11
Highiɓǝ Nǝ Yesu
Ar Kǝra Kǝdi Hyal
(Matiwu 6:9-13; 7:7-11)
1 Vanyi pǝci Yesu a vǝr kǝdi Hyal ar vanyi vi. Ənggǝra ji kuɗǝna, kǝ pathlǝ wu pama zǝmbǝlma nyiˈyar na anǝ nyi, “Thlagǝu, highiɓǝri ˈya ǝnggǝra ˈya kǝdi Hyal, ǝnggǝr kǝra Yahwana highiɓǝri nyi anǝ zǝmbǝlma nyiˈyar kǝ tsu.”
2 Ba ji na anǝ nda, “Ma hyu kǝdi Hyal, hya na,
“ ‘Dǝrˈya,
thlǝmǝ ngǝ
ja nggya cicau,
tǝlkur ngau ja shili.
3 Ɗar ˈya sǝr sǝm nǝ ǝshina,
ǝnga nǝ kalar pǝci.
4 Tǝfǝbiya ˈya bikǝr ˈya,
ǝnggǝr kǝra ˈyi tǝfǝbiya njira mǝliya ˈya bikau.
Tǝfǝbiya nyi anǝ kalar
ndǝra mǝliya ˈya bikau.
A sara ga hǝr ˈya
a ndar vir dzǝ mai.’ ”
5 Yesu ɓǝra na anǝ zǝmbǝlma nyiˈyar, “Ma ɗa abǝr pathla hyi ǝnga bazhi, ji shili ǝgya ja hathlǝr vuˈyi, ji na anǝ nyi, ‘Bazhi ɗa, ndzǝbiya ɗa sǝr sǝm. 6 Kǝja vanyi bazhi ɗa kǝra hyaˈari sarar vi naɗǝ shili ǝgya yi kabangǝkau. Nayi tsu, sǝr sǝm kǝra ya sǝni nǝ nyi aˈyi mai.’ 7 Ma ɗa bazhi kǝra ji nda gal ndzǝ ara ja kǝ shaɗǝwa sara gu mbwa ji na, ‘A sara ga ɓwanǝ ɗa kǝr mai. Kabangǝkau, a haɗiyar ˈya miya ɗǝvau, nayi ǝnga wazha ɗa patǝ a yi pida nga ˈya. Na ya ɓǝra sǝni hyaˈari aga ya nǝ ngǝ vanyi sǝ mai.’ 8 Ya nar hyi, alaga naja gǝra hyaˈari ji nǝ nyi sau, arya nanda bazhi, ju hyaˈari ja nǝ nyi kalar sǝra ju yiwu arya bazhi nyi kǝ aˈyi sǝli ǝnga kǝdi kǝra ji mǝl mai.
9 “Ya vǝr na anǝ hyi, hya dumwa ǝnga kǝdiyau, nju nǝ hyi. Hya dumwa ǝnga gal, hyu uya. Hya dumwa ǝnga tsatsa tsu, nju pahǝna hyi. 10 Ara kalar ndǝra kǝdiyau, nju nǝ nyi, kalar ndǝra gal, ju uya, ndǝra tsa umbwa tsu, nju pahǝna nyi. 11 Ndǝ aˈyi wu pama hyi kǝra ar viya tada, ma zǝr nyi kǝdi kalfi, ba ja nǝ nyi pabǝ ya? 12 Əndǝga ma ji yiwa hihi, ba nja nǝ nyi ǝdi ya? 13 Ma nahyi, nji ɗǝɗǝmwaˈyi wu sǝni nǝ nyi anǝ wazhar hyi sǝ mǝmǝnahǝu, abari ngǝ Dǝrhyi kǝra a dǝmǝlma? Ju sa nǝ nyi Mambǝl Cicau anǝ njira wu kǝdi ara ja.”
