\NormalFont\ShortTitle{2 ፂሞቴዎሴም}

{\MTB ፆኦሲ ማዾም ዳኪንቴ ጳውሎሴ ላሚ ዳኬ ኪኢቶ

\par }{\MT ፂሞቴዎሴም

\par }{\IMT ዓይፆ ካሮ

\par }{\IP ሃይ፥ ጳውሎሴ ፂሞቴዎሴም ፃኣፔ ላምዓሳ ኪኢታ፦ ዒዛኮ ዴማ ማዒ፥ ዎላ ማዻያ ማዔ፥ ዼጌሢ፥ ፂሞቴዎሴም ባሼ ዞሮ ዞራያኬ። ሚርጌና ዒ ዞሬሢ ጊቢ ዳንዳዒሢ ዛላኬ፤ ፂሞቴዎሴ ዞሪንቴሢ ዬሱስ ኪሪስቶሴ ዛሎ ጉሙርቂንቲ ማርካዻንዳጉዲ፥ ኪሪስቶሴ ዛሎ ኮዦ ሃይሶና ሚናኣ ጫኣቃሢ ማፃኣፓ ዔርዛ ባኮ ኮሺ ዶዲ ዒ ዓርቃንዳጉዲና ዎዚ ሜቶና ዒፂንቲና ሚርጌቶዋ ፆኦሲ ቃኣሎ ዔርዚፆና ኮዦ ሃይሶ ኬኤዚፆ ማዾዋ ዶዲ ማዻንዳጉዲኬ።

\par }{\IP ፂሞቴዎሴም ባሼና ላቲ ኬኤዚንቴ ባካ ዔኤያቶና ፓሡዋ ማርሚሢናይዳፓ ሃካንዳጉዲኬ፤ ዓይጎሮ ጌዔቴ ዬያጉዴ ባኣዚ ዋይዛ ዓሶ ባይዚሢዳፓ ዓታዛ ሜሌ ማኣዳ ባኣዚ ባኣሴ።

\par }{\IP ዬያ ቢያና ፂሞቴዎሴ ማላንዳያ ኮይሴሢ ጳውሎሴኮ ናንጋ ዎማዺ ማዔቴያ፥ ጌይፃ፦ ዒዛኮ ፆኦሲ ጉሙርቂፆ፥ ጊቢ ዳንዳዒፆ፥ ናሹሞ፥ ዶዱሞና ዒፂ ዳኪንቲፆና ሃሣ ዒዛ ሄሌ ሜታሢ ዒ ማላታ ማሂ ናንጋንዳጉዲኬ።

\par }{\IOT ማፃኣፔላ ዱማ ዱማ ዓርቄ ባኮ

\par }{\IO ዓይፆ ካሮ (1፡1-2)

\par }{\IO ጳውሎሴ ጋላቴ ጋላቶና ዞሬ ዞሮ (1፡3—2፡13)

\par }{\IO ፂሞቴዎሴ ማዻንዳጉዲ ዓይሢንቴ ባኮና ላቲ ኬኤዚንቴ ባኮ (2፡14—4፡5)

\par }{\IO ጳውሎሴ ዒ ዓኣ ጎይፆ ኬኤዜሢ (4፡6-18)

\par }{\IO ጋፒንሢ ሃይሴ (4፡19-22)



\par }\ChapOne{1}{\PP \VerseOne{1}ዬሱስ ኪሪስቶሴና ጴዼ ናንጎኮ ሃጊ ማዓንዳ ዎዞ ጎይፆ ፆኦሲ ማሊሢና ዬሱስ ኪሪስቶሴ ማዾም ዳኪንቴያ ማዔ፥ ጳውሎሴይዳፓ ዳኪንቴ ኪኢታ፦


\par }{\PP \VS{2}ታኣኒ ናሽካ ናዓሢ፥ ፂሞቴዎሴም፤

\par }{\PP ፆኦሲ፥ ዓዳሢና ኑ ጎዳሢ፥ ዬሱስ ኪሪስቶሴኮ ኮሹሞ ዒንጊፆና ማኣሪፆና ሃሣ ዎዞና ኔኤም ማዖንጎ።
\XREF{}{{\XO 1:2 }{\XT{ዳኪ. ማዾ 16፡1።}}}


\par }{\SH ፂሞቴዎሴም ዞሮና ዞሮ
\par }
{\PP \VS{3}ቢያ ዎዴ ዋንቴና ሮኦሪና ኔ ዛሎ ማሊ ማሊ ታ ሺኢቃኣና ቤርታኣ፥ ታ ዓዶንሢጉዲ ጌኤሺ ዒናፓ ታ ካኣሽካ ፆኦዛሢ ታ ጋላታኔ።

