8
Omʉkpata ndjɨkpa ne ká bhisi ne olɨsɨ koko akpata Yesu
1 Pɨpɨta-a, Yesu adʉ adholo bhʉ́ ndʉ ogʉdhʉ di ne bhʉ́ ndʉ okʉtɨ hana. Anɨ adʉ akpokpo Bádha NgaliNaʉ gba Ebhe-e ne ndʉ bɨlɨ hana. Omʉkpata ndjɨkpa ne ká bhisi-e adʉ bhʉ́ dabɨlɨ bini ne anɨ. 2 Olɨsɨ koko nanɨ lɨ Yesu apandja osisiti bua bhʉ́ o, ne obhe anɨ akobho o ne okuo-o, a adʉ di bhʉ́ dabɨlɨ bini ne anɨ. A dʉ nanɨ: Malɨa (u aꞌɨ e me kpála na gʉdhʉ na Magadala) nanɨ lɨ Yesu apandja osisiti bua bhʉ́ e mananɨka-o; 3 Djaanɨ, wala Kudja, ngámá na kulu gba ’ngbé ngámá Elode; Sudjana ne olɨsɨ koko bhelé. Ndʉ olɨsɨ bhomʉ-o hana adʉ aha tɨa gba o ngʉ́ nateteke Yesu ne omʉkpata gba e ne di.
Gbitaku gba kpála nalu nguwa
(Tsia bhʉ́ Mat. 13:1-9; di ne bhʉ́ Mlk. 4:1-9.)
4 Okpála adʉ nayie bhʉ́ gʉdhʉ bini ne bini, u adʉ ago abhaka Yesu. Lɨ okpála bhelé adʉ apɵkɵbhɵ bhʉ́la o lɨe de anɨ-e, anɨ atsia apa gbitaku ɨnde-e me: 5 «Kpála bini anʉ ngʉ́ nabala nguwa abhʉ́ ’dyɨ gba e. Anɨ adʉ ababala lɨe, té nguwa koko atsia abala lɨ kpadjɨ. Okpála adedele ne ’dhʉ o, odhu atsia ago, u azʉ bhobhomʉ-o hana. 6 Koko abala lɨ bɨlɨ na teme. Lɨ ezʉ-o aze lɨe, atsia aꞌʉlʉ anga engu dʉ bhʉ́ doto sasa de. 7 Koko atsia abala lɨ bɨlɨ na eti. A akɵ lɨe, ezʉ-o akɵ ne eti-e bhʉ́ dabɨlɨ bini. Eti-e atsia agaga ezʉ-o. Kaka-a, ezʉ-o bhele ndjɨndjɨ de. 8 Engʉ́ bini, koko atsia abala naae bhʉ́ doto na babadha. Ezʉ-o akɵ, a atsia alɨ lɨ́lɨ́. Nguwa bini ne bini alɨ lɨ́lɨ́ kámá bini.» Yesu atsia apa matá me: «Yi dje ndjɨndjɨ, ɨ dʉ me a nde lɨ yi ne ’dje ’dje ngʉ́ nadje ’kpɨ́ ko!»
Ka nɨ lɨ Yesu adʉ akpo ’ngʉ́ lɨe bhʉ́ ogbitaku-o?
(Tsia bhʉ́ Mat. 13:10-17; di ne bhʉ́ Mlk. 4:10-12.)
9 Omʉkpata gba Yesu ayi anɨ me: «Ta gbitaku bhomʉ-o pɨ?» 10 Anɨ atsia agie pɨ uo me: «Ngayi-e, yi ambɨla naayi engʉ́ ɨnde awo nanɨ lɨe kalanʉ pɨndjɨ Naʉ gba Ebhe-e ambɨla. Engʉ́ bini pɨ okpála koko-o, ma akpo engʉ́ bhomʉ-o bhʉ́ ogbitaku maka lɨ Bhuku gba Ebhe apa lɨe me:
‹U tɨ da natsia ’kpɨ́,
engʉ́ la bini, u ú ’kpɨ́ de.
U tɨ da nadje ’kpɨ́,
engʉ́ la bini, u mbɨ́la tata-a de.†›»
Yesu akpo ta gbitaku gba kpála nalu nguwa-o
(Tsia bhʉ́ Mat. 13:18-23; di ne bhʉ́ Mlk. 4:13-20.)
