Balua jaka Pauli kwa
Agalatia
Ulongulelu
Kitabu senze sa Agalatia kiandikwi nu ntumi Pauli, mulipungu 1:1. Balua jenze jaandika kujenda kwa makundi ga bandu gagunhobali Kilisitu, ku Galatia jaandika kati ja yaka ya alubaini na nani mbaka amusini na saba baada jukusaliwa Kilisitu. Kuwesikana Agalatia akubika atama mu nkoa gogwabii ahongosa Aloma. Bandu ba asomiki ngaseamanyiki su usakaka Pauli ja bii kwaa pajabiya juhandika balua jenze lakini pangi jabii mmusi uku Efesu au ku Kolintu.
Pauli jaandakiya bandu babuhobale Kilisitu Ayaudi na banga Ayaudi bababii mumakundi ga bandu babuhobale Kilisitu guku Galatia. Jaandika ili kugapenga mabole giisoli gagapwaga, bandu babuhobali Kilisitu apalika kupwata malagalaki ga Musa kuhuma Lilaganu la Mwandi, na hasa kuseku jandu. Kwabii nilikundi la bandu ba bunhobale Kilisitu babaakemika Ayuda bababiya apala bandu babuhobali Kilisitu banga Ayaudi asekula jandu. Kabee bapwaga pwaga malobi gingi kupete uwesu gu utumi waka Pauli. Pauli jugukengaliya utumi waki sukujipwaji mweni ejabii, mulipungu la 1:11-2:14. Najakomaniya Lijambu la Amboni sukupwaga uokovu gupatikana kwii ndela jukunhobale pe Yesu Kilisitu. Mulipungu 2:16. Lijambu le heli liuma muwamboni gojugulangi Sapanga na nga majambu gagahengwa na bandu.
Gagabi nkati
Pauli jutumbuli balua jaki sakalamuki bandu ba bunhobale Kilisitu buku Galatia, mulipungu 1:1-5
Ndienu Pauli jilipwaji mweni hejabi mwandi koni julikengale ejupalika kubola na julangi na ejalenga kutama sukupwata malagalaki lakini lijambu heli ngaselawesakini, mulipungi 1:6-2:21.
Ndipala julongale ngani sekihengeka mu lamalagalaki na wamboni waka Sapanga mu uokovu, mulipungu 3-4
Ndienu jupia malagisu kwa ndaba jukutama sapi kwa bandu ba bunhobale Kilisitu, mulipungu 5-6:10
Pauli jujomule balua jaki kukulamuki nukuloba bandu akombuka lijambu luku ng'anambuliwa na Sapanga kuba kiumbi Kinyai ndi lijambu la maana ngani kuliku malagalaki ga kunza ngati ana, kusekuliwa jandu, mulipungu 6:11-18.
1
1 Nepani na Pauli, jomii nuntumi nga sukungema bandu wala kutumwa na mundu, ila jungemiki Sapanga Atati baanhyoiki Yesu Kilisitu, 2 na alongu bangu boti baabii pamu na nepani tundamu mwabandu ba bunhobale Kilisitu buku Galatia.
3 Tunndobee waamboni waka Sapanga nu lukwali kuhuma kwaka Sapanga Atati bitu na kwaka Bambu Yesu Kilisitu.
4 Kilisitu jilipia mweni ndaba ja mahakau gitu kulengana nu upali waka Sapanga witu na Atati, ili jutuoko mundema mbaja gongo wa sajenu. 5 Ulumbi bumpekiya Sapanga yaka petapeta! Amina.
Ngakuba Lijambu la Amboni lengi
6 Nepani ndenda kusangaa mundeka nyatanyata, hela jojunkema kwa wamboni waka Kilisitu nu kujikagu lijambu la sapi lengi, 7 Lakini ngaselibii Lijambu la Amboni lengi. Usakaka ndi gongo abii bandu babunsanganya, bandu baapala kuhoa usakaka wi Lijambu la Amboni laka Kilisitu. 8 Lakini, hata ngati jumu witu au atumi kuhuma kunani, jandandila Lijambu la Amboni na lengi kuliku etwaalandi twepani, hoju jupata yaambamba! 9 Ngati etwalongulii kupwaaga, na henu mbwaga kabee, ana mundu jwaalandila bandu Lijambu la Amboni lanamuna jengi, janga kulengana na jemwajopa hojujupata yaambamba.
10 Boo, henu mbala kujetakewa na bandu au kujetakewa na Sapanga? Boo,au mbala kwaalengane bando? Ana nakabii nhengahela, nepani nga nakabi ntumisi waka Kilisitu hata kidogu.
Pauli ebunkema kuba ntumi
11 Mwalongu bangu, mbala mmanya Lijambu la Amboni lenundandi ngaselibokana na bandu. 12 Ndaba ngasejijopa kwa bandu wala ngasejamoliki mundu, ila nijipata su kuyekuliwa na Yesu Kilisitu mweni.
13 Mwanganya nzoini enabiya mwandi panabii mbwata indela jiki Yaudi jukumpwata Sapanga, enaang'alisa kwamakili ngama bandu ba bunhobali Kilisitu babube baka Sapanga kwa makili nukulenga kwaalabana. 14 Nepani naawesa Ayaudi ajangu ba yaka ngati yangu kupwatali indela iki Yaudi kuliku Ayaudi bingi banengana nabu ndaba ndendika kukasana ngamaa ngati mabole gabutupeki aka atati bitu.
15 Lakini paja pala Sapanga, jojunhagwi nepani tumbuka mulutumbu lwa amabu bango nu kungema kwa waamboni waki ili nutumakiya, 16 janhyekuliya mwana waki kwangu, ili mbata kundandi nkati ja bandu banga Ayaudi. Nepani ngasenapiti kundaluki mundu jokapi. 17 Ahelahe ngasenakwei kujenda ku Yelusalemu kwaabona bababii atumi babanonguli nepani, ila naapiti mala jimu ku Alabia na ndienu nukukelabuka ku Damasiko. 18 Ndienu, eyapeta yaka itatu, ndi panajenda ku Yelusalemu kubonana na Kefa, natami kwaki najombi masoba komi nu nhwano. 19 Lakini ngasenaketangini nuntumi najongi ila pee Yakobu, nndongu waka Bambu Yesu.
20 Haga ganunhandaki, Sapanga jumanyiki, ngasembwaga isole.
21 Mwenikatae napiti ku ndema uku Silia nuku Kilikia. 22 Kipindi sesela, nepani ngasenamanyakini kwa bandu ba bunhobale Kilisitu buku Yudea. 23 Bombi bajoana pena ana: “Mundu jola jojikubika jutenda kutung'alisa pu utumbuli, henu julandi nhobalelu ajelaje jejabiya julenga kujihoa.” 24 Ndienu, bundumbaliya Sapanga ndaba jangu.