, xa̱ꞌa̱ ña ñii káchí ndiꞌi xiiña kísa chiño ña nda̱tán yóo no̱o̱ xíni̱ ñóꞌó ñii ñii mi̱i ña. Ta saá ndiꞌi mi̱i yó na kándixa Jesucristo, na kúu yi̱kí ko̱ñu ra, ndixa kuaꞌno ka̱ yó yichi̱ ra xíꞌin ña ndixa kíꞌvi ini yó xíni táꞌan yó.
EPH 4:17 Xíꞌin nda̱yí Jesucristo ndáto̱ꞌon i̱ xíꞌin ndó ña o̱n kutaku̱ ka̱ ndó nda̱tán táku̱ ni̱vi na o̱n vása ndíko̱n Ndios, chi ni̱vi yóꞌo táku̱ na xáni si̱ni̱ na xa̱ꞌa̱ ña kúu ndasaá kuiti ña ma̱ni̱, ña o̱n vása ndáya̱ꞌví.
EPH 4:18 Ni̱vi yóꞌo o̱n kúchiño kunda̱a̱ ini na ñanda̱a̱, chi táku̱ xíká ní na no̱o̱ Ndios, chi ni̱vi na naa ini kúu na, ta na táꞌyá ní ini kúu na, ta sóꞌó ní na.
EPH 4:19 Ni̱vi yóꞌo o̱n vása kúkaꞌan no̱o̱ mi̱i na, chi ni̱vi na ki̱sa sóꞌó va̱ꞌa xíꞌin mi̱i kúu na, ta nda̱ loꞌo o̱n xi̱in na nasita xíꞌin mi̱i na no̱o̱ ña o̱n váꞌa. Ta nda̱ víka̱ táxi xíꞌin mi̱i na ña kéꞌé na ndiꞌi saá no̱o̱ ña o̱n váꞌa án ñakini ña kútoo yi̱kí ko̱ñu na.
EPH 4:20 Ta yichi̱ ña o̱n váꞌa ña ndíko̱n ni̱vi yóꞌo, o̱n si̱ví yichi̱ va̱ꞌa Jesucristo kúu ña, ta yichi̱ va̱ꞌa Jesucristo kúu ña xa sa̱kuáꞌá ndó kundiko̱n ndó.
EPH 4:21 Saá chi ndixa xa xi̱ni̱ so̱ꞌo ndó to̱ꞌon va̱ꞌa xa̱ꞌa̱ Jesucristo, ta xa sa̱kuáꞌá ndó kutaku̱ ndó nda̱tán kóni ra. Ta xa̱ꞌa̱ ñayóꞌo, vitin táku̱ ndó kísa ndivi ndó ñanda̱a̱ ña sa̱náꞌa Jesucristo.
EPH 4:22 Ta saá ndóꞌó, xíni̱ ñóꞌó sandakoo va̱ꞌa ndó ndiꞌi yichi̱ yatá ña o̱n váꞌa no̱o̱ ni̱xika ndó xi̱taku̱ ndó xi̱na̱ꞌá, chi yichi̱ yatá yóꞌo kúu yichi̱ no̱o̱ xi̱xaꞌnda chiño ña o̱n váꞌa no̱o̱ ndó xa̱ꞌa̱ ña ki̱sa ndivi ndó ña o̱n váꞌa ña kútoo ní yi̱kí ko̱ñu ndó. Ta ña kútoo ní yi̱kí ko̱ñu ndó yóꞌo sa̱ndáꞌví ña ndóꞌó chi o̱n vása ní‑taxi ña ñava̱ꞌa ndaꞌa̱ ndó.
EPH 4:23 Ta vitin xíni̱ ñóꞌó taxi xíꞌin mi̱i ndó ndaꞌa̱ Níma̱ Ndios ña ndasa xa̱á ña níma̱ ndó ta ndasa xa̱á ña si̱ni̱ ndó.
EPH 4:24 Ta xa̱ꞌa̱ ña nduu ndó ni̱vi na xa̱á ini, xíni̱ ñóꞌó taxi ndó ná kasa chiño Níma̱ Ndios ini ndó, xa̱ꞌa̱ ña nduu ndó ni̱vi na va̱ꞌa ndinoꞌo ini, ni̱vi nayi̱i̱, ni̱vi nanda̱a̱, chi Ndios ki̱sa va̱ꞌa ra ndóꞌó xa̱ꞌa̱ ña to̱nda̱a ndó nduu ndó nda̱tán yóo mi̱i ra.
EPH 4:25 Ta saá o̱n ka̱ꞌa̱n ka̱ ndó to̱ꞌon vatá, ta ndasaá kuiti nina to̱ꞌon nda̱a̱ ka̱ꞌa̱n ndó xíꞌin táꞌan ndó. Saá chi nda̱tán yóo kua̱ꞌa̱ ní xiiña ña kúu yi̱kí ko̱ñu ñii ni̱vi, saá yóo yó, chi ndiꞌi mi̱i yó, ni̱vi na kándixa Jesucristo kúu yó yi̱kí ko̱ñu ra.
EPH 4:26 Ta ndóꞌó, ni̱vi na kándixa Jesucristo, tá kixáꞌá saa̱ ini ndó, ta kama nasita xíꞌin mi̱i ndó ko̱to̱ nakava ndó keꞌé ndó ña o̱n váꞌa. Ta saá o̱n taxi ndó ña ndiníí ki̱vi̱ kunakaa̱ ña sáa̱ ini ndó.
EPH 4:27 Ta va̱ꞌa ka̱ kama nandikó ini ndó, ko̱to̱ taxi ndó ña kundeé ñaníma̱ ndiva̱ꞌa káꞌno no̱o̱ ndó.
EPH 4:28 Vará sava ndóꞌó xi̱kuu ndó ni̱vi nakuíꞌná, ta vitin o̱n váꞌa kasa kuíꞌná ka̱ ndó, ta xíni̱ ñóꞌó kasa ndivi ndó chiño va̱ꞌa, ta va̱ꞌa ná koni̱ ñóꞌó ndó ndaꞌa̱ ndó xa̱ꞌa̱ ña kasa chiño ndó. Ta saá kukomí ndó si̱ꞌún ña kuchiño chindeé ndó ni̱vi na yóo ña xíni̱ ñóꞌó ní no̱o̱.
EPH 4:29 Ta xíni̱ ñóꞌó nasita xíꞌin mi̱i ndó no̱o̱ ña o̱n ka̱ꞌa̱n ndó to̱ꞌon ña o̱n váꞌa ña satakuéꞌe̱ níma̱ ni̱vi. Ta nda̱ víka̱, ka̱ꞌa̱n ndó to̱ꞌon va̱ꞌa ña chindeé ni̱vi na kándixa Jesucristo ña vivíi ka̱ kuaꞌno na yichi̱ ra. Ta ka̱ꞌa̱n ndó to̱ꞌon ña chikaa̱ ndee̱ va̱ꞌa ini ni̱vi na xíni̱ so̱ꞌo ña.
EPH 4:30 Ta o̱n keꞌé ndó ña o̱n váꞌa ña taxi sakuchuchú ini Níma̱ Ndios, chi nda̱tán yóo sello ñii ta̱chiño káꞌno ña kísa nda̱a̱ xa̱ꞌa̱ tutu, saá yóo Níma̱ Ndios ña táku̱ ini yó. Saá chi ña táku̱ Níma̱ Ndios ini yó kísa nda̱a̱ ña ndí kúu yó sa̱ꞌya ndinoꞌo Ndios, ta ndixa nakiꞌin va̱ꞌa ra mi̱i yó ki̱vi̱ ndikó tuku Jesucristo ñoyívi yóꞌo.
EPH 4:31 Ta ndóꞌó xíni̱ ñóꞌó sandakoo ndó ña táxi nákaa̱ ñayo̱va̱ ini ndó, ta o̱n kuu ndó ni̱vi na kama ní sáa̱ ini, ta ni o̱n kuu ndó ni̱vi na kue̱ꞌe̱ ní. Ta sandakoo ndó ña kini ndáꞌyi ndó no̱o̱ inka̱ ni̱vi, ta sandakoo ndó káꞌa̱n ndó to̱ꞌon ndiva̱ꞌa xíꞌin ni̱vi, ta sandakoo ndó káꞌa̱n ndó to̱ꞌon ña sátakuéꞌe̱ ini ni̱vi, ta sandakoo ndó ña táxi nákaa̱ ña o̱n váꞌa ini ndó xíni ndó inka̱ ni̱vi.
EPH 4:32 Ta xíni̱ ñóꞌó vivíi kuu ndó ni̱vi na va̱ꞌa nataꞌan xíꞌin táꞌan ndó, ta kundáꞌví ini ndó koni táꞌan ndó, ta kasa káꞌno ini ndó xa̱ꞌa̱ táꞌan ndó, ñii ki̱ꞌva nda̱tán Ndios ki̱sa káꞌno ini ra xa̱ꞌa̱ kua̱chi ndó xa̱ꞌa̱ ña ka̱ndixa ndó Jesucristo.
EPH 5:1 Xíni̱ ñóꞌó chikaa̱ ndó ndee̱ ña keꞌé ndó ñava̱ꞌa nda̱tán kéꞌé Ndios. Saá chi sa̱ꞌya Ndios kúu ndó ta kíꞌvi ní ini ra xíni ra ndóꞌó.
EPH 5:2 Ta ndixa kukiꞌvi ini ndó koni táꞌan ndó. Saá chi Jesucristo kíꞌvi ini ra xíni ra mi̱i yó, ta ni̱to̱nda̱a ra ni̱so̱ko̱ xíꞌin mi̱i ra ta ni̱xiꞌi̱ ra xa̱ꞌa̱ yó. Ta ña Jesucristo ni̱so̱ko̱ xíꞌin mi̱i ra, yóo ña nda̱tán ni̱xi̱yo ña ni̱so̱ko̱ ni̱vi kiti̱ no̱o̱ na̱ma̱ yi̱i̱, ta Ndios ku̱sii̱ ini ra ña xáꞌan támi ní ñi̱ꞌma̱ ña ke̱e no̱o̱ xáꞌmi na kiti̱ yóꞌo.
EPH 5:3 Ndóꞌó kúu ni̱vi na ndíko̱n Ndios, ta̱a ta̱ kúu ta̱yi̱i̱. Ta xa̱ꞌa̱ ñayóꞌo ndóꞌó xíni̱ ñóꞌó kuu ndó ni̱vi na táku̱ ndii no̱o̱ ra. Ndóꞌó na kúu nata̱a, nda̱ loꞌo o̱n ki̱ꞌvi ndó kua̱chi xíꞌin náñaꞌa̱ ná o̱n si̱ví násíꞌí ndó kúu. Ta ndóꞌó na kúu náñaꞌa̱, nda̱ loꞌo o̱n ki̱ꞌvi ndó kua̱chi xíꞌin nata̱a na o̱n si̱ví yii̱ ndó kúu. Ni nda̱ loꞌo o̱n keꞌé ndó ñakini xíꞌin ta̱a án xíꞌin ñaꞌa̱. Ta o̱n váꞌa kuu ndó ni̱vi na chikaa̱ ndee̱ xa̱ꞌa̱ ña kukomí na kua̱ꞌa̱ ní ka̱ ña kúsii̱ ní ini na xíni na.
EPH 5:4 O̱n váꞌa ndato̱ꞌon ndó to̱ꞌon kini, ni o̱n váꞌa ka̱ꞌa̱n ndó to̱ꞌon ña o̱n ko̱ó yaꞌvi kómí, ni o̱n ka̱ꞌa̱n ndó to̱ꞌon ña sákukaꞌan no̱o̱ ni̱vi. Saá chi ndiꞌi no̱o̱ to̱ꞌon o̱n váꞌa yóꞌo o̱n vása va̱ꞌa kee ña yuꞌu̱ ni̱vi na ndíko̱n Ndios. Ta nda̱ víka̱, xíni̱ ñóꞌó ka̱ꞌa̱n ndó to̱ꞌon va̱ꞌa, ña táxi ña táxaꞌvi ñaꞌá ndaꞌa̱ Ndios.
EPH 5:5 Va̱ꞌa ná kunda̱a̱ va̱ꞌa ini ndó ndí ni̱vi na o̱n xi̱in sandakoo ndíko̱n na yichi̱ o̱n váꞌa, ni̱vi yóꞌo o̱n si̱ví sa̱ꞌya ndinoꞌo Ndios kúu na, ta o̱n vása kómí na nda̱yí kutaku̱ na ñoyívi no̱o̱ xáꞌnda chiño Jesucristo xíꞌin Ndios. Sava ni̱vi yóꞌo kúu nata̱a na xíka kíꞌvi kua̱chi xíꞌin náñaꞌa̱ ná o̱n si̱ví násíꞌí na kúu, án náñaꞌa̱ ná xíka kíꞌvi kua̱chi xíꞌin nata̱a na o̱n si̱ví yii̱ ná kúu, án ni̱vi na xíka kéꞌé ndiꞌi saá no̱o̱ ñakini xíꞌin táꞌan na. Ta sava ni̱vi yóꞌo nina kuiti chíkaa̱ na ndee̱ ña kukomí na kua̱ꞌa̱ ní ka̱ ñakuíká. Ñii kúu ni̱vi yóꞌo xíꞌin ni̱vi na kísa káꞌno ndios vatá ña kúu ídolo, chi ñakuíká ñoyívi yóꞌo yóo ña nda̱tán yóo ndios mi̱i na.
EPH 5:6 Ta saá o̱n taxi ndó nda̱ ñii ni̱vi sandáꞌví na ndóꞌó xíꞌin ña káꞌa̱n na to̱ꞌon vatá xíꞌin ndó, chi ndixa Ndios saxo̱ꞌvi̱ ní ra ni̱vi na kúu na toon ini, na kúu na o̱n xi̱in chikaa̱ so̱ꞌo to̱ꞌon ra.
EPH 5:7 Ta xa̱ꞌa̱ ñayóꞌo o̱n kundiko̱n ndó yichi̱ ni̱vi na toon ini yóꞌo, ta nda̱ loꞌo o̱n keꞌé ndó ña o̱n váꞌa nda̱tán yóo ña kéꞌé na.
EPH 5:8 Ki̱vi̱ ña o̱n ta̱ꞌán kandixa ndó Jesucristo, ta xi̱taku̱ ndó yichi̱ o̱n váꞌa no̱o̱ naa ní. Ta vitin xa̱ꞌa̱ ña ñii yóo ndó táku̱ ndó xíꞌin Jesucristo, táku̱ ndó yichi̱ va̱ꞌa no̱o̱ yéꞌe ñoꞌo̱. Ta xa̱ꞌa̱ ñayóꞌo xíni̱ ñóꞌó chikaa̱ ndó ndee̱ ña kutaku̱ ndó nda̱tán táku̱ ni̱vi na ndinoꞌo ndíko̱n yichi̱ va̱ꞌa yóꞌo,
EPH 5:9 chi Níma̱ Ndios ña táku̱ ini ndó kísa chiño ña ini ndó xa̱ꞌa̱ ña keꞌé ndó ndiꞌi saá no̱o̱ ñava̱ꞌa, ñanda̱a̱, ta ñandixa.
EPH 5:10 Ndiꞌi saá ki̱vi̱ va̱ꞌa ná sakuáꞌá ndó ña kunda̱a̱ ini ndó yu kúu ñava̱ꞌa keꞌé ndó ña sakusii̱ ndó ini Ndios.
EPH 5:11 Ta nda̱ loꞌo o̱n taxi xíꞌin mi̱i ndó keꞌé ndó ña o̱n váꞌa, nda̱tán yóo ña kéꞌé ni̱vi na ndíko̱n yichi̱ no̱o̱ naa ní, chi ña o̱n váꞌa kéꞌé na o̱n vása ndáya̱ꞌví ña. Ta va̱ꞌa ka̱ ná ndato̱ꞌon ndó xíꞌin ni̱vi yóꞌo ña kunda̱a̱ ini na ndí ña kéꞌé na kúu ña o̱n váꞌa.
EPH 5:12 Ndixa ña kaꞌan ní no̱o̱ kúu ña ndato̱ꞌon yó xa̱ꞌa̱ ña kini ní kéꞌé seꞌé ni̱vi na ndíko̱n yichi̱ o̱n váꞌa no̱o̱ naa ní.
EPH 5:13 Ta saá ni, tá yéꞌe ñoꞌo̱ no̱o̱ naa ní, ta sánati̱vi ña ndiꞌi ña kéꞌé ni̱vi na xíka no̱o̱ naa yóꞌo. Ta nda̱tán yóo ñoꞌo̱ yéꞌe yóꞌo, saá yóo Jesucristo, chi sánati̱vi ra ndiꞌi ña yóo ini yó, án ñava̱ꞌa án ña o̱n váꞌa kúu ña.
EPH 5:14 Ta xa̱ꞌa̱ ñayóꞌo, yóo ñii to̱ꞌon ndíchí ña xa xíni̱ yó ña káchí saá: Nakáxín ini ndóꞌó, ni̱vi na kísi̱n; nakuita ndóꞌó, ni̱vi na yóo nda̱tán yóo ni̱vi na ni̱xiꞌi̱. Koo tiꞌva ndó, ta ñoꞌo̱ ña yéꞌe ña káku ini Jesucristo nayeꞌe ña ini ndó, saá káchí to̱ꞌon ndíchí ña xa xíni̱ yó.
EPH 5:15 Ta saá koto va̱ꞌa xíꞌin mi̱i ndó ndasaá xíni̱ ñóꞌó va̱ꞌa kutaku̱ ndó. O̱n kutaku̱ ndó nda̱tán táku̱ ni̱vi na kíꞌví si̱ni̱, ta va̱ꞌa kutaku̱ ndó nda̱tán táku̱ ni̱vi na ndíchí si̱ni̱.
EPH 5:16 Saá chi vitin ki̱vi̱ táku̱ yó ñoyívi, yóo kua̱ꞌa̱ ní ni̱vi na kéꞌé ndiꞌi saá no̱o̱ ña o̱n váꞌa. Ta saá xíni̱ ñóꞌó ndukú ndó yichi̱ ndasaá keꞌé ndó ndiꞌi saá no̱o̱ ñava̱ꞌa.
EPH 5:17 O̱n kuu ndó ni̱vi na kíꞌví si̱ni̱, ta va̱ꞌa kuu ndó ni̱vi na xáni si̱ni̱ xa̱ꞌa̱ yu kúu ñava̱ꞌa kóni Ndios.
EPH 5:18 O̱n kuu ndó ni̱vi na xíꞌi ní nduta̱ vino án inka̱ nduta̱ tá sáxíini ni̱vi, chi nduta̱ yóꞌo sándiꞌi rá ndee̱ ndó ña o̱n kuchiño kaꞌnda chiño ndó no̱o̱ mi̱i ndó. Ta va̱ꞌa ka̱ kuu ndó ni̱vi na chútú ini xíꞌin Níma̱ Ndios ña kaꞌnda chiño ña no̱o̱ ndó.
EPH 5:19 Ta ki̱vi̱ nákutáꞌan ndó xa̱ꞌa̱ ña kísa káꞌno ndó Ndios, ta va̱ꞌa kata ndó yaa yi̱i̱ ña va̱xi no̱o̱ ñii xiiña to̱ꞌon Ndios, ña na̱ní Salmos. Ta saá tuku va̱ꞌa kata ndó yaa yi̱i̱ ña káꞌa̱n ñava̱ꞌa livi xa̱ꞌa̱ Ndios, ta kata ndó inka̱ yaa yi̱i̱ ña kísa káꞌno ndó Ndios. Saá xíꞌin ndinoꞌo ní ini ndó kata ndó kasa káꞌno ndó Ndios.
EPH 5:20 Ta ndiꞌi saá ki̱vi̱ xíꞌin nda̱yí ki̱vi̱ Jesucristo, Ta̱a ta̱Káꞌno no̱o̱ yó, ka̱ꞌa̱n ndó, kachí ndó: “Táxaꞌvi ún, Yivá yó Ndios xa̱ꞌa̱ ndiꞌi ñava̱ꞌa kéꞌé ún xíꞌin ndi̱”, kachí ndó xíꞌin ra.
EPH 5:21 Ndiꞌi yó, ni̱vi na kándixa Jesucristo xíni̱ ñóꞌó kasa ni̱no̱ xíꞌin mi̱i yó ña kasa chiño yó no̱o̱ táꞌan yó. Ña keꞌé yó saá sanáꞌa ña ndí ndinoꞌo kísa to̱ꞌó yó Jesucristo.
EPH 5:22 Ta saá ndiꞌi náñaꞌa̱ ná yóo yii̱ xíni̱ ñóꞌó kasa ni̱no̱ xíꞌin mi̱i ná ña kasa chiño ná no̱o̱ yii̱ ná, nda̱tán yóo ña kísa chiño ná no̱o̱ Jesucristo, Ta̱a ta̱Káꞌno no̱o̱ yó.
EPH 5:23 Ta ñii ki̱ꞌva nda̱tán Jesucristo yóo ra kúu ra si̱ni̱ ni̱vi na kándixa ñaꞌá, saá ta̱a ta̱ yóo ñásíꞌí, yóo ra kúu ra si̱ni̱ ñásíꞌí ra. Ta Jesucristo kúu Ta̱a ta̱ Sáka̱ku ndiꞌi ni̱vi na kándixa ñaꞌá, ta nayóꞌo nda̱tán yóo yi̱kí ko̱ñu Jesucristo, saá yóo na.
EPH 5:24 Ta xa̱ꞌa̱ ñayóꞌo, ñii ki̱ꞌva nda̱tán ni̱vi na kándixa Jesucristo xíni̱ ñóꞌó kasa ni̱no̱ xíꞌin mi̱i na xa̱ꞌa̱ ña kasa ndivi na ndiꞌi ña xáꞌnda chiño ra, saá ñii ñii ñaꞌa̱ ñá yóo yii̱ xíni̱ ñóꞌó kasa ni̱no̱ xíꞌin mi̱i ñá xa̱ꞌa̱ ña kasa ndivi ñá ndiꞌi ña xáꞌnda chiño yii̱ ñá no̱o̱ ñá.
EPH 5:25 Ta ñii ñii ta̱a ta̱ yóo ñásíꞌí xíni̱ ñóꞌó ndixa kukiꞌvi ini ra koni ra ñásíꞌí ra, ñii ki̱ꞌva nda̱tán kíꞌvi ini Jesucristo xíni ra ni̱vi na kándixa ñaꞌá, ta̱nda̱ ta̱xi xíꞌin mi̱i ra ña ni̱xiꞌi̱ ra xa̱ꞌa̱ nayóꞌo.
EPH 5:26 Jesucristo ki̱sa ndivi ra ñayóꞌo xa̱ꞌa̱ ña ndasa yi̱i̱ ra ni̱vi yóꞌo na kúu na kándixa ñaꞌá. Ta xíꞌin to̱ꞌon va̱ꞌa ña káꞌa̱n xa̱ꞌa̱ ra ña chi̱kaa̱ so̱ꞌo na, ta xíꞌin takuií tá chi̱chi na xa̱ꞌa̱ ña ka̱ndixa na ra, Jesucristo nda̱sa yi̱i̱ ra na.
EPH 5:27 Ta ke̱ꞌé ra ñayóꞌo xa̱ꞌa̱ ña kuchiño va̱ꞌa nakiꞌin ra ni̱vi yóꞌo ki̱vi̱ kuita na no̱o̱ ra. Ta nda̱tán yóo ñii ñaꞌa̱ ñá xa yóo tiꞌva ñíndichi no̱o̱ yóo viko̱ tonda̱ꞌa̱ ñá, saá livi koo kuita ni̱vi na kándixa Jesucristo no̱o̱ ra ki̱vi̱ va̱xi. Saá chi Jesucristo sa̱ndoo ra ndiꞌi kua̱chi na, xa̱ꞌa̱ ña nduu na nda̱tán yóo ñaꞌa̱ ñá livi ndíxin ñá tonda̱ꞌa̱ ñá, ta livi ka̱ ví yíta ndii xíto ndiꞌi mi̱i ñá, ta nda̱ loꞌo o̱n ko̱ó nda̱ ñii machi, ni nda̱ ñii ña kúu ti̱i̱ kómí ñá.
EPH 5:28 Ñii ki̱ꞌva nda̱tán kíꞌvi ini ta̱a xíni ra yi̱kí ko̱ñu mi̱i ra, saá xíni̱ ñóꞌó kukiꞌvi ini ra koni ra ñásíꞌí ra. Saá chi ta̱a ta̱ ndixa kíꞌvi ini ra xíni ra ñásíꞌí ra, xíꞌin ña kéꞌé ra saá, ndixa kíꞌvi ini ra xíni ra mi̱i ra, chi nda̱tán yóo ñii la̱á ni̱vi saá yóo ta̱a xíꞌin ñásíꞌí ra.
EPH 5:29 Nda̱ ñii ta̱a o̱n ki̱ví kusaa̱ ini ra koni ra yi̱kí ko̱ñu mi̱i ra. Ta nda̱ víka̱, vivíi ndáa ra ta kísa ma̱ni̱ ra yi̱kí ko̱ñu ra. Ndixa Jesucristo va̱ꞌa kísa ma̱ni̱ ra ni̱vi na kándixa ñaꞌá, na kúu yi̱kí ko̱ñu ra, ta ñii ki̱ꞌva saá xíni̱ ñóꞌó keꞌé ñii ñii ta̱a xíꞌin ñásíꞌí ra, chi yi̱kí ko̱ñu mi̱i ra kúu ñá.
EPH 5:30 Ndiꞌi mi̱i yó ni̱vi na kándixa Jesucristo, nda̱tán yóo kua̱ꞌa̱ ní xiiña yi̱kí ko̱ñu ra saá yóo yó.
EPH 5:31 Ta to̱ꞌon Ndios ña ni̱taa na xi̱na̱ꞌá káchí ña saá: “Xa̱ꞌa̱ ña tonda̱ꞌa̱ ñii ta̱a xíꞌin ñásíꞌí ra, xíni̱ ñóꞌó sandakoo ra veꞌe yivá siꞌí ra, ta ñii nduu ra xíꞌin ñásíꞌí ra. Ta o̱vi̱ ni̱vi yóꞌo saá nduu na ñii la̱á ni̱vi kuiti”, káchí to̱ꞌon Ndios.
EPH 5:32 Xa nda̱to̱ꞌon i̱ xíꞌin ndó ndí nda̱tán yóo ta̱a xíꞌin ñásíꞌí ra, saá yóo Jesucristo xíꞌin mi̱i yó ni̱vi na kándixa ñaꞌá. Ta to̱ꞌon yóꞌo kúu ña yo̱ꞌvi̱ ní kunda̱a̱ ini yó.
EPH 5:33 Inka̱ to̱ꞌon káꞌa̱n i̱ xíꞌin ndó vitin kúu ñayóꞌo: Ñii ñii ta̱a xíni̱ ñóꞌó kukiꞌvi ini ra koni ra ñásíꞌí ra, ñii ki̱ꞌva nda̱tán kíꞌvi ini ra xíni ra mi̱i ra. Ta ñii ñii ñaꞌa̱ ñá yóo yii̱, xíni̱ ñóꞌó kasa to̱ꞌó ñá yii̱ ñá.
EPH 6:1 Ndóꞌó naválí, kasa ndivi ndó ña xáꞌnda chiño yivá siꞌí ndó no̱o̱ ndó, chi ña kísa ndivi ndó saá kúu ña kéꞌé ndó ñanda̱a̱ ña kúu chiño no̱o̱ ndó xa̱ꞌa̱ ña kándixa ndó Jesucristo, Ta̱a ta̱Káꞌno no̱o̱ yó.
EPH 6:2 Saá chi yóo nda̱yí Ndios ña ni̱taa ta̱Moisés kui̱ya̱ xi̱na̱ꞌá, ña káchí saá: “Ná kasa to̱ꞌó yó yivá siꞌí yó”, káchí ña. Ta nda̱yí Ndios yóꞌo kúu ñano̱ó ña káchí nakiꞌin ni̱vi ñava̱ꞌa xa̱ꞌa̱ ña kísa ndivi na ña.
EPH 6:3 Ñava̱ꞌa yóꞌo ña káchí Ndios nakiꞌin ni̱vi xa̱ꞌa̱ ña kísa to̱ꞌó na yivá siꞌí na, kúu ña koo ñava̱ꞌa xíꞌin nayóꞌo, ta naꞌá ní kutaku̱ na ñoyívi yóꞌo.
EPH 6:4 Ta ndóꞌó na kúu yivá siꞌí, o̱n keꞌé ndó ni o̱n ka̱ꞌa̱n ndó ña kúu ña sasaa̱ ini sa̱ꞌya ndó. Nda̱ víka̱, vivíi sakuaꞌno ndó sa̱ꞌya ndó, sanáꞌa ndó na ñanda̱a̱, nasita ndó na no̱o̱ ña o̱n váꞌa, ta ndato̱ꞌon ndó xíꞌin na ndasaá xíni̱ ñóꞌó kundiko̱n na yichi̱ Jesucristo.
EPH 6:5 Sava ndóꞌó kúu ni̱vi naesclavo na o̱n vása kómí nda̱yí sandakoo ña kísa chiño ndó no̱o̱ ni̱vi na kúu napatrón ndó ñoyívi yóꞌo. Ta saá mi̱i ndó xíni̱ ñóꞌó kasa ndivi ndó ña xáꞌnda chiño napatrón ndó, ta xíꞌin ña yi̱yo ini ndó, ta xíꞌin ñato̱ꞌó ní, ta xíꞌin ña ndinoꞌo ini ndó kasa ndivi ndó chiño no̱o̱ napatrón ndó. Nda̱tán vivíi kísa chiño ndó no̱o̱ Jesucristo, ñii ki̱ꞌva saá va̱ꞌa kasa chiño ndó no̱o̱ napatrón ndó.
EPH 6:6 O̱n váꞌa kuiti chikaa̱ ní ndó ndee̱ kasa chiño ndó tá mií yóo ta̱patrón ndó xíto ra ndasaá kísa chiño ndó, ta ndiꞌi saá yichi̱ vivíi kasa chiño ndó, tá yóo, án tá o̱n ko̱ó napatrón ndó xíto na ndóꞌó kísa chiño ndó. Saá chi o̱n si̱ví ndasaá kuiti xa̱ꞌa̱ ña sakusii̱ ndó ini ni̱vi kúu ña kísa ndivi ndó chiño, ta xa̱ꞌa̱ ña ndixa sakusii̱ ndó ini Jesucristo kúu ña kísa ndivi ndó chiño. Ta saá xíꞌin ña ndinoꞌo ini ndó kasa ndivi ndó chiño nda̱tán kóni Ndios keꞌé ndó.
EPH 6:7 Ta xíꞌin ñasi̱i̱ ini ndó va̱ꞌa kasa chiño ndó, chi o̱n si̱ví no̱o̱ ni̱vi kuiti kúu ña kísa chiño ndó, ta ndixa no̱o̱ Jesucristo kúu ña kísa chiño ndó.
EPH 6:8 Saá chi kúnda̱a̱ ini yó ndí ki̱vi̱ va̱xi Jesucristo taxi ra ñava̱ꞌa ndaꞌa̱ ñii ñii mi̱i yó ñii ki̱ꞌva nda̱tán yóo chiño ki̱sa ndivi yó, án ni̱vi naesclavo kúu yó, án ni̱vi na o̱n si̱ví naesclavo kúu yó.
EPH 6:9 Ta ndóꞌó, ni̱vi na kúu napatrón, ñii ki̱ꞌva xíꞌin ñato̱ꞌó kasa ndivi ndó xíꞌin ndiꞌi ni̱vi na kísa chiño no̱o̱ ndó. O̱n váꞌa ka̱ꞌa̱n ndó xíꞌin na ndí ndeé ní yo̱ꞌvi̱ saxo̱ꞌvi̱ ndó na tá o̱n váꞌa kísa ndivi na chiño. Ta xíni̱ ñóꞌó nakáꞌán ndó ndí ñoyívi ni̱no yóo ñii la̱á Ndios, ta̱ kúu ta̱Káꞌno no̱o̱ ndóꞌó ta kúu ra ta̱Káꞌno no̱o̱ ni̱vi na kísa chiño no̱o̱ ndó. Ta ta̱Káꞌno yóꞌo o̱n vása náka̱xin ra ni̱vi, án naesclavo kúu na, án napatrón kúu na, saá chi ñii ndáya̱ꞌví ndiꞌi ni̱vi no̱o̱ ra.
EPH 6:10 Nañani yó xíꞌin náki̱ꞌva̱ yó, xa yatin to̱nda̱a i̱ sandiꞌi i̱ taa i̱ no̱o̱ tutu yóꞌo. Ta saá kóni i̱ ña chikaa̱ so̱ꞌo ndó to̱ꞌon ña ndáto̱ꞌon i̱ xíꞌin ndó vitin, ña káchí saá: Xa̱ꞌa̱ ña ñii yóo ndó táku̱ ndó xíꞌin Jesucristo, taxi ndó ña chikaa̱ ra ndee̱ ra ini ndó xa̱ꞌa̱ ña kuu ndó ni̱vi na kómí ndee̱ ña kundeé ndó no̱o̱ ña o̱n váꞌa.
EPH 6:11 Saá chi ñii ñii ndóꞌó na kándixa Jesucristo, xíni̱ ñóꞌó kundixin ndó ndiꞌi ndee̱ Ndios ña kuchiño ndó kundeé ndó no̱o̱ ndee̱ ñaníma̱ ndiva̱ꞌa.
EPH 6:12 Saá chi ndixa o̱n si̱ví ni̱vi kuiti kúu na káni táꞌan xíꞌin yó, ta ndixa ña káni táꞌan xíꞌin yó kúu ña o̱n kúchiño koto yó xíꞌin nduchu̱ no̱o̱ yó, chi kúu ña kua̱ꞌa̱ ní ñaníma̱ ndiva̱ꞌa náꞌno ta kúu ña inka̱ no̱o̱ ndee̱ ndiva̱ꞌa. Ta ñaníma̱ ndiva̱ꞌa xíꞌin ndee̱ ndiva̱ꞌa yóꞌo kúu ña xáꞌnda chiño vitin no̱o̱ yichi̱ o̱n váꞌa ña naa ní ñoyívi yóꞌo. Ta kua̱ꞌa̱ ní ñaníma̱ ndiva̱ꞌa ña káni táꞌan xíꞌin yó kúu ña xíka no̱o̱ síkón ñoyívi yóꞌo.
EPH 6:13 Ta xa̱ꞌa̱ ña yóo kua̱ꞌa̱ ní ñaníma̱ ndiva̱ꞌa káni táꞌan ña xíꞌin ndó, ñii ñii ndóꞌó xíni̱ ñóꞌó kundixin ndó ndiꞌi ndee̱ Ndios. Saá chi ndee̱ Ndios yóꞌo nda̱tán yóo ña ndíxin natropa na káni táꞌan, saá yóo ña. Tá ndíxin ndó ndiꞌi ndee̱ Ndios, ta saá o̱n taxi ndó ña kundeé ñandiva̱ꞌa no̱o̱ ndó. Ta saá tá ndi̱ꞌi ni̱yaꞌa ña káni táꞌan ñandiva̱ꞌa xíꞌin ndó, ta kútu̱ va̱ꞌa kuita ndó yichi̱ Ndios, chi o̱n vása ní‑kuchiño ñandiva̱ꞌa no̱o̱ ndó.
EPH 6:14 Va̱ꞌa kútu̱ kuita ndó yichi̱ Ndios, chi nda̱tán yóo ka̱a ña chíkoꞌni natropa to̱ko̱ na ña táxi ndee̱ na, saá yóo to̱ꞌon ña ndixa, chi ñandixa yóꞌo táxi ña ndee̱ ini ndó. Ta nda̱tán yóo ka̱a ña nákasi natropa kándíká na xa̱ꞌa̱ ña o̱n satakuéꞌe̱ ñaꞌá na, saá yóo ñanda̱a̱ kísa ndivi ndó xa̱ꞌa̱ ña o̱n kuchiño ñandiva̱ꞌa satakuéꞌe̱ ña ndóꞌó.
EPH 6:15 Ta nda̱tán xa kama ní yóo xa̱ꞌa̱ natropa ña kee na ko̱ꞌo̱n na, saá ndóꞌó xíni̱ ñóꞌó kama koo tiꞌva xa̱ꞌa̱ ndó ña kee ndó ko̱ꞌo̱n ndó ndato̱ꞌon ndó to̱ꞌon va̱ꞌa, ña káchí saá: “Xa̱ꞌa̱ ña ki̱sa ndivi Jesucristo, ndiꞌi ni̱vi kúchiño na nakutáꞌan va̱ꞌa na xíꞌin Ndios vitin.”
EPH 6:16 Ta nda̱tán yóo escudo ña ndáa yi̱kí ko̱ñu natropa, saá yóo ña ndinoꞌo ini ndó ndáa ini ndó Jesucristo. Saá chi ña ndáa ini ndó Jesucristo, ñayóꞌo sási ña no̱o̱ ndiꞌi ña o̱n váꞌa ña kúu ña tíꞌví ñandiva̱ꞌa xa̱ꞌa̱ ña satakuéꞌe̱ ña ndóꞌó.
EPH 6:17 Nda̱tán yóo casco ña ndási̱ si̱ni̱ natropa ña o̱n vása táxi takuéꞌe̱ si̱ni̱ na, saá yóo ndee̱ Jesucristo ña sáka̱ku ra ndóꞌó no̱o̱ ña o̱n váꞌa ña sándiꞌi xa̱ꞌa̱ ndó. Ta nda̱tán yóo espada si̱i̱n ña kúchiño kundeé no̱o̱ ndiꞌi ña o̱n váꞌa, saá yóo to̱ꞌon Ndios ña táxi Níma̱ Ndios ndaꞌa̱ ndó.
EPH 6:18 Va̱ꞌa saá kundixin ndó xíꞌin ndiꞌi ndee̱ Ndios, ta o̱n sandakoo ndó káꞌa̱n ndó xíꞌin Ndios ndiꞌi saá ki̱vi̱. Ta xíꞌin to̱ꞌon ña táxi Níma̱ Ndios ndaꞌa̱ ndó, ka̱ꞌa̱n ndó ndukú ndó ñava̱ꞌa no̱o̱ ra. Ta kundito káxín ndó, ta o̱n sandakoo ndó káꞌa̱n ndó ndúkú ndó no̱o̱ Ndios xa̱ꞌa̱ ndiꞌi ni̱vi na kándixa Jesucristo.
EPH 6:19 Ta va̱ꞌa ka̱ꞌa̱n ndó ndukú ndó no̱o̱ Ndios xa̱ꞌa̱ i̱ ña taxi ra ndee̱ ini i̱ ña o̱n kuyi̱ꞌví i̱ ndato̱ꞌon i̱ to̱ꞌon va̱ꞌa xa̱ꞌa̱ Jesucristo xíꞌin ni̱vi. To̱ꞌon va̱ꞌa yóꞌo kúu ña ni̱xi̱yo seꞌé, ta vitin Ndios kóni ra ña kunda̱a̱ ini ni̱vi yu kúu ña chi̱tóni̱ ra nda̱ ñano̱ó.
EPH 6:20 Vará nákaa̱ i̱ ini veꞌe ka̱a vitin, ta Ndios sa̱kuiso chiño ra yi̱ꞌi̱ ña ndato̱ꞌon i̱ to̱ꞌon va̱ꞌa yóꞌo xíꞌin ni̱vi. Ta xáku ndáꞌví i̱ no̱o̱ ndó ña ndukú ndó no̱o̱ Ndios xa̱ꞌa̱ i̱ ña ná taxi ra ndee̱ ña o̱n kuyi̱ꞌví i̱ ka̱ꞌa̱n i̱ xíꞌin ni̱vi xa̱ꞌa̱ Jesucristo, chi ñayóꞌo kúu chiño no̱o̱ i̱.
EPH 6:21 Kóni i̱ ña kunda̱a̱ ini ndó ndasaá yóo i̱ yóꞌo, ta yu kúu ña ndóꞌo i̱. Ña̱kán tíꞌví i̱ ta̱ñani yó ta̱Tíquico ta̱a ta̱ kúu ta̱ kíꞌvi ní ini yó xíni yó, ta vitin kee ra ñoo yóꞌo ta xaa̱ ra koto ra ndóꞌó. Ta̱Tíquico yóꞌo kúu ta̱a ta̱nda̱a̱, ta ñii káchí yóo ra kísa chiño ra nda̱tán kísa chiño yó no̱o̱ Jesucristo, ta vivíi kísa ndivi ra chiño ra ndiꞌi saá ki̱vi̱.
EPH 6:22 Ta yi̱ꞌi̱ tíꞌví i̱ ra xaa̱ ra no̱o̱ ndó ña ndato̱ꞌon ra xa̱ꞌa̱ i̱ ta ndasaá yóo chiño kéꞌé i̱. Ta ndato̱ꞌon ra to̱ꞌon ña chikaa̱ ra ndee̱ ini ndó.
EPH 6:23 Ta vitin, nañani yó xíꞌin náki̱ꞌva̱ yó, káꞌa̱n i̱ ndúkú i̱ no̱o̱ Yivá yó Ndios ta no̱o̱ Jesucristo, Ta̱a ta̱Káꞌno no̱o̱ yó, ña taxi ra kunakaa̱ ñava̱ꞌa ini ndó. Ná taxi ra ndee̱ ra kunakaa̱ ña ini ndóꞌó ña kukiꞌvi ini ndó koni táꞌan ndó. Ná chindeé ra ndóꞌó xa̱ꞌa̱ ña ndinoꞌo ní ka̱ ini ndó kandixa ndó ra.
EPH 6:24 Ná keꞌé Ndios ñava̱ꞌa ní xíꞌin ndiꞌi ni̱vi na kúu na o̱n vása sándakoo ña ndixa kíꞌvi ini na xíni na Jesucristo, Ta̱a ta̱Káꞌno no̱o̱ yó. Saá ná koo.
PHI 1:1 Yi̱ꞌi̱, ta̱Pablo, xíꞌin ta̱Timoteo, kúu ndi̱ nata̱a na kísa chiño no̱o̱ Jesucristo, ta vitin táa ndi̱ tutu yóꞌo ña ndato̱ꞌon ndi̱ xíꞌin ndóꞌó, ni̱vi na kándixa Jesucristo, na táku̱ ñoo Filipos. Ta sava ndóꞌó kúu ni̱vi na ndíso chiño xíꞌin ni̱vi na kándixa Jesucristo ñoo ndó, ta sava ndóꞌó kúu ni̱vi na ndíso chiño xa̱ꞌa̱ ña chindeé ndó ni̱vi na kándixa Jesucristo yóꞌo.
PHI 1:2 Ta ndúkú ndi̱ no̱o̱ Yivá yó Ndios ta no̱o̱ Jesucristo, Ta̱a ta̱Káꞌno no̱o̱ yó, ña ná keꞌé ra ñava̱ꞌa xíꞌin ndiꞌi ndó, ta ná taxi ra koo ñava̱ꞌa ini ndó.
PHI 1:3 Ndiꞌi yichi̱ ña xáni si̱ni̱ i̱ xa̱ꞌa̱ ndóꞌó, ta ndixa táxi i̱ ña táxaꞌvi ñaꞌá ndaꞌa̱ Ndios, ta̱ kúu ta̱a ta̱ kísa to̱ꞌó i̱.
PHI 1:4 Ta ndiꞌi yichi̱ ña káꞌa̱n i̱ xíꞌin Ndios, ta xíꞌin ñasi̱i̱ ní ini i̱ ndúkú i̱ no̱o̱ ra ñava̱ꞌa xa̱ꞌa̱ ndóꞌó.
PHI 1:5 Saá chi nda̱ ki̱vi̱ no̱ó ka̱ndixa ndó Jesucristo ta̱nda̱ ki̱vi̱ vitin, ñii kúu chiño kísa ndivi yó, ña kúu ña sákui̱ta̱ níꞌnó yó to̱ꞌon va̱ꞌa xa̱ꞌa̱ Jesucristo.
PHI 1:6 Ta ndixa kúnda̱a̱ ini i̱ ndí Ndios, ta̱a ta̱ ki̱xáꞌá kéꞌé chiño va̱ꞌa ini ndó, o̱n sandakoo ra kasa chiño ra ini ndó nda̱ kixaa̱ ki̱vi̱ ndikó Jesucristo ñoyívi yóꞌo.
PHI 1:7 Va̱ꞌa xáni si̱ni̱ i̱ saá xa̱ꞌa̱ ndó chi ndiꞌi saá ki̱vi̱ ñóꞌo ini i̱ xa̱ꞌa̱ ndó, chi kíꞌvi ní ini i̱ xíni i̱ ndóꞌó. Ta ndóꞌó xíꞌin yi̱ꞌi̱, ñii káchí Ndios ndixa kéꞌé ra ñava̱ꞌa xíꞌin yó ndiꞌi saá ki̱vi̱, án ki̱vi̱ nákaa̱ i̱ ini veꞌe ka̱a kúu ña, án ki̱vi̱ ñíndichi i̱ no̱o̱ nachiño ta ndákuii̱n i̱ káꞌa̱n i̱ xíꞌin na xa̱ꞌa̱ ña kunda̱a̱ ini na ndí ñanda̱a̱ kúu to̱ꞌon va̱ꞌa xa̱ꞌa̱ Jesucristo.
PHI 1:8 Mi̱i Ndios xíni̱ ra ndasaá ndeé ní kíꞌvi ini i̱ xíni i̱ ndóꞌó, chi ini Jesucristo kúu no̱o̱ káku ña kíꞌvi ní ini i̱ xíni i̱ ndóꞌó.
PHI 1:9 Ta ndúkú i̱ no̱o̱ Ndios xa̱ꞌa̱ ndó ndí ñii ñii ki̱vi̱ ná kukiꞌvi ka̱ ini ndó koni ndó Ndios, ta ñii káchí saá kukiꞌvi ka̱ ini ndó koni ndó ni̱vi. Ta ndúkú i̱ no̱o̱ ra ña taxi ka̱ ra ñandíchí ra si̱ni̱ ndó, ta taxi ra ña kunda̱a̱ ka̱ ini ndó yu kúu ñava̱ꞌa,
PHI 1:10 xa̱ꞌa̱ ña kuchiño ndó naka̱xin ndó ñava̱ꞌa ña ndáya̱ꞌví ka̱. Ta saá kutaku̱ ndii ndó ñoyívi yóꞌo, ta o̱n kuchiño ni̱vi naníꞌi na ña chikaa̱ na kua̱chi sa̱ta̱ ndó. Saá va̱ꞌa kutaku̱ ndó a̱nda̱ kixaa̱ ki̱vi̱ ndikó Jesucristo ñoyívi yóꞌo.
PHI 1:11 Ta taxi ndó ná kasa chiño Jesucristo ini ndó ña chindeé ra ndóꞌó nduu ndó ni̱vi na va̱ꞌa ini, ta ná chindeé ra ndóꞌó ña kasa ndivi ndó kua̱ꞌa̱ ní chiño va̱ꞌa. Saá keꞌé ndó xa̱ꞌa̱ ña chinóo síkón ndó ñato̱ꞌó Ndios, ta kua̱ꞌa̱ ní ni̱vi kasa káꞌno na ra.
PHI 1:12 Nañani yó xíꞌin náki̱ꞌva̱ yó, kóni i̱ ña kunda̱a̱ ini ndóꞌó ndí ña yo̱ꞌvi̱ ndóꞌo i̱ ña nákaa̱ i̱ ini veꞌe ka̱a yóꞌo kúu ña chíndeé xíta̱ níꞌnó ka̱ to̱ꞌon va̱ꞌa xa̱ꞌa̱ Jesucristo.
PHI 1:13 Saá chi ndiꞌi natropa na kúu na ndíso chiño xíꞌin veꞌe ta̱rey, ta ndiꞌi ni̱vi na táku̱ ñoo yóꞌo, nayóꞌo kúnda̱a̱ ini na ndí xa̱ꞌa̱ ña kísa chiño i̱ no̱o̱ Jesucristo kúu i̱ ta̱a ta̱ nákaa̱ preso nóꞌni xíꞌin cadena ini veꞌe ka̱a yóꞌo vitin.
PHI 1:14 Ta ña nákaa̱ i̱ ini veꞌe ka̱a kúu ñava̱ꞌa chíkaa̱ ndee̱ ini kua̱ꞌa̱ ní ni̱vi na kándixa Jesucristo. Ta xa̱ꞌa̱ ñayóꞌo, o̱n vása yíꞌví nayóꞌo, ta xíꞌin ña ndinoꞌo ini na káꞌa̱n ndoso na to̱ꞌon va̱ꞌa xa̱ꞌa̱ Jesucristo.
PHI 1:15 Sava ni̱vi yóꞌo na káꞌa̱n ndoso to̱ꞌon va̱ꞌa xa̱ꞌa̱ Jesucristo, kéꞌé na saá xa̱ꞌa̱ ña kuíni̱ ini na xíni na yi̱ꞌi̱, án xa̱ꞌa̱ ña kóni na ña kanóo síkón ka̱ ñato̱ꞌó mi̱i na no̱o̱ ñato̱ꞌó yi̱ꞌi̱. Ta ndixa yóo inka̱ sava ni̱vi na xíꞌin ña ndinoꞌo ini na káꞌa̱n ndoso na to̱ꞌon va̱ꞌa yóꞌo.
PHI 1:16 Ta ni̱vi na káꞌa̱n ndoso to̱ꞌon va̱ꞌa xa̱ꞌa̱ Jesucristo xa̱ꞌa̱ ña kuíni̱ ini na xíni na yi̱ꞌi̱, nayóꞌo xáni ini na ndí xa̱ꞌa̱ ña kéꞌé na saá, táxi na ña xo̱ꞌvi̱ ka̱ ini i̱ nákaa̱ i̱ ini veꞌe ka̱a yóꞌo.
PHI 1:17 Ta sava ni̱vi kíꞌvi ní ini na xíni na yi̱ꞌi̱, ta xíꞌin ña ndinoꞌo ini na káꞌa̱n ndoso na to̱ꞌon va̱ꞌa xa̱ꞌa̱ Jesucristo. Ta nayóꞌo kúnda̱a̱ ini na ndí Ndios na̱ka̱xin ra yi̱ꞌi̱ ña ndakuii̱n i̱ no̱o̱ nachiño ndí to̱ꞌon va̱ꞌa xa̱ꞌa̱ Jesucristo kúu ñanda̱a̱.
PHI 1:18 Ta va̱ꞌa ní, chi ndiꞌi ni̱vi yóꞌo káꞌa̱n ndoso na to̱ꞌon va̱ꞌa xa̱ꞌa̱ Jesucristo. Vará sava nayóꞌo o̱n si̱ví xíꞌin ña ndinoꞌo ini na kúu ña káꞌa̱n na to̱ꞌon va̱ꞌa xa̱ꞌa̱ Jesucristo, ta inka̱ ni̱vi xíꞌin ña ndinoꞌo ini na káꞌa̱n na to̱ꞌon va̱ꞌa xa̱ꞌa̱ ra, ta saá ni, ndiꞌi nayóꞌo káꞌa̱n ndoso na to̱ꞌon va̱ꞌa xa̱ꞌa̱ Jesucristo. Ta xa̱ꞌa̱ ñayóꞌo, ndixa kúsii̱ ní ini i̱, ta ñii ñii ki̱vi̱ kusii̱ ní ka̱ ini i̱.
PHI 1:19 Saá chi kúnda̱a̱ ini i̱ ndí xíꞌin ña xáku ndáꞌví ndó no̱o̱ Ndios xa̱ꞌa̱ i̱, ta xíꞌin ña chíndeé Níma̱ Jesucristo yi̱ꞌi̱, ndixa kee i̱ ko̱ꞌo̱n ndíka̱ i̱ no̱o̱ ña xóꞌvi̱ i̱ vitin.
PHI 1:20 Ta ndáa ini i̱ ndí o̱n sandakoo i̱ kasa ndivi i̱ ña sa̱kuiso chiño Ndios yi̱ꞌi̱. Ta saá o̱n ko̱ó xa̱ꞌa̱ ña kukaꞌan no̱o̱ i̱. Nda̱ víka̱, xíꞌin ña ndinoꞌo ini i̱, ndáa ini i̱ ndí nda̱tán vivíi xa ki̱sa ndivi i̱ chiño ña sa̱kuiso chiño Jesucristo yi̱ꞌi̱ nda̱ ki̱vi̱ vitin, ta ñii ki̱ꞌva saá kasa ndivi i̱ chiño yóꞌo ñii ñii ki̱vi̱ ña va̱xi. Ta saá, án ña táku̱ ka̱ i̱, án ña kaꞌni na yi̱ꞌi̱, ná kuu ña xa̱ꞌa̱ ña chinóo síkón i̱ ñato̱ꞌó Jesucristo.
PHI 1:21 Saá chi tá táku̱ ka̱ i̱, ta xa̱ꞌa̱ ña kasa chiño i̱ no̱o̱ Jesucristo kúu ña kutaku̱ i̱. Ta tá kixaa̱ ña ni̱xiꞌi̱ i̱, ta ñayóꞌo kuu ña ndáya̱ꞌví ní ka̱ no̱o̱ i̱.
PHI 1:22 Ta saá ni, táná kutaku̱ ka̱ i̱ ñoyívi yóꞌo, ta ñayóꞌo taxi ña kuchiño kasa ndivi ka̱ i̱ chiño Jesucristo ña chindeé i̱ ni̱vi. Ta saá o̱n vása xíni̱ i̱ yukú ñava̱ꞌa yóꞌo naka̱xin i̱.
PHI 1:23 ¿Án kusii̱ ka̱ ini i̱ kivi̱ i̱? ¿Án kusii̱ ka̱ ini i̱ kutaku̱ ka̱ i̱ ñoyívi yóꞌo? Yo̱ꞌvi̱ ní naka̱xin i̱ yukú ñava̱ꞌa kóni i̱. Saá chi kúsii̱ ní ini i̱ sandakoo i̱ ñoyívi yóꞌo, ta ko̱ꞌo̱n i̱ kutaku̱ i̱ xíꞌin Jesucristo, chi ña va̱ꞌa ka̱ no̱o̱ i̱ kúu ña kutaku̱ i̱ xíꞌin ra ñoyívi ni̱no.
PHI 1:24 Ta saá ni, xa̱ꞌa̱ ña chindeé i̱ ndóꞌó, va̱ꞌa ka̱ ná kutaku̱ i̱ ñoyívi yóꞌo.
PHI 1:25 Ta xa̱ꞌa̱ ñayóꞌo, ndáa ini i̱ ndí Ndios taxi ra ña kutaku̱ ka̱ i̱ ñoyívi yóꞌo xíꞌin ndó, chi saá kuchiño i̱ chindeé i̱ ndóꞌó ña va̱ꞌa ka̱ kundiko̱n ndó yichi̱ Jesucristo, ta kunakaa̱ kua̱ꞌa̱ ka̱ ñasi̱i̱ ní ini ndó chi kándixa ndó ra.
PHI 1:26 Tá taxi Ndios ña tuku xaa̱ i̱ koto i̱ ndóꞌó, ta saá kukomí ndó kua̱ꞌa̱ ní ka̱ xa̱ꞌa̱ ña kasa káꞌno ndó Jesucristo.
PHI 1:27 Ta ñii la̱á ña xáku ndáꞌví i̱ no̱o̱ ndó kúu ñayóꞌo: Vivíi kutaku̱ ndó nda̱tán va̱ꞌa táku̱ ni̱vi na xíꞌin ña ndinoꞌo ini kándixa na to̱ꞌon va̱ꞌa xa̱ꞌa̱ Jesucristo. Tá keꞌé ndó saá, ta kusii̱ ní ini i̱ xa̱ꞌa̱ ndó. Saá chi, tá xaa̱ i̱ koto i̱ ndóꞌó, án tá kuiti koni̱ so̱ꞌo i̱ to̱ꞌon xa̱ꞌa̱ ndó, ta kunda̱a̱ ini i̱ ndí ñii yóo níma̱ ndó táku̱ ndó yichi̱ Jesucristo, ta ñii káchí chíkaa̱ ndó ndee̱ ña va̱ꞌa ndakuii̱n ndó xa̱ꞌa̱ to̱ꞌon va̱ꞌa xa̱ꞌa̱ Jesucristo ña kúu ña kándixa yó.
PHI 1:28 Ta nda̱ loꞌo o̱n kuyi̱ꞌví ndó no̱o̱ ni̱vi na kúu na sáa̱ ini xíni na ndóꞌó xa̱ꞌa̱ ña kándixa ndó Jesucristo. Ta ña o̱n vása yíꞌví ndó no̱o̱ ni̱vi yóꞌo, kúu ña sánáꞌa no̱o̱ na ndí yichi̱ ndíko̱n na kúu yichi̱ no̱o̱ kua̱ꞌa̱n na ndiꞌi xa̱ꞌa̱ na, ta no̱o̱ mi̱i ndó sánáꞌa ña ndí ndixa Ndios saka̱ku ra ndóꞌó ña o̱n ndiꞌi xa̱ꞌa̱ ndó.
PHI 1:29 Ta Ndios xa na̱taxi ra o̱vi̱ ñato̱ꞌó náꞌno ndaꞌa̱ ndóꞌó, ni̱vi na ndíko̱n ñaꞌá. Ñii ñato̱ꞌó káꞌno yóꞌo kúu ña ta̱xi ra ña kándixa ndó Jesucristo, ta inka̱ ñato̱ꞌó káꞌno kúu ña ta̱xi ra ña kúchiño ndó xo̱ꞌvi̱ ndó xa̱ꞌa̱ Jesucristo ñoyívi yóꞌo.
PHI 1:30 Ta ndiꞌi mi̱i yó, ni̱vi na kándixa Jesucristo, ñii káchí xóꞌvi̱ yó vitin xa̱ꞌa̱ ña kándixa yó ra. Ki̱vi̱ xi̱na̱ꞌá xa xi̱to ndó ndasaá chi̱kaa̱ i̱ ndee̱ no̱o̱ ña yo̱ꞌvi̱ ní ni̱ndoꞌo i̱, ta̱nda̱ ki̱vi̱ vitin xíni̱ so̱ꞌo ndó ndasaá chíkaa̱ i̱ ndee̱ no̱o̱ ña yo̱ꞌvi̱ ndóꞌo i̱.
PHI 2:1 Jesucristo chíkaa̱ ra ndee̱ ini mi̱i yó, ni̱vi na kándixa ñaꞌá, ta xa̱ꞌa̱ ñayóꞌo, kúchiño yó chikaa̱ yó ndee̱ ini natáꞌan yó. Ndixa Jesucristo kíꞌvi ini ra xíni ra mi̱i yó, ta xa̱ꞌa̱ ñayóꞌo, kómí yó ndee̱ ra ña kúchiño yó sandúva̱ꞌa yó ini natáꞌan yó. Ta ndixa yóo Níma̱ Ndios táku̱ ña ini yó, ta xa̱ꞌa̱ ñayóꞌo, ñii yóo yó xíꞌin táꞌan yó. Ndixa kíꞌvi ní ini yó xíni táꞌan yó, ta kúndáꞌví ini yó xíni táꞌan yó.
PHI 2:2 Ta xa̱ꞌa̱ ñayóꞌo, xáku ndáꞌví i̱ no̱o̱ ndó ña ñii yuꞌú koo ndó, ta vivíi kutaku̱ ndó xíꞌin táꞌan ndó, ta ñii koo níma̱ ndó, ta ñii káchí kasa chiño ndó no̱o̱ Jesucristo. Ta xíꞌin ña kutaku̱ ndó saá, ndixa sakutú ndinoꞌo ndó ini i̱ xíꞌin ñasi̱i̱ ní.
PHI 2:3 Ta ndiꞌi chiño ña kísa ndivi ndó, o̱n váꞌa keꞌé ndó ña xíꞌin ña kuíni̱ ini ndó xíni ndó inka̱ ni̱vi, ni o̱n keꞌé ndó ña xa̱ꞌa̱ ña kanóo síkón ka̱ ñato̱ꞌó mi̱i ndó no̱o̱ ñato̱ꞌó inka̱ ni̱vi. Ta nda̱ víka̱, kasa ni̱no̱ xíꞌin mi̱i ndó, ta kani si̱ni̱ ndó ndí ña ndáya̱ꞌví ní ka̱ kúu ña nakiꞌin natáꞌan ndó ñato̱ꞌó, ta loꞌo ní ndáya̱ꞌví ña nakiꞌin mi̱i ndó ñato̱ꞌó.
PHI 2:4 O̱n váꞌa ndasaá kuiti nandukú ndó ñava̱ꞌa xa̱ꞌa̱ mi̱i ndó, ta xíni̱ ñóꞌó nandukú ndó ñava̱ꞌa xa̱ꞌa̱ ña chindeé ndó inka̱ ni̱vi.
PHI 2:5 Xíni̱ ñóꞌó ndó kasa ni̱no̱ xíꞌin mi̱i ndó, ñii ki̱ꞌva nda̱tán Jesucristo ki̱sa ni̱no̱ xíꞌin mi̱i ra.
PHI 2:6 Saá chi vará Jesucristo ñii kúu ra xíꞌin Ndios, ta o̱n vása ñii toon ní‑xindichi ra káꞌán ra ndí nda̱ loꞌo o̱n saña ra ñato̱ꞌó Ndios ña kómí ra.
PHI 2:7 Nda̱ víka̱, Jesucristo xíꞌin ña ndinoꞌo ini ra, chi̱kaa̱ ini ra saña ra ñato̱ꞌó yóꞌo, ta ki̱sa ni̱no̱ xíꞌin mi̱i ra, ta ndu̱u ra ñii ta̱a ta̱ kísa chiño no̱o̱ ndiꞌi ni̱vi. Saá chi Jesucristo ndu̱u ra ni̱vi ndinoꞌo xíꞌin yi̱kí ko̱ñu ra, nda̱tán yi̱kí ko̱ñu ni̱vi ñoyívi yóꞌo.
PHI 2:8 Ki̱sa ni̱no̱ xíꞌin mi̱i ra saá, xa̱ꞌa̱ ña ki̱sa ndivi ra ndiꞌi ña kóni Ndios, ta̱nda̱ ni̱so̱ko̱ xíꞌin mi̱i ra, ni̱xiꞌi̱ ra ndaꞌa̱ tón cruz.
PHI 2:9 Xa̱ꞌa̱ ña ki̱sa ni̱no̱ xíꞌin mi̱i ra saá, Ndios chi̱nóo síkón ní ra ñato̱ꞌó Jesucristo, ta Ndios sa̱kunaní ñaꞌá ra ñii ki̱vi̱ ña ndeé ní, ta ki̱vi̱ ra yóꞌo kúu ña to̱ꞌó ní ka̱ no̱o̱ ndiꞌi ki̱vi̱ ña yóo.
PHI 2:10 Ta xa̱ꞌa̱ ñayóꞌo, ñii ki̱vi̱ va̱xi tá koni̱ so̱ꞌo ndiꞌi ni̱vi ki̱vi̱ ta̱Jesús, ta ndiꞌi nayóꞌo kuxítí na no̱o̱ ra ña kasa to̱ꞌó na ra. Án na táku̱ ñoyívi ni̱no kúu na, án na táku̱ ñoyívi yóꞌo kúu na, án na xa yóo ni̱ndu̱xu̱n ti̱xin ñoꞌo̱ kúu na, ñii ki̱vi̱ ña va̱xi ndiꞌi nayóꞌo, kuxítí na no̱o̱ ta̱Jesús,
PHI 2:11 ta ka̱ꞌa̱n ndoso na, kachí na saá: “Ta̱Jesús kúu Cristo, ta̱a ta̱ ti̱ꞌví Ndios saka̱ku ra mi̱i yó, ta kúu ra ñii la̱á Ta̱a ta̱Káꞌno no̱o̱ ndiꞌi ña yóo”, saá kachí na. Ta xa̱ꞌa̱ ña ka̱ꞌa̱n na saá, kanóo síkón ní ñato̱ꞌó Yivá yó Ndios.
PHI 2:12 Nañani yó xíꞌin náki̱ꞌva̱ yó, ndóꞌó kúu ni̱vi na kíꞌvi ní ini i̱ xíni i̱, ta ki̱vi̱ ni̱xi̱yo i̱ xíꞌin ndó, ndixa ki̱sa ndivi ndó ña ndu̱kú i̱ no̱o̱ ndó. Ta vitin ki̱vi̱ ña o̱n vása yóo i̱ xíꞌin ndó, ña xíni̱ ñóꞌó ní ka̱ kúu ña kasa ndivi ndó ña ndúkú i̱ no̱o̱ ndó. Ta vitin xáku ndáꞌví i̱ no̱o̱ ndó ña xíꞌin ña ndinoꞌo ní to̱ꞌó ini ndó chikaa̱ ndó ndee̱ ña kasa chiño ndó no̱o̱ Ndios, chi ña keꞌé ndó saá sanáꞌa ña ndí Ndios ndixa xa sa̱ka̱ku ra ndóꞌó no̱o̱ yichi̱ ña o̱n váꞌa.
PHI 2:13 Ta mi̱i Ndios kúu ta̱a ta̱ chíkaa̱ ndee̱ ini ndó ña kutoo ní ndó keꞌé ndó ñava̱ꞌa, ta táxi ra ndee̱ ra ndaꞌa̱ ndóꞌó ña kuchiño ndó kasa ndivi ndó ña kúsii̱ ini ra xíni ra.
PHI 2:14 Ta ndiꞌi chiño ña kísa ndivi ndó no̱o̱ Ndios, o̱n ka̱ꞌa̱n kuáchí ndó, ni o̱n na̱a ndó xíꞌin táꞌan ndó xa̱ꞌa̱ chiño kísa ndivi ndó.
PHI 2:15 Saá keꞌé ndó xa̱ꞌa̱ ña o̱n kóo ña o̱n váꞌa naníꞌi ni̱vi ña chikaa̱ na kua̱chi sa̱ta̱ ndó, ta kuu ndó sa̱ꞌya Ndios na kutaku̱ ndii no̱o̱ ra ñoyívi yóꞌo. Vará táku̱ ndó ma̱ꞌñó ni̱vi na kúu na toon ní ini, ta ndiva̱ꞌa ní ini na, ta ndóꞌó, nda̱ loꞌo o̱n vása kutaku̱ ndó nda̱tán táku̱ ni̱vi yóꞌo. Nda̱ víka̱, nda̱tán yóo ñoꞌo̱ yéꞌe no̱o̱ ñanaa ní ñoyívi yóꞌo, saá koo ndóꞌó.
PHI 2:16 Ndixa kúu ndó ni̱vi na kómí to̱ꞌon va̱ꞌa ña sánáꞌa ndó ni̱vi ndasaá kúchiño kutaku̱ ndinoꞌo na no̱o̱ Ndios. Ta nda̱ loꞌo o̱n sandakoo ndó kándixa ndó to̱ꞌon va̱ꞌa yóꞌo. Ta saá, tá kixaa̱ ki̱vi̱ ña ndikó Jesucristo ñoyívi yóꞌo, ta yi̱ꞌi̱, koo ñasi̱i̱ ní ini i̱ koni i̱ ndóꞌó ki̱vi̱ saá, ta kunda̱a̱ ini i̱ ndí o̱n si̱ví ña ma̱ni̱ xi̱kuu ña ki̱sa chiño i̱ chi̱ndeé i̱ ndóꞌó.
PHI 2:17 Ta vitin ndóꞌó vivíi kísa chiño ndó no̱o̱ Jesucristo, ta ña kéꞌé ndó saá yóo ña nda̱tán yóo ñava̱ꞌa sóko̱ ndó no̱o̱ Ndios. Ta yi̱ꞌi̱, táná kaꞌni na yi̱ꞌi̱ xa̱ꞌa̱ ña ndíko̱n i̱ Jesucristo, ta ña kundivi ñayóꞌo, nda̱tán yóo ña sóko̱ xíꞌin mi̱i i̱ no̱o̱ Ndios, saá koo ña. Ta táná kivi̱ i̱ saá, ta kusii̱ ní ini i̱ ta ñii ki̱ꞌva saá ná kusii̱ ini ndó xíꞌin i̱.
PHI 2:18 Mi̱i ndó, va̱ꞌa ná kusii̱ ní ini ndó xa̱ꞌa̱ ñayóꞌo, ta tuku káꞌa̱n i̱ xíꞌin ndó ndí ñii káchí ná kusii̱ ini ndiꞌi mi̱i yó xa̱ꞌa̱ ña.
PHI 2:19 Ndáti i̱ ndí Jesucristo, Ta̱a ta̱Káꞌno no̱o̱ yó, taxi ra yichi̱ ndaꞌa̱ i̱ ña ya̱chi̱ ní tiꞌví i̱ ta̱Timoteo xaa̱ ra koto ra ndóꞌó. Ta saá tá ndi̱ꞌi xi̱to ra ndóꞌó ta ndi̱kó ra, ta ndato̱ꞌon ra xíꞌin i̱ ña ndasaá va̱ꞌa yóo ndó. Ta saá tá va̱ꞌa yóo ndó, ta ñayóꞌo ndixa sakusii̱ ña ini i̱.
PHI 2:20 O̱n ko̱ó nda̱ ñii ni̱vi na ñii káchí yóo ini xíꞌin i̱ nda̱tán ñii káchí yóo ini ta̱Timoteo xíꞌin i̱, chi ta̱yóꞌo ndinoꞌo ní ini ra kíꞌvi ini ra xíni ra ndóꞌó ta ndiꞌi saá ki̱vi̱ ndíꞌi ini ra xa̱ꞌa̱ ña va̱ꞌa ná koo ndó.
PHI 2:21 Ta ndiꞌi inka̱ ni̱vi na yóo xíꞌin i̱ ndasaá kuiti xa̱ꞌa̱ ña sakusii̱ na ini mi̱i na kúu ña ndíꞌi ini na xíni na, ta o̱n vása ndíꞌi ini na xíni na xa̱ꞌa̱ ña sakusii̱ na ini Jesucristo.
PHI 2:22 Ta ndóꞌó xa xíni̱ va̱ꞌa ndó ndasaá yóo ini ta̱Timoteo, ta xíni̱ ndó ndí chíkaa̱ ní ra ndee̱ ña ñii káchí kísa chiño ndi̱ ña ndáto̱ꞌon ndi̱ to̱ꞌon va̱ꞌa xa̱ꞌa̱ Jesucristo. Nda̱tán kísa chiño ñii ta̱a ta̱ kúu sa̱ꞌya xíꞌin yivá ra, saá kísa chiño ta̱Timoteo xíꞌin yi̱ꞌi̱.
PHI 2:23 Ta vitin ndáti i̱ ña nachiño taxi na ña kunda̱a̱ ini i̱ ndasaá kindo̱o na xíꞌin kua̱chi i̱, ta saá kama tiꞌví i̱ ta̱Timoteo xaa̱ ra koto ra ndóꞌó.
PHI 2:24 Ta ndixa ndáa ní ini i̱ Ndios ña taxi ra yichi̱ ndaꞌa̱ i̱ ña ya̱chi̱ ní kixaa̱ ki̱vi̱ ña kuchiño i̱ xaa̱ i̱ koto i̱ ndóꞌó.
PHI 2:25 Ta vitin xáni si̱ni̱ i̱ ndí xíni̱ ñóꞌó tiꞌví i̱ ñani yó ta̱Epafrodito naxaa̱ ra koto ra ndóꞌó. Ta̱yóꞌo ñii káchí kísa chiño ra xíꞌin i̱ no̱o̱ Jesucristo, ta ta̱yóꞌo kúu ñii ta̱a ta̱ ñii káchí chíkaa̱ ndee̱ xíꞌin i̱ ña ndakuii̱n ndi̱ no̱o̱ ni̱vi na o̱n xi̱in kandixa to̱ꞌon va̱ꞌa xa̱ꞌa̱ Jesucristo. Ta ñani yó ta̱Epafrodito yóꞌo kúu ta̱a ta̱ ti̱ꞌví ndó ki̱xaa̱ ra no̱o̱ i̱ ña chindeé ra yi̱ꞌi̱ ña taxi ra ña xíni̱ ñóꞌó no̱o̱ i̱.
PHI 2:26 Ta vitin nákáꞌán ní ra ndóꞌó, ta kóni ra koto ra ndóꞌó. Saá chi ndíꞌi ní ini ra xa̱ꞌa̱ ndóꞌó, chi xi̱ni̱ so̱ꞌo ndó ndí ndeé ní ni̱ndoꞌo ra ñii kue̱ꞌe̱, ta mi̱i ndó nda̱ vitin o̱n vása xíni̱ ndó án xa ndu̱va̱ꞌa ra.
PHI 2:27 Ñanda̱a̱ kía̱ ndeé ní ni̱ndoꞌo ra kue̱ꞌe̱, ta saloꞌo ní kivi̱ ra, níkúu. Ta Ndios ku̱ndáꞌví ini ra xi̱ni ñaꞌá ra, ta saá sa̱ndúva̱ꞌa ra ta̱ñani yó ta̱Epafrodito yóꞌo. Ta ña ke̱ꞌé Ndios saá, kúu ña ku̱ndáꞌví ini ra xi̱ni ra yi̱ꞌi̱, ko̱to̱ káꞌno ní ka̱ koo ña kuchuchú ini i̱ xa̱ꞌa̱ ña tá ni̱xiꞌi̱ ta̱ñani yó yóꞌo, níkúu. Saá chi ta̱a ta̱ va̱ꞌa ní ini kúu Ndios, ta ni̱‑xiin ra chinóo ra inka̱ ñakáꞌno ní sakuchuchú ini i̱.
PHI 2:28 Ta xa̱ꞌa̱ ña Ndios xa sa̱ndúva̱ꞌa ra ñani yó ta̱Epafrodito yóꞌo, yi̱ꞌi̱ kama ní tiꞌví i̱ ra ña naxaa̱ ra no̱o̱ ndó. Ta saá ki̱vi̱ koto tuku ndó ra xíꞌin nduchu̱ no̱o̱ ndó, ta kutú ñasi̱i̱ ní ini ndó, ta saá kutú tuku ñasi̱i̱ ní ini i̱ xa̱ꞌa̱ ndóꞌó.
PHI 2:29 Tá ki̱vi̱ naxaa̱ ra no̱o̱ ndó, va̱ꞌa nakiꞌin ndó ra xíꞌin ña kúsii̱ ní ini ndó. Ta ñii ki̱ꞌva nda̱tán va̱ꞌa kísa to̱ꞌó yó nañani yó na kísa chiño no̱o̱ Jesucristo, saá va̱ꞌa kasa to̱ꞌó ndó ta̱ñani yó ta̱Epafrodito.
PHI 2:30 Saá chi ta̱yóꞌo, xa̱ꞌa̱ ña kísa chiño ra no̱o̱ Jesucristo, yatin ní ni̱xi̱yo ña kivi̱ ra, níkúu, ta ta̱xi xíꞌin mi̱i ra nda̱ kivi̱ ra xa̱ꞌa̱ ña chindeé ra yi̱ꞌi̱. Ta ndiꞌi chiño ña ki̱sa ndivi ra no̱o̱ i̱ kúu chiño ña kóni ndó kasa ndivi ndó no̱o̱ i̱, ta ni̱‑kuchiño ndó, chi xíká ní táku̱ ndó. Ta saá ta̱ñani yó yóꞌo kúu ta̱a ta̱ ki̱sa ndivi ndiꞌi chiño yóꞌo no̱o̱ ndó.
PHI 3:1 Nañani yó xíꞌin náki̱ꞌva̱ yó, vitin tuku ndáto̱ꞌon i̱ xíꞌin ndó, ta káꞌa̱n i̱ ná kusii̱ ní ini ndó chi mi̱i yó na kándixa Jesucristo, ñii yóo yó xíꞌin ra. Ta nda̱ loꞌo o̱n vása sándiꞌi ini i̱ ña tuku taa i̱ to̱ꞌon ña xa ni̱taa i̱ ta ti̱ꞌví i̱ ni̱xaa̱ ndaꞌa̱ ndó, chi to̱ꞌon ña xíni̱ ñóꞌó ní chikaa̱ so̱ꞌo ndó kúu ña, ta chindeé ña ndóꞌó ña vivíi kua̱ꞌa̱n ndó ndíko̱n ndó yichi̱ Jesucristo.
PHI 3:2 Kundaa xíꞌin mi̱i ndó, ko̱to̱ ni̱vi na kéꞌé ña o̱n váꞌa kundeé na sanoo na ini ndó. Ni̱vi o̱n váꞌa yóꞌo kóni na ña satakuéꞌe̱ na yi̱kí ko̱ñu ni̱vi, chi káchí na ndí ndiꞌi ni̱vi na kándixa Jesucristo xíni̱ ñóꞌó kasa ndivi na costumbre ña na̱ní circuncisión. Tá o̱n keꞌé na saá, ta o̱n vása kuchiño koo va̱ꞌa na xíꞌin Ndios, káchí ni̱vi yóꞌo.
PHI 3:3 Ta o̱n si̱ví ñanda̱a̱ kúu ña káꞌa̱n na. Saá chi mi̱i yó, ni̱vi na kísa káꞌno Ndios xíꞌin ndee̱ Níma̱ ra ña táku̱ ini yó kúu yó ni̱vi na ndixa va̱ꞌa yóo xíꞌin Ndios. Ta kúsii̱ ní ini yó chi ndáa ini yó ndí Ndios xa sa̱ka̱ku ra mi̱i yó xa̱ꞌa̱ ña kándixa yó Jesucristo, ta nda̱ loꞌo o̱n vása ndáa ini yó ndí ña kasa ndivi yó costumbre circuncisión án ña kasa ndivi yó inka̱ chiño va̱ꞌa, kómí ña ndee̱ ña taxi ña Ndios saka̱ku ra mi̱i yó ta sanduu ra yó ni̱vi na va̱ꞌa yóo xíꞌin ra.
PHI 3:4 Tá chiño va̱ꞌa ki̱sa ndivi yó kómí ña ndee̱ taxi ña va̱ꞌa koo yó xíꞌin Ndios, níkúu, ta saá yi̱ꞌi̱, yóo ní xa̱ꞌa̱ ña va̱ꞌa ní koo i̱ no̱o̱ Ndios. Yóo ni̱vi na xáni si̱ni̱ ndí mi̱i na kúu ni̱vi na va̱ꞌa ní no̱o̱ Ndios xa̱ꞌa̱ chiño va̱ꞌa ní ki̱sa ndivi na. Ta yi̱ꞌi̱, xíni̱ i̱ ndí yóo kua̱ꞌa̱ ní ka̱ chiño va̱ꞌa ki̱sa ndivi i̱ no̱o̱ ña ki̱sa ndivi ni̱vi yóꞌo.
PHI 3:5 Saá chi yi̱ꞌi̱, tá ni̱xi̱no̱ o̱na̱ ki̱vi̱ ka̱ku i̱, ta ni̱xa̱ꞌa̱n i̱ xíꞌin nayivá siꞌí i̱ ña kundivi costumbre circuncisión xíꞌin i̱. Ta̱a ta̱ñoo Israel kúu i̱, ta kúu i̱ ta̱táꞌan ñii tiꞌvi ni̱vi naIsrael, ña na̱ní tribu Benjamín. Ta̱hebreo ndinoꞌo kúu i̱, chi o̱n ko̱ó inka̱ no̱o̱ ni̱i̱ ni̱vi ña sáka̱ xíꞌin ni̱i̱ i̱. Ta̱fariseo xi̱kuu i̱, ta xa̱ꞌa̱ ñayóꞌo, va̱ꞌa vivíi ki̱sa ndivi i̱ ndiꞌi nda̱yí Ndios ña ni̱taa ta̱Moisés xi̱na̱ꞌá.
PHI 3:6 Ta xa̱ꞌa̱ ña sa̱ndiꞌi ní ini i̱ ña kundivi nda̱yí yóꞌo, chi̱kaa̱ ní i̱ ndee̱ ña sa̱xo̱ꞌvi̱ i̱ ni̱vi na ndíko̱n yichi̱ Jesucristo. Ta yi̱ꞌi̱, va̱ꞌa vivíi ki̱sa ndivi i̱ ndiꞌi nda̱yí ña ni̱taa ta̱Moisés, ta nda̱ ñii ni̱vi ni̱‑kuchiño na naníꞌi na xa̱ꞌa̱ ña chikaa̱ na kua̱chi sa̱ta̱ i̱.
PHI 3:7 Saá ke̱ꞌé i̱ xi̱na̱ꞌá chi xa̱ni si̱ni̱ i̱ ndí ndiꞌi ñava̱ꞌa yóꞌo kúu ña ndáya̱ꞌví ní ka̱ no̱o̱ i̱. Ta vitin xíni̱ va̱ꞌa i̱ ndí nda̱ loꞌo o̱n vása ndáya̱ꞌví ña. Saá chi vitin kúnda̱a̱ ini i̱ ndí ndiꞌi ñava̱ꞌa ki̱sa ndivi Jesucristo xa̱ꞌa̱ i̱ kúu ña ndixa ndinoꞌo ndáya̱ꞌví ní ka̱ no̱o̱ i̱.
PHI 3:8 Ta ndiꞌi ñava̱ꞌa ña ndáya̱ꞌví ña yóo ñoyívi yóꞌo, vitin nda̱ loꞌo o̱n vása ndáya̱ꞌví ka̱ ñayóꞌo no̱o̱ i̱. Saá chi ña ndáya̱ꞌví ndinoꞌo no̱o̱ i̱ kúu ña to̱nda̱a i̱ koni̱ va̱ꞌa ka̱ i̱ Jesucristo, Ta̱a ta̱Káꞌno no̱o̱ i̱. Ta xa̱ꞌa̱ ña kíꞌvi ini i̱ xíni i̱ Jesucristo, sa̱ndakoo i̱ ndiꞌi ña xi̱kuu ña ndáya̱ꞌví no̱o̱ i̱, ta xáni si̱ni̱ i̱ ndí ñii ki̱ꞌva nda̱tán yóo mi̱ꞌí ña nda̱ loꞌo o̱n vása ndáya̱ꞌví, saá yóo ña no̱o̱ i̱ vitin. Saá chi vitin ñava̱ꞌa ndinoꞌo ña ndáya̱ꞌví ní no̱o̱ i̱ kúu ña táku̱ Jesucristo ini i̱.
PHI 3:9 Ta vitin ñii yóo i̱ táku̱ i̱ xíꞌin ra. Ta o̱n si̱ví xa̱ꞌa̱ ña ki̱sa ndivi i̱ nda̱yí Ndios kúu xa̱ꞌa̱ ña o̱n ko̱ó ka̱ kua̱chi ndíso i̱ no̱o̱ ra. Ta xa̱ꞌa̱ ña kándixa i̱ Jesucristo kúu ña Ndios sa̱nduu ra yi̱ꞌi̱ ta̱a ta̱ ndii no̱o̱ ra, ta o̱n ko̱ó ka̱ kua̱chi ndíso i̱.
PHI 3:10 Ta yi̱ꞌi̱, ndixa kóni ní i̱ koni̱ va̱ꞌa ka̱ i̱ Jesucristo, ta kóni i̱ ndí mi̱i ndee̱ ña sa̱nataku̱ Jesucristo ki̱vi̱ xi̱kuu ra ta̱a ta̱ ni̱xiꞌi̱, nakoo ña kutaku̱ ña ini i̱. Ta vitin xa̱ꞌa̱ ña ñii yóo i̱ xíꞌin ra, kóni i̱ ndí ñii káchí xo̱ꞌvi̱ i̱ xíꞌin ra. Ta xa̱ꞌa̱ ña ni̱xiꞌi̱ ra xa̱ꞌa̱ kua̱chi i̱, yi̱ꞌi̱ kóni i̱ kivi̱ i̱ no̱o̱ ndee̱ ña o̱n váꞌa xa̱ꞌa̱ ña o̱n kaꞌnda chiño ka̱ ña no̱o̱ i̱.
PHI 3:11 Ta saá táná kixaa̱ ki̱vi̱ ña kivi̱ i̱, ta kundati i̱ ña kixaa̱ ki̱vi̱ Ndios sanataku̱ ra yi̱ꞌi̱ xíꞌin ndiꞌi ni̱vi na ni̱xiꞌi̱.
PHI 3:12 Ta̱nda̱ ki̱vi̱ vitin o̱n ta̱ꞌán to̱nda̱a i̱ kuu i̱ ñii ta̱a ta̱ ni̱xi̱no̱ ndinoꞌo, ñii ki̱ꞌva nda̱tán yóo Jesucristo. Ta saá ni, ñii ñii ki̱vi̱ chíkaa̱ ní i̱ ndee̱ ña nduu i̱ nda̱tán yóo Jesucristo, chi xa̱ꞌa̱ ña nduu i̱ saá kúu ña ka̱na Jesucristo yi̱ꞌi̱ kundiko̱n i̱ ra.
PHI 3:13 Nañani yó xíꞌin náki̱ꞌva̱ yó, nda̱ loꞌo o̱n vása xáni si̱ni̱ i̱ ndí xa ku̱ndeé i̱ ndu̱u i̱ nda̱tán yóo Jesucristo. Ta ndixa ñii la̱á ñayóꞌo kéꞌé i̱; yi̱ꞌi̱ o̱n vása ka̱ xáni si̱ni̱ i̱ xa̱ꞌa̱ ndiꞌi ñayatá ña xa kúu ña ni̱yaꞌa, ta ndasaá kuiti chíkaa̱ i̱ ndee̱ xa̱ꞌa̱ ña kundeé i̱ nakiꞌin i̱ ñava̱ꞌa ña taxi Ndios ndaꞌa̱ i̱ ki̱vi̱ ña va̱xi.
PHI 3:14 Ta nda̱tán yóo ñii ta̱a ta̱ chíkaa̱ ini kono, ta ndeé ní xíno ra xa̱ꞌa̱ ña kundeé ra xaa̱ ra ña nakiꞌin ra ñava̱ꞌa taxi na ndaꞌa̱ ra, saá yóo yi̱ꞌi̱ vitin, chi ñii ñii ki̱vi̱ ndúkú ndeé ní i̱ nda̱ mí tónda̱a ndee̱ i̱ xa̱ꞌa̱ ña kísa ndivi i̱ chiño ña sa̱kuiso chiño Ndios yi̱ꞌi̱. Ta saá tá kixaa̱ ki̱vi̱ kundichi i̱ no̱o̱ Ndios ñoyívi ni̱no, ta nakiꞌin i̱ ñava̱ꞌa káꞌno taxi ra ndaꞌa̱ i̱. Saá chi Ndios ka̱na ra ñii ñii mi̱i yó, ni̱vi na kándixa Jesucristo, ña nakiꞌin yó ñava̱ꞌa káꞌno ñoyívi ni̱no.
PHI 3:15 Ta ndiꞌi mi̱i yó, ni̱vi na xa ni̱to̱nda̱a xa̱ꞌno ní ña ndíko̱n yó yichi̱ Jesucristo, ñii káchí xíni̱ ñóꞌó kani si̱ni̱ yó ta ñii koo yuꞌú yó xa̱ꞌa̱ to̱ꞌon ña sa̱kán nda̱to̱ꞌon i̱ xíꞌin ndó. Tá yóo sava ndóꞌó na yóo inka̱ ña xáni si̱ni̱, ta ndixa Ndios sanáꞌa ra ndóꞌó ña kunda̱a̱ ini ndó ñanda̱a̱.
PHI 3:16 Ta vitin, nda̱tán yóo ña xa ku̱ndeé yó kúnda̱a̱ ini yó yu kúu ñava̱ꞌa, ta ñii ki̱ꞌva saá xíni̱ ñóꞌó va̱ꞌa kutaku̱ yó ñii ñii ki̱vi̱.
PHI 3:17 Nañani yó xíꞌin náki̱ꞌva̱ yó, vivíi kundiko̱n ndó yichi̱ i̱. Ta sakuáꞌá ndó kutaku̱ ndó nda̱tán vivíi táku̱ ni̱vi na ndíko̱n yichi̱ Jesucristo ñii ki̱ꞌva nda̱tán yóo ña sa̱náꞌa ndi̱ ni̱vi yóꞌo.
PHI 3:18 Xa kua̱ꞌa̱ ní yichi̱ xa nda̱to̱ꞌon i̱ xíꞌin ndó xa̱ꞌa̱ ni̱vi na o̱n vása ndinoꞌo ndíko̱n yichi̱ Jesucristo, ta vitin tuku ndáto̱ꞌon i̱ xíꞌin ndó xa̱ꞌa̱ na. Ta xíꞌin ña kúchuchú ní ini i̱ nda̱ xáku i̱, káꞌa̱n i̱ xíꞌin ndó ndí yóo kua̱ꞌa̱ ní ni̱vi na o̱n váꞌa táku̱, ta xíꞌin ña o̱n váꞌa kéꞌé na sánáꞌa na ndí o̱n vása kándixa na ndí Jesucristo ni̱xiꞌi̱ ra ndaꞌa̱ tón cruz xa̱ꞌa̱ ña sandiꞌi ra xa̱ꞌa̱ ndee̱ ña o̱n váꞌa ña xáꞌnda chiño no̱o̱ na.
PHI 3:19 Ta ni̱vi yóꞌo xíka na kua̱ꞌa̱n na yichi̱ no̱o̱ ndiꞌi xa̱ꞌa̱ na, chi ña kútoo ní yi̱kí ko̱ñu na, nda̱tán yóo ndios mi̱i na xáꞌnda chiño ña no̱o̱ na, saá yóo ña. Saá chi ña ndáya̱ꞌví ní ka̱ no̱o̱ na kúu ña nakiꞌin na ndiꞌi ña kútoo ní ini mi̱i na kuiti. Ni̱vi yóꞌo táku̱ na kísa ndivi na ña o̱n váꞌa, ta nda̱ loꞌo o̱n vása kúkaꞌan no̱o̱ na xa̱ꞌa̱ ña o̱n váꞌa yóꞌo. Nda̱ víka̱, kísa káꞌno xíꞌin mi̱i na xa̱ꞌa̱ ña o̱n váꞌa kéꞌé na. Ndasaá kuiti xáni si̱ni̱ na xa̱ꞌa̱ ña xíni̱ ñóꞌó kutaku̱ na ñoyívi yóꞌo, ta o̱n vása xáni si̱ni̱ na xa̱ꞌa̱ ña va̱ꞌa kutaku̱ na xíꞌin Ndios.
PHI 3:20 Ta mi̱i yó, o̱n si̱ví ni̱vi na ndíko̱n yichi̱ o̱n váꞌa ñoyívi yóꞌo kúu yó, chi ndixa ñoo mi̱i yó o̱n vása yóo ña ñoyívi yóꞌo, chi ñoo ndinoꞌo mi̱i yó yóo ña ñoyívi ni̱no xíꞌin Jesucristo, Ta̱a ta̱Káꞌno no̱o̱ yó. Ta ndáti yó kixaa̱ ki̱vi̱ ña Jesucristo, Ta̱a ta̱ Sa̱ka̱ku yó, tuku kee ra ñoyívi ni̱no, ta ndikó ra kixaa̱ ra ñoyívi yóꞌo.
PHI 3:21 Ta ki̱vi̱ saá nasama ra yi̱kí ko̱ñu yó ña kómí yó táku̱ yó ñoyívi yóꞌo, ta sanduu ra yi̱kí ko̱ñu yó ña yóo vitá vitin, ña nduu ña nda̱tán yóo yi̱kí ko̱ñu ña na̱kiꞌin ra ki̱vi̱ na̱taku̱ ra. Ta yi̱kí ko̱ñu nakiꞌin yó yóꞌo kuu ñava̱ꞌa livi, ta nda̱ ñii ki̱vi̱ o̱n ndiꞌi xa̱ꞌa̱ ña. Ta mi̱i ndee̱ káꞌno Jesucristo ña nasama mi̱i yó ki̱vi̱ saá, mi̱i ñayóꞌo koni̱ ñóꞌó ra ña kaꞌnda chiño ra no̱o̱ ndiꞌi ña yóo ku̱va̱ꞌa ñoyívi.
PHI 4:1 Nañani yó xíꞌin náki̱ꞌva̱ yó, ndóꞌó kúu na kíꞌvi ní ini i̱ xíni i̱, ta ndeé ní kóni i̱ xaa̱ i̱ koto i̱ ndóꞌó. Ta ndixa ndóꞌó kúu ni̱vi na táxi ña nákaa̱ ñasi̱i̱ ini i̱, ta nda̱tán yóo trofeo ña xa ku̱ndeé i̱ na̱kiꞌin i̱, saá yóo ndóꞌó no̱o̱ i̱. Ta vitin xáku ndáꞌví i̱ no̱o̱ ndó ndí va̱ꞌa vivíi kundiko̱n ndó yichi̱ Jesucristo, ta nda̱ loꞌo o̱n sandakoo ndó ña kándixa ndó ra.
PHI 4:2 Ta ndóꞌó, náki̱ꞌva̱ yó ñáEvodia xíꞌin ñáSíntique, xáku ndáꞌví i̱ no̱o̱ ndó ña nakoo yuꞌú ndó ta nakutáꞌan va̱ꞌa ndó xíꞌin táꞌan ndó, chi ndóꞌó kúu ni̱vi na kándixa Jesucristo.
PHI 4:3 Ta yóꞌó, ñani yó, ta̱a ta̱ vivíi ñii káchí kísa chiño xíꞌin i̱ kúu ún, ta vitin xáku ndáꞌví i̱ no̱o̱ ún ña chindeé ún náki̱ꞌva̱ yó ñáEvodia xíꞌin ñáSíntique ña va̱ꞌa nakutáꞌan ná, chi náñaꞌa̱ yóꞌo ñii káchí xíꞌin yi̱ꞌi̱, chi̱kaa̱ ná ndee̱ ki̱sa chiño ná ña sa̱kui̱ta̱ níꞌnó ná to̱ꞌon va̱ꞌa xa̱ꞌa̱ Jesucristo no̱o̱ kua̱ꞌa̱ ní ni̱vi. Ta náki̱ꞌva̱ yó yóꞌo ñii káchí ki̱sa chiño ná xíꞌin ñani yó ta̱Clemente ta xíꞌin inka̱ ni̱vi na kándixa Jesucristo na táku̱ ñoo no̱o̱ táku̱ mi̱i ún. Ta ki̱vi̱ ñii ñii nañani yó xíꞌin náki̱ꞌva̱ yó yóꞌo xa ni̱ka̱ꞌyi̱ ki̱vi̱ na no̱o̱ tutu yi̱i̱ ña yóo ñoyívi ni̱no, ña káchí kutaku̱ na xíꞌin Ndios ndiꞌi saá ki̱vi̱ ña va̱xi.
PHI 4:4 Ndiꞌi saá ki̱vi̱ ná kusii̱ ini ndó, chi ndóꞌó kúu ni̱vi na kándixa Jesucristo, Ta̱a ta̱Káꞌno no̱o̱ yó. Ta tuku káꞌa̱n i̱ xíꞌin ndó: ¡Ná kusii̱ ní ini ndó!
PHI 4:5 Ta xíni̱ ñóꞌó vivíi to̱ꞌó kutaku̱ ndó xíꞌin táꞌan ndó xa̱ꞌa̱ ña koto ni̱vi ndí ndóꞌó kúu ni̱vi na ndixa to̱ꞌó ini. Ta nakáꞌán ndó ndí Jesucristo, Ta̱a ta̱Káꞌno no̱o̱ yó, yatin ní yóo ra xíꞌin yó.
PHI 4:6 O̱n vása sandiꞌi ndó ini ndó xa̱ꞌa̱ nda̱ ñii ñayo̱ꞌvi̱ ndóꞌo ndó, ta nda̱ víka̱, ndato̱ꞌon ndó xíꞌin Ndios xa̱ꞌa̱ ndiꞌi ñayo̱ꞌvi̱ ndóꞌo ndó ta ndato̱ꞌon ndó xíꞌin ra xa̱ꞌa̱ ndiꞌi ña sándiꞌi ini ndó, ta kuaku ndáꞌví ndó no̱o̱ ra xa̱ꞌa̱ ndiꞌi ña xíni̱ ñóꞌó ndó. Ta tuku taxi ndó ña táxaꞌvi ñaꞌá ndaꞌa̱ Ndios xa̱ꞌa̱ ñava̱ꞌa kéꞌé ra xíꞌin ndó.
PHI 4:7 Tá keꞌé ndó saá, ta ñava̱ꞌa ña káku no̱o̱ Ndios koo ña ini ndó. Ta ñava̱ꞌa yóꞌo ña taxi Ndios koo ña ini ndó, nda̱ ñii ni̱vi o̱n vása kúchiño kunda̱a̱ ini na ndasaá yóo ña. Ta ñava̱ꞌa yóꞌo ña kunakaa̱ ini ndó ndixa kundaa ña níma̱ ndó no̱o̱ ña o̱n váꞌa ta kundaa ña si̱ni̱ ndó no̱o̱ ña o̱n váꞌa, saá chi ndóꞌó kúu ni̱vi na kándixa Jesucristo ta táku̱ ndó ini ra.
PHI 4:8 Nañani yó xíꞌin náki̱ꞌva̱ yó, vitin xa va̱xi to̱ꞌon sondíꞌí tutu yóꞌo, ta kóni i̱ ndato̱ꞌon i̱ xíꞌin ndó to̱ꞌon ña káchí saá: Ndasaá kuiti kani si̱ni̱ ndó xa̱ꞌa̱ ndiꞌi to̱ꞌon ña kúu ña ndixa, ta kani si̱ni̱ ndó xa̱ꞌa̱ ndiꞌi ña ndáya̱ꞌví kasa to̱ꞌó ndó, ta kani si̱ni̱ ndó xa̱ꞌa̱ ndiꞌi ña nda̱a̱, ta kani si̱ni̱ ndó xa̱ꞌa̱ ndiꞌi ña ndii ndinoꞌo, ta kani si̱ni̱ ndó xa̱ꞌa̱ ndiꞌi ñava̱ꞌa livi ña sákusii̱ ini ndó, ta kani si̱ni̱ ndó xa̱ꞌa̱ ndiꞌi ñava̱ꞌa kánóo ñato̱ꞌó xa̱ꞌa̱. Ta va̱ꞌa kani si̱ni̱ ndó xa̱ꞌa̱ ni̱vi nanda̱a̱ na kúu na to̱ꞌó ini, ta kani si̱ni̱ ndó xa̱ꞌa̱ ndiꞌi ñava̱ꞌa livi ña xíni̱ ñóꞌó kasa káꞌno ndó.
PHI 4:9 Ta ndiꞌi ña sa̱kuáꞌá ndó no̱o̱ i̱, ta ndiꞌi ña xi̱ni̱ so̱ꞌo ndó nda̱to̱ꞌon i̱ xíꞌin ndó, ta ndiꞌi to̱ꞌon va̱ꞌa ni̱ka̱ꞌa̱n i̱ ta na̱kiꞌin ndó, ta xíni̱ ñóꞌó kasa ndivi ndó ndiꞌi ñayóꞌo. Ta ndiꞌi ñava̱ꞌa ña xi̱to ndó ke̱ꞌé i̱, ñii ki̱ꞌva saá keꞌé ndó. Ta saá mi̱i Ndios, ta̱a ta̱ táxi ña va̱ꞌa koo ini ndó, ndixa kutaku̱ ra xíꞌin ndó.
PHI 4:10 Ta vitin yi̱ꞌi̱, káꞌno ní ñasi̱i̱ chi̱kaa̱ Jesucristo ini i̱, saá chi ndóꞌó xa tuku va̱ꞌa nákáꞌán ndó xa̱ꞌa̱ i̱, ta xa ta̱xi ndó ña xíni̱ ñóꞌó i̱ ndaꞌa̱ i̱ ña chi̱ndeé ndó yi̱ꞌi̱. O̱n si̱ví ni̱vi na na̱ndoso xa̱ꞌa̱ i̱ xi̱kuu ndó, ta kuiti o̱n vása ní‑naníꞌi ndó yichi̱ ndasaá chindeé ndó yi̱ꞌi̱.
PHI 4:11 O̱n si̱ví xa̱ꞌa̱ ña yóo ña kúma̱ni̱ no̱o̱ i̱, kúu ña ndáto̱ꞌon i̱ to̱ꞌon yóꞌo xíꞌin ndó saá. Chi yi̱ꞌi̱ xa sa̱kuáꞌá i̱, ta xíni̱ va̱ꞌa i̱ ndasaá kunakaa̱ ñasi̱i̱ ini i̱ xíꞌin ña kómí i̱, án loꞌo ní kúu ña, án kua̱ꞌa̱ ní kúu ña.
PHI 4:12 Saá chi ni̱xi̱yo ki̱vi̱ ña xi̱komí i̱ loꞌo ní kuiti ña xíni̱ ñóꞌó no̱o̱ i̱, ta ni̱xi̱yo ki̱vi̱ ña xi̱komí i̱ kua̱ꞌa̱ ní ña xíni̱ ñóꞌó no̱o̱ i̱. Ta saá xa sa̱kuáꞌá i̱ ndasaá va̱ꞌa kutaku̱ i̱ ki̱vi̱ tá xíꞌi̱ ní i̱ so̱ko, ta ñii ki̱ꞌva saá sa̱kuáꞌá i̱ ndasaá va̱ꞌa kutaku̱ i̱ ki̱vi̱ tá yóo kua̱ꞌa̱ ní ña xíxi i̱. Ta xíꞌin ndiꞌi ña táku̱ i̱, xa sa̱kuáꞌá i̱ ndasaá koo ñasi̱i̱ ini i̱ án ki̱vi̱ kúu i̱ ta̱a ta̱ndáꞌví ní, án ki̱vi̱ kúu i̱ ta̱a ta̱ kómí kua̱ꞌa̱ ní ñava̱ꞌa.
PHI 4:13 Saá chi Jesucristo xa ta̱xi ra ndee̱ ra ña táku̱ ini i̱, ña̱kán va̱ꞌa kúndeé ini i̱ xíꞌin ndiꞌi ña táku̱ i̱, nda̱tán yóo ña kómí i̱.
PHI 4:14 Ta saá ni, ndóꞌó va̱ꞌa ní ke̱ꞌé ndó xíꞌin i̱ vitin, ti̱ꞌví ndó ña xíni̱ ñóꞌó i̱ ki̱xaa̱ ña ndaꞌa̱ i̱, ta xíꞌin ñayóꞌo, chi̱ndeé ndó yi̱ꞌi̱ xa̱ꞌa̱ tondíni yóo no̱o̱ i̱.
PHI 4:15 Ta ndóꞌó, nañani yó xíꞌin náki̱ꞌva̱ yó na táku̱ ñoo Filipos, xa xíni̱ ndó ndasaá siꞌna ni̱ka̱ꞌa̱n i̱ to̱ꞌon va̱ꞌa xa̱ꞌa̱ Jesucristo no̱o̱ ndó. Ta saá tá ndi̱ꞌi ni̱xi̱yo i̱ xíꞌin ndó ta ke̱e i̱ ñoo estado Macedonia ña ko̱ꞌo̱n i̱ ka̱ꞌa̱n ndoso i̱ to̱ꞌon va̱ꞌa yóꞌo no̱o̱ ni̱vi na táku̱ inka̱ ñoo, ta ki̱vi̱ saá nda̱ ñii ni̱vi na kándixa Jesucristo o̱n vása ní‑chindeé na yi̱ꞌi̱, ta ñii la̱á ndóꞌó kuiti kúu ni̱vi na chi̱ndeé yi̱ꞌi̱ xíꞌin ña xíni̱ ñóꞌó i̱.
PHI 4:16 Ta saá tuku tá ki̱vi̱ ni̱xi̱yo i̱ ñoo Tesalónica, ta ndóꞌó kua̱ꞌa̱ ní yichi̱ ti̱ꞌví ndó si̱ꞌún ni̱xaa̱ ña ndaꞌa̱ i̱ ña chi̱ndeé ndó yi̱ꞌi̱ no̱o̱ ña ku̱ma̱ni̱ no̱o̱ i̱.
PHI 4:17 Ta o̱n si̱ví xa̱ꞌa̱ ña taxi tuku ndó si̱ꞌún ndaꞌa̱ i̱ kúu ña káꞌa̱n i̱ to̱ꞌon yóꞌo xíꞌin ndó vitin. Ta nda̱ víka̱, ña ndixa kóni i̱ kúu ña Ndios chaꞌvi ra ndóꞌó xíꞌin ña taxi ra kua̱ꞌa̱ ní ñava̱ꞌa ndaꞌa̱ ndóꞌó.
PHI 4:18 Ta vitin yi̱ꞌi̱ xa kómí i̱ ndiꞌi ña xíni̱ ñóꞌó i̱, nda̱ kánóo ka̱ ña, chi xa na̱kiꞌin i̱ ña ti̱ꞌví ndó xíꞌin ñani yó ta̱Epafrodito. Ta xíꞌin ña na̱kiꞌin i̱ yóꞌo, nda̱ ndóo ndoso ña no̱o̱ i̱ vitin. Ta nda̱tán yóo ña xáꞌan támi sóko̱ ndó no̱o̱ Ndios, saá yóo ña ta̱xi ndó ndaꞌa̱ i̱, ta Ndios kúsii̱ ní ini ra xíni ra ñayóꞌo.
PHI 4:19 Ta mi̱i Yivá i̱ Ndios kúu ra ta̱a ta̱ kómí ndiꞌi ñakuíká ña livi ña yóo, ta ndixa taxi ra ndiꞌi ña kúma̱ni̱ no̱o̱ ndó, chi ndóꞌó kúu ni̱vi na ñii yóo xíꞌin Jesucristo xa̱ꞌa̱ ña kándixa ndó ra.
PHI 4:20 Ná kasa káꞌno yó Yivá yó Ndios, ta ná kanóo va̱ꞌa ní ñato̱ꞌó ra vitin ta̱nda̱ ndiꞌi saá ki̱vi̱ ña va̱xi. Saá ná koo ña.
PHI 4:21 Ta tíꞌví i̱ to̱ꞌon ña chindeé ndó no̱o̱ i̱ ndiꞌi ni̱vi na kándixa Jesucristo na yóo ñoo Filipos. Ta nañani yó na yóo xíꞌin i̱ tíꞌví na to̱ꞌon ña chindeé na ndóꞌó.
PHI 4:22 Ta ndiꞌi nañani yó xíꞌin náki̱ꞌva̱ yó na táku̱ ñoo yóꞌo tíꞌví na to̱ꞌon ña chindeé na ndóꞌó. Ta ndiꞌi nañani yó xíꞌin náki̱ꞌva̱ yó na kísa chiño no̱o̱ ta̱rey César veꞌe chiño káꞌno ña nákaa̱ ñoo Roma yóꞌo, káchí na ndí ña xíni̱ ñóꞌó ní no̱o̱ na kúu ña tíꞌví na to̱ꞌon chindeé na ndóꞌó.
PHI 4:23 Ta Jesucristo, Ta̱a ta̱Káꞌno no̱o̱ yó, ná keꞌé ra ñava̱ꞌa xíꞌin ndó. Saá ná koo ña.
COL 1:1 Yi̱ꞌi̱ kúu i̱ ta̱Pablo, ta Ndios sa̱kuiso chiño ra yi̱ꞌi̱ kúu i̱ ta̱apóstol, ta̱a ta̱ kísa chiño no̱o̱ Jesucristo. Ta vitin yi̱ꞌi̱ xíꞌin ñani yó ta̱Timoteo táa ndi̱ tutu yóꞌo,
COL 1:2 xaa̱ ña ndaꞌa̱ ndóꞌó, nañani yó xíꞌin náki̱ꞌva̱ yó na táku̱ ñoo Colosas. Ndóꞌó kúu nañoo Ndios chi kándixa ndó Jesucristo ta vivíi ndíko̱n ndó yichi̱ ra. Ta Yivá yó Ndios xíꞌin Jesucristo Ta̱a ta̱Káꞌno no̱o̱ yó, ná taxi ra ña koo ñava̱ꞌa ini ndó, ta ná keꞌé ra ñava̱ꞌa xíꞌin ndó.
COL 1:3 Ndiꞌi saá ki̱vi̱ káꞌa̱n ndi̱ xa̱ꞌa̱ ndó xíꞌin Ndios, ta̱ kúu Yivá Jesucristo, Ta̱a ta̱Káꞌno no̱o̱ yó. Ta káꞌa̱n ndi̱ táxi ndi̱ ña táxaꞌvi ñaꞌá xa̱ꞌa̱ ndó.
COL 1:4 Káꞌa̱n ndi̱ saá xa̱ꞌa̱ ndó no̱o̱ Ndios, chi xa xi̱ni̱ so̱ꞌo ndi̱ ña ndinoꞌo ní ini ndó kándixa ndó ta ndáa ini ndó Jesucristo, ta kíꞌvi ní ini ndó xíni ndó ndiꞌi ni̱vi na kúu sa̱ꞌya Ndios.
COL 1:5 Saá táku̱ ndó chi ndáa ini ndó ndí xa yóo tiꞌva ñava̱ꞌa ñoyívi ni̱no ta ndixa nakiꞌin ndó ñava̱ꞌa yóꞌo ndaꞌa̱ Ndios. Nda̱ ki̱vi̱ xi̱ni̱ so̱ꞌo ndó to̱ꞌon ña nda̱a̱ xa̱ꞌa̱ Jesucristo ndáa ini ndó ndí ndixa nakiꞌin ndó ñava̱ꞌa yóꞌo.
COL 1:6 Ta mi̱i to̱ꞌon ñava̱ꞌa xa̱ꞌa̱ Jesucristo ña kándixa ndó kúu to̱ꞌon ña xa xíta̱ níꞌnó kua̱ꞌa̱ ní xiiña ñoyívi yóꞌo, ta kua̱ꞌa̱ ní ni̱vi xa kándixa na to̱ꞌon yóꞌo. Ta ñii ki̱ꞌva nda̱tán to̱ꞌon yóꞌo chíndeé ña ndóꞌó ña va̱ꞌa va̱xi kuaꞌno ndó ndíko̱n ndó yichi̱ Jesucristo, saá chíndeé ña ni̱vi yóꞌo. Ta kéꞌé to̱ꞌon Ndios ñava̱ꞌa yóꞌo xíꞌin ndó nda̱ ki̱vi̱ no̱ó ña ku̱nda̱a̱ ini ndó ndí Ndios kúu ra ta̱a ta̱ va̱ꞌa ní káꞌno ini xíni ra ni̱vi.
COL 1:7 Ta ndóꞌó xa xíni̱ ndó to̱ꞌon va̱ꞌa yóꞌo, chi ñani yó ta̱Epafras, ta̱a ta̱ kíꞌvi ní ini ndi̱ xíni ndi̱, sa̱náꞌa ra ndóꞌó. Ta̱Epafras yóꞌo kúu ñii ta̱a ta̱ kísa chiño xíꞌin ndi̱ no̱o̱ Jesucristo, ta ndiꞌi saá ki̱vi̱ kísa ndivi ra chiño Jesucristo xa̱ꞌa̱ ña chindeé ra ndóꞌó.
COL 1:8 Ta ñani yó ta̱Epafras yóꞌo xa nda̱to̱ꞌon ra xíꞌin ndi̱ ndasaá kíꞌvi ní ini ndó xíni ndó ndiꞌi ni̱vi na kándixa Jesucristo. Ta ña kíꞌvi ini ndó xíni ndó ni̱vi yóꞌo kúu ña káku no̱o̱ Níma̱ Ndios.
COL 1:9 Ta saá nda̱ ki̱vi̱ xi̱ni̱ so̱ꞌo ndi̱ to̱ꞌon yóꞌo xa̱ꞌa̱ ndó ta̱nda̱ ki̱vi̱ vitin, o̱n vása sándakoo ndi̱ káꞌa̱n ndi̱ xíꞌin Ndios xa̱ꞌa̱ ndó. Ta xáku ndáꞌví ndi̱ no̱o̱ ra ña taxi ra ña kunda̱a̱ va̱ꞌa ini ndó yu kúu ña kóni ra. Ta ndúkú ndi̱ no̱o̱ ra ña taxi ra ñandíchí Níma̱ ra kutaku̱ ña ini ndó xa̱ꞌa̱ ña kunda̱a̱ va̱ꞌa ini ndó ndasaá vivíi xíni̱ ñóꞌó kutaku̱ ndó yichi̱ ra.
COL 1:10 Ta saá kutaku̱ ndó nda̱tán kóni Jesucristo, Ta̱a ta̱Káꞌno no̱o̱ yó, ta ndiꞌi saá chiño ña kasa ndivi ndó kuu ña kusii̱ ní ini ra koni ra, chi nduu ndó ni̱vi na keꞌé kua̱ꞌa̱ ní ñava̱ꞌa ta ndiꞌi saá ki̱vi̱ kuaꞌno ndó xíꞌin ña koni̱ va̱ꞌa ka̱ ndó Ndios.
COL 1:11 Ta xáku ndáꞌví ndi̱ no̱o̱ Ndios ña chikaa̱ ra ndee̱ káꞌno ra kutaku̱ ña ini ndó xa̱ꞌa̱ ña nduu ndó ni̱vi na xíꞌin ña káꞌno ini, kundeé no̱o̱ ndiꞌi ñayo̱ꞌvi̱ va̱xi no̱o̱ ndó.
COL 1:12 Ta xíꞌin ñasi̱i̱ ní ini ndó ñii ñii ki̱vi̱ ka̱ꞌa̱n ndó taxi ndó ña táxaꞌvi ñaꞌá ndaꞌa̱ Yivá yó Ndios chi táxi ra ndiꞌi ña xíni̱ ñóꞌó ndaꞌa̱ ndó ña kúchiño nakiꞌin ndó ñava̱ꞌa ña xa yóo tiꞌva ñoyívi ni̱no, no̱o̱ yóo ñoꞌo̱ livi yéꞌe.
COL 1:13 Ndios xa sa̱ka̱ku ra mi̱i yó no̱o̱ ndee̱ ña o̱n váꞌa ña kúu ña xáꞌnda chiño no̱o̱ yichi̱ o̱n váꞌa ña kúu no̱o̱ naa, ta Ndios na̱taxi ra mi̱i yó ndaꞌa̱ Sa̱ꞌya ra Jesucristo, ta̱a ta̱ kíꞌvi ní ini Ndios xíni ra, ta vitin ndíko̱n yó yichi̱ va̱ꞌa no̱o̱ xáꞌnda chiño Jesucristo.
COL 1:14 Saá chi xíꞌin ni̱i̱ ra ña ni̱xi̱ta̱ ndaꞌa̱ tón cruz ki̱vi̱ ni̱xiꞌi̱ ra, Jesucristo sa̱ka̱ku ra mi̱i yó no̱o̱ ndee̱ ña o̱n váꞌa, ta Ndios ki̱sa káꞌno ini ra xa̱ꞌa̱ kua̱chi yó.
COL 1:15 Jesucristo, ta̱a ta̱ xa xi̱ni ni̱vi ñoyívi yóꞌo xíꞌin nduchu̱ no̱o̱ na, kúu ta̱a ta̱ sa̱náꞌa xíꞌin mi̱i ra ndasaá yóo Ndios, ta̱a ta̱ o̱n kúchiño koni yó xíꞌin nduchu̱ no̱o̱ yó. Chi Jesucristo ñii kúu ra xíꞌin Ndios, ta ki̱vi̱ o̱n ta̱ꞌán kasa va̱ꞌa Ndios ndiꞌi ña xa yóo ku̱va̱ꞌa vitin, ta xa táku̱ Jesucristo ki̱vi̱ saá, ta kúu ra ta̱a ta̱káꞌno no̱o̱ ndiꞌi ña ku̱va̱ꞌa.
COL 1:16 Xíꞌin Jesucristo ki̱sa va̱ꞌa Ndios ndiꞌi ña yóo ñoyívi yóꞌo xíꞌin ndiꞌi ña yóo ñoyívi ni̱no. Ta xíꞌin Jesucristo ki̱sa va̱ꞌa Ndios ndiꞌi ña kúchiño yó koni yó xíꞌin nduchu̱ no̱o̱ yó, ta ki̱sa va̱ꞌa ra ndiꞌi ña o̱n kúchiño yó koni yó xíꞌin nduchu̱ no̱o̱ yó. Chi Ndios ki̱sa va̱ꞌa ra ndiꞌi no̱o̱ naángel na xáꞌnda chiño, ta ki̱sa va̱ꞌa ra ndiꞌi inka̱ no̱o̱ níma̱ ña xáꞌnda chiño, vará o̱n kúchiño yó koni yó ñayóꞌo xíꞌin nduchu̱ no̱o̱ yó. Ta ndiꞌi ña yóo ku̱va̱ꞌa kúu ña ki̱sa va̱ꞌa Ndios xíꞌin Jesucristo, ta xa̱ꞌa̱ ña kasa káꞌno ña Jesucristo kúu ña ku̱va̱ꞌa ndiꞌi ña.
COL 1:17 Tá o̱n ta̱ꞌán kasa va̱ꞌa Ndios ñoyívi xíꞌin ndiꞌi inka̱ ña yóo, ta xa táku̱ Jesucristo. Ta ndiꞌi ña ku̱va̱ꞌa, ti̱xin ndee̱ Jesucristo yóo ndiꞌi ña, ta Jesucristo ndíso chiño ra xíꞌin ñii ñii ña ku̱va̱ꞌa, ta ndiꞌi ña ku̱va̱ꞌa yóo ña ti̱xin ndee̱ ra ko̱to̱ kama ndiꞌi xa̱ꞌa̱ ña.
COL 1:18 Ta nda̱tán yóo si̱ni̱ ni̱vi xíꞌin yi̱kí ko̱ñu na, saá yóo Jesucristo xíꞌin ni̱vi na kándixa ñaꞌá. Saá chi Jesucristo kúu ta̱no̱ó no̱o̱ ndiꞌi ni̱vi na kándixa ñaꞌá, ta Jesucristo kúu ta̱no̱ó na̱taku̱ no̱o̱ ni̱vi na ni̱xiꞌi̱. Ta saá Jesucristo kúu ta̱káꞌno no̱o̱ ndiꞌi ña ku̱va̱ꞌa.
COL 1:19 Ndios xíꞌin ndiꞌi mi̱i ra táku̱ ra ini Jesucristo, chi saá kúsii̱ ini Ndios.
COL 1:20 Ta xíꞌin ña ni̱xiꞌi̱ Jesucristo ta na̱taku̱ ra, Ndios ke̱ꞌé ra ndí ndiꞌi ña yóo ñoyívi yóꞌo ta ndiꞌi ña yóo ñoyívi ni̱no, va̱ꞌa na̱kutáꞌan ña xíꞌin ra. Saá chi ni̱i̱ Jesucristo ña ni̱xi̱ta̱ ndaꞌa̱ tón cruz ki̱vi̱ ni̱xiꞌi̱ ra, ta̱xi ña ndí ndiꞌi ña yóo ku̱va̱ꞌa vitin yóo va̱ꞌa ña xíꞌin Ndios.
COL 1:21 Xi̱na̱ꞌá ndóꞌó xi̱kuu ndó ni̱vi na ni̱saa̱ ini xi̱ni na Ndios, ta xi̱taku̱ xíká ní ndó no̱o̱ ra, chi ña o̱n váꞌa xi̱xani si̱ni̱ ndó, ta ña o̱n váꞌa xi̱keꞌé ndó, ñayóꞌo chi̱ndaꞌá ña ndóꞌó ku̱xíká ndó no̱o̱ Ndios. Ta vitin Ndios sa̱nakutáꞌan va̱ꞌa ra ndóꞌó xíꞌin mi̱i ra,
COL 1:22 xa̱ꞌa̱ ña ni̱xiꞌi̱ Jesucristo ki̱vi̱ xi̱takaa̱ ndaa yi̱kí ko̱ñu ra ndaꞌa̱ tón cruz. Ndios ki̱sa ndivi ra chiño káꞌno yóꞌo xíꞌin ndó, chi kóni ra ndí tá kixaa̱ ki̱vi̱ ña kuita ndó no̱o̱ ra, ta Jesucristo sanáꞌa ra ndí ndóꞌó kúu ni̱vi na ndii, ni̱vi na o̱n ko̱ó kua̱chi ndíso, ta ni o̱n ko̱ó ña o̱n váꞌa naníꞌi ni̱vi ña kuchiño chikaa̱ na kua̱chi sa̱ta̱ ndó.
COL 1:23 Ta xa̱ꞌa̱ ña kundivi ñayóꞌo saá, ndóꞌó xíni̱ ñóꞌó kandixa ndinoꞌo ndó to̱ꞌon ña nda̱a̱ xa̱ꞌa̱ Jesucristo ta kónó kunakaa̱ ña ndáa ini ndó. Ta o̱n sandakoo ndó ndáti ndó ta ndáa ini ndó ndí ndixa Ndios taxi ra ndaꞌa̱ ndó ñava̱ꞌa nda̱tán yóo ña ki̱ndo̱o ra xíꞌin ndó ki̱vi̱ xi̱ni̱ so̱ꞌo ndó ta ka̱ndixa ndó to̱ꞌon va̱ꞌa xa̱ꞌa̱ Jesucristo. To̱ꞌon va̱ꞌa yóꞌo kúu ña ni̱xi̱ta̱ níꞌnó no̱o̱ kua̱ꞌa̱ ní ni̱vi na táku̱ kua̱ꞌa̱ ní xiiña ñoyívi yóꞌo. Ta Ndios sa̱kuiso chiño ra yi̱ꞌi̱ ta̱Pablo ña ka̱ꞌa̱n ndoso i̱ to̱ꞌon va̱ꞌa yóꞌo xa̱ꞌa̱ Jesucristo no̱o̱ ni̱vi.
COL 1:24 Kúsii̱ ní ini i̱ ña xóꞌvi̱ yi̱kí ko̱ñu i̱ xa̱ꞌa̱ ndó, chi ña xóꞌvi̱ i̱ saá kúu ña kua̱ꞌa̱n xi̱no̱ ña xóꞌvi̱ Jesucristo xa̱ꞌa̱ ni̱vi na kándixa ra. Saá chi Jesucristo xóꞌvi̱ ka̱ ra xíꞌin ni̱vi yóꞌo, chi ni̱vi yóꞌo kúu yi̱kí ko̱ñu mi̱i ra.
COL 1:25 Ta xa̱ꞌa̱ ña nakiꞌin ndó ñava̱ꞌa ndaꞌa̱ Ndios, Ndios sa̱kuiso ra chiño yi̱ꞌi̱ ña ka̱ꞌa̱n ndoso i̱ ndiꞌi to̱ꞌon ra no̱o̱ ndóꞌó ta no̱o̱ ni̱vi na táku̱ kua̱ꞌa̱ ní xiiña.
COL 1:26 To̱ꞌon yóꞌo káꞌa̱n ña xa̱ꞌa̱ ñakáꞌno chi̱tóni̱ Ndios keꞌé ra xa̱ꞌa̱ ndiꞌi ni̱vi na kándixa Jesucristo. Kua̱ꞌa̱ ní kui̱ya̱ xi̱na̱ꞌá ta̱nda̱ ki̱vi̱ vitin, ni̱vi o̱n vása ní‑kunda̱a̱ ini na yu kúu ñava̱ꞌa yóꞌo ña chi̱tóni̱ Ndios keꞌé ra, ta vitin Ndios sa̱náꞌa káxín ra no̱o̱ ndiꞌi ni̱vi na kándixa Jesucristo ña ni̱xi̱yo seꞌé yóꞌo.
COL 1:27 Saá chi Ndios táxi ra ña kunda̱a̱ ini na ndí Jesucristo táku̱ ra ini ndiꞌi ni̱vi na kándixa ñaꞌá, án najudío kúu na, án o̱n si̱ví najudío kúu na. Ta saá ndóꞌó, ni̱vi na o̱n vása kúu najudío, ndixa táku̱ Jesucristo ini ndó. Ta xa̱ꞌa̱ ñayóꞌo ndixa kutaku̱ ndó xíꞌin ra ndiꞌi saá ki̱vi̱ no̱o̱ yóo ndiꞌi ñava̱ꞌa ña livi káꞌno.
COL 1:28 Ta saá mi̱i ndi̱ káꞌa̱n ndoso ndi̱ to̱ꞌon xa̱ꞌa̱ Jesucristo no̱o̱ ndiꞌi ni̱vi. Ndáto̱ꞌon ndi̱ xíꞌin na, ta sánáꞌa ndi̱ na xíꞌin to̱ꞌon ndíchí Ndios. Saá chi tá kixaa̱ ki̱vi̱ ña kuita ndiꞌi yó no̱o̱ Ndios, ta kóni i̱ sanáꞌa i̱ ni̱vi yóꞌo no̱o̱ Ndios, ni̱vi na ni̱to̱nda̱a ndu̱ndii, na o̱n ko̱ó ka̱ kua̱chi ndíso, chi ñii yóo na xíꞌin Jesucristo, ta̱a ta̱ táku̱ ini na.
COL 1:29 Ña̱kán kía̱ yi̱ꞌi̱ ndeé ní kísa chiño i̱, ta xíꞌin ndee̱ Jesucristo ña táku̱ ini i̱, ndinoꞌo ní ini i̱ ndúkú i̱ ña kasa ndivi i̱ chiño ra.
COL 2:1 Nañani yó xíꞌin náki̱ꞌva̱ yó, ni̱vi na kándixa Jesucristo na táku̱ ñoo Colosas xíꞌin na táku̱ ñoo Laodicea, xíꞌin inka̱ ni̱vi na kándixa Jesucristo na o̱n ta̱ꞌán to̱nda̱a i̱ koni i̱ xíꞌin nduchu̱ no̱o̱ i̱, ndáto̱ꞌon i̱ xíꞌin ndó vitin, chi kóni i̱ ña kunda̱a̱ ini ndó ndí chíkaa̱ ní i̱ ndee̱ ña táxi xíꞌin mi̱i i̱ xa̱ꞌa̱ ndóꞌó.
COL 2:2 Saá chi kóni i̱ ña Ndios chikaa̱ ra ndee̱ ini ndó xa̱ꞌa̱ ña ñii kuu ini ndó xíꞌin táꞌan ndó, ta xa̱ꞌa̱ ña kukiꞌvi ní ini ndó koni táꞌan ndó. Saá va̱ꞌa vivíi kutaku̱ ndó nda̱ to̱nda̱a ndó kunda̱a̱ va̱ꞌa ini ndó ñava̱ꞌa chi̱tóni̱ Ndios. Vará siꞌna ñava̱ꞌa yóꞌo ni̱xi̱yo seꞌé ña no̱o̱ yó, ta vitin Ndios xa sa̱náꞌa ra ña no̱o̱ mi̱i yó, ta saá kúnda̱a̱ ini yó ndí ñava̱ꞌa chi̱tóni̱ ra kúu Jesucristo, ta̱a ta̱ ti̱ꞌví Ndios saka̱ku ra ni̱vi.
COL 2:3 Saá chi ndiꞌi ñandíchí ndinoꞌo Ndios yóo ña ini Jesucristo. Ta ñandíchí ndinoꞌo yóꞌo, ni̱xi̱yo ña nda̱tán yóo ñakuíká ña ndáya̱ꞌví ní ña ni̱xi̱yo seꞌé, ta Jesucristo sánáꞌa ra no̱o̱ yó ñandíchí yóꞌo xa̱ꞌa̱ ña kuchiño kunda̱a̱ ini yó ña.
COL 2:4 Ndáto̱ꞌon i̱ ñayóꞌo xíꞌin ndó vitin, chi o̱n xi̱in i̱ ndí inka̱ ni̱vi sandáꞌví na ndóꞌó xíꞌin to̱ꞌon livi ña káꞌa̱n na xa̱ꞌa̱ ña sanoo na ini ndó, ta o̱n si̱ví ñanda̱a̱ kúu to̱ꞌon na.
COL 2:5 Vará o̱n ko̱ó yi̱ꞌi̱ ñíndichi xíꞌin ndó vitin, ta ñóꞌo ní ini i̱ xa̱ꞌa̱ ndóꞌó, ta kúsii̱ ní ini i̱ chi xi̱ni̱ so̱ꞌo i̱ ndí vivíi táku̱ ndó nda̱tán kóni Ndios, ta kútu̱ yóo ndó xíꞌin ña ndinoꞌo ini ndó kándixa ndó Jesucristo.
COL 2:6 Xa ka̱ndixa ndó Jesucristo ta ta̱xi ndó kúu ra Ta̱a ta̱Káꞌno no̱o̱ ndó. Xa̱ꞌa̱ ñayóꞌo, xíni̱ ñóꞌó va̱ꞌa kundiko̱n ndó yichi̱ ra ta kutaku̱ ndó nda̱tán kóni ra.
COL 2:7 Ta ñii ñii ki̱vi̱ kónó ní ka̱ chikaa̱ ndó ini ndó ña kándixa ndó ra, ta ñii ñii ki̱vi̱ va̱ꞌa kuaꞌno ka̱ ña ndáa ini ndó ra, ta kútu̱ va̱ꞌa kundiko̱n ndó yichi̱ ra. Ñii ki̱ꞌva nda̱tán sa̱kuáꞌá ndó no̱o̱ nañani yó na sa̱náꞌa ndóꞌó, saá vivíi kutaku̱ ndó yichi̱ Jesucristo, ta ñii ñii ki̱vi̱ taxi ndó ña táxaꞌvi ñaꞌá ndaꞌa̱ Ndios.
COL 2:8 Koto va̱ꞌa xíꞌin mi̱i ndó ta o̱n taxi ndó ña inka̱ ni̱vi sandáꞌví na ndóꞌó xíꞌin ñandíchí si̱ni̱ mi̱i na, ta to̱ꞌon vi̱chí kúu ña, ta o̱n vása yóo yuꞌú ña xíꞌin to̱ꞌon ña nda̱a̱ xa̱ꞌa̱ Jesucristo. O̱n taxi ndó ña sanoo na ini ndó kundiko̱n ndó yichi̱ na, chi ña sánáꞌa na ndasaá kuiti káku ña si̱ni̱ ni̱vi án no̱o̱ níma̱ án no̱o̱ ndee̱ ña kúu ña xáꞌnda chiño no̱o̱ ni̱vi na ndíko̱n yichi̱ ñoyívi yóꞌo.
COL 2:9 Ndios yóo ra táku̱ ndiꞌi mi̱i ra ini Jesucristo, ta̱a ta̱ xi̱komí yi̱kí ko̱ñu ndinoꞌo ni̱vi.
COL 2:10 Ta ndóꞌó, o̱n ko̱ó ka̱ inka̱ ña kúma̱ni̱ no̱o̱ ndó chi ñii yóo ndó táku̱ ndó xíꞌin Jesucristo, ta̱a ta̱ kúu ta̱káꞌno ní ka̱ no̱o̱ ndiꞌi ña yóo, ta xáꞌnda chiño ra no̱o̱ ndiꞌi níma̱ náꞌno ta no̱o̱ ndiꞌi ndee̱ ña yóo ku̱va̱ꞌa.
COL 2:11 Mi̱i ndi̱ najudío kísa ndivi ndi̱ costumbre ña na̱ní circuncisión, ta kómí ndi̱ marca yi̱kí ko̱ñu ndi̱ ña kóni kachí ndí sa̱ꞌya Ndios kúu ndi̱. Ta ndóꞌó, ni̱vi na o̱n si̱ví najudío kúu, ta o̱n vása kómí ndó marca yóꞌo yi̱kí ko̱ñu ndó chi o̱n vása ní‑kisa ndivi ndó costumbre yóꞌo. Ta saá ni, xa̱ꞌa̱ ña kándixa ndó Jesucristo, Ndios sa̱nduu ra ndóꞌó sa̱ꞌya mi̱i ra, ña ñii yóo ndó xíꞌin Jesucristo, ta xíꞌin ñayóꞌo ki̱ndaa ra ndee̱ ña o̱n váꞌa ña xi̱xaꞌnda chiño no̱o̱ ndó.
COL 2:12 Saá chi ña chíchi ndó xa̱ꞌa̱ ña kándixa ndó Jesucristo kóni kachí ña ndí nda̱tán yóo ña ni̱xiꞌi̱ ndó xíꞌin Jesucristo ta na̱taku̱ ndó xíꞌin ra, saá yóo ña xíꞌin ndó, chi ndáa ini ndó ndee̱ Ndios, ña kúu ndee̱ ña sa̱nataku̱ Jesucristo no̱o̱ ni̱vi na ni̱xiꞌi̱.
COL 2:13 Xi̱na̱ꞌá ni̱xika ndó yichi̱ o̱n váꞌa, ta no̱o̱ Ndios xi̱kuu ndó ni̱vi na ni̱xiꞌi̱, chi ni̱vi na xi̱ndiso kua̱ꞌa̱ ní kua̱chi xi̱kuu ndó, ta o̱n si̱ví sa̱ꞌya Ndios xi̱kuu ndó. Ta vitin Ndios xa ki̱sa káꞌno ini ra xa̱ꞌa̱ ndiꞌi kua̱chi ndóꞌó, ni̱vi na kándixa Jesucristo, ta ta̱xi ra ña táku̱ xa̱á ndó, chi vitin ñii káchí táku̱ ndó xíꞌin Jesucristo.
COL 2:14 Xi̱na̱ꞌá nda̱yí Ndios káchí ña ndí ni̱vi na ndíso kua̱chi xi̱kuu yó xa̱ꞌa̱ ña ni̱yaꞌa ndoso yó nda̱yí yóꞌo. Ta vitin o̱n si̱ví ka̱ na ndíso kua̱chi kúu yó, chi ki̱vi̱ ni̱xiꞌi̱ Jesucristo, Ndios ki̱ndaa ra ndiꞌi ña káꞌa̱n ndí ni̱vi na ndíso kua̱chi kúu yó, ta ndaꞌa̱ tón cruz ka̱takaa̱ ndaa ra ña káꞌa̱n saá xa̱ꞌa̱ yó.
COL 2:15 Ta xíꞌin ña ni̱xiꞌi̱ Jesucristo ndaꞌa̱ tón cruz, Ndios ki̱ndaa ra nda̱yí ndiꞌi ñaníma̱ ndiva̱ꞌa náꞌno xíꞌin inka̱ no̱o̱ ndee̱ ña xáꞌnda chiño no̱o̱ yichi̱ o̱n váꞌa ñoyívi yóꞌo. Ta Ndios sa̱kukaꞌan ra no̱o̱ ndiꞌi ñandiva̱ꞌa yóꞌo, chi ki̱vi̱ ni̱xiꞌi̱ Jesucristo ndaꞌa̱ tón cruz, ndiꞌi ña yóo ku̱va̱ꞌa xi̱to ña ndí Jesucristo ku̱ndeé ra no̱o̱ ndiꞌi ñandiva̱ꞌa yóꞌo.
COL 2:16 Ta xa̱ꞌa̱ ñayóꞌo, o̱n váꞌa chikaa̱ so̱ꞌo ndó nda̱ ñii ni̱vi na káꞌa̱n kuáchí xíꞌin ndó xa̱ꞌa̱ ña o̱n vása kísa ndivi ndó nda̱yí mi̱i na. Chi xáꞌnda chiño na ndí o̱n váꞌa kuxu ndó sava kiti̱, ta o̱n váꞌa koꞌo ndó sava nduta̱. Ta xáꞌnda chiño na ndí xíni̱ ñóꞌó sakana ndó viko̱ ñii ñii ki̱vi̱ káꞌno ñayi̱i̱, ta xíni̱ ñóꞌó sakana ndó viko̱ ñii ñii yo̱o̱ xa̱á, ta xíni̱ ñóꞌó kasa ndivi ndó ndiꞌi nda̱yí ña káꞌa̱n xa̱ꞌa̱ ki̱vi̱ yi̱i̱ ña nákindée najudío.
COL 2:17 Ta ndiꞌi nda̱yí yóꞌo o̱n si̱ví ña ndinoꞌo xíni̱ ñóꞌó kasa ndivi ni̱vi ndiꞌi saá ki̱vi̱ ña va̱xi kúu ña. Saá chi ndasaá kuiti sánáꞌa ña xa̱ꞌa̱ Jesucristo, ta̱a ta̱ ti̱ꞌví Ndios ki̱xi, chi xíꞌin ña ke̱ꞌé Jesucristo, xa ku̱ndivi ndiꞌi nda̱yí yóꞌo.
COL 2:18 Ta xa̱ꞌa̱ ñayóꞌo, o̱n chikaa̱ so̱ꞌo ndó to̱ꞌon ña káꞌa̱n ni̱vi, káchí na ndí tá o̱n kasa ndivi ndó nda̱yí ña xáꞌnda chiño na, ta Ndios o̱n taxi ra ñava̱ꞌa ndaꞌa̱ ndó ñoyívi ni̱no. Chi ni̱vi yóꞌo kéꞌé na nda̱tán kéꞌé ni̱vi na ni̱no̱ ini, vará o̱n si̱ví ni̱vi na ndixa ndinoꞌo ini kúu na. Ta ni̱vi yóꞌo kísa káꞌno na naángel, ta káꞌa̱n na ndí yóo ña ni̱ti̱vi no̱o̱ na, ta ñavatá kúu ña káꞌa̱n na. Ta xa̱ꞌa̱ ña o̱n váꞌa ña táku̱ ini na kísa káꞌno xíꞌin mi̱i na.
COL 2:19 Ta ni̱vi yóꞌo o̱n vása ñii yóo na xíꞌin Jesucristo, ta̱a ta̱ kúu si̱ni̱ ndiꞌi mi̱i yó, ni̱vi na kándixa ñaꞌá, ta mi̱i yó kúu yi̱kí ko̱ñu ra. Ta Jesucristo kúu ta̱a ta̱ táxi ña xíni̱ ñóꞌó yó xa̱ꞌa̱ ña ñii va̱ꞌa kísa chiño yó xíꞌin ra. Saá chi nda̱tán yóo tu̱chu ni̱vi ña táxi va̱ꞌa nátaꞌan ñii ñii xiiña yi̱kí ko̱ñu na, saá yóo ndee̱ ña táxi Jesucristo xa̱ꞌa̱ ña ñii va̱ꞌa yóo yó xíꞌin táꞌan yó. Ta Ndios táxi ra ña xíni̱ ñóꞌó ndaꞌa̱ yó xa̱ꞌa̱ ña va̱ꞌa va̱xi kuaꞌno yó no̱o̱ ra, ta xa̱ꞌa̱ ña vivíi kutaku̱ yó nda̱tán kóni ra.
COL 2:20 Ta ndóꞌó, ni̱vi na kándixa Jesucristo, ñii yóo ndó xíꞌin ra, ta nda̱tán ñii káchí ni̱xiꞌi̱ ndó xíꞌin ra, saá yóo ña. Ta xa̱ꞌa̱ ñayóꞌo, yóo ndó nda̱tán yóo ni̱vi na ni̱xiꞌi̱ no̱o̱ nda̱yí ña xáꞌnda chiño no̱o̱ ni̱vi na ndíko̱n yichi̱ ñoyívi yóꞌo, chi nda̱yí yóꞌo o̱n vása kómí ka̱ ña ndee̱ kaꞌnda chiño ña no̱o̱ ndóꞌó vitin. Ta saá, ¿nda̱chun kísa ndivi ka̱ ndó nda̱yí yóꞌo, nda̱tán kéꞌé ni̱vi na ndíko̱n yichi̱ ñoyívi yóꞌo?
COL 2:21 Sava nda̱yí yóꞌo ña chi̱ndúꞌu̱ ni̱vi ñoyívi káchí ña saá: “O̱n váꞌa to̱nda̱a ndaꞌa̱ yó ña xáni si̱ni̱ na kúu ña o̱n váꞌa, ni o̱n váꞌa tiin yó ña, ni nda̱ loꞌo o̱n váꞌa kuxu yó ña xáni si̱ni̱ na kúu ña o̱n váꞌa”, káchí nda̱yí na.
COL 2:22 Ta ndiꞌi nda̱yí yóꞌo kúu ña káku kuiti si̱ni̱ ni̱vi va, ta o̱n si̱ví nda̱yí Ndios kúu ña. Saá chi ndiꞌi ña kúchiño to̱nda̱a ndaꞌa̱ yó, án ña kúchiño tiin yó, án ña xíxi yó, ñii ñii ki̱vi̱ kua̱ꞌa̱n ndiꞌi xa̱ꞌa̱ ñayóꞌo, ta o̱n vása kúndeé ña koo ña ndiꞌi saá ki̱vi̱.
COL 2:23 Ta saá ni, nda̱yí ña káku si̱ni̱ ni̱vi yóꞌo náꞌa ña nda̱tán yóo to̱ꞌon ña ndíchí ní, chi ndeé ní xáꞌnda chiño ña no̱o̱ yó ndí xíni̱ ñóꞌó kundiko̱n yó yichi̱ yo̱ꞌvi̱ ní xa̱ꞌa̱ ña va̱ꞌa koo yó xíꞌin Ndios. Ta nda̱yí yóꞌo káchí ña ndí xíni̱ ñóꞌó saxo̱ꞌvi̱ yó yi̱kí ko̱ñu yó chi saá kísa ni̱no̱ xíꞌin mi̱i yó no̱o̱ Ndios. Ta saá ni, nda̱yí yóꞌo nda̱ loꞌo o̱n vása kómí ña ndee̱ sandiꞌi ña xa̱ꞌa̱ ña kútoo ní yó kéꞌé yó ña o̱n váꞌa.
COL 3:1 Ta ndóꞌó, ni̱vi na kándixa Jesucristo, táku̱ xa̱á ndó vitin, chi nda̱tán ñii káchí na̱taku̱ ndó xíꞌin ra, saá yóo ña. Ta xa̱ꞌa̱ ñayóꞌo xíni̱ ñóꞌó chikaa̱ ndó ndee̱ ndukú ndó ñava̱ꞌa ña kúu ña ndáya̱ꞌví ní ñoyívi ni̱no no̱o̱ yóo Jesucristo no̱o̱ táyi̱ tón to̱ꞌó káꞌno tón ñíndichi ndaꞌa̱ kuaꞌá Ndios.
COL 3:2 Ta va̱ꞌa kani si̱ni̱ ndó xa̱ꞌa̱ ña ndáya̱ꞌví ní ñoyívi ni̱no no̱o̱ yóo Ndios, ta o̱n váꞌa kani si̱ni̱ ndó xa̱ꞌa̱ ña ndáya̱ꞌví ní no̱o̱ ni̱vi na ndíko̱n yichi̱ ñoyívi yóꞌo.
COL 3:3 Saá chi ndóꞌó, nda̱tán yóo ni̱vi na ni̱xiꞌi̱ saá yóo ndó no̱o̱ ndiꞌi ña o̱n váꞌa ñoyívi yóꞌo, ta o̱n vása táku̱ ka̱ ndó ti̱xin ndee̱ ña xáꞌnda chiño no̱o̱ yichi̱ ñoyívi yóꞌo, ta vitin ñii yóo ndó táku̱ ndó xíꞌin Jesucristo. Ta xa̱ꞌa̱ ñayóꞌo, ñii káchí xíꞌin ra, táku̱ ndinoꞌo ndó xíꞌin Ndios, vará ni̱vi ñoyívi yóꞌo o̱n vása kúchiño na koto na ñanda̱a̱ yóꞌo.
COL 3:4 Tá kixaa̱ ki̱vi̱ ndikó Jesucristo, ta̱a ta̱ táxi ña táku̱ ndinoꞌo ndó, ta nati̱vi ra no̱o̱ ndiꞌi ni̱vi ñoyívi yóꞌo. Ta ki̱vi̱ saá ndiꞌi ni̱vi koto na ra, ta koto na ndí ñii nakuita ndó xíꞌin ra. Ta ndóꞌó xíꞌin Jesucristo, ñii káchí xíꞌin ra yeꞌe ndó ta nakundixin ndó ñava̱ꞌa livi ní káꞌno.
COL 3:5 Xa̱ꞌa̱ ña ñii yóo ndó táku̱ ndó xíꞌin Jesucristo vitin, xíni̱ ñóꞌó chikaa̱ ndó ndee̱ ña sandiꞌi ndó xa̱ꞌa̱ ña o̱n váꞌa ña kísa chiño ini ndó ña kúu ña chíndaꞌá ndóꞌó keꞌé ndó ña o̱n váꞌa. Ndóꞌó nañani yó, nda̱ loꞌo o̱n ki̱ꞌvi ndó kua̱chi xíꞌin náñaꞌa̱ ná o̱n si̱ví násíꞌí ndó kúu, ta ndóꞌó náki̱ꞌva̱ yó, nda̱ loꞌo o̱n ki̱ꞌvi ndó kua̱chi xíꞌin nata̱a, na o̱n si̱ví yii̱ ndó kúu. Ta ndiꞌi ndóꞌó, ni̱vi na kándixa Jesucristo, nda̱ loꞌo o̱n ki̱ꞌvi ndó inka̱ kua̱chi kini xíꞌin nata̱a án xíꞌin náñaꞌa̱, ta ni o̱n kutoo ndó ki̱ꞌvi ndó kua̱chi yóꞌo. Ta ni o̱n kutoo ndó keꞌé ndó nda̱ ñii no̱o̱ ña o̱n váꞌa. Ta o̱n váꞌa chikaa̱ ndó ndiꞌi ndee̱ ndó ña kukomí ndó kua̱ꞌa̱ ní ñakuíká. Saá chi tá táku̱ ndó saá, sánáꞌa ndó ndí kíꞌvi ní ka̱ ini ndó xíni ndó ñakuíká no̱o̱ ña kíꞌvi ini ndó xíni ndó Ndios, ta ñii kúu ña xíꞌin ña kasa káꞌno ndó ñaídolo án inka̱ ndios vatá.
COL 3:6 Ta xa̱ꞌa̱ ndiꞌi ña o̱n váꞌa yóꞌo ña kísa ndivi ni̱vi na toon ní ini, Ndios saxo̱ꞌvi̱ ní ra nayóꞌo ki̱vi̱ ña va̱xi.
COL 3:7 Ta ndóꞌó, xi̱na̱ꞌá tá xi̱ndiko̱n ndó yichi̱ ñoyívi yóꞌo, ñii ki̱ꞌva saá xi̱kuu ndó ni̱vi na toon ní ni̱xi̱yo ini, ta ke̱ꞌé ndó ña o̱n váꞌa yóꞌo.