11 «Ta gbitaku bhomʉ-o me, nguwa-a, a ko eli gba Ebhe-o . 12 Nguwa bhende abala lɨ kpadjɨ-e, a ko okpála bhende ngadje eli gba Ebhe-o. Engʉ́ bini, lɨ Djabʉlʉ gó, anɨ tsia dhépe eli ango-o lɨ bua uo, ngʉ́ nagbite kpadjɨ pɨ uo me u abhúka de, amba Ebhe akóbho uo de. 13 Nguwa bhende abala lɨ bɨlɨ na teme-e, a ko okpála bhende ngadje eli gba Ebhe-e, u tsia sía ne djalɨ hana. Engʉ́ bini, eli ango-o lɨ́ lɨ bua uo de. U bha ngabhuka ngʉbula nedhɨnga bedɨ. Lɨ nale kolo-o, u ꞌó ká nabhuka gba o-o. 14 Nguwa bhende abala lɨ bɨlɨ na oeti-e, a ko okpála bhende ngadje eli gba Ebhe-o. Engʉ́ bini, u ne gʉmʉ ndʉ ’he na doto ngangá. U ne gʉmʉ tɨa na doto ne odjalɨ na mʉkobho na doto. Gʉmʉ tɨa na doto ne odjalɨ na mʉkobho na doto ango-o ngagaga Eli-o. Kaka-a, eli bhomʉ-o lɨ́ lɨ́lɨ́ nabhele mabhele de. 15 Nguwa bhende abala bhʉ́ doto na babadha-a, a ko okpála bhende ngadje eli gba Ebhe ne bua na babadha, u tsia zɨ́ba. U líla ndjɨndjɨ, u tsia lɨ́ lɨ́lɨ́ ka kekele gba o ko.»
Gbitaku na eke
(Tsia bhʉ́ Mlk. 4:21-25.)
16 «Ɨ dʉ me kpála bini nde adhedhe eke-e, anɨ búku ne lʉsa de. Anɨ tó di asa polo de. Engʉ́ bini, anɨ ꞌó pɨ́ ’he ngʉbula me okpála ɨnde ngalɨ bhʉ́ ’tɨ-e, u u ’kpɨ́ tété ndjɨndjɨ. 17 A moko, ndʉ ’he hana ɨnde awo lɨe mawo-o, akóto bhʉ́ mbasʉ. Ndʉ ’he ɨnde na pepe hana akóto lɨ zɨ ’kpɨ́, lɨ okpála tsia mbɨ́la. 18 Kaka-a, ꞌe-e! Yi lila lɨyi bhʉ́ nadje eli-o, anga kpála lɨ ehe nde ka e, u ahá matá koko pɨ anɨ pépé. Engʉ́ bini, kpála ɨnde lɨ ehe nde ka e ade-e, u adhépe belegʉ mboye ’he bhende anɨ ngabhundja me a ka nɨ ko.»
’Hi Yesu ne ondaise Yesu
(Tsia bhʉ́ Mat. 12:46-50; di ne bhʉ́ Mlk. 3:31-35.)
19 ’Hi Yesu ne ondaise Yesu ago ngʉ́ natsia anɨ. Engʉ́ bini, u ale nakolo lɨ anɨ pima ka bhiti okpála-o. 20 Abhomʉ-o, u atsia apa pɨ Yesu me: «’Hi mʉ ne ondaise mʉ akilidjo, u ngakʉnda nau mʉ.» 21 Engʉ́ bini, Yesu atsia apa pɨ ndʉ uo hana me: «’Hi ma ne ondaise ma-a, a ko okpála ɨnde ngadje eli gba Ebhe ne namemene ko.»
Yesu ayoko kpéke anvi pɨ́ ’ngu
(Tsia bhʉ́ Mat. 8:23-27; di ne bhʉ́ Mlk. 4:35-41.)
