Ndǝshigu Sara Wu Tsa
Luka
1
Sǝra Mǝliya Luka Tsǝfǝri Najaka Sau
1 Nji gangǝ ɗa aga nda tsǝfǝri, sǝra ndǝ nggari ɗarkǝr wu pama ˈya. 2 Ndǝ tsǝfǝri sǝra ˈyi nggari sara ara njira sǝ kǝ ɗa wu liya nda tsu kaɗǝu, ǝnga ndǝ tǝtǝlna ndǝr Hyal tsu. 3 Tiyafulusu* ndǝ dǝgal, ǝnggǝra yi tsambiya sǝˈyar kǝ patǝu ǝnga hangǝkal, ca ngǝ ɗa yi lari a ɗar tsaˈa, ya tsǝfǝri ngǝ ǝnggǝra sǝˈyar kǝ ɓau, 4 aga ga sǝnbiya jirkura sǝˈyar kǝ ǝnggǝra nji highiɓǝri ngau.
Nji Nana Ənggǝra Nju Nda Ya
Yahwana Ndǝr Mǝl Baɓǝtizǝma
5 Wu pǝci kǝra Hirudusu a vǝr sǝm tǝlkur nǝr ˈyiˈyir Yahudi, vanyi pubu aˈyi kǝra nja ngga ǝnga Zakariya. Naja pubu nǝ miya umbwa nǝ Abijanu. Thlǝmǝr mala nyi ca ngǝ Alisabatu, ǝnga ji biya sara wu culi gǝ Haruna. 6 Nanda gyapǝu, ndǝ nggya mǝnahǝu wu mwar Hyal, ndǝ ɓǝlari patǝkura sǝra Hyal na nja mǝl. 7 Ama nandǝ uya ya mai, ara Alisabatu ciri nga ja, ǝnga ǝtsu nji hahal nga nda gyapǝu.
8 Vanyi pǝci, Zakariya vǝr mǝl thlǝr nyi nǝ pubu a gwu ki Hyal, ǝnggǝra pǝcir nǝ miya umbwar nda shili. 9 Wu pǝci kau, ǝnggǝra sǝr ciji nǝ pubu cabiya, Zakariya nga nji caɗǝbiya, aga ja gu ki Hyal aga gwa nggyi sǝ kisǝu. 10 Kabangǝkǝ nji dadaɓau kǝra a biya, nda vǝr ndǝr anǝ Hyal wu pǝci kǝ ja vǝr nggyi sǝ kisǝ kau.
11 Kukuthlǝu kǝ waladi Thlagǝ canǝ nyi kǝr, ji taˈyi lagu mazǝma vir nggyi sǝ kisǝ kau. 12 Ənggǝra Zakariya lari waladi kau, kǝ hivǝr mbari nyi gagaɗau. 13 Ama kǝ waladi kǝ na anǝ nyi, “Zakariya, a sara ga hivǝr mai! Hyal, a nggari kǝdi ngau, kabangǝkau, mala ngǝ Alisabatu wu nda yabiya ngǝ zǝr sal. Gu nda nǝ nyi thlǝmǝ Yahwana. 14 Ma nji yabiya nyi, gu nda ɗa ǝnga ɗǝfu cicau ǝnga huɗǝ pipida gagaɗau, abangau ngǝ alenyi nji gangǝ tsu. 15 Zǝr kǝ ju nda ɗa ndǝ dǝgal wu mwar Hyal. Naji wu nda sa ˈyimir wur inabi mai.† Nju nda nyana nyi ǝnga Mambǝl Cicau tsu ja wu ta mǝnyi. 16 Naja ngu nda shabiya njir Izirayila gangǝu a shili ara Hyal Thlagǝri nda. 17 Ju tǝrabiya a dumwar Thlagǝu, ju mǝl thlǝr nyi wu mambǝl ǝnga dǝnama ǝnggǝr nabi Iliya. Ju shili ǝnga nggya jamǝ wu pama tadaˈyar ǝnga wazhar nda. Ju nda shabiya njira kǝra ɓǝlari sǝra tsaˈa, aga nda ɗa nji hangǝkal, lagu kǝ nga ju nda mǝliya nda tsaˈa anǝ Thlagǝr nda.”
18 Kǝ Zakariya na anǝ waladi, “Abari nga ya nda sǝni abǝr sǝ kǝ gǝ na kǝ wu nda ɗa? Kǝja nayi ndǝ hahal nga yau, mala ɗa tsu abangǝ nga ja.”