\VS{4}ኔ ዬኤኪ ዓቢቴ ዓቢፆ ታ ዋሊባኣሴ፤ ዬያሮ ሚርጌና ዒና ታኣኮ ዎዛዻንዳጉዲ ኔና ዛጋኒ ታ ኮዓኔ።

\VS{5}ኔኤኮ ዓኣ ጎኔ፥ ፆኦሲ ጉሙርቂፆ ታ ጶቂሣኔ፤ ዬያጉዴ ጉሙርቂፃ ቤርታ ኔ ዓሆ ሎይዴይዳ ሃሣ ኔ ዒንዶ ዔዌንቄይዳ ዓኣያኬ፤ ሃሢ ኔኤኮዋ ዬያጉዲ ዓኣሢ ታ ዔሬኔ።
\XREF{}{{\XO 1:5 }{\XT{ዳኪ. ማዾ 16፡1።}}}

\VS{6}ዬያሮ ታ ኔ ዑፃ ኩጮ ጌሤም ኔ ዔኬ፥ ኔ ጊዳ ዓኣ ፆኦሲኮ ዒንጊፆ ማዾይዳ ፔኤሺ ኔ ዲቻንዳጉዲ ታ ኔኤም ኬኤዛኔ።

\VS{7}ዓይጎሮ ጌዔቴ ፆኦሲ ኑም ዒንጌሢ ዎልቄንታ ናሹሞንታ ዒንጋያ፤ ሃሣ ኑና ኑ ዔሪ ዎይሣንዳ ዓያና ማዓንዳኣፓዓቴም ዒጊቹሞ ዓያናቱዋሴ።


\par }{\PP \VS{8}ዓካሪ ኑ ጎዳሢ ዛሎ ዓሶም ማርካዻኒ ሴልቂፖ፤ ሃሣ ዒዛ ዛሎሮ ቱኡቴ፥ ታ ዛሎሮዋ ሴልቂፖ፤ ፆኦሲ ኔኤም ዒንጋ ዎልቆና ኮዦ ሃይሶ ዛሎሮ ታኣና ዎላ ሜታዼ።

\VS{9}ዒዚ ኑኡኒ ማዼ ኮዦ ማዾሮቱዋንቴ ፔ ማሊፆና ፔኤኮ ኮሹሞ ዒንጊፆና ዻቂሺ፥ ፆኦሲም ዱማዼያ ማዒ ናንጋንዳጉዲ ኑና ዔኤሌኔ፤ ዬያ ኮሹሞ ዒንጊፆ ሚርጌ ዎዴኮ ቤርታ ዬሱስ ኪሪስቶሴ ዛሎና ኑም ዒንጌኔ።

\VS{10}ዬይ ፆኦሲኮ ኮሹሞ ዒንጊፃ ኑና ዻቂሼ፥ ዬሱስ ኪሪስቶኮ ሙኪፆና ሃሢ ፔጋዺ ዔርቴኔ። ዒዚ ሃይቢኮ ዎልቄ ባይዚ ኮዦ ሃይሶ ዛሎና ሃይቢባኣ፥ ናንጊና ናንጊ ኑም ዻዌኔ።


\par }{\PP \VS{11}ታኣኒያ ዬያ ኮዦ ሃይሶ ኬኤዛያ፤ ዬያ ማዾም ዳኪንቴያ ሃሣ ዔርዛያ ማዒ ዶኦሪንቴኔ።
\XREF{}{{\XO 1:11 }{\XT{1ፂሞ. 2፡7።}}}

\VS{12}ሃያ ታ ሜታሢ ዔካሢ ዬያሮኬ፤ ጋዓንቴ ታኣኒ ሃያ ሜቶ ዔኪፆና ሴልቁዋሴ፤ ዓይጎሮ ጌዔቴ ዖና ጉሙርቃቴያ ታ ዔራኔ፤ ታ ዒዛም ሃዳርሲ ዒንጌ ባኮ ዬኖ ኬሎ ሄላንዳኣና ዒ ካፓኒ ዳንዳዓሢ ታ ጉሙርቃኔ።

\VS{13}ታ ጊዳፓ ኔ ዋይዚ ዔሬ ቃኣሎ ማላታ ማሂ ዬሱስ ኪሪስቶሴና ኑኡኮ ዓኣ ፔቱሞ ዛሎና ጴዻ ጉሙርቂፆና ኮሹሞና ዶዲሺ ዓርቄ።

