Kálaad ashúshwóógʉ́ Pyɛ̂r nyə́ á cilə yɛ́
Isâ í dʉ́gyá nə Pyɛ̂r ashúshwóógʉ́ yí
Pyɛ̂r, muud lwámá mə Yésus-Krîst, bá Silvɛ̧̂ (Silas) wə́ bwə́ á cilə (1.1; 5.12). A cɨ nə́ í á bə bwə́ njúl *Babilɔn (5.13). Róma wə́ á ŋgə́ jəlá nə jɔ̂w nə́ Babilɔn ɛ́nɛ.
Kálaad nyəmɛ́fwó ŋgə nyîn nə́ nyə á cilɔw shú búúd bwə́ á ŋgə kúnɔw nyíi yə́bə́ ókrîstɛn dɨ́ wá (2.2), mədɔ̧ máŋ mə á bə cɨɨmá ntʉ́nɨ ímpál í shí ítɔ́ɔn yâ Azî ácwáágɛ́ dɨ̂. Məma íciyá bísə cínɔŋgʉ́ ntʉ́ga:
(1) Okrîstɛn bʉ́sə ijigə-jigə wa shí gaád (1.1 nə 2.11).
(2) Cʉg, nə shwɨy mə Yésus-Krîst í jəlá nə bə krîstɛn yɛ̂sh yuug á ŋgə́g nə bɛ̧ yí.
(3) Yuug jɔɔŋg í lwó krîstɛn kuú njɔɔnd á kyéyʉgʉ́ nə oháádɛn yí, nə bɔ́ɔ́l okrîstɛn yí, nə otɔ́we ɔ shwóg yí (2.18–3.6).
(4) Kuú njɔɔnd ósɔ́ɔl ɔ mə́sáal bʉ́sə́ nə omása oháádɛn wá, nə budá bwə́ á bá oháádɛn wá (5.1-7 nə 1.22–2.3).
Cʉg mə́ krîstɛn í jəlá bə mbii á nə́ buud ɔ tɔ́ɔ́n bwə́ bə́g kú nə sâ bwə́ jûm ókrîstɛn yí.
1
Məbə́dá
1 +Mə Pyɛ̂r, *muud lwámá mə́ Yésus-Krîst, mə wə́ mə́ cílə́ kálaad ɛ́ga. Mə́ cilə bɨ́ mifééshá mí Zɛmbî mí á mə́ cɨɨma, kə ŋgə cʉgə cʉg íjigə-jigə Pɔ̂ŋ, nə Galátia, nə Kapados, nə Azî, nə Bitinî yí. 2 +Fɛ́ɛ́shʉ́lə Zɛmbî Sɔ́ɔ́ŋgʉ́ nyə a fɛ́ɛ́sh bɨ́ yí, í á bɛ̧ yuug nyə á bwey yigʉla nə́ a bá sá yí; nyə á ka sá nə́ Ŋkɛ̧́ŋkɛ̧̂ Shíshim tə́lʉ́g bɨ́ koogʉ́, bɨ bə́g nə məgwág nə Yésus-Krîst, məcií mɛ́ mə́ fúbʉ́g bɨ̂.
Zɛmbî kə́ bul sá bɨ́ mpaam, a bul nə́mə́ sá nə́ bɨ cʉ́gəg nə́ shɛɛ.
