﻿INtumi iNyinza ɨya Yeesu Kilisiti anza she yisimbiilwe nu Luuka.
1.
Kʉkwakho wa lushindikho Seofiilo: Abhantʉ abhinji bhasimbile ɨnongwa zya Yeesu Kilisiti anza she zyábhombeshile kʉkwɨtʉ. 
Bhasimbile ɨnongwa ziniizi anza she bhátubhuziizye bhaala bhe bhálolile na miiso gaabho na kʉzɨlʉmbɨɨlɨla kufuma pawandɨlo waakwe. 
Ishi nɨɨne naalola kʉtɨ khinza kukusimbila ziniizi zyonti mʉ lʉbhaatɨkho, kʉnongwa ye insimishiziizye akhinza uwanalyoli ʉwɨ nongwa zya Yeesu kufuma kʉwandɨlo, 
ɨnga ʉmanye uwanalyoli ʉwɨ nongwa zye bhakubhuziizye. 
Mu nsiku zye uHeloodi áamɨle wʉ mwene mʉ nsɨ ɨya Yudeeya, álɨɨpo umupuutili ʉmo we bhakhatɨnjɨ uZakaliya, kufuma mʉ shɨpʉga ɨsha shipuutili ɨsha Abiya. Ʉmʉshɨ waakwe bhakhatɨnjɨ uElisabeeti, áfumile mʉ shɨkholo ɨsha shipuutili ɨsha Aaloni. 
UZakaliya nu Elisabeeti bháamɨle bhagolosu pamiiso ga Mʉlʉngʉ, bhakhalandataga akhinza ɨndajɨzyo zyonti ɨzya Mʉlʉngʉ. 
Bhatáamɨle na bhaana, kʉnongwa ye uElisabeeti áamɨle mʉlʉʉjɨ, khabhɨlɨ bháamɨle bhagoosi. 
Kwámɨle nu wutengulizu ʉwa kʉbhomba ɨmbombo aPafinjile mu Nyumba iMfinjile. Mu wutengulizu wʉnʉʉwo, kháamɨle khabhalɨlo kha shɨpʉga sha Abiya. Isiku limo, abhapuutili abha shɨpʉga shɨnɨɨsho, anza she yáamɨle mwata yaabho, bhakhamʉkhomela ɨkʉʉla uZakaliya kwinjila aPafinjile panaapo apa Mʉlʉngʉ, ɨnga atukulushizye pa shɨgemo ivintu vwe vikununshiilila umununsi umwinza. 
Akhabhalɨlo khe áamɨle mukaasi akutukulushizya, abhantʉ abhinji bháamɨle mwi linga ilyi Nyumba iMfinjile bhakhapuutaga. 
Pe ʉkhabhɨzya wa Mwene akhamʉloleshela uZakaliya. Ʉkhabhɨzya wʉnʉʉyo áyɨmɨlɨɨye kʉmbalɨ ɨya kʉndɨɨlo ɨya shɨgemo shiila. 
UZakaliya we amʉlola ʉkhabhɨzya, ɨlyoga lɨkhamʉlema nhaani. 
Pe ʉkhabhɨzya ʉla akhamʉbhʉʉzya akhatɨ, “Ʉtogopaje Zakaliya, kʉnongwa ye ʉMʉlʉngʉ ayimvwizye impuuto zyakho, ʉmʉshɨ waakho uElisabeeti atɨkʉpaapɨle ʉmwana, ʉmwana wʉnʉʉyo ukhayiimupa ɨtaawa abhe wu Yookhani. 
Ɨpo pe ʉkhayɨbha nʉ lʉseshelo na khaluluuto, khabhɨlɨ abhantʉ abhinji bhakhayɨbha nʉ lʉseshelo we apaapwa, 
kʉnongwa ye akhayɨbha nʉ wʉpɨtɨ kufuma kwa Mwene. Ʉmwana wʉnʉʉyo te akhamwelaje akhantʉ khokhonti khe khakʉkhola, lyoli amakha ga Mupepu uMufinjile gakhayɨbha nawo kufuma akhabhalɨlo khe alɨ mʉ lwanda mwa nyina waakwe. 
Akhayɨbhagalʉsya aBhaisilaeli abhinji kwa Mwene ʉMʉlʉngʉ waabho. 
Wʉnʉʉyo akhayɨmʉlongolela ʉMwene mʉ makha nu mupepu anzu mukuwi uEliya. Akhayɨbhɨmvwanyaaga abhapaafi na bhaana bhaabho, khabhɨlɨ akhayɨbhagalʉsyaga bhe bhatakumutinikha ʉMʉlʉngʉ mʉ njeele ɨya wugolosu, na kʉbhalɨngaanya abhantʉ kʉmʉposheela ʉMwene.” 
