7
Yesu akobho kpála na kulu gba ngámá bini gba osʉdha
(Tsia bhʉ́ Mat. 8:5-13.)
1 Pɨta anɨ andjia napa ndʉ ongʉ́ bhomʉ-o lɨe hana pɨ okpála-a, anɨ atsia atapa bhʉ́ kʉtɨ na Kapalanauma. 2 Oo, abhʉ́ Kapalanauma-a, ngámá bini gba osʉdha na Loma,* adʉ ne bali gba e bini ɨnde anɨ adʉ akʉnda e naali. A adʉ lɨ bali ango-o ne kuo masɨkpe de me anɨ kodho bua e. 3 Lɨ anɨ adje ’ngʉ́ gba Yesu-o lɨe, anɨ atsia atima obhelesɨ okpála koko gba omaYuda agba Yesu. U anʉ napa pɨ anɨ me, anɨ go kobho bali gba ngámá ango-o. 4 Lɨ obhelesɨ okpála bhomʉ-o akolo de Yesu lɨe, u atsia aholo nakikiliki lɨo pɨ anɨ me: «Mʉ tɨ da namene ehe ɨnde anɨ ayo e pɨ anɨ, ɨ dʉ me mʉ nde akʉnda-o, anga anɨ ndjɨndjɨ. 5 Anɨ kʉnda di omaha nɨ́ naali. Anɨ ayiki etɨ nadje lɨ́lɨ gba Moidje pɨ nɨ́ ngae.»
6 Abhomʉ-o, Yesu atsia aholo ’nʉ́ ne uo. Anɨ akolo lɨe de kʉtɨ-e masɨkpe-e, ngámá gba osʉdha-a atsia atima obɨ e me u pa pɨ anɨ me: «Ngámá, mo ondála lɨmʉ de. Ma ne kpála na padhá. A ayo ka mʉ nalɨ bhʉ́ ’tɨ gba ma-a de.† 7 Kaka-a, ma u ɨgɨnɨ lɨma ndjɨndjɨ de me ma go kolo lɨ mʉ ngama-a de. Engʉ́ bini, pa bha koli eli bini, amba bali gba ma-a kobho. 8 Ma ngapa mo-o, anga ma sa lɨ́lɨ gba ongámásɨ. Ma la di ngaha lɨ́lɨ pɨ osʉdha. Ma pa pɨ bhe bini-e me: ‹Nʉnʉ!› Anɨ nʉ́. Ma pa pɨ bhe koko-o me: ‹Gogo!› Anɨ gó. Ma pa pɨ bali gba ma-a me: ‹Mene ’he ɨnde!› Anɨ méne.»
9 Lɨ Yesu adje engʉ́ ɨnde lɨ ngámá bhomʉ-o apa e lɨe, anɨ angamba naali. Anɨ adji lɨe, anɨ atsia apa pɨ bhiti okpála ɨnde adʉ akpata anɨ-e me: «Ma apa pɨ yi me, ma bhaka nga ngua kpála ɨnde abhuka ma me-e de, belegʉ de bhʉ́ ká omaƗsalaele!» 10 Lɨ okpála na titima agie lɨo lɨe agba ngámá-a, u abhaka me kuo nde ayie lɨ bali gba ngámá ango-o ayie.
Yesu azuku ndɨlɨ na bhobhoko gba ɵkɵ bini na ɵɵlɵ
11 Pɨta lɨ Yesu akobho bali gba ngámá bhomʉ-o lɨe, anɨ atsia atapa bhʉ́ gʉdhʉ na Naine. Omʉkpata gba anɨ ne okpála bhelé anʉ bhʉ́ dabɨlɨ bini ne anɨ. 12 Anɨ akolo lɨ ’bhɵ bhotɨ na gʉdhʉ-o lɨe, a abhaka me u nde adji ne ngbangba makombi bini ngʉ́ nazɨzɨ. A ko nanɨ koli ndɨlɨ na bhobhoko bini gba ɵkɵ bini na ɵɵlɵ. Okpála bhelé na gʉdhʉ bhomʉ-o adʉ bhʉ́ dabɨlɨ bini ne ɵlɵ ango-o.