Akíba nə cʉg Zɛmbî ŋgə́ ntɨ sə́ yí
3 +Gúmə́ nə Zɛmbî, Sɔ́ɔ́ŋgʉ́ mə Cwámba wúsʉ́ Yésus-Krîst. Gúmə́ nə nyə muud nyə á bul gwág sə́ cɛy lámʉ́d, a gwúmʉshi Yésus-Krîst, a mú sá nə́ sə́ byɛ́lʉ́g ncuncúmbə cínɔŋg gwúmʉ́lə wɔɔŋg dɨ́ yɛ́. Byɛ́lʉ́lə sə́ á mə́ nyiŋgə byɛ̂l ja ábɛɛ̂ wɔɔŋgʉ́ í á mə́ sá nə́ sə́ bə́g nə bwágə́ lúú í ábʉ́lɛ́ bwɛlɛ bə nə məsáám yí, 4 sə́ ka ŋgə bwánd dʉ́sʉ́ kɔw lʉ́ mə́nywa Zɛmbî mə́ bwɨ́ɨ́g gwɔ́w joŋ dɨ́ yí, mənywa mə́ ábʉ́lɛ́ bwɛlɛ ntáma, kú bwɛlɛ kə mə́bwam, kú bwɛlɛ jumə má. 5 A mə́ bwɨ́ɨ́g nə́mə́ bɨ́ buud mpífə́ nyɛ́ í ŋgə́ baagʉlə wá, bɨ́ buud ŋgə́ bii mbaagʉlá wɔɔŋgʉ́ nə zhɨɨ́ a búgə́ wá, shú nə́ bɨ bág ŋwa cʉg á mə́ bwey shîn kwəmʉsa búúd bɛ́ yí, cʉg í bá nyîn nə́ ŋgə́ŋ mwɔ́w mâ məzhúgʉ́lâ dɨ́ yí. 6 +Bɨ mú ŋgə jág bul bə nə məshusʉg ja bɨ́ ŋgə́ mpu ntɔ́ yí, tɛɛm bə nə́ í é jɨɨ ná nə́ bɨ ŋgə́g nə bwəma nə məkʉgʉlʉ mimbií mimbii, mə́ ŋgə́ sá bɨ́ məcɛy mə lâm bʉ́baalɛ́ fwálá ja gaád. 7 +Məkʉgʉlʉ mɔɔŋg mə́ jəlá nə bə, nəcé búgə́ jɨ́n jɨ́ nə mfíí ntɔ̧ or, sâ í dʉ́ ntáma yí; nə́ ndɛɛ́, nə́mə́ nda bwə́ dʉ́ wá or kuda dɨ́ fyá nyə nə́, búgə́ jɨ́n í jəlá nə bwəma nə məkʉgʉlʉ shú nə́ í mpúyʉ́g nə́ jɨ́ fwámɛ́ búgə́, bɨ́ ka bá ŋwa mə́shwúmb, ŋwa gúmə́, bwə́ ságʉsə bɨ́ jwɔ́w Yésus-Krîst mə bá zə lwóya nyúúl yí. 8 +Bɨ́ ŋgə cɛɛl Yésus wɔɔŋgʉ́ í njúl nə́ bɨ a shígɛ́ dʉ́g nyə, bɨ́ ŋgə *búgʉla nyə bɨ kú nə́mə́ fwo dʉ́g nyə; gwə́ wə́ ŋgə́ yə bɨ́ məshusʉg mâ ntɔ̧ ŋkwóŋ, mbii mə́shusʉg múúd cúgɛ́ nə ŋkul bə nə ndɨ́ jí. 9 +Məshusʉg mɔɔŋg mə́sə nəcé bɨ mə́ bii myə́na mi búgə́ jɨ́n: *mishíshim mín mí bá bii cʉg.
