12
Kughi Ar Kǝra Nggya
Ənga Njir Ngguta Nji
(Matiwu 10:26-27)
1 Ar pǝci ta nji gangǝ kaɓau, kǝl ta gangǝkura nda cakǝ ndǝ dzǝgwa jajahǝ Kǝrnda aga nda lari Yesu. Kǝ Yesu dzǝguya na anǝ zǝmbǝlma nyiˈyar tanggǝrma, abǝr, “Hya hangǝkal ǝnga thlǝlam nǝ njir Farisi, kǝra cabiya ǝnggǝra ndu ngguta nji. 2 Kalar sǝ aˈyi kǝra ndu mǝl ɗǝɗǝwa kǝra gǝra nda biyar babal mai, ǝtsu sǝ aˈyi ɗǝɗǝwa kǝra nji gǝra nda sǝn mai. 3 Agabangau, kalar sǝra hyi nana ɗǝɗǝwa, nju nda nggari ar babal. Ətsu, sǝra hyi nana a vu himiya ndǝ zǝmǝ a gu ndǝlmbwa kǝra hahaɗau, nju nda hǝˈuna sara dar kǝra umbwa.”
Ndǝra Nja Kyaga Hivǝr Nyi
(Matiwu 10:28-31)
4 “Nahyi bazhi ɗaˈyar, yu na anǝ hyi, hya sara hivǝr njira wu sǝn tsǝya kumǝr dzau, ama ayukuɗa nyi, sǝ aˈyi ndu ɓǝra sǝn mǝliya tsu mai. 5 Ama yu nar hyi ndǝra hya hivǝr nyi. Hya hivǝr Hyal, ndǝra ayukuɗa ji tsǝya ngau, ju ɓǝra sǝn vakuwa ngǝ a gwu uˈur kǝtsa. Jiri nga yu na anǝ hyi, naja nga hya kyaga hivǝr nyi!
6 “Aˈyi nju ɗǝlna wazha ˈyagǝ mǝthlǝ ar kǝra peni pathlǝ wa? Alaga abangau, Hyal aˈyi faˈari ǝnga zǝma nda mai. 7 Ənga jiri, shishir kǝra hyi ma jijiga nga nda. Agabangau, a sara hya hivǝr mai. A ndiyar hyi wazha ˈyagǝ ǝnga mǝnahǝ gagaɗau.
Cabiya Hǝnggǝr Ngau
Wu Yesu Wu Mwar Nji
(Matiwu 10:32-33; 12:32; 10:19-20)
8 “Yi wu na anǝ hyi ǝtsu, kalar ndǝra hǝnggǝr abǝr naja nǝɗa nga ja a dumwar nji, nayi tsu, yu nda hǝnggǝr abǝr nǝɗa nga ja a dumwar waladiˈyar nǝ Hyal. 9 Ama ndǝra piyari ɗa wu mwar nji, nayi tsu wu nda piyari nyi wu mwar waladiˈyar nǝ Hyal.
10 “Kalar ndǝra ndǝr nǝ diɗa Zǝr Ndau, nju nda tǝfǝbiya nyi, ama kalar ndǝra ndǝr nǝ diɗa Mambǝl Cicau, nju nda tǝfǝbiya nyi mai.
11 “Ma nji hǝri hyi a ndumwar njir umbwa daɓǝ dzau, ǝnga a ndumwar njir pathla, ǝnga tsu njira nggurǝm nǝ mǝlmau, hya sara ɗǝnga ǝnggǝra hyu nda hǝbiya kǝrhyi mai, ǝnga sǝra hyu nda na mai, 12 arya Mambǝl Cici wu nda highiɓǝr hyi sǝra hyu nda na ar pǝci ta.”
Karapau Ar Kǝra Ndǝr Gǝnna Kǝra Dza
13 Kǝ vanyi ndǝ sara wu pama nji na anǝ Yesu, “Malǝmǝ, nar nyi anǝ zamǝ ɗa ja nǝ ɗa sǝr faˈa ki ɗa kǝra dǝrˈya tǝ ji piyari ˈya.”
14 Yesu shaɗǝwa nyi, ji na, “Nagau! Wa ngǝ mǝliya ɗa ndǝr numa, ǝnga ndǝr tǝkǝ sǝra dǝr hyi tǝ ji piyari hya?” 15 Kǝ ji dumwa ǝnga ndǝr anǝ nji, ji na, “Hya tsǝrpǝr kǝrhyi, hya nggya ǝnga hangǝkal ara suna sǝr duniya a sara mbar hyi, arya gangǝkura sǝr duniya aˈyi ca ngǝ uya pi mai.”