\VS{14}ኑ ጊዳ ዓኣ ዓያኖ ጌኤዦ ዛሎና ኔና ጉሙርቂ ኔኤም ዒንጊንቴ ባኮ ካፔ።


\par }{\PP \VS{15}ዒሲያይዳ ዓኣ ዓሳ ቢያ ታና ሃሼሢ ኔ ዔራኔ፤ ዔያቶ ባኣካ ፔጌሎሴና ሄርሞጌኔሴና ዓኣኔ።

\VS{16}ጎዳ ዖኔስፖሬ ማኣሮ ዓሶ ማኣዶንጎ፤ ዓይጎሮ ጌዔቴ ዔያታ ሚርጌ ዎዴ ታና ዖኦጪ ዶዲሼኔ፤ ሃሣ ታ ቱኪንቴሢሮ ሙኪ ታና ዖኦጪፆዋ ሴልቂ ሃሺባኣሴ።

\VS{17}ዒዚ ሮሜ ዓጮ ሙካዖ ሚርጌና ኮይ ታና ዴንቄኔ፤

\VS{18}ጋፒንፆ ኬሎና ጎዳ ዒዛም ኮሺ ማዾንጎ፤ ቤርታ ታ ዔፕሶኔይዳ ዓኣና ዒ ዎማይዲ ታኣም ማዼቴያ ኔ ኮሺ ዔራኔ።




\par }\Chap{2}{\SH ኪሪስቶሴ ማዾ ዛሎ ዖልታ ዓሲ ማዒሢ
\par }
{\PP \VerseOne{1}ዓካሪ ታ ናዓሢዮ! ዬሱስ ኪሪስቶሴ ዛሎና ጴዻ ኮሹሞ ዒንጊፆና ዶዴ።

\VS{2}ሚርጌ ማርካ ማዓ ዓሶ ቤርታ ታጊዳፓ ኔ ዋይዚ፥ ዔሬ ዔራቶ ሜሌ ዓሲ ዔርዛኒ ዳንዳዓያ፤ ሃሣ ጉሙርቂንታ ዓሲም ሃዳርሲ ዒንጌ።


\par }{\PP \VS{3}ኔኤኒ ዬሱስ ኪሪስቶሴኮ ማዾ ዛሎ ዖልታ ጉሙርቂንታ ዓሲ ማዒ፥ ሜታሢ ኑኡና ዎላ ጊቢ ዳንዳዔ።

\VS{4}ፖኦሊሴ ማዔ ዓሲ ፖኦሊሶ ዓይሣሢ ዎዛሳያ ማዓኒ ጊኢጌያ ማዓንዳኣፓዓቴም ፖኦሊሴም ኮይሱዋ ባኣዚዳ ጌሉዋሴ።

\VS{5}ዬያጉዲ ሃሣ ጳሺ ጳሽካ ዓሲ ዓይሢንታ ጎይፆማ ጳሽኪባኣያታቴ ጳዦና ባሺ ዴንቆ ባኮ ዔኩዋሴ።

\VS{6}ዶዲ ጎሽካ ዓሢ ሃኣኮ ካፂሲ ሙዓ ዓሶይዳፓ ቤርታዻሢ ማዓንዳያ ኮይሳኔ።

\VS{7}ጎዳሢ ቢያ ባኣዚና ጶቂሥሢ ማሊሢ ኔኤም ዒንጋንዳሢሮ ታ ኔኤም ጋዓ ባኮ ቢያ ዒና ዔኬ።


\par }{\PP \VS{8}ሃይባፓ ዔቄሢ፤ ሃሣ ዳውቴ ዜርፃሢ ማዔ፥ ዬሱስ ኪሪስቶሴ ማሌ፤ ታኣኒ ኬኤዛ ኮዦ ሃይሳ ዬያኬ።

\VS{9}ዬያ ኮዦ ሃይሶ ኬኤዚፆ ዛሎና ፑርቲሴ ዓሲጉዲ ቱኡቲ ሜቶ ታ ሃሢ ዔካኔ፤ ፆኦሲኮ ቃኣላ ጋዓንቴ ቱኡቱዋሴ።

\VS{10}ዬያሮ ዔያታ ዬሱስ ኪሪስቶሴ ዛሎና ጴዻ ዻቂንቶና ናንጊና ናንጋ ቦንቾ ዴንቃንዳጉዲ ሃሣ ፆኦሲ ዶኦሬ ዓሶሮ ጌዒ ቢያ ባኣዚ ታ ዳንዳዓኔ።


