\NormalFont\ShortTitle{2 Amǝ Korinti}

{\MTB Ɓaria cauterǝa mala Bulǝs aban ká a ban

\par }{\MT AMƏ KORINTI

\par }{\IMT Mǝncau

\par }{\IM {\BK{Ɓaria Cautera mala Bulǝs aban ká a ban Amǝ Korinti
}} ka à gilǝì a bàkú mǝnana dotanni ndakam a nre Bulǝs andǝ ikǝlisiya mǝnana a Korinti ka. Aɓalǝ amǝnia yì amǝkwaɗi aɓa nggea-là Korinti ka, aɓwana nakam mǝnana à yinǝ munǝo mǝcandǝe bwāng arǝ Bulǝs, sǝ yì ka, nda rǝ lǝmdǝ ama ɓabumi do aɓa alte à nǝ̀ gilǝki nre-rǝarǝu, sǝ nda rǝ lǝmdǝ banɓoarnado yi mǝnana ɓǝ̀ gìrnî yi pangŋǝ̀nà anggo ka.

\par }{\IM A tita mǝnia yì cauterǝa ka, Bulǝs naban nacau amur gir mǝnana kpapia andǝ ikǝlisiya mana a Korinti. Mǝngi ɓá tǝr gir mǝnana tsǝa sǝ nyesǝ cau hakǝrak amur ɓǝsǝkiban andǝ mgbicau mǝnana aɓa ikǝlisiya ka, sǝ lǝmdǝ banɓoarnado male ama mǝnia yì pekiban hakǝrak ka, yina nǝia aɓa vwaki bu arǝ cauɓikea andǝ pwanzali, andǝ gilǝki nre-rǝarǝu. Pǝlǝa zǝmbi ikǝlisiya ɓǝa pabu nǝ bumpwasǝa ace pa gbasha aban amǝkwaɗi aɓa nzali Yahudi mǝnana à nda aɓa tǝle ka. Aban ká masǝlǝata yi Cautera ka, Bulǝs bǝlkuni aban bang ce tunǝban mǝnana Ɓakuli tunǝi yi duk mǝ'mishan ngga. Bǝlkuni, ace lǝmdǝì aɓwana bǝti aɓa Korinti mǝnana à twali ɓamuria ama yia ka amǝ'mishan mǝ mǝsǝcau nì na, sǝ à kǝ na amur Bulǝs ama yì ka, mǝ'mishan mǝ'nyirì na ka, ama à kútì nǝ kǝgìr ɗang.

\par }{\IOT Agir mǝnana aɓalǝi ka

\par }{\IO Mǝncau{\IOR{1:1-11}}

\par }{\IO Bulǝs andǝ ikǝlisiya mǝnana a Korinti ka{\IOR{1:12--7:16}}

\par }{\IO Pabu mǝnana à pa acea amǝkwaɗi mǝnana a nzali Yahudi ka{\IOR{8:1--9:15}}

\par }{\IO Bulǝs bǝl tǝr rǝcandǝa mala do mǝ'mishan male{\IOR{10:1--13:10}}

\par }{\IO Masǝlǝata cau{\IOR{13:11-13}}



\par }\ChapOne{1}{\SH Makkun pur nǝban Bulǝs
\par }
{\PP \VerseOne{1}Mǝnia yì cauterǝa ka, pur nǝ bu Bulǝs mǝnana nǝ eare mala Ɓakuli sǝ tàrì, ama ɓǝ̀ duk mǝ'mishan mala Kǝrǝsti Yesu ka, andǝ mǝ'eam sǝm Timoti. Sǝm nda ban gilǝì ikǝlisiya mala Ɓakuli mǝnana a Korinti, andǝ aɓwana mala Ɓakuli mǝnana kat a nzali Akaya ka.\FTNT{*}{{\FR 1:1 }{\FR{1:1
}}{\FT{Ɓalli gbal aɓa:
}}{\XT{Atúró 16:1; 18:1}}{\FT{.}}}


\par }{\PP \VS{2}Ɓǝ̀ Tár sǝm Ɓakuli andǝ Mǝtalabangŋo Yesu Kǝrǝsti pa wun ɓwamuru andǝ dorǝpwala.


\par }{\SH Ɓakuli ka nda mǝ girikiban
\par }
{\PP \VS{3}Ɓwangsǝban ɓǝ̀ o aban Ɓakuli mǝnana nda Tár Yesu Kǝrǝsti Mǝtala sǝm ngga, mǝnana nda Tár sǝm mǝ'sǝn mǝsǝswatǝr nî, andǝ mǝ'pa girikiban kat ka.

\VS{4}Kǝ giriki sǝm aɓalǝ atanni ma'sǝm kat, ace mǝnana ɓǝ̀ sǝm giriki aɓea aɓwana, mǝnana à nda aɓa tanni ka, nǝ ulang girikiban mǝ'mwashati mǝnana Ɓakuli girikina sǝm nǝi ka.

\VS{5}Sǝ kǝla mǝnana sǝm nggǝ nu tanni kpǝm atà Kǝrǝsti ka, anggo gbal sǝ sǝm nǝ̀ kum girikiban kpǝm nǝ bu Kǝrǝsti.

\VS{6}Ko ɓǝ̀ sǝm kutio aɓalǝ atanni mala do mǝkwane ka, nda àkǝ̀ ce girikiban andǝ amsǝban ma'wun. Sǝ ɓǝ̀ sǝm kum girikiban ngga, nda ace mǝnana ɓe wu kum girikiban andǝ rǝcandǝa mala do nǝ munyi aɓa gandǝrǝu aɓalǝ atanni mǝ'mwashati mǝnana sǝm nggǝ nu ka.

\VS{7}Tsǝkɓalǝu ma'sǝm arǝ came ma'wun kàngkàng ngga kǝ dǝurǝ ɗang, acemǝnana sǝm sǝlǝna ama, kǝla mǝnana wu kǝ nu tanni atà sǝm ngga, anggo gbal sǝ wu nǝ̀ kum girikiban atà sǝm.