16 Kǝ ji nar nda vanyi karapau, abǝr, “Vanyi ndǝr gǝnna saya ɗa, kǝra uya barka sǝ zǝzǝwa gangǝ gagaɗau. 17 Kǝ ji mbar ɗǝnga wu ɗǝfuwa ja, ji na, ‘Kǝja vir fiya sǝ zǝzǝwa ɗa aˈyi mai. Mi nga ya mǝl kabangǝka?’
18 “Kǝ ji na anǝ kǝrnyi, ‘Ənghǝng! A sǝni yi sǝra ya mǝl. Ya tǝtǝlna tsamˈyar kau, ba ya dzǝgwa hǝriya nggunggurǝma nyi, kǝra sǝni hǝri sǝ zǝzǝwa ɗa ǝnga alenyi kar ɗa. 19 Ya dzǝgwa nar nyi anǝ kǝrɗa, “Nagau!” Kǝja gǝ ǝnga sǝ zǝzǝwa gangǝu, kǝra ga sǝn mǝl thlǝr ǝni nǝ fa gangǝu. Ga ɓǝliya sar, ga sǝm, ga sa, ga dzǝgwa caguli.’ ” 20 Ama kǝ Hyal na anǝ nyi, “Nagǝ ndǝ dza! Əshina vuˈyi kau, nga yu dlǝwuri piya gau. Ya dzǝgwa lari tara wa ngu nda sǝm sǝˈyar kǝ gǝ tsǝmiya anǝ kǝr ngǝ kau.”
21 Yesu kuɗǝna ndǝr kau, ǝnga na, “Abangǝ nga nyi wu nda ɗa anǝ kalar ndǝra tsǝmiya sǝr duniya anǝ kǝrnyi, ama wu mwar Hyal naja aˈyi ndǝr gǝnna mai.”
A Sara Hya Ɓwanǝ Nyi Kǝr
Anǝ Kǝrhyi Mai
(Matiwu 6:25-34)
22 Kǝ Yesu na anǝ zǝmbǝlma nyiˈyar, “Agabangau, yu na anǝ hyi, a sara hya ghǝɗǝr kǝrhyi arya nggyabiyar ǝnga sǝra hyu sǝm ǝnga sǝra hyu sa mai, alaga ar kǝra kar dza hyi tsu mai. Arya piya ndau, aˈyi a ndiya sǝr sǝm wa, ǝnga dza ndǝ aˈyi a ndiya sǝr ha wa? 23 Arya pi a ndiya sǝr sǝm, dzǝ tsu a ndiya sǝr ha. 24 Tsama mǝ ˈyagǝˈyar gǝyi, nandǝ wu thlǝka mai ǝnga nandǝ wu gǝm mai ǝnga tsu nandǝ wu pǝ sǝ wu val mai, alaga abangau, dǝr hyi kǝra a dǝmǝlmǝ nga vǝr sǝmǝna nda. Ya, aˈyi hyu ndiya nda ǝnga dudurkur wa? 25 Wa ngu pama hyi ara ɓwakǝr nyi, ba ja sǝn cakǝri saka pathlǝu a dar kǝra piya ja? 26 Ma nahyi aˈyi a sǝn mǝliya sǝ kushu ǝnggǝr kǝ mai, mi ngǝ ɗa hyu ɓwakǝr ǝnga alenyi sa?
27 Tsama mǝ jigwal wu gǝyi, ǝnggǝra ndu hau. Nandǝ wu mǝl thlǝr alaga shi paˈwa mai. Agabangau, yu nar hyi, alaga tǝl Solomanu ǝnga kadakadarkur nyi aˈyi saya har kari ǝnggǝr nǝr nda mai. 28 Ma abangǝ ngǝ Hyal wu har nyi kar anǝ jigwal wu a gwar tagǝu, kǝra aˈyi nda ǝshina ama ǝzǝgǝu a fuwar nji a gu uˈu, aˈyi ju nda har hyi kar a ndiya nda wa? Nahyi njira ǝnga mbǝrsa kukushu.