10 +Buud ɔ mícúndə́ bwə́ á cúndə́ nə́ Zɛmbî mə bá sá bɨ́ sɔ́ɔ́lʉ́gʉ́ mpáam wá, bwə́ á wundə micilyá, sɔ̧̂ nə́ bwə́ wámbʉ́lə́ cʉg míshíshim mín mí mə́ bii nɨ*. 11 Bwə́ á ŋgə sɔ̧́ nə́ bwə́ mpúg fwála ísâ byɔɔŋg í á bə nə́ í bá sɨ̂y yí, nə váál í á bə nə́ í bá ŋgə sɨ̂y yí; nəcé Shíshim mə́ *Krîst bwə́ á bə nə ndɨ́ yí í á bwey jaaw bwo məcɛy í á bwey bə nə́ Krîst mə bá zə bwəma nə ndɨ́ má, nə gúmə́ í á bwey bə nə́ í bá bɛ̧́ cínɔŋg mpʉ́sə́ yí. 12 +Zɛmbî nyə á ka lwó bwo nə́ láŋ bwə́ á ŋgə bwiiŋg yí í á shígɛ́ dʉ́gya nə bwo, í á yida bə shú dʉ́n. Nə́ ndɛɛ́, Ŋkɛ̧́ŋkɛ̧̂ Shíshim mə́ ka wú gwɔ̂w zə sá nə́ obwiiŋgyɛ bwə́ bwííŋgʉg bɨ́ lâŋ wɔɔŋgʉ̂. *Wəéŋgəles bwə́mɛ́fwó bwə́ ŋgə cɛɛl kənd mísh ísâ yâ láŋ wɔɔŋgʉ́d.
Kuú njɔɔnd á buud ɔ́ Zɛmbî
13 Nda jɨ́ ntɔ́ nə́, ságá nə́ milúú mí bə́g bɨ́ ŋkí yɨ́ɨ́sa, cunalʉgá íyéésh bín, ságá nə́ bwágə́ lúú jɛ̂sh í bə́g bɨ́ njɨ mpáam mə́ Zɛmbî dɨ̂, mpaam á bá sá bɨ́ ja Yésus-Krîst mə bá lwóya nyúúl yí. 14 +Ságá nda bwán wâ məgwág, kúgá ná ŋgə bɛ̧́ iyéésh í ayíyáág bɨ́ á dʉ bə nə ndɨ́ bɨ kú fwo mpu Krîst yí. 15 +Muud nyə á jɔ̂w bɨ́ yɛ́ nyə ádɛ́ sɛɛŋgya nə məbɔ̂w; nda jɨ́ ntɔ́ nə́, bɨ mə́ jəlá nə dʉ sásʉlə mə́bɔ̂w kuú njɔɔnd wʉ́n wɛ̂sh dɨ̂. 16 Gwə́ wə́ jɨ́ cilyá Kálaad Zɛmbî dɨ́ yí, nə́: «Bə́gá miŋkɛ̧́ŋkɛ̧̂ mi búúd, nəcé mə jɨ ŋkɛ̧́ŋkɛ̧̂.»†
17 +Dâ mə́ dʉ sámb búúd milə́sʉ́ nda í jə́la nə́, kú kə múúd ŋkɔɔmʉ́d; Dâ wɔɔŋg ntâg ɔ́ bɨ́ mə́ dʉ́ kámb yɛ́. Nda jɨ́ ntɔ́ nə́, ŋgəgá nə cʉgə nə fúndʉ́gʉ́ té bɨ́ bɨ́ ná wa shí mishwun yí, 18 +bɨ ŋgə́ mpu nə́ Zɛmbî nyə á jə́na tâŋ yílʉ́lə bɨ́ mbɛɛ́ cʉg bɨ́ á lə́g nə impáámbə́ bín yííd. Tâŋ nyɔɔŋg í á shígɛ́ bə ísâ nda or ŋkí kwóógʉ́ bwə́ dʉ lúlə *mwaanɛ̂ nə ndɨ̂ yí, isâ bí nə ŋkul ntáma yí. 19 +Tâŋ Zɛmbî nyə a jə́na yí í á yida bə ijimə́ í mə́cií, mə́ njúl nda məcií mə mwâ ncwəmbɛ jísə kú nə sá á jumʉ́g, kú nə tɔɔ cúcwán lʉ́ mə́bwam yɛ́, məcií mə́ Krîst. 20 +Zɛmbî nyə á bwey tə̂l Krîst ntɔ́ a nda fwo fwɔ̧ shí nə gwɔ̂w; a mə́ ka zə sá sɔ́ɔ́lʉ́gʉ́ wɔɔŋg shú dʉ́n mwɔ́w mâ məzhúgʉ́lá mə́gaád. 21 +Nyə gwúmʉshi Krîst, a sá nə́ a ŋwág zhwog gúmə́, shú nə́ búgə́ nə bwágə́ lúú í bə́g bɨ́ nyə́dɨ́.