\par }{\PP \VS{8}Wun amǝ'eamrǝarǝu, sǝm nggǝ earce ama, wu kǝa dum nǝ ɗwanyi sǝlǝe amur tanni mǝnana kum sǝm a nzali Asiya ka ɗang. Acemǝnana sǝm kútí aɓata parban mala tanni mǝgule mǝnana kútì rǝcandǝa ma'sǝm, yàle kǝla pà sǝm nǝ̀ au ɗàng.\FTNT{†}{{\FR 1:8 }{\FR{1:8
}}{\FT{Ɓalli gbal aɓa:
}}{\XT{1Kor 15:32}}{\FT{.}}}

\VS{9}Ɓafo ka, lú nda kǝgìr mǝnana sǝm twali ama ueka sǝm ngga. Sǝa ma mǝno ka pa anggo ace mǝnana ɓǝ̀ sǝm ngga gūlì arǝ ɓamur rǝ sǝm ɗang, ɓǝ̀ sǝm gūlì arǝ Ɓakuli nǝmurǝì, mǝnana loasǝkiyi alú ka.

\VS{10}Amsǝna sǝm aɓalǝ amǝnia yì anggurlú ka, sǝ nǝ̀ amsǝ sǝm ɗǝm. Tsǝkɓalǝu ma'sǝm ngga, nda àkǝ̀ rǝì, sǝ yì ka, nǝ̀ lidǝmba nǝ amsǝ sǝm.

\VS{11}Wu kǝ bwala sǝm kàm nǝ hiwi, ace mǝnana ɓǝà aɓwana pas pak yàwá a kunì sǝm ace ɓwamuru mǝnana sǝm kùmô nǝ hiwi mala aɓwana pas ka.


\par }{\SH Bulǝs bǝl ɓá ce nggaɗi akánì male
\par }
{\PP \VS{12}Nggori ma'sǝm ngga, nda mǝnana ama, giu-ɓabum sǝm kǝ bangga sǝm ama aɓa mǝsǝcau ka sǝm dumǝna do ɓanza nǝ ɓabum ɓoarnsari. Sǝm dumǝna gbal nǝ ɓabum sǝm mwashat mǝnana kǝ pur nǝban Ɓakuli ka, nggeamurǝmi ka, mǝnana lǝmdǝa aɓa dotarǝu ma'sǝm sǝnǝa wun ngga. Sǝ mǝno ka sǝm pè aɓa kpata sǝlǝe mala ɓwapǝndǝa ɗang, nda nǝ ɓwamuru mala Ɓakuli.

\VS{13}Gir mǝnana sǝm gilǝa wun ngga nda kǝ mǝnana wu nǝ̀ gandǝ ɓallè, wu nǝ̀ bwalte ka. Sǝ tsǝkɓalǝu mem ngga nda mǝnana ceì nǝ̀ kpaka wun pepe.

\VS{14}Sǝ kǝla mǝnana ado ka wu sùrǝ́nà sǝm bǝti ka, wun nǝ̀ nggá súrǝ̀ sǝm pepè, ace mǝnana a pwari yiu mala Mǝtala sǝm Yesu ka, wun nǝ̀ nggori nǝ sǝm, kǝla mǝnana sǝm nǝ̀ nggá nggori nǝ wun ngga.


\par }{\PP \VS{15}Acemǝnana mǝ ndanǝ makɓalǝu arǝ mǝno kat ka sǝ ǝn yi kani a ɓabumam ama mǝ nǝ ká aban wun atadǝmbe, ace mǝnana ɓǝ̀ wu yi kum tsǝkbu kusǝ ɓari.

\VS{16}Kànì mem mǝno ka, nda mǝnana ama ɓǝ̀ mu nda njar aban ká a Masǝdoniya ka, mǝ nǝ kàr aban wun. Sǝ ɓǝ̀ mǝ nǝ nyàrî Masǝdoniya ka, mǝ nǝ kàr ɗǝm aban wun, ace mǝnana ɓǝ̀ wu pusǝkwar-bǝrem ace gya mem aban ká a nzali Yahudi.\FTNT{‡}{{\FR 1:16 }{\FR{1:16
}}{\FT{Ɓalli gbal aɓa:
}}{\XT{Atúró 19:21}}{\FT{.}}}

\VS{17}Mǝno ka nda ɗenyicau mem. Sǝ lang ǝn kani mǝ nǝ pak anggo ka, ǝn do kǝla ǝn panǝ ɗenyicau re? Ko ǝn nggǝ twal akani mem kǝla pe mala amǝɓanza ace mǝnana mǝ nǝ na ama, <<E, e>> sǝ, <<Awo, awo>> atārǝia ka le?


\par }{\PP \VS{18}Kǝla mǝnana Ɓakuli nggaɗikiyi bumi arǝ cau male raka, cau mem a ban wun ngga, <<E>> andǝ <<Awo>> na atārǝia ɗàng.

\VS{19}Acemǝnana Yesu Kǝrǝsti Muna mala Ɓakuli, mǝnana mim sǝnǝ Silas andǝ Timoti, sǝm hamnǝ cau male a ban wun ngga, <<E>> na andǝ <<Awo>> atārǝia ɗang. A ɓālǝi ka, <<E>> na, a koya pwari ka.\FTNT{§}{{\FR 1:19 }{\FR{1:19
}}{\FT{Ɓalli gbal aɓa:
}}{\XT{Atúró 18:5}}{\FT{.}}}

\VS{20}Acemǝnana apacau mala Ɓakuli kat ka à lùmsǝ̀nà aɓa Kǝrǝsti nǝ eare ama <<E.>> Nda gìr mǝnana tsǝa sǝ nǝ ban Yesu Kǝrǝsti sǝ sǝm nggǝ na ama, <<Ɓǝ̀ do anggo>> ace gusǝlǝ Ɓakuli ka.

\VS{21}Sǝ ado ka, Ɓakuli na tsǝk sǝm sǝnǝa wun, ɓǝ̀ sǝm kum kusǝu-came kàngkàng aɓa tārǝù ma'sǝm sǝnǝa Kǝrǝsti. Kǝ yì nda mǝnana tàr sǝm ngga.

\VS{22}Yi canba sǝm nyoulǝa male arǝ sǝm, mǝnana lǝmdǝ ama sǝm nda ka amale ka. Sǝ mǝno yì nyoulǝa ka nda Bangŋo male mǝnana tsǝka sǝmi a ɓabum sǝm, ɓǝ̀ lǝmdǝa aɓa mǝsǝcau ama nǝnzǝ́mò ka, nǝ̀ yia pà sǝm agir mǝnana bang ama nǝ̀ pà ka.\FTNT{*}{{\FR 1:22 }{\FR{1:22
}}{\FT{Ɓalli gbal aɓa:
}}{\XT{Afi 1:13-14; Jol 2:28}}{\FT{.}}}


\par }{\PP \VS{23}Ɓakuli nǝ nakunam ama mǝsǝcau na ǝn banggiyi ka. Gìr mǝnana tsǝa sǝ ǝn nyare a Korinti raka, nda àkǝ̀ ce mǝnana ama mǝ ngga yiu mǝ kpakia rǝ wun raka.