COL 3:8 Ta vitin ndixa xíni̱ ñóꞌó sandakoo ndó kéꞌé ndó ndiꞌi saá no̱o̱ ña o̱n váꞌa. Xíni̱ ñóꞌó kindaa ndó ña sáa̱ ini ndó, ta o̱n kuu ndó ni̱vi na kue̱ꞌe̱ ní. Ta sandakoo ndó ña táxi nákaa̱ ña o̱n váꞌa ini ndó xíni ndó inka̱ ni̱vi, ta sandakoo ndó ña káꞌa̱n ndó to̱ꞌon ndiva̱ꞌa xa̱ꞌa̱ ni̱vi, ta sandakoo ndó ña káꞌa̱n ndó to̱ꞌon kini xíꞌin ni̱vi.
COL 3:9 Ni nda̱ loꞌo o̱n ka̱ꞌa̱n ndó to̱ꞌon vatá xíꞌin táꞌan ndó. Saá chi xa sa̱ndakoo ndó yichi̱ yatá, no̱o̱ ke̱ꞌé ndó ña o̱n váꞌa yóꞌo, ta vitin ndíko̱n ndó yichi̱ va̱ꞌa ña xa̱á.
COL 3:10 Ta saá nda̱tán yóo ni̱vi na xa sa̱ndakoo tiko̱to̱ yatá ña o̱n vása va̱ꞌa ka̱, ta na̱kundixin na tiko̱to̱ va̱ꞌa ña xa̱á, saá yóo ndó táku̱ ndó vitin, chi Ndios nda̱sa xa̱á ra ini ndó, ta ndu̱u ndó ni̱vi xa̱á vitin. Ta saá to̱nda̱a ndó kuu ndó nda̱tán yóo Ndios, ta̱a ta̱ ki̱sa va̱ꞌa ndóꞌó, ta ñii ñii ki̱vi̱ sákuáꞌá ka̱ ndó ña to̱nda̱a ndó koni̱ ndinoꞌo ndó ra.
COL 3:11 Ta vitin o̱n vása xíni̱ ñóꞌó ka̱ tá najudío kúu yó, án o̱n si̱ví najudío kúu yó, án ni̱vi na kísa ndivi costumbre circuncisión kúu yó, án ni̱vi na o̱n vása kísa ndivi costumbre yóꞌo kúu yó, án ni̱vi na ke̱e ñoo xíyo kúu yó, án ni̱vi na xíni̱ va̱ꞌa ñandíchí nagriego kúu yó, án ni̱vi na o̱n vása káꞌvi ní kúu yó, án ni̱vi naesclavo kúu yó, án ni̱vi na kómí nda̱yí naka̱xin chiño mi̱i kúu yó, ta ndiꞌi ñayóꞌo ña káchí ndasaá yóo yó o̱n vása xíni̱ ñóꞌó ña no̱o̱ Ndios, chi ndiꞌi yó ñii kúu yó no̱o̱ Ndios xa̱ꞌa̱ ña kándixa yó Jesucristo. Ta Jesucristo kúu ñii la̱á ta̱a ta̱ xíni̱ ñóꞌó ní no̱o̱ yó, ta táku̱ ra ini ñii ñii yó vitin.
COL 3:12 Ndios na̱ka̱xin ra ndóꞌó ña kuu ndó ni̱vi nayi̱i̱ na kundiko̱n ra, ta kíꞌvi ní ini ra xíni ra ndóꞌó. Ta xa̱ꞌa̱ ñayóꞌo xíni̱ ñóꞌó kutaku̱ ndó nda̱tán kóni ra. Kundáꞌví ini ndó koni ndó ni̱vi, ta keꞌé ndó ñava̱ꞌa xíꞌin ndiꞌi ni̱vi. Ta o̱n kasa káꞌno xíꞌin mi̱i ndó, ta kuu ndó ni̱vi na ni̱no̱ ini, ni̱vi na to̱ꞌó kéꞌé xíꞌin inka̱ ni̱vi, ta xíꞌin ña káꞌno ini ndó kutaku̱ ndó xíꞌin táꞌan ndó.
COL 3:13 Ta kundeé ini ndó xíꞌin ni̱vi, ta kasa káꞌno ini ndó xa̱ꞌa̱ ña o̱n váꞌa kéꞌé na xíꞌin ndó. Ñii ki̱ꞌva nda̱tán Ndios kísa káꞌno ini ra xa̱ꞌa̱ kua̱chi ndó, saá kasa káꞌno ini ndó xa̱ꞌa̱ ña o̱n váꞌa kéꞌé ni̱vi xíꞌin ndó.
COL 3:14 Ña xíni̱ ñóꞌó ní ka̱ no̱o̱ ndiꞌi inka̱ ñava̱ꞌa kísa ndivi ndó kúu ña kukiꞌvi ini ndó koni táꞌan ndó, chi ña kéꞌé ndó saá kúu ña táxi ñii yóo ndó táku̱ ndó xíꞌin táꞌan ndó.
COL 3:15 Jesucristo sa̱níꞌi ra ndee̱ ra ña táku̱ ini ndó xa̱ꞌa̱ ña va̱ꞌa koo ini ndó, ta va̱ꞌa kutaku̱ ndó xíꞌin natáꞌan ndó. Na̱ka̱xin ra ndóꞌó kúu ndó ñii ñii xiiña yi̱kí ko̱ñu ra, ña ñii nátaꞌan ndó, ta ñii káchí kísa chiño ndó xíꞌin ra. Ta ndiꞌi saá ki̱vi̱ xíni̱ ñóꞌó taxi ndó ña táxaꞌvi ñaꞌá ndaꞌa̱ Ndios.
COL 3:16 Ta taxi xíꞌin mi̱i ndó ndí to̱ꞌon va̱ꞌa ña ndáto̱ꞌon xa̱ꞌa̱ Jesucristo ná sakutú ña ini ndó ndiꞌi saá ki̱vi̱. Ta xíꞌin ndiꞌi ñandíchí Ndios, sanáꞌa táꞌan ndó ta ndato̱ꞌon ndó xíꞌin táꞌan ndó. Ta kata ndó yaa yi̱i̱ ña kasa káꞌno ndó Ndios, kata ndó yaa ña káꞌa̱n to̱ꞌon Ndios xíꞌin ni̱vi, ta kata ndó yaa ña káꞌa̱n xa̱ꞌa̱ yichi̱ ra. Ndinoꞌo ní ini ndó kata ndó, ta ndiꞌi saá ki̱vi̱ xíꞌin ña kusii̱ ní ini ndó ka̱ꞌa̱n ndó, kachí ndó: “Táxaꞌvi ún, Tata Ndios.”
COL 3:17 Ta ndiꞌi to̱ꞌon ña káꞌa̱n ndó ta ndiꞌi chiño ña kísa ndivi ndó, keꞌé ndó ndiꞌi ñayóꞌo xíꞌin nda̱yí ki̱vi̱ Jesucristo, Ta̱a ta̱Káꞌno no̱o̱ yó. Ta ka̱ꞌa̱n ndó taxi ndó ña táxaꞌvi ñaꞌá ndaꞌa̱ Yivá yó Ndios xa̱ꞌa̱ ndiꞌi ña kísa ndivi Jesucristo xa̱ꞌa̱ ndó.
COL 3:18 Náki̱ꞌva̱ yó, ñii ñii ndóꞌó ná yóo yii̱, xíni̱ ñóꞌó kasa ni̱no̱ xíꞌin mi̱i ndó ña kasa chiño ndó no̱o̱ yii̱ ndó, chi ñayóꞌo kúu chiño no̱o̱ ndó xa̱ꞌa̱ ña kúu ndó náñaꞌa̱ ná kándixa Jesucristo, Ta̱a ta̱Káꞌno no̱o̱ yó.
COL 3:19 Nañani yó, ñii ñii ndóꞌó na yóo ñásíꞌí, xíni̱ ñóꞌó kukiꞌvi ini ndó koni ndó ñásíꞌí ndó, ta o̱n ka̱ꞌa̱n ndó to̱ꞌon yo̱ꞌvi̱ ña satakuéꞌe̱ ini ná.
COL 3:20 Ndóꞌó na kúu nakuáchí, xíni̱ ñóꞌó kasa ndivi ndó ndiꞌi ña xáꞌnda chiño yivá siꞌí ndó no̱o̱ ndó, chi ña kéꞌé ndó saá sakusii̱ ndó ini Ndios.
COL 3:21 Nañani yó na kúu yivá naválí, o̱n ka̱ꞌa̱n ndó to̱ꞌon o̱n váꞌa ña sasaa̱ ndó ini sa̱ꞌya ndó. Chi xíꞌin ña keꞌé ndó saá kuchiño sakuchuchú ndó ini na, ta sanakava ndó ini na.
COL 3:22 Nañani yó xíꞌin náki̱ꞌva̱ yó na kúu esclavo, ndóꞌó kísa chiño ndó no̱o̱ napatrón ndó na kúu nanáꞌno no̱o̱ ndó ñoyívi yóꞌo, ta xíni̱ ñóꞌó kasa ndivi ndó ña xáꞌnda chiño napatrón ndó no̱o̱ ndó. Ta o̱n váꞌa kuiti chikaa̱ ní ndó ndee̱ kasa chiño ndó tá mií ñíndichi ta̱patrón ndó xíto ra ndasaá kísa chiño ndó, ta xíꞌin ña ndinoꞌo ini ndó va̱ꞌa kasa ndivi ndó chiño táꞌan ñíndichi ta̱patrón ndó xíto ra, án táꞌan o̱n ko̱ó ra, chi ña kísa ndivi ndó saá kúu ña sánáꞌa ndí ndixa kísa to̱ꞌó ndó Ndios.
COL 3:23 Ndiꞌi chiño ña kísa ndivi ndó, xíꞌin ñasi̱i̱ ini ndó chikaa̱ ndó ndee̱ ña va̱ꞌa kasa ndivi ndó ña. Va̱ꞌa nakáꞌán ndó ndí Jesucristo kúu ta̱patrón ndinoꞌo ndó, ta xíni̱ ñóꞌó kasa ndivi ndó ndiꞌi chiño xa̱ꞌa̱ ña sakusii̱ ndó ini ra, ta o̱n si̱ví xa̱ꞌa̱ ña sakusii̱ ndó ini ni̱vi kuiti kúu ña kasa ndivi ndó chiño.
COL 3:24 Saá chi kúnda̱a̱ ini ndó ndí ñii ki̱vi̱ ndixa nakiꞌin ndó ndiꞌi ñava̱ꞌa ña ki̱ndo̱o Ndios taxi ra ndaꞌa̱ ndiꞌi ni̱vi na kándixa Jesucristo. Ta kúnda̱a̱ ini ndó ndí ñii la̱á ta̱Káꞌno no̱o̱ ndó kúu Jesucristo, ta ñii la̱á ta̱yóꞌo kúu ta̱a ta̱ kísa chiño ndó no̱o̱.
COL 3:25 Ta saá ni, ndiꞌi ni̱vi na kéꞌé ña o̱n váꞌa, Ndios chaꞌvi ra ni̱vi yóꞌo. Ta nda̱tán yóo ña o̱n váꞌa ke̱ꞌé na, saá saxo̱ꞌvi̱ ra na, chi Ndios o̱n vása náka̱xin ra ni̱vi, ta ñii ki̱ꞌva xíꞌin ñanda̱a̱ kasa nani ra xa̱ꞌa̱ ñii ñii ni̱vi.
COL 4:1 Nañani yó, ndóꞌó na kúu napatrón, xíni̱ ñóꞌó keꞌé ndó ñava̱ꞌa ñanda̱a̱ xíꞌin ni̱vi na kísa chiño no̱o̱ ndó. Nakáꞌán ndó ndí yóo ñii ta̱a ta̱ xáꞌnda chiño no̱o̱ ndó, ta̱ kúu Jesucristo, ta̱a ta̱ táku̱ ñoyívi ni̱no.
COL 4:2 Nañani yó xíꞌin náki̱ꞌva̱ yó, ñii ñii ki̱vi̱ kundito káxín ndó ta o̱n sandakoo ndó káꞌa̱n ndó xíꞌin Ndios ndiꞌi saá ki̱vi̱, ta taxi ndó ña táxaꞌvi ñaꞌá ndaꞌa̱ ra.
COL 4:3 Ta ka̱ꞌa̱n ndó ndukú ndó ñava̱ꞌa no̱o̱ ra xa̱ꞌa̱ mi̱i ndi̱, ña taxi ra ña ná no̱na̱ yichi̱ ña ka̱ꞌa̱n ndoso ndi̱ to̱ꞌon va̱ꞌa xa̱ꞌa̱ Jesucristo no̱o̱ ni̱vi. Saá chi xi̱na̱ꞌá ñava̱ꞌa chi̱tóni̱ Ndios ña xa ki̱sa ndivi Jesucristo xi̱kuu ña xi̱nakaa̱ seꞌé no̱o̱ ni̱vi, ta vitin Ndios xa sa̱nati̱vi ra ña no̱o̱ yó, ta yi̱ꞌi̱, káꞌa̱n ndoso i̱ to̱ꞌon va̱ꞌa yóꞌo xa̱ꞌa̱ Jesucristo no̱o̱ ni̱vi. Ta xa̱ꞌa̱ ñayóꞌo, vitin nákaa̱ i̱ ini veꞌe ka̱a.
COL 4:4 Ndukú ndó no̱o̱ Ndios ña chindeé ra yi̱ꞌi̱ ña kuchiño i̱ sanáꞌa káxín i̱ to̱ꞌon va̱ꞌa xa̱ꞌa̱ Jesucristo no̱o̱ ni̱vi, chi chiño no̱o̱ i̱ kúu ña keꞌé i̱ saá.
COL 4:5 Xíꞌin ñandíchí Ndios ña yóo si̱ni̱ ndó, vivíi kutaku̱ ndó xíꞌin ni̱vi na o̱n vása kándixa Jesucristo. Ta tá naníꞌi ndó yichi̱ ña ndato̱ꞌon ndó xíꞌin na, ta va̱ꞌa koni̱ ñóꞌó ndó yichi̱ yóꞌo, nda̱tán kóni Ndios.
COL 4:6 Ki̱vi̱ káꞌa̱n ndó xíꞌin inka̱ ni̱vi, ta saá xíꞌin ñava̱ꞌa ini ndó ta xíꞌin ñato̱ꞌó ní ndato̱ꞌon ndó xíꞌin na. Koni̱ ñóꞌó ndó nina to̱ꞌon va̱ꞌa ña ka̱ꞌa̱n ndó xíꞌin na. Ta nda̱tán yóo ñi̱i̱ yo̱ꞌva̱ ña táxi kuya̱si̱n ña xíxi yó, saá koo to̱ꞌon ña kee yuꞌu̱ ndó, chi to̱ꞌon yóꞌo xíni̱ ñóꞌó kuu ña to̱ꞌon ña kutoo ni̱vi koni̱ so̱ꞌo na. Ta xíni̱ ñóꞌó sakuáꞌá ndó ndasaá va̱ꞌa koo tiꞌva ndó ña vivíi ndakuii̱n ndó yuꞌu̱ ni̱vi na nda̱ka̱ to̱ꞌon ndóꞌó.
COL 4:7 Ki̱vi̱ xaa̱ ñani yó ta̱Tíquico no̱o̱ ndó, ta ndato̱ꞌon ra xíꞌin ndó xa̱ꞌa̱ i̱, ta ndato̱ꞌon ra xíꞌin ndó ndasaá táku̱ i̱ yóꞌo. Ñani yó ta̱Tíquico yóꞌo kúu ta̱a ta̱ kíꞌvi ní ini i̱ xíni i̱, ta ndiꞌi saá ki̱vi̱ chíkaa̱ ra ndee̱ ña chindeé ra yi̱ꞌi̱, ta ta̱yóꞌo xíꞌin yi̱ꞌi̱ ñii káchí kísa chiño ndi̱ no̱o̱ Jesucristo.
COL 4:8 Ta xa̱ꞌa̱ ñayóꞌo, tíꞌví i̱ ñani yó ta̱Tíquico xaa̱ ra no̱o̱ ndó xa̱ꞌa̱ ña ndato̱ꞌon ra xíꞌin ndó ndasaá táku̱ ndi̱. Ta saá xa̱ꞌa̱ ña koni̱ so̱ꞌo ndó to̱ꞌon yóꞌo, chikaa̱ ña ndee̱ ini ndó.
COL 4:9 Ta tíꞌví i̱ ñani yó ta̱Onésimo naxaa̱ ra xíꞌin ta̱Tíquico. Ta̱a ta̱ kíꞌvi ní ini i̱ xíni i̱ kúu ta̱Onésimo, ta vitin ndikó ra naxaa̱ ra no̱o̱ ndó, chi ta̱ñoo mi̱i ndó kúu ra. Ta ta̱yóꞌo o̱n vása sándakoo ra ña vivíi ndíko̱n ra yichi̱ Jesucristo. Ki̱vi̱ xaa̱ nañani yó yóꞌo no̱o̱ ndó, ta ndato̱ꞌon na xíꞌin ndó ndiꞌi ña ndóꞌo ndi̱ ñoo no̱o̱ táku̱ ndi̱ vitin.
COL 4:10 Ta ñani yó ta̱Aristarco, ta̱ kúu ta̱a ta̱ nákaa̱ ini veꞌe ka̱a xíꞌin i̱ yóꞌo, tíꞌví ra to̱ꞌon ña chindeé ra ndóꞌó. Ta ñani yó ta̱Marcos, ta̱a ta̱ kúu ta̱xa̱xi̱n ñani yó ta̱Bernabé, tíꞌví ra to̱ꞌon ña chindeé ra ndóꞌó. Tá xaa̱ ñani yó ta̱Marcos yóꞌo no̱o̱ ndó ña koto ra ndóꞌó, ta ndúkú i̱ no̱o̱ ndó ña va̱ꞌa nakiꞌin ndó ra, nda̱tán yóo ña xa nda̱to̱ꞌon i̱ xíꞌin ndó xa̱ꞌa̱ ra.
COL 4:11 Ta ñani yó ta̱Jesús, ta̱a ta̱ tuku na̱ní Justo, tíꞌví ra to̱ꞌon ña chindeé ra ndóꞌó. Vará yóo kua̱ꞌa̱ ní najudío na kándixa Jesucristo, ta vitin ñoo yóꞌo ndasaá kuiti nayóꞌo kúu na kísa chiño xíꞌin i̱ xa̱ꞌa̱ ña koo kua̱ꞌa̱ ka̱ ni̱vi na ki̱ꞌvi yichi̱ no̱o̱ xáꞌnda chiño Ndios. Ta ndiꞌi nañani yó yóꞌo na yóo xíꞌin i̱, chíkaa̱ na ndee̱ ini i̱.
COL 4:12 Ta ñani yó ta̱Epafras, ta̱ kúu ta̱ñoo mi̱i ndó tíꞌví ra to̱ꞌon ña chindeé ra ndóꞌó. Ñii ta̱a ta̱ kísa chiño no̱o̱ Jesucristo kúu ta̱yóꞌo, ta o̱n vása sándakoo ra káꞌa̱n ra xíꞌin Ndios, ta ndinoꞌo ní ini ra xáku ndáꞌví ra xa̱ꞌa̱ ndó no̱o̱ Ndios. Ta ña xáku ndáꞌví ra no̱o̱ Ndios kúu ña taxi ra ndee̱ ndaꞌa̱ ndó xa̱ꞌa̱ ña o̱n sandakoo ndó yichi̱ Jesucristo, ta nda̱ víka̱, kútu̱ ka̱ kundiko̱n ndó yichi̱ ra. Ta ñii ki̱ꞌva saá ndúkú ra ña chindeé Ndios ndóꞌó xa̱ꞌa̱ ña taxi xíꞌin mi̱i ndó ña kasa ndivi ndó ndiꞌi ña kóni Ndios.
COL 4:13 Yi̱ꞌi̱, ta̱Pablo, ndákuii̱n i̱ xa̱ꞌa̱ ñani yó ta̱Epafras yóꞌo, chi xíni i̱ ña ndeé ní kísa chiño ra xa̱ꞌa̱ ndóꞌó, nañoo Colosas xíꞌin nañoo Laodicea xíꞌin nañoo Hierápolis.
COL 4:14 Ta ñani yó ta̱Lucas, ta̱ kúu médico, ta̱a ta̱ kíꞌvi ní ini i̱ xíni i̱, tíꞌví ra to̱ꞌon ña chindeé ra ndóꞌó. Ta saá tuku ñani yó ta̱Demas tíꞌví ra to̱ꞌon ña chindeé ra ndóꞌó.
COL 4:15 Ta xáku ndáꞌví i̱ no̱o̱ ndó ña ka̱ꞌa̱n ndó xíꞌin nañani yó ta xíꞌin náki̱ꞌva̱ yó na táku̱ ñoo Laodicea, ndí tíꞌví i̱ to̱ꞌon ña chindeé i̱ ndiꞌi nayóꞌo. Ta ñii ki̱ꞌva saá tíꞌví i̱ to̱ꞌon ña chindeé i̱ ñáki̱ꞌva̱ yó ñáNinfas xíꞌin ni̱vi na kándixa Jesucristo na nákutáꞌan veꞌe ñáyóꞌo xa̱ꞌa̱ ña kísa káꞌno na Ndios.
COL 4:16 Ta ndóꞌó, ni̱vi na kándixa Jesucristo na táku̱ ñoo Colosas, tá ndi̱ꞌi kaꞌvi ndó tutu yóꞌo, ta saá va̱ꞌa tiꞌví ndó ña xaa̱ ña ndaꞌa̱ nañani yó xíꞌin náki̱ꞌva̱ yó na táku̱ ñoo Laodicea, xa̱ꞌa̱ ña kuchiño kaꞌvi na ña. Ta ni̱taa i̱ inka̱ tutu ta xa ti̱ꞌví i̱ ña xaa̱ ña ndaꞌa̱ nañani yó xíꞌin náki̱ꞌva̱ yó na táku̱ ñoo Laodicea. Tá ndi̱ꞌi kaꞌvi nayóꞌo tutu yóꞌo, ta saá ndóꞌó nañoo Colosas, va̱ꞌa nakiꞌin ndó ña ta kaꞌvi ndó ña.
COL 4:17 Ta va̱ꞌa ndato̱ꞌon ndó xíꞌin ñani yó ta̱Arquipo, ka̱ꞌa̱n ndó xíꞌin ra ndí xíni̱ ñóꞌó kasa ndivi ra chiño ña sa̱kuiso chiño Jesucristo ra.
COL 4:18 Ta vitin yi̱ꞌi̱, ta̱Pablo, tíꞌví i̱ to̱ꞌon ña chindeé i̱ ndóꞌó. Xíꞌin ndaꞌa̱ mi̱i i̱, táa i̱ to̱ꞌon sondíꞌí yóꞌo: Nakáꞌán ndó ndí yi̱ꞌi̱ nákaa̱ i̱ ini veꞌe ka̱a. Ta ná keꞌé Ndios ñava̱ꞌa ní xíꞌin ndiꞌi ndó. Saá ná koo ña.
1TH 1:1 Xíꞌin to̱ꞌon yóꞌo yi̱ꞌi̱, ta̱Pablo, xíꞌin ta̱Silvano, ta xíꞌin ta̱Timoteo, chíndeé ndi̱ ndóꞌó na táku̱ ñoo Tesalónica, ndóꞌó na nákutáꞌan xa̱ꞌa̱ ña kísa káꞌno ndó Yivá yó Ndios xíꞌin Jesucristo, Ta̱a ta̱Káꞌno no̱o̱ yó. ¡Ná keꞌé Ndios Yivá yó xíꞌin Jesucristo ta̱Káꞌno no̱o̱ yó ñava̱ꞌa xíꞌin ndó, ta ná taxi ra koo ñava̱ꞌa ini ndó!
1TH 1:2 Ndiꞌi saá ki̱vi̱ káꞌa̱n ndi̱ táxi ndi̱ ña táxaꞌvi ñaꞌá Ndios xa̱ꞌa̱ ndiꞌi ndóꞌó. Ndiꞌi saá yichi̱ káꞌa̱n ndi̱ xíꞌin Ndios, ta nákáꞌán ndi̱ xa̱ꞌa̱ ndó, ta ndúkú ndi̱ no̱o̱ ra ñava̱ꞌa xa̱ꞌa̱ ndóꞌó.
1TH 1:3 O̱n vása sándakoo ndi̱ táxi ndi̱ ña táxaꞌvi ñaꞌá Yivá yó Ndios xa̱ꞌa̱ ña kua̱ꞌa̱ ní chiño va̱ꞌa ki̱sa ndivi ndó. Saá kéꞌé ndó chi kándixa ndó Jesucristo, ta kíꞌvi ní ini ndó xíni ndó ra. Ta táxi ndi̱ ña táxaꞌvi ñaꞌá Ndios chi ndixa ñii ñii ki̱vi̱ va̱ꞌa ndíko̱n ndó yichi̱ ra, saá chi ndáa ini ndó ta ndáti ndó ndixa Jesucristo kasa ndivi ra ndiꞌi to̱ꞌon ña ni̱ka̱ꞌa̱n ra.
1TH 1:4 Nañani yó xíꞌin náki̱ꞌva̱ yó, ni̱vi na kíꞌvi ní ini Ndios xíni ra kúu ndóꞌó, ta xíni̱ ndi̱ Ndios ni̱ka̱xin ra ndóꞌó ña kuu ndó ni̱vi na kundiko̱n ñaꞌá.
1TH 1:5 Chi ki̱vi̱ nda̱to̱ꞌon ndi̱ xíꞌin ndó to̱ꞌon ñava̱ꞌa xa̱ꞌa̱ Jesucristo, ta o̱n si̱ví ndasaá kuiti to̱ꞌon mi̱i ndi̱ xi̱kuu ña, ta xíꞌin ndee̱ Níma̱ Ndios ni̱ka̱ꞌa̱n ndi̱ xíꞌin ndó ta xíꞌin ndee̱ Níma̱ Ndios ke̱ꞌé ndi̱ kua̱ꞌa̱ ní ñava̱ꞌa xa̱ꞌa̱ ndó. Ta ndinoꞌo ini ndi̱ kándixa ndi̱ ñanda̱a̱ kúu to̱ꞌon ni̱ka̱ꞌa̱n ndi̱ xíꞌin ndó. Xa kúnda̱a̱ ini ndó ndasaá va̱ꞌa xi̱taku̱ ndi̱ xíꞌin ndó, ta chi̱kaa̱ ndi̱ ndee̱ ña chíndeé ndi̱ ndóꞌó, chi kíꞌvi ní ini ndi̱ xíni ndi̱ ndóꞌó.
1TH 1:6 Ta saá ndóꞌó ki̱xáꞌá ndó kutaku̱ ndó ñii ki̱ꞌva saá nda̱tán táku̱ ndi̱ꞌi̱, ta nda̱tán xi̱taku̱ Jesucristo ki̱vi̱ ni̱xi̱yo ra ñoyívi yóꞌo. Vará xóꞌvi̱ ní ndó xa̱ꞌa̱ ña ndíko̱n ndó yichi̱ Jesucristo, ta Níma̱ Ndios sákusii̱ ña ini ndóꞌó, ta xíꞌin ñasi̱i̱ ini ndó na̱kiꞌin va̱ꞌa ndó to̱ꞌon Ndios ña ni̱ka̱ꞌa̱n ndi̱ xíꞌin ndó.
1TH 1:7 Ta xa̱ꞌa̱ ña va̱ꞌa táku̱ ndó, sánáꞌa ndó no̱o̱ inka̱ ni̱vi na kándixa Jesucristo na táku̱ ñoo estado Macedonia xíꞌin inka̱ kua̱ꞌa̱ ñoo estado Acaya ña ndasaá kuchiño va̱ꞌa kundiko̱n nayóꞌo yichi̱ Jesucristo.
1TH 1:8 Ta ndóꞌó xa nda̱to̱ꞌon ndó to̱ꞌon Ndios xíꞌin inka̱ ni̱vi, ta sa̱kui̱ta̱ níꞌnó ka̱ ndó to̱ꞌon yóꞌo ndiꞌi saá xiiña estado Macedonia xíꞌin ndiꞌi saá xiiña estado Acaya. Ta saá ni̱vi na táku̱ ndiꞌi saá xiiña xi̱ni̱ so̱ꞌo na xa̱ꞌa̱ ña va̱ꞌa kándixa ndó Ndios, ña̱kán o̱n vása xíni̱ ñóꞌó ka̱ꞌa̱n ka̱ ndi̱ xa̱ꞌa̱ ñava̱ꞌa kéꞌé ndó.
1TH 1:9 Nda̱ víka̱, ni̱vi na xíni ndasaá táku̱ ndó, ndákuii̱n na xa̱ꞌa̱ ndóꞌó, káꞌa̱n na ndasaá va̱ꞌa na̱kiꞌin ndó ndi̱ꞌi̱. Ta ndáto̱ꞌon na xíꞌin táꞌan na ndasaá ndixa na̱sama ini ndó, ta sa̱ndakoo ndó ña ki̱sa káꞌno ndó ñaídolo xíꞌin inka̱ ña̱ꞌa ña xa̱ni si̱ni̱ ndó xi̱kuu ndios mi̱i ndó xi̱na̱ꞌá, ta vitin ki̱xáꞌá kísa káꞌno ndó Ndios ndixa ndinoꞌo, ta̱táku̱, ta ndíko̱n ndó yichi̱ ra.
1TH 1:10 Ta káꞌa̱n na ndí vitin ndáti ndó Jesucristo, ta kúu Sa̱ꞌya Ndios, ña kee tuku ra ñoyívi ni̱no, ta kixaa̱ ra ñoyívi yóꞌo, saá chi Ndios sa̱nataku̱ ra Jesucristo ña saka̱ku ra mi̱i yó, ko̱to̱ xo̱ꞌvi̱ ní yó ki̱vi̱ Ndios kasa nani ra xa̱ꞌa̱ kua̱chi ni̱vi.
1TH 2:1 Nañani yó xíꞌin náki̱ꞌva̱ yó, xíni̱ ndó ndí o̱n si̱ví ña ma̱ni̱ xi̱kuu ña ni̱xaa̱ ndi̱ no̱o̱ ndó ta ni̱ka̱ꞌa̱n ndoso ndi̱ to̱ꞌon xa̱ꞌa̱ Jesucristo xíꞌin ndó, chi ndóꞌó chi̱kaa̱ so̱ꞌo ndó to̱ꞌon yóꞌo ta kísa ndivi ndó ña.
1TH 2:2 Xíni̱ ndó ndí ki̱vi̱ ta̱ꞌán ka̱ xaa̱ ndi̱ ñoo no̱o̱ táku̱ ndó, ni̱xo̱ꞌvi̱ ní ndi̱ ñoo Filipos, chi ke̱ꞌé na xíꞌin ndi̱ ña o̱n váꞌa ña sa̱kukaꞌan na no̱o̱ ndi̱. Ta saá ni, Ndios chi̱ndeé ra ndi̱ꞌi̱ ña ni̱‑taxi ra kuyi̱ꞌví ní ndi̱ ki̱vi̱ ni̱xita ndi̱ no̱o̱ ndóꞌó, ta ni̱ka̱ꞌa̱n ndoso ndi̱ to̱ꞌon Ndios ña káꞌa̱n xa̱ꞌa̱ Jesucristo, vará kua̱ꞌa̱ ní ni̱vi ndu̱kú na ndasaá kasi na no̱o̱ ndi̱ ña o̱n ndato̱ꞌon ka̱ ndi̱ to̱ꞌon yóꞌo.
1TH 2:3 Ta to̱ꞌon Ndios ña ni̱ka̱ꞌa̱n ndoso ndi̱ xíꞌin ndinoꞌo níma̱ ndi̱, ñanda̱a̱ kúu to̱ꞌon yóꞌo, o̱n ko̱ó to̱ꞌon vatá ñóꞌo xíꞌin ña, ni o̱n vása ní‑kaꞌa̱n ndi̱ to̱ꞌon livi ña sandáꞌví ndi̱ ni̱vi.
1TH 2:4 Ta mi̱i Ndios ni̱ka̱ꞌa̱n ra ndí va̱ꞌa ni̱yaꞌa ndi̱ no̱o̱ ñayo̱ꞌvi̱ ña xi̱to ndoso ndi̱ꞌi̱, ta xa̱ꞌa̱ ñayóꞌo Ndios sa̱nakuiso chiño ra ndi̱ꞌi̱ ña káꞌa̱n ndoso ndi̱ to̱ꞌon va̱ꞌa xa̱ꞌa̱ Jesucristo no̱o̱ ni̱vi. Xíꞌin to̱ꞌon ña káꞌa̱n ndi̱ o̱n vása ndúkú ndi̱ ndasaá kuiti sakusii̱ ndi̱ ini ni̱vi, nda̱tán kóni mi̱i na, ta nda̱ víka̱ ndúkú ndi̱ ndasaá sakusii̱ ndi̱ ini Ndios. Chi Ndios kúu ta̱a ta̱ xíto ndoso níma̱ yó ndasaá yóo ña.
1TH 2:5 Xíni̱ mi̱i ndó nda̱ ñii ki̱vi̱ o̱n vása ní‑kaꞌa̱n ndi̱ to̱ꞌon livi án to̱ꞌon vatá xa̱ꞌa̱ ña sanoo ndi̱ ini ndó, ni o̱n vása ní‑sandáꞌví ndi̱ ndóꞌó xa̱ꞌa̱ ña taxi ndó si̱ꞌún ndaꞌa̱ ndi̱. Mi̱i Ndios ndákuii̱n ra xa̱ꞌa̱ to̱ꞌon yóꞌo ndí ñanda̱a̱ kúu ña.
1TH 2:6 Ni no̱o̱ ndóꞌó, ni no̱o̱ nda̱ ñii inka̱ ni̱vi, o̱n vása ní‑ndukú ndi̱ ña kasa káꞌno na ndi̱ꞌi̱. Vará kómí ndi̱ nda̱yí ña kasa to̱ꞌó ndó ndi̱ꞌi̱, ta chindeé ndó ndi̱ꞌi̱ xíꞌin ña xíni̱ ñóꞌó ndi̱, chi naapóstol na kómí nda̱yí Jesucristo kúu ndi̱ꞌi̱, ta o̱n vása ní‑keꞌé ndi̱ saá.
1TH 2:7 Ta livi ní vivíi ke̱ꞌé ndi̱ xíꞌin ndó, nda̱tán kéꞌé ñii ñaꞌa̱ xíꞌin sa̱ꞌya yúta̱ ñá, saá ni̱xi̱yo ndi̱ xíꞌin ndó.
1TH 2:8 Ndixa ndeé ní kíꞌvi ini ndi̱ xíni ndi̱ ndóꞌó. Ta xíꞌin ndinoꞌo níma̱ ndi̱ nda̱to̱ꞌon ndi̱ to̱ꞌon Ndios xíꞌin ndó. Ta̱nda̱ ni̱xi̱yo tiꞌva ndi̱ taxi xíꞌin mi̱i ndi̱ ña kivi̱ ndi̱ xa̱ꞌa̱ ndó, saá chi ndóꞌó ndu̱u ndó ni̱vi na kíꞌvi ní ini ndi̱ xíni ndi̱.
1TH 2:9 Nañani yó xíꞌin náki̱ꞌva̱ yó, ndixa nákáꞌán ndó ndasaá xi̱taku̱ ndi̱ ki̱vi̱ xi̱ndo̱o ndi̱ xíꞌin ndó, chi ndiví ñoó ndeé ní ki̱sa chiño ndi̱ xa̱ꞌa̱ ña kukomí ndi̱ si̱ꞌún ña sata ndi̱ ndiꞌi ña xíni̱ ñóꞌó mi̱i ndi̱. Saá chi ni̱‑xiin ndi̱ sandiꞌi ndi̱ ini ndó ña chaꞌvi ndó ña xíni̱ ñóꞌó ndi̱ ki̱vi̱ ni̱ka̱ꞌa̱n ndoso ndi̱ to̱ꞌon Ndios no̱o̱ ndó.
1TH 2:10 Ndóꞌó xíꞌin Ndios kúu na ndákuii̱n xa̱ꞌa̱ ndi̱, ndasaá xi̱taku̱ ndi̱ no̱o̱ ndóꞌó, ni̱vi na kándixa Jesucristo, chi xíꞌin ñayi̱i̱, ta xíꞌin ñanda̱kú xi̱taku̱ ndi̱ xíꞌin ndó, ta o̱n ko̱ó ni̱vi kuchiño taxi kua̱chi xa̱ꞌa̱ ndi̱.
1TH 2:11 Tá yóo ñii ta̱a ta̱ kúu yivá va̱ꞌa xíꞌin sa̱ꞌya ra, saá ni̱xi̱yo ndi̱ xíꞌin ndó, chi nda̱to̱ꞌon ndi̱ xíꞌin ndó ña chi̱kaa̱ ndi̱ ndee̱ ini ndó ta sa̱náꞌa ndi̱ ndóꞌó ko̱ꞌo̱n ndó yichi̱ ña nda̱a̱.
1TH 2:12 Ta sa̱kuiso ndi̱ ndóꞌó ña vivíi kutaku̱ ndó nda̱tán táku̱ ni̱vi na ndíko̱n Ndios, chi Ndios kúu ta̱a ta̱ na̱kana ndóꞌó ña ki̱ꞌvi ndó yichi̱ no̱o̱ xáꞌnda chiño ra, chi kóni ra ña kutaku̱ ndó xíꞌin ra no̱o̱ yóo ndiꞌi ñava̱ꞌa ña livi ña yéꞌe.
1TH 2:13 Ndiꞌi saá ki̱vi̱ táxi ndi̱ ña táxaꞌvi ndaꞌa̱ Ndios, chi ki̱vi̱ xi̱ni̱ so̱ꞌo ndó to̱ꞌon ña ni̱ka̱ꞌa̱n ndi̱ xíꞌin ndó, ta va̱ꞌa na̱kiꞌin ndó ña. Ta o̱n vása ní‑xani si̱ni̱ ndó ndí ndasaá kuiti to̱ꞌon ni̱vi kúu ña, ta chi̱kaa̱ so̱ꞌo ndó ña káꞌa̱n to̱ꞌon yóꞌo, chi kúnda̱a̱ ini ndó ndixa to̱ꞌon Ndios kúu ña ni̱ka̱ꞌa̱n ndi̱ xíꞌin ndó, ta mi̱i to̱ꞌon yóꞌo kísa chiño ña ini ndóꞌó, ni̱vi na kándixa ñaꞌá.
1TH 2:14 Nañani yó xíꞌin náki̱ꞌva̱ yó, ñii ki̱ꞌva nda̱tán ni̱xo̱ꞌvi̱ inka̱ ni̱vi na ndóo ñoo estado Judea, na kúu na nákutáꞌan xa̱ꞌa̱ ña kísa káꞌno na Jesucristo, saá ni̱xo̱ꞌvi̱ ndóꞌó. Chi najudío natáꞌan mi̱i na kúu na sa̱xo̱ꞌvi̱ ñaꞌá. Ta saá ndóꞌó, natáꞌan mi̱i ndó kúu na sa̱xo̱ꞌvi̱ ndóꞌó xa̱ꞌa̱ ña kándixa ndó Jesucristo.
1TH 2:15 Ta ni̱vi na xa̱ꞌni Jesucristo, najudío natáꞌan mi̱i ra xi̱kuu na, ta naxi̱i̱ síkuá nayóꞌo xi̱kuu na xa̱ꞌni naprofeta na ni̱ka̱ꞌa̱n ndoso to̱ꞌon Ndios kui̱ya̱ xi̱na̱ꞌá. Ta saá tuku najudío natáꞌan i̱ kúu na ke̱ꞌé kua̱chi xíꞌin ndi̱, ta ta̱xin na ndi̱ꞌi̱ ña ta̱va na ndi̱ꞌi̱ kua̱ꞌa̱ ní ñoo. Nayóꞌo kéꞌé na ña o̱n váꞌa ña o̱n vása kúsii̱ ini Ndios xíni ra, ta o̱n xi̱in na taxi na ña nakiꞌin inka̱ ni̱vi to̱ꞌon ñava̱ꞌa xa̱ꞌa̱ Jesucristo.
1TH 2:16 Ta saá najudío yóꞌo sási na no̱o̱ ndi̱ ki̱vi̱ ndáto̱ꞌon ndi̱ to̱ꞌon va̱ꞌa xa̱ꞌa̱ Jesucristo xíꞌin inka̱ ni̱vi na o̱n vása kúu najudío, saá chi o̱n xi̱in na ña saka̱ku Ndios nayóꞌo. Ta xa̱ꞌa̱ ña kéꞌé na ña o̱n váꞌa yóꞌo, sákuiso ka̱ na kua̱chi sa̱ta̱ mi̱i na, vará xa yóo kua̱ꞌa̱ ní kua̱chi ndíso na. Ta saá ñii ki̱vi̱ ña va̱xi, Ndios saxo̱ꞌvi̱ ní ra nayóꞌo xa̱ꞌa̱ ndiꞌi ña o̱n váꞌa ke̱ꞌé na.
1TH 2:17 Nañani yó xíꞌin náki̱ꞌva̱ yó, vará xíni̱ ñóꞌó kuxíká ndi̱ no̱o̱ ndó ñii káni̱ loꞌo, ta o̱n vása sándakoo ndi̱ ña xáni si̱ni̱ ndi̱ xa̱ꞌa̱ ndóꞌó. Ta ndeé ní kóni ndi̱ nakutáꞌan tuku ndi̱ xíꞌin ndó ña kunda̱a̱ ini ndi̱ ndasaá yóo ndó.
1TH 2:18 Ta yi̱ꞌi̱ ta̱Pablo, kua̱ꞌa̱ ní yichi̱ ndu̱kú i̱ xaa̱ i̱ tuku koto i̱ ndóꞌó, ta ni̱‑kuchiño xaa̱ i̱ chi ñaníma̱ ndiva̱ꞌa káꞌno Satanás o̱n vása ní‑taxi ña xaa̱ i̱, chi ta̱xi ña kua̱ꞌa̱ ní ña o̱n váꞌa sa̱si yichi̱ i̱.
1TH 2:19 Kóni ní ndi̱ koto ndi̱ ndóꞌó, chi ndóꞌó kúu na sákusii̱ ini ndi̱ xa̱ꞌa̱ ña va̱ꞌa ní ndíko̱n ndó yichi̱ Jesucristo. Ta ki̱vi̱ ndikó ra ñoyívi yóꞌo, ndáti ndi̱ ña o̱n kukaꞌan no̱o̱ ndi̱ xa̱ꞌa̱ ndóꞌó, ta kusii̱ ka̱ ini ndi̱ xa̱ꞌa̱ ndóꞌó. Nda̱tán yóo ñava̱ꞌa ña nákiꞌin ni̱vi xa̱ꞌa̱ ña va̱ꞌa ki̱sa ndivi na chiño, saá koo ndóꞌó xíꞌin ndi̱ ki̱vi̱ kuita yó no̱o̱ Jesucristo.
1TH 2:20 Ta xa̱ꞌa̱ ña va̱ꞌa kándixa ndó Ndios, kánóo síkón ñato̱ꞌó ndi̱ no̱o̱ ni̱vi, ta Ndios kasa káꞌno ra ndi̱ꞌi̱ xa̱ꞌa̱ ndóꞌó. Ndixa kúsii̱ ní ini ndi̱ xíni ndi̱ ndóꞌó.
1TH 3:1 Ta ñii ki̱vi̱ ña o̱n vása ní‑kundeé ka̱ ini ndi̱ kundati ndi̱, chi kóni ní ndi̱ koni̱ so̱ꞌo ndi̱ án yóo va̱ꞌa ndó, ta saá xa̱ni si̱ni̱ ndi̱ va̱ꞌa ná kindo̱o ka̱ ndi̱ ñoo Atenas,
1TH 3:2 ta ti̱ꞌví ndi̱ ñani yó ta̱Timoteo xaa̱ ra no̱o̱ ndó. Ta ta̱Timoteo yóꞌo kúu ta̱a ta̱ kísa chiño no̱o̱ Ndios, ta ñii káchí xíka ra xíꞌin ndi̱ káꞌa̱n ndoso ndi̱ to̱ꞌon ñava̱ꞌa xa̱ꞌa̱ Jesucristo. Ta ti̱ꞌví ndi̱ ta̱Timoteo ña xaa̱ ra no̱o̱ ndó ta chindeé ra ndóꞌó ña va̱ꞌa kuaꞌno ka̱ ndó yichi̱ Jesucristo, ta ka̱ꞌa̱n ra to̱ꞌon va̱ꞌa xíꞌin ndó xa̱ꞌa̱ ña chikaa̱ ra ndee̱ ini ndó ña va̱ꞌa ka̱ kundiko̱n ndó yichi̱ Jesucristo.
1TH 3:3 Ta saá o̱n ndíꞌi ní ini ndó xa̱ꞌa̱ ñayo̱ꞌvi̱ xóꞌvi̱ ndó vitin. Chi ndóꞌó xíni̱ va̱ꞌa ndó ndí ndiꞌi mi̱i yó na kúu ni̱vi na kándixa Jesucristo xíni̱ ñóꞌó xo̱ꞌvi̱ yó ñayo̱ꞌvi̱.
1TH 3:4 Saá chi ki̱vi̱ xi̱ndo̱o ndi̱ xíꞌin ndó, ta nda̱to̱ꞌon ndi̱ xíꞌin ndó ndí va̱xi ki̱vi̱ ña xo̱ꞌvi̱ yó xa̱ꞌa̱ ña kándixa yó Jesucristo. Ta vitin xíni̱ ndó ndí ndixa ki̱xáꞌá xóꞌvi̱ yó nda̱tán yóo ña ni̱ka̱ꞌa̱n ndi̱ xíꞌin ndó.
1TH 3:5 Ta saá ki̱xaa̱ ki̱vi̱ ña o̱n vása ní‑kuchiño kundati ka̱ i̱, chi ndeé ní kóni i̱ koni̱ so̱ꞌo i̱ án va̱ꞌa ndíko̱n ka̱ ndó yichi̱ Jesucristo, vará xóꞌvi̱ ní ndó. Ña̱kán ti̱ꞌví i̱ ta̱Timoteo xaa̱ ra koto ra ndóꞌó, saá chi ndíꞌi ní ini i̱ xa̱ꞌa̱ ndó, ko̱to̱ ñaníma̱ ndiva̱ꞌa káꞌno chuꞌu ña ndóꞌó, ta nakava ndó keꞌé ndó ña o̱n váꞌa. Ta saá nda̱ ma̱ni̱ kuu chiño ña ki̱sa ndivi ndi̱ xíꞌin ndó, níkúu.
1TH 3:6 Ta ta̱Timoteo ni̱xaa̱ ra no̱o̱ táku̱ ndó, ta vitin ndi̱kó ra ki̱xaa̱ ra yóꞌo, ta nda̱to̱ꞌon ra xíꞌin ndi̱ to̱ꞌon va̱ꞌa xa̱ꞌa̱ ndó. Nda̱to̱ꞌon ra ndí ndixa kándixa va̱ꞌa ndó Jesucristo, ta kíꞌvi ní ini ndó xíni táꞌan ndó, ta ndiꞌi saá ki̱vi̱ nákáꞌán ndó xa̱ꞌa̱ ndi̱ꞌi̱, ta kóni ndó koto ndó ndi̱ꞌi̱ ñii ki̱ꞌva nda̱tán kóni ndi̱ koto ndi̱ ndóꞌó.
1TH 3:7 Ña̱kán kía̱, nañani yó xíꞌin náki̱ꞌva̱ yó, vará xóꞌvi̱ ní ndi̱ ta náꞌno ní tondíni kómí ndi̱, ta vitin ndu̱va̱ꞌa ini ndi̱ ta kúsii̱ ní ini ndi̱, chi xi̱ni̱ so̱ꞌo ndi̱ ña ndixa ndóꞌó kándixa ndinoꞌo ini ndó Jesucristo, ta vivíi ndíko̱n ndó yichi̱ ra.
1TH 3:8 Nda̱tán yóo ña ta̱xi ndee̱ ña kutaku̱ ka̱ ndi̱, saá yóo ña kúnda̱a̱ ini ndi̱ ndí ndixa va̱ꞌa ní ndíko̱n ndó yichi̱ Jesucristo.
1TH 3:9 Ta o̱n vása níꞌi ka̱ ndi̱ to̱ꞌon ña kuchiño taxi ndi̱ ña táxaꞌvi ñaꞌá ndaꞌa̱ Ndios xa̱ꞌa̱ ndóꞌó, chi ni̱yaꞌa ní káꞌno ña kúsii̱ ní ini ndi̱ xa̱ꞌa̱ ña va̱ꞌa táku̱ ndó.
1TH 3:10 Ndiví ñoó ndinoꞌo ní ini ndi̱ xáku ndáꞌví ndi̱ no̱o̱ Ndios, káꞌa̱n ndi̱ xíꞌin ra ña taxi ra kee ndi̱ ko̱ꞌo̱n ndi̱ koto ndi̱ ndóꞌó. Chi kóni ndi̱ chindeé ndi̱ ndóꞌó ña kandixa ndinoꞌo ka̱ ndó ta kuaꞌno ka̱ ndó yichi̱ Jesucristo.
1TH 3:11 Ndúkú ndi̱ no̱o̱ Yivá yó Ndios xíꞌin Jesucristo, Ta̱a ta̱Káꞌno no̱o̱ yó, ña taxi ra ña kuchiño ko̱ꞌo̱n ndi̱ koto ndi̱ ndóꞌó.
1TH 3:12 Ta Jesucristo ná chindeé ra ndóꞌó ña ñii ñii ki̱vi̱ kukiꞌvi ka̱ ini ndó koni táꞌan xíꞌin mi̱i ndó, ta ñii saá kukiꞌvi ini ndó koni ndó ndiꞌi inka̱ ni̱vi. Ñii ki̱ꞌva nda̱tán yóo ña kíꞌvi ní ini ndi̱ xíni ndi̱ ndóꞌó saá kóni ndi̱ ña kukiꞌvi ini ndó koni ndó inka̱ ni̱vi.
1TH 3:13 Ta saá Jesucristo ná chikaa̱ ra ndee̱ ini ndóꞌó ña va̱ꞌa ní ka̱ ko̱ꞌo̱n ndó yichi̱ Ndios, ta xíꞌin ña ndinoꞌo ní ini ndó nduu ndó ni̱vi na va̱ꞌa, na ndii no̱o̱ Ndios. Ña̱kán o̱n kóo kua̱chi kuiso ndó no̱o̱ Ndios, ki̱vi̱ ndikó Jesucristo ñoyívi yóꞌo, xíꞌin ndiꞌi nayi̱i̱ na táku̱ xíꞌin ra.
1TH 4:1 Nañani yó xíꞌin náki̱ꞌva̱ yó, xíꞌin nda̱yí Jesucristo, Ta̱a ta̱Káꞌno no̱o̱ yó, ndáto̱ꞌon ndi̱ xíꞌin ndó ta xáku ndáꞌví ndi̱ no̱o̱ ndó ña ñii káchí nda̱tán yóo ña xa sa̱náꞌa ndi̱ ndóꞌó, saá xíni̱ ñóꞌó kutaku̱ ndó, ta va̱ꞌa sakusii̱ ndó ini Ndios. Xa va̱ꞌa ní ndíko̱n ndó yichi̱ ra vitin, ta ndúkú ndi̱ no̱o̱ ndó ña va̱ꞌa ka̱ kundiko̱n ndó yichi̱ ra ñii ñii ki̱vi̱ va̱xi.
1TH 4:2 Xa xíni̱ va̱ꞌa ndó xa̱ꞌa̱ ña sa̱náꞌa ndi̱ ndóꞌó xíꞌin nda̱yí Jesucristo.
1TH 4:3 Ña kóni Ndios kúu ña nduu ndó ni̱vi na va̱ꞌa, na ndii no̱o̱ ra. Ña̱kán Ndios o̱n xi̱in ra ña nda̱ ñii ndóꞌó ki̱ꞌvi ndó kua̱chi ñoyívi xíꞌin inka̱ ñaꞌa̱ án inka̱ ta̱a.
1TH 4:4 Ta Ndios kóni ra ñayóꞌo: Ñii ñii ta̱a xíni̱ ñóꞌó kunda̱a̱ ini ra ndasaá to̱ꞌó ní ta vivíi kutaku̱ ra xíꞌin ñásíꞌí ra.
1TH 4:5 Ta nda̱ loꞌo o̱n váꞌa ña kutoo ní ndó koni ndó inka̱ ñaꞌa̱ án inka̱ ta̱a, ta xíni̱ ñóꞌó nasita xíꞌin mi̱i ndó ña o̱n keꞌé ndó ña o̱n váꞌa ña kútoo ní yi̱kí ko̱ñu mi̱i ndó, nda̱tán kéꞌé ni̱vi na o̱n vása ndíko̱n yichi̱ Ndios.
1TH 4:6 Ta o̱n taxi xíꞌin mi̱i ndó keꞌé ndó ña o̱n váꞌa saá xíꞌin nañani yó án náki̱ꞌva̱ yó na kándixa Jesucristo. Tá ki̱ꞌvi ndó kua̱chi xíꞌin ñásíꞌí ñani ndó án xíꞌin yii̱ ki̱ꞌvi̱ ndó, ta ñayóꞌo kúu kua̱chi ña sándáꞌví ndó ni̱vi na ndíko̱n Jesucristo xíꞌin yó, ta Ndios saxo̱ꞌvi̱ ra ndóꞌó xa̱ꞌa̱ ña o̱n váꞌa yóꞌo, nda̱tán yóo ña ni̱ka̱ꞌa̱n ndi̱ xíꞌin ndó.
1TH 4:7 Chi o̱n si̱ví xa̱ꞌa̱ ña kutaku̱ kini yó kúu ña ka̱na Ndios mi̱i yó, ta ka̱na ra mi̱i yó ña kutaku̱ yi̱i̱ yó no̱o̱ ra.
1TH 4:8 Ta ni̱vi na o̱n xi̱in kandixa to̱ꞌon yóꞌo, ta nayóꞌo xáa noo na ndi̱ꞌi̱, ta ñii ki̱ꞌva saá xáa noo na mi̱i Ndios, ta̱a ta̱ ta̱xi Níma̱ mi̱i ra kutaku̱ ña ini ñii ñii yó.
1TH 4:9 Ta o̱n vása xíni̱ ñóꞌó ka̱ ka̱ꞌa̱n ndi̱ xíꞌin ndó xa̱ꞌa̱ ña kukiꞌvi ini ndó koni táꞌan ndó, chi xa sa̱kuáꞌá ndó no̱o̱ mi̱i Ndios ndasaá ndixa kukiꞌvi ini ndó koni táꞌan ndó.
1TH 4:10 Ñandixa kúu ña kíꞌvi ini ndó xíni ndó ndiꞌi nañani yó xíꞌin náki̱ꞌva̱ yó na táku̱ ndiꞌi ñoo estado Macedonia. Ta saá ni, xáku ndáꞌví ndi̱ no̱o̱ ndóꞌó ña kukiꞌvi ka̱ ini ndó koni táꞌan ndó,
1TH 4:11 ta chikaa̱ ndó ndee̱ ña vivíi kutaku̱ ndó xíꞌin inka̱ ni̱vi, ta ndasaá kuiti xa̱ꞌa̱ chiño mi̱i ndó kundiꞌi ini ndó. Kasa chiño ndó xa̱ꞌa̱ ña xíni̱ ñóꞌó ndó, nda̱tán yóo ña xa̱ꞌnda chiño ndi̱ no̱o̱ ndó.
1TH 4:12 Tá kísa ndivi ndó ñayóꞌo, ta va̱ꞌa kanóo to̱ꞌon xa̱ꞌa̱ ndó no̱o̱ inka̱ ni̱vi, ta o̱n kuma̱ni̱ ka̱ nda̱ ñii ña xíni̱ ñóꞌó ndó ndaꞌa̱ ndó.
1TH 4:13 Nañani yó xíꞌin náki̱ꞌva̱ yó, kóni ndi̱ ña kunda̱a̱ va̱ꞌa ini ndó ndí ni̱vi na kándixa Jesucristo ta ni̱xiꞌi̱ na, nayóꞌo ndixa nataku̱ na ki̱vi̱ va̱xi. Ta xa̱ꞌa̱ ña kúnda̱a̱ ini ndó ñayóꞌo, ta o̱n kuchuchú ní ini ndó, nda̱tán kúchuchú ní ini ni̱vi na o̱n vása ndáa ini ndí ki̱vi̱ va̱xi ndixa nataku̱ na ta kutaku̱ na xíꞌin Ndios ndiꞌi saá ki̱vi̱.
1TH 4:14 Ta mi̱i yó, kándixa yó ndí Jesucristo ni̱xiꞌi̱ ra ta na̱taku̱ ra, ta ñii káchí saá Ndios sanataku̱ ra ndiꞌi ni̱vi na ni̱xiꞌi̱, na kúu na kándixa Jesucristo.
1TH 4:15 To̱ꞌon ña káꞌa̱n ndi̱ xíꞌin ndó vitin ñii kúu ña xíꞌin to̱ꞌon ña xa sa̱náꞌa Jesucristo, Ta̱a ta̱Káꞌno no̱o̱ yó. To̱ꞌon yóꞌo káchí ña ndí ki̱vi̱ ndikó Jesucristo ñoyívi yóꞌo, ta ni̱vi na kándixa ñaꞌá, na kúu na táku̱ ki̱vi̱ ndikó ra, o̱n ndaa siꞌna nayóꞌo no̱o̱ ni̱vi na xa ni̱xiꞌi̱, ta ndiꞌi ni̱vi na kándixa Jesucristo, án na táku̱ kuu na, án na xa ni̱xiꞌi̱ kuu na, ta xíꞌin ndee̱ Ndios ndiꞌi nayóꞌo ndaa na ta nakutáꞌan na xíꞌin ra.
1TH 4:16 Saá chi xíꞌin to̱ꞌon ña kaꞌnda chiño ra, ta xíꞌin to̱ꞌon ña ka̱ꞌa̱n ñaángel káꞌno, ta xíꞌin ndusu ña nda̱ꞌyi tón trompeta Ndios, Jesucristo ndikó ra ñoyívi yóꞌo. Ta ni̱vi na ka̱ndixa ñaꞌá, na kúu na xa ni̱xiꞌi̱, Ndios siꞌna sanataku̱ ra nayóꞌo ta ndaníꞌi ra na.
1TH 4:17 Ta saá, ni̱vi na táku̱, na kúu na kándixa ñaꞌá, Ndios ndaníꞌi ra nayóꞌo, ta saá nakutáꞌan ndiꞌi yó xíꞌin Jesucristo ti̱xin vi̱ko̱ ña kánóo ni̱no. Ta saá kutaku̱ yó xíꞌin Jesucristo ndiꞌi saá ki̱vi̱ ña va̱xi.
1TH 4:18 Va̱ꞌa xíꞌin to̱ꞌon yóꞌo chikaa̱ ndó ndee̱ ini táꞌan ndó.
1TH 5:1 Nañani yó xíꞌin náki̱ꞌva̱ yó, o̱n vása xíni̱ ñóꞌó ka̱ꞌa̱n ndi̱ xíꞌin ndó ndá ki̱vi̱, án ndá yo̱o̱ ndikó Jesucristo ñoyívi yóꞌo,
1TH 5:2 chi xa xíni̱ va̱ꞌa ndó ndí ndikó ra ñii ki̱vi̱ ña o̱n vása ndáti ni̱vi, chi nda̱tán yóo ña kixaa̱ ñii ta̱kuíꞌná ñoó, saá koo ki̱vi̱ ndikó Jesucristo ñoyívi yóꞌo.
1TH 5:3 Ki̱vi̱ ña káꞌa̱n ni̱vi na o̱n vása kándixa Jesucristo, káchí na saá xíꞌin táꞌan na: “Va̱ꞌa ní táku̱ yó vitin, ta o̱n ko̱ó ka̱ ña ndíꞌi ini yó xa̱ꞌa̱”, káchí na, ta saá ñii kama kixaa̱ ña xo̱ꞌvi̱ ndiꞌi ni̱vi yóꞌo ta ndiꞌi xa̱ꞌa̱ na. Nda̱tán ndóꞌo ñii ñaꞌa̱ ki̱vi̱ kóni kaku sa̱ꞌya ñá, ta xa̱ndi̱ko̱n ñii kama kíxáꞌá ña kíꞌvi̱ ní ti̱xin ñá, saá kundoꞌo ni̱vi ki̱vi̱ ndikó Jesucristo ñoyívi yóꞌo, chi xa̱ndi̱ko̱n kixáꞌá xo̱ꞌvi̱ na, ta o̱n kuchiño ka̱ naníꞌi na ndasaá ka̱ku na no̱o̱ ña kundivi ki̱vi̱ saá.
1TH 5:4 Ta ndóꞌó, nañani yó xíꞌin náki̱ꞌva̱ yó, o̱n si̱ví ni̱vi na xíka yichi̱ no̱o̱ naa kúu ndó. Ña̱kán kía̱, ki̱vi̱ ndikó Jesucristo ñoyívi yóꞌo, o̱n nakaꞌnda ini ndó nda̱tán nákaꞌnda ini ni̱vi ki̱vi̱ ki̱xaa̱ ta̱kuíꞌná ki̱ꞌvi ra veꞌe na.
1TH 5:5 Ndóꞌó xíꞌin ndi̱ꞌi̱ na ndíko̱n yichi̱ Jesucristo, táku̱ yó yichi̱ no̱o̱ yóo ñoꞌo̱ yéꞌe; o̱n vása ndíko̱n yó yichi̱ no̱o̱ naa ní, no̱o̱ yóo kua̱ꞌa̱ ní no̱o̱ ña o̱n váꞌa.
1TH 5:6 Ta saá o̱n váꞌa kutaku̱ yó nda̱tán táku̱ ni̱vi na o̱n vása yóo tiꞌva nakiꞌin Jesucristo ki̱vi̱ ndikó ra. Nda̱ víka̱ xíni̱ ñóꞌó kutaku̱ yó nda̱tán táku̱ ni̱vi na ndóo ndíto, ta kasa kuenda xíꞌin mi̱i yó ña vivíi kutaku̱ yó.
1TH 5:7 Ta ni̱vi na ndíko̱n yichi̱ no̱o̱ naa ní, kéꞌé na nda̱tán kéꞌé ni̱vi ñoó naa ní. Saá chi nayóꞌo kísi̱n na, ta xíꞌi ní na, ta ni̱vi na ndáñóꞌó ini kúu na.
1TH 5:8 Ta mi̱i yó, o̱n vása táku̱ yó saá, chi xíka yó yichi̱ yéꞌe, ta ña̱kán xíni̱ ñóꞌó vivíi kundito yó, ta xíni̱ ñóꞌó kandixa yó Jesucristo, ta kukiꞌvi ini yó koni táꞌan yó. Ta xíni̱ ñóꞌó ndixa kundaa ini yó ta kundati yó ndí Jesucristo kasa ndivi ra to̱ꞌon ra ña saka̱ku ra mi̱i yó. Ta ña ndíko̱n yó yichi̱ yéꞌe saá, ñayóꞌo kúu ña ndáa mi̱i yó ko̱to̱ keꞌé yó ña o̱n váꞌa. Chi xíni̱ yó ndí ñii ñii ta̱tropa ndíxin ra xíꞌin ka̱a ña ndáa mi̱i ra; yóo ka̱a ña ndási̱ kándíká ra, ta yóo ka̱a ña kánóo si̱ni̱ ra. Ta nda̱tán yóo ka̱a yóꞌo ña ndáa ñii ñii ta̱tropa ña o̱n satakuéꞌe̱ na ra, saá yóo ña vivíi táku̱ yó yichi̱ yéꞌe, chi saá ndáa yó xíꞌin mi̱i yó ta sási ña mi̱i yó ko̱to̱ keꞌé yó ña o̱n váꞌa.
1TH 5:9 Ndios kóni ra ña kutaku̱ yó saá, chi o̱n si̱ví xa̱ꞌa̱ ña saxo̱ꞌvi̱ ra mi̱i yó kúu ña ni̱ka̱xin ra yó. Ta Ndios ni̱ka̱xin ra mi̱i yó xa̱ꞌa̱ ña saka̱ku ra yó kúu ña. Ta xa̱ꞌa̱ ña ki̱sa ndivi Jesucristo, Ta̱a ta̱Káꞌno no̱o̱ yó, Ndios kúchiño saka̱ku ra mi̱i yó.
1TH 5:10 Jesucristo ni̱xiꞌi̱ ra xa̱ꞌa̱ kua̱chi yó. Ta saá ndiꞌi mi̱i yó, ni̱vi na kándixa ñaꞌá, ndixa kutaku̱ yó xíꞌin ra ndiꞌi saá ki̱vi̱ ña va̱xi. Ta saá tá táku̱ ka̱ yó ki̱vi̱ ndikó Jesucristo, án xa ni̱xiꞌi̱ yó, ta ndixa kutaku̱ yó xíꞌin ra ndiꞌi saá ki̱vi̱ ña va̱xi.
1TH 5:11 Ta vitin sakusii̱ ka̱ ndó ini táꞌan ndó xíꞌin to̱ꞌon yóꞌo, ta chindeé táꞌan ndó ña va̱ꞌa ka̱ kundiko̱n ndó yichi̱ Jesucristo. Ñii káchí nda̱tán yóo ña chíndeé táꞌan ndó vitin, ñii ki̱ꞌva saá chindeé táꞌan ka̱ ndó ki̱vi̱ va̱xi.
1TH 5:12 Nañani yó xíꞌin náki̱ꞌva̱ yó, xáku ndáꞌví ndi̱ no̱o̱ ndó ña kasa to̱ꞌó ndó ni̱vi na sa̱kuiso chiño Jesucristo. Saá chi nayóꞌo kísa chiño na xíꞌin ndó, ndáto̱ꞌon na xíꞌin ndó, ta chíndeé na ndóꞌó ko̱ꞌo̱n ndó yichi̱ Jesucristo.
1TH 5:13 Kasa to̱ꞌó ndó ni̱vi yóꞌo ta kukiꞌvi ini ndó koni ndó na xa̱ꞌa̱ chiño ña kéꞌé na xíꞌin ndó. Ta saá xíni̱ ñóꞌó vivíi kutaku̱ ndó xíꞌin táꞌan ndó.
1TH 5:14 Ta tuku xáku ndáꞌví ndi̱ no̱o̱ ndó, ña ka̱ꞌa̱n ndó xíꞌin nañani yó ta xíꞌin náki̱ꞌva̱ yó, na o̱n xi̱in kasa chiño. Ka̱ꞌa̱n ndó xíꞌin na ndí xíni̱ ñóꞌó kasa chiño na. Ta ka̱ꞌa̱n ndó chikaa̱ ndó ndee̱ ini nañani yó xíꞌin náki̱ꞌva̱ yó na kúu na kúchuchú ini chi xáni si̱ni̱ na ña o̱n kundeé ka̱ na kundiko̱n na yichi̱ Ndios. Ta saá tuku chindeé ndó nañani yó xíꞌin náki̱ꞌva̱ yó na loꞌo ní kúndeé no̱o̱ ña o̱n váꞌa. Ta xíꞌin ña káꞌno ini ndó kutaku̱ ndó xíꞌin ndiꞌi ni̱vi yóꞌo.
1TH 5:15 Tá yóo ni̱vi na kéꞌé ña o̱n váꞌa xíꞌin ndó, ta o̱n chaꞌvi ndó nayóꞌo xíꞌin inka̱ ña o̱n váꞌa. Ta ndiꞌi saá ki̱vi̱ ndukú ndó keꞌé ndó ñava̱ꞌa xíꞌin natáꞌan ndó ta xíꞌin ndiꞌi inka̱ ni̱vi.
1TH 5:16 Ta xíni̱ ñóꞌó kusii̱ ní ini ndó ndiꞌi saá ki̱vi̱.
1TH 5:17 Ta nda̱ loꞌo o̱n sandakoo ndó káꞌa̱n ndó xíꞌin Ndios ndiꞌi saá ki̱vi̱.
1TH 5:18 Tá o̱n vása va̱ꞌa táku̱ ndó, án va̱ꞌa ní táku̱ ndó, ta saá ni, xíni̱ ñóꞌó taxi ndó ña táxaꞌvi ñaꞌá ndaꞌa̱ Ndios. Saá chi ñayóꞌo kúu ña kóni Ndios keꞌé ndiꞌi ni̱vi na kándixa Jesucristo.
1TH 5:19 O̱n kasi ndó no̱o̱ Níma̱ Ndios, ta va̱ꞌa taxi ndó ná kasa chiño Níma̱ Ndios ini mi̱i ndó.
1TH 5:20 Ta o̱n váꞌa xaa noo ndó to̱ꞌon ña káꞌa̱n Níma̱ Ndios sanáꞌa ña ndóꞌó.
1TH 5:21 Ta xíni̱ ñóꞌó koto ndoso ndó to̱ꞌon ña káꞌa̱n ni̱vi sánáꞌa na, tá káchí na ndí to̱ꞌon sánáꞌa na kúu ña ta̱xi Níma̱ Ndios ndaꞌa̱ na. Ta saá nakiꞌin kuiti ndó to̱ꞌon va̱ꞌa, ta o̱n chikaa̱ so̱ꞌo ndó ña o̱n váꞌa.
1TH 5:22 Chi xíni̱ ñóꞌó kuxíká ndó no̱o̱ ndiꞌi no̱o̱ ña o̱n váꞌa.
1TH 5:23 Ta vitin ndúkú ndi̱ no̱o̱ Ndios, ta̱a ta̱ táxi ña koo ñava̱ꞌa ini yó, ña chindeé ra ndóꞌó ta nduu ndó ni̱vi na va̱ꞌa na ndii no̱o̱ ra. Ná kundaa va̱ꞌa Ndios ñii níí ñii ñii ndó xa̱ꞌa̱ ña va̱ꞌa ndii koo níma̱ ndó xíꞌin ini ndó ta xíꞌin yi̱kí ko̱ñu ndó. Ta saá o̱n kóo ka̱ kua̱chi kuiso ndó ki̱vi̱ Jesucristo, Ta̱a ta̱Káꞌno no̱o̱ yó, ndikó ra ñoyívi yóꞌo.
1TH 5:24 Ndios kúu ta̱a ta̱ ka̱na ndóꞌó kundiko̱n ndó yichi̱ ra, ta ndixa ta̱nda̱a̱ va̱ꞌa kúu ra, ña̱kán Ndios kasa ndivi ra to̱ꞌon ni̱ka̱ꞌa̱n ra ña nduu ndó ni̱vi na ndii no̱o̱ ra.
1TH 5:25 Nañani yó xíꞌin náki̱ꞌva̱ yó, xáku ndáꞌví ndi̱ no̱o̱ ndó ña o̱n nandoso ndó ka̱ꞌa̱n ndó xíꞌin Ndios xa̱ꞌa̱ ndi̱.
1TH 5:26 Ta xíꞌin ñato̱ꞌó ní ini ndó, chi̱to ndó no̱o̱ táꞌan ndó, saá chindeé táꞌan ndó.
1TH 5:27 Xíꞌin nda̱yí Jesucristo, yi̱ꞌi̱ ta̱Pablo káꞌa̱n i̱ xíꞌin ndó ña kaꞌvi ndó tutu yóꞌo no̱o̱ ndiꞌi ni̱vi na kándixa Jesucristo.
1TH 5:28 Ta Jesucristo, Ta̱a ta̱Káꞌno no̱o̱ yó, ná keꞌé ra ñava̱ꞌa xíꞌin ndó. Saá ná koo ña.
2TH 1:1 Xíꞌin to̱ꞌon yóꞌo yi̱ꞌi̱, ta̱Pablo, xíꞌin ta̱Silvano, xíꞌin ta̱Timoteo, chíndeé ndi̱ ndóꞌó na táku̱ ñoo Tesalónica, na kúu ni̱vi na nákutáꞌan xa̱ꞌa̱ ña kísa káꞌno ndó Yivá yó Ndios xíꞌin Jesucristo, Ta̱a ta̱Káꞌno no̱o̱ yó.
2TH 1:2 ¡Ná keꞌé Ndios xíꞌin Jesucristo ñava̱ꞌa xíꞌin ndó, ta ná taxi ra koo ñava̱ꞌa ini ndó!
2TH 1:3 Ndiꞌi saá ki̱vi̱ táxi ndi̱ ña táxaꞌvi ñaꞌá ndaꞌa̱ Ndios xa̱ꞌa̱ ndóꞌó. Ndixa chiño no̱o̱ ndi̱ kúu ña káꞌa̱n ndi̱ saá xa̱ꞌa̱ ndó xíꞌin Ndios, chi va̱ꞌa ní vivíi ndíko̱n ndó yichi̱ Jesucristo. Chi ñii ñii ki̱vi̱ ña táku̱ ndó, ta saá va̱xi kuaꞌno ka̱ ña va̱ꞌa kándixa ndó Jesucristo, ta ñii ki̱ꞌva saá va̱xi kuaꞌno ka̱ ña kíꞌvi ini ndó xíni táꞌan ndó.
2TH 1:4 Ña̱kán kía̱ ki̱vi̱ xáa̱ ndi̱ ñii ñii ñoo no̱o̱ nákutáꞌan ni̱vi xa̱ꞌa̱ ña kísa káꞌno na Jesucristo, ta xíꞌin ñasi̱i̱ ini ndi̱ ndáto̱ꞌon ndi̱ xíꞌin nayóꞌo xa̱ꞌa̱ ña va̱ꞌa táku̱ ndó. Saá chi ndóꞌó chíkaa̱ ní ndó ndee̱ xíꞌin mi̱i ndó ña va̱ꞌa kua̱ꞌa̱n ndó yichi̱ Ndios. Vará yóo ní tondíni ta xóꞌvi̱ ní ndó xa̱ꞌa̱ ña kándixa ndó Jesucristo, ta saá ni, o̱n vása sándakoo ndó yichi̱ ra, ta va̱ꞌa kúndeé ndó no̱o̱ ndiꞌi ña o̱n váꞌa xóꞌvi̱ ndó.
2TH 1:5 Ta saá sánáꞌa ndó ndí Ndios ki̱sa ndivi ra ñanda̱a̱ xíꞌin ndó. Saá chi Ndios káchí ra ndóꞌó kúu ni̱vi na ndáya̱ꞌví ní, ta na̱ka̱xin ra ndóꞌó ña kutaku̱ ndó yichi̱ no̱o̱ xáꞌnda chiño ra. Ta vitin ndóꞌó xóꞌvi̱ ní ndó xa̱ꞌa̱ ña ndíko̱n ndó yichi̱ yóꞌo.
2TH 1:6 Ndixa ñanda̱a̱ kúu ña kéꞌé Ndios xíꞌin ni̱vi, ña̱kán ñii ki̱vi̱ chaꞌvi ra xíꞌin ñayo̱ꞌvi̱ ni̱vi na kúu na sáxo̱ꞌvi̱ ndóꞌó.
2TH 1:7 Ta ndaꞌa̱ ndóꞌó, ni̱vi na xóꞌvi̱ ní, ta xíꞌin ndaꞌa̱ mi̱i ndi̱, ñii káchí Ndios taxi ra ña nakindée yó no̱o̱ ndiꞌi ña xóꞌvi̱ yó. Saá kundivi ki̱vi̱ ndikó Jesucristo ñoyívi yóꞌo xíꞌin kua̱ꞌa̱ ní naángel na kómí ndee̱ ra,
2TH 1:8 ta kixi ra ma̱ꞌñó ñoꞌo̱ xíxi̱. Kixaa̱ ra ña saxo̱ꞌvi̱ ra ni̱vi na o̱n vása ní‑xiin nakoni Ndios, ta ni o̱n vása ní‑xiin na chikaa̱ so̱ꞌo na to̱ꞌon ñava̱ꞌa xa̱ꞌa̱ Jesucristo, Ta̱a ta̱Káꞌno no̱o̱ yó.
2TH 1:9 Xa̱ꞌa̱ ña ni̱‑xiin ni̱vi yóꞌo kandixa na Jesucristo, nayóꞌo ko̱ꞌo̱n na no̱o̱ xo̱ꞌvi̱ ní na ndiꞌi saá ki̱vi̱ ña va̱xi, ta kuxíká va̱ꞌa na no̱o̱ Ndios, no̱o̱ yóo ndiꞌi ndee̱ ra, no̱o̱ yóo ndiꞌi ñava̱ꞌa káꞌno, ta livi ní.
2TH 1:10 Ndiꞌi ñayóꞌo kundivi ña ki̱vi̱ ndikó Jesucristo, ta ndiꞌi ni̱vi na kúu na kándixa ñaꞌá, kasa to̱ꞌó na ra, kasa káꞌno na ra, ta koto na no̱o̱ ra xíꞌin ndiꞌi ñasi̱i̱ ini na. Ta ki̱vi̱ yóꞌo ñii nakutáꞌan ndó xíꞌin ni̱vi yóꞌo, saá chi ka̱ndixa ndó to̱ꞌon ña ni̱ka̱ꞌa̱n ndi̱ xíꞌin ndó.
2TH 1:11 Ña̱kán kía̱, ndiꞌi saá ki̱vi̱ káꞌa̱n ndi̱ xíꞌin Ndios xa̱ꞌa̱ ndó. Ta ndúkú ndi̱ no̱o̱ ra ña chindeé ra ndóꞌó ña kuu ndó ni̱vi na ndáya̱ꞌví ní yichi̱ ra, chi ni̱ka̱xin ra ndóꞌó kundiko̱n ndó Jesucristo. Ta ndúkú ndi̱ no̱o̱ Ndios ña chindeé ra ndóꞌó kasa ndivi ndó ndiꞌi chiño ña xáni si̱ni̱ ndó kúu ñava̱ꞌa keꞌé ndó chi kándixa ndó Jesucristo.
2TH 1:12 Ta saá kanóo síkón ki̱vi̱ Jesucristo no̱o̱ ni̱vi xa̱ꞌa̱ ñava̱ꞌa keꞌé ndó, ta Jesucristo taxi ra ña kanóo síkón ñato̱ꞌó ndó, saá chi Yivá yó Ndios xíꞌin Jesucristo ta̱Káꞌno no̱o̱ yó, va̱ꞌa ní ini ra, ta ndixa kéꞌé ra ñava̱ꞌa xíꞌin yó.
2TH 2:1 Ta vitin, nañani yó xíꞌin náki̱ꞌva̱ yó, ndato̱ꞌon ka̱ ndi̱ xíꞌin ndó xa̱ꞌa̱ ki̱vi̱ ndikó Jesucristo ñoyívi yóꞌo, ta ndaníꞌi ra yó, ta nakutáꞌan yó xíꞌin ra. Ta xáku ndáꞌví ndi̱ no̱o̱ ndó
2TH 2:2 ña o̱n taxi ndó ndí inka̱ ni̱vi sandiꞌi na ini ndó, ni o̱n sayi̱ꞌví na ndóꞌó xíꞌin to̱ꞌon ña vatá ña káchí na, káꞌa̱n na xíꞌin ndó: “Xa ndi̱kó Jesucristo ñoyívi yóꞌo ta Ndios kísa nani ra kua̱chi ndiꞌi ni̱vi”, káchí na. Ta ndóꞌó, o̱n kandixa ndó to̱ꞌon yóꞌo, vará káchí na ndí to̱ꞌon ña ni̱ka̱ꞌa̱n Níma̱ Ndios xíꞌin ini na kúu ña, án káchí na to̱ꞌon ña ni̱ka̱ꞌa̱n mi̱i ndi̱ kúu ña, án káchí na tutu ña ni̱taa mi̱i ndi̱ kúu ña káꞌa̱n ndí xa ki̱xaa̱ ki̱vi̱ káꞌno yóꞌo, ta o̱n kandixa ndó ña káꞌa̱n ni̱vi yóꞌo.
2TH 2:3 Nda̱ loꞌo o̱n taxi ndó ña sandáꞌví na ndóꞌó xíꞌin to̱ꞌon ña vatá yóꞌo, saá chi siꞌna xíni̱ ñóꞌó kixaa̱ ki̱vi̱ ña kua̱ꞌa̱ ní ni̱vi kixáꞌá na ndeé ní kasa toon ini na no̱o̱ Ndios, ta kixaa̱ ñii ta̱a ta̱ ndiva̱ꞌa ní ini, ta̱nda̱ ndiꞌi yaꞌa ñayóꞌo, saá kixaa̱ ki̱vi̱ ndikó Jesucristo ñoyívi yóꞌo. Ta Ndios ndixa xa chi̱tóni̱ ra ndasaá ndiꞌi xa̱ꞌa̱ ta̱a ta̱ndiva̱ꞌa yóꞌo.
2TH 2:4 Ta ña ta̱ꞌán ka̱ ndiꞌi xa̱ꞌa̱ ta̱a yóꞌo, ta keꞌé ra saá: kusaa̱ ní ini ra koni ra Ndios ndinoꞌo, ta kusaa̱ ini ra koni ra ndiꞌi ndios ñavatá ña kísa káꞌno ni̱vi, saá chi ta̱ndiva̱ꞌa yóꞌo koni ra ña ndiꞌi ni̱vi kasa káꞌno na ndasaá kuiti mi̱i ra. Ta saá ñii ki̱vi̱ kee ra ko̱ꞌo̱n ra ta xaa̱ ra veꞌe ño̱ꞌo káꞌno ña nákaa̱ ñoo Jerusalén, ta koo ra no̱o̱ tón táyi̱ káꞌno, tón ñíndichi ini veꞌe ño̱ꞌo yóꞌo, ta ka̱ꞌa̱n ndoso ra no̱o̱ ndiꞌi ni̱vi, kachí ra saá: “Yi̱ꞌi̱ kúu Ndios ndinoꞌo”, kachí ra xíꞌin ni̱vi.
2TH 2:5 Ta ndóꞌó, nañani yó xíꞌin náki̱ꞌva̱ yó na táku̱ ñoo Tesalónica, ¿án o̱n vása nákáꞌán ndó ki̱vi̱ ni̱xi̱yo i̱ xíꞌin ndó, ta nda̱to̱ꞌon i̱ xíꞌin ndó xa̱ꞌa̱ ndiꞌi ñayóꞌo?
2TH 2:6 Ta saá kúnda̱a̱ ini ndó ndá ndee̱ kúu ña sási no̱o̱ ta̱ndiva̱ꞌa yóꞌo ña o̱n kixaa̱ ra vitin. Saá chi xíni̱ ñóꞌó kundati ra nda̱ kixaa̱ ki̱vi̱ ña chi̱tóni̱ Ndios, ta saá Ndios táxi ra ña kixaa̱ ta̱ndiva̱ꞌa yóꞌo no̱o̱ ni̱vi.
2TH 2:7 Ta saá ni, mi̱i ñandee̱ o̱n váꞌa ña xáꞌnda chiño no̱o̱ ta̱a ta̱ndiva̱ꞌa yóꞌo xa nákaa̱ ña kísa chiño seꞌé ña ñoyívi yóꞌo. Saá yóo ña vitin, ta ndákuiti kúma̱ni̱ kixaa̱ ki̱vi̱ ña sa̱ña̱ ndee̱ ña sási no̱o̱ ta̱a ta̱ndiva̱ꞌa yóꞌo, ta saá sa̱ña̱ ra ko̱ꞌo̱n ndíka̱ ra keꞌé ra ña o̱n vása va̱ꞌa.
2TH 2:8 Ta saá xa̱ndi̱ko̱n nati̱vi ta̱a ta̱ndiva̱ꞌa yóꞌo no̱o̱ ndiꞌi ni̱vi ñoyívi yóꞌo ta keꞌé ra kua̱ꞌa̱ ní ña o̱n váꞌa. Ta saá kixaa̱ ki̱vi̱ Jesucristo, xíꞌin loꞌo ta̱chi̱ yuꞌu̱ ra, kaꞌni ra ta̱ndiva̱ꞌa yóꞌo. Saá chi ki̱vi̱ ndikó Jesucristo xíꞌin ndiꞌi ndee̱ ra ña livi ña yéꞌe, sandiꞌi ra xa̱ꞌa̱ ndiꞌi ndee̱ ta̱a ta̱ndiva̱ꞌa yóꞌo.
2TH 2:9 Chi ta̱a ta̱ndiva̱ꞌa yóꞌo kixaa̱ ra xíꞌin ndee̱ ñaníma̱ ndiva̱ꞌa káꞌno Satanás, ña̱kán kuchiño ra keꞌé ra kua̱ꞌa̱ ní chiño náꞌno ña kúu milagro án seña vatá ña nakaꞌnda ini ni̱vi koni ñaꞌá na.
2TH 2:10 Ta saá tuku keꞌé ra ndiꞌi saá no̱o̱ ña o̱n váꞌa ña sandáꞌví ka̱ ra ni̱vi na kua̱ꞌa̱n yichi̱ no̱o̱ ndiꞌi xa̱ꞌa̱ na. Saá chi nayóꞌo o̱n vása ní‑xiin na nakiꞌin na to̱ꞌon ña nda̱a̱, xa̱ꞌa̱ ña kuchiño Ndios saka̱ku ra na.
2TH 2:11 Ta xa̱ꞌa̱ ña o̱n kuaꞌa na kandixa na ñanda̱a̱, Ndios taxi ra nda̱yí ndaꞌa̱ ñandee̱ vatá ña sandáꞌví ka̱ ña ni̱vi yóꞌo ña kandixa ka̱ na ñavatá.
2TH 2:12 Ta saá tá kixaa̱ ki̱vi̱ Ndios kasa nani ra xa̱ꞌa̱ kua̱chi ni̱vi, ta ni̱vi yóꞌo ko̱ꞌo̱n ndiꞌi na no̱o̱ xo̱ꞌvi̱ ní na ndiꞌi saá ki̱vi̱. Saá chi o̱n kuaꞌa na kandixa na ñanda̱a̱, ta kusii̱ ní ka̱ ini na kutaku̱ na kéꞌé na ña o̱n váꞌa.
2TH 2:13 Nañani yó xíꞌin náki̱ꞌva̱ yó, ndóꞌó kúu ni̱vi na kíꞌvi ini Jesucristo xíni ra. Ta ndiꞌi saá ki̱vi̱ xíni̱ ñóꞌó taxi ndi̱ ña táxaꞌvi ndaꞌa̱ Ndios xa̱ꞌa̱ ndóꞌó, chi nda̱ ki̱vi̱ no̱ó Ndios na̱ka̱xin ra ndóꞌó kuu ndó ni̱vi na saka̱ku ra. Saá chi ndóꞌó, xíꞌin ña ndinoꞌo ini ndó ka̱ndixa ndó to̱ꞌon ña nda̱a̱ xa̱ꞌa̱ Jesucristo, ta Níma̱ Ndios kísa chiño ña ini ndó, ña ndasa ndii ña níma̱ ndó, ta ndixa nduu ndó ni̱vi nayi̱i̱ no̱o̱ Ndios.
2TH 2:14 Xíꞌin to̱ꞌon ñava̱ꞌa xa̱ꞌa̱ Jesucristo ña ni̱ka̱ꞌa̱n ndoso ndi̱ no̱o̱ ndó, Ndios ka̱na ra ndóꞌó ña saka̱ku ra ndóꞌó. Saá chi kóni ra ña ñii káchí xíꞌin Jesucristo nakiꞌin ndó ñato̱ꞌó káꞌno ña livi ñoyívi ni̱no.
2TH 2:15 Ta saá, nañani yó xíꞌin náki̱ꞌva̱ yó, vivíi kutaku̱ ndó yichi̱ Jesucristo, ta o̱n sandakoo ndó to̱ꞌon ña sa̱náꞌa ndi̱ ndóꞌó. Án to̱ꞌon ña ni̱ka̱ꞌa̱n ndi̱ xíꞌin ndó, án to̱ꞌon ña ni̱taa ndi̱ no̱o̱ tutu, ta ti̱ꞌví ndi̱ ni̱xaa̱ ndaꞌa̱ ndó kúu ña, ta ndóꞌó, va̱ꞌa kandixa ndó ndiꞌi to̱ꞌon yóꞌo.
2TH 2:16 Ta Yivá yó Ndios xíꞌin Jesucristo, Ta̱a ta̱Káꞌno no̱o̱ yó, kúu ra ta̱a ta̱ kíꞌvi ní ini xíni mi̱i yó, ta ta̱a ta̱ káꞌno ní ini kúu ra, ña̱kán kéꞌé ra ñava̱ꞌa xíꞌin yó, ta ndiꞌi saá ki̱vi̱ chíkaa̱ ra ndee̱ ini yó ña o̱n kuyi̱ꞌví yó no̱o̱ ña xo̱ꞌvi̱ yó. Ta táxi ra ña ndáti yó ta ndáa ini yó ndí ndixa Ndios kasa ndivi ra to̱ꞌon ña ni̱ka̱ꞌa̱n ra xíꞌin yó.
2TH 2:17 Ta vitin ndúkú ndi̱ no̱o̱ ra ña chikaa̱ ra ndee̱ ini ndó ña o̱n kuyi̱ꞌví ini ndó, ta ndúkú ndi̱ no̱o̱ ra ña chindeé ra ndóꞌó ña kasa ndivi ndó ndasaá kuiti chiño va̱ꞌa, ta chindeé ra ndóꞌó ña ka̱ꞌa̱n ndó ndasaá kuiti to̱ꞌon va̱ꞌa no̱o̱ ni̱vi ñoyívi yóꞌo.
2TH 3:1 Nañani yó xíꞌin náki̱ꞌva̱ yó, ndúkú i̱ ñava̱ꞌa no̱o̱ ndóꞌó ña ka̱ꞌa̱n ndó ndukú ndó no̱o̱ Ndios ña chindeé ra ndi̱ꞌi̱, ña keꞌé ra ña kama kui̱ta̱ níꞌnó to̱ꞌon va̱ꞌa xa̱ꞌa̱ Jesucristo ndiꞌi saá xiiña, ta kua̱ꞌa̱ ní ni̱vi kuchiño nakiꞌin va̱ꞌa na to̱ꞌon yóꞌo xíꞌin ñato̱ꞌó, ñii ki̱ꞌva nda̱tán mi̱i ndó na̱kiꞌin va̱ꞌa ndó to̱ꞌon yóꞌo.
2TH 3:2 Ta xíni̱ ñóꞌó ka̱ꞌa̱n ndó ndukú ndó no̱o̱ Ndios ña saka̱ku ra ndi̱ꞌi̱ no̱o̱ ni̱vi na kúu na o̱n váꞌa na ndiva̱ꞌa ní ini, chi kua̱ꞌa̱ ní ni̱vi o̱n xi̱in na kandixa na Jesucristo.
2TH 3:3 Ta Jesucristo, Ta̱a ta̱Káꞌno no̱o̱ yó, ndixa kísa ndivi ra to̱ꞌon ra, ta ndixa taxi ra ndee̱ ndaꞌa̱ ndó, ta kundaa ra ndóꞌó no̱o̱ ña o̱n váꞌa.
2TH 3:4 Xa̱ꞌa̱ ña ndíko̱n yó Jesucristo, mi̱i ndi̱ ndixa ndáa ini ndi̱ ndóꞌó ña va̱ꞌa kísa ndivi ndó ña xáꞌnda chiño ndi̱ no̱o̱ ndó. Ta ndáa ini ndi̱ ndóꞌó ña o̱n sandakoo ndó kasa ndivi ndó saá.
2TH 3:5 Káꞌa̱n ndi̱ ndúkú ndi̱ no̱o̱ Jesucristo ta̱Káꞌno no̱o̱ yó, ña chindeé ra ndóꞌó ña kukiꞌvi ní ini ndó koni ndó inka̱ ni̱vi, ñii ki̱ꞌva nda̱tán Ndios kíꞌvi ini ra xíni ra ndóꞌó. Ta ndúkú ndi̱ no̱o̱ Ndios ña chikaa̱ ra ndee̱ ra ini ndó xa̱ꞌa̱ ña o̱n sandakoo ndó ndíko̱n ndó yichi̱ ra, vará yo̱ꞌvi̱ xo̱ꞌvi̱ ndó. Ta ndúkú ndi̱ no̱o̱ Ndios ña chindeé ra ndóꞌó ña kundeé ini ndó no̱o̱ ndiꞌi ña xo̱ꞌvi̱ ndó, ñii ki̱ꞌva nda̱tán Jesucristo o̱n vása ní‑sandakoo ra yichi̱ Ndios, vará ni̱xo̱ꞌvi̱ ní ra.
2TH 3:6 Nañani yó xíꞌin náki̱ꞌva̱ yó, xíꞌin nda̱yí Jesucristo, Ta̱a ta̱Káꞌno no̱o̱ yó, xáꞌnda chiño ndi̱ no̱o̱ ndóꞌó xíꞌin to̱ꞌon yóꞌo, ña káchí saá: Tá yóo nañani yó án náki̱ꞌva̱ yó na kúu ni̱vi na xúxán, ta o̱n xi̱in na kasa chiño na, ta ndóꞌó kuxíká ndó no̱o̱ nayóꞌo. Saá chi naxúxán yóꞌo o̱n vása ndíko̱n na yichi̱ ña xa sa̱náꞌa ndi̱ ndóꞌó.
2TH 3:7 Ta ndóꞌó xíni̱ ndó ndasaá va̱ꞌa kutaku̱ ndó nda̱tán xi̱taku̱ ndi̱ xíꞌin ndó. Chi ki̱vi̱ xi̱taku̱ ndi̱ xíꞌin ndó, o̱n vása ní‑xindo̱o xúxán ndi̱ no̱o̱ ndó.
2TH 3:8 Ki̱vi̱ xi̱taku̱ ndi̱ xíꞌin ndó, ta cha̱ꞌvi ndi̱ ndiꞌi ña xi̱xi ndi̱. Ta ndeé ní ki̱sa chiño ndi̱ ndiví ñoó, chi ni̱‑xiin ndi̱ sakuiso ndi̱ ndóꞌó xíꞌin ña chaꞌvi ndó xa̱ꞌa̱ ña xi̱xi ndi̱ xíꞌin ña xíni̱ ñóꞌó ndi̱.
2TH 3:9 Vará kómí ndi̱ nda̱yí ña chindeé ndó ndi̱ꞌi̱, xa̱ꞌa̱ ña kísa chiño ndi̱ xíꞌin ndó, ta ni̱‑xiin ndi̱ kiꞌin yaꞌvi ndi̱ ndaꞌa̱ ndó, chi xíꞌin ñayóꞌo sánáꞌa ndi̱ ndóꞌó ndasaá xíni̱ ñóꞌó kasa chiño ndó, ta o̱n kundati ndó inka̱ ni̱vi taxi na ña kuxu ndó.
2TH 3:10 Ki̱vi̱ xi̱taku̱ ndi̱ xíꞌin ndó, xa̱ꞌnda chiño ndi̱ no̱o̱ ndó xíꞌin to̱ꞌon yóꞌo, ña káchí saá: tá yóo ni̱vi na o̱n xi̱in kasa chiño, ta va̱ꞌa ná o̱n kuxu na, káchí ndi̱ xíꞌin ndó.
2TH 3:11 Saá chi xi̱ni̱ so̱ꞌo ndi̱ xa̱ꞌa̱ sava ndóꞌó ña o̱n vása kísa chiño ndó, ta ndóo xúxán ndó, ta kuiti xíka ndó sándiꞌi ndó ini inka̱ ni̱vi.
2TH 3:12 Ta saá xíꞌin nda̱yí Jesucristo xáꞌnda chiño ndi̱ no̱o̱ ndóꞌó, ni̱vi na kúu naxúxán. Káchí ndi̱ saá xíꞌin ndó: Va̱ꞌa ka̱ chikaa̱ ini ndó ná kasa chiño ndó, ta saá kiꞌin ndó si̱ꞌún ta kuchiño kukomí ndó ndiꞌi ña xíni̱ ñóꞌó ndó.
2TH 3:13 Nañani yó xíꞌin náki̱ꞌva̱ yó, o̱n kunaa̱ ndó kéꞌé ndó chiño va̱ꞌa, ta ndiꞌi saá ki̱vi̱ kasa ndivi ndó ña.
2TH 3:14 Tá yóo ni̱vi na o̱n xi̱in chikaa̱ so̱ꞌo to̱ꞌon ña káꞌa̱n ndi̱ xíꞌin ndó no̱o̱ tutu yóꞌo, ta koto va̱ꞌa ndó yu kúu nayóꞌo, ta o̱n kutáꞌan ka̱ ndó xíꞌin na. Ta saá nayóꞌo kukaꞌan no̱o̱ na xa̱ꞌa̱ ña o̱n váꞌa ke̱ꞌé na.
2TH 3:15 Ta saá ni, o̱n kusaa̱ ini ndó koni ndó nayóꞌo, ta va̱ꞌa ka̱ ka̱ꞌa̱n ndó vivíi ndato̱ꞌon ndó xíꞌin na xa̱ꞌa̱ ña o̱n váꞌa ke̱ꞌé na. Nda̱tán ndáto̱ꞌon ñii ta̱a xíꞌin ñani ra ta̱ kándixa Jesucristo, saá ka̱ꞌa̱n ndó xíꞌin nayóꞌo.
2TH 3:16 Jesucristo Ta̱a ta̱Káꞌno no̱o̱ yó, kúu ta̱a ta̱ taxi ña koo ñava̱ꞌa ini mi̱i yó. Tá yóo ki̱vi̱ va̱ꞌa táku̱ ndó, án tá yóo ki̱vi̱ o̱n vása va̱ꞌa táku̱ ndó, ta ndúkú i̱ no̱o̱ Jesucristo ña taxi ra ña koo ñava̱ꞌa ini ndó ndiꞌi saá ki̱vi̱. Ta, ¡ná koo Jesucristo xíꞌin ndiꞌi ndó!
2TH 3:17 Ta vitin yi̱ꞌi̱, ta̱Pablo, xíꞌin ndaꞌa̱ mi̱i i̱ táa i̱ to̱ꞌon yóꞌo ña chindeé i̱ ndóꞌó. Ta ñii ki̱ꞌva nda̱tán káꞌyi i̱ ki̱vi̱ mi̱i i̱ no̱o̱ ndiꞌi tutu ña tíꞌví i̱ kua̱ꞌa̱n ndaꞌa̱ nañani yó xíꞌin náki̱ꞌva̱ yó, saá káꞌyi i̱ ki̱vi̱ mi̱i i̱ no̱o̱ tutu yóꞌo.
2TH 3:18 Ndúkú i̱ no̱o̱ Jesucristo, Ta̱a ta̱Káꞌno no̱o̱ yó, ña keꞌé ra ñava̱ꞌa xíꞌin ndiꞌi ndó. ¡Saá ná koo ña!
1TI 1:1 Yi̱ꞌi̱, ta̱Pablo, ta̱apóstol xíꞌin nda̱yí Jesucristo kúu i̱, chi saá Ndios xíꞌin Jesucristo sa̱kuiso chiño ra yi̱ꞌi̱. Ndios kúu Ta̱a ta̱ Sa̱ka̱ku mi̱i yó no̱o̱ ña o̱n váꞌa, ta Jesucristo táxi ra ña kúnda̱a̱ ini yó ndí ndixa kasa ndivi ra ña ndáti mi̱i yó xa̱ꞌa̱ ña kándixa yó ra.
1TI 1:2 Chíndeé i̱ yóꞌó, ta̱Timoteo, ta̱a ta̱ yóo nda̱tán yóo sa̱ꞌya mi̱i i̱. Ta yi̱ꞌi̱, nda̱tán yóo yivá mi̱i ún saá ni̱xi̱yo i̱ xíꞌin ún sa̱náꞌa i̱ yóꞌó xa̱ꞌa̱ yichi̱ Jesucristo. Ta vitin kóni i̱ ndí Ndios Yivá yó xíꞌin Jesucristo ta̱ xáꞌnda chiño no̱o̱ yó, ná kundáꞌví ini ra koni ra yóꞌó, ná keꞌé ra ñava̱ꞌa xíꞌin ún, ta ná taxi ra ña koo va̱ꞌa ini ún. Saá ná koo.
1TI 1:3 Ki̱vi̱ ta̱ꞌán ka̱ kee i̱ ñoo Éfeso ta kixaa̱ i̱ ñii xiiña no̱o̱ ñoꞌo̱ na̱ní Macedonia yóꞌo, ta ndu̱kú i̱ ñava̱ꞌa no̱o̱ yóꞌó ña kindo̱o ka̱ ún ñoo Éfeso. Saá chi kóni i̱ ña ka̱ꞌa̱n ún xíꞌin ni̱vi na sánáꞌa to̱ꞌon ña o̱n vása yóo yuꞌú xíꞌin to̱ꞌon ña nda̱a̱ ndinoꞌo xa̱ꞌa̱ yichi̱ Jesucristo. Ka̱ꞌa̱n ún xíꞌin nayóꞌo ña sandakoo na, ta o̱n sanáꞌa ka̱ na to̱ꞌon yóꞌo, chi o̱n si̱ví ñanda̱a̱ kúu ña.
1TI 1:4 Ta ka̱ꞌa̱n ún xíꞌin na ña o̱n chikaa̱ so̱ꞌo na cuento yatá ña o̱n ko̱ó xa̱ꞌa̱. Ta ndato̱ꞌon ún xíꞌin na ndí o̱n chikaa̱ na ndee̱ xa̱ꞌa̱ ña sakuáꞌá na yu kúu naxi̱i̱ síkuá na. Saá chi xa̱ꞌa̱ ña kéꞌé ni̱vi saá kíxáꞌá na xíꞌin to̱ꞌon káni táꞌan na xíꞌin táꞌan na, ta ñayóꞌo nda̱ loꞌo o̱n vása chíndeé ña na ña va̱ꞌa kutaku̱ na yichi̱ Ndios. Chi ndasaá kuiti ña kándixa yó Jesucristo kúu ña chíndeé yó ña va̱ꞌa kutaku̱ yó yichi̱ Ndios.
1TI 1:5 Ta ña xíni̱ ñóꞌó ní no̱o̱ i̱ kúu ña chindeé ún nañani yó xíꞌin náki̱ꞌva̱ yó ña ndixa kukiꞌvi ini na koni táꞌan na. Tá vivíi ndii nakoo níma̱ na, ta o̱n ko̱ó xa̱ꞌa̱ ña níma̱ mi̱i na chikaa̱ ña kua̱chi kuiso na, ta ndinoꞌo ini na kandixa na Ndios, ta saá kukomí na ndee̱ ña ndixa kukiꞌvi ini na koni táꞌan na.
1TI 1:6 Ta sava ni̱vi xa sa̱ndakoo na ña va̱ꞌa kutaku̱ na xíꞌin táꞌan na, ta vitin ndasaá kuiti náa na xíꞌin inka̱ ni̱vi xa̱ꞌa̱ ña o̱n vása ndáya̱ꞌví.
1TI 1:7 Nani̱vi yóꞌo kóni na kuu na maestro ña sanáꞌa na nda̱yí Ndios ña ni̱taa ta̱Moisés xi̱na̱ꞌá, ta o̱n vása xíni̱ na ña káꞌa̱n na, ni o̱n vása kúnda̱a̱ ini na xa̱ꞌa̱ to̱ꞌon sánáꞌa na, vará xáni si̱ni̱ na ndixa to̱ꞌon ña nda̱a̱ sánáꞌa na.
1TI 1:8 Xíni̱ yó ndí nda̱yí ña xa̱ꞌnda chiño Ndios xi̱na̱ꞌá kúu ña va̱ꞌa. Ta saá ni, tá o̱n vása xíni̱ yó yu kúu xa̱ꞌa̱ chi̱ndúꞌu̱ Ndios nda̱yí ra, ta ndasaá kuiti kísa ndivi yó ña nda̱tán xáni si̱ni̱ mi̱i yó, ta saá ndixa kua̱ꞌa̱n yó yichi̱ o̱n váꞌa.
1TI 1:9 Ndixa xíni̱ ñóꞌó kunda̱a̱ ini yó yu kúu xa̱ꞌa̱ ña chi̱ndúꞌu̱ Ndios nda̱yí. O̱n si̱ví xa̱ꞌa̱ ni̱vi nanda̱a̱ na kísa ndivi ña kóni Ndios kúu ña chi̱ndúꞌu̱ ra nda̱yí. Ta chi̱ndúꞌu̱ ra nda̱yí xa̱ꞌa̱ ni̱vi na toon ní ini, ta xa̱ꞌa̱ ni̱vi na o̱n xi̱in kasa ndivi ña kóni Ndios, ta xa̱ꞌa̱ ni̱vi na o̱n váꞌa, ta xa̱ꞌa̱ ni̱vi na kíꞌvi ní kua̱chi, ta xa̱ꞌa̱ ni̱vi na o̱n xi̱in kasa to̱ꞌó Ndios, ta xa̱ꞌa̱ ni̱vi na xáku̱ ndaa no̱o̱ ndiꞌi ñava̱ꞌa Ndios, ta xa̱ꞌa̱ ni̱vi na xáꞌni yivá siꞌí mi̱i, ta xa̱ꞌa̱ ni̱vi na xáꞌni inka̱ ni̱vi,
1TI 1:10 ta xa̱ꞌa̱ ta̱a ta̱ kíꞌvi kua̱chi xíꞌin ñaꞌa̱ ñá o̱n si̱ví ñásíꞌí ra kúu, ta xa̱ꞌa̱ ñaꞌa̱ ñá kíꞌvi kua̱chi xíꞌin inka̱ ta̱a ta̱ o̱n si̱ví yii̱ ñá kúu, ta xa̱ꞌa̱ ta̱a ta̱ kíꞌvi kua̱chi kini xíꞌin inka̱ ta̱a, ta xa̱ꞌa̱ ñaꞌa̱ ñá kíꞌvi kua̱chi kini xíꞌin inka̱ ñaꞌa̱, ta xa̱ꞌa̱ ni̱vi na tíin inka̱ ni̱vi ña taan seꞌé ñaꞌá na, ta xa̱ꞌa̱ ni̱vi na káꞌa̱n to̱ꞌon vatá xíꞌin ni̱vi, ta xa̱ꞌa̱ ni̱vi na ndákuii̱n to̱ꞌon vatá no̱o̱ nachiño, ta xa̱ꞌa̱ ni̱vi na sáa̱ ini xíni to̱ꞌon nda̱a̱ ña sánáꞌa yó. Xa̱ꞌa̱ ndiꞌi ni̱vi na kéꞌé ña o̱n váꞌa yóꞌo, Ndios chi̱ndúꞌu̱ ra nda̱yí ña kaꞌnda chiño no̱o̱ na ña o̱n keꞌé na saá.
1TI 1:11 Ta ni̱vi na kéꞌé ña o̱n váꞌa yóꞌo o̱n vása yóo yuꞌú na xíꞌin to̱ꞌon ña sánáꞌa yó, ña kúu to̱ꞌon ña nda̱a̱, ña va̱ꞌa, ña livi ní. Ta mi̱i to̱ꞌon va̱ꞌa yóꞌo kúu ña káꞌa̱n ndoso i̱ no̱o̱ ni̱vi, chi Ndios sa̱kuiso chiño ra yi̱ꞌi̱ keꞌé i̱ saá.
1TI 1:12 Táxi i̱ ña táxaꞌvi ñaꞌá ndaꞌa̱ Jesucristo, ta̱a ta̱ ta̱xi ndee̱ ndaꞌa̱ i̱, chi xáni ini ra ndí yi̱ꞌi̱ kúu ta̱nda̱a̱, ta̱a ta̱ ndixa kasa ndivi va̱ꞌa chiño ra, ta ni̱ka̱xin ra yi̱ꞌi̱ kuu i̱ ta̱ kísa chiño no̱o̱ ra.
1TI 1:13 Ñava̱ꞌa yóꞌo ke̱ꞌé ra xíꞌin i̱, vará kui̱ya̱ ni̱yaꞌa xi̱kuu i̱ ta̱a ta̱ ni̱ka̱ꞌa̱n ña o̱n váꞌa xa̱ꞌa̱ ra, ta sa̱xo̱ꞌvi̱ ní i̱ ni̱vi na ndíko̱n yichi̱ ra, ta ni̱ka̱ꞌa̱n i̱ to̱ꞌon ndiva̱ꞌa xíꞌin ra. Ta saá ni, Ndios ki̱sa káꞌno ini ra xa̱ꞌa̱ i̱, chi ña o̱n váꞌa yóꞌo ke̱ꞌé i̱ ki̱vi̱ ta̱ꞌán ka̱ kandixa i̱ Jesucristo, ta ta̱a ta̱ naa ini xi̱kuu i̱.
1TI 1:14 Vará nda̱ ñii ñava̱ꞌa o̱n vása ní‑keꞌé i̱ no̱o̱ ra ña̱kán ke̱ꞌé ra ñava̱ꞌa xíꞌin i̱, ta kua̱ꞌa̱ ní ñava̱ꞌa xa ke̱ꞌé Jesucristo xíꞌin i̱. Ta ta̱xi ra ndee̱ ña kuchiño kandixa i̱ ra, ta ta̱xi ra ndee̱ ña kuchiño kukiꞌvi ini i̱ koni i̱ ni̱vi. Ta ndiꞌi ñava̱ꞌa na̱kiꞌin i̱ ki̱xi ña no̱o̱ Jesucristo.
1TI 1:15 To̱ꞌon ña nda̱a̱ ña xíni̱ ñóꞌó kandixa va̱ꞌa yó káchí ña saá: Jesucristo ki̱xaa̱ ra ñoyívi yóꞌo ña saka̱ku ra ni̱vi na kómí kua̱chi. Ta yi̱ꞌi̱, xi̱kuu i̱ ñii ta̱a ta̱ xi̱komí kua̱ꞌa̱ ní kua̱chi, chi ndixa xi̱kuu i̱ ñii ta̱a ta̱ o̱n váꞌa ní ka̱ no̱o̱ ndiꞌi inka̱ ni̱vi.
1TI 1:16 Ta Jesucristo ki̱sa káꞌno ini ra xa̱ꞌa̱ ndiꞌi ña o̱n váꞌa ke̱ꞌé i̱. Ta ñava̱ꞌa ke̱ꞌé ra xíꞌin i̱ sánáꞌa ndí ta̱ káꞌno ní ini kúu ra. Ta saá ndiꞌi ni̱vi kúchiño kunda̱a̱ ini na ñii ki̱ꞌva nda̱tán ki̱sa káꞌno ini Jesucristo xa̱ꞌa̱ i̱, saá kúchiño kasa káꞌno ini ra xa̱ꞌa̱ ndiꞌi ni̱vi na ndinoꞌo ini kándixa Jesucristo, ta saá kutaku̱ na xíꞌin ra ndiꞌi saá ki̱vi̱ ña va̱xi.
1TI 1:17 Xa̱ꞌa̱ ñava̱ꞌa yóꞌo, ¡ná kasa káꞌno yó Ndios! ¡Chi Ndios kúu ta̱káꞌno ní, ta̱a ta̱ ndiꞌi saá ki̱vi̱ xáꞌnda chiño no̱o̱ ndiꞌi yó, ta kúu ra ta̱a ta̱ xa táku̱ ndiꞌi saá ki̱vi̱ xi̱na̱ꞌá, ta kutaku̱ ka̱ ra ndiꞌi saá ki̱vi̱ ña va̱xi! Ta Ndios ndinoꞌo, o̱n kúchiño koni yó ra xíꞌin nduchu̱ no̱o̱ yó, ta ñii la̱á ra saá kuiti kúu Ndios, ta̱a ta̱ ndíchí ní si̱ni̱ kúu ra. ¡Ná nakiꞌin Ndios ndiꞌi ñato̱ꞌó! ¡Ná kanóo síkón to̱ꞌon ra ndiꞌi saá ki̱vi̱ ña va̱xi! ¡Saá ná koo!
1TI 1:18 Timoteo, nda̱tán yóo sa̱ꞌya mi̱i i̱ yóo ún, ta vitin sákuiso chiño i̱ yóꞌó ña kasa ndivi ún chiño ña nda̱to̱ꞌon i̱ xíꞌin ún ña ni̱taa i̱ no̱o̱ tutu yóꞌo. Chiño va̱ꞌa yóꞌo ñii yuꞌú yóo ña xíꞌin to̱ꞌon ña ta̱xi Níma̱ Ndios ña ni̱ka̱ꞌa̱n nañani yó xa̱ꞌa̱ mi̱i ún kui̱ya̱ ni̱yaꞌa. Va̱ꞌa ná chikaa̱ ún ndee̱ ña kasa ndivi ún to̱ꞌon yóꞌo, xa̱ꞌa̱ ña kundeé ún no̱o̱ ña o̱n váꞌa.
1TI 1:19 Ná chindeé to̱ꞌon ña na̱kiꞌin ún ña kandixa ndinoꞌo ini ún Jesucristo ta vivíi ko̱ꞌo̱n ún yichi̱ ra. Ta saá o̱n ko̱ó xa̱ꞌa̱ ña níma̱ ún sakuiso ña kua̱chi sa̱ta̱ mi̱i ún. Ni̱xi̱yo ni̱vi na o̱n vása ní‑keꞌé saá. Vará kúnda̱a̱ ini na yu kúu ñava̱ꞌa, ta ni̱‑xiin na kasa ndivi na ña. Ta xa̱ꞌa̱ ñayóꞌo, ndi̱ꞌi xa̱ꞌa̱ ña kándixa na Jesucristo. Nda̱tán ni̱tani ñii barco xíꞌin ña ni̱ndoꞌo nó no̱o̱ takuií mi̱ni, saá ni̱ndoꞌo ña.
1TI 1:20 Ñii ki̱ꞌva saá ni̱ndoꞌo o̱vi̱ ta̱a ta̱ kúu ta̱Himeneo xíꞌin ta̱Alejandro, ta xa̱ꞌa̱ ñayóꞌo na̱taxi i̱ o̱vi̱ ra saá ndaꞌa̱ ñaníma̱ ndiva̱ꞌa káꞌno Satanás ña saxo̱ꞌvi̱ ñaꞌá ña. Saá chi kóni i̱ ña o̱vi̱ ta̱yóꞌo sakuáꞌá ra ña o̱n ka̱ꞌa̱n ra to̱ꞌon ndiva̱ꞌa xíꞌin Ndios.
1TI 2:1 Nañani yó xíꞌin náki̱ꞌva̱ yó, ña siꞌna ndúkú i̱ no̱o̱ ndóꞌó kúu ña ka̱ꞌa̱n ndó xíꞌin Ndios xa̱ꞌa̱ ndiꞌi ni̱vi. Ka̱ꞌa̱n ndó kuaku ndáꞌví ndó no̱o̱ ra xa̱ꞌa̱ ni̱vi, ka̱ꞌa̱n ndó ndukú ndó ñava̱ꞌa no̱o̱ ra xa̱ꞌa̱ na, ka̱ꞌa̱n ndó ndukú ndó no̱o̱ ra ña chindeé ra na, ta taxi ndó ña táxaꞌvi ñaꞌá ndaꞌa̱ ra xa̱ꞌa̱ ndiꞌi ñava̱ꞌa ke̱ꞌé ra.
1TI 2:2 Ndukú ndó ñava̱ꞌa no̱o̱ Ndios xa̱ꞌa̱ ndiꞌi narey xíꞌin inka̱ na xáꞌnda chiño no̱o̱ yó. Ndukú ndó ñava̱ꞌa yóꞌo no̱o̱ Ndios xa̱ꞌa̱ ña o̱n kóo kua̱chi ni o̱n kóo inka̱ ña sandiꞌi ini mi̱i yó. Ta saá xíꞌin ñato̱ꞌó ní ini yó kutaku̱ yó xíꞌin ndiꞌi ni̱vi, ta xíꞌin ña ndinoꞌo ini yó kasa káꞌno yó Ndios ta va̱ꞌa kundiko̱n yó yichi̱ ra.
1TI 2:3 Tá kísa ndivi yó ndiꞌi ñayóꞌo, ta ñava̱ꞌa ní kúu ña, ta Ndios, Ta̱a ta̱ Sáka̱ku mi̱i yó, kúsii̱ ini ra xíni ra ñava̱ꞌa yóꞌo.
1TI 2:4 Saá chi Ndios kóni ra saka̱ku ra ndiꞌi ni̱vi, ta kóni ra ndiꞌi ni̱vi to̱nda̱a na kunda̱a̱ ini na yu kúu ñanda̱a̱.
1TI 2:5 Chi ndixa ñii la̱á kúu Ndios, ta ñii la̱á kúu ta̱a ta̱ kúchiño sanakutáꞌan va̱ꞌa ni̱vi xíꞌin Ndios. Ta ta̱a ta̱ kúchiño keꞌé saá kúu Jesucristo,
1TI 2:6 chi Jesucristo ta̱xi xíꞌin mi̱i ra, ni̱xiꞌi̱ ra xa̱ꞌa̱ ña kuchiño saka̱ku ra ndiꞌi ni̱vi no̱o̱ ndee̱ ña o̱n váꞌa. Ta saá ki̱vi̱ chi̱tóni̱ Ndios, ta̱xi ra ña kúnda̱a̱ ini yó xa̱ꞌa̱ ñava̱ꞌa ke̱ꞌé Jesucristo, ta ta̱xi ra ña ndáto̱ꞌon yó xíꞌin ni̱vi xa̱ꞌa̱ ra.
1TI 2:7 Ta xa̱ꞌa̱ ñayóꞌo Ndios sa̱kuiso chiño ra yi̱ꞌi̱ ña ka̱ꞌa̱n ndoso i̱ to̱ꞌon ra, ta ni̱ka̱xin ra yi̱ꞌi̱ kuu i̱ ta̱apóstol ta̱ xíka chiño no̱o̱ ra. Ta Ndios sa̱kuiso chiño ra yi̱ꞌi̱ ña sanáꞌa i̱ ni̱vi na o̱n vása kúu najudío ña kúchiño kunda̱a̱ ini na yu kúu ñanda̱a̱ ta ndasaá kúchiño kandixa na Jesucristo. Jesucristo xíni̱ ra ña ndixa nda̱a̱ kúu to̱ꞌon yóꞌo ña ni̱ka̱ꞌa̱n i̱ xíꞌin ndó, o̱n si̱ví to̱ꞌon vatá kúu ña.
1TI 2:8 Ñayóꞌo kóni yi̱ꞌi̱ keꞌé ndó: Ndiꞌi saá xiiña no̱o̱ nákutáꞌan ndó xa̱ꞌa̱ ña kasa káꞌno ndó Ndios, ta nata̱a na táku̱ nda̱tán kóni Ndios, va̱ꞌa ndaníꞌi na ndaꞌa̱ na ta ka̱ꞌa̱n na xíꞌin Ndios. Ta nata̱a yóꞌo o̱n váꞌa kusaa̱ ini na koni na inka̱ ni̱vi, ni o̱n váꞌa kani táꞌan na xíꞌin ni̱vi.
1TI 2:9 Ta ndiꞌi xiiña no̱o̱ nákutáꞌan ndó xa̱ꞌa̱ ña kasa káꞌno ndó Ndios, ñayóꞌo kóni yi̱ꞌi̱ ña keꞌé náñaꞌa̱: Va̱ꞌa kundixin to̱ꞌó ná tiko̱to̱, tiko̱to̱ to̱ꞌó ña xíni̱ ñóꞌó ná xa̱ꞌa̱ chiño ña kísa ndivi ná, tiko̱to̱ ña o̱n chinóo ni̱no̱ ñato̱ꞌó ná no̱o̱ inka̱ ni̱vi. Ta saá o̱n xi̱in i̱ ña kundixin ná tiko̱to̱ ña yáꞌví ní, ni o̱n kasa ndivi ná xíꞌin yisi̱ si̱ni̱ ná nda̱tán kéꞌé náñaꞌa̱ ná kóni kasa káꞌno xíꞌin mi̱i no̱o̱ ni̱vi ña koto ndaa na náyóꞌo, ni o̱n chindoo ndaa ná xíꞌin mi̱i ná ña kúu oro yáꞌví ní án yu̱u̱ livi ña yáꞌví na̱ní perla xa̱ꞌa̱ ña koto ndaa ni̱vi náyóꞌo.
1TI 2:10 Saá chi mi̱i ña ndixa ndása livi ní náñaꞌa̱ kúu chiño va̱ꞌa kéꞌé ná, nda̱tán yóo chiño no̱o̱ náñaꞌa̱ ná ndixa kísa káꞌno Ndios ta va̱ꞌa kua̱ꞌa̱n ná yichi̱ ra.
1TI 2:11 Ta ki̱vi̱ sákuáꞌá náñaꞌa̱ to̱ꞌon ña káꞌa̱n xa̱ꞌa̱ yichi̱ Ndios, ta xíni̱ ñóꞌó tási̱ín koo ná ta xíꞌin ñato̱ꞌó ní ini ná koni̱ so̱ꞌo ná to̱ꞌon yóꞌo.
1TI 2:12 Ta yi̱ꞌi̱, o̱n vása táxi i̱ nda̱yí ndaꞌa̱ náñaꞌa̱ sanáꞌa ná nata̱a veꞌe no̱o̱ nákutáꞌan ni̱vi kasa káꞌno na Ndios, ni o̱n vása táxi i̱ nda̱yí ndaꞌa̱ náñaꞌa̱ kaꞌnda chiño ná no̱o̱ nata̱a, ta xíni̱ ñóꞌó tási̱ín koo ná.
1TI 2:13 Saá chi Ndios siꞌna ki̱sa va̱ꞌa ra ta̱Adán, ta saá ki̱sa va̱ꞌa ra ñáEva.
1TI 2:14 Ta ñandiva̱ꞌa káꞌno Satanás o̱n si̱ví siꞌna sa̱ndáꞌví ña ta̱Adán, chi siꞌna sa̱ndáꞌví ña ñáEva. Ta ñáyóꞌo xi̱kuu ñá siꞌna na̱kava xíꞌin ña o̱n váꞌa.
1TI 2:15 Ta saá ni, Ndios saka̱ku ra náñaꞌa̱ ki̱vi̱ kaku sa̱ꞌya ná, tá keꞌé ná saá: Xíni̱ ñóꞌó kuu ná náñaꞌa̱ ná ndiꞌi saá ki̱vi̱ kándixa Jesucristo, ta xíni̱ ñóꞌó kuu ná náñaꞌa̱ ná kíꞌvi ini xíni ná inka̱ ni̱vi, ta xíni̱ ñóꞌó kuu ná náñaꞌa̱ ná táku̱ to̱ꞌó nda̱tán kóni Ndios.
1TI 3:1 To̱ꞌon ña ndixa nda̱a̱ káchí ña saá: Tá yóo nata̱a na kóni kuiso chiño xíꞌin natáꞌan na na kándixa Jesucristo, ta chiño ña kóni na kasa ndivi nayóꞌo kúu ñii chiño va̱ꞌa ní.
1TI 3:2 Ta ñii ñii ta̱ ndíso chiño xíꞌin natáꞌan ra na kándixa Jesucristo xíni̱ ñóꞌó kuu ra ta̱a ta̱nda̱a̱, ta̱a ta̱ kánóo va̱ꞌa to̱ꞌon xa̱ꞌa̱ no̱o̱ ni̱vi. Ta ñii ñii ta̱yóꞌo xíni̱ ñóꞌó kukomí ra ñii la̱á kuiti ñásíꞌí mi̱i ra. Ta xíni̱ ñóꞌó kuu ra ta̱a ta̱ násita xíꞌin mi̱i no̱o̱ ña o̱n váꞌa, ta xíni̱ ñóꞌó kuu ra ta̱a ta̱ siꞌna xáni si̱ni̱ yu kúu ña va̱ꞌa keꞌé ra, ta saá kísa ndivi ra ña xíni̱ ñóꞌó ka̱. Xíni̱ ñóꞌó kuu ra ta̱a ta̱ va̱ꞌa to̱ꞌó táku̱ no̱o̱ ni̱vi, ta̱a ta̱ va̱ꞌa nákiꞌin ni̱vi na kíxaa̱ veꞌe ra. Ta xíni̱ ñóꞌó kuu ra ta̱a ta̱ xa yóo tiꞌva ndasaá va̱ꞌa sanáꞌa ra ni̱vi.
1TI 3:3 Ta o̱n váꞌa kuu ra ta̱a ta̱ xíꞌi ní, ni o̱n váꞌa kuu ra ta̱a ta̱ kama ní sáa̱ ini, ta káni táꞌan ra xíꞌin ni̱vi, ni o̱n váꞌa kuu ra ta̱a ta̱ sándáꞌví ni̱vi xa̱ꞌa̱ ña kiꞌin ra si̱ꞌún ndaꞌa̱ na. Ta xíni̱ ñóꞌó kuu ra ta̱a ta̱ vitá ini, ta̱a ta̱ xíꞌin ñato̱ꞌó nákutáꞌan xíꞌin ni̱vi, ta̱a ta̱ o̱n vása kútoo ní kukomí kua̱ꞌa̱ ní si̱ꞌún.
1TI 3:4 Ta xíni̱ ñóꞌó kuu ra ta̱a ta̱ ndixa níꞌi va̱ꞌa yichi̱ xíꞌin naveꞌe mi̱i ra, ta xíni̱ ñóꞌó kuu ra ta̱a ta̱ xíni̱ va̱ꞌa ndasaá kaꞌnda chiño ra no̱o̱ sa̱ꞌya ra, ta ña̱kán nasa̱ꞌya ra yóꞌo va̱ꞌa kasa ndivi na chiño kóni ra, ta va̱ꞌa to̱ꞌó kutaku̱ na no̱o̱ ndiꞌi ni̱vi.
1TI 3:5 Saá chi tá yóo ta̱a ta̱ o̱n vása kúchiño kuniꞌi va̱ꞌa yichi̱ xíꞌin naveꞌe mi̱i ra, ta ta̱yóꞌo o̱n kuchiño ra kuniꞌi va̱ꞌa ra yichi̱ xíꞌin natáꞌan ra na kándixa Jesucristo.
1TI 3:6 Ñii ñii ta̱a ta̱ ndíso chiño xíꞌin natáꞌan ra na kándixa Jesucristo, o̱n váꞌa kuu ra ta̱a ta̱ sa̱kán ki̱xáꞌá kándixa Jesucristo. Saá chi yi̱yo ní kixáꞌá ra kasa káꞌno xíꞌin mi̱i ra xa̱ꞌa̱ ña kísa ndivi ra chiño káꞌno, ta Ndios saxo̱ꞌvi̱ ra ta̱a ta̱ kísa káꞌno xíꞌin mi̱i. Saá chi kui̱ya̱ xi̱na̱ꞌá ñaníma̱ ndiva̱ꞌa káꞌno ki̱sa káꞌno xíꞌin mi̱i ña no̱o̱ Ndios, ta Ndios káꞌa̱n ra ndí ndixa saxo̱ꞌvi̱ ní ra ñandiva̱ꞌa xa̱ꞌa̱ kua̱chi yóꞌo.
1TI 3:7 Saá tuku ñii ñii ta̱ ndíso chiño xíꞌin natáꞌan ra na kándixa Jesucristo xíni̱ ñóꞌó kuu ra ta̱a ta̱ kánóo va̱ꞌa to̱ꞌon xa̱ꞌa̱ no̱o̱ inka̱ ni̱vi na o̱n vása kándixa Jesucristo. Ta xíni̱ ñóꞌó vivíi kutaku̱ ra ña o̱n sakukaꞌan ra no̱o̱ ra no̱o̱ ni̱vi, ta xa̱ꞌa̱ ñayóꞌo ñaníma̱ ndiva̱ꞌa káꞌno o̱n kuchiño ña sandáꞌví ña ra.
1TI 3:8 Ta saá tuku ñii ñii ta̱a ta̱ nákuiso chiño ña chindeé ra natáꞌan ra na kándixa Jesucristo xíni̱ ñóꞌó kuu ra ta̱a ta̱ to̱ꞌó, ta síkón kánóo ñato̱ꞌó ra no̱o̱ ndiꞌi ni̱vi, ta kuu ra ta̱a ta̱ ndixa kísa ndivi to̱ꞌon ña káꞌa̱n ra. Ta xíni̱ ñóꞌó kuu ra ta̱a ta̱ o̱n vása xíꞌi ní, ni o̱n váꞌa kuu ra ta̱a ta̱ sándáꞌví ni̱vi xa̱ꞌa̱ ña kiꞌin ra si̱ꞌún ndaꞌa̱ na.
1TI 3:9 Xíni̱ ñóꞌó kuu ra ta̱a ta̱ ndinoꞌo ini kándixa to̱ꞌon va̱ꞌa xa̱ꞌa̱ Jesucristo ña kúu to̱ꞌon ña sa̱nati̱vi Ndios no̱o̱ yó ña kundaa ini yó ña. Ta ta̱yóꞌo xíni̱ ñóꞌó va̱ꞌa kutaku̱ ra xa̱ꞌa̱ ña níma̱ mi̱i ra o̱n kuchiño ña chikaa̱ ña kua̱chi sa̱ta̱ ra.
1TI 3:10 Ta ñii ñii ta̱a ta̱ nakuiso chiño ña chindeé ra natáꞌan ra na kándixa Jesucristo, siꞌna xíni̱ ñóꞌó koto ndoso va̱ꞌa ndó ta̱yóꞌo. Ta ta̱a ta̱ va̱ꞌa keta no̱o̱ ña xi̱to ndoso ndó ra, chi xíꞌin ña táku̱ ra kísa nda̱a̱ ña xa̱ꞌa̱ ra ndí kúu ra ta̱a ta̱ va̱ꞌa, ta̱ nda̱a̱, ta ta̱yóꞌo, va̱ꞌa sakuiso chiño ndó ra ña kasa ndivi ra chiño ña chindeé ra natáꞌan ra na kándixa Jesucristo.
1TI 3:11 Ta ñii ki̱ꞌva nda̱tán táku̱ ta̱a ta̱ ndíso chiño yóꞌo, saá xíni̱ ñóꞌó kutaku̱ ñii ñii ñaꞌa̱ ñá kísa chiño no̱o̱ Ndios. Ñii ñii ñáñaꞌa̱ yóꞌo xíni̱ ñóꞌó kuu ñá ñáto̱ꞌó, ta síkón kánóo ñato̱ꞌó ñá no̱o̱ ndiꞌi ni̱vi. Ta o̱n váꞌa kuu ñáñaꞌa̱ ñá káꞌa̱n to̱ꞌon vatá xa̱ꞌa̱ ni̱vi. Ta xíni̱ ñóꞌó kuu ñáñaꞌa̱ ñá va̱ꞌa násita xíꞌin mi̱i no̱o̱ ña o̱n váꞌa. Ta xíni̱ ñóꞌó kuu ñá ñáñaꞌa̱ ñá vivíi kísa ndivi ndiꞌi chiño no̱o̱ mi̱i ñá.
1TI 3:12 Ta ñii ñii ta̱a ta̱ nákuiso kasa chiño ña chindeé ra natáꞌan ra na kándixa Jesucristo, xíni̱ ñóꞌó kukomí ra ñii la̱á kuiti ñásíꞌí mi̱i ra, ta xíni̱ ñóꞌó kuniꞌi va̱ꞌa ra yichi̱ xíꞌin sa̱ꞌya ra, ta ñii ki̱ꞌva saá xíꞌin inka̱ naveꞌe ra.
1TI 3:13 Ta ndiꞌi na ndíso chiño ña chíndeé ni̱vi natáꞌan na na kándixa Jesucristo, tá va̱ꞌa kísa ndivi nayóꞌo chiño ndíso na, ta ña̱kán kanóo va̱ꞌa ñato̱ꞌó na no̱o̱ ni̱vi, ta saá tuku o̱n kuyi̱ꞌví na ndato̱ꞌon na xíꞌin ni̱vi xa̱ꞌa̱ Jesucristo, ta̱a ta̱ kándixa na.
1TI 3:14 Ndáti i̱ ña ya̱chi̱ ní xaa̱ i̱ no̱o̱ yóo ún, ta vitin táa i̱ to̱ꞌon yóꞌo ña tiꞌví i̱ ña xaa̱ ña ndaꞌa̱ ún,
1TI 3:15 chi tá o̱n kuchiño xaa̱ ya̱chi̱ i̱, ta xíꞌin to̱ꞌon yóꞌo kunda̱a̱ va̱ꞌa ini ún ndasaá xíni̱ ñóꞌó kutaku̱ ndiꞌi naveꞌe Ndios, na kúu ndiꞌi ni̱vi na ndixa kándixa va̱ꞌa Ndios ta̱táku̱. Chi ndiꞌi ni̱vi na kándixa Jesucristo kúu naveꞌe Ndios, ta nda̱tán yóo yito̱n tón ñíndichi ma̱ꞌñó veꞌe, ta ndíso nó ña, saá yóo ni̱vi yóꞌo, chi ndinoꞌo ini na kándixa na to̱ꞌon Ndios, ta kísa ndivi na ña káꞌa̱n ra. Ta xíꞌin ña kéꞌé na saá, sánáꞌa na ndí ña ndixa nda̱a̱ kúu to̱ꞌon Ndios.
1TI 3:16 Ndixa ña káꞌno ní kúu to̱ꞌon ña kándixa yó xa̱ꞌa̱ yichi̱ Jesucristo. To̱ꞌon yóꞌo xi̱nakaa̱ seꞌé ña, ta vitin Ndios sa̱nati̱vi ra ña no̱o̱ yó. Ta to̱ꞌon kándixa yó xa̱ꞌa̱ Jesucristo káchí ña saá: Ndios ndu̱u ra ni̱vi, ta ni̱xika ra no̱o̱ ni̱vi no̱o̱ ñoꞌo̱ yóꞌo. Níma̱ Ndios ki̱sa nda̱a̱ ña ndí ta̱ndii, ta̱ o̱n vása kómí kua̱chi kúu ra. Naángel xi̱ni na ta̱yóꞌo. Ta ni̱vi na kándixa ñaꞌá ni̱ka̱ꞌa̱n ndoso na xa̱ꞌa̱ ra no̱o̱ inka̱ ni̱vi na ndóo ñoo inka̱ xiiña, na o̱n vása kúu najudío. Ta ñoyívi yóꞌo kua̱ꞌa̱ ní ni̱vi ka̱ndixa na ra. Ta saá ke̱e ra ñoyívi yóꞌo, ta nda̱a ra ñoyívi ni̱no, no̱o̱ yóo ndiꞌi ñava̱ꞌa ña livi ña yéꞌe, káchí to̱ꞌon ña kándixa yó.
1TI 4:1 Níma̱ Ndios ni̱ka̱ꞌa̱n káxín ña saá: Tá xa va̱xi yatin ki̱vi̱ sondíꞌí ñoyívi, ta sava ni̱vi sandakoo na yichi̱ Jesucristo, ta chikaa̱ so̱ꞌo na ña káꞌa̱n ñaníma̱ ña sándáꞌví ñaꞌá, ta kandixa ni̱vi to̱ꞌon ña sánáꞌa ñaníma̱ ndiva̱ꞌa yóꞌo.
1TI 4:2 Chikaa̱ so̱ꞌo na to̱ꞌon ña káꞌa̱n ni̱vi na vatá, na o̱vi̱ yuꞌu̱. Nani̱vi na vatá yóꞌo o̱n kúchiño ka̱ kunda̱a̱ ini na yu kúu ñava̱ꞌa, án ña o̱n váꞌa keꞌé na, ni nda̱ loꞌo o̱n vása kúkaꞌan ka̱ no̱o̱ na xa̱ꞌa̱ ña o̱n váꞌa ke̱ꞌé na.
1TI 4:3 Ni̱vi na vatá yóꞌo xáꞌnda chiño na káꞌa̱n na ndí o̱n váꞌa tonda̱ꞌa̱ ta̱a xíꞌin ñaꞌa̱, ta xáꞌnda chiño na káꞌa̱n na ndí o̱n váꞌa kuxu yó sava ña va̱ꞌa xíxi ni̱vi. Ta o̱n váꞌa xáꞌnda chiño nayóꞌo, chi ndiꞌi ña xíxi ni̱vi kúu ñava̱ꞌa ta̱xi Ndios ndaꞌa̱ na. Ta saá mi̱i yó, ni̱vi na kándixa Ndios, ta kúnda̱a̱ ini yó to̱ꞌon nda̱a̱, va̱ꞌa kuxu yó ndiꞌi ña táxi Ndios ndaꞌa̱ yó. Ta saá tá taxi yó ña táxaꞌvi ñaꞌá ndaꞌa̱ Ndios xa̱ꞌa̱ ña, ta va̱ꞌa kuxu yó ña.
1TI 4:4 Saá chi ndiꞌi ña ki̱sa va̱ꞌa Ndios kúu ña va̱ꞌa. Ta saá táná siꞌna taxi yó ña táxaꞌvi ñaꞌá ndaꞌa̱ Ndios xa̱ꞌa̱ ña kuxu yó, ta va̱ꞌa kuxu yó ña, chi o̱n váꞌa xaa noo yó nda̱ ñii ñava̱ꞌa ña kúu ña ni̱ka̱ꞌa̱n Ndios va̱ꞌa kuxu yó.
1TI 4:5 Va̱ꞌa kuxu yó ndiꞌi saá no̱o̱ ñaxíxi, chi to̱ꞌon Ndios xíꞌin to̱ꞌon ña káꞌa̱n yó táxi yó ña táxaꞌvi ñaꞌá ndaꞌa̱ ra, ta ndása ndii ña ndiꞌi ña kuxu yó.
1TI 4:6 Tá sanáꞌa ún to̱ꞌon yóꞌo no̱o̱ nañani yó xíꞌin náñaꞌa̱ ki̱ꞌva̱ yó, ta saá ndixa kuu ún ta̱a ta̱ va̱ꞌa kísa chiño no̱o̱ Jesucristo. Saá chi nda̱tán yóo ñava̱ꞌa xíxi ún ña táxi ndee̱ ndaꞌa̱ ún, saá yóo to̱ꞌon va̱ꞌa ña kándixa ún ta sánáꞌa ún xa̱ꞌa̱ yichi̱ Jesucristo ña kúu yichi̱ ndíko̱n ún.
1TI 4:7 O̱n chikaa̱ so̱ꞌo ún cuento vatá ña o̱n vása ndáya̱ꞌví, ña kúu cuento ndáto̱ꞌon ni̱vi ñoyívi yóꞌo na o̱n vása kándixa Ndios. Ta sakuáꞌá ún chikaa̱ ún ndee̱ xíꞌin mi̱i ún ña va̱ꞌa kutaku̱ ún nda̱tán kóni Ndios.
1TI 4:8 Saá chi kuiti loꞌo ndáya̱ꞌví ña chikaa̱ ní yó ndee̱ keꞌé yó ejercicio xa̱ꞌa̱ ña o̱n kóo vitá yi̱kí ko̱ñu yó. Ta víꞌí ní ka̱ ndáya̱ꞌví ña chikaa̱ yó ndee̱ ña sakuáꞌá yó kutaku̱ yó nda̱tán kóni Ndios. Saá chi ña sakuáꞌá yó ndasaá va̱ꞌa sakusii̱ yó ini Ndios kúu ña chindeé mi̱i yó kutaku̱ ndinoꞌo yó no̱o̱ Ndios ñoyívi yóꞌo xíꞌin ñoyívi ni̱no.
1TI 4:9 To̱ꞌon yóꞌo kúu ña ndixa nda̱a̱ ta ndiꞌi ni̱vi xíni̱ ñóꞌó na kandixa na ña.
1TI 4:10 Xa̱ꞌa̱ ñayóꞌo chíkaa̱ ní yó ndee̱ kasa chiño yó, ta kúndeé yó no̱o̱ ndiꞌi ña xóꞌvi̱ yó xa̱ꞌa̱ to̱ꞌon ña o̱n váꞌa káꞌa̱n ni̱vi xíꞌin yó. Kúndeé yó chi ndáti yó ta ndixa ndáa ini yó Ndios kasa ndivi ra to̱ꞌon ra. Ta Ndios yóꞌo kúu ta̱a ta̱táku̱, ta kómí ra ndee̱ saka̱ku ra ndiꞌi ni̱vi, ta ndixa saka̱ku ra ndiꞌi ni̱vi na kándixa ñaꞌá.
1TI 4:11 Xíni̱ ñóꞌó ún kaꞌnda chiño ún ta sanáꞌa ún ndiꞌi to̱ꞌon yóꞌo no̱o̱ ni̱vi natáꞌan yó na kándixa Jesucristo.
1TI 4:12 Ta o̱n taxi ún nda̱ ñii ni̱vi xaa noo na yóꞌó xa̱ꞌa̱ ña kúu ún ta̱loꞌo. Ta xíni̱ ñóꞌó sanáꞌa ún ni̱vi xíꞌin ña va̱ꞌa táku̱ ún. Ta xa̱ꞌa̱ ña va̱ꞌa táku̱ ún, sakuáꞌá ni̱vi ka̱ꞌa̱n na to̱ꞌon va̱ꞌa, ta sakuáꞌá na kasa ndivi na chiño va̱ꞌa. Ta sakuáꞌá na ndasaá va̱ꞌa kukiꞌvi ini na koni na inka̱ ni̱vi, ta sakuáꞌá na kandixa ndinoꞌo ini na Jesucristo, ta sakuáꞌá na ndii kutaku̱ na nda̱tán kóni Ndios.
1TI 4:13 Nda̱ ki̱vi̱ vitin ta̱nda̱ ki̱vi̱ xaa̱ i̱ no̱o̱ yóo ún, ñayóꞌo xíni̱ ñóꞌó keꞌé ún: Kaꞌvi ún to̱ꞌon Ndios no̱o̱ nañani yó xíꞌin náki̱ꞌva̱ yó, ta ndato̱ꞌon ún xíꞌin na ña chikaa̱ ún ndee̱ ini na ña va̱ꞌa kundiko̱n na yichi̱ Ndios, ta sanáꞌa ún na ñanda̱a̱.
1TI 4:14 Ndios xa sa̱níꞌi ra yóꞌó ñii ndee̱ va̱ꞌa ña koni̱ ñóꞌó ún xa̱ꞌa̱ ña kasa chiño ún no̱o̱ ra, ta o̱n sandakoo ún koni̱ ñóꞌó ún ndee̱ yóꞌo, ña kúu ña na̱kiꞌin ún ki̱vi̱ naxi̱kua̱ꞌa̱ ñani yó chi̱nóo na ndaꞌa̱ na si̱ni̱ ún, ta ni̱ka̱ꞌa̱n na xíꞌin mi̱i ún to̱ꞌon ña ke̱e Níma̱ Ndios.
1TI 4:15 Chikaa̱ ún ndee̱ ta sakuáꞌá va̱ꞌa ún ndiꞌi ñayóꞌo ña ndáto̱ꞌon i̱ xíꞌin ún. Ta saá nañani yó xíꞌin náki̱ꞌva̱ yó kunda̱a̱ ini na ndí va̱ꞌa va̱xi kuaꞌno ún xíꞌin ña kándixa ún ta ndíko̱n ún yichi̱ Jesucristo.
1TI 4:16 Kasa kuenda ún xíꞌin mi̱i ún ña va̱ꞌa kutaku̱ ún, ta koto va̱ꞌa ún ña ndasaá kuiti to̱ꞌon ña nda̱a̱ sanáꞌa ún, ta vivíi ko̱ꞌo̱n ún yichi̱ Jesucristo, ta nda̱ loꞌo o̱n sandakoo ún ña. Tá kasa ndivi ún ñayóꞌo, ta saka̱ku xíꞌin mi̱i ún, ta saá tuku ka̱ku ni̱vi na chikaa̱ so̱ꞌo to̱ꞌon ña sánáꞌa ún.
1TI 5:1 O̱n ka̱ꞌa̱n kue̱ꞌe̱ ún xíꞌin nda̱ ñii ta̱xi̱kua̱ꞌa̱ xa̱ꞌa̱ ña o̱n váꞌa ke̱ꞌé ra, ta nda̱tán ka̱ꞌa̱n ún xíꞌin yivá mi̱i ún, saá xíni̱ ñóꞌó ka̱ꞌa̱n ún to̱ꞌon to̱ꞌó xíꞌin ndiꞌi ta̱a ta̱xi̱kua̱ꞌa̱. Ta nda̱tán ka̱ꞌa̱n ún xíꞌin nañani mi̱i ún, saá xíni̱ ñóꞌó ka̱ꞌa̱n ún xíꞌin ndiꞌi ta̱a ta̱kuáchí.
1TI 5:2 Ta nda̱tán ka̱ꞌa̱n ún xíꞌin siꞌí mi̱i ún, saá xíni̱ ñóꞌó ka̱ꞌa̱n ún xíꞌin ndiꞌi náñaꞌa̱ náxi̱kua̱ꞌa̱. Ta nda̱tán ka̱ꞌa̱n ún xíꞌin náñaꞌa̱ ki̱ꞌva̱ mi̱i ún, xíꞌin ñato̱ꞌó, ta xíꞌin ñandii, ñii ki̱ꞌva saá xíni̱ ñóꞌó ka̱ꞌa̱n ún xíꞌin ndiꞌi náñaꞌa̱ nákuáchí.
1TI 5:3 Tá yóo náñaꞌa̱ ná ndixa ni̱ndo̱o matóꞌón, chi ni̱xiꞌi̱ yii̱ ná, ta o̱n ko̱ó naveꞌe ná, ta xíni̱ ñóꞌó nañani yó xíꞌin náki̱ꞌva̱ yó chindeé na náñaꞌa̱ yóꞌo.
1TI 5:4 Ta saá ni, tá náñaꞌa̱ ná ni̱xiꞌi̱ yii̱ yóꞌo kómí ná sa̱ꞌya ná, án sa̱ꞌya ñani ná, ta nasa̱ꞌya náñaꞌa̱ yóꞌo kúu na siꞌna xíni̱ ñóꞌó chindeé na náñaꞌa̱ yóꞌo, ná kúu siꞌí na án xi̱ta̱n na. Ta xíꞌin ña keꞌé na saá, chaꞌvi na xa̱ꞌa̱ ñava̱ꞌa ke̱ꞌé yivá siꞌí na án xi̱i̱ xi̱ta̱n na xíꞌin na ki̱vi̱ xáꞌno na. Ta ni̱vi na kísa ndivi ñava̱ꞌa xa̱ꞌa̱ ña chindeé na yivá siꞌí na, nayóꞌo sákusii̱ na ini Ndios.