Pe uZakaliya akhamʉbhʉʉzya ʉkhabhɨzya akhatɨ, “Bhʉlɨ, khantʉ khooni khe khanganaavwa kʉmanya kʉtɨ amazwi ganaaga ga wanalyoli? Kʉnongwa ye ɨne nʉ mʉshɨ waanɨ insiku zituushile.” 
We alonga lɨnɨɨlyo, ʉkhabhɨzya akhamʉbhʉʉzya akhatɨ, “Ɨne ne Gabulieli, ɨnkwɨmɨɨlɨla pamiiso ga Mʉlʉngʉ, ne ansonteleziizye kʉkʉbhʉʉzya ɨwe intumi inyinza ziniizi. 
Ishi ʉtɨbhe we shinuunu, kʉnongwa ye ʉtɨɨtɨkha zye nakʉbhʉʉzya. Te ʉlongaje paka isiku lye zikhayifumila ziniizi zye nakʉbhʉʉzya, we akhabhalɨlo khaakwe khaafikha!” 
Akhabhalɨlo khanaakho, abhantʉ bhaala bhe bháamɨle mwi linga, bhakhamʉgʉlɨlaga uZakaliya kumo bhakuswiga, kʉnongwa ye ákhaabhile nhaani aPafinjile mu Nyumba iMfinjile. 
We aafuma, akhapootwa kʉlonga nabho, pe abheene bhakhamanya kʉtɨ, alolile amayele ge gafumiiye aPafinjile. Ʉweene akhalolesyaga nɨ nyoobhe zye akwanza kʉlonga, akhajendeelela kʉbha wu shinuunu. 
We insiku zyakwe zyasila ɨzya kʉbhomba ɨmbombo ɨya shipuutili, akhagalʉkha kʉkhaaya. 
Pɨlongolela, ʉmʉshɨ waakwe uElisabeeti akhabha pa wumwamu, akhʉʉbha mu nyumba ameezi gasaanʉ. Akhayɨlonjelaga wʉʉyo akhatɨnjɨ, 
“Liniili lye ʉMwene ambombeeye ɨne, andolile na kʉneefwezya insoni pamiiso ga bhantʉ.” 
We waafikha umwezi ʉwa mʉtanda ʉwa wumwamu wa Elisabeeti, ʉMʉlʉngʉ akhamʉsonteelezya ʉkhabhɨzya uGabulieli mʉ khakhaaya akha mu Naazaleti, khe kháamɨle mʉ mʉkoa ʉwa mʉ Galɨlaaya. 
Akhabhala kwa mʉlɨndʉ we bhakhatɨnjɨ uMaliya, we ázinjiliilwe nu Yoosefu ʉwa mʉ shɨkholo sha mwene uDaudi. 
Ʉkhabhɨzya we aafikha kwa Maliya akhatɨ, “Ɨnkʉkʉlamʉkha ɨwe we usayiilwe, ʉMwene alɨ nɨɨwe.” 
UMaliya, we ayɨmvwa amazwi ganaago aga khabhɨzya, ʉmwoyo wʉkheleela nhaani, akhayɨbhʉzɨɨlɨzya akhatɨ, “Ɨndamʉkho ɨnɨ, kwe kʉtɨ bhʉlɨ?” 
Pe ʉkhabhɨzya akhatɨ, “Maliya, ʉtogopaje, kʉnongwa ye ʉMʉlʉngʉ akupiiye uwiila. 
Yeenya, ʉtɨbhe pa wumwamu, ʉtɨpaape ʉmwana ʉmʉsakhaala, ukhayimwita ɨtaawa lyakwe akhayɨbha wu Yeesu. 
Ʉmwana wʉnʉʉyo akhayɨbha mʉpɨtɨ, khabhɨlɨ ɨtaawa lyakwe bhakhayɨtɨnjɨ Mwana wa Mʉlʉngʉ ʉMʉpɨtɨ ʉwa kʉmwanya. ɄMwene ʉMʉlʉngʉ akhayiimupa amakha aga shɨmwene, anza she áamɨle ʉmaama waakwe ʉmwene uDaudi. 
Khabhɨlɨ akhayɨtabhaalaga aBhaisilaeli insiku zyonti, ʉwʉmwene waakwe te wʉkhabhe nu wusililishilo.” 
UMaliya akhamʉbhʉzɨɨlɨzya ʉkhabhɨzya akhatɨ, “Ɨne ɨntalɨ nʉ mʉlʉme, ishi liniili lɨtɨbhe bhʉlɨɨbhʉlɨ?” 