22 Ekpɨ́ bini pɨpɨta-a, Yesu ne omʉkpata gba e aꞌʉ bhʉ́ zabʉ bini. Anɨ atsia apa pɨ uo me: «Nɨ́ gulu ekpɵ-o ai ’ngu.» Abhomʉ-o, u atsia atapa. 23 Nedhɨnga u adʉ agulu ’ngu-o lɨe, Yesu atsia atɨ ne ela. Kpéke anvi na gipi aholo nape pɨ́ ekpɵ-o. Engu aholo nabedhe bhʉ́ zabʉ-o, kuo atsia akolo de uo masɨkpe. 24 Omʉkpata adyudyo lɨo de Yesu masɨkpe, u atsia azʉkʉ anɨ me: «Mʉsuno, Mʉsuno, nɨ́ adji amú!» Yesu azʉkʉ, anɨ atsia ambe bhʉ́ ’ndjɨ anvi di ne wowo ’ngu-o. Abhomʉ-o, anvi-e aꞌo nape, engu-o atsia akolo guguo. 25 Do anɨ pɨ uo me: «Nabhuka gba yi-e su?» Engʉ́ bini, u adʉ adje tsʉlʉ, u atsia adʉ angamba naali. Abhomʉ-o, u adʉ apa sʉnda o me: «A e mangua kpála dho ɨnde ngaha belegʉ lɨ́lɨ pɨ anvi ne engu, uo ngamemene!»
Yesu akobho kpála bini lɨ osisiti bua adʉ ato mbolo lɨ e
(Tsia bhʉ́ Mat. 8:28-34; di ne bhʉ́ Mlk. 5:1-20.)
26 Abhomʉ-o, u akolo bhʉ́ ndu doto gba okpála na Gelasa, ayi ekpɵ bhʉ́la ndu doto na Galilaya. 27 Nedhɨnga lɨ Yesu adʉ akoto bhʉ́ zabʉ-o lɨe, kpála bini na kʉtɨ bhomʉ-o ago ngʉ́ nabhaka anɨ. Kpála ango-o, osisiti bua adʉ bhʉ́ anɨ. Ekpɨ́ bhelé, anɨ dʉ adyɨ bongo de, anɨ dʉ asɨ bhʉ́ ’tɨ de. La-a, anɨ adʉ bha bini adʉ bhʉ́ ká olata. 28-29 Siti bua-a adʉ agbʉlʉ anɨ pɨko. Abhomʉ-o, u atsia adʉ agbite ’kpa anɨ ne ’dhʉ anɨ ne ekpʉ́ di ne gbɨndjɨlɨ ngʉ́ nalila anɨ. Engʉ́ bini, kpála ango-o adʉ atsotsolo gbɨndjɨlɨ di ne ekpʉ-o má dhu dhu dhu! Siti bua atsia adʉ amba bhʉ́la anɨ ne abhʉ́ mili bɨlɨ. Lɨ kpála ango-o au Yesu lɨe me-e, anɨ aholo natʉ ꞌue. Abhomʉ-o, anɨ atɨ bhʉ́ li ’dhʉ Yesu, anɨ atsia asʉla kpekpeke me: «Yesu, Ndɨlɨ gba Ebhe na Apɨ́ ’Kpɨ́, mo okʉnda namene ngʉ́ ma pɨ? Ma ayo ka mʉ me, mo oméne ma sisiti de!» Anɨ apa nanɨ mo-o, anga Yesu adʉ aha lɨ́lɨ pɨ siti bua ango-o me anɨ koto bhʉ́ kpála bhomʉ-o makoto.
30 Yesu atsia ayi kpála ango-o me: «A ’lɨ mʉ pɨ?» Anɨ agie me: «A ’lɨ ma me ‹Bhelé.›» Anɨ apa mo-o anga osisiti bua bhelé alɨ nanɨ bhʉ́ anɨ. 31 Osisiti bua ango-o atsia adʉ akikiliki lɨo pɨ Yesu me: «Mo ombá ya bhʉ́ tsu ’dú bhe má ngbongobho-o de!» 32 A abhaka me ’ngbé piga opame bini nde ngagɨlɨ ’zʉ gba o pɨ́ ’ta oo. Osisiti bua-a atsia apa pɨ Yesu me: «Ha kpadjɨ pɨ ya, ya lɨ bhʉ́ opame bhomʉ-o.» Anɨ atsia azɨba pɨ uo.* 33 Abhomʉ-o, osisiti bua aze bhʉ́ kpála ango-o, u atsia amba lɨo bhʉ́ opame-o. Piga opame bhomʉ-o libhomu ayie ne holo apɨ́ ’ta, u anʉ alilinda bhʉ́ ekpɵ-o, u atsia amu.