Yesu Cabiya Abǝr Naja Aˈyi A Vǝr Mǝl Thlǝr
Ənga Dǝnama Nǝ Shatan Mai
(Matiwu 12:22-30; Markusu 3:20-27)
14 Vanyi pǝci Yesu kǝdlǝbiya mambǝl ɗǝmwaˈyi sara wu dza ndǝ mǝga. Ənggǝra mambǝl kǝ biya, ba nda nyi mbar ndǝr, sǝ kǝ ɗa sǝ dǝdǝgur anǝ daɓǝr nji. 15 Ama alenyi nji na, “Ənghǝng! Ndǝ kau, Bilzabulu ngǝ nǝ nyi dǝnama kǝdlǝ mambǝl ɗǝmwaˈyiˈyar kau, a biya.”
16 Alenyi nji dzǝbiya Yesu, ndǝ na anǝ nyi, “Mǝliya sǝ dǝdǝgur kǝra cabiya abǝr Hyal ngǝ sǝwa ngau.” 17 Ama Yesu wu sǝn ɗǝngar nda, kǝ ji na anǝ nda, “Kalar tǝlkur kǝra tǝkǝbiya dzǝ mǝthlǝ wu taˈyi mai, ǝnga kalar mǝlmǝ ǝnga ki kǝra aˈyi hǝnggǝr ǝnga kuvwa nyi mai, nanda aˈyi wu sǝn taˈyi mai. 18 Ma tsu shatan tǝkǝbiya dzǝ pamǝpamǝ mǝthlǝu, abar ngǝ tǝlkur nyi wu sǝn taˈya? Ya na abangau ara ǝnggǝra hyi hǝri abǝr ǝnga dǝnama nǝr Bilzabulu nga ya vǝr kǝdlǝ mambǝl ɗǝmwaˈyiˈyar. 19 Kabangǝkau, Ma ǝnga dǝnama nǝ Bilzabulu nga yu kǝdlǝ mambǝl ɗǝmwaˈyiˈyar, kar zǝmbǝlmar hyiˈyar tsu? Ənga mi nga ndu kǝdla? Agabangau, nanda ngu nda mǝl numa anǝ hyi ar kǝra sǝˈyar kau. 20 Ama maɗa ǝnga dǝnama nǝ Hyal nga ya vǝr kǝdlǝ mambǝl ɗǝmwaˈyiˈyar kau, a ɗari abǝr tǝlkur Hyal a shiliri anǝ hyi.”
21 “Ma ndǝra ǝnga dǝnama pabǝri kǝrnyi ǝnga kar pa, ja vǝr ɓǝla ki nyi, kar ki nyi wu nggya jamǝkur. 22 Ama ma ndǝra ndiya nyi ǝnga dǝnama hǝri nyi pa a shili, ba ji sa ndiya dǝnama nyi, ju sǝn faˈari kalar sǝr pa kǝra ju fǝr kǝr ǝni, ba ja dzǝgwa tǝtǝkǝna kar nyi kau, ǝkkǝˈyi kari ki nyi kǝra ji mbǝliya kau.
23 “Ndǝra gǝra ǝnga yau, dawa ɗa ngau, ǝnga ndǝra gǝra vǝr kaɓǝ ǝnga yau, tǝtǝlna nga ja vǝr tǝtǝlna.
Sha Shilir Mambǝl Ɗǝmwaˈyu
A Vu Dza Ndau
24 “Ma nji kǝdlǝbiya mambǝl ɗǝmwaˈyi a biya sara wu dza ndau, ma ji gal vir sǝ hǝɗa katini, ju sǝn na, ‘Ya ɓǝra sha a ndu dza ndǝra yi biya sara a gwa.’ 25 Ma ji ɓǝra sha shili, ba ji sa thlǝwa dzǝ kau, nji tsǝkǝbiya camǝu, ǝnga kalar sǝ wu lagu, 26 ba ja ɓǝra sha, ja nda faˈari mambǝlˈyar pamǝpamǝ mǝɗǝfǝ kǝra ndiya nyi ǝnga shishikur, ba nda maˈyi a vu ja nda vuwa nggya. Ba nggyabiya ndǝ kǝ nǝ yukuɗǝu, a ndiya nǝ tanggǝrma ǝnga ɗǝmwaˈyu.”
Barka Nǝ Jiri
27 Ənggǝra Yesu a vǝr na sǝˈyar kau, vanyi mala wu pama nji, hyaˈana ɗahǝu, ji na, “Hyal ja fǝnggǝr nyi barka anǝ mala kǝra yabiya ngau, ǝnga ji hǝr ngau.” 28 Kǝ Yesu shaɗǝwa, ji na, “Barka a ndiya anǝ njira vǝr nggar ndǝr Hyal, ndǝ ɓǝlari.”