1TI 5:5 Ta náñaꞌa̱ ná ndixa ni̱ndo̱o matóꞌón, chi ni̱xiꞌi̱ yii̱ ná, ta o̱n ko̱ó naveꞌe ná, ta náyóꞌo ndixa ndáa ini ná Ndios ta ndiví ñoó káꞌa̱n ná xíꞌin Ndios, ta ndúkú ná no̱o̱ ra ña chindeé ñaꞌá ra.
1TI 5:6 Ta saá ni, yóo sava náñaꞌa̱ ná ni̱xiꞌi̱ yii̱, ta ndasaá kuiti sákusii̱ ná ini mi̱i ná, kéꞌé ná nda̱tán kóni yi̱kí ko̱ñu mi̱i ná, ta náyóꞌo nda̱tán yóo ná ni̱xiꞌi̱ no̱o̱ Ndios, saá yóo ná, vará táku̱ ka̱ ná ñoyívi yóꞌo.
1TI 5:7 To̱ꞌon yóꞌo kaꞌnda chiño ún no̱o̱ nañani yó xíꞌin náki̱ꞌva̱ yó, na kúu naveꞌe náñaꞌa̱ ná ni̱xiꞌi̱ yii̱, chi nayóꞌo xíni̱ ñóꞌó kasa ndivi na ñava̱ꞌa. Ta saá o̱n kóo xa̱ꞌa̱ ña chikaa̱ ni̱vi kua̱chi sa̱ta̱ na.
1TI 5:8 Saá chi tá yóo ni̱vi na káꞌa̱n, káchí na kándixa na Jesucristo, ta o̱n xi̱in na chindeé na naveꞌe mi̱i na, ta nayóꞌo o̱n vása kísa ndivi na ñanda̱a̱ yichi̱ Jesucristo, ta saá ni̱vi yóꞌo kini ka̱ kéꞌé na no̱o̱ ni̱vi na o̱n vása kándixa Jesucristo.
1TI 5:9 Ta náñaꞌa̱ ná ni̱xiꞌi̱ yii̱, ta kómí ná u̱ni̱ si̱ko̱ kui̱ya̱ ta kua̱ꞌa̱ ka̱, ta ñii ñii náyóꞌo ñii la̱á xi̱kuu yii̱ ná, ta ndasaá kuiti náñaꞌa̱ yóꞌo, va̱ꞌa kaꞌyi ún ki̱vi̱ ná no̱o̱ tutu xa̱ꞌa̱ ña nakiꞌin ná ña taxi nañani yó xíꞌin náki̱ꞌva̱ yó na kándixa Jesucristo xa̱ꞌa̱ ña chindeé ñaꞌá na.
1TI 5:10 Ta náñaꞌa̱ ná nakiꞌin ñava̱ꞌa yóꞌo xíni̱ ñóꞌó kuu náñaꞌa̱ ná xa ki̱sa ndivi kua̱ꞌa̱ ní chiño va̱ꞌa, ta kánóo va̱ꞌa to̱ꞌon xa̱ꞌa̱ ná no̱o̱ ni̱vi. Xíni̱ ñóꞌó kuu ná náñaꞌa̱ ná va̱ꞌa sa̱kuaꞌno sa̱ꞌya, xíni̱ ñóꞌó kuu ná náñaꞌa̱ ná xíꞌin ñato̱ꞌó na̱kiꞌin ni̱vi na ki̱xaa̱ veꞌe ná, ta xíni̱ ñóꞌó kuu ná náñaꞌa̱ ná xa na̱kata xa̱ꞌa̱ nañani yó xíꞌin náki̱ꞌva̱ yó ki̱vi̱ ki̱xaa̱ na veꞌe ná, ta xíni̱ ñóꞌó kuu ná náñaꞌa̱ ná chi̱ndeé ni̱vi na xóꞌvi̱, ta ndixa ta̱xi xíꞌin mi̱i ná ña kasa ndivi ná ndiꞌi saá no̱o̱ chiño va̱ꞌa.
1TI 5:11 Ta yóo náñaꞌa̱ ná ni̱xiꞌi̱ yii̱, ta náyóꞌo ta̱ꞌán to̱nda̱a u̱ni̱ si̱ko̱ kui̱ya̱ ná, ta o̱n kaꞌyi ún ki̱vi̱ náyóꞌo no̱o̱ tutu ña káchí nakiꞌin ná ña̱ꞌa ña taxi nañani yó xíꞌin náki̱ꞌva̱ yó xa̱ꞌa̱ ña chindeé ñaꞌá na. Saá chi va̱xi ki̱vi̱ kutoo ní náñaꞌa̱ yóꞌo koo yii̱ ná, ta kixáꞌá ná o̱n kuaꞌa ka̱ ná kasa ndivi ná ña kóni Jesucristo, vará siꞌna ni̱ka̱ꞌa̱n ná ndí ndixa o̱n tonda̱ꞌa̱ ka̱ ná xa̱ꞌa̱ ña kasa chiño ná no̱o̱ Ndios.
1TI 5:12 Ta saá nakuiso ná kua̱chi, chi xíꞌin ña tonda̱ꞌa̱ tuku ná, yaꞌa ndoso ná to̱ꞌon ña siꞌna ni̱ka̱ꞌa̱n ná kasa ndivi ná.
1TI 5:13 Ta yóo inka̱ ña o̱n váꞌa kéꞌé sava náñaꞌa̱ kuáchí yóꞌo, chi sákuáꞌá ná kuu ná náxúxán, ná xíka si̱i̱ mi̱i ñii ñii veꞌe ni̱vi, ndáto̱ꞌon ná to̱ꞌon visi, ta kóni ná kaꞌnda chiño ná no̱o̱ inka̱ ni̱vi ndasaá xíni̱ ñóꞌó kasa ndivi na chiño mi̱i na, ta káꞌa̱n ná xíꞌin ni̱vi to̱ꞌon ña o̱n vása xíni̱ ñóꞌó.
1TI 5:14 Ta xa̱ꞌa̱ ñayóꞌo ndáto̱ꞌon i̱ xíꞌin náñaꞌa̱ ná ni̱xiꞌi̱ yii̱, ta nákuáchí kóni kúu ná, va̱ꞌa ka̱ tonda̱ꞌa̱ tuku ná, ná koo sa̱ꞌya ná, ta ná kuniꞌi va̱ꞌa ná yichi̱ ña kasa ndivi ná chiño veꞌe mi̱i ná. Ta saá ni̱vi na o̱n vása kándixa Jesucristo o̱n kuchiño na ka̱ꞌa̱n na ña o̱n váꞌa xa̱ꞌa̱ yó.
1TI 5:15 Ñayóꞌo ndáto̱ꞌon i̱ xíꞌin ndó, chi saá yóo ña o̱n váꞌa ke̱ꞌé sava náñaꞌa̱ nákuáchí ná ni̱xiꞌi̱ yii̱. Náñaꞌa̱ yóꞌo xa sa̱ndakoo ná yichi̱ Jesucristo ta vitin ndíko̱n ná yichi̱ ñaníma̱ ndiva̱ꞌa káꞌno Satanás.
1TI 5:16 Tá ñii ñaꞌa̱ án ñii ta̱a na kándixa Jesucristo kúu naveꞌe ñii ñaꞌa̱ ñá ni̱xiꞌi̱ yii̱, ta nayóꞌo xíni̱ ñóꞌó chindeé na ñáñaꞌa̱ veꞌe mi̱i nayóꞌo. Ta saá o̱n sandiꞌi na xa̱ꞌa̱ si̱ꞌún ña xíni̱ ñóꞌó na veꞌe ño̱ꞌo no̱o̱ kísa káꞌno na Jesucristo, ta na veꞌe ño̱ꞌo yóꞌo kukomí na si̱ꞌún xa̱ꞌa̱ ña chindeé na náñaꞌa̱ ná ndixa ni̱ndo̱o matóꞌón, chi ni̱xiꞌi̱ yii̱ ná, ta o̱n ko̱ó naveꞌe ná.
1TI 5:17 Ta naxi̱kua̱ꞌa̱ na ndíso chiño xíꞌin natáꞌan na na kándixa Jesucristo, tá va̱ꞌa níꞌi na yichi̱ ta va̱ꞌa kísa ndivi na chiño, ta xíni̱ ñóꞌó kasa to̱ꞌó yó nayóꞌo, ta chindeé yó na xíꞌin ña xíni̱ ñóꞌó na. Ta ña xíni̱ ñóꞌó ní ka̱ kúu ña kasa to̱ꞌó ní yó ta chindeé yó ni̱vi naxi̱kua̱ꞌa̱ na káꞌa̱n ndoso to̱ꞌon Ndios, ta sánáꞌa na to̱ꞌon ña nda̱a̱.
1TI 5:18 Saá chi to̱ꞌon Ndios ña ni̱taa na xi̱na̱ꞌá káchí ña saá: “Tá kísa chiño si̱ndi̱ki̱ sa̱na̱ ndó ña ndundii trigo, ta o̱n chikaa̱ ndó ñono̱ yuꞌu̱ tíyóꞌo, ña kuchiño kaxi rí trigo”, káchí to̱ꞌon Ndios. Ta inka̱ xiiña no̱o̱ to̱ꞌon Ndios káchí ña saá: “Ndiꞌi ni̱vi na kísa chiño kómí na nda̱yí kiꞌin na yaꞌvi na”, káchí to̱ꞌon Ndios.
1TI 5:19 Tá yóo ñii ta̱xi̱kua̱ꞌa̱ ta̱ kúu ta̱ ndíso chiño xíꞌin na kándixa Jesucristo, ta ñii la̱á ta̱a va̱xi taxi kua̱chi xa̱ꞌa̱ ta̱yóꞌo, ta saá yóꞌó ñani yó ta̱Timoteo, o̱n kama kandixa ún xa̱ꞌa̱ ña káꞌa̱n ta̱yóꞌo ta̱ táxi kua̱chi. Saá chi xíni̱ ñóꞌó o̱vi̱ án u̱ni̱ ni̱vi na kasa nda̱a̱ xa̱ꞌa̱ ñii ñii kua̱chi, ta saá va̱ꞌa kandixa ún ña káꞌa̱n na.
1TI 5:20 Tá yóo ñii ta̱xi̱kua̱ꞌa̱ ta̱ kándixa Jesucristo, ta o̱n xi̱in ra sandakoo ra ña o̱n váꞌa kéꞌé ra, ta saá no̱o̱ ndiꞌi ni̱vi na nákutáꞌan veꞌe ño̱ꞌo, ka̱ꞌa̱n ún xíꞌin ta̱yóꞌo ndí xíni̱ ñóꞌó sandakoo ra o̱n keꞌé ka̱ ra ña o̱n váꞌa. Ta ni̱vi na xíni̱ so̱ꞌo ña ka̱ꞌa̱n ún, kuyi̱ꞌví na ña yi̱yo saá kundoꞌo mi̱i na, tá keꞌé na ña o̱n váꞌa.
1TI 5:21 No̱o̱ Ndios xíꞌin no̱o̱ Jesucristo xíꞌin no̱o̱ naángel, sákuiso chiño i̱ yóꞌó ña kasa ndivi ún ndiꞌi ñayóꞌo ña xáꞌnda chiño i̱ no̱o̱ ún vitin, ta o̱n váꞌa naka̱xin ún ni̱vi, ta ñii ki̱ꞌva ñanda̱a̱ keꞌé ún xíꞌin ndiꞌi na.
1TI 5:22 O̱n kama ní chinóo ún ndaꞌa̱ ún si̱ni̱ ta̱a ña nakuiso chiño ra kasa ndivi ra chiño xíꞌin na kándixa Jesucristo. Saá chi tá o̱n váꞌa keꞌé ta̱yóꞌo chiño, ta mi̱i ún nakuiso ún kua̱chi xa̱ꞌa̱ ña o̱n váꞌa ke̱ꞌé ra. Ta mi̱i ún, xíni̱ ñóꞌó kuu ún ta̱a ta̱ ndixa kutaku̱ ndii no̱o̱ Ndios.
1TI 5:23 Ta o̱n koꞌo ní ka̱ ún ndasaá kuiti takuií, ta va̱ꞌa loꞌo kuiti vino koꞌo ún, xa̱ꞌa̱ ña sandúva̱ꞌa loꞌo rá ña kíꞌvi̱ ti̱xin ún, ta saá tuku sa̱ña̱ loꞌo kue̱ꞌe̱ ña nónó káni táꞌan xíꞌin ún.
1TI 5:24 Yóo sava ni̱vi na kéꞌé ña o̱n váꞌa, ta ki̱vi̱ ta̱ꞌán ka̱ nachiño kasa nani na xa̱ꞌa̱ kua̱chi yóꞌo, ta ndiꞌi ni̱vi xa xíni̱ na xa̱ꞌa̱ kua̱chi yóꞌo. Ta yóo inka̱ ni̱vi na kéꞌé ña o̱n váꞌa, ta kua̱ꞌa̱ ní ki̱vi̱ yóo seꞌé ña o̱n váꞌa ke̱ꞌé nayóꞌo. Ta saá ni, kixaa̱ ki̱vi̱ kunda̱a̱ ini ni̱vi xa̱ꞌa̱ ña o̱n váꞌa yóꞌo.
1TI 5:25 Ta ñii ki̱ꞌva saá ndóꞌo sava ni̱vi na kéꞌé chiño va̱ꞌa, chi tá ku̱ndivi chiño va̱ꞌa, ta kua̱ꞌa̱ ní ni̱vi kama va̱ꞌa xíto na ñayóꞌo. Ta yóo inka̱ chiño ña va̱ꞌa kéꞌé ni̱vi, ta kua̱ꞌa̱ ní ki̱vi̱ yóo seꞌé ña, ta saá ni, o̱n kuchiño koo seꞌé ña ndiꞌi saá ki̱vi̱.
1TI 6:1 Tá nañani yó án náki̱ꞌva̱ yó kúu naesclavo, ta nayóꞌo xíni̱ ñóꞌó kasa to̱ꞌó ní na patrón na. Ta xíꞌin ña kéꞌé na saá, inka̱ ni̱vi o̱n ka̱ꞌa̱n na ña o̱n váꞌa xa̱ꞌa̱ Ndios, ni o̱n ka̱ꞌa̱n na ña o̱n váꞌa xa̱ꞌa̱ to̱ꞌon sánáꞌa yó.
1TI 6:2 Ta naesclavo na kísa chiño no̱o̱ ta̱patrón ta̱ kándixa Jesucristo, ta naesclavo yóꞌo, o̱n váꞌa kani si̱ni̱ na ndí o̱n vása xíni̱ ñóꞌó kasa to̱ꞌó na ta̱patrón na chi ñani na kúu ra. Nda̱ víka̱, naesclavo yóꞌo xíni̱ ñóꞌó chikaa̱ ka̱ na ndee̱ ña va̱ꞌa kasa ndivi na chiño no̱o̱ ta̱patrón na. Saá chi ñani na, ta̱a ta̱ kíꞌvi ní ini na xíni na kúu ta̱patrón na, ta ta̱yóꞌo kúu ta̱a ta̱ nakiꞌin ñava̱ꞌa xa̱ꞌa̱ chiño kísa ndivi naesclavo yóꞌo. To̱ꞌon yóꞌo kúu ña xíni̱ ñóꞌó sanáꞌa ún ta ka̱ꞌa̱n ndoso ún no̱o̱ ni̱vi.
1TI 6:3 Tá yóo ni̱vi na sánáꞌa inka̱ to̱ꞌon ña o̱n vása yóo yuꞌú xíꞌin to̱ꞌon ña ni̱ka̱ꞌa̱n Jesucristo, án sánáꞌa na to̱ꞌon ña o̱n vása yóo yuꞌú xíꞌin to̱ꞌon ña nda̱a̱ sánáꞌa yó ña káꞌa̱n ndasaá kutaku̱ yó nda̱tán kóni Ndios,
1TI 6:4 ta na sánáꞌa ña o̱n váꞌa yóꞌo kúu ni̱vi na kísa káꞌno xíꞌin mi̱i, ta ndixa ni̱vi yóꞌo nda̱ loꞌo o̱n vása xíni̱ na. Nayóꞌo ndasaá kuiti kúsii̱ ini na xíꞌin to̱ꞌon ña kani táꞌan na xíꞌin ni̱vi xa̱ꞌa̱ ña kóni kachí sava to̱ꞌon. Ta xíꞌin ña náa ni̱vi saá, kama ní káku ña kuíni̱ ini na xíni táꞌan na, ta kíxáꞌá na sáa̱ ini na xíni táꞌan na, nda̱ to̱nda̱a na nata̱ꞌvi̱ táꞌan na, ta kíxáꞌá na káꞌa̱n na kua̱ꞌa̱ ní to̱ꞌon ndiva̱ꞌa xa̱ꞌa̱ natáꞌan na, ta xáni si̱ni̱ na ndí na o̱n váꞌa ini kúu ndiꞌi natáꞌan na.
1TI 6:5 Nayóꞌo, xíꞌin to̱ꞌon káni táꞌan na xa̱ꞌa̱ ña o̱n vása ndáya̱ꞌví. Ta nda̱tán yóo ña táꞌyí saá yóo ña xíni̱ tóni nayóꞌo, saá chi o̱n vása xíni̱ na yu kúu ña ndixa nda̱a̱. Ta xáni si̱ni̱ na ndí ña kundiko̱n na yichi̱ Ndios kúu ña nduu na nakuíká, na kua̱ꞌa̱ ní si̱ꞌún kukomí. Ta yi̱ꞌi̱ káꞌa̱n i̱ xíꞌin ún o̱n nakutáꞌan ún xíꞌin ni̱vi na o̱n váꞌa yóꞌo.
1TI 6:6 Tá ndixa ndíko̱n ndinoꞌo ini yó yichi̱ Ndios, ta tá kúsii̱ ini yó xíni yó ñava̱ꞌa táxi Ndios ndaꞌa̱ yó, ta saá ndixa kómí yó ñakuíká ndinoꞌo.
1TI 6:7 Saá chi ki̱vi̱ ka̱ku yó ñoyívi yóꞌo, o̱n ko̱ó ña̱ꞌa ní‑kixaa̱ xíꞌin yó. Tá to̱nda̱a ki̱vi̱ kivi̱ yó ta saá kua̱ꞌa̱n yó xíꞌin Ndios, ta o̱n kuchiño ko̱ꞌo̱n nda̱ ñii ñakuíká xíꞌin yó.
1TI 6:8 Ña̱kán kía̱, tá xa yóo ña xíxi yó xíꞌin tiko̱to̱ kundixin yó ñoyívi yóꞌo, ta va̱ꞌa ná kusii̱ ini yó xíꞌin ñayóꞌo.
1TI 6:9 Yóo ni̱vi na kóni kukomí ñakuíká ñoyívi yóꞌo, ta xa̱ꞌa̱ ñayóꞌo kíꞌvi na kua̱chi kéꞌé na ña o̱n váꞌa, chi kíxáꞌá na kútoo ní na kukomí na kua̱ꞌa̱ ní no̱o̱ ña o̱n vása ndáya̱ꞌví, ña kúu ña sáti̱ví xíꞌin mi̱i na, ta kíxáꞌá na kua̱ꞌa̱n na yichi̱ no̱o̱ ndiꞌi xa̱ꞌa̱ na.
1TI 6:10 O̱n vása va̱ꞌa ña kútoo ni̱vi kukomí na kua̱ꞌa̱ ní si̱ꞌún, chi no̱o̱ ña kútoo ní na si̱ꞌún káku ndiꞌi saá no̱o̱ ña o̱n váꞌa. Xa̱ꞌa̱ ña kútoo ní na si̱ꞌún, sava ni̱vi sa̱ndakoo na yichi̱ Jesucristo, ta saá xo̱ꞌvi̱ ní nayóꞌo.
1TI 6:11 Ta yóꞌó, ta̱Timoteo, ta̱a ta̱ kísa chiño no̱o̱ Ndios, xíni̱ ñóꞌó kuxíká ún no̱o̱ ndiꞌi ña o̱n váꞌa. Ta xíni̱ ñóꞌó kasa ndivi ún ñanda̱a̱, kutaku̱ ún nda̱tán kóni Ndios, ta kandixa ndinoꞌo ini ún Jesucristo. Kukiꞌvi ini ún koni ún ni̱vi, kundeé ini ún no̱o̱ ndiꞌi ña xo̱ꞌvi̱ ún, ta kuu ún ta̱a ta̱ va̱ꞌa ini xíꞌin ndiꞌi ni̱vi.
1TI 6:12 Saá tuku xíni̱ ñóꞌó chikaa̱ ní ún ndee̱ xa̱ꞌa̱ yichi̱ Jesucristo ña kúu ña ndíko̱n yó. Ta chikaa̱ ní ún ndee̱ xa̱ꞌa̱ ña taxi Ndios ña kutaku̱ ún xíꞌin ra ndiꞌi saá ki̱vi̱ ña va̱xi. Chi xa̱ꞌa̱ ñayóꞌo, Ndios na̱kana ra yóꞌó ki̱vi̱ ni̱ka̱ꞌa̱n ún kándixa ún Jesucristo no̱o̱ kua̱ꞌa̱ ní ni̱vi xi̱ni na yóꞌó.
1TI 6:13 Ta vitin no̱o̱ Ndios, ta̱a ta̱ ta̱xi ña táku̱ ndiꞌi saá ña̱ꞌa ña yóo, ta no̱o̱ Jesucristo, ta̱a ta̱ nda̱kuii̱n xa̱ꞌa̱ ñanda̱a̱ ki̱vi̱ xi̱ndichi ra no̱o̱ ta̱Poncio Pilato, xáꞌnda chiño i̱ no̱o̱ ún vitin.
1TI 6:14 Chikaa̱ so̱ꞌo ún ndiꞌi ña xáꞌnda chiño i̱ no̱o̱ ún, ta kasa ndivi ún ndiꞌi ña kóni Ndios, ña o̱n kuchiño inka̱ ni̱vi ka̱ꞌa̱n na ña o̱n váꞌa xa̱ꞌa̱ ún. Saá vivíi kutaku̱ ún nda̱ kixaa̱ ki̱vi̱ ndikó Jesucristo, Ta̱a ta̱Káꞌno no̱o̱ yó.
1TI 6:15 Tá kixaa̱ ki̱vi̱ ña chi̱tóni̱ Ndios, ta tuku sanati̱vi ra Jesucristo ña koni ni̱vi ñoyívi yóꞌo. Ta ñii la̱á Ndios yóꞌo kúu ta̱va̱ꞌa ní, ta̱a ta̱káꞌno no̱o̱ ndiꞌi ni̱vi xíꞌin no̱o̱ ndiꞌi ña̱ꞌa ña yóo ñoyívi. Kómí ra ndiꞌi ndee̱ xíꞌin ndiꞌi nda̱yí no̱o̱ ndiꞌi narey, ta Ndios kúu ta̱ káꞌno ka̱ no̱o̱ ndiꞌi nanáꞌno na yóo ñoyívi yóꞌo.
1TI 6:16 Ta ñii la̱á Ndios kúu ta̱ xa táku̱ ndiꞌi saá ki̱vi̱ ni̱yaꞌa ta kutaku̱ ra ndiꞌi saá ki̱vi̱ ña va̱xi. Yóo Ndios ma̱ꞌñó ña yéꞌe ní ña o̱n vása kúchiño koto káxín ni̱vi xíꞌin nduchu̱ no̱o̱ na, ni o̱n vása kúchiño to̱nda̱a yatin ni̱vi no̱o̱ yóo ña yéꞌe yóꞌo. Nda̱ ñii ni̱vi o̱n ta̱ꞌán koni na Ndios, ni o̱n kuchiño koni na ra xíꞌin nduchu̱ no̱o̱ na. ¡Ná nakiꞌin Ndios ndiꞌi ñato̱ꞌó, ta ná kasa káꞌno ndiꞌi ni̱vi Ndios, chi kómí ra ndiꞌi ndee̱ ndiꞌi saá ki̱vi̱! Saá ná koo ña.
1TI 6:17 Xíni̱ ñóꞌó ndato̱ꞌon ún xíꞌin ni̱vi na kómí ñakuíká ñoyívi yóꞌo ña o̱n kuu na ni̱vi na ña̱ꞌa ní ini, ni o̱n kani si̱ni̱ na ndí ñakuíká na kúchiño ña saka̱ku ña na no̱o̱ ndiꞌi tondóꞌó, chi ñakuíká o̱n si̱ví ña kundeé koo ndiꞌi saá ki̱vi̱ kúu ña, chi ñii ki̱vi̱ kuchiño ndañóꞌó ñakuíká, án ndiꞌi xa̱ꞌa̱ ña. Va̱ꞌa ka̱ ni̱vi nakuíká ndixa ná kundaa ini na ndí Ndios kúu ta̱ kúchiño chindeé ra na, chi ñii la̱á Ndios ta̱táku̱ kúu ta̱a ta̱ táxi ndiꞌi saá no̱o̱ ñava̱ꞌa ndaꞌa̱ yó, xa̱ꞌa̱ ña koni̱ ñóꞌó yó ñayóꞌo xíꞌin ñasi̱i̱ ini yó.
1TI 6:18 Ndato̱ꞌon ún xíꞌin ni̱vi nakuíká ndí xíni̱ ñóꞌó keꞌé na ñava̱ꞌa, ta kasa ndivi na kua̱ꞌa̱ ní chiño va̱ꞌa. Ta xíni̱ ñóꞌó kuu na ni̱vi na o̱n vása síꞌnda̱, ta víka̱ koo tiꞌva na taꞌví na ñakuíká kómí na, ta xíꞌin ñasi̱i̱ ini na taxi na ña xíni̱ ñóꞌó ni̱vi ndaꞌa̱ na.
1TI 6:19 Tá keꞌé nakuíká saá, ta ki̱vi̱ va̱xi nayóꞌo kukomí na ñakuíká ndinoꞌo ñoyívi ni̱no. Saá chi ñava̱ꞌa kéꞌé nayóꞌo sánáꞌa ña ndí ndixa va̱ꞌa kándixa na Ndios. Ta saá kuchiño taxi ra ña kutaku̱ ndinoꞌo na xíꞌin ra ndiꞌi saá ki̱vi̱ ña va̱xi.
1TI 6:20 Tata Timoteo, chikaa̱ ún ndee̱ ña va̱ꞌa kasa ndivi ún chiño ña sa̱kuiso chiño Ndios yóꞌó. Ta o̱n chikaa̱ so̱ꞌo ún to̱ꞌon vatá ña o̱n vása ndáya̱ꞌví ña kúu ña káꞌa̱n ni̱vi na ndíko̱n yichi̱ o̱n váꞌa ñoyívi yóꞌo. Xáni si̱ni̱ ni̱vi na o̱n váꞌa yóꞌo ndí káꞌa̱n na to̱ꞌon ndíchí, ta o̱n si̱ví ñanda̱a̱ kúu ña xáni si̱ni̱ na.
1TI 6:21 Yóo sava ni̱vi na kándixa ta táku̱ na xíꞌin to̱ꞌon vatá yóꞌo, ta xa̱ꞌa̱ ñayóꞌo sa̱ndakoo na yichi̱ Jesucristo. Ta ndiꞌi saá ki̱vi̱ Ndios ná keꞌé ra ñava̱ꞌa ní xíꞌin ún. Saá ná koo ña.
2TI 1:1 Yi̱ꞌi̱, ta̱Pablo, ñii ta̱apóstol ta̱ kísa chiño no̱o̱ Jesucristo kúu i̱, chi saá kóni Ndios. Ta Ndios ti̱ꞌví ra yi̱ꞌi̱ ña ka̱ꞌa̱n ndoso i̱ to̱ꞌon ra no̱o̱ ni̱vi. Ta káꞌa̱n i̱ xíꞌin ni̱vi ndí Ndios táxi ra ña kutaku̱ na xíꞌin ra ndiꞌi saá ki̱vi̱, tá ndinoꞌo ini na kándixa na Jesucristo.
2TI 1:2 Táa i̱ tutu yóꞌo ña xaa̱ ña ndaꞌa̱ yóꞌó, ta̱Timoteo. Ta yóꞌó, nda̱tán yóo sa̱ꞌya i̱ ta̱ kíꞌvi ní ini i̱ xíni i̱, saá yóo ún no̱o̱ i̱. Ta vitin kóni i̱ ndí Yivá yó Ndios xíꞌin Jesucristo ta̱ xáꞌnda chiño no̱o̱ yó, ná kundáꞌví ini ra koni ra yóꞌó, ná keꞌé ra ñava̱ꞌa ní xíꞌin ún, ta ná taxi ra ña koo va̱ꞌa ini ún.
2TI 1:3 Ndiꞌi saá ki̱vi̱ ndúkú i̱ ñava̱ꞌa xa̱ꞌa̱ ún no̱o̱ Ndios, ta káꞌa̱n i̱ táxi i̱ ña táxaꞌvi ñaꞌá ndaꞌa̱ ra xa̱ꞌa̱ ún. Ta ñii ki̱ꞌva nda̱tán kui̱ya̱ xi̱na̱ꞌá ki̱sa to̱ꞌó naxi̱i̱ xi̱ta̱n i̱ Ndios, saá ndinoꞌo ini i̱ kísa to̱ꞌó i̱ Ndios vitin.
2TI 1:4 Nákáꞌán i̱ vitin ndasaá xa̱ku ní ún xa̱ꞌa̱ i̱ ki̱vi̱ ni̱nda̱yi táꞌan yó, ta xa̱ꞌa̱ ñayóꞌo kóni ní i̱ koto i̱ yóꞌó vitin ña kuchiño kusii̱ ní ka̱ ini i̱.
2TI 1:5 Chi ndixa xíni̱ i̱ ña ndinoꞌo ní ini ún kándixa ún Jesucristo. Siꞌna xi̱ta̱n ún ñáLoida ka̱ndixa, ta saá ka̱ndixa siꞌí ún ñáEunice, ta vitin kúnda̱a̱ ini i̱ ña ñii ki̱ꞌva saá kándixa va̱ꞌa mi̱i ún Jesucristo.
2TI 1:6 Xa̱ꞌa̱ ñayóꞌo ndúkú i̱ no̱o̱ ún ña o̱n sandakoo ún koni̱ ñóꞌó ún ndee̱ va̱ꞌa ña sa̱níꞌi Níma̱ Ndios yóꞌó ki̱vi̱ chi̱nóo i̱ ndaꞌa̱ i̱ si̱ni̱ ún, chi ndee̱ va̱ꞌa na̱kiꞌin ún, nda̱tán yóo ñoꞌo̱ xíxi̱, saá yóo ña, ta xíni̱ ñóꞌó kundaa va̱ꞌa ún ña, ña o̱n nda̱ꞌva̱ ña.
2TI 1:7 Chi Níma̱ Ndios ña ta̱xi ra koo xíꞌin yó, o̱n si̱ví níma̱ ña kéꞌé ña nduu yó ni̱vi na yíꞌví ini kúu ña, ta Níma̱ ña ta̱xi Ndios koo ña ini mi̱i yó chíndeé ña nduu yó ni̱vi na nda̱kú ini. Ta Níma̱ Ndios táxi ña ndee̱, ña kuchiño yó kukiꞌvi ini yó koni táꞌan yó, ta kuchiño yó nasita xíꞌin mi̱i yó no̱o̱ ña o̱n váꞌa.
2TI 1:8 Xa̱ꞌa̱ ñayóꞌo, o̱n kukaꞌan no̱o̱ ún ndakuii̱n ún ka̱ꞌa̱n ún to̱ꞌon ñava̱ꞌa xa̱ꞌa̱ Jesucristo, ta ni o̱n kukaꞌan no̱o̱ ún xa̱ꞌa̱ yi̱ꞌi̱, ta̱a ta̱ nákaa̱ ini veꞌe ka̱a xa̱ꞌa̱ Jesucristo. Tá mií ka̱, koo tiꞌva ún xíꞌin ndee̱ ña nátaxi Ndios ndaꞌa̱ ún, ña kuchiño ún xo̱ꞌvi̱ ún, ñii ki̱ꞌva nda̱tán xóꞌvi̱ yi̱ꞌi̱ xa̱ꞌa̱ to̱ꞌon Jesucristo.
2TI 1:9 Ndios sa̱ka̱ku ra mi̱i yó ta na̱kana ra mi̱i yó ña kuu yó ni̱vi na kutaku̱ ndii no̱o̱ ra, nda̱tán kóni ra. Ta o̱n si̱ví xa̱ꞌa̱ chiño va̱ꞌa ña ke̱ꞌé yó kúu ña ke̱ꞌé Ndios ñava̱ꞌa yóꞌo xíꞌin yó, ta xa̱ꞌa̱ ña chi̱tóni̱ mi̱i Ndios xíꞌin ña káꞌno ini ra, ta xa̱ꞌa̱ ñava̱ꞌa ki̱sa ndivi Jesucristo xa̱ꞌa̱ yó, Ndios sa̱ka̱ku ra yó ta na̱kana ra yó ña kúu yó ni̱vi na ndíko̱n yichi̱ ra. Saá chi̱tóni̱ Ndios ki̱vi̱ ta̱ꞌán ka̱ kixáꞌá koo ki̱vi̱ no̱ó ñoyívi yóꞌo.
2TI 1:10 Ta vitin Ndios xa sa̱náꞌa ra mi̱i yó ndí ta̱ káꞌno ní ini kúu ra, chi ti̱ꞌví ra Jesucristo ki̱xaa̱ ra ñoyívi yóꞌo, ta ta̱yóꞌo sa̱ndiꞌi ra xa̱ꞌa̱ ndee̱ ña xáꞌni ni̱vi. Ta xíꞌin to̱ꞌon ñava̱ꞌa ña káꞌa̱n xa̱ꞌa̱ Jesucristo ndasaá sáka̱ku ra ni̱vi, Ndios sa̱náꞌa káxín ra mi̱i yó ndasaá kuchiño kutaku̱ yó xíꞌin ra ndiꞌi saá ki̱vi̱ ña va̱xi.
2TI 1:11 Ndios sa̱kuiso chiño ra yi̱ꞌi̱ ña ka̱ꞌa̱n ndoso i̱ to̱ꞌon ñava̱ꞌa yóꞌo xa̱ꞌa̱ Jesucristo, ta sa̱kuiso chiño ra yi̱ꞌi̱ kúu i̱ ta̱apóstol xa̱ꞌa̱ ña sanáꞌa i̱ ni̱vi na o̱n vása kúu najudío.
2TI 1:12 Xa̱ꞌa̱ ña kísa ndivi i̱ chiño yóꞌo ña sa̱kuiso chiño ra yi̱ꞌi̱, vitin xóꞌvi̱ i̱ ndiꞌi tondóꞌó yóꞌo. Ta saá ni, o̱n vása kúkaꞌan no̱o̱ i̱ xa̱ꞌa̱ ndiꞌi ña xóꞌvi̱ i̱, chi xíni̱ káxín i̱ yu kúu ta̱a ta̱ kándixa i̱, ta ndixa ndáa ini i̱ ndí kómí ra ndee̱ ña kundaa va̱ꞌa ra to̱ꞌon ra ña ta̱xi ra ndaꞌa̱ i̱, ta saá ni̱vi na kándixa ra ka̱ꞌa̱n ndoso na to̱ꞌon ra a̱nda̱ kixaa̱ ki̱vi̱ ña ndikó Jesucristo ñoyívi yóꞌo.
2TI 1:13 Ta xíni̱ ñóꞌó ún kundiko̱n va̱ꞌa ún yichi̱ ña nda̱a̱ ña kúu ña sa̱náꞌa i̱ yóꞌó. Ta o̱n sandakoo ún ña kandixa ún Ndios, ta ni o̱n sandakoo ún kukiꞌvi ini ún koni ún natáꞌan yó, saá chi ndee̱ ña kutaku̱ yó saá kúu ñava̱ꞌa sa̱níꞌi Jesucristo mi̱i yó xa̱ꞌa̱ ña kándixa yó ra.
2TI 1:14 Ta xíꞌin ndee̱ Níma̱ Ndios ña yóo ini mi̱i yó, xíni̱ ñóꞌó kundaa va̱ꞌa ún to̱ꞌon ña nda̱a̱ ña sa̱kuiso chiño Ndios yóꞌó xa̱ꞌa̱ ña va̱ꞌa ndato̱ꞌon ún ña xíꞌin ni̱vi.
2TI 1:15 Xa xíni̱ ún ta̱Figelo xíꞌin ta̱Hermógenes xíꞌin kua̱ꞌa̱ ní ni̱vi na kándixa Jesucristo na ndóo kua̱ꞌa̱ ñoo no̱o̱ ñoꞌo̱ Asia, xa sa̱ndakoo na yi̱ꞌi̱, ta nda̱ loꞌo o̱n xi̱in na koni ka̱ na yi̱ꞌi̱.
2TI 1:16 Ta ta̱Onesíforo, o̱n vása ní‑keꞌé ra saá, chi kua̱ꞌa̱ ní yichi̱ nda̱sa va̱ꞌa ra ini i̱. Xa̱ꞌa̱ ñava̱ꞌa ke̱ꞌé ta̱Onesíforo xíꞌin i̱, ndúkú i̱ no̱o̱ Ndios ña kundáꞌví ini ra koni ra ta̱yóꞌo xíꞌin naveꞌe ra. Saá chi ta̱yóꞌo o̱n vása ní‑kukaꞌan no̱o̱ ra xa̱ꞌa̱ yi̱ꞌi̱, vará xi̱ni ra yi̱ꞌi̱ yóo i̱ nóꞌni i̱ xíꞌin ka̱a ini veꞌe ka̱a.
2TI 1:17 Nda̱ víka̱, ki̱vi̱ ki̱xaa̱ ta̱Onesíforo ñoo Roma yóꞌo, ta na̱ndukú ní ra yi̱ꞌi̱ a̱nda̱ na̱níꞌi ra yi̱ꞌi̱.
2TI 1:18 Ta saá, ki̱vi̱ to̱nda̱a ña kasa nani Ndios kua̱chi ndiꞌi ni̱vi ñoyívi yóꞌo, ndáti i̱ ná kundáꞌví ini Ndios koni ra ta̱Onesíforo. Ta mi̱i ún, ta̱Timoteo, xíni̱ va̱ꞌa ún xa̱ꞌa̱ ndiꞌi ñava̱ꞌa ke̱ꞌé ra ña chi̱ndeé ra mi̱i yó ki̱vi̱ ni̱xi̱yo yó ñoo Éfeso.
2TI 2:1 Ta yóꞌó, tata Timoteo, nda̱tán yóo sa̱ꞌya i̱ saá yóo ún, ta ndúkú i̱ no̱o̱ ún ña chikaa̱ ún ndee̱ ini mi̱i ún chi xa kómí ún ñava̱ꞌa ña ta̱xi Jesucristo ndaꞌa̱ ún.
2TI 2:2 Xa xi̱ni̱ so̱ꞌo ún to̱ꞌon ña ni̱ka̱ꞌa̱n ndoso i̱ no̱o̱ kua̱ꞌa̱ ní ni̱vi. Ta vitin yóꞌó xíni̱ ñóꞌó ún naka̱xin ún nata̱a na va̱ꞌa ndíko̱n yichi̱ Jesucristo, na kúu na tiꞌva sanáꞌa ni̱vi. Ta sakuiso chiño ún nata̱a yóꞌo ña sanáꞌa na inka̱ ni̱vi nda̱tán yóo to̱ꞌon ña xi̱ni̱ so̱ꞌo ún ni̱ka̱ꞌa̱n i̱.
2TI 2:3 Ta yóꞌó, tata, nda̱tán yóo ñii tropa ta̱ o̱n vása yíꞌví xo̱ꞌvi̱ xa̱ꞌa̱ chiño ña kísa ndivi ra, ñii ki̱ꞌva saá koo tiꞌva ún xo̱ꞌvi̱ ún xa̱ꞌa̱ Jesucristo.
2TI 2:4 Nda̱ ñii ta̱tropa o̱n vása xáni si̱ni̱ ra xa̱ꞌa̱ inka̱ chiño, chi ndasaá kuiti táku̱ ra ña kasa ndivi ra chiño ra ña sakusii̱ ra ini ta̱ xáꞌnda chiño no̱o̱ ra.
2TI 2:5 Ta yóo ñii ta̱a ta̱ kua̱ꞌa̱n kono xíꞌin inka̱ na xíno ña koto ni̱vi yu kúu ta̱a ta̱ ndeé ka̱ va̱ꞌa xíno, ta ta̱yóꞌo xíni̱ ñóꞌó kandixa ra nda̱yí ña xáꞌnda chiño ndasaá xíni̱ ñóꞌó kono nata̱a. Tá ñii ta̱ xíno yóꞌo, o̱n vása kándixa ra nda̱yí, ta o̱n kuchiño ra nakiꞌin ra ñava̱ꞌa ña táxi na ndaꞌa̱ ta̱a ta̱ ku̱ndeé xaa̱ siꞌna no̱o̱ ndiꞌi na xíno xíꞌin ra.
2TI 2:6 Saá tuku tá yóo ñii ta̱a ta̱ ndeé ní kísa chiño no̱o̱ ñoꞌo̱ ra, ta ta̱yóꞌo kómí ra nda̱yí kuu ra ta̱a ta̱ siꞌna koni̱ ñóꞌó ña sa̱kee ra.
2TI 2:7 Va̱ꞌa kani si̱ni̱ ún xa̱ꞌa̱ to̱ꞌon yóꞌo, chi Jesucristo chindeé ra yóꞌó ña kunda̱a̱ va̱ꞌa ini ún ndiꞌi to̱ꞌon ña nda̱to̱ꞌon i̱ xíꞌin ún.
2TI 2:8 Nakáꞌán ún xa̱ꞌa̱ Jesucristo, ka̱ku ra ti̱xin ñii ñaꞌa̱ ñása̱ꞌya ñani síkuá ta̱rey David, ta ni̱xiꞌi̱ ra ta na̱taku̱ ra. Ñayóꞌo kúu to̱ꞌon ñava̱ꞌa ña káꞌa̱n ndoso i̱ no̱o̱ ni̱vi,
2TI 2:9 ta xa̱ꞌa̱ to̱ꞌon yóꞌo xóꞌvi̱ i̱ vitin, ta nda̱tán yóo ñii ta̱a ta̱ kómí kua̱chi káꞌno, saá yóo i̱, chi nóꞌni i̱ xíꞌin ka̱a. Ta to̱ꞌon Ndios o̱n si̱ví ña nóꞌni kúu ña, ta kúchiño kui̱ta̱ níꞌnó ndíka̱ ña ndiꞌi saá xiiña no̱o̱ ni̱vi.
2TI 2:10 Ta saá kúndeé i̱ xóꞌvi̱ i̱ no̱o̱ ndiꞌi tondóꞌó, xa̱ꞌa̱ ni̱vi na ni̱ka̱xin Ndios kandixa na Jesucristo ta saka̱ku ra na, ta saá kutaku̱ na xíꞌin ra ndiꞌi saá ki̱vi̱ ña va̱xi no̱o̱ yóo ñalivi, ña va̱ꞌa ña yéꞌe.
2TI 2:11 To̱ꞌon ña ndixa nda̱a̱ kúu ñayóꞌo: Tá ni̱xiꞌi̱ yó xíꞌin Jesucristo, ta̱a ta̱ ni̱xiꞌi̱ xa̱ꞌa̱ kua̱chi yó, ta saá tuku ndixa kutaku̱ yó xíꞌin ra.
2TI 2:12 Tá kundeé yó xíꞌin ndiꞌi ña xóꞌvi̱ yó ñoyívi yóꞌo, ta saá ki̱vi̱ va̱xi kaꞌnda chiño yó xíꞌin Jesucristo. Tá ka̱ꞌa̱n yó o̱n vása xíni̱ yó ra, ta saá ka̱ꞌa̱n ra o̱n vása xíni̱ ra mi̱i yó.
2TI 2:13 Tá o̱n vása kasa ndivi yó to̱ꞌon ra, ta saá ni, Jesucristo ndixa kasa ndivi ra to̱ꞌon mi̱i ra, chi ndixa ndasaá kuiti ta̱nda̱a̱ kúu ra, ta nda̱ loꞌo o̱n kuchiño nasama xíꞌin mi̱i ra, káchí to̱ꞌon ña nda̱a̱.
2TI 2:14 Ndiꞌi saá ki̱vi̱ sanakáꞌán ún ni̱vi na ndíko̱n Jesucristo xa̱ꞌa̱ to̱ꞌon yóꞌo. Ta no̱o̱ Ndios ndato̱ꞌon ún xíꞌin na ña o̱n na̱a na xa̱ꞌa̱ to̱ꞌon. Saá chi ña ma̱ni̱ kúu ña káni táꞌan na xíꞌin to̱ꞌon xa̱ꞌa̱ ña o̱n vása ndáya̱ꞌví, ta ña kéꞌé na saá sáti̱ví ña ini ni̱vi na xíni̱ so̱ꞌo ñayóꞌo.
2TI 2:15 Chikaa̱ ún ndee̱ ña sakusii̱ ún ini Ndios, ta saá kuu ún ta̱a ta̱ ndáya̱ꞌví no̱o̱ ra. Xíni̱ ñóꞌó kuu ún ta̱a ta̱ kísa chiño va̱ꞌa, ña o̱n kukaꞌan no̱o̱ ún xa̱ꞌa̱ ñava̱ꞌa ki̱sa ndivi ún. Ta xíni̱ ñóꞌó kuu ún ta̱a ta̱ ndixa xíni̱ va̱ꞌa sánáꞌa to̱ꞌon ña nda̱a̱.
2TI 2:16 Kuxíká ún no̱o̱ to̱ꞌon ña o̱n vása ndáya̱ꞌví, to̱ꞌon ña káꞌa̱n ni̱vi na o̱n vása ndíko̱n yichi̱ Ndios, chi ñii ñii ki̱vi̱ va̱xi kuaꞌno ña o̱n váꞌa keꞌé ni̱vi na káꞌa̱n to̱ꞌon o̱n váꞌa yóꞌo.
2TI 2:17 Ta to̱ꞌon ña sánáꞌa ni̱vi na o̱n váꞌa yóꞌo, nda̱tán yóo ñii kue̱ꞌe̱ táꞌyí ña kuee kuee va̱xi kuaꞌno, ta sándiꞌi ña xa̱ꞌa̱ ko̱ñu ni̱vi saá yóo ña. Yóꞌó ta yi̱ꞌi̱ xíni̱ yó ta̱Himeneo xíꞌin ta̱Fileto kúu o̱vi̱ ta̱a ta̱ sánáꞌa to̱ꞌon o̱n váꞌa yóꞌo.
2TI 2:18 Saá chi nayóꞌo xa sa̱ndakoo na to̱ꞌon ña nda̱a̱, ta káꞌa̱n na sánáꞌa na ndí xa ni̱yaꞌa ki̱vi̱ ña sa̱nataku̱ Ndios ndiꞌi ni̱vi. Ta xíꞌin to̱ꞌon vatá yóꞌo xa sa̱ti̱ví na ini sava ni̱vi na kándixa Jesucristo, ña o̱n vása kúnda̱a̱ ka̱ ini na yu kúu ñanda̱a̱.
2TI 2:19 Ta saá ni, Ndios xa chi̱ndúꞌu̱ ra ñii to̱ꞌon ra ña nda̱a̱ ña kandúꞌu̱ ndiꞌi saá ki̱vi̱ ña va̱xi, ta o̱n kúchiño nasama ña. Nda̱tán yóo xa̱ꞌa̱ veꞌe ña xa ni̱xi̱no̱ saá yóo to̱ꞌon Ndios yóꞌo. Ta nda̱tán yóo yu̱u̱ ña chi̱kaa̱ na xa̱ꞌa̱ veꞌe yóꞌo, ta nda̱ ñii ni̱vi o̱n ki̱ví ka̱ tava na ña, saá yóo to̱ꞌon ña káchí saá: “Ndios xíni̱ ra yu kúu ni̱vi na ndixa kúu sa̱ꞌya ra.” Ta saá tuku kachí ña saá: “Ndiꞌi ni̱vi na ndinoꞌo ini kándixa Jesucristo xíni̱ ñóꞌó kuxíká na no̱o̱ ña o̱n váꞌa.”
2TI 2:20 Tá yóo ñii veꞌe káꞌno nakuíká, ta ini veꞌe yóꞌo yóo kua̱ꞌa̱ ní no̱o̱ ndaꞌa̱ chiño. Yóo ndaꞌa̱ chiño ña ku̱va̱ꞌa xíꞌin ka̱a plata, án xíꞌin ka̱a oro. Ta xíni̱ ñóꞌó ndaꞌa̱ chiño yóꞌo xa̱ꞌa̱ ña kasa ndivi yó chiño náꞌno ña ndáya̱ꞌví ní. Ta saá tuku yóo inka̱ ndaꞌa̱ chiño ña ku̱va̱ꞌa xíꞌin tón yito̱n, án xíꞌin ñoꞌo̱ kisín. Ta ndaꞌa̱ chiño yóꞌo xíni̱ ñóꞌó xa̱ꞌa̱ ña kasa ndivi yó chiño válí ña loꞌo ndáya̱ꞌví.
2TI 2:21 To̱ꞌon yóꞌo sánáꞌa mi̱i yó, chi nda̱tán yóo ndaꞌa̱ chiño ña ku̱va̱ꞌa xíꞌin oro án xíꞌin plata ña xíni̱ ñóꞌó xa̱ꞌa̱ chiño ña ndáya̱ꞌví ní, saá yóo ndiꞌi ni̱vi na chíkaa̱ ndee̱ ña ndasa ndii na níma̱ na ta va̱ꞌa vivíi kutaku̱ na nda̱tán kóni Ndios. Saá Ndios kúchiño koni̱ ñóꞌó ra ni̱vi yóꞌo xa̱ꞌa̱ ña va̱ꞌa kundivi ndiꞌi saá no̱o̱ chiño ndáya̱ꞌví.
2TI 2:22 Ta mi̱i ún, xíni̱ ñóꞌó ún nasita xíꞌin mi̱i ún no̱o̱ ndiꞌi ña o̱n váꞌa ña kútoo ní nata̱a kuáchí ñoyívi yóꞌo. Ta chikaa̱ ún ndee̱ ña kutaku̱ ún xíꞌin ñanda̱a̱, chikaa̱ ún ndee̱ ña xíꞌin ña ndinoꞌo ini ún kandixa ún Jesucristo, chikaa̱ ún ndee̱ ña kukiꞌvi ini ún koni ún ni̱vi, ta chikaa̱ ún ndee̱ ña koo va̱ꞌa ini ún xíꞌin ni̱vi. Ndiꞌi ñayóꞌo, chikaa̱ ún ndee̱ ña kasa ndivi ún ñii káchí xíꞌin nañani yó ta xíꞌin náki̱ꞌva̱ yó, na kúu ni̱vi na ndinoꞌo ini kísa káꞌno Ndios.
2TI 2:23 O̱n chikaa̱ so̱ꞌo ún to̱ꞌon ña náa ni̱vi xa̱ꞌa̱ ña o̱n ko̱ó xa̱ꞌa̱, ña nda̱ loꞌo o̱n vása ndáya̱ꞌví, chi xíni̱ ún ndí ña káni táꞌan ni̱vi ta náta̱ꞌvi̱ táꞌan na, va̱xi ña no̱o̱ ña náa na.
2TI 2:24 Ta ndiꞌi mi̱i yó na kúu na xíka chiño no̱o̱ Ndios, o̱n váꞌa na̱a yó ta kani táꞌan yó xíꞌin ni̱vi. Ta nda̱ víka̱, xíni̱ ñóꞌó koo va̱ꞌa ini yó xíꞌin ndiꞌi ni̱vi. Ta xíni̱ ñóꞌó kuu yó ni̱vi na va̱ꞌa xíni̱ ndasaá sanáꞌa yó inka̱ ni̱vi, ta xíni̱ ñóꞌó kuu yó ni̱vi na káꞌno ini xíꞌin ndiꞌi ni̱vi.
2TI 2:25 Tá yóo ni̱vi na kísa toon no̱o̱ to̱ꞌon ña nda̱a̱, ta mi̱i yó na xíka chiño no̱o̱ Ndios, xíꞌin ñato̱ꞌó ta xíꞌin to̱ꞌon va̱ꞌa, xíni̱ ñóꞌó ka̱ꞌa̱n yó xíꞌin ni̱vi na toon ini yóꞌo ña kuchiño ndasa va̱ꞌa na yichi̱ na. Ta ndáti yó Ndios taxi ra ña nandikó ini na, ta kunda̱a̱ ini na ñanda̱a̱.
2TI 2:26 Ta saá kuchiño na ka̱ku na no̱o̱ ñaníma̱ ndiva̱ꞌa káꞌno, chi ñandiva̱ꞌa yóꞌo xa sa̱kako̱ꞌon ña na xa̱ꞌa̱ ña kasa ndivi na ña kóni mi̱i ña.
2TI 3:1 Va̱ꞌa ná kunda̱a̱ ini ún ñayóꞌo: Ki̱vi̱ ña va̱xi tá xa yatin to̱nda̱a ñasondíꞌí ñoyívi yóꞌo koo ki̱vi̱ ña yo̱ꞌvi̱ ní xíꞌin kua̱ꞌa̱ ní tondóꞌó.
2TI 3:2 Saá chi ni̱vi na kutaku̱ ki̱vi̱ yóꞌo kuu na ni̱vi na ndasaá kuiti kukiꞌvi ini koni xíꞌin mi̱i, ta kutoo ní na kukomí na kua̱ꞌa̱ ní si̱ꞌún, ta kuu na ni̱vi na ña̱ꞌa ní ini, ta kasa káꞌno xíꞌin mi̱i na. Ni̱vi na káꞌa̱n ña o̱n váꞌa xa̱ꞌa̱ Ndios kuu na, ni̱vi na o̱n vása kasa ndivi to̱ꞌon ña káꞌa̱n yivá siꞌí xíꞌin kuu na, ni̱vi na o̱n vása taxi ña táxaꞌvi ñaꞌá ndaꞌa̱ Ndios án ndaꞌa̱ inka̱ ni̱vi kuu na, ni̱vi na o̱n vása kasa to̱ꞌó Ndios kuu na.
2TI 3:3 Ni̱vi yóꞌo nda̱ loꞌo o̱n kukiꞌvi ini na koni na nda̱ ñii ni̱vi, ni o̱n kuaꞌa na kasa káꞌno ini na xa̱ꞌa̱ ni̱vi. Ka̱ꞌa̱n na to̱ꞌon visi xa̱ꞌa̱ ni̱vi, ta nda̱ loꞌo o̱n nasita xíꞌin mi̱i na ña keꞌé na ndiꞌi no̱o̱ ña o̱n váꞌa. Ni̱vi na yukú ní ini kuu na, ta nda̱ loꞌo o̱n kuaꞌa na koni na ñava̱ꞌa ña kóni Ndios.
2TI 3:4 Ni̱vi na tiꞌva ní sandáꞌví natáꞌan mi̱i kuu na, ni̱vi na o̱n vása yíꞌví ña keꞌé na ndiꞌi ña káchí ini mi̱i na kuu na. Ni̱vi na ña̱ꞌa ní ini kuu na, ta o̱n vása nandukú na ña sakusii̱ ini Ndios, chi ndasaá kuiti nandukú na ña sakusii̱ ini mi̱i na.
2TI 3:5 Ni̱vi yóꞌo ka̱ꞌa̱n na no̱o̱ inka̱ ni̱vi ndí na va̱ꞌa ní kísa to̱ꞌó Ndios kúu na. Ta saá ni, ña o̱n váꞌa kéꞌé na sanáꞌa ndí o̱n vása ndíko̱n ndinoꞌo ini na yichi̱ va̱ꞌa. Ta mi̱i ún, tata, xíni̱ ñóꞌó kuxíká ún no̱o̱ ni̱vi na kéꞌé saá.
2TI 3:6 Ta vitin xa yóo ni̱vi na o̱n váꞌa yóꞌo, ta sava nayóꞌo kúu nata̱a na kíꞌvi kua̱ꞌa̱ ní veꞌe inka̱ ni̱vi, ta sándáꞌví na náñaꞌa̱ ná kúu ná naa ini, ná xáni si̱ni̱ xa kua̱ꞌa̱ ní kua̱chi ndíso. Ta násíꞌí yóꞌo o̱n xi̱in ná nasita xíꞌin mi̱i ná no̱o̱ ña káchí ini mi̱i ná.
2TI 3:7 Ta ndiꞌi saá ki̱vi̱ kúsii̱ ini ná xíni̱ so̱ꞌo ná to̱ꞌon ña xa̱á ña káꞌa̱n ni̱vi na sánáꞌa, ta o̱n vása chíkaa̱ so̱ꞌo ná ña kunda̱a̱ ini ná yu kúu ñanda̱a̱.
2TI 3:8 Nda̱tán ta̱Janes xíꞌin ta̱Jambres, ni̱xi̱yo toon ní ini na no̱o̱ ta̱Moisés kui̱ya̱ xi̱na̱ꞌá, ñii ki̱ꞌva saá yóo toon ini nata̱a na sándáꞌví náñaꞌa̱ vitin, chi nata̱a yóꞌo o̱n vása xi̱in na kunda̱a̱ ini na ñanda̱a̱. Ta nata̱a yóꞌo ndasaá kuiti chútú ña o̱n váꞌa si̱ni̱ na, ta o̱n vása ndíko̱n na yichi̱ Jesucristo.
2TI 3:9 Ta nata̱a o̱n váꞌa yóꞌo o̱n kundeé na keꞌé na ña o̱n váꞌa ndiꞌi saá ki̱vi̱, chi inka̱ ni̱vi nakoni na ndí nata̱a o̱n váꞌa yóꞌo kúu ni̱vi na kíꞌví si̱ni̱. Ñii ki̱ꞌva nda̱tán kui̱ya̱ xi̱na̱ꞌá na̱koni ni̱vi ta̱Janes xíꞌin ta̱Jambres ndí xi̱kuu na ni̱vi na kíꞌví si̱ni̱, saá koo xíꞌin ni̱vi na o̱n váꞌa yóꞌo.
2TI 3:10 Ta yóꞌó, ta̱Timoteo, xíni̱ va̱ꞌa ún ndiꞌi to̱ꞌon sa̱náꞌa i̱, ta xíni̱ va̱ꞌa ún ndasaá táku̱ i̱, ta xíni̱ ún yu kúu ña kóni i̱ to̱nda̱a i̱ kasa ndivi i̱ ñoyívi yóꞌo, ta xíni̱ ún ndasaá kándixa i̱ Jesucristo, ta xíni̱ ún ndí va̱ꞌa káꞌno ini i̱ xíni i̱ ni̱vi, ta xíni̱ ún ndasaá va̱ꞌa kíꞌvi ini i̱ xíni i̱ ni̱vi, ta xíni̱ ún ndasaá kúndeé i̱ xíꞌin ña xóꞌvi̱ i̱.
2TI 3:11 Ta xíni̱ ún kua̱ꞌa̱ ní ña o̱n váꞌa ke̱ꞌé ni̱vi xíꞌin i̱, chi kísa chiño i̱ no̱o̱ Jesucristo, ta ndeé ní xóꞌvi̱ i̱. Saá tuku xíni̱ ún ña ni̱ndoꞌo i̱ ñoo Antioquía, ñoo Iconio xíꞌin ñoo Listra. Vará ndeé ní sa̱xo̱ꞌvi̱ na yi̱ꞌi̱, ta Jesucristo sa̱ka̱ku ra yi̱ꞌi̱ no̱o̱ ndiꞌi nayóꞌo.
2TI 3:12 Ndixa kúu ñayóꞌo: Ndiꞌi ni̱vi na chíkaa̱ ndee̱ ña va̱ꞌa kutaku̱ na yichi̱ Jesucristo, xo̱ꞌvi̱ na chi ni̱vi na o̱n xi̱in koni Jesucristo saxo̱ꞌvi̱ ñaꞌá na.
2TI 3:13 Ta ni̱vi na o̱n váꞌa, ta ni̱vi na sándáꞌví inka̱ ni̱vi, ñii ñii ki̱vi̱ yáꞌa nduu na na o̱n váꞌa ka̱, ta ñii ñii ki̱vi̱ va̱xi sandáꞌví ka̱ na inka̱ ni̱vi, ta ñii ki̱ꞌva saá inka̱ ni̱vi sandáꞌví na nayóꞌo.
2TI 3:14 Ta yóꞌó, ñii ñii ki̱vi̱ xíni̱ ñóꞌó kandixa va̱ꞌa ka̱ ún ña kúu to̱ꞌon ña nda̱a̱ ña xa sa̱kuáꞌá ún, chi xíni̱ ún ndixa ñanda̱a̱ kúu ña. Saá chi xíni̱ va̱ꞌa ún ndí ni̱vi na sa̱náꞌa yóꞌó kúu ni̱vi nanda̱a̱.
2TI 3:15 Nda̱ loꞌo ún, ta̱nda̱ ki̱vi̱ vitin xa xíni̱ ún to̱ꞌon Ndios ña ni̱taa na xi̱na̱ꞌá. To̱ꞌon Ndios kúchiño sanáꞌa ña yóꞌó, ta saá kunda̱a̱ va̱ꞌa ini ún ndasaá Ndios sáka̱ku ra yóꞌó xa̱ꞌa̱ ña kándixa ún Jesucristo.
2TI 3:16 Ndiꞌi to̱ꞌon Ndios ña ni̱taa na xi̱na̱ꞌá, Níma̱ Ndios ni̱ka̱ꞌa̱n ña xíꞌin níma̱ ni̱vi, ta ni̱taa na to̱ꞌon ra. Ta to̱ꞌon Ndios yóꞌo va̱ꞌa sánáꞌa ña ni̱vi, nándaxin ña no̱o̱ na xa̱ꞌa̱ ñava̱ꞌa xíni̱ ñóꞌó keꞌé na, ta to̱ꞌon Ndios násita ña ni̱vi ña o̱n keꞌé ka̱ na ña o̱n váꞌa, ta sánáꞌa ña ni̱vi ndasaá xíni̱ ñóꞌó va̱ꞌa kutaku̱ na nda̱tán kóni Ndios.
2TI 3:17 Xa̱ꞌa̱ ñayóꞌo ndiꞌi mi̱i yó na ndíko̱n yichi̱ Ndios va̱ꞌa koo tiꞌva yó, ta saá ndixa kuchiño kasa ndivi yó ndiꞌi no̱o̱ chiño va̱ꞌa.
2TI 4:1 Ki̱vi̱ va̱xi nati̱vi Jesucristo ña kaꞌnda chiño ra no̱o̱ ndiꞌi ni̱vi ñoyívi yóꞌo, ta kasa nani ra kua̱chi ndiꞌi ni̱vi, án na táku̱ kuu na, án na xa ni̱xiꞌi̱ kuu na. Ta vitin xíto Ndios xíꞌin Jesucristo ña sákuiso chiño i̱ yóꞌó
2TI 4:2 ña chikaa̱ ún ndee̱ ka̱ꞌa̱n ndoso ún to̱ꞌon Ndios ndiꞌi saá ki̱vi̱ no̱o̱ ni̱vi. Xíni̱ ñóꞌó keꞌé ún saá, ki̱vi̱ ña kútoo ní ni̱vi koni̱ so̱ꞌo na to̱ꞌon Ndios, án ki̱vi̱ ña o̱n vása kútoo ni̱vi koni̱ so̱ꞌo na to̱ꞌon Ndios. Ndato̱ꞌon ún sanáꞌa ún na ña kunda̱a̱ ini na yu kúu ña o̱n váꞌa ke̱ꞌé na, ta ka̱ꞌa̱n káxín ún xíꞌin na ña sandakoo na kéꞌé na ña o̱n váꞌa. Ta chikaa̱ ún ndee̱ ini ni̱vi xa̱ꞌa̱ ña kundiko̱n va̱ꞌa na yichi̱ Jesucristo. Ki̱vi̱ ka̱ꞌa̱n ún xíꞌin ni̱vi yóꞌo án sanáꞌa ún na to̱ꞌon nda̱a̱, ta xíni̱ ñóꞌó xíꞌin ñato̱ꞌó ní ini ún ka̱ꞌa̱n ún xíꞌin na, ta xíꞌin ña káꞌno ini ún sanáꞌa ún na.
2TI 4:3 Chi ki̱vi̱ va̱xi o̱n kuaꞌa ka̱ ni̱vi koni̱ so̱ꞌo na to̱ꞌon nda̱a̱, ta ndasaá kuiti kutoo na koni̱ so̱ꞌo na to̱ꞌon ña sakusii̱ ini mi̱i na. Ta saá ni̱vi yóꞌo ndukú na inka̱ ni̱vi na sanáꞌa na to̱ꞌon ña kútoo na koni̱ so̱ꞌo na.
2TI 4:4 Ta saá sandakoo na ña koni̱ so̱ꞌo na to̱ꞌon ña nda̱a̱, ta ndasaá kuiti chikaa̱ so̱ꞌo na cuento ña va̱xi si̱ni̱ ni̱vi.
2TI 4:5 Ta yóꞌó, tata, ndiꞌi saá ki̱vi̱ xíni̱ ñóꞌó kuu ún ta̱a ta̱ va̱ꞌa ní xáni si̱ni̱, ta xíni̱ ñóꞌó kundeé ún xíꞌin ndiꞌi ña xo̱ꞌvi̱ ún. Ndiꞌi saá ki̱vi̱ va̱ꞌa kasa ndivi ún chiño ña ka̱ꞌa̱n ndoso ún to̱ꞌon va̱ꞌa xa̱ꞌa̱ Jesucristo, ta va̱ꞌa kasa ndivi ún ndiꞌi chiño ña ndíso ún.
2TI 4:6 Ta yi̱ꞌi̱, xa yatin kixaa̱ ki̱vi̱ ña kivi̱ i̱. Xa ni̱taxi xíꞌin mi̱i i̱ no̱o̱ Ndios, ta nda̱tán yóo ña sóko̱ i̱ no̱o̱ ra, saá yóo ña kivi̱ i̱.
2TI 4:7 Xa chi̱kaa̱ i̱ ndee̱ i̱ xa̱ꞌa̱ ña va̱ꞌa kundiko̱n i̱ yichi̱ Jesucristo ta xa̱ꞌa̱ ña kundeé i̱ no̱o̱ ña o̱n váꞌa ñoyívi yóꞌo. Ta nda̱tán yóo ta̱a ta̱ xíno ta ku̱ndeé ra xaa̱ ra no̱o̱ xáa̱ na xíno, saá va̱ꞌa ku̱ndeé i̱. Chi nda̱ ñii ki̱vi̱ o̱n vása ní‑sandakoo i̱ kándixa i̱ Jesucristo.
2TI 4:8 Ta xíni̱ i̱ ndí Ndios kúu ta̱a ta̱ va̱ꞌa kéꞌé ñanda̱a̱ xíꞌin ni̱vi. Ta nda̱tán yóo ñava̱ꞌa táxi na ndaꞌa̱ ni̱vi na ku̱ndeé ni̱xaa̱ siꞌna, saá Ndios ndixa saníꞌi ra yi̱ꞌi̱ ñii ñava̱ꞌa ní, saá chi ndixa ku̱ndeé i̱ ki̱sa ndivi i̱ chiño ña sa̱kuiso chiño ra yi̱ꞌi̱. Ta o̱n si̱ví ndasaá kuiti yi̱ꞌi̱ kúu ta̱ nakiꞌin ñava̱ꞌa yóꞌo, ta Ndios saníꞌi ra ñava̱ꞌa ndiꞌi saá ni̱vi na ku̱ndeé ndíko̱n yichi̱ ra, ta xíꞌin ñasi̱i̱ ini na ndáti na ki̱vi̱ ndikó Jesucristo ñoyívi yóꞌo.
2TI 4:9 Chikaa̱ ún ndee̱ ña ya̱chi̱ ní kixaa̱ ún koto ún yi̱ꞌi̱.
2TI 4:10 Ta̱Demas sa̱ndakoo ra yi̱ꞌi̱, chi kíꞌvi ní ka̱ ini ra xíni ra ña yóo ñoyívi yóꞌo, ta kua̱ꞌa̱n ra ñoo Tesalónica. Ta ta̱Crescente kua̱ꞌa̱n ra ñii xiiña no̱o̱ ñoꞌo̱ Galacia, ta ta̱Tito, kua̱ꞌa̱n ra inka̱ xiiña no̱o̱ ñoꞌo̱ Dalmacia.
2TI 4:11 Si̱ín matóꞌón ta̱Lucas yóo xíꞌin i̱. Va̱ꞌa ko̱ꞌo̱n ún ndukú ún ta̱Marcos ná kixi ra xíꞌin ún no̱o̱ i̱, chi ta̱yóꞌo kuchiño chindeé ra yi̱ꞌi̱ xíꞌin chiño yóꞌo.
2TI 4:12 Xa ti̱ꞌví i̱ ta̱Tíquico kua̱ꞌa̱n ra nda̱ ñoo Éfeso.
2TI 4:13 Ta ki̱vi̱ va̱xi ún, ta kuniꞌi ún tika̱chí i̱ ña sa̱ndakoo i̱ ñoo Troas veꞌe ta̱Carpo. Ta saá kuniꞌi ún libro ña kaꞌvi i̱, ta ña xíni̱ ñóꞌó ní ka̱ no̱o̱ i̱ kúu pergamino kuniꞌi ún kixi ún ndaꞌa̱ i̱.
2TI 4:14 Ta ta̱Alejandro, ta̱a ta̱ kísa chiño xíꞌin ka̱a, xa ke̱ꞌé ra kua̱ꞌa̱ ní ña o̱n váꞌa xíꞌin i̱, ta Ndios chaꞌvi ra ta̱yóꞌo nda̱tán yóo ña ke̱ꞌé ra xíꞌin i̱.
2TI 4:15 Kundaa xíꞌin mi̱i ún no̱o̱ ta̱Alejandro yóꞌo, chi o̱n vása xi̱in ra koni ra to̱ꞌon ña káꞌa̱n ndoso yó.
2TI 4:16 Yichi̱ no̱ó ki̱vi̱ nda̱kuii̱n i̱ xa̱ꞌa̱ i̱ no̱o̱ nachiño ñoo káꞌno yóꞌo, ta o̱n vása ní‑xiyo nda̱ ñii ni̱vi ña chi̱ndeé na yi̱ꞌi̱, ta ndiꞌi ni̱vi sa̱ndakoo na yi̱ꞌi̱. Ndáti i̱ Ndios ña o̱n saxo̱ꞌvi̱ ra nayóꞌo xa̱ꞌa̱ ña sa̱ndakoo na yi̱ꞌi̱.
2TI 4:17 Vará o̱n vása ní‑xiyo ni̱vi xíꞌin i̱, ta Ndios ndixa ni̱xi̱yo ra xíꞌin i̱, ta ta̱xi ra ndee̱ ndaꞌa̱ i̱. Ta ku̱chiño ni̱ka̱ꞌa̱n ndoso i̱ to̱ꞌon xa̱ꞌa̱ Jesucristo no̱o̱ ndiꞌi na ndóo veꞌe chiño, ta saá ndiꞌi ni̱vi na o̱n vása kúu najudío xi̱ni̱ so̱ꞌo na ña ni̱ka̱ꞌa̱n i̱. Ta Ndios sa̱ka̱ku ra yi̱ꞌi̱ no̱o̱ ña kivi̱ i̱, nda̱tán saka̱ku ra ñii ta̱a ta̱ xa nákaa̱ yuꞌu̱ tíndikaꞌa.
2TI 4:18 Ta kúnda̱a̱ ini i̱ ndí ñii ki̱ꞌva saá Ndios saka̱ku ra yi̱ꞌi̱ no̱o̱ ndiꞌi ña o̱n váꞌa, ta kundaa ra yi̱ꞌi̱, ña kuchiño xaa̱ i̱ ñoyívi ni̱no no̱o̱ xáꞌnda chiño ra. ¡Ná kanóo va̱ꞌa ní ñato̱ꞌó Ndios ndiꞌi saá ki̱vi̱ ña va̱xi! Saá ná koo ña.
2TI 4:19 Tíꞌví i̱ to̱ꞌon ña chindeé ún ñáPrisca xíꞌin ta̱Aquila xíꞌin naveꞌe ta̱Onesíforo.
2TI 4:20 Ta̱Erasto ni̱ndo̱o ra ñoo Corinto. Ta ki̱vi̱ ke̱e i̱ ñoo Mileto, ta ta̱Trófimo ni̱ndo̱o ra, chi ndeé ní ndóꞌo ra.
2TI 4:21 Chikaa̱ ún ndee̱ ña ya̱chi̱ kixi ún ki̱vi̱ ña ta̱ꞌán ka̱ kixáꞌá ña vi̱xin ní. Ta ta̱Eubulo, ta̱Pudente, ta̱Lino, ñáClaudia xíꞌin ndiꞌi inka̱ na kándixa Jesucristo ñoo Roma yóꞌo tíꞌví na to̱ꞌon chindeé na yóꞌó.
2TI 4:22 Jesucristo, ta̱ xáꞌnda chiño no̱o̱ yó, ná koo ra xíꞌin ún. Ná keꞌé Ndios ñava̱ꞌa xíꞌin ndiꞌi ndó. Saá ná koo ña.
TIT 1:1 Yi̱ꞌi̱, ta̱Pablo, ta̱a ta̱ kísa chiño no̱o̱ Ndios kúu i̱, ta̱apóstol ta̱ ti̱ꞌví Jesucristo kúu i̱. Sa̱kuiso chiño ra yi̱ꞌi̱ ña chindeé i̱ ni̱vi na na̱ka̱xin Ndios kundiko̱n ñaꞌá, xa̱ꞌa̱ ña va̱ꞌa kandixa na Jesucristo. Ta sánáꞌa i̱ nayóꞌo ña kunda̱a̱ ini na yu kúu ña ndixa nda̱a̱, chi ña ndixa nda̱a̱ yóꞌo kúu ña kándixa yó Jesucristo ta ndíko̱n yó yichi̱ ra.
TIT 1:2 Ta mi̱i yó, ni̱vi na kándixa Jesucristo, ndáti yó ta ndáa ini yó ndí ndixa kutaku̱ yó xíꞌin Ndios ndiꞌi saá ki̱vi̱ ña va̱xi. Ndáa ini yó saá chi kui̱ya̱ xi̱na̱ꞌá, tá ta̱ꞌán ka̱ kixáꞌá koo ki̱vi̱ no̱ó ñoyívi, Ndios ni̱ka̱ꞌa̱n ra chi̱tóni̱ ra ndixa kutaku̱ yó xíꞌin ra. Ta Ndios kúu ta̱a ta̱ nda̱ loꞌo o̱n vása káꞌa̱n to̱ꞌon vatá.
TIT 1:3 Ta vitin ki̱xaa̱ ki̱vi̱ ña chi̱tóni̱ Ndios ña kunda̱a̱ ini ni̱vi to̱ꞌon ra. Ta saá Ndios, Ta̱a ta̱ Sáka̱ku mi̱i yó, sa̱kuiso chiño ra yi̱ꞌi̱ ña ka̱ꞌa̱n ndoso i̱ to̱ꞌon ra no̱o̱ ni̱vi.
TIT 1:4 Ta tíꞌví i̱ tutu yóꞌo xaa̱ ña ndaꞌa̱ yóꞌó ta̱Tito, chi nda̱tán yóo sa̱ꞌya mi̱i i̱ saá yóo ún no̱o̱ i̱, chi xíꞌin ña ndinoꞌo ini mi̱i yó kándixa yó Jesucristo. Ta vitin kóni i̱ ndí Ndios Yivá yó xíꞌin Jesucristo ta̱ xáꞌnda chiño no̱o̱ yó, ná keꞌé ra ñava̱ꞌa xíꞌin ún, ná kundáꞌví ini ra koni ra yóꞌó, ta ná taxi ra ña koo va̱ꞌa ini ún. Saá ná koo.
TIT 1:5 Ki̱vi̱ ke̱e i̱ no̱o̱ ñoꞌo̱ na̱ní isla Creta ña ni̱xino nduu takuií mi̱ni, ta sa̱kuiso chiño i̱ yóꞌó, ña kasa ndivi ún chiño ña kúma̱ni̱. Saá chi ni̱ka̱ꞌa̱n i̱ xíꞌin ún ndí ñii ñii ñoo ka̱xin ún ta̱a naxi̱kua̱ꞌa̱ na kándixa Jesucristo, ta nayóꞌo kuu nata̱a na nakuiso kasa chiño ña chindeé na natáꞌan na na kándixa Jesucristo.
TIT 1:6 Ta ñii ñii ta̱a ta̱xi̱kua̱ꞌa̱ yóꞌo xíni̱ ñóꞌó kuu ra ta̱a ta̱nda̱a̱, ta̱a ta̱ kánóo va̱ꞌa to̱ꞌon xa̱ꞌa̱ no̱o̱ ni̱vi. Ta ñii ñii ta̱yóꞌo xíni̱ ñóꞌó kukomí ra ñii la̱á kuiti ñásíꞌí mi̱i ra, ta sa̱ꞌya ra xíni̱ ñóꞌó kuu na ni̱vi na kándixa Jesucristo, ta nasa̱ꞌya ra yóꞌo xíni̱ ñóꞌó kuu na ni̱vi na kánóo va̱ꞌa to̱ꞌon xa̱ꞌa̱, ta saá tuku xíni̱ ñóꞌó kuu na na o̱n vása toon ní ini no̱o̱ ni̱vi.
TIT 1:7 Ñii ñii ta̱a ta̱xi̱kua̱ꞌa̱ yóꞌo ta̱ ndíso chiño xíꞌin natáꞌan na kúu ni̱vi na kándixa Jesucristo, ta̱xi̱kua̱ꞌa̱ yóꞌo kúu ta̱ sa̱kuiso chiño Ndios, chi Ndios xa ta̱xi ra nda̱yí ndaꞌa̱ ra ña kasa ndivi ra ndiꞌi chiño ña kóni Ndios. Ta ñii ñii ta̱ ndíso chiño yóꞌo xíni̱ ñóꞌó kuu ra ta̱a ta̱nda̱a̱, ta̱ va̱ꞌa vivíi táku̱ no̱o̱ ni̱vi. O̱n váꞌa kuu ra ta̱a ta̱ ña̱ꞌa ní ini, ni o̱n váꞌa kuu ra ta̱a ta̱ kama ní sáa̱ ini, ta ni o̱n váꞌa kuu ra ta̱a ta̱ xíꞌi ní, ni o̱n váꞌa kuu ra ta̱a ta̱ káni táꞌan xíꞌin ni̱vi, ni o̱n váꞌa kuu ra ta̱a ta̱ sándáꞌví ni̱vi án kéꞌé ra inka̱ ña o̱n váꞌa xa̱ꞌa̱ ña kukomí ra si̱ꞌún.
TIT 1:8 Ta víka̱ ta̱yóꞌo xíni̱ ñóꞌó kuu ra ta̱a ta̱ va̱ꞌa nákiꞌin ni̱vi na kíxaa̱ veꞌe ra. Ta xíni̱ ñóꞌó kuu ra ta̱a ta̱ ndixa kúsii̱ ini xíni ña ndixa va̱ꞌa, ta ta̱a yóꞌo xíni̱ ñóꞌó kuu ra ta̱a ta̱ siꞌna kani si̱ni̱ yu kuu ña va̱ꞌa keꞌé ra, ta saá kasa ndivi ra ña xíni̱ ñóꞌó ka̱. Ta xíni̱ ñóꞌó kuu ra ta̱a ta̱nda̱a̱, ta̱a ta̱ táku̱ nda̱tán kóni Ndios. Ta xíni̱ ñóꞌó kuu ra ta̱a ta̱ násita xíꞌin mi̱i no̱o̱ ña o̱n váꞌa.
TIT 1:9 Xíni̱ ñóꞌó kuu ra ta̱a ta̱ kándixa ndinoꞌo ini to̱ꞌon Ndios, nda̱tán yóo to̱ꞌon ña sa̱náꞌa yó ra. Ta saá kuchiño ra sanáꞌa ra inka̱ ni̱vi ña kúu to̱ꞌon nda̱a̱, ta xíꞌin to̱ꞌon yóꞌo táxi ra ña inka̱ ni̱vi na ta̱ꞌán koo yuꞌú xíꞌin to̱ꞌon Ndios ña kúchiño na kunda̱a̱ ini na ndí ñanda̱a̱ kúu ña sánáꞌa ra.
TIT 1:10 Chi yóo kua̱ꞌa̱ ní ni̱vi na toon ní ini, na o̱n xi̱in koni̱ so̱ꞌo to̱ꞌon va̱ꞌa, ta káꞌa̱n na to̱ꞌon vatá ña o̱n vása ndáya̱ꞌví, ta sándáꞌví na kua̱ꞌa̱ ni̱vi xíꞌin to̱ꞌon yóꞌo. Kua̱ꞌa̱ ní ni̱vi yóꞌo káꞌa̱n ndí Ndios o̱n nakiꞌin ra ni̱vi na o̱n vása kísa ndivi costumbre ña na̱ní circuncisión.
TIT 1:11 Ta nani̱vi yóꞌo, o̱n taxi ún ña sanáꞌa ka̱ na, chi to̱ꞌon ña o̱n váꞌa sánáꞌa na sáka ña si̱ni̱ kua̱ꞌa̱ ní ni̱vi na xi̱ni̱ so̱ꞌo to̱ꞌon ña o̱n váꞌa yóꞌo, ta ñii ki̱ꞌva saá sáka ña si̱ni̱ naveꞌe nayóꞌo, ña̱kán o̱n vása kúchiño ka̱ kunda̱a̱ va̱ꞌa ini na yu kúu ña ndixa nda̱a̱. Ta ni̱vi na sánáꞌa ña o̱n váꞌa yóꞌo kéꞌé na saá xa̱ꞌa̱ ña kuiti kóni na si̱ꞌún.
TIT 1:12 Ñii ta̱profeta, ta̱ñoo Creta kúu ra, ni̱ka̱ꞌa̱n ra xa̱ꞌa̱ nañoo mi̱i ra, káchí ra saá: “Mi̱i yó nañoo Creta, ndiꞌi saá ki̱vi̱ kúu yó ni̱vi na vatá ní, ta yóo yó nda̱tán yóo kiti̱ tíyukú. Vará ni̱vi na xúxán ní kúu yó, ta ndiꞌi saá ki̱vi̱ xíxi náꞌná ní yó ta xáxi náꞌná ní yó ña̱ꞌa, ta nda̱ loꞌo o̱n vása násita xíꞌin mi̱i yó”, káchí ta̱Creta xa̱ꞌa̱ nañoo mi̱i ra.
TIT 1:13 Ta ndixa to̱ꞌon yóꞌo ña ni̱ka̱ꞌa̱n ta̱Creta xa̱ꞌa̱ nañoo mi̱i ra kúu ñanda̱a̱. Ta ña̱kán yóꞌó ta̱Tito, xíni̱ ñóꞌó ka̱ꞌa̱n ún ndato̱ꞌon ún xíꞌin nañoo Creta ndí xíni̱ ñóꞌó sandakoo na ña o̱n váꞌa kéꞌé na, ta xíni̱ ñóꞌó sakuáꞌá na keꞌé na ñava̱ꞌa. Chi to̱ꞌon ña ndato̱ꞌon ún xíꞌin na chindeé ña na ña ndeé ka̱ kandixa na Jesucristo ta va̱ꞌa ka̱ kundiko̱n na yichi̱ ra.
TIT 1:14 Ta xíꞌin to̱ꞌon ña nda̱a̱ yóꞌo chindeé ún na ña o̱n kandixa ka̱ na cuento ña ndasaá kuiti káku si̱ni̱ ni̱vi najudío, ta chindeé ún na ña o̱n chikaa̱ so̱ꞌo ka̱ na to̱ꞌon ña xáꞌnda chiño ni̱vi na kúu na o̱n xi̱in kandixa to̱ꞌon ña nda̱a̱.
TIT 1:15 Ni̱vi na ndixa kándixa Jesucristo, na ndii ini kúu na, ta xa̱ꞌa̱ ñayóꞌo xíni̱ na ndí ndiꞌi ña táxi Ndios, ña va̱ꞌa kúu ña. Ta ni̱vi na o̱n váꞌa na o̱n xi̱in kandixa Jesucristo, nda̱ ñii ña̱ꞌa kúu ña va̱ꞌa no̱o̱ nayóꞌo. Saá chi o̱n vása ndii yóo níma̱ na no̱o̱ Ndios, ta ni o̱n vása kúchiño na nakoni na yu kúu ña va̱ꞌa, án yu kúu ña o̱n váꞌa kéꞌé na.
TIT 1:16 Ni̱vi na o̱n váꞌa ini yóꞌo káchí na ndí xíni̱ na Ndios, ta ña o̱n váꞌa kéꞌé na, ñayóꞌo sánáꞌa ndí o̱n vása xíni̱ na Ndios. Toon ní ini ni̱vi na o̱n váꞌa yóꞌo, ta inka̱ ni̱vi o̱n xi̱in na koni na nayóꞌo xa̱ꞌa̱ ña o̱n váꞌa kéꞌé na. Ta ni̱vi na o̱n váꞌa yóꞌo, nda̱ ñii ñava̱ꞌa o̱n kúchiño na kasa ndivi na no̱o̱ Ndios.
TIT 2:1 Ta mi̱i yóꞌó, ñani yó ta̱Tito, xíni̱ ñóꞌó sanáꞌa ún ni̱vi ndasaá kuiti ñanda̱a̱ xa̱ꞌa̱ yichi̱ Jesucristo ña kándixa yó.
TIT 2:2 Ta nata̱a naxi̱kua̱ꞌa̱ ñani yó xíni̱ ñóꞌó kuu na ni̱vi na siꞌna kani si̱ni̱ yu kúu ñava̱ꞌa xíni̱ ñóꞌó keꞌé na, ta saá kéꞌé na ña xíni̱ ñóꞌó ka̱. Ta xíni̱ ñóꞌó kuu na ni̱vi na to̱ꞌó ini, ni̱vi na kánóo va̱ꞌa to̱ꞌon xa̱ꞌa̱. Ta xíni̱ ñóꞌó kuu na ni̱vi na va̱ꞌa násita xíꞌin mi̱i no̱o̱ ña o̱n váꞌa. Xíni̱ ñóꞌó kuu na ni̱vi na ndinoꞌo ini kándixa Jesucristo, ta vivíi kua̱ꞌa̱n na yichi̱ ra. Ta xíni̱ ñóꞌó kuu na ni̱vi na ndixa kíꞌvi ini xíni ndiꞌi inka̱ ni̱vi, ta xíni̱ ñóꞌó kuu na ni̱vi na kúndeé no̱o̱ ndiꞌi ña xóꞌvi̱ na, ta o̱n vása sándakoo na yichi̱ Jesucristo.
TIT 2:3 Ta saá tuku sanáꞌa ún náñaꞌa̱ náxi̱kua̱ꞌa̱ ná kúu náki̱ꞌva̱ yó. Ta ndato̱ꞌon ún xíꞌin ná ndí xíni̱ ñóꞌó koo to̱ꞌó ini ná, ta vivíi kutaku̱ ná nda̱tán táku̱ ni̱vi na ndixa kándixa Ndios, ta o̱n kuu ná náñaꞌa̱ ná káꞌa̱n to̱ꞌon visi xa̱ꞌa̱ inka̱ ni̱vi, ni o̱n kuu ná náñaꞌa̱ ná xíꞌi ní. Chi náñaꞌa̱ xi̱kua̱ꞌa̱ náki̱ꞌva̱ yó xíni̱ ñóꞌó sanáꞌa ná yu kúu ña va̱ꞌa.
TIT 2:4 Ta xíni̱ ñóꞌó sanáꞌa ná inka̱ ki̱ꞌva̱ yó nákuáchí ndasaá va̱ꞌa kukiꞌvi ini náyóꞌo koni ná yii̱ ná xíꞌin sa̱ꞌya ná.
TIT 2:5 Ta xíni̱ ñóꞌó sanáꞌa ná nákuáchí yóꞌo ndasaá siꞌna kani si̱ni̱ ná yu kúu ña va̱ꞌa keꞌé ná, ta saá kasa ndivi ná ñava̱ꞌa yóꞌo, ta xíꞌin ñayóꞌo nasita xíꞌin mi̱i ná no̱o̱ ña o̱n váꞌa. Ta nákuáchí ki̱ꞌva̱ yó xíni̱ ñóꞌó kuu ná náñaꞌa̱ ná va̱ꞌa kísa ndivi chiño veꞌe mi̱i ná, ta xíni̱ ñóꞌó kuu ná náñaꞌa̱ ná xíꞌin ñato̱ꞌó ini kéꞌé ndiꞌi ñava̱ꞌa ña kóni yii̱ ná. Saá chi xíni̱ ñóꞌó vivíi kutaku̱ náyóꞌo, ña o̱n taxi ná ka̱ꞌa̱n ni̱vi to̱ꞌon o̱n váꞌa xa̱ꞌa̱ to̱ꞌon Ndios.
TIT 2:6 Ta saá tuku ka̱ꞌa̱n ún xíꞌin nata̱a kuáchí ñani yó, ña siꞌna kani si̱ni̱ na yu kúu ñava̱ꞌa xíni̱ ñóꞌó keꞌé na, ta saá ná keꞌé na ñava̱ꞌa yóꞌo, ta xíꞌin ñayóꞌo nasita xíꞌin mi̱i na no̱o̱ ña o̱n váꞌa.
TIT 2:7 Ta mi̱i ún, ñani yó ta̱Tito, xíni̱ ñóꞌó vivíi kutaku̱ ún yichi̱ Jesucristo, ta xíꞌin ñayóꞌo sanáꞌa ún nata̱a kuáchí ñani yó ndasaá xíni̱ ñóꞌó vivíi kutaku̱ na. Ki̱vi̱ sánáꞌa ún nata̱a kuáchí ñani yó, xíꞌin ña ndinoꞌo ní ini ún ta xíꞌin ñato̱ꞌó ní ini ún ka̱ꞌa̱n ún to̱ꞌon ña nda̱a̱ xíꞌin na, ta ña táku̱ ún xíni̱ ñóꞌó ñii kuu ña xíꞌin to̱ꞌon ña káꞌa̱n ún xíꞌin nayóꞌo.
TIT 2:8 Ka̱ꞌa̱n ún to̱ꞌon ña ndixa nda̱a̱ xíꞌin ndiꞌi nayóꞌo, xa̱ꞌa̱ ña o̱n kuchiño naníꞌi ni̱vi ka̱ꞌa̱n na to̱ꞌon o̱n váꞌa xa̱ꞌa̱ ña sánáꞌa ún. Ta saá ni̱vi na o̱n vása yóo yuꞌú xíꞌin ún, kukaꞌan no̱o̱ ndiꞌi nayóꞌo, chi o̱n kuchiño naníꞌi na nda̱ ñii to̱ꞌon vatá ña taxi ka̱ꞌa̱n na ña o̱n váꞌa xa̱ꞌa̱ mi̱i yó, na kándixa Jesucristo.
TIT 2:9 Ta ndato̱ꞌon ún xíꞌin nañani yó ta xíꞌin náki̱ꞌva̱ yó na kúu naesclavo na kísa chiño no̱o̱ napatrón na, ta ka̱ꞌa̱n ún xíꞌin na ndí xíni̱ ñóꞌó kasa ndivi na ndiꞌi chiño va̱ꞌa ña kóni napatrón na, ta xíni̱ ñóꞌó chikaa̱ na ndee̱ ña sakusii̱ na ini napatrón na. Ta o̱n váꞌa kuu na ni̱vi na ndákuii̱n to̱ꞌon o̱n váꞌa no̱o̱ napatrón na.
TIT 2:10 Ndato̱ꞌon ún xíꞌin na kísa chiño yóꞌo ña o̱n kasa kuíꞌná na ñakuíká ña kómí napatrón na, ta ndixa xíꞌin ñato̱ꞌó xíni̱ ñóꞌó keꞌé na ndiꞌi chiño. Ta saá xíꞌin chiño va̱ꞌa kéꞌé na, ñayóꞌo táxi ña ndí inka̱ ni̱vi kasa to̱ꞌó na ña livi sánáꞌa to̱ꞌon Ndios, Ta̱a ta̱ Sa̱ka̱ku mi̱i yó.
TIT 2:11 Ndios xa sa̱náꞌa ra mi̱i yó ndí ta̱a ta̱ va̱ꞌa ní ini kúu ra. Saá chi ndixa ke̱ꞌé ra ñava̱ꞌa ní xíꞌin ndiꞌi ni̱vi ñoyívi yóꞌo xa̱ꞌa̱ ña kúchiño ra saka̱ku ra na no̱o̱ ndee̱ ña o̱n váꞌa.
TIT 2:12 Ta ñava̱ꞌa yóꞌo ña ke̱ꞌé Ndios xíꞌin yó sánáꞌa ña mi̱i yó ndí xíni̱ ñóꞌó sandakoo yó yichi̱ o̱n váꞌa, ta xíni̱ ñóꞌó sandakoo yó ña o̱n váꞌa ña kúsii̱ ini ni̱vi ñoyívi yóꞌo na o̱n vása ndíko̱n Ndios. Ta sánáꞌa ña mi̱i yó ndí xíni̱ ñóꞌó siꞌna kani si̱ni̱ yó yu kúu ña va̱ꞌa keꞌé yó, ta saá kasa ndivi yó ñava̱ꞌa yóꞌo, ta xíꞌin ñayóꞌo nasita xíꞌin mi̱i yó no̱o̱ ndiꞌi ña o̱n váꞌa. Ta xíni̱ ñóꞌó kuu yó ni̱vi nanda̱a̱, ni̱vi na kutaku̱ ñoyívi yóꞌo nda̱tán kóni Ndios.
TIT 2:13 Xíni̱ ñóꞌó kutaku̱ yó saá, chi ndixa ndáa ini yó ta ndáti yó ña to̱nda̱a ki̱vi̱ káꞌno ña ndikó Jesucristo ñoyívi yóꞌo. Ta xíni̱ yó ndí Jesucristo kúu mi̱i Ndios ta̱káꞌno no̱o̱ yó, ta kúu ra Ta̱a ta̱ Sa̱ka̱ku mi̱i yó. Ta ndikó ra ñoyívi yóꞌo xíꞌin ndiꞌi ñava̱ꞌa ña livi ña yéꞌe.
TIT 2:14 Jesucristo yóꞌo ta̱xi xíꞌin mi̱i ra ña ni̱xiꞌi̱ ra xa̱ꞌa̱ yó, ta ke̱ꞌé ra saá xa̱ꞌa̱ ña saka̱ku ra mi̱i yó no̱o̱ ndiꞌi ndee̱ ña o̱n váꞌa. Ta kísa káꞌno ini ra xa̱ꞌa̱ kua̱chi yó, ña ndundii yó ta nduu yó nañoo ra, ta saá xíꞌin ndiꞌi ñasi̱i̱ ini yó taxi xíꞌin mi̱i yó keꞌé yó ñava̱ꞌa.
TIT 2:15 Ñani yó ta̱Tito, va̱ꞌa sanáꞌa ún ndiꞌi to̱ꞌon yóꞌo no̱o̱ ni̱vi. Ta kómí ún nda̱yí ka̱ꞌa̱n ún xíꞌin na ndí xíni̱ ñóꞌó chikaa̱ na ndee̱ ña va̱ꞌa ko̱ꞌo̱n na yichi̱ Jesucristo. Ta ka̱ꞌa̱n ún xíꞌin na ña sandakoo na ña o̱n váꞌa kéꞌé na. Ta yóꞌó, o̱n keꞌé ún nda̱ ñii ña o̱n váꞌa ña taxi ña xaa no̱o̱ ni̱vi yóꞌó.
TIT 3:1 Sanakáꞌán ún nañani yó xíꞌin náki̱ꞌva̱ yó na kándixa Jesucristo ndí xíni̱ ñóꞌó kasa ndivi na ndiꞌi ñava̱ꞌa ña xáꞌnda chiño nagobierno xíꞌin inka̱ nanáꞌno no̱o̱ na. Xíni̱ ñóꞌó chikaa̱ so̱ꞌo na, ta koo tiꞌva na ña keꞌé na ndiꞌi saá no̱o̱ chiño va̱ꞌa.
TIT 3:2 Ndato̱ꞌon ún xíꞌin na ña o̱n ka̱ꞌa̱n na ña o̱n váꞌa xa̱ꞌa̱ nda̱ ñii ni̱vi, ni o̱n kuu na ni̱vi na ndúkú kani táꞌan xíꞌin inka̱ ni̱vi. Xíni̱ ñóꞌó kuu na ni̱vi na káꞌno ní ini, ta xíni̱ ñóꞌó to̱ꞌó ní kutaku̱ na xíꞌin ndiꞌi ni̱vi.
TIT 3:3 Kui̱ya̱ xi̱na̱ꞌá tá o̱n ta̱ꞌán ka̱ kandixa yó Jesucristo, saá kíꞌví ní xi̱taku̱ mi̱i yó, toon ní ni̱xi̱yo ini yó saá, na nda̱ñóꞌó no̱o̱ Ndios xi̱kuu yó, ta ke̱ꞌé yó ndiꞌi no̱o̱ ña o̱n váꞌa ña ku̱too ní yi̱kí ko̱ñu mi̱i yó, chi ña o̱n váꞌa xi̱kuu ña xa̱ꞌnda chiño no̱o̱ yó. Xi̱taku̱ yó xíꞌin ña sáa̱ ní ini yó xíni yó inka̱ ni̱vi, ta ki̱sa kuíni̱ ini yó xíni yó inka̱ ni̱vi. Ta kua̱ꞌa̱ ní ni̱vi ni̱‑xiin na kusii̱ ini na koni na mi̱i yó, ta ni mi̱i yó ni̱‑xiin yó kusii̱ ini yó koni yó nayóꞌo. Vará saá xi̱taku̱ yó kui̱ya̱ xi̱na̱ꞌá,
TIT 3:4 ta Ndios, Ta̱a ta̱ Sa̱ka̱ku mi̱i yó, sa̱náꞌa ra mi̱i yó ndí ndixa ta̱ va̱ꞌa ní ini kúu ra, ta ndixa kíꞌvi ní ini ra xíni ra ndiꞌi ni̱vi,
TIT 3:5 chi xa̱ꞌa̱ ña káꞌno ini mi̱i ra kúu ña sa̱ka̱ku ra mi̱i yó. Ta nda̱ loꞌo o̱n si̱ví xa̱ꞌa̱ ña chiño va̱ꞌa ke̱ꞌé yó kúu ña sa̱ka̱ku Ndios mi̱i yó. Ta xíꞌin ndee̱ Níma̱ Ndios, na̱kata ra ini yó ta saá ndo̱o ndiꞌi kua̱chi xi̱ndiso yó, ta saá ndu̱u yó ni̱vi xa̱á, na ndii no̱o̱ Ndios.
TIT 3:6 Xa̱ꞌa̱ ña ki̱sa ndivi Jesucristo, Ta̱a ta̱ Sa̱ka̱ku mi̱i yó, Ndios sa̱níꞌi ra Níma̱ ra mi̱i yó ña sakutú ña ini yó ta kutaku̱ ña ini yó ndiꞌi saá ki̱vi̱.
TIT 3:7 Xa̱ꞌa̱ ña káꞌno ini Ndios, ke̱ꞌé ra ñava̱ꞌa yóꞌo xíꞌin mi̱i yó ña ndu̱u yó ni̱vi na ndii na o̱n ko̱ó ka̱ kua̱chi kómí no̱o̱ ra. Ta saá ndu̱u yó sa̱ꞌya ndinoꞌo ra, ta kúu yó ni̱vi na ndáti ta ndixa ndáa ini yó ndí Ndios taxi ra ña kutaku̱ yó xíꞌin ra ndiꞌi saá ki̱vi̱ ña va̱xi.
TIT 3:8 To̱ꞌon yóꞌo ña xa ni̱ka̱ꞌa̱n i̱ xíꞌin ún ta̱Tito kúu ñanda̱a̱, ta kóni i̱ ña o̱n sandakoo ún sánáꞌa ún to̱ꞌon yóꞌo nañani yó xíꞌin náki̱ꞌva̱ yó na kándixa Jesucristo. Saá chi nayóꞌo xíni̱ ñóꞌó kasa ndivi na ndiꞌi chiño va̱ꞌa. Ta ña kéꞌé na saá kúu ñava̱ꞌa xa̱ꞌa̱ ndiꞌi ni̱vi, ta kúu ña ña ndáya̱ꞌví ní no̱o̱ ndiꞌi ni̱vi.
TIT 3:9 Ta o̱n taxi xíꞌin mi̱i ún ki̱ꞌvi ún kani táꞌan ún, án na̱a ún xíꞌin ni̱vi xa̱ꞌa̱ ña o̱n vása ndáya̱ꞌví, ni o̱n váꞌa ki̱ꞌvi ún no̱o̱ káni táꞌan ni̱vi, án náa na xa̱ꞌa̱ yu kúu xi̱i̱ síkuá na, án xa̱ꞌa̱ nda̱yí Ndios ña ni̱taa ta̱Moisés, chi nda̱ ma̱ni̱ kúu ña kani táꞌan na án na̱a na xa̱ꞌa̱ ndiꞌi ñayóꞌo, ta nda̱ loꞌo o̱n vása ndáya̱ꞌví keꞌé na saá.
TIT 3:10 Tá yóo nañani yó án náki̱ꞌva̱ yó na káni táꞌan ta náta̱ꞌvi̱ táꞌan na, ta xíni̱ ñóꞌó ka̱ꞌa̱n ún xíꞌin nayóꞌo nda̱ o̱vi̱ yichi̱ ña o̱n keꞌé na saá. Tá o̱n xi̱in na chikaa̱ so̱ꞌo na ña káꞌa̱n ún xíꞌin na, ta sandakoo ún ña kútáꞌan ún xíꞌin na.
TIT 3:11 Chi xíni̱ ún nayóꞌo kúu ni̱vi na o̱n xi̱in koni̱ so̱ꞌo ka̱ to̱ꞌon va̱ꞌa, chi ni̱vi na xa ni̱ti̱ví ini kúu na. Saá chi ña o̱n váꞌa kéꞌé ni̱vi yóꞌo sánáꞌa ndí ni̱vi na ndíso kua̱chi no̱o̱ Ndios kúu na.
TIT 3:12 Xáni si̱ni̱ i̱ tiꞌví i̱ ta̱Artemas án ta̱Tíquico xaa̱ ra no̱o̱ yóo ún, ta ki̱vi̱ xaa̱ ñii ta̱yóꞌo, chikaa̱ ún ndee̱ ña ko̱ꞌo̱n ún nda̱ ñoo Nicópolis ña nakutáꞌan ún xíꞌin i̱, chi chi̱kaa̱ ini i̱ ko̱ꞌo̱n i̱ koo i̱ ñoo Nicópolis u̱ni̱ yo̱o̱ vi̱xin kui̱ya̱ yóꞌo.
TIT 3:13 Ndúkú i̱ ñava̱ꞌa no̱o̱ ún ña chindeé ún nañani yó ta̱Apolos xíꞌin ta̱Zenas. Ta ta̱Zenas yóꞌo kúu ta̱a ta̱ kísa chiño ndákuii̱n xa̱ꞌa̱ ni̱vi no̱o̱ najuez. Taxi ún ndiꞌi ña xíni̱ ñóꞌó ndaꞌa̱ nañani yó yóꞌo, ña kuchiño kee na ko̱ꞌo̱n na, ña o̱n kuma̱ni̱ nda̱ ñii ña̱ꞌa ndaꞌa̱ na no̱o̱ kua̱ꞌa̱n na.
TIT 3:14 Ta sanáꞌa ún ndiꞌi ni̱vi na kándixa Jesucristo na ndóo xíꞌin ún ña sakuáꞌá na kasa ndivi na ñava̱ꞌa, ta chindeé na taxi na ña xíni̱ ñóꞌó ni̱vi ndaꞌa̱ na. Ta ña kéꞌé na saá sanáꞌa ndí ndixa kúu na ni̱vi na ndáya̱ꞌví no̱o̱ inka̱ ni̱vi xíꞌin no̱o̱ Ndios.
TIT 3:15 Ndiꞌi nañani yó xíꞌin náki̱ꞌva̱ yó na ndóo xíꞌin i̱ chíndeé na yóꞌó. Ta ñii ki̱ꞌva saá chindeé ún ndiꞌi nañani yó xíꞌin náki̱ꞌva̱ yó na ndóo xíꞌin ún. Saá chi nañani yó xíꞌin náki̱ꞌva̱ yó na ndóo xíꞌin ún kíꞌvi ní ini na xíni na ndi̱ꞌi̱, chi ni̱vi na kándixa Jesucristo kúu yó. Ná keꞌé Ndios ñava̱ꞌa ní xíꞌin ndiꞌi ndó. Saá ná koo.
PHM 1:1 Yi̱ꞌi̱, ta̱Pablo, kúu i̱ ta̱a ta̱ nákaa̱ ini veꞌe ka̱a xa̱ꞌa̱ ña káꞌa̱n ndoso i̱ to̱ꞌon va̱ꞌa xa̱ꞌa̱ Jesucristo. Ta xíꞌin ñani yó ta̱Timoteo táa i̱ tutu yóꞌo ta tíꞌví ndi̱ ña xaa̱ ña ndaꞌa̱ yóꞌó, ñani yó ta̱Filemón, ta̱a ta̱ ndixa kíꞌvi ní ini ndi̱ xíni ndi̱, ta kúu ún ta̱a ta̱ ñii káchí kísa chiño no̱o̱ Jesucristo xíꞌin ndi̱.
PHM 1:2 Saá tuku kóni ndi̱ ña tutu yóꞌo xaa̱ ña ndaꞌa̱ ñáki̱ꞌva̱ yó ñáApia xíꞌin ta̱ñani yó ta̱Arquipo, ta̱a ta̱ ñii káchí xíꞌin ndi̱ chíkaa̱ ní ra ndee̱ kísa chiño ra no̱o̱ Jesucristo. Ta kóni ndi̱ ña tutu yóꞌo xaa̱ ña ndaꞌa̱ ndiꞌi ni̱vi na kándixa Jesucristo, na kúu na nákutáꞌan xíꞌin ún veꞌe ún xa̱ꞌa̱ ña kísa káꞌno ndó Ndios.
PHM 1:3 Ta vitin Yivá yó Ndios xíꞌin Jesucristo, Ta̱a ta̱Káꞌno no̱o̱ yó, ná keꞌé ra ñava̱ꞌa xíꞌin ndó, ta ná taxi ra koo ñava̱ꞌa ini ndó.
PHM 1:4 Ndiꞌi saá yichi̱ ña káꞌa̱n i̱ xíꞌin Ndios xa̱ꞌa̱ ún, ñani yó ta̱Filemón, ta táxi i̱ ña táxaꞌvi ñaꞌá ndaꞌa̱ ra xa̱ꞌa̱ ún.
PHM 1:5 Saá chi xa xi̱ni̱ so̱ꞌo i̱ xa̱ꞌa̱ ña vivíi kándixa ún Jesucristo, ta xa̱ꞌa̱ ña kíꞌvi ní ini ún xíni ún ndiꞌi ni̱vi na kándixa ra.
PHM 1:6 Ta yóꞌó xíꞌin mi̱i ndi̱, ñii káchí kándixa yó Jesucristo ta ndáa ini yó ra. Ta xa̱ꞌa̱ ñayóꞌo, ndúkú i̱ no̱o̱ Ndios ña ná chindeé ra yóꞌó ña kasa ndivi ún ndiꞌi ñava̱ꞌa nda̱tán yóo ña kóni ra. Ta xíꞌin ña keꞌé ún saá, kunda̱a̱ va̱ꞌa ini ún yu kúu ndiꞌi ñava̱ꞌa kómí yó xa̱ꞌa̱ ña ñii yóo yó xíꞌin Jesucristo.
PHM 1:7 Ñani yó, yóꞌó ndixa kíꞌvi ini ún xíni ún nañani yó xíꞌin náki̱ꞌva̱ yó na kándixa Jesucristo, ta chíkaa̱ ún ndee̱ ini na. Ta ña xi̱ni̱ so̱ꞌo i̱ ña kéꞌé ún saá kúu ña sákusii̱ ní ini i̱ ta chíkaa̱ ña ndee̱ ini i̱.
PHM 1:8 Ta saá o̱n vása yíꞌví i̱ ndukú i̱ no̱o̱ ún ña keꞌé ún ñii ñava̱ꞌa ní xíꞌin i̱ vitin. Vará yóo nda̱yí kómí i̱ ña kaꞌnda chiño i̱ no̱o̱ ún chi Ndios sa̱kuiso chiño ra yi̱ꞌi̱ kúu i̱ ta̱apóstol xíꞌin nda̱yí Jesucristo, ta o̱n vása kaꞌnda chiño i̱ no̱o̱ ún saá.
PHM 1:9 Ta nda̱ víka̱, xa̱ꞌa̱ ña ndixa kíꞌvi ini yó xíni táꞌan yó, xáku ndáꞌví i̱ no̱o̱ ún ña keꞌé ún ñii ñava̱ꞌa yóꞌo xíꞌin i̱. Yi̱ꞌi̱, ta̱Pablo, kúu i̱ ñii ta̱a ta̱ xi̱kua̱ꞌa̱ ní vitin, ta nákaa̱ i̱ ini veꞌe ka̱a xa̱ꞌa̱ ña káꞌa̱n ndoso i̱ to̱ꞌon va̱ꞌa xa̱ꞌa̱ Jesucristo,
PHM 1:10 ta xáku ndáꞌví i̱ no̱o̱ ún xa̱ꞌa̱ ñani yó ta̱Onésimo. Ta̱yóꞌo ndu̱u ra nda̱tán yóo sa̱ꞌya mi̱i i̱, chi táꞌan nákaa̱ i̱ ini veꞌe ka̱a yóꞌo, ta nda̱to̱ꞌon i̱ xíꞌin ra to̱ꞌon va̱ꞌa xa̱ꞌa̱ Jesucristo, ta ta̱Onésimo yóꞌo ka̱ndixa ra to̱ꞌon yóꞌo, ta ki̱xáꞌá ra ndíko̱n ra yichi̱ Jesucristo.
PHM 1:11 Ta ñani yó ta̱Onésimo yóꞌo, tá siꞌna táꞌan kui̱ya̱ ni̱xi̱yo ra kísa chiño ra no̱o̱ ún, ta̱a ta̱ o̱n vása ndáya̱ꞌví xi̱kuu ra xa̱ꞌa̱ chiño ke̱ꞌé ra no̱o̱ ún. Ta vitin xa ndu̱u ra ta̱a ta̱ ndáya̱ꞌví ní xa̱ꞌa̱ chiño kísa ndivi ra no̱o̱ i̱ ta xa̱ꞌa̱ chiño no̱o̱ mi̱i ún.
PHM 1:12 Ta saá tíꞌví i̱ ta̱yóꞌo ndikó ra naxaa̱ ra no̱o̱ mi̱i ún vitin, ta xáku ndáꞌví i̱ no̱o̱ ún ña va̱ꞌa nakiꞌin ún ra. Ta ñii ki̱ꞌva nda̱tán va̱ꞌa nakiꞌin ún yi̱ꞌi̱, saá va̱ꞌa nakiꞌin ún ta̱yóꞌo.
PHM 1:13 Táꞌan nákaa̱ ka̱ i̱ ini veꞌe ka̱a yóꞌo, xa̱ꞌa̱ ña káꞌa̱n ndoso i̱ to̱ꞌon va̱ꞌa xa̱ꞌa̱ Jesucristo, ndixa kusii̱ ní ka̱ ini i̱ táná kindo̱o ta̱Onésimo xíꞌin i̱, níkúu. Saá chi ndixa chindeé ra yi̱ꞌi̱ ñii ki̱ꞌva nda̱tán kóni ún chindeé ún yi̱ꞌi̱.
PHM 1:14 Ta o̱n vása ní‑xiin i̱ ndukú i̱ no̱o̱ ra ña kindo̱o ra xíꞌin i̱, saá chi yóꞌó kúu ta̱a ta̱ siꞌna xíni̱ ñóꞌó taxi nda̱yí ndaꞌa̱ ra kindo̱o ra xíꞌin i̱. Chi o̱n vása xi̱in i̱ ka̱ꞌa̱n i̱ to̱ꞌon ña kasa ndu̱xa̱ xíꞌin ún xa̱ꞌa̱ ña chindeé ún yi̱ꞌi̱, ta nda̱ víka̱, kóni i̱ ndí xíꞌin ña ndinoꞌo ini ún keꞌé ún ñanda̱a̱ kuiti.
PHM 1:15 Ta vará ta̱Onésimo yóꞌo ke̱e ra no̱o̱ ún ta loꞌo ki̱vi̱ nda̱ñóꞌó ra no̱o̱ ún, ta ndákuiti Ndios ta̱xi ra ni̱ndoꞌo ndó saá, xa̱ꞌa̱ ña vitin ndikó ra veꞌe ún ta kutaku̱ ra xíꞌin ún ndiꞌi saá ki̱vi̱ ña va̱xi.
PHM 1:16 Saá chi vitin ta̱Onésimo o̱n vása ka̱ kúu ra ñii ta̱esclavo mi̱i ún, chi kúu ra ñii ñani yó, ta̱a ta̱ kíꞌvi ini yó xíni yó. Yi̱ꞌi̱ kíꞌvi ní ini i̱ xíni i̱ ta̱Onésimo yóꞌo, ta yóꞌó xíni̱ ñóꞌó káꞌno ka̱ kukiꞌvi ini ún koni ún ra. Saá chi kúu ra ñii ta̱a ta̱ ñii ki̱ꞌva nda̱tán yóo mi̱i ún, ta tuku kúu ra ñani ún xa̱ꞌa̱ ña kándixa ndó Jesucristo ta ñii yóo ndó xíꞌin ra vitin.
PHM 1:17 Ta mi̱i ún, tá ndixa xáni si̱ni̱ ún ndí ñii káchí kísa chiño yó ta ñii ki̱ꞌva saá ndáa ini yó Jesucristo, ta saá va̱ꞌa nakiꞌin ún ta̱Onésimo yóꞌo, ñii ki̱ꞌva nda̱tán va̱ꞌa nakiꞌin ún yi̱ꞌi̱ tá kixaa̱ ki̱vi̱ ña xaa̱ i̱ no̱o̱ ún.
PHM 1:18 Tá yóo ña o̱n váꞌa ni̱keꞌé ra xíꞌin ún, án tá yóo ña níká ra si̱ꞌún no̱o̱ ún, ta yi̱ꞌi̱ ndixa chaꞌvi i̱ ndiꞌi ñayóꞌo ndaꞌa̱ ún.
PHM 1:19 Yi̱ꞌi̱, ta̱Pablo, táa i̱ to̱ꞌon yóꞌo xíꞌin ndaꞌa̱ mi̱i i̱, ta tuku káꞌa̱n i̱ xíꞌin ún ndí ndixa chaꞌvi i̱ ndiꞌi ña o̱n váꞌa ni̱keꞌé ra xíꞌin ún án ña níká ra no̱o̱ ún. Ta yi̱ꞌi̱, o̱n vása xíni̱ ñóꞌó sanakáꞌán i̱ yóꞌó ndí yóo ña níká ún no̱o̱ i̱ xa̱ꞌa̱ ñava̱ꞌa ni̱keꞌé i̱ xíꞌin ún. Chi xa̱ꞌa̱ ña nda̱to̱ꞌon i̱ to̱ꞌon va̱ꞌa xa̱ꞌa̱ Jesucristo xíꞌin ún, yóꞌó kúu ta̱a ta̱ ndinoꞌo táku̱ no̱o̱ Ndios vitin.
PHM 1:20 Ñani yó, xáku ndáꞌví i̱ no̱o̱ ún ña kasa ndivi ún ñava̱ꞌa yóꞌo xíꞌin i̱ xa̱ꞌa̱ ña kíꞌvi ini ún xíni ún Jesucristo. Ndúkú i̱ no̱o̱ ún ña chikaa̱ ún ndee̱ ini i̱ xíꞌin ña kasa ndivi ún saá, chi yóꞌó ta yi̱ꞌi̱ ñii yóo yó táku̱ yó xíꞌin Jesucristo.
PHM 1:21 Táa i̱ tutu yóꞌo chi ndáa ini i̱ ndí ndixa kasa ndivi ún ndiꞌi ña ndúkú i̱ no̱o̱ ún, ta̱nda̱ kua̱ꞌa̱ ní ka̱ ñava̱ꞌa chinóo ún no̱o̱ ña ndúkú i̱ kasa ndivi ún.
PHM 1:22 Ta yóo inka̱ ñava̱ꞌa ndúkú i̱ no̱o̱ ún: Va̱ꞌa ná kasa ndivi ún ñii cuarto loꞌo veꞌe ún xa̱ꞌa̱ ña kindo̱o i̱ ki̱vi̱ xaa̱ i̱ koto i̱ yóꞌó, chi ndáti i̱ ndí Ndios taxi ra ña ya̱chi̱ ní kuchiño xaa̱ i̱ koto i̱ ndóꞌó, chi ndiꞌi saá ki̱vi̱ káꞌa̱n ndó ndúkú ndó no̱o̱ ra xa̱ꞌa̱ i̱.
PHM 1:23 Ta ñani yó ta̱Epafras, ta̱ kúu ta̱a ta̱ nákaa̱ ini veꞌe ka̱a xíꞌin i̱, tíꞌví ra to̱ꞌon ña chindeé ra yóꞌó.
PHM 1:24 Ta saá tuku nañani yó ta̱Marcos, ta̱Aristarco, ta̱Demas ta xíꞌin ta̱Lucas tíꞌví nayóꞌo to̱ꞌon ña chindeé na yóꞌó. Ndiꞌi nata̱a yóꞌo ñii káchí kísa chiño na xíꞌin i̱ no̱o̱ Jesucristo.
PHM 1:25 Ta vitin Jesucristo, Ta̱a ta̱Káꞌno no̱o̱ yó, ná keꞌé ra kua̱ꞌa̱ ní ñava̱ꞌa xíꞌin ndó. Saá ná koo ña.
HEB 1:1 Kui̱ya̱ xi̱na̱ꞌá ní Ndios ta̱xi ra to̱ꞌon ra ndaꞌa̱ naprofeta ña ndato̱ꞌon na ña kóni ra xíꞌin naxi̱i̱ síkuá yó. Ta kua̱ꞌa̱ ní yichi̱ ta kua̱ꞌa̱ ní no̱o̱, xi̱xini̱ ñóꞌó Ndios naprofeta ña nda̱to̱ꞌon ra to̱ꞌon ra xíꞌin naxi̱i̱ síkuá yó.
HEB 1:2 Ta saá ni̱yaꞌa kua̱ꞌa̱ ní kui̱ya̱, ta ki̱xaa̱ ki̱vi̱ vitin ña kúu ña va̱xi kuyatin ki̱vi̱ sondíꞌí ñoyívi yóꞌo, ta Ndios ti̱ꞌví ra Sa̱ꞌya ra xa̱ꞌa̱ ña kúu ra mi̱i To̱ꞌon Ndios ña ndato̱ꞌon xíꞌin yó. Ta xíꞌin Sa̱ꞌya ra ki̱sa va̱ꞌa ra ndiꞌi ña ku̱va̱ꞌa ña yóo ñoyívi yóꞌo xíꞌin ndiꞌi ña ku̱va̱ꞌa ña yóo ñoyívi ni̱no. Ta Ndios chi̱ndúꞌu̱ ra ndí Sa̱ꞌya ra nakiꞌin ra ndiꞌi ña kúu kuenda Ndios.
HEB 1:3 Ta ña yéꞌe livi káꞌno Sa̱ꞌya Ndios kúu mi̱i ña yéꞌe livi káꞌno Ndios, chi Sa̱ꞌya Ndios yóꞌo ñii kúu ra xíꞌin Ndios, ta kúu ra mi̱i Ndios. Ta Sa̱ꞌya ra xíꞌin ndee̱ to̱ꞌon ra ta̱xi ra ndee̱ ña o̱n ta̱ꞌán ndiꞌi xa̱ꞌa̱ ndiꞌi ña ku̱va̱ꞌa ña yóo ñoyívi. Tá sa̱xi̱no̱ ra chiño ña ta̱xi Ndios ndaꞌa̱ ra ña kúu ña na̱kata ra kua̱chi mi̱i yó, ni̱vi na kándixa ñaꞌá, ta saá ni̱to̱nda̱a ra xi̱koo ra no̱o̱ táyi̱ tón to̱ꞌó káꞌno tón ñíndichi sii̱n kuaꞌá Ndios ñoyívi ni̱no no̱o̱ yóo Ndios xáꞌnda chiño ra.
HEB 1:4 Ta saá Sa̱ꞌya Ndios ndu̱u ra ta̱a ta̱ káꞌno ka̱ no̱o̱ naángel, saá chi Ndios sa̱kunaní ñaꞌá ra Sa̱ꞌya ra ña kúu ñii ki̱vi̱ ña va̱ꞌa ní ka̱ ta ndáya̱ꞌví ní ka̱ no̱o̱ ki̱vi̱ naángel.
HEB 1:5 Chi Ndios o̱n vása ní‑kaꞌa̱n ra xíꞌin nda̱ ñii naángel, nda̱tán ni̱ka̱ꞌa̱n ra xíꞌin Sa̱ꞌya ra, ka̱chí ra saá: Yóꞌó kúu Sa̱ꞌya i̱, ta chi̱tóni̱ i̱ ndí ki̱vi̱ vitin xíꞌin ndiꞌi ki̱vi̱ ña va̱xi kúu i̱ Yivá ún, ka̱chí ra xíꞌin Sa̱ꞌya ra. Ta o̱n vása ní‑kaꞌa̱n Ndios xíꞌin nda̱ ñii naángel, ka̱chí ra saá: Yi̱ꞌi̱ kúu i̱ Yivá ún, ta yóꞌó kúu ún Sa̱ꞌya mi̱i i̱.
HEB 1:6 Ta Ndios, ki̱vi̱ ti̱ꞌví ra Sa̱ꞌya ra ta̱ kúu ta̱no̱ó xíꞌin ra, ki̱xaa̱ ra ñoyívi yóꞌo, ta ni̱ka̱ꞌa̱n ra xíꞌin naángel na kísa chiño no̱o̱ ra, ka̱chí ra saá: Ndiꞌi ndóꞌó naángel, ¡ná kasa káꞌno ndó Sa̱ꞌya i̱!
HEB 1:7 Ta xa̱ꞌa̱ naángel yóꞌo, ka̱chí Ndios saá: Kéꞌé i̱ ña nduu naángel nda̱tán yóo ta̱chi̱ ña xíka, ta naángel na kúu na xíka chiño no̱o̱ i̱, kéꞌé i̱ ña nduu nayóꞌo nda̱tán yóo ñoꞌo̱ ña xíxi̱.
HEB 1:8 Ta xíꞌin Sa̱ꞌya ra, ka̱chí Ndios saá: Yóꞌó kúu ún Ndios, ta kaꞌnda chiño ún no̱o̱ ñoyívi ndiꞌi saá ki̱vi̱ ña va̱xi, ta xíꞌin ñanda̱a̱ kaꞌnda chiño ún no̱o̱ ndiꞌi ni̱vi.
HEB 1:9 Yóꞌó kíꞌvi ini ún xíni ún ñanda̱a̱, ta ña o̱n váꞌa, sáa̱ ini ún xíni ún ña; ta xa̱ꞌa̱ ñayóꞌo, yi̱ꞌi̱ ta̱ kúu Ndios mi̱i ún, sákuiso chiño i̱ yóꞌó ña kuu ún ta̱Rey, ta chútú ka̱ ñasi̱i̱ ini ún no̱o̱ ndiꞌi ka̱ na nákutáꞌan xíꞌin ún, saá ka̱chí Ndios.
HEB 1:10 Ta tuku ni̱ka̱ꞌa̱n ra xíꞌin Sa̱ꞌya ra: Ta yóꞌó, mi̱i ta̱Káꞌno, tá siꞌna o̱n ta̱ꞌán koo nda̱ ñii ña ku̱va̱ꞌa ñoyívi, ta yóꞌó ki̱sa va̱ꞌa ún ñoyívi no̱o̱ ñoꞌo̱, ta ki̱sa va̱ꞌa ún ñoyívi ni̱no, ndiꞌi ña ku̱va̱ꞌa kúu ña ke̱ꞌé ún.
HEB 1:11 Ta va̱xi ñii ki̱vi̱ tá ndiꞌi ña ku̱va̱ꞌa yóꞌo ndiꞌi xa̱ꞌa̱ ñayóꞌo, ta yóꞌó, kutaku̱ ún ndiꞌi saá ki̱vi̱ ña va̱xi. Nda̱tán ndíꞌi xa̱ꞌa̱ tiko̱to̱ yatá, saá ndiꞌi xa̱ꞌa̱ ndiꞌi ña yóo ku̱va̱ꞌa ñoyívi.
HEB 1:12 Nda̱tán násama ni̱vi tiko̱to̱ na ña yatá ña xa ndi̱ꞌi xa̱ꞌa̱ ta nákundixin na tiko̱to̱ xa̱á, saá kindaa ún ñoyívi yatá yóꞌo, ta chinóo ún ñoyívi xa̱á. Ta yóꞌó, nda̱ ñii ki̱vi̱ o̱n vása násama ún, ta ndiꞌi saá ki̱vi̱ ña va̱xi kutaku̱ ún, ka̱chí Ndios xíꞌin Sa̱ꞌya ra.
HEB 1:13 Ndios o̱n vása ní‑kaꞌa̱n ra xíꞌin nda̱ ñii naángel, nda̱tán ni̱ka̱ꞌa̱n ra xíꞌin Sa̱ꞌya ra, ka̱chí ra saá: Koo ún táyi̱ káꞌno yóꞌo, tón ñíndichi sii̱n kuaꞌá i̱, ta̱nda̱ to̱nda̱a ki̱vi̱ sako̱yo i̱ ti̱xin xa̱ꞌa̱ ún ndiꞌi na káni táꞌan xíꞌin ún, ka̱chí Ndios xíꞌin Sa̱ꞌya ra.
HEB 1:14 Chi ndixa ndiꞌi naángel ndasaá kuiti kúu na níma̱ na xíka chiño no̱o̱ Ndios, ta Ndios tíꞌví ra na ña kixi na chindeé na ni̱vi na kúu na saka̱ku Ndios.
HEB 2:1 Ta saá xíni̱ ñóꞌó xíꞌin ña ndinoꞌo ini yó chikaa̱ so̱ꞌo ní ka̱ yó to̱ꞌon ña nda̱a̱ ña xa xi̱ni̱ so̱ꞌo yó, ko̱to̱ yi̱yo sandakoo yó yichi̱ no̱o̱ xáꞌnda chiño Ndios.
HEB 2:2 Chi ña xi̱na̱ꞌá ní naángel na̱taxi na nda̱yí Ndios ndaꞌa̱ ta̱xi̱i̱ síkuá yó ta̱Moisés. Ta nda̱yí yóꞌo kúu ñanda̱a̱ ndinoꞌo Ndios, ta ni̱vi xíni̱ ñóꞌó chikaa̱ so̱ꞌo na nda̱yí yóꞌo. Ta saá ndiꞌi ni̱vi na ni̱yaꞌa ndoso no̱o̱ nda̱yí yóꞌo, ta Ndios sa̱xo̱ꞌvi̱ ra nayóꞌo, chi saá xi̱ni̱ ñóꞌó kundivi nda̱yí yóꞌo.
HEB 2:3 Tá ni̱vi yóꞌo ni̱ndoꞌo na saá kui̱ya̱ xi̱na̱ꞌá, ta saá vitin tá mi̱i yó sandakoo yó kándixa yó ndí Ndios saka̱ku ra yó, ta saá nda̱ loꞌo o̱n kuchiño ka̱ku yó no̱o̱ ña xo̱ꞌvi̱ yó. Saá chi ña sáka̱ku ra mi̱i yó kúu ña káꞌno ní ndáya̱ꞌví. Ta mi̱i Ta̱a ta̱Káꞌno no̱o̱ yó kúu ta̱no̱ó nda̱to̱ꞌon to̱ꞌon va̱ꞌa yóꞌo xíꞌin ni̱vi. Ta ni̱vi na xi̱ni̱ so̱ꞌo to̱ꞌon va̱ꞌa ña ni̱ka̱ꞌa̱n ra, nayóꞌo nda̱kuii̱n na xa̱ꞌa̱ to̱ꞌon yóꞌo ta ki̱sa nda̱a̱ na ña no̱o̱ mi̱i yó.
HEB 2:4 Ta saá tuku Ndios ki̱sa nda̱a̱ ra ndí ñanda̱a̱ kúu to̱ꞌon ña nda̱to̱ꞌon mi̱i Ta̱a ta̱Káꞌno no̱o̱ yó, xíꞌin ña sa̱náꞌa ra no̱o̱ ni̱vi kua̱ꞌa̱ ní ñava̱ꞌa náꞌno ña kúu seña án milagro. Ta saá tuku ki̱sa nda̱a̱ ra ndí ñanda̱a̱ kúu to̱ꞌon yóꞌo xíꞌin ña kéꞌé Níma̱ Ndios, sáníꞌi ña ndiꞌi no̱o̱ ndee̱ va̱ꞌa ndaꞌa̱ mi̱i yó, ni̱vi na kándixa Jesucristo, ta sáníꞌi ña ndee̱ va̱ꞌa yóꞌo ndaꞌa̱ ñii ñii mi̱i yó nda̱tán káchí ini mi̱i Ndios.
HEB 2:5 Ndios o̱n vása ní‑chitóni̱ ra ña naángel kaꞌnda chiño na no̱o̱ ñoyívi ña va̱xi. Káꞌa̱n ndi̱ xa̱ꞌa̱ ñoyívi xa̱á no̱o̱ kutaku̱ mi̱i yó ki̱vi̱ ña va̱xi.
HEB 2:6 Ta ñii xiiña no̱o̱ to̱ꞌon Ndios ña ni̱taa na xi̱na̱ꞌá, ñii ta̱a ka̱chí ra saá xíꞌin Ndios: ¿Nda̱chun xáni si̱ni̱ ún ndí ni̱vi ñoyívi yóꞌo ndáya̱ꞌví ní na no̱o̱ ún?, saá chi xa̱ꞌa̱ ni̱vi yóꞌo ñóꞌo ní ini ún, ta ndáa ní ún ni̱vi yóꞌo.
HEB 2:7 Xa ta̱xi ún ña ni̱vi na ki̱sa va̱ꞌa ún kúu na na loꞌo ní ka̱ ni̱no̱ no̱o̱ naángel, ta saá xa ta̱xi ún ña nakiꞌin na ñato̱ꞌó xíꞌin ñava̱ꞌa náꞌno ña livi, ta sa̱kuiso chiño ún na no̱o̱ ndiꞌi ña yóo ña ki̱sa va̱ꞌa ún.
HEB 2:8 Ta̱xi ún ña xáꞌnda chiño na no̱o̱ ndiꞌi ña ki̱sa va̱ꞌa ún yóꞌo, saá ka̱chí ñii ta̱a xíꞌin Ndios. To̱ꞌon yóꞌo kóni kachí ña saá: Ndios ta̱xi ra ña xáꞌnda chiño ni̱vi no̱o̱ ndiꞌi ña ku̱va̱ꞌa. Ta nda̱ ñii ña ki̱sa va̱ꞌa Ndios ña yóo, o̱n vása xáꞌnda chiño ña no̱o̱ ni̱vi. Ta saá ni, o̱n ta̱ꞌán koni yó ndí ndiꞌi ña ku̱va̱ꞌa kísa ndivi ña ña xáꞌnda chiño ni̱vi no̱o̱ ña.
HEB 2:9 Vará ndixa o̱n ta̱ꞌán koni yó ñayóꞌo, ta xa xíni yó ña ni̱ndoꞌo Jesucristo, chi Ndios ke̱ꞌé ra xíꞌin ta̱yóꞌo ña xi̱kuu ra ta̱ ni̱no̱ ka̱ no̱o̱ naángel ki̱vi̱ xi̱taku̱ ra no̱o̱ ñoꞌo̱ ñoyívi yóꞌo. Ta vitin Ndios xa ta̱xi ra ndiꞌi ñato̱ꞌó xíꞌin ndiꞌi ñava̱ꞌa náꞌno ña livi ndaꞌa̱ Jesucristo, xa̱ꞌa̱ ña ni̱xo̱ꞌvi̱ ní ra ta ni̱xiꞌi̱ ra xa̱ꞌa̱ ña kuchiño saka̱ku ra ndiꞌi ni̱vi ñoyívi yóꞌo. Ndios ke̱ꞌé ra saá chi kíꞌvi ní ini ra xíni ra ni̱vi.
HEB 2:10 Ndiꞌi ña ki̱sa va̱ꞌa Ndios yóo ña xa̱ꞌa̱ ña kasa káꞌno ña ra, ta ti̱xin ndee̱ Ndios yóo ndiꞌi ña. Ta saá Ndios kóni ra ndí ndiꞌi sa̱ꞌya ra ko̱ꞌo̱n na kutaku̱ na xíꞌin ra ñoyívi ni̱no no̱o̱ yóo ñalivi káꞌno. Ta ña kuchiño keꞌé na saá, Ndios ta̱xi ra ña ni̱xo̱ꞌvi̱ ní Jesucristo, ta saá ni̱to̱nda̱a ra ndu̱u ra ta̱a ta̱ ni̱xi̱no̱ ndinoꞌo. Ta vitin kúu ra ta̱a ta̱ sáka̱ku ndinoꞌo ni̱vi no̱o̱ kua̱chi na.
HEB 2:11 Ta Jesucristo kúu ta̱a ta̱ sánduu ndii ni̱vi na kándixa ñaꞌá ta o̱n ko̱ó ka̱ kua̱chi ndíso na no̱o̱ Ndios. Ta ndiꞌi ni̱vi na ndu̱ndii, kúu nasa̱ꞌya Ndios. Ta saá Jesucristo o̱n vása kúkaꞌan no̱o̱ ra ña sakunaní ra nayóꞌo nañani ra án náki̱ꞌva̱ ra, chi ñii la̱á Ndios kúu Yivá ndiꞌi nayóꞌo xíꞌin ra.
HEB 2:12 Chi ñii xiiña no̱o̱ to̱ꞌon ña ni̱taa na xi̱na̱ꞌá, ni̱ka̱ꞌa̱n ra xíꞌin Yivá ra Ndios, ka̱chí ra saá: Ka̱ꞌa̱n ndoso i̱ no̱o̱ ndiꞌi nañani i̱ ta no̱o̱ ndiꞌi náki̱ꞌva̱ i̱, xa̱ꞌa̱ ndiꞌi ñava̱ꞌa ña ke̱ꞌé ún, ta kata i̱ yaa yi̱i̱ ña kasa káꞌno i̱ yóꞌó no̱o̱ ndiꞌi ni̱vi na nákutáꞌan xa̱ꞌa̱ ña kísa to̱ꞌó na yóꞌó, ka̱chí ra.
HEB 2:13 Ta inka̱ xiiña no̱o̱ to̱ꞌon ña ni̱taa na xi̱na̱ꞌá, ka̱chí ra saá xa̱ꞌa̱ Yivá ra: Yi̱ꞌi̱ ndinoꞌo ndáa ini i̱ Yivá i̱ Ndios. Ta tuku ka̱chí ra saá: Yóꞌo yóo i̱ xíꞌin ndiꞌi nañani i̱ ta xíꞌin ndiꞌi náki̱ꞌva̱ i̱, na ta̱xi Ndios ndaꞌa̱ i̱, ka̱chí ra.
HEB 2:14 Mi̱i yó na kúu ni̱vi, kómí yó yi̱kí ko̱ñu yó xíꞌin ni̱i̱ yó. Ta ki̱vi̱ ki̱xi Jesucristo ñoyívi yóꞌo ndu̱u ra ñii ni̱vi, ta ñii ki̱ꞌva saá xi̱komí ra yi̱kí ko̱ñu ra xíꞌin ni̱i̱ ra. Ta ña ndu̱u ra xi̱kuu ra ni̱vi ta ni̱xiꞌi̱ ra, xíꞌin ñayóꞌo ku̱ndeé ra no̱o̱ ñandiva̱ꞌa káꞌno ña xi̱komí ndee̱ sandiꞌi xa̱ꞌa̱ ni̱vi.
HEB 2:15 Ta xíꞌin ña ni̱xiꞌi̱ ra, Jesucristo sa̱ka̱ku ra ni̱vi ña ko̱ꞌo̱n ndíka̱ na. Saá chi ndiꞌi ni̱vi xi̱kuu na esclavo ñaníma̱ ndiva̱ꞌa káꞌno Satanás, chi ndiꞌi saá ki̱vi̱ xi̱taku̱ na xíꞌin ña yíꞌví na no̱o̱ ña kivi̱ na.
HEB 2:16 Chi ndixa xíni̱ yó, o̱n si̱ví xa̱ꞌa̱ ña chindeé ra naángel kúu ña ki̱xi Jesucristo ñoyívi yóꞌo, ta xa̱ꞌa̱ ña chindeé ra ni̱vi na kúu sa̱ꞌya ñani síkuá ta̱Abraham, ndixa kúu ña ki̱xi ra.
HEB 2:17 Saá chi xa̱ꞌa̱ ña kuchiño chindeé ra ni̱vi, Jesucristo xi̱ni̱ ñóꞌó xi̱kuu ra ñii ni̱vi nda̱tán yóo mi̱i yó, ni̱vi na kúu nañani ra xíꞌin náki̱ꞌva̱ ra. Xi̱kuu ra ni̱vi xa̱ꞌa̱ ña kuchiño kúu ra ta̱su̱tu̱ káꞌno no̱o̱ ni̱vi. Ta kúu ra ñii su̱tu̱ ta̱ kísa ndivi ñanda̱a̱ no̱o̱ Ndios, ta kúu ra ñii su̱tu̱ ta̱ kúndáꞌví ní ini xíni ni̱vi, ta ni̱so̱ko̱ xíꞌin mi̱i ra xa̱ꞌa̱ ña sandoo ra kua̱chi ni̱vi no̱o̱ Ndios.
HEB 2:18 Ta yo̱ꞌvi̱ ní ni̱xo̱ꞌvi̱ ra ki̱vi̱ xi̱to ndoso ñandiva̱ꞌa káꞌno ra ña kóni ña nakava ra keꞌé ra ña o̱n váꞌa. Ta xa̱ꞌa̱ ña ku̱ndeé ra no̱o̱ ña o̱n váꞌa, ta nda̱ loꞌo o̱n vása ní‑kiꞌvi ra kua̱chi, Jesucristo kúchiño ra chindeé ra ni̱vi ki̱vi̱ xíto ndoso ñandiva̱ꞌa káꞌno na, ña o̱n nakava na keꞌé na ña o̱n váꞌa.
HEB 3:1 Ta saá nañani yó xíꞌin náki̱ꞌva̱ yó, ndóꞌó ni̱vi na na̱ka̱xin Ndios ña ndu̱u ndó ni̱vi na ndii no̱o̱ ra, vivíi kani si̱ni̱ ndó xa̱ꞌa̱ Jesucristo. Saá chi Jesucristo kúu ra ta̱apóstol ta̱ ti̱ꞌví Ndios ñoyívi yóꞌo, ta kúu ra ta̱su̱tu̱ káꞌno ta̱ na̱ka̱xin Ndios ña kasa chiño ra no̱o̱ Ndios xa̱ꞌa̱ ni̱vi. Ñayóꞌo kúu to̱ꞌon ña nda̱a̱ ña ndákuii̱n yó xa̱ꞌa̱ Jesucristo.
HEB 3:2 Jesucristo ndinoꞌo ki̱sa ndivi ra ndiꞌi ña sa̱kuiso chiño Ndios ra, nda̱tán ki̱sa ndivi ta̱Moisés ndiꞌi chiño ña sa̱kuiso Ndios ra kui̱ya̱ xi̱na̱ꞌá, ña ki̱sa chiño ra no̱o̱ naveꞌe Ndios.
HEB 3:3 Ndios ta̱xi ra ndaꞌa̱ Jesucristo kua̱ꞌa̱ ka̱ ñato̱ꞌó no̱o̱ ñato̱ꞌó na̱kiꞌin ta̱Moisés, saá chi ñii ta̱a ta̱ ki̱sa va̱ꞌa ñii veꞌe, ta̱yóꞌo ndáya̱ꞌví ka̱ ra no̱o̱ veꞌe ña ki̱sa va̱ꞌa ra.
HEB 3:4 O̱n ko̱ó nda̱ ñii veꞌe ní‑kuva̱ꞌa mi̱i, saá chi yóo ta̱a ta̱ ki̱sa va̱ꞌa ñaꞌá, ta Ndios kúu ta̱a ta̱ ndixa ki̱sa va̱ꞌa ndiꞌi ña yóo ñoyívi.
HEB 3:5 Ta̱Moisés xi̱kuu ñii ta̱a ta̱ ndinoꞌo ki̱sa chiño no̱o̱ naveꞌe Ndios, ta ta̱Moisés ni̱ka̱ꞌa̱n ndoso ra no̱o̱ ni̱vi to̱ꞌon xa̱ꞌa̱ ña ndato̱ꞌon Ndios no̱o̱ ni̱vi ki̱vi̱ ña va̱xi.
HEB 3:6 Ta Jesucristo kúu Sa̱ꞌya Ndios, ta ndinoꞌo ki̱sa ndivi ra ndiꞌi ña sa̱kuiso chiño Ndios ra, ta kúu ra ta̱a ta̱ ndíso chiño xíꞌin mi̱i naveꞌe Ndios vitin. Ta naveꞌe Ndios yóꞌo kúu mi̱i yó ni̱vi na kándixa Jesucristo, tá ndixa ndíko̱n yó kua̱ꞌa̱n yó yichi̱ ra, ta ndinoꞌo ndáa ini yó ra ndiꞌi saá ki̱vi̱ ña táku̱ yó ñoyívi yóꞌo, ta xíꞌin ñasi̱i̱ ini yó ndáti yó ñava̱ꞌa taxi Ndios ndaꞌa̱ yó.
HEB 3:7 Ta saá xíni̱ ñóꞌó koto va̱ꞌa xíꞌin mi̱i yó, ña o̱n sandakoo yó yichi̱ Ndios, chi ñii xiiña no̱o̱ to̱ꞌon Ndios ña ni̱taa na xi̱na̱ꞌá, ka̱chí Níma̱ Ndios saá: Tá ki̱vi̱ vitin xíni̱ so̱ꞌo ndó to̱ꞌon ña káꞌa̱n Ndios xíꞌin ndó,
HEB 3:8 o̱n kuu ndó ni̱vi na toon ní ini, na o̱n xi̱in koni̱ so̱ꞌo, nda̱tán ni̱xi̱yo naxi̱i̱ síkuá ndó ki̱vi̱ ki̱sa toon ini na ta ni̱‑xiin na chikaa̱ so̱ꞌo na to̱ꞌon ña ni̱ka̱ꞌa̱n Ndios xíꞌin na. Ta xíꞌin ña ke̱ꞌé na saá ki̱vi̱ ni̱xika na yuku̱ yi̱chí, kúu ña xi̱to ndoso na Ndios ña kóni na kunda̱a̱ ini na nda̱ mi̱i xaa̱ Ndios xíꞌin ña kundeé ini ra xíꞌin na.
HEB 3:9 Vará naxi̱i̱ síkuá ndó xi̱ni na ndiꞌi ñava̱ꞌa náꞌno ña ke̱ꞌé Ndios xíꞌin na xa̱ꞌa̱ ña chindeé ra na ndiꞌi saá ña o̱vi̱ si̱ko̱ kui̱ya̱ ni̱xika na yuku̱ yi̱chí, ta saá ni, xi̱to ndoso na Ndios xa̱ꞌa̱ ña kóni na kunda̱a̱ ini na yukía̱ keꞌé ra xíꞌin na.
HEB 3:10 Saá xa̱ꞌa̱ ñayóꞌo, ni̱to̱nda̱a ña ni̱saa̱ ini Ndios xi̱ni ra na, ta ni̱ka̱ꞌa̱n ra to̱ꞌon yóꞌo, ka̱chí ra saá: “Ndiꞌi saá ki̱vi̱ sándakoo na yi̱ꞌi̱ ta xíka mi̱i na, ta o̱n xi̱in na kundiko̱n na yichi̱ i̱ ña sa̱náꞌa i̱ na.”
HEB 3:11 Ta saá ni̱saa̱ ní ini i̱ xi̱ni i̱ na, ta ndixa chi̱kaa̱ ini i̱ xa̱ꞌa̱ na: “Nda̱ ñii ki̱vi̱, o̱n ki̱ꞌvi na no̱o̱ taxi i̱ ña nakindée na xíꞌin i̱”, ka̱chí Ndios, saá káchí to̱ꞌon Ndios ña ni̱taa na xi̱na̱ꞌá.
HEB 3:12 Ta ndóꞌó, nañani yó xíꞌin náki̱ꞌva̱ yó, koto va̱ꞌa ndó ndí nda̱ ñii ndó o̱n kuu ndó ni̱vi na o̱n xi̱in kandixa Ndios ta̱a ta̱táku̱, ta kasa toon ini ndó ta kuxíká ndó no̱o̱ ra.
HEB 3:13 Nda̱ víka̱, ñii ñii ki̱vi̱ ndato̱ꞌon ndó to̱ꞌon ña chikaa̱ ndó ndee̱ ini táꞌan ndó, saá keꞌé ndó vitin ta ndiꞌi saá ki̱vi̱ ña táku̱ ndó. Saá keꞌé ndó xa̱ꞌa̱ ña o̱n nakava ndó ki̱ꞌvi ndó kua̱chi, ta nduu ndó ni̱vi na toon ní ini, na o̱n xi̱in keꞌé ña kóni Ndios.
HEB 3:14 Ndixa ñii yóo yó xíꞌin Jesucristo, chi ndixa ndáa ini yó ra nda̱ ki̱vi̱ ki̱xáꞌá yó kándixa yó ra. Tá o̱n sandakoo yó ña kándixa yó ra saá, ta ña kéꞌé yó saá kísa nda̱a̱ ña ndí ndixa ñii ndu̱u yó xíꞌin Jesucristo.
