6
Yiwa Sau Ar Kǝra Ɓǝla Pǝcir Ɓǝlsar
(Matiwu 12:1-8; Markusu 2:23-28)
1 Vanyi pǝcir Ɓǝlsar nǝ Yahudiya, Yesu ǝnga zǝmbǝlma nyiˈyar nda vǝr tǝrabiya wu fa uhi. Nda vǝr ɓau, kǝ zǝmbǝlma nyiˈyar kuratsiya kǝra uhi. 2 Ənggǝra njir Farisi lari abangau, kǝ ndǝ na anǝ nyi, “Lari gǝyi, ara mi nga hyu mǝl sǝra dlaɗǝ kari nja mǝl pǝcir ɓǝlsar ra?”
3 Yesu shaɗǝwa nda, “Aˈyi hyi saya jigana sǝra Dawuda ǝnga njir ɓǝ nyi mǝliya ar pǝci kǝra wuɓǝ mbar nda ta wa? 4 Ənggǝra Dawuda gwu ki Hyal, naja ǝnga njir ɓǝ nyiˈyar, ǝnga ǝnggǝra ndǝ gwa sǝmku macikǝl cicau kǝra nandu kyaga sǝm mai, kǝl pubuˈyar wacu.”
5 Kǝ Yesu na anǝ nda, “Zǝr Ndau Thlagǝ nga ja ar kǝra pǝcir Ɓǝlsar.”
Ndǝ Ənga Tsi Ndzǝndzau
(Matiwu 12:9-14; Markusu 3:1-6)
6 Ar vanyi pǝcir Ɓǝlsar nǝ njir Yahudiya tsu, kǝ Yesu maˈyi a gwu umbwa daɓǝ dzǝ njir Yahudiya ja vǝr highiɓau. Wu umbwa ta vanyi ndǝ aˈyi kǝra ǝnga tsi mazǝma ja ndzǝndzau. 7 Njir Farisi ǝnga malǝmǝ dlaɗǝˈyar a vǝr gal lagu kǝra nda sǝni vazǝya Yesu, ndǝ pǝnggǝri nyi li, nda vǝr tsamǝ tara ju mǝliya ndǝ kǝ jamǝ ar pǝcir Ɓǝlsar. 8 Ama Yesu wu sǝni sǝra ndu ɗǝnga, kǝ ji na anǝ ndǝ kǝ ǝnga tsi ndzǝndzǝ kau, “Hyaˈari ga taˈyi wu mwar nji patǝu.” Kǝ ji hyaˈari, kǝ ji taˈyi ǝna. 9 Ənggau, kǝ Yesu na anǝ nda, “Yi wu yiwa hyi, mi ngǝ tsaˈa nja mǝl pǝcir Ɓǝlsar ra? Sǝ mǝnahǝu, ǝndǝga sǝ ɗǝmwaˈyu? Nja mbǝɗana, ǝndǝga nja tsǝya?” 10 Ji tsamǝ a ndu pama nda patǝu, kǝ ji dzǝgwa na anǝ ndǝ kau, “Ndiɗǝbiya tsa gǝ a dumwa ngau.” Aga zǝmǝ kǝ ji ndiɗǝbiya tsa ja a dumwa nyi, ba tsa ja ɗa jamǝ ǝnggǝr vanyi zǝma nyi ta.