34 Lɨ omʉlila gba opame au engʉ́ ɨnde akodho ’kpɨ́-e lɨe, u atsi ne holo, u atsia anʉ nakpokpo ngali ango-o abhʉ́ gʉdhʉ ne abhʉ́ okʉtɨ. 35 Okpála aze ngʉ́ nau engʉ́ ɨnde akodho ’kpɨ́-o. U akolo de Yesu lɨe, u abhaka me kpála ɨnde lɨ osisiti bua aze bhʉ́ e nde adʉ kuto bhʉ́ li ’dhʉ Yesu. Anɨ adʉ me anɨ nde adyɨ bongo, anɨ nde ngabhundja ’ngʉ́ hana ndjɨndjɨ. Abhomʉ-o, tsʉlʉ atsia aholo uo. 36 Okpála ɨnde au ndʉ ’ngʉ́ bhomʉ-o hana atsia akpokpo pɨ uo maka lɨ Yesu akobho kpála ango-o lɨe ko.
37 Abhomʉ-o, ndʉ okpála hana na ndu doto bhomʉ-o atsia apa pɨ Yesu me anɨ yie bhʉ́ kʉtɨ gba o mayie, anga u adʉ adje tsʉlʉ naali. Yesu aꞌʉ bhʉ́ zabʉ-o ngʉ́ naꞌe ne enʉ́. 38 Kpála ɨnde lɨ osisiti bua aze bhʉ́ e aholo nalopolo lɨe pɨ Yesu me: «Yesu, ɨ dʉ me mʉ nde akʉnda-a, mo oꞌó ka ma de, nɨ́ nʉ ne mʉ.» Engʉ́ bini, Yesu agie anɨ sidi, anɨ atsia apa pɨ anɨ me: 39 «Gie lɨmʉ agba mʉ, amba mʉ kpokpo ndʉ ’ngʉ́ ɨnde lɨ Ebhe amene e pɨ mʉ-o hana.» Abhomʉ-o, kpála ango-o atsia atapa ne kpokpo ndʉ ’ngʉ́ lɨ Yesu amene e pɨ anɨ-e hana bhʉ́ gʉdhʉ libhomu.
Yesu akobho ɵlɵ bini, anɨ atsia azuku di ndɨlɨ na ɵɵlɵ gba Yailo
(Tsia bhʉ́ Mat. 9:18-26; di ne bhʉ́ Mlk. 5:21-43.)
40 Nedhɨnga lɨ Yesu agie lɨe lɨe alɨ pála ekpɵ koko-o, okpála bhelé asia anɨ ndjɨndjɨ, anga ndʉ uo hana adʉ adjeke anɨ. 41 Lɨ nedhɨnga bhomʉ-o, kpála bini akolo. A adʉ ’lɨ anɨ me Yailo. Anɨ adʉ nanɨ ngámá na etɨ nadje lɨ́lɨ gba Moidje na bɨlɨ bhomʉ-o. Anɨ atɨ bhʉ́ li ’dhʉ Yesu, anɨ atsia akikiliki lɨe pɨ anɨ me anɨ nʉ agba nɨ, 42 anga ndɨlɨ gba anɨ na ɵɵlɵ adʉ masɨkpe de nakpi. Koli ndɨlɨ bhomʉ-o bha nanɨ ka anɨ bini, anɨ adʉ ne kalanga ndjɨkpa ne ká bhisi. Lɨ kpadjɨ-e, bhiti okpála asʉlʉ Yesu má wakaka!
