11
Ndo neheye ahəl niye tə pa mədzal gər ka Mbəlom aye
1 Məpe mədzal gər ka Mbəlom na, məsər ha ta deɗek wu neheye faya ka təkakweye ɗəre aye na, ka hutakweye. Kwa taɗə ka ŋgatakway tə ɗəre kway bay bəbay na, ka sərakwa ha ta deɗek andaya. 2 Ndo neheye ahəl niye ta dzala ha ka Mbəlom andza niye. Hərwi niye ta yay a gər a Mbəlom.
3 Hərwi məpe mədzal gər kway ka Mbəlom na, ka sərakwa ha kwetseh kwetseh Mbəlom a ge wu hay tebiye tə bazlam ŋgay nakə a tsik aye. Andza məgweɗe wu neheye tebiye faya ka ŋgatakweye ka məndzibəra aye na, tə yaw abəra mə wu neheye ɗəre i ndo zezeŋ a ŋgatay bay aye.
4 Hərwi məpe mədzal gər ŋgay ka Mbəlom na, Abel a kəɗay wu a Mbəlom a ze ha wu i Kayin nakə a vəlay a Mbəlom aye. Mbəlom ka zambaɗay. A gwaɗ neŋgeye ndo ŋgwalak eye kame ŋgay, hərwi Mbəlom ka təma wu nakə a kəɗay aye. Kwa Abel kə mət bəbay, faya ta tsikakweye labara ŋgay huya hərwi nakə a dzala ha ka Mbəlom aye.*
5 Hərwi məpe mədzal gər ŋgay ka Mbəlom na, Henok kə mət bay, Mbəlom a zla na a mbəlom. Ndəray kə ŋgatay a Henok sa bay hərwi Mbəlom kə zla na. Bazlam i Mbəlom a gwaɗ na, ahəl nakə Mbəlom kə zla na Henok zuk bay aye na, Henok a yay a gər a Mbəlom.†
6 Ze mədzal ha ka Mbəlom na, ndəray ma sliye madayay a gər a Mbəlom bay. Ndo nakə a say mahəndzəɗe ka təv i Mbəlom aye mâ dzala ha faya neŋgeye andaya. Mâ sər ha na, neŋgeye faya ma vəlateye magogoy a ndo neheye ta pəliye na aye.
7 Hərwi mədzele ha ka Mbəlom na, Nuhu a rəhay ha a gər a bazlam i Mbəlom. Mbəlom kə tsikay kurre ka wu neheye ta giye bo aye kurre. Ndəray kə ŋgatay ɗaɗa a wu niye hay bay, ane tuk na, ka rəhay ha gər a wu nakə Mbəlom a tsikay aye. A lambaɗ kwalalaŋ i yam bagwar eye andza nakə Mbəlom a tsikay aye, a fələkwa a ɗəma ta ndo i gay ŋgay hay tebiye, ta təma Məpe mədzal gər nakə a pa ka Mbəlom aye a ɗa ha mede i siye i ndo hay na, ŋgwalak eye bay hərwi ta pa mədzal gər ka Mbəlom bay.‡
8 Hərwi məpe mədzal gər ŋgay ka Mbəlom na, Abraham a rəhay ha gər a Mbəlom aye, a lətse a ye a gəma nakə Mbəlom a gwaɗ ma vəleye, ma təriye i ŋgay aye. Kwa kə ŋgatay a gəma eye bay bəbay na, ki ye a ɗəma.§ 9 Hərwi məpe mədzal gər ŋgay ka Mbəlom na, a ndza ma gəma nakə Mbəlom a gwaɗ ma vəleye aye. A ndza mə ɗəma na, neŋgeye madurloŋ eye, a ndzawa mə gay nakə ta lambaɗ ta gugumaŋ aye. Hulfe ŋgay Izak ta Zakob nəteye neheye Mbəlom a gwaɗ ma vəlateye gəma niye aye dərmak tə ndzawa mə ɗəma na, mə gay nakə ta lambaɗ ta gugumaŋ aye dərmak. 10 Abraham a ge andza niye na, a təkay ɗəre a gəma nakə ma ndziye ɓəŋɓəŋ* ma dəɗiye bay aye. Maa ləva ha bo ta gəma niye na, bo i Mbəlom eye ŋgway, maa ɗəzl na, neŋgeye.
11 Hərwi məpe mədzal gər ŋgay ka Mbəlom na, Sara kwa neŋgeye guram eye tsɨy bəbay na, kə huta gədaŋ məwe wawa. A sər ha ta deɗek wu nakə Mbəlom a gwaɗ ma vəleye na, ma vəleye.† 12 Hərwi niye Abraham, neŋgeye guram eye tsɨy kə wa wawa ada wawa i huɗ ŋgay hay ta wa bo haladzay andza wurzla neheye ka magərmbəlom aye ada andza hewiyeŋ mə magayam a pasla bo bay.