\VS{24}Sǝm pa aban ɓariki ama sǝm nǝ̀ tsǝk wun ɓǝ̀ wu kpata gìr mǝnana sǝm earkiyice amur paɓamuru ma'wun ngga ɗàng; a kun mani ka sǝm ndarǝ pak túró sǝnǝa wun ace banɓoarnado ma'wun. Acemǝnana paɓamuru ma'wun nda tsǝa sǝ wu cam kàngkàng ngga.




\par }\Chap{2}{\PP \VerseOne{1}Ace mǝno ka, ǝn twali a ɓabumam nǝma pà mǝ nǝ kiɗiki ɓabum wun ɗǝm nǝ kà mem a ban wun ɗàng.

\VS{2}Ɓǝ̀ ǝn kiɗiki ɓabum wun ngga, sǝ à yana ɗe à nǝ̀ pwasǝ bumam? Kǝ wun mǝnana ǝn kiɗiki ɓabum wun ngga, kǝ wu nda re?

\VS{3}Ən gilǝa wun mǝno yì cauterǝa ka ace mǝnana, mǝ ngga yiu mǝ pak bumkiɗikea nǝ aɓwana mǝnana à nda à nǝ̀ pam bumpwasǝa ka ɗàng. Mǝ ndanǝ nzǝmcandǝa arǝ wun kat ama ɓǝ̀ ɓabumam pwasǝ ka, wun kat ka ɓabum wun nǝ̀ pwasǝ gbal.

\VS{4}Ən gilǝa wun mǝno yì cauterǝa ka aɓa bumkiɗikea mǝgule andǝ bumpina nǝ mǝrǝm a mǝsǝam; sǝ mǝno ka pà ace kiɗiki ɓabum wun ɗang, nda ace lǝmdǝa wun earcearǝu mǝlime mǝnana mǝ ndanǝi ace wun ngga.


\par }{\SH Twalbanì ace ɓwa mǝnana \newline  pak cauɓikea
\par }
{\PP \VS{5}Ɓǝ̀ kǝɓwa yinǝ bumkiɗikea ka, mǝ nda nǝmurǝam kiɗiki ɓabumam ngga ɗang, wu nda mǝnana kat kiɗiki ɓabum wun ngga. (Mǝno ka dumsǝkicau na ɗang).

\VS{6}Tanni mǝnana bangula wun pe wi ka, kārǝ́na.

\VS{7}Sǝ adyan ngga, ɓoaro wu twali wi banì, sǝ wu giriki, ace mǝnana bumkiɗikea ɓǝ̀ kǝa kútì rǝcandǝa male gandǝa ɓǝ̀ ɓungi ɓabumi ka ɗàng.

\VS{8}Ən nggǝ zǝmba wun, wu lǝmdǝì wi ɗǝm ama wu ndanǝ earcearǝu arǝì.

\VS{9}Ən gilǝa wun ace kārǝki wun, sǝ mǝ sǝlǝa ko wu ndanǝ okiru arǝ acau mem aɓa koya gir kat.

\VS{10}Ɓwa mǝnana wu twalǝ́ni wi banì ka, mim gbal ka, ǝn twalǝni wi banì. Sǝ gìr mǝnana kat ǝn twalǝna banì (ɓǝ̀ ɓe kǝgìr ndakam mǝnana ɓoaro ɓǝà twalbanì ka) ǝn twalǝna banì nǝ rǝcandǝa mala Kǝrǝsti ace wun.

\VS{11}Ən pak mǝnia yì gìr ka ace mǝnana Shetan ɓǝ̀ kǝa kum njar arǝ sǝm ɗàng. Acemǝnana sǝm ngga, sǝm sùrǝ́nà rǝ akutan male.


\par }{\SH Bumpina mala Bulǝs a Tǝros
\par }
{\PP \VS{12}Lang ǝn bingŋǝna Tǝros, ace kǝ hamnǝ Cau Amsǝban mala Kǝrǝsti ka, ǝn yi sǝni ka Mǝtalabangŋo angŋa dǝmba mǝ́nǝ́nà njar mala túró akanó.\FTNT{*}{{\FR 2:12 }{\FR{2:12
}}{\FT{Ɓalli gbal aɓa:
}}{\XT{Atúró 20:1}}{\FT{.}}}

\VS{13}Sǝ ko bumam nong ɗang, acemǝnana ǝn kum mǝ'eam sǝm Titus akanó ɗàng, nda sǝ ǝn tsǝk aɓwana mǝno ka a ndà, sǝ ǝn kutio aban ká a Masǝdoniya.


\par }{\PP \VS{14}Sǝama ɓǝà pakki Ɓakuli yàwá! Acemǝnana ko aya pwari, aɓa dotarǝu ma'sǝm sǝnǝa Kǝrǝsti ka, kǝ ging nǝ sǝm aɓa limurǝm. Kǝ paktúró nǝ sǝm ace mesǝ mǝsǝcau mǝnana nǝ̀ tsǝk aɓwana ɓǝà súrǝ̀ Kǝrǝsti a koya ban, kǝla rǝm muru-mǝrǝmɓoarne.

\VS{15}Sǝm ngga sǝm nda kǝla muru-mǝrǝmɓoarne mǝnana Kǝrǝsti kǝ pana ɓoro nǝi a ban Ɓakuli, sǝ rǝmbi kǝ mǝsǝe aɓalǝ aɓwana mǝnana à kǝ kum àwá, sǝ aɓalǝ aɓwana mǝnana à nda aɓa ká kiɗikea ka.

\VS{16}A ban aɓwana mǝnana à nda aɓa ká kiɗikea ka, rǝm mùrú mǝnia ka mǝɓike na, mǝnana nǝ̀ ká nǝia a lú mur'mwana ka; sǝ a ban aɓwana mǝnana à kǝ kum àwá ka, rǝm mùrú mǝnia ka mala pa yilǝmu na. Sǝ yana ɓwe kārǝa nǝ̀ pak mǝnia yì túró ka?