11 Ama kǝ huɗa nda ndzǝ gagaɗau, kǝ ndǝ dzǝgwa na anǝ kǝrnda, “Mi nga mǝna sǝni mǝl ǝnga Yesa?”
Yesu Caɗǝbiya Zǝmbǝlma Nyiˈyar
Kumou Apǝ Mǝthlǝu
(Matiwu 10:1-4; Markusu 3:13-19)
12 Vanyi pǝci, Yesu hyaˈari ba ji maˈyi a du mau, aga ja da ndǝr ǝnga Hyal a dǝna. Ji da pida ghǝmǝ ja vǝr ndǝr ǝnga Hyal. 13 Ənggǝra vi sa kuɗau, kǝ ji nggari zǝmbǝlma nyiˈyar a shili wu dzǝ nyi, kǝ ji dzǝgwa ɗǝmbiya kumo apǝ mǝthlǝ sara wu pama nda, kǝra ji ngga ǝnga cama sǝsǝˈyar. Kǝja thlǝmǝr nda,
14 Simanu kǝra ji nǝ nyi thlǝmǝ Biturusu,
ǝnga zamǝ nyi Andǝrawusu,
ǝnga Yakubu,
ǝnga Yahwana,
ǝnga Fǝlipǝu,
ǝnga Bathlalomiyu, 15 ǝnga Matiwu,
ǝnga Toma,
ǝnga Yakubu zǝr Alfawusu,
ǝnga Simanu ndǝra nju na ndǝ mǝlmǝ nyi,
16 ǝnga Yahuda zǝr Yakubu,
ǝnga tsu Yahuda Isikarayoti ndǝra ɗǝlna Yesu anǝ dawa nyiˈyar.
Yesu Highiɓau Anǝ Nji
Ənga Tsu Ji Shilǝgǝbiya Nda
(Matiwu 4:23-25)
17 Ji maˈyi ǝnga zǝmbǝlma nyiˈyar a gyiwu ˈyi, kǝ ndǝ thlǝwa babalǝr vi, ba ndǝ taˈyi ǝna ǝnga zǝmbǝlma nyiˈyar gangǝu, ǝnga nji gangǝ gagaɗau sara wu Yahudi, ǝnga Urshalima, ǝnga ˈyiˈyir Taya ǝnga Sidonu njira ǝnga kir nda a miya dǝl dǝgalǝu, 18 njira shili aga nda nggar highiɓǝ nyi ǝnga nja shilǝgǝbiya nda sara ara shilǝgǝr nda pamǝpamǝu. Njira ǝnga mambǝl ɗǝmwaˈyiˈyar wu lǝ ɓwaɓwatǝ anǝ nda, nanda tsu ndǝ uya jamǝkur, 19 ǝnga nji gangǝu a vǝr mǝl lagu kǝra nda sǝni tsǝkwar nyi, ara dǝnama kǝra wu biya sara wu dza ja vǝr shilǝgǝbiya nda patǝu.
Barka Ənga Tǝhuɗǝu
(Matiwu 5:1-12)
20 Ja vǝr tsamǝ zǝmbǝlma nyiˈyar, kǝ ji na,
“Barka anǝ hyi nahyi
nji kǝra gǝra sau,
tǝlkur Hyal a ɗar nǝr hyi.
21 Barka anǝ hyi
njira ǝnga wuɓau kabangǝkau,
nju nda nyana hyi.
Barka anǝ hyi
njira vǝr tiwi kabangǝkau,
hyu nda nggushi.
22 Barka anǝ hyi
ma nji gǝra yiwu hyi,
nda hǝbiya hyi a biya,
ǝnga nda nggǝl hyi,
ba ǝnga nda ndzana thlǝmǝr hyi,
arya Zǝr Ndau.”
23 “Abangǝ ngǝ ǝjir nda mǝl anǝ nabiˈyar kǝra tǝrabiya. Ga caguli ǝnga ga nggya ǝnga huɗǝ pǝrtǝu, ara gu nda uya akkǝri gangǝ a dǝmǝlmau.”
Ɓwaɓwatǝˈyar Pamǝpamǝu
24 “Ama kawa anǝ hyi
nahyi bǝrba,
arya a dlǝwuri hyi
nǝr hyi mǝsahǝkur kabangǝkau.
25 Kawa anǝ hyi,
nahyi kǝra nyinyau kabangǝkau,
hyu nda
nggya ǝnga wuɓau.
Kawa anǝ hyi
nahyi kǝra a vǝr nggushi kabangǝkau,
hyu nda ɗa ǝnga
huɗǝ ndzǝndzau hya ɓǝra tiwi.
26 Kawa anǝ hyi
ma nji patǝ a vǝr fal hyi,
abangau nga ndǝ mǝl
anǝ nabi fatiˈyar.”