13 Abhomʉ-o, Ngámá Yesu au anɨ. Lɨ anɨ au anɨ lɨe, anɨ adje ndjinga anɨ naali. Anɨ atsia apa pɨ anɨ me: «ꞌO naku ’gbá!» 14 Pɨpɨta-a, anɨ adyudyo lɨe, anɨ aꞌo ’kpa e lɨ ngbangba-o. Abhomʉ-o, okpála ɨnde abɨ kuo atsia alʉ. Yesu atsia apa pɨ makombi bhomʉ-o me: «Ma apa pɨ mʉ me, yie bhʉ́lá!» 15 Kpála ɨnde adʉ ɨgɨnɨ me anɨ nde akpi-e, anɨ ayie bhʉ́lá, anɨ adʉ madʉ. Anɨ atsia aholo nagama ’ngʉ́. Abhomʉ-o, Yesu atsia aha anɨ pɨ ’hi e. 16 Ndʉ okpála hana adje tsʉlʉ. U adʉ adhɵgɵ Ebhe, u atsia adʉ apa me: «’Ngbé polofeta akoto bhʉ́ ká nɨ́! Ebhe ago nateteke okpála gba e-o!» 17 Ngali na engʉ́ lɨ Yesu amene e atsia agbolo bhʉ́ ndu doto na Yudaya libhomu di ne bhʉ́ okʉtɨ na ngongo-o hana.
Djaa bhʉlʉ nabatisa okpála atima okpála agba Yesu
(Tsia bhʉ́ Mat. 11:2-19.)
18 Lɨ omʉkpata gba Djaa agie lɨo lɨe, u atsia akpokpo ndʉ ongamba ’ngʉ́ ɨnde lɨ Yesu amene e hana pɨ Djaa. Abhomʉ-o, anɨ aꞌɨ okpála bhisi bhʉ́ ká uo. 19 Anɨ atsia atima uo ngʉ́ nayi Yesu me: «Ne me mʉ ne Masɨya ɨnde ngago, ne me ayo me ya adjeke kpála koko?» 20 Lɨ okpála bhomʉ-o akolo lɨe de anɨ-e, u atsia apa pɨ anɨ me: «Djaa bhʉlʉ nabatisa okpála atima ya me ya go yi mʉ me: ‹Ne me mʉ ne Masɨya ɨnde ngago, ne me ayo me ya djeke kpála koko?›»
21 Bha lɨ nedhɨnga bhomʉ-o, Yesu akobho okpála bhelé na kuo. Anɨ akobho obhende adʉ ne okuo ngangá. Anɨ akobho di obhende adʉ ne osisiti bua bhʉ́ o-o. Anɨ atsia abhulu di djila okpála bhelé ɨnde ɨ u ’kpɨ́ de-e bhʉ́ bádha bhʉ́ ’bu gba e-o. 22 Pɨpɨta-a, anɨ atsia agie pɨ okpála lɨ Djaa atima o-o me: «Yi nʉ kpokpo pɨ Djaa engʉ́ ɨnde yi au e, di ne bhende yi adje e ko. Okpála ɨ u ’kpɨ́ de-e ngau ’kpɨ́. Obhende ne eze lɨ ’dhʉ o-o, u ngadhʉkʉ ndjɨndjɨ. Okpála na kába ngakobho. Obhende ɨ dje ’kpɨ́ de-e ngadje ’kpɨ́. Obhende amu-o ngazuku. Ma ngakpokpo Bádha Ngali pɨ obhʉlʉ ndɨbhɨlɨ. 23 A ko djalɨ pɨ kpála ɨnde ɨ bhúka ma ne bua na bhisi bhisi de ko!»
Yesu akpokpo ’ngʉ́ gba Djaa bhʉlʉ nabatisa okpála
24 Bhiti okpála adʉ oo. Pɨta lɨ obhʉlʉ titima gba Djaa agbida lɨe, Yesu atsia aholo akpokpo ’ngʉ́ gba Djaa pɨ uo me: «Yi anʉ ɨgɨnɨ natsia abhʉ́ ’gʉ-o nɨ? Yi anʉ ɨgɨnɨ natsia kpála ɨnde maka mbamba ɨnde ngadyɨkɨ ka anvi-e? A mo-o ade. 25 Ɨ dʉ mo-o de-e, yi anʉ la ɨgɨnɨ natsia nɨ? Kpála ɨnde adyɨ babadha bongo-o ? A mo-o ade, anga obhende ngadyɨ babadha bongo-o, ɨnde di ne ká tɨa ka o-o ngadʉ abhʉ́ ’tɨ gba ongámásɨ. 26 Yi anʉ nga la ɨgɨnɨ natsia nɨ? Polofeta? A moko, ma apa pɨ yi me, yi au bhende ane belegʉ polofeta mane. 27 Padhá de, anga a ko kpála ɨnde lɨ eli gba Ebhe-e apa ’ngʉ́ gba e me:
‹Ebhe apa me, ma ngatima bhʉlʉ titima gba ma-a
pɨ mʉ kalanʉ
ngʉ́ naleke kpadjɨ pɨ mʉ.†›
28 Ma apa pɨ yi me, Djaa ngbéngbé ane ndʉ okpála hana. Engʉ́ bini, kpála ɨnde ane ne mboye bhʉ́ Naʉ gba Ebhe-e , anɨ ane anɨ ne engbé.»