HEB 3:15 Ta saá xíni̱ ñóꞌó chikaa̱ so̱ꞌo yó to̱ꞌon Ndios ña ni̱taa na xi̱na̱ꞌá, ña káchí saá: Tá ki̱vi̱ vitin xíni̱ so̱ꞌo ndó to̱ꞌon ña káꞌa̱n Ndios xíꞌin ndó, o̱n kuu ndó ni̱vi na toon ní ini, na o̱n xi̱in koni̱ so̱ꞌo, nda̱tán ni̱xi̱yo naxi̱i̱ síkuá ndó ki̱vi̱ ki̱sa toon ini na ta ni̱‑xiin na chikaa̱ so̱ꞌo na to̱ꞌon ña ni̱ka̱ꞌa̱n Ndios xíꞌin na, káchí to̱ꞌon Ndios.
HEB 3:16 ¿Yu kúu ni̱vi na xi̱ni̱ so̱ꞌo ña ni̱ka̱ꞌa̱n Ndios xíꞌin na, ta saá ni, ki̱sa toon ini na no̱o̱ ra ta ni̱‑xiin na chikaa̱ so̱ꞌo na to̱ꞌon ra? Xa xíni̱ yó ndí nayóꞌo xi̱kuu ndiꞌi mi̱i naxi̱i̱ síkuá yó na ke̱e ñoo Egipto xíꞌin ta̱Moisés.
HEB 3:17 ¿Án o̱n si̱ví mi̱i ni̱vi yóꞌo kúu na ni̱saa̱ ní ini Ndios xi̱ni ra ndiꞌi saá ña o̱vi̱ si̱ko̱ kui̱ya̱ no̱o̱ yóo yuku̱ yi̱chí? Saá chi ni̱vi yóꞌo kúu na ke̱ꞌé ña o̱n váꞌa, ta saá ni̱xiꞌi̱ na no̱o̱ yuku̱ yi̱chí yóꞌo.
HEB 3:18 ¿Án o̱n si̱ví mi̱i ni̱vi yóꞌo kúu na ni̱ka̱ꞌa̱n Ndios xa̱ꞌa̱, káchí ra ndí ni̱vi yóꞌo nda̱ ñii ki̱vi̱ o̱n ki̱ꞌvi na no̱o̱ nakindée na xíꞌin ra? Saá ni̱ndoꞌo na, chi ni̱‑xiin na kasa ndivi na ña ni̱ka̱ꞌa̱n Ndios xíꞌin na.
HEB 3:19 Ta saá kúnda̱a̱ ini yó ndí ni̱‑kuchiño ki̱ꞌvi na no̱o̱ nakindée na xíꞌin Ndios, chi o̱n vása ní‑xindaa ini na ra.
HEB 4:1 Ta̱nda̱ vitin ndáya̱ꞌví to̱ꞌon ña ni̱ka̱ꞌa̱n Ndios xi̱na̱ꞌá ña kúu ña ki̱ndo̱o ra ndasaá ki̱ꞌvi yó no̱o̱ nakindée yó xíꞌin ra, ta saá xíni̱ ñóꞌó koto va̱ꞌa xíꞌin mi̱i yó ko̱to̱ nda̱ sava mi̱i yó o̱n kundeé yó ki̱ꞌvi yó nakindée yó xíꞌin Ndios.
HEB 4:2 Mi̱i yó xa xi̱ni̱ so̱ꞌo yó to̱ꞌon va̱ꞌa ña nda̱to̱ꞌon Ndios ndí taxi ra ña ki̱ꞌvi yó no̱o̱ nakindée yó xíꞌin ra. To̱ꞌon yóꞌo ñii kúu ña xíꞌin ña xi̱ni̱ so̱ꞌo naxi̱i̱ síkuá yó kui̱ya̱ xi̱na̱ꞌá. Ta nda̱ ma̱ni̱ xi̱ni̱ so̱ꞌo na to̱ꞌon yóꞌo, chi o̱n vása ní‑xindaa ini na ña.
HEB 4:3 Ta mi̱i yó vitin na kúu ni̱vi na ndáa ini to̱ꞌon Ndios, kúchiño ki̱ꞌvi yó no̱o̱ nakindée yó xíꞌin ra, ta xa̱ꞌa̱ ni̱vi na toon ní ini, na o̱n xi̱in koni̱ so̱ꞌo, ka̱chí Ndios saá: Ta saá ni̱saa̱ ní ini i̱ xi̱ni i̱ na, ta ndixa chi̱kaa̱ ini i̱ xa̱ꞌa̱ na: “Nda̱ ñii ki̱vi̱, o̱n ki̱ꞌvi na no̱o̱ taxi i̱ ña nakindée na xíꞌin i̱”, ka̱chí Ndios. Ta vitin xíni̱ yó ndí yóo no̱o̱ nakindée yó, chi Ndios, ki̱vi̱ ki̱sa va̱ꞌa ra ñoyívi yóꞌo xíꞌin ñoyívi ni̱no, nda̱ ki̱vi̱ saá chi̱ndúꞌu̱ ra no̱o̱ nakindée yó xíꞌin ra.
HEB 4:4 Chi no̱o̱ to̱ꞌon Ndios ña ni̱taa na xi̱na̱ꞌá, káchí ña saá xa̱ꞌa̱ ña ndi̱ꞌi ki̱sa va̱ꞌa Ndios ñoyívi: Ki̱vi̱ u̱xa̱ Ndios na̱kindée ra no̱o̱ ndiꞌi chiño ra.
HEB 4:5 Ta tuku ni̱ka̱ꞌa̱n Ndios, ka̱chí ra saá: “Nda̱ ñii ki̱vi̱, o̱n ki̱ꞌvi na no̱o̱ taxi i̱ ña nakindée na xíꞌin i̱”, ka̱chí Ndios.
HEB 4:6 Ta ni̱vi na xi̱kuu nano̱ó xi̱ni̱ so̱ꞌo to̱ꞌon va̱ꞌa xa̱ꞌa̱ Ndios kui̱ya̱ xi̱na̱ꞌá, o̱n vása ní‑kuchiño na nakindée na xíꞌin ra, chi o̱n vása ní‑chikaa̱ so̱ꞌo na to̱ꞌon ña ni̱ka̱ꞌa̱n Ndios xíꞌin na. Ta̱nda̱ vitin ndáya̱ꞌví to̱ꞌon ña ni̱ka̱ꞌa̱n Ndios xi̱na̱ꞌá, ña kúu ña ki̱ndo̱o ra ndí ñii ki̱vi̱ ña va̱xi ki̱ꞌvi ni̱vi no̱o̱ nakindée na xíꞌin ra.
HEB 4:7 Ta ki̱vi̱ vitin kúu ki̱vi̱ ña chi̱tóni̱ Ndios. Saá chi Ndios ta̱xi ra to̱ꞌon ra ndaꞌa̱ ta̱rey David, ña ni̱taa ra to̱ꞌon ña sa̱kán nda̱to̱ꞌon i̱ xa̱ꞌa̱, ña káchí saá: Tá ki̱vi̱ vitin xíni̱ so̱ꞌo ndó to̱ꞌon ña káꞌa̱n Ndios xíꞌin ndó, ta o̱n kuu ndó ni̱vi na toon ní ini, na o̱n xi̱in koni̱ so̱ꞌo, káchí to̱ꞌon Ndios ña ni̱taa ta̱David xi̱na̱ꞌá.
HEB 4:8 Chi tá kui̱ya̱ xi̱na̱ꞌá ta̱Josué ní ta̱xi ra ña ki̱ꞌvi ni̱vi naIsrael no̱o̱ nakindée na, níkúu, ta saá Ndios o̱n vása ní‑xini̱ ñóꞌó ka̱ꞌa̱n ka̱ ra xa̱ꞌa̱ inka̱ ki̱vi̱ ña nakindée ni̱vi, níkúu.
HEB 4:9 Ña̱kán xa̱ꞌa̱ ni̱vi naveꞌe Ndios, ndixa to̱nda̱a ki̱vi̱ ña ki̱ꞌvi nayóꞌo no̱o̱ nakindée na xíꞌin Ndios.
HEB 4:10 Ta ki̱vi̱ yóꞌo, ni̱vi na ki̱ꞌvi nakindée xíꞌin Ndios, nakindée na no̱o̱ ndiꞌi chiño na, nda̱tán na̱kindée Ndios no̱o̱ chiño ña sa̱xi̱no̱ ra, ki̱vi̱ ki̱sa va̱ꞌa ra ñoyívi yóꞌo xíꞌin ñoyívi ni̱no.
HEB 4:11 Xíꞌin ña ndinoꞌo ini yó ná chikaa̱ ní yó ndee̱ xa̱ꞌa̱ ña taxi Ndios ña ki̱ꞌvi yó no̱o̱ nakindée yó xíꞌin ra. Koto va̱ꞌa yó ndí nda̱ ñii mi̱i yó nda̱ loꞌo o̱n kasa toon ini yó no̱o̱ ra, nda̱tán ke̱ꞌé ni̱vi na xi̱ni̱ so̱ꞌo to̱ꞌon ra kui̱ya̱ xi̱na̱ꞌá ta ni̱‑xiin na chikaa̱ so̱ꞌo na to̱ꞌon ra.
HEB 4:12 Chi to̱ꞌon ña ni̱ka̱ꞌa̱n Ndios kúu to̱ꞌon táku̱, ta kómí ña ndee̱ ña kasa ndivi ña ña kóni Ndios. Ta to̱ꞌon yóꞌo ndeé ka̱ si̱i̱n xáꞌnda ña no̱o̱ ñii espada si̱i̱n ní ña o̱vi̱ yuꞌu̱. Ta kíꞌvi ña yi̱kí ko̱ñu ni̱vi, ta xáa̱ ña nda̱ ma̱á ka̱ ña kúu ini ni̱vi xíꞌin níma̱ na. Ta xíto ña ndasaá yóo ini ni̱vi, ta yukía̱ xáni si̱ni̱ na keꞌé na, ta yu kúu ndiꞌi ña kútoo ini na keꞌé na, án ña va̱ꞌa, án ña o̱n váꞌa kúu ña.
HEB 4:13 Nda̱ ñii ña ki̱sa va̱ꞌa Ndios ñoyívi yóꞌo o̱n ki̱ví koo seꞌé ña no̱o̱ ra, chi va̱ꞌa xíto káxín ra ndiꞌi ña ku̱va̱ꞌa. Ndiꞌi ña yóo ñoyívi tívi káxín ña no̱o̱ ra, ta ñii ki̱vi̱ kuita yó no̱o̱ ra nataxi yó kuenda xa̱ꞌa̱ ndiꞌi ña ke̱ꞌé yó ñoyívi yóꞌo.
HEB 4:14 Jesucristo ta̱a ta̱ kúu Sa̱ꞌya Ndios, kúu mi̱i ta̱su̱tu̱ káꞌno no̱o̱ yó, ta nda̱a ra ñoyívi ni̱no ta ni̱ki̱ꞌvi ra mi̱i no̱o̱ yóo Ndios. Ña̱kán xíni̱ ñóꞌó kútu̱ kuita yó yichi̱ ra.
HEB 4:15 Ta mi̱i Jesucristo ta̱su̱tu̱ káꞌno no̱o̱ yó, kúndáꞌví ini ra xíni ra mi̱i yó, chi kúu yó ni̱vi na vitá ní ini no̱o̱ ña o̱n váꞌa. Ta Jesucristo kúnda̱a̱ ini ra ndasaá ndóꞌo yó, chi ñii ki̱ꞌva nda̱tán kua̱ꞌa̱ ní ña o̱n váꞌa ta ña yo̱ꞌvi̱ ní xíto ndoso ña mi̱i yó vitin ña nakava yó keꞌé yó ña o̱n váꞌa, saá xi̱to ndoso ña mi̱i Jesucristo kui̱ya̱ xi̱na̱ꞌá. Ta saá ni, Jesucristo nda̱ ñii ki̱vi̱ o̱n vása ní‑nakava ra keꞌé ra ña o̱n váꞌa.
HEB 4:16 Ta saá tá yóo ní tondóꞌó no̱o̱ yó, án yóo ní ña xíni̱ ñóꞌó no̱o̱ yó, ta va̱ꞌa ka̱ꞌa̱n yó xíꞌin Ndios, ta o̱n kuyi̱ꞌví yó ndukú yó no̱o̱ ra ña keꞌé ra ñava̱ꞌa xíꞌin yó ña kúu ña chindeé ra mi̱i yó, chi ta̱a ta̱ kíꞌvi ní ini xíni mi̱i yó kúu ra.
HEB 5:1 Ndios kúu mi̱i ta̱a ta̱ náka̱xin ñii ñii ta̱a ña kúu ra ta̱su̱tu̱ káꞌno, ta náka̱xin ñaꞌá ra ña kasa chiño ra no̱o̱ ra xa̱ꞌa̱ ni̱vi, ta su̱tu̱ káꞌno yóꞌo xíni̱ ñóꞌó nataxi ra ña sóko̱ ni̱vi ndaꞌa̱ Ndios ña kasa káꞌno ini Ndios xa̱ꞌa̱ kua̱chi na.
HEB 5:2 Chi ta̱su̱tu̱ káꞌno, xíꞌin ña káꞌno ini ra kúndáꞌví ini ra xíni ra ni̱vi na naa ini, ta ni̱vi na kéꞌé ña o̱n váꞌa, saá chi mi̱i ra kúu ñii ta̱a ta̱ vitá ini no̱o̱ ña o̱n váꞌa.
HEB 5:3 Ta xa̱ꞌa̱ ña kúu ra ñii ta̱a ta̱ vitá ini no̱o̱ ña o̱n váꞌa, nda̱tán yóo ndiꞌi ni̱vi, ta saá xíni̱ ñóꞌó taxi ra ña sóko̱ ra ndaꞌa̱ Ndios xa̱ꞌa̱ kua̱chi mi̱i ra, ta xa̱ꞌa̱ kua̱chi ni̱vi nañoo ra.
HEB 5:4 Nda̱ ñii ta̱a o̱n kúchiño kasa to̱ꞌó xíꞌin mi̱i ra ña nakuiso ra ña kuu ra ta̱su̱tu̱ káꞌno, saá chi ñii la̱á Ndios kúu ta̱a ta̱ kómí nda̱yí naka̱xin yukú ta̱a ta̱ kuu su̱tu̱ káꞌno, nda̱tán mi̱i Ndios na̱ka̱xin ra ta̱Aarón xi̱kuu ra ñii ta̱su̱tu̱ no̱o̱ ni̱vi naIsrael kui̱ya̱ xi̱na̱ꞌá.
HEB 5:5 Ta ñii ki̱ꞌva saá mi̱i Jesucristo o̱n vása ní‑kisa to̱ꞌó xíꞌin mi̱i ra ña nakuiso ra kuu ra ta̱su̱tu̱ káꞌno, ta mi̱i Ndios kúu ta̱ na̱ka̱xin ñaꞌá xa̱ꞌa̱ ña kuiso ra chiño, ta ka̱chí ra saá xíꞌin ra: Yóꞌó kúu Sa̱ꞌya i̱, ta chi̱tóni̱ i̱ ndí ki̱vi̱ vitin xíꞌin ndiꞌi ki̱vi̱ ña va̱xi kúu i̱ Yivá ún.
HEB 5:6 Ta inka̱ xiiña no̱o̱ to̱ꞌon Ndios ña ni̱taa na xi̱na̱ꞌá, káchí ña saá: Yóꞌó kúu ta̱su̱tu̱ ndiꞌi saá ki̱vi̱ ña va̱xi, ta nda̱tán ni̱xi̱yo ta̱su̱tu̱ Melquisedec, saá koo ún, ka̱chí Ndios.
HEB 5:7 Táꞌan ni̱xika Jesucristo ñoyívi yóꞌo, ta xíꞌin ndiꞌi ndee̱ níma̱ ra ni̱ka̱ꞌa̱n ra xíꞌin Ndios, ta kua̱ꞌa̱ ní tánduta̱ ke̱e nduchu̱ no̱o̱ ra xíꞌin ña xáku ra, ta xíꞌin to̱ꞌon ra xáku ndáꞌví ra no̱o̱ Ndios, ta̱a ta̱ kúchiño saka̱ku ñaꞌá xa̱ꞌa̱ ña o̱n kivi̱ ra. Ta Ndios xi̱ni̱ so̱ꞌo ra ña ni̱ka̱ꞌa̱n Jesucristo xíꞌin ra, chi Jesucristo ki̱sa ni̱no̱ xíꞌin mi̱i ra ta ki̱sa ndivi ra ndiꞌi ña ni̱ka̱ꞌa̱n Ndios xíꞌin ra.
HEB 5:8 Vará Sa̱ꞌya Ndios kúu Jesucristo, ta saá ni, xíꞌin ña ni̱xo̱ꞌvi̱ ní ra ñoyívi yóꞌo sa̱kuáꞌá ra ña ki̱sa ndivi ra ndiꞌi ña kóni Ndios.
HEB 5:9 Ta xíꞌin ña ki̱sa ndivi ra ndiꞌi ña chi̱tóni̱ Ndios keꞌé ra, ni̱to̱nda̱a ra ni̱xi̱no̱ ra ndu̱u ra ñii ta̱a ndinoꞌo, ta mi̱i ra kúu ndee̱ ña sáka̱ku ndiꞌi ni̱vi na chíkaa̱ so̱ꞌo to̱ꞌon ña káꞌa̱n ra, ta saá ni̱vi yóꞌo kutaku̱ na xíꞌin Ndios ndiꞌi saá ki̱vi̱ ña va̱xi.
HEB 5:10 Ta saá Ndios ni̱ka̱ꞌa̱n ra, ka̱chí ra xíꞌin Jesucristo: “Yóꞌó kúu ún ta̱su̱tu̱ káꞌno, nda̱tán ni̱xi̱yo ta̱su̱tu̱ Melquisedec”, ka̱chí Ndios.
HEB 5:11 Yóo kua̱ꞌa̱ ní to̱ꞌon ña xíni̱ ñóꞌó koni̱ so̱ꞌo ndó xa̱ꞌa̱ ñayóꞌo, ta yo̱ꞌvi̱ ní ña kuchiño vivíi ndato̱ꞌon ndi̱ to̱ꞌon yóꞌo xíꞌin ndó, chi ndóꞌó o̱n vása chíkaa̱ ka̱ ndó ndee̱ ña kunda̱a̱ ini ndó to̱ꞌon yóꞌo.
HEB 5:12 Xa kua̱ꞌa̱ ní kui̱ya̱ kúu ña kándixa ndó Jesucristo, ña̱kán xa xíni̱ ñóꞌó kuu ndó ni̱vi na va̱ꞌa sanáꞌa inka̱ ni̱vi xa̱ꞌa̱ Jesucristo. Ta nda̱ víka̱, vitin mi̱i ndó xíni̱ ñóꞌó ndó inka̱ ni̱vi ndikó tuku na sanáꞌa na ndóꞌó to̱ꞌon ñano̱ó ña xa xi̱ni̱ so̱ꞌo ndó, ña kúu to̱ꞌon Ndios ña o̱n vása yo̱ꞌvi̱ kunda̱a̱ ini ni̱vi. Ta vitin ndóꞌó xa ndi̱kó ndó ndu̱u ndó nda̱tán yóo naválí páꞌá, na sa̱kán chíchín, na o̱n ki̱ví kuxu ña xíxi ni̱vi náꞌno, saá yóo ndó vitin.
HEB 5:13 Chi xíni̱ yó ndí ni̱vi na kútoo koni̱ so̱ꞌo to̱ꞌon ña o̱n vása yo̱ꞌvi̱, ta nda̱tán yóo naválí páꞌá na sa̱kán chíchín, saá yóo nayóꞌo, chi o̱n ta̱ꞌán to̱nda̱a kunda̱a̱ ini na yu kúu ña va̱ꞌa ta yu kúu ña o̱n váꞌa.
HEB 5:14 Ta ni̱vi na xa va̱ꞌa kúnda̱a̱ ini to̱ꞌon Ndios, ta chíkaa̱ na ndee̱ ña va̱ꞌa ka̱ kundiko̱n na yichi̱ ra, ni̱vi yóꞌo kúu na xa ni̱to̱nda̱a xíni̱ yu kúu ña va̱ꞌa ta yu kúu ña o̱n váꞌa, ta saá xa ni̱to̱nda̱a na yóo na nda̱tán yóo ni̱vi náꞌno na xíni̱ kuxu ndiꞌi no̱o̱ ñaxíxi.
HEB 6:1 Ta saá ná kundiko̱n yó kuaꞌno ka̱ yó xíꞌin ña kándixa yó Jesucristo, ta sakuáꞌá ka̱ yó ndasaá vivíi kutaku̱ yó ta to̱nda̱a yó nduu yó ni̱vi na va̱ꞌa ni̱xi̱no̱ xa̱ꞌno no̱o̱ Ndios. O̱n ndikó ka̱ tuku yó sakuáꞌá yó ña siꞌna xi̱ni̱ so̱ꞌo yó ki̱vi̱ ka̱ndixa yó to̱ꞌon va̱ꞌa xa̱ꞌa̱ Jesucristo. Saá chi ña xa xíni̱ yó keꞌé yó kúu ñayóꞌo, xíni̱ ñóꞌó ña ndáa ini yó Ndios, ta xíni̱ ñóꞌó sandakoo yó kéꞌé yó ña o̱n váꞌa, chi tá ndíko̱n yó kéꞌé ka̱ yó ña o̱n váꞌa, ndixa kivi̱ yó no̱o̱ Ndios.
HEB 6:2 Xa xíni̱ yó ndasaá chíchi yó chi kándixa yó Jesucristo, xa xíni̱ yó ndasaá chínóo yó ndaꞌa̱ yó si̱ni̱ ni̱vi na kándixa Jesucristo ña taxi ra ñava̱ꞌa ndaꞌa̱ nayóꞌo, xa xíni̱ yó ndí ndixa Ndios sanataku̱ ra ni̱vi na ni̱xiꞌi̱, ta xa xíni̱ yó ndí ndixa Ndios kasa nani ra kua̱chi ni̱vi ki̱vi̱ ña va̱xi. Vitin xa xíni̱ yó ndiꞌi ñayóꞌo, ta saá va̱ꞌa kundiko̱n ka̱ yó sakuáꞌá yó ña xíni̱ ñóꞌó ka̱ ndasaá vivíi kuaꞌno yó yichi̱ Jesucristo.
HEB 6:3 Ta saá tá kóni Ndios, ta kundiko̱n yó sakuáꞌá yó ña to̱nda̱a yó nduu yó ni̱vi na ni̱xi̱no̱ xa̱ꞌno no̱o̱ ra.
HEB 6:4 Chi ni̱vi na xa ni̱ki̱ꞌvi yichi̱ Ndios, xa̱ꞌa̱ ña kándixa na Jesucristo, nayóꞌo xíka na ta yéꞌe ñoꞌo̱ ra ini na ña sanáꞌa na yu kúu ña va̱ꞌa, ta xíꞌin ñasi̱i̱ ini na nákoni na ñava̱ꞌa táxi Ndios ndaꞌa̱ na, ta ñii káchí xíꞌin ndiꞌi ni̱vi na kándixa Jesucristo, yóo Níma̱ Ndios táku̱ ña ini na.
HEB 6:5 Ni̱vi yóꞌo xíni̱ va̱ꞌa na ndí to̱ꞌon ña ki̱ndo̱o Ndios xíꞌin na kúu ña va̱ꞌa. Ta xa xíto na milagro ña sánáꞌa Ndios no̱o̱ na ña kísa nda̱a̱ ndí xa ki̱xáꞌá xáꞌnda chiño Ndios no̱o̱ ni̱vi.
HEB 6:6 Ta saá ni, ni̱vi yóꞌo, tá sakana nayóꞌo ndiꞌi ñava̱ꞌa na̱kiꞌin na ndaꞌa̱ Ndios ta sandakoo na ña kándixa na ra, ta saá o̱n kívi ka̱ tuku ndikó koo ini na ña va̱ꞌa kutáꞌan na xíꞌin Ndios. Chi ña tuku ndikó koo ini na saá, nda̱tán yóo ña katakaa̱ ndaa tuku na Sa̱ꞌya Ndios ndaꞌa̱ tón cruz, saá yóo ña, ta xíꞌin ñayóꞌo taxi na ña inka̱ ni̱vi kusiki na Jesucristo.
HEB 6:7 Chi ni̱vi na kándixa Jesucristo, Ndios kéꞌé ra ñava̱ꞌa xíꞌin nayóꞌo, ta ni̱vi yóꞌo yóo na nda̱tán yóo ñoꞌo̱ no̱o̱ kóon sa̱vi̱ no̱o̱ ña, ta va̱ꞌa nákiꞌin ña takuií sa̱vi̱ yóꞌo ta sákuaꞌno ña ndiꞌi ña kuxu ni̱vi na kísa chiño no̱o̱ ña.
HEB 6:8 Ta ni̱vi na sándakoo ña kándixa na Jesucristo, yóo na nda̱tán yóo ñoꞌo̱ ña sákuaꞌno ndasaá kuiti nina tón ñiño̱ xíꞌin ku̱ꞌu̱, ta saá o̱n vása ndáya̱ꞌví ñoꞌo̱ yóꞌo, ta Ndios xa yóo tiꞌva ra ña sata̱vi̱ chiꞌña ra ña, ta saá to̱nda̱a ki̱vi̱ sondíꞌí ta ko̱ko̱ ndiꞌi ñoꞌo̱ yóꞌo.
HEB 6:9 Ta mi̱i ndó, nañani yó xíꞌin náki̱ꞌva̱ yó, ni̱vi na kíꞌvi ní ini i̱ xíni i̱ kúu ndóꞌó. Vará yo̱ꞌvi̱ to̱ꞌon káꞌa̱n ndi̱ xíꞌin ndó, ta mi̱i ndi̱ xíni̱ káxín ndi̱ ndí ndóꞌó o̱n vása sándakoo ndó kándixa ndó Jesucristo, ta ndixa ndíko̱n ndó yichi̱ ra no̱o̱ ña sáka̱ku ra ndóꞌó.
HEB 6:10 Ta̱a ta̱nda̱a̱ kúu Ndios. Nda̱ loꞌo o̱n vása nándoso ra xa̱ꞌa̱ chiño va̱ꞌa kéꞌé ndó. Ndios xíni̱ ra ndí ndixa xa chi̱ndeé ndó ni̱vi na ndíko̱n ñaꞌá, ta vitin chíndeé ka̱ ndó na. Saá sánáꞌa ndó ña kíꞌvi ní ini ndó xíni ndó Ndios.
HEB 6:11 Kóni ndi̱ ña kundiko̱n ndó ña ndixa chindeé ndó nañani yó xíꞌin náki̱ꞌva̱ yó ndiꞌi ki̱vi̱ ña táku̱ ndó, ta saá nakiꞌin ndó ndiꞌi ñava̱ꞌa ña kúu ña ndáti ndó, ña chi̱tóni̱ Ndios taxi ra ndaꞌa̱ ndó.
HEB 6:12 O̱n xi̱in ndi̱ ña kuu ndó ni̱vi na xúxán, ta kóni ndi̱ ña kundiko̱n ndó keꞌé ndó nda̱tán kéꞌé ni̱vi na va̱ꞌa kándixa Ndios. Chi ni̱vi yóꞌo o̱n vása sándakoo na ndáa ini na ta ndáti na ña nakiꞌin na ñava̱ꞌa, ta ndixa nakiꞌin na ñava̱ꞌa ña ki̱ndo̱o Ndios xíꞌin na.
HEB 6:13 Chi Ndios, ki̱vi̱ ki̱ndo̱o ra xíꞌin ta̱xi̱i̱ síkuá yó ta̱Abraham kui̱ya̱ xi̱na̱ꞌá, ta to̱ꞌon ña ni̱ka̱ꞌa̱n ra, chi̱náꞌa ra xa̱ꞌa̱ mi̱i ra, chi o̱n ko̱ó nda̱ ñii ña yóo ñoyívi kúu ña káꞌno ka̱ kuchiño ndakuii̱n xa̱ꞌa̱ ña chináꞌa ra.
HEB 6:14 Ta ni̱ka̱ꞌa̱n ra xíꞌin ta̱Abraham, ka̱chí ra saá: “Ndixa keꞌé i̱ ñava̱ꞌa xíꞌin ún, ta keꞌé i̱ ña koo kua̱ꞌa̱ ní sa̱ꞌya ñani síkuá ún”, ka̱chí Ndios xíꞌin ra.
HEB 6:15 Ta saá ta̱Abraham, nda̱ loꞌo o̱n vása ní‑sandakoo ra ña xi̱ndaa ini ra ta xi̱ndati ra ña kundivi to̱ꞌon ña ki̱ndo̱o Ndios xíꞌin ra, ta saá ki̱xaa̱ ki̱vi̱ ta na̱kiꞌin ra ña ki̱ndo̱o Ndios xíꞌin ra.
HEB 6:16 Ta ni̱vi, ki̱vi̱ kóni na chináꞌa na xa̱ꞌa̱ to̱ꞌon ña xíni̱ ñóꞌó kasa nda̱a̱ na, ni̱vi yóꞌo chínáꞌa na xa̱ꞌa̱ ñii ni̱vi káꞌno ka̱ no̱o̱ na, ña ndakuii̱n na xa̱ꞌa̱ ña chi̱náꞌa na. Ta ki̱vi̱ chínáꞌa ni̱vi saá, o̱n ko̱ó ka̱ inka̱ ni̱vi na ka̱ꞌa̱n nasama na to̱ꞌon ña xa chi̱náꞌa ni̱vi yóꞌo.
HEB 6:17 Ta Ndios ndixa kóni ra ña kunda̱a̱ ini nañoo ra ña nakiꞌin na ñava̱ꞌa ña ki̱ndo̱o ra xíꞌin na taxi ra ndaꞌa̱ na, ta saá ndixa ña chínáꞌa xa̱ꞌa̱ mi̱i ra kúu ña ki̱sa nda̱a̱ ndí kasa ndivi ra ña ki̱ndo̱o ra xíꞌin na, ta nda̱ loꞌo o̱n nasama ra ña.
HEB 6:18 Chi Ndios ndiꞌi saá yichi̱ káꞌa̱n ra ñanda̱a̱, ta nda̱ ñii to̱ꞌon ra o̱n vása násama ra, ta saá yóo o̱vi̱ ñayóꞌo ña o̱n ki̱ví nasama. Ñii ñayóꞌo kúu to̱ꞌon ra ña ki̱ndo̱o ra xíꞌin ni̱vi kasa ndivi ra, ta inka̱ ña kúu ña chi̱náꞌa ra xa̱ꞌa̱ mi̱i ra kasa ndivi ra. Ta saá ñayóꞌo ndixa ndeé ní ka̱ chíkaa̱ ña ndee̱ ini yó, chi ndiꞌi saá yichi̱ ña kúyatin ka̱ yó no̱o̱ Ndios xa̱ꞌa̱ ña kundaa ra mi̱i yó, ta ndáa ini yó taxi ra ndaꞌa̱ yó ña ki̱ndo̱o ra.
HEB 6:19 Ña ndáa ini yó Ndios saá, kúu ña chíndeé yó kútu̱ kua̱ꞌa̱n yó yichi̱ ra, ta o̱n vása sandakoo yó ndíko̱n yó ra. Chi ndáti yó ta ndáa ini yó Jesucristo, ta̱a ta̱ ni̱ki̱ꞌvi ñii xiiña ñayi̱i̱ ndinoꞌo ini veꞌe ño̱ꞌo ñoyívi ni̱no.
HEB 6:20 Jesucristo ke̱ꞌé ra saá ña kúu ra ta̱a ta̱no̱ó ni̱ki̱ꞌvi Cuarto ñaYi̱i̱ Ndinoꞌo xa̱ꞌa̱ ña na̱koná ra yichi̱ ña kuchiño kundiko̱n yó ki̱ꞌvi yó kutaku̱ yó xíꞌin Ndios. Jesucristo ndu̱u ra mi̱i ta̱su̱tu̱ káꞌno, ta nda̱ ñii ki̱vi̱ o̱n sandakoo ra kuu ra ta̱su̱tu̱ káꞌno, nda̱tán ni̱xi̱yo ta̱su̱tu̱ Melquisedec.
HEB 7:1 Ta̱Melquisedec xi̱kuu ta̱rey no̱o̱ nañoo Salem, ta xi̱kuu ra ta̱su̱tu̱ ta̱ kísa chiño no̱o̱ Ndios, ta̱a ta̱ kúu ta̱Káꞌno no̱o̱ ndiꞌi ña yóo. Ta ki̱vi̱ ta̱Abraham xíꞌin natáꞌan ra ka̱ni táꞌan na xíꞌin narey, ta ta̱Abraham xíꞌin natáꞌan ra ku̱ndeé na no̱o̱ nayóꞌo, ta saá ndi̱kó na kua̱noꞌo̱ na ñoo na. Ta ta̱Melquisedec ke̱e ra na̱kutáꞌan ra xíꞌin ta̱Abraham yichi̱ no̱o̱ va̱xi ra, ta ndu̱kú ta̱Melquisedec no̱o̱ Ndios ña keꞌé ra ñava̱ꞌa xíꞌin ta̱Abraham.
HEB 7:2 Ta ta̱Abraham, ndiꞌi ña kua̱ꞌa̱ ní ñakuíká na̱kiꞌin ra no̱o̱ ka̱ni táꞌan ra tá ku̱ndeé ra no̱o̱ narey, ta saá ndiꞌi ña na̱kiꞌin ra ta̱ꞌví ra ña u̱xu̱ koꞌndo, ta ñii koꞌndo yóꞌo ta̱xi ra ndaꞌa̱ ta̱su̱tu̱ Melquisedec. Ta ki̱vi̱ Melquisedec yóꞌo kóni kachí ña “Rey ta̱ kísa nani xíꞌin ñanda̱a̱”, ta ki̱vi̱ ñoo Salem no̱o̱ xáꞌnda chiño ra kóni kachí ña “no̱o̱ va̱ꞌa táku̱ ni̱vi xíꞌin táꞌan na”, ta saá xi̱kuu ra “ta̱Rey ta̱ táxi ña va̱ꞌa táku̱ ni̱vi xíꞌin táꞌan na.”
HEB 7:3 Ta no̱o̱ to̱ꞌon Ndios o̱n vása ní‑taa na xa̱ꞌa̱ ta̱Melquisedec yu kúu yivá ra, ni yu kúu siꞌí ra, ta ni yu kúu naxi̱i̱ síkuá ra, ni o̱n vása ní‑taa na ama ni̱kaku ra, ni ama ni̱xiꞌi̱ ra. Ta saá yóo ta̱Melquisedec yóꞌo nda̱tán yóo Sa̱ꞌya Ndios, chi o̱n ndiꞌi xa̱ꞌa̱ ña kúu ra ta̱su̱tu̱.
HEB 7:4 Vitin va̱ꞌa ná kunda̱a̱ ini ndó nda̱chun ta̱káꞌno ní kúu ta̱Melquisedec yóꞌo. Mi̱i xi̱i̱ síkuá yó ta̱Abraham ta̱xi ra ndaꞌa̱ ra ñii koꞌndo no̱o̱ u̱xu̱ koꞌndo ña xi̱kuu ñakuíká ña na̱kiꞌin ra ndaꞌa̱ narey ki̱vi̱ ku̱ndeé ra no̱o̱ na.
HEB 7:5 Ta saá ni̱yaꞌa kua̱ꞌa̱ ní kui̱ya̱ ta Ndios ta̱xi ra nda̱yí ra ndaꞌa̱ sa̱ꞌya ñani síkuá ta̱Abraham. Ta nda̱yí yóꞌo kúu ña ni̱taa ta̱Moisés, ta káchí ña ndí nasa̱ꞌya ñani síkuá ta̱Leví na kúu su̱tu̱, nayóꞌo kómí na nda̱yí nakiꞌin na ñii koꞌndo no̱o̱ u̱xu̱ koꞌndo ñakuíká ña kómí ndiꞌi ni̱vi naIsrael, chi nasu̱tu̱ yóꞌo kísa chiño na no̱o̱ Ndios xa̱ꞌa̱ natáꞌan na nañoo Israel. Ta ñii káchí ndiꞌi nasu̱tu̱ xíꞌin ndiꞌi natáꞌan na yóꞌo kúu nasa̱ꞌya ñani síkuá ta̱Abraham.
HEB 7:6 Vará ta̱Melquisedec o̱n si̱ví sa̱ꞌya ñani síkuá ta̱Leví xi̱kuu ra, ta saá ni, ta̱Abraham ta̱xi ra ndaꞌa̱ ta̱Melquisedec ñii koꞌndo no̱o̱ u̱xu̱ koꞌndo ña xi̱kuu ñakuíká ra, ta ni̱ka̱ꞌa̱n ta̱Melquisedec xíꞌin Ndios ndu̱kú ra no̱o̱ ra ña keꞌé ra ñava̱ꞌa xíꞌin ta̱Abraham, vará ta̱Abraham xa na̱kiꞌin ra to̱ꞌon ña ki̱ndo̱o Ndios xíꞌin ra.
HEB 7:7 Ta kúnda̱a̱ ini yó ndí ta̱a ta̱ káꞌa̱n ndúkú no̱o̱ Ndios ña keꞌé ra ñava̱ꞌa xíꞌin inka̱ ta̱a, ta ta̱a ta̱ káꞌa̱n yóꞌo kúu ta̱a ta̱ káꞌno ka̱ no̱o̱ ta̱a ta̱ nákiꞌin ñava̱ꞌa ndaꞌa̱ Ndios.
HEB 7:8 Ta nasu̱tu̱ na kúu sa̱ꞌya ñani síkuá ta̱Leví na nákiꞌin ñii koꞌndo no̱o̱ u̱xu̱ koꞌndo ña kúu ñakuíká ni̱vi, ta nasu̱tu̱ na nákiꞌin ñayóꞌo kúu na ni̱vi na yóo nda̱tán yóo mi̱i yó, chi ndiꞌi yó kúu ni̱vi na kivi̱. Ta ta̱Melquisedec o̱n vása yóo ra nda̱tán yóo ni̱vi na kivi̱, chi to̱ꞌon Ndios o̱n vása káꞌa̱n ña ndí ni̱xiꞌi̱ ta̱yóꞌo, ta saá yóo ra nda̱tán yóo ta̱a ta̱ táku̱ ka̱.
HEB 7:9 Ta ta̱Leví kúu sa̱ꞌya ñani síkuá ta̱Abraham, ta kúu ra xi̱i̱ síkuá ndiꞌi nasu̱tu̱ na nákiꞌin ñii koꞌndo no̱o̱ u̱xu̱ koꞌndo ñakuíká nañoo na. Ta saá kúnda̱a̱ ini yó ndí ki̱vi̱ ta̱xi ta̱Abraham ñayóꞌo ndaꞌa̱ ta̱Melquisedec, ta ta̱Leví ta̱a ta̱ kúu sa̱ꞌya ñani síkuá ra xa nákaa̱ ra yi̱kí ko̱ñu ta̱Abraham saá, ta nda̱tán yóo ña ta̱xi ta̱Leví ñava̱ꞌa yóꞌo ndaꞌa̱ ta̱Melquisedec, saá ni̱xi̱yo ña.
HEB 7:11 Ndios ta̱xi ra nda̱yí ra ndaꞌa̱ nañoo ra naIsrael. Ta nda̱yí yóꞌo káchí ña ndí ndiꞌi su̱tu̱ xíni̱ ñóꞌó kuu na sa̱ꞌya ñani síkuá ta̱Leví, ta su̱tu̱ yóꞌo kasa chiño na no̱o̱ Ndios ña chindeé na ni̱vi naIsrael ña vivíi kutaku̱ na no̱o̱ Ndios. Tá ndixa nasu̱tu̱ yóꞌo kuchiño kasa ndivi na ndiꞌi chiño ña kóni Ndios, níkúu, ta saá o̱n vása xíni̱ ñóꞌó ti̱vi inka̱ no̱o̱ su̱tu̱, níkúu. Ta inka̱ no̱o̱ su̱tu̱ yóꞌo o̱n si̱ví nda̱tán ni̱xi̱yo ta̱su̱tu̱ ta̱Aarón yóo ra, ta nda̱tán ni̱xi̱yo ta̱su̱tu̱ Melquisedec saá yóo ra.
HEB 7:12 Tá ñii ta̱a kúu su̱tu̱ ta o̱n si̱ví sa̱ꞌya ñani síkuá ta̱Aarón kúu ta̱yóꞌo, ta saá xíni̱ ñóꞌó nasama nda̱yí Ndios ña ni̱taa ta̱Moisés xi̱na̱ꞌá xa̱ꞌa̱ ña taxi ña nda̱yí ndaꞌa̱ ra kuu ra su̱tu̱.
HEB 7:13 To̱ꞌon Ndios káchí ña ta̱su̱tu̱ yóꞌo kúu Jesucristo, Ta̱a ta̱Káꞌno no̱o̱ yó. Ta ki̱xi ra no̱o̱ inka̱ tiꞌvi ni̱vi naIsrael, na o̱n si̱ví sa̱ꞌya ñani síkuá ta̱Leví kúu. Nda̱ ñii su̱tu̱ o̱n vása ní‑xiyo ti̱xin tiꞌvi naIsrael no̱o̱ ki̱xi ra.
HEB 7:14 Ta xíni̱ yó ndí Ta̱a ta̱Káꞌno no̱o̱ yó yóꞌo kúu sa̱ꞌya ñani síkuá ta̱Judá, ta ki̱vi̱ ni̱taa ta̱Moisés nda̱yí xa̱ꞌa̱ nasu̱tu̱, o̱n vása ní‑kaꞌa̱n ra xa̱ꞌa̱ ni̱vi na ki̱xi ti̱xin ñii tiꞌvi naIsrael na kúu sa̱ꞌya ñani síkuá ta̱Judá.
HEB 7:15 Kúchiño kunda̱a̱ káxín ini yó ñayóꞌo, chi xíni̱ yó Ndios ti̱ꞌví ra inka̱ no̱o̱ ta̱su̱tu̱, ta̱a ta̱ yóo nda̱tán ni̱xi̱yo ta̱Melquisedec.
HEB 7:16 Ta Jesucristo o̱n si̱ví sa̱ꞌya ñani síkuá ta̱Leví xi̱kuu ra, ta saá ni, Ndios na̱ka̱xin ñaꞌá ra kúu ra ta̱su̱tu̱ xa̱ꞌa̱ ña kómí ra ndee̱ kutaku̱ ra ndiꞌi saá ki̱vi̱.
HEB 7:17 Chi to̱ꞌon Ndios ña ni̱taa na xi̱na̱ꞌá káchí ña saá: Yóꞌó kúu ta̱su̱tu̱ ndiꞌi saá ki̱vi̱ ña va̱xi, nda̱tán ni̱xi̱yo ta̱su̱tu̱ Melquisedec, saá káchí to̱ꞌon Ndios.
HEB 7:18 Ta saá Ndios ki̱ndaa ra nda̱yí ra yóꞌo ña ni̱taa ta̱Moisés xi̱na̱ꞌá, chi ña vitá kúu ña, ta o̱n vása kómí ña ndee̱ ña saka̱ku ña ni̱vi.
HEB 7:19 Chi nda̱yí ña ni̱taa ta̱Moisés o̱n vása ní‑kuchiño sanduu ña ni̱vi na ndii na o̱n vása ndíso kua̱chi no̱o̱ Ndios. Ta vitin ña ndáti yó kúu ña va̱ꞌa ndinoꞌo ka̱ no̱o̱ ña xi̱ndati nañoo yó, ta ñava̱ꞌa ndáti yó chindeé ña mi̱i yó ña kuyatin yó no̱o̱ Ndios.
HEB 7:20 Ndios ni̱ka̱ꞌa̱n ra chi̱náꞌa ra xa̱ꞌa̱ mi̱i ra ndí ndixa Jesucristo kúu ta̱su̱tu̱.
HEB 7:21 Ta ki̱vi̱ inka̱ nata̱a na̱kuiso na ndu̱u nasu̱tu̱, ta Ndios o̱n vása ní‑kaꞌa̱n ra chínáꞌa ra xa̱ꞌa̱ nda̱ ñii nayóꞌo. Ta xíꞌin Jesucristo, Ndios ni̱ka̱ꞌa̱n ra chi̱náꞌa ra, ka̱chí ra saá: Yi̱ꞌi̱ kúu i̱ Ndios ta ndixa káꞌa̱n i̱ xíꞌin ún, ta nda̱ ñii ki̱vi̱ o̱n sama i̱ to̱ꞌon i̱ yóꞌo ña káchí saá: “Yóꞌó kúu ta̱su̱tu̱ ndiꞌi saá ki̱vi̱ ña va̱xi, nda̱tán ni̱xi̱yo ta̱su̱tu̱ Melquisedec”, ka̱chí Ndios xíꞌin Jesucristo.
HEB 7:22 Ta Jesucristo kúu ta̱a ta̱ ñíndichi ndákuii̱n xa̱ꞌa̱ ña ndixa Ndios kasa ndivi ra ñava̱ꞌa ndinoꞌo ki̱ndo̱o ra xa̱ꞌa̱ yó, ña káchí ndasaá kuchiño kutáꞌan va̱ꞌa yó xíꞌin Ndios ndiꞌi saá ki̱vi̱, ta ñava̱ꞌa yóꞌo kúu ña ndáya̱ꞌví ka̱ no̱o̱ ña ki̱ndo̱o Ndios xíꞌin nañoo yó xi̱na̱ꞌá.
HEB 7:23 Ta xa xíni̱ yó ndí ni̱xi̱yo kua̱ꞌa̱ ní nasu̱tu̱ sa̱ꞌya ñani síkuá ta̱Leví, chi tá ñii ta̱yóꞌo ni̱xiꞌi̱ ra ta xa yóo inka̱ ta̱ na̱kuiso chiño no̱o̱ ra.
HEB 7:24 Ta Jesucristo o̱n kivi̱ ra, ta táku̱ ra, ta saá kúu ra ta̱su̱tu̱ ndiꞌi saá ki̱vi̱ ña va̱xi.
HEB 7:25 Ta Jesucristo kómí ra ndee̱ ña saka̱ku ndinoꞌo ra ndiꞌi ni̱vi na kándixa ñaꞌá, ta xa̱ꞌa̱ ñayóꞌo xáa̱ yatin na no̱o̱ Ndios. Chi Jesucristo táku̱ ra ndiꞌi saá ki̱vi̱ ña xáku ndáꞌví ra no̱o̱ Ndios xa̱ꞌa̱ ni̱vi yóꞌo.
HEB 7:26 Cristo kúu ta̱su̱tu̱ káꞌno, ta̱a ta̱ ndixa ndinoꞌo xíni̱ ñóꞌó mi̱i yó. Saá chi kúu ra ta̱a ta̱yi̱i̱, ta nda̱ loꞌo o̱n ko̱ó kua̱chi kómí ra, ta nda̱ loꞌo o̱n vása ní‑kiꞌvi ra kua̱chi nda̱ ñii yichi̱. Ta ni o̱n vása yóo yuꞌú ra xíꞌin ni̱vi na táku̱ kéꞌé ña o̱n váꞌa, ta vitin xa nda̱a ra yóo ra no̱o̱ síkón ní ka̱ mi̱i xiiña no̱o̱ to̱ꞌó ní no̱o̱ yóo mi̱i Ndios ñoyívi ni̱no.
HEB 7:27 O̱n vása xíni̱ ñóꞌó keꞌé Jesucristo nda̱tán kéꞌé inka̱ nasu̱tu̱. Chi ndiꞌi saá ki̱vi̱ nasu̱tu̱ yóꞌo xíni̱ ñóꞌó taxi na ña sóko̱ na ndaꞌa̱ Ndios xa̱ꞌa̱ ña ndoo kua̱chi mi̱i na, ta xa̱ꞌa̱ ña ndoo kua̱chi ni̱vi nañoo mi̱i na. Ta Jesucristo ñii la̱á yichi̱ ni̱so̱ko̱ xíꞌin mi̱i ra. Ta saá o̱n ko̱ó ka̱ inka̱ ña xíni̱ ñóꞌó keꞌé ra nda̱ ñii ka̱ ki̱vi̱, ta xa̱ꞌa̱ ña ni̱so̱ko̱ xíꞌin mi̱i ra, Ndios kúchiño kasa káꞌno ini ra xa̱ꞌa̱ kua̱chi ni̱vi.
HEB 7:28 Nda̱yí ña ni̱taa ta̱Moisés káꞌa̱n ña yu kúu na kúchiño kuu nasu̱tu̱ náꞌno, ta ndiꞌi nata̱a na ni̱yaꞌa xi̱kuu su̱tu̱ náꞌno ta̱nda̱ ta̱a ta̱ kúu su̱tu̱ káꞌno vitin, nayóꞌo kúu na ni̱vi na vitá ini no̱o̱ ña o̱n váꞌa. Ta ndi̱ꞌi chi̱ndúꞌu̱ Ndios nda̱yí yóꞌo, ta saá ni̱ka̱ꞌa̱n ra chi̱náꞌa ra xa̱ꞌa̱ mi̱i ra ndí Sa̱ꞌya mi̱i ra kúu ta̱su̱tu̱ káꞌno ndiꞌi saá ki̱vi̱, ta kúu ra ta̱a ta̱ ndii ndinoꞌo, ta o̱n ko̱ó nda̱ loꞌo kua̱chi ndíso ra.
HEB 8:1 Mi̱i ña xíni̱ ñóꞌó ní ka̱ kúu ña kunda̱a̱ ini ndó ñayóꞌo: Jesucristo kúu ta̱su̱tu̱ káꞌno no̱o̱ yó, ta xi̱koo ra no̱o̱ táyi̱ tón to̱ꞌó káꞌno tón ñíndichi sii̱n kuaꞌá Ndios ñoyívi ni̱no.
HEB 8:2 Ta kúu ra ta̱su̱tu̱ káꞌno ta kísa chiño ra ini veꞌe ño̱ꞌo ña yóo ñoyívi ni̱no, ta veꞌe ño̱ꞌo yóꞌo kúu ña ndinoꞌo ta kúu ña ña ki̱sa va̱ꞌa mi̱i Ndios, ta o̱n si̱ví ni̱vi kúu na ki̱sa va̱ꞌa ña.
HEB 8:3 Ndios náka̱xin ra ñii ñii ta̱su̱tu̱ káꞌno xa̱ꞌa̱ ña kaꞌni ra kiti̱ tí so̱ko̱ ni̱vi no̱o̱ Ndios ta xa̱ꞌa̱ ña so̱ko̱ ra no̱o̱ Ndios inka̱ ña kómí ni̱vi. Ta saá Jesucristo ta̱ kúu ta̱su̱tu̱ káꞌno xíni̱ ñóꞌó kukomí ra ña so̱ko̱ ra no̱o̱ Ndios.
HEB 8:4 Chi tá Jesucristo yóo ra táku̱ ra ñoyívi yóꞌo vitin, níkúu, ta saá nda̱ loꞌo o̱n kuchiño kuu ra ta̱su̱tu̱, chi xa yóo nasu̱tu̱ ñoo yó yóꞌo na kúu na táxi ña sóko̱ ni̱vi no̱o̱ Ndios, nda̱tán yóo ña xa̱ꞌnda chiño nda̱yí Ndios ña ni̱taa ta̱Moisés.
HEB 8:5 Nasu̱tu̱ ñoyívi yóꞌo kísa chiño na ini veꞌe ño̱ꞌo ña kúu ña ndasaá kuiti sánáꞌa ndasaá yóo mi̱i veꞌe ño̱ꞌo ndinoꞌo ñoyívi ni̱no. Ta kúnda̱a̱ ini yó ndí veꞌe ño̱ꞌo ñoyívi yóꞌo ndasaá kuiti ku̱nda̱ti̱ ña ndixa yóo ñoyívi ni̱no kúu ña, chi Ndios ni̱ka̱ꞌa̱n ra xíꞌin ta̱Moisés kasa va̱ꞌa ra ñii veꞌe ño̱ꞌo mandiado, ta ka̱chí ra saá: “Koto va̱ꞌa ún ña vivíi kasa va̱ꞌa ún veꞌe ño̱ꞌo, chi xíni̱ ñóꞌó koo ña nda̱tán sa̱náꞌa i̱ yóꞌó ki̱vi̱ ni̱xa̱ꞌa̱n ún si̱ni̱ yuku̱ ña na̱ní Sinaí”, ka̱chí Ndios xíꞌin ra.
HEB 8:6 Ta Jesucristo ta̱ kúu ta̱su̱tu̱ káꞌno no̱o̱ yó, na̱kiꞌin ra ndaꞌa̱ Ndios ñii chiño káꞌno ña ndáya̱ꞌví ní ka̱ no̱o̱ chiño ña kéꞌé nasu̱tu̱ ñoyívi yóꞌo. Saá chi xíꞌin ña ki̱sa ndivi Jesucristo, Ndios ki̱ndo̱o ra inka̱ ñaxa̱á ña chi̱ndúꞌu̱ ra xíꞌin ni̱vi ña táxi sanakutáꞌan va̱ꞌa na xíꞌin mi̱i ra. Ta ñaxa̱á ki̱ndo̱o ra xíꞌin ni̱vi vitin va̱ꞌa ka̱ ñayóꞌo no̱o̱ ña ki̱ndo̱o Ndios xíꞌin naIsrael kui̱ya̱ xi̱na̱ꞌá, chi kua̱ꞌa̱ ní ka̱ ñava̱ꞌa ndinoꞌo ndíso ña táxi Ndios ndaꞌa̱ yó vitin.
HEB 8:7 Ta ña ki̱ndo̱o Ndios xíꞌin naIsrael, tá ñayóꞌo ní ku̱chiño ña sanduu ña ni̱vi na ndii no̱o̱ ra, níkúu, ta saá o̱n vása xíni̱ ñóꞌó ka̱ inka̱ ñaxa̱á kindo̱o Ndios xíꞌin ni̱vi vitin.
HEB 8:8 Ta xa̱ꞌa̱ ña ni̱‑xiin ni̱vi kasa ndivi na to̱ꞌon ña ki̱ndo̱o Ndios xíꞌin na, ña̱kán ni̱ka̱ꞌa̱n Ndios, ka̱chí ra saá xíꞌin ni̱vi: Va̱xi ñii ki̱vi̱ ña kindo̱o i̱ ñii to̱ꞌon xa̱á xíꞌin nañoo Israel, ta xíꞌin nañoo Judá.
HEB 8:9 To̱ꞌon i̱ ñaxa̱á ña kindo̱o i̱ xíꞌin nayóꞌo o̱n vása ñii yóo ña xíꞌin to̱ꞌon ni̱ka̱ꞌa̱n i̱ ki̱ndo̱o i̱ xíꞌin naxi̱i̱ síkuá na kui̱ya̱ xi̱na̱ꞌá, ki̱vi̱ xi̱ndaa i̱ na ta chi̱ndeé i̱ na ña ke̱e na ñoo Egipto. Ta saá ni, kama ní sa̱ndakoo na ña ki̱ndo̱o i̱ xíꞌin na, ta xa̱ꞌa̱ ñayóꞌo o̱n vása ní‑kisa kuenda ka̱ i̱ xíꞌin na.
HEB 8:10 Ta vitin ñayóꞌo kúu ñaxa̱á kindo̱o i̱ xíꞌin ni̱vi nañoo Israel ki̱vi̱ ña va̱xi: Taxi i̱ nda̱yí i̱ ña xáꞌnda chiño i̱ koo ña si̱ni̱ na, ta taa i̱ nda̱yí yóꞌo mi̱i níma̱ na. Ta ñii la̱á yi̱ꞌi̱ kuiti kuu Ndios ta̱ kasa to̱ꞌó na, ta nayóꞌo kuu na ni̱vi nañoo mi̱i i̱.
HEB 8:11 Ta saá o̱n vása koni̱ ñóꞌó ka̱ na sanáꞌa na natáꞌan na, ni ña sanáꞌa na naveꞌe na xa̱ꞌa̱ ña kunda̱a̱ ini na yu kúu yi̱ꞌi̱. Chi ndiꞌi ni̱vi, nda̱ naválí ta̱nda̱ nanáꞌno, koni̱ na yi̱ꞌi̱.
HEB 8:12 Yi̱ꞌi̱ kasa káꞌno ini i̱ xa̱ꞌa̱ ndiꞌi ña o̱n váꞌa ña ke̱ꞌé na, ta o̱n nakáꞌán ka̱ i̱ xa̱ꞌa̱ nda̱ ñii kua̱chi na, ka̱chí Ndios.
HEB 8:13 Ta ña káꞌa̱n Ndios xa̱ꞌa̱ to̱ꞌon xa̱á ña kindo̱o ra xíꞌin ni̱vi, ñayóꞌo kóni kachí ña ndí inka̱ to̱ꞌon ña ki̱ndo̱o ra xi̱na̱ꞌá xa ndu̱u ña to̱ꞌon yatá. Ta ñii ña ku̱yatá, ña o̱n vása xíni̱ ñóꞌó ka̱, ñayóꞌo xa yóo yatin ní kixaa̱ ki̱vi̱ ña ndiꞌi xa̱ꞌa̱ ña.
HEB 9:1 Ki̱vi̱ Ndios chi̱ndúꞌu̱ ra ñano̱ó ki̱ndo̱o ra xíꞌin naIsrael, ni̱ka̱ꞌa̱n ra to̱ꞌon ña xa̱ꞌnda chiño ra ndasaá xíni̱ ñóꞌó kasa to̱ꞌó na ra, ta xa̱ꞌnda chiño ra ndasaá xíni̱ ñóꞌó koo veꞌe ño̱ꞌo mandiado no̱o̱ kasa to̱ꞌó na ra ñoyívi yóꞌo.
HEB 9:2 Ta o̱vi̱ cuarto xi̱komí veꞌe ño̱ꞌo mandiado yóꞌo. Cuarto ñano̱ó no̱o̱ xi̱ki̱ꞌvi nasu̱tu̱ na̱ní ña Cuarto Yi̱i̱, ta ini cuarto yóꞌo xi̱ndichi candelero, ta inka̱ xiiña yóꞌo xi̱ndichi mesa no̱o̱ xi̱ndoso si̱ta̱ va̱ꞌa yi̱i̱ ña ni̱so̱ko̱ nasu̱tu̱.
HEB 9:3 Ta xi̱takaa̱ ndaa ñii tiko̱to̱ ndíka̱ ña xi̱nda̱si̱ ta ta̱xi ña ni̱xi̱yo inka̱ cuarto nda̱ ma̱á, na̱ní ña Cuarto ñaYi̱i̱ Ndinoꞌo.
HEB 9:4 Ta ini Cuarto ñaYi̱i̱ Ndinoꞌo yóꞌo, xi̱ndichi ñii xa̱to̱n síkón tón xi̱ndixin níí nina oro, ta no̱o̱ tón yóꞌo xi̱xaꞌmi nasu̱tu̱ xuxa va̱ꞌa. Ta saá ini cuarto yóꞌo ni̱xi̱yo inka̱ xa̱to̱n tón xi̱ndixin níí nina oro. Ta ini xa̱to̱n yóꞌo xi̱nakaa̱ ñii yaxi̱n ña xi̱kuu nina oro no̱o̱ xi̱ñoꞌo si̱ta̱ va̱ꞌa ña na̱ní maná. Ta ini xa̱to̱n yóꞌo xi̱nakaa̱ ta̱to̱n tón xi̱tavi ndaa ta̱Aarón ki̱vi̱ ni̱xika ra, tón yóꞌo kúu tón na̱ndisín xíꞌin yu̱ku̱ kuíi̱. Ta ini xa̱to̱n yóꞌo xi̱ñoꞌo o̱vi̱ yu̱u̱ ndíka̱ no̱o̱ ni̱taa Ndios nda̱yí ra. Ta xa̱to̱n yóꞌo xíꞌin ndiꞌi ña xi̱ñoꞌo ini nó sa̱nakáꞌán ña ni̱vi naIsrael xa̱ꞌa̱ ña ki̱ndo̱o Ndios xíꞌin na.
HEB 9:5 Ta sa̱ta̱ xa̱to̱n yóꞌo xi̱ndoso o̱vi̱ na̱ꞌná yu̱u̱ naángel, na na̱ní querubines. Ta o̱vi̱ na̱ꞌná naángel yóꞌo kúu ña sánáꞌa no̱o̱ ni̱vi ndí Ndios yóo ra yóꞌo. Ta ndi̱xi̱n ña xi̱komí o̱vi̱ na̱ꞌná naángel yóꞌo na̱kutáꞌan no̱o̱ ña xa̱ꞌa̱ ña sásaꞌvi ndoso ña no̱o̱ ndíka̱ sa̱ta̱ xa̱to̱n, ta no̱o̱ ndíka̱ yóꞌo kúu ñayi̱i̱ ní no̱o̱ xi̱so̱ko̱ ta̱su̱tu̱ ni̱i̱ kiti̱ ña kasa káꞌno ini Ndios xa̱ꞌa̱ kua̱chi ni̱vi. Ta o̱n ki̱ví ka̱ꞌa̱n káxín yó xa̱ꞌa̱ ndiꞌi ñayóꞌo vitin.
HEB 9:6 Saá ni̱xi̱yo tiꞌva ndiꞌi ña ni̱xi̱yo ini veꞌe ño̱ꞌo mandiado yóꞌo. Ndiꞌi saá ki̱vi̱ nasu̱tu̱ xi̱ki̱ꞌvi na ini cuarto ñano̱ó ña kúu Cuarto Yi̱i̱ ña kísa ndivi na chiño xa̱ꞌa̱ ña kísa to̱ꞌó na Ndios.
HEB 9:7 Ta ini inka̱ cuarto ña kúu Cuarto ñaYi̱i̱ Ndinoꞌo, ndasaá kuiti ta̱káꞌno no̱o̱ ndiꞌi nasu̱tu̱ xi̱ki̱ꞌvi ra, ta ñii la̱á ki̱vi̱ no̱o̱ ñii ñii kui̱ya̱ xi̱ki̱ꞌvi ra ini cuarto yóꞌo. Ki̱vi̱ ki̱xaa̱ ña xi̱ki̱ꞌvi ra ini Cuarto ñaYi̱i̱ Ndinoꞌo yóꞌo, xi̱niꞌi ra ni̱i̱ kiti̱ tí xa ni̱so̱ko̱ ra no̱o̱ Ndios. Ta saá xi̱ki̱ꞌvi ra xíꞌin ni̱i̱ yóꞌo ña sakuchu niꞌni ra ña no̱o̱ ndíka̱ sa̱ta̱ xa̱to̱n, xa̱ꞌa̱ ña kasa káꞌno ini Ndios xa̱ꞌa̱ kua̱chi ta̱su̱tu̱ yóꞌo, ta xa̱ꞌa̱ kua̱chi ña ni̱ki̱ꞌvi ni̱vi, vará o̱n vása kúnda̱a̱ ini na tá kua̱chi kúu ña.
HEB 9:8 Xíꞌin ñayóꞌo Níma̱ Ndios sánáꞌa ña mi̱i yó, ndí ki̱vi̱ ña xi̱ndichi ka̱ veꞌe ño̱ꞌo mandiado, no̱o̱ ni̱xi̱yo Cuarto ñaYi̱i̱ Ndinoꞌo, nda̱ ñii ni̱vi o̱n vása ní‑kuchiño ki̱ꞌvi na ini cuarto yóꞌo, ta ndasaá kuiti ñii ta̱a ta̱ xi̱kuu ta̱su̱tu̱ káꞌno xi̱komí ra nda̱yí xi̱ki̱ꞌvi ra ña kísa ndivi ra chiño ña kísa to̱ꞌó ra Ndios.
HEB 9:9 Ndiꞌi ña ku̱ndivi saá, ña kúu ña xi̱xaꞌni ta̱su̱tu̱ kiti̱ tí ni̱so̱ko̱ ni̱vi no̱o̱ Ndios ta ña ni̱so̱ko̱ ra no̱o̱ Ndios inka̱ ña xi̱komí ni̱vi, ta ndiꞌi ñayóꞌo sánáꞌa ña mi̱i yó ni̱vi na táku̱ ki̱vi̱ vitin. Saá chi kúnda̱a̱ ini yó ndí ndiꞌi ña sóko̱ ni̱vi o̱n vása kómí ña ndee̱ ña nasama ña níma̱ ni̱vi, ta saá mi̱i níma̱ ni̱vi yóꞌo chíkaa̱ ka̱ ña kua̱chi sa̱ta̱ na.
HEB 9:10 Ndiꞌi ña xi̱keꞌé ni̱vi ña ki̱sa ndivi na nda̱yí Ndios ña ni̱taa ta̱Moisés, o̱n vása ní‑kuchiño ña nasama ña níma̱ ni̱vi. Saá chi nda̱yí yóꞌo ndasaá kuiti xa̱ꞌnda chiño ña xa̱ꞌa̱ yu kúu ña va̱ꞌa kuxu ni̱vi, ta yu kúu ña va̱ꞌa koꞌo ni̱vi, ta ndasaá nakata na yi̱kí ko̱ñu na xa̱ꞌa̱ ña kuchiño kasa káꞌno na Ndios. Ta ndiꞌi nda̱yí yóꞌo kúu ña xa̱ꞌnda chiño ndasaá va̱ꞌa ndasa ndii ni̱vi yi̱kí ko̱ñu na, ta o̱n vása ní‑xikomí ña ndee̱ ña nasama ña níma̱ na. Ta Ndios ta̱xi ra ña ki̱sa ndivi ni̱vi saá, a̱nda̱ ni̱to̱nda̱a ki̱vi̱ ña chi̱tóni̱ ra nasama ra ñayatá yóꞌo no̱o̱ inka̱ ñaxa̱á ña kúu ña va̱ꞌa ndinoꞌo.
HEB 9:11 Ta xa ki̱xaa̱ Jesucristo, ta kúu ra ta̱su̱tu̱ káꞌno, ta saá ki̱sa ndivi ra chiño káꞌno ní, ta xa̱ꞌa̱ ñayóꞌo kómí ni̱vi nda̱yí nakiꞌin na ndiꞌi ñava̱ꞌa. Ta ni̱ki̱ꞌvi ra ini veꞌe ño̱ꞌo ña yóo ñoyívi ni̱no, ña kúu ña ndinoꞌo ta ña va̱ꞌa ní ka̱. Chi o̱n si̱ví xíꞌin ndaꞌa̱ ni̱vi kúu ña ni̱kuva̱ꞌa ña; to̱ꞌon yóꞌo kóni kachí ña ndí o̱n si̱ví ña ñoyívi yóꞌo kúu ña.
HEB 9:12 Jesucristo ñii la̱á kuiti yichi̱ ni̱ki̱ꞌvi ra ini Cuarto ñaYi̱i̱ Ndinoꞌo ña nákaa̱ ini veꞌe ño̱ꞌo ñoyívi ni̱no, ta ni o̱n si̱ví ni̱i̱ ti̱súꞌu̱, ni o̱n si̱ví ni̱i̱ si̱ndi̱ki̱ válí kúu ña ni̱so̱ko̱ ra no̱o̱ Ndios. Ta ni̱i̱ mi̱i ra kúu ña ni̱so̱ko̱ ra no̱o̱ Ndios. Ta xíꞌin ni̱i̱ ra yóꞌo na̱kata ra kua̱chi ni̱vi na kándixa ñaꞌá, ta saá ndu̱u na ni̱vi na kua̱ꞌa̱n ndíka̱ no̱o̱ ndee̱ ña o̱n váꞌa ndiꞌi saá ki̱vi̱ ña va̱xi.
HEB 9:13 Ta nda̱yí ña ni̱taa ta̱Moisés xa̱ꞌnda chiño ña ndí nasu̱tu̱ xíni̱ ñóꞌó sakuchu niꞌni na ni̱i̱ ti̱súꞌu̱, ta ni̱i̱ si̱ndi̱ki̱, ta yaa̱ yi̱kí ko̱ñu si̱ndi̱ki̱ válí tí xa̱ꞌmi na no̱o̱ na̱ma̱ yu̱u̱, ta sakuchu niꞌni na ñii ñii ñayóꞌo sa̱ta̱ ni̱vi xa̱ꞌa̱ ña nduu na nandii, ña kukomí na nda̱yí kuita na no̱o̱ Ndios ña kasa to̱ꞌó ñaꞌá na.
HEB 9:14 Vará ni̱i̱ kiti̱ yóꞌo xi̱komí ña loꞌo ndee̱ ña chindeé ña ni̱vi, ta, ¡ni̱i̱ Jesucristo kua̱ꞌa̱ ní ka̱ ndee̱ kómí ña no̱o̱ ni̱i̱ kiti̱! Chi xíꞌin ndee̱ Níma̱ Ndios ña táku̱ ndiꞌi saá ki̱vi̱, Jesucristo ni̱so̱ko̱ xíꞌin mi̱i ra no̱o̱ Ndios, ta nda̱ loꞌo o̱n ko̱ó kua̱chi xi̱komí ra. Ta saá ni̱i̱ Jesucristo kúchiño nakata ña ndiꞌi kua̱chi yó ta sanduu ndii ña ini yó. Saá chi ña xi̱ndiko̱n yó yichi̱ yatá o̱n vása ní‑xikomí ña ndee̱ saka̱ku ña mi̱i yó no̱o̱ ña kivi̱ yó. Ta vitin táku̱ ndíka̱ yó ña kasa chiño yó no̱o̱ Ndios, ta̱a ta̱táku̱ ndiꞌi saá ki̱vi̱.
HEB 9:15 Saá chi xíꞌin ña ki̱sa ndivi Jesucristo, Ndios ki̱ndo̱o ra inka̱ ñaxa̱á ña chi̱ndúꞌu̱ ra xíꞌin ni̱vi ña táxi sanakutáꞌan va̱ꞌa ni̱vi xíꞌin Ndios. Chi xa̱ꞌa̱ ña ni̱xiꞌi̱ Jesucristo, Ndios ki̱sa káꞌno ini ra xa̱ꞌa̱ kua̱chi ni̱vi ña ke̱ꞌé na ti̱xin ñano̱ó ña ki̱ndo̱o Ndios xíꞌin ni̱vi. Ndios na̱ka̱xin ra ni̱vi na kándixa Jesucristo ña ndu̱u na sa̱ꞌya ndinoꞌo Ndios, ta kúchiño na nakiꞌin na ndiꞌi ñava̱ꞌa ña ni̱ka̱ꞌa̱n Ndios taxi ra ndaꞌa̱ na.
HEB 9:16 Tá yóo ñii ta̱a ta̱ kúu yivá, ta ta̱yóꞌo táa ra ñii tutu no̱o̱ chíndúꞌu̱ ra yukú ñava̱ꞌa nakiꞌin ñii ñii sa̱ꞌya ra ki̱vi̱ ni̱xiꞌi̱ ra, ta nasa̱ꞌya ra o̱n kuchiño nakiꞌin na ñakuíká yivá na táꞌan táku̱ ka̱ yivá na.
HEB 9:17 Tá o̱n ta̱ꞌán kivi̱ yivá na, ta tutu ña káꞌa̱n xa̱ꞌa̱ yukú ñava̱ꞌa nakiꞌin ñii ñii sa̱ꞌya ra, tutu yóꞌo o̱n vása ndáya̱ꞌví ña.
HEB 9:18 Ñayóꞌo sánáꞌa no̱o̱ yó ndí ki̱vi̱ Ndios chi̱ndúꞌu̱ ra ñano̱ó ki̱ndo̱o ra xíꞌin ni̱vi, ta xa̱ꞌa̱ ña ndáya̱ꞌví to̱ꞌon chi̱ndúꞌu̱ ra yóꞌo, xíni̱ ñóꞌó kivi̱ kiti̱ ta koni̱ ñóꞌó na ni̱i̱ rí.
HEB 9:19 Tá ndi̱ꞌi ni̱ka̱ꞌa̱n ndoso ta̱Moisés ndiꞌi nda̱yí Ndios no̱o̱ ndiꞌi ni̱vi, ta saá ki̱ꞌin ra ñii ndaꞌa̱ loꞌo yito̱n tón na̱ní hisopo, ta ka̱tón ra ndaꞌa̱ yóꞌo xíꞌin ka̱chi̱ kuáꞌá, ta sa̱chii ra ñayóꞌo xíꞌin ni̱i̱ si̱ndi̱ki̱ ta xíꞌin ni̱i̱ ti̱súꞌu̱, ña na̱sa̱ka̱ xíꞌin takuií. Ta saá sa̱kuchu niꞌni ra ni̱i̱ yóꞌo no̱o̱ to̱ꞌon ña kúu nda̱yí Ndios, ta saá sa̱kuchu niꞌni ra ni̱i̱ yóꞌo no̱o̱ ni̱vi na na̱kutáꞌan yóꞌo.
HEB 9:20 Ta ni̱ka̱ꞌa̱n ta̱Moisés xíꞌin ni̱vi yóꞌo, káchí ra saá: “Ni̱i̱ yóꞌo ndákuii̱n ña xa̱ꞌa̱ to̱ꞌon va̱ꞌa ki̱ndo̱o Ndios xíꞌin mi̱i yó, ña xáꞌnda chiño yu kúu ña xíni̱ ñóꞌó kasa ndivi ndó”, káchí ra.
HEB 9:21 Ta ñii ki̱ꞌva saá ta̱Moisés sa̱kuchu niꞌni ra ni̱i̱ kiti̱ yóꞌo ini veꞌe ño̱ꞌo mandiado, ta sa̱kuchu niꞌni ra ni̱i̱ yóꞌo no̱o̱ ndiꞌi ña yóo ini veꞌe ño̱ꞌo ña kúu ña xíni̱ ñóꞌó nasu̱tu̱ ña kísa to̱ꞌó na Ndios.
HEB 9:22 Ke̱ꞌé ra saá, chi nda̱yí Ndios káꞌa̱n ña ndí ndiꞌi ña yóo ini veꞌe ño̱ꞌo ndundii ña xíꞌin ni̱i̱ kiti̱, ta ndá saloꞌo kuiti kúu ña o̱n vása xíni̱ ñóꞌó ña ni̱i̱ ña ndundii ña. Tá o̱n ko̱ó ni̱i̱ ní‑xita̱, ta Ndios o̱n vása kúchiño kasa káꞌno ini ra xa̱ꞌa̱ kua̱chi ni̱vi ña nduu na nandii no̱o̱ ra.
HEB 9:23 Ta saá nasu̱tu̱ xáꞌni na kiti̱ ta xíni̱ ñóꞌó na ni̱i̱ rí ña ndundii ndiꞌi ña yóo ini veꞌe ño̱ꞌo, ña kúu ña sánáꞌa ndasaá yóo mi̱i veꞌe ño̱ꞌo ndinoꞌo ñoyívi ni̱no. Ta ndiꞌi ña yóo ñoyívi ni̱no xíni̱ ñóꞌó ndundii ña xíꞌin ña va̱ꞌa ní ka̱ no̱o̱ ni̱i̱ kiti̱.
HEB 9:24 Ta Jesucristo o̱n vása ní‑kiꞌvi ra ini veꞌe ño̱ꞌo ña ki̱sa va̱ꞌa ni̱vi ñoyívi yóꞌo, ña kúu ña sánáꞌa ndasaá yóo veꞌe ño̱ꞌo ñoyívi ni̱no. Ta Jesucristo ni̱ki̱ꞌvi ra mi̱i ñoyívi ni̱no, no̱o̱ ni̱xaa̱ ra ta yóo ra xáku ndáꞌví ra xa̱ꞌa̱ yó no̱o̱ Ndios vitin.
HEB 9:25 Ta o̱n vása kua̱ꞌa̱ ní yichi̱ ní‑kiꞌvi ra ñoyívi ni̱no ña so̱ko̱ xíꞌin mi̱i ra. Ta Jesucristo o̱n vása ní‑keꞌé ra nda̱tán kéꞌé ta̱a ta̱káꞌno no̱o̱ nasu̱tu̱ ñii ñii kui̱ya̱ táꞌan kíꞌvi ra ini Cuarto ñaYi̱i̱ Ndinoꞌo xíꞌin ni̱i̱ kiti̱ ña sóko̱ ra.
HEB 9:26 Tá ní ke̱ꞌé Jesucristo nda̱tán kéꞌé ta̱su̱tu̱ káꞌno ñii ñii kui̱ya̱, níkúu, ta saá nda̱ ki̱vi̱ ki̱xáꞌá ñoyívi yóꞌo ta̱nda̱ ki̱vi̱ vitin, xíni̱ ñóꞌó kua̱ꞌa̱ ní yichi̱ xo̱ꞌvi̱ ní Jesucristo ta kua̱ꞌa̱ ní yichi̱ kivi̱ ra, níkúu. Ta vitin ña va̱xi kuyatin ña ki̱vi̱ sondíꞌí ñoyívi kúu ña, ta Jesucristo ki̱xi ra ta ñii la̱á yichi̱ ni̱so̱ko̱ xíꞌin mi̱i ra, ta o̱n vása xíni̱ ñóꞌó so̱ko̱ xíꞌin mi̱i ra inka̱ yichi̱, xa̱ꞌa̱ ña Ndios kuchiño sandoo ra kua̱chi ni̱vi.
HEB 9:27 Ta Ndios chi̱ndúꞌu̱ ra ndí ñii ñii ni̱vi, ñii la̱á yichi̱ kivi̱ nayóꞌo, ta saá Ndios kasa nani ra xa̱ꞌa̱ kua̱chi ñii ñii na.
HEB 9:28 Ta saá Jesucristo ni̱xiꞌi̱ ra ñii la̱á yichi̱ kuiti, ta ni̱so̱ko̱ xíꞌin mi̱i ra xa̱ꞌa̱ ña nakata ra kua̱chi kua̱ꞌa̱ ní ni̱vi. Tá ñii ki̱vi̱ va̱xi ndikó ra ñoyívi yóꞌo, ta o̱n si̱ví xa̱ꞌa̱ ña nakata ra kua̱chi ni̱vi kuu ña ndikó ra, ta ña ndikó ra kuu xa̱ꞌa̱ ña saka̱ku ra ndiꞌi ni̱vi na kándixa ñaꞌá ta ndáti na ra.
HEB 10:1 Ta nda̱yí Ndios ña ni̱taa ta̱Moisés xi̱na̱ꞌá, ñayóꞌo ndasaá kuiti sánáꞌa ña xa̱ꞌa̱ ndiꞌi ñava̱ꞌa ndinoꞌo nakiꞌin yó ndaꞌa̱ Ndios ki̱vi̱ ña va̱xi. Ta nda̱yí yóꞌo o̱n si̱ví ñava̱ꞌa ndinoꞌo kúu ña. Vará kísa ndivi ni̱vi nda̱yí yóꞌo xíꞌin ña sóko̱ na ñii ñii kui̱ya̱, ta ña kísa ndivi na nda̱yí yóꞌo saá, o̱n vása kómí ña ndee̱ ña ndasa ndii ña ni̱vi no̱o̱ Ndios.
HEB 10:2 Tá ndixa xíꞌin ña kísa ndivi ni̱vi nda̱yí yóꞌo kúu ña kuchiño nduu na ni̱vi na ndii no̱o̱ Ndios, níkúu, ta saá o̱n vása kani ka̱ si̱ni̱ na ndí ndíso na kua̱chi, ta saá sandakoo na ña sóko̱ na ni̱i̱ kiti̱ no̱o̱ Ndios ñii ñii kui̱ya̱, níkúu.
HEB 10:3 Ta nda̱ víka̱, nasu̱tu̱ sóko̱ na ni̱i̱ kiti̱ ñii ñii kui̱ya̱, ta ña kéꞌé na saá sánakáꞌán ña ini ni̱vi ndí na ndíso kua̱chi kúu na no̱o̱ Ndios.
HEB 10:4 Chi ni̱i̱ si̱ndi̱ki̱ xíꞌin ni̱i̱ ti̱súꞌu̱ sóko̱ na, o̱n vása kúchiño ña nakata ña kua̱chi ni̱vi ña nduu na nandii no̱o̱ Ndios.
HEB 10:5 Ta xa̱ꞌa̱ ñayóꞌo, Jesucristo ki̱vi̱ ki̱xaa̱ ra ñoyívi yóꞌo, ni̱ka̱ꞌa̱n ra xíꞌin Ndios, ka̱chí ra saá: O̱n xi̱in ún ña ni̱vi kaꞌni na kiti̱ xa̱ꞌa̱ ña so̱ko̱ na rí no̱o̱ ún, ta ni o̱n xi̱in ún ña ni̱vi so̱ko̱ na inka̱ ña kómí na no̱o̱ ún. Ña̱kán sa̱níꞌi ún yi̱ꞌi̱ yi̱kí ko̱ñu i̱ xa̱ꞌa̱ ña so̱ko̱ xíꞌin mi̱i i̱ no̱o̱ ún.
HEB 10:6 O̱n vása ní‑kusii̱ ini ún xi̱ni ún kiti̱ tí xa̱ꞌmi na no̱o̱ na̱ma̱ yu̱u̱ xa̱ꞌa̱ ña ni̱so̱ko̱ na rí no̱o̱ ún. Ni o̱n vása ní‑kusii̱ ini ún xi̱ni ún inka̱ ña ni̱so̱ko̱ na no̱o̱ ún xa̱ꞌa̱ ña ndoo kua̱chi na.
HEB 10:7 Ta xa̱ꞌa̱ ñayóꞌo ni̱ka̱ꞌa̱n i̱ xíꞌin ún, káchí i̱ saá: “Tata Ndios, yóꞌo yóo i̱ vitin, ña kasa ndivi i̱ ña kóni ún, ñii ki̱ꞌva nda̱tán yóo to̱ꞌon ún ña ni̱taa na xi̱na̱ꞌá xa̱ꞌa̱ i̱”, saá ka̱chí Jesucristo xíꞌin Ndios.
HEB 10:8 Vará xáꞌnda chiño nda̱yí Ndios ña ni̱taa ta̱Moisés ña sóko̱ ni̱vi no̱o̱ Ndios, ta vitin kúnda̱a̱ ini yó ndí Ndios o̱n vása kúsii̱ ini ra xíni ra ña sóko̱ ni̱vi kiti̱ xíꞌin ni̱i̱ rí no̱o̱ ra, ni o̱n vása kúsii̱ ini ra xíni ra inka̱ ña sóko̱ ni̱vi no̱o̱ ra, ta ni o̱n vása kúsii̱ ini ra xíni ra ña xáꞌmi ni̱vi kiti̱ no̱o̱ ra xa̱ꞌa̱ ña ndoo kua̱chi na.
HEB 10:9 Ta kúnda̱a̱ ini yó ndí ña ni̱ka̱ꞌa̱n Jesucristo xíꞌin Ndios ki̱vi̱ ka̱chí ra saá: “Yóꞌo yóo i̱ vitin ña kasa ndivi i̱ ña kóni ún”, ñayóꞌo kóni kachí ña ndí Jesucristo ki̱ndaa ra ndiꞌi ña sóko̱ ni̱vi ña kúu ña káꞌa̱n nda̱yí yatá xa̱ꞌa̱, ta saá chi̱ndúꞌu̱ ra ñaxa̱á ña kúu ña ni̱so̱ko̱ xíꞌin mi̱i ra.
HEB 10:10 Ta xa̱ꞌa̱ ña ki̱sa ndivi Jesucristo ña kóni Ndios ña kúu ña ni̱so̱ko̱ xíꞌin mi̱i ra ñii la̱á yichi̱ kuiti, ta nda̱ ñii ka̱ yichi̱ o̱n keꞌé ka̱ ra saá, ta xa̱ꞌa̱ ñayóꞌo Ndios ke̱ꞌé ra ña xa ndu̱u yó ni̱vi na ndii no̱o̱ ra.
HEB 10:11 Ñii ñii ki̱vi̱ nasu̱tu̱ ndíko̱n na xáꞌni na kiti̱ tí so̱ko̱ na no̱o̱ Ndios; ta saá ni, nda̱ ñii ki̱vi̱ o̱n vása ndoo kua̱chi ni̱vi xa̱ꞌa̱ ña sóko̱ nasu̱tu̱ yóꞌo.
HEB 10:12 Ta Jesucristo ñii la̱á yichi̱ ni̱so̱ko̱ xíꞌin mi̱i ra no̱o̱ Ndios ña nakata ra kua̱chi ni̱vi, ta nda̱ ñii ka̱ yichi̱ o̱n ndikó ka̱ ra so̱ko̱ xíꞌin mi̱i ra. Tá ndi̱ꞌi ki̱sa ndivi ra saá, ta nda̱a ra ñoyívi ni̱no, ta xi̱koo ra táyi̱ tón to̱ꞌó káꞌno tón ñíndichi sii̱n kuaꞌá Ndios ñoyívi ni̱no.
HEB 10:13 Ta yóꞌo yóo ra ndáti ra nda̱ to̱nda̱a ki̱vi̱ ña Ndios sako̱yo ra ti̱xin xa̱ꞌa̱ Jesucristo ndiꞌi na káni táꞌan xíꞌin ra.
HEB 10:14 Chi xíꞌin ña ñii la̱á yichi̱ Jesucristo ni̱so̱ko̱ xíꞌin mi̱i ra, ta ni̱vi na xa na̱taxi xíꞌin mi̱i ndaꞌa̱ Ndios, nayóꞌo, Ndios sa̱nduu ra na ni̱vi na ni̱xi̱no̱ ndinoꞌo ñii ki̱ꞌva nda̱tán kóni ra. Ndiꞌi saá ki̱vi̱ ña va̱xi saá koo na.
HEB 10:15 Ta ndixa xíni̱ yó ñayóꞌo kúu ñanda̱a̱, chi Níma̱ Ndios nda̱to̱ꞌon ña yu kúu ña ni̱ka̱ꞌa̱n Ndios, ka̱chí ra saá:
HEB 10:16 Ñava̱ꞌa ña kindo̱o i̱ xíꞌin nañoo Israel kundivi ki̱vi̱ ña va̱xi, kúu ñayóꞌo: Taxi i̱ nda̱yí i̱ ña xáꞌnda chiño i̱ ña koo ña níma̱ na, ta taa i̱ nda̱yí yóꞌo mi̱i si̱ni̱ na.
HEB 10:17 Ta tuku ka̱chí Ndios saá: O̱n nakáꞌán ka̱ i̱ xa̱ꞌa̱ kua̱chi na, ni o̱n nakáꞌán ka̱ i̱ xa̱ꞌa̱ nda̱ ñii ña o̱n váꞌa ke̱ꞌé na, ka̱chí Ndios.
HEB 10:18 Ta to̱ꞌon yóꞌo kóni kachí ña ndí Ndios xa ki̱sa káꞌno ini ra xa̱ꞌa̱ kua̱chi yó. Ta saá o̱n vása koni̱ ñóꞌó ka̱ nda̱ ñii ña sóko̱ yó no̱o̱ Ndios xa̱ꞌa̱ ña ndoo kua̱chi yó.
HEB 10:19 Ta vitin nañani yó xíꞌin náki̱ꞌva̱ yó, xa̱ꞌa̱ ña ni̱xi̱ta̱ ni̱i̱ Jesucristo ki̱vi̱ ni̱xiꞌi̱ ra ndaꞌa̱ tón cruz, ñayóꞌo táxi kuchiño kuyatin yó no̱o̱ Ndios, ta saá vitin kómí yó nda̱yí ki̱ꞌvi yó ini Cuarto ñaYi̱i̱ Ndinoꞌo no̱o̱ yóo Ndios.
HEB 10:20 Chi táꞌan mi̱i ni̱xiꞌi̱ Jesucristo, ni̱nda̱ta̱ ma̱ꞌñó tiko̱to̱ ña sa̱si no̱o̱ yó ña o̱n vása táxi yaꞌa yó ini mi̱i Cuarto ñaYi̱i̱ Ndinoꞌo no̱o̱ yóo Ndios. Ta vitin Jesucristo táku̱ ra, ta mi̱i ra kúu yichi̱ xa̱á ña nóná ña táxi kuyatin yó no̱o̱ Ndios.
HEB 10:21 Ta mi̱i Jesucristo kúu ta̱su̱tu̱ káꞌno no̱o̱ ndiꞌi naveꞌe Ndios na kúu mi̱i yó ta xíꞌin ndiꞌi ni̱vi na ndíko̱n ñaꞌá.
HEB 10:22 Ta xa̱ꞌa̱ ña ki̱sa ndivi Jesucristo, va̱ꞌa ná kuyatin yó no̱o̱ Ndios xíꞌin ña ndinoꞌo ini yó, ta xíꞌin ña ndixa ndáa ini yó ra. Chi Jesucristo nda̱sa ndii ra níma̱ yó, ta saá kúnda̱a̱ ini yó ndí o̱n vása ndíso ka̱ yó kua̱chi no̱o̱ ra, chi nda̱tán yóo ña na̱kata ra yi̱kí ko̱ñu yó xíꞌin takuií ndii ndinoꞌo, saá yóo ña ke̱ꞌé ra xíꞌin yó no̱o̱ Ndios.
HEB 10:23 Ta saá xíꞌin ña ndinoꞌo ini yó o̱n sandakoo yó ña ndáa ini yó Ndios, nda̱tán yóo ña káchí yó kándixa yó ra, ta kundati yó a̱nda̱ ná kundivi ña ki̱ndo̱o Ndios xíꞌin yó. Chi xíni̱ yó ndí ndixa Ndios kasa ndivi ra ndiꞌi ña ki̱ndo̱o ra.
HEB 10:24 Ta ná chikaa̱ yó ndee̱ xíꞌin mi̱i yó ña chindeé táꞌan yó, ta ná kukiꞌvi ka̱ ini yó koni táꞌan yó, ta ná keꞌé ka̱ yó ñava̱ꞌa xíꞌin táꞌan yó.
HEB 10:25 O̱n keꞌé yó nda̱tán kéꞌé sava ni̱vi, chi nayóꞌo sándakoo na ña nákutáꞌan na xíꞌin táꞌan na no̱o̱ kísa to̱ꞌó na Ndios. Ta saá ni, nda̱ víka̱ xíni̱ ñóꞌó ka̱ꞌa̱n yó to̱ꞌon nda̱a̱ ña chikaa̱ ndee̱ ini táꞌan yó ña vivíi ndaa ka̱ ini yó Ndios, chi xíni̱ yó ndixa va̱xi yatin ki̱vi̱ ña ndikó Jesucristo ñoyívi yóꞌo.
HEB 10:26 Tá ni̱vi na kándixa ñanda̱a̱ xa̱ꞌa̱ Jesucristo kúu yó, ta saá ni, o̱n xi̱in yó sandakoo yó kéꞌé yó ña o̱n váꞌa, ta saá o̱n ko̱ó ka̱ nda̱ ñii ña kuchiño so̱ko̱ yó no̱o̱ ña kasa káꞌno ini Ndios xa̱ꞌa̱ kua̱chi yó.
HEB 10:27 Ta ñii la̱á kuiti ña kuchiño kundati yó kúu ña kuyi̱ꞌví ini yó ña kixaa̱ ki̱vi̱ ña kasa nani Ndios xa̱ꞌa̱ kua̱chi yó, ta xo̱ꞌvi̱ ní yó, ta ko̱ko̱ yó no̱o̱ ñoꞌo̱ xíxi̱, chi saá xo̱ꞌvi̱ ni̱vi na kúu na sáa̱ ini xíni Ndios.
HEB 10:28 Kúnda̱a̱ ini yó ndí nda̱yí Ndios ña ni̱taa ta̱Moisés xi̱na̱ꞌá káchí ña saá: “Tá ñii ta̱a ni̱yaꞌa ndoso ra nda̱yí yóꞌo, ta yóo o̱vi̱ án u̱ni̱ ni̱vi na ndákuii̱n no̱o̱ nachiño ña kísa nda̱a̱ na ndí ndixa ta̱yóꞌo ndíso ra kua̱chi ndeé, ta saá o̱n ko̱ó nda̱ ñii ña saka̱ku ta̱yóꞌo no̱o̱ ña kivi̱ ra.”
HEB 10:29 Ta, ¿án o̱n ndixa káꞌno ní ka̱ kua̱chi ndíso ni̱vi na chi̱kaa̱ ni̱no̱ Jesucristo?, ta va̱ꞌa ná yo̱ꞌvi̱ ka̱ xo̱ꞌvi̱ nayóꞌo, saá chi ni̱‑xiin na nakoni na yaꞌvi ña ni̱xiꞌi̱ ra ta ni̱xi̱ta̱ ni̱i̱ ra xa̱ꞌa̱ kua̱chi na. Ta ni̱i̱ yóꞌo kúu ña kísa nda̱a̱ xa̱ꞌa̱ ñaxa̱á ki̱ndo̱o Ndios xíꞌin ni̱vi, ta ñaxa̱á yóꞌo chi̱ndúꞌu̱ ndí ni̱i̱ Jesucristo kúu ña sandoo kua̱chi na. Ta ni̱vi na o̱n xi̱in nakoni ñayóꞌo, ta ni̱vi yóꞌo yóo na nda̱tán yóo ni̱vi na kándiva̱ꞌa xíꞌin Níma̱ Ndios, ña kúu ña sánáꞌa no̱o̱ ni̱vi ndí Ndios kíꞌvi ní ini ra xíni ra na.
HEB 10:30 Chi xíni̱ va̱ꞌa yó ndí Ndios ni̱ka̱ꞌa̱n ra, ka̱chí ra saá: “Ñii la̱á yi̱ꞌi̱ kómí i̱ nda̱yí kasa nani i̱ xa̱ꞌa̱ kua̱chi ni̱vi, ta nda̱tán yóo ña o̱n váꞌa ke̱ꞌé ni̱vi, saá chaꞌvi i̱ na.” Ta ni̱ka̱ꞌa̱n ka̱ ra, ka̱chí ra saá: “Ta yi̱ꞌi̱ kasa nani i̱ xa̱ꞌa̱ ni̱vi na kándixa yi̱ꞌi̱”, ka̱chí Ndios.
HEB 10:31 ¡Yi̱yo ní ki̱vi̱ ña va̱xi ndí Ndios, ta̱a ta̱táku̱ ndinoꞌo, saxo̱ꞌvi̱ ra ni̱vi xa̱ꞌa̱ kua̱chi na!
HEB 10:32 Ndóꞌó, va̱ꞌa nakáꞌán ndó ki̱vi̱ ni̱yaꞌa, ndasaá ku̱ndeé ini ndó no̱o̱ ña ni̱xo̱ꞌvi̱ ndó ki̱vi̱ sa̱kán na̱kiꞌin ndó to̱ꞌon va̱ꞌa xa̱ꞌa̱ Jesucristo.
HEB 10:33 Sava ndóꞌó ni̱xo̱ꞌvi̱ ní ndó xa̱ꞌa̱ ña ni̱kandiva̱ꞌa ni̱vi xíꞌin ndó ta sa̱xo̱ꞌvi̱ na ndóꞌó no̱o̱ inka̱ ni̱vi. Ta inka̱ yichi̱ ndóꞌó ni̱xo̱ꞌvi̱ níma̱ ndó xíni ndó ni̱vi na ni̱xo̱ꞌvi̱ ní xa̱ꞌa̱ ña kándixa na Jesucristo, ta̱nda̱ ni̱to̱nda̱a ndó ñii káchí ni̱xo̱ꞌvi̱ ndó xíꞌin na.
HEB 10:34 Ni̱kundáꞌví ní ini ndó xi̱ni ndó ni̱vi na ndíko̱n Jesucristo na xi̱ñoꞌo ini veꞌe ka̱a. Ta ki̱vi̱ ni̱vi na ndíso chiño ki̱ndaa na ndiꞌi ña xi̱komí ndó, ta xíꞌin ñasi̱i̱ ini ndó ku̱ndeé ini ndó no̱o̱ ña ni̱xo̱ꞌvi̱ ndó saá, chi kúnda̱a̱ ini ndó ndí yóo ñava̱ꞌa ní ka̱ ñoyívi ni̱no, ña nda̱ ñii ki̱vi̱ o̱n vása ndiꞌi xa̱ꞌa̱ ña kúu ña ki̱ndo̱o Ndios taxi ra ndaꞌa̱ ndó.
HEB 10:35 Ta xa̱ꞌa̱ ñayóꞌo, o̱n váꞌa sandakoo ndó ña ndixa ndáa ini ndó Jesucristo, chi kúnda̱a̱ ini ndó ndí ñii ki̱vi̱ Ndios ndixa taxi ra ñava̱ꞌa ndinoꞌo ndaꞌa̱ ndó chi kándixa ndó ra.
HEB 10:36 Ta saá xíni̱ ñóꞌó kundeé ini ndó no̱o̱ ña yo̱ꞌvi̱ ní xóꞌvi̱ ndó, chi xíꞌin ñayóꞌo kísa ndivi ndó ña kóni Ndios, ta saá ndixa nakiꞌin ndó ñava̱ꞌa ña ki̱ndo̱o ra taxi ra ndaꞌa̱ ndó.
HEB 10:37 Chi no̱o̱ to̱ꞌon Ndios ña ni̱taa na xi̱na̱ꞌá, Ndios ka̱chí ra saá: Kúma̱ni̱ saloꞌo ki̱vi̱ ta ta̱a ta̱ chi̱tóni̱ i̱ xaa̱ ñoyívi, ndixa xaa̱ ra, ta o̱n naꞌá ní ka̱ yaꞌa, ta xaa̱ ta̱a yóꞌo.
HEB 10:38 Ta ni̱vi na kúu nandii no̱o̱ i̱ chi kándixa na yi̱ꞌi̱, ni̱vi yóꞌo ndixa ndinoꞌo kutaku̱ na ndiꞌi saá ki̱vi̱ xíꞌin i̱, ta ni̱vi na sandakoo yichi̱ i̱, o̱n vása kusii̱ ini i̱ koni i̱ ni̱vi yóꞌo, ka̱chí Ndios no̱o̱ to̱ꞌon ra.
HEB 10:39 Ta mi̱i yó, o̱n vása kúu yó ni̱vi na sándakoo yichi̱ ra xa̱ꞌa̱ ña kua̱ꞌa̱n yó yichi̱ no̱o̱ ndiꞌi xa̱ꞌa̱ yó. Chi mi̱i yó kúu ni̱vi na ndixa ndáa ini Ndios, ta saá saka̱ku ra yó, ta kutaku̱ yó xíꞌin ra ndiꞌi saá ki̱vi̱.
HEB 11:1 Mi̱i yó ndáa ini yó Ndios, ta xa̱ꞌa̱ ñayóꞌo xíni̱ yó ndí Ndios ndixa taxi ra ndaꞌa̱ yó ña ki̱ndo̱o ra, ña kúu ña ndáti yó nakiꞌin yó; ta ndinoꞌo ndáa ini yó ndí ñanda̱a̱ kúu ña ndáti yó, vará o̱n ta̱ꞌán kuchiño koni yó ña.
HEB 11:2 Chi naxi̱i̱ síkuá yó xi̱ndaa ini na Ndios, ta xa̱ꞌa̱ ñayóꞌo Ndios kúsii̱ ní ini ra xíni ra na.
HEB 11:3 Xa̱ꞌa̱ ña ndáa ini yó Ndios, kúnda̱a̱ ini yó ndí xíꞌin to̱ꞌon ra ña xa̱ꞌnda chiño ra ki̱sa va̱ꞌa ra ñoyívi yóꞌo ta xíꞌin ñoyívi ni̱no. Ta saá ndiꞌi ña yóo vitin ña xíto yó xíꞌin nduchu̱ no̱o̱ yó ni̱kuva̱ꞌa ña xíꞌin ña o̱n vása kúchiño koto ni̱vi xíꞌin nduchu̱ no̱o̱ na.
HEB 11:4 Ta ta̱Abel, xa̱ꞌa̱ ña xi̱ndaa ini ra Ndios, ni̱so̱ko̱ ra ña va̱ꞌa ní ka̱ no̱o̱ ña ni̱so̱ko̱ ñani ra ta̱Caín ndaꞌa̱ Ndios, ta saá Ndios ku̱sii̱ ní ini ra xi̱ni ra ña ni̱so̱ko̱ ta̱Abel, ta ni̱ka̱ꞌa̱n ra xa̱ꞌa̱ ta̱yóꞌo ndí kúu ra ta̱a ta̱ ndii no̱o̱ ra. Vará xa ni̱xiꞌi̱ ta̱Abel, ta saá ni, ñava̱ꞌa ke̱ꞌé ra yóꞌo sánáꞌa ka̱ ña mi̱i yó ndasaá xíni̱ ñóꞌó kundaa ini yó Ndios.
HEB 11:5 Ta ta̱Enoc, xa̱ꞌa̱ ña xi̱ndaa ini ra Ndios, o̱n vása ní‑xiꞌi̱ ra. Ta nda̱ víka̱, mi̱i Ndios na̱kiꞌin táku̱ ñaꞌá ra kua̱ꞌa̱n ra xíꞌin ra ñoyívi ni̱no; ta nda̱ ñii ni̱vi o̱n vása ní‑naníꞌi na yi̱kí ko̱ñu ra. Ta to̱ꞌon Ndios káchí ña ndí ki̱vi̱ o̱n ta̱ꞌán ka̱ nakiꞌin Ndios ta̱Enoc ñoyívi ni̱no, ta̱Enoc yóꞌo xi̱taku̱ ra sa̱kusii̱ ra ini Ndios.
HEB 11:6 Ta o̱n kúchiño sakusii̱ yó ini Ndios tá o̱n vása ndinoꞌo ndáa ini yó ra. Tá kóni yó kuyatin yó no̱o̱ Ndios, siꞌna xíni̱ ñóꞌó kandixa yó ndí ndixa táku̱ ra, ta xíni̱ ñóꞌó kandixa yó ndí ndixa taxi ra ñava̱ꞌa ndaꞌa̱ ni̱vi na kúyatin no̱o̱ ra.
HEB 11:7 Kui̱ya̱ xi̱na̱ꞌá Ndios nda̱to̱ꞌon ra xíꞌin ta̱Noé yukía̱ kundoꞌo ni̱vi ñoyívi. Ta ta̱Noé, xa̱ꞌa̱ ña xi̱ndaa ini ra Ndios, ta vará nda̱ ñii ki̱vi̱ o̱n ta̱ꞌán koon sa̱vi̱, ta ki̱sa va̱ꞌa ra ñii tón barco káꞌno xa̱ꞌa̱ ña saka̱ku ra naveꞌe ra ini tón barco yóꞌo. Ta xa̱ꞌa̱ ña xi̱ndaa ini ra Ndios saá, ta̱Noé ki̱sa ndivi ra ña xa̱ꞌnda chiño Ndios no̱o̱ ra, ta xíꞌin ña ke̱ꞌé ra saá, sa̱náꞌa ra ndí ni̱vi na o̱n vása kándixa Ndios, ndiꞌi xa̱ꞌa̱ nayóꞌo. Ta ni̱vi na kándixa Ndios, nakiꞌin na ñava̱ꞌa nda̱tán ta̱Noé na̱kiꞌin ra ñava̱ꞌa ndaꞌa̱ Ndios, chi xi̱kuu ra ta̱a ta̱ ndii no̱o̱ Ndios xa̱ꞌa̱ ña xi̱ndaa ini ñaꞌá ra.
HEB 11:8 Ta ta̱Abraham, xa̱ꞌa̱ ña xi̱ndaa ini ra Ndios, chi̱kaa̱ so̱ꞌo ra to̱ꞌon ña ni̱ka̱ꞌa̱n Ndios xíꞌin ra ki̱vi̱ ka̱na ñaꞌá ra. Vará o̱n vása ní‑kunda̱a̱ ini ra mí ndixa kúu xiiña no̱o̱ ko̱ꞌo̱n ra, ta sa̱ndakoo ra ñoo mi̱i ra, ta kua̱ꞌa̱n ra nda̱ ni̱xaa̱ ra no̱o̱ ñoꞌo̱ no̱o̱ ki̱ndo̱o Ndios xíꞌin ra taxi ra ndaꞌa̱ ra ta ndaꞌa̱ nasa̱ꞌya ñani síkuá ra.
HEB 11:9 Ta xa̱ꞌa̱ ña ndixa xi̱ndaa ini ra Ndios, ni̱xi̱yo ra xi̱taku̱ ra ini veꞌe mandiado, nda̱tán xi̱taku̱ ta̱a ta̱ inka̱ ñoo xíká, saá xi̱taku̱ ra no̱o̱ ñoꞌo̱ ki̱ndo̱o Ndios taxi ra ndaꞌa̱ ra. Ñii ki̱ꞌva saá xi̱taku̱ sa̱ꞌya ra ta̱Isaac, ta ñii ki̱ꞌva saá xi̱taku̱ sa̱ꞌya ñani ra ta̱Jacob, vará nayóꞌo kúu ni̱vi na xa ki̱ndo̱o Ndios xíꞌin taxi ra ñoꞌo̱ yóꞌo ndaꞌa̱ na.
HEB 11:10 Saá ke̱ꞌé ta̱Abraham chi xi̱ndati ra ndí ndixa Ndios taxi ra ña kutaku̱ ra ñoo ña va̱ꞌa ndinoꞌo ña o̱n vása ndiꞌi xa̱ꞌa̱ nda̱ ñii ki̱vi̱, ñoo ña kúu ña chi̱tóni̱ Ndios ndasaá koo ña, ta Ndios ki̱sa va̱ꞌa ra ñoo yóꞌo.
HEB 11:11 Ta xa̱ꞌa̱ ña xi̱ndaa ini ñáSara Ndios, vará xa kua̱ꞌa̱ ní kui̱ya̱ xi̱komí ñá, ta xi̱kuu ñáñaꞌa̱ ñá ni̱‑kuchiño koo sa̱ꞌya, Ndios ta̱xi ra ndee̱ ña kukomí ñá ñii sa̱ꞌya ñá. Ta saá ku̱ndivi xíꞌin ñá chi ndixa xi̱ndaa ini ñá ndí Ndios kasa ndivi ra ña ki̱ndo̱o ra xíꞌin ñá.
HEB 11:12 Vará ta̱Abraham ta̱a ta̱ xa kua̱ꞌa̱ ní kui̱ya̱ xi̱kuu ra, ta o̱n ko̱ó ka̱ ndee̱ xi̱komí yi̱kí ko̱ñu ra ña kuchiño kukomí ra sa̱ꞌya ra, ta saá ni, ka̱ku sa̱ꞌya ra, ta ni̱to̱nda̱a ra xi̱kuu ra xi̱i̱ síkuá ndiꞌi ni̱vi naIsrael. Ta ni̱xi̱na̱ kua̱ꞌa̱ ní sa̱ꞌya ñani síkuá ta̱Abraham, ta nda̱ ñii ni̱vi o̱n vása ní‑kuchiño kaꞌvi na ndasaá kúu nasa̱ꞌya ra chi víꞌí ní ni̱vi kúu na. Nayóꞌo yóo na nda̱tán yóo kua̱ꞌa̱ ní ki̱mi ñoyívi ni̱no, yóo na nda̱tán yóo kua̱ꞌa̱ ní yo̱tí ña yóo yuꞌu̱ mi̱ni, saá yóo sa̱ꞌya ñani síkuá ra.
HEB 11:13 Ndiꞌi ni̱vi na nda̱to̱ꞌon i̱ xa̱ꞌa̱ yóꞌo, xa ni̱to̱nda̱a ki̱vi̱ ña ni̱xiꞌi̱ na. Ta ki̱vi̱ ni̱xiꞌi̱ na, o̱n ta̱ꞌán nakiꞌin na ña xi̱ndati na taxi Ndios ndaꞌa̱ na, ta saá ni, nda̱tán ni̱xi̱yo ña xi̱yita na xi̱to na nda̱ ñii no̱o̱ xíká ní yóo ñava̱ꞌa yóꞌo, saá ni̱xi̱yo ña, ta xi̱kusii̱ ini na xíꞌin ñayóꞌo. Ta nda̱ loꞌo o̱n vása ní‑sandakoo na ña xi̱ndaa ini na Ndios ña ndixa kundivi ña ki̱ndo̱o ra xíꞌin na. Chi ni̱vi yóꞌo ku̱nda̱a̱ ini na ndí ñoyívi yóꞌo o̱n si̱ví ñoo na xi̱kuu ña, chi ni̱vi na yáꞌa kua̱ꞌa̱n kuiti xi̱kuu na.
HEB 11:14 Ta ni̱vi na xáni si̱ni̱ saá, sánáꞌa na ndí xíka na nándukú na ndixa ña kúu ñoo ndinoꞌo mi̱i na.
HEB 11:15 Ta ni̱vi yóꞌo, tá níxi̱yo na nándukú na mi̱i ñoo ña sa̱ndakoo na, níkúu, ta saá kuchiño ndikó na noꞌo̱ na ñoo no̱o̱ ke̱e na, níkúu.
HEB 11:16 Ta ni̱vi yóꞌo ndixa o̱n vása ní‑keꞌé na saá, chi xi̱ndati na xaa̱ na kutaku̱ na ñii ñoo ña va̱ꞌa ní ka̱ ña yóo ñoyívi ni̱no. Ndios xa ki̱sa ndivi ra ñoo va̱ꞌa yóꞌo no̱o̱ kutaku̱ na, ta saá ni̱vi yóꞌo káꞌa̱n na, káchí na xíꞌin ra: “Yóꞌó kúu Ndios mi̱i ndi̱.” Ta Ndios o̱n vása kúkaꞌan no̱o̱ ra xa̱ꞌa̱ ña káꞌa̱n na saá xíꞌin ra.
HEB 11:17 Ta ki̱vi̱ Ndios xi̱to ndoso ra ta̱Abraham án ndixa va̱ꞌa kasa ndivi ra ña xa̱ꞌnda chiño Ndios no̱o̱ ra, ta ta̱Abraham, xa̱ꞌa̱ ña xi̱ndaa ini ra Ndios, ni̱xi̱yo tiꞌva ra taxi ra sa̱ꞌya ra ta̱Isaac ña so̱ko̱ ra ta̱yóꞌo no̱o̱ Ndios, vará sa̱ꞌya ra yóꞌo xi̱kuu ra ta̱ ñii la̱á no̱o̱ ra.
HEB 11:18 Ta xa ku̱nda̱a̱ ini ra ndí Ndios xa ki̱ndo̱o ra xa̱ꞌa̱ ta̱yóꞌo, ki̱vi̱ ka̱chí ra saá: “Xíꞌin sa̱ꞌya ún ta̱Isaac kaku kua̱ꞌa̱ ní sa̱ꞌya ñani síkuá ún, saá kundivi ña ki̱ndo̱o i̱ xíꞌin ún”, ka̱chí Ndios xíꞌin ta̱Abraham.
HEB 11:19 Ta̱Abraham ndixa ni̱xi̱yo tiꞌva ra ña so̱ko̱ ra sa̱ꞌya ra ndaꞌa̱ Ndios, chi kúnda̱a̱ ini ra ndí Ndios kómí ra ndee̱ sanataku̱ ra ni̱vi na ni̱xiꞌi̱. Vará ta̱Abraham o̱n vása ní‑xaꞌni ra sa̱ꞌya ra ta̱Isaac, ta ta̱Isaac nda̱tán yóo ta̱ ni̱xiꞌi̱ no̱o̱ ta̱Abraham, saá ni̱xi̱yo ra, ta nda̱tán yóo ta̱ sa̱nataku̱ Ndios, saá ni̱xi̱yo ta̱Isaac.
HEB 11:20 Ta ta̱Isaac, xa̱ꞌa̱ ña xi̱ndaa ini ra Ndios, nda̱to̱ꞌon ra xíꞌin o̱vi̱ sa̱ꞌya ra ta̱Jacob ta ta̱Esaú ndí ki̱vi̱ ña va̱xi Ndios keꞌé ra ñava̱ꞌa xíꞌin o̱vi̱ ta̱yóꞌo.
HEB 11:21 Ta ta̱Jacob, xa̱ꞌa̱ ña xi̱ndaa ini ra Ndios, tá xa yatin ki̱xaa̱ ki̱vi̱ ña kivi̱ ra, nda̱to̱ꞌon ra xíꞌin sa̱ꞌya ñani ra, na kúu sa̱ꞌya ta̱José, ndí Ndios keꞌé ra ñava̱ꞌa xíꞌin nayóꞌo. Ta ndi̱ꞌi ni̱ka̱ꞌa̱n ra, ta saá ni̱tavi ndaa ra ta̱to̱n ra ta ki̱sa to̱ꞌó ra Ndios.
HEB 11:22 Ta ta̱José, xa̱ꞌa̱ ña xi̱ndaa ini ra Ndios, táꞌan ya̱chi̱ ka̱ ña o̱n ta̱ꞌán kivi̱ ra, ni̱ka̱ꞌa̱n ra xa̱ꞌa̱ nañoo ra naIsrael ña ndasaá kee na ñoo Egipto ta ndikó na ñoo mi̱i na ki̱vi̱ ña va̱xi. Ta saá xa̱ꞌnda chiño ra ña kuniꞌi na yi̱kí ko̱ñu ra noꞌo̱ ña xíꞌin na ta sandúxu̱n na ña ñoo mi̱i na.
HEB 11:23 Ta ta̱Moisés sa̱kán ni̱yaꞌa loꞌo ka̱ku ra, ta nayivá siꞌí ra, xa̱ꞌa̱ ña xi̱ndaa ini na Ndios, chi̱kaa̱ seꞌé na ra ini veꞌe na ti̱xin ña u̱ni̱ yo̱o̱. Saá ke̱ꞌé na xíꞌin ra, chi xi̱ni na ndí ta̱a loꞌo ta̱ livi ní kúu ra, ta o̱n vása ní‑yiꞌví na no̱o̱ ña xa̱ꞌnda chiño ta̱rey Faraón ña ni̱ka̱ꞌa̱n ra ndí xíni̱ ñóꞌó kivi̱ ndiꞌi nata̱a válí sa̱ꞌya naIsrael.
HEB 11:24 Ta ta̱Moisés, xa̱ꞌa̱ ña xi̱ndaa ini ra Ndios, ki̱vi̱ ni̱to̱nda̱a ra ndu̱u ra ñii ta̱a, ni̱‑xiin ra kutaku̱ ka̱ ra nda̱tán ñii ta̱a sa̱ꞌya ñaꞌa̱ ñása̱ꞌya ta̱rey Faraón.
HEB 11:25 Ta nda̱ víka̱, chi̱kaa̱ ini ra nakutáꞌan ra ñii nduu ra xíꞌin nañoo mi̱i ra naIsrael, na kúu nañoo Ndios. Na̱ka̱xin ra xo̱ꞌvi̱ ra xíꞌin nayóꞌo no̱o̱ ña kutaku̱ ra sakusii̱ ra ini mi̱i ra xíꞌin ña o̱n váꞌa ña kútoo ni̱vi kéꞌé na ñoyívi yóꞌo.
HEB 11:26 Ta xa̱ni si̱ni̱ ra va̱ꞌa ka̱ ná xo̱ꞌvi̱ ra no̱o̱ ña va̱ꞌa kutaku̱ ra ta kukomí ra kua̱ꞌa̱ ní ñakuíká ñoo Egipto. Chi chi̱kaa̱ ini ra xo̱ꞌvi̱ ra ta sakukaꞌan na no̱o̱ ra nda̱tán saxo̱ꞌvi̱ na ta sakukaꞌan na no̱o̱ ta̱a ta̱ tiꞌví Ndios saka̱ku ni̱vi, saá chi ta̱Moisés xi̱ndati ra ñava̱ꞌa taxi Ndios ndaꞌa̱ ra ki̱vi̱ ña va̱xi.
HEB 11:27 Xa̱ꞌa̱ ña xi̱ndaa ini ta̱Moisés Ndios, o̱n vása ní‑yiꞌví ra no̱o̱ ña sáa̱ ní ini ta̱rey xíni ñaꞌá ra. Ta ke̱e ra ñoo Egipto, ta xi̱nakaa̱ ndee̱ Ndios ini ra ta o̱n vása ní‑sandakoo ra ki̱sa ndivi ra ña kóni Ndios, chi nda̱tán yóo ta̱a ta̱ xíto xíꞌin nduchu̱ no̱o̱ ra Ndios, saá ni̱xi̱yo ra.
HEB 11:28 Xa̱ꞌa̱ ña xi̱ndaa ini ra Ndios, xa̱ꞌnda chiño ra no̱o̱ ni̱vi nañoo Israel ña sakana na viko̱ Pascua. Ta xa̱ꞌnda chiño ra no̱o̱ na ña kaꞌni na tíndikachi, ta saá xíꞌin ni̱i̱ rí sakuchu niꞌni na tón yéꞌé veꞌe na. Ta xa̱ꞌa̱ ña ki̱sa ndivi na saá, o̱n vása ní‑xiꞌi̱ nda̱ ñii ta̱a sa̱ꞌya no̱ó naIsrael, ki̱vi̱ ni̱yaꞌa ñaángel Ndios xa̱ꞌni ña nata̱a sa̱ꞌya no̱ó nañoo Egipto.
HEB 11:29 Xa̱ꞌa̱ ña xi̱ndaa ini ni̱vi naIsrael Ndios, ni̱yaꞌa nayóꞌo takuií tá na̱ní Mi̱ni Kuáꞌá, saá chi Ndios na̱taꞌví ra takuií yóꞌo ña na̱no̱na̱ rá, ta saá ki̱ndo̱o no̱o̱ ñoꞌo̱ yi̱chí no̱o̱ ni̱yaꞌa xa̱ꞌa̱ na. Tá nata̱a naEgipto xi̱ndiko̱n na sa̱ta̱ nayóꞌo ta ni̱ki̱ꞌvi na kua̱ꞌa̱n na no̱o̱ yi̱chí yóꞌo, ta saá Ndios ta̱xi ra ña ndi̱kó takuií na̱koꞌon rá, ta ni̱ka̱ꞌa̱ ndiꞌi nata̱a naEgipto ini takuií yóꞌo.
HEB 11:30 Xa̱ꞌa̱ ña xi̱ndaa ini naIsrael Ndios, ni̱xika na xi̱no nduu na ke̱ꞌe sa̱ta̱ na̱ma̱ ñoo Jericó u̱xa̱ ki̱vi̱, ta saá ki̱vi̱ u̱xa̱ na̱ko̱yo ndiꞌi na̱ma̱ yóꞌo.
HEB 11:31 Ta ñáRahab, ñá ni̱ki̱ꞌvi kua̱chi xíꞌin kua̱ꞌa̱ ní ta̱a ñoo Jericó, ta saá ni, xa̱ꞌa̱ ña xi̱ndaa ini ñá Ndios, ta xíꞌin ñato̱ꞌó va̱ꞌa na̱kiꞌin ñá nata̱a naIsrael ki̱vi̱ ki̱xi na xi̱to naní na ñoo Jericó yóꞌo. Ta xa̱ꞌa̱ ña ke̱ꞌé ñá saá, Ndios sa̱ka̱ku ra ñáyóꞌo, ta o̱n vása ní‑xiꞌi̱ ñá ñii káchí xíꞌin ni̱vi nañoo ñá, na ni̱‑xiin kasa ndivi ña kóni Ndios.
HEB 11:32 Ta o̱n vása xíni̱ ñóꞌó ní ka̱ ndato̱ꞌon i̱ xíꞌin ndó xa̱ꞌa̱ ni̱vi na va̱ꞌa xi̱ndaa ini na Ndios. O̱n nani ka̱ no̱o̱ i̱ ndato̱ꞌon i̱ xa̱ꞌa̱ ta̱Gedeón, ta̱Barac, ta̱Sansón, ta̱Jefté, ta̱David, ta̱Samuel, ta xa̱ꞌa̱ ndiꞌi naprofeta na ni̱ka̱ꞌa̱n ndoso to̱ꞌon Ndios xi̱na̱ꞌá.
HEB 11:33 Ta xa̱ꞌa̱ ña xi̱ndaa ini na Ndios, sava nayóꞌo ku̱ndeé na no̱o̱ ni̱vi na inka̱ ñoo na ka̱ni táꞌan xíꞌin na. Ta sava ni̱vi yóꞌo ki̱sa nani na xíꞌin ñanda̱a̱ xa̱ꞌa̱ inka̱ ni̱vi. Ta ki̱vi̱ xi̱taku̱ ka̱ na ñoyívi yóꞌo, sava ni̱vi yóꞌo na̱kiꞌin na sava ñava̱ꞌa ña ki̱ndo̱o Ndios xíꞌin na taxi ra ndaꞌa̱ na. Sava ni̱vi yóꞌo, Ndios ta̱xi ra ndee̱ ndaꞌa̱ na ña na̱kasi na yuꞌu̱ tíleón ña ni̱‑xaꞌni ñaꞌá rí.
HEB 11:34 Ta sava nayóꞌo nda̱ꞌva na ñoꞌo̱ ña ndeé ní xíxi̱. Sava nayóꞌo ni̱ka̱ku na no̱o̱ ni̱vi na kóni kaꞌni ñaꞌá xíꞌin espada. Vará sava nayóꞌo xi̱kuu na ni̱vi na loꞌo ndee̱ xi̱komí, ta Ndios ta̱xi ra ndee̱ ndaꞌa̱ na ña ku̱ndeé na ka̱ni táꞌan na ta ku̱chiño na no̱o̱ natropa na inka̱ ñoo.
HEB 11:35 Ta sava náñaꞌa̱, ni̱xiꞌi̱ naveꞌe ná, ta Ndios sa̱nataku̱ ra nayóꞌo ta xi̱taku̱ tuku na xíꞌin ná. Ta sava ni̱vi yo̱ꞌvi̱ ní ni̱xo̱ꞌvi̱ na, ta o̱n vása ní‑ndukú na saka̱ku xíꞌin mi̱i na no̱o̱ ña kivi̱ na, chi ndixa ndáti na nataku̱ na ñii ki̱vi̱ va̱xi, ta saá kutaku̱ na ñii ñoo ña va̱ꞌa ní ka̱.
HEB 11:36 Ta sava nayóꞌo yo̱ꞌvi̱ ní ni̱ndoꞌo na, kua̱ꞌa̱ ní ni̱vi ni̱kusiki ñaꞌá ta ka̱ni ní ñaꞌá na xíꞌin kuártá. Sava nayóꞌo xi̱noꞌni na xíꞌin cadena ta xi̱ñoꞌo na ini veꞌe ka̱a.
HEB 11:37 Ta sava nayóꞌo yo̱ꞌvi̱ ní ni̱xiꞌi̱ na xíꞌin yu̱u̱ ña ko̱on ni̱vi na. Sava nayóꞌo kini ní ni̱xiꞌi̱ na, chi xíꞌin sierra si̱i̱n xa̱ꞌnda ma̱ꞌñó ñaꞌá na, inka̱ nayóꞌo xa̱ꞌni ñaꞌá na xíꞌin espada si̱i̱n. Ta sava nayóꞌo xi̱ndixin na ñii̱ tíndikachi, ta sava nayóꞌo xi̱ndixin na ñii̱ títi̱súꞌu̱, saá xi̱taku̱ ndáꞌví na, ta ni̱xi̱yo ní ña sándiꞌi ini na, ta ni̱vi na o̱n vása kándixa Ndios ndeé ní sa̱xo̱ꞌvi̱ na nayóꞌo.
HEB 11:38 Ta ni̱vi ñoyívi yóꞌo o̱n vása ndáya̱ꞌví kutaku̱ na xíꞌin ni̱vi yóꞌo na kúu na yo̱ꞌvi̱ ní ni̱xo̱ꞌvi̱ xa̱ꞌa̱ ña xi̱ndaa ini na Ndios. Ni̱vi na ni̱xo̱ꞌvi̱ ní yóꞌo ni̱xika na yuku̱ yi̱chí ta ni̱xika na yuku̱ yúyú, xi̱taku̱ na ti̱xin kavua̱, xi̱ñoꞌo na ti̱xin yavi̱, saá xi̱taku̱ na, chi o̱n ko̱ó veꞌe na ní‑xiyo.
HEB 11:39 Vará Ndios ni̱ka̱ꞌa̱n ra to̱ꞌon va̱ꞌa ní xa̱ꞌa̱ ni̱vi yóꞌo chi ndixa xi̱ndaa ini na ra, ta nda̱ ñii ni̱vi yóꞌo, ki̱vi̱ xi̱taku̱ na ñoyívi yóꞌo, o̱n vása ní‑nakiꞌin na ña ki̱ndo̱o Ndios taxi ra ndaꞌa̱ na.
HEB 11:40 Xa̱ꞌa̱ ñava̱ꞌa káꞌno chi̱tóni̱ Ndios taxi ra ndaꞌa̱ yó, ni̱vi yóꞌo xíni̱ ñóꞌó kundati na nda̱ to̱nda̱a ki̱vi̱ ña ñii káchí nakiꞌin na ñava̱ꞌa káꞌno yóꞌo xíꞌin yó, chi ki̱vi̱ saá ni̱vi yóꞌo ta xíꞌin mi̱i yó, to̱nda̱a yó nduu yó ni̱vi na ni̱xi̱no̱ ndinoꞌo no̱o̱ Ndios.
HEB 12:1 Ta saá xa xíni̱ yó ndí ni̱xi̱yo kua̱ꞌa̱ ní ni̱vi na ndákuii̱n xa̱ꞌa̱ Ndios, ni̱vi yóꞌo nda̱tán yóo na xíno nduu mi̱i yó, saá yóo na, saá chi nda̱tán xi̱taku̱ na ñoyívi yóꞌo sánáꞌa ka̱ ña mi̱i yó ndí xíni̱ ñóꞌó kundaa ndinoꞌo ini yó Ndios. Ta saá ná sandakoo yó kéꞌé yó ndiꞌi ña o̱n váꞌa, chi ña o̱n váꞌa kúu ña chíkoꞌni mi̱i yó. Ta ñii ki̱ꞌva saá ná sandakoo yó ndiꞌi ña sási no̱o̱ yó ña o̱n xi̱in taxi ko̱ꞌo̱n ndíka̱ yó kasa ndivi yó ña kóni Ndios. Ta saá ná chikaa̱ yó ndee̱ ini yó ña vivíi kundiko̱n yó yichi̱ Ndios xíꞌin ña ndinoꞌo ini yó.
HEB 12:2 Ná chikaa̱ ini yó ndasaá kuiti xa̱ꞌa̱ Jesucristo, chi ta̱yóꞌo kúu ta̱a ta̱ táxi ña vivíi ndáa ini yó Ndios, ta chíndeé ra yó ñii ñii ki̱vi̱ ña va̱ꞌa ka̱ va̱xi kuaꞌno ña ndáa ini yó Ndios, a̱nda̱ to̱nda̱a ña xi̱no̱ ña nda̱tán kóni ra. Ta Jesucristo ku̱ndeé ini ra xíꞌin ña ku̱kaꞌan no̱o̱ ra ki̱vi̱ ni̱xiꞌi̱ ra ndaꞌa̱ tón cruz, chi ku̱nda̱a̱ ini ra ndí tá xa ndi̱ꞌi ña ni̱xo̱ꞌvi̱ ra, ta saá kixaa̱ ña kutú ñasi̱i̱ ini ra. Ta saá na̱taku̱ ra, ta vitin yóo ra no̱o̱ táyi̱ tón káꞌno tón ñíndichi sii̱n kuaꞌá Ndios ñoyívi ni̱no.
HEB 12:3 Xíni̱ ñóꞌó vivíi kani si̱ni̱ ndó xa̱ꞌa̱ ña yo̱ꞌvi̱ ni̱ndoꞌo Jesucristo, ta ndasaá ni̱xo̱ꞌvi̱ ní ra ke̱ꞌé ni̱vi na o̱n váꞌa na ni̱‑xiin koni ñaꞌá, ta saá ni, ku̱ndeé ini ra no̱o̱ ndiꞌi ñayóꞌo. Ta saá, xíꞌin ña xáni si̱ni̱ ndó saá, kuu ndó ni̱vi na o̱n nandikó ini, ni o̱n sandakoo ndó ña ndixa ndáa ini ndó Jesucristo.
HEB 12:4 Vará yo̱ꞌvi̱ ní xóꞌvi̱ ndó ti̱xin ndee̱ ña o̱n váꞌa ña káni táꞌan xíꞌin ndó, ta saá ni, o̱n ta̱ꞌán to̱nda̱a ndó ña kivi̱ ndó, nda̱tán ni̱xiꞌi̱ Jesucristo.
HEB 12:5 ¿Án xa na̱ndoso ndó to̱ꞌon ña ni̱ka̱ꞌa̱n Ndios xíꞌin ni̱vi na kúu sa̱ꞌya ra? Chi no̱o̱ to̱ꞌon ra, Ndios ka̱chí ra saá: Sa̱ꞌya mi̱i i̱ kúu ún, tá sándoꞌo i̱ yóꞌó ta va̱ꞌa vivíi sakuáꞌá ún ña sánáꞌa i̱ yóꞌó xíꞌin ña ndóꞌo ún saá. Ta o̱n sanakava ní ún ini ún tá ki̱vi̱ káꞌa̱n i̱ to̱ꞌon yo̱ꞌvi̱ xíꞌin ún xa̱ꞌa̱ ña o̱n váꞌa kéꞌé ún.
HEB 12:6 Ndiꞌi ni̱vi na kíꞌvi ní ini i̱ xíni i̱, na kúu sa̱ꞌya i̱, ta sándoꞌo i̱ na ña sakuáꞌá na ndasaá kundeé na no̱o̱ ña o̱n váꞌa, ta saá keꞌé na ñava̱ꞌa ña kóni i̱, ta ndixa saxo̱ꞌvi̱ i̱ nayóꞌo ki̱vi̱ kéꞌé na ña o̱n váꞌa, ka̱chí Ndios.
HEB 12:7 Xíni̱ ñóꞌó kundeé ndó xíꞌin ña xóꞌvi̱ ndó, chi xíꞌin ña xóꞌvi̱ ndó, Ndios sánáꞌa ra ndóꞌó ndasaá sakuáꞌá ndó kundeé ndó no̱o̱ ña o̱n váꞌa, ta vivíi kundiko̱n ndó yichi̱ ra, ta ña kéꞌé ra saá xíꞌin ndó sánáꞌa ña ndí ndóꞌó kúu ndó sa̱ꞌya ndinoꞌo Ndios. Saá chi ndiꞌi na kúu yivá ndáto̱ꞌon na xíꞌin sa̱ꞌya na ta sándoꞌo na sa̱ꞌya na xa̱ꞌa̱ ña sakuáꞌá na vivíi kutaku̱ na.
HEB 12:8 Ndixa Ndios ndáto̱ꞌon yo̱ꞌvi̱ ra xíꞌin ndiꞌi ni̱vi na kúu sa̱ꞌya ndinoꞌo ra, ta sándoꞌo ra nayóꞌo. Ta Ndios tá o̱n vása kéꞌé ra saá xíꞌin ndó, ta saá ñayóꞌo sánáꞌa ña ndí o̱n si̱ví sa̱ꞌya ndinoꞌo ra kúu ndó.
HEB 12:9 Tá ki̱vi̱ xi̱kuu yó naválí, ta nayivá yó ñoyívi yóꞌo nda̱to̱ꞌon na to̱ꞌon yo̱ꞌvi̱ xíꞌin yó, ta sa̱ndoꞌo na yó xa̱ꞌa̱ ña sakuáꞌá yó keꞌé yó ñava̱ꞌa. Ta xa̱ꞌa̱ ña ke̱ꞌé na saá xíꞌin yó, ki̱sa to̱ꞌó yó na. Ta saá ndixa xíni̱ ñóꞌó chikaa̱ so̱ꞌo ní ka̱ yó to̱ꞌon ña káꞌa̱n Yivá yó Ndios, ta̱ yóo ñoyívi ni̱no, ta saá kuchiño kutaku̱ yó xíꞌin ra ndiꞌi saá ki̱vi̱ ña va̱xi.
HEB 12:10 Ta loꞌo kuiti kui̱ya̱ ki̱vi̱ ni̱xi̱yo válí yó, nayivá yó ñoyívi yóꞌo ni̱ka̱ꞌa̱n na to̱ꞌon yo̱ꞌvi̱ xíꞌin yó, ta sa̱ndoꞌo na yó ki̱vi̱ ke̱ꞌé yó ña o̱n váꞌa. Ta nayivá yó ke̱ꞌé na saá xíꞌin yó chi xáni si̱ni̱ na ndí xa̱ꞌa̱ ñava̱ꞌa mi̱i yó kúu ña. Ta Ndios sándoꞌo ra mi̱i yó chi xíni̱ ra yu kúu ñava̱ꞌa ndinoꞌo chindeé mi̱i yó ña nduu yó ni̱vi na ndii ta na yi̱i̱ nda̱tán yóo mi̱i ra.
HEB 12:11 Ta ki̱vi̱ Ndios sándoꞌo ra mi̱i yó xíꞌin ña táxi ra ña yo̱ꞌvi̱ ndóꞌo yó, ta o̱n vása kúsii̱ ini yó ña ndóꞌo yó saá, ta nda̱ víka̱, ñayóꞌo sákuchuchú ní ña ini yó. Ta saá ni, tá va̱ꞌa sakuáꞌá yó kundeé yó no̱o̱ ña o̱n váꞌa ta keꞌé yó ñava̱ꞌa nda̱tán kóni Ndios, ta saá nduu yó ni̱vi na koo ñava̱ꞌa ini, ta kuu yó ni̱vi na keꞌé ñava̱ꞌa xíꞌin inka̱ ni̱vi.
HEB 12:12 Ña̱kán o̱n sandakoo ndó kéꞌé ndó ña kóni Ndios, ta ndukú ndó no̱o̱ ra ña taxi ra ndee̱ ra ndaꞌa̱ ndó ña va̱ꞌa kundiko̱n ndó yichi̱ ra.
HEB 12:13 Ta ko̱ꞌo̱n ndó yichi̱ nda̱kú, ta saá chikaa̱ ndó ndee̱ ini ni̱vi na vitá ndíko̱n yichi̱ Jesucristo, xa̱ꞌa̱ ña vivíi ka̱ kundiko̱n na yichi̱ ra.
HEB 12:14 Xíni̱ ñóꞌó nandukú ndó ndasaá va̱ꞌa kutáꞌan ndó xíꞌin ndiꞌi ni̱vi. Ta sandakoo ndó ndiꞌi ña o̱n váꞌa, ta xíꞌin ñandii ini ndó kasa ndivi ndó ña kóni Ndios, chi ni̱vi na o̱n vása ndii no̱o̱ Ndios, nda̱ ñii ki̱vi̱ o̱n vása koni na ra xíꞌin nduchu̱ no̱o̱ na.
HEB 12:15 Ndiꞌi ndó, koto va̱ꞌa ndó xíꞌin táꞌan ndó ta chindeé táꞌan ndó ña nda̱ ñii ndó o̱n kuxíká ndó no̱o̱ Ndios, saá chi tá kuxíká ndó no̱o̱ Ndios, ta saá o̱n nakiꞌin ndó ñava̱ꞌa saníꞌi ra ndóꞌó. Koto va̱ꞌa xíꞌin mi̱i ndó ko̱to̱ ndá koo ñii ndóꞌó kuu ndó ni̱vi na sakaku kua̱chi, ta saá kua̱chi yóꞌo sakani táꞌan ña ndóꞌó ta sati̱ví ña ndóꞌó.
HEB 12:16 Ndóꞌó nata̱a, o̱n ki̱ꞌvi ndó xíꞌin ñaꞌa̱ ñá o̱n si̱ví ñásíꞌí ndó kúu. Ndóꞌó náñaꞌa̱, o̱n ki̱ꞌvi ndó xíꞌin ta̱a ta̱ o̱n si̱ví yii̱ ndó kúu. Ta o̱n kani ini ndó ndí o̱n vása ndáya̱ꞌví to̱ꞌon Ndios, o̱n keꞌé ndó nda̱tán ke̱ꞌé ta̱Esaú xi̱na̱ꞌá, chi ta̱Esaú xa̱ꞌa̱ ña kúu ra sa̱ꞌya no̱ó yivá ra xi̱komí ra nda̱yí nakiꞌin ra ñava̱ꞌa ndaꞌa̱ yivá ra, ta ta̱yóꞌo na̱sama ra nda̱yí yóꞌo no̱o̱ ña nakiꞌin ra ñii la̱á ko̱ꞌo̱ ñaxíxi.
HEB 12:17 Ta ndóꞌó xa ku̱nda̱a̱ ini ndó ña ni̱ndoꞌo ra, saá chi ki̱vi̱ na̱ndikó ini ra ta ndu̱kú ra nakiꞌin ra ñava̱ꞌa ndaꞌa̱ yivá ra, ta saá ni̱‑kuchiño ka̱ yivá ra taxi ra ñava̱ꞌa yóꞌo ndaꞌa̱ ra. Vará ndeé ní ni̱xaku ra, ta saá ni, ni̱‑kuchiño ka̱ yivá ra nasama ra ña xa ke̱ꞌé ra.
HEB 12:18 Ta ña ni̱ndoꞌo naxi̱i̱ síkuá yó xi̱na̱ꞌá o̱n si̱ví ñii kúu ña xíꞌin ña táku̱ ndóꞌó vitin. Chi ndóꞌó o̱n vása ní‑xaa̱ yatin ndó yuku̱ ña na̱ní Sinaí, ta naxi̱i̱ síkuá yó ni̱xaa̱ yatin nayóꞌo ta xi̱ni na no̱o̱ xíxi̱ ñoꞌo̱ no̱o̱ naa ní yuku̱ yóꞌo, ta ndeé ní káni ta̱chi̱.
HEB 12:19 Ta xi̱ni̱ so̱ꞌo naxi̱i̱ síkuá yó ña ni̱nda̱ꞌyi tón trompeta, ta xi̱ni̱ so̱ꞌo na to̱ꞌon ña ni̱ka̱ꞌa̱n Ndios xíꞌin na. Táꞌan mií xíni̱ so̱ꞌo na to̱ꞌon Ndios ña káꞌa̱n ra xíꞌin na, ta saá xa̱ku ndáꞌví na no̱o̱ ra ña o̱n ka̱ꞌa̱n ka̱ ra xíꞌin na,
HEB 12:20 chi to̱ꞌon ña káꞌa̱n ra xáꞌnda chiño ra no̱o̱ na, o̱n vása ní‑kundeé ini na koni̱ so̱ꞌo na ña, chi to̱ꞌon yóꞌo káchí ña saá: “Táná kundo̱so̱ ñii ni̱vi án ñii kiti̱ no̱o̱ ñoꞌo̱ yuku̱ Sinaí yóꞌo, ta xíni̱ ñóꞌó kivi̱ ni̱vi yóꞌo án kiti̱ yóꞌo xíꞌin yu̱u̱ ña koon na, án xíꞌin yito̱n tón si̱i̱n nó”, saá ka̱chí Ndios xíꞌin na.
HEB 12:21 Ña xi̱ni na ta xi̱ni̱ so̱ꞌo naxi̱i̱ síkuá yó naIsrael yóꞌo, ta ni̱yi̱ꞌví ní na, ta a̱nda̱ ta̱Moisés ni̱ka̱ꞌa̱n ra, ka̱chí ra saá: “Ndeé ní yíꞌví i̱ nda̱ kísin ni̱no i̱ xíꞌin ña”, ka̱chí ra.
HEB 12:22 O̱n si̱ví nda̱tán ni̱ndoꞌo naxi̱i̱ síkuá yó naIsrael yóꞌo kúu ña ndóꞌo ndó vitin, chi mi̱i ndó xa ku̱yatin ndó yuku̱ ña na̱ní Sion no̱o̱ yóo ñoo Ndios, ta̱a ta̱táku̱. Ta mi̱i ñoo yóꞌo nda̱tán yóo ñoo Jerusalén ña nákaa̱ ñoyívi ni̱no, saá yóo ña, no̱o̱ yóo kua̱ꞌa̱ ní mil naángel kísa káꞌno na Ndios.
HEB 12:23 Ta ñoo yóꞌo yóo ndó no̱o̱ nákutáꞌan ndó xíꞌin ni̱vi na kúu sa̱ꞌya Ndios, na ni̱ka̱ꞌyi̱ ki̱vi̱ no̱o̱ libro yi̱i̱ Ndios ñoyívi ni̱no. Ta xa ku̱yatin ndó no̱o̱ Ndios, ta̱a ta̱ kísa nani ndiꞌi kua̱chi ni̱vi ñoyívi yóꞌo, ta xa ku̱yatin ndó no̱o̱ ndiꞌi ni̱vi na va̱ꞌa na xa ni̱xiꞌi̱ na kúu na sa̱nduu Ndios nayi̱i̱.
HEB 12:24 Ta xa ku̱yatin ndó no̱o̱ Jesucristo, chi xíꞌin ta̱yóꞌo Ndios ki̱ndo̱o ra inka̱ ñaxa̱á ña chi̱ndúꞌu̱ ra xíꞌin ni̱vi ña taxi sanakutáꞌan va̱ꞌa na xíꞌin Ndios vitin. Chi ni̱i̱ Jesucristo ña ni̱xi̱ta̱ ndaꞌa̱ tón cruz ta̱xi ña nduu ni̱vi na ndii no̱o̱ Ndios, ta ni̱i̱ yóꞌo kómí ka̱ ña ndee̱ no̱o̱ ni̱i̱ ta̱Abel ña ni̱xi̱ta̱ xi̱na̱ꞌá.
HEB 12:25 Ta saá koto va̱ꞌa ndó, o̱n xaa no̱o̱ ndó Ndios, ta̱a ta̱ káꞌa̱n xíꞌin ndó. NaIsrael xi̱na̱ꞌá o̱n vása ní‑kaku nayóꞌo no̱o̱ Ndios xa̱ꞌa̱ ña ni̱‑xiin na kandixa na ra, ki̱vi̱ ni̱ka̱ꞌa̱n ra xíꞌin na no̱o̱ yóo yuku̱ Sinaí ñoyívi yóꞌo. Ta mi̱i yó, tá o̱n xi̱in yó kandixa yó Jesucristo, ta̱a ta̱ káꞌa̱n xíꞌin yó nda̱ ñoyívi ni̱no, ndixa nda̱ loꞌo o̱n ka̱ku yó no̱o̱ ra.
HEB 12:26 Ta xi̱na̱ꞌá ki̱vi̱ ni̱ka̱ꞌa̱n Ndios, ta to̱ꞌon ra sa̱ta̱an ña ñoyívi yóꞌo, ta vitin káꞌa̱n ra, káchí ra saá: “Va̱xi ñii ki̱vi̱, ta ñii la̱á ka̱ yichi̱ sata̱an i̱ ñoyívi no̱o̱ ñoꞌo̱, ta sata̱an i̱ ñoyívi ni̱no”, káchí ra.
HEB 12:27 Tá ña ni̱ka̱ꞌa̱n Ndios to̱ꞌon yóꞌo ndí inka̱ yichi̱ sata̱an ra ñoyívi yóꞌo, kúnda̱a̱ ini yó ndí ndiꞌi ña ki̱sa va̱ꞌa ra ña kúu ña kivi sakanda ra, ndiꞌi xa̱ꞌa̱ ndiꞌi ñayóꞌo. Ta saá ndiꞌi ña o̱n kívi sakanda ra kindo̱o ña ndiꞌi saá ki̱vi̱ ña va̱xi.
HEB 12:28 Ta yichi̱ no̱o̱ xáꞌnda chiño Ndios kutaku̱ yó xíꞌin ra, nda̱ loꞌo o̱n sakanda ra ñayóꞌo. Ta xa̱ꞌa̱ ñayóꞌo xíni̱ ñóꞌó ka̱ꞌa̱n yó: “Táxaꞌvi ún, Tata Yivá yó Ndios”, ta va̱ꞌa ná kasa káꞌno yó ra xíꞌin ña ndinoꞌo ini yó xa̱ꞌa̱ ña sakusii̱ yó ini ra, ta chinóo síkón yó ñato̱ꞌó ra.
HEB 12:29 Saá keꞌé yó, chi Ndios yóo ra nda̱tán yóo ñoꞌo̱ xíxi̱ ña xáꞌmi ta sándiꞌi xa̱ꞌa̱ ndiꞌi ña o̱n váꞌa.
HEB 13:1 Ndóꞌó ni̱vi na kándixa Jesucristo, o̱n sandakoo ndó ña ndixa kíꞌvi ini ndó xíni táꞌan ndó, chi nda̱tán yóo ñani mi̱i ndó saá yóo ndó xíꞌin táꞌan ndó.
HEB 13:2 Ta o̱n nandoso ndó ña va̱ꞌa nakiꞌin ndó ni̱vi na kixaa̱ veꞌe ndó. Chi xi̱na̱ꞌá sava ni̱vi va̱ꞌa na̱kiꞌin na inka̱ ni̱vi, vará o̱n vása ní‑kunda̱a̱ ini na ndí naángel na ki̱xi no̱o̱ Ndios kúu na na̱kiꞌin na.
HEB 13:3 O̱n nandoso ndó xa̱ꞌa̱ ni̱vi na ñóꞌo ini veꞌe ka̱a xa̱ꞌa̱ ña ndíko̱n na Jesucristo. Chindeé ndó nayóꞌo, ta nda̱tán yóo ña ñóꞌo mi̱i ndó ini veꞌe ka̱a xíꞌin na, saá chindeé ndó na. Kani si̱ni̱ ndó xa̱ꞌa̱ ni̱vi na xóꞌvi̱ ní kéꞌé inka̱ ni̱vi xíꞌin na, ta chindeé ndó na, nda̱tán yóo ña xóꞌvi̱ mi̱i ndó xíꞌin na, saá chindeé ndó nayóꞌo.
HEB 13:4 Ta ndiꞌi ni̱vi xíni̱ ñóꞌó kunda̱a̱ ini na ndí ña ndáya̱ꞌví ní ta yi̱i̱ ní no̱o̱ Ndios kúu ña tonda̱ꞌa̱ ta̱a xíꞌin ñaꞌa̱. Ta ta̱a ta̱ yóo ñásíꞌí o̱n váꞌa ki̱ꞌvi ra xíꞌin inka̱ ñaꞌa̱, ta ñaꞌa̱ ñá yóo yii̱ o̱n váꞌa ki̱ꞌvi ñá xíꞌin inka̱ ta̱a. Ta saá ñii ñii nayóꞌo xíni̱ ñóꞌó vivíi taxi ndinoꞌo xíꞌin mi̱i na ndaꞌa̱ táꞌan na. Saá chi Ndios kasa nani ra xa̱ꞌa̱ ta̱a ta̱ kíꞌvi kua̱chi xíꞌin ñaꞌa̱ ñá o̱n si̱ví ñásíꞌí ra kúu, án ñaꞌa̱ ñá kíꞌvi kua̱chi xíꞌin ta̱a ta̱ o̱n si̱ví yii̱ ñá kúu.
