12
Maa ləvay gər a pat i mazəzukw bo na, Yesu
Markus 2.23-28; Luka 6.1-5
1 Pat i mazəzukw bo na, Yesu ta gawla ŋgay hay ti ye ta guvah wuray. Ma guvah eye niye tə ge a ɗəma na, wuye andaya tə zalay bəle. Ahəl nakə faya ta diye na, may a wur ka gawla i Yesu hay, tə pa bo ka məhəɓe wu niye tə nda. 2 Farisa hay tə ŋgatatay na, tə gwaɗay a Yesu: «Zəba, gawla yak hay ta giye wu nakə bazlam i Mbəlom mapala eye a ge faya me pat i mazəzukw bo aye na, hərwi mey?»
3 Yesu a mbəɗatay faya: «Ɗaɗa ka dzaŋgum wu nakə Davit a ge aye təbəɗew?* May a wur faya ta ndo ŋgay hay. 4 Tsa na, a fələkwa a madzawadzawa i məɗəslay ha gər a Mbəlom ta ndo ŋgay hay. A ye naha, a zla makwala nakə tə vəlay a Mbəlom aye, a nda. A vəlatay a ndo ŋgay hay dərmak, tə nda. Bazlam i Mbəlom mapala eye a vəl tsəveɗ ka mənde na, a ndo məvəlay wu a Mbəlom ɗekɗek bəɗaw?
5 «Kəgəbay ka dzaŋgum wu nakay mə ɗerewel i Musa bəɗaw? Pat i mazəzukw bo na, ndo məvəlay wu a Mbəlom mə gay i məɗəslay ha gər a Mbəlom ta rəhay ha gər a pat i mazəzukw bo bay, ta ge məsler. Ane tuk na, ta ge mənese bay.† 6 Neŋ faya na gwaɗakumeye, wu nakə a ze gay i məɗəslay ha gər a Mbəlom aye na, andaya kanaŋ.
7 «Tə watsa a Ɗerewel i Mbəlom na, Mbəlom a gwaɗ: “A seŋ na, gumay ŋgwalak a ndo bəna, gənaw neheye ka kəɗumeŋeye bay.‡” Taɗə ka tsənum wu nakay na, ndo neheye ta ge wuray bay aye na, kâ gəsum tay ha bay. 8 Hərwi maa ləvay gər a pat i mazəzukw bo na, Neŋ Wawa i Ndo.»
Yesu a mbəl ha ndo wuray maməta həlay eye
Markus 3.1-6; Luka 6.6-11
9 Yesu a ye abəra ka təv niye, a ye a gay i maɗuwule me. 10 Mə ɗəma na, ndoweye andaya həlay ŋgay maməta eye. A satay a ndo hay məmay ha mənese a Yesu, ta tsətsah faya tə gwaɗay: «Tsəveɗ andaya məmbəle ha ndo pat i mazəzukw bo ɗaw?»
11 Yesu a mbəɗatay faya: «Taɗə ndo nəte mə walaŋ kurom təɓaŋ ŋgay andaya nəte, təɓaŋ ŋgay niye a dəɗ a bəɗiyem pat i mazəzukw bo na, ma zla ahaya abəra mə ɗəma bəɗaw? 12 Kə ge andza niye na, ndo zezeŋ a ze təɓaŋ bəɗaw? Bazlam kway mapala eye kə vəl tsəveɗ ka məge ŋgwalak a ndo pat i mazəzukw bo!»
13 Tsa na, Yesu a gwaɗay a ndo niye: «Nduɗa ha həlay yak!» Ndo niye a nduɗa ha həlay ŋgay. Tsa na, a mbəl lele andza həlay neŋgeɗ.
14 Sototo, Farisa hay ti yaw abəra mə gay, ti ye tə haya gər. Tə ma ha ka bo bazlam, ta hutiye tsəveɗ ka məkəɗe Yesu na, kəkay.
Yesu neŋgeye ndo i məsler nakə Mbəlom a zla aye
15 Ahəl nakə Yesu a sər ha Farisa hay faya ta pəliye tsəveɗ ka məkəɗe na na, a ye abəra ka təv niye. Ndo hay haladzay tə pay bəzay, a mbəl tay ha ndo i ɗəvats hay tebiye. 16 Tsa na, a gatay me, a gwaɗatay: «Neŋ way na, kâ tsikumay a ndəray bay.» 17 A ge andza niye na, hərwi ada wu neheye Ezay ndo məɗe ha bazlam i Mbəlom a tsik aye tâ ge bo:
18 Mbəlom a gwaɗ:
«Ndo i məsler ga nakə na zla aye na, anaŋ,
na wuɗa na haladzay,
məŋgwese ga tebiye ka gər ŋgay.
Na sləriye naha Məsəfəre ga ka neŋgeye,
ma ɗatay ha deɗek ga a ndo hay tebiye.
19 Ta təriye ta ndəray bay,
ma wudiye wuray bay,
ndəray ma tsəniye faya abəra mabəbəle wuray ka mazlazlaŋ i tsəveɗ bay.