13 Ndo neheye tebiye tə mət ma məpe mədzal gər ka Mbəlom aye, nəteye na, ta huta wu nakə Mbəlom a gwaɗ ma vəliye bay. Ane tuk na, tə sər wu neheye Mbəlom a gwaɗ ma giye aye na, ma giye bo. Hərwi niye ɗərev tay a ŋgwasa. Tə tsik parakka nəteye na, madurloŋ eye hay, gay tay andaya ka məndzibəra bay.‡ 14 Ndo neheye tə tsik andza niye na, tə ɗa ha nəteye faya ta həbiye gəma tay a nəteye. 15 Ta dzala ka təv nakə ti yaw abəra mə ɗəma aye bay. Taɗə ta dzala andza niye na, ta pəliye tsəveɗ məme a təv nakə ti yaw abəra mə ɗəma aye. 16 Ane tuk na, andza niye bay, ɗuh ta pəla na, təv nakə a ze ha neŋgeye nakə ma dəba aye, andza məgweɗe nakə mə mbəlom aye. Hərwi niye a yay a gər a Mbəlom tâ zalay Mbəlom tay. Andza niye, kə ləvatay ha bo ta gəma.
17 Hərwi məpe mədzal gər ŋgay ka Mbəlom na, Abraham a vəlay Izak a Mbəlom. A say a Mbəlom mazəbe ka mədzal gər i Abraham. Hərwi niye a tsətsah faya mâ vəlay Izak. Abraham a təma məge andza niye. Ane tuk na, ɓa Mbəlom kə gwaɗay ma hutiye wu. 18 Mbəlom a gwaɗay: «Hulfe yak deɗek eye ma deyeweye na, ma hulfe i wawa yak Izak.§» 19 Abraham a dzala: «Mbəlom na, gədaŋ ŋgay andaya mələtse ahaya Izak abəra ma mədahaŋ.» Ta deɗek a təra andza Izak kə mət ada kə lətsew abəra ma mədahaŋ.
20 Hərwi məpe mədzal gər ŋgay ka Mbəlom na, Izak a pa ŋgama ka Zakob ta Ezayu. A tsik ka wu nakə ma giye bo ta nəteye kame aye.*
21 Hərwi məpe mədzal gər ŋgay ka Mbəlom na, Zakob ma mətiye na, a pa ŋgama ka wawa i Yusufa hay, nəte ta nəte. A lətse ta doŋgwar, a ɗəslay naha gər a Mbəlom.†
22 Hərwi məpe mədzal gər ŋgay ka Mbəlom na, Yusufa ma mətiye na, a tsikatay a Israyel hay, a gwaɗatay kame na: «Ka deyumeye abəra mə Ezipt.» Ada aza ta giye ha ta mətasl ŋgay hay kəkay na, kə tsikatay.‡
23 Hərwi məpe mədzal gər tay ka Mbəlom na, bəba i Musa hay ahəl nakə tə wa na Musa aye na, tə ŋgaha na kiye mahkar. Ta zəba faya na, wawa tay a le haladzay. Ta dzədzaray a bazlam i bəy nakə a tsik aye bay.§
24 Hərwi məpe mədzal gər ŋgay ka Mbəlom na, ahəl nakə Musa a ge gawla aye na, a say ta gwaɗay: «Musa neŋgeye wawa i dem i bəy i Ezipt» na, a say bay. 25 A zay ha məse ɗəretsətseh ta ndo i Mbəlom hay tə bəmalə nakə ma ndziye ma məŋgwese tsekweŋ ada ka rəhay gər a Mbəlom bay aye.* 26 A sər ha, a zay ha ndo hay tâ tsaɗay andza nakə tə tsaɗay a Kəriste aye tə bəmalə nakə ma hutiye zlele i gəma i Ezipt aye. A dzala andza niye na, hərwi faya ma təkay ɗəre a wu nakə Mbəlom a gwaɗ ma vəleye aye.
27 Hərwi məpe mədzal gər ŋgay ka Mbəlom na, Musa a ye abəra ma Ezipt. Ka dzədzaray a mevel i bəy bay. Kə ndza ɓəŋɓəŋ andza ma ŋgateye a Mbəlom, ndo nakə ndəray a ŋgatay ɗaɗa tə ɗəre bay aye.