HEB 13:5 O̱n sandiꞌi ní ini ndó xa̱ꞌa̱ ña ndukú ndó kukomí ndó kua̱ꞌa̱ ní si̱ꞌún. Nda̱ víka̱, ná kusii̱ ini ndó xíꞌin ña kómí ndó, chi saá ka̱chí Ndios: “Ndiꞌi saá ki̱vi̱ yóo i̱ xíꞌin ndó. Nda̱ loꞌo o̱n sandakoo i̱ ndóꞌó nda̱ ñii ki̱vi̱”, ka̱chí Ndios.
HEB 13:6 Ña̱kán kúchiño ka̱ꞌa̱n yó xíꞌin ndinoꞌo ini yó, kachí yó saá: “Mi̱i Ndios kúu ta̱a ta̱ yóo chíndeé yi̱ꞌi̱, ta saá nda̱ loꞌo o̱n kuyi̱ꞌví i̱ nda̱ yukú no̱o̱ ña o̱n váꞌa ndukú ni̱vi keꞌé na xíꞌin i̱”, saá kachí yó.
HEB 13:7 Nakáꞌán ndó xa̱ꞌa̱ ni̱vi na xi̱ndiso chiño no̱o̱ ndó na kúu na nda̱to̱ꞌon xa̱ꞌa̱ to̱ꞌon Ndios xíꞌin ndó, ta sa̱náꞌa na ndóꞌó ndasaá vivíi kundiko̱n ndó yichi̱ ra. Kani si̱ni̱ ndó ndasaá vivíi xi̱taku̱ na ñoyívi yóꞌo, ta ndasaá vivíi xi̱ndaa ini na Ndios ndiꞌi saá ki̱vi̱. Ta mi̱i ndó xíni̱ ñóꞌó kundiko̱n ndó yichi̱ Ndios nda̱tán xi̱ndiko̱n nayóꞌo.
HEB 13:8 Jesucristo o̱n vása násama ra. Ñii yóo ra nda̱tán ni̱xi̱yo ra xi̱na̱ꞌá, saá yóo ra vitin, ta saá koo ra ndiꞌi saá ki̱vi̱ ña va̱xi.
HEB 13:9 O̱n taxi ndó ña sandáꞌví inka̱ ni̱vi ndóꞌó xíꞌin ña sánáꞌa na ndóꞌó inka̱ to̱ꞌon ña o̱n vása yóo yuꞌú xíꞌin to̱ꞌon Ndios. Ndios ndixa kéꞌé ra ñava̱ꞌa xíꞌin mi̱i yó, ta ñava̱ꞌa yóꞌo kúu ña chíkaa̱ ndee̱ níma̱ yó. Ta nda̱yí ña xáꞌnda chiño ña káꞌa̱n xa̱ꞌa̱ yu kúu ña va̱ꞌa kuxu yó, ta yu kúu ña o̱n váꞌa kuxu yó, ta nda̱yí yóꞌo o̱n vása chíndeé ña mi̱i yó ña kutaku̱ yó nda̱tán kóni Ndios.
HEB 13:10 Ta mi̱i yó kúu yó ni̱vi na ndíko̱n yichi̱ Jesucristo, ta ta̱yóꞌo ni̱so̱ko̱ ndiꞌi xíꞌin mi̱i ra ndaꞌa̱ tón cruz, tón ni̱xi̱yo nda̱tán ni̱xi̱yo na̱ma̱ yi̱i̱ veꞌe ño̱ꞌo mandiado no̱o̱ ni̱so̱ko̱ nasu̱tu̱ kiti̱ kui̱ya̱ xi̱na̱ꞌá. Ta xa̱ꞌa̱ ña kándixa yó Jesucristo ta ñii yóo yó xíꞌin ra, vitin xa ndo̱o kua̱chi yó, ta nákutáꞌan va̱ꞌa yó xíꞌin Ndios. Ta nasu̱tu̱ na o̱n xi̱in kandixa Jesucristo, ta kísa chiño ka̱ na no̱o̱ nda̱yí yatá ña xa̱ꞌnda chiño ta̱Moisés, ta ña kéꞌé na saá o̱n vása chíndeé ña nayóꞌo ña kutáꞌan va̱ꞌa na xíꞌin Ndios.
HEB 13:11 Ñii ñii kui̱ya̱ ta̱káꞌno no̱o̱ nasu̱tu̱ xi̱niꞌi ra ni̱i̱ kiti̱ ta xi̱ki̱ꞌvi ra ini Cuarto ñaYi̱i̱ Ndinoꞌo veꞌe ño̱ꞌo mandiado xa̱ꞌa̱ ña taxi ra ni̱i̱ yóꞌo ña so̱ko̱ ra ña no̱o̱ Ndios ña nakata ña kua̱chi ni̱vi; ta saá yi̱kí ko̱ñu kiti̱ tí ni̱xiꞌi̱ yóꞌo xi̱xaꞌmi na ña ñii xiiña ña xíká loꞌo no̱o̱ ñoo no̱o̱ xi̱taku̱ ni̱vi.
HEB 13:12 Ta ñii ki̱ꞌva saá, Jesucristo ni̱xo̱ꞌvi̱ ra ta ni̱xiꞌi̱ ra ñii xiiña ña xíká loꞌo no̱o̱ ñoo Jerusalén. Ta xíꞌin ni̱i̱ ra ña ni̱xi̱ta̱ ndaꞌa̱ tón cruz, Ndios nákata ra kua̱chi ni̱vi.
HEB 13:13 Ña̱kán va̱ꞌa kee yó ñoo no̱o̱ táku̱ ni̱vi na o̱n xi̱in kandixa Jesucristo, ta ko̱ꞌo̱n yó nakutáꞌan yó xíꞌin ra ñii xiiña ña xíká loꞌo no̱o̱ ñoo yóꞌo. Ta saá ñii káchí xo̱ꞌvi̱ yó xíꞌin ña sakukaꞌan ni̱vi no̱o̱ yó, nda̱tán ni̱xo̱ꞌvi̱ mi̱i ra.
HEB 13:14 Chi o̱n ko̱ó nda̱ ñii ñoo ñoyívi yóꞌo ña koo ndiꞌi saá ki̱vi̱ no̱o̱ kindo̱o yó kutaku̱ yó. Ta saá mi̱i yó kóni ní yó ki̱ꞌvi yó ñoo xa̱á ña va̱xi no̱o̱ kutaku̱ yó ndiꞌi saá ki̱vi̱.
HEB 13:15 Xa̱ꞌa̱ ña yóo Jesucristo táku̱ ra níma̱ yó vitin, ná kasa káꞌno yó Ndios ndiꞌi saá ki̱vi̱, ta kachí yó saá: “Ndios kúu Ta̱a ta̱Káꞌno ní no̱o̱ yó”, saá kachí yó. Ta to̱ꞌon ña káꞌa̱n yó xíꞌin ndinoꞌo níma̱ yó saá, nda̱tán yóo ñava̱ꞌa sóko̱ yó no̱o̱ Ndios, saá yóo ña.
HEB 13:16 O̱n nandoso ndó keꞌé ndó ñava̱ꞌa, ta xíꞌin ña kómí ndó chindeé ndó ni̱vi na o̱n ko̱ó ña kómí, chi nda̱tán yóo ña sóko̱ ndó no̱o̱ Ndios, saá yóo ña chíndeé ndó ni̱vi, ta xíꞌin ña kéꞌé ndó saá sákusii̱ ndó ini Ndios.
HEB 13:17 Kasa ndivi ndó ña ndúkú na ndíso chiño no̱o̱ ndó, ta kasa ni̱no̱ xíꞌin mi̱i ndó xa̱ꞌa̱ ña vivíi kasa ndivi ndó ña káꞌa̱n na xíꞌin ndó. Saá chi na ndíso chiño no̱o̱ ndó o̱n vása sándakoo na ña vivíi ndáa na ndóꞌó, chi to̱nda̱a ñii ki̱vi̱ koni̱ ñóꞌó kuita nayóꞌo nataxi na kuenda no̱o̱ Ndios xa̱ꞌa̱ chiño ki̱sa ndivi na. Ta ndóꞌó kasa ndivi ndó ña kóni na, ta saá nayóꞌo xíꞌin ñasi̱i̱ ini na kuchiño na kasa ndivi na chiño na. Ta ndóꞌó xíni̱ ñóꞌó vivíi kasa ndivi ndó chiño no̱o̱ na xa̱ꞌa̱ ña o̱n kuchuchú ini na. Saá chi, tá o̱n vása vivíi kísa ndivi ndó chiño saá, ta ña ma̱ni̱ kúu ña no̱o̱ mi̱i ndó.
HEB 13:18 O̱n sandakoo ndó káꞌa̱n ndó xíꞌin Ndios xa̱ꞌa̱ ndi̱. Chi xíni̱ va̱ꞌa ndi̱ ndí o̱n ko̱ó kua̱chi ndíso ndi̱, ta chíkaa̱ ini ndi̱ keꞌé ndi̱ ndasaá kuiti ñanda̱a̱ ndiꞌi saá ki̱vi̱.
HEB 13:19 Ta yi̱ꞌi̱ xáku ndáꞌví i̱ no̱o̱ ndó ña ka̱ꞌa̱n ndó ndukú ndó no̱o̱ Ndios, ña ya̱chi̱ taxi ra xaa̱ tuku i̱ no̱o̱ ndó.
HEB 13:20 Ta xa̱ꞌa̱ ña ke̱ꞌé Jesucristo ña ni̱xi̱ta̱ ni̱i̱ ra ndaꞌa̱ tón cruz, Ndios ki̱ndo̱o ra ñii ñava̱ꞌa káꞌno xíꞌin yó ndiꞌi saá ki̱vi̱ ña va̱xi. Ndios ta̱a ta̱ táxi ñava̱ꞌa nákaa̱ ini yó kúu ta̱a ta̱ sa̱nataku̱ Jesucristo, Ta̱a ta̱Káꞌno no̱o̱ yó. Ta Jesucristo ndáa ra mi̱i yó nda̱tán yóo ñii ta̱a ta̱ vivíi ndáa ndikachi sa̱na̱ ra.
HEB 13:21 Yi̱ꞌi̱ ndúkú i̱ no̱o̱ Ndios, ña taxi ra ndee̱ ra ndaꞌa̱ ndó xa̱ꞌa̱ ña kuchiño ndó kasa ndivi ndó ña kóni ra. Ta xíꞌin ña kísa chiño Jesucristo ini yó, ná sanduu ra yó ni̱vi na sakusii̱ ini Ndios. Ta xa̱ꞌa̱ ñayóꞌo, ná kasa káꞌno ní yó Jesucristo ndiꞌi saá ki̱vi̱. Saá ná koo ña.
HEB 13:22 Nañani yó xíꞌin náki̱ꞌva̱ yó, xáku ndáꞌví i̱ no̱o̱ ndó, ndí xíꞌin ña káꞌno ini ndó chikaa̱ so̱ꞌo ndó to̱ꞌon ña ni̱taa i̱ no̱o̱ tutu yóꞌo. Chi o̱n vása ní‑taa i̱ kua̱ꞌa̱ ní to̱ꞌon no̱o̱ tutu yóꞌo.
HEB 13:23 Ta kóni i̱ ndato̱ꞌon i̱ xíꞌin ndóꞌó ña kunda̱a̱ ini ndó ndí ñani yó ta̱Timoteo, xa ke̱e ra veꞌe ka̱a ta xa yóo ndíka̱ ra vitin. Táná kixaa̱ ya̱chi̱ ra no̱o̱ yóo i̱ yóꞌo, ta saá xaa̱ ra xíꞌin i̱ ña koto ndi̱ ndóꞌó.
HEB 13:24 Ta tíꞌví ndi̱ to̱ꞌon ña chindeé ndó no̱o̱ ndi̱ ndiꞌi ni̱vi na ndíso chiño no̱o̱ ndó, ta tíꞌví ndi̱ to̱ꞌon ña chindeé ndó no̱o̱ ndi̱ ndiꞌi nañani yó xíꞌin náki̱ꞌva̱ yó na ndíko̱n Jesucristo. Ta nañani yó xíꞌin náki̱ꞌva̱ yó na kándixa Jesucristo, na táku̱ ñoo estado Italia, tíꞌví na to̱ꞌon ña chindeé na ndóꞌó.
HEB 13:25 Ná keꞌé Ndios ñava̱ꞌa xíꞌin ndiꞌi ndó. Saá ná koo ña.
JAM 1:1 Yi̱ꞌi̱ kúu ta̱Santiago, ta̱a ta̱ kísa chiño no̱o̱ Ndios xíꞌin no̱o̱ Jesucristo, Ta̱a ta̱Káꞌno no̱o̱ yó. Táa i̱ tutu yóꞌo ña tiꞌví i̱ to̱ꞌon va̱ꞌa chindeé i̱ ndóꞌó nañoo yó naIsrael, na ni̱xi̱ta̱ níꞌnó na táku̱ ndiꞌi saá xiiña no̱o̱ ñoꞌo̱ ñoyívi yóꞌo.
JAM 1:2 Nañani yó xíꞌin náki̱ꞌva̱ yó na kándixa Jesucristo, ná kunakaa̱ ñasi̱i̱ ini ndó ki̱vi̱ kíxaa̱ ndiꞌi saá no̱o̱ ña xóꞌvi̱ no̱o̱ ndó.
JAM 1:3 Saá chi kúnda̱a̱ ini yó ndí ndiꞌi saá no̱o̱ ña xóꞌvi̱ kúu ña xíto ndoso mi̱i yó án ndixa kándixa ka̱ yó Jesucristo. Ta xíꞌin ñayóꞌo sákuáꞌá yó nduu yó ni̱vi na kundeé xíꞌin ña yo̱ꞌvi̱, ta o̱n sandakoo yó yichi̱ va̱ꞌa.
JAM 1:4 Tá o̱n vása sandakoo yó yichi̱ va̱ꞌa, vará kua̱ꞌa̱ ní ña xóꞌvi̱ yó, ta saá nduu yó ni̱vi na va̱ꞌa ni̱xaa̱ xa̱ꞌno no̱o̱ Ndios, kuu yó ni̱vi na o̱n vása xíni̱ ñóꞌó ka̱ inka̱ no̱o̱ ndee̱ ña kasa ndivi na ña káchí ini Ndios.
JAM 1:5 Ta yóo ñii ndóꞌó, ta kúma̱ni̱ xíꞌin ndó ñandíchí va̱xi no̱o̱ Ndios, ta va̱ꞌa ndukú ndó ña no̱o̱ Ndios, ta ndixa taxi ra ñandíchí ndaꞌa̱ ndó. Saá chi ta̱a ta̱ va̱ꞌa ini kúu Ndios, o̱n vása kúchiton ra nda̱ ñii ni̱vi, ta táxi ra ñandíchí ndaꞌa̱ ndiꞌi ni̱vi na ndúkú ña no̱o̱ ra; ñandíchí yóꞌo kúu ña xíni̱ ñóꞌó ñii ñii ni̱vi ña va̱ꞌa kutaku̱ na nda̱tán kóni Ndios.
JAM 1:6 Ta ki̱vi̱ ndúkú yó ñandíchí no̱o̱ Ndios, ta xíni̱ ñóꞌó kandixa ndinoꞌo ini yó ndí ndixa taxi ra ña xíni̱ ñóꞌó yó ndaꞌa̱ yó. Ta o̱n váꞌa kaka o̱vi̱ ini yó, chi nda̱tán yóo takuií tá kánda xíno no̱o̱ mi̱ni, ta kua̱ꞌa̱n rá yóꞌo ta kua̱ꞌa̱n rá kaa̱, ke̱ꞌé ta̱chi̱ xíꞌin rá, saá yóo ni̱vi na xíka o̱vi̱ ini.
JAM 1:7 Ta ni̱vi na xíka o̱vi̱ ini nda̱ ma̱ni̱ kundati na nakiꞌin na ñava̱ꞌa ndúkú na no̱o̱ Ndios, chi Ndios o̱n taxi ra ña ndaꞌa̱ na.
JAM 1:8 Chi ni̱vi na xíka o̱vi̱ ini, vitin xáni ini na: “Yichi̱ yóꞌo kúu ña va̱ꞌa ní”, ta inka̱ ki̱vi̱ tuku xáni ini na: “Va inka̱ yichi̱ yóꞌo kúu ña va̱ꞌa ka̱”, ta saá tuku tuku násama na yichi̱ no̱o̱ xíka na.
JAM 1:9 Ta ndóꞌó, nañani yó án náki̱ꞌva̱ yó na kúu nandáꞌví ta kándixa ndó Jesucristo, ná kunakaa̱ ñasi̱i̱ ini ndó, chi nanáꞌno kúu ndó no̱o̱ yichi̱ Ndios.
JAM 1:10 Ta ndóꞌó, nañani yó án náki̱ꞌva̱ yó na kúu nakuíká, ná kunakaa̱ ñasi̱i̱ ini ndó chi nákoni ndó nandáꞌví kúu ndó no̱o̱ Ndios. Nda̱tán yóo yita ña ndúta̱ yuku̱, ta ya̱chi̱ ndíꞌi xa̱ꞌa̱ ña, saá yóo ni̱vi nakuíká, chi o̱n vása kundeé ñakuíká ni̱vi koo ña ndiꞌi saá ki̱vi̱ va̱xi.
JAM 1:11 Tá xita̱a̱n va̱xi kana ño̱ꞌo, ta kíxáꞌá ndeé ní chíkaa̱ ña kaꞌni̱, ta yu̱ku̱ kuíi̱ kíxáꞌá ña yíchi̱ ña, ta yita livi kóyo ña no̱o̱ ñoꞌo̱, ta ndíꞌi xa̱ꞌa̱ ña. Ñii ki̱ꞌva saá kundoꞌo nakuíká, kísa chiño na ta livi ní táku̱ na, ta ñii kuiti kixaa̱ ña kivi̱ na.
JAM 1:12 Nákaa̱ va̱ꞌa ñasi̱i̱ níma̱ ni̱vi na kúndeé ini xíꞌin ndiꞌi ñayo̱ꞌvi̱ xíto ndoso ñaꞌá, ta vará nda̱ yo̱ꞌvi̱ ní xóꞌvi̱ na, ta o̱n vása sándakoo na kándixa na Jesucristo. Ta saá Ndios chaꞌvi ra ni̱vi yóꞌo xíꞌin ña kutaku̱ na xíꞌin ra ndiꞌi saá ki̱vi̱ ña va̱xi, chi saá yóo to̱ꞌon ña ni̱ka̱ꞌa̱n ra chi̱ndúꞌu̱ ra kundivi xa̱ꞌa̱ ni̱vi na kíꞌvi ní ini xíni ñaꞌá.
JAM 1:13 Tá yóo ñii ndóꞌó xáni ini ndó keꞌé ndó ña o̱n váꞌa, ta o̱n kani ini ndó ndí Ndios kúu ta̱a ta̱ chíndaꞌá ndóꞌó keꞌé ndó saá. Chi Ndios nda̱ loꞌo o̱n vása xáni ini ra keꞌé ra ña o̱n váꞌa, ni o̱n vása chúꞌu ra ni̱vi keꞌé na ña o̱n váꞌa.
JAM 1:14 Ta ña káchí ini mi̱i yó kúu ña chíndaꞌá mi̱i yó keꞌé yó ña o̱n váꞌa, ta sándáꞌví ña mi̱i yó kasa ndivi yó ña o̱n váꞌa.
JAM 1:15 Táná kasa ndivi yó ña o̱n váꞌa ña kúsii̱ ini yó, ta saá nakava yó kua̱chi, ta kixáꞌá yó taxi xíꞌin mi̱i yó kutaku̱ yó ña o̱n váꞌa. Ta xa̱ꞌa̱ ñayóꞌo kua̱ꞌa̱n yó yichi̱ no̱o̱ ndañóꞌó yó ta o̱n kuchiño kutaku̱ yó xíꞌin Ndios.
JAM 1:16 Ndóꞌó nata̱a ñani yó xíꞌin ndóꞌó náñaꞌa̱ ki̱ꞌva̱ yó, kíꞌvi ní ini i̱ xíni i̱ ndóꞌó. Ndáto̱ꞌon i̱ xíꞌin ndó: O̱n sandáꞌví xíꞌin mi̱i ndó.
JAM 1:17 Chi ndiꞌi ña ndinoꞌo va̱ꞌa kómí yó ta nakiꞌin ka̱ yó, Yivá yó Ndios táxi si̱i̱ ra ña ndaꞌa̱ yó. Ta Ndios kúu ta̱a ta̱ ki̱sa va̱ꞌa ndiꞌi ña kúu ñoꞌo̱ yéꞌe ña yóo ñoyívi ni̱no. Ta mi̱i Ndios o̱n vása yóo ra nda̱tán yóo ña yéꞌe ki̱sa va̱ꞌa ra, saá chi ndásava yóo ña nákasi no̱o̱ ña yéꞌe yóꞌo, ta o̱n vása tívi ka̱ no̱o̱ ña ta nákoo ku̱nda̱ti̱. Ta Ndios, o̱n ko̱ó ña kúchiño nasama ñaꞌá, ta ni o̱n vása násama xíꞌin mi̱i ra.
JAM 1:18 Xa̱ꞌa̱ ña kándixa yó to̱ꞌon ra ña kúu ñanda̱a̱, ta Ndios sa̱nduu ra mi̱i yó sa̱ꞌya ra, ta nda̱sa ra mi̱i yó ni̱vi xa̱á. Ta saá kúu yó nano̱ó no̱o̱ ndiꞌi inka̱ ña ndasa xa̱á Ndios ki̱vi̱ ña va̱xi.
JAM 1:19 Ndóꞌó nañani yó xíꞌin náki̱ꞌva̱ yó, chikaa̱ so̱ꞌo ndó ña ka̱ꞌa̱n i̱ xíꞌin ndó vitin: Ndiꞌi ndó xíni̱ ñóꞌó sakuáꞌá ndó koni̱ so̱ꞌo ndó ña káꞌa̱n inka̱ ni̱vi xíꞌin ndó; tá kóni ndó ndakuii̱n ndó yuꞌu̱ na, ta siꞌna kani va̱ꞌa si̱ni̱ ndó ndá to̱ꞌon kúu ña va̱ꞌa ndakuii̱n ndó yuꞌu̱ na. Ta o̱n kama ní saa̱ ini ndó xíꞌin ni̱vi.
JAM 1:20 Chi táná saa̱ ini yó xíꞌin inka̱ ni̱vi, ta o̱n kívi kasa ndivi yó ña kóni Ndios.
JAM 1:21 Ña̱kán tava ndó ndiꞌi ña o̱n váꞌa ñóꞌo ka̱ ini ndó xíꞌin ndiꞌi ñakini ñóꞌo ka̱ níma̱ ndó, ta ndixa sandakoo ndó kéꞌé ndó ndiꞌi ña o̱n váꞌa. Ta xíꞌin ñato̱ꞌó nakiꞌin ndó to̱ꞌon Ndios ña ni̱ka̱ꞌa̱n ra xíꞌin yó. Chi to̱ꞌon Ndios yóꞌo kómí ña ndee̱ ña saka̱ku ña mi̱i yó.
JAM 1:22 O̱n sandáꞌví xíꞌin mi̱i ndó. Tá ndasaá kuiti xíni̱ so̱ꞌo ndó to̱ꞌon Ndios, o̱n vása ndáya̱ꞌví ní ñayóꞌo. Saá chi ndixa xíni̱ ñóꞌó kasa ndivi yó ña káꞌa̱n to̱ꞌon Ndios, ta ko̱ꞌo̱n yó yichi̱ no̱o̱ xáꞌnda chiño ra.
JAM 1:23 Ni̱vi na kuiti xíni̱ so̱ꞌo to̱ꞌon Ndios, ta o̱n vása kísa ndivi na ña káꞌa̱n to̱ꞌon ra, nayóꞌo yóo na nda̱tán yóo ñii ta̱a ta̱ ndasaá kuiti xíto ra no̱o̱ ra no̱o̱ yu̱tátá.
JAM 1:24 Chi ta̱yóꞌo kuiti xíto ra no̱o̱ ra, ta saá kée ra kua̱ꞌa̱n ra, ta o̱n vása ndíꞌi ini ra ndasa ndii ra no̱o̱ ra, ta kama nándoso ra ndasaá káa no̱o̱ ra.
JAM 1:25 Ta ni̱vi na o̱n vása nándoso to̱ꞌon Ndios ña xi̱ni̱ so̱ꞌo na, ta chíkaa̱ na ndee̱ nándukú na kasa ndivi na ña xáꞌnda chiño to̱ꞌon yóꞌo, ta xa̱ꞌa̱ ña kéꞌé na ñayóꞌo, kunakaa̱ ñasi̱i̱ ini na. Chi to̱ꞌon Ndios ña va̱ꞌa ndinoꞌo kúu ña, ta kómí ña ndiꞌi ndee̱ ra ña chindeé ña mi̱i yó ña o̱n vása kaꞌnda chiño ka̱ ñandiva̱ꞌa no̱o̱ yó.
JAM 1:26 Tá yóo ñii ndó ta xáni si̱ni̱ ndó va̱ꞌa ndíko̱n ndó yichi̱ Ndios, ta o̱n vása násita xíꞌin mi̱i ndó no̱o̱ ndiꞌi ña o̱n váꞌa ka̱ꞌa̱n ndó, ta na sándáꞌví xíꞌin mi̱i kúu ndó, chi no̱o̱ Ndios o̱n vása ndáya̱ꞌví yichi̱ kua̱ꞌa̱n ndó.
JAM 1:27 Tá kua̱ꞌa̱n yó yichi̱ nda̱a̱ ña ndáya̱ꞌví no̱o̱ Yivá yó Ndios, ta ndixa kasa ndivi yó ñava̱ꞌa ta chindeé yó ndiꞌi ni̱vi na xóꞌvi̱, na kúu naválí xi̱ndáꞌví na o̱n ko̱ó yivá siꞌí, ta na kúu náñaꞌa̱ ná ni̱xiꞌi̱ yii̱, ta kundaa yó xíꞌin mi̱i yó ña o̱n keꞌé yó ña o̱n váꞌa nda̱tán kéꞌé ni̱vi ñoyívi yóꞌo.
JAM 2:1 Nañani yó xíꞌin náki̱ꞌva̱ yó, ndóꞌó kúu na kándixa Jesucristo, Ta̱a ta̱Káꞌno no̱o̱ yó, ta̱ kómí ndiꞌi ndee̱ va̱ꞌa. Ta xa̱ꞌa̱ ña kándixa ndó saá, o̱n váꞌa naka̱xin ndó ni̱vi, saá chi ñii ki̱ꞌva xíni̱ ñóꞌó kukiꞌvi ini yó koni yó nandáꞌví xíꞌin nakuíká.
JAM 2:2 Tá nákutáꞌan yó veꞌe no̱o̱ kísa káꞌno yó Ndios, tá xíto yó ñii ta̱kuíká ni̱ki̱ꞌvi ra no̱o̱ ndóo yó, ta ndíxin ra tiko̱to̱ ña va̱ꞌa ña yáꞌví ní, ta nákaa̱ seꞌe̱ ña yéꞌe ndaꞌa̱ ra, ta tuku xíto yó va̱xi inka̱ ta̱a, ta̱yóꞌo kúu ñii ta̱ndáꞌví, ta ndíxin ra tiko̱to̱ láꞌlá yatá, ta ndáꞌví ní káa ra,
JAM 2:3 ta mi̱i yó kama ní ta va̱ꞌa ní to̱ꞌó kua̱ꞌa̱n yó nakiꞌin yó ta̱kuíká, ta káꞌa̱n yó xíꞌin ra, káchí yó saá: “Koo ún, tata, yóꞌo yóo táyi̱ tón va̱ꞌa koo ún”, káchí yó xíꞌin ra. Ta xíꞌin ta̱ndáꞌví síín káꞌa̱n yó xíꞌin ra, káchí yó saá: “Kundichi ún nda̱ kaa̱, án no̱o̱ ñoꞌo̱ yóꞌo va̱ꞌa koo ún”, káchí yó xíꞌin ra.
JAM 2:4 Tá saá kísa ndivi yó xíꞌin ni̱vi, ñayóꞌo sánáꞌa ndí náka̱xin yó ni̱vi chi va̱ꞌa ka̱ na̱kiꞌin yó nakuíká no̱o̱ nandáꞌví. Nda̱tán yóo nachiño na o̱n vása va̱ꞌa kísa nani kua̱chi, saá yóo mi̱i yó, tá náka̱xin yó ni̱vi.
JAM 2:5 Nañani yó xíꞌin náki̱ꞌva̱ yó, koni̱ so̱ꞌo va̱ꞌa ndó ña káꞌa̱n i̱ xíꞌin ndó: Ndios ni̱ka̱ꞌa̱n ra ndí nandáꞌví ñoyívi yóꞌo kuu nakuíká no̱o̱ ra xa̱ꞌa̱ ña kándixa na Jesucristo. Ta ni̱vi na kándixa yóꞌo kúu na kutaku̱ xíꞌin ra ta kaꞌnda chiño na xíꞌin ra no̱o̱ ndiꞌi ña yóo, chi saá yóo to̱ꞌon ña ni̱ka̱ꞌa̱n Ndios chi̱ndúꞌu̱ ra kundivi xa̱ꞌa̱ ni̱vi na kíꞌvi ní ini xíni ñaꞌá.
JAM 2:6 Ta mi̱i ndó, o̱n váꞌa kéꞌé ndó chi kísa ni̱no̱ ndó nandáꞌví. ¿Án o̱n si̱ví nakuíká kúu na sáxo̱ꞌvi̱ ní ndóꞌó, ta chíkaa̱ na kua̱chi xa̱ꞌa̱ ndó no̱o̱ nachiño ña sandoꞌo na ndóꞌó?
JAM 2:7 ¿Án o̱n si̱ví mi̱i nakuíká yóꞌo kúu na káꞌa̱n to̱ꞌon o̱n váꞌa ta kúsiki na ki̱vi̱ Jesucristo, Ta̱a ta̱Káꞌno no̱o̱ yó?
JAM 2:8 No̱o̱ to̱ꞌon Ndios ña ni̱taa ta̱Moisés xi̱na̱ꞌá, yóo nda̱yí ña kúu ña káꞌno va̱ꞌa ni̱ka̱ꞌa̱n Ndios, káchí ña saá: “Ñii ki̱ꞌva nda̱tán kíꞌvi ini ndó xíni ndó xíꞌin mi̱i ndó, saá kukiꞌvi ini ndó koni ndó natáꞌan ndó.” Tá ndinoꞌo ini ndó kísa ndivi ndó nda̱yí yóꞌo, ta saá va̱ꞌa kéꞌé ndó.
JAM 2:9 Tá náka̱xin ka̱ ndó ni̱vi ta nákiꞌin va̱ꞌa ka̱ ndó nakuíká no̱o̱ nandáꞌví, ta nákuiso ndó kua̱chi, chi yáꞌa ndoso ndó nda̱yí Ndios.
JAM 2:10 Ta saá, tá yóo ni̱vi na kísa ndivi ndiꞌi nda̱yí Ndios ña ni̱taa ta̱Moisés, ta yáꞌa ndoso na ñii la̱á kuiti nda̱yí yóꞌo, ta xa̱ꞌa̱ ñayóꞌo nákuiso na kua̱chi no̱o̱ Ndios. Ñii ki̱ꞌva nda̱tán ni̱yaꞌa ndoso na ndiꞌi nda̱yí Ndios, saá yóo kua̱chi ndíso na no̱o̱ Ndios.
JAM 2:11 Saá chi ñii la̱á Ndios kúu ta̱a ta̱ xa̱ꞌnda chiño ndiꞌi nda̱yí. Xa̱ꞌnda chiño ra: “O̱n váꞌa ku̱su̱n ñii ta̱a xíꞌin ñii ñaꞌa̱ ñá o̱n si̱ví kúu ñásíꞌí ra, ta ni o̱n váꞌa ku̱su̱n ñii ñaꞌa̱ xíꞌin ñii ta̱a ta̱ o̱n si̱ví yii̱ ñá kúu.” Ta tuku xa̱ꞌnda chiño Ndios: “O̱n váꞌa kaꞌni ñii ni̱vi inka̱ ni̱vi.” Ta saá káꞌa̱n i̱ xíꞌin ndó, tá ñii ta̱a xa̱ꞌni ra ñii ni̱vi vará o̱n vása ní‑kisi̱n ra xíꞌin inka̱ ñaꞌa̱ ñá o̱n si̱ví kúu ñásíꞌí ra, ta ta̱yóꞌo nákuiso ra kua̱chi no̱o̱ Ndios, chi nda̱tán yóo ta̱a ta̱ ni̱yaꞌa ndoso ndiꞌi nda̱yí, saá yóo ra.
JAM 2:12 Xíni̱ ñóꞌó koto va̱ꞌa yó xa̱ꞌa̱ to̱ꞌon káꞌa̱n yó ta xíꞌin ña kéꞌé yó. Saá chi va̱xi ñii ki̱vi̱ Ndios kasa nani ra xa̱ꞌa̱ kua̱chi yó. Ta xíꞌin to̱ꞌon ña xa̱ꞌnda chiño Jesucristo, kasa nani ra ña, chi to̱ꞌon ña xáꞌnda chiño Jesucristo kómí ña ndee̱ ña chindeé ña mi̱i yó ña o̱n kaꞌnda chiño ka̱ ñandiva̱ꞌa no̱o̱ yó.
JAM 2:13 Ta kixaa̱ ki̱vi̱ kasa nani Ndios xa̱ꞌa̱ kua̱chi yó, Ndios o̱n kundáꞌví ini ra koni ra ni̱vi na o̱n vása ní‑kundáꞌví ini xi̱ni inka̱ ni̱vi. Ta ni̱vi na ku̱ndáꞌví ini xi̱ni inka̱ ni̱vi, Ndios kundáꞌví ini ra koni ra na. Ña kúndáꞌví ini yó xíni táꞌan yó kúu ña xíni̱ ñóꞌó ní no̱o̱ Ndios, saá chi xíꞌin ña kúndáꞌví ini ra xíni ra ni̱vi kasa nani ra kua̱chi na.
JAM 2:14 Nañani yó xíꞌin náki̱ꞌva̱ yó, tá kuiti káꞌa̱n yó: “Yi̱ꞌi̱ kándixa i̱ Jesucristo”, káchí yó, ta o̱n vása kísa ndivi yó chiño va̱ꞌa ña sánáꞌa ña ndixa kándixa yó ra, ta to̱ꞌon káꞌa̱n yó ndí kándixa yó, o̱n vása ndáya̱ꞌví ña no̱o̱ Ndios, ni o̱n kúchiño ña saka̱ku ña mi̱i yó.
JAM 2:15 Saá chi tá xíto yó yóo ñii ñani yó án ñii ki̱ꞌva̱ yó, ta o̱n ko̱ó ña kundixin na, ni o̱n ko̱ó ña kuxu na,
JAM 2:16 ta káchí yó xíꞌin na: “Nakutáꞌan yó inka̱ ki̱vi̱. Va̱ꞌa koo ún, ta va̱ꞌa ná koo tiko̱to̱ kundixin ún chi vi̱xin ní, ta kua̱ꞌa̱ kuxu ún nda̱ xáa ini ún”, káchí yó xíꞌin na, ta o̱n vása taxi yó ña xíni̱ ñóꞌó na ndaꞌa̱ na, ta nda̱ ma̱ni̱ káꞌa̱n yó to̱ꞌon yóꞌo xíꞌin na, chi o̱n vása ndáya̱ꞌví ña.
JAM 2:17 Tá ndasaá kuiti káꞌa̱n yó kándixa yó Jesucristo, ta o̱n vása kísa ndivi yó chiño va̱ꞌa ña kóni Ndios, nda̱ ma̱ni̱ káꞌa̱n yó kándixa yó Jesucristo, chi to̱ꞌon vi̱chí kuiti kúu ña.
JAM 2:18 Tá ñii ndó káꞌa̱n, káchí ndó: “Yóo ni̱vi na kándixa Jesucristo, ta o̱n ko̱ó chiño va̱ꞌa kéꞌé na. Ta yóo inka̱ ni̱vi na kándixa Jesucristo, ta kísa ndivi na chiño va̱ꞌa ña kóni Ndios”, káchí ndó. Ta yi̱ꞌi̱ káꞌa̱n i̱, tá o̱n ko̱ó chiño va̱ꞌa kéꞌé ni̱vi, ta saá o̱n ko̱ó ña kómí na sánáꞌa na ndí ndixa kándixa na Jesucristo. Ta ni̱vi na kéꞌé chiño va̱ꞌa, nayóꞌo kómí na ñava̱ꞌa sánáꞌa na ndí ndixa kándixa na Jesucristo.
JAM 2:19 Tá yóo inka̱ ndó káꞌa̱n, káchí ndó: “Kándixa i̱ yóo ñii la̱á Ndios.” Ta ndóꞌó káꞌa̱n saá, vará va̱ꞌa kándixa ndó, ta xíni̱ ñóꞌó kunda̱a̱ ini ndó ndí ñii ki̱ꞌva saá ndiꞌi ñaníma̱ ndiva̱ꞌa kándixa ña yóo ñii la̱á Ndios, ta̱nda̱ kísin ña chi yíꞌví ña xa̱ꞌa̱ ñayóꞌo.
JAM 2:20 Nañani yó xíꞌin náki̱ꞌva̱ yó, o̱n kíꞌví ní kani si̱ni̱ ndó. Xíni̱ ñóꞌó kunda̱a̱ ini ndó ndí nda̱ ma̱ni̱ kúu ña kándixa ndó Jesucristo tá o̱n vása kísa ndivi ndó chiño va̱ꞌa ña kóni Ndios kasa ndivi yó.
JAM 2:21 ¿Án o̱n vása nákáꞌán ndó ndasaá ke̱ꞌé ta̱Abraham, xi̱i̱ síkuá yó kui̱ya̱ xi̱na̱ꞌá? Chi ta̱yóꞌo chi̱kaa̱ so̱ꞌo ra, ta ka̱ndixa ra to̱ꞌon ña ni̱ka̱ꞌa̱n Ndios xíꞌin ra, ta ki̱sa ndivi ra ña so̱ko̱ ra sa̱ꞌya ra ta̱Isaac no̱o̱ Ndios. Ta xa̱ꞌa̱ ñayóꞌo, Ndios ni̱ka̱ꞌa̱n ra ndí ta̱Abraham kúu ra ta̱a ta̱ va̱ꞌa ndinoꞌo no̱o̱ Ndios.
JAM 2:22 Ta vitin kúnda̱a̱ ini ndó ndí xíni̱ ñóꞌó nakutáꞌan ña ka̱ndixa ra xíꞌin ña ki̱sa ndivi ra nda̱tán kóni Ndios, ta xa̱ꞌa̱ ña chiño va̱ꞌa ki̱sa ndivi ra, ni̱to̱nda̱a ra ña xi̱ndaa ndinoꞌo ini ra Ndios.
JAM 2:23 Ta saá ku̱ndivi ña ni̱ka̱ꞌa̱n to̱ꞌon Ndios ña káchí: “Ta̱Abraham ka̱ndixa ra Ndios, ta xa̱ꞌa̱ ñayóꞌo, Ndios ni̱ka̱ꞌa̱n ra ndí ta̱Abraham kúu ta̱a ta̱ ndii ta̱ o̱n ko̱ó kua̱chi ndíso no̱o̱ ra”, káchí to̱ꞌon Ndios. Ta xa̱ꞌa̱ ña ki̱sa ndivi ra ñayóꞌo, ni̱ka̱ꞌa̱n ni̱vi saá: “Ta̱Abraham kúu ta̱a ta̱ nátaꞌan va̱ꞌa xíꞌin Ndios.”
JAM 2:24 Ña̱kán kúnda̱a̱ ini yó Ndios káꞌa̱n ra ndí ni̱vi na va̱ꞌa ndinoꞌo kúu yó no̱o̱ ra, chi kándixa yó ra ta kísa ndivi yó to̱ꞌon ra.
JAM 2:25 Ta yóo inka̱ to̱ꞌon ña ndáto̱ꞌon xa̱ꞌa̱ ñii ñaꞌa̱ ñá na̱ní Rahab, kui̱ya̱ xi̱na̱ꞌá ni̱xi̱yo ñá ta xa̱ꞌa̱ si̱ꞌún ni̱ki̱si̱n ñá xíꞌin kua̱ꞌa̱ ní ta̱a. Ta Ndios ni̱ka̱ꞌa̱n ra ndí ndu̱u ñáñaꞌa̱ va̱ꞌa ndinoꞌo no̱o̱ ra xa̱ꞌa̱ ña chi̱ndeé ñá naIsrael; chi na̱kiꞌin va̱ꞌa ñá o̱vi̱ ta̱a ta̱ ni̱xa̱ꞌa̱n xíto naní ñoo Jericó. Saá chi ñáRahab ta̱an seꞌé ñá nata̱a yóꞌo ini veꞌe ñá, ta chi̱ndeé ñá na ni̱ka̱ku na no̱o̱ nañoo Jericó, ta saá ku̱chiño ndi̱kó na kua̱noꞌo̱ na no̱o̱ ndáti inka̱ nata̱a táꞌan na.
JAM 2:26 To̱ꞌon yóꞌo sánáꞌa ña mi̱i yó ndí ña xíni̱ ñóꞌó ní kúu ña kasa ndivi yó chiño va̱ꞌa ña kóni Ndios. Ta vitin va̱ꞌa ná kani si̱ni̱ ndó xa̱ꞌa̱ inka̱ ña sánáꞌa, ndí yi̱kí ko̱ñu yó xíꞌin níma̱ táku̱ kómí yó, o̱n kuchiño ta̱ꞌvi̱ táꞌan ña, saá chi tá o̱n ko̱ó níma̱ táku̱ kómí yó, ta ni̱vi ni̱xiꞌi̱ kúu yó. Ta saá kúnda̱a̱ ini yó tá ndixa kándixa yó Ndios, ta o̱n kuchiño ta̱ꞌvi̱ táꞌan ña kándixa yó ra xíꞌin ña kísa ndivi yó chiño ña kóni ra.
JAM 3:1 Nañani yó xíꞌin náki̱ꞌva̱ yó, va̱ꞌa ndasaá kuiti loꞌo ndó ndukú ndó kuu ndó ni̱vi na sánáꞌa to̱ꞌon Ndios. Saá chi Ndios kasa nani ra xa̱ꞌa̱ to̱ꞌon ña sánáꞌa ni̱vi, ta yo̱ꞌvi̱ ní ka̱ saxo̱ꞌvi̱ ra ni̱vi na sánáꞌa ña o̱n si̱ví ñandixa kúu, ta ndixa yo̱ꞌvi̱ ka̱ xo̱ꞌvi̱ nayóꞌo no̱o̱ inka̱ ni̱vi na kándixa to̱ꞌon Ndios.
JAM 3:2 Ndiꞌi mi̱i yó kua̱ꞌa̱ ní yichi̱ nákava yó kua̱ꞌa̱ ní kua̱chi. Tá kúchiño naníꞌi yó ni̱vi na nda̱ ñii yichi̱ o̱n vása káꞌa̱n nda̱ ñii to̱ꞌon o̱n váꞌa, ta ni̱vi yóꞌo ndixa kúu na nava̱ꞌa ndinoꞌo. Tá ndixa va̱ꞌa kúchiño ni̱vi xáꞌnda chiño na no̱o̱ to̱ꞌon káꞌa̱n na, ta ñii ki̱ꞌva saá kuchiño ni̱vi yóꞌo kaꞌnda chiño na no̱o̱ ndiꞌi ña o̱n váꞌa kóni keꞌé yi̱kí ko̱ñu na.
JAM 3:3 Ta vitin kani si̱ni̱ ndó xa̱ꞌa̱ ña sánáꞌa ñii ka̱a ña chíkaa̱ yó yuꞌu̱ tíkuáyí ña nasita yó rí. Ñii ka̱a loꞌo ní kúu ña, ta xíꞌin ñaka̱a yóꞌo kúchiño kaꞌnda chiño yó no̱o̱ kiti̱ káꞌno yóꞌo ña ko̱ꞌo̱n rí xíꞌin yó no̱o̱ kóni mi̱i yó.
JAM 3:4 Ta inka̱ ña ndáto̱ꞌon i̱ xíꞌin ndó, kani si̱ni̱ ndó xa̱ꞌa̱ tón barco. Ta tón káꞌno ní kúu nó, vará nda̱ xíni̱ ñóꞌó nó ta̱chi̱ ndeé ní ña sakanda ña nó ko̱ꞌo̱n nó, ta xíꞌin ñii yito̱n loꞌo tón na̱ní timón káva na tón barco yóꞌo ña ko̱ꞌo̱n nó no̱o̱ kóni mi̱i ta̱a ta̱ káva tón barco.
JAM 3:5 Ta ñii ki̱ꞌva saá ndóꞌo yó xíꞌin to̱ꞌon ña káꞌa̱n yó. Saá chi loꞌo ní yáa̱ kómí yó ña táxi kama ní ka̱ꞌa̱n yó to̱ꞌon, ta vará nda̱ loꞌo ní yáa̱ kómí yó, ta ña ndeé ní kúu ña no̱o̱ ndiꞌi yi̱kí ko̱ñu yó. Nda̱tán yóo ñii ñoꞌo̱ loꞌo chíín ña xíxi̱, ta kúchiño ña kaꞌmi ña ñii yuku̱ káꞌno no̱o̱ yóo kua̱ꞌa̱ ní yito̱n, saá yóo yáa̱ yó, chi kúchiño ña sandiꞌi ña xa̱ꞌa̱ kua̱ꞌa̱ ní ni̱vi.
JAM 3:6 Nda̱tán yóo ñoꞌo̱ xíxi̱, saá yóo to̱ꞌon káꞌa̱n yó. Chi yáa̱ yó táxi ña ka̱ꞌa̱n yó ndiꞌi saá no̱o̱ to̱ꞌon ña o̱n váꞌa, ta ndiꞌi ndee̱ to̱ꞌon o̱n váꞌa yóꞌo va̱xi ña no̱o̱ mi̱i ñaníma̱ ndiva̱ꞌa káꞌno, ta kúchiño ña kasa kini ña ta sati̱ví ña mi̱i yó ndiꞌi saá ki̱vi̱ táku̱ yó ñoyívi yóꞌo.
JAM 3:7 Ndixa mi̱i yó nani̱vi xíni̱ va̱ꞌa yó ndasaá kaꞌnda chiño yó no̱o̱ ndiꞌi saá no̱o̱ kiti̱ tí yóo ñoyívi yóꞌo, kiti̱ tí kúu tíyukú, kiti̱ tí yóo ndi̱xi̱n, kiti̱ tí ñóo ti̱xin no̱o̱ ñoꞌo̱ xíka, xíꞌin ndiꞌi kiti̱ tí ñóꞌo ini takuií.
JAM 3:8 Ta nda̱ ñii ni̱vi o̱n ki̱ví kaꞌnda chiño na no̱o̱ to̱ꞌon ña va̱xi no̱o̱ yáa̱ mi̱i na. Chi yáa̱ yó ña táxi ka̱ꞌa̱n yó to̱ꞌon o̱n váꞌa, kómí ña ndee̱ ndiva̱ꞌa ña ka̱ꞌa̱n ña to̱ꞌon xati̱ ña satakuéꞌe̱ ini ni̱vi.
JAM 3:9 No̱o̱ yáa̱ yó va̱xi to̱ꞌon ña kísa káꞌno yó Yivá yó Ndios. Ta tuku mi̱i no̱o̱ yáa̱ yó va̱xi to̱ꞌon ña káꞌa̱n yó sáta̱vi̱ chiꞌña yó inka̱ ni̱vi. Ta o̱n váꞌa ka̱ꞌa̱n yó saá, chi Ndios kúu ta̱a ta̱ ki̱sa va̱ꞌa ndiꞌi ni̱vi nda̱tán yóo mi̱i ra.
JAM 3:10 Nañani yó xíꞌin náki̱ꞌva̱ yó, o̱n váꞌa kasa ndivi yó saá ña kée o̱vi̱ no̱o̱ to̱ꞌon yuꞌu̱ yó. Chi o̱n váꞌa ka̱ꞌa̱n yó to̱ꞌon ña sata̱vi̱ chiꞌña ni̱vi, ta tuku kee to̱ꞌon yuꞌu̱ yó ña ka̱ꞌa̱n yó ná keꞌé Ndios ñava̱ꞌa xíꞌin ni̱vi.
JAM 3:11 Ta va̱ꞌa kani si̱ni̱ ndó ña sánáꞌa ñii pozo no̱o̱ va̱xi takuií. Nda̱tán yóo pozo yóꞌo, saá yóo yuꞌu̱ yó xíꞌin to̱ꞌon káꞌa̱n yó. Saá chi ñii pozo no̱o̱ káku takuií visi, o̱n ki̱ví kaku takuií yo̱ꞌva̱ ini ña.
JAM 3:12 Ñandixa kúu ña, o̱n vása ki̱ví koon tíaceituna ndaꞌa̱ tón higo, ta ni o̱n vása ki̱ví koon kui̱ꞌi higo ndaꞌa̱ tón uva. Ña̱kán tá yóo ñii pozo, o̱n ki̱ví ñii káchí kaku takuií visi xíꞌin takuií yo̱ꞌva̱ ini ña.
JAM 3:13 Tá yóo ñii ndóꞌó, ta xáni si̱ni̱ ndó ni̱vi ndíchí ní kúu ndó ta kúnda̱a̱ ini ndó yichi̱ Ndios, ta saá xíni̱ ñóꞌó keꞌé ndó ñava̱ꞌa, ta to̱ꞌó ní kutaku̱ ndó, ta xíꞌin ñayóꞌo sanáꞌa ndó ndí ndixa ñandíchí Ndios kómí ndó.
JAM 3:14 Tá yóo ñii ndóꞌó, ta kuíni̱ ini ndó xíni ndó inka̱ ni̱vi, ta káchí ini ndó kúu ndó na kúchiño ka̱ no̱o̱ inka̱ ni̱vi, ta saá o̱n váꞌa kasa káꞌno xíꞌin mi̱i ndó ña kani si̱ni̱ ndó ndí nandíchí ní kúu ndó, chi o̱n si̱ví ñanda̱a̱ kúu ña xáni si̱ni̱ ndó.
JAM 3:15 Saá chi tá xáni si̱ni̱ mi̱i ndó ndí ni̱vi ndíchí ní kúu ndó, ta ña xáni si̱ni̱ ndó saá o̱n si̱ví ña va̱xi no̱o̱ Ndios kúu ñayóꞌo, ñandíchí mi̱i ndó yóꞌo kuiti ñandíchí ni̱vi ñoyívi yóꞌo kúu ña, saá chi ñandiva̱ꞌa káꞌno táxi ña kani si̱ni̱ ndó ndí ni̱vi ndíchí ní kúu ndó.
JAM 3:16 Saá chi tá yóo ni̱vi na kuíni̱ ini xíni táꞌan, ta káchí ini na kúu na na kúchiño ka̱ no̱o̱ inka̱ ni̱vi, ta no̱o̱ táku̱ nayóꞌo o̱n ko̱ó ñato̱ꞌó na xíꞌin inka̱ natáꞌan na, chi yóo ndiꞌi saá no̱o̱ ña o̱n váꞌa kéꞌé na.
JAM 3:17 Ta ni̱vi na kómí ñandíchí ña va̱xi no̱o̱ Ndios, nayóꞌo kúu ni̱vi na kéꞌé ñava̱ꞌa no̱o̱ Ndios, to̱ꞌó táku̱ na, o̱n vása káni táꞌan na xíꞌin inka̱ ni̱vi, na va̱ꞌa ini kúu na xíꞌin inka̱ ni̱vi, ta kúndáꞌví ini na xíni na inka̱ ni̱vi, ta sánáꞌa na no̱o̱ ni̱vi ñava̱ꞌa ña xíni̱ na keꞌé na, ta o̱n vása náka̱xin na ni̱vi, ni o̱n vása kúu na ni̱vi na vatá án na o̱vi̱ yuꞌu̱.
JAM 3:18 Ta ni̱vi na vivíi táku̱ xíꞌin táꞌan, ta ñii ki̱ꞌva saá ndúkú na ta chíndeé na ña vivíi kutaku̱ inka̱ ni̱vi xíꞌin táꞌan na, nayóꞌo kúu na kísa ndivi ña kóni Ndios, ta Ndios káchí ra ndí nayóꞌo kúu ni̱vi na va̱ꞌa ndinoꞌo.
JAM 4:1 ¿Míkía̱ va̱xi ña táxi kani táꞌan ndó xíꞌin táꞌan ndó? Ndiꞌi ña o̱n váꞌa ña kúsii̱ ini ndó keꞌé ndó, ñayóꞌo káku ña níma̱ mi̱i ndó. Ña o̱n váꞌa ña yóo níma̱ ndó, ndiꞌi saá ki̱vi̱ káni táꞌan ña xíꞌin ndó, chi kóni ña kaꞌnda chiño ña no̱o̱ ndó.
JAM 4:2 Ndóꞌó kísa kuíni̱ ndó xíꞌin inka̱ ni̱vi xa̱ꞌa̱ ña kómí na, chi kóni ndó kukomí ndó kua̱ꞌa̱ ní ñakuíká. Ta o̱n ki̱ví kukomí ndó ña, ta xa̱ꞌa̱ ñayóꞌo sákaku ndó kua̱chi xíꞌin táꞌan ndó, ta káni táꞌan ndó xíꞌin na, ta xáꞌni ndó ni̱vi, chi kísa yi̱chi̱ ini ndó xa̱ꞌa̱ ña kómí na. O̱n vása kómí ndó ña kóni ndó chi o̱n vása ndúkú ndó ña no̱o̱ Ndios.
JAM 4:3 Chi tá yóo ña ndúkú ndó no̱o̱ Ndios, ta o̱n vása nákiꞌin ndó ña, saá chi ndasaá kuiti ndúkú ndó ñakuíká kóni mi̱i ndó ña koni̱ ñóꞌó ndó no̱o̱ káchí ini mi̱i ndó, ta o̱n vása ndúkú ndó ña kóni Ndios.
JAM 4:4 ¡Ndóꞌó kúu ni̱vi na o̱n vása ndinoꞌo kíꞌvi ini xíni ndó Ndios! ¿Án o̱n vása kúnda̱a̱ ini ndó, ndiꞌi ni̱vi na nátaꞌan va̱ꞌa xíꞌin ñoyívi yóꞌo o̱n kúchiño kuu na ni̱vi na nátaꞌan va̱ꞌa xíꞌin Ndios? Saá chi ni̱vi na kúsii̱ ini kísa ndivi ndiꞌi ña o̱n váꞌa ña kísa ndivi ni̱vi ñoyívi yóꞌo, ni̱vi yóꞌo kúu na o̱n xi̱in chikaa̱ so̱ꞌo to̱ꞌon Ndios, ni o̱n xi̱in na koni na ra.
JAM 4:5 Xíni̱ va̱ꞌa yó to̱ꞌon Ndios ña ni̱taa na xi̱na̱ꞌá kúu ñanda̱a̱ ña káchí ndí Níma̱ Ndios ña chi̱kaa̱ ra ini ndiꞌi mi̱i yó na kándixa ñaꞌá, kíꞌvi ní ini ña xíni ña mi̱i yó, ta nda̱ loꞌo o̱n xi̱in ña kuxíká yó no̱o̱ Ndios.
JAM 4:6 Ta Ndios káꞌno ní ñava̱ꞌa taxi ra ndaꞌa̱ yó ña chindeé ra yó kundeé yó no̱o̱ ña o̱n váꞌa, chi kíꞌvi ní ini ra xíni ra mi̱i yó. Káchí to̱ꞌon ra saá: “Ndios o̱n xi̱in ra koni ra ni̱vi na kísa káꞌno xíꞌin mi̱i; ta va̱ꞌa ní ka̱ chíndeé ra ni̱vi na to̱ꞌó ní ini no̱o̱ ra”, káchí to̱ꞌon Ndios.
JAM 4:7 Ña̱kán xíni̱ ñóꞌó kandixa ndó Ndios ta kasa ndivi ndó ña kóni ra. Ta no̱o̱ ñaníma̱ ndiva̱ꞌa káꞌno xíni̱ ñóꞌó kasa ndee̱ xíꞌin mi̱i ndó, ta kasa téé ndó níma̱ ndó ña o̱n chikaa̱ so̱ꞌo ndó ña káꞌa̱n ña, ni o̱n kasa ndivi ndó ña kóni ña, ta saá ñaníma̱ ndiva̱ꞌa káꞌno yóꞌo kama kee ña ko̱ꞌo̱n ña no̱o̱ ndó.
JAM 4:8 Kuyatin ndó no̱o̱ Ndios, ta saá Ndios kuyatin ra no̱o̱ ndó. Ndóꞌó na kéꞌé ña o̱n váꞌa, sandakoo ndó ndiꞌi ña o̱n váꞌa kéꞌé ndó. Ta ndóꞌó ni̱vi na o̱vi̱ yuꞌu̱, vitin xíni̱ ñóꞌó sandakoo ndó yichi̱ ñoyívi yóꞌo ta ndinoꞌo ini ndó ko̱ꞌo̱n ndó yichi̱ Ndios.
JAM 4:9 Ná kuchuchú ini ndó ta ná kuaku ndó xa̱ꞌa̱ ña o̱n váꞌa ke̱ꞌé ndó. Ná sandakoo ndó ña kúsii̱ ní ini ndó xíni ndó ñoyívi yóꞌo, ta nduu ndó ni̱vi na kuchuchú ini, ta ndikó ini ndó xa̱ꞌa̱ ña o̱n váꞌa ke̱ꞌé ndó.
JAM 4:10 Kuxítí ndó ta kuaku ndáꞌví ndó no̱o̱ Ndios ña kasa káꞌno ini ra xa̱ꞌa̱ ndó, ta nduu ndó ni̱vi na va̱ꞌa no̱o̱ ra, ta Ndios ndasa ra ña kuu ndó ni̱vi nanáꞌno yichi̱ no̱o̱ xáꞌnda chiño ra.
JAM 4:11 Nañani yó xíꞌin náki̱ꞌva̱ yó, o̱n ka̱ꞌa̱n ndó to̱ꞌon ndiva̱ꞌa xa̱ꞌa̱ táꞌan ndó. Táná ka̱ꞌa̱n ndó to̱ꞌon ndiva̱ꞌa xa̱ꞌa̱ nañani ndó án xa̱ꞌa̱ náki̱ꞌva̱ ndó, ta saá níma̱ mi̱i ndó káku ña kísa nda̱a̱ ndó xa̱ꞌa̱ kua̱chi táꞌan ndó. Tá saá káꞌa̱n ndó, ta o̱n vása kísa to̱ꞌó ndó ña xáꞌnda chiño Ndios, ña káchí ndí xíni̱ ñóꞌó kukiꞌvi ini yó koni yó natáꞌan yó. Ta xíni̱ ñóꞌó kasa ndivi ndó ña káꞌa̱n nda̱yí Ndios, ta o̱n váꞌa kani si̱ni̱ ndó ndí mi̱i ndó kúu na náꞌno ka̱ no̱o̱ Ndios.
JAM 4:12 Ñii la̱á Ndios kúu ta̱a ta̱ chi̱ndúꞌu̱ nda̱yí, ta ndasaá mi̱i Ndios kúu ta̱ kúchiño kasa nani xa̱ꞌa̱ kua̱chi ni̱vi, chi kómí ra ndee̱ ña kúchiño saka̱ku ra ni̱vi án taxi ra ña ndiꞌi xa̱ꞌa̱ na. Ta mi̱i ndó, o̱n ko̱ó nda̱yí kómí ndó ña ka̱ꞌa̱n ndó xa̱ꞌa̱ natáꞌan ndó ndí ndíso na kua̱chi no̱o̱ Ndios.
JAM 4:13 Sava ndóꞌó káꞌa̱n ndó saá: “Vitin án taa̱n ko̱ꞌo̱n yó inka̱ ñoo káꞌno, ta kasa chiño yó ñii kui̱ya̱, ta kua̱ꞌa̱ ní si̱ꞌún kukomí yó”, káchí ndó. Ta vitin koni̱ so̱ꞌo va̱ꞌa ndó ña ka̱ꞌa̱n i̱ xíꞌin ndó.
JAM 4:14 O̱n vása xíni̱ yó yukía̱ va̱xi kundoꞌo yó ki̱vi̱ taa̱n. Saá chi o̱n xíni̱ yó ndasaá yóo ña táku̱ yó. Nda̱tán yóo ñii vi̱ko̱ nóꞌó no̱o̱ yuku̱, kánóo ña ñii káni̱ loꞌo ta saá ndáñóꞌó ña, saá yóo ña táku̱ yó.
JAM 4:15 Ta xa̱ꞌa̱ ña o̱n vása xíni̱ yó yukía̱ kundoꞌo yó ki̱vi̱ ña va̱xi, va̱ꞌa ka̱ ka̱ꞌa̱n yó, kachí yó saá: “Tá Ndios kóni ra, ta kutaku̱ yó ta kasa ndivi yó chiño yóꞌo án chiño kaa̱”, saá xíni̱ ñóꞌó ka̱ꞌa̱n yó.
JAM 4:16 Ta ndóꞌó, nda̱tán káꞌa̱n ni̱vi na ña̱ꞌa ní ini, saá káꞌa̱n ndó, chi xáni si̱ni̱ ndó kómí ndó ndee̱ kaꞌnda chiño ndó no̱o̱ ndiꞌi ña keꞌé ndó. Ta ña xáni si̱ni̱ ndó saá, ña o̱n váꞌa kúu ña.
JAM 4:17 Koto va̱ꞌa ndó; tá xíni̱ ndó keꞌé ndó ñava̱ꞌa, ta o̱n vása kísa ndivi ndó ñava̱ꞌa yóꞌo, ta saá kómí ndó kua̱chi no̱o̱ Ndios.
JAM 5:1 Koni̱ so̱ꞌo va̱ꞌa ndóꞌó, ni̱vi na kúu nakuíká. Kuaku ndó ta kuchuchú ini ndó chi va̱xi ki̱vi̱ ña xo̱ꞌvi̱ ní ndó.
JAM 5:2 Xa kíxáꞌá táꞌyi̱ ndiꞌi ñakuíká kómí ndó, ta ndiꞌi tiko̱to̱ ndó xa xa̱xi títikisin ña.
JAM 5:3 Ndiꞌi ñaoro xíꞌin ndiꞌi ñaplata ña kómí ndó xa ni̱kusu ndiꞌi ña. Ta xa va̱xi yatin ki̱vi̱ ña kasa nani Ndios xa̱ꞌa̱ kua̱chi ndiꞌi ni̱vi, ta ndiꞌi ña ni̱kusu yóꞌo kúu ña ndakuii̱n xa̱ꞌa̱ ña o̱n váꞌa ke̱ꞌé ndó. Ta xa̱ꞌa̱ ña ndakuii̱n ña saá, Ndios tiꞌví ra ndóꞌó ko̱ꞌo̱n ndó ko̱ko̱ ndó no̱o̱ xíxi̱ ñoꞌo̱ ndiꞌi saá ki̱vi̱. Saá chi ndóꞌó ndasaá kuiti ndíꞌi ní ini ndó nakaya ndó ndiꞌi ñakuíká ta taan va̱ꞌa ndó ña, ta o̱n vása ní‑xini̱ ñóꞌó ndó ña nda̱tán kóni Ndios.
JAM 5:4 Tuku koni̱ so̱ꞌo ndó. Ndóꞌó o̱n vása ní‑chaꞌvi ndó ni̱vi na kísa chiño xíꞌin ndó no̱o̱ ñoꞌo̱ ndó, ta ni̱vi na kísa chiño yóꞌo ndeé ní káꞌa̱n kuáchí na xa̱ꞌa̱ ndó. Ta Ndios, ta̱a ta̱ kómí ndiꞌi ndee̱, xíni̱ so̱ꞌo ra ña káꞌa̱n na xa̱ꞌa̱ ndó. Si̱ꞌún ña o̱n vása ní‑chaꞌvi ndó nayóꞌo ndákuii̱n ña ndí ndíso ndó kua̱chi no̱o̱ Ndios.
JAM 5:5 Ñoyívi yóꞌo xa va̱ꞌa ní táku̱ ndó xíꞌin ñakuíká ndó, ta xíꞌin si̱ꞌún ndó xa kéꞌé ndó ndiꞌi ña kúsii̱ ini ndó. Xa xi̱xi ní ndó, ta xi̱ꞌi ní ndó ta sa̱naño ní ndó mi̱i ndó nda̱tán na̱ño kiti̱ tí kaꞌni na kuxu na, ta xa yatin va̱xi ki̱vi̱ ña kasa nani Ndios xa̱ꞌa̱ kua̱chi ndó.
JAM 5:6 Ndóꞌó nakuíká sa̱kuiso ndó kua̱chi ni̱vi na o̱n ko̱ó kua̱chi kómí, ta̱nda̱ xa̱ꞌni ndó sava na, ta na o̱n ko̱ó kua̱chi kómí yóꞌo o̱n vása ní‑kuchiño na xíꞌin ndó.
JAM 5:7 Ta saá, nañani yó xíꞌin náki̱ꞌva̱ yó, chikaa̱ ndó ndee̱ xíꞌin mi̱i ndó ña kundati ndó a̱nda̱ ki̱vi̱ kixi tuku Jesucristo, ta̱a ta̱ kúu ta̱Káꞌno no̱o̱ yó. Ndixa xíni̱ ndó ñii ta̱a ta̱ kísa chiño no̱o̱ ñoꞌo̱ siꞌna xíni̱ ñóꞌó kasa ndee̱ ra ini ra kundati ra a̱nda̱ ki̱vi̱ kixáꞌá sa̱vi̱ koon rá, ta kuaꞌno ña chi̱ꞌi ra, ta saá a̱nda̱ kixaa̱ ki̱vi̱ ña nakaya ra ña xa̱ꞌno yóꞌo ta koni̱ ñóꞌó ra ña.
JAM 5:8 Ta mi̱i ndó, ñii ki̱ꞌva saá xíni̱ ñóꞌó kasa ndee̱ ndó ini ndó, ta o̱n sandakoo ndó kundati ndó, chi ya̱chi̱ ní kixaa̱ ki̱vi̱ ndikó tuku Jesucristo.
JAM 5:9 Nañani yó xíꞌin náki̱ꞌva̱ yó, o̱n váꞌa ka̱ꞌa̱n ndó to̱ꞌon kuáchí xa̱ꞌa̱ táꞌan ndó, chi tá saá ka̱ꞌa̱n ndó, ta Ndios kasa nani ra xa̱ꞌa̱ kua̱chi mi̱i ndó ta saxo̱ꞌvi̱ ra ndóꞌó. Xa yatin ní va̱xi ta̱a ta̱ kasa nani xa̱ꞌa̱ ndiꞌi kua̱chi ni̱vi.
JAM 5:10 Nañani yó xíꞌin náki̱ꞌva̱ yó, nakáꞌán ndó xa̱ꞌa̱ naprofeta na ni̱ka̱ꞌa̱n ndoso to̱ꞌon Ndios xi̱na̱ꞌá. Nayóꞌo ni̱xo̱ꞌvi̱ ní na ta ku̱ndeé na ku̱chiño na xíꞌin ndiꞌi ña ni̱xo̱ꞌvi̱ na. Ta ki̱sa ndee̱ na ini na ña xi̱ndati na ña saka̱ku Ndios na. Ta ndóꞌó, ñii ki̱ꞌva saá xíni̱ ñóꞌó kasa ndee̱ ndó ini ndó ña kundati ndó.
JAM 5:11 Tá yóo ni̱vi na va̱ꞌa kúndeé xíꞌin ndiꞌi ña yo̱ꞌvi̱ ní xóꞌvi̱ na, ta nákaa̱ ñasi̱i̱ ini na, ta saá kúnda̱a̱ ini yó ndí Ndios chíndeé ra nayóꞌo. Ta ndóꞌó xa xi̱ni̱ so̱ꞌo ndó xa̱ꞌa̱ ta̱Job. Vará ndeé ní ni̱xo̱ꞌvi̱ ra ta ku̱ndeé ra xíꞌin ndiꞌi ña ni̱ndoꞌo ra, ta o̱n vása ní‑sandakoo ra yichi̱ Ndios, ta Ndios ta̱xi ra ñava̱ꞌa ndaꞌa̱ ta̱yóꞌo sondi̱ꞌi. Xíꞌin ñayóꞌo Ndios sa̱náꞌa ra ndí ta̱a ta̱ káꞌno ini kúu ra ta kíꞌvi ní ini ra xíni ra ni̱vi.
JAM 5:12 Nañani yó xíꞌin náki̱ꞌva̱ yó, koni̱ so̱ꞌo va̱ꞌa ndó ña káꞌa̱n i̱ xíꞌin ndó vitin, chi inka̱ to̱ꞌon káꞌno kúu ña. O̱n chináꞌa ndó xa̱ꞌa̱ ñoyívi ni̱no, ni xa̱ꞌa̱ ñoyívi yóꞌo, ni xa̱ꞌa̱ nda̱ ñii inka̱ ña yóo ku̱va̱ꞌa. Tá ka̱ꞌa̱n ndó saá: “Keꞌé i̱ chiño yóꞌo”, án ka̱ꞌa̱n ndó: “O̱n keꞌé i̱ chiño yóꞌo”, ta saá xíni̱ ñóꞌó kasa ndivi ndó nda̱tán yóo ña káꞌa̱n ndó. Chi tá o̱n vása kísa ndivi ndó to̱ꞌon káꞌa̱n ndó, ta Ndios saxo̱ꞌvi̱ ra ndóꞌó.
JAM 5:13 Tá ñii ndóꞌó yóo ní ña xóꞌvi̱ ndó, ta xíni̱ ñóꞌó ka̱ꞌa̱n ndó ndukú ndó no̱o̱ Ndios ña chindeé ra ndóꞌó. Tá ñii ndóꞌó kúsii̱ ní ini ndó, ta xíni̱ ñóꞌó kata ndó yaa yi̱i̱ ña kasa káꞌno ndó Ndios.
JAM 5:14 Tá ñii ndóꞌó ndeé ní ndóꞌo ndó, ta xíni̱ ñóꞌó ka̱ꞌa̱n ndó kana ndó naxi̱kua̱ꞌa̱ veꞌe ño̱ꞌo ña kixi na ka̱ꞌa̱n na ndukú na no̱o̱ Ndios xa̱ꞌa̱ ña sandaꞌa ra ndóꞌó, ta xíꞌin nda̱yí Jesucristo chikaa̱ na aceite si̱ni̱ ndó án no̱o̱ kíꞌvi̱ yi̱kí ko̱ñu ndó.
JAM 5:15 Tá naxi̱kua̱ꞌa̱ yóꞌo ndáa ini na Ndios xíꞌin ndinoꞌo ini na, ta kándixa na ndí Ndios kasa ndivi ra ña ndúkú na no̱o̱ ra, ta saá Ndios sandaꞌa ra na ndeé ndóꞌo. Chi tá ni̱vi na ndeé ndóꞌo yóꞌo kómí na kua̱chi no̱o̱ Ndios, ta Ndios kasa káꞌno ini ra xa̱ꞌa̱ kua̱chi na.
JAM 5:16 Ña̱kán xíni̱ ñóꞌó naꞌma ndó kua̱chi ndó xíꞌin táꞌan ndó, ta ndukú ndó no̱o̱ Ndios xa̱ꞌa̱ táꞌan ndó ña sandúva̱ꞌa Ndios ndóꞌó. Chi Ndios xíni̱ so̱ꞌo ra ta táxi ra ña xíni̱ ñóꞌó ni̱vi na kúu na xíꞌin ña ndixa ndinoꞌo ini ndukú no̱o̱ ra.
JAM 5:17 ¿Án o̱n vása nákáꞌán ndó xa̱ꞌa̱ ta̱profeta Elías?, ta̱a ta̱ ni̱ka̱ꞌa̱n ndoso to̱ꞌon Ndios xi̱na̱ꞌá. Xi̱kuu ra ñii ni̱vi nda̱tán yóo mi̱i yó. Ta xíꞌin ndinoꞌo ini ra ni̱ka̱ꞌa̱n ra ndu̱kú ra no̱o̱ Ndios ña o̱n koon sa̱vi̱, ta saá o̱n ko̱ó sa̱vi̱ ní‑koon no̱o̱ ñoꞌo̱ u̱ni̱ kui̱ya̱ sava.
JAM 5:18 Ta ni̱yaꞌa u̱ni̱ kui̱ya̱ sava, ta tuku ni̱ka̱ꞌa̱n ra ndu̱kú ra no̱o̱ Ndios ña koon sa̱vi̱, ta saá ki̱xáꞌá kóon sa̱vi̱ nda̱tán xíni̱ ñóꞌó koon rá, ta no̱o̱ ñoꞌo̱ tuku na̱koo kui̱ꞌi ndaꞌa̱ ndiꞌi yito̱n tón kui̱ꞌi, ta ni̱ndu̱ta̱ ña chi̱ꞌi ni̱vi ta na̱koo ndiꞌi no̱o̱ ñaxíxi.
JAM 5:19 Nañani yó xíꞌin náki̱ꞌva̱ yó, tá ñii ndóꞌó sa̱ndakoo ndó yichi̱ ña nda̱a̱, ta inka̱ ndóꞌó káꞌa̱n ndó xíꞌin ni̱vi yóꞌo ña nandikó tuku na ko̱ꞌo̱n na yichi̱ ña nda̱a̱,
JAM 5:20 ta yi̱ꞌi̱ kóni i̱ ña kunda̱a̱ va̱ꞌa ini ndó ndí ña va̱ꞌa ní kúu ña keꞌé ndó saá. Chi tá chindeé ndó ni̱vi ña nandikó ini na ta sandakoo na kua̱chi ña na̱kava tuku na, ta tuku nakiꞌin na kua̱ꞌa̱n na yichi̱ Ndios, ta xíꞌin ñayóꞌo chindeé ndó na ña ka̱ku na ña o̱n ndañóꞌó na no̱o̱ Ndios. Ta Ndios kasa káꞌno ini ra xa̱ꞌa̱ ndiꞌi kua̱chi ni̱vi yóꞌo, vará yóo kua̱ꞌa̱ ní kua̱chi ndíso na.
1PE 1:1 Yi̱ꞌi̱, ta̱Pedro, ñii ta̱apóstol ta̱ kísa chiño no̱o̱ Jesucristo kúu i̱. Ta táa i̱ tutu yóꞌo xaa̱ ña ndaꞌa̱ ndóꞌó, ni̱vi na kándixa Jesucristo, na kúu na ni̱xi̱ta̱ níꞌnó ta táku̱ ndó ñoo ni̱vi na o̱n si̱ví kúu nañoo mi̱i ndó. Ta ñoo xíyo no̱o̱ táku̱ ndó vitin kúu ña ñóꞌo kua̱ꞌa̱ xiiña ña na̱ní Ponto, Galacia, Capadocia, Asia xíꞌin Bitinia.
1PE 1:2 Yivá yó Ndios nda̱ ñano̱ó xa xíni̱ ra ndóꞌó ta na̱ka̱xin ra ndóꞌó ña kuu ndó sa̱ꞌya ra. Ta xíꞌin Níma̱ ra ki̱sa ndivi ra ña kuu ndó ni̱vi na ndii no̱o̱ ra. Ta ke̱ꞌé ra ñayóꞌo xíꞌin ndó chi kóni ra ña kasa ndivi ndó to̱ꞌon ña ni̱ka̱ꞌa̱n ra, ta kóni ra ña nakata ra kua̱chi ndó xíꞌin ni̱i̱ Jesucristo ña ni̱xi̱ta̱ ndaꞌa̱ tón cruz. Ta vitin kóni i̱ ña keꞌé Ndios víꞌí ní ka̱ ñava̱ꞌa xíꞌin ndó, ta ná taxi ra ñava̱ꞌa koo ini ndó. Ta ná kutú nda̱a̱ ini ndó xíꞌin ndiꞌi ñava̱ꞌa yóꞌo.
1PE 1:3 Ta ná kasa káꞌno yó Ndios, ta̱ kúu Yivá Jesucristo, Ta̱a ta̱Káꞌno no̱o̱ yó. Saá chi Ndios kúndáꞌví ní ini ra xíni ra mi̱i yó, ta ke̱ꞌé ra ña ka̱ku xa̱á yó no̱o̱ ra, chi sa̱nataku̱ ra Jesucristo no̱o̱ ña ni̱xiꞌi̱ ra. Ta xa̱ꞌa̱ ña na̱taku̱ Jesucristo, ndinoꞌo ndáa ini yó ta ndáti yó nakiꞌin yó ñava̱ꞌa ki̱ndo̱o Ndios taxi ra ndaꞌa̱ yó.
1PE 1:4 Mi̱i ñava̱ꞌa yóꞌo ña ndáti yó xa yóo va̱ꞌa ña ñoyívi ni̱no, ta nda̱ ñii ki̱vi̱ o̱n kukini ña, ni o̱n ti̱ví ña, ta nda̱ loꞌo o̱n ndiꞌi xa̱ꞌa̱ ñava̱ꞌa yóꞌo.
1PE 1:5 Chi xa̱ꞌa̱ ña ndinoꞌo ndáa ini yó Ndios, Ndios xíꞌin ndee̱ ra ndixa ndáa ra mi̱i yó, xa̱ꞌa̱ ña saka̱ku va̱ꞌa ra yó. Saá chi ña keꞌé ra saá kúu ña chi̱tóni̱ Ndios, ta sanati̱vi ra ñayóꞌo no̱o̱ ni̱vi tá kixaa̱ ki̱vi̱ sondíꞌí ñoyívi.
1PE 1:6 Ña̱kán ná kunakaa̱ ñasi̱i̱ ini ndó, vará xíni̱ ñóꞌó xo̱ꞌvi̱ ndó kua̱ꞌa̱ ní no̱o̱ ñayo̱ꞌvi̱ ña koto ndoso ndóꞌó, ta ña xóꞌvi̱ ndó vitin loꞌo kuiti ki̱vi̱ kundoꞌo ndó saá.
1PE 1:7 Ki̱xaa̱ ñayo̱ꞌvi̱ no̱o̱ ndó ña koto ndoso ña ndóꞌó án ndixa ndinoꞌo ini ndó kándixa ndó Jesucristo, chi ña kándixa ndó ra nda̱tán yóo ka̱a oro, saá yóo ña. Ta nda̱tán yóo ñoꞌo̱ ña xíxi̱, saá yóo ñayo̱ꞌvi̱ xóꞌvi̱ ndó, saá chi ñoꞌo̱ ña xíxi̱ xáꞌmi ña ndiꞌi ka̱a vi̱chí ña ndo̱o ndaa xíꞌin oro, ta ndiꞌi xa̱ꞌa̱ ñaka̱a o̱n váꞌa yóꞌo, ta saá kindo̱o kuiti nina mi̱i oro. Ta ña kándixa ndó Ndios ta ña kúndeé ini ndó xíꞌin ñayo̱ꞌvi̱ ña xíto ndoso ndóꞌó, ndáya̱ꞌví ní ka̱ ñayóꞌo no̱o̱ ña kúu ka̱a oro, chi ndiꞌi xa̱ꞌa̱ ña kúu oro ñii ki̱vi̱ va̱xi. Ta ndóꞌó, tá o̱n vása sandakoo ndó ña va̱ꞌa kándixa ndó Ndios, ta ki̱vi̱ ndikó Jesucristo ñoyívi yóꞌo ta ndiꞌi ni̱vi kuchiño koto na ra, ta saá Ndios kasa káꞌno ra ndóꞌó, ta taxi ra ñato̱ꞌó ndaꞌa̱ ndó.
1PE 1:8 Vará o̱n ta̱ꞌán koni ndó Jesucristo xíꞌin nduchu̱ no̱o̱ ndó, ta ndóꞌó kíꞌvi ní ini ndó xíni ndó ra, ta kándixa ndó ra. Ta káꞌno ní ñasi̱i̱ nákaa̱ ini ndó, ta̱nda̱ ni o̱n vása náníꞌi ndó to̱ꞌon ña nandaxin ndó ndasaá yóo ñasi̱i̱ nákaa̱ ini ndó.
1PE 1:9 Ta kúsii̱ ní ini ndó vitin chi kúnda̱a̱ ini ndó ndí Ndios xa sa̱ka̱ku ra ndóꞌó xa̱ꞌa̱ ña kándixa ndó Jesucristo.
1PE 1:10 Naprofeta na ni̱ka̱ꞌa̱n ndoso to̱ꞌon Ndios kui̱ya̱ xi̱na̱ꞌá, nayóꞌo víꞌí ní ka̱ꞌvi na ta vivíi sa̱kuáꞌá na xa̱ꞌa̱ ña kunda̱a̱ ini na ndasaá keꞌé Ndios ña saka̱ku ra ni̱vi. Ta nda̱to̱ꞌon na xíꞌin ni̱vi xa̱ꞌa̱ ñava̱ꞌa saníꞌi Ndios mi̱i yó chi ta̱ káꞌno ní ini kúu ra.
1PE 1:11 Níma̱ Ndios ni̱ka̱ꞌa̱n ña ini naprofeta, ta nda̱to̱ꞌon ña xíꞌin na ndasaá koo ña xo̱ꞌvi̱ Cristo, ta̱a ta̱ tiꞌví Ndios ñoyívi yóꞌo ña saka̱ku ra ni̱vi, ta nda̱to̱ꞌon ña ndasaá koo ña káꞌno ní ñato̱ꞌó nakiꞌin ra sondi̱ꞌi. Ta Níma̱ Ndios nda̱to̱ꞌon ña ndiꞌi ñayóꞌo kui̱ya̱ xi̱na̱ꞌá, táꞌan kúma̱ni̱ kua̱ꞌa̱ ní ka̱ kui̱ya̱ ña kixaa̱ ña kundivi ñayóꞌo. Ta saá naprofeta yóꞌo ka̱ꞌvi na ta sa̱kuáꞌá na ndasaá kunda̱a̱ ini na yu kuu Cristo, ta ama kundivi ñayóꞌo.
1PE 1:12 Ta Ndios na̱ndaxin ra no̱o̱ naprofeta ndí o̱n si̱ví xa̱ꞌa̱ ki̱vi̱ ña táku̱ mi̱i na kúu ña káꞌa̱n ra xíꞌin na, ta xa̱ꞌa̱ ki̱vi̱ ña táku̱ mi̱i yó vitin kúu ña ni̱ka̱ꞌa̱n ndoso na kui̱ya̱ xi̱na̱ꞌá. Ta mi̱i to̱ꞌon va̱ꞌa ni̱ka̱ꞌa̱n ndoso nayóꞌo xi̱na̱ꞌá, vitin inka̱ ni̱vi xíꞌin ndee̱ Níma̱ Ndios nda̱to̱ꞌon na to̱ꞌon yóꞌo xíꞌin ndó xa̱ꞌa̱ Jesucristo. Ta a̱nda̱ naángel kóni na kunda̱a̱ ini na xa̱ꞌa̱ ñava̱ꞌa ke̱ꞌé Ndios xíꞌin mi̱i yó.
1PE 1:13 Ña̱kán kani va̱ꞌa si̱ni̱ ndó ndasaá koo kasa ndivi ndó ña xáꞌnda chiño Ndios. Koo tiꞌva ndó ña nasita xíꞌin mi̱i ndó no̱o̱ ña o̱n váꞌa, ta ndinoꞌo ní ini ndó kandixa ndó ndí Ndios ndixa taxi ra ñava̱ꞌa ndaꞌa̱ ndó ki̱vi̱ kixi tuku Jesucristo ñoyívi yóꞌo.
1PE 1:14 Chi xíni̱ ñóꞌó kasa ndivi ndó ña káꞌa̱n Ndios, nda̱tán yóo naválí na kísa ndivi to̱ꞌon káꞌa̱n yivá na, saá kasa ndivi ndó. Ta vitin o̱n kutaku̱ ka̱ ndó kasa ndivi ndó ña o̱n váꞌa kóni yi̱kí ko̱ñu ndó, nda̱tán xi̱taku̱ ndó ki̱vi̱ xi̱kuu ndó ni̱vi na naa ini.
1PE 1:15 Ta saá nda̱ víka̱ xíni̱ ñóꞌó kundiko̱n ndó ko̱ꞌo̱n ndó yichi̱ va̱ꞌa, ta kutaku̱ ndii ndó no̱o̱ Ndios, chi Yivá yó Ndios ta̱ ka̱na mi̱i yó nduu yó sa̱ꞌya ra, kúu ra ta̱a ta̱ ndinoꞌo ndii.
1PE 1:16 Chi no̱o̱ to̱ꞌon Ndios ña ni̱taa na xi̱na̱ꞌá, ni̱ka̱ꞌa̱n ra xíꞌin ni̱vi na ndíko̱n ñaꞌá, ka̱chí ra saá: “Xíni̱ ñóꞌó kuu ndó ni̱vi nayi̱i̱ na kutaku̱ ndii no̱o̱ i̱, chi yi̱ꞌi̱ kúu ta̱a ta̱yi̱i̱”, ka̱chí Ndios.
1PE 1:17 Ta ndóꞌó káꞌa̱n ndó ndúkú ndó ñava̱ꞌa no̱o̱ Ndios, ta káchí ndó Yivá ndó kúu ra, ta saá, xíni̱ ñóꞌó kunda̱a̱ ini ndó ndí Ndios o̱n vása na̱ka̱xin ra ni̱vi, ta kúu ra ta̱a ta̱ ndasaá kuiti xíꞌin ñanda̱a̱ kasa nani ra xa̱ꞌa̱ ndiꞌi ña kéꞌé ni̱vi ñoyívi yóꞌo, ta xa̱ꞌa̱ ñayóꞌo xíni̱ ñóꞌó xíꞌin ñato̱ꞌó kasa ndivi ndó ña kóni ra ndiꞌi saá ki̱vi̱ ña táku̱ ndó ñoyívi yóꞌo.
1PE 1:18 Chi xíni̱ ndó Ndios sa̱ka̱ku ra ndóꞌó no̱o̱ yichi̱ yatá ña o̱n vása ndáya̱ꞌví ña ni̱xika ndó siꞌna, chi naxi̱i̱ síkuá ndó kúu na sa̱náꞌa ndóꞌó yichi̱ yatá yóꞌo. Ta o̱n si̱ví xíꞌin oro ta ni o̱n si̱ví xíꞌin plata, kúu ña cha̱ꞌvi Ndios xa̱ꞌa̱ ña saka̱ku ra ndóꞌó no̱o̱ ña kua̱ꞌa̱n ndó yichi̱ yatá, chi ñaoro xíꞌin ñaplata ñii ki̱vi̱ ndiꞌi xa̱ꞌa̱ ñayóꞌo.
1PE 1:19 Ta xíꞌin ni̱i̱ Jesucristo ña ndáya̱ꞌví ní ña ni̱xi̱ta̱ ndaꞌa̱ tón cruz ki̱vi̱ ni̱xiꞌi̱ ra, kúu yaꞌvi káꞌno ní cha̱ꞌvi ra xa̱ꞌa̱ ña saka̱ku ra ndóꞌó. Ta nda̱tán yóo ñii ndikachi loꞌo tí ndii ndinoꞌo, ta o̱n ko̱ó ña o̱n váꞌa kómí rí, tí sóko̱ nasu̱tu̱ no̱o̱ Ndios xa̱ꞌa̱ kua̱chi ni̱vi, saá ni̱xi̱yo Jesucristo.
1PE 1:20 Ta o̱n ta̱ꞌán ka̱ kuva̱ꞌa ñoyívi yóꞌo, ta Ndios chi̱ndúꞌu̱ ra ndí Jesucristo kuu ta̱a ta̱ kasa ndivi chiño yóꞌo. Tá xa va̱xi yatin ki̱vi̱ sondíꞌí, ta Ndios ti̱ꞌví ra Jesucristo ki̱xaa̱ ra ñoyívi yóꞌo. Xa̱ꞌa̱ ña kíꞌvi ní ini ra xíni ra ndóꞌó, ki̱xaa̱ ra ña saka̱ku ra ndóꞌó.
1PE 1:21 Xa̱ꞌa̱ ñava̱ꞌa ki̱sa ndivi Jesucristo kúu ña ndáa ini ndó Ndios, ta̱a ta̱ sa̱nataku̱ Jesucristo, ta ta̱xi ra ñato̱ꞌó káꞌno ndaꞌa̱ ra ñoyívi ni̱no. Ta ña̱kán ndinoꞌo ini ndó kándixa ndó Ndios, ta ndáa ini ndó ra ña ndáti ndó kasa ndivi ra to̱ꞌon ña ki̱ndo̱o ra xíꞌin ndó.
1PE 1:22 Ta vitin xa̱ꞌa̱ ña kísa ndivi ndó to̱ꞌon ña nda̱a̱ ni̱ka̱ꞌa̱n Ndios, ta Níma̱ Ndios kísa chiño ña ini ndó ña nduu ndó ni̱vi na ndii no̱o̱ Ndios. Ta xa̱ꞌa̱ ñayóꞌo kómí ndó ndee̱ Ndios ña kúchiño kukiꞌvi ndinoꞌo ini ndó koni táꞌan ndó. Ta saá xíni̱ ñóꞌó kukiꞌvi ini ndó koni táꞌan ndó xíꞌin ndiꞌi ndee̱ ndó.
1PE 1:23 Chi Ndios ta̱xi ra ña ka̱ku xa̱á ndó vitin, ta o̱n si̱ví ñii kúu ñayóꞌo xíꞌin ña siꞌna ka̱ku ndó ti̱xin siꞌí ndó ñoyívi yóꞌo, chi ndiꞌi ni̱vi na ka̱ku ñoyívi yóꞌo kixaa̱ ña kivi̱ nayóꞌo. Ta vitin xíꞌin ndee̱ to̱ꞌon Ndios ndóꞌó ka̱ku xa̱á ndó, ta saá kutaku̱ ndó xíꞌin Ndios ndiꞌi saá ki̱vi̱. Saá chi to̱ꞌon Ndios o̱n vása ndiꞌi xa̱ꞌa̱ ña, táku̱ to̱ꞌon ra ndiꞌi saá ki̱vi̱.
1PE 1:24 Chi to̱ꞌon Ndios, ña ni̱taa ñii ta̱profeta xi̱na̱ꞌá, káchí ña saá: Ndiꞌi ni̱vi nda̱tán yóo ku̱ꞌu̱ kuíi̱, saá yóo na. Ñakáꞌno livi ña kómí ni̱vi, yóo ña nda̱tán yóo yita livi ña xáꞌno no̱o̱ ku̱ꞌu̱ kuíi̱. Chi ku̱ꞌu̱ kuíi̱ yíchi̱ ña, ta ñii ki̱ꞌva saá yíchi̱ yita livi xíꞌin ña, ta nakava ña no̱o̱ ñoꞌo̱ ta ndiꞌi xa̱ꞌa̱ ñayóꞌo;
1PE 1:25 ta to̱ꞌon Ndios, o̱n vása ndiꞌi xa̱ꞌa̱ ña, ta táku̱ ña ndiꞌi saá ki̱vi̱ ña va̱xi, káchí to̱ꞌon Ndios ña ni̱taa ñii ta̱profeta. Ta to̱ꞌon Ndios yóꞌo, kúu to̱ꞌon va̱ꞌa ña ni̱ka̱ꞌa̱n ndoso na no̱o̱ ndó.
1PE 2:1 Ña̱kán xíni̱ ñóꞌó sandakoo ndó kéꞌé ndó ndiꞌi no̱o̱ ña o̱n váꞌa, o̱n ka̱ꞌa̱n ka̱ ndó to̱ꞌon vatá, ta ni o̱n sandáꞌví ndó inka̱ ni̱vi; o̱n kuu ka̱ ndó ni̱vi na o̱vi̱ yuꞌu̱; o̱n kasa kuíni̱ ini ndó xíꞌin táꞌan ndó; ta o̱n ka̱ꞌa̱n ndó to̱ꞌon visi xa̱ꞌa̱ inka̱ ni̱vi.
1PE 2:2 Nda̱tán yóo napáꞌá válí na sa̱kán ka̱ku, ta xíꞌi̱ na so̱ko ta xíꞌin ndinoꞌo ini na ndúkú na ña chichín na, saá xíni̱ ñóꞌó nandukú ndó ndiꞌi ña nina va̱ꞌa ña taxi vivíi kuaꞌno ndó yichi̱ Ndios, saá xíni̱ ñóꞌó kutaku̱ ndó nda̱ kixaa̱ ki̱vi̱ ña nakiꞌin ra ndóꞌó ta kutaku̱ ndó xíꞌin ra ndiꞌi saá ki̱vi̱.
1PE 2:3 Chi ña va̱xi kuaꞌno ndó saá, ta ndixa xa kúnda̱a̱ ini ndó ndí Jesucristo kúu ta̱a ta̱ va̱ꞌa ní.
1PE 2:4 Kuyatin ka̱ ndó no̱o̱ Jesucristo, Ta̱a ta̱Káꞌno no̱o̱ yó; nda̱tán yóo ñii yu̱u̱ káꞌno ña táku̱, saá yóo ra. Vará ni̱vi sa̱kana na yu̱u̱ yóꞌo, ta Ndios na̱ka̱xin ra yu̱u̱ yóꞌo kuu ña yu̱u̱ no̱ó ña kunakaa̱ xa̱ꞌa̱ veꞌe.
1PE 2:5 Ta saá ndóꞌó, nda̱tán yóo kua̱ꞌa̱ ní yu̱u̱ táku̱, saá yóo ndó. Ta Ndios xíni̱ ñóꞌó ra ndóꞌó ña kasa va̱ꞌa ra veꞌe ño̱ꞌo ra. Ta nda̱tán yóo nasu̱tu̱ yi̱i̱, saá yóo ndó no̱o̱ Ndios ña sóko̱ ndó no̱o̱ ra ña kúu ña sákusii̱ ini ra, ta xa̱ꞌa̱ ndiꞌi ña ki̱sa ndivi Jesucristo, Ndios ndixa nákiꞌin ra ña sóko̱ ndó no̱o̱ ra.
1PE 2:6 Chi to̱ꞌon ña ni̱ka̱ꞌa̱n Ndios ña ni̱taa ta̱profeta xi̱na̱ꞌá, káchí ña saá: Kani ndichi i̱ ñii yu̱u̱ káꞌno ña kúu ñano̱ó ña kunakaa̱ ti̱to̱n xa̱ꞌa̱ veꞌe i̱ ña kuva̱ꞌa xi̱ki̱ Sion. Na̱ka̱xin i̱ ña kuu ña yu̱u̱ ña ndáya̱ꞌví ní, ña káꞌno ka̱ no̱o̱ ndiꞌi inka̱ yu̱u̱ ña ñóꞌo veꞌe ño̱ꞌo i̱. Ta nda̱tán yóo yu̱u̱ yóꞌo, saá yóo ta̱a ta̱ na̱ka̱xin i̱; chi ta̱yóꞌo kuu ta̱ ndáya̱ꞌví ní, ta ta̱no̱ó kuu ra no̱o̱ ndiꞌi nañoo i̱, ta ndiꞌi ni̱vi na kándixa ta̱a ta̱ na̱ka̱xin i̱ yóꞌo, a̱nda̱ ñii ki̱vi̱ o̱n vása kukaꞌan no̱o̱ ni̱vi yóꞌo chi o̱n sandáꞌví ra na, káchí to̱ꞌon Ndios.
1PE 2:7 Ta ndóꞌó ni̱vi na kándixa Jesucristo, nda̱tán yóo yu̱u̱ káꞌno ña ndáya̱ꞌví ní, saá yóo ra no̱o̱ ndó, ta no̱o̱ inka̱ ni̱vi na o̱n xi̱in kandixa Jesucristo, o̱n vása ndáya̱ꞌví ra no̱o̱ na, ta saá kúndivi to̱ꞌon Ndios ña káchí saá: Yóo yu̱u̱ ña ni̱‑xiin ni̱vi na kísa va̱ꞌa veꞌe koni̱ ñóꞌó na, ta mi̱i yu̱u̱ yóꞌo ndu̱u ña yu̱u̱ ñano̱ó nákaa̱ xa̱ꞌa̱ veꞌe, saá káchí to̱ꞌon Ndios.
1PE 2:8 Ta tuku káꞌa̱n to̱ꞌon Ndios, káchí ña saá: Yu̱u̱ yóꞌo kúu ña káchiꞌi xa̱ꞌa̱ ni̱vi ta ñáni na, káchí to̱ꞌon Ndios. Ndiꞌi ni̱vi na káchiꞌi xa̱ꞌa̱ ta ñáni na sa̱ta̱ yu̱u̱ yóꞌo kúu ni̱vi na o̱n xi̱in chikaa̱ so̱ꞌo, ta ni o̱n xi̱in na kasa ndivi na to̱ꞌon ña káꞌa̱n xa̱ꞌa̱ Jesucristo. Ta Ndios xa chi̱tóni̱ ra saá kundoꞌo ni̱vi na o̱n xi̱in koni̱ so̱ꞌo to̱ꞌon ra.
1PE 2:9 Ta ndóꞌó, o̱n si̱ví ni̱vi na o̱n xi̱in kandixa Jesucristo kúu ndó. Ndios na̱ka̱xin ra ndóꞌó kuu ndó sa̱ꞌya mi̱i ra. Ta kúu ndó nasu̱tu̱ na kísa chiño no̱o̱ ta̱Rey Jesucristo, ta nañoo yi̱i̱ Ndios kúu ndóꞌó. Ndios kúu ta̱a ta̱ ka̱na ndóꞌó ta ta̱va ra ndóꞌó no̱o̱ yichi̱ naa ña o̱n váꞌa xi̱taku̱ ndó, ta vitin va̱ꞌa táku̱ ndó kua̱ꞌa̱n ndó yichi̱ no̱o̱ yéꞌe ñoꞌo̱ livi ní Ndios. Na̱ka̱xin ra ndóꞌó xa̱ꞌa̱ ña ka̱ꞌa̱n ndoso ndó xíꞌin ni̱vi ña kunda̱a̱ ini na xa̱ꞌa̱ ndiꞌi ñava̱ꞌa ke̱ꞌé Ndios.
1PE 2:10 O̱n si̱ví ni̱vi na kándixa Ndios xi̱kuu ndó siꞌna, ta vitin nañoo Ndios kúu ndó; siꞌna ni̱xika ndó yichi̱ no̱o̱ ni̱saa̱ ini Ndios xi̱ni ra ndóꞌó, ta vitin Ndios xa sa̱ka̱ku ra ndóꞌó, ta ndixa ki̱sa káꞌno ini ra xa̱ꞌa̱ ndó.
1PE 2:11 Nañani yó xíꞌin náki̱ꞌva̱ yó, na kíꞌvi ní ini i̱ xíni i̱ kúu ndó. Nda̱tán yóo ni̱vi na yáꞌa kua̱ꞌa̱n kuiti, saá yóo ndó táku̱ ndó ñoyívi yóꞌo. Ta saá xáku ndáꞌví i̱ no̱o̱ ndó, o̱n taxi xíꞌin mi̱i ndó ña kasa ndivi ndó ña o̱n váꞌa kóni yi̱kí ko̱ñu ndó, chi ña o̱n váꞌa kóni yi̱kí ko̱ñu ndó káni táꞌan ña xíꞌin ñava̱ꞌa kóni níma̱ ndó.
1PE 2:12 Ta va̱ꞌa vivíi kutaku̱ ndó no̱o̱ ni̱vi na o̱n xi̱in kandixa Ndios. Vará káꞌa̱n na ña o̱n váꞌa xa̱ꞌa̱ ndó, ta saá tá xíto na ñava̱ꞌa kéꞌé ndó, ta saá kasa káꞌno na Ndios xa̱ꞌa̱ ñava̱ꞌa yóꞌo ki̱vi̱ kasa nani Ndios xa̱ꞌa̱ kua̱chi ndiꞌi ni̱vi.
1PE 2:13 Chi xa̱ꞌa̱ ña ndíko̱n ndó Jesucristo, xíni̱ ñóꞌó kasa to̱ꞌó ndó ta kasa ndivi ndó chiño va̱ꞌa ña ndúkú ni̱vi na xáꞌnda chiño no̱o̱ ndó, án ta̱rey káꞌno kúu ra,
1PE 2:14 án inka̱ nanáꞌno na sa̱kuiso chiño ta̱rey kúu na. Chi ta̱rey ta̱xi ra nda̱yí ndaꞌa̱ nanáꞌno yóꞌo ña saxo̱ꞌvi̱ na ni̱vi na kéꞌé ña o̱n váꞌa, ta ta̱xi ra nda̱yí ndaꞌa̱ na ña ka̱ꞌa̱n na to̱ꞌon va̱ꞌa ña kasa to̱ꞌó na ni̱vi na kéꞌé chiño va̱ꞌa.
1PE 2:15 Chi Ndios kóni ra kasa ndivi ndó ñava̱ꞌa, ta saá ni̱vi na naa ini xíꞌin ni̱vi na yáꞌa si̱ni̱ o̱n kuchiño na naníꞌi na to̱ꞌon ndiva̱ꞌa ka̱ꞌa̱n na xa̱ꞌa̱ ndó.
1PE 2:16 Nda̱tán yóo ni̱vi na xíka ndíka̱, saá táku̱ ndó. Chi o̱n si̱ví ka̱ nda̱yí kúu ña xáꞌnda chiño no̱o̱ ndó. Ta saá vitin táku̱ ndíka̱ ndó xa̱ꞌa̱ ña kasa ndivi ndó ña kóni Ndios, ta o̱n váꞌa ndikó ndó kasa ndivi ndó ña xáꞌnda chiño ña o̱n váꞌa. Va̱ꞌa kasa ndivi ndó chiño ña kóni Ndios, chi ni̱vi na kísa chiño no̱o̱ Ndios kúu ndó.
1PE 2:17 Kasa to̱ꞌó ndó ndiꞌi ni̱vi. Ta ndixa kukiꞌvi ini ndó koni ndó nañani ndó xíꞌin náki̱ꞌva̱ ndó na kándixa Jesucristo. Ta ndixa kasa káꞌno ndó Ndios. Ta kasa to̱ꞌó ndó ta̱rey ta̱ xáꞌnda chiño ñoo ndó.
1PE 2:18 Ndóꞌó naesclavo, xíni̱ ñóꞌó kasa ndivi ndó ña xáꞌnda chiño ta̱patrón ndó ta kasa to̱ꞌó ndó ra. Saá keꞌé ndó xíꞌin ra tá va̱ꞌa ta̱a kúu ra, ta va̱ꞌa ini ra, ta ñii ki̱ꞌva saá va̱ꞌa keꞌé ndó xíꞌin ra tá o̱n váꞌa ta̱a kúu ra, ta kúu ra ta̱a ta̱ ndiva̱ꞌa ní ini.
1PE 2:19 Ta ni̱vi na xíni̱ keꞌé ñava̱ꞌa ña kóni Ndios ta kísa ndivi na ñava̱ꞌa yóꞌo, ta saá ni, ta yóo inka̱ ni̱vi ta sáxo̱ꞌvi̱ na nayóꞌo, ta ni̱vi na kéꞌé ñava̱ꞌa yóꞌo ta kúndeé ini na xíꞌin ña xóꞌvi̱ na, ta saá nakiꞌin na ñava̱ꞌa ndaꞌa̱ Ndios.
1PE 2:20 Ta ndóꞌó, tá ke̱ꞌé ndó ña o̱n váꞌa ta kúndeé ini ndó xíꞌin ña xóꞌvi̱ ndó xa̱ꞌa̱ ña o̱n váꞌa ke̱ꞌé ndó, ta no̱o̱ Ndios o̱n vása ndáya̱ꞌví ña kúndeé ini ndó xíꞌin ña xóꞌvi̱ ndó. Ta saá ni, tá ke̱ꞌé ndó ñava̱ꞌa, ta xóꞌvi̱ ndó xa̱ꞌa̱ ñava̱ꞌa ke̱ꞌé ndó, ta kúndeé ini ndó xíꞌin ña xóꞌvi̱ ndó, ñayóꞌo kúu ña kóni Ndios, ta ndáya̱ꞌví ní ña no̱o̱ ra.
1PE 2:21 Ndios ka̱na ra ndóꞌó kundiko̱n ndó yichi̱ Jesucristo, ta nda̱tán xíꞌin ña káꞌno ini Jesucristo ni̱xo̱ꞌvi̱ ní ra xa̱ꞌa̱ ndó, ñii ki̱ꞌva saá xíni̱ ñóꞌó káꞌno koo ini ndó ta kundeé ndó xíꞌin ña xóꞌvi̱ ní ndó.
1PE 2:22 Ta Jesucristo, a̱nda̱ ñii ki̱vi̱ o̱n vása ní‑keꞌé ra ña o̱n váꞌa, ta ni o̱n vása ní‑kaꞌa̱n ra ñavatá, ni nda̱ loꞌo ni̱‑sandáꞌví ra ni̱vi.
1PE 2:23 Ta saá ni, ni̱vi ni̱ka̱ꞌa̱n na to̱ꞌon ña kándiva̱ꞌa xíꞌin ra, ta mi̱i ra a̱nda̱ loꞌo ni̱‑ndikó ra ka̱ꞌa̱n ra to̱ꞌon ndiva̱ꞌa xíꞌin na. Tá ni̱vi sa̱xo̱ꞌvi̱ ní na ra, ta mi̱i ra o̱n vása ní‑kaꞌa̱n ra xíꞌin ni̱vi yóꞌo ndí ñii ki̱vi̱ chaꞌvi na xa̱ꞌa̱ ña sa̱xo̱ꞌvi̱ na ra. Saá chi ndáa ini ra Ndios ña kasa nani ra xíꞌin ñanda̱a̱ xa̱ꞌa̱ ndasaá yóo ña ke̱ꞌé ñii ñii ni̱vi.
1PE 2:24 Mi̱i Jesucristo na̱kuiso ra ndiꞌi kua̱chi yó ki̱vi̱ ni̱xiꞌi̱ ra ndaꞌa̱ tón cruz. Ni̱xo̱ꞌvi̱ ra saá xa̱ꞌa̱ yó ña kuchiño sandakoo yó kua̱chi yó ta o̱n keꞌé ka̱ yó ña o̱n váꞌa, ta kuchiño kutaku̱ yó kasa ndivi yó ña kóni Ndios. Ta xa̱ꞌa̱ ña ta̱kuéꞌe̱ yi̱kí ko̱ñu Jesucristo kúu ña ndu̱va̱ꞌa yó.
1PE 2:25 Nda̱tán yóo ndikachi tí nda̱ñóꞌó no̱o̱ xitoꞌo rí, saá ni̱xi̱yo ndó siꞌna. Ta vitin xa na̱ndikó ndó no̱o̱ Jesucristo, ta̱ kúu ta̱a ta̱ ndáa ndóꞌó. Nda̱tán vivíi ndáa ñii ta̱a ndikachi sa̱na̱ ra, saá vivíi ndáa Jesucristo ndóꞌó ndiꞌi saá ki̱vi̱, ña o̱n ndiꞌi xa̱ꞌa̱ ndó.
1PE 3:1 Ta ndóꞌó, náki̱ꞌva̱ yó ná yóo yii̱, xíni̱ ñóꞌó kasa to̱ꞌó ndó yii̱ ndó, ta kasa ndivi ndó ndiꞌi chiño va̱ꞌa ña ndúkú yii̱ ndó no̱o̱ ndó. Ta saá, tá o̱n si̱ví na kándixa to̱ꞌon ñava̱ꞌa xa̱ꞌa̱ Jesucristo kúu yii̱ ndó, ta xa̱ꞌa̱ ña xíto na va̱ꞌa táku̱ ndó xíꞌin na, ta saá chikaa̱ ini na kandixa na Jesucristo, vará o̱n ta̱ꞌán ka̱ꞌa̱n ndó xíꞌin na xa̱ꞌa̱ ra.
1PE 3:2 Kuchiño yii̱ ndó kandixa na to̱ꞌon va̱ꞌa xa̱ꞌa̱ Jesucristo chi xíto na ndixa táku̱ ndii ndó, ta kísa ndivi ndó ña kóni Ndios.
1PE 3:3 O̱n chinóo ní ndó keꞌé ndó ndasaá kuiti xa̱ꞌa̱ ña ndasa livi xíꞌin mi̱i ndó. Saá chi ña ndixa ndása livi náñaꞌa̱ o̱n si̱ví ña livi nóꞌni yisi̱ si̱ni̱ ná kúu ña, ni o̱n si̱ví ña ndóo ndaa xíꞌin mi̱i ná ña kúu ka̱a oro, ni o̱n si̱ví ña ndíxin ná tiko̱to̱ livi ña yáꞌví ní kúu ña.
1PE 3:4 Ta va̱ꞌa ka̱ kundiꞌi ini ndó, ta chikaa̱ ndó ndee̱ xíꞌin mi̱i ndó ña va̱ꞌa koo ini ndó no̱o̱ Ndios. Chi náñaꞌa̱ ná va̱ꞌa ini ta to̱ꞌó ini kúu ná ndixa livi ndinoꞌo ta ndáya̱ꞌví ní ka̱ náyóꞌo no̱o̱ Ndios. Saá chi ña livi ini náyóꞌo nda̱ ñii ki̱vi̱ o̱n vása ndiꞌi xa̱ꞌa̱ ña.
1PE 3:5 Ñii ki̱ꞌva saá náñaꞌa̱ ná ka̱ndixa Ndios kui̱ya̱ xi̱na̱ꞌá xi̱kuu ná ná livi ini no̱o̱ Ndios. Saá chi xi̱ndaa ini ná Ndios ña kísa ndivi ra ña ni̱ka̱ꞌa̱n ra, ta ki̱sa to̱ꞌó ná yii̱ ná ta ki̱sa ndivi ná chiño va̱ꞌa ndu̱kú yii̱ ná no̱o̱ ná.
1PE 3:6 Ñii ki̱ꞌva saá ke̱ꞌé ñáSara xi̱na̱ꞌá, chi ki̱sa ndivi ñá ndiꞌi ñava̱ꞌa ni̱ka̱ꞌa̱n yii̱ ñá ta̱Abraham xíꞌin ñá, ta xi̱ka̱ꞌa̱n ñá to̱ꞌon yóꞌo xíꞌin ra: “Tata, mi̱i ta̱káꞌno no̱o̱ i̱.” Ta ndóꞌó náki̱ꞌva̱ yó, tá kéꞌé ndó ñava̱ꞌa ta o̱n vása yíꞌví ndó ña o̱n váꞌa, ta saá yóo ndó ndíko̱n ndó nda̱tán ni̱xi̱yo ñáSara kui̱ya̱ xi̱na̱ꞌá.
1PE 3:7 Ta ndóꞌó, nañani yó na yóo násíꞌí, xíni̱ ñóꞌó vivíi kutaku̱ ndó xíꞌin násíꞌí ndó. Kasa to̱ꞌó ndó ná, vará loꞌo ndee̱ kómí ná no̱o̱ ñandee̱ kómí ndó, chi násíꞌí ndó yóꞌo ñii káchí nakiꞌin ná xíꞌin ndó ñava̱ꞌa ña kúu ña kutaku̱ ndó xíꞌin Ndios ndiꞌi saá ki̱vi̱ ña va̱xi. Tá va̱ꞌa kísa ndivi ndó saá xíꞌin násíꞌí ndó, ta o̱n kóo ña kasi no̱o̱ to̱ꞌon ndó, ña koni̱ so̱ꞌo Ndios ña káꞌa̱n ndó xíꞌin ra.
1PE 3:8 Vitin káꞌa̱n i̱ xíꞌin ndiꞌi ndó. Xíni̱ ñóꞌó vivíi kutaku̱ ndó xíꞌin táꞌan ndó ta koo yuꞌú ndó xíꞌin táꞌan ndó; kundáꞌví ini ndó koni táꞌan ndó; kukiꞌvi ini ndó koni táꞌan ndó nda̱tán kíꞌvi ini ndó xíni ndó ñani mi̱i ndó xíꞌin ki̱ꞌva̱ mi̱i ndó. Chindeé táꞌan ndó xíꞌin ña xíni̱ ñóꞌó ndó; ta káꞌno koo ini ndó xíꞌin táꞌan ndó.
1PE 3:9 Tá yóo ni̱vi na kéꞌé ña o̱n váꞌa xíꞌin ndó, ta o̱n keꞌé ndó ña o̱n váꞌa xíꞌin na. Tá yóo ni̱vi na káꞌa̱n to̱ꞌon ndiva̱ꞌa xíꞌin ndó, ta o̱n ka̱ꞌa̱n ndó to̱ꞌon ndiva̱ꞌa xíꞌin na. Xíni̱ ñóꞌó ndukú ndó no̱o̱ Ndios ña keꞌé ra ñava̱ꞌa xíꞌin ni̱vi na kéꞌé án káꞌa̱n ña o̱n váꞌa xíꞌin ndó, saá chi Ndios na̱ka̱xin ra ndóꞌó ña keꞌé ndó ñava̱ꞌa xíꞌin ni̱vi. Ta xa̱ꞌa̱ ñayóꞌo ndóꞌó ndixa nakiꞌin ndó ñava̱ꞌa no̱o̱ Ndios.
1PE 3:10 Ta to̱ꞌon Ndios ña ni̱taa na xi̱na̱ꞌá, káchí ña saá: Tá kóni ndó si̱i̱ kutaku̱ ndó, ta ñii ki̱ꞌva saá kóni ndó va̱ꞌa koo ndó ñoyívi yóꞌo, ta saá kundaa va̱ꞌa xíꞌin mi̱i ndó ña o̱n ka̱ꞌa̱n ndó to̱ꞌon ndiva̱ꞌa xa̱ꞌa̱ ni̱vi, ni o̱n ka̱ꞌa̱n ndó ñavatá ña sandáꞌví ni̱vi.
1PE 3:11 Sandakoo ndó kéꞌé ndó ña o̱n váꞌa, ta xíni̱ ñóꞌó keꞌé ndó ñava̱ꞌa. Ndixa chikaa̱ ndó ndee̱ ña ndukú ndó va̱ꞌa kutaku̱ ndó xíꞌin ni̱vi.
1PE 3:12 Chi Ndios ndáa ra ni̱vi na kéꞌé ñanda̱a̱, ta xa yóo tiꞌva ra ndakuii̱n ra xa̱ꞌa̱ ña ndúkú na no̱o̱ ra, ta Ndios sáa̱ ini ra xíni ra ni̱vi na kéꞌé ña o̱n váꞌa, saá káchí to̱ꞌon Ndios.
1PE 3:13 Tá chíkaa̱ ndó ndee̱ ña keꞌé ndó ñava̱ꞌa, ta saá, ¿yu kúu ni̱vi keꞌé ña o̱n váꞌa xíꞌin ndó?
1PE 3:14 Ta saá ni, tá xóꞌvi̱ ní ndó vará kéꞌé ndó ñava̱ꞌa, ta Ndios chindeé ra ndóꞌó ña kunakaa̱ ñasi̱i̱ ini ndó. O̱n kuyi̱ꞌví ndó no̱o̱ nda̱ ñii ni̱vi, ta ni o̱n kundiꞌi ini ndó no̱o̱ ña o̱n váꞌa keꞌé na xíꞌin ndó.
1PE 3:15 Ta xíꞌin ña ndinoꞌo ini ndó kasa to̱ꞌó ndó Jesucristo, chi ta̱Káꞌno no̱o̱ yó kúu ra. Tá yóo ni̱vi na nda̱ka̱ to̱ꞌon ndóꞌó: “¿Nda̱chun kándixa ndó Jesucristo?”, kachí na xíꞌin ndó, ta ndóꞌó xa koo tiꞌva ndó ndakuii̱n ndó ndato̱ꞌon ndó xíꞌin na xa̱ꞌa̱ ña nda̱chun ndáa ini ndó Jesucristo, ta ndáa ini ndó ña ndixa kasa ndivi ra ña ki̱ndo̱o ra xíꞌin ndó, ta xíꞌin ñato̱ꞌó ka̱ꞌa̱n ndó xíꞌin na ta vivíi ndakuii̱n ndó yuꞌu̱ na.
1PE 3:16 Kasa ndivi ndó ñava̱ꞌa ta vivíi kutaku̱ ndó ña o̱n kóo ña sandiꞌi ini ndó no̱o̱ Ndios. Ta saá, tá káꞌa̱n ndiva̱ꞌa ni̱vi xa̱ꞌa̱ ndóꞌó, ta kukaꞌan no̱o̱ na xa̱ꞌa̱ to̱ꞌon vatá káꞌa̱n na, chi xíto na ñava̱ꞌa kéꞌé ndó xa̱ꞌa̱ ña ndíko̱n ndó Jesucristo.
1PE 3:17 Tá taxi Ndios ña xo̱ꞌvi̱ ndó, ta va̱ꞌa ka̱ ná xo̱ꞌvi̱ ndó xa̱ꞌa̱ ña kéꞌé ndó ñava̱ꞌa no̱o̱ ña xo̱ꞌvi̱ ndó xa̱ꞌa̱ ña kéꞌé ndó ña o̱n váꞌa.
1PE 3:18 Saá chi mi̱i Jesucristo ni̱xo̱ꞌvi̱ ra ta ni̱xiꞌi̱ ra ñii la̱á yichi̱ xa̱ꞌa̱ ndiꞌi kua̱chi ni̱vi. Ta̱a ta̱ va̱ꞌa kúu ra, ta̱a ta̱ o̱n ko̱ó kua̱chi kómí kúu ra, ta ni̱xo̱ꞌvi̱ ní ra xa̱ꞌa̱ ndiꞌi mi̱i yó ni̱vi na ndíso kua̱chi; ke̱ꞌé ra saá ña kuchiño kuyatin yó no̱o̱ Ndios ta kutaku̱ yó xíꞌin ra ndiꞌi saá ki̱vi̱. Tá sa̱xo̱ꞌvi̱ ní ni̱vi yi̱kí ko̱ñu Jesucristo ta xa̱ꞌni na ra, ta na̱taku̱ ra no̱o̱ ña ni̱xiꞌi̱ ra, ta ndixa táku̱ ndinoꞌo ra vitin.
1PE 3:19 Tá mií o̱n ta̱ꞌán nataku̱ Jesucristo, ta Níma̱ ra ke̱e ña ni̱xa̱ꞌa̱n ña ni̱ka̱ꞌa̱n ndoso ña no̱o̱ níma̱ ni̱vi na ni̱xiꞌi̱ kui̱ya̱ xi̱na̱ꞌá, níma̱ ni̱vi ña ñóꞌo ñii xiiña ña yóo nda̱tán yóo ñii veꞌe ka̱a.
1PE 3:20 Ta ni̱vi yóꞌo xi̱kuu na xi̱taku̱ kui̱ya̱ xi̱na̱ꞌá xíꞌin ta̱Noé, ta ke̱ꞌé na ndiꞌi no̱o̱ ña o̱n váꞌa ña o̱n vása kóni Ndios. Ta Ndios ta̱xi ra nda̱yí ndaꞌa̱ ta̱Noé ña kasa va̱ꞌa ra tón barco, ta kua̱ꞌa̱ ní kui̱ya̱ kúva̱ꞌa tón barco yóꞌo, ta ndiꞌi saá kui̱ya̱ yóꞌo Ndios xíꞌin ña káꞌno ini ra xi̱ndati ra ña nandikó ini ni̱vi yóꞌo xa̱ꞌa̱ ña o̱n váꞌa kéꞌé na. Ta ndasaá kuiti o̱na̱ ni̱vi xi̱kuu na xi̱ñoꞌo ini tón barco, ta ni̱ka̱ku na no̱o̱ ña ka̱ꞌa̱ na ini takuií.
1PE 3:21 Ta vitin mi̱i yó, xa̱ꞌa̱ ña kándixa yó Jesucristo, chíchi yó ini takuií, ta nda̱tán Ndios sa̱ka̱ku ra ta̱Noé kui̱ya̱ xi̱na̱ꞌá ña o̱n ka̱ꞌa̱ ra ini takuií, saá saka̱ku ra mi̱i yó ña o̱n ndiꞌi xa̱ꞌa̱ yó. Ta ña xa chi̱chi yó saá, o̱n si̱ví xa̱ꞌa̱ ña ndundii yi̱kí ko̱ñu yó xi̱kuu ña. Saá chi ña xa chi̱chi yó kóni kachí ña ndí xa ki̱ndo̱o yó xíꞌin Ndios ña kutaku̱ ndii yó no̱o̱ ra. Ta xa̱ꞌa̱ ña na̱taku̱ Jesucristo, Ndios kúchiño saka̱ku ra mi̱i yó.
1PE 3:22 Ta Jesucristo nda̱a ra kua̱noꞌo̱ ra ñoyívi ni̱no, ta yóo ra sii̱n kuaꞌá Ndios, ta xáꞌnda chiño ra no̱o̱ naángel ta xáꞌnda chiño ra no̱o̱ ndiꞌi ndee̱ ña kómí nda̱yí ñoyívi ni̱no.
1PE 4:1 Xa̱ꞌa̱ ña ni̱xo̱ꞌvi̱ ní Jesucristo xa̱ꞌa̱ yó táꞌan xi̱taku̱ ra ñoyívi yóꞌo, ta ñii ki̱ꞌva saá ndóꞌó xíni̱ ñóꞌó sakuáꞌá ndó ña koo tiꞌva ndó ña xo̱ꞌvi̱ ndó xa̱ꞌa̱ ña ndíko̱n ndó Jesucristo. Chi ni̱vi na xóꞌvi̱ xa̱ꞌa̱ Jesucristo, nayóꞌo xa sa̱ndakoo na yichi̱ no̱o̱ kéꞌé na ña o̱n váꞌa.
1PE 4:2 Xa̱ꞌa̱ ña ni̱xo̱ꞌvi̱ ní na xa̱ꞌa̱ ra, ni̱vi na ndíko̱n Jesucristo o̱n vása kísa ndivi ka̱ na ña o̱n váꞌa kóni yi̱kí ko̱ñu mi̱i na, nda̱ víka̱ ndiꞌi saá ki̱vi̱ táku̱ na ñoyívi yóꞌo chíkaa̱ na ndee̱ ña kasa ndivi na ña kóni Ndios.
1PE 4:3 Chi xa kua̱ꞌa̱ ní kui̱ya̱ xi̱taku̱ ndó kéꞌé ndó ña o̱n váꞌa ña kútoo ní ni̱vi ñoyívi yóꞌo na kúu na o̱n vása kándixa Ndios. Xi̱kuu ndó nata̱a na xi̱kutoo ní ki̱ꞌvi kua̱chi ñoyívi xíꞌin náñaꞌa̱ ná o̱n si̱ví násíꞌí ndó kúu, án xi̱kuu ndó náñaꞌa̱ ná xi̱kutoo ní ki̱ꞌvi kua̱chi ñoyívi xíꞌin nata̱a na o̱n si̱ví yii̱ ndó kúu, ta ki̱sa ndivi ndó ndiꞌi ña o̱n váꞌa ña ku̱too ní yi̱kí ko̱ñu mi̱i ndó; xi̱kuu ndó ni̱vi na xi̱ꞌi ní nduta̱ tá sáxíini ni̱vi; xi̱kuu ndó ni̱vi na ni̱xika no̱o̱ kána viko̱ no̱o̱ ke̱ꞌé ndó ndiꞌi saá no̱o̱ ñakini ña káchí ini mi̱i ndó; ta inka̱ ña kini ní ke̱ꞌé ndó xi̱kuu ña ki̱sa to̱ꞌó ndó ña kúu ídolo án ñaimagen ña o̱n si̱ví Ndios ndinoꞌo kúu.
1PE 4:4 Ta vitin ni̱vi natáꞌan ndó na siꞌna ñii káchí ni̱xika ndó xíꞌin, nayóꞌo o̱n vása kúnda̱a̱ ini na nda̱chun o̱n xi̱in ka̱ ndó nakutáꞌan ndó xíꞌin na ta keꞌé ndó ña o̱n váꞌa kéꞌé na, ta saá xa̱ꞌa̱ ña o̱n vása táku̱ ka̱ ndó nda̱tán táku̱ nayóꞌo kúu ña káꞌa̱n na to̱ꞌon ndiva̱ꞌa xa̱ꞌa̱ ndó vitin.
1PE 4:5 Ta o̱n kundiꞌi ini ndó, chi kixaa̱ ñii ki̱vi̱ nani̱vi yóꞌo ndakuii̱n na no̱o̱ Ndios xa̱ꞌa̱ ndiꞌi ña o̱n váꞌa ke̱ꞌé na, chi Ndios xa yóo tiꞌva ra kasa nani ra xa̱ꞌa̱ kua̱chi ndiꞌi ni̱vi, án na táku̱ kúu na, án na xa ni̱xiꞌi̱ kúu na.
1PE 4:6 Ta Jesucristo ni̱xa̱ꞌa̱n ra no̱o̱ ni̱vi na xa ni̱xiꞌi̱, ta ni̱ka̱ꞌa̱n ndoso ra to̱ꞌon va̱ꞌa xíꞌin na xa̱ꞌa̱ ña kuchiño kutaku̱ níma̱ na xíꞌin Ndios, vará yi̱kí ko̱ñu na ña xa ndi̱ꞌi xa̱ꞌa̱ kúu ña, chi ni̱xiꞌi̱ na, nda̱tán chi̱ndúꞌu̱ Ndios ndiꞌi ni̱vi kivi̱ na xa̱ꞌa̱ kua̱chi na.
1PE 4:7 Xa yatin va̱xi ña kixaa̱ ki̱vi̱ sondíꞌí ñoyívi yóꞌo. Ta saá xíni̱ ñóꞌó vivíi ndinoꞌo kundito ndó ña koo tiꞌva ndó kasa ndivi ndó ña kóni Ndios, ta ndiꞌi saá ki̱vi̱ taxi ndinoꞌo xíꞌin mi̱i ndó ña ka̱ꞌa̱n ndó xíꞌin Ndios.
1PE 4:8 Ña káꞌno ka̱ xíni̱ ñóꞌó kasa ndivi ndó kúu ña xíꞌin ndiꞌi níma̱ ndó kukiꞌvi ini ndó koni táꞌan ndó, chi tá va̱ꞌa kísa ndivi ndó ñayóꞌo, ta saá ndixa yóo tiꞌva ndó kasa káꞌno ini ndó xa̱ꞌa̱ ña o̱n váꞌa ke̱ꞌé natáꞌan ndó xíꞌin ndó, vará kua̱ꞌa̱ ní ña o̱n váꞌa ke̱ꞌé nayóꞌo.
1PE 4:9 Ta vivíi nakiꞌin ndó ni̱vi na kándixa Jesucristo na kixaa̱ veꞌe ndó, ta xíꞌin ñasi̱i̱ ini ndó keꞌé ndó ñava̱ꞌa xíꞌin na, ta o̱n ka̱ꞌa̱n kuáchí ndó xa̱ꞌa̱ ña kéꞌé ndó saá.
1PE 4:10 Ndios sa̱níꞌi ra ndee̱ va̱ꞌa ndaꞌa̱ ñii ñii ndó, ta ñii ñii ndó xíni̱ ñóꞌó koni̱ ñóꞌó ndó ndee̱ va̱ꞌa yóꞌo ña chindeé táꞌan ndó.
1PE 4:11 Tá Ndios sa̱níꞌi ra ñava̱ꞌa sava ndóꞌó ña kúchiño ndó ka̱ꞌa̱n ndoso ndó to̱ꞌon ra no̱o̱ ni̱vi, ta xíni̱ ñóꞌó ka̱ꞌa̱n ndó to̱ꞌon ña nda̱a̱ ña ndixa va̱xi no̱o̱ Ndios. Tá Ndios sa̱níꞌi ra ñava̱ꞌa sava ndóꞌó ña kúchiño ndó kasa ndivi ndó chiño va̱ꞌa ña xíni̱ ñóꞌó natáꞌan ndó, ta saá kasa ndivi ndó chiño yóꞌo xíꞌin ndee̱ ña ndixa va̱xi no̱o̱ Ndios. Ta ñii ñii ñava̱ꞌa kéꞌé ndó, vivíi kasa ndivi ndó ña xa̱ꞌa̱ ni̱vi na xíto ñava̱ꞌa yóꞌo ña kuchiño kasa káꞌno na Ndios, saá chi Jesucristo kúu ta̱ chíndeé ni̱vi ña kasa káꞌno na Ndios. Ta xa kánóo síkón ñato̱ꞌó káꞌno Jesucristo, ta xa kómí ra ndee̱ ña xáꞌnda chiño ra ndiꞌi saá ki̱vi̱ no̱o̱ ndiꞌi ña yóo ñoyívi. Saá ná koo ña.
1PE 4:12 Nañani yó xíꞌin náki̱ꞌva̱ yó, na kíꞌvi ní ini i̱ xíni i̱ kúu ndóꞌó. O̱n nakaꞌnda ini ndó chi xa xóꞌvi̱ ndó ña yo̱ꞌvi̱ ní ña kúu ña xíto ndoso ndóꞌó, ta o̱n kani si̱ni̱ ndó ndí ndasaá kuiti mi̱i ndó kúu na xóꞌvi̱ ní xa̱ꞌa̱ ña kándixa ndó Jesucristo.
1PE 4:13 Nda̱ víka̱, ná kunakaa̱ ñasi̱i̱ ini ndó xa̱ꞌa̱ ña xóꞌvi̱ ndó nda̱tán yóo ña ni̱xo̱ꞌvi̱ ní Jesucristo. Ta saá ndixa kutú nda̱a̱ ka̱ ñasi̱i̱ ini ndó ki̱vi̱ ndikó ra ñoyívi yóꞌo xíꞌin ndiꞌi ñava̱ꞌa káꞌno ña livi yéꞌe.
1PE 4:14 Tá yóo ni̱vi na káꞌa̱n to̱ꞌon ndiva̱ꞌa xíꞌin ndó chi na ndíko̱n Jesucristo kúu ndó, ta xa̱ꞌa̱ ñayóꞌo ná kunakaa̱ ñasi̱i̱ ini ndó. Chi Níma̱ Ndios ña kúu ña ndinoꞌo káꞌno, yóo ña xíꞌin ndó ndiꞌi saá ki̱vi̱. Ta ni̱vi na o̱n vása kándixa Ndios káꞌa̱n ndiva̱ꞌa na xa̱ꞌa̱ Níma̱ ra, ta ndóꞌó na kándixa Ndios ndixa kísa káꞌno ndó Níma̱ ra.
1PE 4:15 Tá xóꞌvi̱ ní ndó, ta va̱ꞌa ná o̱n kuu ña xa̱ꞌa̱ ña xa̱ꞌni ndó ni̱vi, ni xa̱ꞌa̱ ña ki̱sa kuíꞌná ndó, ni xa̱ꞌa̱ ña ke̱ꞌé ndó inka̱ no̱o̱ ña o̱n váꞌa ña yáꞌa ndoso ndó nda̱yí, ni xa̱ꞌa̱ ña sa̱kuiso chiño xíꞌin mi̱i ndó káꞌa̱n ndó xíꞌin inka̱ ni̱vi ndasaá xíni̱ ñóꞌó kasa ndivi na chiño mi̱i na.
1PE 4:16 Tá xóꞌvi̱ ndó xa̱ꞌa̱ ña kúu ndó ni̱vi na ndíko̱n Jesucristo, ta saá o̱n vása kukaꞌan no̱o̱ ndó xa̱ꞌa̱ ña ndíko̱n ndó ra, ta nda̱ víka̱ kasa káꞌno ka̱ ndó Ndios xa̱ꞌa̱ ña inka̱ ni̱vi ndixa nakoni na ndí ndóꞌó kúu na kándixa Jesucristo.
1PE 4:17 Saá chi vitin xa ki̱xaa̱ ki̱vi̱ ña kixáꞌá Ndios kasa nani ra xa̱ꞌa̱ ndiꞌi ni̱vi nda̱tán yóo ña ke̱ꞌé na, ta siꞌna kixáꞌá ra kasa nani ra xa̱ꞌa̱ ni̱vi na kándixa ñaꞌá. Tá vitin xa kíxáꞌá ra xíꞌin mi̱i yó ta xóꞌvi̱ ní yó, ta ndeé ní ka̱ xo̱ꞌvi̱ ni̱vi na nda̱ loꞌo o̱n xi̱in chikaa̱ so̱ꞌo to̱ꞌon va̱ꞌa ña ni̱ka̱ꞌa̱n Ndios.
1PE 4:18 Chi to̱ꞌon Ndios ña ni̱taa na xi̱na̱ꞌá, káchí ña saá: Ta ni̱vi va̱ꞌa, kundoꞌo ní na ta yo̱ꞌvi̱ ní taxi na mi̱i na ña saka̱ku Ndios na, ta saá, yo̱ꞌvi̱ ní ka̱ kuchiño ka̱ku ni̱vi na kéꞌé ña o̱n váꞌa, na o̱n xi̱in kandixa Ndios, káchí to̱ꞌon Ndios.
1PE 4:19 Ña̱kán ndóꞌó, tá xóꞌvi̱ ndó chi saá ta̱xi Ndios kundoꞌo ndó, ta o̱n váꞌa sandakoo ndó kéꞌé ndó ñava̱ꞌa xíꞌin inka̱ ni̱vi, ta ndixa xíni̱ ñóꞌó nataxi xíꞌin mi̱i ndó ndaꞌa̱ Ndios, chi Ndios kúu ta̱a ta̱ ki̱sa va̱ꞌa ndóꞌó, ta ndixa kísa ndivi ra to̱ꞌon ra ña ki̱ndo̱o ra xíꞌin ndó.
1PE 5:1 Vitin káꞌa̱n i̱ xíꞌin ndóꞌó nañani yó, naxi̱kua̱ꞌa̱ na ndíso chiño no̱o̱ ni̱vi na kándixa Jesucristo, saá chi yi̱ꞌi̱, nda̱tán yóo ndóꞌó na ndíso chiño, saá yóo i̱. Ta yi̱ꞌi̱ xi̱ni káxín i̱ ña ndasaá ni̱xo̱ꞌvi̱ ní Jesucristo xa̱ꞌa̱ ndiꞌi yó. Ta ki̱vi̱ ndikó Jesucristo ñoyívi yóꞌo, ta saá koto yó ña yéꞌe livi xíꞌin ñandee̱ va̱ꞌa káꞌno ña kómí ra. Ta saá ñoyívi ni̱no ñii káchí xíꞌin ra kukomí yó ña yéꞌe livi xíꞌin ndee̱ va̱ꞌa káꞌno yóꞌo.
1PE 5:2 Xáku ndáꞌví i̱ no̱o̱ ndó, va̱ꞌa kundaa ndó ni̱vi na nákutáꞌan xíꞌin ndó xa̱ꞌa̱ ña kándixa na Jesucristo. Nda̱tán va̱ꞌa vivíi ndáa ñii ta̱a ndikachi sa̱na̱ ra, saá va̱ꞌa kundaa ndó ni̱vi yóꞌo, chi Ndios sa̱kuiso chiño ra ndóꞌó ña kasa ndivi ndó saá xíꞌin na. Ná o̱n kuu ña kundaa ndó na xíꞌin ñandu̱xa̱, ná o̱n kuu ña kundaa ndó na xa̱ꞌa̱ si̱ꞌún, ta va̱ꞌa xíꞌin ñasi̱i̱ ini ndó kundaa ndó na, ta xíꞌin ndinoꞌo níma̱ ndó kasa ndivi ndó ña kóni Ndios.
1PE 5:3 O̱n kani si̱ni̱ ndó kómí ndó ndiꞌi no̱o̱ nda̱yí ña kaꞌnda chiño ndó no̱o̱ natáꞌan ndó na kándixa Jesucristo na kúu na ndíso chiño ndó xíꞌin. Ta xíni̱ ñóꞌó siꞌna mi̱i ndó vivíi kuniꞌi ndó yichi̱ va̱ꞌa kutaku̱ ndó no̱o̱ nayóꞌo, ta saá kuchiño na kundiko̱n na yichi̱ ndó.
1PE 5:4 Saá chi ñii ki̱vi̱ ndikó tuku ta̱Káꞌno va̱ꞌa no̱o̱ yó ñoyívi yóꞌo. Ta mi̱i ra kúu ta̱Káꞌno va̱ꞌa no̱o̱ ndóꞌó na ndíso chiño ta vivíi ndáa ndó natáꞌan ndó na kándixa Jesucristo. Ta ki̱vi̱ ndikó ra, ta saá taxi ra ndaꞌa̱ ndó ñava̱ꞌa ña livi káꞌno ña nda̱ loꞌo o̱n vása ndiꞌi xa̱ꞌa̱ nda̱ ñii ki̱vi̱.
1PE 5:5 Ta ndóꞌó ni̱vi nakuáchí na kándixa Jesucristo, xíni̱ ñóꞌó kasa to̱ꞌó ndó nata̱a naxi̱kua̱ꞌa̱ na ndíso chiño xíꞌin ndó, ta kasa ndivi ndó to̱ꞌon ña káꞌa̱n na xíꞌin ndó. Ta ndiꞌi ndóꞌó ni̱vi na kándixa Jesucristo, xíni̱ ñóꞌó kasa ni̱no̱ xíꞌin mi̱i ndó, ta xíꞌin ñato̱ꞌó chindeé táꞌan ndó, chi to̱ꞌon Ndios ña ni̱taa na xi̱na̱ꞌá, káchí ña saá: Ndios o̱n xi̱in ra koni ra ni̱vi na kísa káꞌno xíꞌin mi̱i, ta ndixa kéꞌé ra ñava̱ꞌa xíꞌin ni̱vi na kísa ni̱no̱ xíꞌin mi̱i no̱o̱ ra, káchí to̱ꞌon Ndios.
1PE 5:6 Ta xa̱ꞌa̱ ñayóꞌo, kasa ni̱no̱ xíꞌin mi̱i ndó no̱o̱ ndee̱ Ndios, ta saá kixaa̱ ki̱vi̱ ña chi̱tóni̱ Ndios, ta ndixa kasa káꞌno ra ndóꞌó.
1PE 5:7 Taxi ndó ndiꞌi ña sándiꞌi ini ndó ndaꞌa̱ Ndios, chi ta̱yóꞌo kíꞌvi ní ini ra xíni ra ndóꞌó ta ndáa ra ndóꞌó.
1PE 5:8 Ta saá xíni̱ ñóꞌó vivíi ndinoꞌo kundito ndó ña koo tiꞌva ndó kasa ndivi ndó ña kóni Ndios, ta koto va̱ꞌa ndó chi ñandiva̱ꞌa káꞌno ndixa sáa̱ ní ini ña xíni ña ndóꞌó, ta nda̱tán xíka ñii tíleón tí xíꞌi̱ ní so̱ko nándukú rí ña kaxi rí, saá xíka ñandiva̱ꞌa yóꞌo sa̱ta̱ ndó.
1PE 5:9 Chikaa̱ ndó ndee̱ xíꞌin mi̱i ndó ña o̱n kasa ndivi ndó ña kóni ñandiva̱ꞌa káꞌno. Ta xíꞌin ña ndinoꞌo ini ndó xíni̱ ñóꞌó kandixa ndó Jesucristo ta nda̱ loꞌo o̱n sandakoo ndó ña ndixa ndáa ini ndó ra, saá chi xa xíni̱ ndó ndí ndiꞌi saá xiiña ñoyívi yóꞌo xóꞌvi̱ ní nañani yó xíꞌin náki̱ꞌva̱ yó na kándixa Jesucristo, nda̱tán xóꞌvi̱ ndó vitin.
1PE 5:10 Tá xa ndi̱ꞌi ni̱yaꞌa ña ni̱xo̱ꞌvi̱ ní ndó, vará nda̱ loꞌo ki̱vi̱ án kui̱ya̱ ni̱xo̱ꞌvi̱ ní ndó, ta Ndios taxi ra ña tuku va̱ꞌa kutaku̱ ndó. Chindeé ra ndóꞌó ña nda̱ ñii ki̱vi̱ o̱n sandakoo ndó kándixa ndó ra, ta taxi ra ndee̱ ra ndaꞌa̱ ndó ña o̱n nakava ini ndó, ta kasa ndivi ra ñava̱ꞌa xíꞌin ndó ña chindeé ra ndóꞌó ña ndixa ndinoꞌo ini ndó kandixa ndó ra ndiꞌi saá ki̱vi̱ ña va̱xi. Ndixa mi̱i Ndios kasa ndivi ra to̱ꞌon ra xíꞌin ndó xa̱ꞌa̱ ña kíꞌvi ní ini ra xíni ra ndóꞌó, saá chi xa ka̱na ra ndóꞌó ni̱vi na kándixa Jesucristo ña kutaku̱ ndó xíꞌin ra ndiꞌi saá ki̱vi̱ ñoyívi ni̱no no̱o̱ yóo ñava̱ꞌa káꞌno livi.
1PE 5:11 ¡Ná kasa káꞌno yó Ndios ndiꞌi saá ki̱vi̱, ta ndiꞌi saá ki̱vi̱ ná kaꞌnda chiño ra no̱o̱ ndiꞌi ña yóo ñoyívi! Saá ná koo ña.
1PE 5:12 Ta ñani yó ta̱Silvano, xíꞌin ña ndinoꞌo ní ini ra ndíko̱n ra Jesucristo, ta̱yóꞌo chi̱ndeé ra yi̱ꞌi̱ ña ni̱taa ra to̱ꞌon no̱o̱ tutu yóꞌo ña kúu ña ni̱xaa̱ ndaꞌa̱ ndó, chi kóni i̱ ndato̱ꞌon i̱ xíꞌin ndó ndasaá vivíi xíni̱ ñóꞌó kutaku̱ ndó, ta nda̱to̱ꞌon i̱ xíꞌin ndó ndí ndiꞌi ñava̱ꞌa kéꞌé Ndios xíꞌin ndó kúu ña sánáꞌa ndí ndixa kíꞌvi ní ini ra xíni ra ndóꞌó. Ta saá nda̱ ñii ki̱vi̱ o̱n váꞌa nandoso ndó ña ndixa kíꞌvi ní ini Ndios xíni ra ndóꞌó.
1PE 5:13 Ni̱vi na kándixa Jesucristo na táku̱ ñoo Babilonia yóꞌo, tíꞌví na to̱ꞌon ña chindeé na ndóꞌó. Ni̱vi yóꞌo kúu na na̱ka̱xin Ndios ñii káchí nda̱tán na̱ka̱xin ra ndóꞌó ña nduu ndó sa̱ꞌya ra. Ta ñani yó ta̱Marcos ta̱ yóo nda̱tán yóo sa̱ꞌya i̱, tíꞌví ra to̱ꞌon chindeé ra ndóꞌó.
1PE 5:14 Ta xíꞌin ña kíꞌvi ní ini ndó xíni táꞌan ndó, chindeé táꞌan ñii ñii ndó xíꞌin ña chi̱to ndó no̱o̱ táꞌan ndó. Ná koo ñava̱ꞌa ini ndiꞌi ndóꞌó, ni̱vi na kándixa Jesucristo. Saá ná koo ña.
2PE 1:1 Yi̱ꞌi̱, ta̱Simón Pedro, ñii ta̱apóstol ta̱ kísa chiño no̱o̱ Jesucristo kúu i̱. Ta táa i̱ tutu yóꞌo xaa̱ ña ndaꞌa̱ ndóꞌó, ni̱vi na xa na̱kiꞌin ñava̱ꞌa ña livi, ña ndáya̱ꞌví ní, ña kúu ña ndáa ini ndó Ndios nda̱tán ndáa ini mi̱i ndi̱ Ndios. Ta vitin xa na̱kiꞌin yó ñava̱ꞌa yóꞌo, chi ta̱a ta̱nda̱a̱ kúu Jesucristo, ta̱Káꞌno no̱o̱ yó, ta kúu ra Ndios, Ta̱a ta̱ Sa̱ka̱ku mi̱i yó.
2PE 1:2 Xa̱ꞌa̱ ña vivíi xíni̱ ndó Ndios ta vivíi xíni̱ ndó Jesucristo ta̱Káꞌno no̱o̱ yó, ná keꞌé Ndios víꞌí ní ka̱ ñava̱ꞌa xíꞌin ndó, ta ná taxi ra ñava̱ꞌa koo ini ndó. Ta ná kutú nda̱a̱ ini ndó xíꞌin ndiꞌi ñava̱ꞌa yóꞌo.
2PE 1:3 Ta Ndios xíꞌin ndee̱ ra, xa ta̱xi ra ndiꞌi ña xíni̱ ñóꞌó yó ña va̱ꞌa kutaku̱ yó no̱o̱ ra nda̱tán káchí ini mi̱i ra. Xa na̱kiꞌin yó ndiꞌi ñayóꞌo chi vitin ndinoꞌo ini yó xíni̱ yó Jesucristo, ta̱ kúu ta̱a ta̱ na̱kana mi̱i yó ña nduu yó ni̱vi na kukomí ñava̱ꞌa ña livi káꞌno ña kúu ña kómí mi̱i ra.
2PE 1:4 Ta ta̱xi ka̱ ra kua̱ꞌa̱ ní ka̱ inka̱ ñava̱ꞌa náꞌno ndaꞌa̱ yó, ña kúu ña ndáya̱ꞌví ní, chi ñii ki̱ꞌva nda̱tán yóo ña ni̱ka̱ꞌa̱n ra kasa ndivi ra, saá ki̱sa ndivi ra ña. Ndios ta̱xi ra ñava̱ꞌa yóꞌo ndaꞌa̱ ndó ña kuu ndó sa̱ꞌya ndinoꞌo ra ta nduu ndó nda̱tán yóo mi̱i ra. Ta saá kuchiño ndó kuxíká ndó no̱o̱ ña o̱n váꞌa ñoyívi yóꞌo, chi ni̱vi ñoyívi yóꞌo kéꞌé na ndiꞌi saá no̱o̱ ña o̱n váꞌa ña kúu ña káchí ini mi̱i na. Chi ña o̱n váꞌa kéꞌé ni̱vi yóꞌo va̱xi kuaꞌno ka̱ ña, ta sáti̱ví ña mi̱i na ta saá sáti̱ví ña inka̱ ni̱vi.
