Balua kwa
Aebulania
Ulongulelu
Kitabu sa Aebulania ndi balua jejigangamalisa moju na jejilangi namuna Yesu hejahika kuhenga majambu ndalindali gabapwaga alota baka Sapanga gagabii mu Lilaganu la Mwandi. Kiandikwi ngati malandi. Gabii majambu zaidi ja sitini gaalongi mu kitabu sili Lilaganu la Mwandi alogwi kabee mu kitabu sa Aebulania ga galangi hotuhotu namuna Yesu hejahenga majambu ga galongaliwi na alota baka Sapanga nu kuhenga mahengu gu ungolu ukolongu gwa Ayaudi. Kwa ndaba heji kitabu senze kibii ni lilengu lu kupolesa mwoju likundi bandu ba bunhobali Kilisitu bi kiyaudi. Kitabu sa Aebulania kilangi namuna Yesu hejahenga gagapalika na malagalaki ili kwiipalika agolu kupia kabee litambiku. Yesu jabiya litambiku la mahakau goa, litambiku le heli apia mala jimu pena na litama yaka petapeta. Likundi la bandu ba bunhobali Kilisitu ba sajenu na bombi kabee awesa kugangamaliswa mwoju kuhuma mu balua kwa Aebulania ili aendaliya kunzengale Yesu Kilisitu. Jombi ndi jojutuhenga tunhobaliya Sapanga kabee tuendalya muku nhobale jombi. Mulipungu 12:2.
Nga mundu jokapi joammanya mundu jojuandiki kitabu sa Aebulania, lakini abole apiiki mawasu gabu kuwesikana juandiki au ntumi Pauli au Luka au Balunaba. Ndienu nga mundu jojumanya kipindi pasaandikwi balua je heji lakini bingi ahobale kiandikwi kabula ja saka sa 70 baada ju kusaliwa Kilisitu. Musi uku Yelusalemu wabombuliwa saka sa 70 baada ju kusaliwa Kilisitu, lakini jojaandika balua jenze juilongale Yelusalemu ngati gwabiya wakoni ngase jibombuliwi. Kitabu senze sa Aebulania kiandikwi ku musi guku Loma. Mulipungu 13:24. Na kuwesikana bikibaganisi mu makundi ndalindali ga bandu ba bunhobale Kilisitu.
Gagabii nkati.
Jojaandika balua jenze julangi Yesu ndi nkolongu kupeta alota boti baka Sapanga na atumi bu kunani baka Sapanga. Mulipungu 1:1-4:13.
Kabee juendale kulangi Yesu ndi nkolongu kupeta agolu bahenga lihengu mu Nyumba jaka Sapanga mu Yelusalemu. Mulipungu 4:14-7:28.
Kabee lihengu laka Yesu ndi likolongu ku majetanganu ga mwandi gaguge Sapanga gajwapekia bandu baki kupete malagalaki gaguge jombi jwapia kwaka Musa. Mulipungu 8:1-10:3.
Pajajomula kulandi Yesu ndi nkolongu kwa kila indela nhandisi jupia malagisu gangi kwa mahengu. Mulipungu 10:32-13:17.
Nhandisi jujomule balua jaki suku hingamakii na malamuki. Mulipungu 13:18-25.
1
Sapanga jupwaga kupete Mwana waki
1 Pamwandi Sapanga jalongila naka hoku bitu mala jingi na kwi indela hingi jalongila nabu kupete alota baki, 2 lakini masoba ga mwisu gani, julongi na twepani kupete Mwana waki. Sapanga jwabomba nndema kupete jombi, joniojuwe Sapanga anhagwi ili andekila hindu yoti ibia yaki. 3 Jombi ndi unang'anu gu ulumbi waka Sapanga, ni lilenganu la sakaka laka mweni Sapanga nu ku uwesu ulilobi laki lelibii na makili julonda hindu yoti. Baada jukunyambisa mahakau, jutemi kunani kwaka Sapanga hoku, upandi wa malele wo Ukolongu ukunani kwaka Sapanga.
Ukolongu waka Mwana waka Sapanga
4 Mwana ndi nkolongu kupeta atumi buku nani, ngati elibii lihina leampekia Sapanga helibii likolongu kupeta mahina gabu. 5 Ndaba Sapanga ngaseampwagi hata kulenga, ntumi waki jumu jukunani:
“Weapa ndi wa Mwanango;
nepani lelenu mii Atati baku.” Wala ngaseandongali mtumi jukunani jokapi,
“Nepani niibiya Atati baki,
najombi jwiibiya Mwanango.” 6 Lakini Sapanga pajabiya antuma Mwana waki, jojutumbuli kubelekwa punndema, japwaga,
“Atumi boka bu kunani kwaka Sapanga bunzinamia.”
7 Lakini pajaalongaliya atumi bu kunani japwaga,
“Sapanga jaahengiki atumi baki bu kunani kuba loho,
na baahenga lihengu baki kuba miengi ja mwotu.” 8 Lakini paandongaliya Mwana; Sapanga japwaga,
“Kiteu sii su Ubambu Ukolongu mwa Sapanga kitama yaka petapeta!
Weapa waalongosa bandu baku ngati ejupala Sapanga.
9 Weapa gupala kuhenga gajwagapala Sapanga nukusuki ubaja.
Ndi mana Sapanga,
jojubi kabee Sapanga waku jutei kuguhagu,
nukugupeke ndogule ngolongu kupeta ajaku.” 10 Nakabee:
“Bambu, weapa wabomba nndema pamwandi,
nu kunani kwaka Sapanga kwa bombwa kwa maboku gaku.
11 Hei yoti yiitenda kuhoba, lakini weapa guiigaliya masoba goha;
yoka itenda kulala ngati ingobu.
12 Biitulana ngati kaputi,
nayombi ing'anambuka kuba ngati ingobu.
Lakini weapa ndi ajolajola masoba goha,
na Maisa gaku ngagiikubi na mwiso.” 13 Sapanga ngaseampwagi hata kulenga jumu ja atumi baki bu kunani:
“Tama upandi wangu wamalele,
mbaka panaabeka abaja baku
pai ja magolu gako.”
14 Atumi baka Sapanga buku nani ndi kyane? Baniaba ndi loho yeyuntumaki Sapanga na yeitumwa kwaajangati bandu babiijopa wokopu.