19 Waladi na, “Nayi ngǝ Jibrayilu, ya vǝr taˈyi wu mwar Hyal. Hyal ngǝ sǝwa ɗa aga ya sa nar ngǝ ndǝr kǝ mǝsahǝ gagaɗǝ kau. 20 Ama kǝja ga nggǝl ri ara hǝnggǝri ǝnga ndǝr kau, kǝra wu nda ɗa jiri ma pǝci ka ɗari. Agabangau, tsu gu ndǝr mai kǝl ma sǝ kǝ a nyabiyar dzau.”
21 Nji kǝra a biya nda vǝr sǝkǝ biyar Zakariya, nda vǝr ɗǝnga mi ngǝ ɗa ji ɓǝliya sar a gwu ki Hyal abanga? 22 Pǝci kǝra ji nda biya tsu ju sǝni ndǝr mai, ǝnggau, ba ndǝ sǝni abǝr a lari ja sǝ dǝdǝgur a gwu ki Hyal kau. Kǝ ji dumwa ǝnga ndǝr anǝ nda ǝnga tsi, ama naja sǝni ndǝr ǝnga miya ja mai.
23 Ənggǝra pǝcir thlǝr nyi kuɗau, ba ji sha a ndu ki. 24 Aˈyi ɓǝliya sar mai, kǝ mala nyi Alisabatu hǝri huɗǝu, kǝ ji mbunakǝr nǝ hya tǝfu wu ki naji biya mai. 25 Alisabatu dzǝgwa na, “Thlagǝ a mǝliya ɗar sǝ dǝgal wu yukuɗu, ǝnga ji tǝhuɗǝ ǝgya yau, ji hǝna sǝ sǝsǝli kǝra ar kǝra yau wu pama nji.”
Waladi Nana Ndǝshigu Nǝ Ya Yesu
26 Ənggǝra Alisabatu mǝliya hya kwa ǝnga huɗǝu, kǝ Hyal sǝwa waladi Jibrayilu a ndu vanyi mǝlmǝ wu Galili nja ngga ǝnga Nazǝratu. 27 Ji sǝwa nyi ǝnga ndǝshigu mǝsahǝu a ndara kwapǝliyagǝ kǝra alkawal mbamba nǝ hǝ dzǝ aˈyi wu pama nda ǝnga vanyi ndǝ kǝra nja ngga ǝnga Yusufu, sara wu culi gǝ tǝl Dawuda. Thlǝmǝr kwapǝliyagǝ kǝ ca ngǝ Maryamu. 28 Ənggǝra waladi kǝ shili ǝgya ja, kǝ ji na, “Nja vǝr usa ngau! Thlagǝ aˈyi ja ǝnga gau, naja tsu a fǝnggǝr ngǝr ja barka.”
29 Ənggǝra Maryamu nggari usa dzǝ kau, kǝ sǝ kǝ ɓwanǝ nyi kǝr ba fuwa nyi wu ɗǝnga sǝ gagaɗau, ja vǝr ɗǝnga wa thlǝmǝ najaka usa dza. 30 Kǝ waladi kǝ na anǝ nyi, “Maryamu, a sara ga hivǝr mai, arya nagǝ a uyar gǝ mayiwakur ara Hyal.
31 “Kǝja gu nda hǝri huɗǝu,
gu yabiya zǝr sal,
gu nda nǝ nyi thlǝmǝ Yesu.
32 Ju nda ɗa ndǝ dǝgalǝu,
ǝtsu nju nda ngga nyi ǝnga
Zǝr Hyal dǝgal gagaɗau.
Hyal Thlagǝ wu nda nǝ nyi
vir nggya nǝr tǝlkur
nǝ ǝji nyi Dawuda.
33 Ju nda sǝm tǝlkur nyi
ar kǝra ki Yakubu baˈanuwa,
tǝlkur nyi tsu aˈyi wu nda kuɗǝ mai!”
34 Kǝ Maryamu na anǝ waladi, “Abari ngǝ sǝka sǝn ɗa, kǝja nayi saya sǝni ndǝ sal maya?”
35 Kǝ waladi shaɗǝwa nyi, ji na,
“Mambǝl Cicau
wu nda gyar kǝra gau,
dǝnama nǝ Hyal Kǝra Di
wu nda mbuya ngǝ tsu.
Agabangǝ zǝr kǝ gu
nda ya kau,
nju nda na anǝ nyi
ndǝ cicau, naja ngǝ Zǝr Hyal.
36 “Kǝja Alisabatu kwamǝ ngau, kǝra nji na, naji wu ya mai, kabangǝkǝ huɗǝ hya kwa ngǝ ara ja, wu hahalkur nyi kau, 37 ara sǝr kari nyi kǝr anǝ Hyal aˈyi mai.”