43 A abhaka me ɵlɵ bini nde oo. Ɵlɵ ango-o, ngʉte adʉ atuko lɨ anɨ bhʉ́ sʉnda kalanga ndjɨkpa ne ká bhisi. [Anɨ andjia nanɨ tɨa lɨe hana pɨ omʉtɨa], engʉ́ bini, kpála bini tɨ nanɨ da nakobho anɨ de. 44 Anɨ ago ne akele Yesu, anɨ atsia abu ’kpa e lɨ bongo ’ta anɨ-o.† Ngʉte-e aꞌo bha kolo natuko lɨ anɨ maka ndjombe. 45 Abhomʉ-o, Yesu atsia ayi me: «A abu ’kpa e lɨ ma da?» Ndʉ uo hana agie me: «A ko naae ya de!» Piele atsia apa pɨ Yesu me: «Mʉsuno, bhiti okpála ɨnde asa mʉ ngbalina ɨnde-e, ngasʉlʉ mʉ ngao.» 46 Engʉ́ bini, Yesu atsia apa me: «Kpála bini abu ’kpa e lɨ ma, anga ma ambɨla me té angu gba ma-a akoto.»
47 Ɵlɵ ango-o au me Yesu ambɨla engʉ́ ɨnde nɨ amene e ambɨla. Abhomʉ-o, anɨ ago ne nagʉkʉ, anɨ tsia atɨ bhʉ́ li ’dhʉ Yesu. Anɨ atsia akpokpo pɨ Yesu kala ndʉ okpála hana ta ’ngʉ́ ɨnde anɨ abu ’kpa e lɨ anɨ lɨe, di ne maka anɨ akobho bha lɨe maka ndjombe-o. 48 Yesu pɨ anɨ me: «Ndɨ ɵlɵ-e, mo okobho, anga mo obhuka ma kʉkʉlʉ. Nʉ ne guo ’ngʉ́ .»
49 Nedhɨnga lɨ Yesu adʉ apa lɨe mo-o, kpála bini ayie agba ngámá Yailo, anɨ ago apa pɨ anɨ me: «Ndɨlɨ gba mʉ-o andjili. Mo ondála matá mʉsuno de.» 50 Engʉ́ bini, lɨ Yesu adje anɨ lɨe, anɨ atsia apa pɨ Yailo me: «Mo odjé tsʉlʉ de, dʉ bha ne nabhuka, ndɨlɨ gba mʉ-o akóbho makobho.»
51 Lɨ Yesu akolo lɨe agba ngámá Yailo, anɨ zɨba de me kpála bini lɨ nganda nɨ abhʉ́ ’tɨ-e de, bha bini Piele, Djaa ne Djakɨ, a la bhadi-e ’dyɨ ndɨlɨ-e ne ’hi ndɨlɨ-o. 52 Ndʉ okpála ɨnde adʉ oo hana, adʉ atʉ ꞌue ne naku ’gbá ngʉ́ ndɨlɨ ango-o. Abhomʉ-o, Yesu atsia apa pɨ uo me: «Yi ꞌo naku ’gbá! Ndɨlɨ-e kpi de, engʉ́ bini, anɨ tɨla.» 53 La-a, u aholo namʉ anɨ anga u adʉ ambɨla ndjɨndjɨ me ndɨlɨ-e akpi. 54 Abhomʉ-o, Yesu aholo ’kpa anɨ, anɨ atsia asʉla kpekpeke me: «Ndɨka ma, yie bhʉ́lá!» 55 Ndɨlɨ-e azuku, anɨ ayie bhʉ́lá kolo má gala! Yesu atsia aha lɨ́lɨ pɨ uo me, u ha ezʉ pɨ anɨ. 56 Okpála ɨnde azu anɨ angamba naali. Engʉ́ bini, Yesu agbele ’dje uo kpekpeke me u apá belegʉ engʉ́ ɨnde akodho ’kpɨ́-e pɨ kpála bini de.
† 8:10 Tsia bhʉ́ Ɨsa. 6:9. * 8:32 Engʉ́ ɨnde amene lɨe sɨ-e, a dʉ nanɨ bhʉ́ kʉtɨ gba omaYuda de, anga omaYuda ngau opame sisiti. Tsia bhʉ́ Lev. 11:7, ne bhʉ́ Det. 14:8, di ne bhʉ́ Mlk. 5:11. † 8:44 Bhʉ́ lɨ́lɨ gba omaYuda-a, lɨ ɵlɵ dʉ ne kuo gba olɨsɨ-e, anɨ bu ’kpa e lɨ bhoko-o, lɨ bhoko ango-o kólo sisiti kala Ebhe. Tsia bhʉ́ Lev. 15:25-33.