20
Kùɔ̀m terreb Yeésò
(Matíô 21:23-27; Mârk 11:27-33)
1 Cieé déì lé naâ teèn, Yeésò né bɔ̀ nùàr njèh ké *gwà Càŋ koô feh den, à né bɔ́ Njàgà Bagaà se. Bɔ̀ ŋgàŋ sèmè dé kokoô mé bɔ̀ njí-sóù kar waà mé bɔ̀ kokoô bɔ̀ dé lɔɔ̂ jomo, 2 bɔ́ ye Yeésò a: «Wò bɔ̀ njií hên bɔɔ́ né mé gèh terrèb dé heè? Neì wò jegé naâ kɔɔ́ wa? Túé béh tueè.» 3 Yeésò ye bɔ́ a: «Mè nde né bí ménâ bieé ndɔ: bí jɔ̀gɔ̀ túé ke mè ye: 4 Neì lé Jâŋ Bàptîs tema njií naâ kɔɔ́, ye bú a: ndé bɔ̀ nùàr kou bele wa? Lé naâ Càŋ wa, lé naâ nùàr wa?»
5 Bɔ́ yila mé njéh lètenè bɔɔ̀n fellé kuú ye: «Mɔ béh ye bú a: Càŋ lé Jâŋ temà naâ kɔɔ́, à tueé nde né ye béh a: béh lé temé yoòr seèn kwá njí ná ŋgwêh dé keì wa? 6 Á, mɔ béh ye bú a: bɔ̀ nùàr lé bú temà naâ kɔɔ́, sâ bɔ̀ nùàr nde né béh tɔbé wulá. Lòù sam, beè bɔɔ̀n Jâŋ lé naâ *sòn-Càŋ.» 7 Yeé baá ménâ, bɔ́ ye bú a: «Béh kɔ́ ŋgwéh nuaá mé lé temà naâ bú.» 8 Yeésò ye bɔ́ a: «Sâ mè bí nuaá mé jegé naâ mè túé ndé ŋgwéh ndɔ.»
Kàn jéré-temé bɔ̀ kè-ŋueèh bɔ̀
(Matíô 21:33-46; Mârk 12:1-12)
9 +Jomo sâ Yeésò si njií bɔ̀ nùàr kàn déì, ye bɔ́ a: «Nuaré déì lé kieè naâ ŋueèh* seèn; à yeé dobo gi aá yab teèn, à haá kwaá ŋgɔgɔ̂ beè bɔ̀ nuaré déì te bɔ́ ke nyegé den jomo. À yuo dé seèn, à nde bèh gò dàb déì.
10 «Cu mé yab yeé baá bɔlé, à tema njií nùà seê seèn cén déì ké yoòr bɔ̀ kè-ŋueèh bɔ̀ doô, ye te nyí kwa yab teèn. Nùà seê doô yeé wa ké teèn, bɔ́ lobo kwɔgɔ njií cu bú jomo be be. 11 Nùà ŋueèh doô tema njií cu nùà seê seèn déì. Bɔ́ nde kem sue cu bú yoòr mé séb, bɔ́ lobo kwɔgɔ njií cu bú jomo be be ndɔ. 12 Lè njùg tagáre, à tema njií cu nùà seê seèn déì ndɔ; dé sâ yeé wa cu, bɔ́ duún ye baá-re bú núr, bɔ́ tulu si njií bú ké luaà ŋueèh.
13 «Nùà ŋueèh doô ye ŋene aá ménâ, ye nyí bɔɔ́ nde né naàn wee? À deên ndɔ, ye: Nyí kènê tema njií nde aá ŋuna nyî yíé-temê; merré déì dé seèn, bɔ́ nde né bú veéh. 14 Ŋuna nde ndɔ. Bɔ́ yeé nde ŋene njií baá-re bú mân, bɔ́ nyɔgɔ sòn ye: Hên né nuaá mé nde né nùà ŋueèh ŋaá sâ. Kɔ béh wula sɔm bú lòù, te ŋueèh hên ŋa dé beèh. 15 Bɔ́ tulu nde mé bú ké luaà ŋueèh, bɔ́ wula si lɔ bú ké teèn.»
16 Yeésò den cuù, ye bɔ̀ nùàr a: «Faá bèh mân, nùà ŋueèh doô bɔɔ́ nde né bɔ́ naàn wee? Mè tueé bí, à nde cu né bɔ́ wulá sɔm gií ndɔ, à ŋueèh kwaá lɔ cu beè bɔ̀ nuaré déì.» Bɔ̀ nùàr yeé ŋgweé aá ménâ, bɔ́ ye bú a: «Ndɔ́g gèh dé sâ ndeè seèn ménâ bɔ́ ndé ŋgwéh.» 17 +Yeésò né bɔ́ njonjolò ke njegé, ye bɔ́ a: «Kàn mé bɔ́ né te mvù Càŋe nyagá kwaá hên tueé né kei? Ye:
Taá mé bɔ̀ mé-gwà bɔ̀ lé naâ ké jomo komo si njií hên, taá dàn ŋa seér cu né kɔɔ́.