\VS{17}Sǝm pa kǝla acilia aɓwana, mǝnana à twal cau mala Ɓakuli gìr nggāliki na ka ɗàng. Sǝm, aɓa tàrǝu ma'sǝm sǝnǝa Kǝrǝsti ka, sǝm nggǝ hamnǝ cau nǝ ɓabum sǝm mwashat a ɓadǝm Ɓakuli, kǝla aɓwana mǝnana Ɓakuli nǝ̀ túriá ka.




\par }\Chap{3}{\SH Amǝ'túró mala Bǝsa Kùrcau \newline  mala Ɓakuli
\par }
{\PP \VerseOne{1}Sǝm nda ban tita ɓwangsǝ ɓamur rǝ sǝm ɗǝm le? Ko dumǝna ama sǝm ngga ɓǝ̀ sǝm pang nǝ acauterǝa mǝnana à nǝ̀ lǝmdǝ ayana nda sǝm a ban wun, ko ɓǝ̀ sǝm alte ɓǝ̀ wu gilǝ amǝnana à nǝ̀ ne acilia aɓwana cau amur sǝm, kǝla mǝnana aɓea ɓwana pakkiyi ka le?

\VS{2}Wun nǝ ɓamur rǝ wun ngga wu nda ka cauterǝa ma'sǝm mala lǝmdǝ ayana nda sǝm, mǝnana à gilǝì a ɓabum sǝm, mǝnana koyana le ka, nǝ̀ gandǝ ɓallè, sǝ nǝ̀ súrǝ̀ atúró ma'sǝm mǝɓoarne aɓalǝ wun.

\VS{3}Nda a banfana ama, wun nda ka cauterǝa mǝnana Kǝrǝsti nǝ nggearǝì nǝ̀ gilǝì ka. Sǝ yì cauterǝa ka nda gìr mǝnana pur aɓa turo-mishan ma'sǝm ngga. À gilǝì nǝ biro ɗang, nda nǝ Bangŋo mala Ɓakuli mǝyilǝmuì sǝ à gilǝì. Pà amur akpamgbǝlang tali sǝ à gilǝì ɗang, nda a ɓabum ɓwapǝndǝa.\FTNT{*}{{\FR 3:3 }{\FR{3:3
}}{\FT{Ɓalli gbal aɓa:
}}{\XT{Pur 24:12; Ir 31:33; Ezǝk 11:19; 36:26}}{\FT{.}}}


\par }{\PP \VS{4}Sǝm bang mǝnia ka, acemǝnana sǝm ndanǝ nzǝmcandǝa a ɓadǝm Ɓakuli nǝ ban Kǝrǝsti.

\VS{5}Sǝm pa aban bang ama sǝm kārǝ́nà a mala pak mǝnia yì túró aɓa rǝcandǝa ma'sǝm ɗang. Kārǝá ma'sǝm ngga, pur nǝban Ɓakuli.

\VS{6}Yì na nyesǝ sǝm, sǝm duk amǝturo-mishan mala bǝsa kùrcau ka. Mǝnia ka, kùrcau mala Nggurcau mala Musa mǝnana à gilǝì nǝ gilǝe ka na ɗang, mala Bangŋo mala Ɓakuli na. Kpata kùrcau mǝ'e, mǝnana à gilǝì nǝ gilǝe ka, kǝ kánǝban a lú, sǝ mala bǝsa kùrcau, mǝnana kpate nda kpata gi Bangŋo ka, nǝ̀ kánǝban a kum yilǝmu.\FTNT{†}{{\FR 3:6 }{\FR{3:6
}}{\FT{Ɓalli gbal aɓa:
}}{\XT{Ir 31:31}}{\FT{.}}}


\par }{\SH Gulo mala kùrcau mǝbǝshe
\par }
{\PP \VS{7}Kùrcau mǝ'e mana anggurcau male ka Ɓakuli gilǝia a nzǝm kpamgbang tali sǝ pe Musa ka, yiu nǝ pàcau mala lú, kat andǝ amani ka yiu atārǝia andǝ tá mala ɓoarɓwa mala Ɓakuli. Lang Musa nǝ̀ yinǝi aban aɓwana ka, ɓoarɓwa male tsǝa ɓamǝsǝ Musa kǝ tá karara, amǝ Isǝrayila gandǝ came à nǝ̀ sǝn ɓamǝsǝi ɗang, ace ɓiki tá male. Nǝ nzǝ́mò ka mǝno yì tá ka twal amsǝa yi ndǝrmia.\FTNT{‡}{{\FR 3:7 }{\FR{3:7
}}{\FT{Ɓalli gbal aɓa:
}}{\XT{Pur 34:29}}{\FT{.}}}

\VS{8}Ɓǝ̀ kùrcau mǝ'e kum ɓoarɓwa anggo ka, lang sǝ ɓoarɓwa mǝnana à nǝ̀ kùmô aɓata kùrcau mǝbǝshe ka nǝ̀ pa, ado mǝnana Bangŋo Mǝfele kǝ pa yilǝmu ka?

\VS{9}Ɓǝ̀ kùrcau mǝ'e, mǝnana kǝ kasǝ ɓashi-lú amur ɓwa, ndanǝ ɓoarɓwa anggo ka, ɓoarɓwa mala kùrcau mǝbǝshe, mǝnana kǝ pa yilǝmu ka, pà nǝ̀ kútì mǝno kpǝm nǝ gulo re?

\VS{10}Mǝsǝcau, ɓoarɓwa mala kùrcau mǝ'e mǝnana ndakam ɗiɗyal ka, adyan ngga ɓoarɓwa na ɗang ko bǝti, ɓǝa kārǝí arǝ ɓoarɓwa mala bǝsa kùrcau, mǝnana karmuri nǝ gulo ka.

\VS{11}Sǝ ɓǝ̀ kùrcau mǝ'e mǝnana tè malna ka, yiu nǝ ɓoarɓwa ka, mala kùrcau mǝbǝshe mǝnana tè pà nǝ̀ mal raka, ɓoarɓwa male nǝ̀ kutibanì kǝ̀rkǝ́r.


\par }{\PP \VS{12}Sǝ acemǝnana kùrcau mǝbǝshe kǝ pa sǝm ulang mǝno yì tsǝkɓalǝu ka, sǝm ndanǝ mǝsǝkang-kangŋa.