Hya Canǝ Nyi Yiwukur
Anǝ Dawar Hyi
(Matiwu 5:38-48; 7:12)
27 “Ama ya nar hyi, nahyi kǝra wu nggari ndǝr ɗa, hya canǝ nyi yiwukur anǝ dawar hyi, hya mǝl mǝnahǝkur anǝ njira gǝra yiwu hyi. 28 Fǝnggǝr nyi barka anǝ njira wu shiˈwa hyi, hya ndǝr anǝ Hyal arya njira wu lǝ ɓwaɓwatǝ anǝ hyi. 29 Ma ndǝ nǝ ngǝ dǝgau ari balma gau, shabiya nyi vanyi balma tsu. Ma ndǝ mbǝliya nggamndǝ ngau, ga sara ka lǝgutǝ ha kǝra vuwa gwa anǝ nyi mai.* 30 Nǝ nyi anǝ kalar ndǝra kǝdi ara gau, ma tsu ndǝ mbǝliya sǝ ngau ga sara yiwa ja shabiya ngǝ a shili mai. 31 Sǝra hyu yiwu nja mǝl anǝ hyi, nahyi tsu ca nga hya mǝl anǝ nda.
32 “Ma njira vǝr yiwu hyi nga hyu yiwu wacu, wathlǝmǝ culi akkǝri kǝra hyu nda uya? Alaga njir dlǝwu budǝ ma tsu, ndu mǝl abangau. 33 Ma gu ca mǝnahǝkur anǝ njira wu ca mǝnahǝkur anǝ ngau, mi nga ju cakǝri nga? Əkkǝˈyi njir bikǝ ma ndu mǝl abangau. 34 Ma gǝ nǝ nyi mǝl anǝ njira gu sǝni ndu nda kina ngau, mi nga ju cakǝri nga? Alaga njir bikǝ ndu lǝ mǝl anǝ njir bikǝ kuvwar nda ǝnga sǝni ndu nda kina patǝu. 35 Ama ga ca yiwukur anǝ dawa ngau, ga mǝl mǝnahǝkur anǝ nda, ga nǝ nda mǝl ǝnga sǝni abǝr nandǝ wu nda kina ngǝ mai. Mǝl abangǝ wu mǝliya hyu uya nubwa gangǝu, ǝnga hyu sa ɗa ǝnggǝr wazha Hyal kǝra a dǝmǝlmau, arya naja ǝnga tǝhuɗǝu, anǝ nji kǝra sǝni na usi ǝnga nji ɗǝmwaˈyu. 36 Ga nggya ǝnga tǝhuɗǝ ǝnggǝr kǝra dǝngau kǝra a dǝmǝlmau ǝnga tǝhuɗǝu.”
Hya Sara Vazǝ Ndǝ Mai
(Matiwu 7:1-5)
37 “A sara hya thla numa ar kǝra nji mai, nji tsu aˈyi ndu thla numa ar kǝra hyi mai. A sara hya lǝ vazǝ anǝ ndǝ mai, nji tsu ndu nda lǝ vazǝ anǝ hyi mai. Tǝfǝbiya mǝ nji, Hyal tsu ju nda tǝfǝbiya hyi. 38 Hya lǝ sau, nahyi ma ba nja nǝ hyi sau, cala tǝkǝ sǝ nyinyi tsuyu, nja cicina a gya, nja ɓǝra favǝɗiya, ja dzǝgwa pǝpau a gyar dza nyi, nja dzǝgwa puwa ngau a gyar dza gau, arya a ɗar cala tǝkǝ sǝ kǝra hyi tǝkǝ sǝ ǝni anǝ nji, ca nga nju nda tǝkǝ sǝ ǝni anǝ hyi.”
39 Kǝ ji ɓǝra nar nda najaka karapau, “Ndǝ lǝfau a sǝni lǝbiya ndǝ lǝfǝ ya? Ma ndǝ mǝl abangau, nanda gyapǝu, aˈyi ndu nda tǝɗau a gyiwu kaˈu wa? 40 Ndǝra nju highiɓǝ anǝ nyi, aˈyi ju ndiya malǝmǝ nyi mai, ama kalar ndǝra nji highiɓǝri nyi mǝnahǝu, ju sǝni ɗa ǝnggǝr malǝmǝ nyi.