\par }{\Q \VS{11}«ዒዛና ዎላ ኑ ሃይቄቶ

\par }{\QB ዒዛና ናንጊና ኑ ናንጋንዳኔ።


\par }{\Q \VS{12}ጊቢ ዳንዳዒሢና ዶዴያ ኑ ማዔቴ

\par }{\QB ዒዛና ዎላ ኑ ካኣታዻንዳኔ።

\par }{\QB ዒዛ ኑ ‹ዔሩዋሴ› ጌዔቴ ዒዚያ ኑና ‹ዔሩዋሴ› ጋዓንዳኔ።
\XREF{}{{\XO 2:12 }{\XT{ማቲ. 10፡33፤ ሉቃ. 12፡9፤ ፓይ. ማፃ 16፡5።}}}


\par }{\Q \VS{13}ኑኡኒ ጉሙርቂንቱዋያ ማዔቴ

\par }{\QB ዒዚ ፔና ‹ዔሩዋሴ› ጋዓኒ ዳንዳዑዋኣሢሮ ጉሙርቂንታያ ማዒ ናንጋንዳኔ»

\par }{\MM ጋዓ ቃኣላ ጎናዺ ዔርቴያኬ።


\par }{\SH ፆኦሲ ባኣዚ ዶዲ ማዻ ዓሲ
\par }
{\PP \VS{14}ሃያ ባኮ ዔያቶም ኮሺ ኬኤዜ፤ ዬይያ፦ ጌይንቴ ባኣዚዳ ዔያታ ማርሚ ሺሩዋጉዲ ፆኦሲ ማርካ ማሂ ዔያቶም ላቲ ኬኤዜ፤ ዓይጎሮ ጌዔቴ ዬይ ማርማሢ ዋይዛ ዓሶ ባባይዛፓዓቴም ዓይጎዋ ማኣዱዋሴ።

\VS{15}ጎኔ ፆኦሲ ቃኣሎ ፒዜ ዔርዛያ፥ ማዻ ማዾናኣ ቦርሲንቱዋ ዓሲ፤ ሃሣ ዔርቴ ማዻ ዓሲ ማዒ ኔና ፆኦሲ ቤርቶ ሺኢሻኒ ዶዴ።

\VS{16}ሃያ ዓጮ ባኣዚ ማዔያ፥ ሃሣ ጉሪ ጌስቲ ሺሮ ጌኤዛፓ ሃኬ፤ ዓይጎሮ ጌዔቴ ዬያጉዴ ሃይሳ ዓሲ ፆኦሲዳፓ ሃኪሳሢሮኬ።

\VS{17}ዔያቶኮ ጌኤዛ ፓፁዋ ኪሢጉዲ ዖዖርሳታያኬ፤ ዔያቶ ባኣካ ሄሜኔዎሴና ፒሊፆሴና ዓኣኔ።

\VS{18}ዬንሢ ዓሳ፦ «ሃይቄ ዓሶኮ ሃይባፓ ዔቂፃ ቤርታ ማዒ ጋፔኔ» ጌይ ጌይ ማርሚሢና ጎኑሞ ጎይፃፓ ዻቢንቲ ኬስኪ ፔቴ ፔቴ ዓሶኮዋ ጉሙርቂፆ ዣኣሊሳኔ።

\VS{19}ያዒ ማዔቴያ፦ «ጎዳ ፔኤም ማዔዞንሢ ዔራኔ» ዬያጉዲ ሃሣ፦ «ጎዳ ማኣዶም ዔኤላ ዓሲ ቢያ ፑርታ ባኣዚዳፓ ሃኮንጎ» ጋዓ ማላታ ዓይሢንቲ ዓኣ፥ ዓጊፁዋ ፆኦሲ ዔቂሴ ቦኦኮላሢ ዔቂ ዓኣ ጎይሣኬ።


\par }{\PP \VS{20}ፔቴ ዼኤፒ ማኣሪዳ ዎርቄና ቢራ ዓንጊናይዳፓ ኮሺንቴ ሜሄ ሌሊ ዓኣያቱዋንቴ ሚሢና ዓጪናይዳፓ ኮሺንቴ ሜሄያ ዓኣኔ። ዬያቶይዳፓ ዛላ ቦንቺንታ ማዾም ማዓያ፤ ዛላ ጊንሣ ዻካ ማዾም ኮይሳያኬ።

\VS{21}ዓካሪ ዖኦኒያ ፔ ቶኦኮ ዬንሢ ፑርቶ ባኮንሢዳፓ ጌኤሺ ካፔቶ ቦንቾ ማዾም ማዔያ፥ ፆኦሲም ዱማዼያ፥ ፔ ጎዳሢማኣ ኮይሳያ ሃሣ ኮሺ ማዾም ቢያ ጊኢጌ ሜሄ ማዓንዳኔ።