\VS{13}Pà sǝm nǝ̀ kùmsǝ lagir a ɓamǝsǝ sǝm kǝla mana Musa pak ka ɗang. Musa gìr ɓamǝsǝi nǝ lagir ace mǝnana amǝ Isǝrayila ɓǝa kǝa sǝn málá mala ta mala ɓoarɓwa mǝnana a ɓamǝsǝi ka ɗang, kat andǝ amani ama ɓoarɓwe na arǝ mal ka.\FTNT{§}{{\FR 3:13 }{\FR{3:13
}}{\FT{Ɓalli gbal aɓa:
}}{\XT{Pur 34:33}}{\FT{.}}}

\VS{14}Sǝ amǝ Isǝrayila ka ɓabumia girkina, bà yalung ko aya pwari sǝ à ndarǝ ɓal amalǝmce mala kùrcau mǝ'e ka, mǝno yì lagir ka nda kam più a ɓamǝsǝia. Yì lagir ka, à kǝ gandǝ pusǝe ɗang, she ɓǝ̀ ɓwa pànà ɓamúrì aban Kǝrǝsti ka.

\VS{15}E, ko yalung sǝ ɓǝa ɓal Nggurcau mala Musa ka, mǝno yì lagir ka, girǝna ɓabumia, à pà nǝ̀ bwalte ɗang.

\VS{16}Sǝ ɓǝ̀ nda a ya pwari sǝ ɓwa pǝlǝ rǝì aban Mǝtalabangŋo ka, mǝno yì lagir ka à pusǝni!\FTNT{*}{{\FR 3:16 }{\FR{3:16
}}{\FT{Ɓalli gbal aɓa:
}}{\XT{Pur 34:34}}{\FT{.}}}

\VS{17}Mǝtalabangŋo andǝ Bangŋo ka à nda mwashat, sǝ ban mǝnana Bangŋo mala Mǝtalabangŋo nda kam ngga, panzǝban nda kam.

\VS{18}Sǝm mǝnana kat sǝm pànǝ lagir a ɓamǝsǝ sǝm raka, sǝ sǝm ndarǝ lǝmdǝ ta mala ɓoarɓwa mala Ɓakuli ka, à nda rǝ nggaɗi sǝm ɓǝ̀ sǝm pa kǝla yì, nǝ ɓoarɓwa mǝnana kǝ ká nǝ ká a dǝmba ka. Mǝnia yì ɓoarɓwa ka pur nǝban Mǝtalabangŋo mǝnana nda Bangŋo ka.




\par }\Chap{4}{\SH Agir-ɓoarna mala Ɓakuli \newline  aɓalǝ ankwaring dǝɓang
\par }
{\PP \VerseOne{1}Sǝ acemǝnana Ɓakuli, aɓa sǝn mǝsǝswatǝr male sǝ pà sǝm mǝnia yì túró mishan ngga, ɓabum sǝm pà nǝ̀ ɓungi ɗang.

\VS{2}Sǝm nyìngŋǝ̀nà bu sǝm arǝ agir kǝsǝkya mǝnana à kǝ pea aɓa sǝmbǝrǝa ka, sǝ sǝm ginǝce ɓealu mala swarkiban. Pà sǝm nǝ̀ nacau mala Ɓakuli nǝ nyir ɗang. Sǝm nǝ̀ dukdo mǝsǝcau aɓa tǎlaban a ɓadǝm Ɓakuli, sǝ sǝm nǝ̀ ɓariki aban lǝmdǝ ɓamur rǝ sǝm a njar mǝɓoarne a ban aɓwana mǝnana kat à kǝ gandǝ gakkita mǝɓoarne andǝ mǝɓane aɓa ɗenyicau malea ka.

\VS{3}Sǝ ɓǝ̀ Cau Amsǝban mǝnana sǝm nggǝ hamnǝi, sǝmbǝrǝa anzǝm lagir ka, sǝmbǝrǝì aɓwana mǝnana à kǝ ká kiɗiki ka.

\VS{4}Shetan, mǝnana ginggiyi nǝ nza man ngga songŋǝ́nà pǝndǝa aɓa ɗenyicau mala amǝ ɗwanyi earnǝ Cau Amsǝban, ace mǝnana ɓǝà kǝa kum sǝn tǎlaban mala Cau Amsǝban mala ɓoarɓwa mala Kǝrǝsti, mana ndà purban mala Ɓakuli ka, ɗàng.

\VS{5}Yì Yesu Kǝrǝsti Mǝtalabangŋo ka, nda mana sǝm nggǝ hamnǝi ka, ɓamur rǝ sǝm nda sǝm nggǝ hamnǝi ka ɗàng. Sǝm ngga, sǝm nda ka amǝtúró ma'wun à kǝ ce Yesu.

\VS{6}Ɓakuli mǝnana bang ama, <<Ɓǝ̀ tǎlaban ta aɓa pǝndǝa>> ka, tana a ɓabum sǝm ace pà sǝm tǎlaban mala súrǝ̀ ɓoarɓwa mala Ɓakuli mǝnana à nǝ̀ sǝni a ɓamǝsǝ Yesu Kǝrǝsti ka.\FTNT{*}{{\FR 4:6 }{\FR{4:6
}}{\FT{Ɓalli gbal aɓa:
}}{\XT{Tite 1:3}}{\FT{.}}}


\par }{\SH Agir-ɓoarna aɓalǝ ankwaring dǝɓang
\par }
{\PP \VS{7}Mǝnia yì túró mishan Ɓakuli pa sǝm ngga nda kǝla gǝna mǝɓoarne mana à nǝ̀ tsǝkce pepè ka. Sǝ nggearǝ sǝm mǝnana à pa sǝm mǝnia yì gǝna ka, sǝm nda kǝla ankwaring dǝɓang, ace lǝmdǝa sǝm ama rǝcandǝa mǝgule mǝnana kàrmúr ban kat ka, pur nǝban sǝm ɗàng, pur nǝban Ɓakuli.

\VS{8}À tsǝk sǝm aɓa do mǝkwane a koya buì ka, sǝ mǝno ka ɓungi sǝm ɗàng. À zurǝì ɓabum sǝm, sǝ sǝm pǝlǝki nǝ ɓalǝ sǝm ɗàng.