38 Əngwar Maryamu, “Nayau, mafa Hyal ngau, bǝgǝ ja ɗa anǝ ɗa ǝnggǝra gǝ na kau.” Ənggau, kǝ waladi kǝ maˈyi sǝ nyi.
Maryamu Maˈyi A Nda Usa Alisabatu
39 Ayukuɗa pǝci kushu, kǝ Maryamu pabǝri kǝrnyi, kǝ ji maˈyi ǝnga kusa, a ndu vanyi mǝlmǝ nǝr ˈyiˈyir Yahudi kǝra wu pama mau. 40 Ənggǝra ji shili wu mǝlmǝ kau, kǝ ji vu ki Zakariya, ji vuwa usar Alisabatu. 41 Ənggǝra Alisabatu nggari usa dzǝ kau, kǝ zǝr kǝra gwu ta Maryamu ɗa mumuɗǝu, ǝnggau, kǝ Alisabatu nyau ǝnga Mambǝl Cicau. 42 Kǝ ji hyaˈana ɗahǝu ǝnga dǝnama ji na, “Nagǝ ǝnga barka wu pama mathlǝkǝˈyi, Zǝr kǝra gu nda ya kǝ tsu ǝnga barka nga ja! 43 Abari ngǝ mayiwakur kǝ sǝni shili anǝ ɗa, patǝ ǝkkǝˈyi miya Thlagǝ ɗa, a shili ǝgya ya? 44 Ənggǝra yi nggari usa dzǝ ngau, ngǝ zǝr kǝra gwu ta yi ɗa mumuɗǝu ara huɗǝ pipida. 45 Ndǝr barka nga gau ara gǝ hǝnggǝri abǝr sǝ kǝ Thlagǝ nana kǝ wu ɗa ǝnga jiri.”
Na Fal Hyal Nǝ Maryamu
46 Maryamu na,
“Ɗǝfuwa yau a vǝr fal Thlagǝu.
47 Piya yi tsu a vǝr caguli
ara Hyal ngǝ Ndǝr Mbǝɗa ɗa,
48 ara ji ɗǝngari ǝnga yau,
nayi kǝra mafa nyi
kǝra aˈyi vanyi sǝ mai!
Mbari kabangǝkau, patǝr nji
wu nda ngga ɗa
ǝnga ndǝr barka,
49 arya sǝ dǝdǝgalˈyar kǝ kǝra
Hyal ndǝ dǝnama mǝliya ɗa.
Thlǝmǝ nyi ndǝ cici ngau!
50 Ciji baˈanǝ ciji
ju nda tǝhuɗǝ ǝgya
njira wu nǝ nyi dǝgalkur.
51 Ənga tsi nǝ dǝnama nga
ji mǝliya sǝ dǝdǝgalˈyar!
Ji tǝtǝlna njir fǝkǝr nda
ǝnga sǝra ndu fǝr kǝr ǝni
wu ɗǝfuwa nda.
52 A hǝyari ja tǝltǝlˈyar
sara wu tǝlkur nda,
ǝnga ji hyaˈana nji didiɗi.
53 Ji nǝ nyi sǝr sǝm mǝsahǝu
anǝ njir wuɓau,
kǝ ji mǝliya njir gǝnna
ndǝ maˈyi ǝnga tsi kurthlǝu.
54 Ji dlǝwari mafa nyiˈyar
njir Izirayila ǝnga
ji ɗǝngari ji cabiya tǝhuɗǝ
anǝ nji nyi,
55 ǝnggǝra ji mǝliya alkawal
anǝ ǝjir mǝn Ibrahimu
ǝnga culi nyi baˈanuwa!”
56 Maryamu nggya ǝnga Alisabatu ǝnggǝr hya makǝru, kadivira ji dzǝgwa sha a ndu ki gǝ nda.
Nji Yabiya Yahwana Ndǝr
Mǝl Baɓǝtizǝma
57 Ənggǝra pǝcir ya nyi ɗa, kǝ Alisabatu yabiya zǝr nyi. 58 Tǝwul nyi ǝkkǝˈyi nji gǝ nda ndǝ nggari ǝnggǝra Thlagǝ canǝ nyi tǝhuɗǝ dǝdǝgal anǝ nyi, kǝ ndǝ daɓǝr dzǝ ndu caguli ǝnga ja.
59 Ənggǝra zǝr kǝ tǝkǝri pida cisu, kǝ ndǝ shili aga nda sa thlana nyi pǝlzha, ndu yiwu nda fiya nyi thlǝmǝr dǝnyi, Zakariya. 60 Ama kǝ miya zǝr na, “Awau! Nja nda ngga nyi ǝnga Yahwana.”