2PE 1:5 Ndóꞌó ni̱vi na kándixa Jesucristo, xíni̱ ñóꞌó chikaa̱ ndó ndee̱ xíꞌin mi̱i ndó ña vivíi kutaku̱ ndó ta va̱ꞌa kasa ndivi ndó ña kóni Ndios. Saá tuku chikaa̱ ndó ndee̱ ña koni̱ va̱ꞌa ka̱ ndó Ndios.
2PE 1:6 Nasita xíꞌin mi̱i ndó ña o̱n keꞌé ka̱ ndó ña o̱n váꞌa; kundeé ini ndó xíꞌin ña xóꞌvi̱ ndó, ta o̱n sandakoo ndó ña ndixa ndáa ini ndó Ndios. Xíni̱ ñóꞌó taxi xíꞌin mi̱i ndó ña kutaku̱ ndó nda̱tán káchí ini Ndios.
2PE 1:7 Ndixa kukiꞌvi ini ndó koni ndó natáꞌan ndó na kándixa Jesucristo, ta saá kukiꞌvi ini ndó koni ndó ndiꞌi ni̱vi.
2PE 1:8 Tá kéꞌé ndó ndiꞌi ñava̱ꞌa yóꞌo, ta ndiꞌi saá ki̱vi̱ chíkaa̱ ndó ndee̱ ña kuaꞌno ka̱ ndó xíꞌin ñayóꞌo no̱o̱ Ndios, ta saá nduu ndó ni̱vi na kísa ndivi chiño ña ndáya̱ꞌví ní, ta sanáꞌa ndó ndí o̱n si̱ví ña ma̱ni̱ kúu ña xíni̱ va̱ꞌa ndó Jesucristo, Ta̱a ta̱Káꞌno no̱o̱ yó.
2PE 1:9 Tá yóo ni̱vi na kándixa Jesucristo, ta o̱n vása kísa ndivi na ndiꞌi ñava̱ꞌa yóꞌo, ta saá ni̱vi yóꞌo táku̱ naa na, nda̱tán táku̱ ni̱vi nakuáá nduchu̱ no̱o̱, án na loꞌo chíín kuiti va̱ꞌa xíto nduchu̱ no̱o̱. Saá chi ni̱vi yóꞌo xa na̱ndoso na ndí Ndios ki̱sa káꞌno ini ra xa̱ꞌa̱ kua̱chi ke̱ꞌé na ta xa nda̱sa ndii ra na no̱o̱ ra.
2PE 1:10 Ña̱kán, nañani yó xíꞌin náki̱ꞌva̱ yó, chikaa̱ ndó ndee̱ xíꞌin mi̱i ndó ña kuaꞌno ka̱ ndó xíꞌin ñava̱ꞌa ña kéꞌé ndó, chi ñayóꞌo sánáꞌa ña ndí ndixa Ndios na̱ka̱xin ra ndóꞌó ta ka̱na ra ndóꞌó kúu ndó nañoo mi̱i ra. Chi tá saá kéꞌé ndó, ta nda̱ ñii ki̱vi̱ o̱n nakava ndó no̱o̱ ña o̱n váꞌa ña taxi sandakoo ndó ña kándixa ndó Jesucristo.
2PE 1:11 Ta saá Ndios xíꞌin ñasi̱i̱ ini ra taxi ra ki̱ꞌvi ndó no̱o̱ xáꞌnda chiño Jesucristo ndiꞌi saá ki̱vi̱ ña va̱xi. Ta Jesucristo kúu Ta̱a ta̱Káꞌno no̱o̱ yó ta kúu ra Ta̱a ta̱ Sáka̱ku mi̱i yó.
2PE 1:12 Ta saá nda̱ ñii ki̱vi̱ o̱n sandakoo i̱ sánakáꞌán i̱ ndóꞌó xa̱ꞌa̱ ndiꞌi ñayóꞌo, vará ndóꞌó xa xíni̱ ndó ta ndinoꞌo ini ndó kándixa ndó ñanda̱a̱ ña nákaa̱ táku̱ ini ndó vitin.
2PE 1:13 Tá ña táku̱ ka̱ i̱, chiño no̱o̱ i̱ kúu ña sanakáꞌán i̱ ndóꞌó xa̱ꞌa̱ ndiꞌi ñanda̱a̱ yóꞌo,
2PE 1:14 chi Jesucristo, ta̱Káꞌno no̱o̱ yó, ta̱xi ra ña kúnda̱a̱ ini i̱ ndí ya̱chi̱ ní kixaa̱ ña kivi̱ i̱.
2PE 1:15 Ta xa̱ꞌa̱ ñayóꞌo chíkaa̱ ní i̱ ndee̱ xíꞌin mi̱i i̱ ña vivíi sanáꞌa i̱ ndóꞌó ndiꞌi ña xíni̱ ñóꞌó xa̱ꞌa̱ ña ndasaá va̱ꞌa kutaku̱ ndó nda̱tán kóni Ndios, ta saá tá xa ni̱xiꞌi̱ i̱, ta ndóꞌó nda̱ ñii ki̱vi̱ o̱n nandoso ndó to̱ꞌon yóꞌo.
2PE 1:16 Tá ki̱vi̱ sa̱náꞌa ndi̱ ndóꞌó ña kunda̱a̱ ini ndó xa̱ꞌa̱ ña ndikó tuku Jesucristo ñoyívi yóꞌo xíꞌin ndiꞌi ndee̱ ra, ta o̱n vása ní‑kaꞌa̱n ndi̱ xíꞌin ndó to̱ꞌon livi ña ka̱ku si̱ni̱ ni̱vi ñoyívi yóꞌo. To̱ꞌon ndixa kúu ña ndákuii̱n ndi̱ xa̱ꞌa̱ ra, chi xíꞌin nduchu̱ no̱o̱ ndi̱ xi̱ni ndi̱ ñalivi káꞌno ra ta xi̱ni ndi̱ ndiꞌi ndee̱ ra.
2PE 1:17 Xi̱ni ndi̱ ndasaá Ndios Yivá yó ta̱xi ra ñato̱ꞌó káꞌno ndaꞌa̱ Jesucristo, ta ta̱xi ra ña livi káꞌno náyeꞌe ra no̱o̱ ndi̱, chi nda̱ no̱o̱ livi ní yéꞌe ñoyívi ni̱no ki̱xi to̱ꞌon ña ni̱ka̱ꞌa̱n, káchí ña saá: “Ta̱yóꞌo kúu Sa̱ꞌya i̱, ta̱ kíꞌvi ní ini i̱ xíni i̱, ta kúsii̱ ní ini i̱ xíni i̱ ra”, ka̱chí Ndios.
2PE 1:18 Xi̱ni̱ so̱ꞌo ndi̱ to̱ꞌon yóꞌo, ña ke̱e ñoyívi ni̱no kúu ña, saá chi ñayóꞌo xi̱kuu ña ki̱vi̱ ni̱xa̱ꞌa̱n ndi̱ ni̱xi̱yo ndi̱ xíꞌin Jesucristo no̱o̱ yuku̱ síkón ña kúu yuku̱ yi̱i̱.
2PE 1:19 Ta saá ndixa kúnda̱a̱ ini yó ndí to̱ꞌon ña nda̱to̱ꞌon naprofeta xi̱na̱ꞌá kúu ñanda̱a̱. Ta va̱ꞌa ndixa chikaa̱ so̱ꞌo ndó to̱ꞌon ña ni̱ka̱ꞌa̱n nayóꞌo, saá chi to̱ꞌon yóꞌo chindeé ña ndóꞌó. Ta to̱ꞌon yóꞌo yóo ña xíꞌin ndó nda̱tán yóo ñii ñoꞌo̱ ña tóo̱n ndiníí ñoó a̱nda̱ kixaa̱ ña ti̱vi xita̱a̱n ta keta ki̱mi tí tóo̱n. Ta nda̱tán yóo ki̱mi tí tóo̱n xita̱a̱n, saá yóo Jesucristo, chi sánayeꞌe ra ini yó, ta táxi ra ña kunda̱a̱ ini yó ñanda̱a̱.
2PE 1:20 Xíni̱ ñóꞌó ní kunda̱a̱ ini ndó ñayóꞌo: nda̱ ñii ni̱vi o̱n kúchiño na nandaxin matóꞌón na xíꞌin si̱ni̱ mi̱i na, án nda̱tán káchí ini mi̱i na, to̱ꞌon Ndios ña ni̱taa naprofeta xi̱na̱ꞌá.
2PE 1:21 Chi to̱ꞌon ña ni̱ka̱ꞌa̱n naprofeta o̱n vása ní‑kaku ña si̱ni̱ mi̱i na án níma̱ mi̱i na, saá chi Níma̱ Ndios ni̱ka̱ꞌa̱n to̱ꞌon yóꞌo ini naprofeta ña ni̱ka̱ꞌa̱n na ña xíꞌin ni̱vi, nda̱tán kóni Ndios.
2PE 2:1 Ti̱xin nañoo Israel kui̱ya̱ xi̱na̱ꞌá ni̱xi̱yo naprofeta na o̱n vása ní‑kaꞌa̱n ndoso to̱ꞌon ña nda̱a̱ nda̱tán yóo ña ni̱ka̱ꞌa̱n Ndios, chi na̱sama nayóꞌo to̱ꞌon Ndios nda̱tán káchí ini mi̱i na. Ta ñii ki̱ꞌva saá kixaa̱ ki̱vi̱ ta nakuita nata̱a ti̱xin ndóꞌó, ta nayóꞌo sanáꞌa na to̱ꞌon ña vatá xa̱ꞌa̱ Jesucristo. Nata̱a na o̱n váꞌa sánáꞌa yóꞌo kata níꞌnó na to̱ꞌon ña na̱sama na, ta saá sandáꞌví na ni̱vi na koni̱ so̱ꞌo ña sanáꞌa na, nda̱ to̱nda̱a na ka̱ꞌa̱n na ndí o̱n vása kándixa ka̱ na Jesucristo, vará kúu ra ta̱a ta̱ ni̱xiꞌi̱ xa̱ꞌa̱ ña saka̱ku ra na. Nata̱a na sánáꞌa ña o̱n váꞌa yóꞌo ndíso ní na kua̱chi, ta Ndios taxi ra ñii kama kixaa̱ ña sandiꞌi xa̱ꞌa̱ na.
2PE 2:2 Ta kua̱ꞌa̱ ní ni̱vi kasa ndivi na ndiꞌi no̱o̱ ña o̱n váꞌa xíꞌin ñakini, nda̱tán yóo ña táku̱ nata̱a na sánáꞌa yóꞌo. Ta inka̱ ni̱vi na o̱n xi̱in kandixa Jesucristo koto na ña o̱n váꞌa kéꞌé nata̱a yóꞌo, ta saá ka̱ꞌa̱n ndiva̱ꞌa na xa̱ꞌa̱ yichi̱ ña nda̱a̱.
2PE 2:3 Nata̱a na sánáꞌa ña o̱n váꞌa ndasaá kuiti kúsii̱ ní ini na ña nakiꞌin na kua̱ꞌa̱ ní si̱ꞌún ndó xa̱ꞌa̱ ña sánáꞌa na ndóꞌó ña káchí na kúu to̱ꞌon Ndios, ta kúu ña to̱ꞌon ña na̱sama mi̱i na. Xa xi̱na̱ꞌá ní Ndios chi̱tóni̱ ra kasa nani ra xa̱ꞌa̱ ña o̱n váꞌa kéꞌé nayóꞌo, ta ndixa saá kundoꞌo na ki̱vi̱ ña va̱xi.
2PE 2:4 Chi Ndios o̱n vása ní‑kisa káꞌno ini ra xa̱ꞌa̱ naángel na ni̱ki̱ꞌvi kua̱chi xi̱na̱ꞌá, ta sa̱kana ra na kua̱ꞌa̱n na nda̱ya, ta nóꞌni na ñóꞌo na no̱o̱ naa, ña ndáti na a̱nda̱ kixaa̱ ki̱vi̱ ña kasa nani ra xa̱ꞌa̱ ndiꞌi kua̱chi.
2PE 2:5 Ta ndixa Ndios ni̱‑kisa káꞌno ini ra xa̱ꞌa̱ ni̱vi na xi̱taku̱ ñoyívi yóꞌo kui̱ya̱ xi̱taku̱ ta̱Noé xi̱na̱ꞌá. Ta ta̱Noé ni̱ka̱ꞌa̱n ndoso ra xíꞌin ni̱vi yóꞌo ndasaá vivíi xíni̱ ñóꞌó kutaku̱ na nda̱tán kóni Ndios. Ta ni̱vi yóꞌo ni̱‑xiin na chikaa̱ so̱ꞌo na to̱ꞌon Ndios, ta saá Ndios sa̱koon ra sa̱vi̱ naꞌá sa̱ta̱ ni̱vi yóꞌo, ta ni̱xiꞌi̱ ndiꞌi na, ta Ndios sa̱ka̱ku ra ndasaá kuiti ta̱Noé xíꞌin u̱xa̱ ni̱vi.
2PE 2:6 Saá tuku Ndios ki̱sa nani ra xa̱ꞌa̱ kua̱chi ni̱vi nañoo Sodoma xíꞌin nañoo Gomorra, sa̱ndiꞌi ra xa̱ꞌa̱ na xíꞌin ñoꞌo̱ xíxi̱ ña ke̱e ñoyívi ni̱no, ni̱xi̱xi̱ ndiꞌi ñoo na xíꞌin ndiꞌi mi̱i na a̱nda̱ ndu̱u ndiꞌi ña ni̱xi̱xi̱ yóꞌo yaa̱ kuiti. Ñayóꞌo kúu ña sánáꞌa ndasaá kini ní kundoꞌo ni̱vi na ndiva̱ꞌa ini.
2PE 2:7 Ta Ndios sa̱ka̱ku ra ta̱Lot ña ni̱‑xixi̱ ra ñoo Sodoma, chi ta̱yóꞌo xi̱kuu ra ñii ta̱a ta̱ va̱ꞌa ini, ta ni̱ta̱ꞌvi̱ ní ini ra xíni ra ndiꞌi ña o̱n váꞌa ñakini xi̱taku̱ ni̱vi ñoo yóꞌo.
2PE 2:8 Ta̱a ta̱ va̱ꞌa ní ini xi̱kuu ra, ta ñii ñii ki̱vi̱ ni̱yaꞌa yo̱ꞌvi̱ ní xi̱taku̱ ra ñoo Sodoma, chi xi̱to ra ta xi̱ni̱ so̱ꞌo ra ndiꞌi no̱o̱ ña o̱n váꞌa kéꞌé ni̱vi yóꞌo.
2PE 2:9 Ndiꞌi ña kéꞌé Ndios xíꞌin ni̱vi sánáꞌa ña ndí xíni̱ ra ndasaá chindeé ra ni̱vi na chíkaa̱ so̱ꞌo to̱ꞌon ra, ña saka̱ku ra na no̱o̱ ndiꞌi ña yo̱ꞌvi̱ xíto ndoso ñaꞌá. Ta ñii ki̱ꞌva saá, xíni̱ ra ndasaá saxo̱ꞌvi̱ ra ni̱vi na kéꞌé ña o̱n váꞌa, ta keꞌé ra saá xíꞌin na ki̱vi̱ kixaa̱ ña kasa nani ra xa̱ꞌa̱ kua̱chi ndiꞌi ni̱vi.
2PE 2:10 Ta Ndios saxo̱ꞌvi̱ ka̱ ra ni̱vi na táku̱ kísa ndivi ndiꞌi ña o̱n váꞌa ñakini ña kútoo yi̱kí ko̱ñu mi̱i na, saá chi ni̱vi yóꞌo nda̱ loꞌo o̱n xi̱in na chikaa̱ so̱ꞌo na to̱ꞌon xáꞌnda chiño Ndios no̱o̱ na. Ta nata̱a na sánáꞌa to̱ꞌon Ndios ña na̱sama mi̱i na, sóꞌó ní na, o̱n vása táxi na xíꞌin mi̱i na ña koni̱ so̱ꞌo na ñanda̱a̱. Ta kúu na ni̱vi na ña̱ꞌa ní ini, ta káchí si̱ni̱ mi̱i na ndí kómí na ndee̱ káꞌno ka̱, ta ni o̱n vása yíꞌví na kándiva̱ꞌa na xíꞌin ndee̱ náꞌno ka̱ no̱o̱ na.
2PE 2:11 Ta naángel, na yóo no̱o̱ Ndios, vará kómí ka̱ na ndee̱ no̱o̱ nata̱a yóꞌo, ta naángel yóꞌo o̱n vása xi̱in na ka̱ꞌa̱n na to̱ꞌon ña kandiva̱ꞌa xa̱ꞌa̱ inka̱ ndee̱ náꞌno.
2PE 2:12 Ta nata̱a o̱n váꞌa yóꞌo nda̱tán táku̱ kiti̱ tíyukú táku̱ na, chi kiti̱ yukú yóꞌo ndasaá kuiti táku̱ rí kísa ndivi rí nda̱tán kóni níma̱ mi̱i rí. Ta tíyóꞌo ka̱ku rí xa̱ꞌa̱ ña tiin ni̱vi rí ta kaꞌni na rí. Ta ñii ki̱ꞌva saá kundoꞌo nata̱a o̱n váꞌa yóꞌo, chi nayóꞌo káꞌa̱n na to̱ꞌon ndiva̱ꞌa xa̱ꞌa̱ ña o̱n vása kúnda̱a̱ ini na, ta nda̱tán ndiꞌi xa̱ꞌa̱ kiti̱ yukú, saá ndiꞌi xa̱ꞌa̱ na.
2PE 2:13 Ta nata̱a o̱n váꞌa yóꞌo, kixaa̱ ki̱vi̱ ña nakiꞌin na yaꞌvi na xa̱ꞌa̱ ña o̱n váꞌa kéꞌé na ña táxi xo̱ꞌvi̱ inka̱ ni̱vi. Xíꞌin ñasi̱i̱ ini na kéꞌé na ndiꞌi no̱o̱ ña kútoo yi̱kí ko̱ñu na, o̱n ko̱ó ñato̱ꞌó kómí na, ni o̱n vása násita xíꞌin mi̱i na no̱o̱ ña kéꞌé na ndiꞌi ña o̱n váꞌa, vará ndiví xíto ka̱ ni̱vi kúu ña. Ta ki̱vi̱ nata̱a o̱n váꞌa yóꞌo xíxi na xíꞌin ndó no̱o̱ yóo viko̱ no̱o̱ nákutáꞌan ndóꞌó na kúu na kándixa Jesucristo, ta ña kaꞌan ní no̱o̱ kúu ña xíto ndó ñakini kéꞌé nata̱a yóꞌo.
2PE 2:14 Ta nata̱a o̱n váꞌa yóꞌo, ndiꞌi násíꞌí ná xíto na no̱o̱, ta kútoo ní na ki̱ꞌvi na kua̱chi ñoyívi xíꞌin ná. Nda̱ ñii ki̱vi̱ o̱n vása sándakoo na kíꞌvi na kua̱chi ña kúu ña kútoo ní yi̱kí ko̱ñu mi̱i na. Ta chúꞌu na ni̱vi na loꞌo ní kándixa Jesucristo ña kéꞌé na ña o̱n váꞌa. Nata̱a o̱n váꞌa yóꞌo o̱n vása xáa ini na xíꞌin ña xa kómí na, ta ndiꞌi saá ki̱vi̱ kóni na kukomí na ndiꞌi ña káchí ini mi̱i na. Nata̱a yóꞌo ndíso na chiꞌña xa̱ꞌa̱ ña o̱n váꞌa kéꞌé na, ta Ndios taxi ra ko̱ꞌo̱n na no̱o̱ xo̱ꞌvi̱ ní na.
2PE 2:15 Nata̱a yóꞌo xa sa̱ndakoo na yichi̱ nda̱a̱, ta na̱kiꞌin na ndíko̱n na kua̱ꞌa̱n na yichi̱ ta̱profeta Balaam ta̱a ta̱ xi̱taku̱ xi̱na̱ꞌá, ta̱yóꞌo xi̱kuu sa̱ꞌya ta̱Beor. Saá chi ta̱profeta yóꞌo ku̱too ní ra kiꞌin ra si̱ꞌún xa̱ꞌa̱ chiño o̱n váꞌa ke̱ꞌé ra.
2PE 2:16 Ta saá ke̱e ra kua̱ꞌa̱n ra ña sata̱vi̱ chiꞌña ra nañoo Israel, ta ni̱‑kuchiño ra, chi ñii tíburra, kiti̱ tí o̱n vása xíni̱ ka̱ꞌa̱n to̱ꞌon kúu rí, ta tíyóꞌo ni̱ka̱ꞌa̱n rí to̱ꞌon xíꞌin ra, ta xíꞌin ña ni̱ka̱ꞌa̱n rí sa̱si rí no̱o̱ ra, ta ni̱‑kuchiño ra kasa ndivi ra chiño kíꞌví ña kua̱ꞌa̱n ra keꞌé ra.
2PE 2:17 Nata̱a o̱n váꞌa yóꞌo yóo na nda̱tán yóo pozo yi̱chí ña o̱n ko̱ó takuií kómí, ta yóo na nda̱tán yóo vi̱ko̱ ña sándachí ta̱chi̱ naꞌá kua̱ꞌa̱n ña no̱o̱ chíndaꞌá ta̱chi̱ yóꞌo ña. Ta Ndios kasa nani ra xa̱ꞌa̱ nata̱a yóꞌo, ta tiꞌví ra na ko̱ꞌo̱n na no̱o̱ naa ní ña xo̱ꞌvi̱ na ndiꞌi saá ki̱vi̱.
2PE 2:18 Nayóꞌo kua̱ꞌa̱ ní chínóo na no̱o̱ to̱ꞌon káꞌa̱n na, ña sanoo na ini ni̱vi ña kandixa na ña sánáꞌa na, ta to̱ꞌon vi̱chí ña o̱n vása ndáya̱ꞌví kúu ña sánáꞌa na. Ta xíꞌin to̱ꞌon yóꞌo chúꞌu na ni̱vi na sa̱kán sa̱ndakoo yichi̱ o̱n váꞌa, ña tuku kéꞌé nayóꞌo ña o̱n váꞌa ña kútoo ní yi̱kí ko̱ñu na.
2PE 2:19 Ta nata̱a o̱n váꞌa yóꞌo káꞌa̱n na, káchí na saá: “Tá kundiko̱n ndó sa̱ta̱ ndi̱, ta saá kuu ndó ni̱vi na kaka ndíka̱ no̱o̱ nda̱yí, ta saá o̱n ko̱ó ka̱ ña xáꞌnda chiño no̱o̱ ndó”, káchí na. Ta mi̱i nata̱a yóꞌo kúu ni̱vi na nóꞌni kútu̱ xíꞌin ndiꞌi no̱o̱ ñakini ta xíꞌin ndiꞌi no̱o̱ ña o̱n váꞌa kéꞌé na. Saá chi tá ñii ña o̱n váꞌa kúndeé ña no̱o̱ ni̱vi, ta ña o̱n váꞌa yóꞌo kúu ña xáꞌnda chiño no̱o̱ ni̱vi yóꞌo.
2PE 2:20 Yóo ni̱vi na xa ku̱nda̱a̱ ini to̱ꞌon va̱ꞌa xa̱ꞌa̱ Jesucristo Ta̱a ta̱Káꞌno no̱o̱ yó ta sa̱ndakoo na yichi̱ ña o̱n váꞌa ñoyívi yóꞌo. Ta saá, tá ni̱vi yóꞌo ndikó koo tuku na ta kixáꞌá na nakiꞌin na yichi̱ o̱n váꞌa, ta tuku taxi na ña xáꞌnda chiño ña o̱n váꞌa ñoyívi no̱o̱ na, ta saá ni̱vi yóꞌo kuiso ka̱ na kua̱chi no̱o̱ ña xi̱ndiso na siꞌna.
2PE 2:21 Va̱ꞌa ní ka̱, níkúu, tá nda̱ ñii ki̱vi̱ ni̱‑kunda̱a̱ ini na xa̱ꞌa̱ yichi̱ ña nda̱a̱, saá chi xa̱ꞌa̱ ña ku̱nda̱a̱ ini na yichi̱ ña nda̱a̱, ta sa̱ndakoo na yichi̱ yóꞌo, ta ña ke̱ꞌé na saá Ndios ndeé ní ka̱ saxo̱ꞌvi̱ ra na.
2PE 2:22 Ta xíꞌin ña ke̱ꞌé ni̱vi na o̱n váꞌa yóꞌo saá, táxi na ña kunda̱a̱ ini yó ndí ña ndíchí káꞌa̱n to̱ꞌon ña káchí saá: “Tí ina ndíkó tuku rí kaxi rí ñakini ndu̱xan rí.” Ta inka̱ to̱ꞌon ndíchí káchí saá: “Tíkini̱ sa̱kán chi̱chi rí xíꞌin takuií ndii, ta tuku ndíkó rí sakuchu xíꞌin mi̱i rí nda̱ꞌyi̱ kini”, saá káchí to̱ꞌon ndíchí.
2PE 3:1 Nañani yó xíꞌin náki̱ꞌva̱ yó, na kíꞌvi ní ini i̱ xíni i̱ kúu ndó, ñayóꞌo kúu tutu o̱vi̱ ña táa i̱ xaa̱ ndaꞌa̱ ndó. Ta xíꞌin ña o̱vi̱ tutu yóꞌo saá sánakáꞌán i̱ ndóꞌó ña ndixa xíni̱ ñóꞌó kani si̱ni̱ ndó xa̱ꞌa̱ ñava̱ꞌa ña kúu ñandii ndinoꞌo.
2PE 3:2 Kóni i̱ ña nakáꞌán si̱ni̱ ndó to̱ꞌon Ndios ña ni̱ka̱ꞌa̱n ndoso naprofeta kui̱ya̱ xi̱na̱ꞌá. Saá tuku kóni i̱ ña nakáꞌán si̱ni̱ ndó nda̱yí ña xa̱ꞌnda chiño Jesucristo Ta̱a ta̱Káꞌno no̱o̱ yó ta̱ sa̱ka̱ku mi̱i yó, chi mi̱i ndi̱ naapóstol sa̱náꞌa ndi̱ ndóꞌó to̱ꞌon yóꞌo.
2PE 3:3 Ña siꞌna ka̱ xíni̱ ñóꞌó kunda̱a̱ ini ndó kúu ña ndasaá koo tá xa kuyatin va̱xi ki̱vi̱ sondíꞌí. Chi ki̱vi̱ saá kutaku̱ ni̱vi na kutoo ní keꞌé ndiꞌi no̱o̱ ña o̱n váꞌa ña káchí ini mi̱i na, ta kusiki na ni̱vi xa̱ꞌa̱ ña kándixa na Jesucristo,
2PE 3:4 ta ka̱ꞌa̱n na xíꞌin na, nda̱ka̱ to̱ꞌon ñaꞌá na, kachí na saá: “¿Míkía̱ yóo Jesucristo ña kasa ndivi ra to̱ꞌon ra ña ni̱ka̱ꞌa̱n ra xíꞌin ndó, ndikó ra ñoyívi yóꞌo? Chi xa ni̱xiꞌi̱ va yivá siꞌí yó, ta tá káa ka̱ va ñoyívi yóꞌo, nda̱tán káa ña ki̱vi̱ no̱ó xi̱na̱ꞌá, ñii ki̱ꞌva saá káa ña nda̱ ki̱vi̱ vitin”, kachí na, kusiki na ni̱vi na kándixa Jesucristo ki̱vi̱ saá.
2PE 3:5 Ni̱vi na kusiki yóꞌo o̱n xi̱in na kandixa na ndí Ndios xíꞌin to̱ꞌon ña ni̱ka̱ꞌa̱n ra ki̱sa va̱ꞌa ra ñoyívi yóꞌo ta ki̱sa va̱ꞌa ra ñoyívi ni̱no. Ta no̱o̱ yóo kua̱ꞌa̱ ní takuií mi̱ni, ta ni̱ka̱ꞌa̱n Ndios ta ka̱na ñoꞌo̱ yi̱chí ti̱xin takuií yóꞌo, ta saá takuií yóꞌo xi̱no nduu rá ña.
2PE 3:6 Ta saá ki̱vi̱ xi̱taku̱ ta̱Noé, ta Ndios xa̱ꞌnda chiño ra no̱o̱ takuií ta sa̱koon ra sa̱vi̱ naꞌá, ta sa̱ndiꞌi ra xa̱ꞌa̱ ndiꞌi ña ni̱xi̱yo ñoyívi kui̱ya̱ xi̱na̱ꞌá.
2PE 3:7 Chi Ndios chi̱ndúꞌu̱ ra to̱ꞌon ra ña kasa ndivi ra ña ni̱ka̱ꞌa̱n ra ndí ñoyívi yóꞌo xíꞌin ñoyívi ni̱no ña xíto yó, ndáti ña ñii ki̱vi̱ ndiꞌi xa̱ꞌa̱ ña xíꞌin ñoꞌo̱ xíxi̱. Saá ko̱ko̱ ndiꞌi ña ku̱va̱ꞌa ki̱vi̱ ña kasa nani Ndios xa̱ꞌa̱ kua̱chi ni̱vi, ta ni̱vi na o̱n vása ní‑xiin kandixa Ndios ko̱ꞌo̱n na no̱o̱ xo̱ꞌvi̱ ní na ndiꞌi saá ki̱vi̱.
2PE 3:8 Ta ndóꞌó, nañani yó xíꞌin náki̱ꞌva̱ yó, na kíꞌvi ní ini i̱ xíni i̱ kúu ndóꞌó; ta kóni i̱ ña o̱n nandoso ndó ndí no̱o̱ Ndios ñii ki̱vi̱ yóo ña nda̱tán yóo ñii mil kui̱ya̱, ta ñii mil kui̱ya̱ yóo ña nda̱tán yóo ñii ki̱vi̱, saá yóo ña.
2PE 3:9 Vará sava ni̱vi xáni si̱ni̱ na ndí Ndios kuáchi̱ ní ra ña kasa ndivi ra ña ni̱ka̱ꞌa̱n ra, ta o̱n si̱ví saá yóo ña. Ndixa Ndios ta̱ káꞌno ini kúu ra xíꞌin ndiꞌi ni̱vi, o̱n xi̱in ra ndiꞌi xa̱ꞌa̱ nda̱ ñii ni̱vi; chi ndáti ra ña ndiꞌi ni̱vi nandikó ini na no̱o̱ ña o̱n váꞌa kéꞌé na, ta va̱ꞌa ná ki̱ꞌvi na yichi̱ no̱o̱ xáꞌnda chiño ra.
2PE 3:10 Ta ki̱vi̱ ña ndikó Jesucristo ñoyívi yóꞌo kuu ñii ki̱vi̱ ña o̱n vása ndáti ni̱vi, chi nda̱tán yóo ña kixaa̱ ñii ta̱kuíꞌná ñoó ña kasa kuíꞌná ra, saá koo ki̱vi̱ ndikó Jesucristo. Ta ki̱vi̱ kundivi ñayóꞌo saá, ndeé ní ni̱ꞌi̱ ta ndiꞌi xa̱ꞌa̱ ñoyívi ni̱no ña xíto yó, ta ndiꞌi ña yóo ñoyívi ni̱no kaa̱ ko̱ko̱ ndiꞌi ña xíꞌin ñoꞌo̱ xíxi̱ ta ndiꞌi xa̱ꞌa̱ ña, ta ñoyívi no̱o̱ ñoꞌo̱ yóꞌo xíꞌin ndiꞌi ña yóo no̱o̱ ña ñii ki̱ꞌva saá kundoꞌo ña.
2PE 3:11 Ta xa̱ꞌa̱ ña ndixa kúnda̱a̱ ini yó ndí ndiꞌi xa̱ꞌa̱ ñoyívi, ta saá xíni̱ ñóꞌó vivíi kutaku̱ yó ta taxi xíꞌin mi̱i yó kasa ndivi yó ña kóni Ndios.
2PE 3:12 Ta xíꞌin ñasi̱i̱ ini yó xíni̱ ñóꞌó kundati yó ki̱vi̱ yóꞌo, ta chikaa̱ yó ndee̱ xíꞌin mi̱i yó ña kasa ndivi yó ña kóni Ndios, ta saá kama kixaa̱ ki̱vi̱ ña kasa nani ra xa̱ꞌa̱ kua̱chi ni̱vi. Chi ki̱vi̱ yóꞌo ndiꞌi xa̱ꞌa̱ ñoyívi ni̱no ña xíto yó ta ndiꞌi ña kómí ña, ko̱ko̱ ña xíꞌin ñoꞌo̱ xíxi̱ ta ndiꞌi xa̱ꞌa̱ ña.
2PE 3:13 Ta mi̱i yó ndáti yó ta ndáa ini yó Ndios ña kasa ndivi ra to̱ꞌon ra ña ni̱ka̱ꞌa̱n ra ndí ndasa xa̱á ra ñoyívi ni̱no ña xíto yó, ta ndasa xa̱á ra ñoyívi no̱o̱ ñoꞌo̱ yóꞌo. Ta ñaxa̱á kasa va̱ꞌa Ndios yóꞌo kúu no̱o̱ kutaku̱ ni̱vi na ndii níma̱, ta ndiꞌi saá ki̱vi̱ kasa ndivi na ña kóni Ndios.
2PE 3:14 Ña̱kán, nañani yó xíꞌin náki̱ꞌva̱ yó, táꞌan ndáti ndó ña kixaa̱ ki̱vi̱ ña kundivi ñayóꞌo, chikaa̱ ní ndó ndee̱ xíꞌin mi̱i ndó ña ndii ta vivíi kutaku̱ ndó no̱o̱ Ndios, ta ndixa koo va̱ꞌa ini ndó chi xa va̱ꞌa nákutáꞌan ndó xíꞌin Ndios.
2PE 3:15 Nakáꞌán ndó ndí ta̱ káꞌno ini kúu Ndios, ta ndáti ra ña nandikó ini ni̱vi no̱o̱ ña o̱n váꞌa kéꞌé na xa̱ꞌa̱ ña kuchiño saka̱ku ra na. Ñii káchí káꞌa̱n to̱ꞌon ña ni̱taa ñani yó ta̱Pablo ki̱vi̱ ti̱ꞌví ra tutu ña ni̱xaa̱ ndaꞌa̱ ndó; ni̱taa ra tutu yóꞌo xíꞌin ñandíchí ta̱xi Ndios ndaꞌa̱ ra.
2PE 3:16 No̱o̱ ñii ñii tutu ña ni̱taa ñani yó ta̱Pablo nda̱to̱ꞌon ra xíꞌin ndó xa̱ꞌa̱ ndiꞌi ñayóꞌo, ta ndixa yóo sava to̱ꞌon ña ni̱taa ta̱Pablo ña yo̱ꞌvi̱ ní kunda̱a̱ ini yó. Ta ni̱vi na naa ini xíꞌin na sa̱kán loꞌo kuiti kándixa Jesucristo, nayóꞌo násama na to̱ꞌon yóꞌo, ta ñii ki̱ꞌva saá násama na ndiꞌi to̱ꞌon ña ni̱ka̱ꞌa̱n Ndios ña ni̱taa ni̱vi xi̱na̱ꞌá. Ta xa̱ꞌa̱ ña násama na to̱ꞌon Ndios, ni̱vi yóꞌo ko̱ꞌo̱n na no̱o̱ xo̱ꞌvi̱ ní na ndiꞌi saá ki̱vi̱.
2PE 3:17 Ta ndóꞌó, nañani yó xíꞌin náki̱ꞌva̱ yó, xa̱ꞌa̱ ña kúnda̱a̱ ini ndó ñayóꞌo, xíni̱ ñóꞌó koto va̱ꞌa ndó ña o̱n taxi ndó sandáꞌví ña o̱n váꞌa ndóꞌó ña nakava ndó yichi̱ ni̱vi na o̱n váꞌa, ta ni o̱n sandakoo ndó ña kándixa ndinoꞌo ini ndó Jesucristo.
2PE 3:18 Nda̱ víka̱ ndixa ñii ñii ki̱vi̱ xíni̱ ñóꞌó chikaa̱ ndó ndee̱ ña koni̱ va̱ꞌa ka̱ ndó Jesucristo, Ta̱a ta̱Káꞌno no̱o̱ yó, ta kúu ra Ta̱a ta̱ Sa̱ka̱ku mi̱i yó. Ñava̱ꞌa ña xa ta̱xi ra ndaꞌa̱ ndó chíndeé ña ndóꞌó ña ndinoꞌo ka̱ kutaku̱ ndó ñii ñii ki̱vi̱ nda̱tán kóni mi̱i ra. Ná kasa káꞌno ní yó ra nda̱ vitin ta̱nda̱ ndiꞌi saá ki̱vi̱ ña va̱xi. Saá ná koo ña.
1JO 1:1 Nañani yó xíꞌin náki̱ꞌva̱ yó, vitin káꞌa̱n ndi̱ xíꞌin ndó xa̱ꞌa̱ ta̱a ta̱ xa táku̱ nda̱ o̱n ta̱ꞌán kixáꞌá koo ki̱vi̱ no̱ó. Ta mi̱i ndi̱, xi̱ni̱ so̱ꞌo ndi̱ to̱ꞌon ña ni̱ka̱ꞌa̱n ra, ta xíꞌin nduchu̱ no̱o̱ ndi̱ xi̱ni ndi̱ ra, ta chi̱nóo ndaꞌa̱ ndi̱ so̱ko̱ ra. Ta vitin ndáto̱ꞌon ndi̱ xíꞌin ndó xa̱ꞌa̱ ta̱yóꞌo, ta̱a ta̱ kúu To̱ꞌon Ndios, ta kúu ra ndee̱ ña táxi kutaku̱ ndinoꞌo ni̱vi.
1JO 1:2 Ta̱a yóꞌo, ta̱ ndixa ndinoꞌo táku̱, ki̱xaa̱ ra no̱o̱ ndi̱, ta xi̱ni ndi̱ ra xíꞌin nduchu̱ no̱o̱ ndi̱, ta vitin ndákuii̱n ndi̱ xa̱ꞌa̱ ra no̱o̱ ndó. Ta ndáto̱ꞌon ndi̱ xíꞌin ndó ndí mi̱i ta̱yóꞌo kúu ra ndee̱ ña táxi kutaku̱ ndinoꞌo ni̱vi no̱o̱ Ndios, ta ta̱yóꞌo nda̱ siꞌna xa táku̱ ra xíꞌin Ndios, ta saá Ndios ti̱ꞌví ra mi̱i ta̱yóꞌo ña ki̱xaa̱ ra no̱o̱ ndi̱ ñoyívi yóꞌo.
1JO 1:3 Ta vitin ndáto̱ꞌon ndi̱ xíꞌin ndó xa̱ꞌa̱ ña xa xi̱ni ndi̱, ta xa̱ꞌa̱ to̱ꞌon ña ni̱ka̱ꞌa̱n ra ña xi̱ni̱ so̱ꞌo ndi̱. Ta saá ndóꞌó, ni̱vi na kándixa to̱ꞌon yóꞌo, ñii káchí vivíi kutaku̱ ndó xíꞌin ndi̱, nda̱tán ñii ki̱ꞌva vivíi táku̱ ndi̱ xíꞌin Yivá yó Ndios ta xíꞌin Sa̱ꞌya ra Jesucristo.
1JO 1:4 Ta saá táa ndi̱ tutu yóꞌo ña kunda̱a̱ ini ndó ta chikaa̱ so̱ꞌo ndó to̱ꞌon yóꞌo. Ta xíꞌin ña keꞌé ndó saá ndixa ná kutú nda̱a̱ ñasi̱i̱ ini ndiꞌi yó.
1JO 1:5 Ñayóꞌo kúu to̱ꞌon ña ni̱ka̱ꞌa̱n Jesucristo xi̱ni̱ so̱ꞌo ndi̱, ta vitin ndáto̱ꞌon ndi̱ to̱ꞌon yóꞌo xíꞌin ndó, ña káchí saá: Nda̱tán yóo ñoꞌo̱ ña yéꞌe, saá yóo Ndios, ta nda̱ loꞌo o̱n ko̱ó ñanaa yóo xíꞌin ra.
1JO 1:6 Táná ka̱ꞌa̱n yó ndixa vivíi táku̱ yó xíꞌin Ndios, ta saá ni, ndíko̱n ka̱ yó kua̱ꞌa̱n yó yichi̱ o̱n váꞌa ña naa ní, ta ñavatá kúu ña ka̱ꞌa̱n yó saá, ta o̱n vása kísa ndivi yó ñanda̱a̱.
1JO 1:7 Yichi̱ Ndios kúu ñava̱ꞌa ñanda̱a̱ no̱o̱ yéꞌe ñoꞌo̱ ña káku no̱o̱ ra. Ta saá tá vivíi ndíko̱n yó yichi̱ Ndios no̱o̱ yéꞌe ñoꞌo̱ ña káku no̱o̱ ra, ta saá ndixa vivíi táku̱ yó xíꞌin táꞌan yó, ta ndixa ni̱i̱ Jesucristo nákata ña ndiꞌi kua̱chi yó.
1JO 1:8 Táná ka̱ꞌa̱n yó ndí nda̱ loꞌo o̱n ko̱ó kua̱chi ndíso yó no̱o̱ Ndios, ta saá ni̱vi na sándáꞌví xíꞌin mi̱i kúu yó, chi ñavatá kúu ña ka̱ꞌa̱n yó saá, ta ndixa o̱n ko̱ó ñanda̱a̱ yóo ini yó.
1JO 1:9 Ta saá ni, tá naꞌma yó ndiꞌi kua̱chi yó no̱o̱ Ndios, ta ndixa Ndios kasa káꞌno ini ra xa̱ꞌa̱ kua̱chi yó, ta nakata ra ndiꞌi kua̱chi yó, ta ndasa ndii ra mi̱i yó no̱o̱ ra. Ndixa Ndios keꞌé ra saá xíꞌin yó, chi ta̱a ta̱nda̱a̱ kúu Ndios ta ndixa kísa ndivi ra to̱ꞌon ra.
1JO 1:10 Ta saá ni, táná ka̱ꞌa̱n yó, káchí yó ndí nda̱ ñii ki̱vi̱ o̱n vása ní‑keꞌé yó ña o̱n váꞌa, ta xíꞌin to̱ꞌon yóꞌo chíkaa̱ yó kua̱chi sa̱ta̱ Ndios ndí kúu ra ta̱a ta̱ vatá. Saá chi mi̱i Ndios káchí ra ndí ndiꞌi ni̱vi kéꞌé na ña o̱n váꞌa. Tá o̱n vása kándixa yó to̱ꞌon yóꞌo ña káꞌa̱n Ndios xa̱ꞌa̱ yó, ta xíꞌin ñayóꞌo sánáꞌa yó ndí o̱n ko̱ó to̱ꞌon Ndios táku̱ ini yó.
1JO 2:1 Ndóꞌó, ni̱vi na kándixa Jesucristo, nda̱tán yóo sa̱ꞌya i̱, saá yóo ndó, saá chi kíꞌvi ní ini i̱ xíni i̱ ndóꞌó. Ta táa i̱ tutu yóꞌo xaa̱ ña ndaꞌa̱ ndó xa̱ꞌa̱ ña o̱n keꞌé ndó ña o̱n váꞌa. Ta saá ni, tá yóo ki̱vi̱ kéꞌé ndó ña o̱n váꞌa, ta xíni̱ ñóꞌó kunda̱a̱ ini ndó ndí yóo ñii ta̱a ta̱ chíndeé mi̱i yó ña nákiꞌin ra to̱ꞌon yó no̱o̱ Yivá yó Ndios, ta ta̱yóꞌo kúu Jesucristo, ta̱a ta̱nda̱a̱.
1JO 2:2 Saá chi Jesucristo kúu ta̱a ta̱ ni̱so̱ko̱ xíꞌin mi̱i ña ni̱xiꞌi̱ ra xa̱ꞌa̱ kua̱chi yó, ña̱kán Ndios kúchiño kasa káꞌno ini ra xa̱ꞌa̱ kua̱chi yó. Ta o̱n si̱ví ndasaá xa̱ꞌa̱ kua̱chi mi̱i yó kúu ña ni̱xiꞌi̱ Jesucristo, ta xa̱ꞌa̱ kua̱chi ndiꞌi saá ni̱vi ñoyívi yóꞌo ni̱xiꞌi̱ ra.
1JO 2:3 Tá kísa ndivi yó ña xáꞌnda chiño Ndios no̱o̱ yó, ta xíꞌin ña kéꞌé yó saá kúnda̱a̱ ini yó ndí ndixa xíni̱ yó Ndios, ta vivíi táku̱ yó xíꞌin ra.
1JO 2:4 Tá nakuita ni̱vi na ka̱ꞌa̱n, kachí na saá: “Ndi̱ꞌi̱ xíni̱ ndi̱ Ndios, ta vivíi táku̱ ndi̱ xíꞌin ra”, kachí na, ta ni̱vi yóꞌo, tá o̱n vása kísa ndivi na ña xáꞌnda chiño Ndios, ta saá ni̱vi na vatá kúu nayóꞌo, ta nda̱ loꞌo o̱n ko̱ó ñanda̱a̱ yóo ini na.
1JO 2:5 Ta saá ni, tá yóo ni̱vi na kísa ndivi ña káꞌa̱n to̱ꞌon Ndios, ta xíꞌin ñayóꞌo ni̱vi yóꞌo sánáꞌa na ndí ndixa nda̱a̱ kíꞌvi ini na xíni na Ndios. Ta mi̱i yó, xa̱ꞌa̱ ña kísa ndivi yó ña káꞌa̱n Ndios, kúnda̱a̱ ini yó ndí ñii yóo yó xíꞌin Ndios.
1JO 2:6 Tá káchí yó ñii yóo yó táku̱ yó ini Ndios, ta saá xíni̱ ñóꞌó keꞌé yó nda̱tán ke̱ꞌé Jesucristo ki̱vi̱ ni̱xika ra ñoyívi yóꞌo.
1JO 2:7 Nañani yó xíꞌin náki̱ꞌva̱ yó, o̱n si̱ví ñii to̱ꞌon ña xa̱á kúu ña xáꞌnda chiño i̱ no̱o̱ ndó vitin, chi to̱ꞌon Ndios ña xa siꞌna yóo nda̱ ki̱vi̱ no̱ó kúu ña. Ta to̱ꞌon yóꞌo ñii kúu ña xíꞌin to̱ꞌon ña yatá ña xa xi̱ni̱ so̱ꞌo ndó.
1JO 2:8 To̱ꞌon ña yatá kúu ña xáꞌnda chiño i̱ vitin no̱o̱ ndó, ña xíni̱ ñóꞌó kukiꞌvi ini yó koni táꞌan yó. Ta saá ni, to̱ꞌon xa̱á kúu ñayóꞌo, chi ñii la̱á Jesucristo kúu ta̱ ndixa nda̱a̱ ki̱sa ndivi to̱ꞌon yóꞌo. Ta vitin ndóꞌó, ni̱vi na ndíko̱n yichi̱ ra, ñii ki̱ꞌva saá ndixa kísa ndivi ndó to̱ꞌon xa̱á yóꞌo. Ta vitin ndee̱ ña o̱n váꞌa ña naa, kua̱ꞌa̱n ndiꞌi xa̱ꞌa̱ ña, saá chi ki̱vi̱ ki̱xaa̱ Jesucristo ñoyívi yóꞌo, ta nda̱tán yóo ña ki̱xaa̱ ñoꞌo̱ ndinoꞌo ña yéꞌe, ta kúndeé ña no̱o̱ naa, saá yóo ña.
1JO 2:9 Tá yóo ni̱vi na káꞌa̱n, káchí na ndí ndíko̱n na yichi̱ va̱ꞌa no̱o̱ yéꞌe ñoꞌo̱, ta ni̱vi yóꞌo sáa̱ ini na xíni na natáꞌan na, ta saá ñavatá kúu to̱ꞌon ña káꞌa̱n na, chi ña sáa̱ ini na xíni na natáꞌan na sánáꞌa ña ndí ndíko̱n ka̱ na yichi̱ o̱n váꞌa no̱o̱ naa ní.
1JO 2:10 Ta ni̱vi na ndixa kíꞌvi ini xíni natáꞌan na, ta ni̱vi yóꞌo kúu na ndíko̱n yichi̱ va̱ꞌa no̱o̱ yóo ñoꞌo̱ yéꞌe. Ta ni̱vi yóꞌo, o̱n vása yóo ini na ña sanakava xíꞌin mi̱i na ña keꞌé na ña o̱n váꞌa.
1JO 2:11 Ta ni̱vi na sáa̱ ini xíni inka̱ ni̱vi na kándixa Jesucristo, ni̱vi yóꞌo, xíꞌin ña kéꞌé na saá sánáꞌa na ndí xíka ka̱ na yichi̱ o̱n váꞌa no̱o̱ naa. Ta saá ni̱vi yóꞌo o̱n vása xíni̱ na ndá yichi̱ kua̱ꞌa̱n na, saá chi ñanaa sa̱kuáá ña nduchu̱ no̱o̱ na.
1JO 2:12 Ta ndóꞌó, ni̱vi na kándixa Jesucristo, nda̱tán yóo sa̱ꞌya i̱, saá yóo ndó, ta táa i̱ tutu yóꞌo xaa̱ ña ndaꞌa̱ ndó, chi Ndios xa ki̱sa káꞌno ini ra xa̱ꞌa̱ kua̱chi ndó, saá chi Jesucristo ni̱xiꞌi̱ ra xa̱ꞌa̱ kua̱chi yó.
1JO 2:13 Ta ndóꞌó, ni̱vi na kándixa Jesucristo, na kúu ni̱vi naxi̱kua̱ꞌa̱ na to̱ꞌó, táa i̱ tutu yóꞌo xaa̱ ña ndaꞌa̱ ndó, chi xa xíni̱ va̱ꞌa ndó Jesucristo, ta̱a ta̱ xa táku̱ nda̱ siꞌna ka̱ tá ta̱ꞌán kixáꞌá koo ki̱vi̱ no̱ó ñoyívi. Ta ndóꞌó, nata̱a xíꞌin náñaꞌa̱ na kúu nakuáchí na kándixa Jesucristo, táa i̱ tutu yóꞌo xaa̱ ña ndaꞌa̱ ndó, chi xa ku̱ndeé ndó no̱o̱ ñaníma̱ ndiva̱ꞌa. Ndiꞌi ndóꞌó na kúu ni̱vi na kándixa Jesucristo, inka̱ yichi̱ káꞌa̱n i̱ ndí nda̱tán yóo sa̱ꞌya i̱, saá yóo ndó, ta táa i̱ tutu yóꞌo xaa̱ ña ndaꞌa̱ ndó, chi xa xíni̱ va̱ꞌa ndó Yivá yó Ndios.
1JO 2:14 Ta ndóꞌó, ni̱vi na kándixa Jesucristo, na kúu ni̱vi naxi̱kua̱ꞌa̱ na to̱ꞌó, táa i̱ to̱ꞌon yóꞌo ña ndáto̱ꞌon i̱ xíꞌin ndó, chi xa xíni̱ va̱ꞌa ndó Jesucristo, ta̱a ta̱ xa táku̱ nda̱ siꞌna ka̱ tá o̱n ta̱ꞌán kixáꞌá koo ki̱vi̱ no̱ó ñoyívi. Ta ndóꞌó, na kándixa Jesucristo, na kúu nakuáchí, tuku táa i̱ to̱ꞌon yóꞌo ña ndáto̱ꞌon i̱ xíꞌin ndó, chi ndóꞌó kúu ni̱vi na kómí ní ndee̱ Ndios, ta ndiꞌi saá ki̱vi̱ to̱ꞌon Ndios yóo ña táku̱ ña ini ndó, ta saá xa ku̱ndeé ndó no̱o̱ ñaníma̱ ndiva̱ꞌa.
1JO 2:15 Xíꞌin ndiꞌi ndóꞌó, na kúu ni̱vi na kándixa Jesucristo, táa i̱ to̱ꞌon ña xaa̱ ndaꞌa̱ ndó, ña ndáto̱ꞌon i̱, káchí i̱ saá: O̱n kusii̱ ini ndó kundiko̱n ndó yichi̱ o̱n váꞌa ñoyívi yóꞌo, ta nda̱ loꞌo o̱n kukiꞌvi ini ndó koni ndó ña o̱n váꞌa ña yóo ñoyívi yóꞌo. Saá chi ndiꞌi ni̱vi na kíꞌvi ní ka̱ ini xíni na ña yóo ñoyívi yóꞌo, ni̱vi yóꞌo o̱n vása kíꞌvi ini na xíni na Yivá yó Ndios.
1JO 2:16 Chi ndiꞌi ña o̱n váꞌa ña yóo ñoyívi yóꞌo o̱n si̱ví ña káku no̱o̱ Ndios kúu ña, ta kuiti káku ña no̱o̱ ñaníma̱ ndiva̱ꞌa ña xáꞌnda chiño no̱o̱ ñoyívi yóꞌo. Tá kóni yó keꞌé yó ña o̱n váꞌa ña kútoo ní yi̱kí ko̱ñu yó, án kóni yó kukomí yó ndiꞌi ña kúsii̱ ini nduchu̱ no̱o̱ yó xíni ña, ta ña kóni yó saá o̱n si̱ví ña va̱xi no̱o̱ Yivá yó Ndios kúu ña. Tá ni̱vi na ña̱ꞌa ní ini kúu yó xa̱ꞌa̱ ñakuíká kómí yó án xa̱ꞌa̱ chiño náꞌno kéꞌé yó, ta ña ña̱ꞌa ini yó saá, o̱n si̱ví ña va̱xi no̱o̱ Yivá yó Ndios kúu ña. Saá chi ña xáni si̱ni̱ yó saá kuiti káku ña no̱o̱ yichi̱ o̱n váꞌa ñoyívi yóꞌo.
1JO 2:17 Ta ñoyívi yóꞌo xíꞌin ndiꞌi ña o̱n váꞌa ña kútoo ní ni̱vi, ña yáꞌa kua̱ꞌa̱n kúu ña, ta kixaa̱ ñii ki̱vi̱ o̱n kóo ka̱ ña. Ta saá ni, ni̱vi na kísa ndivi ña kóni Ndios, ni̱vi yóꞌo o̱n ndiꞌi xa̱ꞌa̱ na, ta ndixa kutaku̱ na ndiꞌi saá ki̱vi̱.
1JO 2:18 Ndóꞌó, ni̱vi na kándixa Jesucristo, nda̱tán yóo sa̱ꞌya i̱, saá yóo ndó, ta ndáto̱ꞌon i̱ xíꞌin ndó ndí xa va̱xi kuyatin ki̱vi̱ sondíꞌí ñoyívi yóꞌo. Xa xi̱ni̱ so̱ꞌo ndó tá va̱xi kuyatin ki̱vi̱ sondíꞌí, ta nakundichi ñii ta̱a ta̱ kúu ta̱ sáa̱ ní ini xíni ra Jesucristo, ta vitin xa yóo kua̱ꞌa̱ ní ni̱vi na kúu na sáa̱ ini xíni na Jesucristo. Ta xíꞌin ñayóꞌo kúnda̱a̱ ini yó ndí xa yatin va̱xi ki̱vi̱ sondíꞌí ñoyívi yóꞌo.
1JO 2:19 Vará sava ni̱vi na kúu na sáa̱ ini xíni na Jesucristo vitin, xi̱kuu ni̱vi na siꞌna ñii xi̱taku̱ xíꞌin yó, ta ni̱vi yóꞌo o̱n si̱ví na ndixa kándixa Jesucristo xi̱kuu na. Ta saá ni̱ta̱ꞌvi̱ táꞌan na xíꞌin mi̱i yó, ta ke̱e na kua̱ꞌa̱n na. Ta xíꞌin ñayóꞌo kúnda̱a̱ va̱ꞌa ini yó ndí ni̱vi yóꞌo nda̱ ñii ki̱vi̱ o̱n vása ní‑xiyo yuꞌú na xíꞌin mi̱i yó, chi o̱n vása ndinoꞌo ini na kándixa na Jesucristo. Tá ndixa ni̱vi na ndinoꞌo ini kándixa Jesucristo xi̱kuu na, níkúu, ta yóo ka̱ na kua̱ꞌa̱n na yichi̱ ra xíꞌin yó vitin. Ta xa̱ꞌa̱ ña ni̱ta̱ꞌvi̱ táꞌan na xíꞌin yó, na kúu ni̱vi na ndixa ndíko̱n Jesucristo, kúnda̱a̱ ini yó ndí ni̱vi yóꞌo nda̱ loꞌo o̱n vása ní‑xikuu na nañani yó án náki̱ꞌva̱ yó.
1JO 2:20 Ta ndóꞌó, o̱n si̱ví nda̱tán yóo ni̱vi yóꞌo yóo ndó. Saá chi Jesucristo, Ta̱a ta̱Yi̱i̱, ti̱ꞌví ra Níma̱ Ndios ña kutaku̱ ña ini ndó. Ta xa̱ꞌa̱ ña táku̱ Níma̱ Ndios ini ndó, xa xíni̱ ndó ndiꞌi ñanda̱a̱.
1JO 2:21 Ta xa̱ꞌa̱ ña kúnda̱a̱ ini i̱ ndí xa xíni̱ ndó ñanda̱a̱, táa i̱ to̱ꞌon yóꞌo xaa̱ ña ndaꞌa̱ ndó. Saá chi mi̱i yó kúnda̱a̱ ini yó ndí nda̱ ñii to̱ꞌon ña vatá o̱n vása káku ña no̱o̱ Ndios, ta̱a ta̱ kúu ta̱nda̱a̱ ndinoꞌo.
1JO 2:22 Ta, ¿yu kúu ni̱vi na vatá ní? Ni̱vi na vatá ní kúu na káꞌa̱n, káchí na ndí o̱n si̱ví ta̱Jesús kúu Cristo, ta̱a ta̱ ti̱ꞌví Ndios saka̱ku ra ni̱vi ñoyívi yóꞌo. Ni̱vi na káchí saá kúu ni̱vi na sáa̱ ini xíni na Jesucristo. Ta ni̱vi yóꞌo kúu ni̱vi na o̱n xi̱in kandixa Ndios, ni o̱n xi̱in na kandixa na Sa̱ꞌya ra Jesucristo.
1JO 2:23 Tá yóo ni̱vi na o̱n xi̱in kandixa Sa̱ꞌya Ndios, ñayóꞌo kóni kachí ña ndí o̱n xi̱in na kandixa na mi̱i Ndios. Ta ni̱vi na ndinoꞌo ini káꞌa̱n ndáto̱ꞌon na ndí kándixa na Sa̱ꞌya Ndios, ta ni̱vi yóꞌo kúu na táku̱ Ndios ini.
1JO 2:24 Ta ndóꞌó, o̱n sandakoo ndó kándixa ndó to̱ꞌon va̱ꞌa xa̱ꞌa̱ Jesucristo, ña kúu ña xi̱ni̱ so̱ꞌo ndó nda̱ ki̱vi̱ no̱ó ña ki̱xáꞌá ndó kándixa ndó ra. Ta xíꞌin ña keꞌé ndó saá, ndiꞌi saá ki̱vi̱ yóo ndó táku̱ ndó ini Jesucristo, ta̱a ta̱ kúu Sa̱ꞌya Ndios, ta ñii ki̱ꞌva saá yóo ndó táku̱ ndó ini Yivá yó Ndios.
1JO 2:25 Jesucristo ni̱ka̱ꞌa̱n ra, ki̱ndo̱o ra xíꞌin yó, na kúu ni̱vi na kándixa ñaꞌá, ta ni̱ka̱ꞌa̱n ra, káchí ra saá: “Ndaꞌa̱ ni̱vi na kándixa yi̱ꞌi̱ taxi i̱ ña ndixa ndinoꞌo kutaku̱ na xíꞌin i̱ ndiꞌi saá ki̱vi̱”, saá káchí Jesucristo, ki̱ndo̱o ra xíꞌin yó.
1JO 2:26 Táa i̱ to̱ꞌon yóꞌo ña ndato̱ꞌon i̱ xíꞌin ndó xa̱ꞌa̱ ni̱vi na kóni sandáꞌví ndóꞌó xíꞌin to̱ꞌon vatá.
1JO 2:27 Jesucristo xa ti̱ꞌví ra Níma̱ Ndios ña koo ña xíꞌin ndó, ta Níma̱ yóꞌo yóo ña táku̱ ña ini ndó ndiꞌi saá ki̱vi̱. Ta saá o̱n vása xíni̱ ñóꞌó ndó ni̱vi ña sanáꞌa na ndóꞌó, chi Níma̱ Ndios sánáꞌa ña ndóꞌó xa̱ꞌa̱ ndiꞌi ñanda̱a̱. Ta ndiꞌi ña sánáꞌa Níma̱ Ndios kúu to̱ꞌon ña nda̱a̱ ndinoꞌo, ta nda̱ loꞌo o̱n ko̱ó ñavatá káꞌa̱n Níma̱ Ndios. Ta ndiꞌi saá ki̱vi̱ xíni̱ ñóꞌó koo ndó kutaku̱ ndó ini Jesucristo. Ta ñii ki̱ꞌva nda̱tán Níma̱ Ndios sánáꞌa ña ndóꞌó ndasaá kutaku̱ ndó, ta saá xíni̱ ñóꞌó va̱ꞌa kutaku̱ ndó.
1JO 2:28 Ndóꞌó, ni̱vi na kándixa Jesucristo, nda̱tán yóo sa̱ꞌya i̱, saá yóo ndó, ta ndáto̱ꞌon i̱ xíꞌin ndó ña koo ndó kutaku̱ ndó ini Jesucristo, ta nda̱ ñii ki̱vi̱ o̱n sandakoo ndó yichi̱ ra. Ta saá tá kixaa̱ ki̱vi̱ ndikó ra ñoyívi yóꞌo, ta o̱n vása kuyi̱ꞌví ndó no̱o̱ ra, ni o̱n vása kukaꞌan no̱o̱ ndó kuita ndó no̱o̱ ra.
1JO 2:29 Xíni̱ yó Jesucristo kúu ñii ta̱a ta̱nda̱a̱ ndinoꞌo, ta saá kúnda̱a̱ ini yó ndí ndiꞌi ni̱vi na kéꞌé ñanda̱a̱ nda̱tán yóo ña ke̱ꞌé Jesucristo, nayóꞌo kúu nasa̱ꞌya ndinoꞌo Ndios.
1JO 3:1 ¡Nda̱chun ndeé ní kíꞌvi ini Yivá yó Ndios xíni ra mi̱i yó! Saá chi sákunaní ra yó sa̱ꞌya mi̱i ra. Ta, ¡ndixa sa̱ꞌya Ndios kúu mi̱i yó! Ta ni̱vi na ndíko̱n yichi̱ o̱n váꞌa ñoyívi yóꞌo, o̱n vása nákoni na ndí sa̱ꞌya Ndios kúu yó, chi ni̱vi yóꞌo o̱n vása xíni̱ na Ndios.
1JO 3:2 Nañani yó xíꞌin náki̱ꞌva̱ yó, ni̱vi na kíꞌvi ní ini i̱ xíni i̱ kúu ndó, ta ndáto̱ꞌon i̱ xíꞌin ndó ndí mi̱i yó kúu sa̱ꞌya Ndios vitin. Ta saá ni, o̱n ta̱ꞌán kunda̱a̱ va̱ꞌa ini yó ndasaá nduu yó ki̱vi̱ ña va̱xi ña kutaku̱ yó ñoyívi ni̱no xíꞌin Ndios. Ta vitin kúnda̱a̱ ini yó ndí ki̱vi̱ ndikó Jesucristo ñoyívi yóꞌo, ta mi̱i yó, ni̱vi na kándixa ñaꞌá, nduu yó nda̱tán yóo ra. Saá chi xíꞌin nduchu̱ no̱o̱ yó koni yó ra. Nda̱tán mi̱i káa ra, saá ndixa koni ndinoꞌo yó ra.
1JO 3:3 Ta ndiꞌi ni̱vi na kúsii̱ ini ndáti ña ndikó Jesucristo, chi ndáa ini na ndí ki̱vi̱ saá kundivi ña ndáti na, ni̱vi yóꞌo chíkaa̱ na ndee̱ xíꞌin mi̱i na ña nduu na ni̱vi na o̱n ko̱ó kua̱chi kuiso no̱o̱ Ndios. Ta xa̱ꞌa̱ ña ndíko̱n na Jesucristo kúu ña kéꞌé na saá, chi Jesucristo kúu ta̱a ta̱ ndii ndinoꞌo.
1JO 3:4 Ndiꞌi ni̱vi na kéꞌé ña o̱n váꞌa kúu ni̱vi na yáꞌa ndoso no̱o̱ nda̱yí Ndios ta ndíso na kua̱chi no̱o̱ ra. Saá chi ndiꞌi no̱o̱ ña o̱n váꞌa kéꞌé ni̱vi kúu ña yáꞌa ndoso nda̱yí Ndios.
1JO 3:5 Xa xíni̱ ndó ña ki̱xaa̱ Jesucristo ñoyívi yóꞌo kúu xa̱ꞌa̱ ña kindaa ra kua̱chi ña ndíso ni̱vi. Ta nda̱ loꞌo o̱n ko̱ó kua̱chi ndíso Jesucristo, ta̱a ta̱ ndii ndinoꞌo kúu ra.
1JO 3:6 Ta saá ni̱vi na ndixa ndíko̱n Jesucristo, tá ñii táku̱ na xíꞌin ra, ta ni̱vi yóꞌo o̱n vása ndíko̱n na yichi̱ no̱o̱ kéꞌé na ña o̱n váꞌa. Ta ni̱vi na ndíko̱n yichi̱ no̱o̱ kéꞌé na ña o̱n váꞌa, ni̱vi yóꞌo kúu ni̱vi na o̱n ta̱ꞌán nakutáꞌan xíꞌin Jesucristo, ni o̱n ta̱ꞌán koni na ra.
1JO 3:7 Nañani yó xíꞌin náki̱ꞌva̱ yó, nda̱tán yóo sa̱ꞌya mi̱i i̱, saá yóo ndó, ta ndáto̱ꞌon i̱ xíꞌin ndó ña o̱n taxi ndó ña sandáꞌví ni̱vi ndóꞌó xíꞌin to̱ꞌon vatá ña o̱n vása yóo yuꞌú xíꞌin to̱ꞌon ña káchí saá: Ni̱vi na kísa ndivi ñanda̱a̱ kúu ni̱vi nanda̱a̱. Nda̱tán yóo Jesucristo ta̱a ta̱nda̱a̱, saá yóo ni̱vi yóꞌo, na kúu na kísa ndivi ñanda̱a̱.
1JO 3:8 Ta ni̱vi na o̱n xi̱in sandakoo keꞌé ña o̱n váꞌa kúu ni̱vi na ndíko̱n yichi̱ no̱o̱ xáꞌnda chiño ñaníma̱ ndiva̱ꞌa, saá chi nda̱ ki̱vi̱ no̱ó ñaníma̱ ndiva̱ꞌa o̱n vása sándakoo ña kéꞌé ña ndiꞌi saá no̱o̱ ña o̱n váꞌa. Ta xa̱ꞌa̱ ñayóꞌo Ndios ti̱ꞌví ra Jesucristo ki̱xaa̱ ra ñoyívi yóꞌo ña sandiꞌi ra xa̱ꞌa̱ ndiꞌi chiño ña kéꞌé ñaníma̱ ndiva̱ꞌa yóꞌo.
1JO 3:9 Tá ndixa sa̱ꞌya Ndios kúu yó, ta saá o̱n vása kua̱ꞌa̱n ka̱ yó yichi̱ no̱o̱ xáꞌnda chiño ña o̱n váꞌa no̱o̱ yó, saá chi Ndios xa ta̱xi ra Níma̱ ra ña táku̱ ini yó, ta nda̱tán yóo ini Ndios saá yóo ini yó vitin. Ta xa̱ꞌa̱ ñayóꞌo, o̱n vása kúchiño yó kutaku̱ yó kéꞌé yó ña o̱n váꞌa. Saá chi vitin táku̱ yó kéꞌé yó ña kóni Ndios.
1JO 3:10 Ta kúchiño kunda̱a̱ ini yó yu kúu sa̱ꞌya Ndios ta yu kúu sa̱ꞌya ñaníma̱ ndiva̱ꞌa. Saá chi ndiꞌi ni̱vi na o̱n vása kísa ndivi ñanda̱a̱, nayóꞌo sánáꞌa na ndí o̱n si̱ví sa̱ꞌya Ndios kúu na. Ta ndiꞌi ni̱vi na o̱n vása kíꞌvi ini xíni nañani na án náki̱ꞌva̱ na, o̱n si̱ví sa̱ꞌya Ndios kúu nayóꞌo.
1JO 3:11 Ñayóꞌo kúu to̱ꞌon Ndios ña xi̱ni̱ so̱ꞌo yó nda̱ ki̱vi̱ ki̱xáꞌá yó kándixa yó Jesucristo, to̱ꞌon ña káchí saá: Kukiꞌvi ini yó koni táꞌan yó, káchí ña.
1JO 3:12 Ta o̱n váꞌa koo yó nda̱tán ni̱xi̱yo ta̱Caín kui̱ya̱ xi̱na̱ꞌá, chi ta̱yóꞌo ni̱xika ra yichi̱ ñaníma̱ ndiva̱ꞌa, ta xa̱ꞌni ra ñani ra. Ta, ¿nda̱chun xa̱ꞌni ra ñani ra? Ke̱ꞌé ra saá xa̱ꞌa̱ ña ki̱sa kuíni̱ ini ra xi̱ni ra ñani ra, chi ñani ra xi̱taku̱ ra kéꞌé ra ñanda̱a̱ no̱o̱ Ndios, ta ta̱Caín yóꞌo xi̱taku̱ ra kéꞌé ra ña o̱n váꞌa.
1JO 3:13 Nañani yó xíꞌin náki̱ꞌva̱ yó, ndóꞌó kúu ni̱vi na táku̱ kéꞌé ñanda̱a̱. Ta xa̱ꞌa̱ ña kéꞌé ndó ñava̱ꞌa saá, ni̱vi na ndíko̱n yichi̱ o̱n váꞌa ñoyívi yóꞌo sáa̱ ini na xíni na ndóꞌó. Ta nda̱ loꞌo o̱n nakaꞌnda ini ndó koni ndó ña kéꞌé na saá.
1JO 3:14 Ta mi̱i yó, ni̱vi na kándixa Jesucristo, kúu yó ni̱vi na kíꞌvi ini xíni táꞌan. Ta xíꞌin ña kéꞌé yó saá kúnda̱a̱ ini yó ndí ndixa sa̱ndakoo va̱ꞌa yó yichi̱ o̱n váꞌa ña saloꞌo sandiꞌi xa̱ꞌa̱ yó, níkúu, ta vitin kua̱ꞌa̱n yó yichi̱ no̱o̱ ndixa táku̱ ndinoꞌo yó no̱o̱ Ndios. Ta ndiꞌi ni̱vi na o̱n vása kíꞌvi ini xíni natáꞌan na, ni̱vi yóꞌo, vará xíka ka̱ na ñoyívi yóꞌo, o̱n vása táku̱ na no̱o̱ Ndios.
1JO 3:15 Ta ndiꞌi ni̱vi na sáa̱ ini xíni natáꞌan na, ta ni̱vi yóꞌo ñii ki̱ꞌva kúu na xíꞌin ni̱vi na xíka xáꞌni inka̱ ni̱vi. Ta xíni̱ yó ndí ndiꞌi ni̱vi na xíka xáꞌni inka̱ ni̱vi, o̱n si̱ví ni̱vi na táku̱ no̱o̱ Ndios kúu nayóꞌo.
1JO 3:16 Xíni̱ ñóꞌó kunda̱a̱ ini yó xa̱ꞌa̱ ñava̱ꞌa ke̱ꞌé Jesucristo xa̱ꞌa̱ yó, chi ta̱xi xíꞌin mi̱i ra ni̱xiꞌi̱ ra xa̱ꞌa̱ kua̱chi yó. Ta ña ke̱ꞌé ra saá táxi ña kunda̱a̱ ini yó ndasaá xíni̱ ñóꞌó ndixa kukiꞌvi ini yó koni yó nañani yó xíꞌin náki̱ꞌva̱ yó. Ta saá mi̱i yó ni̱vi na ndíko̱n yichi̱ Jesucristo, ñii ki̱ꞌva nda̱tán kíꞌvi ini ra xíni ra mi̱i yó, saá xíni̱ ñóꞌó kukiꞌvi ini yó koni táꞌan yó, ta taxi xíꞌin mi̱i yó ña chindeé táꞌan yó ta̱nda̱ kivi̱ yó xa̱ꞌa̱ nañani yó xíꞌin náki̱ꞌva̱ yó.
1JO 3:17 Tá yóo natáꞌan yó na o̱n ko̱ó ña xíni̱ ñóꞌó ña kómí na, ta yóo sava mi̱i yó na kómí ña xíni̱ ñóꞌó natáꞌan yó yóꞌo, ta saá va̱ꞌa taxi yó ña xíni̱ ñóꞌó na ndaꞌa̱ na. Tá o̱n vása kéꞌé yó saá, ta ñayóꞌo kóni kachí ña ndí o̱n vása kíꞌvi ini yó xíni yó natáꞌan yó yóꞌo, nda̱tán Ndios kíꞌvi ní ini ra xíni ra mi̱i yó.
1JO 3:18 Nañani yó xíꞌin náki̱ꞌva̱ yó, nda̱tán yóo sa̱ꞌya i̱ yóo ndó, ta ndáto̱ꞌon i̱ xíꞌin ndó ndí o̱n váꞌa kuiti ka̱ꞌa̱n yó kachí yó ndí kíꞌvi ini yó xíni yó natáꞌan yó, chi xíni̱ ñóꞌó kasa ndivi yó chiño ña sánáꞌa ndí ndixa kíꞌvi ini yó xíni yó na.
1JO 3:19 Tá xíꞌin ña ndixa kíꞌvi ini yó xíni yó natáꞌan yó, ta saá kúnda̱a̱ ini yó ndí ni̱vi na ndixa ndíko̱n Ndios kúu yó, ta o̱n vása kúkaꞌan no̱o̱ yó no̱o̱ ra, ta va̱ꞌa yóo ini yó no̱o̱ ra.
1JO 3:20 Ta saá ni, tá níma̱ yó chíkaa̱ ña kua̱chi xa̱ꞌa̱ mi̱i yó, ta saá xíni̱ ñóꞌó kunda̱a̱ ini yó ndí káꞌno ní ka̱ yóo ini Ndios ña kasa káꞌno ini ra xa̱ꞌa̱ yó, ta Ndios xíni̱ va̱ꞌa ra ndiꞌi ña yóo ini yó.
1JO 3:21 Ndóꞌó kúu ni̱vi na kíꞌvi ní ini i̱ xíni i̱, ta ndáto̱ꞌon i̱ xíꞌin ndó, káchí i̱ saá: Tá níma̱ yó o̱n vása chíkaa̱ ña kua̱chi sa̱ta̱ yó no̱o̱ Ndios, ta saá o̱n vása kúkaꞌan no̱o̱ yó no̱o̱ Ndios, ta xíꞌin ña ndinoꞌo ini yó kuchiño yó ka̱ꞌa̱n yó xíꞌin ra.
1JO 3:22 Ta saá ndiꞌi ña ndúkú yó no̱o̱ Ndios, taxi ra ña ndaꞌa̱ yó, saá chi kísa ndivi yó ña xáꞌnda chiño ra no̱o̱ yó, ta kéꞌé yó chiño ña kúsii̱ ini ra xíni ra.
1JO 3:23 Ta ñayóꞌo kúu ña xáꞌnda chiño Ndios no̱o̱ yó: Xíni̱ ñóꞌó kandixa yó Jesucristo, ta̱a ta̱ kúu Sa̱ꞌya Ndios, ta xíni̱ ñóꞌó kukiꞌvi ini yó koni yó natáꞌan yó, ñii ki̱ꞌva nda̱tán mi̱i Jesucristo xa̱ꞌnda chiño ra no̱o̱ yó ki̱vi̱ ni̱xika ra ñoyívi yóꞌo.
1JO 3:24 Ta ndiꞌi ni̱vi na kísa ndivi ña xáꞌnda chiño Ndios, ni̱vi yóꞌo táku̱ na ini Ndios ta Ndios táku̱ ra ini ni̱vi yóꞌo. Ta ndixa kúnda̱a̱ ini yó ndí táku̱ Ndios ini yó chi ta̱xi ra Níma̱ ra ndaꞌa̱ yó, ta ndixa táku̱ Níma̱ ra ini yó.
1JO 4:1 Nañani yó xíꞌin náki̱ꞌva̱ yó, ndóꞌó kúu ni̱vi na kíꞌvi ní ini i̱ xíni i̱, ta ndáto̱ꞌon i̱ xíꞌin ndó ña o̱n kandixa ndó ndiꞌi ni̱vi na káꞌa̱n, káchí na saá: “To̱ꞌon ña ta̱xi Níma̱ Ndios kúu ña káꞌa̱n ndi̱”, káchí na. Ta xíni̱ ñóꞌó koto ndoso ndó ni̱vi yóꞌo xa̱ꞌa̱ ña kunda̱a̱ ini ndó án ndixa Níma̱ Ndios kúu ña ta̱xi to̱ꞌon káꞌa̱n na, chi yóo kua̱ꞌa̱ ní naprofeta vatá na xíka ñoyívi yóꞌo vitin.
1JO 4:2 Ndáto̱ꞌon i̱ xíꞌin ndó ndasaá kúchiño nakoni ndó tá ndixa Níma̱ Ndios kúu ña ta̱xi to̱ꞌon ña káꞌa̱n ni̱vi yóꞌo. Tá ni̱vi yóꞌo ndákuii̱n na xa̱ꞌa̱ Jesucristo, káchí na saá: “Jesucristo, ki̱xaa̱ ra ñoyívi yóꞌo, ta xi̱kuu ra ni̱vi ndinoꞌo xíꞌin yi̱kí ko̱ñu ñii ki̱ꞌva nda̱tán yóo yi̱kí ko̱ñu mi̱i yó”, káchí na, ta saá kúnda̱a̱ ini yó ndí to̱ꞌon ña káꞌa̱n na kúu ña ta̱xi Níma̱ Ndios ndaꞌa̱ na.
1JO 4:3 Ta ni̱vi na o̱n xi̱in ka̱ꞌa̱n ndí Jesucristo xi̱kuu ra ni̱vi ndinoꞌo, ta xi̱komí ra yi̱kí ko̱ñu ndinoꞌo, ñii ki̱ꞌva nda̱tán yóo yi̱kí ko̱ñu mi̱i yó, ta ni̱vi yóꞌo o̱n vása káꞌa̱n na to̱ꞌon ña ta̱xi Níma̱ Ndios ndaꞌa̱ na. Ta ni̱vi yóꞌo káꞌa̱n na ndasaá kuiti to̱ꞌon ña ta̱xi níma̱ ña sáa̱ ini xíni Jesucristo. Xa xi̱ni̱ so̱ꞌo ndó ndí ñii ki̱vi̱ kixaa̱ níma̱ yóꞌo, ña kúu ña sáa̱ ini xíni Jesucristo, ta vitin xa yóo ña, xíka ña ñoyívi yóꞌo.
1JO 4:4 Ta ndóꞌó, nda̱tán yóo sa̱ꞌya i̱, saá yóo ndó, ta ndóꞌó kúu ni̱vi na ndíko̱n Ndios. Ta xa ku̱ndeé ndó no̱o̱ naprofeta vatá, na o̱n vása káꞌa̱n to̱ꞌon Ndios. Ta mi̱i ndó, xa̱ꞌa̱ ña táku̱ Níma̱ Ndios ini ndó, xa ku̱ndeé ndó no̱o̱ navatá yóꞌo, saá chi Níma̱ Ndios kúu ña ndeé ní ka̱ no̱o̱ ñaníma̱ ndiva̱ꞌa ña xíka ñoyívi yóꞌo.
1JO 4:5 Naprofeta vatá kúu ni̱vi na ndíko̱n yichi̱ o̱n váꞌa ñoyívi yóꞌo, ta káꞌa̱n na to̱ꞌon ña ta̱xi níma̱ ña xáꞌnda chiño no̱o̱ yichi̱ o̱n váꞌa yóꞌo. Ta saá ni̱vi na ndíko̱n yichi̱ ñoyívi yóꞌo chíkaa̱ so̱ꞌo na to̱ꞌon vatá yóꞌo.
1JO 4:6 Ta mi̱i yó, ni̱vi na ndíko̱n Ndios kúu yó, ta xa̱ꞌa̱ ñayóꞌo inka̱ ni̱vi na xa xíni̱ va̱ꞌa Ndios, nayóꞌo chíkaa̱ so̱ꞌo na to̱ꞌon ña káꞌa̱n yó. Ta ni̱vi na o̱n vása ndíko̱n Ndios, ni̱vi yóꞌo o̱n xi̱in na chikaa̱ so̱ꞌo na to̱ꞌon ña káꞌa̱n yó. Ta xíꞌin ña kéꞌé ni̱vi saá, kúchiño yó kunda̱a̱ ini yó án Níma̱ Ndios kúu ña táku̱ ini ni̱vi yóꞌo, án níma̱ vatá kúu ña táku̱ ini na.
1JO 4:7 Nañani yó xíꞌin náki̱ꞌva̱ yó, kíꞌvi ní ini i̱ xíni i̱ ndóꞌó, ta ndiꞌi mi̱i yó xíni̱ ñóꞌó kukiꞌvi ní ini yó koni táꞌan yó, saá chi Ndios kúu ta̱a ta̱ táxi ndee̱ ndaꞌa̱ yó ña keꞌé yó saá. Ta ndiꞌi ni̱vi na kíꞌvi ini xíni natáꞌan na, ni̱vi yóꞌo ndixa kúu nasa̱ꞌya Ndios, ta kúu na ni̱vi na ndixa va̱ꞌa xíni̱ Ndios.
1JO 4:8 Ndiꞌi ni̱vi na o̱n vása kíꞌvi ini xíni natáꞌan na, ta ni̱vi yóꞌo o̱n vása xíni̱ va̱ꞌa na Ndios, chi ndixa ini Ndios chútú ña xíꞌin ña kíꞌvi ní ini ra xíni ra ndiꞌi ni̱vi.
1JO 4:9 Ta Ndios sa̱náꞌa ra ndí ña ndixa nda̱a̱ ní kíꞌvi ini ra xíni ra ndiꞌi yó, chi ti̱ꞌví ra Sa̱ꞌya ra ta̱ ñii la̱á no̱o̱ ra, ki̱xaa̱ ra ñoyívi yóꞌo, ta ni̱xiꞌi̱ ra xa̱ꞌa̱ kua̱chi yó, ta xa̱ꞌa̱ ña ke̱ꞌé ra saá kuchiño kutaku̱ ndinoꞌo yó ndiꞌi saá ki̱vi̱ xíꞌin Ndios.
1JO 4:10 Vará kíꞌvi ní ini yó xíni yó Ndios, ta mi̱i yó o̱n vása tónda̱a yó kundeé yó ña kukiꞌvi ini yó koni yó ra ñii ki̱ꞌva nda̱tán Ndios kíꞌvi ní ini ra xíni ra mi̱i yó. Saá chi Ndios sa̱náꞌa ra ndasaá ndeé ní kíꞌvi ini ra xíni ra mi̱i yó, chi ti̱ꞌví ra Sa̱ꞌya ra Jesucristo ki̱xaa̱ ra ñoyívi yóꞌo, ta ni̱so̱ko̱ xíꞌin mi̱i ra xa̱ꞌa̱ kua̱chi yó.
1JO 4:11 Nañani yó xíꞌin náki̱ꞌva̱ yó, xa̱ꞌa̱ ña kúnda̱a̱ ini yó ndí Ndios kíꞌvi ní ini ra xíni ra mi̱i yó, ta saá mi̱i yó ndixa xíni̱ ñóꞌó kukiꞌvi ní ini yó koni táꞌan yó.
1JO 4:12 Nda̱ ñii ni̱vi o̱n ta̱ꞌán koni na Ndios xíꞌin nduchu̱ no̱o̱ na, ta saá ni, tá ndixa kíꞌvi ini yó xíni táꞌan yó, ta saá Ndios yóo ra táku̱ ra ini yó, ta xíꞌin ndee̱ ra ñii ñii ki̱vi̱ mi̱i yó va̱ꞌa ka̱ kukiꞌvi ini yó koni táꞌan yó, nda̱ to̱nda̱a yó kukiꞌvi ini yó koni táꞌan yó, nda̱tán ñii ki̱ꞌva kíꞌvi ini Ndios xíni ra mi̱i yó.
1JO 4:13 Ndixa Ndios xa ta̱xi ra Níma̱ ra yóo ña táku̱ ña ini yó. Ta xíꞌin ña ke̱ꞌé ra saá, kúnda̱a̱ ini yó ndí yóo yó táku̱ yó ini Ndios ta Ndios yóo ra táku̱ ra ini yó.
1JO 4:14 Ta mi̱i ndi̱, xíꞌin nduchu̱ no̱o̱ ndi̱ xi̱ni ndi̱ Jesucristo ki̱vi̱ ni̱xika ra ñoyívi yóꞌo, ña̱kán káꞌa̱n ndi̱ ndákuii̱n ndi̱ no̱o̱ ndó ndí Jesucristo kúu Sa̱ꞌya Ndios, ta Ndios ti̱ꞌví ñaꞌá ra ki̱xaa̱ ra ñoyívi yóꞌo xa̱ꞌa̱ ña saka̱ku ra ni̱vi no̱o̱ ña o̱n váꞌa.
1JO 4:15 Ta ndiꞌi ni̱vi na ndinoꞌo ini káꞌa̱n ña kándixa na ndí Jesucristo kúu Sa̱ꞌya Ndios, Ndios yóo ra táku̱ ra ini ni̱vi yóꞌo, ta ni̱vi yóꞌo yóo na táku̱ na ini Ndios.
1JO 4:16 Xíni̱ va̱ꞌa yó ta kúnda̱a̱ ini yó ndí ndixa kíꞌvi ini Ndios xíni ra mi̱i yó, saá chi ini Ndios chútú ña xíꞌin ña kíꞌvi ndinoꞌo ini ra xíni ra ndiꞌi ni̱vi. Ta ndiꞌi ni̱vi na ñii ñii ki̱vi̱ táku̱ na xíꞌin ña kíꞌvi ini na xíni na Ndios, ta xíꞌin ña kíꞌvi ini na xíni na natáꞌan na, ta ni̱vi yóꞌo, kúu ni̱vi na yóo táku̱ ini Ndios, ta Ndios yóo ra táku̱ ra ini ni̱vi yóꞌo.
1JO 4:17 Ta xíꞌin ña yóo Ndios táku̱ ra ini yó, to̱nda̱a yó kukiꞌvi ndinoꞌo ini yó koni yó ra, ta saá tuku to̱nda̱a yó kukiꞌvi ndinoꞌo ini yó koni yó natáꞌan yó. Ta ña táku̱ yó saá, sánáꞌa yó ndí táku̱ yó nda̱tán xi̱taku̱ Jesucristo ñoyívi yóꞌo. Ta xa̱ꞌa̱ ña táku̱ yó saá o̱n kuyi̱ꞌví yó kuita yó no̱o̱ Ndios ki̱vi̱ ña kasa nani ra xa̱ꞌa̱ kua̱chi ni̱vi.
1JO 4:18 Tá ndixa kúnda̱a̱ ini yó ndí Ndios kíꞌvi ní ini ra xíni ra mi̱i yó, ta tá kíꞌvi ní ini yó xíni yó Ndios, ta tá kíꞌvi ní ini yó xíni yó natáꞌan yó, ta ña kéꞌé yó saá o̱n taxi ña kuyi̱ꞌví ini yó no̱o̱ Ndios. Saá chi ña yíꞌví ini ni̱vi no̱o̱ Ndios, káku ña no̱o̱ ña yíꞌví ini na no̱o̱ ña saxo̱ꞌvi̱ ra na xa̱ꞌa̱ kua̱chi na. Ta saá tá yíꞌví ini yó no̱o̱ Ndios, ta kóni kachí ñayóꞌo ndí o̱n ta̱ꞌán to̱nda̱a yó kukiꞌvi ini yó koni yó natáꞌan yó ñii ki̱ꞌva nda̱tán kíꞌvi ini Ndios xíni ra mi̱i yó.
1JO 4:19 Vitin kíꞌvi ini yó xíni yó Ndios chi Ndios kúu ta̱a ta̱ siꞌna ki̱xáꞌá kíꞌvi ini xíni ra mi̱i yó.
1JO 4:20 Tá yóo ñii ni̱vi, káꞌa̱n na káchí na saá: “Yi̱ꞌi̱ kíꞌvi ini i̱ xíni i̱ Ndios”, ta saá ni, ni̱vi yóꞌo sáa̱ ini na xíni na natáꞌan na, ta o̱n si̱ví ñanda̱a̱ kúu ña káchí nayóꞌo ña kíꞌvi ini na xíni na Ndios. Saá chi tá o̱n vása kíꞌvi ini yó xíni yó ni̱vi na va̱ꞌa xíto yó xíꞌin nduchu̱ no̱o̱ yó, ta saá o̱n vása kúchiño yó kukiꞌvi ini yó koni yó Ndios, ta̱a ta̱ o̱n vása xíto yó xíꞌin nduchu̱ no̱o̱ yó.
1JO 4:21 Mi̱i Jesucristo xa̱ꞌnda chiño ra no̱o̱ yó, káchí ra saá: “Ndiꞌi ni̱vi na kíꞌvi ini xíni na Ndios, ni̱vi yóꞌo xíni̱ ñóꞌó kukiꞌvi ini na koni na natáꞌan na”, káchí ra.
1JO 5:1 Ndiꞌi ni̱vi na kándixa ndí ta̱Jesús kúu Cristo, ta̱a ta̱ ti̱ꞌví Ndios saka̱ku ra mi̱i yó, ta ni̱vi yóꞌo kúu sa̱ꞌya ndinoꞌo Ndios. Ta ndiꞌi ni̱vi na ndixa kíꞌvi ini xíni na Yivá yó Ndios, ta ni̱vi yóꞌo, saá tuku kíꞌvi ini na xíni na ni̱vi na kúu sa̱ꞌya ra.
1JO 5:2 Tá kíꞌvi ini yó xíni yó Ndios ta kísa ndivi yó ña xáꞌnda chiño ra no̱o̱ yó, ta xíꞌin ña kéꞌé yó saá, kúnda̱a̱ ini yó ndí ndixa kíꞌvi ini yó xíni yó ni̱vi na ñii kúu sa̱ꞌya Ndios xíꞌin yó.
1JO 5:3 Tá ndixa kísa ndivi yó ña xáꞌnda chiño Ndios no̱o̱ yó, ta xíꞌin ñayóꞌo sánáꞌa yó ndí ndixa ndinoꞌo kíꞌvi ini yó xíni yó ra. Ta ndiꞌi ña xáꞌnda chiño Ndios no̱o̱ yó o̱n vása yo̱ꞌvi̱ ní kasa ndivi yó ña.
1JO 5:4 Saá chi ndiꞌi mi̱i yó, ni̱vi na kúu sa̱ꞌya Ndios, ndixa kúndeé yó no̱o̱ yichi̱ o̱n váꞌa ñoyívi yóꞌo. Xa̱ꞌa̱ ña kándixa yó Jesucristo, kómí yó ndee̱ ña kúndeé yó no̱o̱ yichi̱ o̱n váꞌa.
1JO 5:5 Saá chi ni̱vi na kándixa Jesucristo kúu Sa̱ꞌya Ndios, ndasaá kuiti ni̱vi yóꞌo kúu ni̱vi na kúndeé no̱o̱ yichi̱ o̱n váꞌa ñoyívi yóꞌo.
1JO 5:6 Jesucristo ki̱xaa̱ ra ñoyívi yóꞌo, ta yóo u̱ni̱ ña táxi kunda̱a̱ ini yó yu kúu ra. Saá chi yóo takuií tá chi̱chi Jesucristo, ta yóo ni̱i̱ Jesucristo ña ni̱xi̱ta̱, ta yóo Níma̱ Ndios ña ndákuii̱n xa̱ꞌa̱ Jesucristo, ta Níma̱ Ndios kúu ña káꞌa̱n to̱ꞌon nda̱a̱ ndinoꞌo.
1JO 5:7 Ta saá yóo u̱ni̱ ña ndákuii̱n xa̱ꞌa̱ Jesucristo ñoyívi ni̱no, ta ñii ña kúu Yivá yó Ndios, ta inka̱ ña kúu To̱ꞌon Ndios, ta inka̱ ña kúu Níma̱ Ndios, ta ña u̱ni̱ yóꞌo ñii la̱á kúu ña.
1JO 5:8 Ta yóo u̱ni̱ ña ndákuii̱n xa̱ꞌa̱ Jesucristo ñoyívi yóꞌo, ta ñii ña kúu Níma̱ Ndios, ta inka̱ ña kúu takuií tá chi̱chi Jesucristo, ta inka̱ ña kúu ni̱i̱ ña ke̱e yi̱kí ko̱ñu Jesucristo ki̱vi̱ ni̱xiꞌi̱ ra ndaꞌa̱ tón cruz. Ta u̱ni̱ ñayóꞌo ñii yóo yuꞌú ña.
1JO 5:9 Mi̱i yó kándixa yó to̱ꞌon ña káꞌa̱n ni̱vi xíꞌin yó, ta ña ndáya̱ꞌví ní ka̱ kúu to̱ꞌon ña káꞌa̱n Ndios. Saá chi mi̱i Ndios kúu ta̱a ta̱ ndákuii̱n xa̱ꞌa̱ Sa̱ꞌya ra Jesucristo.
1JO 5:10 Ta ndiꞌi ni̱vi na kándixa Jesucristo ta̱a ta̱ kúu Sa̱ꞌya Ndios, ta ini ñii ñii ni̱vi yóꞌo yóo to̱ꞌon ña ndákuii̱n xa̱ꞌa̱ ra. Ta ni̱vi na o̱n vása kándixa to̱ꞌon ña káꞌa̱n Ndios xa̱ꞌa̱ Jesucristo, ni̱vi yóꞌo kóni kachí na ndí Ndios kúu ta̱a ta̱ vatá, chi o̱n xi̱in na kandixa na ndí to̱ꞌon ña káꞌa̱n Ndios xa̱ꞌa̱ Sa̱ꞌya ra kúu ñanda̱a̱.
1JO 5:11 To̱ꞌon ña ndákuii̱n Ndios kúu ña káchí saá: Ndios xa ta̱xi ra ña ndinoꞌo kutaku̱ yó xíꞌin ra ndiꞌi saá ki̱vi̱ ña va̱xi. Ke̱ꞌé ra saá xíꞌin yó chi kándixa yó Sa̱ꞌya ra Jesucristo, ta̱a ta̱ táku̱ ndinoꞌo, ta ñii yóo yó xíꞌin ra.
1JO 5:12 Ndiꞌi ni̱vi na táku̱ Jesucristo ini, nayóꞌo kúu na táku̱ ndinoꞌo no̱o̱ Ndios. Ta ni̱vi na o̱n vása táku̱ Jesucristo ini, nayóꞌo o̱n vása táku̱ na no̱o̱ Ndios.
1JO 5:13 Táa i̱ tutu yóꞌo ña xaa̱ ña ndaꞌa̱ ndó, na kúu ni̱vi na kándixa Jesucristo, ta̱a ta̱ kúu Sa̱ꞌya Ndios, chi kóni i̱ ña kunda̱a̱ ini ndó ndí ndixa xa táku̱ ndinoꞌo ndó no̱o̱ Ndios, ta kutaku̱ ndó xíꞌin ra ndiꞌi saá ki̱vi̱ ña va̱xi.
1JO 5:14 Ta mi̱i yó, ni̱vi na kándixa Jesucristo, ndinoꞌo ndáa ini yó ña Ndios ndixa xíni̱ so̱ꞌo ra ndiꞌi ña ndúkú yó no̱o̱ ra. Tá ña ndúkú yó no̱o̱ Ndios kúu ñava̱ꞌa, ña ñii kúu xíꞌin ña kóni mi̱i ra, ta saá ndixa chíkaa̱ so̱ꞌo ra to̱ꞌon káꞌa̱n yó xíꞌin ra.
1JO 5:15 Ndixa kúnda̱a̱ ini yó ndí Ndios xíni̱ so̱ꞌo ra ndiꞌi ña ndúkú yó no̱o̱ ra, ta xa̱ꞌa̱ ñayóꞌo, ndáa ini yó ndí Ndios xa ta̱xi ra ndaꞌa̱ yó ña kúu ña ndúkú yó no̱o̱ ra.
1JO 5:16 Tá xíto yó ñii natáꞌan yó na kándixa Jesucristo kéꞌé na ña o̱n váꞌa, ta saá va̱ꞌa ná ndukú yó no̱o̱ Ndios xa̱ꞌa̱ na. Ta saá Ndios kúchiño kasa káꞌno ini ra xa̱ꞌa̱ nayóꞌo, ta taxi ra ña va̱ꞌa nakutáꞌan tuku na xíꞌin ra. To̱ꞌon yóꞌo káꞌa̱n i̱ xa̱ꞌa̱ ni̱vi na o̱n vása ní‑kiꞌvi kua̱chi ndeé ña sandiꞌi xa̱ꞌa̱ na no̱o̱ Ndios. Saá chi ndixa yóo kua̱chi ndeé ní ña sandiꞌi xa̱ꞌa̱ ni̱vi no̱o̱ Ndios, ta o̱n vása káꞌa̱n i̱ ña ndukú yó no̱o̱ Ndios ña kasa káꞌno ini ra xa̱ꞌa̱ kua̱chi yóꞌo.
1JO 5:17 Ndiꞌi saá no̱o̱ ña o̱n váꞌa kéꞌé ni̱vi, ñayóꞌo kúu kua̱chi no̱o̱ Ndios. Ta saá ni, o̱n si̱ví ndiꞌi ña o̱n váꞌa kéꞌé ni̱vi kúu kua̱chi ña sandiꞌi xa̱ꞌa̱ na no̱o̱ Ndios.
1JO 5:18 Ta mi̱i yó, ni̱vi na ndixa ndíko̱n Ndios, o̱n vása táku̱ ka̱ yó kéꞌé yó ña o̱n váꞌa. Saá chi Jesucristo, ta̱a ta̱ kúu Sa̱ꞌya Ndios ndáa ra mi̱i yó, ni̱vi na kándixa ñaꞌá, ta saá ñaníma̱ ndiva̱ꞌa o̱n vása kúchiño ka̱ ña sandáꞌví ña mi̱i yó.
1JO 5:19 Xíni̱ yó ndí sa̱ꞌya Ndios kúu mi̱i yó, ta táku̱ yó ti̱xin ndee̱ ra. Ta ni̱vi na ndíko̱n yichi̱ o̱n váꞌa ñoyívi yóꞌo, nayóꞌo táku̱ na ti̱xin ndee̱ ñaníma̱ ndiva̱ꞌa káꞌno.
1JO 5:20 Xíni̱ yó ndí ki̱xaa̱ Jesucristo Sa̱ꞌya Ndios ñoyívi yóꞌo, ta xa ta̱xi ra ña koni̱ va̱ꞌa yó Ndios ta̱a ta̱ kúu ta̱nda̱a̱ ndinoꞌo. Ta saá vitin táku̱ yó ini Sa̱ꞌya Ndios, ta̱ kúu Jesucristo. Jesucristo kúu Ndios ndinoꞌo, ta kúu ra ta̱a ta̱ ndinoꞌo táku̱ ndiꞌi saá ki̱vi̱.
1JO 5:21 Nañani yó xíꞌin náki̱ꞌva̱ yó, ndóꞌó yóo ndó nda̱tán yóo sa̱ꞌya i̱, ta ndáto̱ꞌon i̱ xíꞌin ndó to̱ꞌon ña xíni̱ ñóꞌó ní, ña káchí saá: Kasa kuenda xíꞌin mi̱i ndó ña o̱n kasa to̱ꞌó ndó, ni o̱n kasa káꞌno ndó nda̱ ñii ñaídolo, ni nda̱ ñii ñaimagen, chi ndiꞌi ñayóꞌo kúu ndios vatá. Saá ná koo ña.
2JO 1:1 Yi̱ꞌi̱, ta̱a ta̱ kúu ta̱xi̱kua̱ꞌa̱, táa i̱ tutu yóꞌo xaa̱ ña ndaꞌa̱ ndóꞌó, na kúu ni̱vi na na̱ka̱xin Ndios ña kandixa ndó Jesucristo ta kundiko̱n ndó yichi̱ ra. Ndinoꞌo ini i̱ kíꞌvi ini i̱ xíni i̱ ndóꞌó, ta o̱n si̱ví ñii la̱á yi̱ꞌi̱ kíꞌvi ini i̱ xíni i̱ ndóꞌó, ta ndiꞌi ni̱vi na xa xíni̱ va̱ꞌa yu kúu ñanda̱a̱, ñii káchí saá ni̱vi yóꞌo kíꞌvi ini na xíni na ndóꞌó.
2JO 1:2 Saá chi yóo ñanda̱a̱ táku̱ ña ini yó vitin, ta kutaku̱ ka̱ ña ini yó ndiꞌi saá ki̱vi̱ ña va̱xi, ta xa̱ꞌa̱ ña kómí yó ñanda̱a̱ yóꞌo, kíꞌvi ini yó xíni táꞌan yó.
2JO 1:3 Yivá yó Ndios xíꞌin Sa̱ꞌya ra Jesucristo, ¡ná keꞌé ra kua̱ꞌa̱ ní ñava̱ꞌa xíꞌin yó! ¡Ná kundáꞌví ini ra koni ra mi̱i yó! Ta, ¡ná taxi ra ña kunakaa̱ ñava̱ꞌa ini yó! Ta, ¡va̱ꞌa ná kundiko̱n yó yichi̱ ñanda̱a̱, ta ndixa ná kukiꞌvi ini yó koni táꞌan yó!
2JO 1:4 Kúsii̱ ní ini i̱ chi xa na̱kutáꞌan i̱ xíꞌin sava ndóꞌó, ni̱vi na kándixa Jesucristo, ta saá kúnda̱a̱ ini i̱ ndí ndóꞌó kúu ni̱vi na va̱ꞌa ndíko̱n yichi̱ ñanda̱a̱. Ta ñii ki̱ꞌva nda̱tán yóo ña xáꞌnda chiño Yivá yó Ndios no̱o̱ yó kasa ndivi yó, saá yóo ña kísa ndivi ndó.
2JO 1:5 Ta vitin, nañani yó xíꞌin náki̱ꞌva̱ yó, xáku ndáꞌví i̱ no̱o̱ ndó ndí ndixa kukiꞌvi ní ini yó koni táꞌan yó. To̱ꞌon yóꞌo o̱n si̱ví ñii to̱ꞌon xa̱á ña xáꞌnda chiño i̱ no̱o̱ ndó kúu ña, chi ñii káchí kúu ña xíꞌin ña xa xi̱ni̱ so̱ꞌo yó nda̱ ki̱vi̱ ki̱xáꞌá kándixa yó Jesucristo.
2JO 1:6 Tá ndixa kíꞌvi ini yó xíni yó natáꞌan yó, ta xíꞌin ña kéꞌé yó saá sánáꞌa yó ndí kísa ndivi yó ña xáꞌnda chiño Ndios no̱o̱ yó. Saá chi nda̱ ki̱vi̱ ki̱xáꞌá ndó kandixa ndó Jesucristo ta̱nda̱ vitin, xa xíni̱ so̱ꞌo ndó to̱ꞌon ña xáꞌnda chiño ra no̱o̱ yó, ña káchí saá: Xíni̱ ñóꞌó kutaku̱ yó xíꞌin ña kukiꞌvi ini yó koni yó Ndios, ta kutaku̱ yó xíꞌin ña kukiꞌvi ini yó koni yó natáꞌan yó.
2JO 1:7 Ñoyívi yóꞌo xa xíka kua̱ꞌa̱ ní ni̱vi na kóni sandáꞌví ndóꞌó xíꞌin to̱ꞌon ña vatá káꞌa̱n na. Ni̱vi yóꞌo kúu ni̱vi na o̱n xi̱in ka̱ꞌa̱n ndí Jesucristo xi̱kuu ra ni̱vi ndinoꞌo, ta xi̱komí ra yi̱kí ko̱ñu ndinoꞌo, ñii ki̱ꞌva nda̱tán yóo yi̱kí ko̱ñu mi̱i yó. Ta ni̱vi na o̱n vása kándixa saá, kúu ni̱vi na kóni sandáꞌví ndóꞌó, ta kúu na ni̱vi na sáa̱ ini xíni na Jesucristo.
2JO 1:8 Kasa kuenda va̱ꞌa xíꞌin mi̱i ndó ña o̱n kandixa ndó to̱ꞌon vatá ña káꞌa̱n ni̱vi yóꞌo. Saá chi tá kandixa ndó ñavatá yóꞌo, yi̱yo ní ko̱to̱ o̱n nakiꞌin ndó ndiꞌi ñava̱ꞌa ña kóni Ndios taxi ra ndaꞌa̱ ndó.
2JO 1:9 Ndiꞌi ni̱vi na sa̱ndakoo yichi̱ Jesucristo ta kua̱ꞌa̱n na inka̱ yichi̱, ta ña kéꞌé na saá sánáꞌa ña ndí Ndios o̱n vása yóo ra táku̱ ra ini ni̱vi yóꞌo. Ta ni̱vi na ñii ñii ki̱vi̱ va̱ꞌa ndíko̱n na yichi̱ Jesucristo, ta saá Yivá yó Ndios yóo ra táku̱ ra ini ni̱vi yóꞌo, ta saá tuku Sa̱ꞌya ra Jesucristo yóo ra táku̱ ra ini na.
2JO 1:10 Tá yóo ni̱vi na kixaa̱ no̱o̱ ndó, ta ni̱vi yóꞌo sanáꞌa na ndóꞌó inka̱ to̱ꞌon ña o̱n vása yóo yuꞌú xíꞌin to̱ꞌon ña sa̱náꞌa Jesucristo mi̱i yó, ta saá o̱n nakiꞌin ndó ni̱vi yóꞌo xíꞌin ña o̱n váꞌa sánáꞌa na, ni o̱n ka̱ꞌa̱n ndó kachí ndó xíꞌin na saá: “Va̱ꞌa yaꞌa ndó koo ndó veꞌe ndi̱ xíꞌin ndi̱.” O̱n kachí ndó saá xíꞌin na.
2JO 1:11 Saá chi táná ka̱ꞌa̱n ndó to̱ꞌon ña va̱ꞌa nakiꞌin ndó ni̱vi vatá yóꞌo, ta ña kéꞌé ndó saá kóni kachí ña ndí ñii káchí yóo yuꞌú ndó xíꞌin ña o̱n váꞌa kéꞌé na.
2JO 1:12 Yóo kua̱ꞌa̱ ní ka̱ ña kóni i̱ ndato̱ꞌon i̱ xíꞌin ndó, ta o̱n taa ka̱ i̱ ña no̱o̱ tutu. Ndáti i̱ ndí ya̱chi̱ ní xaa̱ i̱ nda̱ no̱o̱ yóo ndó ña ka̱ꞌa̱n táꞌan yó, ta saá nakutú ndiꞌi ini yó xíꞌin ñasi̱i̱ ní.
2JO 1:13 Ndiꞌi ni̱vi na kándixa Jesucristo na táku̱ ñoo yóꞌo no̱o̱ yóo i̱ vitin, ni̱vi yóꞌo kúu na na̱ka̱xin Ndios kundiko̱n na ra, ta vitin nayóꞌo tíꞌví na to̱ꞌon xaa̱ ña ndaꞌa̱ ndó ña chindeé na ndóꞌó, na kúu ni̱vi na kándixa Jesucristo. Saá ná koo ña.
3JO 1:1 Yi̱ꞌi̱ kúu ta̱xi̱kua̱ꞌa̱, ta táa i̱ tutu yóꞌo xaa̱ ña ndaꞌa̱ yóꞌó ta̱Gayo, ta̱ kúu ta̱a ta̱ kíꞌvi ndinoꞌo ini i̱ xíni i̱.
3JO 1:2 Ñani yó, xíni̱ i̱ ndí ndixa va̱ꞌa yóo níma̱ ún no̱o̱ Ndios. Ta ñii ki̱ꞌva nda̱tán va̱ꞌa yóo níma̱ ún, saá kóni i̱ ña va̱ꞌa koo yi̱kí ko̱ñu ún, ña nda̱ loꞌo o̱n kundeé kue̱ꞌe̱ xíꞌin ún.
3JO 1:3 Sava nañani yó na kándixa Jesucristo xa ki̱xaa̱ na no̱o̱ i̱, ta kúsii̱ ní ini i̱ ña xi̱ni̱ so̱ꞌo i̱ ña káꞌa̱n na ndáto̱ꞌon na ñava̱ꞌa xa̱ꞌa̱ ún, chi káchí na ndí vivíi kua̱ꞌa̱n ún yichi̱ ña nda̱a̱.
3JO 1:4 To̱ꞌon yóꞌo kúu ña sákusii̱ ní ini i̱, saá chi nda̱tán yóo sa̱ꞌya i̱ ta̱ kíꞌvi ní ini i̱ xíni i̱, saá yóo ún no̱o̱ i̱. Ta ki̱vi̱ xíni̱ so̱ꞌo i̱ ndí ni̱vi na yóo nda̱tán yóo sa̱ꞌya i̱ no̱o̱ i̱, va̱ꞌa kua̱ꞌa̱n nayóꞌo yichi̱ ña nda̱a̱, ta to̱ꞌon yóꞌo kúu ña sákusii̱ ní ka̱ ini i̱.
3JO 1:5 Ñani yó, va̱ꞌa ní kísa ndivi ún chiño Jesucristo. Saá chi ndiꞌi saá yichi̱ chíndeé ún nañani yó na kúu na ke̱e inka̱ xiiña, ta ki̱vi̱ xáa̱ nayóꞌo no̱o̱ ún. Vará nda̱ ñii yichi̱, o̱n ta̱ꞌán kutáꞌan ún xíꞌin nañani yó yóꞌo, ta ki̱vi̱ xáa̱ na no̱o̱ ún, ta táxi ún ndaꞌa̱ na ña xíni̱ ñóꞌó na.
3JO 1:6 Ta sava nañani yó yóꞌo na xa chi̱ndeé ún, ki̱xaa̱ na no̱o̱ nákutáꞌan ndi̱ ña kísa káꞌno ndi̱ Ndios, ta nda̱to̱ꞌon na xíꞌin ndi̱ ndasaá va̱ꞌa sa̱náꞌa ún ña ndixa kíꞌvi ní ini ún xíni ún na. Ta vitin xa ni̱xaa̱ tuku nayóꞌo no̱o̱ ún, ta xáku ndáꞌví i̱ ndúkú i̱ no̱o̱ ún ña chindeé tuku ún na, ta taxi ún ndaꞌa̱ na ña xíni̱ ñóꞌó na ña ko̱ꞌo̱n na inka̱ xiiña. Ta xíꞌin ña keꞌé ún ñava̱ꞌa saá, ndixa sakusii̱ ún ini Ndios.
3JO 1:7 Nañani yó yóꞌo, na chíndeé ún, kúu ni̱vi na ke̱e ñoo mi̱i na xa̱ꞌa̱ ña kua̱ꞌa̱n na kasa ndivi na chiño Jesucristo, ta o̱n vása xi̱in na nakiꞌin na si̱ꞌún yaꞌvi na ndaꞌa̱ inka̱ ni̱vi na o̱n vása kándixa Jesucristo.
3JO 1:8 Ta xa̱ꞌa̱ ñayóꞌo, mi̱i yó, na kúu ni̱vi na kándixa Jesucristo, xíni̱ ñóꞌó chindeé yó nañani yó yóꞌo ña kee na ko̱ꞌo̱n na ndato̱ꞌon na to̱ꞌon ña nda̱a̱ xa̱ꞌa̱ Jesucristo. Ta xíꞌin ña chíndeé yó nayóꞌo kóni kachí ña ndí ñii káchí kísa chiño yó xíꞌin na xa̱ꞌa̱ yichi̱ ña nda̱a̱.
3JO 1:9 Xa ti̱ꞌví i̱ ñii tutu kua̱ꞌa̱n ña ndaꞌa̱ nañani yó xíꞌin náki̱ꞌva̱ yó na nákutáꞌan xíꞌin ún xa̱ꞌa̱ ña kísa káꞌno ndó Ndios. Ta ta̱Diótrefes kóni ra kuu ra ta̱ káꞌno ní ka̱ no̱o̱ ndiꞌi nañani yó xíꞌin náki̱ꞌva̱ yó na nákutáꞌan ñoo no̱o̱ táku̱ ún, ta xa̱ꞌa̱ ñayóꞌo, o̱n xi̱in ra chikaa̱ so̱ꞌo ra to̱ꞌon ña káꞌa̱n ndi̱, ni o̱n xi̱in ra kasa ndivi ra ña ndúkú ndi̱ no̱o̱ ra.
3JO 1:10 Ta saá tá to̱nda̱a ki̱vi̱ xaa̱ i̱ no̱o̱ ndó, ta ka̱ꞌa̱n i̱ xíꞌin ta̱Diótrefes yóꞌo xa̱ꞌa̱ ndiꞌi ña o̱n váꞌa kéꞌé ra, chi xáta níꞌnó ní ra to̱ꞌon ña vatá xa̱ꞌa̱ ndi̱. Ta saá ni, o̱n vása xáa ini ra kéꞌé ra ña o̱n váꞌa yóꞌo, ta tuku inka̱ ña o̱n váꞌa kéꞌé ra kúu ña o̱n xi̱in ra va̱ꞌa nakiꞌin ra nañani yó ki̱vi̱ kíxaa̱ na no̱o̱ ra xa̱ꞌa̱ ña ndato̱ꞌon na to̱ꞌon ña nda̱a̱ xa̱ꞌa̱ Jesucristo. Ñoo no̱o̱ táku̱ ún yóo sava ni̱vi na kándixa Jesucristo, ta ta̱Diótrefes yóꞌo sási ra no̱o̱ na kándixa Jesucristo yóꞌo, ña o̱n xi̱in ra taxi na ña xíni̱ ñóꞌó no̱o̱ nañani yó na kíxaa̱ no̱o̱ na. Nda̱ víka̱, ta̱Diótrefes táxin va̱ꞌa ra ni̱vi na kóni chindeé nañani yó na ki̱xaa̱ no̱o̱ na, ta o̱n vása táxi ka̱ ra ña ki̱ꞌvi tuku na ini veꞌe no̱o̱ nakutáꞌan nañani yó xíꞌin náki̱ꞌva̱ yó xa̱ꞌa̱ ña kasa káꞌno na Ndios.
3JO 1:11 Ñani yó, yóꞌó kúu ta̱a ta̱ kíꞌvi ní ini i̱ xíni i̱, ta káꞌa̱n i̱ xíꞌin ún ña o̱n kundiko̱n ún yichi̱ ni̱vi na kéꞌé ña o̱n váꞌa, ta va̱ꞌa ka̱ kundiko̱n ún yichi̱ ni̱vi na kéꞌé ñava̱ꞌa. Saá chi ni̱vi na kéꞌé ñava̱ꞌa kúu sa̱ꞌya Ndios, ta ni̱vi na táku̱ kéꞌé ña o̱n váꞌa, ni̱vi yóꞌo o̱n ta̱ꞌán koni na Ndios.
3JO 1:12 Ta ta̱Demetrio kúu ta̱a ta̱ va̱ꞌa ní, ta kánóo síkón to̱ꞌon va̱ꞌa xa̱ꞌa̱ ra no̱o̱ ndiꞌi ni̱vi, ta ndixa ta̱yóꞌo va̱ꞌa ndíko̱n ra yichi̱ ña nda̱a̱. Ta mi̱i ndi̱, ndixa ndákuii̱n ndi̱ káꞌa̱n ndi̱ to̱ꞌon va̱ꞌa xa̱ꞌa̱ ra, ta mi̱i ún, xíni̱ ún ndí to̱ꞌon ña káꞌa̱n ndi̱ kúu ñanda̱a̱.
3JO 1:13 Yóo kua̱ꞌa̱ ní ka̱ to̱ꞌon ña kóni i̱ ka̱ꞌa̱n i̱ xíꞌin ún, ñani yó, ta o̱n xi̱in i̱ taa i̱ ndiꞌi ña no̱o̱ tutu yóꞌo.
3JO 1:14 Saá chi ndáti i̱ ña ya̱chi̱ ní xaa̱ i̱ no̱o̱ yóo ún, ta saá kuchiño ka̱ꞌa̱n táꞌan yó xa̱ꞌa̱ ndiꞌi ña xíni̱ ñóꞌó.
3JO 1:15 Ndios ná taxi ra ñava̱ꞌa koo ini ún. Ta nañani yó xíꞌin náki̱ꞌva̱ yó na kándixa Jesucristo na táku̱ ñoo yóꞌo xíꞌin i̱, tíꞌví na to̱ꞌon ña chindeé na yóꞌó. Ta ndúkú i̱ no̱o̱ ún ña chindeé ún ñii ñii ni̱vi na kándixa Jesucristo, na kúu na nákutáꞌan xíꞌin ún xa̱ꞌa̱ ña kísa káꞌno ndó Ndios.
JUD 1:1 Yi̱ꞌi̱, ta̱Judas, ta̱a ta̱ kísa chiño no̱o̱ Jesucristo kúu i̱, ta ñani i̱ kúu ta̱Santiago. Ta táa i̱ tutu yóꞌo xaa̱ ña ndaꞌa̱ ndóꞌó ni̱vi na na̱ka̱xin Yivá yó Ndios ña kundiko̱n ndó ra. Ndóꞌó kúu na kíꞌvi ní ini ra xíni ra, ta Jesucristo ndáa ra ndóꞌó no̱o̱ ña o̱n váꞌa.
JUD 1:2 Ná keꞌé Ndios víꞌí ní ka̱ ñava̱ꞌa xíꞌin ndó, ta ná taxi ra ñava̱ꞌa koo ini ndó. Ta ná kutú nda̱a̱ ini ndó xíꞌin ndiꞌi ñava̱ꞌa yóꞌo, ta xíꞌin ndiꞌi ña kíꞌvi ní ini ra xíni ra ndóꞌó.
JUD 1:3 Nañani yó xíꞌin náki̱ꞌva̱ yó, na kíꞌvi ní ini i̱ xíni i̱ kúu ndóꞌó. Xa naꞌá kúu ña xa̱ni si̱ni̱ i̱ taa i̱ ñii tutu xaa̱ ña ndaꞌa̱ ndó, chi kóni i̱ ndato̱ꞌon ka̱ i̱ xíꞌin ndó xa̱ꞌa̱ ña sa̱ka̱ku Ndios mi̱i yó no̱o̱ ña o̱n váꞌa. Ta o̱n kúchiño i̱ keꞌé i̱ saá, chi vitin ña xíni̱ ñóꞌó ka̱ kúu ña taa i̱ tutu yóꞌo ña xáku ndáꞌví i̱ no̱o̱ ndó ña chikaa̱ ndó ndee̱ ña o̱n taxi ndó inka̱ ni̱vi nasama na ñanda̱a̱, ña kúu ña ndixa ndáa ini yó ña sa̱kuáꞌá yó xa̱ꞌa̱ Jesucristo. Ta ndaꞌa̱ mi̱i yó ni̱vi na kándixa Jesucristo, Ndios ta̱xi ra ñanda̱a̱ yóꞌo ñii la̱á kuiti yichi̱, ta kundeé ñanda̱a̱ yóꞌo koo ña ndiꞌi saá ki̱vi̱ va̱xi.
JUD 1:4 Ndáto̱ꞌon i̱ ñayóꞌo xíꞌin ndó saá chi yóo sava nata̱a o̱n váꞌa, ta nayóꞌo xíni̱ ní na ndasaá sandáꞌví na ndóꞌó, ta saá nata̱a yóꞌo kua̱n ki̱ꞌvi na ma̱ꞌñó ndó, ta sánáꞌa na káchí na ndí mi̱i yó na kándixa Jesucristo kúchiño ki̱ꞌvi yó kua̱chi, ta o̱n kundiꞌi ní ini yó xa̱ꞌa̱ ña o̱n váꞌa kéꞌé yó, chi saá ni Ndios kasa káꞌno ini ra xa̱ꞌa̱ kua̱chi yó. Ta to̱ꞌon Ndios ña ni̱taa na xi̱na̱ꞌá káꞌa̱n ña xa̱ꞌa̱ nata̱a yóꞌo ndí na xa ndíso kua̱chi kúu na, ta ko̱ꞌo̱n na no̱o̱ xo̱ꞌvi̱ ní na, chi o̱n xi̱in na kasa ndivi na to̱ꞌon ña xáꞌnda chiño Jesucristo, ta̱ kúu ñii la̱á ta̱Káꞌno ta xáꞌnda chiño ra no̱o̱ yó.
JUD 1:5 Xa xíni̱ va̱ꞌa ndó yukía̱ ni̱ndoꞌo nañoo Israel xi̱na̱ꞌá. Ta kóni i̱ vitin sanakáꞌán i̱ ndóꞌó ndí vará Ndios sa̱ka̱ku ra naIsrael yóꞌo no̱o̱ nañoo Egipto, ta sa̱ndiꞌi ra xa̱ꞌa̱ ndiꞌi naIsrael na xi̱kuu na ni̱‑xiin kandixa to̱ꞌon ña ni̱ka̱ꞌa̱n ra xíꞌin na.
JUD 1:6 Ta yóo inka̱ ña sánakáꞌán i̱ ndóꞌó ña kúu ña káꞌa̱n xa̱ꞌa̱ naángel, na ni̱‑xiin kasa ndivi chiño ña xa̱ꞌnda chiño Ndios no̱o̱ na, ta ni̱‑xiin na kutaku̱ ka̱ na no̱o̱ ni̱ka̱ꞌa̱n Ndios xíꞌin na kutaku̱ na, saá chi ndu̱kú na kasa ndivi na inka̱ chiño ña kóni mi̱i na. Ta xa̱ꞌa̱ ña o̱n váꞌa yóꞌo, Ndios ta̱xi ra ña nóꞌni na ñóꞌo na ñii xiiña no̱o̱ naa, ña ndáti na a̱nda̱ kixaa̱ ki̱vi̱ ña kasa nani ra xa̱ꞌa̱ ndiꞌi ña ku̱va̱ꞌa.
JUD 1:7 Nda̱tán ki̱sa toon naángel yóꞌo no̱o̱ Ndios, saá ki̱sa toon ni̱vi nañoo Sodoma xíꞌin ni̱vi nañoo Gomorra xíꞌin inka̱ kua̱ꞌa̱ ni̱vi na ñoo yatin yóꞌo kui̱ya̱ xi̱na̱ꞌá. Saá chi nata̱a ñoo yóꞌo ni̱ki̱ꞌvi na kua̱chi xíꞌin náñaꞌa̱ ná o̱n si̱ví kúu ñásíꞌí na, ta náñaꞌa̱ ni̱ki̱ꞌvi ná kua̱chi xíꞌin nata̱a na o̱n si̱ví yii̱ ná kúu, ta ni̱vi yóꞌo ke̱ꞌé na ndiꞌi saá no̱o̱ ñakini xíꞌin táꞌan na. Ta xa̱ꞌa̱ ña o̱n váꞌa ke̱ꞌé na, Ndios sa̱ndiꞌi ra xa̱ꞌa̱ nañoo yóꞌo xíꞌin ñoꞌo̱ xíxi̱ ña ke̱e ñoyívi ni̱no. Ndiꞌi ñayóꞌo sánáꞌa ña mi̱i yó ña kunda̱a̱ ini yó ndasaá kundoꞌo ni̱vi na o̱n xi̱in chikaa̱ so̱ꞌo to̱ꞌon xáꞌnda chiño Ndios. Nani̱vi yóꞌo ko̱ꞌo̱n na xo̱ꞌvi̱ na no̱o̱ xíxi̱ ñoꞌo̱ ndiꞌi saá ki̱vi̱ ña va̱xi.
JUD 1:8 Ñii ki̱ꞌva saá, kúu ña o̱n váꞌa kéꞌé nata̱a na sánáꞌa to̱ꞌon Ndios ña na̱sama na. Ta nata̱a yóꞌo kándixa na ta kísa ndivi na ndiꞌi ña ndáto̱ꞌon xa̱ni xíꞌin na, ta kísa ndivi na ndiꞌi ña o̱n váꞌa ña kúu ña o̱n vása kísa to̱ꞌó na yi̱kí ko̱ñu na, ta chíkaa̱ ni̱no̱ na to̱ꞌon ña xáꞌnda chiño Ndios, ta káꞌa̱n na to̱ꞌon ña kusiki na ta kándiva̱ꞌa na xa̱ꞌa̱ ndee̱ náꞌno ña yóo no̱o̱ síkón.
JUD 1:9 Ta kui̱ya̱ xi̱na̱ꞌá, ta ni nda̱ mi̱i ñaMiguel, ñaángel káꞌno no̱o̱ ndiꞌi naángel, ni̱‑xiin ña ka̱ꞌa̱n ña to̱ꞌon ndiva̱ꞌa xíꞌin ñaníma̱ ndiva̱ꞌa káꞌno, ki̱vi̱ káni táꞌan o̱vi̱ ñayóꞌo xa̱ꞌa̱ yukú ñii ñayóꞌo nakiꞌin yi̱kí ko̱ñu ta̱Moisés. Ta ñaángel Miguel ndasaá kuiti ni̱ka̱ꞌa̱n ña xíꞌin ñaníma̱ ndiva̱ꞌa, káchí ña saá: “¡Ndios ná saxo̱ꞌvi̱ ra yóꞌó!”
JUD 1:10 Ta nata̱a na sánáꞌa to̱ꞌon Ndios ña na̱sama na, nda̱ loꞌo o̱n vása yíꞌví na káꞌa̱n na to̱ꞌon ndiva̱ꞌa xa̱ꞌa̱ ndiꞌi ña o̱n vása kúnda̱a̱ ini na. Ta táku̱ na nda̱tán táku̱ kiti̱ tíyukú, chi tíyóꞌo kéꞌé rí ndiꞌi no̱o̱ ña kóni rí, ta o̱n vása kúnda̱a̱ ini rí yu kúu ña va̱ꞌa án yu kúu ña o̱n váꞌa. Ta nata̱a na kéꞌé saá, sáti̱ví na ndiꞌi xíꞌin mi̱i na xa̱ꞌa̱ ña o̱n váꞌa kéꞌé na.
JUD 1:11 ¡Ndáꞌví ní nata̱a yóꞌo! Chi ndíko̱n na yichi̱ ta̱Caín, ta̱ kúu ta̱ xa̱ꞌni ñani mi̱i ra xi̱na̱ꞌá. Ta xa̱ꞌa̱ ña kútoo ní na kukomí na si̱ꞌún, kéꞌé na ña o̱n váꞌa nda̱tán ke̱ꞌé ta̱Balaam kui̱ya̱ xi̱na̱ꞌá. Ta nda̱tán ni̱xiꞌi̱ ta̱Coré kui̱ya̱ xi̱na̱ꞌá xa̱ꞌa̱ ña toon ní ni̱xi̱yo ini ra, saá ndiꞌi xa̱ꞌa̱ nata̱a yóꞌo xa̱ꞌa̱ ña toon ní ini na.
JUD 1:12 Ki̱vi̱ nákutáꞌan ndó kuxu ndó xíꞌin táꞌan ndó xa̱ꞌa̱ ña nákáꞌán ndó ndasaá ni̱xiꞌi̱ Jesucristo xa̱ꞌa̱ ndó, ta nata̱a yóꞌo na kúu na sánáꞌa to̱ꞌon Ndios ña na̱sama na, kíxaa̱ na no̱o̱ xíxi ndó ta kíꞌvi na, ta xíxi na ta xíꞌi na nda̱tán káchí ini mi̱i na, ta nda̱ loꞌo o̱n vása kísa to̱ꞌó na ndóꞌó ni o̱n vása kísa to̱ꞌó na Ndios. Ta ña kéꞌé na saá sáti̱ví ña viko̱ no̱o̱ nákutáꞌan ndó xíxi ndó. Ta nda̱tán yóo vi̱ko̱ yaa no̱o̱ síkón ni̱no kaa̱ ña kúu vi̱ko̱ vi̱chí ña o̱n ko̱ó sa̱vi̱ sákoon, ta kua̱ꞌa̱n ña yóꞌo ta kua̱ꞌa̱n ña kaa̱ kéꞌé ta̱chi̱ xíꞌin ña, saá yóo nata̱a yóꞌo. Ta nda̱tán yóo yito̱n, tón o̱n ko̱ó kui̱ꞌi kóon ndaꞌa̱, saá yóo nata̱a yóꞌo, ta inka̱ ni̱vi to̱ꞌon na yito̱n yóꞌo ta̱nda̱ tioꞌo nó ta̱va na, ña ndiꞌi ndinoꞌo xa̱ꞌa̱ yito̱n yóꞌo, ta ñii ki̱ꞌva saá ndiꞌi xa̱ꞌa̱ nata̱a o̱n váꞌa yóꞌo.
JUD 1:13 Ta nda̱tán yóo ña kéꞌé takuií mi̱ni ki̱vi̱ ñii síso̱ kini ndeé kánda rá, ta táva rá ndiꞌi mi̱ꞌí kini ñóꞌo ini rá, saá yóo ña kéꞌé nata̱a o̱n váꞌa yóꞌo. Saá chi ñakini ñóꞌo ini nata̱a na o̱n váꞌa yóꞌo kée ña ta tívi ña xíto inka̱ ni̱vi. Ta nda̱tán yóo ki̱mi yéꞌe tí sándakoo no̱o̱ xi̱ndo̱o rí, ta kée rí kua̱ꞌa̱n xíká rí nda̱ mi̱i ko̱yo rí no̱o̱ naa, saá yóo nata̱a na sánáꞌa to̱ꞌon Ndios ña na̱sama na, chi Ndios xa chi̱ndúꞌu̱ ra xa̱ꞌa̱ nata̱a yóꞌo ña kutaku̱ na no̱o̱ naa ní ndiꞌi saá ki̱vi̱ ña va̱xi.
JUD 1:14 Ta ta̱Enoc ta̱ kúu sa̱ꞌya ñani síkuá ta̱Adán, ni̱ka̱ꞌa̱n ndoso ra xa̱ꞌa̱ nata̱a na sánáꞌa to̱ꞌon Ndios ña na̱sama na, káchí ra saá: “¡Koto ndó! Xa va̱xi ta̱Káꞌno no̱o̱ yó, va̱xi ra xíꞌin kua̱ꞌa̱ ní mil naángel.
JUD 1:15 Va̱xi ra ña kasa nani ra xa̱ꞌa̱ kua̱chi ndiꞌi ni̱vi ñoyívi yóꞌo, ta saxo̱ꞌvi̱ ra ndiꞌi ni̱vi na kini xi̱taku̱, ta ndixa saxo̱ꞌvi̱ ra na xa̱ꞌa̱ ndiꞌi ña o̱n váꞌa ke̱ꞌé na ñoyívi yóꞌo, ta saxo̱ꞌvi̱ ra ndiꞌi ni̱vi xa̱ꞌa̱ ndiꞌi to̱ꞌon ndiva̱ꞌa ni̱ka̱ꞌa̱n na xa̱ꞌa̱ Ndios”, káchí ta̱Enoc.
JUD 1:16 Nata̱a o̱n váꞌa yóꞌo kúu na káꞌa̱n kuáchí ní yuꞌu̱ ndiꞌi saá ki̱vi̱, ta xíto ndaa na ndasaá yóo ñii ñii ni̱vi ta kándiva̱ꞌa na xa̱ꞌa̱ na, ta nata̱a o̱n váꞌa yóꞌo ndasaá kuiti kéꞌé na ña káchí ini mi̱i na. Ta káꞌa̱n na to̱ꞌon ña kísa káꞌno xíꞌin mi̱i na, ta ndasaá kuiti xa̱ꞌa̱ ña kóni na nakiꞌin na ñava̱ꞌa ndaꞌa̱ ni̱vi kúu ña káꞌa̱n na to̱ꞌon livi xíꞌin nayóꞌo, chi o̱n si̱ví ña ndinoꞌo ini na kúu ña káꞌa̱n na saá.
JUD 1:17 Ta ndóꞌó, nañani yó xíꞌin náki̱ꞌva̱ yó, ndóꞌó kúu ni̱vi na kíꞌvi ní ini i̱ xíni i̱. Nakáꞌán ndó to̱ꞌon ña ni̱ka̱ꞌa̱n ndoso naapóstol na ki̱sa chiño no̱o̱ Jesucristo, Ta̱a ta̱Káꞌno no̱o̱ yó,
JUD 1:18 chi ni̱ka̱ꞌa̱n na saá xíꞌin ndó: “Tá xa yatin va̱xi ki̱vi̱ sondíꞌí ñoyívi yóꞌo, ta kutaku̱ ni̱vi na kuaku̱ ndaa xa̱ꞌa̱ to̱ꞌon va̱ꞌa ña káꞌa̱n xa̱ꞌa̱ Jesucristo, ta kusiki na ndóꞌó ni̱vi na kándixa ra, ta nayóꞌo ndasaá kuiti kutaku̱ na keꞌé na ndiꞌi saá no̱o̱ ña o̱n váꞌa ña káchí ini mi̱i na”, káchí naapóstol xíꞌin ndó.
JUD 1:19 Ta vitin táku̱ ni̱vi o̱n váꞌa yóꞌo xíꞌin ndó, ta nayóꞌo kúu na sákani táꞌan ndóꞌó ña ná ta̱ꞌvi̱ táꞌan ndó, chi ni̱vi o̱n váꞌa yóꞌo ndasaá kuiti ndíko̱n na kísa ndivi na ña kútoo yi̱kí ko̱ñu mi̱i na, ta o̱n ko̱ó Níma̱ Ndios táku̱ ini na.
JUD 1:20 Ta ndóꞌó, nañani yó xíꞌin náki̱ꞌva̱ yó, vitin va̱ꞌa ndáa ini ndó Ndios, ta o̱n sandakoo ndó chíkaa̱ ndó ndee̱ xíꞌin táꞌan ndó ña vivíi kuaꞌno ka̱ ndó xíꞌin ña ndáa ini ndó ra, ta ndinoꞌo ka̱ kandixa ndó to̱ꞌon yi̱i̱ ña káꞌa̱n xa̱ꞌa̱ ra. Ta taxi xíꞌin mi̱i ndó ña ná chindeé Níma̱ Ndios ndóꞌó ña va̱ꞌa ka̱ꞌa̱n ndó xíꞌin Ndios.
JUD 1:21 Kutaku̱ ndó ta ko̱ꞌo̱n ndó yichi̱ no̱o̱ kíꞌvi ní ini Ndios xíni ra ndóꞌó, ta ndixa ná kundaa ní ini ndó nakiꞌin ndó ña kutaku̱ ndó ndiꞌi saá ki̱vi̱ xíꞌin Jesucristo, Ta̱a ta̱Káꞌno no̱o̱ yó, chi ta̱a ta̱ kúndáꞌví ní ini xíni mi̱i yó kúu ra.
JUD 1:22 Ta ndóꞌó, kundáꞌví ní ini ndó koni ndó ni̱vi na o̱n vása kútu̱ kua̱ꞌa̱n yichi̱ Jesucristo, ta chindeé ndó nayóꞌo ña ndinoꞌo ka̱ kandixa na Jesucristo.
JUD 1:23 Ta chindeé ndó ni̱vi ña o̱n ko̱ꞌo̱n na nda̱ya no̱o̱ xíxi̱ ñoꞌo̱ ndiꞌi saá ki̱vi̱ ña xo̱ꞌvi̱ ní na. Kundáꞌví ini ndó koni ndó ni̱vi na yo̱ꞌvi̱ ní xóꞌvi̱ táku̱ ñoyívi yóꞌo, ta koto va̱ꞌa ndó xíꞌin mi̱i ndó ña nda̱ loꞌo o̱n keꞌé ndó ña o̱n váꞌa kéꞌé ni̱vi o̱n váꞌa ñoyívi yóꞌo.
JUD 1:24 Ná kasa káꞌno yó Ndios, chi kómí ra ndee̱ ña chindeé ra mi̱i yó ña o̱n sandakoo yó yichi̱ ña nda̱a̱ ra ña kándixa yó. Ta kixaa̱ ki̱vi̱ ña kuita yó no̱o̱ ra no̱o̱ yóo ndiꞌi ñalivi káꞌno, ta xíꞌin ndee̱ ra ndasa ra ña nduu yó ni̱vi na ndii, ni̱vi na o̱n ko̱ó ka̱ kua̱chi ndíso, ta kutú nda̱a̱ ñasi̱i̱ ini yó ki̱vi̱ saá.
JUD 1:25 Ná kasa káꞌno yó ta̱a ta̱ kúu ñii la̱á Ndios, ta ñii la̱á mi̱i ra kúu ta̱ndíchí ndinoꞌo, ta kúu ra Ta̱a ta̱ Sáka̱ku mi̱i yó. Ná kunda̱a̱ va̱ꞌa ini yó ndí Ndios kúu ta̱káꞌno ní ta kómí ra ndiꞌi ndee̱ ta kómí ra ndiꞌi nda̱yí. Ta xa̱ꞌa̱ ñayóꞌo ndixa kasa káꞌno yó Ndios ki̱vi̱ vitin xíꞌin ndiꞌi saá ki̱vi̱ ña va̱xi. Saá ná koo ña.
REV 1:1 To̱ꞌon yóꞌo kúu ña sa̱náꞌa Jesucristo yi̱ꞌi̱ ta̱Juan. Saá chi siꞌna Ndios ta̱xi ra to̱ꞌon yóꞌo ndaꞌa̱ Jesucristo xa̱ꞌa̱ ña ndato̱ꞌon ra xíꞌin ni̱vi na ndíko̱n yichi̱ ra yukía̱ koo xíꞌin ndiꞌi ña yóo ñoyívi ki̱vi̱ ña yatin ní va̱xi. Ta Jesucristo ta̱xi ra ña kúnda̱a̱ ini i̱ xa̱ꞌa̱ ndiꞌi ñayóꞌo, chi ti̱ꞌví ra ñii ñaángel ki̱xaa̱ ña no̱o̱ yi̱ꞌi̱ ña sanáꞌa ña ndiꞌi ñayóꞌo no̱o̱ i̱.
REV 1:2 Ta vitin yi̱ꞌi̱ ndato̱ꞌon i̱ xíꞌin ndó to̱ꞌon ña nda̱a̱ ña ndákuii̱n xa̱ꞌa̱ ndiꞌi ña sa̱náꞌa ñaángel no̱o̱ i̱, ta to̱ꞌon yóꞌo kúu to̱ꞌon Ndios ña nda̱to̱ꞌon Jesucristo xíꞌin i̱.
REV 1:3 Ta ni̱vi na kaꞌvi to̱ꞌon yóꞌo no̱o̱ inka̱ ni̱vi, ndixa koo ñasi̱i̱ ní ini nayóꞌo. Ta ndiꞌi ni̱vi na chikaa̱ so̱ꞌo ta kandixa na to̱ꞌon yóꞌo, ndixa koo ñasi̱i̱ ní ini nayóꞌo. Saá chi to̱ꞌon yóꞌo káku ña Níma̱ Ndios, ta káꞌa̱n ña xa̱ꞌa̱ ña koo ki̱vi̱ ña va̱xi, chi xa yatin va̱xi ki̱vi̱ ña koo saá.
REV 1:4 Yi̱ꞌi̱, ta̱Juan, tíꞌví i̱ tutu yóꞌo ña ko̱ꞌo̱n ña u̱xa̱ ñoo ña ñóꞌo estado Asia. Tíꞌví i̱ to̱ꞌon chindeé i̱ ndóꞌó, ni̱vi na kándixa Jesucristo ta nákutáꞌan na ña kísa káꞌno na Ndios. Ndios kúu ta̱a ta̱ xa táku̱ nda̱ ki̱vi̱ no̱ó, ta táku̱ ra vitin, ta táku̱ ka̱ ra ndiꞌi saá ki̱vi̱ ña va̱xi. Ta mi̱i Ndios xíꞌin Jesucristo xíꞌin u̱xa̱ níma̱ ña yóo xíꞌin Ndios no̱o̱ xáꞌnda chiño ra, ná keꞌé na ñava̱ꞌa xíꞌin ndó, ta ná taxi na ña koo va̱ꞌa ini ndó.
REV 1:5 Ná keꞌé Jesucristo saá xíꞌin ndó chi kúu ra ta̱a ta̱nda̱a̱, ta ndiꞌi to̱ꞌon ña káꞌa̱n ra kúu ña ndixa nda̱a̱, ta kúu ra ta̱a ta̱no̱ó na̱taku̱ no̱o̱ ndiꞌi na ni̱xiꞌi̱, ta kómí ra nda̱yí kaꞌnda chiño ra no̱o̱ ndiꞌi narey xíꞌin inka̱ nanáꞌno na kómí nda̱yí ñoyívi yóꞌo. Kíꞌvi ní ini ra xíni ra mi̱i yó, ta o̱n ko̱ó ka̱ kua̱chi ndíso yó no̱o̱ Ndios, chi ni̱xiꞌi̱ Jesucristo xa̱ꞌa̱ kua̱chi yó, ta ni̱i̱ ra ña ni̱xi̱ta̱ na̱kata ña kua̱chi yó, ta ndu̱ndii yó no̱o̱ ra. Ta saá ndiꞌi ña o̱n váꞌa o̱n vása kúchiño ka̱ ña kaꞌnda chiño ña no̱o̱ yó vitin.
REV 1:6 Ta Jesucristo ta̱xi ra nda̱yí ndaꞌa̱ yó ña ndu̱u yó nda̱tán yóo narey, chi ndixa kaꞌnda chiño yó xíꞌin ra. Ta ke̱ꞌé ra xíꞌin yó ña ndu̱u yó nasu̱tu̱ yi̱i̱ xa̱ꞌa̱ ña kasa chiño yó no̱o̱ Yivá yó Ndios. ¡Ná kasa káꞌno yó Jesucristo ndiꞌi saá ki̱vi̱! ¡Ta ndiꞌi saá ki̱vi̱ ná kaꞌnda chiño ra no̱o̱ ndiꞌi ña yóo ñoyívi! Saá ná koo ña.
REV 1:7 Ñii ki̱vi̱ ña va̱xi ndikó Jesucristo ñoyívi yóꞌo, ta kixi ra ma̱ꞌñó vi̱ko̱ yaa. Ndiꞌi saá ni̱vi koto na ra kixi ra. Ta̱nda̱ ni̱vi na ti̱vi tón lanza sii̱n kándíká ra ña sa̱takuéꞌe̱ na yi̱kí ko̱ñu ra, nayóꞌo koto na ra ki̱vi̱ kixi ra. Ta ni̱vi na ndóo ndiꞌi saá xiiña no̱o̱ ñoꞌo̱, na o̱n vása ní‑kandixa ra kúu na, nayóꞌo kuchuchú ní ini na nda̱ kuaku na ki̱vi̱ koto na va̱xi ra. Saá ná koo ña.
REV 1:8 Ta Ndios, Ta̱a ta̱Káꞌno ta̱ ndeé ka̱ no̱o̱ ndiꞌi ña yóo ñoyívi yóꞌo xíꞌin ñoyívi ni̱no, káchí ra saá: “Yi̱ꞌi̱ na̱ní i̱ Alfa xíꞌin Omega, chi yi̱ꞌi̱ kúu ta̱no̱ó ta yi̱ꞌi̱ kúu ta̱sondíꞌí no̱o̱ ndiꞌi ña yóo. Saá chi ki̱vi̱ ñano̱ó ki̱xáꞌá ñoyívi, ta yi̱ꞌi̱ kúu ta̱ xa táku̱, ta táku̱ i̱ vitin, ta tá kixaa̱ ki̱vi̱ sondíꞌí ñoyívi, ta táku̱ ka̱ i̱”, káchí Ndios.
REV 1:9 Yi̱ꞌi̱, ta̱Juan, kúu i̱ ñani ndó chi ñii káchí kándixa yó Jesucristo, ta ndóꞌó xíꞌin yi̱ꞌi̱, ndíko̱n yó yichi̱ no̱o̱ xáꞌnda chiño Ndios. Ta yi̱ꞌi̱ ñii kúu i̱ xíꞌin ndó tá ñii káchí ña yo̱ꞌvi̱ xóꞌvi̱ yó. Ta xíꞌin ndee̱ Ndios ña táku̱ ini yó, ñii káchí kúndeé yó xíꞌin ña xóꞌvi̱ yó. Xa̱ꞌa̱ ña ni̱ka̱ꞌa̱n ndoso i̱ to̱ꞌon Ndios ña sa̱náꞌa Jesucristo yi̱ꞌi̱, nachiño náꞌno ti̱ꞌví na yi̱ꞌi̱ kutaku̱ i̱ ñoo loꞌo ña nákaa̱ ma̱ꞌñó mi̱ni, na̱ní ña isla Patmos xa̱ꞌa̱ ña saxo̱ꞌvi̱ na yi̱ꞌi̱.
REV 1:10 Ta ñii ki̱vi̱ yóo ka̱ i̱ isla Patmos yóꞌo, ta kúu ña ki̱vi̱ domingo, ña kúu ki̱vi̱ yi̱i̱ no̱o̱ mi̱i yó, ni̱vi na kándixa Jesucristo, ta Níma̱ Ndios ki̱xaa̱ ña no̱o̱ i̱, ta sa̱kundixin níí mi̱i ña yi̱ꞌi̱. Ta saá xi̱ni̱ so̱ꞌo i̱ to̱ꞌon ña ki̱xi chí sa̱ta̱ i̱, ta ndeé ní ni̱ka̱ꞌa̱n ña, nda̱tán yóo ña ndáꞌyi tón trompeta, saá ni̱xi̱yo ña.