\VS{9}À pà sǝm tanni, sǝ Ɓakuli ka nying sǝm ɗàng; à ram sǝm a nzali, sǝ sǝm par bu sǝm, sǝm lo.\FTNT{†}{{\FR 4:9 }{\FR{4:9
}}{\FQ{à ram sǝm a nzali, sǝ sǝm par bu sǝm, sǝm lo
}}{\FT{ko <<à ɓù sǝm a nzali, sǝ sǝm arki ɗang.>>}}}

\VS{10}Sǝm dukdo mala aɓwana mǝnana à wuna aɓa nggūrǝu sǝm sǝnǝa Yesu ko aya pwari ka, ace mǝnana do male nǝ yilǝmu gbal ka à nǝ̀ sǝni aɓa nggūrǝ sǝm.

\VS{11}Aɓa do ma'sǝm kat ka, sǝm do aɓa ká-mǝɓane mala lú ko aya pwari atàcau mala Yesu, ace mǝnana do male ɓǝ̀ lǝmdǝa aɓa nggūrǝ sǝm mǝnana dupî ká lú ka.

\VS{12}Mǝnia ka lǝmdǝ ama sǝm amǝ'mishan ngga, sǝm nda aɓa wara sǝnǝa lú, sǝama mǝno ka ndarǝ yinǝ wun aɓa kum yilǝmu.


\par }{\PP \VS{13}Malǝmce bang ama, <<Ən earǝna nǝi, ace mani ka ǝn nacau.>> Nǝ mǝno yì bangŋo mala paɓamuru ka, sǝm gbal ka sǝm earnǝi, nda sǝm nacau ka.\FTNT{‡}{{\FR 4:13 }{\FR{4:13
}}{\FT{Ɓalli gbal aɓa:
}}{\XT{Ang 116:10}}{\FT{.}}}

\VS{14}Sǝm pa anggo acemǝnana sǝm sǝlǝna ama Ɓakuli, mǝnana loasǝ Mǝtalabangŋo Yesu ka, nǝ̀ loasǝ sǝm gbal sǝnǝa Yesu, sǝ nǝ̀ ká nǝ sǝm, sǝnǝa wun a ɓadǝmbi.

\VS{15}Mǝno kat ka, nda à kǝ ce ɓoaro ma'wun, ace mǝnana ɓwamuru mala Ɓakuli mǝnana nda aban lidǝmba aban ká a ban aɓwana pas ka, nǝ̀ yinǝ pak yàwá mǝgule, sǝ nǝ̀ lidǝmba nǝ yinǝ gulo a ban Ɓakuli.


\par }{\PP \VS{16}Ace mani ka, ɓabum sǝm ɓungi ɗang. Ko ɓǝ̀ do ama nggūrǝ sǝm mǝnana à kǝ sǝni nǝ mǝsǝu, nda ban ká kìɗìkì ka, bangŋo ma'sǝm ngga kǝ duk bǝshe a koya pwari.

\VS{17}Amǝnia yì atanni ma'sǝm mǝkèke mana bania pà nǝ̀ sau raka, à nda ban gilǝki sǝm ace kum ɓoarɓwa mǝnana málá male pà kàm ɗàng, sǝ gulo male ka kǝ ɓè pà kàm à nǝ̀ kànì arǝì ɗàng.

\VS{18}Agir mǝnana à kǝ sǝnia nǝ mǝsǝu ka, teà kǝ sau ɗang, sǝ agir mǝnana à kǝ sǝnia nǝ mǝsǝu raka, málá malea pà kàm ɗàng. Nda gìr mǝnana tsǝa sǝ sǝm nggǝ soa mǝsǝ sǝm arǝ agir mǝnana à kǝ gandǝ sǝnia raka.




\par }\Chap{5}{\SH Ban-do ma'sǝm mǝnana a kùli ka
\par }
{\PP \VerseOne{1}Anggūrǝ sǝm ngga à nda kǝla agumli mǝnana sǝm dukiyi aɓalǝia akani a ɓanza. Sǝa ma ɓǝ̀ amǝnia yì agumli sangina ka, sǝm sǝlǝna ama Ɓakuli nǝ̀ pè koyan atà sǝm ngga ɓala a kùli, nggūrǝu mǝnana malkiyi raka, mǝnana Ɓakuli nǝ nggearǝì gilǝki ace sǝm, bu ɓwapǝndǝa nǝ̀ pè raka.

\VS{2}Aɓa mǝnia yì gumli ka, sǝm nggǝ imge, rǝ sǝm kǝ ɓǝla ace kutio a ɓala mǝnana a kùli ka, kǝla oasǝ bǝsa agir-nggūrǝu.

\VS{3}Acemǝnana ɓǝ̀ sǝm oasǝni ka, pà sǝm nǝ̀ duk gbǝrangtang ɗang.

\VS{4}A do ma'sǝm aɓa mǝnia yì gumli a ɓanza ka, sǝm nggǝ imge aɓata dǝmbǝrya mala atanni. Imge ma'sǝm ngga pà acemǝnana sǝm nggǝ earce swár nggūrǝu mala ɓanza ka ɗàng, nda acemǝnana sǝm nggǝ earce oasǝ nggūrǝu mala kùli, ace mǝnana nggūrǝ sǝm mǝnana kǝ wu ka, à nǝ̀ nggaɗi nǝ mǝnana pà nǝ̀ wu raka.

\VS{5}Ɓakuli nǝ nggearǝì nda mǝnana gilǝki sǝm ace mǝnia yì nggaɗi ka, sǝ pà sǝm Bangŋo Mǝfele male acemǝnana ɓǝ̀ lǝmdǝ ama anggo sǝ nǝ̀ yia lùmsǝo.


\par }{\PP \VS{6}Ace mani ka, sǝm ndanǝ mǝsǝkang-kangŋa ko aya pwari, kat andǝ amani ama sǝm sǝlǝna ama, ɓǝ̀ sǝm ndakani nǝ yilǝmu aɓa nggūrǝu a ɓanza ka, sǝm pà là a ban Mǝtalabangŋo ɗàng.

\VS{7}Do ma'sǝm ngga, do gūlì arǝ Ɓakuli na, mala sǝn gìr nǝ mǝsǝu na ɗang.

\VS{8}E, sǝm ndanǝ mǝsǝkang-kangŋa, ɓǝ́ eare ma'sǝm ngga, ɓǝ̀ sǝm gapi tarǝ sǝm sǝnǝ mǝnia yì nggūrǝu mala ɓanza ka, ɓǝ̀ sǝm do a ban Mǝtalabangŋo.

\VS{9}Sǝ ado ka, tsǝkdǝmbǝu ma'sǝm ngga, nda mǝnana ɓǝ̀ sǝm pwasǝ bumi, ko sǝm ndakani aɓa mǝnia yì nggūrǝu, ko sǝm purrínì ɓālǝi.