Ndǝ Gal Mǝtsamǝ Sǝ Dǝdǝgur
(Matiwu 12:38-42)
29 Ənggǝra njira vǝr shili ǝgya Yesu cakau, kǝ ji na, “Nji kabangǝkau, nji ɗǝmwaˈyi ngau. Ndu gal aga ya cabiya nda mǝtsamǝ dǝdǝgur, ama vanyi mǝtsamǝ dǝdǝgur kǝra ya ca anǝ nda aˈyi mai, kǝl nǝ Yunana, 30 ǝnggǝra Yunana ɗa sǝ dǝdǝgur anǝ njir Niniva, abangǝ tsu ngǝ Zǝr Ndu nda ɗa anǝ nji kabangǝkau. 31 Ar pǝcir numa, Kwatam Shiba wu nda sa hyaˈari ǝnga nji kabangǝkau, ba ja cabiya nda abǝr nanda aˈyi mǝliya kakalǝ mai, arya ji hyaˈari sarar kuɗiyar duniya aga ja sa sǝhimi highiɓǝ nǝ tsǝtsǝlkur nǝ Solomanu. Kǝja ndǝra ndiya Solomanu aˈyi ǝnggau. 32 Ara ar pǝcir numa, njir Niniva wu nda hyaˈari ǝnga njir zaman kau, ba nda canǝ nda abǝr nanda aˈyi mǝliya sǝra kakalǝ mai, arya nanda njir Niniva tubi ar pǝcira Yunana tǝtǝlna nda ndǝr Hyal. Ya, kǝja ndǝra ndiya Yunana aˈyi ǝnggau.
Mbǝmbǝl Pitǝlla Nǝ Dzau
(Matiwu 5:15; 6:22-23)
33 “Nja sǝn mbǝbiya pitǝlla ba nja mbuya ǝgya kiɗa tǝm mai. Ama nja kyaga fiya a dar madzigam, ar vi kǝra ja sǝn mbǝl anǝ kalar ndǝ kǝra a vu ki kau. 34 Li ca ngǝ mbǝmbǝl nǝ dzau. Ma liya gǝ mǝnahǝu, dza gǝ patǝ wu nyabiya dzǝ ǝnga mbǝmbǝl. Ama ma liya gau aˈyi jamǝ mai, patǝr dza gǝ tsu wu nda nyabiya dzǝ ǝnga kuthlǝu. 35 Ga tsamǝ ga lari abǝr mbǝmbǝl kǝra wu gau aˈyi kuthlǝu mai. 36 Ma patǝr dza gǝ aˈyi nyinyau ǝnga mbǝmbǝl, vi aˈyi kǝra ǝnga kuthlǝ mai, ba ja cabiya mbǝmbǝlkur patǝu, ǝnggǝr mbǝmbǝl nǝ pitǝlla a vǝr ca mbǝmbǝlkur nyi.”
Yesu Kughiya Njir Farisi
Ənga Malǝmǝ Dlaɗǝˈyar
(Matiwu 23:1-36; Markusu 12:38-40)
37 Ənggǝra Yesu kuɗǝna ndǝr, ba vanyi ndǝr Farisi nggar nyi a ndu ki nyi, aga nda nda sǝm sǝr sǝm. Kǝ ji maˈyi, ji nggya ar vi sǝm sǝr sǝm. 38 Ama ǝnggǝra ndǝr Farisi lari Yesu aˈyi cina tsi, ji dzǝgwa sǝm sǝr sǝm mai, ba ɗa sǝ dǝdǝgur anǝ nyi. 39 Kǝ Thlagǝ na anǝ nyi, “Nahyi njir Farisi, hyu sǝn cina ya cala miya ha ǝnga cala, ama ɗǝfuwa hyi nyinyi nga nyi ǝnga dlǝrbǝ ba ɗǝmwaˈyikur. 40 Nahyi nji dza, aˈyi Hyal ngǝ mǝliya sǝra ar babal ǝnga sǝra gwu huɗa nyi wa? 41 Maja abǝr hyu lǝri sǝra ara hyu cala anǝ nji tǝtǝ dǝnama kalar sǝ wu ɗa cici anǝ hyi.”