REV 1:11 Ta ni̱ka̱ꞌa̱n ña xíꞌin i̱ to̱ꞌon yóꞌo, káchí ña saá: ―Yi̱ꞌi̱ na̱ní i̱ Alfa xíꞌin Omega, chi to̱ꞌon yóꞌo káchí ña yi̱ꞌi̱ kúu ta̱a ta̱ xa táku̱ nda̱ ki̱vi̱ no̱ó, ta tá kixaa̱ ki̱vi̱ sondíꞌí, ta táku̱ ka̱ i̱. Ta vitin xíni̱ ñóꞌó taa ún to̱ꞌon ña káꞌa̱n xa̱ꞌa̱ ña sanati̱vi i̱ no̱o̱ ún vitin, ta tiꞌví ún to̱ꞌon yóꞌo ko̱ꞌo̱n ña u̱xa̱ ñoo ndaꞌa̱ ni̱vi na kándixa yi̱ꞌi̱, na kúu na nákutáꞌan ñoo mi̱i na xa̱ꞌa̱ ña kísa káꞌno na yi̱ꞌi̱. U̱xa̱ ñoo yóꞌo ñóꞌo ña estado Asia, na̱ní ña Éfeso, Esmirna, Pérgamo, Tiatira, Sardis, Filadelfia, xíꞌin Laodicea ―káchí to̱ꞌon ña xi̱ni̱ so̱ꞌo i̱.
REV 1:12 Ta saá na̱ndikó koo i̱ ña koto i̱ yu kúu ni̱vi káꞌa̱n, ta xi̱ni i̱ u̱xa̱ candelero ka̱a ña kúu nina oro. Ta no̱o̱ ña u̱xa̱ ka̱a yóꞌo nándoso u̱xa̱ ñoꞌo̱ xíxi̱.
REV 1:13 Ta ma̱ꞌñó no̱o̱ yíta u̱xa̱ candelero ka̱a yóꞌo, xi̱ni i̱ ñii ta̱ ñíndichi, nda̱tán káa ñii ni̱vi saá káa ra. Ndíxin ra ñii tiko̱to̱ káni̱ ní, ta̱nda̱ xa̱ꞌa̱ ra xáa̱ no̱o̱ tiko̱to̱ yóꞌo. Ta ta̱ ñíndichi yóꞌo nóꞌni kándíká ra xíꞌin ñii ña kúu nina oro.
REV 1:14 Ta yisi̱ si̱ni̱ ra kúu ña yaa ní. Nda̱tán yóo ka̱chi̱ yaa ní saá yóo yisi̱ si̱ni̱ ra. Ta nduchu̱ no̱o̱ ra yéꞌe ní ña: nda̱tán yéꞌe ñoꞌo̱ ña xíxi̱ saá yéꞌe nduchu̱ no̱o̱ ra.
REV 1:15 Ta xa̱ꞌa̱ ta̱a yóꞌo livi yéꞌe ña, nda̱tán laton yéꞌe ka̱a ñabronce ña sa̱kán ke̱e ni̱xi̱xi̱ ta ndu̱ndii ndinoꞌo ña, ta̱nda̱ livi ka̱ ví yéꞌe kíndo̱o ña, saá yóo xa̱ꞌa̱ ra. Ta ndeé ní níꞌi̱ káyi to̱ꞌon ni̱ka̱ꞌa̱n ra, nda̱tán kúu no̱o̱ kóyo kua̱ꞌa̱ ní takuií no̱o̱ námi síkón ní, saá ku̱u ni̱ka̱ꞌa̱n ra.
REV 1:16 Ta ndaꞌa̱ kuaꞌá ta̱ ni̱ka̱ꞌa̱n yóꞌo, yóo u̱xa̱ ki̱mi, ta yuꞌu̱ ra ke̱ta ñii espada ña si̱i̱n ní o̱vi̱ saá xiiña yuꞌu̱. Nda̱tán ndeé yéꞌe ño̱ꞌo ma̱ꞌñó ndiví saá yéꞌe no̱o̱ ta̱a ta̱ ñíndichi yóꞌo.
REV 1:17 Tá xi̱ni i̱ ta̱yóꞌo, ta na̱kava i̱ xa̱ꞌa̱ ra, ta ki̱ndo̱o i̱ nda̱tán yóo ñii ta̱ ni̱xiꞌi̱. Ta saá chi̱nóo ra ndaꞌa̱ kuaꞌá ra sa̱ta̱ i̱, ta ni̱ka̱ꞌa̱n ra saá xíꞌin i̱: ―O̱n kuyi̱ꞌví ún, chi yi̱ꞌi̱ kúu ta̱a ta̱ xa táku̱ nda̱ ki̱vi̱ no̱ó, ta tá kixaa̱ ki̱vi̱ sondíꞌí, ta táku̱ ka̱ i̱.
REV 1:18 Yi̱ꞌi̱ kúu ta̱a ta̱ ndixa táku̱. Ni̱xiꞌi̱ i̱, ta na̱taku̱ i̱, ta vitin táku̱ i̱, ta ndiꞌi saá ki̱vi̱ ña va̱xi táku̱ ka̱ i̱. Kómí i̱ nda̱yí no̱o̱ ndee̱ ña xáꞌni ni̱vi, ta kómí i̱ nda̱yí no̱o̱ ña na̱ní Hades no̱o̱ xáꞌnda chiño ndee̱ yóꞌo ―káchí ra xíꞌin i̱.
REV 1:19 Ta ni̱ka̱ꞌa̱n ka̱ ra xíꞌin i̱, káchí ra saá: ―Taa ún no̱o̱ tutu xa̱ꞌa̱ ndiꞌi ña xa xi̱ni ún, ta taa ún xa̱ꞌa̱ ndiꞌi ña kúndivi vitin, ta taa ún xa̱ꞌa̱ ndiꞌi ña va̱xi ta kundivi ña.
REV 1:20 Ta vitin ndato̱ꞌon i̱ xíꞌin ún xa̱ꞌa̱ ña u̱xa̱ ki̱mi xíꞌin u̱xa̱ candelero ka̱a ñaoro, ta no̱o̱ ñaka̱a oro yóꞌo nándoso u̱xa̱ ñoꞌo̱ ña xíxi̱, chi o̱n ta̱ꞌán kunda̱a̱ ini ún yukía̱ kóni kachí ña. U̱xa̱ ki̱mi tí xi̱ni ún no̱o̱ yóo ndaꞌa̱ kuaꞌá i̱, ñayóꞌo káꞌa̱n xa̱ꞌa̱ u̱xa̱ naángel na ndáa ni̱vi na kándixa yi̱ꞌi̱ na táku̱ u̱xa̱ ñoo. Ta u̱xa̱ candelero ka̱a ñaoro no̱o̱ nándoso ñoꞌo̱ xíxi̱ káꞌa̱n ña xa̱ꞌa̱ ni̱vi na kándixa yi̱ꞌi̱, ta táku̱ na u̱xa̱ ñoo yóꞌo, ta nákutáꞌan na ñoo mi̱i na xa̱ꞌa̱ ña kísa káꞌno na Ndios ―káchí ra xíꞌin i̱.
REV 2:1 Ta ni̱ka̱ꞌa̱n ka̱ ra xíꞌin i̱, káchí ra saá: ―Taa ún no̱o̱ tutu to̱ꞌon yóꞌo ña ko̱ꞌo̱n ña ndaꞌa̱ ñaángel ña ndáa ni̱vi na kándixa yi̱ꞌi̱ ta nákutáꞌan na ñoo Éfeso ña kísa káꞌno na Ndios: “Yi̱ꞌi̱ kúu ta̱a ta̱ kómí u̱xa̱ ki̱mi ndaꞌa̱ kuaꞌá i̱, ta yi̱ꞌi̱ kúu ta̱a ta̱ xíka ma̱ꞌñó u̱xa̱ candelero ka̱a ñaoro no̱o̱ nándoso u̱xa̱ ñoꞌo̱ xíxi̱, ta káꞌa̱n i̱ xíꞌin ndóꞌó, ni̱vi nañoo Éfeso na kúu na kándixa yi̱ꞌi̱, ta káchí i̱ xíꞌin ndó saá:
REV 2:2 Xa xíni̱ i̱ xa̱ꞌa̱ ndiꞌi ñava̱ꞌa ña kéꞌé ndó, ta xíni̱ i̱ ndeé ní kísa chiño ndó no̱o̱ i̱, ta xíni̱ i̱ va̱ꞌa kúndeé ndó xíꞌin ña yo̱ꞌvi̱ ní xóꞌvi̱ ndó. Ta xíni̱ i̱ ndí o̱n vása kúsii̱ ini ndó xíni ndó ni̱vi na o̱n váꞌa kéꞌé. Ta xíni̱ i̱ ndí xa xi̱to ndoso ndó ni̱vi na káꞌa̱n xa̱ꞌa̱ mi̱i kúu na naapóstol, ta o̱n si̱ví naapóstol ndinoꞌo kúu na. Ta saá ku̱nda̱a̱ ini ndó ndí ni̱vi vatá kúu nayóꞌo.
REV 2:3 Vará yo̱ꞌvi̱ ní xóꞌvi̱ ndó xa̱ꞌa̱ ña kándixa ndó yi̱ꞌi̱, ta ndixa kúndeé ndó xíꞌin ña xóꞌvi̱ ndó, ta o̱n vása sándakoo ndó yichi̱ i̱.
REV 2:4 Ta saá ni, yóo ñii kua̱chi ndó no̱o̱ i̱. Saá chi vitin saloꞌo ní kíꞌvi ini ndó xíni ndó yi̱ꞌi̱, ta o̱n vása yóo ini ndó nda̱tán ni̱xi̱yo ña siꞌna, chi ki̱vi̱ sa̱kán ki̱xáꞌá ndó kándixa ndó yi̱ꞌi̱, ta ndeé ní ndixa ni̱kiꞌvi ní ini ndó xi̱ni ndó yi̱ꞌi̱ saá.
REV 2:5 Xíni̱ ñóꞌó kunda̱a̱ ini ndó ndí xa na̱sama ní ini ndó. Ta va̱ꞌa nakáꞌán ndó ki̱vi̱ ña sa̱kán ki̱xáꞌá kándixa ndó yi̱ꞌi̱, ta ndixa ví ni̱kiꞌvi ní ini ndó xi̱ni ndó yi̱ꞌi̱ saá. Ta vitin va̱ꞌa ndukú ndó ña nandikó ini ndó, ta tuku kukiꞌvi ní ini ndó koni ndó yi̱ꞌi̱, ta tuku keꞌé ndó ñava̱ꞌa ñii ki̱ꞌva nda̱tán ke̱ꞌé ndó ki̱vi̱ no̱ó ki̱xáꞌá ndó kándixa ndó yi̱ꞌi̱. Tá o̱n xi̱in ndó nandikó ini ndó saá, ta kixaa̱ i̱ ta kindaa i̱ candelero ka̱a ñaoro ña káꞌa̱n xa̱ꞌa̱ ndóꞌó, ni̱vi na kándixa yi̱ꞌi̱, ta o̱n kundichi ka̱ ña no̱o̱ ñíndichi ña.
REV 2:6 Ta saá ni, yóo ñava̱ꞌa kéꞌé ndó ña kúu ña kúsii̱ ní ini i̱ xíni i̱, chi ndóꞌó ndixa sáa̱ ini ndó xíni ndó ña o̱n váꞌa kéꞌé ni̱vi na ndíko̱n yichi̱ ta̱Nicolás, ta ñii káchí yóo yi̱ꞌi̱ xíꞌin ndó ña sáa̱ ini i̱ xíni i̱ ña o̱n váꞌa kéꞌé nayóꞌo.
REV 2:7 Ndóꞌó, ni̱vi na yóo so̱ꞌo, ná chikaa̱ so̱ꞌo ndó to̱ꞌon yóꞌo ña káꞌa̱n Níma̱ Ndios xíꞌin ndiꞌi ni̱vi na kándixa yi̱ꞌi̱, na táku̱ kua̱ꞌa̱ ní ñoo, ta nákutáꞌan na ña kísa káꞌno na Ndios. Ndiꞌi ni̱vi na kundeé no̱o̱ ndee̱ ña o̱n váꞌa, chi o̱n vása sandakoo na yichi̱ i̱, ta ndaꞌa̱ nayóꞌo taxi i̱ kaxi na kui̱ꞌi tí kóon ndaꞌa̱ yito̱n tón táxi kutaku̱ na ndiꞌi saá ki̱vi̱ ña va̱xi. Yito̱n yóꞌo yóo nó ma̱ꞌñó ndiꞌi yito̱n tón yíta no̱o̱ yóo ndiꞌi ña livi va̱ꞌa, no̱o̱ yóo Ndios” ―káchí Jesucristo.
REV 2:8 Tuku ni̱ka̱ꞌa̱n ra xíꞌin i̱, káchí ra saá: ―Taa ún no̱o̱ tutu to̱ꞌon yóꞌo ña ko̱ꞌo̱n ña ndaꞌa̱ ñaángel ña ndáa ni̱vi na kándixa yi̱ꞌi̱, ta nákutáꞌan na ñoo Esmirna ña kísa káꞌno na Ndios: “Yi̱ꞌi̱, káchí i̱ xíꞌin ni̱vi yóꞌo saá: Yi̱ꞌi̱ kúu ta̱a ta̱ xa táku̱ nda̱ ki̱vi̱ no̱ó, ta tá kixaa̱ ki̱vi̱ sondíꞌí, ta táku̱ ka̱ i̱. Yi̱ꞌi̱ kúu ta̱a ta̱ ni̱xiꞌi̱, ta na̱taku̱ i̱, ta táku̱ i̱ vitin.
REV 2:9 Yi̱ꞌi̱ xíni̱ i̱ yukía̱ ndeé ní yo̱ꞌvi̱ xo̱ꞌvi̱ ndó, ta xíni̱ i̱ ndí nandáꞌví kúu ndó, chi o̱n ko̱ó ñakuíká kómí ndó. Ta saá ni, Ndios káchí ra ndí ndóꞌó kúu ni̱vi nakuíká ní. Ta xíni̱ i̱ ndí yóo ni̱vi na káꞌa̱n ña o̱n váꞌa xa̱ꞌa̱ ndó. Nayóꞌo káꞌa̱n na ñavatá, káchí na ndí mi̱i na kúu najudío na ndíko̱n yichi̱ Ndios, ta o̱n si̱ví ñanda̱a̱ kúu ña káꞌa̱n na, chi nayóꞌo ndíko̱n na yichi̱ ñaníma̱ ndiva̱ꞌa káꞌno ña na̱ní Satanás.
REV 2:10 Ta ndóꞌó, o̱n kuyi̱ꞌví ndó no̱o̱ ña kixaa̱ yo̱ꞌvi̱ ní xo̱ꞌvi̱ ndó. Chi yóo ni̱vi na kasa ndivi ña kóni ñaníma̱ ndiva̱ꞌa káꞌno Satanás, ta ni̱vi yóꞌo tiin na sava ndóꞌó, ta taan na ndóꞌó ini veꞌe ka̱a. Ña xo̱ꞌvi̱ ndó yóꞌo kúu ña koto ndoso ndóꞌó án ndixa kandixa ka̱ ndó yi̱ꞌi̱, ta u̱xu̱ ki̱vi̱ xo̱ꞌvi̱ ndó saá. Ta yi̱ꞌi̱ káꞌa̱n i̱ xíꞌin ndó o̱n sandakoo ndó yichi̱ i̱, ta xíꞌin ña ndinoꞌo ini ndó ná kandixa ka̱ ndó yi̱ꞌi̱ nda̱ kixaa̱ ki̱vi̱ ña kivi̱ ndó. Ta saá nakiꞌin ndó ñava̱ꞌa ñoyívi ni̱no, chi yi̱ꞌi̱ taxi i̱ ña kutaku̱ ndó xíꞌin i̱ ndiꞌi saá ki̱vi̱.
REV 2:11 Ta ndóꞌó, ni̱vi na yóo so̱ꞌo, ná chikaa̱ so̱ꞌo ndó to̱ꞌon yóꞌo ña káꞌa̱n Níma̱ Ndios xíꞌin ndiꞌi ni̱vi na kándixa yi̱ꞌi̱, na táku̱ kua̱ꞌa̱ ní ñoo, ta nákutáꞌan na ña kísa káꞌno na Ndios. Ndiꞌi ni̱vi na kundeé no̱o̱ ndee̱ ña o̱n váꞌa, chi o̱n vása sandakoo na yichi̱ i̱, ni̱vi yóꞌo o̱n kivi̱ na no̱o̱ Ndios, vará kivi̱ na ta ndiꞌi xa̱ꞌa̱ yi̱kí ko̱ñu na ñoyívi no̱o̱ ñoꞌo̱” ―káchí Jesucristo.
REV 2:12 Ta ni̱ka̱ꞌa̱n ka̱ ra xíꞌin i̱, káchí ra saá: ―Taa ún to̱ꞌon yóꞌo no̱o̱ tutu ña ko̱ꞌo̱n ña ndaꞌa̱ ñaángel ña ndáa ni̱vi na kándixa yi̱ꞌi̱ ta nákutáꞌan na ñoo Pérgamo ña kísa káꞌno na Ndios: “Yi̱ꞌi̱ káꞌa̱n i̱ xíꞌin ni̱vi yóꞌo, káchí i̱ saá: Yi̱ꞌi̱ kúu ta̱a ta̱ kómí espada ña si̱i̱n ní o̱vi̱ saá xiiña yuꞌu̱.
REV 2:13 Ta yi̱ꞌi̱ xíni̱ i̱ ndí ndóꞌó táku̱ ndó ñoo no̱o̱ xa̱ꞌnda chiño ñaníma̱ ndiva̱ꞌa káꞌno Satanás. Ta saá ni, nda̱ ñii ki̱vi̱ o̱n vása ní‑sandakoo ndó ña kándixa ndó yi̱ꞌi̱. Ni̱xi̱yo ñii ta̱táꞌan ndó ta̱Antipas, ta xíꞌin ña ndinoꞌo ini ra ni̱ka̱ꞌa̱n ra to̱ꞌon ña nda̱a̱ xa̱ꞌa̱ i̱, ta xa̱ꞌa̱ ñayóꞌo xa̱ꞌni na ra ñoo ndó no̱o̱ xáꞌnda chiño ñaníma̱ ndiva̱ꞌa káꞌno Satanás. Vará xíni̱ ndó ndí ni̱xiꞌi̱ ta̱Antipas yóꞌo xa̱ꞌa̱ ña kándixa ra yi̱ꞌi̱, ta ndóꞌó o̱n vása ní‑sandakoo ndó ña kándixa ndó yi̱ꞌi̱.
REV 2:14 Vará xíto i̱ yóo ñava̱ꞌa ní kéꞌé ndó, ta saá ni, yóo loꞌo kua̱chi ndó no̱o̱ i̱. Saá chi yóo ni̱vi na nákutáꞌan xíꞌin ndó no̱o̱ kísa káꞌno ndó Ndios, ta ni̱vi yóꞌo o̱n xi̱in na sandakoo na yichi̱ yatá, chi kéꞌé ka̱ na ña o̱n váꞌa. Ñii ki̱ꞌva saá nda̱tán ke̱ꞌé ta̱Balaam kui̱ya̱ xi̱na̱ꞌá, saá kéꞌé ni̱vi yóꞌo. Ta̱Balaam yóꞌo ni̱ka̱ꞌa̱n ra xíꞌin ta̱Balac ndasaá kuchiño sandáꞌví ra nañoo Israel. Ta saá chu̱ꞌu ra nañoo Israel ña na̱kava na kua̱chi, chi xi̱xi na ña sóko̱ ni̱vi no̱o̱ kua̱ꞌa̱ ní ñaídolo án ñaimagen, ña o̱n si̱ví Ndios ndinoꞌo kúu. Ta chu̱ꞌu ra nata̱a ña ni̱ki̱ꞌvi na kua̱chi xíꞌin náñaꞌa̱ ná o̱n si̱ví ñásíꞌí na kúu. Ta chu̱ꞌu ra náñaꞌa̱ ña ni̱ki̱ꞌvi ná kua̱chi xíꞌin ta̱a ta̱ o̱n si̱ví yii̱ ná kúu.
REV 2:15 Ta xíto i̱ yóo inka̱ ña o̱n váꞌa kéꞌé sava ndóꞌó, chi o̱n xi̱in ndó sandakoo ndó yichi̱ ña o̱n váꞌa ña sánáꞌa ni̱vi na ndíko̱n yichi̱ ta̱Nicolás.
REV 2:16 Ta xa̱ꞌa̱ ña o̱n váꞌa yóꞌo, xíni̱ ñóꞌó nandikó ini ndó, ta sandakoo ndó yichi̱ o̱n váꞌa, ta tuku ndixa kasa ndivi ndó ña kóni Ndios. Tá o̱n xi̱in ndó keꞌé ndó saá, ta ya̱chi̱ ní xaa̱ i̱ xíꞌin espada ña kéta yuꞌu̱ i̱, ta saá saxo̱ꞌvi̱ i̱ ndóꞌó, ni̱vi na o̱n xi̱in sandakoo yichi̱ ña o̱n váꞌa.
REV 2:17 Ta ndóꞌó, ni̱vi na yóo so̱ꞌo, ná chikaa̱ so̱ꞌo ndó to̱ꞌon yóꞌo ña káꞌa̱n Níma̱ Ndios xíꞌin ndiꞌi ni̱vi na kándixa yi̱ꞌi̱, na táku̱ kua̱ꞌa̱ ní ñoo, ta nákutáꞌan na ña kísa káꞌno na Ndios. Ndiꞌi ni̱vi na kundeé no̱o̱ ndee̱ ña o̱n váꞌa, chi o̱n vása sandakoo na yichi̱ i̱, ta taxi i̱ ña kuxu na si̱ta̱ va̱ꞌa ña yóo seꞌé. Si̱ta̱ va̱ꞌa yóꞌo na̱ní ña maná ña ke̱e ñoyívi ni̱no. Ta taxi i̱ ñii yu̱u̱ yaa ndaꞌa̱ ñii ñii ni̱vi yóꞌo, ta no̱o̱ yu̱u̱ yaa yóꞌo ka̱ꞌyi̱ ki̱vi̱ na ña xa̱á. Ta nda̱ ñii inka̱ ni̱vi o̱n kunda̱a̱ ini na yu kúu ki̱vi̱ xa̱á ñii ñii na, chi ndasaá kuiti ñii la̱á mi̱i na kunda̱a̱ ini na yu kúu ki̱vi̱ xa̱á kómí na” ―káchí Jesucristo.
REV 2:18 Tuku yichi̱ ni̱ka̱ꞌa̱n ra xíꞌin i̱, káchí ra saá: ―Taa ún no̱o̱ tutu to̱ꞌon yóꞌo ña ko̱ꞌo̱n ña ndaꞌa̱ ñaángel ña ndáa ni̱vi na kándixa yi̱ꞌi̱ ta nákutáꞌan na ñoo Tiatira ña kísa káꞌno na Ndios: “Yi̱ꞌi̱, ta̱a ta̱ káꞌa̱n xíꞌin ndó kúu Sa̱ꞌya Ndios, ta nduchu̱ no̱o̱ i̱ yéꞌe ña nda̱tán yéꞌe ñoꞌo̱ xíxi̱. Ta nda̱tán yéꞌe ka̱a kuáán ñabronce, ña sa̱kán ni̱yakón na ndu̱u yéꞌe, saá yéꞌe xa̱ꞌa̱ i̱. Ta káꞌa̱n i̱ xíꞌin ndó to̱ꞌon yóꞌo:
REV 2:19 Xíni̱ i̱ ndiꞌi ñava̱ꞌa kísa ndivi ndó. Xíni̱ i̱ ndí ndixa kíꞌvi ní ini ndó xíni ndó yi̱ꞌi̱, ta kíꞌvi ini ndó xíni ndó natáꞌan ndó. Ta xíni̱ i̱ va̱ꞌa kándixa ndó yi̱ꞌi̱, ta va̱ꞌa kísa chiño ndó no̱o̱ i̱. Ta xíni̱ i̱ ndí kúndeé ndó xíꞌin ña yo̱ꞌvi̱ xóꞌvi̱ ndó, ta o̱n vása sándakoo ndó yichi̱ i̱, ta vitin kísa ndivi ndó kua̱ꞌa̱ ní ka̱ ñava̱ꞌa no̱o̱ ña siꞌna ke̱ꞌé ndó.
REV 2:20 Ta saá ni, ndíso ndó kua̱chi chi yóo ña o̱n váꞌa xíni̱ i̱ kéꞌé ndó. Chi xíto ndó ña o̱n váꞌa kéꞌé ñii ñaꞌa̱ ñá vatá ñá yóo xíꞌin ndó, ta o̱n vása sási ndó no̱o̱ ñáyóꞌo, ni o̱n vása káꞌa̱n ndó xíꞌin ñá xa̱ꞌa̱ ña o̱n váꞌa kéꞌé ñá. Ñáñaꞌa̱ yóꞌo káꞌa̱n ñá xa̱ꞌa̱ mi̱i ñá ndí kúu ñá profeta ñá káꞌa̱n ndoso to̱ꞌon Ndios, ta o̱n si̱ví ñanda̱a̱ kúu to̱ꞌon káꞌa̱n ñá, chi ñá sándáꞌví ni̱vi kúu ñá. Ta ñii ki̱ꞌva nda̱tán ñáJezabel sa̱ndáꞌví ñá ni̱vi kui̱ya̱ xi̱na̱ꞌá, saá sándáꞌví ñáyóꞌo ni̱vi na kúu na kísa chiño no̱o̱ i̱ vitin. Saá chi chúꞌu ñá nata̱a ña ki̱ꞌvi na kua̱chi xíꞌin inka̱ ñaꞌa̱ ñá o̱n si̱ví ñásíꞌí na kúu, ta chúꞌu ñá náñaꞌa̱ ña ki̱ꞌvi ná kua̱chi xíꞌin inka̱ ta̱a ta̱ o̱n si̱ví yii̱ ná kúu. Ta chúꞌu ñá ni̱vi ña kuxu na ña ni̱so̱ko̱ inka̱ ni̱vi no̱o̱ kua̱ꞌa̱ ní ñaídolo án ñaimagen ña o̱n si̱ví Ndios ndinoꞌo kúu.
REV 2:21 Ta yi̱ꞌi̱, xa xi̱ndati i̱ kua̱ꞌa̱ ní ki̱vi̱ xa̱ꞌa̱ ña nandikó ini ñáñaꞌa̱ yóꞌo, ta xi̱ndati i̱ ña sandakoo ñá yichi̱ o̱n váꞌa ndíko̱n ñá, ta o̱n vása ní‑xiin ñá sandakoo ñá kua̱chi ñá, ña kúu ña kíꞌvi ñá xíꞌin kua̱ꞌa̱ ní ta̱a.
REV 2:22 Ña̱kán taxi i̱ ña kukomí ñáyóꞌo ñii kue̱ꞌe̱ ndeé, ta xa̱ꞌa̱ kue̱ꞌe̱ yóꞌo nakava ñá no̱o̱ xi̱to ñá. Ta ni̱vi na ndíko̱n yichi̱ ñá, ta ñii ki̱ꞌva kéꞌé na ña o̱n váꞌa yóꞌo, tá o̱n xi̱in nayóꞌo nandikó ini na, ni o̱n xi̱in na sandakoo na ña o̱n váꞌa kéꞌé na, ta yi̱ꞌi̱ saxo̱ꞌvi̱ ní i̱ ni̱vi yóꞌo.
REV 2:23 Ta ni̱vi na kúu sa̱ꞌya ñáyóꞌo, yi̱ꞌi̱ taxi i̱ ña takuéꞌe̱ na nda̱ kivi̱ na. Ta saá ndiꞌi ni̱vi na kándixa yi̱ꞌi̱ ta nákutáꞌan na kísa káꞌno na Ndios, kunda̱a̱ ini nayóꞌo ndí yi̱ꞌi̱ kúu ta̱a ta̱ xíni̱ va̱ꞌa ndasaá yóo ini ni̱vi xíꞌin ndasaá yóo ña xáni si̱ni̱ na. Ta saá chaꞌvi i̱ ñii ñii ni̱vi nda̱tán yóo ña va̱ꞌa án ña o̱n váꞌa ke̱ꞌé na.
REV 2:24 Ta yóo inka̱ to̱ꞌon káꞌa̱n i̱ xíꞌin ndóꞌó nañoo Tiatira, ndóꞌó na kúu ni̱vi na o̱n vása kándixa ña o̱n váꞌa ña sa̱náꞌa ñáñaꞌa̱ vatá yóꞌo, ni o̱n vása ní‑xiin ndó sakuáꞌá ndó ñandíchí vatá ña ñóꞌo seꞌé, ña káku níma̱ ñandiva̱ꞌa káꞌno Satanás. Káꞌa̱n i̱ xíꞌin ndóꞌó, ni̱vi na ndixa kándixa yi̱ꞌi̱ ndí o̱n ko̱ó ka̱ inka̱ chiño yo̱ꞌvi̱ taxi i̱ kasa ndivi ndó.
REV 2:25 Ta ndasaá kuiti ñayóꞌo xíni̱ ñóꞌó keꞌé ndó: O̱n sandakoo ndó yichi̱ i̱, ta kandixa ka̱ ndó yi̱ꞌi̱ a̱nda̱ kixaa̱ ki̱vi̱ ndikó i̱.
REV 2:26 Ndiꞌi ni̱vi na kundeé no̱o̱ ndee̱ ña o̱n váꞌa, chi o̱n vása sandakoo na yichi̱ i̱, ta kísa ndivi na ña kóni i̱ ndiꞌi saá ki̱vi̱, ta saá taxi i̱ ndaꞌa̱ ni̱vi yóꞌo nda̱yí ña kaꞌnda chiño na no̱o̱ ndiꞌi ni̱vi na ndóo ndiꞌi saá ñoyívi.
REV 2:27 Nda̱tán yóo nda̱yí ña taxi Yivá i̱ Ndios ndaꞌa̱ i̱, saá koo nda̱yí ña taxi i̱ ndaꞌa̱ ni̱vi yóꞌo ña kaꞌnda chiño na no̱o̱ ni̱vi ndiꞌi saá ñoo. Ta taxi i̱ ndaꞌa̱ na ñii ka̱a ña yóo nda̱tán yóo yito̱n káni̱, ta xíꞌin ka̱a yóꞌo ndeé ní kaꞌnda chiño na no̱o̱ ni̱vi. Ta nda̱tán ka̱a yóꞌo kómí ña ndee̱ ña sakuáchi válí ña ki̱si ñoꞌo̱, saá koo ndee̱ ña kukomí ni̱vi yóꞌo ña sandiꞌi xa̱ꞌa̱ na ni̱vi na o̱n xi̱in sandakoo yichi̱ ña o̱n váꞌa.
REV 2:28 Ta yi̱ꞌi̱, nda̱tán yóo ki̱mi náyeꞌe xita̱a̱n saá yóo yi̱ꞌi̱, ta ndiꞌi saá ki̱vi̱ yóo i̱ xíꞌin ñii ñii ni̱vi yóꞌo na o̱n vása ní‑sandakoo na yichi̱ i̱.
REV 2:29 Ta ndóꞌó, ni̱vi na yóo so̱ꞌo, ná chikaa̱ so̱ꞌo ndó to̱ꞌon yóꞌo ña káꞌa̱n Níma̱ Ndios xíꞌin ndiꞌi ni̱vi na kándixa yi̱ꞌi̱, na táku̱ kua̱ꞌa̱ ñoo ta nákutáꞌan na ña kísa káꞌno na Ndios” ―káchí Jesucristo.
REV 3:1 Saá tuku ni̱ka̱ꞌa̱n ra xíꞌin i̱, káchí ra saá: ―Taa ún no̱o̱ tutu to̱ꞌon yóꞌo ná ko̱ꞌo̱n ña ndaꞌa̱ ñaángel ña ndáa ni̱vi na kándixa yi̱ꞌi̱ ta nákutáꞌan na ñoo Sardis ña kísa káꞌno na Ndios: “Yi̱ꞌi̱ kúu i̱ ta̱a ta̱ kómí u̱xa̱ níma̱ Ndios, ta níꞌi i̱ u̱xa̱ ki̱mi yéꞌe. Xíni̱ i̱ ndasaá yóo ndiꞌi ña ke̱ꞌé ndó. Vará inka̱ ni̱vi káꞌa̱n na xa̱ꞌa̱ ndó kúu ndó ni̱vi na va̱ꞌa táku̱, chi yóo kua̱ꞌa̱ ní chiño va̱ꞌa kéꞌé ndó, ta yi̱ꞌi̱ káꞌa̱n i̱ xíꞌin ndó ndí yóo ndó nda̱tán yóo ni̱vi na ni̱xiꞌi̱ no̱o̱ yi̱ꞌi̱, chi o̱n vása ndixa ndinoꞌo ini ndó ndíko̱n ndó Ndios.
REV 3:2 ¡Nakáxín va̱ꞌa ini ndó!, ta chikaa̱ ndó ndee̱, ta xíꞌin ña ndinoꞌo ini ndó kundiko̱n ndó Ndios, ta xíꞌin ndinoꞌo ini ndó kasa ndivi ndó ñava̱ꞌa ña kóni Ndios. Chi xíni̱ i̱ ndí chiño ña kéꞌé ndó, kúma̱ni̱ ka̱ ña, saá chi o̱n ta̱ꞌán keꞌé ndó ñava̱ꞌa nda̱tán kóni Ndios.
REV 3:3 Nakáꞌán ndó xa̱ꞌa̱ ña sa̱kuáꞌá ndó ki̱vi̱ sa̱kán ki̱xáꞌá ndó kándixa ndó yi̱ꞌi̱. Nandikó ini ndó ta ko̱ꞌo̱n ndó yichi̱ Ndios. Tá o̱n vása chikaa̱ so̱ꞌo ndó to̱ꞌon káꞌa̱n i̱ xíꞌin ndó, ta saá ñii kama kixaa̱ i̱ no̱o̱ ndó. Nda̱tán kixaa̱ ta̱kuíꞌná, ki̱vi̱ o̱n vása ndáti ndó, saá kixaa̱ i̱ ta kasa nani i̱ xa̱ꞌa̱ kua̱chi ndó.
REV 3:4 Ta saá ni, yóo sava ndóꞌó nañoo Sardis na ndixa kándixa yi̱ꞌi̱, ta va̱ꞌa kísa ndivi ndó chiño no̱o̱ Ndios, ta o̱n vása kéꞌé ndó ña o̱n váꞌa. Ta yóo ndó nda̱tán yóo ni̱vi na nda̱ loꞌo o̱n vása ní‑kukini tiko̱to̱ yaa ndíxin na. Ñoyívi ni̱no kukomí ndó nda̱yí ña kaka ndó xíꞌin i̱ ta kundixin ndó tiko̱to̱ yaa, chi ñayóꞌo kúu yaꞌvi ndó xa̱ꞌa̱ ña ke̱ꞌé ndó ña kóni Ndios.
REV 3:5 Ndiꞌi ni̱vi na kundeé no̱o̱ ndee̱ ña o̱n váꞌa, nayóꞌo kundixin na tiko̱to̱ yaa ñoyívi ni̱no, ta o̱n kindaa i̱ ki̱vi̱ na no̱o̱ tutu yi̱i̱, no̱o̱ xa ka̱ꞌyi i̱ ki̱vi̱ ni̱vi na kutaku̱ xíꞌin i̱ ndiꞌi saá ki̱vi̱. Ta xa̱ꞌa̱ ni̱vi yóꞌo, yi̱ꞌi̱ ka̱ꞌa̱n ndoso i̱ no̱o̱ Ndios ta ka̱ꞌa̱n ndoso i̱ no̱o̱ ndiꞌi naángel, ka̱ꞌa̱n i̱, kachí i̱ saá: Ni̱vi yóꞌo kúu na kutaku̱ xíꞌin yi̱ꞌi̱, kachí i̱ xa̱ꞌa̱ na.
REV 3:6 Ta ndóꞌó, ni̱vi na yóo so̱ꞌo, ná chikaa̱ so̱ꞌo ndó to̱ꞌon yóꞌo ña káꞌa̱n Níma̱ Ndios xíꞌin ndiꞌi ni̱vi na kándixa yi̱ꞌi̱, na táku̱ kua̱ꞌa̱ ní ñoo, ta nákutáꞌan na ña kísa káꞌno na Ndios” ―káchí Jesucristo.
REV 3:7 Tuku ni̱ka̱ꞌa̱n ra xíꞌin i̱, káchí ra saá: ―Taa ún no̱o̱ tutu to̱ꞌon yóꞌo ko̱ꞌo̱n ña ndaꞌa̱ ñaángel ña ndáa ni̱vi na kándixa yi̱ꞌi̱ ta nákutáꞌan na ñoo Filadelfia ña kísa káꞌno na Ndios: “Yi̱ꞌi̱, ta̱a ta̱ káꞌa̱n xíꞌin ndó, kúu Ta̱a ta̱Yi̱i̱ ta̱Nda̱a̱ ndixa. Yi̱ꞌi̱ kómí i̱ llave ña xi̱komí ta̱rey David ña nakoná yéꞌé ña ki̱ꞌvi ni̱vi ñoo Jerusalén. Ta yéꞌé ña nakoná i̱, nda̱ ñii ni̱vi o̱n kuchiño na nakasi na yéꞌé yóꞌo. Ta yéꞌé ña nakasi i̱, nda̱ ñii ni̱vi o̱n kuchiño na nakoná na yéꞌé yóꞌo.
REV 3:8 Yi̱ꞌi̱ xíni̱ i̱ ndiꞌi ñava̱ꞌa kísa ndivi ndó. Ta no̱o̱ ndóꞌó xa na̱koná i̱ yéꞌé, ta nda̱ ñii ni̱vi o̱n kuchiño na nakasi na yéꞌé yóꞌo. Yi̱ꞌi̱ xíni̱ i̱ ndí ndóꞌó o̱n vása kómí ndó kua̱ꞌa̱ ní ndee̱, ta saá ni, ndinoꞌo ní ini ndó chi̱kaa̱ so̱ꞌo ndó to̱ꞌon i̱, ta o̱n vása káꞌa̱n ndó o̱n xíni̱ ndó yi̱ꞌi̱.
REV 3:9 Ta kóni i̱ ña kunda̱a̱ ini ndó yu kúu ña keꞌé i̱ xíꞌin ni̱vi na o̱n váꞌa na kísa ndivi ña sánáꞌa ñaníma̱ ndiva̱ꞌa káꞌno Satanás. Navatá kúu ni̱vi yóꞌo chi káꞌa̱n na ndí kúu na najudío na ndíko̱n yichi̱ Ndios, ta o̱n si̱ví ñanda̱a̱ kúu ña káꞌa̱n na. Ta saá ñii ki̱vi̱ ña va̱xi, yi̱ꞌi̱ keꞌé i̱ xíꞌin ni̱vi na vatá yóꞌo ña kuxítí na no̱o̱ ndóꞌó, ta saá ni̱vi yóꞌo kunda̱a̱ ini na ndí kíꞌvi ní ini i̱ xíni i̱ ndóꞌó.
REV 3:10 Xa xa̱ꞌnda chiño i̱ no̱o̱ ndó ndí kundeé ndó xíꞌin ñayo̱ꞌvi̱ ta o̱n sandakoo ndó yichi̱ i̱, ta ndóꞌó, ndixa xa ki̱sa ndivi ndó to̱ꞌon yóꞌo. Ta saá yi̱ꞌi̱ kundaa i̱ ndóꞌó no̱o̱ ñayo̱ꞌvi̱ ní va̱xi ña koto ndoso ndiꞌi ni̱vi na táku̱ ñoyívi no̱o̱ ñoꞌo̱.
REV 3:11 Kóni i̱ ña kunda̱a̱ ini ndó ndí ya̱chi̱ ní ndikó i̱. Ta xa̱ꞌa̱ ñayóꞌo o̱n sandakoo ndó yichi̱ i̱ ta ná kandixa ka̱ ndó yi̱ꞌi̱ a̱nda̱ kixaa̱ ki̱vi̱ ndikó i̱. Tá o̱n keꞌé ndó saá, ta inka̱ ni̱vi na o̱n vása sándakoo ña kándixa na Ndios, nayóꞌo kuu na ni̱vi na nakiꞌin ñava̱ꞌa ñoyívi ni̱no, ta ndóꞌó o̱n nakiꞌin ndó ñava̱ꞌa yóꞌo.
REV 3:12 Ndiꞌi ni̱vi na kundeé no̱o̱ ndee̱ ña o̱n váꞌa, chi o̱n vása sandakoo na yichi̱ i̱, ta yi̱ꞌi̱ chaꞌvi i̱ na xíꞌin ñava̱ꞌa, chi keꞌé i̱ ña nduu na ni̱vi na xíni̱ ñóꞌó ní veꞌe ño̱ꞌo Ndios ñoyívi ni̱no. Nda̱tán xíni̱ ñóꞌó tón siꞌi̱n tón veé ní ndíso ñii veꞌe káꞌno, saá koni̱ ñóꞌó na. Ta ndiꞌi saá ki̱vi̱ kutaku̱ yatin na xíꞌin Ndios, ta nda̱ ñii ki̱vi̱ o̱n kee na veꞌe ra. Ta ñii ñii na, kaꞌyi i̱ na xíꞌin ki̱vi̱ Ndios, ta̱a ta̱káꞌno kísa to̱ꞌó i̱, ta kaꞌyi i̱ na xíꞌin ki̱vi̱ ñoo Jerusalén ña xa̱á, ña kúu ñoo Ndios ña kixi ñoyívi ni̱no, ta kixaa̱ ña ñoyívi no̱o̱ ñoꞌo̱. Saá tuku kaꞌyi i̱ na xíꞌin ki̱vi̱ mi̱i i̱ ña xa̱á.
REV 3:13 Ta ndóꞌó, ni̱vi na yóo so̱ꞌo, ná chikaa̱ so̱ꞌo ndó to̱ꞌon yóꞌo ña káꞌa̱n Níma̱ Ndios xíꞌin ndiꞌi ni̱vi na kándixa yi̱ꞌi̱, na táku̱ kua̱ꞌa̱ ní ñoo, ta nákutáꞌan na ña kísa káꞌno na Ndios” ―káchí Jesucristo.
REV 3:14 Saá tuku ni̱ka̱ꞌa̱n ra xíꞌin i̱, káchí ra saá: ―Taa ún no̱o̱ tutu to̱ꞌon yóꞌo ña ko̱ꞌo̱n ña ndaꞌa̱ ñaángel ña ndáa ni̱vi na kándixa yi̱ꞌi̱ ta nákutáꞌan na ñoo Laodicea ña kísa káꞌno na Ndios: “Yi̱ꞌi̱, ta̱a ta̱ káꞌa̱n xíꞌin ndó, na̱ní i̱ Ñanda̱a̱ Ndixa, chi ta̱a ta̱ káꞌa̱n ñanda̱a̱ ndixa kúu i̱, ta xíꞌin yi̱ꞌi̱ Ndios ki̱sa va̱ꞌa ra ndiꞌi ña yóo ñoyívi no̱o̱ ñoꞌo̱ xíꞌin ndiꞌi ña yóo ñoyívi ni̱no.
REV 3:15 Ta yi̱ꞌi̱ xíni̱ i̱ ndiꞌi chiño kéꞌé ndó. Ta xíni̱ i̱ ndí ndóꞌó o̱n vása va̱ꞌa kéꞌé ndó, chi o̱n vása yóo ndó nda̱tán yóo takuií ñiꞌní, ta ni o̱n vása yóo ndó nda̱tán yóo takuií vi̱xin. ¡Va̱ꞌa ní ka̱, níkúu, táná koo ndó nda̱tán yóo takuií ñiꞌní án takuií vi̱xin!
REV 3:16 Ta vitin ndóꞌó, nda̱tán yóo takuií ni̱ndi̱ko, tá o̱n vása ya̱si̱n ka̱, saá yóo ndó no̱o̱ i̱. Ta o̱n vása yóo ndó nda̱tán yóo takuií vi̱xin, ni nda̱tán yóo takuií ñiꞌní. Ta xa̱ꞌa̱ ña yóo ndó saá, nduxan i̱ ndóꞌó yuꞌu̱ i̱.
REV 3:17 Ndóꞌó káꞌa̱n ndó kúu ndó ni̱vi nakuíká ní, ta káꞌa̱n ndó ndí xíꞌin ndee̱ mi̱i ndó ndu̱kuíká ní ndó, ta o̱n vása kísa ma̱ni̱ ka̱ nda̱ ñii ña xíni̱ ñóꞌó ndaꞌa̱ ndó, káchí mi̱i ndó. Ta o̱n vása kúnda̱a̱ ini ndó ndí kúu ndó ni̱vi nandáꞌví naꞌá, ni̱vi na nda̱ loꞌo o̱n ko̱ó ña xíni̱ ñóꞌó kómí, ni̱vi na yálá vi̱chí, ni̱vi nakuáá nduchu̱ no̱o̱ kúu ndó.
REV 3:18 Ña̱kán kía̱ yi̱ꞌi̱ káꞌa̱n i̱ xíꞌin ndó ná sata ndó ñaoro no̱o̱ i̱, oro ña kúu nina mi̱i ndinoꞌo, oro ña xa̱ꞌmi na xíꞌin ñoꞌo̱ xíxi̱ ña ndundii ndiꞌi mi̱i ña. Ta saá nduu ndó ni̱vi nakuíká ndinoꞌo. Ta káꞌa̱n i̱ xíꞌin ndó ná sata ndó no̱o̱ i̱ tiko̱to̱ yaa kundixin ndó ña nakasi ndó ñayálá ndó ña o̱n kukaꞌan ka̱ no̱o̱ ndó. Ta káꞌa̱n i̱ xíꞌin ndó ná sata ndó no̱o̱ i̱ ta̱ta̱n ña chikaa̱ ndó nduchu̱ no̱o̱ ndó ña kuchiño va̱ꞌa koto ndó.
REV 3:19 Saá káꞌa̱n i̱ xíꞌin ndó chi to̱ꞌon yo̱ꞌvi̱ káꞌa̱n i̱ xíꞌin ndiꞌi ni̱vi na kúu na kíꞌvi ní ini i̱ xíni i̱, ta táxi i̱ ña xo̱ꞌvi̱ nayóꞌo xa̱ꞌa̱ ña nandikó ini na ta ko̱ꞌo̱n na yichi̱ va̱ꞌa. Ta vitin ndóꞌó, xíni̱ ñóꞌó nandikó ini ndó no̱o̱ ña o̱n váꞌa kéꞌé ndó, ta sandakoo ndó ña. Ta xíꞌin ña ndinoꞌo ini ndó kundiko̱n ndó Ndios.
REV 3:20 ¡Koto ndó! Yi̱ꞌi̱ kúu ta̱a ta̱ ñíndichi yéꞌé ndó, ta kána i̱ ndóꞌó. Ta ndóꞌó, tá xíni̱ so̱ꞌo ndó ña kána i̱ ndóꞌó, ta nakoná ndó yéꞌé, ta ka̱ꞌa̱n ndó xíꞌin i̱ ki̱ꞌvi i̱ ini veꞌe ndó, ta saá yi̱ꞌi̱ ki̱ꞌvi i̱, ta kuxu i̱ xíꞌin ndó, ta ndóꞌó kuxu ndó xíꞌin i̱.
REV 3:21 Ndiꞌi ni̱vi na kundeé no̱o̱ ndee̱ ña o̱n váꞌa, chi o̱n vása sandakoo na yichi̱ i̱, ta yi̱ꞌi̱ taxi i̱ ña koo na xíꞌin i̱ ñoyívi ni̱no ña kaꞌnda chiño na xíꞌin i̱. Saá chi yi̱ꞌi̱ xa ku̱ndeé i̱ no̱o̱ ndee̱ ña o̱n váꞌa, ta Yivá i̱ Ndios ta̱xi ra ndaꞌa̱ i̱ táyi̱ yi̱i̱ tón to̱ꞌó káꞌno ñoyívi ni̱no no̱o̱ yóo i̱ xáꞌnda chiño i̱ xíꞌin ra.
REV 3:22 Ndóꞌó, ni̱vi na yóo so̱ꞌo, ná chikaa̱ so̱ꞌo ndó to̱ꞌon yóꞌo ña káꞌa̱n Níma̱ Ndios xíꞌin ndiꞌi ni̱vi na kándixa yi̱ꞌi̱, na táku̱ kua̱ꞌa̱ ní ñoo, ta nákutáꞌan na kísa káꞌno na Ndios” ―káchí Jesucristo.
REV 4:1 Tá ndi̱ꞌi ni̱ka̱ꞌa̱n Jesucristo ñayóꞌo, ta xi̱ni i̱ ñii yéꞌé nóná ña ñoyívi ni̱no, ta xi̱ni̱ so̱ꞌo i̱ mi̱i tuku ndusu ña siꞌna xi̱ni̱ so̱ꞌo i̱ tá no̱ó, ña yóo nda̱tán yóo ndusu tón trompeta, ta ki̱xi to̱ꞌon ni̱ka̱ꞌa̱n ña xíꞌin i̱, káchí ña saá: ―Naꞌa, ndaa ún ni̱no yóꞌo, ta sanáꞌa i̱ yóꞌó ña kundivi ki̱vi̱ va̱xi ―káchí ña xíꞌin i̱.
REV 4:2 Ta xa̱ndi̱ko̱n mií saá Níma̱ Ndios ki̱xaa̱ ña no̱o̱ i̱, ta sa̱kundixin níí mi̱i ña yi̱ꞌi̱, ta xa̱ꞌa̱ ñayóꞌo na̱ti̱vi no̱o̱ i̱ xi̱ni i̱ ñii táyi̱ yi̱i̱ tón to̱ꞌó káꞌno ñoyívi ni̱no, ta xi̱ni i̱ ña yóo no̱o̱ táyi̱ yóꞌo.
REV 4:3 Yéꞌe ndiꞌi mi̱i ña nda̱tán yéꞌe táxa yu̱u̱ livi ña na̱ní jaspe án diamante. Ta ñii saá tuku yéꞌe táxa ña nda̱tán yóo yu̱u̱ livi ña kuáꞌá ña na̱ní cornalina án rubí. Ta xi̱ni i̱ ñii ñakua̱ꞌnkú, xi̱no nduu ña táyi̱ yi̱i̱ tón to̱ꞌó káꞌno yóꞌo. Ñakua̱ꞌnkú yóꞌo yéꞌe táxa ña nda̱tán yéꞌe táxa yu̱u̱ livi ña kuíi̱, ña na̱ní esmeralda.
REV 4:4 Ta no̱o̱ yóo táyi̱ yi̱i̱ tón to̱ꞌó káꞌno yóꞌo xi̱no nduu o̱ko̱ ko̱mi̱ táyi̱ tón náꞌno tón to̱ꞌó, no̱o̱ ndóo o̱ko̱ ko̱mi̱ nata̱a xi̱kua̱ꞌa̱ na kómí nda̱yí. Ta naxi̱kua̱ꞌa̱ yóꞌo ndíxin na nina tiko̱to̱ yaa, ta si̱ni̱ ñii ñii nayóꞌo kánóo ñii corona ñaoro.
REV 4:5 Ta no̱o̱ táyi̱ yi̱i̱ tón to̱ꞌó káꞌno ñíndichi ma̱ꞌñó nayóꞌo, ke̱e kua̱ꞌa̱ ní ña yéꞌe nátaxa, ta mi̱i yóꞌo káku ña níꞌi̱ ndáꞌyi sa̱vi̱. Ta mi̱i yóꞌo va̱xi ña ndeé ní síso̱ níꞌi̱. Nda̱tán níꞌi̱ síso̱ káꞌa̱n kua̱ꞌa̱ ní ni̱vi, saá va̱xi ña. Yatin no̱o̱ yóo táyi̱ yi̱i̱ tón to̱ꞌó káꞌno yíta u̱xa̱ ñoꞌo̱ xíxi̱, ta u̱xa̱ ñoꞌo̱ xíxi̱ yóꞌo káꞌa̱n ña xa̱ꞌa̱ ña kúu u̱xa̱ níma̱ Ndios.
REV 4:6 Ta saá tuku yatin no̱o̱ ñíndichi tón táyi̱ yi̱i̱ tón to̱ꞌó káꞌno, yóo ñii xiiña ña káa nda̱tán káa yoso̱ ndíka̱, ta nda̱tán káa no̱o̱ takuií mi̱ni saá káa no̱o̱ ña, chi yoso̱ yóꞌo yéꞌe ña nda̱tán yéꞌe yu̱yu̱ yéꞌe ña tívi xíto yó nda̱ inka̱ táꞌví sa̱ta̱ ña. Ta yatin ní no̱o̱ ñíndichi táyi̱ yi̱i̱ tón to̱ꞌó káꞌno xi̱no nduu ko̱mi̱ ñatáku̱. Ta ko̱mi̱ ñatáku̱ yóꞌo, nina nduchu̱ no̱o̱ yóo ndiꞌi xiiña ña, ña kúu kándíká ña xíꞌin sa̱ta̱ ña.
REV 4:7 Ta ñii ñii ña ko̱mi̱ táku̱ yóꞌo, síín ní náꞌa ñii ñii ña. Ta ñano̱ó táku̱ yóꞌo, nda̱tán káa tíleón, saá káa ña. Ta ñao̱vi̱ táku̱, nda̱tán káa tísi̱ndi̱ki̱ chée, saá káa ña. Ta ñau̱ni̱ táku̱, nda̱tán káa no̱o̱ ta̱a, saá káa no̱o̱ ña. Ta ñako̱mi̱ táku̱, nda̱tán yóo ta̱si̱n tí ndáchí, saá yóo ña.
REV 4:8 Ta ñii ñii ña ko̱mi̱ táku̱ yóꞌo kómí ña i̱ño̱ ndi̱xi̱n ña. Ta ndiꞌi saá xiiña mi̱i ña, ta̱nda̱ ñii ñii ndi̱xi̱n ña, nina nduchu̱ no̱o̱ kúu ña. Ta ndiꞌi saá ndiví ñoó, ña ko̱mi̱ táku̱ yóꞌo kísa káꞌno ña Ndios, ta nda̱ loꞌo o̱n vása xíkuiin ña káꞌa̱n ña to̱ꞌon yóꞌo, káchí ña saá: ¡Ta̱a yi̱i̱, ta̱a yi̱i̱, ta̱a yi̱i̱ kúu Ndios! ¡Ta̱a ta̱ kómí ndiꞌi ndee̱ kúu Ndios! Ndios kúu ta̱a ta̱ xa táku̱ nda̱ ki̱vi̱ no̱ó, ta táku̱ ra vitin, ta táku̱ ra ndiꞌi saá ki̱vi̱ ña va̱xi, káchí ña ko̱mi̱ táku̱, káꞌa̱n ña xíꞌin Ndios.
REV 4:9 Ña ko̱mi̱ táku̱ yóꞌo o̱n vása sándakoo ña kísa káꞌno ña Ndios, ta kísa to̱ꞌó ní ña ra, ta káꞌa̱n ña xíꞌin ra: “Táxaꞌvi ní ún, Ndios, yóꞌó kúu ún ta̱a ta̱ yóo no̱o̱ táyi̱ yi̱i̱ tón to̱ꞌó káꞌno, ta yóꞌó kúu ún ta̱a ta̱ xa táku̱ nda̱ ki̱vi̱ no̱ó, ta táku̱ ún vitin, ta táku̱ ka̱ ún ndiꞌi saá ki̱vi̱ ña va̱xi”, káchí ña ko̱mi̱ táku̱.
REV 4:10 Ta ñii ñii yichi̱ ña ko̱mi̱ táku̱ yóꞌo káꞌa̱n ña to̱ꞌon ña kísa káꞌno ña Ndios, ta na o̱ko̱ ko̱mi̱ nata̱a xi̱kua̱ꞌa̱ na ndóo yatin, kúxítí na ta kísa káꞌno na Ndios, ta̱a ta̱ yóo no̱o̱ táyi̱ yi̱i̱ tón to̱ꞌó, ta kúu ra ta̱a ta̱ táku̱ ndiꞌi saá ki̱vi̱. Ta si̱ni̱ ñii ñii naxi̱kua̱ꞌa̱ yóꞌo kánóo ñii corona ñaoro, ta tíin na corona ña kánóo si̱ni̱ na, ta chíso na ña no̱o̱ Ndios, ta̱ yóo no̱o̱ táyi̱ yi̱i̱ tón to̱ꞌó káꞌno, ta káꞌa̱n na xíꞌin Ndios, káchí na saá:
REV 4:11 Tata Ndios, ñii la̱á yóꞌó kúu Ta̱a ta̱Káꞌno no̱o̱ yó, ta ñii la̱á mi̱i ún kúu ta̱ ndáya̱ꞌví nakiꞌin ndiꞌi ñato̱ꞌó xíꞌin ndiꞌi ndee̱ va̱ꞌa, chi ñii la̱á yóꞌó kúu ta̱a ta̱ ki̱sa va̱ꞌa ndiꞌi ña yóo ndiꞌi saá ñoyívi. Nda̱tán chi̱tóni̱ mi̱i ún saá ki̱sa va̱ꞌa ún ña, ta saá yóo ña, káꞌa̱n naxi̱kua̱ꞌa̱ xíꞌin Ndios ta̱ yóo no̱o̱ táyi̱ yi̱i̱ tón to̱ꞌó káꞌno.
REV 5:1 Ta saá xi̱ni i̱ ñii nomi tutu ña ni̱ti̱vi ndaa, ña yóo ndaꞌa̱ kuaꞌá ta̱a ta̱ yóo no̱o̱ táyi̱ yi̱i̱ tón to̱ꞌó káꞌno. Ta ndiꞌi no̱o̱ tutu yóꞌo, ta ndiꞌi sa̱ta̱ ña, kómí ña kua̱ꞌa̱ ní to̱ꞌon ña ni̱ka̱ꞌyi̱. Ta ña ñii nomi tutu yóꞌo, u̱xa̱ xiiña ndási̱ ña xíꞌin ñi̱ma̱ kisín válí.
REV 5:2 Ta xi̱ni i̱ ñii ñaángel ña kómí nda̱yí káꞌno, ta xíꞌin ndiꞌi ndee̱ ña ni̱ka̱ꞌa̱n ña, ni̱nda̱ka̱ to̱ꞌon ña, káchí ña saá: ―¿Yu kúu ta̱a ta̱káꞌno ta̱ kómí nda̱yí nakoná ra ñii ñii ña ñi̱ma̱ kisín ndási̱ tutu yóꞌo? ―káchí ñaángel.
REV 5:3 Ta o̱n ko̱ó nda̱ ñii na ní‑kuchiño nakoná tutu yóꞌo, ni nda̱ ñii na ní‑kuchiño koto na ña ni̱ka̱ꞌyi̱ no̱o̱ ña. O̱n ko̱ó nayóꞌo, ni ndiꞌi saá ñoyívi, ni ti̱xin ñoꞌo̱, o̱n ko̱ó nda̱ ñii na ní‑kuchiño.
REV 5:4 Ta saá ku̱chuchú ní ini i̱, ta xa̱ku ní i̱, chi o̱n ko̱ó nda̱ ñii na kómí nda̱yí ña nakoná na tutu yóꞌo, ni o̱n ko̱ó na kómí nda̱yí koto na ña ni̱ka̱ꞌyi̱ no̱o̱ tutu yóꞌo.
REV 5:5 Ta ñii ta̱a ta̱táꞌan na o̱ko̱ ko̱mi̱ naxi̱kua̱ꞌa̱ na yóo yóꞌo ni̱ka̱ꞌa̱n ra xíꞌin i̱: ―O̱n kuaku ní ka̱ ún chi yóꞌo yóo ta̱a ta̱ na̱ní “TíLeón tí xáꞌnda chiño no̱o̱ nañoo Judá”, ta ta̱yóꞌo kómí ra inka̱ ki̱vi̱ ra na̱ní ra “Sa̱ꞌya ñani síkuá ta̱rey David.” Ta ta̱yóꞌo xa ku̱ndeé ra no̱o̱ ñandiva̱ꞌa káꞌno, ña̱kán kómí ra nda̱yí ña nakoná ra ñii ñii no̱o̱ ndási̱ xíꞌin ñi̱ma̱ kisín ña ndási̱ u̱xa̱ xiiña nomi tutu yóꞌo ―káchí ra xíꞌin i̱.
REV 5:6 Ta saá xi̱ni i̱ ñii Ndikachi, ñíndichi rí yatin sii̱n táyi̱ yi̱i̱ tón to̱ꞌó káꞌno. Táyi̱ yóꞌo ñíndichi nó ma̱ꞌñó ko̱mi̱ ñatáku̱ xíꞌin na o̱ko̱ ko̱mi̱ nata̱a naxi̱kua̱ꞌa̱. Ta Ndikachi yóꞌo náꞌa rí nda̱tán náꞌa tí ni̱xiꞌi̱ ni̱so̱ko̱ ni̱vi no̱o̱ Ndios. U̱xa̱ kúu ndi̱ki̱ rí, ta u̱xa̱ kúu nduchu̱ no̱o̱ rí. Ta u̱xa̱ nduchu̱ no̱o̱ rí kúu ña kóni kachí xa̱ꞌa̱ u̱xa̱ níma̱ Ndios ña xa ti̱ꞌví ra kua̱ꞌa̱n ña ndiꞌi saá ñoo ñoyívi yóꞌo.
REV 5:7 Ta Ndikachi yóꞌo ni̱xaa̱ rí no̱o̱ Ta̱a ta̱Káꞌno, ta̱ yóo no̱o̱ táyi̱ yi̱i̱ tón to̱ꞌó káꞌno, ta tíyóꞌo ki̱ꞌin rí nomi tutu ña yóo ndaꞌa̱ kuaꞌá ra.
REV 5:8 Tá ki̱ꞌin rí nomi tutu yóꞌo, ta ña ko̱mi̱ táku̱ xíꞌin ndiꞌi na o̱ko̱ ko̱mi̱ nata̱a xi̱kua̱ꞌa̱ xi̱kuxítí ndiꞌi na no̱o̱ Ndikachi yóꞌo. Ñii ñii na níꞌi na ñii tón arpa, ta ñii ñii na níꞌi na ñii ko̱ꞌo̱ ñi̱ꞌma̱ ñaoro no̱o̱ ñóꞌo xuxa va̱ꞌa ña támi ní xáꞌan. Ta ñi̱ꞌma̱ xuxa va̱ꞌa káꞌa̱n ña xa̱ꞌa̱ to̱ꞌon ña káꞌa̱n ni̱vi nayi̱i̱ xíꞌin Ndios.
REV 5:9 Ta saá ña ko̱mi̱ táku̱ xíꞌin ndiꞌi na o̱ko̱ ko̱mi̱ nata̱a naxi̱kua̱ꞌa̱ xi̱ta na yaa yi̱i̱ ña xa̱á ña kísa káꞌno na Ndikachi xíꞌin to̱ꞌon yóꞌo: Yóꞌó kómí ún nda̱yí tiin ún nomi tutu yóꞌo. Yóꞌó kómí ún nda̱yí ña nakoná ún ña ndási̱ tutu yóꞌo. Saá chi ni̱so̱ko̱ xíꞌin mi̱i ún no̱o̱ Ndios, ta sa̱takuéꞌe̱ na yóꞌó, ta ni̱xiꞌi̱ ún. Ta xíꞌin ni̱i̱ ún ña ni̱xi̱ta̱, cha̱ꞌvi ún xa̱ꞌa̱ kua̱chi ndiꞌi ni̱vi, ña kuchiño na nduu na sa̱ꞌya Ndios. Ni̱vi na cha̱ꞌvi ún xa̱ꞌa̱, kúu na ki̱xi ndiꞌi saá ñoo válí án ñoo náꞌno ndiꞌi saá xiiña no̱o̱ ñoꞌo̱. Ta kúu na ndiꞌi saá no̱o̱ ni̱vi ñoyívi, ta káꞌa̱n na ndiꞌi saá no̱o̱ to̱ꞌon.
REV 5:10 Ta ta̱xi ún ndaꞌa̱ nayóꞌo nda̱yí ña kaꞌnda chiño na xíꞌin ún no̱o̱ ndiꞌi ña yóo, ta ke̱ꞌé ún xíꞌin na ña ndu̱u na su̱tu̱ yi̱i̱, ta kísa chiño na no̱o̱ Ndios. Ta nayóꞌo kaꞌnda chiño na no̱o̱ ndiꞌi ni̱vi xíꞌin ndiꞌi ña yóo ñoyívi no̱o̱ ñoꞌo̱, káchí na xíta na yaa yi̱i̱ ña kísa káꞌno na Ndikachi.
REV 5:11 Ta xi̱ni i̱, ta xi̱ni̱ so̱ꞌo i̱ ñii síso̱ káꞌa̱n kua̱ꞌa̱ ní naángel, nayóꞌo yáꞌa kua̱ꞌa̱ ní millón kúu na. Ta xi̱no nduu ndiꞌi na táyi̱ yi̱i̱ tón to̱ꞌó káꞌno xíꞌin ko̱mi̱ ñatáku̱, ta xíꞌin o̱ko̱ ko̱mi̱ nata̱a naxi̱kua̱ꞌa̱,
REV 5:12 ta ndeé ní káꞌa̱n naángel, káchí na saá: Ndikachi tí ni̱so̱ko̱ xíꞌin mi̱i no̱o̱ Ndios kómí rí nda̱yí kaꞌnda chiño rí no̱o̱ ndiꞌi ni̱vi xíꞌin ndiꞌi ña yóo, ta kómí rí nda̱yí ña nakiꞌin rí ndiꞌi ñakuíká xíꞌin ndiꞌi ñandíchí ndinoꞌo, ta kómí rí nda̱yí ña nakiꞌin rí ndiꞌi ndee̱ káꞌno, ta kómí rí nda̱yí ña nakiꞌin rí ndiꞌi ñato̱ꞌó káꞌno, ta kómí rí nda̱yí ña kanóo síkón ní ñato̱ꞌó rí, ta kómí rí nda̱yí ña kasa káꞌno yó rí xíꞌin ndiꞌi mi̱i yó, chi ña ndixa va̱ꞌa kúu ña nakiꞌin rí ndiꞌi ñava̱ꞌa saá, káchí naángel, káꞌa̱n na to̱ꞌon ña kísa káꞌno na Ndikachi.
REV 5:13 Ta saá xi̱ni̱ so̱ꞌo i̱ ndí ndiꞌi ña ki̱sa va̱ꞌa Ndios ki̱xáꞌá ña kísa káꞌno ña Ndios, ta kísa káꞌno ña Ndikachi yóꞌo. Ndiꞌi ñayóꞌo ña ke̱ꞌé Ndios kúu ndiꞌi ña táku̱ án ña yóo ñoyívi no̱o̱ ñoꞌo̱, xíꞌin ndiꞌi ña táku̱ án ña yóo ñoyívi ni̱no, xíꞌin ndiꞌi ña táku̱ án ña yóo ti̱xin ñoꞌo̱, xíꞌin ndiꞌi ña táku̱ án ña yóo ti̱xin takuií mi̱ni, ta ndiꞌi ñayóꞌo káꞌa̱n ña, káchí ña saá: Ná kasa káꞌno yó Ta̱a ta̱Káꞌno ta̱ yóo no̱o̱ táyi̱ yi̱i̱ tón to̱ꞌó káꞌno, ta ná kasa káꞌno yó Ndikachi tí yóo xíꞌin ra. Ná nakiꞌin na ndiꞌi ñato̱ꞌó káꞌno. Ná kanóo va̱ꞌa ñato̱ꞌó na. Ná nakiꞌin na ndiꞌi ndee̱ káꞌno, ta ná nakiꞌin na ndiꞌi ñava̱ꞌa yóꞌo ndiꞌi saá ki̱vi̱ va̱xi. Saá ná koo ña, káchí ndiꞌi ña ki̱sa va̱ꞌa Ndios.
REV 5:14 Ta ña ko̱mi̱ táku̱ ña yóo xi̱no nduu táyi̱ yi̱i̱ tón to̱ꞌó káꞌno ni̱ka̱ꞌa̱n ña, káchí ña saá: ―Saá ná koo ña ―káchí ña. Ta na o̱ko̱ ko̱mi̱ ta̱a naxi̱kua̱ꞌa̱ na yóo xi̱no nduu táyi̱ yi̱i̱ tón to̱ꞌó káꞌno, xi̱kuxítí na nda̱ no̱o̱ ñoꞌo̱, ña ki̱sa káꞌno na Ndios, ta ki̱sa káꞌno na Ndikachi.
REV 6:1 Ta xi̱ni i̱ Ndikachi na̱koná rí ñii ñi̱ma̱ kisín ña kúu ñano̱ó ña ndási̱ nomi tutu. Ta saá ñii ñatáku̱ ñatáꞌan ña ko̱mi̱ táku̱, xíꞌin ndiꞌi ndee̱ ña ni̱ka̱ꞌa̱n ña, nda̱tán ndáꞌyi sa̱vi̱ saá ni̱ka̱ꞌa̱n ña xi̱ni̱ so̱ꞌo i̱, ta ni̱ka̱ꞌa̱n ña, káchí ña saá: ―¡Naꞌa, kixi ún ta koto ún! ―káchí ña.
REV 6:2 Ta saá ni̱xaa̱ i̱ ta xi̱to i̱, ta xi̱ni i̱ ke̱ta ñii kuáyí, tí yaa kúu rí, ta ta̱a ta̱ yóso rí níꞌi ra ñii kuxu̱n ña xa yóo tiꞌva. Ta na̱kiꞌin ra ñii corona ña kanóo si̱ni̱ ra. Ta kúu ra ta̱káꞌno ta̱ xa ku̱ndeé no̱o̱ kua̱ꞌa̱ ní ni̱vi na sáa̱ ini xíni ñaꞌá, ta ke̱e ra kua̱ꞌa̱n ra ña kani táꞌan ra xíꞌin ndiꞌi inka̱ ni̱vi na sáa̱ ini xíni ñaꞌá, ña kundeé ra no̱o̱ na.
REV 6:3 Ta saá Ndikachi na̱koná tuku rí ñi̱ma̱ kisín ña kúu ñao̱vi̱, ta inka̱ ñatáku̱ ñatáꞌan ña ko̱mi̱ táku̱ ni̱ka̱ꞌa̱n ña, káchí ña saá: ―¡Naꞌa, kixi ún ta koto ún! ―káchí ña.
REV 6:4 Ta ni̱xaa̱ i̱ ta xi̱to i̱, ta xi̱ni i̱ ke̱ta inka̱ tíkuáyí, tí kuáꞌá kúu rí. Ta ta̱a ta̱ yóso rí na̱kiꞌin ra ñii espada, ta na̱kiꞌin ra nda̱yí ña sandiꞌi ra xa̱ꞌa̱ ña va̱ꞌa ndóo ni̱vi xíꞌin natáꞌan na ñoyívi no̱o̱ ñoꞌo̱ yóꞌo. Ta xíꞌin ñayóꞌo ni̱vi kixáꞌá na kaꞌni táꞌan na.
REV 6:5 Ta Ndikachi na̱koná tuku rí inka̱ ñi̱ma̱ kisín ña kúu ñau̱ni̱, ta xi̱ni̱ so̱ꞌo i̱ inka̱ ñatáku̱ ñatáꞌan ña ko̱mi̱, ta ni̱ka̱ꞌa̱n ña, káchí ña saá: ―¡Naꞌa, kixi ún ta koto ún! ―káchí ña. Ta ni̱xaa̱ i̱ ta xi̱to i̱, ta xi̱ni i̱ ke̱ta ñii kuáyí, tí to̱ón kúu rí, ta ndaꞌa̱ ta̱a ta̱ yóso rí kánóo ñii ka̱a ña choꞌon ki̱ꞌva na ndasaá veé ñakíaꞌvi.
REV 6:6 Ta saá xi̱ni̱ so̱ꞌo i̱ to̱ꞌon ña ni̱ka̱ꞌa̱n, ta ki̱xi to̱ꞌon yóꞌo ma̱ꞌñó ko̱mi̱ ñatáku̱ ña yóo yatin no̱o̱ yóo táyi̱ yi̱i̱ tón to̱ꞌó káꞌno. Ta ni̱ka̱ꞌa̱n ndoso ña no̱o̱ ni̱vi, ni̱ka̱ꞌa̱n ña, káchí ña saá: ―Xa nda̱a ní yaꞌvi trigo xíꞌin cebada vitin. Nda̱tán yóo yaꞌvi ña cháꞌvi na ñii ta̱a ta̱ ki̱sa chiño ñii ki̱vi̱, saá chaꞌvi ndó xa̱ꞌa̱ ñii kilo trigo án u̱ni̱ kilo cebada. Ta koto va̱ꞌa ndó, ta o̱n sati̱ví ndó ña aceite, ni o̱n sati̱ví ndó nduta̱ vino tíuva ―saá ni̱ka̱ꞌa̱n to̱ꞌon xi̱ni̱ so̱ꞌo i̱.
REV 6:7 Ta na̱koná Ndikachi inka̱ ñi̱ma̱ kisín ña kúu ñako̱mi̱, ta xi̱ni̱ so̱ꞌo i̱ ni̱ka̱ꞌa̱n inka̱ ñatáku̱ ñatáꞌan ña ko̱mi̱, káchí ña saá: ―¡Naꞌa, kixi ún ta koto ún!
REV 6:8 Ta ni̱xaa̱ i̱ ta xi̱to i̱, ta xi̱ni i̱ ke̱ta inka̱ kuáyí, tí kuáán kóni kúu rí. Nda̱tán káa tí ndeé ndóꞌo saá yóo rí. Ta ta̱a ta̱ yóso rí na̱ní ra “Ndee̱ ña xáꞌni ni̱vi.” Ta inka̱ ta̱a ta̱ ndíko̱n va̱xi sa̱ta̱ ta̱yóꞌo na̱ní ra “Hades” ña káꞌa̱n xa̱ꞌa̱ xiiña no̱o̱ xáꞌnda chiño ndee̱ yóꞌo ña xáꞌni ni̱vi. Ta o̱vi̱ na saá na̱kiꞌin na nda̱yí ña kaꞌni na ñii táꞌví ni̱vi no̱o̱ ña ko̱mi̱ táꞌví ni̱vi na kúu ndiꞌi ni̱vi na táku̱ ñoyívi no̱o̱ ñoꞌo̱. Chi o̱vi̱ na saá kómí na nda̱yí ña kaꞌni na ni̱vi yóꞌo xíꞌin espada si̱i̱n, án kaꞌni na ni̱vi xíꞌin so̱ko, án kaꞌni ñaꞌá na xíꞌin ndiꞌi no̱o̱ kue̱ꞌe̱, án taxi na nda̱yí ndaꞌa̱ tíkiti̱ tíyukú ña kaꞌni rí ni̱vi yóꞌo.
REV 6:9 Ta Ndikachi na̱koná tuku rí inka̱ ñi̱ma̱ kisín ña kúu ñao̱ꞌo̱n. Ta saá xi̱to i̱, ta xi̱ni i̱ ñíndichi ñii na̱ma̱ yi̱i̱ no̱o̱ na̱ndoso ña sóko̱ no̱o̱ Ndios, ta xa̱ꞌa̱ na̱ma̱ yi̱i̱ yóꞌo ña yóo ñoyívi ni̱no, ndóo ndiꞌi níma̱ ni̱vi na kúu na ni̱xiꞌi̱ xa̱ꞌa̱ ña ni̱ka̱ꞌa̱n ndoso na to̱ꞌon Ndios. Ni̱xaꞌni na nayóꞌo xa̱ꞌa̱ ña o̱n vása ní‑sandakoo na yichi̱ Ndios ta xa̱ꞌa̱ ña nda̱kuii̱n na xa̱ꞌa̱ ñanda̱a̱.
REV 6:10 Ta níma̱ na ni̱xiꞌi̱ yóꞌo, xíꞌin ndiꞌi ndee̱ na ni̱ka̱ꞌa̱n na, káchí na saá: ―Tata Yivá yó Ndios, ta̱ xáꞌnda chiño no̱o̱ ndiꞌi ña yóo, ta yóꞌó kúu ta̱a ta̱yi̱i̱, ta̱a ta̱ ndixa kísa ndivi ñanda̱a̱, ¿ndasaá ka̱ ki̱vi̱ kundati ndi̱ ña kixaa̱ ki̱vi̱ ña kasa nani ún xíꞌin ni̱vi xa̱ꞌa̱ kua̱chi ña xa̱ꞌni na ndi̱ꞌi̱? ¿A̱nda̱ ama taxi ún ña chaꞌvi ni̱vi xa̱ꞌa̱ ña xa̱ꞌni na ndi̱ꞌi̱? ―káchí na, káꞌa̱n na xíꞌin Ndios.
REV 6:11 Ta ñii ñii nayóꞌo na̱kiꞌin na tiko̱to̱ yaa ndaꞌa̱ Ndios, ta Ndios ni̱ka̱ꞌa̱n ra xíꞌin na: ―Loꞌo ka̱ ki̱vi̱ kundati ndó, chi xíni̱ ñóꞌó to̱nda̱a ña kaꞌni na ndiꞌi nañani ndó án náki̱ꞌva̱ ndó, na kúu na chi̱tóni̱ i̱ kaꞌni na xa̱ꞌa̱ ña kísa chiño na no̱o̱ i̱, nda̱tán ki̱sa chiño ndóꞌó no̱o̱ i̱ ―káchí Ndios xíꞌin na.
REV 6:12 Ta saá na̱koná tuku Ndikachi ñi̱ma̱ kisín ña kúu ñai̱ño̱. Ta xi̱to i̱, ta xi̱ni i̱ ña ndeé ní ni̱ta̱an, ta ño̱ꞌo káꞌno ña yéꞌe ndiví, o̱n vása ní‑ndii̱ ka̱ ña, ta ku̱naa ndiꞌi no̱o̱ ña. Nda̱tán yóo tiko̱to̱ to̱ón ní ña ndíxin ni̱vi na yóo xáku no̱o̱ ni̱vi ni̱xiꞌi̱, saá to̱ón ki̱ndo̱o ño̱ꞌo káꞌno yóꞌo. Ta tíyo̱o̱ tí yéꞌe ñoó naa, ndu̱u kuáꞌá ndiꞌi rí. Nda̱tán yóo ni̱i̱ kuáꞌá ní, saá ki̱ndo̱o kuáꞌá tíyo̱o̱.
REV 6:13 Ta tíki̱mi tí yóo ñoyívi ni̱no, ndeé ní ki̱xáꞌá kóyo rí. Ke̱e rí nda̱ ñoyívi ni̱no ta kóyo rí nda̱ no̱o̱ ñoꞌo̱. Kóyo rí nda̱tán kóyo tíkui̱ꞌi ndaꞌa̱ tón yito̱n síkón ní, ki̱vi̱ ndeé ní káni ta̱chi̱ tón yito̱n yóꞌo.
REV 6:14 Ta saá ñoyívi ni̱no ki̱xáꞌá ña nátivi ndaa mi̱i ña, nda̱tán nátivi ndaa ni̱vi ñii yivi̱ ño̱o̱ ña koo va̱ꞌa ña. Saá chi ñoyívi ni̱no ki̱xáꞌá kua̱ꞌa̱n ndañóꞌó ña, ta o̱n vása tívi ka̱ ña. Ta Ndios na̱sama ra ndiꞌi yuku̱ síkón, ta na̱sama ra ndiꞌi xiiña ña na̱ní isla, ña xi̱kuu ñoꞌo̱ yi̱chí, ta xi̱no nduu takuií mi̱ni ña. Ta o̱n vása yóo ka̱ ndiꞌi yuku̱ síkón, ni o̱n vása yóo ka̱ ndiꞌi ñoꞌo̱ yi̱chí ña kúu isla no̱o̱ ni̱xi̱yo ña siꞌna.
REV 6:15 Ta ndiꞌi saá no̱o̱ ni̱vi ñoyívi no̱o̱ ñoꞌo̱ ke̱e na kua̱ꞌa̱n na no̱o̱ yóo yuku̱ ña ndukú na no̱o̱ yóo kavua̱ án ti̱xin yu̱u̱ náꞌno ña kuchiño ko̱ꞌo̱n seꞌé na. Nani̱vi yóꞌo kúu narey náꞌno na kómí nda̱yí xáꞌnda chiño no̱o̱ ndiꞌi ni̱vi, ta kua̱ꞌa̱n inka̱ nata̱a náꞌno na xáꞌnda chiño no̱o̱ natropa. Ta ñii ki̱ꞌva saá kua̱ꞌa̱n ndiꞌi ni̱vi nakuíká xíꞌin ndiꞌi namozo na o̱n vása kómí nda̱yí sandakoo na ña kísa chiño na no̱o̱ napatrón na, ta ñii saá kua̱ꞌa̱n ni̱vi na kómí nda̱yí naka̱xin chiño ña kasa chiño mi̱i na.
REV 6:16 Ndiꞌi ni̱vi yóꞌo kua̱ꞌa̱n na ndukú na no̱o̱ kuchiño ko̱ꞌo̱n seꞌé na, ta ni̱ka̱ꞌa̱n na xíꞌin yuku̱ síkón, ta ni̱ka̱ꞌa̱n na xíꞌin yu̱u̱ kavua̱ náꞌno, káchí na saá: ―Va̱ꞌa ka̱ kama ko̱yo ndó sa̱ta̱ ndi̱, ta chiseꞌé ndó ndi̱ꞌi̱ no̱o̱ ta̱a ta̱ yóo no̱o̱ táyi̱ yi̱i̱ tón to̱ꞌó káꞌno. Ta chiseꞌé ndó ndi̱ꞌi̱ no̱o̱ ña sáa̱ ní ini Ndikachi xíni rí ndi̱ꞌi̱, chi kóni rí saxo̱ꞌvi̱ rí ndi̱ꞌi̱ xa̱ꞌa̱ kua̱chi ndi̱.
REV 6:17 Saá chi vitin ki̱xaa̱ ki̱vi̱ Ndios xíꞌin Ndikachi ña saxo̱ꞌvi̱ na ndiꞌi ni̱vi xa̱ꞌa̱ kua̱chi na. Ta nda̱ ñii ni̱vi o̱n kuchiño na kundeé na no̱o̱ ñayóꞌo ―ni̱ka̱ꞌa̱n na.
REV 7:1 Tá ndi̱ꞌi ni̱yaꞌa ñayóꞌo, ta saá xi̱ni i̱ ko̱mi̱ naángel yíta na ñii ñii ko̱mi̱ xiiña ñoyívi: ñii ñaángel ñíndichi chí no̱o̱ kána ño̱ꞌo, inka̱ ñaángel ñíndichi no̱o̱ kua̱ꞌa̱n ke̱tá ño̱ꞌo, inka̱ ñaángel ñíndichi chí norte, ta inka̱ ñaángel ñíndichi chí sur. Ta naángel yóꞌo sási na ta̱chi̱ ña o̱n kani ña takuií mi̱ni, ni o̱n kani ña no̱o̱ ñoꞌo̱ yi̱chí, ni o̱n kani ña tón yito̱n.
REV 7:2 Saá chi ko̱mi̱ saá naángel yóꞌo xa na̱kiꞌin na nda̱yí ndaꞌa̱ Ndios ña sati̱ví na ñoꞌo̱ ñoyívi, ta kómí na nda̱yí sati̱ví na takuií mi̱ni. Ta saá xi̱ni i̱ inka̱ ñaángel ke̱ta ña chí no̱o̱ kána ño̱ꞌo, ta ñaángel yóꞌo níꞌi ña sello Ndios, ta̱a ta̱táku̱ ndinoꞌo. Ta xíꞌin ndiꞌi ndee̱ ña, ni̱ka̱ꞌa̱n ña xíꞌin inka̱ ko̱mi̱ naángel yóꞌo,
REV 7:3 káchí ña saá: ―¡Kundati ndó! O̱n kixáꞌá ndó sati̱ví ndó ñoꞌo̱ ñoyívi, ni takuií mi̱ni, ni tón yito̱n. Kundati ndó nda̱ sandiꞌi ndi̱ kaꞌyi ndi̱ xíꞌin sello ta̱ꞌya̱ ñii ñii ni̱vi na kúu na kísa chiño no̱o̱ Ndios.
REV 7:4 Ta saá xi̱ni̱ so̱ꞌo i̱ to̱ꞌon ña ni̱ka̱ꞌa̱n ndasaá kúu ni̱vi na kómí sello Ndios, ta nayóꞌo kúu ñii ciento o̱vi̱ si̱ko̱ ko̱mi̱ mil ni̱vi, ta ke̱e na ti̱xin ña ñii ñii ña u̱xu̱ o̱vi̱ tiꞌvi ni̱vi na kúu sa̱ꞌya ñani síkuá ta̱Israel.
REV 7:5 U̱xu̱ o̱vi̱ mil ni̱vi yóꞌo, na kómí sello Ndios kúu nasa̱ꞌya ñani síkuá ta̱Judá. Ta u̱xu̱ o̱vi̱ mil ni̱vi na kómí sello Ndios kúu nasa̱ꞌya ñani síkuá ta̱Rubén. Ta u̱xu̱ o̱vi̱ mil ni̱vi na kómí sello Ndios kúu nasa̱ꞌya ñani síkuá ta̱Gad.
REV 7:6 Ta u̱xu̱ o̱vi̱ mil ni̱vi na kómí sello Ndios kúu nasa̱ꞌya ñani síkuá ta̱Aser. Ta u̱xu̱ o̱vi̱ mil ni̱vi na kómí sello Ndios kúu nasa̱ꞌya ñani síkuá ta̱Neftalí, ta u̱xu̱ o̱vi̱ mil ni̱vi na kómí sello Ndios kúu nasa̱ꞌya ñani síkuá ta̱Manasés.
REV 7:7 Ta u̱xu̱ o̱vi̱ mil ni̱vi na kómí sello Ndios kúu nasa̱ꞌya ñani síkuá ta̱Simeón. Ta u̱xu̱ o̱vi̱ mil ni̱vi na kómí sello Ndios kúu nasa̱ꞌya ñani síkuá ta̱Leví. Ta u̱xu̱ o̱vi̱ mil ni̱vi na kómí sello Ndios kúu nasa̱ꞌya ñani síkuá ta̱Isacar.
REV 7:8 Ta u̱xu̱ o̱vi̱ mil ni̱vi na kómí sello Ndios kúu nasa̱ꞌya ñani síkuá ta̱Zabulón. Ta u̱xu̱ o̱vi̱ mil ni̱vi na kómí sello Ndios kúu nasa̱ꞌya ñani síkuá ta̱José, ta u̱xu̱ o̱vi̱ mil ni̱vi na kómí sello Ndios kúu nasa̱ꞌya ñani síkuá ta̱Benjamín.
REV 7:9 Ta saá xi̱to i̱, ta xi̱ni i̱ kua̱ꞌa̱ ní ni̱vi, ta ni̱yaꞌa ní kua̱ꞌa̱ kúu ni̱vi yóꞌo. Ta o̱n ko̱ó na kuchiño kaꞌvi ndasaá kúu na. Ni̱vi yóꞌo ki̱xi na ndiꞌi saá xiiña ñoyívi no̱o̱ ñoꞌo̱, ta ki̱xi na ndiꞌi saá ñoo náꞌno xíꞌin ndiꞌi saá ñoo válí. Nayóꞌo kúu na ndiꞌi saá no̱o̱ ni̱vi, ta káꞌa̱n na ndiꞌi saá no̱o̱ to̱ꞌon. Ta nayóꞌo yíta na yatin no̱o̱ yóo ta̱a ta̱ yóo no̱o̱ táyi̱ yi̱i̱ tón to̱ꞌó káꞌno, ta ñii saá yatin yíta na no̱o̱ Ndikachi. Ta ndiꞌi nayóꞌo ndíxin na tiko̱to̱ yaa, ta níꞌi na ño̱o̱, ta sákanda na ño̱o̱ yóꞌo ña kísa káꞌno na Ndios xíꞌin Ndikachi.
REV 7:10 Ta nani̱vi kua̱ꞌa̱ ní yóꞌo, xíꞌin ndiꞌi ndee̱ na, ni̱ka̱ꞌa̱n na, káchí na saá: O̱n ko̱ó inka̱ na kúchiño saka̱ku ni̱vi, chi ñii la̱á yóꞌó, Tata Yivá yó Ndios, ta̱ yóo no̱o̱ táyi̱ yi̱i̱ tón to̱ꞌó káꞌno, ta yóꞌó, Ndikachi, tí yóo xíꞌin ra, ndóꞌó kúu na kúchiño saka̱ku ni̱vi, káchí na, káꞌa̱n na.
REV 7:11 Ta ndiꞌi naángel yíta na, xi̱no nduu na no̱o̱ yóo táyi̱ yi̱i̱ tón to̱ꞌó káꞌno, ta no̱o̱ yóo o̱ko̱ ko̱mi̱ nata̱a naxi̱kua̱ꞌa̱ xíꞌin ko̱mi̱ ñatáku̱. Ta saá ndiꞌi naángel yóꞌo xi̱kuxítí na nda̱ no̱o̱ ñoꞌo̱ yatin no̱o̱ yóo táyi̱ yi̱i̱ tón to̱ꞌó káꞌno, ta ki̱sa káꞌno na Ndios.
REV 7:12 Ta ni̱ka̱ꞌa̱n na saá xíꞌin Ndios: ¡Saá ná koo ña! ¡Nakiꞌin ún ña kísa káꞌno ndi̱ yóꞌó Ndios xíꞌin ndiꞌi mi̱i ndi̱! ¡Ná kanóo síkón ní ñato̱ꞌó mi̱i ún! ¡Chi mi̱i ún kúu ta̱a ta̱ kómí ndiꞌi ñandíchí ndinoꞌo! Ta xíꞌin ña ndinoꞌo ini ndi̱, káꞌa̱n ndi̱ xíꞌin ún: “¡Táxaꞌvi ún, Tata Ndios!” ¡Ta va̱ꞌa nakiꞌin ún ndiꞌi ñato̱ꞌó káꞌno! Chi yóꞌó kúu ta̱a ta̱ kómí ndiꞌi ndee̱ káꞌno, ta kómí ún ndiꞌi nda̱yí no̱o̱ ndiꞌi ña yóo. ¡Saá ná koo ña ndiꞌi saá ki̱vi̱! káchí naángel xíꞌin Ndios.
REV 7:13 Ta saá ñii ta̱a ta̱táꞌan na o̱ko̱ ko̱mi̱ naxi̱kua̱ꞌa̱, ni̱nda̱ka̱ to̱ꞌon ra yi̱ꞌi̱, káchí ra saá: ―¿Yu kúu ni̱vi yíta yóꞌo, na ndíxin tiko̱to̱ yaa? ―káchí ra xíꞌin i̱.
REV 7:14 Ta nda̱kuii̱n i̱, ni̱ka̱ꞌa̱n i̱ xíꞌin ra: ―O̱n vása xíni̱ i̱, Tata. Yóꞌó kúu ta̱a ta̱ xíni̱ yu kúu na. Ta saá ni̱ka̱ꞌa̱n ra xíꞌin i̱: ―Ndiꞌi ni̱vi yóꞌo kúu na ke̱e no̱o̱ ña ndeé ní ni̱xo̱ꞌvi̱ na. Ta nayóꞌo na̱kata na tiko̱to̱ na xíꞌin ni̱i̱ Ndikachi ña ni̱xi̱ta̱, ta saá ndu̱yaa tiko̱to̱ na.
REV 7:15 Ta xa̱ꞌa̱ ñayóꞌo kómí na nda̱yí yíta yatin na no̱o̱ yóo táyi̱ yi̱i̱ tón to̱ꞌó káꞌno. Ta ndiví ñoó kísa chiño na no̱o̱ Ndios veꞌe ño̱ꞌo ra. Ndios, ta̱a ta̱ yóo no̱o̱ táyi̱ yi̱i̱ tón to̱ꞌó káꞌno, koo ra xíꞌin na ta vivíi kundaa ra na xíꞌin ndee̱ ra.
REV 7:16 Ta nda̱ ñii ki̱vi̱ o̱n kivi̱ ka̱ na so̱ko, ni o̱n yi̱chi̱ ka̱ na takuií. Ta ni o̱n ndi̱i̱ ka̱ yi̱kí ko̱ñu na xíꞌin ña ñiꞌní ní ño̱ꞌo káꞌno ña yéꞌe ndiví, ni o̱n xo̱ꞌvi̱ ka̱ na xíꞌin nda̱ ñii no̱o̱ kaꞌni̱.
REV 7:17 Saá chi Ndikachi tí yóo no̱o̱ táyi̱ yi̱i̱ tón to̱ꞌó káꞌno, yóo rí xíꞌin na ta ndáa rí na. Ta sánáꞌa rí na no̱o̱ yóo takuií koꞌo na, ta takuií yóꞌo taxi kutaku̱ ndinoꞌo na. Ta Ndios yakón ra ña sanayaa ra nduta̱ nduchu̱ no̱o̱ na xa̱ꞌa̱ ña xa̱ku na, chi sandiꞌi ra xa̱ꞌa̱ ña kúchuchú ini ni̱vi.
REV 8:1 Ta saá Ndikachi na̱koná rí ñi̱ma̱ kisín ña kúu ñau̱xa̱, ta ndiꞌi na yóo ñoyívi ni̱no ñii ni̱ya̱a̱ na, ñii ku̱tásin ndiꞌi na, o̱n ko̱ó ka̱ na káꞌa̱n, ta̱nda̱ ñii sava hora ni̱xi̱yo saá.
REV 8:2 Ta saá xi̱ni i̱ u̱xa̱ naángel na yíta yatin no̱o̱ yóo Ndios, ta ñii ñii na na̱kiꞌin na ñii trompeta.
REV 8:3 Ta xi̱ni i̱ inka̱ ñaángel ña níꞌi ñii ko̱ꞌo̱ ñi̱ꞌma̱ ña kúu nina ka̱a oro, ta ni̱xaa̱ ña, xi̱kundichi yatin ña no̱o̱ yóo na̱ma̱ yi̱i̱ no̱o̱ nándoso ñayi̱i̱ ña sóko̱ na no̱o̱ Ndios. Ta ñaángel yóꞌo na̱kiꞌin ña víꞌí ní xuxa va̱ꞌa ña sanakutáꞌan ña xíꞌin ndiꞌi to̱ꞌon ña káꞌa̱n ni̱vi xíꞌin Ndios. Ni̱vi yóꞌo kúu ni̱vi nayi̱i̱ na ndíko̱n Ndios. Ta saá ñaángel ni̱so̱ko̱ ña xuxa va̱ꞌa yóꞌo no̱o̱ na̱ma̱ yi̱i̱ ña ñíndichi no̱o̱ Ndios, ta̱ yóo táyi̱ yi̱i̱ tón to̱ꞌó káꞌno.
REV 8:4 Ta saá ñi̱ꞌma̱ xuxa va̱ꞌa xíꞌin to̱ꞌon ña káꞌa̱n ni̱vi nayi̱i̱ xíꞌin Ndios, ki̱xáꞌá ña kua̱ꞌa̱n ndaa ña nda̱ no̱o̱ yóo Ndios.
REV 8:5 Ta saá ñaángel yóꞌo tuku ti̱in ña ko̱ꞌo̱ ñi̱ꞌma̱, ta sa̱kutú ña ko̱ꞌo̱ yóꞌo xíꞌin ñoꞌo̱ xíxi̱ ña yóo no̱o̱ na̱ma̱, ta sa̱kana ña ñoꞌo̱ xíxi̱ yóꞌo nda̱ no̱o̱ ñoꞌo̱ ñoyívi. Ta saá xa̱ndi̱ko̱n ki̱xáꞌá ndeé ní ndáꞌyi sa̱vi̱, ta ndeé ní síso̱, nda̱tán kua̱ꞌa̱ ní ni̱vi káꞌa̱n, saá kúu. Ta ke̱e kua̱ꞌa̱ ní ña náyeꞌe ta̱xa̱, ta ndeé ní táan no̱o̱ ñoꞌo̱ ñoyívi.
REV 8:6 Ta saá ñii ñii na u̱xa̱ ángel níꞌi na ñii tón trompeta, ta xa yóo tiꞌva na ña tivi na nó.
REV 8:7 Ta saá ñaángel ñano̱ó ti̱vi ña tón trompeta, ta xa̱ndi̱ko̱n ki̱xáꞌá kóon ñíí kaxin, ta ñíí kaxin yóꞌo ni̱sa̱ka̱ ña xíꞌin ñoꞌo̱ xíxi̱, ta xíꞌin ni̱i̱ kuáꞌá. Ta ndeé ní kóyo ndiꞌi ñayóꞌo no̱o̱ ñoꞌo̱ ñoyívi. Ta saá xa̱ꞌmi ña ñii táꞌví yito̱n no̱o̱ ña u̱ni̱ táꞌví yito̱n tón kúu ndiꞌi yito̱n tón yóo ñoyívi. Ta xa̱ꞌmi ña ñii táꞌví ku̱ꞌu̱ kuíi̱ no̱o̱ ña u̱ni̱ táꞌví ku̱ꞌu̱ kuíi̱, ña kúu ndiꞌi ku̱ꞌu̱ kuíi̱ ña yóo ñoyívi.
REV 8:8 Ta ñaángel ñao̱vi̱ ti̱vi ña tón trompeta, ta saá xi̱ni i̱ nda̱tán káa ñii yuku̱ káꞌno ní, saá káa ñii ña̱ꞌa ña nákundixin ndiꞌi ñoꞌo̱ xíxi̱. Ta ña nákundixin ñoꞌo̱ xíxi̱ yóꞌo na̱kava ña no̱o̱ takuií mi̱ni. Ta saá ñii táꞌví no̱o̱ ña u̱ni̱ táꞌví ña kúu ndiꞌi takuií mi̱ni ndu̱u rá nina ni̱i̱ kuáꞌá.
REV 8:9 Ta ñii táꞌví kiti̱ no̱o̱ ña u̱ni̱ táꞌví ña kúu ndiꞌi kiti̱ tí táku̱ ti̱xin takuií mi̱ni yóꞌo, ni̱xiꞌi̱ ndiꞌi rí, ta ñii táꞌví tón barco no̱o̱ ña u̱ni̱ táꞌví ña kúu ndiꞌi tón barco tón xíka no̱o̱ takuií mi̱ni, ndi̱ꞌi xa̱ꞌa̱ ndiꞌi tón barco yóꞌo.
REV 8:10 Ta ñaángel ñau̱ni̱ ti̱vi ña tón trompeta, ta ñii ki̱mi tí káꞌno ní, ta nina mi̱i ñoꞌo̱ xíxi̱ kúu rí, ta ke̱e rí ñoyívi ni̱no ta na̱kava rí no̱o̱ ñii táꞌví yu̱ta no̱o̱ ña u̱ni̱ táꞌví yu̱ta, ña kúu ndiꞌi yu̱ta ña yóo ñoyívi. Ta ñii ki̱ꞌva saá ndo̱ꞌo ndiꞌi pozo no̱o̱ káku takuií.
REV 8:11 Ta ki̱mi yóꞌo na̱ní rí Ajenjo, ta ki̱vi̱ rí kóni kachí ña: ñayo̱va̱. Ta saá ndiꞌi ñii ña u̱ni̱ táꞌví takuií pozo xíꞌin ndiꞌi ñii ña u̱ni̱ táꞌví takuií yu̱ta, ndu̱u rá takuií yo̱va̱. Ta kua̱ꞌa̱ ní ni̱vi na xi̱ꞌi takuií tá yo̱va̱ yóꞌo ni̱xiꞌi̱ ndiꞌi na.
REV 8:12 Ta ñaángel ñako̱mi̱ ti̱vi ña tón trompeta, ta saá ni̱ti̱ví ta ni̱nda̱ꞌva̱ ñii táꞌví no̱o̱ ña u̱ni̱ táꞌví ña kúu ndiníí ño̱ꞌo káꞌno ña yéꞌe ndiví. Ta ni̱ti̱ví ta ni̱nda̱ꞌva̱ ñii táꞌví no̱o̱ ña u̱ni̱ táꞌví ña kúu ndiníí tíyo̱o̱ tí yéꞌe ñoó. Ta ni̱ti̱ví ta ni̱nda̱ꞌva̱ ñii táꞌví no̱o̱ ña u̱ni̱ táꞌví ña kúu ndiꞌi tíki̱mi. Ta saá ku̱naa ñii ña u̱ni̱ táꞌví ndiví, ta ku̱naa ñii ña u̱ni̱ táꞌví ñoó.
REV 8:13 Ta saá xi̱to i̱, ta xi̱ni̱ so̱ꞌo i̱ ñii ñaángel, ta ndáchí ña ma̱ꞌñó ñoyívi ni̱no, ta xíꞌin ndiꞌi ndee̱ ña, ni̱ka̱ꞌa̱n ña, káchí ña saá: ―¡Ay! ¡Ay! ¡Ay! Ndáꞌví ní ni̱vi na táku̱ no̱o̱ ñoꞌo̱, chi ndeé ní xo̱ꞌvi̱ na táná inka̱ u̱ni̱ naángel tivi na tón trompeta. Ta vitin na u̱ni̱ ángel yóꞌo xa yóo tiꞌva na ña kixáꞌá ñii ñii na tivi na tón trompeta ―ni̱ka̱ꞌa̱n ñaángel.
REV 9:1 Ta ñaángel ñao̱ꞌo̱n ti̱vi ña tón trompeta, ta xi̱ni i̱ ñii tíki̱mi, tí ke̱e nda̱ ñoyívi ni̱no, ta na̱kava rí nda̱ no̱o̱ ñoꞌo̱. Ta na̱kiꞌin rí ñii llave ña nakoná yéꞌé yavi̱ káꞌno ña kónó ní.
REV 9:2 Ta tíki̱mi na̱koná rí yéꞌé yavi̱ káꞌno yóꞌo, ta kua̱ꞌa̱ ní ñi̱ꞌma̱ ki̱xáꞌá kée yuꞌu̱ yavi̱ yóꞌo. Ta yóo ña nda̱tán yóo ñi̱ꞌma̱ ña va̱xi ti̱xin xi̱to̱n káꞌno ña ndeé ní xíxi̱. Ta xíꞌin ñi̱ꞌma̱ yóꞌo ku̱naa no̱o̱ ño̱ꞌo káꞌno ña yéꞌe ndiví, ta ki̱sa kini ña ta̱chi̱ ña násita yó kutaku̱ yó.
REV 9:3 Ta ti̱xin ñi̱ꞌma̱ yóꞌo ke̱e kua̱ꞌa̱ ní títi̱ka tí náꞌno ní. Ta xa̱ndi̱ko̱n ki̱xáꞌá rí xíta̱ níꞌnó ndiꞌi rí, kua̱ꞌa̱n rí ndiꞌi saá xiiña no̱o̱ ñoꞌo̱. Ta Ndios ta̱xi ra ndee̱ xati̱ ndaꞌa̱ rí. Ta nda̱tán yóo ndee̱ xati̱ títisi̱ꞌma̱, saá yóo ndee̱ xati̱ títi̱ka yóꞌo.
REV 9:4 Ta Ndios xa̱ꞌnda chiño ra no̱o̱ rí, ni̱ka̱ꞌa̱n ra, káchí ra saá: ―O̱n sati̱ví ndó nda̱ ñii ña kúu ñaku̱ꞌu̱ kuíi̱, án yito̱n kuíi̱. Ta ndasaá kuiti ni̱vi na o̱n ko̱ó sello Ndios ta̱ꞌya̱ kómí, nayóꞌo kani ndó ta satakuéꞌe̱ ndó na ―káchí Ndios xíꞌin rí.
REV 9:5 Ta ndasaá kuiti o̱ꞌo̱n yo̱o̱ ta̱xi Ndios ndee̱ xati̱ ndaꞌa̱ rí ña saxo̱ꞌvi̱ ní rí ni̱vi. Ta o̱n vása ní‑taxi Ndios nda̱yí ndaꞌa̱ rí ña kaꞌni rí na. Ndeé ní xo̱ꞌvi̱ ni̱vi xíꞌin ña kini ní kíꞌvi̱ ko̱ñu na no̱o̱ káni rí na. Nda̱tán kini ní kíꞌvi̱ no̱o̱ káni títisi̱ꞌma̱, saá xo̱ꞌvi̱ ni̱vi yóꞌo.
REV 9:6 Ta ni̱vi na xo̱ꞌvi̱ ní ñayóꞌo, ndukú na ña ndixa kivi̱ na, ta o̱n kuchiño kixaa̱ ña kivi̱ na. Xíꞌin ndinoꞌo ini na ndukú na ña kivi̱ na xa̱ꞌa̱ ña o̱n xo̱ꞌvi̱ ka̱ na, ta saá ni, o̱n kuchiño kixaa̱ ña kivi̱ na.
REV 9:7 Ta títi̱ka náꞌno yóꞌo, náꞌa rí nda̱tán náꞌa tíkuáyí tí xa yóo tiꞌva ko̱ꞌo̱n xíꞌin natropa na káni táꞌan xíꞌin ni̱vi no̱o̱ yóo kua̱chi káꞌno. Ta nda̱tán náꞌa corona ñaoro, saá náꞌa ña kánóo si̱ni̱ ñii ñii títi̱ka náꞌno yóꞌo. Ta no̱o̱ tíyóꞌo, nda̱tán náꞌa no̱o̱ ni̱vi, saá náꞌa no̱o̱ rí.
REV 9:8 Ta yisi̱ si̱ni̱ títi̱ka náꞌno yóꞌo, nda̱tán náꞌa yisi̱ si̱ni̱ ñaꞌa̱, saá náꞌa yisi̱ si̱ni̱ rí. Ta no̱ꞌo rí, nda̱tán náꞌa no̱ꞌo tíleón, saá náꞌa no̱ꞌo rí.
REV 9:9 Ta ti̱xin rí xíꞌin ndiꞌi kándíká títi̱ka náꞌno yóꞌo, ndási̱ ña xíꞌin nina ka̱a ña o̱n takuéꞌe̱ rí. Ta ki̱vi̱ sákanda rí ndi̱xi̱n rí, ñii níꞌi̱ káyi ña, nda̱tán kúu níꞌi̱ káyi ka̱a ña ñóꞌo xa̱ꞌa̱ kua̱ꞌa̱ ní tón carreta tón síta kua̱ꞌa̱ ní tíkuáyí tí ñii síso̱ kama xíno kua̱ꞌa̱n no̱o̱ káni táꞌan ni̱vi no̱o̱ yóo kua̱chi, saá níꞌi̱ kánda ndi̱xi̱n rí ki̱vi̱ sákanda rí ña.
REV 9:10 Ta si̱ꞌma̱ títi̱ka náꞌno yóꞌo, ndeé ní si̱i̱n no̱o̱ ña, nda̱tán ña si̱i̱n yóo no̱o̱ si̱ꞌma̱ títisi̱ꞌma̱, saá yóo ña. Ta si̱ꞌma̱ rí kómí ña ndee̱ ña satakuéꞌe̱ ña ta saxo̱ꞌvi̱ ní ña ni̱vi. Saá chi tíyóꞌo kómí rí nda̱yí ña saxo̱ꞌvi̱ rí ni̱vi ti̱xin ña o̱ꞌo̱n yo̱o̱ kuiti.
REV 9:11 Ta ñakáꞌno ña xáꞌnda chiño no̱o̱ títi̱ka náꞌno yóꞌo kúu ñii níma̱ ndiva̱ꞌa, ña kúu ña ndíso chiño xíꞌin yavi̱ káꞌno ña kónó ní. Ta ñandiva̱ꞌa káꞌno yóꞌo na̱ní ña Abadón, to̱ꞌon hebreo, ta na̱ní ña Apolión to̱ꞌon griego, ta o̱vi̱ ki̱vi̱ yóꞌo ñii kóni kachí ña saá: Ña sándiꞌi xa̱ꞌa̱ ndiꞌi ña yóo.
REV 9:12 Ta ndiꞌi ñayóꞌo kúu ñano̱ó ñayo̱ꞌvi̱ ní ni̱xo̱ꞌvi̱ ni̱vi. Ta ni̱yaꞌa ña, ta kúma̱ni̱ ka̱ inka̱ o̱vi̱ ña va̱xi ñayo̱ꞌvi̱ ní xo̱ꞌvi̱ na.
REV 9:13 Ta ñaángel ñai̱ño̱ ti̱vi ña tón trompeta, ta saá xi̱ni̱ so̱ꞌo i̱ to̱ꞌon ña ki̱xi ma̱ꞌñó na̱ma̱ yi̱i̱ ñaoro ña yóo yatin no̱o̱ Ndios. Ta ñii ñii ti̱to̱n na̱ma̱ yi̱i̱ yóꞌo yóo ñii ña náꞌa nda̱tán náꞌa ndi̱ki̱ tíkiti̱, ta to̱ꞌon ña ni̱ka̱ꞌa̱n ki̱xi ña ma̱ꞌñó no̱o̱ yóo ndi̱ki̱ yóꞌo.
REV 9:14 Ta to̱ꞌon yóꞌo ni̱ka̱ꞌa̱n ña xíꞌin ñaángel ñai̱ño̱, ña níꞌi tón trompeta, ta káchí ña saá: ―Ndaxin ún ko̱mi̱ naángel na kúu na nóꞌni yuꞌu̱ yu̱ta káꞌno ña na̱ní Éufrates ―káchí ña.
REV 9:15 Ta saá ni̱nda̱xi̱n na, ta kua̱ꞌa̱n ndíka̱ ko̱mi̱ naángel yóꞌo, na kúu na xi̱noꞌni yuꞌu̱ yu̱ta. Saá chi mi̱i hora yóꞌo, ta mi̱i ki̱vi̱ yóꞌo, ta mi̱i yo̱o̱ yóꞌo, ta mi̱i kui̱ya̱ yóꞌo, xa chi̱tóni̱ Ndios koo tiꞌva naángel yóꞌo ña kaꞌni na ñii táꞌví no̱o̱ ña u̱ni̱ táꞌví ni̱vi na kúu ndiꞌi ni̱vi na táku̱ ñoyívi.
REV 9:16 Ta natropa na yóso kuáyí na kua̱ꞌa̱n no̱o̱ yóo kua̱chi, natropa yóꞌo kúu na o̱vi̱ ciento millón ni̱vi, chi saá xi̱ni̱ so̱ꞌo i̱ ndasaá kúu nayóꞌo.
REV 9:17 Ta xi̱ni i̱ kua̱ꞌa̱ ní kuáyí, ta natropa na yóso tíkuáyí yóꞌo, ndási̱ kándíká na xíꞌin ka̱a ña ni̱ka̱ꞌyi̱ u̱ni̱ color. Ñii ña ni̱ka̱ꞌyi̱ kúu ña kuáꞌá ní, nda̱tán yóo ñoꞌo̱ xíxi̱, yóo ña. Ta inka̱ ña ni̱ka̱ꞌyi̱ kúu ña color ndíꞌí, ña yóo nda̱tán ndíꞌí ñoyívi ni̱no. Ta inka̱ ña ni̱ka̱ꞌyi̱ kúu ña kuáán, ña káa nda̱tán káa ñoꞌo̱ káꞌndi ña na̱ní azufre. Ta si̱ni̱ tíkuáyí tí yóso natropa yóꞌo, nda̱tán náꞌa si̱ni̱ tíleón saá náꞌa si̱ni̱ rí. Ta yuꞌu̱ tíkuáyí yóꞌo ke̱e ñoꞌo̱ xíxi̱, xíꞌin ñi̱ꞌma̱, ta xíꞌin ñoꞌo̱ káꞌndi ña na̱ní azufre.
REV 9:18 Ta ñii táꞌví no̱o̱ ña u̱ni̱ táꞌví ni̱vi ña kúu ndiꞌi ni̱vi na táku̱ ñoyívi, ni̱xiꞌi̱ na, chi ni̱‑kuchiño na kundeé na no̱o̱ ñoꞌo̱ xíxi̱, ni no̱o̱ ñi̱ꞌma̱, ta ni no̱o̱ ñoꞌo̱ káꞌndi ña ke̱e yuꞌu̱ tíkuáyí.
REV 9:19 Ta ndee̱ tíkuáyí yóꞌo kúu ndee̱ ña káku yuꞌu̱ rí xíꞌin si̱ꞌma̱ rí. Saá chi si̱ꞌma̱ rí nda̱tán yóo ko̱o̱ xati̱, saá yóo ña, ta no̱o̱ si̱ꞌma̱ rí nda̱tán yóo si̱ni̱ ko̱o̱ xati̱, saá yóo ña, ta káni ña ta sátakuéꞌe̱ ña ni̱vi.
REV 9:20 Ta saá ni, ni̱vi na ni̱ndo̱o táku̱, na kúu na o̱n vása ní‑xiꞌi̱ xíꞌin ña ni̱xo̱ꞌvi̱ ní na, ta nayóꞌo nda̱ loꞌo ni̱‑xiin na nandikó ini na, ni o̱n vása ní‑xiin na sandakoo na kéꞌé na ña o̱n váꞌa. Ta ni o̱n vása ní‑sandakoo na ña kísa káꞌno na kua̱ꞌa̱ ní níma̱ ndiva̱ꞌa, ta o̱n vása ní‑sandakoo na ña kísa káꞌno na kua̱ꞌa̱ ní ñaídolo xíꞌin ñaimagen, ña o̱n si̱ví Ndios ndinoꞌo kúu, chi ñayóꞌo kuiti ku̱va̱ꞌa ña xíꞌin ka̱a ñaoro, án xíꞌin ka̱a ñaplata, án xíꞌin ka̱a ñabronce, án xíꞌin yu̱u̱, án xíꞌin yito̱n. Ta nda̱ ñii ñaídolo ni nda̱ ñii ñaimagen yóꞌo, o̱n vása kúchiño koto ña xíꞌin nduchu̱ no̱o̱ ña, ni o̱n vása kúchiño koni̱ so̱ꞌo ña xíꞌin so̱ꞌo ña, ni o̱n vása ki̱ví kaka ña xíꞌin xa̱ꞌa̱ ña.
REV 9:21 Ta ni̱vi na ni̱ndo̱o táku̱ yóꞌo, ni̱‑xiin na sandakoo na ña xáꞌni na inka̱ ni̱vi, ni o̱n vása ní‑xiin na sandakoo na chíkaa̱ na ña nákuati tásín na xa̱ꞌa̱ natáꞌan na, ni ni̱‑xiin na sandakoo na ña kísa kuíꞌná na. Ta nata̱a, ni o̱n vása ní‑sandakoo na kíꞌvi na kua̱chi xíꞌin náñaꞌa̱ ná o̱n si̱ví násíꞌí na kúu. Ta náñaꞌa̱, ni o̱n vása ní‑sandakoo ná kíꞌvi ná kua̱chi xíꞌin inka̱ ta̱a ta̱ o̱n si̱ví yii̱ ná kúu.
REV 10:1 Ta saá xi̱ni i̱ inka̱ ñaángel ña kómí nda̱yí káꞌno, ke̱e ña ñoyívi ni̱no, ta va̱xi noo ña nda̱ ñoyívi no̱o̱ ñoꞌo̱. Ndíxin níí ña vi̱ko̱ yaa, ta ñii ñakua̱ꞌnkú xi̱no nduu ña no̱o̱ yóo si̱ni̱ ña. Ta náyeꞌe no̱o̱ ñaángel yóꞌo, nda̱tán náyeꞌe ño̱ꞌo káꞌno ña yéꞌe ndiví. Ta nda̱tán yóo o̱vi̱ yito̱n siꞌi̱n tón síkón ní, tón yíta ndíso veꞌe síkón, saá yóo xa̱ꞌa̱ ñaángel yóꞌo. Ta nda̱tán náꞌa ña xíxi̱ xíꞌin ñoꞌo̱, saá náꞌa xa̱ꞌa̱ ñaángel yóꞌo.
REV 10:2 Ñii nomi tutu loꞌo ña na̱ndika kánóo ndaꞌa̱ ñaángel yóꞌo. Ta xa̱ꞌa̱ kuaꞌá ña ñíndichi ña no̱o̱ takuií mi̱ni, ta xa̱ꞌa̱ yitin ña, ñíndichi ña no̱o̱ ñoꞌo̱ yi̱chí.
REV 10:3 Ta xíꞌin ndiꞌi ndee̱ ñaángel yóꞌo ni̱nda̱ꞌyi ña. Nda̱tán ndáꞌyi tíleón, saá ni̱nda̱ꞌyi ña. Ta saá xa̱ndi̱ko̱n xi̱ni̱ so̱ꞌo i̱ nda̱tán káꞌndi ndáꞌyi sa̱vi̱ u̱xa̱ yichi̱, ta ti̱xin ñayóꞌo xi̱ni̱ so̱ꞌo i̱ ndiꞌi to̱ꞌon ña ni̱ka̱ꞌa̱n ña ni̱nda̱ꞌyi sa̱vi̱ yóꞌo.
REV 10:4 Ta saá, xa yóo tiꞌva i̱ taa i̱ to̱ꞌon yóꞌo, ta xi̱ni̱ so̱ꞌo i̱ inka̱ to̱ꞌon ña ki̱xi ñoyívi ni̱no, ta ni̱ka̱ꞌa̱n ña xíꞌin i̱: ―Chikaa̱ seꞌé ún ini mi̱i ún to̱ꞌon xi̱ni̱ so̱ꞌo ún ña ni̱ka̱ꞌa̱n nda̱tán káꞌndi ni̱nda̱ꞌyi sa̱vi̱ u̱xa̱ yichi̱, ta o̱n taa ún nda̱ ñii to̱ꞌon xi̱ni̱ so̱ꞌo ún yóꞌo ―káchí to̱ꞌon ña ki̱xi ñoyívi ni̱no xíꞌin i̱.
REV 10:5 Ta saá ñaángel ña ñíndichi xíꞌin ñii xa̱ꞌa̱ ña no̱o̱ takuií mi̱ni, ta xíꞌin inka̱ xa̱ꞌa̱ ña no̱o̱ ñoꞌo̱ yi̱chí, nda̱níꞌi ña ndaꞌa̱ kuaꞌá ña chí ni̱no,
REV 10:6 ta ni̱ka̱ꞌa̱n ña, káchí ña saá: ―Ndios kúu ta̱a ta̱ táku̱ ndiꞌi saá ki̱vi̱, ta ki̱sa va̱ꞌa ra ñoyívi ñoꞌo̱ xíꞌin ñoyívi ni̱no, xíꞌin ndiꞌi ña yóo ndiꞌi saá ñoyívi. Ta saá tuku ki̱sa va̱ꞌa ra takuií mi̱ni xíꞌin ndiꞌi ña ñóꞌo ti̱xin takuií mi̱ni yóꞌo. Ta mi̱i Ndios yóꞌo káchí ra ndí ndixa o̱n kundati ka̱ ra.
REV 10:7 Saá chi tá kixaa̱ ki̱vi̱ ñaángel ñau̱xa̱ tivi ña tón trompeta, tá mií saá kixáꞌá kundivi ndiꞌi ña chi̱tóni̱ Ndios xa̱ꞌa̱ ndiꞌi ni̱vi xíꞌin ndiꞌi ña ki̱sa va̱ꞌa ra. Ña chi̱tóni̱ Ndios yóꞌo xi̱kuu ña o̱n vása ní‑kunda̱a̱ va̱ꞌa ini ni̱vi, ta ndixa Ndios kasa ndivi ra ndiꞌi ña chi̱tóni̱ ra, nda̱tán yóo ña ni̱ka̱ꞌa̱n ra xíꞌin naprofeta, na xi̱kuu na ki̱sa chiño no̱o̱ ra kui̱ya̱ xi̱na̱ꞌá ―káchí ñaángel, xi̱ni̱ so̱ꞌo i̱.
REV 10:8 Ta saá tuku xi̱ni̱ so̱ꞌo i̱ to̱ꞌon ña ki̱xi nda̱ ñoyívi ni̱no, ta ni̱ka̱ꞌa̱n ña xíꞌin i̱: ―Kua̱ꞌa̱n kiꞌin ún nomi tutu loꞌo ña na̱ndika kánóo no̱o̱ ndaꞌa̱ ñaángel ña ñíndichi xíꞌin ñii xa̱ꞌa̱ ña no̱o̱ takuií mi̱ni, ta xíꞌin inka̱ xa̱ꞌa̱ ña no̱o̱ ñoꞌo̱ yi̱chí ―káchí to̱ꞌon xíꞌin i̱.
REV 10:9 Ta saá ni̱xa̱ꞌa̱n i̱ no̱o̱ ñaángel, ta ni̱ka̱ꞌa̱n i̱ xíꞌin ña: ―Taxi ún nomi tutu loꞌo ña níꞌi ún ndaꞌa̱ i̱. Ta ni̱ka̱ꞌa̱n ñaángel xíꞌin i̱: ―Va̱ꞌa kiꞌin ún tutu yóꞌo ta kaxi ún ña. Visi ní ña, nda̱tán visi ño̱ño̱, saá visi ndasa ña yuꞌu̱ ún. Ta saá ni, tá xaa̱ ña nda̱ ti̱xin ún, ta ndasa yo̱va̱ ña ndiꞌi ti̱xin ún ―káchí ñaángel xíꞌin i̱.
REV 10:10 Ta na̱kiꞌin i̱ nomi tutu loꞌo yóꞌo ndaꞌa̱ ñaángel, ta xa̱xi i̱ ña. Ta visi ní ni̱xi̱yo yuꞌu̱ i̱, ta saá ndu̱u yo̱va̱ ní ti̱xin i̱.
REV 10:11 Ta saá tuku ni̱ka̱ꞌa̱n ñaángel xíꞌin i̱, káchí ña saá: ―Xíni̱ ñóꞌó ka̱ꞌa̱n ndoso ún to̱ꞌon ña káꞌa̱n Ndios xa̱ꞌa̱ ña kundoꞌo kua̱ꞌa̱ ní ni̱vi, ta xa̱ꞌa̱ ña kundoꞌo narey na xáꞌnda chiño no̱o̱ na. Ta ni̱vi yóꞌo kúu na táku̱ kua̱ꞌa̱ ní ñoo válí xíꞌin kua̱ꞌa̱ ní ñoo náꞌno, ta káꞌa̱n na kua̱ꞌa̱ ní no̱o̱ to̱ꞌon ―saá ni̱ka̱ꞌa̱n ña xíꞌin i̱.
REV 11:1 Ta saá Ndios ta̱xi ra ñii yito̱n nda̱kú ndaꞌa̱ i̱, nda̱tán yóo ñii yito̱n tón chóꞌon ki̱ꞌva, saá yóo nó. Ta xi̱ni̱ so̱ꞌo i̱ to̱ꞌon ña káꞌa̱n ra, káchí ra saá xíꞌin i̱: ―Nakundichi ún, ta ko̱ꞌo̱n ún choꞌon ki̱ꞌva ún ndasaá kúu ñaki̱ꞌva kómí veꞌe ño̱ꞌo káꞌno, ta saá tuku choꞌon ki̱ꞌva ún na̱ma̱ yi̱i̱ ña ñíndichi ini veꞌe ño̱ꞌo yóꞌo, ta koto ún ta kaꞌvi ún ndasaá kúu ni̱vi na kísa káꞌno yi̱ꞌi̱ ini veꞌe ño̱ꞌo yóꞌo.
REV 11:2 Ta o̱n choꞌon ki̱ꞌva ún ñayoso̱ ndíka̱ ña yóo ke̱ꞌe veꞌe ño̱ꞌo káꞌno yóꞌo, chi ta̱xi i̱ yoso̱ ndíka̱ yóꞌo ndaꞌa̱ ni̱vi na o̱n si̱ví najudío kúu, na kúu na o̱n vása kándixa yi̱ꞌi̱. Nayóꞌo kukomí na nda̱yí ña kasa kini na ñoo yi̱i̱ no̱o̱ nákaa̱ veꞌe ño̱ꞌo káꞌno yóꞌo, ta o̱vi̱ si̱ko̱ o̱vi̱ yo̱o̱ kuchiño na keꞌé na saá.
REV 11:3 Ta yi̱ꞌi̱, tiꞌví i̱ o̱vi̱ ta̱a ta̱ ndíxin tiko̱to̱ to̱ón nda̱tán ndíxin ni̱vi na kíxaa̱ xáku no̱o̱ ni̱vi ni̱xiꞌi̱, ta o̱vi̱ ta̱yóꞌo ka̱ꞌa̱n ndoso ra to̱ꞌon i̱ ña nda̱a̱ no̱o̱ ni̱vi. Ta ñii mil o̱vi̱ ciento ki̱vi̱ koni̱ ñóꞌó nata̱a yóꞌo ña ka̱ꞌa̱n ndoso na to̱ꞌon yóꞌo ―káchí Ndios.
REV 11:4 Ta o̱vi̱ ta̱a yóꞌo, ta̱a ta̱ káꞌa̱n ndoso to̱ꞌon Ndios xíꞌin ni̱vi, yóo na nda̱tán yóo o̱vi̱ yito̱n tón olivo án o̱vi̱ ka̱a candelero. Chi o̱vi̱ tón olivo xíꞌin o̱vi̱ ka̱a candelero yíta ña no̱o̱ Ndios, ta̱a ta̱káꞌno no̱o̱ ndiꞌi ni̱vi xíꞌin ndiꞌi ña yóo.
REV 11:5 Tá koo ni̱vi na ndukú ndasaá satakuéꞌe̱ na o̱vi̱ nata̱a yóꞌo, ta saá ñoꞌo̱ xíxi̱ ña kee yuꞌu̱ nata̱a yóꞌo kaꞌmi ña ndiꞌi ni̱vi yóꞌo. Ta saá ndiꞌi ni̱vi na ndukú keꞌé ña o̱n váꞌa xíꞌin o̱vi̱ nata̱a yóꞌo, ndixa kivi̱ ndiꞌi ni̱vi yóꞌo.
REV 11:6 Ta o̱vi̱ nata̱a yóꞌo kómí na ndee̱ ña o̱n taxi na koon sa̱vi̱ ndiꞌi ki̱vi̱ ña koni̱ ñóꞌó na ka̱ꞌa̱n ndoso na to̱ꞌon Ndios no̱o̱ ni̱vi. Ta kómí na ndee̱ ña ndasa na ña nduu takuií ni̱i̱ kuáꞌá, ta kómí na ndee̱ ña keꞌé na ña xo̱ꞌvi̱ ní ni̱vi xíꞌin ndiꞌi saá no̱o̱ ña yo̱ꞌvi̱ ní. Ta kómí na ndee̱ xíꞌin nda̱yí keꞌé na saá, ndasaá yichi̱ kóni mi̱i na.
REV 11:7 Tá kixaa̱ ki̱vi̱ sandiꞌi o̱vi̱ nata̱a yóꞌo ka̱ꞌa̱n ndoso na to̱ꞌon Ndios, ta saá ñii kiti̱ tí káꞌno ní, tí kini ní yi̱yo káa, keta rí ti̱xin yavi̱ káꞌno ña kónó ní. Ta ndaa rí no̱o̱ ñoꞌo̱, ta kani táꞌan rí xíꞌin o̱vi̱ nata̱a yóꞌo. Ta kundeé rí no̱o̱ na, ta kaꞌni rí na.
REV 11:8 Ta yi̱kí ko̱ñu ndi̱í na o̱vi̱ ta̱a yóꞌo kundo̱o ña yichi̱ káꞌno ña yáꞌa ma̱ꞌñó ñoo káꞌno Jerusalén. Ta ñoo káꞌno yóꞌo kúu no̱o̱ xa̱ꞌni na Jesucristo Ta̱a ta̱Káꞌno no̱o̱ yó, chi ka̱takaa̱ ndaa na ra ndaꞌa̱ tón cruz. Ta ni̱vi na o̱n váꞌa na táku̱ ñoo káꞌno yóꞌo, ñii ki̱ꞌva yóo na nda̱tán ni̱xi̱yo ni̱vi na o̱n váꞌa na xi̱taku̱ ñoo Sodoma án ñoo Egipto kui̱ya̱ xi̱na̱ꞌá.
REV 11:9 Ta u̱ni̱ ki̱vi̱ sava, ndiꞌi saá no̱o̱ ni̱vi ñoyívi, na ke̱e ndiꞌi saá ñoo válí xíꞌin ñoo náꞌno, na kúu na káꞌa̱n ndiꞌi saá no̱o̱ to̱ꞌon, nayóꞌo kixaa̱ na koto na yi̱kí ko̱ñu ndi̱í na o̱vi̱ ta̱a yóꞌo. Ta nachiño o̱n taxi na nda̱yí ña ndu̱xu̱n yi̱kí ko̱ñu nata̱a yóꞌo.
REV 11:10 Ta ndiꞌi ni̱vi kusii̱ ní ini na xa̱ꞌa̱ ña ni̱xiꞌi̱ nata̱a yóꞌo, nda̱ nakuita na ka̱ꞌa̱n na viko̱, ta kixáꞌá na saníꞌi na ña̱ꞌa ndaꞌa̱ natáꞌan na chi ndeé ní kusii̱ ini na xa̱ꞌa̱ ña ni̱xiꞌi̱ nata̱a yóꞌo. Saá chi kani si̱ni̱ na ndí o̱vi̱ naprofeta yóꞌo kúu na kómí kua̱chi xa̱ꞌa̱ ña ni̱xo̱ꞌvi̱ ní ndiꞌi ni̱vi ñoyívi.
REV 11:11 Ta ndi̱ꞌi ya̱ꞌa u̱ni̱ ki̱vi̱ sava, ta Ndios ti̱ꞌví ra ta̱chi̱ yuꞌu̱ ra, ta ki̱xaa̱ ña kíꞌvi ña yi̱kí ko̱ñu ndi̱í na o̱vi̱ ta̱a yóꞌo, ta na̱taku̱ na. Ta saá na̱kuita na, ta ndiꞌi ni̱vi ni̱yi̱ꞌví ní na ña xi̱ni na ñayóꞌo.
REV 11:12 Ta saá nata̱a na na̱taku̱ yóꞌo, xi̱ni̱ so̱ꞌo na to̱ꞌon ña ki̱xi ñoyívi ni̱no, ta ndeé ní ni̱ka̱ꞌa̱n ña xíꞌin na, káchí ña saá: ―Naꞌa ndó ndaa ndó yóꞌo ―káchí ña. Ta ki̱xi ñii vi̱ko̱ yaa, ta xi̱no nduu ña na, ta nda̱a na, kua̱ꞌa̱n na nda̱ ñoyívi ni̱no. Ta ndiꞌi ni̱vi na kúu na sáa̱ ini xíni nayóꞌo, xi̱ni na ndasaá nda̱a na chí ñoyívi ni̱no.
REV 11:13 Ta mi̱i hora yóꞌo, ki̱xáꞌá ndeé ní táan, ta ñii táꞌví no̱o̱ ña u̱xu̱ táꞌví ña kúu ndiꞌi ñoo káꞌno yóꞌo, ndi̱ꞌi xa̱ꞌa̱ ña, ta u̱xa̱ mil ni̱vi ni̱xiꞌi̱ na. Ta ni̱vi na ni̱ka̱ku ni̱yi̱ꞌví ní na, ta ki̱xáꞌá na kísa káꞌno na Ndios ta̱ yóo ñoyívi ni̱no.
REV 11:14 Ta ñayóꞌo kúu ñao̱vi̱ ñayo̱ꞌvi̱ ní ni̱xo̱ꞌvi̱ ni̱vi. Ta va̱ꞌa kunda̱a̱ ini ndó ndí kúma̱ni̱ ka̱ xo̱ꞌvi̱ na ñau̱ni̱, ta xa yatin ní va̱xi ñau̱ni̱ yóꞌo.
REV 11:15 Ta ñaángel ñau̱xa̱ ti̱vi ña tón trompeta, ta xi̱ni̱ so̱ꞌo i̱ to̱ꞌon ña káꞌa̱n kua̱ꞌa̱ ní na yóo ñoyívi ni̱no, ta xíꞌin ndiꞌi ndee̱ na káchí na, káꞌa̱n na saá: Vitin Jesucristo, ta̱a ta̱ ti̱ꞌví Ndios saka̱ku ni̱vi, ki̱xáꞌá ra xáꞌnda chiño ra xíꞌin Ndios no̱o̱ ñoyívi no̱o̱ ñoꞌo̱. Ta ndiꞌi saá ki̱vi̱ ña va̱xi kaꞌnda chiño ra no̱o̱ ndiꞌi ni̱vi xíꞌin ndiꞌi ña ki̱sa va̱ꞌa ra, káchí kua̱ꞌa̱ ní to̱ꞌon ña ki̱xi ñoyívi ni̱no ña xi̱ni̱ so̱ꞌo i̱.
REV 11:16 Ta o̱ko̱ ko̱mi̱ nata̱a xi̱kua̱ꞌa̱ na ndóo no̱o̱ táyi̱ náꞌno tón to̱ꞌó, tón yóo yatin no̱o̱ yóo Ndios, xi̱kuxítí na, ta ni̱to̱nda̱a ta̱ꞌya̱ na nda̱ no̱o̱ ñoꞌo̱ ña ki̱sa to̱ꞌó na Ndios,
REV 11:17 ta káꞌa̱n na, káchí na saá: Tata Ndios, ta̱Káꞌno no̱o̱ ndi̱ kúu ún, Ta̱a ta̱ kómí ndiꞌi ndee̱ káꞌno kúu ún, yóꞌó kúu ta̱a ta̱ ndixa táku̱ vitin, yóꞌó kúu ta̱a ta̱ xa táku̱ nda̱ ki̱vi̱ no̱ó, ta táku̱ ka̱ ún ndiꞌi saá ki̱vi̱ ña va̱xi. Xíꞌin ndiꞌi mi̱i ndi̱ táxi ndi̱ ña táxaꞌvi ní ún, saá chi xíꞌin ndiꞌi ndee̱ káꞌno kómí ún, xa ki̱xáꞌá ún xáꞌnda chiño ún no̱o̱ ndiꞌi ni̱vi xíꞌin ndiꞌi ña ki̱sa va̱ꞌa ún.
REV 11:18 Kua̱ꞌa̱ ní ni̱vi ndiꞌi xiiña ñoyívi yóꞌo sáa̱ ní ini na xíni na yóꞌó, Ndios. Ta nayóꞌo ke̱ꞌé na kua̱ꞌa̱ ní no̱o̱ ña o̱n váꞌa ña sa̱saa̱ na ini ún. Ta vitin xa ki̱xaa̱ ki̱vi̱ saxo̱ꞌvi̱ ún ni̱vi yóꞌo xa̱ꞌa̱ ña o̱n váꞌa ke̱ꞌé na. Ta vitin xa ki̱xaa̱ ki̱vi̱ ña kasa nani ún xa̱ꞌa̱ ndiꞌi ni̱vi na kúu na xa ni̱xiꞌi̱, ta taxi ún ñava̱ꞌa ndaꞌa̱ naprofeta, na xi̱kuu na ki̱sa chiño no̱o̱ ún xi̱na̱ꞌá. Saá tuku taxi ún ñava̱ꞌa ndaꞌa̱ ndiꞌi ni̱vi na kúu nayi̱i̱ chi kándixa na yóꞌó ta kísa káꞌno na yóꞌó, án ni̱vi válí kúu na, án ni̱vi náꞌno kúu nayóꞌo, ta nakiꞌin na ñava̱ꞌa ndaꞌa̱ mi̱i ún. Ta sandiꞌi ún xa̱ꞌa̱ ndiꞌi ni̱vi na kúu na sa̱ndiꞌi xa̱ꞌa̱ ndiꞌi ña ki̱sa va̱ꞌa ún ñoyívi no̱o̱ ñoꞌo̱, saá káchí naxi̱kua̱ꞌa̱ xíꞌin Ndios.
REV 11:19 Ta saá na̱no̱na̱ yéꞌé veꞌe ño̱ꞌo káꞌno ña yóo ñoyívi ni̱no no̱o̱ yóo Ndios, ta xi̱ni i̱ ini veꞌe ño̱ꞌo yóꞌo nákaa̱ tón xa̱to̱n yi̱i̱. Tón yóꞌo káꞌa̱n xa̱ꞌa̱ ña chi̱ndúꞌu̱ Ndios ndixa kasa ndivi ra xa̱ꞌa̱ nañoo ra na kúu na ndíko̱n ñaꞌá. Ta saá xi̱ni i̱ kua̱ꞌa̱ ní náyeꞌe ta̱xa̱, ta xi̱ni̱ so̱ꞌo i̱ ña ndeé ní ndáꞌyi sa̱vi̱, ta ndeé ní síso̱, nda̱tán kua̱ꞌa̱ ní ni̱vi káꞌa̱n, saá kúu. Ta ndeé ní kóon ñíí, ta ndeé ní táan no̱o̱ ñoꞌo̱ ñoyívi.
REV 12:1 Ta saá xi̱ni i̱ ñoyívi ni̱no ñii seña ña káꞌno ní, chi xi̱ni i̱ ñii ñáñaꞌa̱, ndíxin níí ñá ño̱ꞌo káꞌno ña yéꞌe ndiví, ta ti̱xin xa̱ꞌa̱ ñá nákaa̱ tíyo̱o̱ tí yéꞌe ñoó, ta si̱ni̱ ñáyóꞌo kánóo ñii corona ña kómí u̱xu̱ o̱vi̱ ki̱mi.
REV 12:2 Ta ñóꞌo sa̱ꞌya ñá, ta ndeé ní ndáꞌyi ñá xíꞌin ña kíꞌvi̱ ñá, chi xa kóni kaku sa̱ꞌya ñá.
REV 12:3 Ta saá xi̱ni i̱ ñoyívi ni̱no inka̱ seña káꞌno ní, ña kúu ñii kiti̱ tí káꞌno ní, tí na̱ní dragón. Nda̱tán náꞌa ko̱o̱ naꞌá, saá náꞌa rí. Tí kuáꞌá kúu rí, ta yi̱yo ní káa rí, ta u̱xa̱ kúu si̱ni̱ rí, ta u̱xu̱ kúu ndi̱ki̱ rí, ta ñii ñii si̱ni̱ rí kánóo corona.
REV 12:4 Ta xíꞌin si̱ꞌma̱ rí sa̱noo rí ñii ña u̱ni̱ táꞌví ki̱mi ña kúu ndiꞌi ki̱mi tí yóo ñoyívi ni̱no, ta sa̱ko̱yo rí ndiꞌi tíki̱mi tí sa̱noo rí yóꞌo nda̱ no̱o̱ ñoꞌo̱. Ta tíko̱o̱ naꞌá yóꞌo ni̱xaa̱ rí, ta xi̱kundichi rí yatin no̱o̱ yóo ñaꞌa̱ ñá ñóꞌo sa̱ꞌya yóꞌo, ta ndáti rí kaku sa̱ꞌya ñá, ta xa yóo tiꞌva rí kaxi rí sa̱ꞌya ñá.
REV 12:5 Ta saá ka̱ku sa̱ꞌya ñá, ñii ta̱loꞌo, ta ta̱yóꞌo kuu ta̱a ta̱ kaꞌnda chiño xíꞌin ndiꞌi ndee̱ káꞌno Ndios no̱o̱ ni̱vi ndiꞌi saá ñoo ñoyívi chi kuniꞌi ra ñii ka̱a ña káni̱ ña kuchiño sandiꞌi xa̱ꞌa̱ ni̱vi na sáa̱ ini xíni ñaꞌá. Ta ki̱vi̱ ka̱ku sa̱ꞌya ñá ta̱loꞌo yóꞌo, ta naángel na̱kiꞌin na ra ndaꞌa̱ ñáñaꞌa̱ yóꞌo, ta kánóo ra no̱o̱ ndaꞌa̱ na kua̱noꞌo̱ na xíꞌin ra ta na̱xaa̱ na no̱o̱ yóo Ndios, ta̱a ta̱ yóo no̱o̱ táyi̱ yi̱i̱ tón to̱ꞌó káꞌno.
REV 12:6 Ta ñáñaꞌa̱ yóꞌo xíno ñá, ke̱e ñá kua̱ꞌa̱n ñá no̱o̱ yóo yuku̱ yi̱chí, ta ni̱xaa̱ ñá no̱o̱ xa ki̱sa ndivi Ndios koo ñá. Ta saá ñii mil o̱vi̱ ciento u̱ni̱ si̱ko̱ ki̱vi̱ Ndios chi̱ndeé ra ñáñaꞌa̱ yóꞌo, ña ta̱xi ra ñaxíxi ndaꞌa̱ ñá.
REV 12:7 Ta saá ki̱xáꞌá yóo kua̱chi káꞌno ñoyívi ni̱no. Ñaángel káꞌno ña na̱ní Miguel, xíꞌin ndiꞌi naángel na ndóo xíꞌin ña, ki̱xáꞌá na káni táꞌan na xíꞌin tíko̱o̱ naꞌá ta xíꞌin níma̱ ndiva̱ꞌa ña yóo xíꞌin rí.
REV 12:8 Ta ñaángel Miguel xíꞌin naángel na ndóo xíꞌin mi̱i ña, ku̱ndeé na no̱o̱ tíko̱o̱ naꞌá yóꞌo, ta ku̱ndeé na no̱o̱ ndiꞌi níma̱ ndiva̱ꞌa ña yóo xíꞌin rí. Ta saá o̱n vása ní‑xiyo ka̱ nda̱yí xi̱komí tíko̱o̱ naꞌá ña koo ka̱ rí ñoyívi ni̱no no̱o̱ yóo Ndios, ni níma̱ ndiva̱ꞌa ña yóo xíꞌin rí o̱n kuchiño koo ka̱ ña no̱o̱ yóo Ndios.
REV 12:9 Ta naángel na yóo xíꞌin Ndios ta̱va na tíko̱o̱ naꞌá xíꞌin ndiꞌi níma̱ ndiva̱ꞌa ña yóo xíꞌin rí, ta sa̱kana na tíyóꞌo ta saá sa̱kana na ndiꞌi níma̱ ndiva̱ꞌa ña yóo xíꞌin rí nda̱ ñoyívi no̱o̱ ñoꞌo̱. Ta tíko̱o̱ naꞌá yóꞌo kúu tíko̱o̱ yatá ní, ta inka̱ ki̱vi̱ rí kúu Satanás án ñaníma̱ ndiva̱ꞌa káꞌno. Ta ñaníma̱ ndiva̱ꞌa káꞌno yóꞌo kúu ña sándáꞌví ndiꞌi ni̱vi ñoyívi no̱o̱ ñoꞌo̱.
REV 12:10 Ta saá xi̱ni̱ so̱ꞌo i̱ ñii to̱ꞌon ña ke̱e ñoyívi ni̱no, ta ndeé ní ni̱ka̱ꞌa̱n ña, káchí ña saá: ―Xa ki̱xaa̱ ki̱vi̱ ña saka̱ku Ndios ni̱vi na ndíko̱n ñaꞌá. Vitin ki̱xaa̱ ki̱vi̱ ña Ndios sanáꞌa ra ndí mi̱i ra kómí ra ndiꞌi ndee̱ káꞌno, ta vitin kixáꞌá ra kaꞌnda chiño ra no̱o̱ ni̱vi ndiꞌi saá ñoyívi. Ta saá tuku Jesucristo, ta̱a ta̱ ti̱ꞌví Ndios saka̱ku ni̱vi, vitin kómí ra nda̱yí ña xáꞌnda chiño ra no̱o̱ ni̱vi ndiꞌi saá ñoyívi. Saá chi ñaníma̱ ndiva̱ꞌa káꞌno, xa ta̱va na ña, ña ke̱e ña ñoyívi ni̱no. Ta mi̱i ñaníma̱ ndiva̱ꞌa káꞌno yóꞌo kúu ña ndiví ñoó chíkaa̱ kua̱chi no̱o̱ Ndios sa̱ta̱ nañani yó xíꞌin náki̱ꞌva̱ yó na kúu na ndíko̱n Jesucristo.
REV 12:11 Ta vitin xa ku̱ndeé nayóꞌo no̱o̱ ñaníma̱ ndiva̱ꞌa káꞌno. Saá chi ni̱i̱ Ndikachi ña ni̱xi̱ta̱ ki̱vi̱ ni̱so̱ko̱ xíꞌin mi̱i rí, ta̱xi ña ndee̱ ndaꞌa̱ na. Ta saá tuku to̱ꞌon ña ndixa nda̱a̱ ña nda̱kuii̱n na xa̱ꞌa̱ Jesucristo, ta̱xi ña ndee̱ ndaꞌa̱ na, ta xíꞌin o̱vi̱ ndee̱ yóꞌo, ku̱ndeé na no̱o̱ ñandiva̱ꞌa káꞌno. Ta ni̱vi yóꞌo, nda̱ loꞌo o̱n vása ní‑yiꞌví na no̱o̱ ña kivi̱ na, ta ta̱xi xíꞌin mi̱i na kivi̱ na xa̱ꞌa̱ ña kándixa na Ndios.
REV 12:12 Ta saá, ¡ná kusii̱ ini ndiꞌi ndóꞌó, na kúu na táku̱ ñoyívi ni̱no no̱o̱ yóo Ndios! ¡Ta ndáꞌví ní ni̱vi na táku̱ no̱o̱ ñoꞌo̱! ¡Ta ndáꞌví ní ndiꞌi kiti̱ tí táku̱ ti̱xin takuií mi̱ni! Ndáꞌví ní ndiꞌi nayóꞌo, chi xa no̱o ñaníma̱ ndiva̱ꞌa káꞌno Satanás, ta ki̱xaa̱ ña no̱o̱ ñoꞌo̱, ta ki̱xaa̱ ña no̱o̱ takuií mi̱ni. Ndáꞌví ní ni̱vi, chi ndeé ní sáa̱ ini ñaníma̱ ndiva̱ꞌa káꞌno yóꞌo, chi xa xíni̱ ña ndí saloꞌo ní ki̱vi̱ kómí ña nda̱yí ña kúchiño kasa ndivi ña chiño o̱n váꞌa ―saá ni̱ka̱ꞌa̱n to̱ꞌon ña xi̱ni̱ so̱ꞌo i̱, ña ki̱xi ñoyívi ni̱no.
REV 12:13 Tá tíko̱o̱ naꞌá, tí kúu ñaníma̱ ndiva̱ꞌa káꞌno, na̱koto rí ta ku̱nda̱a̱ ini rí ndí xa sa̱kana na rí nda̱ no̱o̱ ñoꞌo̱, ta ki̱xáꞌá rí kua̱ꞌa̱n rí sa̱ta̱ ñáñaꞌa̱, ñá kúu ñá sa̱kán ka̱ku sa̱ꞌya ñii ta̱loꞌo.