\par }{\PP \VS{22}ፑርታ ማዔ፥ ዼጋቶ ሱኡኬይዳፓ ሃኬ፤ ጌኤሺ ዒኔና ጎዳ ካኣሽካ ዓሶና ዎላ ማዒ ፂሉሞ፥ ፆኦሲ ጉሙርቂሢ፥ ናሹሞንታ ኮሹሞንታ ዓኣያ ማዒ ናንጌ።

\VS{23}ዑራ ማዣሢ ዔሪ ዔኤያቶ ጌኤዞና ፓሡዋ ማርማሢና ሃሼ።

\VS{24}ጎዳ ዬሱሴም ማዻ ዓሲ፦ ቢያ ዓሲም ሼሌዔ፥ ዓሲ ዔርዛኒ ዳንዳዓያ ሃሣ ዔኤቢ ጊቢ ዳንዳዓያ ማዓንዳኣፓዓቴም ዑዑራዻንዳያ ኮይሱዋሴ፤

\VS{25}ጎኑሞ ዔያታ ዔራንዳጉዲ ፆኦሲ ዔያቶም ጎሞ ጎዖንቴ ዓቶም ጋዓንዳያ ናንዳኔ ጌዒ ዒዛ ዒፃ ፑርቶ ዓሶ ሼሌዑሞና ፒዚሳያ ማዓኒ ኮይሳኔ።

\VS{26}ዬያይዴቴ ዔያቶኮ ዒና ማዔም፥ ፃላሄ ፔ ማሊፆ ዔያታ ኩንሣንዳጉዲ ዔያቶ ዓይሤ ፒራሢዳፓ ዔያታ ቶላንዳኔ።




\par }\Chap{3}{\SH ጋፒንፆ ዎዶና ማዓንዳ ፑርቶ ባኮ
\par }
{\PP \VerseOne{1}ጋፒንፃ ዑካኣና ሜታሳ ዎዴ ዬዓንዳሢ ዔሬ፤

\VS{2}ዓሲ ፔና ናሽካያ፥ ሚኢሼሮ ጎጋይቃያ፥ ሄርሺንታያ፥ ዖቶርቃያ፥ ጫሽኪንታያ፥ ሾዔ ዓሶም ዓይሢንቱዋያ፥ ኮሺ ማዾና ዛላም ማሂ ማሉዋያ፥ ጌኤሹሞባኣ ዓሲ፥

\VS{3}ናሹሞባኣ ዓሲ፥ ዓሲና ዎላ ጊኢጋኒ ኮዑዋ ዓሲ፥ ዓሲ ዾንካያ፥ ፔና ዔሪ ዎይሡዋያ፥ ዓሲ ሚጪንቱዋያ፥ ኮሺ ማዔ ባኣዚ ቢያ ዒፃያ፥

\VS{4}ጉሙርቂንቱዋ ዓሲ፥ ዔኤቢ ዔሩዋዖ ሩኡራያ፥ ጉሪ ሆኦሊንታያ፥ ፆኦሲዳፓ ባሼ ፔኤም ኮሽካ ባኣዚ ናሽካያ ማዓንዳኔ።

\VS{5}ፆኦሲ ጎኔ ካኣሽካያ ማላዖ ጎኔ ካኣዦኮ ዎልቆ ጉሙርቁዋያ ማዓንዳኔ፤ ዬያጉዴ ዓሶፓ ሃኬ።

\VS{6}ዬያታ ዓሳ ዓሲኮ ማኣሪ ዔርቱዋ ጎይሢና ጌሊ ጌሊ ሚርጌ ጎሜ ማዻያ ሃሣ ዱማ ዱማ ፑርታ ሱኡኬና ናንጋ፥ ዓያና ላቤ ላኣሎ ዻቢሻ ዓሶኬ፤

\VS{7}ዬያጉዴ ላኣሎ ቢያ ዎዴ ዔርዞኔ፤ ጋዓንቴ ጎኑሞ ዔያታ ዔራኒ ማሊ ዳንዳዑዋያኬ።

\VS{8}ዒያኔሴና ዒያምቤሬሴ ጎዖዞንሢ ሙሴ ዒፂ ማኬሢ ጎይፆ ዬንሢ ዓሳ ማሊፃ ዔያቶኮ ፑርቴያ ሃሣ ፆኦሲ ጉሙርቂፆ ዛሎና ዻቢንቴያ ማዔሢሮ ጎኑሞ ዔያታ ዒፂ ማካኔ።
\XREF{}{{\XO 3:8 }{\XT{ኬሲ. ማፃ 7፡11።}}}