42 “Sǝr tǝhuɗǝ anǝ hyi njir Farisi arya hyu hǝbiya pathlǝ wu sǝ kumo anǝ Hyal alaga wu sǝ kukushu kǝra hyu uya patǝ ǝnggǝr sukwar hyali ǝnga sǝ kisǝu. Ama kǝ hyi dzǝgwa piyari nu sǝra tsaˈa hya mǝl ǝnga yiwu Hyal. Sǝˈyar kǝ nga hya kyaga mǝl aˈyi hya piyari alenyi sǝ mai.”
43 “Kawa mau, njir Farisi arya hya vǝr yiwu nja nǝ hyi vir gya tsapǝu wu umbwa daɓǝ dzǝ njir Yahudiya, ǝnga tsu nja usa hyi ar sugu. 44 Kawa anǝ hyi njir Farisi arya a ɗar hyi ǝnggǝr hu kǝra ɗǝɗǝwa nja vǝr ɓǝ a dar ara gǝra ǝnga sǝnkur.”
45 Kǝ pathlǝ wu pama malǝmǝ highiɓǝ nǝ dlaɗǝ Musa na anǝ Yesu, “Malǝmǝ ma gu na sǝˈyar kǝ abangau, naˈya ma a nggǝliya ˈyar gau.”
46 Yesu shaɗǝwa, ji na, “Kawa anǝ hyi, nahyi malǝmǝ highiɓǝ nǝ dlaɗǝ nǝ Musa, arya nahyi fǝnggǝr nyi anǝ nji sǝ tǝdǝɓǝu kǝra ɗa dzadzau nda hau, ama nahyi ǝnga kǝrhyi a sǝn hǝri alaga zǝr tsa hyi zǝmǝ aga dlǝwa nda ǝni mai.
47 Sǝr tǝhuɗǝ anǝ hyi, arya hyi hǝriya hu mǝnahǝ nǝ nabiˈyar kǝra ǝjir hyi ˈyar ngǝ tsǝya nda. 48 Agabangau, a cabiyari abǝr a hǝnggǝr hyi ǝnga sǝra ǝjir ˈyar mǝliya abǝr kakalǝ nga nyi. Nanda ngǝ tsǝya nabiˈyar ba hyi hǝrna hur nda. 49 Ara kǝ ngǝ Hyal wu tsǝtsǝlkur nyi nana, abǝr, ‘Yi wu nda sǝwa nda nabiˈyar ǝnga cama sǝsǝˈyar. Ndu nda tsǝya alenyi nju pama nda ǝnga nji ndu nda nǝ ɓwaɓwatǝ gagaɗau.’ 50 Agabangau, nju nda mǝliya nyi numa anǝ njir zaman kau, arya culi nabiˈyar kǝra ndǝ dlǝna mbar dzǝgwar duniya baˈanǝ kabangǝkau, 51 mbari ar mashir Habila, ba shili ar nǝ Zakariya ndǝra nji tsǝya wu pama vir thla sǝ ǝnga vi cici nǝ ki Hyal. Yu na anǝ hyi, nju nda mǝlna nyi numa anǝ nji zaman kau, arya sǝˈyar kǝ patǝu.
52 “Sǝr tǝhuɗǝ, anǝ hyi malǝmǝ highiɓǝ nǝ dlaɗǝ Musa arya hyi dana lagu kǝra nja sǝni Hyal ari, nahyi ǝnga kǝrhyi, nahyi gwa mai, ǝnga nahyi piyari njir yiwu gwa nda gwa tsu mai.”
53 Ənggǝra Yesu piyari viya nyi, kǝ malǝmǝ dlaɗǝˈyar ǝkkǝˈyi njir Farisi dzǝgwa dumwa ǝnga ciɗǝ nyi ndu tsǝtsǝbwar ǝnga yiwa sǝ pamǝpamǝ gangǝu. 54 Ndu gal lagu kǝra nda uya nda vazǝya nyi lagur sǝra ju na.