\VS{10}Acemǝnana sǝm kat ka, dumǝna púp sǝm nǝ̀ nggá came, sǝ do ma'sǝm nǝ̀ lǝmdǝ kwas, a ɓadǝm buno pak ɓashi mala Kǝrǝsti. Ko yan atà sǝm ngga nǝ̀ kum gìr mana kārǝa arǝ gir mǝnana pè aɓa mǝnia yì nggūrǝu a ɓanza ka, ko mǝɓoarne ko mǝɓike.\FTNT{*}{{\FR 5:10 }{\FR{5:10
}}{\FT{Ɓalli gbal aɓa:
}}{\XT{Mat 16:27; Rom 14:10}}{\FT{.}}}


\par }{\SH Sǝm nda ka amǝ'pwantu mala Ɓakuli
\par }
{\PP \VS{11}Sǝm ngga sǝm sùrǝ́nà rǝ mana nda ɓanggi Mǝtalabangŋo, sǝ sǝm nggǝ ɓariki sǝm nǝ̀ nun ɗenyicau mala aɓwana a baní. Ɓakuli ka súrǝ́nà rǝ sǝm pepè, sǝ tsǝkɓalǝu mem ngga nda mǝnana ama wun ngga wu sùrǝ́nà rǝ sǝm gbal anggo aɓa ɗenyicau ma'wun.

\VS{12}Sǝm pà aban ɓariki ɗǝm ama sǝm nǝ̀ ɓwangsǝ ɓamur rǝ sǝm a ban wun ɗàng. Awo, sǝm nda ban pà wun tǝ́r gir mǝnana wun nǝ̀ jali nǝ sǝm nǝi ka, ace mǝnana ɓǝ̀ wu kum cau mǝnana wun nǝ̀ ne aɓwana mana à kǝ nggori nǝ puro mala ɓwa aɓa nggūrǝu sǝ à fali nǝ ɓealǝia raka.

\VS{13}Ɓǝ̀ lǝmdǝa kǝla dǝm sǝm kwar raka, nda àkǝ̀ ce gulo mala Ɓakuli. Sǝ ɓǝ̀ sǝm kwar nǝ kwaro ka, nda àkǝ̀ ce ɓoaro ma'wun.

\VS{14}Ɓǝ̀ nda a koya nkanggari ka, earcearǝu mala Kǝrǝsti kǝ yál sǝm. Acemǝnana sǝm pana eare ama, Kǝrǝsti wu ace ɓwapǝndǝa kat ka, sǝm pana eare gbal ama sǝm kat ka, sǝm nda atè aɓa lú male.

\VS{15}Yi wu ace koyana le ka, ace mǝnana aɓwana mana à ak yilǝmu mǝbǝshe male ka, ɓǝà kǝa dupî ɓamuria ɗàng, ɓǝà dupî Kǝrǝsti, mǝnana wu acea sǝ à loasǝi ka.


\par }{\PP \VS{16}Ace mani ka, twal adyan aban ká dǝmba ka, sǝm nggǝ sǝn ɓwapǝndǝa ɗǝm nǝ sǝne mala ɓanza aɓa nggūrǝu ɗang. Kat andǝ amani ama ɗiɗyal ka, sǝm twal Kǝrǝsti aɓa sǝne mala nggūrǝu ka, adyan ngga, anggo sǝ sǝm twali ɗàng.

\VS{17}Ace mani ka, ɓwa mǝnana kat dumǝna mala Kǝrǝsti ka, pǝlǝna bǝsa ɓwa. Do mǝ'e kutina, do mǝbǝshe tinate.\FTNT{†}{{\FR 5:17 }{\FR{5:17
}}{\FT{Ɓalli gbal aɓa:
}}{\XT{Gal 6:15}}{\FT{.}}}

\VS{18}Mǝnia yì agir kat ka, ɓoro na nǝban Ɓakuli, mǝnana nyesǝ sǝm a dotarǝu andǝi nǝ bu Kǝrǝsti, sǝ pà sǝm túró bǝlban, mala nyesǝ aɓwana a baní ka.

\VS{19}Ɓakuli ka nda aban bǝl ɓanza nǝ̀ nyesǝì a baní nǝ bu Kǝrǝsti, bwal acauɓikea malea a ɓabumi ɗàng. Sǝ yì ka, pana sǝm a bù sǝm yì cau bǝlban ace nyesǝ aɓwana a baní.

\VS{20}Ace mani ka, sǝm nda ka amǝ'pwantu mala Kǝrǝsti; Ɓakuli ka nda rǝ ɓuakia rǝ wun nǝ kún sǝm ama, wu kwaki kir wun arǝ cau ma'sǝm. Sǝm nggǝ ɓuakia rǝ wun a kúnì Kǝrǝsti ama, wu gilǝki nre wun wunǝa Ɓakuli.

\VS{21}Ɓakuli tsǝk Kǝrǝsti, mǝnana pànǝ cauɓikea raka, pǝlǝ cauɓikea ace sǝm, ace mǝnana aɓalǝi ka, sǝm nǝ̀ pǝlǝ amǝ'cauɓoarna a ban Ɓakuli.\FTNT{‡}{{\FR 5:21 }{\FR{5:21
}}{\FT{Ɓalli gbal aɓa:
}}{\XT{Rom 4:25; Ib 4:15; 1Bit 2:22; 1Yoh 3:5; Atúró 3:14}}{\FT{.}}}




\par }\Chap{6}{\PP \VerseOne{1}Acemǝnana sǝm nda ɓituro sǝnǝa Ɓakuli ka, sǝm nggǝ zǝmba wun, wu kǝa ak ɓwamuru mala Ɓakuli mǝnana pa wun ngga ɓà, wu pàngŋǝ̀nà túró nǝi ɗàng.

\VS{2}Ɓakuli ka, kǝ bang ama:

\par }{\Q <<Àkǝ̀ bu-pwari mala

\par }{\QB lǝmdǝ earmúrú

\par }{\Q mem ngga,

\par }{\QB ǝn oeo.

\par }{\Q Lang pwari mala amsǝo

\par }{\QB yina ka,

\par }{\Q ǝn dupo gbasha.>>\FTNT{*}{{\FR 6:2 }{\FR{6:2
}}{\FT{Ɓalli gbal aɓa:
}}{\XT{Isha 49:2}}{\FT{.}}}

\par }{\MM Sǝni! Ado mǝno ka ndà pwari mǝnana Ɓakuli kǝ lǝmdǝ earmúrú male ka; yalung ndà pwari amsǝban.