28 Hərwi məpe mədzal gər ŋgay ka Mbəlom na, a dazlay a məge magurlom i Pak aye. A gwaɗatay a ndo i Israyel hay tâ gwatsaka bambaz ka məgeɗ tay hərwi ada gawla i Mbəlom ki yaw ma kəɗiye malkwara i wawa hasləka eye i ndo i Ezipt hay na, mâ kəɗ malkwara tay hasləka eye hay bay.†
29 Hərwi məpe mədzal gər tay ka Mbəlom na, Israyel hay tə tas abəra mə Bəlay Ndozza eye. Ahəl nakə ndo i Ezipt hay a satay mətese dərmak aye na, bəlay a ma ka bo a həl tay ha tebiye.‡
30 Hərwi məpe mədzal gər i Israyel hay ka Mbəlom na, zleɗ i gəma i Zeriko a mbəzl. Ndo i Israyel hay tə tawa na gəma niye məhəne məkwa matasəla eye na, zleɗ niye a mbəzl.§
31 Hərwi məpe mədzal gər ŋgay ka Mbəlom na, Rahab ŋgwas nakə a gawa madama, ta kəɗ na bay andza ndo i Zeriko neheye ta rəhay gər a Mbəlom təbey aye hərwi ka təma tay ha Israyel neheye ti ye mata zəbaw Zeriko ta məkal aye.*
32 Na tsikiye na, sa mey? Həlay eye a sla mətsikakum ka gər i Zedeyoŋ†, Barak‡, Somsoŋ§, Zefte*, Davit, Samuyel ada ta ndo məɗe ha bazlam i Mbəlom na, həlay eye andaya bay. 33 Nəteye dərmak, hərwi məpe mədzal gər tay ka Mbəlom na, tə ge vəram ta gəma siye hay, ada ta sla ka gəma niye hay aye. Ta ge wu nakə deɗek eye, ta huta wu nakə Mbəlom a gwaɗ ma vəlateye aye, ta dərəzlay ka bazlam a zɨl hay hərwi ada tâ gatay wuray bay. 34 Ta mbata ha ako nakə faya ma fəkiye ta gədaŋ haladzay aye. Ahəl nakə a satay a ndo hay məkəɗe tay ha ta maslalam aye na, ta təma fataya abəra. Ta ge bəle, ane tuk na, Mbəlom kə vəlatay gədaŋ. Nəteye slagama eye hay, ta həhar sidzew i bərakəzaŋ hay. 35 Ŋgwas hay ta ŋgatatay a ndo tay neheye tə mət aye sa, nəteye ta sifa aye. Ndo siye hay tə satay ɗəretsətseh. Haɓe ta gwaɗ nəmaa gəriye ha məpay bəzay a Mbəlom. Ane tuk na, a satay mətəme bay, a satay məməte mə ɗəretsətseh hərwi ada Mbəlom mâ lətsa tay ahaya abəra ma mədahaŋ ada tâ huta sifa ŋgwalak eye a ze nakay.†
36 Ndo siye hay sa na, tə ŋgwasa fataya, tə ndaɓa tay ha ta mandalaɓa, tə dzawa tay ha tə tsalalaw, ta dərəzl tay ha a gay i daŋgay. Andza niye, ta səmay naha ɓəŋɓəŋ. 37 Siye i ndo mekeleŋ eye hay tə kəɗ tay ha tə kwar. Siye hay ta ɗəs tay ha ka bo abəra morkotsok. Siye hay tə kəɗ tay ha ta maslalam. Siye hay gay tay andaya bay, ta dzədzawa so, nəteye mətawak eye hay. Tə pawa ka bo mbal i təɓaŋ hay ta məkwets i wak hay. Ndo hay ta hərawatay ha, tə gawatay ɗəretsətseh. 38 Ta dzədzawa mə makulkwandah, ada mə mahəmba hay, tə hənawa ma lar hay ada ma bəɗ hay. Ndo neheye na, ta ye ka bo ta məndzibəra nakay bay.
39 Ndo neheye tebiye nəteye ta pa mədzal gər ka Mbəlom ada andza niye nəteye tə yay a gər a Mbəlom. Kwa andza niye bəbay na, ta huta wu nakə Mbəlom a gwaɗ ma vəlateye a ndo hay aye bay, 40 hərwi Mbəlom kə dzala ada kə pa hərwi kway wu ŋgwalak eye a ze i siye i ndo neheye tə huta aye. A say a Mbəlom tâ təra ŋgwalak eye ka bo dziye tə nəkway.
* 11:4 Zəba mə Madazlay i wu hay 4. 3-10. † 11:5 Zəba mə Madazlay i wu hay 5.18-14. ‡ 11:7 Zəba mə Madazlay i wu hay 6.9–9.29. § 11:8 Zəba mə Madazlay i wu hay 12.1. * 11:10 A tsik na, Zerozelem weɗeye, zəba ka mede 16 ada ma Hebrœ hay 12.22. † 11:11 Zəba mə Madazlay i wu hay 18.10. ‡ 11:13 Zəba mə Madazlay i wu hay 23.4. § 11:18 Zəba mə Madazlay i wu hay 21.12; 22.1-14. * 11:20 Zəba mə Madazlay i wu hay 27.1-40. † 11:21 Zəba mə Madazlay i wu hay 47.29-31. ‡ 11:22 Zəba mə Madazlay i wu hay 50.24. § 11:23 Zəba mə Madayaw abəra ma Ezipt 2.1-2. * 11:25 Zəba mə Madayaw abəra ma Ezipt 4.19-23. † 11:28 Zəba mə Madayaw abəra ma Ezipt 12.21. ‡ 11:29 Zəba mə Madayaw abəra ma Ezipt 14.21-31. § 11:30 Zəba mə Zozowe 6.12-21. * 11:31 Zozowe 6.12-21. † 11:32 Zəba mə Ndo i sariya hay 6.11. ‡ 11:32 Zəba mə Ndo i sariya hay 4.6. § 11:32 Zəba mə Ndo i sariya hay 13. * 11:32 Zəba mə Ndo i sariya hay 11.1. † 11:35 Zəba ma 1 Bəy hay 17.17-24; 2 Bəy hay 4.18-37.