19
Pol Ila Epasas
1 Mana bungina Apolos wa Korin, Pol haxa mana daxanga kisi titia saing ri mala long sabangga Epasas. La ba sok mana lipu hatuminga haringinam teladi 2 saing xusungadi ba, “Bungina ahatum haringina, axap Urana Aningonoa, kimbo tegu?”
Dahaxuya ba, “Tegu. Am galungu haruanga tela mana Urana Aningonoa wa te.”
3 Binabu Pol xusungadi ba, “Bungina axap langa, bing ahatanga baru?”
Dahaxuya ba, “Am gahatanga ba am gahatum haringina mana Yon tubatubainganoa.”
4 Pol harua ba, “Yon sugua lipu gaxarea duxugia hatumingadingdi. Bala lipudi ba dahatum haringina mana lipua ma kimuya mana, ina Yesu.” 5 Dilungu Pol haruanganoa ba, baing daxap langa mana Toxoratamona Yesu yanoa. 6 Bungina Pol ta rimandi manadi, Urana Aningonoa ri ma manadi, saing daharua haruanga xangxana saing dibaxanga Urana suxungunoa. 7 Bakbakka ba titingadinga bila lup 12.
8 Pol luxu Yudadi sabungading numania, li haringina saing baxanga. Hangixaya haringina ranguadi bu baxanga rangrang Urana Yonggaxinoa namuxinoa. Libulibu laing sobak tuwa. 9 Ne teladi dududing buk, hauxading mana dahatum haringina saing daharungia gugunianga duxu ba Toxoratamona Daxanganoa sabasabia. Binabu Pol yungadi. Xap lipu hatuminga haringinamdi rangua, saing xaidap taining tainina hangixaya Tiranas numang haruangamia. 10 Libulibu bila ba laing niani luwa disup, baing ina naga, Yudadi xaung Yuda Teguamdi duwa probinsia Esia ding longgalo dilungu Toxoratamona haruanganoa.
11 Urana libu axamang haringing xan tela sibundi Pol rimania. 12 Xap haringinga sabanga, sanga ba haringinganoa kisi mana imang salaksalak sisiangamdi xaung imang kaukaungamdi diring sangganoa. Bungina lipudi daxapdi mala saing disinadi na lipu busingamdi xaung lipudi xaungadi duwa manadi ba, baing busingading disup, xaungadi diyungadi baing.
13 Yuda teladi dituxu oxatua mana disuka xaungadi mala sangua lipudi. Dungguti dituba ba duxu Toxoratamona Yesu yanoa bungina dilibu bila ba. Dibala xaungadi bila li: “Ngatabinaung ba usok sangua mana Yesu yanoa, ina Pol baxanga mana ba.” 14 Yuda lipu hananiangam yanamiding tela yanoa Skiba, garang lup 7 dilibu bila ba. 15 Xaidap tela xaunga tela haxuya nadi ba, “Yesu ngaxabiau, Pol xauna ngaxabiau, ne ang ba ang gaxarea?” 16 Baing ina naga, lipua xaunga wa mana ba hixi manadi saing dali ding longgalo. Tahatahadi diang sibuna laing mulangiding xaung sibiding, saing diluki sangua numua mala.
17 Yudadi xaung Yuda Teguamdi duwa Epasas ba dilungu naxuyanga ba, baing maxuwanga xapdi, saing disina yaya sabanga na Toxoratamona Yesu. 18 Baing lipu xumana dahatum haringina mana Yesu, ding dimesa lipudi maxadingia, saing ditula kuboluding diandi. 19 Lipu xumana dilibu kubolu tingungam ding daxap xailongiding baxiamdi dima, diguguniadi lipudi maxadingia saing ditaudi. Dititi xailonggadi ba giminagidingdi, saing sok bila siang silba 50,000.* 20 Mana kubolua ba Toxoratamona haruanganoa tubu mauli saing sok haringina.
21 Axadi ba disup, baing Pol hau hatumingua ba ila Yerusalem, ne muga bagula haxa makisi probinsiadi Masedonia xaung Akaya. Harua ba, “Kimuya mana ngala Yerusalem, bing bagula ngala long sabangga Rom.” 22 Soxi lipuxing haulingam luwa, Timoti Erastas tang, mala Masedonia ba dimuga mana. Ne ing sibuna wa probinsia Esia bunging maxaxaya monga.