41 “Ara mi nga gu lari zǝr sar kǝra wu liya zamǝ ngau, ama na ga sǝn tsamiya gwalang kǝra ar liya gǝ kǝ maya? 42 Abari nga ga sǝn na anǝ zamǝ ngau, abǝr, zamǝ ɗa, ‘Taˈyau, ya hǝbiya ngǝ zǝr sar kǝra wu liya gau,’ ya, kǝja gwalang ngǝ ar liya ga? Nagǝ ndǝr ngguta vi, ga hǝbiya gwalang kǝra ar liya gǝ kwatahǝu, aga ga daɓaga lari mǝnahǝu, ba ga sǝn hǝbiya zǝr sar kǝra wu liya zamǝ ngǝ kau.
Nji Wu Tsamǝr Wu Ar yaya Nyi
(Matiwu 7:16-20; 12:33-35)
43 “Abangǝ tsu, kalar wu mǝnahǝu, ju ya wazha mǝnahǝu, wu kǝra gǝra mǝnahǝ tsu, ju ya wazha kǝra gǝra mǝnahǝu. Wu kǝra mǝnahǝu, a sǝn yabiya wazha kǝra gǝra mǝnahǝ mai, abangǝ tsu, wu kǝra gǝra mǝnahǝu, a sǝn yabiya wazha mǝnahǝ mai. 44 Ar yaya nyi nga nju tsamǝ ri wu. Nja sǝni ɗǝm bǝla ar wur shikǝɗi mai, alaga ndǝrma ar hudi mai. 45 Ndǝ mǝnahǝu, ju biya ǝnga ndǝr mǝnahǝu sara ar vira ji ɗǝwana ari, ǝnga ndǝ ɗǝmwaˈyu, ju biya ǝnga ndǝr ɗǝmwaˈyu sara ar vira ji ɗǝwana nda ari.”
Njir Hǝri Ki Pamǝpamǝu Mǝthlǝu
(Matiwu 7:24-27)
46 “Ara mi nga hyu ngga ɗa, ‘Thlagǝu, Thlagǝu,’ ama kǝ hyi nggǝl ara mǝl sǝra yu na anǝ hya? 47 Kalar ndǝra shili ara yau, ba ji sǝya himi anǝ sǝra yu na, ǝnga ju mǝl thlǝr ǝni, yu nda nar hyi sǝra ju pa. 48 Naja ǝnggǝr ndǝr hǝr ki, kǝra labiya kaˈu dzǝgamǝ a gyiwu ˈyi, kǝ ji dzǝguya hǝr ǝnga fǝhi hǝr ar pathlara mau. Ənggǝra dǝl nyau, kǝ ˈyimi tsaɓǝri ki ta, ama naja aˈyi sǝni kǝnggǝɗǝr nyi mai arya nji fǝr hiya nyi ar pathlara mau. 49 Ama ndǝra wu nggari ndǝr ɗa, ama naja aˈyi wu mǝl thlǝr ǝni mai, kakalǝ nga ja ǝnga ndǝr hǝr ki ar vi kǝra nji gǝra labiya kaˈu nǝ fǝ hiya hǝra nyi. Ənggǝra dǝl nyau, kǝ ˈyimi tsaɓǝri ki kau, kǝ ki kǝ dla, dla nyi tsu ɗǝmwaˈyi gagaɗau.”
* 6:29 Nggamndǝ wu pama njir Yahudiya sǝr mbudzǝ uvuˈyi ngau. Ma gǝ dlǝwuri mǝl ara ndau gu sǝni nǝ nyi nggamndǝ ngau ǝpuci ama uvuˈyi ba ja shabiya ngǝ sǝ ngau. Ama wu highiɓǝ Yesu gu sǝni piyari alaga sǝra nǝ ngau aga ja.