18 Nuaá mé ceén die te taá sâ nde né teèn ŋerré le. Mɔ komo die seér né nuaré déì yoòr lòù, sâ nùà hèllè nde né faá fùfú nɔ nyoló den ndɔ.»
Làmpɔ̂ŋ mgbè Rɔ̂m gwɔɔ̀m
(Matíô 22:15-22; Mârk 12:13-17)
19 Bɔ̀ *njí-sóù mé bɔ̀ *ŋgàŋ sèmè dé kokoô yeé ŋgweé aá ménâ, bɔ́ ŋgweé kɔ ye Yeésò kàn si njií den né mé bɔ́; bɔ́ gwaán lom aá Yeésò doó sâ sieè. Njèh cén, veéh né bɔ́ mé bɔ̀ nùàr sie yɔgɔ́. 20 Bɔ́ duɔɔ́m bú filî, bɔ́ tema njií bɔ̀ no ké kwarè seèn faá né bɔ̀ gècên bɔ̀ nɔ, te bɔ́ ŋgweé weh ŋgòr sònò seèn, bɔ́ jɔgɔ yií bú beè ŋgɔ́mnà.
21 Wa ké teèn, bɔ́ ye bú a: «Nùà fèh-njèh, njií mé wò né yeé tueé, wò né bɔ̀ nùàr feh dɔɔ́ŋ né teèn yilá, béh né kɔɔ́. Wò nùàr bàlè bèh, wò né bɔ́ ceér Càŋ mé gècên mene feh dilí. 22 Sâ jɔ̀gɔ̀ túé ke béh ye: *Sóú beèh ye gwɔ̀m làmpɔ̂ŋ mgbè Rɔ̂m gwɔɔ̀m wa, té gwɔ̀m wa?»
23 Yeésò ŋene kɔ ndɔ, ye ŋgòr hên né njɔ́g ŋgòr; à ye bɔ́ a: 24 «Bí kélé ke mè kàgàlɔ̀ŋ sâ cén déì ye.» Bɔ́ weh haá njií bú cén déì. Ye bɔ́ a: «Feh nùàr mé yilí nùàr ká teèn hên nyagá den né dé neì wa?» Bɔ́ ye bú a: «Né gi dé mgbè Rɔ̂m.» 25 À deén baá-re, ye bɔ́ a: «Sâ bɔ̀ njií mé né dé mgbè dɔɔ́ŋ, bí gwɔ̀m njí cú mé mgbè; bí bɔ̀ dé Càŋ há njí cú mé Càŋ ndɔ.» 26 À yeé tueé gi aá ménâ, hiím yɔgɔ́ bɔ́ dé tueê. Ŋgòr mé à lé naá giì toò bɔ̀ nùàr tueé dɔɔ́ŋ, bɔ́ bú teèn sìè kwà ŋgwéh.
Njèh bieê felè bɔ̀ɔ́ mé nde cuù né lè cio komo yuo
(Matíô 22:23-33; Mârk 12:18-27)
27 +Bɔ̀ *Sadusiên déì bilí ndeè ká kwarè Yeésò. Sâ bɔ́ né yeé tueé ye: mɔ nùàr kuú baá, sâ gi aá, à lè cio kòmò yùò ndé cú.
28 +Bɔ́ yeé waà baá, bɔ́ ye bú a: «Nùà fèh-njèh, Músì lɔ naá giì ter nyagá kwaá, ye béh a: mɔ nuaré déì kuú kwaá lɔ véh mé huaán sam, dìm a, sàgà cú ma kû doô, à ŋar yilá cu bei ma. 29 Yeé baá ménâ, nuaré déì bɔ́ bɔ̀ dìm lé naâ téhbeh. Bei jɔgɔ véh, à kuú kwaá lɔ véh sâ, huaán sam. 30 Dìm sagá weh ma kû doô, à kuú cu, huaán sam. 31 Dìm bɔɔ̀n déì sagá weh keéh cu ndɔ. Bɔ́ né ka mé bú méménâ sagá ndeé; bɔ́ sagá laré bú téhbeh dɔɔ́ŋ, bɔ́ huaán mé ma hèllè ŋàr kwà ŋgwéh, bɔ́ kuú gi. 32 Jomo sâ, ma hèllè kuú bele bɔ́ ndɔ. 33 Á hên, mɔ loù sâ bɔ̀ komó ndeè baá te cio komo yuo, ma hèllè ŋa sɔm nde né veèh dé heè wa? Ŋgweéh lètenè bɔɔ̀n téhbeh dɔɔ́ŋ, bɔ́ lé naá giì bú sagá laré wa?»