Ʉkhabhɨzya akhamwamʉla akhatɨ, “UMupepu uMufinjile atɨkwɨnzɨle, na makha ga Mʉlʉngʉ ʉMʉpɨtɨ ʉwa kʉmwanya gatikugubishile anzɨ shɨnzyʉngʉʉlɨ. Pe ʉmwana we ʉkhayɨpaapa akhayɨbha mufinjile, we bhakhayɨtɨnjɨ ʉMwana wa Mʉlʉngʉ. 
Tejeelezya! Woope ʉnholo waakho uElisabeeti alɨ pa wumwamu, she poope mugoosi. Khabhɨlɨ uwumwamu waakwe wa meezi ʉmʉtanda, we bhatɨnjɨ mʉlʉʉjɨ! 
Kʉnongwa ye khatalɨɨpo naakhamu khe khakʉmʉtola ʉMʉlʉngʉ.” 
Pe uMaliya akhatɨ, “Ɨne ne mubhombi wa Mwene, zɨbhe shɨnɨɨsho kʉkwanɨ anza she walonga.” Pe ʉkhabhɨzya akhasogola. 
We zyashɨla insiku nyishe, uMaliya akhasogola akhalambiine, akhabhala mʉ nhaaya yimo ye yáamɨle mʉ nsɨ ɨya mʉ magamba aga mu Yudeeya. 
Kukuula akhinjila mu nyumba ya Zakaliya, akhamʉlamʉkha uElisabeeti. 
UElisabeeti we ayɨmvwa ɨndamʉkho ya Maliya, ʉmwana akhashimwa mukaasi mʉ lwanda lwakwe. Pe uMupepu uMufinjile akhamʉlongola uElisabeeti, 
akhadandɨzya kʉlonga akhatɨ, “Usayiilwe ɨwe kʉshɨla abhantanda bhonti, khabhɨlɨ asayiilwe nʉ mwana we ʉtɨpaape. 
Ɨne ne naanu ne unyina wa Mwene waanɨ ayinzile kʉkwanɨ? 
We nɨmvwa izi lyakho, ʉmwana mʉ lwanda lwanɨ aashimwa kʉ lʉseshelo. 
Usayiilwe ɨwe we uyitishile kʉtɨ zɨnɨɨzyo zye ʉMwene akubhuziizye, zɨtɨbhombeshe.” 
Pe uMaliya akhatɨ, “Ɨnkʉmʉpaala ʉMwene, kʉ mwoyo waanɨ wonti. 
Ʉmwoyo waanɨ wʉkʉmʉseshela ʉMʉlʉngʉ uMuposhi waanɨ, 
kʉnongwa ye anavwizye mʉ wʉtolwe ɨne numubhombi waakwe. Yeenya, kufuma ishi abhantʉ abha vipaafi vwonti, bhatɨtɨnjɨ ɨne ne mʉsaywa. 
ɄMwene ʉwa makha gonti ambombeeye ɨzya kuswijizya, ɨtaawa lyakwe lifinjile. 
Ishisa shaakwe sha vipaafi vwonti, ku bhonti bhe bhakumupuuta. 
Ɨnyoobhe yaakwe ya makha, yibhombile ɨmbombo ɨmpɨtɨ. Bhe bhalɨ na mabaado mʉ mooyo gaabho, abhasasiizye. 
Abhapɨtɨ abhefwizye mʉ matengo gaabho aga wʉpɨtɨ, na kʉbhazʉvwa abhatolwe. 
Bhe bhalɨ nɨ nzala, abhapiiye ivintu ivwinza, ɨleelo abhɨ shʉʉma ishinji abhabhinjile ɨnyoobhe nyeene. 
Abhavwizye abhabhombi bhaakwe aBhaisilaeli, we akʉkʉmbʉkha ulufingo lwakwe ʉlwa kʉbhalolela ishisa, 
anza she álonjile kwa maama wɨɨtʉ, uAbulahaamu nɨ shɨkholo shaakwe shonti wiila na wiila.” 
UMaliya akhɨɨkhala nu Elisabeeti pamu ameezi gatatʉ, pɨlongolela, akhagalʉkha kʉkwabho. 
We khaafikha akhabhalɨlo akha kʉpaapa, uElisabeeti akhapaapa ʉmwana ʉmʉsakhaala. 
Abhapalamani na bhanholo bhaakwe we bhɨmvwa kʉtɨ ʉMwene amʉloleeye ishisa nhaani, bhakhaseshela peeka nawo. 