Buranga Dahaung Epasas
23 Mana bungina baguba, mauxangang sabanga ma mana gugunianga duxu ba Toxoratamona Daxanganoa. 24 Ungguti mana lipu silba oxatanam tela yanoa Dimitrias, ina tongtongia babu silba kaxukandi. Babuadi ba numa sabungamdi mana urana haing duxu ba Atemis. Sina oxata xumana na lipudi ditongtongiadi saing daxap siang xumana. 25 Wagi lipuadi ba xaung lipu teladi dituxu oxata bila ba dima digugunia, saing harua nadi ba, “Lipu mana alungu to. Ang gaxabia ba taxap siang xumana mana oxata li. 26 Ne abagu xaung alungu naxuyangadi mana axadi Pol libudi. Lipua ba harua na lipudi ba babuadi lipudi ditongtongiadi rimadingia, ding uranadi te. Baing xai bakbak sabanga saing hanggalangia hatumingadingdi. Libu Epasas, saing haxek sibuna haruanganoa bagula kaukau sibuna probinsia Esia. 27 Axa ba bagula hanggalangia oxataroa yanoa baing. Ne axamang tela muli bing bagula Atemis numang sabungam sok olang lipudi hatumingadingia. Baing urana haingga ba, ina lipudi disabu mana probinsia Esia xaung titi longgalo, yang sabanga bagula hanggalang.”
28 Dilungu haruanga baguba, baing atiding disala haringina saing dungguti duwagi ba, “Atemis Epasasiam kiria bing yanoa sabanga!” 29 Haxek sibuna baing long sabangga ba dirung xai te. Lipudi dituxu Gayas Aristarkas tang, Masedonia luwa dahaxa mauli rangua Pol ba, saing buranga ba diluki maluxu gugunianga yabania. 30 Pol bo ba ila li buranga maxadingia bu harua, ne lipu hatuminga haringinamdi dibili. 31 Baing probins yanaming teladi xauna, ding Pol riandi, disoxi ulega mala rangua, saing duxusunga haringina ba luxu gugunianga yabaniau tai.
32 Bakbak sabangga digugunia gugunianga yabania ba dahasuxi. Teladi duwagi haruanga tela, ne teladi duwagi xan tela. Ne xumana daxabia rangrang namua duwa la ba te. 33 Yudadi diyu yanamiding tela Aleksanda muga mala lipudi maxadingia bu baxanga na lipudi. Tubatuba rimania ba lipuadi duwa mosiu. Bo ba baladi ba Yudadi ding mauxangang namua te. 34 Ne dibagu daxabia ba Yuda tela,† binabu bila auwa luwa ding duwagiwagi bila lipu taininau ba, “Atemis Epasasiam kiria bing yanoa sabanga! Atemis Epasasiam kiria bing yanoa sabanga!”
35 Baing longga ba yanaming tela, oxatanoa bung haruanga xaung wasa mana lipudi yadingdi, ina bili lipudi saing harua nadi ba, “Epasas mana, alungu to. Long sabangga Epasas wasa mana urana sabanga Atemis sabunga numanoa, xaung wasa mana babunoa ri ma sabalunia. Baing ina naga, lipu longgalo duwa titia daxabia bila ba. 36 Sanga ba lipu tela hatiam mana axadi ba te, binabu amumguti saing labu alibu axamang tela sapku tai. Muga bing ahatum xai to. 37 Ang gatuxu lipuadi ba saing axai dingtang ma la li, ne tang dahanai numara sabungama xalinging tela te, saing daharungia urana haing kiria te. 38 Numara suxuyangamdi duwa, saing lipu suxuyangamdi duwa la ba. Nabu Dimitrias gabu riang oxatamdi ding haruangading mana lipu tela, bing sanga ba ditadi haruangia la ba. 39 Baing nabu ang haruangaim tela muli, bing asina na lipu suxuyangamdi bu dahamaringia. 40 Ne alungu to. Nabu gabman yanamindi dilungu haruanga mana axadi li kira talibudi hatata, bing sanga ba dita kira haruangia mana taiti mauxangang sabanga. Nabu dilibu bila ba, bing sanga ba tahaxuya haruanga tela nadi mana kuboluroa te, namua na namuxin te.” 41 Harua laing sup, baing hitixiya lipudi mala.
* 19:19 Siang silba ba duxu ba dirakma saing tela bila giminak mana lipu tela waxata xaidap tela. 50,000 dirakma ba siang sabanga, dali PNG K500,000. † 19:34 Yudadi disabu mana urana haing Atemis te.