\VS{9}ዒያኔሴና ዒያምቤሬሴናኮ ዔኤያታ ፔጋዺ ዔርቴሢጉዲ ዬንሢ ዓሶኮዋ ዔኤያታ ዓሲ ቢያ ቤርታ ፔጋዺ ዔርታንዳሢሮ ዔያቶም ጊኢጋዓኬ።


\par }{\SH ጳውሎሴ ፂሞቴዎሴም ላቲ ኬኤዜ ባኮ
\par }
{\PP \VS{10}ኔኤኒ ጋዓንቴ ታኣኮ ዔርዚፆ፥ ታ ናንጌ ናንጎ፥ ታ ማላ ማሊፆ፥ ፆኦሲ ጉሙርቂፆ፥ ጊቢ ዳንዳዒፆ፥ ናሹሞና ዶዱሞና ዛጊ ዔሬኔ፤

\VS{11}ዬያጉዲ ሃሣ ዒፂንቲ ታ ዳውሲንቴ ዎዶና ታኣና ዎላ ሜታሢያ ኔ ዔኬኔ፤ ዓንፆኪያና ዒቆኒዮና ሊስፂራናይዳ ታና ሄሌ ባኮና ጊቢ ታ ዓኣሤ ዳውሲንቲፆ ኔ ዔራኔ፤ ጎዳ ጋዓንቴ ዬያ ቢያይዳፓ ታና ዻቂሼኔ።
\XREF{}{{\XO 3:11 }{\XT{ዳኪ. ማዾ 13፡14-52፤ 14፡1-7፤8-20።}}}

\VS{12}ዬሱስ ኪሪስቶሴ ጊንፆ ሃንታያ ማዒ ዓያና ናንጊ ናንጋኒ ኮዓዞንሢ ቢያ ዒፂንቲ ዳውሲንታኔ።

\VS{13}ፑርቶ ዓሶና ጌሻ ዓሶና ጋዓንቴ ዓሲ ዻቢሺ ዻቢሺ፥ ሃሣ ፔ ቶኦኮዋ ዻቢንቲ ፑርቱሞይዳ ፑርቱሞ ቃሲ ቃሲ ዴንዳኔ።

\VS{14}ኔኤኒ ጋዓንቴ ዋይዜሢና ዔሬ ጎኑሞና ዶዴ፤ ዓይጎሮ ጌዔቴ ኔኤኒ ዬያ ዖ ጊዳፓ ዔኬቴያ ዔራሢሮኬ።

\VS{15}ጌኤዦ ማፃኣፖ ናኣቶፓ ዓርቂ ኔ ዔሬኔ፤ ዬንሢ ጌኤዦ ማፃኣፖንሢ፦ ዬሱስ ኪሪስቶሴ ጉሙርቂፆና ጴዻ፥ ዻቂንታ ባንሢ ሄሊሳኒ ዳንዳዓ ዔራቶ ዓኣዞንሢኬ።

\VS{16}ጌኤዦ ማፃኣፓ ቢያ ፆኦሲ ዓያና ማሊሴም ፃኣፒንቴያኬ፤ ዬይያ፦ ጎኑሞ ዔርዛኒ፥ ዻቢንቴ ዓሶ ዞራኒ፥ ዻቢንቶዋ ጊኢጊሻኒና ፒዜ ናንጊም ኮይሳ ማሊሢ ዒንጋኒ ማኣዳያኬ።

\VS{17}ማኣዳ ጎይፃ ፆኦሲ ዓሲ ኮሺ ማዾም ቢያ ጊዳያ ማዒ ጴዻንዳጉዲ ማሂፆናኬ።




\par }\Chap{4}{\PP \VerseOne{1}ፆኦሲ ሃሣ ሼምፖና ዓኣ ዓሶና ሃይቄ ዓሶና ዑፃ ዎጋኒ፥ ካኣቲ ማዒያ ዎይሣኒ ሙኪ ጴዻንዳ ዬሱስ ኪሪስቶሴ ማርካ ማሂ ታ ኔና ሺኢቃኔ፤

\VS{2}ፆኦሲ ቃኣሎ ኬኤዜ፤ ጊኢጌቴያ ጊኢጊባኣቴያ ዶዲ ማዼ፤ ዓሶም ኬኤዚ ኬኤዚ ሃሣ ጎሪ ጎሪ፥ ዞሪ ዞሪ፥ ጊቢ ዳንዳዒሢና ዬያጉዲ ቃኣሎ ዔርዚሢናኣ ዶዴ።