29 Ndʉ okpála hana, belegʉ ondɵmbɨ na mandjandja adʉ adje Yesu. Abhomʉ-o, u ambɨla nanɨ ngbili ’ngʉ́ gba Ebhe-e lɨe, Djaa atsia abatisa uo. 30 Engʉ́ bini, omʉFalisai ne omʉsuno na lɨ́lɨ gba Moidje ayala nanɨ me Djaa batisa o. U amene lɨe mo-o, u ayala engʉ́ ɨnde lɨ Ebhe adʉ akʉnda e pɨ uo-o.
31 Do Yesu matá me: «Ma tɨ́ da nasuno okpála na nakɨ sɨ lɨ da? Uo maka da? 32 Uo maka ongɨsɨ ɨnde adʉlʉ bhʉ́ daposo. Okoko ngasʉsʉla pɨ obɨ o me:
‹Ya abhɨ ngbabi na ebɨ pɨ yi,
engʉ́ bini, yi tsia dho ’bɨ de!
Ya ali etsi na da kuo pɨ yi,
engʉ́ bini, yi ku ’gbá de!›
33 Padhá de, anga Djaa bhʉlʉ nabatisa okpála ago, anɨ zʉ ’he maka okpála koko de, anɨ ndjɨ di vino de, do yi me: ‹A bhʉ́ anɨ ne siti bua!› 34 Ngama, Ndɨlɨ gba kpála, ma ago, ma ngazʉ ’he maka okpála koko, ma ngandjɨ vino, do yi me: ‹Yi tsia nga kpála ɨnde ngabhundja bha bini nazʉ ’he di ne nandjɨ vino! Anɨ ngakʉnda ondɵmbɨ na mandjandja, a ko la di olia okpála na sisiti!› 35 Engʉ́ bini, ndʉ okpála hana ɨnde abhuka ɨmbɨlangʉ gba Ebhe-e, u ambɨla me ɨmbɨlangʉ ango-o ngbingbili.»
Yesu azʉ ’he abhʉ́ ’tɨ gba Simo mʉFalisai
36 A adʉ nanɨ mʉFalisai bini, anɨ aꞌɨ Yesu ngʉ́ nazʉ ’he bhʉ́ dabɨlɨ bini ne e. Yesu alɨ bhʉ́ ’tɨ gba mʉFalisai-o. Oo, anɨ atsia aholo nazʉ ’he-o. 37 Ɵlɵ bini na sisiti adʉ bhʉ́ gʉdhʉ bhomʉ-o. Anɨ adje lɨe me Yesu ngazʉ ’he abhʉ́ ’tɨ gba mʉFalisai bhomʉ-o, anɨ ago ne gɨlɨ bini ɨnde u abho e lɨ teme ɨnde u aꞌɨ e me alabatele.‡ Gɨlɨ ango-o abedhe nanɨ ne mʉngotsi bedhe. 38 Anɨ akolo lɨe, anɨ atsia akita bhʉ́ li ’dhʉ Yesu lɨ pápá ne akele anɨ. Anɨ aholo naku ’gbá, ngʉla adʉ atuko lɨ ’dhʉ Yesu. Abhomʉ-o, anɨ aholo nakukuo ne sundjo e. Anɨ akama ’dhʉ anɨ, anɨ atsia aha mʉngotsi-e, anɨ atuko tété. 39 Lɨ mʉFalisai ɨnde aꞌɨ Yesu au lɨe mo-o, anɨ atsia apa lɨ bua e me: «Kpála ɨnde-e, a ko bha ndjʉ polofeta de kʉkʉlʉ! Padhá de, anga ɵlɵ ɨnde ngabu ’kpa e lɨ anɨ bhomʉ-o, a ko siti ɵlɵ. Anɨ mbɨla la-a de!»