REV 12:14 Ta Ndios ta̱xi ra ndaꞌa̱ ñáñaꞌa̱ yóꞌo o̱vi̱ ndi̱xi̱n títa̱si̱n káꞌno, ta saá nda̱chí ñá kua̱ꞌa̱n ñá nda̱ yuku̱ yi̱chí, ta ni̱xaa̱ ñá ñii xiiña ña xíká ní, no̱o̱ o̱n ko̱ó yatin tíko̱o̱ naꞌá. Ta yuku̱ yi̱chí yóꞌo Ndios u̱ni̱ kui̱ya̱ sava chi̱ndeé ra ñáñaꞌa̱ yóꞌo, ña ta̱xi ra ñaxíxi ndaꞌa̱ ñá.
REV 12:15 Ta saá tíko̱o̱ naꞌá ki̱xáꞌá rí ndúxan rí kua̱ꞌa̱ ní takuií, ta takuií kua̱ꞌa̱ ní yóꞌo ndu̱u rá ñii yu̱ta káꞌno ní ña kua̱ꞌa̱n rá sa̱ta̱ ñáñaꞌa̱, chi kóni tíko̱o̱ naꞌá yóꞌo ña tani ñá ta ndiꞌi xa̱ꞌa̱ ñá xíꞌin takuií yu̱ta yóꞌo.
REV 12:16 Ta mi̱i ñoꞌo̱ yi̱chí chi̱ndeé ña ñáñaꞌa̱ yóꞌo, chi na̱kuiná xíꞌin mi̱i ña ñii yavi̱ kóꞌó no̱o̱ xi̱ꞌi ña ndiꞌi takuií yu̱ta tá ke̱e yuꞌu̱ tíko̱o̱ naꞌá.
REV 12:17 Ta saá kini ní ka̱ ni̱saa̱ ini tíko̱o̱ naꞌá xi̱ni rí ñáñaꞌa̱, ta ke̱e rí kua̱ꞌa̱n rí kani táꞌan rí xíꞌin nasa̱ꞌya ñani ñá. Ta nasa̱ꞌya ñani ñáyóꞌo kúu ni̱vi na kísa ndivi ña xáꞌnda chiño Ndios, ta ni o̱n vása sándakoo na ña kándixa na to̱ꞌon ña nda̱a̱ xa̱ꞌa̱ Jesucristo.
REV 13:1 Ta saá yi̱ꞌi̱ ñíndichi i̱ yuꞌu̱ takuií mi̱ni, ta xi̱ni i̱ inka̱ kiti̱ káꞌno tí yi̱yo ní káa, ke̱ta rí ini takuií mi̱ni, ta u̱xa̱ kúu si̱ni̱ rí, ta yóo u̱xu̱ ndi̱ki̱ si̱ni̱ rí, ta kánóo ñii corona ñii ñii no̱o̱ ndi̱ki̱ si̱ni̱ rí. Ta no̱o̱ ñii ñii si̱ni̱ rí yóo ki̱vi̱ ña kúu to̱ꞌon ña kándiva̱ꞌa xa̱ꞌa̱ Ndios ña chíkaa̱ ni̱no̱ rí ñato̱ꞌó Ndios.
REV 13:2 Nda̱tán náꞌa tíndikaꞌa saá náꞌa rí. Ta nda̱tán náꞌa xa̱ꞌa̱ tíoso, saá náꞌa xa̱ꞌa̱ rí. Ta nda̱tán yóo yuꞌu̱ tíleón saá yóo yuꞌu̱ rí. Ta tíko̱o̱ naꞌá ta̱xi rí ndee̱ xíꞌin nda̱yí káꞌno ndaꞌa̱ tíkiti̱ yi̱yo ní káa yóꞌo, ta ta̱xi rí ña kaꞌnda chiño rí no̱o̱ kua̱ꞌa̱ ní ni̱vi ñoyívi no̱o̱ ñoꞌo̱.
REV 13:3 Ta ñii ña u̱xa̱ si̱ni̱ kómí tíkiti̱ yi̱yo ní káa yóꞌo, kini ní kónó ta̱kuéꞌe̱ ña, chi nda̱tán káa tí xa ni̱xiꞌi̱, saá káa rí. Ta saá ni, xa ndu̱va̱ꞌa si̱ni̱ rí ña ta̱kuéꞌe̱, ta ndiꞌi ni̱vi na táku̱ ñoyívi no̱o̱ ñoꞌo̱, nákaꞌnda ní ini na xíni na tíyóꞌo, ta ki̱xáꞌá na ndíko̱n na sa̱ta̱ rí.
REV 13:4 Ta saá ki̱xáꞌá ni̱vi kúxítí na no̱o̱ tíko̱o̱ naꞌá ña kísa káꞌno na rí, chi xa ta̱xi rí ndee̱ xíꞌin nda̱yí ndaꞌa̱ tíkiti̱ tí yi̱yo ní káa. Saá tuku ki̱xáꞌá ni̱vi yóꞌo kísa káꞌno na mi̱i kiti̱ tí yi̱yo ní káa, ta káꞌa̱n na xíꞌin táꞌan na, káchí na saá: ―¿Yu kúu na kuchiño koo nda̱tán yóo tíyóꞌo? ¿Yu kúu na kuchiño kundichi no̱o̱ rí ta kani táꞌan na xíꞌin rí? ―káchí na.
REV 13:5 Ta kiti̱ tí yi̱yo ní káa na̱kiꞌin rí nda̱yí ña ka̱ꞌa̱n rí to̱ꞌon ña kísa káꞌno xíꞌin mi̱i rí, ta kandiva̱ꞌa rí xa̱ꞌa̱ Ndios ña chikaa̱ ni̱no̱ rí ñato̱ꞌó Ndios. Ta o̱vi̱ si̱ko̱ o̱vi̱ yo̱o̱ xi̱komí rí nda̱yí ña ka̱ꞌa̱n rí saá ta xi̱komí rí nda̱yí ña kaꞌnda chiño rí no̱o̱ ni̱vi.
REV 13:6 Ta xíꞌin nda̱yí yóꞌo, na̱koná rí yuꞌu̱ rí, ta ki̱xáꞌá rí káꞌa̱n rí nina to̱ꞌon ña o̱n váꞌa xa̱ꞌa̱ Ndios, ta káꞌa̱n rí to̱ꞌon ndiva̱ꞌa xa̱ꞌa̱ ki̱vi̱ Ndios, ta káꞌa̱n rí to̱ꞌon ndiva̱ꞌa xa̱ꞌa̱ no̱o̱ yóo Ndios, ta káꞌa̱n rí to̱ꞌon ndiva̱ꞌa xa̱ꞌa̱ ndiꞌi ni̱vi na táku̱ ñoyívi ni̱no no̱o̱ yóo Ndios.
REV 13:7 Ta na̱kiꞌin rí nda̱yí ña kani táꞌan rí xíꞌin ni̱vi na ndíko̱n Ndios a̱nda̱ ku̱ndeé rí no̱o̱ na. Ta na̱kiꞌin rí nda̱yí ña kaꞌnda chiño rí no̱o̱ ndiꞌi saá no̱o̱ ni̱vi ñoyívi, na kúu na ki̱xi ndiꞌi saá ñoo no̱o̱ ñoꞌo̱, ta káꞌa̱n na ndiꞌi saá no̱o̱ to̱ꞌon.
REV 13:8 Ta ndiꞌi ni̱vi na táku̱ ñoyívi no̱o̱ ñoꞌo̱ kasa káꞌno na tíkiti̱ tí yi̱yo ní káa yóꞌo. Nayóꞌo kúu ni̱vi na o̱n ko̱ó ki̱vi̱ ni̱ka̱ꞌyi̱ no̱o̱ tutu yi̱i̱ ña kómí Ndikachi ñoyívi ni̱no. Ndikachi yóꞌo kúu tí ni̱taxi xíꞌin mi̱i ña ni̱xiꞌi̱ rí xa̱ꞌa̱ kua̱chi ni̱vi, ñii ki̱ꞌva nda̱tán yóo ña chi̱tóni̱ Ndios nda̱ ki̱vi̱ o̱n ta̱ꞌán ka̱ kasa va̱ꞌa ra ñoyívi. Ta no̱o̱ tutu yi̱i̱ ña kómí Ndikachi ñoyívi ni̱no, ni̱ka̱ꞌyi̱ ki̱vi̱ ndiꞌi ni̱vi na kutaku̱ xíꞌin Ndios ndiꞌi saá ki̱vi̱ ña va̱xi.
REV 13:9 Ta ndóꞌó, ni̱vi na yóo so̱ꞌo, chikaa̱ so̱ꞌo ndó ña káꞌa̱n to̱ꞌon yóꞌo.
REV 13:10 Tá yóo ni̱vi na chi̱tóni̱ Ndios kunda̱si̱ na ini veꞌe ka̱a, ta nayóꞌo xíni̱ ñóꞌó kunda̱si̱ na ini veꞌe ka̱a. Tá yóo ni̱vi na xa̱ꞌni inka̱ ni̱vi xíꞌin espada si̱i̱n, ta xíꞌin espada si̱i̱n kivi̱ na xáꞌni yóꞌo. To̱ꞌon yóꞌo kóni kachí ndí ni̱vi na ndíko̱n Ndios xíni̱ ñóꞌó sakuáꞌá na kundeé na xíꞌin ñayo̱ꞌvi̱ xo̱ꞌvi̱ na, ta o̱n sandakoo na ña kándixa na Ndios.
REV 13:11 Ta saá xi̱ni i̱ inka̱ kiti̱ tí yi̱yo ní káa, tíyóꞌo ke̱ta rí ti̱xin ñoꞌo̱. Yóo o̱vi̱ ndi̱ki̱ rí, nda̱tán yóo ndi̱ki̱ ndikachi saá yóo ña, ta nda̱tán yóo to̱ꞌon ña káꞌa̱n tíko̱o̱ naꞌá, saá káꞌa̱n rí.
REV 13:12 Tíyóꞌo kísa chiño rí no̱o̱ kiti̱ tíno̱ó tí xi̱komí ña kini ní kónó ña ta̱kuéꞌe̱ si̱ni̱ rí, ta vitin xa ndu̱va̱ꞌa si̱ni̱ rí. Ta tíno̱ó yóꞌo ta̱xi rí nda̱yí ndaꞌa̱ kiti̱ tí sa̱kán ke̱ta ti̱xin ñoꞌo̱, ta tío̱vi̱ yóꞌo ki̱xáꞌá rí xáꞌnda chiño rí no̱o̱ ndiꞌi ni̱vi na táku̱ no̱o̱ ñoꞌo̱. Káchí rí káꞌa̱n rí ndí xíni̱ ñóꞌó ndiꞌi ni̱vi kasa káꞌno na kiti̱ tíno̱ó tí xa ta̱kuéꞌe̱ si̱ni̱.
REV 13:13 Kiti̱ tío̱vi̱ yi̱yo ní káa yóꞌo, ke̱ꞌé rí seña náꞌno ní, ta̱nda̱ ta̱xi rí ndí nda̱ ñoyívi síkón ke̱e ñoꞌo̱ xíxi̱, ta ni̱ko̱yo ña nda̱ no̱o̱ ñoꞌo̱. Ta ndiꞌi ni̱vi xi̱to na ña ke̱ꞌé rí saá.
REV 13:14 Ta saá sa̱ndáꞌví rí ni̱vi na táku̱ ñoyívi no̱o̱ ñoꞌo̱ xíꞌin ñaseña náꞌno ke̱ꞌé rí. Ta kiti̱ tíno̱ó xi̱ni rí ndiꞌi ña ke̱ꞌé tío̱vi̱ yóꞌo. Ta saá kiti̱ tío̱vi̱ yóꞌo xa̱ꞌnda chiño rí no̱o̱ ni̱vi ña kasa va̱ꞌa na ñii na̱ꞌná káꞌno ña kundichi. Ñayóꞌo kúu ña na̱ꞌná tíkiti̱ tíno̱ó, tí kúu tí kónó ní ta̱kuéꞌe̱ si̱ni̱ xíꞌin espada si̱i̱n ní, ta xa ndu̱va̱ꞌa rí.
REV 13:15 Ta kiti̱ tío̱vi̱ yóꞌo na̱kiꞌin rí nda̱yí ña ku̱chiño taxi rí ta̱chi̱ rí ña ki̱ꞌvi ña na̱ꞌná káꞌno tíkiti̱ tíno̱ó, ña ñíndichi. Ta na̱ꞌná yóꞌo na̱kiꞌin ña ta̱chi̱ rí, ta saá ki̱xáꞌá ña káꞌa̱n ña, káchí ña saá: ―Ni̱vi na o̱n xi̱in kuxítí no̱o̱ i̱ ta kasa káꞌno na yi̱ꞌi̱, kivi̱ ndiꞌi nayóꞌo ―káchí na̱ꞌná yóꞌo.
REV 13:16 Ta kiti̱ tío̱vi̱ tí yi̱yo ní káa, xa̱ꞌnda chiño rí ña ka̱ꞌyi̱ ñii sello ñii ñii ni̱vi, án ni̱vi náꞌno, án ni̱vi kuálí kúu na, án ni̱vi nakuíká án nandáꞌví kúu na, án namozo na o̱n vása kómí nda̱yí sandakoo na ña kísa chiño na no̱o̱ napatrón na kúu na, án ni̱vi na kómí nda̱yí naka̱xin chiño ña kasa chiño mi̱i kúu na. Saá chi ndiꞌi ni̱vi xíni̱ ñóꞌó kukomí na sello yóꞌo ndaꞌa̱ kuaꞌá na án ta̱ꞌya̱ na.
REV 13:17 Tá o̱n ko̱ó sello yóꞌo kómí ndaꞌa̱ na án ta̱ꞌya̱ na, ta nda̱ ñii ni̱vi o̱n kuchiño na sata na ña xíni̱ ñóꞌó na, ni o̱n kuchiño na si̱kó na ñakíaꞌvi. Ta sello yóꞌo kúu ki̱vi̱ kiti̱ tíno̱ó, án número mi̱i tíno̱ó yóꞌo, tí yi̱yo ní káa.
REV 13:18 Yo̱ꞌvi̱ ní kunda̱a̱ ini yó xa̱ꞌa̱ kiti̱ yóꞌo, chi xíni̱ ñóꞌó ní ñandíchí va̱ꞌa si̱ni̱ yó. Tá yóo ni̱vi na kúnda̱a̱ ini, ta va̱ꞌa ndukú nayóꞌo yu kúu ña kóni kachí número mi̱i kiti̱ tí yi̱yo ní káa yóꞌo, chi número yóꞌo káꞌa̱n ña xa̱ꞌa̱ ñii ta̱a, ta número yóꞌo kúu i̱ño̱ ciento u̱ni̱ si̱ko̱ i̱ño̱.
REV 14:1 Ta saá xi̱ni i̱ Ndikachi ñíndichi rí no̱o̱ xi̱ki̱ ña na̱ní Sion. Kua̱ꞌa̱ ní ni̱vi ndóo xíꞌin rí, ta ta̱ꞌya̱ ndiꞌi nayóꞌo ni̱ka̱ꞌyi̱ ña xíꞌin sello Ndios, ña kúu ki̱vi̱ ra xíꞌin ki̱vi̱ Ndikachi. Ni̱vi yóꞌo kúu ñii ciento o̱vi̱ si̱ko̱ ko̱mi̱ mil.
REV 14:2 Ta saá xi̱ni̱ so̱ꞌo i̱ ñii ña ndeé ní níꞌi̱, ta káyi ña va̱xi ña, kée ña chí ñoyívi ni̱no. Nda̱tán ndeé ní níꞌi̱ káyi takuií kua̱ꞌa̱ ní, tá kóyo no̱o̱ síkón ní, saá ndeé ní níꞌi̱ ña, ta káyi ña. Ta nda̱tán ndeé ní ndáꞌyi sa̱vi̱, saá yóo ña va̱xi ña. Ta nda̱tán ndeé ní síso̱ ña sákáꞌa na kua̱ꞌa̱ ní tón arpa, saá yóo ña síso̱.
REV 14:3 Nani̱vi kua̱ꞌa̱ ní yóꞌo xíta na ñii yaa yi̱i̱ ña xa̱á, no̱o̱ yóo yatin táyi̱ yi̱i̱ tón to̱ꞌó káꞌno no̱o̱ yóo Ndios. Ta mi̱i yóꞌo yóo ko̱mi̱ ñatáku̱ xíꞌin o̱ko̱ ko̱mi̱ nata̱a xi̱kua̱ꞌa̱. O̱n ko̱ó ka̱ nda̱ ñii inka̱ na xíni̱ kúchiño kata yaa yi̱i̱ ña xa̱á yóꞌo. Ndasaá kuiti na kúu ñii ciento o̱vi̱ si̱ko̱ ko̱mi̱ mil ni̱vi yóꞌo kúu na tiꞌva kata yaa ña xa̱á yóꞌo. Ndios xa sa̱ka̱ku ra nayóꞌo no̱o̱ ni̱vi na o̱n váꞌa ñoyívi no̱o̱ ñoꞌo̱, ta saá kúchiño na kutaku̱ na xíꞌin ra.
REV 14:4 Ni̱vi yóꞌo kúu na xi̱ndaa va̱ꞌa xíꞌin mi̱i ña ni̱‑keꞌé na ña o̱n váꞌa án ñakini. Ta saá nandii kúu na, ta nda̱tán yóo nata̱a na o̱n vása ní‑tonda̱a nda̱ ñii ñaꞌa̱, saá yóo na. Ta ndiꞌi nayóꞌo, xíꞌin ña ndinoꞌo ini na, ndíko̱n na sa̱ta̱ Ndikachi nda̱ míchí kua̱ꞌa̱n rí. Ta Ndikachi yóꞌo kúu tí xa cha̱ꞌvi xa̱ꞌa̱ nayóꞌo xíꞌin ni̱i̱ rí ña ni̱xi̱ta̱. Ta nda̱tán yóo ñava̱ꞌa ña kúu ñano̱ó ña sóko̱ ni̱vi ndaꞌa̱ Ndios, saá yóo ni̱vi kua̱ꞌa̱ ní yóꞌo. Saá chi nayóꞌo ni̱so̱ko̱ xíꞌin mi̱i na ña kasa chiño na no̱o̱ Ndios ta no̱o̱ Ndikachi.
REV 14:5 Ta saá nda̱ ñii to̱ꞌon ña vatá o̱n ko̱ó ní‑kaꞌa̱n na, ni o̱n ko̱ó nda̱ ñii kua̱chi ndíso na no̱o̱ Ndios.
REV 14:6 Ta saá xi̱ni i̱ ñii ñaángel ndáchí ña ma̱ꞌñó ñoyívi ni̱no, ta ñaángel yóꞌo káꞌa̱n ndoso ña to̱ꞌon va̱ꞌa no̱o̱ ndiꞌi saá ni̱vi na táku̱ ndiꞌi saá xiiña ñoyívi no̱o̱ ñoꞌo̱. Ni̱vi yóꞌo kúu ndiꞌi saá no̱o̱ ni̱vi, na káꞌa̱n ndiꞌi saá no̱o̱ to̱ꞌon, ta ki̱xi na ndiꞌi saá ñoo náꞌno xíꞌin ñoo válí ñoyívi. Ta to̱ꞌon va̱ꞌa ña káꞌa̱n ñaángel nda̱ ñii ki̱vi̱ o̱n vása ndiꞌi xa̱ꞌa̱ ña, chi to̱ꞌon ña va̱xi no̱o̱ Ndios kúu ña.
REV 14:7 Ta xíꞌin ndiꞌi ndee̱, ñaángel káꞌa̱n ña, káchí ña saá: ―Kasa to̱ꞌó ndó Ndios ta kasa káꞌno ndó ra, chi xa ki̱xaa̱ ki̱vi̱ ndí Ndios kasa nani ra xa̱ꞌa̱ kua̱chi ndiꞌi ni̱vi. Kasa káꞌno ndó Ndios, ta̱a ta̱ ki̱sa va̱ꞌa ndiꞌi ñoyívi ni̱no xíꞌin ñoyívi no̱o̱ ñoꞌo̱ kúu ra, ta ki̱sa va̱ꞌa ra takuií mi̱ni xíꞌin ndiꞌi xiiña no̱o̱ káku takuií ―káchí ñaángel.
REV 14:8 Ta inka̱ ñaángel ñao̱vi̱ ña ndíko̱n sa̱ta̱ ñaángel yóꞌo, ndáchí ña ma̱ꞌñó ñoyívi ni̱no, ta káꞌa̱n ña káchí ña saá: ―Vitin ñoo káꞌno Babilonia xa na̱kava ña, ta ndu̱u ña ñoo ndáꞌví ní, ña o̱n ko̱ó ka̱ ndee̱ kómí, chi ñayóꞌo kúu yaꞌvi ña xa̱ꞌa̱ ña sa̱ndáꞌví ní ña ni̱vi ñoyívi. Nda̱tán yóo ñáñaꞌa̱ ñá kísi̱n xíꞌin kua̱ꞌa̱ ní nata̱a saá ni̱xi̱yo ñoo káꞌno Babilonia, chi ni̱vi nañoo yóꞌo na̱taxi xíꞌin mi̱i na ña keꞌé na kua̱ꞌa̱ ní no̱o̱ ña o̱n váꞌa. Ta ni̱vi na ñoo káꞌno Babilonia yóꞌo kéꞌé na nda̱tán kéꞌé ñii ñaꞌa̱ ñá ndeé ní chu̱ꞌu ndiꞌi ni̱vi ñoyívi ña koꞌo ní na vino xa̱ꞌa̱ ña saxíini rá na, ta keꞌé na kua̱ꞌa̱ ní no̱o̱ ña o̱n váꞌa, ñii ki̱ꞌva nda̱tán ke̱ꞌé mi̱i ñá ―káchí ñaángel.
REV 14:9 Ta inka̱ ñaángel ñau̱ni̱ ndíko̱n ña sa̱ta̱ ñaángel ñao̱vi̱, ndáchí ña ma̱ꞌñó ñoyívi ni̱no, ta xíꞌin ndiꞌi ndee̱ ña, ni̱ka̱ꞌa̱n ña, káchí ña saá: ―Ndiꞌi ni̱vi na kísa káꞌno tíkiti̱ tí yi̱yo ní káa, ta kísa káꞌno na na̱ꞌná rí ña ñíndichi, ta táxi na ka̱ꞌyi̱ sello tíkiti̱ yóꞌo ndaꞌa̱ na án ta̱ꞌya̱ na,
REV 14:10 ta nayóꞌo yo̱ꞌvi̱ ní xo̱ꞌvi̱ na, chi ndixa sáa̱ ini Ndios xíni ra ña o̱n váꞌa kéꞌé na, ta saxo̱ꞌvi̱ ra na xa̱ꞌa̱ ña o̱n váꞌa kéꞌé na. Ta ndixa yo̱ꞌvi̱ xo̱ꞌvi̱ nayóꞌo xíꞌin ñoꞌo̱ xíxi̱, ta xíꞌin ñoꞌo̱ káꞌndi ña na̱ní azufre. Ta ndiꞌi naángel xíꞌin Ndikachi koto na ña xóꞌvi̱ nayóꞌo.
REV 14:11 Ta ndiꞌi saá ki̱vi̱ ña va̱xi, ndaa ñi̱ꞌma̱ ñoꞌo̱ ña xíxi̱ no̱o̱ xóꞌvi̱ ní ni̱vi yóꞌo. Ta ni ndiví, ta ni ñoó o̱n kuchiño nakindée nani̱vi yóꞌo, na kúu na ki̱sa káꞌno kiti̱ tí yi̱yo ní káa, ta ki̱sa káꞌno na na̱ꞌná rí, ta ta̱xi na ta̱ꞌya̱ na ña ni̱ka̱ꞌyi̱ sello tíkiti̱ yóꞌo ―káchí ñaángel ñau̱ni̱, xi̱ni̱ so̱ꞌo i̱.
REV 14:12 Ta saá ndiꞌi ni̱vi na kándixa Jesucristo ta kísa ndivi na ña xáꞌnda chiño Ndios, xíni̱ ñóꞌó kasa ndee̱ xíꞌin mi̱i na ña kundeé ka̱ na xíꞌin ña yo̱ꞌvi̱ xo̱ꞌvi̱ na, ta o̱n sandakoo na yichi̱ Ndios.
REV 14:13 Ta saá xi̱ni̱ so̱ꞌo i̱ to̱ꞌon ña ki̱xi ñoyívi ni̱no, ni̱ka̱ꞌa̱n ña xíꞌin i̱, káchí ña saá: ―Taa ún to̱ꞌon yóꞌo: “Ki̱vi̱ vitin ta ndiꞌi saá ki̱vi̱ ña va̱xi, ndiꞌi ni̱vi na ndíko̱n Jesucristo, táná kivi̱ na xa̱ꞌa̱ ña kándixa na ra, ta Ndios taxi ra ña kunakaa̱ ñasi̱i̱ ini nayóꞌo” ―káchí to̱ꞌon ña xi̱ni̱ so̱ꞌo i̱. Ta saá ni̱ka̱ꞌa̱n Níma̱ Ndios, káchí ña saá: ―Ndixa saá yóo ña, chi ki̱vi̱ xaa̱ ni̱vi yóꞌo ñoyívi ni̱no, ndixa nakindée na, chi xa ku̱ndivi chiño ke̱ꞌé na ñoyívi no̱o̱ ñoꞌo̱. Ta saá ni, Ndios nákáꞌán ra ndiꞌi chiño va̱ꞌa ña ki̱sa ndivi na, ta saá ñoyívi ni̱no nakiꞌin na ña yaꞌvi na xa̱ꞌa̱ chiño va̱ꞌa yóꞌo ―saá káchí Níma̱ Ndios, xi̱ni̱ so̱ꞌo i̱.
REV 14:14 Ta saá xi̱to i̱, ta xi̱ni i̱ ñii vi̱ko̱ yaa, ta no̱o̱ vi̱ko̱ yaa yóꞌo, yóo ñii ta̱a ta̱ nda̱tán káa ni̱vi saá káa ra. Ñii corona ñaoro kánóo si̱ni̱ ta̱yóꞌo, ta níꞌi ra ñii ka̱a si̱i̱n ña chikíꞌí no̱o̱. Tá káa ñii kiꞌi̱ káꞌno ní, saá káa ña.
REV 14:15 Ta inka̱ ñaángel ke̱ta ña no̱o̱ yóo Ndios ñoyívi ni̱no. Ta xíꞌin ndiꞌi ndee̱ ña, ni̱ka̱ꞌa̱n ña xíꞌin ta̱ yóo no̱o̱ vi̱ko̱ yaa yóꞌo, káchí ña saá: ―Vitin xíꞌin ka̱a si̱i̱n níꞌi ún, kixáꞌá ún kaꞌnda ún ndiꞌi ña xa yóo tiꞌva nakaya ún, chi vitin xa ki̱xaa̱ ki̱vi̱ ña kixáꞌá ún nakaya ún ñayóꞌo no̱o̱ ñoꞌo̱ ―káchí ñaángel xíꞌin ra.
REV 14:16 Ta saá ta̱a ta̱ yóo no̱o̱ vi̱ko̱ yaa, ki̱xaa̱ ra no̱o̱ ñoꞌo̱, ta ki̱xáꞌá ra xíꞌin ka̱a si̱i̱n níꞌi ra, xáꞌnda ra ndiꞌi ña xa yóo tiꞌva nakiꞌin ra no̱o̱ ñoꞌo̱.
REV 14:17 Ta saá ke̱ta inka̱ ñaángel no̱o̱ yóo Ndios ñoyívi ni̱no, ta níꞌi ña inka̱ ka̱a si̱i̱n, ña chikíꞌí no̱o̱. Tá káa ñii kiꞌi̱ káꞌno ní, saá káa ña.
REV 14:18 Ta inka̱ ñaángel ke̱ta ña no̱o̱ yóo na̱ma̱ yi̱i̱ ña ñíndichi no̱o̱ Ndios ñoyívi ni̱no. Ta ñaángel yóꞌo kúu ña kómí nda̱yí ña kaꞌnda chiño ña no̱o̱ ñoꞌo̱ xíxi̱. Ta xíꞌin ndiꞌi ndee̱ ña, ni̱ka̱ꞌa̱n ña xíꞌin ñaángel ña níꞌi ka̱a si̱i̱n, káchí ña saá xíꞌin ña: ―Ta xíꞌin ka̱a si̱i̱n níꞌi ún, kixáꞌá ún kaꞌnda ún ndiꞌi tíuva, chi xa ni̱xi̱no̱ rí.
REV 14:19 Ta saá ñaángel yóꞌo no̱o ña no̱o̱ ñoꞌo̱, ta ki̱xáꞌá ña xáꞌnda ña ndiꞌi tíuva. Ta ta̱an ña tíuva yóꞌo ñii xiiña no̱o̱ xa ku̱va̱ꞌa koꞌon rí, ta kundo̱so̱ na rí ña kee nduta̱ rí. Ña kundo̱so̱ na tíuva yóꞌo káꞌa̱n ña xa̱ꞌa̱ ña ndeé ní xo̱ꞌvi̱ ni̱vi na o̱n vása ní‑xiin kandixa Ndios. Saá chi Ndios sáa̱ ini ra xíni ra ña o̱n váꞌa kéꞌé ni̱vi yóꞌo.
REV 14:20 Ta no̱o̱ xi̱ndo̱so̱ na ndiꞌi tíuva yóꞌo kúu ña ñii xiiña ke̱ꞌe sa̱ta̱ na̱ma̱ ña xi̱no nduu ñoo káꞌno. Ta ndiꞌi nduta̱ tá ke̱e no̱o̱ xi̱ndo̱so̱ na rí, ndu̱u rá kua̱ꞌa̱ ní ni̱i̱ kuáꞌá. Nda̱tán kua̱ꞌa̱ ní takuií yu̱ta tá kónó ní ta xíno rá kua̱ꞌa̱n rá, saá kua̱ꞌa̱n ni̱i̱ yóꞌo. Ta ña kua̱ꞌa̱ ní ni̱i̱ yóꞌo sa̱kutú ña ñii xiiña, ña kúu u̱ni̱ ciento kilómetro ñandíka̱. Ta ñakónó ni̱i̱ yóꞌo, ta saá tá ñíndichi ñii tíkuáyí ini ni̱i̱ yóꞌo, ta xáa̱ ña nda̱ yuꞌu̱ tíyóꞌo.
REV 15:1 Ta saá xi̱ni i̱ ñoyívi ni̱no ñii seña káꞌno ní, ta na̱kaꞌnda ní ini i̱ xi̱ni i̱ ña. Saá chi xi̱ni i̱ u̱xa̱ naángel na kómí nda̱yí ña taxi na u̱xa̱ no̱o̱ ñayo̱ꞌvi̱ ní xo̱ꞌvi̱ ni̱vi, tá xa yatin to̱nda̱a ki̱vi̱ sondíꞌí ñoyívi. Ta ndixa kundivi ña u̱xa̱ yo̱ꞌvi̱ ní yóꞌo, ta saá ya̱a̱ ña sáa̱ ní ini Ndios xíni ra ña o̱n váꞌa kéꞌé ni̱vi.
REV 15:2 Ta saá xi̱ni i̱ ñii xiiña, tá káa takuií mi̱ni saá káa ña, ta no̱o̱ ña, nda̱tán yóo yéꞌe no̱o̱ yu̱yu̱ yéꞌe, saá yóo no̱o̱ ña. Ta ki̱vi̱ nátaxa ña, ndúu ña nda̱tán yóo ñoꞌo̱ kuáꞌá ña xíxi̱. Ta yuꞌu̱ takuií mi̱ni yóꞌo yíta kua̱ꞌa̱ ní ni̱vi na kúu na xa ku̱ndeé no̱o̱ kiti̱ tí yi̱yo ní káa, ta ni o̱n vása ní‑kisa káꞌno na na̱ꞌná rí ña ñíndichi, ni o̱n vása ní‑taxi na ka̱ꞌyi̱ ta̱ꞌya̱ na xíꞌin sello ña kómí número tíkiti̱ yóꞌo, ña ndáto̱ꞌon xa̱ꞌa̱ ndasaá na̱ní rí. Ta ñii ñii ni̱vi na ku̱ndeé no̱o̱ kiti̱ yóꞌo, níꞌi na tón arpa tón ta̱xi Ndios ndaꞌa̱ na.
REV 15:3 Ta nayóꞌo xíta na yaa yi̱i̱ ña kísa káꞌno na Ndios xíꞌin Ndikachi. Nda̱tán yóo yaa yi̱i̱ ña xi̱ta ta̱Moisés, ta̱a ta̱ ki̱sa chiño no̱o̱ Ndios kui̱ya̱ xi̱na̱ꞌá, saá yóo yaa xíta nayóꞌo, ta káꞌa̱n na, xíta na saá: Tata Yivá yó Ndios, yóꞌó kúu ta̱ kómí ndiꞌi ndee̱. Ta náꞌno ní, ta va̱ꞌa ní ndiꞌi chiño ña kísa ndivi ún. Ta ña nda̱a̱ ta ña ndixa kúu yichi̱ ún. Ta ñii la̱á yóꞌó kúu ta̱Rey ta̱ xáꞌnda chiño no̱o̱ ndiꞌi ñoo ñoyívi.
REV 15:4 Ndiꞌi ni̱vi xíni̱ ñóꞌó kasa to̱ꞌó na yóꞌó, Tata Yivá yó Ndios, ta xíni̱ ñóꞌó kasa káꞌno na yóꞌó, chi ñii la̱á yóꞌó kuiti kúu ta̱a ta̱yi̱i̱ ndinoꞌo. Ndiꞌi ni̱vi na ki̱xi ndiꞌi saá ñoo kixaa̱ na no̱o̱ ún, ta kasa káꞌno na yóꞌó, chi kunda̱a̱ ini na ndí yóꞌó kúu ta̱nda̱a̱, ta xíꞌin ña ndixa nda̱a̱ kísa nani ún xa̱ꞌa̱ kua̱chi, saá xíta na ñoyívi ni̱no, xi̱ni̱ so̱ꞌo i̱.
REV 15:5 Ta saá xi̱to i̱ ñoyívi ni̱no, ta xi̱ni i̱ na̱no̱na̱ veꞌe ño̱ꞌo káꞌno. Ta ini veꞌe ño̱ꞌo yóꞌo yóo ñii xiiña ñayi̱i̱ ní no̱o̱ yóo ñayi̱i̱ ña táxi nakáꞌán ni̱vi ña ndixa Ndios kasa ndivi ra to̱ꞌon ña chi̱ndúꞌu̱ ra ni̱ka̱ꞌa̱n ra kui̱ya̱ xi̱na̱ꞌá.
REV 15:6 Ta mi̱i xiiña yi̱i̱ ní yóꞌo, ke̱e u̱xa̱ naángel. Ta kómí na nda̱yí ña taxi na u̱xa̱ no̱o̱ ñayo̱ꞌvi̱ ní xo̱ꞌvi̱ ni̱vi ñoyívi ki̱vi̱ ña va̱xi. Naángel yóꞌo ndíxin na tiko̱to̱ ñalino ndii, ña yaa ní kúu ña, ta yéꞌe ní tiko̱to̱ yaa yóꞌo. Ta ñii ñii naángel yóꞌo nóꞌni kándíká na xíꞌin ñii ña kúu nina oro.
REV 15:7 Ta saá ñii ñatáꞌan ña ko̱mi̱ táku̱ ña yóo yatin no̱o̱ táyi̱ tón yi̱i̱ tón to̱ꞌó káꞌno, ta̱xi ña ndaꞌa̱ ñii ñii naángel yóꞌo ñii copa ñaoro. Ta ñii ñii copa yóꞌo chútú ña xíꞌin ña sáa̱ ini Ndios, ta̱a ta̱ táku̱ ndiꞌi saá ki̱vi̱, chi ndixa Ndios saxo̱ꞌvi̱ ra ni̱vi xa̱ꞌa̱ ña o̱n váꞌa kéꞌé na.
REV 15:8 Ta ini veꞌe ño̱ꞌo káꞌno chútú ña xíꞌin ñi̱ꞌma̱ ña va̱xi kana no̱o̱ yóo Ndios. Chi ñi̱ꞌma̱ yóꞌo káꞌa̱n ña xa̱ꞌa̱ ndee̱ káꞌno Ndios, ta káꞌa̱n ña xa̱ꞌa̱ ñava̱ꞌa livi yéꞌe kómí Ndios. Ta nda̱ ñii ni̱vi, ta nda̱ ñii naángel o̱n vása kómí na nda̱yí ki̱ꞌvi na ini veꞌe ño̱ꞌo yóꞌo a̱nda̱ ná ndiꞌi yaꞌa ña u̱xa̱ yo̱ꞌvi̱ ní xo̱ꞌvi̱ ni̱vi.
REV 16:1 Ta saá xi̱ni̱ so̱ꞌo i̱ to̱ꞌon ña ndeé ní ni̱ka̱ꞌa̱n. To̱ꞌon yóꞌo ki̱xi ini veꞌe ño̱ꞌo káꞌno ñoyívi ni̱no, ta ni̱ka̱ꞌa̱n ña xíꞌin u̱xa̱ naángel, káchí ña saá: ―Kua̱ꞌa̱n ndó ta nandiso ndee ndó no̱o̱ ñoyívi ñoꞌo̱ ña u̱xa̱ copa no̱o̱ ñóꞌo ña sáa̱ ini Ndios.
REV 16:2 Ta saá ñaángel ñano̱ó ke̱e ña kua̱ꞌa̱n ña, ta na̱ndiso ndee ña copa níꞌi ña no̱o̱ ñoꞌo̱ ñoyívi. Ta saá ndiꞌi ni̱vi na kómí sello tíkiti̱ yi̱yo ní káa, na kúu na ki̱sa káꞌno na̱ꞌná tíkiti̱ yóꞌo ña ñíndichi, ta ñii ñii ni̱vi yóꞌo, ka̱ku ñii ndi̱ꞌi táꞌyí no̱o̱ ko̱ñu na. Ta ndi̱ꞌi táꞌyí yóꞌo kíꞌvi̱ ní ña, ta kini ní káa ña.
REV 16:3 Ta saá ñaángel ñao̱vi̱ na̱ndiso ndee ña copa níꞌi ña no̱o̱ takuií mi̱ni. Ta saá takuií yóꞌo ndu̱u rá nina ni̱i̱ kuáꞌá. Nda̱tán yóo ni̱i̱ ni̱vi na xa̱ꞌni na xíꞌin ña kini ní sa̱takuéꞌe̱ na nayóꞌo, saá yóo ña. Ta saá ni̱xiꞌi̱ ndiꞌi tia̱ká xíꞌin ndiꞌi kiti̱ tí táku̱ ini takuií mi̱ni.
REV 16:4 Ta saá ñaángel ñau̱ni̱ na̱ndiso ndee ña copa níꞌi ña no̱o̱ takuií yu̱ta xíꞌin ndiꞌi xiiña no̱o̱ káku takuií, ta takuií yóꞌo ndu̱u rá nina ni̱i̱ kuáꞌá.
REV 16:5 Ta xi̱ni̱ so̱ꞌo i̱ to̱ꞌon ña ni̱ka̱ꞌa̱n ñaángel ña kúu ña ndíso chiño xíꞌin takuií, ta káchí ña saá xíꞌin Ndios: ―Yóꞌó kúu Ndios Ta̱a ta̱Yi̱i̱, ta yóꞌó kúu ta̱a ta̱ xa táku̱ a̱nda̱ ki̱vi̱ no̱ó, ta táku̱ ún ndiꞌi saá ki̱vi̱. Ta xíꞌin ñanda̱a̱ ki̱sa nani ún xa̱ꞌa̱ kua̱chi ni̱vi, ta ni̱ka̱ꞌa̱n ún ndí xíni̱ ñóꞌó xo̱ꞌvi̱ ni̱vi xa̱ꞌa̱ ña o̱n váꞌa ke̱ꞌé na.
REV 16:6 Saá chi ni̱vi o̱n váꞌa yóꞌo, xa̱ta na ni̱i̱ ni̱vi na kándixa yóꞌó Ndios, ta xa̱ꞌni ñaꞌá na. Ta ñii ki̱ꞌva saá xa̱ta na ni̱i̱ naprofeta na ki̱sa chiño no̱o̱ mi̱i ún, ta xa̱ꞌni na nayóꞌo. Ta vitin mi̱i ún táxi ún ña xo̱ꞌvi̱ ní na xa̱ꞌa̱ ni̱i̱ ni̱vi yóꞌo ña xa̱ta na, chi ña xo̱ꞌvi̱ na saá kúu yaꞌvi na xa̱ꞌa̱ ña xa̱ꞌni na ni̱vi na xi̱ndiko̱n yóꞌó ―káchí ñaángel xíꞌin Ndios.
REV 16:7 Ta saá xi̱ni̱ so̱ꞌo i̱ inka̱ to̱ꞌon ña va̱xi no̱o̱ ñíndichi na̱ma̱ yi̱i̱ ña yóo ini veꞌe ño̱ꞌo Ndios ñoyívi ni̱no. Ta ni̱ka̱ꞌa̱n ña káchí ña saá: ―Tata Ndios, yóꞌó kúu Ta̱a ta̱Káꞌno ta̱ kómí ndiꞌi ndee̱. Ta xíꞌin ñanda̱a̱, ta xíꞌin ñandixa kísa nani ún ndiꞌi kua̱chi ni̱vi ―káchí to̱ꞌon ña xi̱ni̱ so̱ꞌo i̱.
REV 16:8 Ta saá ñaángel ñako̱mi̱ na̱ndiso ndee ña copa ña níꞌi ña sa̱ta̱ ño̱ꞌo káꞌno ña yéꞌe ndiví. Ta Ndios ta̱xi ra ña kukomí ño̱ꞌo yéꞌe yóꞌo ndee̱ ña ndeé ní yeꞌe ña, ta sandi̱i̱ ña ni̱vi xíꞌin kaꞌni̱ ña.
REV 16:9 Ndiꞌi ni̱vi kini ní ndi̱i̱ ko̱ñu na xíꞌin kaꞌni̱ ño̱ꞌo yóꞌo. Ta saá ka̱ꞌa̱n na to̱ꞌon ndiva̱ꞌa xa̱ꞌa̱ Ndios, ta̱a ta̱ kómí nda̱yí no̱o̱ ña xóꞌvi̱ na. Ta ni̱vi yóꞌo nda̱ loꞌo o̱n vása ní‑xiin na nandikó ini na no̱o̱ ña o̱n váꞌa kéꞌé na, ni o̱n vása ní‑xiin na kasa káꞌno na Ndios.
REV 16:10 Ta saá ñaángel ñao̱ꞌo̱n na̱ndiso ndee ña copa níꞌi ña no̱o̱ táyi̱ káꞌno no̱o̱ xáꞌnda chiño kiti̱ tí yi̱yo ní káa. Ta ndiꞌi xiiña no̱o̱ xáꞌnda chiño rí ki̱xaa̱ ña ku̱naa ndiꞌi, ni o̱n vása ka̱ loꞌo tívi kuchiño koto ni̱vi. Ta ni̱vi na yóo no̱o̱ xáꞌnda chiño rí, ndeé ní xóꞌvi̱ na xíꞌin ña káꞌu̱n ní ko̱ñu na, ta̱nda̱ ki̱xáꞌá na xáxi ndoso na no̱o̱ yáa̱ mi̱i na xíꞌin ña xóꞌvi̱ na, chi o̱n vása kúndeé na xíꞌin ña káꞌu̱n ní ko̱ñu na.
REV 16:11 Ta saá ni̱ka̱ꞌa̱n ka̱ na to̱ꞌon ndiva̱ꞌa xa̱ꞌa̱ Ndios, chi ndeé ní yo̱ꞌvi̱ xóꞌvi̱ na xíꞌin ña káꞌu̱n ní no̱o̱ ni̱ndi̱i̱ ko̱ñu na, ta ndeé ní ndóꞌo na xíꞌin no̱o̱ ka̱na ndi̱ꞌi táꞌyí ko̱ñu na. Ta saá ni, o̱n vása ní‑xiin na nandikó ini na, ni o̱n vása ní‑xiin na sandakoo na ña o̱n váꞌa kéꞌé na.
REV 16:12 Ta ñaángel ñai̱ño̱ na̱ndiso ndee ña copa níꞌi ña no̱o̱ takuií yu̱ta káꞌno, na̱ní Éufrates, ta xa̱ndi̱ko̱n ni̱yi̱chi̱ ndiꞌi takuií yu̱ta yóꞌo. Ta saá na̱koo ndíka̱ ñii yichi̱ ña kuchiño yaꞌa narey, na ki̱xi chí no̱o̱ kána ño̱ꞌo.
REV 16:13 Ta xi̱ni i̱ ke̱e ñii kiti̱ yuꞌu̱ tíko̱o̱ naꞌá, ta ke̱e ñii kiti̱ yuꞌu̱ kiti̱ tí yi̱yo ní káa, ta ke̱e ñii kiti̱ yuꞌu̱ ta̱a ta̱profeta vatá. Ta nda̱tán náꞌa tísaꞌva̱, saá náꞌa ñii ñii u̱ni̱ kiti̱ yóꞌo. Ta kiti̱ yóꞌo kúu u̱ni̱ níma̱ ndiva̱ꞌa.
REV 16:14 Ta u̱ni̱ níma̱ ndiva̱ꞌa yóꞌo kómí ña ndee̱ ña keꞌé ña seña náꞌno ní ña koni kua̱ꞌa̱ ní ni̱vi. Ta ñaníma̱ ndiva̱ꞌa yóꞌo, ke̱e ña kua̱ꞌa̱n ña ña kana ña ndiꞌi narey ñoyívi, ña nakutáꞌan na koo tiꞌva na xa̱ꞌa̱ ña kani táꞌan na no̱o̱ koo kua̱chi káꞌno. Saá chi xa va̱xi ki̱vi̱ káꞌno ña chi̱ndúꞌu̱ Ndios ña kundeé ra no̱o̱ ndiꞌi ña o̱n váꞌa. Saá chi Ndios kúu Ta̱a ta̱ kómí ndiꞌi ndee̱.
REV 16:15 Xa̱ꞌa̱ ñayóꞌo xíni̱ ñóꞌó nakáꞌán ndó to̱ꞌon ña ni̱ka̱ꞌa̱n Jesucristo xíꞌin ni̱vi na ndíko̱n ñaꞌá, káchí ra saá xíꞌin na: “¡Koto ndó ví! Nda̱tán kixaa̱ ñii ta̱kuíꞌná ñii ki̱vi̱ ña o̱n vása ndáti ndó, saá koo ki̱vi̱ ndikó i̱ ñoyívi no̱o̱ ñoꞌo̱. Ta ni̱vi na ndíto koo tiꞌva na ña nakiꞌin na yi̱ꞌi̱, ta ndixa Ndios taxi ra ña kunakaa̱ ñasi̱i̱ ní ini nayóꞌo. Ta ni̱vi na ndíto yóꞌo xíni̱ ñóꞌó koo tiꞌva tiko̱to̱ na ña kundixin na, ña o̱n kukaꞌan no̱o̱ na yálá na ki̱vi̱ ndikó i̱”, káchí Jesucristo, ni̱ka̱ꞌa̱n ra.
REV 16:16 Ta u̱ni̱ ñaníma̱ ndiva̱ꞌa sa̱nakutáꞌan ña ndiꞌi narey ña kani táꞌan na ñii xiiña ña na̱ní Armagedón, to̱ꞌon hebreo.
REV 16:17 Ta saá ñaángel ñau̱xa̱ na̱ndiso ndee ña copa níꞌi ña no̱o̱ ndáchí ta̱chi̱ kua̱ꞌa̱n ña. Ta veꞌe ño̱ꞌo káꞌno ñoyívi ni̱no no̱o̱ ñíndichi táyi̱ yi̱i̱ tón to̱ꞌó káꞌno, ke̱e to̱ꞌon ña ndeé ní káꞌa̱n, káchí ña saá: ―¡Vitin xa ku̱ndivi ndiꞌi ña! ―káchí ña.
REV 16:18 Ta xa̱ndi̱ko̱n ke̱e kua̱ꞌa̱ ní ña náyeꞌe ta̱xa̱, ta ndeé ní ndáꞌyi sa̱vi̱, ta ndeé ní síso̱ nda̱tán kua̱ꞌa̱ ní ni̱vi káꞌa̱n, saá kúu. Ta ndeé ní kini yi̱yo táan no̱o̱ ñoꞌo̱ ñoyívi, ta nda̱ ñii yichi̱ o̱n ta̱ꞌán ta̱an saá nda̱ ki̱vi̱ no̱ó ña ku̱va̱ꞌa ñoyívi ta̱nda̱ ki̱vi̱ vitin.
REV 16:19 Ta ñoo Babilonia ña sa̱kunaní ni̱vi “ñoo káꞌno” ni̱ta̱ꞌvi̱ ña u̱ni̱ xiiña xíꞌin ña ni̱ndiva no̱o̱ ñoꞌo̱ xa̱ꞌa̱ ña ni̱ta̱an ní. Ta ndiꞌi ñoo náꞌno ña yóo ñoyívi ndiꞌi xa̱ꞌa̱ ndiꞌi ña. Ta Ndios o̱n vása ní‑nandoso ra ña yóo kua̱ꞌa̱ ní ña o̱n váꞌa ke̱ꞌé ni̱vi ñoo káꞌno Babilonia, ta sáa̱ ní ini ra xíni ra ña o̱n váꞌa yóꞌo. Ta saá Ndios ta̱xi ra ña ndeé ní xo̱ꞌvi̱ ni̱vi nañoo yóꞌo xa̱ꞌa̱ ña o̱n váꞌa ke̱ꞌé na.
REV 16:20 Ta saá ndiꞌi xiiña ñoꞌo̱ yi̱chí ña na̱ní isla, o̱n ko̱ó ka̱ ña. Ta saá tuku ndi̱ꞌi xa̱ꞌa̱ ndiꞌi yuku̱ náꞌno xíꞌin yuku̱ válí, na̱ko̱yo ndiꞌi ñayóꞌo, ta o̱n ko̱ó ka̱ ña.
REV 16:21 Ta nda̱ ñoyívi ni̱no ko̱on ní ñíí kaxin ña náꞌno ta veé ní, ta ñii ñii ñayóꞌo veé ña o̱vi̱ si̱ko̱ kilo án yáꞌa ka̱. Ta ni̱ko̱yo ña sa̱ta̱ ni̱vi, ta ni̱vi na ni̱ka̱ku no̱o̱ ñayóꞌo, sa̱ta̱vi̱ chiꞌña na Ndios chi ndeé ní ni̱xo̱ꞌvi̱ na xíꞌin ñayo̱ꞌvi̱ yóꞌo.
REV 17:1 Ta saá ñii ñatáꞌan na u̱xa̱ naángel na kúu na xi̱niꞌi u̱xa̱ copa ki̱xaa̱ ña no̱o̱ i̱, ta ni̱ka̱ꞌa̱n ña xíꞌin i̱: ―Naꞌa, kixi ún xíꞌin i̱, ta sanáꞌa i̱ yóꞌó ndasaá xo̱ꞌvi̱ ní ni̱vi nañoo Babilonia, chi ñoo Babilonia yóo ña nda̱tán yóo ñii ñaꞌa̱ káꞌno, ñá kíꞌvi kua̱chi xíꞌin kua̱ꞌa̱ ní ta̱a. Ñoo káꞌno yóꞌo nákaa̱ ña yatin no̱o̱ yóo kua̱ꞌa̱ ní yu̱ta.
REV 17:2 Narey na xáꞌnda chiño no̱o̱ kua̱ꞌa̱ ní ñoo náꞌno ñoyívi xa ndíko̱n na yichi̱ ña sánáꞌa nañoo Babilonia yóꞌo, ta saá ndiꞌi narey ke̱ꞌé na kua̱ꞌa̱ ní ña o̱n váꞌa, nda̱tán ke̱ꞌé ni̱vi ñoo yóꞌo. Ta ña o̱n váꞌa ña chúꞌu nañoo yóꞌo keꞌé ni̱vi, nda̱tán yóo nduta̱ vino tá sáxíini ni̱vi, saá yóo ña. Ta ndiꞌi ni̱vi ñoyívi kúsii̱ ní ini na ña xíꞌi na nduta̱ vino yóꞌo ―káchí ñaángel xíꞌin i̱.
REV 17:3 Ta saá Níma̱ Ndios sa̱kundixin níí mi̱i ña yi̱ꞌi̱, ta ñii ñaángel níꞌi ña yi̱ꞌi̱ ni̱xa̱ꞌa̱n i̱ xíꞌin ña nda̱ ñii yuku̱ yi̱chí. Ta saá xi̱ni i̱ ñii ñáñaꞌa̱, yóso ñá ñii kiti̱ tí yi̱yo ní káa, tí kuáꞌá kúu rí. Ndiꞌi xiiña sa̱ta̱ ñii̱ rí kómí ña kua̱ꞌa̱ ní ki̱vi̱ ña kándiva̱ꞌa xa̱ꞌa̱ Ndios ña chíkaa̱ ni̱no̱ ñato̱ꞌó ra. Ta tíyóꞌo, u̱xa̱ kúu si̱ni̱ rí, ta u̱xu̱ kúu ndi̱ki̱ rí.
REV 17:4 Ta ñáñaꞌa̱ yóꞌo ndíxin ñá tiko̱to̱ ndíꞌí to̱ón xíꞌin ña kuáꞌá. Ta kua̱ꞌa̱ ní oro xíꞌin kua̱ꞌa̱ ní yu̱u̱ yéꞌe ña livi ña yáꞌví ní, ndóo ndaa ña sa̱ta̱ tiko̱to̱ ndíxin ñá. Ta xíꞌin ñii ndaꞌa̱ ñá, níꞌi ñá ñii copa ñaoro ña chútú xíꞌin kua̱ꞌa̱ ní no̱o̱ ña o̱n váꞌa, ta chútú ña xíꞌin ndiꞌi no̱o̱ ña kúu kua̱chi kini ña ni̱ki̱ꞌvi ñá xíꞌin kua̱ꞌa̱ ní nata̱a.
REV 17:5 Ta ta̱ꞌya̱ ñá ni̱ka̱ꞌyi̱ ña xíꞌin ñii ki̱vi̱ ña yo̱ꞌvi̱ kunda̱a̱ ini yó, ta káchí ña saá: “Yi̱ꞌi̱ kúu ñoo Babilonia káꞌno, chi nda̱tán yóo ñii ñaꞌa̱ ñá kúu siꞌí ndiꞌi náñaꞌa̱ ná o̱n váꞌa, ná kíꞌvi kua̱chi xíꞌin kua̱ꞌa̱ ní ta̱a, saá yóo i̱, ta ti̱xin i̱ káku ndiꞌi ña o̱n váꞌa xíꞌin ñakini ña yóo ñoyívi no̱o̱ ñoꞌo̱”, saá káchí to̱ꞌon ña ni̱ka̱ꞌyi̱ ta̱ꞌya̱ ñáñaꞌa̱ yóꞌo.
REV 17:6 Saá xi̱to i̱, ta ku̱nda̱a̱ ini i̱ ndí ñáñaꞌa̱ yóꞌo ñá xíini ní kúu ñá, chi xa xi̱ꞌi ñá ni̱i̱ kua̱ꞌa̱ ní ni̱vi na xi̱ndiko̱n Ndios, ta ni̱i̱ yóꞌo kúu ña ni̱xi̱ta̱ ki̱vi̱ xa̱ꞌni na nayóꞌo xa̱ꞌa̱ ña kándixa na Jesucristo. Ta na̱kaꞌnda ní ini i̱ xa̱ꞌa̱ ña xi̱ni i̱ ñáñaꞌa̱ yóꞌo.
REV 17:7 Ta saá ni̱ka̱ꞌa̱n ñaángel xíꞌin i̱, káchí ña saá: ―¿Nda̱chun na̱kaꞌnda ní ini ún? Vitin kixáꞌá i̱ ndato̱ꞌon i̱ xíꞌin ún yu kúu ña kóni kachí ñáñaꞌa̱ yóꞌo, ta yu kúu ña kóni kachí kiti̱ tí yi̱yo ní káa, tí yóso ñá, tí kómí u̱xa̱ si̱ni̱ xíꞌin u̱xu̱ ndi̱ki̱.
REV 17:8 Kiti̱ yóꞌo tí yi̱yo ní káa, tí xi̱ni ún vitin, kúu tí xi̱taku̱, ta vitin o̱n ko̱ó ka̱ rí. Ta saá ni, ñii ki̱vi̱ ña va̱xi keta rí no̱o̱ yavi̱ ña kónó ní, ta saá ko̱ꞌo̱n rí no̱o̱ ndiꞌi xa̱ꞌa̱ rí. Ta ki̱vi̱ keta rí no̱o̱ yavi̱ yóꞌo, ta saá ni̱vi na o̱n ko̱ó ki̱vi̱ ní‑kaꞌyi̱ no̱o̱ tutu yi̱i̱ ña kómí Ndios nda̱ ki̱vi̱ tá ki̱xáꞌá kúva̱ꞌa ñoyívi, ni̱vi yóꞌo nakaꞌnda ní ini na, ña koto na kiti̱ tí yi̱yo ní káa yóꞌo, chi xi̱taku̱ rí ta o̱n ko̱ó ka̱ rí, ta ndi̱kó rí ki̱xaa̱ rí no̱o̱ ñoꞌo̱ ―káchí ñaángel xíꞌin i̱.
REV 17:9 Ta ni̱ka̱ꞌa̱n ka̱ ñaángel xíꞌin i̱, káchí ña saá: ―Ta ndixa xíni̱ ñóꞌó ñandíchí si̱ni̱ ni̱vi xa̱ꞌa̱ ña kunda̱a̱ ini na yu kúu ña kóni kachí ña xíni ún yóꞌo. Ta saá kunda̱a̱ ini na ndí ña u̱xa̱ si̱ni̱ tí yi̱yo ní káa kúu ña káꞌa̱n xa̱ꞌa̱ u̱xa̱ xi̱ki̱ síkón no̱o̱ yóo ñoo Babilonia.
REV 17:10 Saá tuku káꞌa̱n ña xa̱ꞌa̱ u̱xa̱ narey. O̱ꞌo̱n narey yóꞌo xa ndi̱ꞌi xa̱ꞌa̱ na, ta ñii ta̱rey ti̱xin na u̱xa̱ yóꞌo xáꞌnda chiño ra vitin. Ta inka̱ ta̱rey o̱n ta̱ꞌán to̱nda̱a ki̱vi̱ kixáꞌá kaꞌnda chiño ra. Tá ki̱vi̱ kixáꞌá kaꞌnda chiño ra, ta saá saloꞌo ní ki̱vi̱ kaꞌnda chiño ra.
REV 17:11 Ta kiti̱ tí yi̱yo ní káa, tí xi̱taku̱ ta o̱n ko̱ó ka̱ rí vitin, tíyóꞌo káꞌa̱n ña xa̱ꞌa̱ ta̱a ta̱ kuu ta̱rey ta̱o̱na̱. Ta ta̱yóꞌo kuu ra ñii ta̱táꞌan na u̱xa̱ narey, ta saloꞌo ki̱vi̱ kaꞌnda chiño ra, ta ndiꞌi xa̱ꞌa̱ ra.
REV 17:12 ’Ta ña u̱xu̱ ndi̱ki̱ tí yi̱yo ní káa, tí xi̱ni ún, káꞌa̱n ña xa̱ꞌa̱ u̱xu̱ narey na o̱n ta̱ꞌán kixáꞌá kaꞌnda chiño. Ta ki̱vi̱ kixáꞌá na kaꞌnda chiño na, ta kukomí na nda̱yí xíꞌin kiti̱ tí yi̱yo ní káa ña kuchiño kaꞌnda chiño na ñii hora kuiti.
REV 17:13 Ñii la̱á kuiti kúu ña kóni ndiꞌi u̱xu̱ narey yóꞌo kasa ndivi na, chi ñii koo yuꞌú ndiꞌi na ña taxi na nda̱yí xíꞌin ndee̱ na ndaꞌa̱ kiti̱ tí yi̱yo ní káa ña kasa ndivi rí ndiꞌi ña kóni rí.
REV 17:14 Ndiꞌi narey yóꞌo kani táꞌan na xíꞌin Ndikachi, ta Ndikachi kundeé rí no̱o̱ nayóꞌo, chi Ndikachi kúu ña káꞌa̱n xa̱ꞌa̱ Jesucristo, Ta̱a ta̱Káꞌno ní ka̱ no̱o̱ ndiꞌi nanáꞌno, ta kúu ra ta̱Rey káꞌno ní ka̱, ta̱a ta̱ xáꞌnda chiño no̱o̱ ndiꞌi narey ñoyívi no̱o̱ ñoꞌo̱. Ta ni̱vi na yóo xíꞌin ra kúu na na̱ka̱xin mi̱i ra, ta ka̱na ra na ña kundiko̱n na ra. Ta ni̱vi yóꞌo nda̱ ñii ki̱vi̱ o̱n sandakoo na yichi̱ ra ―káchí ñaángel xíꞌin i̱.
REV 17:15 Ta ni̱ka̱ꞌa̱n ka̱ ñaángel xíꞌin i̱, káchí ña saá: ―Ta takuií yu̱ta tá xi̱ni ún no̱o̱ yóo ñáñaꞌa̱ ñá o̱n váꞌa, takuií yu̱ta yóꞌo kúu ña káꞌa̱n xa̱ꞌa̱ kua̱ꞌa̱ ní ñoo válí xíꞌin ñoo náꞌno, ta káꞌa̱n ña xa̱ꞌa̱ kua̱ꞌa̱ ní no̱o̱ ni̱vi, xíꞌin kua̱ꞌa̱ ní no̱o̱ to̱ꞌon ña káꞌa̱n na.
REV 17:16 Ta ña u̱xu̱ ndi̱ki̱ ña xi̱ni ún ña kúu ña káꞌa̱n xa̱ꞌa̱ u̱xu̱ narey, ñii ki̱vi̱ ña va̱xi narey yóꞌo kusaa̱ ini na koni na ñáñaꞌa̱ o̱n váꞌa yóꞌo. Ta ñii ki̱ꞌva saá kusaa̱ ini kiti̱ tí yi̱yo ní káa koni rí ñáñaꞌa̱ yóꞌo. Ta saá narey xíꞌin tíkiti̱ yóꞌo kindaa na ndiꞌi ña kómí ñá, ta sandakoo yálá na ñá, ta kaxi na ko̱ñu ñá. Ta ko̱ñu ñá ña ndo̱o ndaa no̱o̱ yi̱ki̱ ñá, kaꞌmi na ña xíꞌin ñoꞌo̱ xíxi̱.
REV 17:17 Saá keꞌé na xíꞌin ñáñaꞌa̱ ñá o̱n váꞌa yóꞌo, chi Ndios chikaa̱ ra ini na ña kasa ndivi na ña chi̱tóni̱ ra. Ta ña chi̱tóni̱ Ndios kúu ña koo yuꞌú narey ña taxi na nda̱yí ndaꞌa̱ tíkiti̱ tí yi̱yo ní káa ña kaꞌnda chiño rí. Saá koo ña a̱nda̱ kundivi ndiꞌi to̱ꞌon ña ni̱ka̱ꞌa̱n Ndios xa̱ꞌa̱ kiti̱ yóꞌo.
REV 17:18 Ta ñáñaꞌa̱ ñá o̱n váꞌa ñá xi̱ni ún, kúu ñá kóni kachí xa̱ꞌa̱ ñoo káꞌno ní ña kúu ña xáꞌnda chiño no̱o̱ ndiꞌi narey ñoyívi no̱o̱ ñoꞌo̱ ―káchí ñaángel xíꞌin i̱.
REV 18:1 Ta ndi̱ꞌi ni̱yaꞌa ñayóꞌo, ta saá xi̱ni i̱ inka̱ ñaángel ña va̱xi noo ñoyívi ni̱no. Ta káꞌno ní nda̱yí kómí ña, ta ndeé ní náyeꞌe ña, ta ndiꞌi ñoyívi no̱o̱ ñoꞌo̱ ndeé ní náyeꞌe ña xíꞌin ña yéꞌe ñaángel yóꞌo.
REV 18:2 Ta xíꞌin ndiꞌi ndee̱ ña ni̱ka̱ꞌa̱n ña, káchí ña saá: ―¡Xa na̱kava ñoo káꞌno Babilonia, ta ndi̱ꞌi xa̱ꞌa̱ ña! Ta vitin ndu̱u ña ndasaá kuiti ñoo no̱o̱ táku̱ níma̱ ndiva̱ꞌa ta ndu̱u ña veꞌe no̱o̱ nákutáꞌan ndiꞌi saá no̱o̱ níma̱ ndiva̱ꞌa. Ta ndu̱u ña ndasaá kuiti ta̱ka̱ ndiꞌi kiti̱ tí kini tí ndáchí, ta tí kini ní kúu tí ndáchí yóꞌo, chi xáxi rí ndasaá kuiti ña kini án ña táꞌyí.
REV 18:3 Ta ndiꞌi saá ni̱vi na táku̱ ndiꞌi ñoo ñoyívi no̱o̱ ñoꞌo̱, nda̱tán yóo ni̱vi na xa xíꞌi ní nduta̱ vino ta sa̱xíini rá na, saá yóo nayóꞌo. Chi nduta̱ vino tá xíꞌi ni̱vi yóꞌo kúu ña káꞌa̱n xa̱ꞌa̱ ndiꞌi no̱o̱ ña o̱n váꞌa ña kúsii̱ ini ni̱vi kéꞌé na. Chi nañoo Babilonia chu̱ꞌu na ni̱vi ña nataxi xíꞌin mi̱i na ndaꞌa̱ ña o̱n váꞌa. Ta ndiꞌi narey ñoyívi ki̱sa ndivi na ndiꞌi saá no̱o̱ ña o̱n váꞌa, ñii ki̱ꞌva nda̱tán yóo ña o̱n váꞌa ke̱ꞌé mi̱i nañoo yóꞌo. Ta ni̱vi na síkó ñakíaꞌvi ndu̱kuíká ní ka̱ na xa̱ꞌa̱ ña víꞌí ní sa̱ta nañoo yóꞌo, saá chi ni̱vi nañoo yóꞌo nda̱ loꞌo o̱n vása ní‑sandakoo na sáta na ndiꞌi saá no̱o̱ ña livi ña kúu ña yáꞌví ní, ña kúu ña kúsii̱ ní ini mi̱i na ―káchí ñaángel xíꞌin i̱ xa̱ꞌa̱ nañoo Babilonia.
REV 18:4 Ta saá xi̱ni̱ so̱ꞌo i̱ inka̱ to̱ꞌon ña ki̱xi ñoyívi ni̱no, ta káchí ña saá: ―Ndóꞌó, nañoo mi̱i i̱, xíni̱ ñóꞌó kee ndó ko̱ꞌo̱n xíká ndó no̱o̱ ñoo káꞌno ña o̱n váꞌa yóꞌo xa̱ꞌa̱ ña o̱n keꞌé ndó ña o̱n váꞌa nda̱tán yóo ña o̱n váꞌa ke̱ꞌé ni̱vi ñoo yóꞌo. Ta xíni̱ ñóꞌó kee ndó ñoo yóꞌo xa̱ꞌa̱ ña o̱n xo̱ꞌvi̱ ndó, nda̱tán kini ní xo̱ꞌvi̱ nañoo yóꞌo xa̱ꞌa̱ ña o̱n váꞌa ke̱ꞌé na.
REV 18:5 Saá chi ña o̱n váꞌa ke̱ꞌé na ñoo káꞌno yóꞌo, kua̱ꞌa̱ ní kini xa̱ꞌno ña, ta̱nda̱ ñoyívi ni̱no ni̱xaa̱ ña. Ta Ndios o̱n nandoso ra xa̱ꞌa̱ ndiꞌi ña o̱n váꞌa ke̱ꞌé nayóꞌo.
REV 18:6 Ta vitin va̱ꞌa ná saxo̱ꞌvi̱ Ndios nañoo yóꞌo xa̱ꞌa̱ ndiꞌi ña o̱n váꞌa ke̱ꞌé na xíꞌin kua̱ꞌa̱ ní ni̱vi. Nda̱tán yóo ña o̱n váꞌa ke̱ꞌé na, ta Ndios ná chaꞌvi ra na a̱nda̱ o̱vi̱ yichi̱ xa̱ꞌa̱ ñii ñii ña o̱n váꞌa yóꞌo. Xa xóꞌvi̱ kua̱ꞌa̱ ní ni̱vi xa̱ꞌa̱ ña o̱n váꞌa ke̱ꞌé nañoo yóꞌo. Ta xa̱ꞌa̱ ñayóꞌo, ná taxi Ndios ña xo̱ꞌvi̱ mi̱i nañoo yóꞌo a̱nda̱ o̱vi̱ yichi̱ xa̱ꞌa̱ ñii ñii ña xóꞌvi̱ ni̱vi xa̱ꞌa̱ na.
REV 18:7 Saá chi ni̱vi na o̱n váꞌa ñoo yóꞌo, ña̱ꞌa ní ni̱xi̱yo ini na, chi xi̱komí na ndiꞌi no̱o̱ ñakuíká ña livi ña káchí ini mi̱i na. Ta vitin va̱ꞌa ná taxi Ndios ña ndeé ní yo̱ꞌvi̱ xo̱ꞌvi̱ na. Saá chi nañoo o̱n váꞌa yóꞌo, ña̱ꞌa ní ini na, ta ndasaá kuiti ki̱sa káꞌno xíꞌin mi̱i na, ta xáni ini na, káchí na saá: “Mi̱i yó kúu nanáꞌno na xáꞌnda chiño no̱o̱ ndiꞌi ni̱vi. Ta o̱n vása yóo yó nda̱tán yóo ñii ñaꞌa̱ ndáꞌví ñá ni̱xiꞌi̱ yii̱, chi nda̱ ñii ki̱vi̱ o̱n kóo ñayo̱ꞌvi̱ xo̱ꞌvi̱ yó, ni nda̱ loꞌo o̱n kóo ña kuchuchú ini yó”, saá xáni ini na ñoo káꞌno o̱n váꞌa yóꞌo.
REV 18:8 Ta saá ni, ñii ki̱vi̱ ña va̱xi nakutáꞌan ndiꞌi ña kini ní xo̱ꞌvi̱ nañoo yóꞌo, ta kixaa̱ ña kuaku na, kixaa̱ so̱ko kundoꞌo na, ta kixaa̱ ndee̱ ña xáꞌni ni̱vi, ta ko̱ko̱ na xíꞌin ñoꞌo̱ ña xíxi̱, ta saá kivi̱ nayóꞌo. Saá kundoꞌo na, chi ta̱a ta̱ndeé kúu Ndios, ta̱a ta̱ xáꞌnda chiño no̱o̱ yó kúu ra, ta Ndios kasa nani ra xa̱ꞌa̱ kua̱chi nañoo o̱n váꞌa yóꞌo, ta saxo̱ꞌvi̱ ní ra na ―káchí to̱ꞌon ki̱xi ñoyívi ni̱no xi̱ni̱ so̱ꞌo i̱.
REV 18:9 Ta narey ñoyívi no̱o̱ ñoꞌo̱, na kúu na ñii káchí ki̱sa ndivi ña o̱n váꞌa xíꞌin ni̱vi nañoo yóꞌo, ta va̱ꞌa ní xi̱taku̱ na xíꞌin ndiꞌi ñakuíká xi̱komí ñoo yóꞌo, narey yóꞌo kuchuchú ní ini na, ta kuaku ní na xa̱ꞌa̱ ña ndiꞌi xa̱ꞌa̱ ñoo yóꞌo. Saá chi koto na ndasaá víꞌí ka̱ síkón kua̱ꞌa̱n ndaa ñi̱ꞌma̱ ña kée no̱o̱ ñoꞌo̱ xíxi̱ ki̱vi̱ ko̱ko̱ ñoo yóꞌo.
REV 18:10 Ta narey yóꞌo xíká va̱ꞌa nakuita na no̱o̱ yóo ñoo yóꞌo, saá chi kuyi̱ꞌví ní na ki̱vi̱ koto na ña yo̱ꞌvi̱ ní xo̱ꞌvi̱ ña, ta ka̱ꞌa̱n na, kachí na saá: ―¡Ay! ¡Ay! ¡Ndáꞌví ní yóꞌó ñoo káꞌno Babilonia! ¡Ñoo ndeé ní, ta ñoo káꞌno ní xi̱kuu ún! ¡Ta ñii kama kuiti ki̱xi ña yo̱ꞌvi̱ ní xo̱ꞌvi̱ ún! ―saá ka̱ꞌa̱n narey ñoyívi ki̱vi̱ va̱xi.
REV 18:11 Ta saá ndiꞌi ni̱vi ñoyívi na kúu na síkó ñakíaꞌvi, kuchuchú ní ini na, ta kuaku ní na, chi ndi̱ꞌi xa̱ꞌa̱ ñoo yóꞌo. Saá chi o̱n kóo ka̱ ni̱vi na sata no̱o̱ na.
REV 18:12 O̱n kóo ka̱ ni̱vi na sata ña kúu oro, ña kúu plata, ni o̱n sata ka̱ na kua̱ꞌa̱ ní yu̱u̱ ña livi, ña náyeꞌe, ña yáꞌví ní. Ni o̱n kóo ka̱ ni̱vi na sata tiko̱to̱ va̱ꞌa ña yáꞌví ní ña kúu lino án seda. Ta o̱n kóo ka̱ ni̱vi na sata tiko̱to̱ va̱ꞌa ña kúu ña ndíꞌí to̱ón án ña kuáꞌá. Ni o̱n kóo ka̱ ni̱vi na sata tón vi̱ti̱ va̱ꞌa tón támi ní xáꞌan, ni o̱n kóo ka̱ ni̱vi na sata inka̱ ñakuíká ña kúu ña na̱ní marfil, xíꞌin inka̱ ña kúu mármol. Ni o̱n kóo ni̱vi na sata ka̱a ña kúu hierro, án inka̱ ka̱a ña kúu bronce.
REV 18:13 Ni o̱n kóo ka̱ ni̱vi na sata kua̱ꞌa̱ ní canela, xíꞌin kua̱ꞌa̱ ní yu̱ku̱ ña yáꞌví ña támi ní xáꞌan. Ta o̱n kóo ka̱ ni̱vi na sata xuxa va̱ꞌa, ni na sata nduta̱ tá támi ní xáꞌan, tá na̱ní mirra xíꞌin olíbano. Ni o̱n kóo ka̱ ni̱vi na sata nduta̱ vino, ni aceite, ni trigo, ni harina va̱ꞌa. Ni o̱n kóo ka̱ ni̱vi na sata kiti̱ tí kúu si̱ndi̱ki̱, ni tíndikachi, ni tíkuáyí, ni o̱n kóo ka̱ ni̱vi na sata tón carreta. Ni o̱n kóo ka̱ ni̱vi na sata inka̱ ni̱vi ña kasa chiño na no̱o̱ nayóꞌo.
REV 18:14 Ta xa̱ꞌa̱ ñayóꞌo, ndiꞌi ni̱vi ñoyívi na síkó ñakíaꞌvi, ka̱ꞌa̱n na xíꞌin ñoo Babilonia, kachí na saá: ―Ñoo Babilonia, o̱n kóo ka̱ ñakuíká ña kua̱ꞌa̱ ní xi̱komí ún. Ndiꞌi ñava̱ꞌa ña livi ña xi̱kusii̱ ní ini mi̱i ún xi̱ni ún, o̱n kóo ka̱ ña. Saá chi ndi̱ꞌi xa̱ꞌa̱ ñakuíká yóꞌo no̱o̱ ún, nda̱ ñii ka̱ ki̱vi̱ o̱n kukomí ka̱ ún ñakuíká yóꞌo ―saá ka̱ꞌa̱n ni̱vi na síkó ñakíaꞌvi xíꞌin ñoo Babilonia ki̱vi̱ ña va̱xi.
REV 18:15 Ta ni̱vi na síkó ñakíaꞌvi yóꞌo, na xa ndu̱kuíká ní kúu na, chi ni̱si̱kó na ndiꞌi no̱o̱ ñakíaꞌvi ndaꞌa̱ ni̱vi nañoo Babilonia, ta nayóꞌo kuyi̱ꞌví ní na ki̱vi̱ koto na ña yo̱ꞌvi̱ ní xo̱ꞌvi̱ ñoo yóꞌo. Ta saá nakuita xíká na, ta kuaku na, ta chuchú ní ka̱ꞌa̱n na,
REV 18:16 kachí na saá: ―¡Ay! ¡Ay! ¡Ndáꞌví ní yóꞌó ñoo káꞌno Babilonia! Va̱ꞌa ní livi xi̱ndixin ún tiko̱to̱ yáꞌví ní ña kúu lino, ña kúu tiko̱to̱ kuáꞌá án tiko̱to̱ ndíꞌí to̱ón. Ta sa̱ta̱ tiko̱to̱ yóꞌo xi̱ndo̱o ndaa kua̱ꞌa̱ ní oro xíꞌin kua̱ꞌa̱ ní yu̱u̱ yéꞌe ña livi ní, ta yáꞌví ní.
REV 18:17 ¡Ta ñii kama kuiti ndi̱ꞌi xa̱ꞌa̱ ndiꞌi ñakuíká ún! ―saá ka̱ꞌa̱n na síkó ñakíaꞌvi xíꞌin ñoo Babilonia ki̱vi̱ va̱xi. Ta saá ndiꞌi nanáꞌno na kúu na xáꞌnda chiño no̱o̱ na káva tón barco, ta xíꞌin ndiꞌi ni̱vi na ñóꞌo kua̱ꞌa̱n ini tón barco, xíꞌin ndiꞌi ni̱vi na kísa chiño ini tón barco, xíꞌin ndiꞌi ni̱vi na xíni̱ ñóꞌó tón barco ña ndíso nó ña síkó na, ndiꞌi ni̱vi yóꞌo nakuita xíká ndiꞌi na no̱o̱ yóo ñoo Babilonia.
REV 18:18 Ki̱vi̱ koto na ndasaá kua̱ꞌa̱n ndaa ñi̱ꞌma̱ ña kée no̱o̱ xíxi̱ ñoꞌo̱ ña xáꞌmi ñoo yóꞌo, ta ka̱ꞌa̱n na xíꞌin ndiꞌi ndee̱ na, kachí na saá: ―O̱n vása ní‑xiyo inka̱ ñoo nda̱tán ni̱xi̱yo ñoo káꞌno yóꞌo ―kachí na.
REV 18:19 Ta chiso na yaa̱ si̱ni̱ na, chi kuchuchú ní ini na, ta kuaku ní na, ta chuchú ní ka̱ꞌa̱n na, kachí na saá: ―¡Ay! ¡Ay! ¡Ndáꞌví ní ún ñoo káꞌno Babilonia, xíꞌin ndiꞌi ñakuíká ún! Chi ki̱sa kuíká ní ún ndiꞌi ni̱vi na kómí tón barco xíꞌin ndiꞌi ni̱vi na ni̱si̱kó ñakíaꞌvi ña ndíso tón barco, tón xíka no̱o̱ takuií mi̱ni. ¡Ta ñii kama kuiti ki̱xi ña ndi̱ꞌi xa̱ꞌa̱ ún! ―kachí ni̱vi yóꞌo xíꞌin ñoo káꞌno Babilonia ñii ki̱vi̱ ña va̱xi.
REV 18:20 Ta saá xi̱ni̱ so̱ꞌo i̱ to̱ꞌon ña ni̱ka̱ꞌa̱n ñii ñaángel, káchí ña saá: ―Ta vitin ndóꞌó na ndóo ñoyívi ni̱no no̱o̱ yóo Ndios, ¡ná kusii̱ ní ini ndó! Ta ndóꞌó naapóstol, na xi̱kuu na ti̱ꞌví Ndios ki̱sa ndivi chiño ra, ta ndóꞌó naprofeta, na ni̱ka̱ꞌa̱n ndoso to̱ꞌon Ndios, ta ndiꞌi inka̱ ndóꞌó na kúu nayi̱i̱ chi ndíko̱n ndó Ndios, ¡va̱ꞌa ná kusii̱ ní ini ndiꞌi ndó!, chi Ndios ki̱sa ndivi ra ñanda̱a̱ xa̱ꞌa̱ ndó. Saá chi ki̱sa nani ra xa̱ꞌa̱ ña o̱n váꞌa ke̱ꞌé ni̱vi na ñoo káꞌno yóꞌo xíꞌin ndó, ta sa̱xo̱ꞌvi̱ ra na xa̱ꞌa̱ ña o̱n váꞌa yóꞌo ―káchí ñaángel.
REV 18:21 Ta saá ñii ñaángel ña kómí ndee̱ káꞌno ní ti̱in ña ñii yu̱u̱ káꞌno ña veé ní, ña káa nda̱tán yóo yu̱u̱ ña xíni̱ ñóꞌó ni̱vi no̱o̱ ndikó na trigo, saá káa ña. Ta nda̱níꞌi ña yu̱u̱ yóꞌo, ta sa̱kana ña yu̱u̱ yóꞌo ini takuií mi̱ni, ta ni̱ka̱ꞌa̱n ñaángel, káchí ña saá: ―Nda̱tán ndeé ní sa̱kana i̱ yu̱u̱ yóꞌo ini takuií, saá koo ña ndeé ní sakana Ndios yóꞌó ñoo Babilonia, ta o̱n kóo ka̱ ún nda̱ ñii ki̱vi̱ ñoyívi.
REV 18:22 Ta nda̱ ñii ki̱vi̱ o̱n kóo ka̱ ña xíta ni̱vi yaa si̱i̱ ña koni̱ so̱ꞌo ni̱vi na xíka yichi̱ ún, chi o̱n kóo ka̱ ni̱vi na sákáꞌa arpa, ni ni̱vi na tívi tila̱lí, ni ni̱vi na tívi trompeta. Ta ndiꞌi saá xiiña ún, o̱n kóo ka̱ nda̱ ñii ni̱vi na kísa chiño ndiꞌi saá no̱o̱ chiño, ni o̱n kóo ka̱ ña koni̱ so̱ꞌo ni̱vi ña níꞌi̱ ní yu̱u̱ ña ndíko trigo.
REV 18:23 Ni o̱n kóo ka̱ ña náyeꞌe tóo̱n, ni o̱n kóo ka̱ viko̱ tonda̱ꞌa̱ ña sakusii̱ ini ni̱vi. Saá kundoꞌo yóꞌó ñoo Babilonia xa̱ꞌa̱ ña o̱n váꞌa ke̱ꞌé ún. Ni̱vi na síkó ñakíaꞌvi ña xi̱komí ún xi̱kuu na nanáꞌno ní ka̱, ta ña̱ꞌa ní ni̱xi̱yo ini na. Ta yóꞌó ñoo káꞌno Babilonia na̱kuati tásín ún xa̱ꞌa̱ ni̱vi na ndóo ndiꞌi saá xiiña ñoyívi no̱o̱ ñoꞌo̱, ta xíꞌin ñayóꞌo sa̱ndáꞌví ún na.
REV 18:24 Ta yóꞌó ñoo káꞌno Babilonia kúu ña ndíso kua̱chi, chi xa̱ꞌni ún ta xa̱ta ún ni̱i̱ naprofeta. Ta ñii ki̱ꞌva saá ke̱ꞌé ún xíꞌin kua̱ꞌa̱ ní ni̱vi na kúu nayi̱i̱ xa̱ꞌa̱ ña ndíko̱n na Ndios. Ta xa̱ta ún kua̱ꞌa̱ ní ni̱i̱ inka̱ ni̱vi, chi ndíso ún kua̱chi xa̱ꞌa̱ ña xa̱ꞌni ún ni̱vi ndiꞌi saá xiiña ñoyívi no̱o̱ ñoꞌo̱ ―káchí ñaángel xíꞌin ñoo Babilonia.
REV 19:1 Ta ndi̱ꞌi ni̱yaꞌa ñayóꞌo, ta saá xi̱ni̱ so̱ꞌo i̱ kua̱ꞌa̱ ní ni̱vi, káꞌa̱n na xíꞌin ndiꞌi ndee̱ na, ta káchí na saá: ¡Ná kasa káꞌno ní yó Ndios! ¡Ndios kúu ta̱a ta̱ndeé ní, ta̱a ta̱ sa̱ka̱ku mi̱i yó! Ndiꞌi ñava̱ꞌa náꞌno ña livi ní ña yéꞌe yóo ña xíꞌin Ndios.
REV 19:2 Chi xíꞌin ñanda̱a̱ ndixa Ndios kísa nani ra xa̱ꞌa̱ kua̱chi. Xa ki̱sa nani ra xa̱ꞌa̱ kua̱chi na ñoo káꞌno na kéꞌé kua̱ꞌa̱ ní ña o̱n váꞌa. Chi nañoo yóꞌo chu̱ꞌu na inka̱ ni̱vi ña ke̱ꞌé na kua̱ꞌa̱ ní no̱o̱ ña o̱n váꞌa ñii ki̱ꞌva nda̱tán ke̱ꞌé mi̱i na, ta xíꞌin ña o̱n váꞌa ke̱ꞌé na ñoo káꞌno yóꞌo, ki̱sa kini na ndiꞌi saá xiiña ñoyívi no̱o̱ ñoꞌo̱. Ta nañoo yóꞌo xa̱ꞌni na kua̱ꞌa̱ ní ni̱vi na kándixa Ndios. Ta xa̱ꞌa̱ ña o̱n váꞌa yóꞌo, káꞌa̱n Ndios ndí xíni̱ ñóꞌó xo̱ꞌvi̱ ní na, káchí kua̱ꞌa̱ ní to̱ꞌon ña xi̱ni̱ so̱ꞌo i̱.
REV 19:3 Ta tuku xi̱ni̱ so̱ꞌo i̱ to̱ꞌon ña ni̱ka̱ꞌa̱n kua̱ꞌa̱ ní ni̱vi na ndóo ñoyívi ni̱no, ta káchí na saá: ¡Ná kasa káꞌno ní yó Ndios! Saá chi ñi̱ꞌma̱ ña va̱xi kana no̱o̱ xíxi̱ ñoo káꞌno o̱n váꞌa yóꞌo, ndiꞌi saá ki̱vi̱ ndáa ñi̱ꞌma̱ yóꞌo ñoyívi ni̱no, ta nda̱ loꞌo o̱n vása nda̱ꞌva̱ ña, káchí kua̱ꞌa̱ ní to̱ꞌon ña xi̱ni̱ so̱ꞌo i̱.
REV 19:4 Ta na o̱ko̱ ko̱mi̱ ta̱a na kúu naxi̱kua̱ꞌa̱ náꞌno, xíꞌin ko̱mi̱ ñatáku̱, na kúu na ndóo yatin no̱o̱ yóo Ndios, xi̱kuxítí ndiꞌi na nda̱ ni̱to̱nda̱a ta̱ꞌya̱ na nda̱ no̱o̱ ñoꞌo̱, ta ki̱sa to̱ꞌó na Ndios, ta̱a ta̱ yóo táyi̱ yi̱i̱ tón to̱ꞌó káꞌno. Ta ni̱ka̱ꞌa̱n na, káchí na saá: ―¡Saá ná koo ña! ¡Ná kasa káꞌno ní yó Ndios! ―káchí na.
REV 19:5 Ta xi̱ni̱ so̱ꞌo i̱ to̱ꞌon ña ki̱xi yatin no̱o̱ yóo táyi̱ yi̱i̱ tón to̱ꞌó káꞌno, ta ni̱ka̱ꞌa̱n ña, káchí ña saá: ¡Ná kasa káꞌno ní yó Ndios, Ta̱a ta̱Káꞌno no̱o̱ yó! ¡Ndiꞌi ndóꞌó na kísa chiño no̱o̱ ra, án nakuálí kúu ndó, án nanáꞌno kúu ndó, ndiꞌi ndóꞌó na kísa to̱ꞌó Ndios, ná kasa káꞌno ní ndó ra! káchí to̱ꞌon ña xi̱ni̱ so̱ꞌo i̱.
REV 19:6 Ta saá xi̱ni̱ so̱ꞌo i̱ ña síso̱, nda̱tán yóo ta̱chi̱ to̱ꞌon kua̱ꞌa̱ ní ni̱vi káꞌa̱n na, ta nda̱tán yóo ña síso̱ káyi níꞌi̱ kóyo kua̱ꞌa̱ ní takuií námi síkón ní, ta nda̱tán yóo ña ndeé ní níꞌi̱ ndáꞌyi sa̱vi̱, saá yóo to̱ꞌon ña xi̱ni̱ so̱ꞌo i̱, ta káchí na saá: ¡Ndiꞌi yó, ná kasa káꞌno yó Ndios! ¡Chi vitin xa ki̱xáꞌá xáꞌnda chiño Ndios, Ta̱a ta̱Káꞌno no̱o̱ ndiꞌi ña yóo ñoyívi kúu ra, Ta̱a ta̱ kómí ndiꞌi ndee̱ káꞌno kúu ra!
REV 19:7 ¡Ná kusii̱ ní ini yó, ta ná kutú ñasi̱i̱ ini yó! ¡Ná chinóo síkón yó ñato̱ꞌó Ndios! Saá chi xa ni̱to̱nda̱a ki̱vi̱ ña ki̱xáꞌá viko̱ ña tonda̱ꞌa̱ Ndikachi. Xa yóo tiꞌva ñaꞌa̱ ñá tonda̱ꞌa̱ xíꞌin Ndikachi, ta ndáti ñá ña kixaa̱ yii̱ ñá ña nakiꞌin ra ñá.
REV 19:8 Ta ñaꞌa̱ ñá tonda̱ꞌa̱ yóꞌo xa na̱kiꞌin ñá nda̱yí ña kundixin ñá tiko̱to̱ yaa va̱ꞌa, ña kúu ñalino, ña kúu ñandii ña náyeꞌe táxa, (chi ñalino yaa yóꞌo káꞌa̱n ña xa̱ꞌa̱ ñava̱ꞌa ña kúu ñanda̱a̱ ndinoꞌo ke̱ꞌé ni̱vi na ndíko̱n Jesucristo), káchí to̱ꞌon ña xi̱ni̱ so̱ꞌo i̱.
REV 19:9 Ta saá ñii ñaángel ni̱ka̱ꞌa̱n ña xíꞌin i̱, káchí ña saá: ―Vitin taa ún to̱ꞌon yóꞌo, ña káchí saá: “Nákaa̱ ñasi̱i̱ ini ni̱vi na kúu na ka̱na Ndios kixi na viko̱ tonda̱ꞌa̱ Ndikachi” ―káchí ñaángel xíꞌin i̱. Ta tuku ni̱ka̱ꞌa̱n ñaángel xíꞌin i̱, káchí ña saá: ―Ndiꞌi to̱ꞌon ña ni̱ka̱ꞌa̱n i̱ xíꞌin ún kúu to̱ꞌon ña nda̱a̱ ña ki̱xi no̱o̱ Ndios ―káchí ñaángel xíꞌin i̱.
REV 19:10 Ta yi̱ꞌi̱ xi̱kuxítí i̱ no̱o̱ ñaángel ña kasa to̱ꞌó i̱ ña, ta kama ni̱ka̱ꞌa̱n ñaángel yóꞌo xíꞌin i̱: ―O̱n keꞌé ún saá, o̱n kuxítí ún no̱o̱ i̱. Saá chi nda̱tán yóo mi̱i ún xíꞌin nañani ún na ndíko̱n Jesucristo, saá yóo yi̱ꞌi̱, chi ndiꞌi yó kísa chiño yó no̱o̱ Ndios, ta kándixa yó to̱ꞌon ña nda̱a̱ ña ni̱ka̱ꞌa̱n Jesucristo, ta o̱n sandakoo yó kándixa yó to̱ꞌon ra. Ta saá o̱n váꞌa kuxítí ún no̱o̱ i̱, chi xíni̱ ñóꞌó ndasaá Ndios kuiti kasa káꞌno yó. Chi to̱ꞌon ña sa̱náꞌa Jesucristo ñii kúu ña xíꞌin to̱ꞌon ña ni̱ka̱ꞌa̱n naprofeta xi̱na̱ꞌá, saá chi ndiꞌi to̱ꞌon yóꞌo ka̱ku ña no̱o̱ Níma̱ Ndios ―káchí ñaángel xíꞌin i̱.
REV 19:11 Ta saá xi̱ni i̱ ñoyívi ni̱no na̱no̱na̱ ña, ta yóꞌo xi̱ni i̱ ñii kuáyí, tí yaa kúu rí. Ta ta̱a ta̱ yóso rí na̱ní ra ta̱Nda̱a̱, ta̱a ta̱ o̱n vása sándakoo yichi̱ Ndios. Xíꞌin ñanda̱a̱ xáꞌnda chiño ra, ta xíꞌin ñanda̱a̱ káni táꞌan ra xíꞌin ña o̱n váꞌa.
REV 19:12 Ta nduchu̱ no̱o̱ ra yéꞌe ní ña, nda̱tán yéꞌe ñoꞌo̱ ña xíxi̱, saá yéꞌe nduchu̱ no̱o̱ ra. Ta nándoso kua̱ꞌa̱ ní corona si̱ni̱ ra. Ta ta̱ꞌya̱ ra ni̱ka̱ꞌyi̱ ñii ki̱vi̱ ra ña o̱n vása kúchiño kunda̱a̱ ini ni̱vi, ta ndasaá kuiti mi̱i ra xíni̱ ra yukía̱ kóni kachí ki̱vi̱ yóꞌo.
REV 19:13 Ta tiko̱to̱ ña ndíxin ra ñii nda̱xi̱n ndiꞌi ña xíꞌin ni̱i̱ kuáꞌá. Ta inka̱ ki̱vi̱ ta̱yóꞌo kúu “To̱ꞌon Ndios.”
REV 19:14 Ta natropa na va̱xi xíꞌin ra, na ke̱e ñoyívi ni̱no, ñii ñii nayóꞌo kómí na tíkuáyí yaa yóso na. Ndíxin na tiko̱to̱ va̱ꞌa ña kúu lino ña yaa ní, ta ndii ní ña.
REV 19:15 Ta yuꞌu̱ ta̱a ta̱ na̱ní To̱ꞌon Ndios ke̱ta ñii espada ña si̱i̱n ní, ta xíꞌin espada yóꞌo kúchiño ra satakuéꞌe̱ ra ni̱vi na ki̱xi ndiꞌi ñoo, na kúu na o̱n xi̱in kandixa ñaꞌá. Ta nda̱kú ní kaꞌnda chiño ra no̱o̱ ndiꞌi nayóꞌo, chi níꞌi ra ñii ka̱a nda̱tán yóo yito̱n káni̱, ta xíꞌin ka̱a yóꞌo kúchiño sandiꞌi ra xa̱ꞌa̱ ni̱vi na sáa̱ ini xíni ñaꞌá. Nda̱tán kéꞌé ni̱vi na kóꞌni tíuva xíꞌin ña xíndo̱so̱ na rí ña táva na nduta̱ rí ña nduu rá vino, saá keꞌé ra xíꞌin ni̱vi na o̱n váꞌa yóꞌo. Chi ña xíndo̱so̱ ra tíuva yóꞌo káꞌa̱n ña xa̱ꞌa̱ ña yo̱ꞌvi̱ ní xo̱ꞌvi̱ ni̱vi yóꞌo chi ndixa sáa̱ ní ini Ndios xíni ra ña o̱n váꞌa ke̱ꞌé na, ta Ndios kúu Ta̱a ta̱ kómí ndiꞌi ndee̱ káꞌno.
REV 19:16 Ta ta̱a ta̱káꞌno ta̱ yóso kuáyí yaa, ndíxin ra tiko̱to̱ káꞌno káni̱, ta̱nda̱ si̱ko̱n ra ta̱nda̱ no̱o̱ si̱ꞌin ra ni̱ka̱ꞌyi̱ ki̱vi̱ ra, ña káchí saá: “Ta̱Rey káꞌno no̱o̱ ndiꞌi narey. Ta̱a ta̱Káꞌno no̱o̱ ndiꞌi nanáꞌno”, káchí ki̱vi̱ ña ni̱ka̱ꞌyi̱ no̱o̱ tiko̱to̱ ra.
REV 19:17 Ta saá xi̱ni i̱ ñii ñaángel ñíndichi ña xíndo̱so̱ ña no̱o̱ ño̱ꞌo káꞌno ña yéꞌe ndiví, ta xíꞌin ndiꞌi ndee̱, ñaángel yóꞌo ka̱na ña tio̱ko chée, ta̱si̱n yáꞌá, xíꞌñá, xíꞌin ndiꞌi saá inka̱ no̱o̱ kiti̱ tí ndáchí no̱o̱ síkón, tí xáxi ko̱ñu kúu rí, ta káchí ñaángel xíꞌin rí saá: ―Naꞌa ndó, kixi ndó nakutáꞌan ndó no̱o̱ kána viko̱ káꞌno ña ki̱sa ndivi Ndios xa̱ꞌa̱ ndó.
REV 19:18 Kixi ndó ta kaxi ndó ko̱ñu narey, kaxi ndó ko̱ñu nanáꞌno no̱o̱ natropa xíꞌin ko̱ñu inka̱ nata̱a na kúu na téé ní, na xa̱ꞌni kua̱ꞌa̱ ní ni̱vi no̱o̱ ni̱xi̱yo kua̱chi. Ta kaxi ndó ko̱ñu tíkuáyí xíꞌin ko̱ñu nata̱a na xi̱yoso rí, kaxi ndó ko̱ñu ndiꞌi saá no̱o̱ ni̱vi, na kúu nanáꞌno, na kúu nakuálí, na kúu ni̱vi na kómí nda̱yí naka̱xin chiño ña kasa chiño mi̱i na, ta na kúu namozo na o̱n vása kómí nda̱yí sandakoo na ña kísa chiño na no̱o̱ napatrón na. Naꞌa ndó kaxi ndó ko̱ñu ndiꞌi nayóꞌo ―káchí ñaángel xíꞌin kiti̱ tí ndáchí.
REV 19:19 Ta saá xi̱ni tuku i̱ kiti̱ tí yi̱yo ní káa, xíꞌin narey na xáꞌnda chiño no̱o̱ ni̱vi ñoyívi, xíꞌin natropa na ndíko̱n sa̱ta̱ nayóꞌo, na̱kutáꞌan na ta na̱koo yuꞌú ndiꞌi na ña kani táꞌan na xíꞌin ta̱a ta̱káꞌno ta̱ yóso kuáyí yaa, ta kani táꞌan na xíꞌin natropa na ndíko̱n sa̱ta̱ ta̱yóꞌo.
REV 19:20 Ta saá ta̱a ta̱káꞌno ta̱ yóso kuáyí yaa xíꞌin natropa ra ti̱in na tíkiti̱ tí yi̱yo ní káa, ta ti̱in na ta̱profeta vatá, ta̱a ta̱ sa̱ndáꞌví ni̱vi xíꞌin ña ke̱ꞌé ra kua̱ꞌa̱ ní ñanáꞌno ña na̱kaꞌnda ní ini ni̱vi xi̱ni na. Chi ni̱vi yóꞌo ta̱xi na ña ni̱ka̱ꞌyi̱ sello tíkiti̱ ta̱ꞌya̱ na, ta ki̱sa káꞌno na na̱ꞌná tíkiti̱ tí yi̱yo ní káa yóꞌo. Ta saá xi̱ni i̱ ndasaá ta̱a ta̱káꞌno ta̱ yóso kuáyí yaa sa̱kana ra ta̱profeta vatá yóꞌo xíꞌin kiti̱ tí yi̱yo ní káa, ta na̱ko̱yo táku̱ ta̱profeta vatá xíꞌin kiti̱ yóꞌo no̱o̱ ndíka̱ ní no̱o̱ xíxi̱ ñoꞌo̱ xíꞌin ñoꞌo̱ káꞌndi ña na̱ní azufre.
REV 19:21 Ta ndiꞌi inka̱ ni̱vi na ndíko̱n sa̱ta̱ ta̱profeta vatá xíꞌin kiti̱ tí yi̱yo ní káa, ni̱xiꞌi̱ ndiꞌi na xíꞌin espada si̱i̱n ña ke̱ta yuꞌu̱ ta̱a ta̱ yóso kuáyí yaa, ta ndiꞌi kiti̱ tí ndáchí ki̱xaa̱ rí kaxi rí ko̱ñu na ni̱xiꞌi̱. Ta ndiꞌi kiti̱ yóꞌo xa̱xi náꞌná rí ko̱ñu ni̱vi ni̱xiꞌi̱, nda̱ ni̱‑nani ka̱ ti̱xin rí kutú ña.
REV 20:1 Ta saá xi̱ni i̱ ñii ñaángel, va̱xi noo ña ñoyívi ni̱no, ta níꞌi ña llave ña nakoná ña yéꞌé yavi̱ kónó ní, ta níꞌi ña ñii cadena ka̱a ña káꞌno.
REV 20:2 Ta ñaángel yóꞌo ti̱in ña tíkiti̱ tí kúu ko̱o̱ naꞌá, ta tí kúu tíko̱o̱ yatá, ta kúu rí níma̱ ndiva̱ꞌa káꞌno no̱o̱ ndiꞌi níma̱ ndiva̱ꞌa, ta Satanás kúu ki̱vi̱ ñaníma̱ ndiva̱ꞌa káꞌno yóꞌo. Ta ñaángel ña níꞌi cadena ka̱a, ka̱tón ñaníma̱ ndiva̱ꞌa káꞌno yóꞌo ña kunoꞌni ñaníma̱ yóꞌo ñii mil kui̱ya̱.
REV 20:3 Tá ndi̱ꞌi ka̱tón ñaángel ñaníma̱ ndiva̱ꞌa káꞌno, ta sa̱kana táku̱ ñaꞌá ña ini yavi̱ káꞌno ña kónó ní, ta na̱kasi kútu̱ ña yéꞌé yavi̱ yóꞌo, ta chi̱nóo ña sello sa̱ta̱ yéꞌé yóꞌo, ña nda̱ ñii ni̱vi o̱n kuchiño na nakoná na ña. Ta saá ñaníma̱ ndiva̱ꞌa káꞌno o̱n kuchiño ka̱ ña sandáꞌví ña ni̱vi ñoyívi no̱o̱ ñoꞌo̱, nda̱ ndiꞌi yaꞌa ñii mil kui̱ya̱. Nda̱ saá Ndios taxi ra ña sa̱ña̱ ñandiva̱ꞌa káꞌno yóꞌo ta ndá saloꞌo kuiti ko̱ꞌo̱n ndíka̱ ña.
REV 20:4 Ta saá xi̱ni i̱ kua̱ꞌa̱ ní táyi̱ tón to̱ꞌó náꞌno no̱o̱ ndóo ndiꞌi ni̱vi na kómí nda̱yí kasa nani na xa̱ꞌa̱ kua̱chi. Ta xi̱ni i̱ níma̱ ni̱vi na kúu na ni̱xiꞌi̱ ña ka̱ndoso na si̱ko̱n na, chi xi̱kuu na ni̱vi na kándixa to̱ꞌon Ndios ta ni̱ka̱ꞌa̱n na ñanda̱a̱ xa̱ꞌa̱ Jesucristo xíꞌin ni̱vi. Ta nayóꞌo o̱n vása ní‑kisa káꞌno na kiti̱ tí yi̱yo ní káa, ni o̱n vása ní‑kisa káꞌno na na̱ꞌná rí, ni o̱n vása ní‑taxi na ña ka̱ꞌyi̱ sello rí ta̱ꞌya̱ na, án ndaꞌa̱ na. Níma̱ ndiꞌi ni̱vi na ni̱xiꞌi̱ yóꞌo kúu ña xi̱ni i̱, ta saá na̱taku̱ na ta ki̱xáꞌá na xáꞌnda chiño na xíꞌin Jesucristo. Saá xa̱ꞌnda chiño na xíꞌin ra ñii mil kui̱ya̱.
REV 20:5 Ta ña na̱taku̱ ni̱vi na ni̱xiꞌi̱ yóꞌo na̱ní ña “ña no̱ó na̱taku̱ na ni̱xiꞌi̱.” Ta inka̱ ni̱vi na kúu na xa ni̱xiꞌi̱ o̱n vása ní‑nataku̱ ya̱chi̱ na, ta̱nda̱ ndi̱ꞌi ni̱yaꞌa ñii mil kui̱ya̱ yóꞌo, a̱nda̱ saá na̱taku̱ na.
REV 20:6 Ni̱vi na kúu nano̱ó na̱taku̱, nákaa̱ ñasi̱i̱ ní ini na, ta ni̱vi nayi̱i̱ kúu na. Nayóꞌo o̱n vása kúchiño kivi̱ na yichi̱ o̱vi̱, chi ndee̱ ña xáꞌni ni̱vi nda̱ loꞌo o̱n vása kómí ña nda̱yí no̱o̱ nayóꞌo. Ta saá kutaku̱ na ndiꞌi saá ki̱vi̱ ña va̱xi, ta nduu na nasu̱tu̱, na kasa chiño no̱o̱ Ndios ta no̱o̱ Jesucristo, ta kaꞌnda chiño na xíꞌin ra ñii mil kui̱ya̱.
REV 20:7 Tá ndi̱ꞌi ni̱yaꞌa mil kui̱ya̱ yóꞌo, ta ñaángel ña tiꞌví Ndios saña ñaníma̱ ndiva̱ꞌa káꞌno ña kúu Satanás.
REV 20:8 Ta níma̱ ndiva̱ꞌa yóꞌo keta ña ko̱ꞌo̱n ndíka̱ ña xa̱ꞌa̱ ña sandáꞌví ña ni̱vi na táku̱ ndiꞌi saá ñoyívi, na kúu na sáa̱ ini xíni Ndios, ta kúu na nañoo Gog xíꞌin nañoo Magog. ÑaSatanás nakaya ña ndiꞌi ni̱vi yóꞌo ña ko̱ꞌo̱n na kani táꞌan xíꞌin ni̱vi na ndíko̱n Ndios. Kua̱ꞌa̱ ní ni̱vi nakaya ñaSatanás; nda̱tán kua̱ꞌa̱ ní yo̱tí ña yóo yuꞌu̱ mi̱ni, saá koo kua̱ꞌa̱ ní ni̱vi na nakutáꞌan ña kani táꞌan na xíꞌin ni̱vi na ndíko̱n Ndios.
REV 20:9 Ni̱vi na ko̱ꞌo̱n kani táꞌan xíꞌin nañoo Ndios kee na ndiꞌi saá xiiña no̱o̱ ñoꞌo̱, ta nandika na ko̱ꞌo̱n na ta xaa̱ na ta kono nduu na ñoo ña kúu ña kíꞌvi ní ini Ndios xíni ra. Ta saá Ndios taxi ra ña ko̱yo ñoꞌo̱ xíxi̱ ña kee ñoyívi ni̱no, ta kaꞌmi ña ndiꞌi ni̱vi na sáa̱ ini xíni Ndios, ta ndiꞌi xa̱ꞌa̱ nayóꞌo.
REV 20:10 Ta saá naángel Ndios tiin na ñaníma̱ ndiva̱ꞌa káꞌno, ña kúu ña sa̱ndáꞌví ni̱vi, ta sakana táku̱ na ña no̱o̱ ndíka̱ xíxi̱ ñoꞌo̱ xíꞌin ñoꞌo̱ káꞌndi ña na̱ní azufre. Ta mi̱i no̱o̱ xíxi̱ ñoꞌo̱ yóꞌo kúu no̱o̱ xa sa̱kana na tíkiti̱ tí yi̱yo ní káa xíꞌin ta̱profeta vatá ta̱ ki̱sa chiño no̱o̱ rí. Ta saá ndiví ñoó xo̱ꞌvi̱ ní ndiꞌi nayóꞌo ndiꞌi saá ki̱vi̱ ña va̱xi.
REV 20:11 Ta xi̱ni i̱ ñii táyi̱ yi̱i̱ tón to̱ꞌó káꞌno, tón yaa kúu nó, ta Ndios kúu ta̱a ta̱ yóo no̱o̱ táyi̱ yóꞌo. Ta ñoyívi no̱o̱ ñoꞌo̱ xíꞌin ñoyívi ni̱no ke̱e ña xíno ña kua̱ꞌa̱n xíká ña no̱o̱ Ndios, ta nda̱ ñii ni̱vi o̱n kuchiño koto ka̱ na ña.
REV 20:12 Ta saá xi̱ni i̱ ndiꞌi na ni̱xiꞌi̱, na xi̱kuu nanáꞌno xíꞌin na xi̱kuu nandáꞌví. Ta ndiꞌi nayóꞌo yíta na yatin no̱o̱ yóo táyi̱ yi̱i̱ tón to̱ꞌó káꞌno. Ta saá na̱no̱na̱ kua̱ꞌa̱ ní tutu no̱o̱ ni̱ka̱ꞌyi̱ ña ke̱ꞌé ndiꞌi ni̱vi ki̱vi̱ xi̱taku̱ na ñoyívi. Ta saá na̱no̱na̱ inka̱ tutu no̱o̱ ni̱ka̱ꞌyi̱ ki̱vi̱ ndiꞌi ni̱vi na kutaku̱ xíꞌin Ndios ndiꞌi saá ki̱vi̱ ña va̱xi. Ta saá Ndios ki̱sa nani ra xa̱ꞌa̱ kua̱chi ndiꞌi ni̱vi na ni̱xiꞌi̱. Ñii ki̱ꞌva nda̱tán yóo ña ke̱ꞌé ni̱vi ña ni̱ka̱ꞌyi̱ no̱o̱ tutu, saá yóo ña ki̱sa nani Ndios xa̱ꞌa̱ na.
REV 20:13 Ta saá xi̱ni i̱ takuií mi̱ni na̱taxi rá ndiꞌi ni̱vi na ni̱xiꞌi̱ ini takuií yóꞌo, ta ke̱e nayóꞌo kua̱ꞌa̱n na no̱o̱ yóo Ndios. Saá tuku xi̱ni i̱ ndiꞌi ni̱vi na ni̱xiꞌi̱, na kúu na ndóo ñii xiiña no̱o̱ na̱ní Hades, ta ke̱e ndiꞌi nayóꞌo, ta kua̱ꞌa̱n na no̱o̱ yóo Ndios ña kasa nani ra xa̱ꞌa̱ kua̱chi na. Ta Ndios ki̱sa nani ra xa̱ꞌa̱ kua̱chi ñii ñii nayóꞌo, nda̱tán yóo ña ke̱ꞌé na.
REV 20:14 Ta saá naángel Ndios ti̱in na ndee̱ ña xáꞌni ni̱vi, ta ti̱in na ña na̱ní Hades, ta sa̱kana na ñayóꞌo, na̱ko̱yo ña no̱o̱ ndíka̱ xíxi̱ ñoꞌo̱ ndiꞌi saá ki̱vi̱. Ta saá tuku naángel Ndios ti̱in na ndiꞌi ni̱vi na o̱n ko̱ó ki̱vi̱ ní‑kaꞌyi̱ no̱o̱ tutu no̱o̱ ni̱ka̱ꞌyi̱ ki̱vi̱ ni̱vi na kutaku̱ xíꞌin Ndios, ta sa̱kana na ni̱vi yóꞌo ña nako̱yo na no̱o̱ ndíka̱ xíxi̱ ñoꞌo̱. Ta ña kundoꞌo ni̱vi yóꞌo na̱ní “ña kivi̱ na yichi̱ o̱vi̱.”
REV 21:1 Ta saá xi̱ni i̱ ndí ndu̱xa̱á ñoyívi ni̱no xíꞌin ñoyívi ñoꞌo̱, chi o̱n ko̱ó ka̱ ñoyívi ni̱no ñano̱ó, ta o̱n ko̱ó ka̱ ñoyívi ñoꞌo̱ ñano̱ó, ta saá tuku o̱n ko̱ó ka̱ mi̱ni takuií.
REV 21:2 Ta saá xi̱ni i̱ ñoo yi̱i̱ ña kúu ñoo Jerusalén ña xa̱á, va̱xi noo ña ñoyívi ni̱no no̱o̱ yóo Ndios. Livi ní káa ñoo yóꞌo, nda̱tán livi káa ñáñaꞌa̱ ñá livi ní tiko̱to̱ ndíxin xa̱ꞌa̱ ña tonda̱ꞌa̱ ñá, saá yóo ñoo, xi̱ni i̱.
REV 21:3 Ta saá xi̱ni̱ so̱ꞌo i̱ to̱ꞌon ña ki̱xi no̱o̱ yóo táyi̱ yi̱i̱ tón to̱ꞌó káꞌno ñoyívi ni̱no, ta xíꞌin ndiꞌi ndee̱ ña káꞌa̱n ña, káchí ña saá: ―Ñoo yóꞌo kúu ñoo Ndios no̱o̱ ndiꞌi saá ki̱vi̱ ña va̱xi kutaku̱ ra xíꞌin ni̱vi na ndíko̱n ñaꞌá, ta ni̱vi yóꞌo kuu na nañoo Ndios. Ta mi̱i Ndios kuu ra Ndios mi̱i na, ta nda̱ ñii ki̱vi̱ o̱n sandakoo ra na.
REV 21:4 Ndios yakón ra ña sanayaa ra nduta̱ nduchu̱ no̱o̱ na xa̱ꞌa̱ ña xa̱ku na. Ta nda̱ ñii ka̱ yichi̱ o̱n kivi̱ ka̱ na, ni o̱n kóo ka̱ ña kuchuchú ini na, ni o̱n kóo ka̱ ña kuaku na xa̱ꞌa̱, ni o̱n kóo ka̱ ña kukiꞌvi̱ ka̱ yi̱kí ko̱ñu na, ta ndiꞌi ña ni̱xo̱ꞌvi̱ na tá ya̱chi̱ o̱n kóo ka̱ ñayóꞌo.
REV 21:5 Ta ta̱a ta̱ yóo táyi̱ yi̱i̱ tón to̱ꞌó káꞌno ni̱ka̱ꞌa̱n ra, káchí ra saá: ―Vitin yi̱ꞌi̱ ndása xa̱á i̱ ndiꞌi ña ku̱va̱ꞌa tá ya̱chi̱. Ta tuku ni̱ka̱ꞌa̱n ra xíꞌin i̱, káchí ra saá: ―Taa ún to̱ꞌon ña káꞌa̱n i̱ xíꞌin ún chi to̱ꞌon ña nda̱a̱ ña ndixa kúu ña ―káchí ra.
REV 21:6 Ta tuku ni̱ka̱ꞌa̱n ra xíꞌin i̱, káchí ra saá: ―Vitin xa ku̱ndivi ndiꞌi chiño ña chi̱tóni̱ i̱ kundivi ñoyívi no̱o̱ ñoꞌo̱. Ta yi̱ꞌi̱, na̱ní i̱ “Alfa xíꞌin Omega” chi yi̱ꞌi̱ kúu ta̱no̱ó, ta yi̱ꞌi̱ kúu ta̱sondíꞌí no̱o̱ ndiꞌi ña yóo. Ta ndiꞌi ni̱vi na yíchi̱ takuií, taxi si̱i̱ i̱ takuií koꞌo na. Ta takuií yóꞌo kómí rá ndee̱ ña taxi rá kutaku̱ ni̱vi ndiꞌi saá ki̱vi̱ ña va̱xi.
REV 21:7 Ta ndiꞌi ni̱vi na ku̱ndeé no̱o̱ ña o̱n váꞌa ta o̱n vása ní‑sandakoo na yichi̱ i̱, nayóꞌo nakiꞌin na ndiꞌi ñava̱ꞌa taxi i̱ ndaꞌa̱ na. Ta ndiꞌi saá ki̱vi̱ ña va̱xi yi̱ꞌi̱ kuu Ndios mi̱i na, ta nayóꞌo kuu nasa̱ꞌya mi̱i i̱.
REV 21:8 Ta ni̱vi na sa̱ndakoo yichi̱ i̱ chi yíꞌví na ko̱to̱ xo̱ꞌvi̱ na xa̱ꞌa̱ i̱, ta ni̱vi na o̱n vása kándixa yi̱ꞌi̱, ta ni̱vi na kéꞌé ndiꞌi saá no̱o̱ ña o̱n váꞌa ñakini, ta ni̱vi na xáꞌni inka̱ ni̱vi, ta ndiꞌi ta̱a ta̱ kíꞌvi kua̱chi xíꞌin ñaꞌa̱ ñá o̱n si̱ví ñásíꞌí ra kúu, án ndiꞌi ñaꞌa̱ ñá kíꞌvi kua̱chi xíꞌin ta̱a ta̱ o̱n si̱ví yii̱ ñá kúu, ta ni̱vi na nákuati tásín xa̱ꞌa̱ inka̱ ni̱vi, ta ni̱vi na kísa káꞌno ñaídolo án ñaimagen ña o̱n si̱ví Ndios ndinoꞌo kúu, ta ni̱vi na káꞌa̱n ñavatá, ndiꞌi ni̱vi yóꞌo xíni̱ ñóꞌó ko̱ꞌo̱n na ko̱yo na no̱o̱ ndíka̱ no̱o̱ xíxi̱ ñoꞌo̱ xíꞌin ñoꞌo̱ káꞌndi ña na̱ní azufre. Ta ña xo̱ꞌvi̱ na ñayóꞌo na̱ní “ña ni̱xiꞌi̱ na yichi̱ o̱vi̱” ―káchí Ndios, ni̱ka̱ꞌa̱n ra xíꞌin i̱.
REV 21:9 Ta saá xi̱ni i̱ ñii ñatáꞌan na u̱xa̱ naángel na xi̱niꞌi u̱xa̱ copa no̱o̱ xi̱ñoꞌo u̱xa̱ ñayo̱ꞌvi̱ ní ni̱xo̱ꞌvi̱ ni̱vi na xi̱taku̱ tá xa yatin ki̱xaa̱ ki̱vi̱ sondíꞌí ñoyívi. Ta ñaángel yóꞌo ki̱xaa̱ ña no̱o̱ i̱, ta ni̱ka̱ꞌa̱n ña xíꞌin i̱, káchí ña saá: ―Naꞌa, kixi ún no̱o̱ i̱, ta sanáꞌa i̱ yóꞌó ñáñaꞌa̱ ñá koo ñásíꞌí Ndikachi ―káchí ñaángel xíꞌin i̱.
REV 21:10 Ta saá ki̱xaa̱ Níma̱ Ndios ta sa̱kundixin níí mi̱i ña yi̱ꞌi̱, ta xi̱niꞌi ña yi̱ꞌi̱ ni̱xa̱ꞌa̱n i̱ xíꞌin ña ñii yuku̱ káꞌno ña síkón ní. Ta sa̱náꞌa ña yi̱ꞌi̱ ñoo yi̱i̱ ña kúu Jerusalén ña xa̱á. Ta saá xi̱to i̱ ndí nda̱ ñoyívi ni̱no no̱o̱ yóo Ndios va̱xi noo ñoo yi̱i̱ yóꞌo ña kixaa̱ ña nda̱ ñoyívi no̱o̱ ñoꞌo̱.
REV 21:11 Ta ñoo yi̱i̱ káꞌno yóꞌo livi ní yéꞌe táxa ña, chi ña yéꞌe táxa káku ña no̱o̱ ña yéꞌe mi̱i Ndios. Ta nda̱tán yéꞌe táxa yu̱u̱ livi ña yáꞌví ní, ña na̱ní jaspe, saá yóo ña. Ta nda̱tán yóo yu̱yu̱ yéꞌe ña táxi koto yó nda̱ inka̱ táꞌví sa̱ta̱ ña, saá yóo yu̱u̱ livi yóꞌo.
REV 21:12 Ñii na̱ma̱ káꞌno ní ta síkón ní ña, xi̱no nduu ña ñoo yi̱i̱ yóꞌo. Ta na̱ma̱ yóꞌo kómí ña u̱xu̱ o̱vi̱ yéꞌé, ta ñii ñii yéꞌé ñíndichi ñii ñaángel, ta ñii ñii yéꞌé ni̱ka̱ꞌyi̱ ña xíꞌin ki̱vi̱ ñii na u̱xu̱ o̱vi̱ ta̱a na xi̱kuu sa̱ꞌya ta̱Israel kui̱ya̱ xi̱na̱ꞌá, chi sa̱ꞌya ñani síkuá ta̱Israel yóꞌo ndu̱u na u̱xu̱ o̱vi̱ tiꞌvi náꞌno ni̱vi na kúu ni̱vi nañoo Israel. Ta yéꞌé ñano̱ó ni̱ka̱ꞌyi̱ ña xíꞌin ki̱vi̱ sa̱ꞌya ta̱Israel ta̱no̱ó, ta yéꞌé ñao̱vi̱ ni̱ka̱ꞌyi̱ ña xíꞌin ki̱vi̱ sa̱ꞌya ra ta̱o̱vi̱, ta saá ni̱xaa̱ ni̱ka̱ꞌyi̱ ki̱vi̱ ndiꞌi na u̱xu̱ o̱vi̱ sa̱ꞌya ta̱Israel no̱o̱ ña u̱xu̱ o̱vi̱ yéꞌé ña kómí na̱ma̱ ña xi̱no nduu sa̱ta̱ ñoo yi̱i̱ káꞌno yóꞌo.
REV 21:13 Ta u̱ni̱ yéꞌé xíto ña chí no̱o̱ kána ño̱ꞌo, ta inka̱ u̱ni̱ yéꞌé xíto ña chí norte, ta inka̱ u̱ni̱ yéꞌé xíto ña chí sur, ta inka̱ u̱ni̱ yéꞌé xíto ña chí no̱o̱ kua̱ꞌa̱n ke̱tá ño̱ꞌo.
REV 21:14 Ta u̱xu̱ o̱vi̱ xiiña xa̱ꞌa̱ na̱ma̱ ña xi̱no nduu ñoo yi̱i̱ ñóꞌo u̱xu̱ o̱vi̱ yu̱u̱ náꞌno. Ta ñii ñii ña u̱xu̱ o̱vi̱ yu̱u̱ yóꞌo ni̱ka̱ꞌyi̱ ña xíꞌin ki̱vi̱ ñii nata̱a na xi̱kuu u̱xu̱ o̱vi̱ naapóstol na ki̱sa chiño no̱o̱ Ndikachi. Saá chi yu̱u̱ ñano̱ó ni̱ka̱ꞌyi̱ ña xíꞌin ki̱vi̱ ñii ta̱apóstol, ta yu̱u̱ ñao̱vi̱ ni̱ka̱ꞌyi̱ ña xíꞌin ki̱vi̱ inka̱ ta̱apóstol, ta saá ni̱xaa̱ ni̱ka̱ꞌyi̱ ki̱vi̱ ndiꞌi na u̱xu̱ o̱vi̱ naapóstol no̱o̱ ña u̱xu̱ o̱vi̱ yu̱u̱ ña kúu ña ñóꞌo xa̱ꞌa̱ na̱ma̱ yóꞌo.
REV 21:15 Ta ñaángel ña ni̱ka̱ꞌa̱n xíꞌin i̱ níꞌi ña ñii ña nda̱tán káa yito̱n nda̱kú, ta nina oro kúu ña. Ta ñaángel xi̱ni̱ ñóꞌó ña ñayóꞌo xa̱ꞌa̱ ña choꞌon ki̱ꞌva ña ndasaá kúu ki̱ꞌva ña kómí ñoo yi̱i̱ káꞌno. Ta cho̱ꞌon ki̱ꞌva ña na̱ma̱ síkón ña xi̱no nduu sa̱ta̱ ñoo yóꞌo, ta cho̱ꞌon ki̱ꞌva ña ndiꞌi yéꞌé ña kómí na̱ma̱ yóꞌo.
REV 21:16 Ta ko̱mi̱ kúu sii̱n ñoo yi̱i̱ káꞌno yóꞌo, ta ñii kúu ki̱ꞌva ña kómí ñii ñii sii̱n ñoo yóꞌo. Ñii kúu ki̱ꞌva ñandíka̱ ña, xíꞌin ñakáni̱ ña, ta xíꞌin ñasíkón ña. Ta ñii ñii sii̱n ña, ña kúu ñakáni̱ ña xíꞌin ñandíka̱ ña, ta xíꞌin ñasíkón ña, kómí ñii ñii sii̱n yóꞌo o̱vi̱ mil o̱vi̱ ciento kilómetro.
REV 21:17 Ta saá cho̱ꞌon ki̱ꞌva ñaángel ñandíka̱ no̱o̱ kuíkon na̱ma̱ ña xi̱no nduu sa̱ta̱ ñoo yi̱i̱ yóꞌo, ta kómí ña ñii ciento o̱vi̱ si̱ko̱ ko̱mi̱ va̱vi ndaꞌa̱ ta̱a. Chi ñaki̱ꞌva cho̱ꞌon ñaángel yóꞌo ñii kúu ña xíꞌin ki̱ꞌva ña chóꞌon ni̱vi.
REV 21:18 Ta na̱ma̱ síkón ku̱va̱ꞌa ña xíꞌin nina yu̱u̱ livi ña yéꞌe táxa, ña na̱ní jaspe. Ta mi̱i ñoo yi̱i̱ káꞌno ku̱va̱ꞌa ña xíꞌin nina mi̱i oro. Ta nda̱tán yóo yu̱yu̱ yéꞌe ña táxi koto yó nda̱ inka̱ táꞌví sa̱ta̱ ña, saá yóo oro yóꞌo.
REV 21:19 Ta ña u̱xu̱ o̱vi̱ yu̱u̱ náꞌno ña ñóꞌo xa̱ꞌa̱ na̱ma̱ ña xi̱no nduu sa̱ta̱ ñoo yóꞌo, kómí ña kua̱ꞌa̱ ní yu̱u̱ ña livi ní, ta yáꞌví ní. Yu̱u̱ káꞌno ñano̱ó kómí ña yu̱u̱ livi ña na̱ní jaspe ña kúu yu̱u̱ ña yéꞌe táxa. Yu̱u̱ káꞌno ñao̱vi̱ kómí ña yu̱u̱ livi ndíꞌí, ña na̱ní zafiro. Yu̱u̱ káꞌno ñau̱ni̱ kómí ña yu̱u̱ livi kuíi̱ ndíꞌí, ña na̱ní ágata. Yu̱u̱ káꞌno ñako̱mi̱ kómí ña yu̱u̱ livi kuíi̱, ña na̱ní esmeralda.
REV 21:20 Yu̱u̱ káꞌno ñao̱ꞌo̱n kómí ña yu̱u̱ livi yáꞌá kuáꞌá ña na̱ní ónice. Yu̱u̱ káꞌno ñai̱ño̱ kómí ña yu̱u̱ livi kuáꞌá ña na̱ní cornalina án rubí. Yu̱u̱ káꞌno ñau̱xa̱ kómí ña yu̱u̱ livi kuáán yáꞌá ña na̱ní crisólito. Yu̱u̱ káꞌno ñao̱na̱ kómí ña yu̱u̱ livi kuíi̱ kuiꞌya, ña na̱ní berilo. Yu̱u̱ káꞌno ñai̱i̱n kómí ña yu̱u̱ livi kuáán yaa ña na̱ní topacio. Yu̱u̱ káꞌno ñau̱xu̱ kómí ña yu̱u̱ livi kuíi̱ kuáán ña na̱ní crisopraso. Yu̱u̱ káꞌno ña u̱xu̱ ñii kómí ña yu̱u̱ livi ndíꞌí kuáꞌá, ña na̱ní jacinto. Yu̱u̱ káꞌno ña u̱xu̱ o̱vi̱ kómí ña yu̱u̱ livi ndíꞌí ndinoꞌo, ña na̱ní amatista.
REV 21:21 Ta ña u̱xu̱ o̱vi̱ yéꞌé ña kómí na̱ma̱ ña xi̱no nduu sa̱ta̱ ñoo yi̱i̱, ñii ñii yéꞌé yóꞌo ku̱va̱ꞌa ña xíꞌin ñii yu̱u̱ yaa ña livi ní, ña yáꞌví ní, ña na̱ní perla. U̱xu̱ o̱vi̱ kúu yéꞌé, ta u̱xu̱ o̱vi̱ kúu perla náꞌno yóꞌo. Ta yichi̱ káꞌno ñoo yóꞌo, nina ñaoro kúu ña. Ta no̱o̱ yichi̱ yóꞌo, nda̱tán yóo yu̱yu̱ yéꞌe ña táxi koto yó nda̱ inka̱ táꞌví sa̱ta̱ ña, saá yóo ña.
REV 21:22 Ta ni̱‑xini i̱ nda̱ ñii veꞌe ño̱ꞌo ñoo yi̱i̱ káꞌno yóꞌo, chi nda̱tán yóo veꞌe ño̱ꞌo ñoo yóꞌo, saá yóo mi̱i Ndios, Ta̱a ta̱ kómí ndiꞌi ndee̱, xíꞌin Ndikachi tí yóo xíꞌin ra.
REV 21:23 Ta ñoo yi̱i̱ káꞌno yóꞌo o̱n vása xíni̱ ñóꞌó ka̱ ña nandíi̱ ño̱ꞌo yéꞌe káꞌno ña yeꞌe ndiví, ni o̱n vása xíni̱ ñóꞌó ña yeꞌe tíyo̱o̱ no̱o̱ ñañoó, saá chi mi̱i Ndios xíꞌin mi̱i Ndikachi kúu na livi ní káꞌno yéꞌe ñoo yóꞌo.
REV 21:24 Ta ni̱vi na ki̱xi ndiꞌi saá ñoo ñoyívi na kúu na kándixa Jesucristo, nayóꞌo kuu na kutaku̱ no̱o̱ yéꞌe yóꞌo. Ta ndiꞌi ni̱vi na xi̱kuu narey náꞌno na xi̱komí ndee̱ xíꞌin ñakuíká, nayóꞌo xaa̱ na taxi na ñava̱ꞌa xi̱komí na ndaꞌa̱ Ndios.
REV 21:25 Ta ndiꞌi saá ki̱vi̱ kuu nóná u̱xu̱ o̱vi̱ yéꞌé ña kómí na̱ma̱ ña xi̱no nduu sa̱ta̱ ñoo yóꞌo. O̱n nakasi ka̱ na yéꞌé yóꞌo, chi nda̱ ñii yichi̱ o̱n kóo ka̱ ñoó naa, nda̱tán ni̱xi̱yo ñoyívi yatá.
REV 21:26 Ta ni̱vi na ki̱xi ndiꞌi saá xiiña ñoyívi, na kúu na xi̱komí ndee̱ náꞌno án na na̱kiꞌin kua̱ꞌa̱ ní ñato̱ꞌó, nayóꞌo xaa̱ na ta taxi na ndiꞌi ndee̱ xíꞌin ndiꞌi ñato̱ꞌó ndaꞌa̱ Ndios.
REV 21:27 Ta nda̱ ñii ña kúu ñakini, ni ñaya̱kua̱ o̱n kuchiño ki̱ꞌvi ña ñoo yi̱i̱ yóꞌo. Ni nda̱ ñii ni̱vi na kúu na kéꞌé ñakini, ni ni̱vi na káꞌa̱n ñavatá, o̱n kuchiño ki̱ꞌvi na ñoo yi̱i̱ yóꞌo. Ndasaá kuiti ni̱vi na ni̱ka̱ꞌyi̱ ki̱vi̱ no̱o̱ tutu ña kómí Ndikachi kúu ni̱vi na kuchiño ki̱ꞌvi ñoo yi̱i̱ yóꞌo, chi no̱o̱ tutu yóꞌo yóo ki̱vi̱ ndiꞌi ni̱vi na kutaku̱ xíꞌin Ndios ndiꞌi saá ki̱vi̱ ña va̱xi.
REV 22:1 Ta saá ñaángel sa̱náꞌa ña yi̱ꞌi̱ ñii yu̱ta xíꞌin takuií ndii, ta takuií yóꞌo kúu tá táxi ndee̱ ña kutaku̱ ni̱vi. Ta nda̱tán yóo ña náyeꞌe táxa yu̱yu̱ yéꞌe saá yóo ña náyeꞌe takuií yu̱ta yóꞌo. Takuií yóꞌo kúu tá káku mi̱i no̱o̱ yóo táyi̱ yi̱i̱ tón to̱ꞌó káꞌno no̱o̱ xáꞌnda chiño Ndios xíꞌin Ndikachi,
REV 22:2 ta xíno takuií yóꞌo kua̱ꞌa̱n rá ma̱ꞌñó yichi̱ káꞌno ña yóo ñoo yi̱i̱ káꞌno. Ta o̱vi̱ táꞌví saá yuꞌu̱ yu̱ta yóꞌo yíta yito̱n, ta kóon kui̱ꞌi ndaꞌa̱ nó. Ta ni̱vi na kaxi kui̱ꞌi yóꞌo kutaku̱ na ndiꞌi saá ki̱vi̱ ña va̱xi. Ta yito̱n yóꞌo táxi nó kóon u̱xu̱ o̱vi̱ no̱o̱ kui̱ꞌi ndaꞌa̱ nó, chi ñii ñii yo̱o̱ táxi nó kóon kui̱ꞌi ndaꞌa̱ nó. Ta yu̱ku̱ ndaꞌa̱ yito̱n yóꞌo va̱ꞌa sandaꞌa ña ndiꞌi no̱o̱ kue̱ꞌe̱ ni̱vi na kúu na ki̱xi ndiꞌi saá ñoo.
REV 22:3 Ta nda̱ ñii ka̱ ña kómí chiꞌña, o̱n kóo ka̱ ña ñoo yi̱i̱ yóꞌo. Ta táyi̱ tón to̱ꞌó káꞌno Ndios xíꞌin Ndikachi kunakaa̱ nó ñoo yi̱i̱ yóꞌo, ta ndiꞌi ni̱vi na kúu na kísa chiño no̱o̱ ra, nayóꞌo kasa káꞌno na ra.
REV 22:4 Ta ndiꞌi ni̱vi yóꞌo ndixa koto na no̱o̱ ra, ta ka̱ꞌyi̱ ki̱vi̱ ra ta̱ꞌya̱ ñii ñii na.
REV 22:5 Ta ñoo yi̱i̱ yóꞌo nda̱ ñii ki̱vi̱ o̱n kuñoó ka̱ ña, ta o̱n vása koni̱ ñóꞌó ka̱ ni̱vi ñoꞌo̱ va̱ꞌa ña natoo̱n na, ni o̱n koni̱ ñóꞌó ka̱ na ño̱ꞌo káꞌno ña yeꞌe ndiví, chi mi̱i Ndios kúu ta̱a ta̱ yeꞌe ñoo yi̱i̱ yóꞌo. Ta ni̱vi na yóo xíꞌin Ndios kaꞌnda chiño na xíꞌin ra ndiꞌi saá ki̱vi̱ ña va̱xi.
REV 22:6 Ta saá ñaángel ni̱ka̱ꞌa̱n ña xíꞌin i̱, káchí ña saá: ―To̱ꞌon yóꞌo kúu ña nda̱a̱ ña ndixa. Mi̱i Ndios, ta̱Káꞌno no̱o̱ yó, ta̱ kúu ta̱a ta̱ ni̱ka̱ꞌa̱n ini naprofeta kui̱ya̱ xi̱na̱ꞌá, vitin xa ti̱ꞌví ra ñaángel mi̱i ra ña ko̱ꞌo̱n ña taxi ña kunda̱a̱ ini ni̱vi na kísa chiño no̱o̱ ra xa̱ꞌa̱ ña kama ní kundivi.
REV 22:7 Ta ni̱ka̱ꞌa̱n Jesucristo to̱ꞌon yóꞌo: ―¡Koo tiꞌva ndó! ¡Kama ní xaa̱ i̱! Ta nákaa̱ ñasi̱i̱ ní ini ni̱vi na kísa ndivi to̱ꞌon Ndios ña yóo no̱o̱ tutu yóꞌo ―káchí ra.
REV 22:8 Ta yi̱ꞌi̱, ta̱Juan, xi̱ni̱ so̱ꞌo i̱ ta xi̱ni i̱ xíꞌin nduchu̱ no̱o̱ i̱ ndiꞌi ñayóꞌo ña sa̱nati̱vi Ndios no̱o̱ i̱. Tá ndi̱ꞌi ni̱yaꞌa ña xi̱ni̱ so̱ꞌo i̱ ta xi̱ni i̱ yóꞌo, ta saá xi̱kuxítí i̱ nda̱ no̱o̱ ñoꞌo̱ no̱o̱ ñíndichi ñaángel, ña kúu ña sa̱náꞌa ña xi̱ni i̱ ta ña xi̱ni̱ so̱ꞌo i̱, chi kóni i̱ kasa káꞌno i̱ ñaángel yóꞌo, níkúu.
REV 22:9 Ta ni̱ka̱ꞌa̱n ñaángel xíꞌin i̱, káchí ña saá: ―O̱n keꞌé ún saá, o̱n kuxítí ún no̱o̱ i̱. Saá chi nda̱tán yóo mi̱i ún xíꞌin nañani ún naprofeta xíꞌin ndiꞌi inka̱ ni̱vi na kísa ndivi ña káꞌa̱n to̱ꞌon ña yóo no̱o̱ tutu yóꞌo, saá yóo yi̱ꞌi̱. Chi ndiꞌi yó kísa chiño yó no̱o̱ Ndios. Xa̱ꞌa̱ ñayóꞌo xíni̱ ñóꞌó ndasaá kuiti Ndios kasa káꞌno yó ―káchí ñaángel xíꞌin i̱.
REV 22:10 Ta tuku ni̱ka̱ꞌa̱n ñaángel xíꞌin i̱, káchí ña saá: ―O̱n chikaa̱ seꞌé ún to̱ꞌon Ndios ña yóo no̱o̱ tutu yóꞌo ña káꞌa̱n xa̱ꞌa̱ ña kundivi, chi xa yatin ní va̱xi ki̱vi̱ ña kundivi ndiꞌi ñayóꞌo.
REV 22:11 Ta vitin ni̱vi na kéꞌé ña o̱n váꞌa, ta nayóꞌo, va̱ꞌa ná kundiko̱n na keꞌé ka̱ na ña o̱n váꞌa. Ta ni̱vi na kéꞌé ñakini, nayóꞌo, va̱ꞌa ná kundiko̱n na keꞌé ka̱ na ñakini. Ta ni̱vi na kéꞌé ñava̱ꞌa, ta nayóꞌo, va̱ꞌa ná kundiko̱n na keꞌé ka̱ na ñava̱ꞌa. Ta ni̱vi na nátaxi xíꞌin mi̱i ña kasa ndivi na ña kóni Ndios, ta va̱ꞌa nayóꞌo ná kundiko̱n na kasa ndivi ka̱ na ndiꞌi saá ña kóni Ndios ―káchí ñaángel xíꞌin i̱.
REV 22:12 Ta ni̱ka̱ꞌa̱n Jesucristo, káchí ra saá: ―¡Koo tiꞌva ndó! ¡Kama ní xaa̱ i̱! Ta xíꞌin yi̱ꞌi̱ xaa̱ yaꞌvi ña chaꞌvi i̱ ñii ñii ni̱vi, nda̱tán yóo ña va̱ꞌa án ña o̱n váꞌa ke̱ꞌé ni̱vi yóꞌo.
REV 22:13 Yi̱ꞌi̱ na̱ní i̱ “Alfa xíꞌin Omega”, chi yi̱ꞌi̱ kúu ta̱no̱ó ta yi̱ꞌi̱ kúu ta̱sondíꞌí no̱o̱ ndiꞌi ña yóo ñoyívi. Ki̱vi̱ ñano̱ó ki̱xáꞌá ñoyívi, ta yi̱ꞌi̱ kúu ta̱ xa táku̱, ta̱nda̱ kixaa̱ ki̱vi̱ sondíꞌí ñoyívi, ta táku̱ ka̱ i̱ ―káchí Jesucristo.
REV 22:14 Ta nákaa̱ ñasi̱i̱ ini ni̱vi na kúu na nákata tiko̱to̱ na ña nduyaa ní ka̱ ña, chi nayóꞌo kukomí na nda̱yí kaxi na kui̱ꞌi tí kóon ndaꞌa̱ yito̱n, ta kui̱ꞌi yóꞌo táxi kutaku̱ na ndiꞌi saá ki̱vi̱ ña va̱xi. Nayóꞌo kukomí na nda̱yí ki̱ꞌvi na yéꞌé ña kómí na̱ma̱ ña xi̱no nduu sa̱ta̱ ñoo yi̱i̱ káꞌno, ta saá kuchiño kutaku̱ na ñoo yi̱i̱ yóꞌo.
REV 22:15 Ta ni̱vi na kundo̱o ke̱ꞌe sa̱ta̱ na̱ma̱ ña xi̱no nduu ñoo yi̱i̱, kúu ni̱vi na kéꞌé ña o̱n váꞌa ñakini, xíꞌin ni̱vi na kúu na nákuati tásín, ta nata̱a na kíꞌvi kua̱chi xíꞌin náñaꞌa̱ ná o̱n si̱ví násíꞌí na kúu, án náñaꞌa̱ ná kíꞌvi kua̱chi xíꞌin nata̱a na o̱n si̱ví yii̱ ná kúu, ndiꞌi ni̱vi na xáꞌni inka̱ ni̱vi, ta ni̱vi na kísa káꞌno ña kúu ídolo án ña kúu imagen ña o̱n si̱ví Ndios ndinoꞌo kúu, xíꞌin ni̱vi na kúsii̱ ní ini káꞌa̱n ñavatá, ta nda̱ loꞌo o̱n vása sándakoo na ña sándáꞌví na inka̱ ni̱vi. Ndiꞌi ni̱vi yóꞌo o̱n kukomí na nda̱yí ki̱ꞌvi na kutaku̱ na ñoo yi̱i̱ káꞌno xíꞌin Ndios.
REV 22:16 Ta tuku ni̱ka̱ꞌa̱n Jesucristo, káchí ra saá: ―Yi̱ꞌi̱, ta̱Jesús, xa ti̱ꞌví i̱ ñaángel ña kísa chiño no̱o̱ i̱ xaa̱ ña ka̱ꞌa̱n ña ndiꞌi to̱ꞌon yóꞌo xíꞌin ún. Saá chi kóni i̱ ña ndato̱ꞌon ún xíꞌin ndiꞌi ni̱vi na kándixa yi̱ꞌi̱ ta nákutáꞌan na ñii ñii xiiña xa̱ꞌa̱ ña kísa káꞌno na yi̱ꞌi̱. Ta yi̱ꞌi̱ tuku na̱ní i̱ “Tioꞌo no̱o̱ ka̱ku yito̱n tón kúu ta̱rey David.” Ta yi̱ꞌi̱ tuku na̱ní i̱ “Ta̱a sa̱ꞌya ñani síkuá ta̱rey David.” Ta tuku na̱ní i̱ “Ki̱mi tí náyeꞌe xita̱a̱n ní” ―káchí Jesucristo.
REV 22:17 Ta Níma̱ Ndios xíꞌin ñáñaꞌa̱ ñá livi ní ñá tonda̱ꞌa̱ xíꞌin Ndikachi, káꞌa̱n na káchí na saá: ―Naꞌa ndó kixi ndó no̱o̱ Ndios ―káchí na. Ta ndóꞌó na xíni̱ so̱ꞌo to̱ꞌon yóꞌo, saá tuku ka̱ꞌa̱n ndó kachí ndó xíꞌin inka̱ ni̱vi: ―Naꞌa ndó kixi ndó no̱o̱ Ndios ―kachí ndó. Ta ndóꞌó, ni̱vi na yíchi̱ takuií, va̱ꞌa kixi ndó koꞌo ndó takuií tá taxi kutaku̱ ndó ndiꞌi saá ki̱vi̱. Va̱ꞌa kixi ndiꞌi ndó koꞌo ndó takuií yóꞌo, chi takuií tá sáníꞌi Ndios ndóꞌó kúu rá.
REV 22:18 Ta yi̱ꞌi̱ ta̱Juan, ndixa káꞌa̱n i̱ xíꞌin ndóꞌó, ni̱vi na kúu na xíni̱ so̱ꞌo to̱ꞌon yóꞌo ña kúu to̱ꞌon ña ni̱ka̱ꞌa̱n Níma̱ Ndios ini i̱ xa̱ꞌa̱ ña taa i̱ ña no̱o̱ tutu yóꞌo. Ndixa ndáto̱ꞌon i̱ xíꞌin ndó, káchí i̱ saá: Tá yóo ni̱vi na chinóo ka̱ to̱ꞌon ña nasama na ña káꞌa̱n to̱ꞌon Ndios ña ni̱taa i̱ no̱o̱ tutu yóꞌo, ta Ndios chinóo ka̱ ra ñayo̱ꞌvi̱ ní xo̱ꞌvi̱ ni̱vi na keꞌé saá. Nda̱tán yóo ña káꞌa̱n tutu yóꞌo xa̱ꞌa̱ ñayo̱ꞌvi̱ ní xo̱ꞌvi̱ ni̱vi, ñii ki̱ꞌva saá xo̱ꞌvi̱ ní ni̱vi yóꞌo.
REV 22:19 Saá tuku tá yóo ni̱vi na kindaa to̱ꞌon Ndios ña ni̱taa i̱ no̱o̱ tutu yóꞌo, ta Ndios kindaa ra nda̱yí ña kutaku̱ nayóꞌo xíꞌin ra ndiꞌi saá ki̱vi̱ ña va̱xi. Ta saá tuku Ndios kindaa ra nda̱yí ña ki̱ꞌvi nayóꞌo kutaku̱ na ñoo yi̱i̱ káꞌno, ta kindaa ra ndaꞌa̱ nayóꞌo ndiꞌi ñava̱ꞌa ña káꞌa̱n tutu yóꞌo xa̱ꞌa̱.
REV 22:20 Ta̱a ta̱ kísa nda̱a̱ xa̱ꞌa̱ to̱ꞌon yóꞌo káꞌa̱n ra xíꞌin ndó, káchí ra saá: ―Ndixa kama ní ndikó i̱ ―káchí ra. Ta ndiꞌi ni̱vi na kándixa ña káꞌa̱n ra káchí na saá: ―Saá ná koo ña. ¡Naꞌa, kixi ún, Tata Jesús, Ta̱a ta̱Káꞌno no̱o̱ yó!
REV 22:21 Ta Jesucristo Ta̱a ta̱Káꞌno no̱o̱ yó, ná keꞌé ra ñava̱ꞌa ní xíꞌin ndiꞌi ndóꞌó. Saá ná koo ña.