20 Guzer nakə mahədzaka eye na, ma həɓiye ha bay,
Ako nakə ndœzœzœ ka lalam faya ma mbatiye na, ma ndəvay həlay ma mbatiye ha bay,
Ma giye andza niye hus ka vəlatay məŋgwese a ndo neheye deɗek eye hay aye.
21 Ndo hay tebiye ta piye mədzal gər tay na, ka neŋgeye.§»
Yesu a həhar fakalaw abəra mə bo i ndo wuray
Markus 3.20-30; Luka 11.14-23
22 Tə zlayaw ndo wuray guluf eye ada a sər mətsike me bay hərwi fakalaw mə bo ŋgay. Yesu a mbəl ha. Tsa na, ndo niye a tsik me lele ada a ŋgatay a ɗəre lele. 23 A gatay a ndo hay hərɓaɓəkka, nəteye tebiye, tə gwaɗ: «Ndo nakay ma giye na, Wawa i Davit!»
24 Farisa hay tə ŋgatay a wu nakə a ge bo aye na, tə gwaɗ: «Maa vəlay gədaŋ ka mahəhere fakalaw hay na, Bedzabul* bəy i fakalaw hay!»
25 Ane tuk na, Yesu a səratay naha ka wu nakə tə dzala aye, a gwaɗatay: «Taɗə ndo i gəma hay ta ŋgəna, faya ta giye vəram mə walaŋ tay na, gəma niye ma dziye. Taɗə ndo i wuzlahgəma hay kəgəbay ndo hay ma bəɗgay tay faya ta kəɗiye bo na, wuzlahgəma niye kəgəbay bəɗgay niye ma ndziye huya bay. 26 Taɗə Fakalaw tə Fakalaw ta həhariye bo tay, ma giye magazləga ka bo ŋgay eye, ada bəy ŋgay ma ndziye huya na, ma kəkay? 27 Ka gwaɗum maa vəleŋ gədaŋ ka mahəhere fakalaw na, Bedzabul. Ane tuk na, a dzam kurom hay na, maa vəlatay gədaŋ ka mahəhere fakalaw hay na, way? Andza niye, dzam kurom hay faya ta ɗiye ha na, deɗek andaya mə nəkurom bay. 28 Maa vəleŋ gədaŋ a neŋ ka mahəhere fakalaw na, Məsəfəre i Mbəlom. Andza məgweɗe na, Bəy i Mbəlom ɓa ki yaw tsɨy hus ka təv kurom.
29 «Ndəray ma sliye məfələkwe a gay i ndo i gədaŋ məhəla ahaya wu ŋgay bay. Ma ta sliye faya məfələkwe na, ma lahiye mədzewe na təday. Kə dzawa na tuk na, ma sliye faya mede a gay, mahəla ahaya wu ŋgay hay tuk.»
30 A gwaɗatay sa: «Ndo nakə neŋgeye tə neŋ bay aye na, neŋgeye ndo i vəram ga. Ndo nakə ka dzəna ga ka məhayatay gər a ndo ga hay bay aye na, ma həhariye tay ha kweye kweye. 31 Hərwi niye, neŋ faya na tsikakumeye: Taɗə ndo zezeŋ kə ge mezeleme kwa waray tebiye, kəgəbay kə tsalay ka gər a Mbəlom na, Mbəlom ma pəsay ha mezeleme ŋgay. Ane tuk na, ndoweye kə tsalay ka gər a Məsəfəre Tsəɗaŋŋa eye na, Mbəlom ma pəsay ha mezeleme ŋgay bay. 32 Taɗə ndoweye kə tsik wu nakə ŋgwalak eye bay aye ka neŋ Wawa i Ndo na, Mbəlom ma pəsay ha mezeleme ŋgay. Ane tuk na, taɗə kə tsik wu nakə ŋgwalak eye bay aye ka Məsəfəre Tsəɗaŋŋa eye na, Mbəlom ma pəsay ha mezeleme ŋgay bay, kwa anəke, kwa ka məndzibəra nakə ma deyeweye kame aye.
Dərizl i gərɗaf ta hohway ŋgay eye hay
Luka 6.43-45
33 «Kə ge dərizl i gərɗaf ŋgwalak eye na, hohway ŋgay hay ŋgwalak eye. Kə ge dərizl i gərɗaf eye ŋgwalak eye bay na, hohway ŋgay hay ŋgwalak eye bay. Andza niye ta səriye ha dərizl i gərɗaf nakay ŋgwalak eye na, abəra ka hohway ŋgay hay. 34 A nəkurom wawa i palas neheye! Nəkurom ŋgwalak eye hay bay. Ada ka slumeye faya mətsike wu neheye ŋgwalak eye hay na, ma kəkay? Hərwi kwa way a ndohwa ahaya na, wu nakə maraha eye mə ɗərev ŋgay aye. 35 Ndo nakə ŋgwalak eye na, ma giye wu ŋgwalak eye hay hərwi mə ɗərev ŋgay na, wu neheye ŋgwalak eye dərmak. Ndo nakə seweɗ eye na, ma giye wu neheye seweɗ eye hərwi ɗərev ŋgay maraha eye tə wu neheye seweɗ eye. 36 Neŋ faya na tsikakumeye: Pat nakə Mbəlom ma gateye sariya a ndo hay aye na, bazlam neheye mətsike kəriye kəriye kwa way ma mbəɗay faya a gər ŋgay. 37 Andza niye, Mbəlom ma gwaɗiye ka ge mənese bay kəgəbay ka ge mənese ka bazlam neheye ka tsik aye.»