\VS{3}ዓይጎሮ ጌዔቴ ዓሳ ፆኦሲ ቃኣሎ ዋይዚ ዔካኒ ኮዑዋ ዎዴ ሙካንዳሢሮኬ፤ ጋዓንቴ ዓሳ ዔያቶ ናሻ ሃይሴ፥ ሃሣ ዔያታ ዋይዛኒ ኮዓ ሃይሶ ኬኤዛንዳ ፔኤኮ ዔርዛ ዓሲ ቡኩሳንዳኔ።

\VS{4}ዔያታ ጎኔ ባኣዚ ዋይዚፆ ዒፂ፥ ጉሪ ሃይሴ ዋይዚሢ ናሽካንዳኔ።

\VS{5}ኔኤኒ ጋዓንቴ ቢያ ባኣዚ ዔሪ ካፒንቲ ናንጌ፤ ኔ ጊዳ ሙካ ሜቶዋ ጊቢ ዳንዳዔ፤ ሃሣ ኮዦ ሃይሶ ኬኤዚፆ ማዾዋ ዶዲ ማዼ፤ ፆኦሲም ኔ ማዻ ዓሲ ማዔ ጎይፆና ኔ ማዻኒ ኮይሳ ባኮ ቢያ ማዺ ኩንሤ።


\par }{\PP \VS{6}ታኣኒ ጋዓንቴ ፆኦሲም ዒንጎ ባኣዚ ማዒ ዒንጊንታኒ ዑኬኔ፤ ሃያ ዓጮይዳፓ ዱማዺ ታ ዓኣዻንዳ ዎዳ ሄሌኔ፤

\VS{7}ፆኦሲ ጉሙርቂፆ ዛሎና ዓኣ ዖሎ ሚርጌና ታ ዖልቴኔ፤ ጳዦዋ ጋፒንፆ ሄላንዳኣና ታ ጳሽኬኔ፤ ሃሣ ፆኦሲ ጉሙርቂፆ ካኣዦዋ ታ ካፔኔ።

\VS{8}ዓካሪ ፂሎ ማዒ ናንጌሢሮ ዒንጊንታ ካኣቶኮ ቶኦካ ዓጎሢጉዴ ቦንቾ ባካ ታኣም ጊኢጊንቲ ታና ካፓንዳኔ፤ ዬያ ባኮ ፒዜ ዎጋያ ማዔ ጎዳሢ ዬኖ ኬሎና ታኣም ዒንጋንዳኔ፤ ዬይ ታኣም ሌሊቱዋንቴ ዒዛኮ ሙኪ ጴዺፆ ጶቂሢ ካፓዞንሢም ቢያ ዒንጊንታንዳኔ።


\par }{\SH ጳውሎሴ ፔ ዛሎ ፂሞቴዎሴም ኬኤዜሢ
\par }
{\PP \VS{9}ኔ ታ ኮይላ ዑኬ ሙኬቴ ቃራኬ፤

\VS{10}ዴማሴ ሃያ ዓጮ ናንጎ ናሽኪ፥ ታና ሃሺ፥ ቴስሎንቄ ዓኣዼኔ። ታ ኮይላፓ ቄርቂሴ ጋላቲያ፤ ሃሣ ቲቶ ዲልማፂያ ዓኣዼኔ።
\XREF{}{{\XO 4:10 }{\XT{ቆላ. 4፡14፤ ፒልሞ. 24፤ 2ቆሮ. 8፡23፤ ጋላ. 2፡3፤ ቲቶ 1፡4።}}}

\VS{11}ታ ኮይላ ሃሢ ዓኣሢ ሉቃሴ ሌሊኬ። ማርቆሴ ማዾም ታኣም ኮይሳያታሢሮ ኔኤና ዎላ ዒዛ ዔኪ ሙኬ።
\XREF{}{{\XO 4:11 }{\XT{ቆላ. 4፡14፤ ፒልሞ. 24፤ ዳኪ. ማዾ 12፡12፤25፤ 13፡13፤ 15፡37-39፤ ቆላ. 4፡10።}}}

\VS{12}ቲኪቆሴ ዔፕሶኔ ታ ዳኬኔ።
\XREF{}{{\XO 4:12 }{\XT{ዳኪ. ማዾ 20፡4፤ ዔፕ. 6፡21-22፤ ቆላ. 4፡7-8።}}}