61 Əngwar nda anǝ nyi, “Wu culir hyi wa ngǝ ǝnga culi thlǝmǝ ka?” 62 Kǝ ndǝ yiwa dǝya zǝr ǝnga tsi, thlǝmǝ kǝra ja yiwu nja ngga zǝr kǝ ǝni.
63 Kǝ ji yiwa, nja nǝ nyi lǝkakaɗau, kǝ ji tsǝfǝri, “Thlǝmǝ nyi Yahwana ngau.” Kǝ sǝ kǝ ɗa sǝ dǝdǝgur anǝ njira a ndǝna! 64 Ənggǝ ngǝ miya Zakariya pahǝnakǝr, kǝ ji dzǝguya ndǝr ǝnga fal Hyal. 65 Kǝ sǝ kǝ nǝ nyi hivǝr anǝ tǝwulǝr nda patǝu. Njir ˈyiˈyir Yahudi njir nggya wu pama mau tǝtǝlna sǝ kǝ ɗa kǝ baˈamani. 66 Kalar ndǝra nggari sǝ kau, ba nǝ nyi ɗǝnga, ju na, “Mi ngǝ zǝr kǝ wu nda ɗa?” Ara a tsamǝr nji abǝr tsa Hyal aˈyi ǝnga ja.
Zakariya Fal Hyal
67 Ənggǝra Mambǝl Cicau shida ar kǝra Zakariya dǝya Yahwana, kǝ ji dzǝguya ndǝr kǝra Hyal nǝ nyi, ji na,
68 “Barka anǝ Thlagǝu,
Hyal nǝr Izirayila!
Ji shili aga sa dlǝwa nji gǝ nda,
ja kǝtiya nda.
69 Ji nǝ mǝn ndǝr Mbǝɗa nji
ǝnga dǝnama
sara wu ki mafa nyi Dawuda.
70 Ənggǝr kǝra ji mǝliya alkawal
tsu kaɗǝu lagu miya
nabi nyiˈyar nǝ cicau.
71 Ju sa hǝbiya mǝn
sara wu tsa njira vǝr ca
dawakur anǝ mǝn,
ǝnga patǝr njira gǝra yiwu
nda lari mǝna cakau.
72 Ji mǝl abangǝ aga ja cabiya
tǝhuɗǝ nyi anǝ ǝjir mǝnˈyar,
ǝnga ji ɗǝngari
alkawal nyi nǝ cicau,
73 kǝra ji mǝliya daɓǝ ǝnga
sǝm fǝla anǝ ǝjir mǝn Ibrahimu.
74 Ju nda hǝbiya mǝn
sara ara dawar mǝnˈyar,
aga mǝna dzǝgwa nu nyi
ǝnga jirkur gǝra ǝnga hivǝr
75 wu cicikur
ǝnga mǝnahǝkur
wu mwar Hyal
patǝr nggyabiyar mǝn.
76 Nagǝ tsu zǝr kau,
nju nda ngga ngǝ
ǝnga nabi nǝ Hyal kǝra ndiya
ǝnga dǝgalǝu.
Gu nda tǝrabiya
a dumwar Thlagǝu,
aga ga mǝliya
lagu nyi kakalǝu.
77 Aga ga nǝ nyi anǝ nji gǝ nda sǝnbiya sǝ ar kǝra mbǝɗǝ
lagur tǝfǝbiya nda bikǝr nda,
78 ara gangǝkura tǝhuɗǝ dzǝ nǝ Hyalǝr mǝn, ca
ngǝ mbǝmbǝl nǝ mbǝɗau sara a dǝmǝlmau wu nda shida,
aga ja sa mbǝl ar kǝra mǝn,
79 ja mbǝl a gyar kǝra njira vǝr nggya wu kuthlǝu,
ǝnga njira ǝgya kiɗa shangguɗi nǝ tau,
aga ca lagur nggya jamǝ anǝ mǝn.”
80 Kǝ Yahwana hau, ji cakǝri dzǝ wu mambǝl. Ji nggya a gwa tagǝ kǝl ta pǝcir biya nyi ar babal anǝ njir Izirayila ɗa.
* 1:3 Sǝra thlǝmǝ kǝ cabiya ca ngǝ “Ndǝr yiwu Hyal.” Tsamiya wu: TCama 1:1. † 1:15 Njir Yahudiya wu mǝl najaka sau sara wu wur inabi aga sa, ama ma nji piyari ji ɓǝliya sar ba ja mwalnakǝr ǝnggǝr padlau.