29 “Hya sara ghǝɗǝr kǝrhyi, hyu na, ‘Mi nga ˈya wu nda sǝma ǝnga mi nga ˈya wu nda sa,’ alaga ‘Mi nga ˈya wu nda ha mai.’ 30 Arya njir duniya njira gǝra sǝn Hyal ngu gal sǝˈyar kau. Dǝrhyi kǝra a dǝmǝlmau wu sǝni abǝr hyu yiwu sǝˈyar kau. 31 Ama sǝ tanggǝrma, ca ngǝ hya gal tǝlkur Hyal ǝnga tsapǝkur nyi ba ja nǝ hyi sǝˈyar kǝ patǝ tsu.
Ɗǝwa Gǝnna A Dǝmǝlmau
(Matiwu 6:19-21)
32 “Nahyi kǝra kukushu njir nu ɗa ǝnga jiri, a sara hya hivǝr mai, arya dǝr hyu yiwu ja nǝ hyi tǝlkur nyi. 33 Hya ɗǝlna sǝra aˈyi ara hyi patǝu, hya nǝ nyi gǝnna nyi anǝ nji tǝtǝ dǝnama. Aga hya uya anǝ kǝrhyi gǝnna a dǝmǝlmau, vira kǝthla ǝnga vuyavuya a sǝn ndzana mai, vira tsu njir hǝl wu sǝn pǝthlǝna nda vuwa faˈari mai 34 Arya vira gǝnna ngǝ ari, ǝna ngǝ ɗǝfuwa gǝ tsu.
Mafaˈyar Kǝra Tsǝrpǝri Kǝr Nda
35 “Hya tsǝrpǝr kǝrhyi, hya nggya ǝnga fǝr kǝr, ǝnga pitǝllar hyi mbǝmbau. 36 Hya ɗa ǝnggǝr mafaˈyar kǝra a vǝr sǝkǝ shilir thlagǝr kir nda sara wu mini nǝ hǝ dzau, aga ma ji shili, ji sa tsa miya ɗǝvau, ba nda nggari nda pahǝna nyi ǝnga kusa. 37 Wu nda ɗa sǝr caguli anǝ mafaˈyar kǝ ma thlagǝr kir nda shili ji thlǝwa nda liliˈu. Jiri nga yu na anǝ hyi, ju nda zǝɗǝna lǝgutǝ dǝgal kǝra ar dza ja, ja dzǝgwa hǝri nyi sǝr sǝm a nda nǝ mafaˈyar kau, ba ja dzǝgwa na anǝ nda nggya mau, hya sǝm sǝr sǝm. 38 Barka anǝ mafaˈyar kǝ kǝra thlagǝr kir nda thlǝwa nda liliˈu ar kalar pǝci kǝra ji shili tara hathlǝr vuˈyi ǝnga tara mudlǝ kaɗǝu, nda vǝr sǝ nyi. 39 Nggabiya mau, ma ja abǝr thlagǝr ki wu sǝni pǝci kǝra ndǝr hǝl wu shili wu ki nyi, ju nggya liliˈu, naji wu piyari ndǝr hǝl a sa pǝthlǝ ki nyi mai. 40 Agabangau, kǝl hya nggya papabau, arya nahyi wu sǝni tara ǝnuwa ngǝ Zǝr Ndau wu nda shili ari mai.”
Mafa Tsapǝu Ənga
Kǝra Gǝra Tsapǝu
(Matiwu 24:45-51)
41 Kǝ Biturusu na, “Thlagǝu, karapǝ kau, ar kǝra ˈya nga nyi, ǝndǝga ar kǝra patǝr nji ya?”
42 Kǝ Thlagǝ shaɗǝwa nyi, ji na, “Wa ngǝ ndǝr mǝl thlǝr kǝra nji fǝr kǝr ǝnga ja ǝnga ndǝ hahanga? Naja ngǝ ndǝ kǝra tarki nyi fiya nyi dǝgal ar kǝra njir mǝl thlǝr nyiˈyar, aga ja nǝ nda sǝr sǝm ar pǝci kǝra tsatsaˈa? 43 Mafa kǝra thlagǝr ki nyi shili ji sa thlǝwa nyi ja vǝr mǝl thlǝr nyi kakalǝu, ju ɗa ǝnga caguli. 44 Yu nar hyi jiri, tarki nyi wu nda fiya nyi dǝgal ar kǝra sǝ nyi patǝu. 45 Ama ma ji ɗa, ndǝr mǝl thlǝr kǝra ɗǝmwaˈyi ngau, ju nda na anǝ kǝrnyi, ‘Kǝja tarki ɗa a nggyari ara shili kaɗǝu.’ Ba ji nggya aga dǝgǝ njir mǝl thlǝr kuvwa nyiˈyar ǝnga ju sǝm ǝnga sa sǝ sasa ǝnga njir sa sǝ sasa. 46 Ma ji mǝl abangau, tarki nyi wu nda shili kukuthlǝu ar pǝci kǝra ji gǝra nggani ju shili. Tarki wu sa takasiya nyi ba ja sǝwa nja vakuwa nyi a vu pama njir ngguta vi, vira ndu vuwa nggya ndu tiwi ǝnga sǝlǝm ba ǝnga ɗǝ hir.”