22 +Nda bɨ́ á mə́ ŋwa obʉ́bə́lɛ́ nə məgwág nə́, məgwág mɔɔŋg mə́ á mə́ fúbʉshɨ bɨ́ *mishíshim nə́ bɨ cɛ́ɛ́lag fwámɛ́ cɨɨlálə á omínyɔŋʉ̂, kú nə məkə́ŋ. Cɨɨlagá mpə́dʉ́gá nyɨ́n nə milám mifúbán, cɨɨla ntɔ́ kú yɔw. 23 +Bɨ mə́ jəlá nə cɨɨla kú yɔw, nəcé, bɨ́ buud bɨ́ á mə́ byɛ̂l ncuncúmbə wá, mpəg í á mə́ byá bɨ́ yí í cúgɛ́ ntâg mpəg jɨ́ nə ŋkul bwo yí; jísə mpəg í cúgɛ́ nə ŋkul bwo yí, gwə́ wə́ Milə́sʉ́ mí Zɛmbî myâ mikuwó, mí ákandʉgə. 24 +Ŋgaá jɨ́ cilyá Kálaad Zɛmbî dɨ́ nə́:
Buud bɛ̂sh bʉ́sə nda ikáá,
ijɔ̧ɔ̧ byáŋ nda fʉláwa.
Káá í dʉ́ shwáás, fʉláwa kud,
25 njɨ Milə́sʉ́ mí Zɛmbî myáá
mí njúl kandʉgə á kandʉgə.
Milə́sʉ́ mí Zɛmbî myɔɔŋg wə́ Jɔ̧jɔ̧ Láŋ bwə́ á bwiiŋg bɨ́ yí.
+ 1:1 2.11; Zhk 1.1 + 1:2 2.9; Rom 8.29; Ifz 1.4; 2Te 2.13; 2Pr 1.10 məcií: 1.19 + 1:3 1.23; 2Kr 1.3; Tit 3.5 + 1:6 2Kr 4.17; Zhk 1.2-3 + 1:7 Zhb 23.10; Sôm 66.10; Iza 48.10; 1Kr 3.13 + 1:8 Yuá 20.29; 2Kr 5.7 + 1:9 Rom 5.2; 6.22; Ifz 1.14 + 1:10 Luk 24.46; 1Kr 15.3-4; 2Pr 1.19-21 * 1:10 Tɛ́ɛ́d na kə wɔ́ɔ́s mpánzə́ 12, jísə sá Yésus nyə á cɨ Mat 13.17 nə Luk 10.24 yí. + 1:12 Ifz 3.9-10 + 1:14 Rom 12.2; Ifz 2.3; 4.17-18 + 1:15 Ləv 19.2 † 1:16 Dʉ́gʉ́g ciyá nɨ Ləv 19.2 dɨ̂. Í ŋgə cɛɛl cɨ nə́: dʉgá sásʉlə mísə́m, nəcé mə ádɛ́ sɛɛŋgya nə misə́m. + 1:17 Iza 63.16; Zhe 3.19; Mat 6.9; 16.27; Rom 2.6; Zhk 2.1; 1Pr 4.5 + 1:18 Mat 20.28; 1Kr 7.23; 6.20 + 1:19 1.1-2; Yuá 1.29; Mis 20.28; 1Kr 5.7; Ifz 1.7; Heb 9.12 + 1:20 Ifz 1.4 + 1:21 gúmə́: 5.1; Rom 5.2 + 1:22 2.17; 3.8; 4.8; Rom 12.9; Gal 6.10; 2Pr 1.7; 1Yn 4.11 + 1:23 Yuá 1.13; Heb 4.12; Zhk 1.18 + 1:24 Iza 40.6-8; Zhk 1.10-11