34 Yeésò ye bɔ́ a: «Bɔ̀ siíb bɔ́ bɔ̀ véh jɔgɔ kuú lom né ká cie. 35 Bɔ̀ɔ́ mé wulu gi aá dé *Lò Càŋ kèn, nde né te cio komó yuo, bɔ́ yila nde teèn. Ké Lò Càŋ sâ nùàr ndeè jɔ́gɔ́ kú ndé cú. 36 Ké sâ nùàr ndeè kú ndé cú ndɔ, bɔ́ den seér nde aá faá bɔ̀ cìlì Càŋ nɔ. Ŋgweéh bɔ́ lé naá giì te cio komó yuo mà, bɔ́ baá gi bɔ̀ ŋunà Càŋ. 37 +Músì te mvù Càŋe tueé taré né ménâ ndɔ, ye: bɔ̀ komó nde cuù né lè cio komo yuo gií ma. À lé mân nyagá naâ te lèmè mé à nyagá né ju jìlì ŋgémbèì teèn doô, ye Nùà koô nyî né Càŋ mé bɔ̀ tele nyî Abrahâm bɔ̂ Isâk mé Jakɔ̂b né yeé dua doô ma. 38 Mè tueé bí, Càŋ né Càŋ bɔ̀ lèlàŋ bɔ̀, à Càŋ bɔ̀ komô sam. Bí kɔ́ɔ ye, beè seèn nùàr dɔɔ́ŋ né gi bɔ̀ lèlàŋ bɔ̀.»
39 Bɔ̀ *njí-sóù déì yeé ŋgweé aá ménâ, bɔ́ ye bú a: «Nùà fèh-njèh, wò tueé yií né teèn.» 40 Yeé baá mân, nuaré déì njolo toò seèn kàgà nyì cú, ye nyí nde né bú njeré déì bieé.
*Nùà Cɔ̀ŋ bɔ̂ *Davîd
(Matíô 22:41-46; Mârk 12:35-37)
41 Yeésò ye bɔ́ a: «Bɔ́ ye Nùà Cɔ̀ŋ né *ndùté ndùtù Davîd, mé ŋgei wa? 42 +Davîd mé feh seèn lé naá giì lè mvù benê tueé kwaá ye:
Nùà Dueè ye Nùà koô nyî a:
Dèn ndê ká te be gaâ nyî;
43 kɔ nyí komó silí njií gi aá bɔ̀ bùnò bɔ̀ yeè doó,
wò dobo keéh bɔ́ gulè.
44 Hên, mɔ Davîd mé feh seèn Nùà Cɔ̀ŋ sâ yilá né Nùà koô seèn, sâ Nùà Cɔ̀ŋ né cu ndùté ndùtù seèn wa?»
Feh beè bɔ̀ *njí-sóù bɔɔ̀ŋ
(Matíô 23:1-36; Mârk 12:38-40)
45 Yeésò né mé bɔ̀ mbɔ̀ŋ seèn njolò cìlì nùàr tueé njií, ye bɔ́ a: 46 «Bí bɔ̀ŋ feh biì beè bɔ̀ njí-sóù. Bɔ́ gwaán lom né bɔ̀ cɔ̀gɔ̀ dé dèdàbe lètenè bɔ̀ nùàr su gɔɔ̀. Né mene ké tan mé ké mbartɔgɔ̂, bɔ́ ye kɔ bɔ̀ nùàr gìbì bíé bɔ́ lòù. Ké *gwà sóù bɔ́ gwaán né bèh denè dé kokoô njolò bɔ̀ nùàr. Bɔ́ nde mene bèh kùrmò lɔ nùàr dɔɔ́ŋ, né gi ménâ ndɔ. 47 Bɔ́ né njèh beè bɔ̀ ma kû horó weh bele. Mɔ bɔ́ baá Càŋ dua, kɔ bɔ́ dua tugó lòù, te den faá bɔ́ né bɔ́ gècên bɔ̀ nɔ. Me tueé bí, ju sie kela nde né bɔ́ mé bɔ̀ déì.»
+ 20:9 Es. 5:1 * 20:9 Ké ŋueh sâ bɔ́ lé doboó naâ “vigne”. + 20:17 Ps. 118:22 + 20:27 Seé b. 23:8 + 20:28 Deut. 25:5 + 20:37 Ex. 3:6 + 20:42 Ps. 110:1