47 “Mafa kǝra wu sǝni sǝra wu huɗa thlagǝr ki nyi, ama kǝ ji nggǝl ara tsǝrpǝri kǝrnyi ǝnga naja aˈyi mǝl sǝra ju yiwu mai, nju nda sa dǝgǝ nyi gagaɗau. 48 Ama mafa kǝra gǝra sǝni sǝra thlagǝr ki nyi wu yiwu ja mǝl, ba ji mǝliya sǝra tsaˈa nja dǝgǝ nyi, nju nda dǝgǝ nyi kushu. Kalar ndǝra nji nǝ nyi sǝ gangǝu, nju nda gal sǝ gangǝ ara ja. Ma ndǝra tsu nji nǝ nyi sǝ gangǝ gagaɗau, nju nda gal sǝ gangǝ gagaɗǝ sara ara ja.
Yesu Shili Ənga Tǝtǝkǝ Dzau
(Matiwu 10:34-36)
49 “Uˈu nga yi dla ǝni wu duniya. Cimǝ ɗa kabangǝkau, a mbǝbiyar nji uˈuwa nyi! 50 Aˈyi yi ǝnga baɓǝtizǝma nǝ ɓwaɓwatǝ kǝra nja mǝl anǝ ɗa, hangǝkal ɗa a hyaˈari kǝl ma nji mǝliya ɗa. 51 Hyu nggani abǝr nggya jamǝ nga yi shili ǝni anǝ duniya ya? Əman de! Yu nar hyi, tǝkǝ dzǝ nga yi shili ǝni. 52 Mbar kabangǝkau, wu ki zǝmǝu, nji tǝfu wu nda tǝkǝbiya dzǝ pamǝpamǝ mǝthlǝu, nji makǝr ar kǝra nji mǝthlǝu, nji mǝthlǝ tsu ar kǝra nji makǝru. 53 Tada aˈyi ǝnga zǝr mai, zǝr tsu aˈyi ǝnga dǝnyi mai. Ama aˈyi ǝnga kwa nyi mai, kwa tsu aˈyi ǝnga mǝnyi mai. Miya sal aˈyi ǝnga kwanjili nyi mai, kwanjili tsu aˈyi ǝnga miya sal nyi mai.”
Sǝnbiya Pǝci
(Matiwu 16:2-3)
54 Yesu ɓǝra na anǝ nji, “Ma hyi lari dlama hyaˈari sara gyiwu Gwa Tǝɗǝ Pǝci, ba hya na, ‘Nda tǝɗǝ par nga nji,’ ba par a tǝɗau. 55 Ma tsu hyi nggari yambaɗǝ a vǝr sǝ sara wu lagu Dǝ Fwahǝu, ba hya na, ‘Wu nda ɗa kwakwaɗǝu,’ ba ja ɗa abangau. 56 Njir ngguta vi! Hyu sǝni tsamǝr sǝra wu duniya ǝnga a dǝmǝlmau, ama nahyi a sǝn tsamǝ ri sǝra nggyabiya kabangǝkǝ ar kǝri mai.”
Ɓasǝwa dzau Ənga Ndǝr Hǝ Ngau
A Ndǝ Wu Mwar Pathla
(Matiwu 5:25-26)
57 “Mi ngǝ ɗa nahyi ǝnga kǝrhyi a sǝni tsamiya sǝra mǝnahǝu hya mǝl maya? 58 Ma ndǝ wulana ngau a mwar pathla, hya ɓasǝwa ǝnga ja tsu hyar lagu, aˈyi abangǝ mai, ba ja fuwa ngau a gu tsa ndǝr pathla ba ndǝr pathla tsu a fuwa ngau a gu tsa dǝgala ndǝr fursǝna, ndǝr fursǝna tsu ba ja fuwa ngau a gu fursǝna. 59 Ya nar ngǝ jiri, nagǝ wu biya mai, kǝl gǝ kina patǝr sǝra nju nu ngau.”