40 Abhomʉ-o, Yesu atsia apa pɨ mʉFalisai-e me: «Simo, ma mbo ne engʉ́ bedɨ napapa pɨ mʉ.» Simo atsia agie me: «Mʉsuno, papa.» 41 Yesu atsia apa me: «Kpála bini aha nanɨ bopulu pɨ okpála bhisi. Anɨ aha pɨ kpála bhe bini-e lɨ́ falanga kámá bhuluvue. Anɨ atsia aha pɨ kpála bhe koko-o lɨ́ falanga ndjɨkpa bhuluvue. 42 Lɨ tɨa dʉ la lɨe ka okpála ango-o ngʉ́ nagigie de-e, abhomʉ-o, anɨ atsia ambu lɨ bopulu gba ndʉ uo bhisi hana. Bhʉ́ ká okpála bhisi bhomʉ-o, akʉ́nda anɨ ané mane ne bhedho?» 43 Simo atsia agie me: «Ma abhundja me a ko kpála bhende u ambu lɨ bopulu gba e adʉ bhelé naali ko.» Do Yesu pɨ anɨ me: «Mo opa ndjɨndjɨ.»
44 Pɨpɨta-a, anɨ adji lɨe ne lɨ pápá gba ɵlɵ-o, anɨ atsia apa pɨ Simo me: «Mo ou engʉ́ lɨ ɵlɵ ɨnde-e amene e au? Ma alɨ lɨe bhʉ́ ’tɨ gba mʉ-o, mʉ ha engu mʉma ngʉ́ navʉlʉ ’dhʉ ma de.§ Engʉ́ bini, ngaanɨ-e, anɨ avʉlʉ ’dhʉ ma ne ngʉla na djila e. Anɨ atsia akuo ne sundjo e. 45 Mʉ kama ma de. Engʉ́ bini, ngaanɨ-e, nayie maka ma alɨ ɨgɨnɨ lɨe sɨ-e, akolo pɨ mbɨa ɨnde-e, anɨ ꞌo nakama ’dhʉ ma de. 46 Mʉ tuko emʉ pɨ́ ’ndjɨ ma de. Engʉ́ bini, ngaanɨ-e, anɨ atuko mʉngotsi lɨ ’dhʉ ma.
47 Kaka-a, ma apa pɨ mʉ me, mʉkʉnda na ngbéngbé ɨnde anɨ asuno e, apana me u aꞌe bhiti siti ’ngʉ́ gba anɨ-e aꞌe. Engʉ́ bini, kpála ɨnde u aꞌe siti ’ngʉ́ gba e me a nde yeye-e, anɨ pána bhadi mʉkʉnda na yeye.» 48 Abhomʉ-o, anɨ atsia apa pɨ ɵlɵ bhomʉ-o me: «Ma aꞌe osisiti ’ngʉ́ gba mʉ-o aꞌe.» 49 Okpála ɨnde adʉ azʉ ’he bhʉ́ dabɨlɨ bini ne anɨ aholo nabhundja me: «A ɨnde-e mangua kpála dho? Anɨ nga ꞌe belegʉ siti ’ngʉ́!» 50 Abhomʉ-o, Yesu atsia apa pɨ ɵlɵ-o me: «Ebhe akobho mʉ, anga mo obhuka ma. Nʉ ne guo ’ngʉ́ .»
* 7:2 Ngámá gba osʉdha na Loma: Ngámá bini gba osʉdha na Loma: Ngámá ango-o nanɨ ne ngámá pɨ́ ’ndjɨ osʉdha kámá bini. A adʉ nanɨ maYuda de. † 7:6 Lɨ maYuda bini lɨ bhʉ́ ’tɨ gba kpála ɨnde ne maYuda ade-e, lɨ maYuda ango-o kólo sisiti kala Ebhe. † 7:27 Tsia bhʉ́ Mal. 3:1. ‡ 7:37 Alabatele: A ko teme na mase naali ɨnde u abhobho oehe maka gɨlɨ lɨe ko. § 7:44 Simo ha nanɨ engu pɨ Yesu ngʉ́ navʉlʉ ’dhʉ e de, anga Simo adʉ au lɨe me nɨ ngbéngbé pɨ Yesu ngaanɨ. Tsia bhʉ́ Dje. 18:4, 19:2.