\VS{13}ኔኤኒ ሙካዖ ፂሮዓዳይዳ ካርፑሴ ጎዖሢ ኮይላ ታ ሃሺ ዓኣዼ ታኣኮ ዼኤፖ ኮኦቶና ማሪንቴ ማፃኣፖዋ ባሼ ቢራኖ ማፃኣፖ
\FTNT{*}{{\FR 4:13 }{\FQ{ማሪንቴ ማፃኣፖና ቢራኖ ማፃኣፖ፦
}}{\FT{ጋዓሢ ዬኖ ዎዶና ማፃኣፓ ፃኣፒንታሢ ዬኖ ባኮይዳኬ፤ ማሪንቴ ማፃኣፓ «ፓፕሬሴ» ጎዖ ሚፆኮ ቁኡሪፓ ኮሾያ ማዓዛ ቢራና ጌይንታሢ ዒልዒዳፓ ኮሾያኬ።
}}} ዋሉዋዖ ዔኪ ሙኬ።
\XREF{}{{\XO 4:13 }{\XT{ዳኪ. ማዾ 20፡6።}}}


\par }{\PP \VS{14}ዒስኪንዲሮሴ ጎዖ ጊታሢ ፑርታ ማዾ ታኣም ማዼኔ፤ ጎዳ ዒ ማዼ ማዾጉዴያ ዒዛም ዒንጋንዳኔ።
\XREF{}{{\XO 4:14 }{\XT{1ፂሞ. 1፡20፤ ዓይኑ. 62፡12፤ ሮሜ 2፡6።}}}

\VS{15}ዒዚ ኑ ኬኤዛ ኮዦ ሃይሶ ዒፂ፥ ማኬሢሮ ኔኤኒ ዒዛ ዔሪ ካፒንቴ።


\par }{\PP \VS{16}ታና ዎጌና ዓርቂሴ ባኮሮ ቤርታሲ ጌኤዞ ማሂፆ ኬኤዛኒ ታ ሺኢኬ ዎዶና ቢያሢ ታ ጊዳፓ ዱማዼያፓዓቴም ዖኦኒያ ታኣና ዎላ ማዒ ታና ማኣዴ ዓሲ ባኣሴ። ዬያ ፆኦሲ ዔያቶኮ ዻቢንቲ ማሂ ዓርቆፓ።

\VS{17}ጋዓንቴ ኮዦ ሃይሳ ታ ዛሎና ጉቤ ኬኤዚንታንዳጉዲና ዓይሁዴ ማዒባኣ ዓሳ ዋይዛንዳጉዲ ጎዳ ታኣና ዎላ ማዒ ታና ዶዲሼኔ፤ ሃሣ ዞቦ ዻንጋፓኣ ታና ዻቂሼኔ።

\VS{18}ጎዳ ዓይጎዋ ማዖም ፑርታ ባኣዚዳፓ ቢያ ታና ዻቂሻንዳኔ፤ ጫሪንጫ ዓኣ ዒዛኮ ካኣቱሞይዳኣ ታና ዒ ጌልዛንዳኔ፤ ዒዛም ናንጊና ቦንቾ ማዖንጎ፤ ዓኣሜን።


\par }{\SH ጋፒንሢ ሳራሥሢ
\par }
{\PP \VS{19}ጲሪስቂላና ዓቂላናም፤ ሃሣ ዖኔስፖሬ ማኣሮ ዓሶም «ኮሺዳ?» ጌዔኔ፥ ጌዔ።
\XREF{}{{\XO 4:19 }{\XT{ዳኪ. ማዾ 18፡2፤ 2ፂሞ. 1፡16-17።}}}

\VS{20}ዔራስፆሴ ቆሮንቶሴይዳ ዓቴኔ፤ ፂሮፒሞሴ ሃርጊንቴሢሮ ሚሊፂዳ ታ ዒዛ ሃሼኔ።
\XREF{}{{\XO 4:20 }{\XT{ዳኪ. ማዾ 19፡22፤ ሮሜ 16፡23፤ ዳኪ. ማዾ 20፡4፤ 21፡29።}}}

\VS{21}ባርጎ ዎዳ ሄሉዋንቴ ታ ኮይላ ኔ ሙኬቴ ቃራኬ።

\par }{\PP ዔውቡሉሴ፥ ጱዴሴ፥ ሊኖሴ፥ ቂላውዲያና ሃሣ ኪሪስቶሴ ጉሙርቃ ዓሳ ቢያ «ኮሺዳ?» ኔና ጋዓኔ።


\par }{\PP \VS{22}ጎዳ ኔኤና ዎላ ማዖንጎ፤ ፆኦሲኮ ኮሹሞ ዒንጊፃ ኔኤም ማዖንጎ።


\par }