Ndo hay ta tsətsah masuwayaŋ ka Yesu
Markus 8.11-12; Luka 11.29-32
38 Ndo mədzaŋgawa bazlam i Mbəlom mapala eye ta Farisa hay, tə gwaɗay a Yesu: «Miter, a samay na, gamay masuwayaŋ.»
39 Yesu a mbəɗatay faya: «Ndo neheye a həlay nakay na, nəteye seweɗ eye hay, nəteye ta mbəɗay dəba a Mbəlom, faya ta tsətsahiye masuwayaŋ. Ane tuk na, ma dəba i masuwayaŋ i Zonas ndo məɗe ha bazlam i Mbəlom nakə tə ŋgatay aye na, ta ŋgateye a masuwayaŋ mekeleŋ eye bay. 40 Hərwi, Zonas kə ndza pat eye mahkar ada həvaɗ eye mahkar ma kutes i kəlef bagwar eye. Andza niye dərmak neŋ Wawa i Ndo na ndziye pat eye mahkar ada həvaɗ eye mahkar ma tsəvay. 41 Ahəl nakə ndo i Ninive hay tə tsəne labara nakə Zonas a tsikatay aye na, ta mbəɗa ha mede tay.† Ndo andaya kanaŋ bəgom a ze Zonas. Hərwi niye, ahəl nakə Mbəlom ma gateye sariya a ndo hay aye na, ndo i gəma i Ninive ta deyeweye ta lətsiye kame i ndo neheye bəgom aye ta matay ha mənese.
42 «Ŋgwas wuray andaya, neŋgeye bəy bagwar eye, a yaw abəra ma diye i tsakay. A yaw mətsəne bazlam i Salomoŋ neheye maraha eye ta metsehe aye.‡ Ndo andaya kanaŋ a ze ha Salomoŋ. Hərwi niye, ahəl nakə Mbəlom ma gateye sariya a ndo hay aye na, ŋgwas nakay bəy bagwar eye ma deyeweye abəra ma diye i tsakay, ma lətsiye kame i ndo neheye ma matay ha mənese aye.»
Məmaw i məsəfəre nakə lele bay aye
Luka 11.24-26
43 «Fakalaw ki yaw abəra mə bo i ndo na, ma diye ma dzədziye mə kəsaf, ma pəliye təv mazəzukw bo. Kə huta bay na, 44 ma gwaɗeye a gər ŋgay: “Na mbəɗiye gər a gay ga nakə na yaw abəra mə ɗəma aye.” Ma mbəɗiye gər, kə ye naha kə ŋgatay a gay wuray mə ɗəma bay, mafaɗa eye lele ada malambaɗa eye. 45 Tsa na, ma diye ma həlaweye siye i məsəfəre neheye seweɗ eye hay wene wene ta ze neŋgeye aye tasəla. Ta fələkwiye a gay, ta ndziye mə ɗəma. Ka mandəve eye na, wu niye ma miye ka ndo niye ma ziye nakə kurre aye. Ma giye bo ta ndo neheye ŋgwalak eye bay bəgom aye na, andza niye.»
May i Yesu ta malamar ŋgay deɗek eye hay
Markus 3.31-35; Luka 8.19-21
46 Ahəl nakə Yesu faya ma tsikateye me a ndo hay aye, may ŋgay ta malamar ŋgay hay ti ye naha. Tə lətse ma bəra, ta pəla tsəveɗ mətsikay me a Yesu. 47 Ndo nəte a ye ka təv i Yesu, a gwaɗay: «Zəba, may yak ta malamar yak hay nəteye ma bəra, a satay mətsikaka me.»
48 Yesu a mbəɗatay faya: «May ga na, way? Malamar ga hay na, way hay?» 49 Tsa na, a zəkwa həlay ka gawla ŋgay hay, a gwaɗ: «May ga ta malamar ga hay na, nəteye anaŋ. 50 Hərwi taɗə ndoweye kə ge wu nakə a say a Bəba ga mə mbəlom na aye, neŋgeye malamar ga, ada may ga.»
* 12:3 Zəba ma 1 Samuyel 21.2-7. † 12:5 Məpesle 28.9-10. ‡ 12:7 Oze 6.6, matsika eye ma Mata 9.13. § 12:21 Ezay 42.1-4. * 12:24 Bedzabul na, məzele mekeleŋ eye i Fakalaw. † 12:41 Zonas 1-4. ‡ 12:42 1 Bəy hay 10.1-13.