Isiku ɨlya naane kufuma apaapwe ʉmwana, bhakhɨnza kumutahiili. Bhakhanzaga kuumupa ʉmwana ɨtaawa lya yise waakwe, uZakaliya. 
Ɨleelo unyina wa mwana akhabhabhʉʉzya akhatɨ, “Ndaali, ɨtaawa lyakwe atɨbhe wu Yookhani.” 
Abheene bhakhamwamʉla bhakhatɨ, “Mʉ shɨkholo shaakho atalɨɨpo umuntu we alɨ nɨ taawa lɨnɨɨlyo.” 
Pe bhakhamʉbhʉzɨɨlɨzya uyise waakwe kʉtɨ akwanza kuumupa ʉmwana ɨtaawa abhe wu naanu. 
UZakaliya akhalaabha ɨshɨbaabho ɨsha kusimba, akhasimba akhatɨ, “Ɨtaawa lyakwe atɨbhe wu Yookhani.” Abhantʉ bhonti bhakhaswiga. 
Panaapo bhʉʉlo ulumili lwakwe lukhiigukha, akhanda kʉlonga na kʉmʉpaala ʉMʉlʉngʉ. 
Pe abhapalamani bhonti abha Zakaliya, ɨlyoga lɨkhabhalema. Ɨnongwa ziniizi zɨkhasaata mʉ nsɨ yonti ɨya mʉ magamba aga mu Yudeeya. 
Abhantʉ bhonti bhe bhimvwizye, bhakhasɨɨbhaga mʉ mooyo gaabho kʉtɨ, “Ʉmwana wʉnʉʉnʉ akhayɨbha anza bhʉlɨɨbhʉlɨ?” Bhakhasɨɨbhaga shɨnɨɨsho, kʉnongwa ye bhámanyile kʉtɨ ʉMwene alɨ peeka nawo. 
Pe amakha ga Mupepu uMufinjile gakhamwɨnzɨla uZakaliya, uyise wa mwana, akhanda kʉkʉwa akhatɨ, 
“Apalwaje ʉMwene ʉMʉlʉngʉ ʉwa Bhaisilaeli, kʉnongwa ye ayinzile na kʉtʉʉla abhantʉ bhaakwe. 
Atupiiye uMuposhi ʉwa makha, kufuma mʉ shɨkholo sha mubhombi waakwe uDaudi. 
Anza she álonjile kufuma ɨmaandɨ kʉshɨlɨla ku bhakuwi bhaakwe abhafinjile, 
kʉtɨ akhayɨtʉtʉʉla kʉ bhalʉgʉ bhɨɨtʉ, na kufuma mʉ nyoobhe zya bhantʉ bhonti bhe bhatupatile. 
ɄMʉlʉngʉ atʉloleeye ishisa, anza she álapile kʉ bhamaama bhɨɨtʉ, akʉkʉmbʉkha ulufingo lwakwe ulufinjile insiku zyonti. 
Anza she álapile kwa maama wɨɨtʉ uAbulahaamu, 
kʉtɨ akhayɨtwavwa kʉtʉtʉʉla mʉ nyoobhe zya bhalʉgʉ bhɨɨtʉ, tʉmʉbhombelaje ʉweene sita lyoga, 
mu wufinjile na mu wugolosu mu nsiku zyonti ɨzya wuumi wɨɨtʉ. 
Ishi ɨwe mwana waanɨ, bhatɨkʉtekhaje kʉtɨ mukuwi wa Mʉlʉngʉ ʉMʉpɨtɨ ʉwa kʉmwanya, kʉnongwa ye ʉtɨmʉlongolele ʉMwene, ɨnga ʉmʉgombele ʉweene ɨdala, 
kʉbhabhʉʉzya abhantʉ bhaakwe kʉtɨ, bhakʉwaaga uwuposhi kwɨ dala ɨlya kʉtʉʉyɨlwa imbiibhi zyabho. 
Kʉnongwa ye ʉMʉlʉngʉ wɨɨtʉ alɨ ni shisa kʉkwɨtʉ, ʉlʉkhozyo lwakwe kufuma kʉmwanya lwandile kʉtʉlamɨla, 
twenti twe tʉlɨ mu khiisi akha wufwe, na kʉtʉlongola mwɨ dala ɨlya wutengaanu.” 
Pe uYookhani akhajendeelela kʉkʉla, na kwonjela kʉbha nu wudandamazu mʉ mwoyo. We aakʉla, áyɨkhaaye mu shilozu paka akhabhalɨlo khe akhalolekha ku Bhaisilaeli. 