\par }{\SH Atanni mala Bulǝs
\par }
{\PP \VS{3}Sǝm ngga, sǝm nggǝ dukdo a njar mǝnana ɓǝ̀ sǝm ngga dupî kǝɓwa tǝ́r annda raka, ace mǝnana kǝɓwa ɓǝ̀ kǝa kum mǝɓane aɓa túró mishan ma'sǝm ɗàng.

\VS{4}A kúnì ka, aɓa koyagir sǝm pak ka sǝm nggǝ lǝmdǝa ama sǝm nda ka amǝturo-mishan mǝ'mǝsǝcau nì mala Ɓakuli. Sǝm nggǝ pe nǝ shakminǝu kǝ̀rkǝ́r aɓalǝ atanni, aɓa rǝpina, andǝ domǝkwane.

\VS{5}À walki sǝm, à ramta sǝm a ndàkurban, aɓwabundǝa lo arǝ sǝm aɓa bumlulla; sǝm pak túró aɓa aulǝa, sǝm dum nǝ gandǝrǝu aɓa ɗwanyi ntulo andǝ nzala.\FTNT{†}{{\FR 6:5 }{\FR{6:5
}}{\FT{Ɓalli gbal aɓa:
}}{\XT{Atúró 16:33}}{\FT{.}}}

\VS{6}Sǝm nggǝ lǝmdǝ ɓamur rǝ sǝm nǝ doɓoarnsari, andǝ sǝlǝe, andǝ munyi, andǝ pe mǝɓoarne, nǝ bu Bangŋo Mǝfele mǝnana aɓalǝ sǝm ngga, sǝ nǝ earcearǝu mǝɓafoe.

\VS{7}Sǝm nggǝ hamnǝ mǝsǝcau nǝ ɓabum kat, sǝ nǝ rǝcandǝa mala Ɓakuli aban pak túró aɓalǝ sǝm. Sǝm nggǝ pak túró nǝ ɓealɓoarna ma'sǝm kǝla agirbura a bu sǝm mǝlì ace ká nǝ munǝo, sǝ a bu sǝm mǝ'nggare ace mgbàllì agirbura.

\VS{8}Sǝm nggǝ pakki Ɓakuli túró, ko aɓwana gusǝlǝ sǝm, ko à būrǝce sǝm, ko à twal lullǝ sǝm, ko à ɓwangsǝ sǝm. Aɓwana twal sǝm kǝla amǝ swarkiban, sǝama sǝm nggǝ pak agir nǝ ɓabum sǝm mwashat.

\VS{9}Sǝm do kǝla à súrǝ̀ sǝm ɗàng, sǝ à sùrǝ́nà rǝ sǝm pepè. Sǝm do kǝla sǝm nda kun lú, sǝ sǝm ndanǝ yilǝmu. À walki sǝm, sǝ à wal-lú sǝm ɗàng.

\VS{10}Kat andǝ amani ama à tsǝk sǝm aɓa bumkiɗikea ka, sǝm nda aɓa bumpwasǝa ko aya pwari. Ko ɓǝ̀ ndo ama sǝm nda ka amǝ'tǝ̀r ka, sǝm nggǝ tsǝk aɓwana pas à duk amǝ'kume. Mǝsǝcau na ama sǝm pànǝ kǝgìr ɗàng, sǝama girbunda kat ka ma'sǝma.


\par }{\PP \VS{11}Wun aɓi sǝm mǝnana a Korinti ka! Sǝm sǝmbǝrǝa wun kǝcau ɗàng, sǝm na wun a banfana, sǝm mǝn ɓabum sǝm bwāng a ban wun.

\VS{12}Sǝm lǝmdǝ earcearǝu aban ká a ban wun, sǝ wun ngga, wu pànǝ earcearǝu arǝ sǝm ɗàng.

\VS{13}Ən nggǝ na wun cau kǝla amunem. Ace earcearǝu mǝnana sǝm ndanǝi arǝ wun ngga, pa wu nǝ̀ lǝmdǝa sǝm earcearǝu gbal re? Wu mǝn ɓabum wun aban yiu a ban sǝm.


\par }{\SH Andamǝgule mala Ɓakuli mǝyilǝmuì
\par }
{\PP \VS{14}Wu kǝa kpapi ɓamur rǝ wun\FTNT{‡}{{\FR 6:14 }{\FR{6:14
}}{\FQ{Wu kǝa kpapi ɓamur rǝ wun
}}{\FT{Ko <<Wu kǝa duk ɓiu>>}}} wunǝ aɓwana mǝnana à pa ɓamuria a ban Kǝrǝsti raka ɗàng. Mana kpapi ɓealɓoarna andǝ ɓealɓikea? Sǝ tǎlaban ngga, lang sǝ à nǝ̀ do andǝ pǝndǝa?

\VS{15}Sǝ ya dotarǝu na kpapi Kǝrǝsti andǝ Shetan? Sǝ mana kpapi mǝkwaɗi andǝ ɓwa mǝnana mǝkwaɗi na raka?

\VS{16}Sǝ mana kpapi Ndàmǝgule mala Ɓakuli andǝ nda ka alú? Sǝm ngga, sǝm nda ka ndàmǝgule mala Ɓakuli Mǝyilǝmui. Kǝla mǝnana Ɓakuli na ka:

\par }{\Q <<Mǝ nǝ do aɓalǝ

\par }{\QB aɓwana mem,

\par }{\QB mǝ nǝ gya aɓalǝia,

\par }{\Q Mǝ nǝ duk Ɓakuli amúrià,

\par }{\QB sǝ yia ka, à nǝ̀ duk

\par }{\QB aɓwana mem.>>\FTNT{§}{{\FR 6:16 }{\FR{6:16
}}{\FT{Ɓalli gbal aɓa:
}}{\XT{Pǝris 26:11-13; Ir 32:38; Ezǝk 37:27; Pur 25:8; 29:45; Sǝn 21:3}}{\FT{.}}}


\par }{\Q \VS{17}<<Acemani ka, wu purî

\par }{\QB ɓalǝ amǝ'ɓealɓikea,

\par }{\QB wu duk zak!

\par }{\Q Wu kǝa gbashi rǝia ɗàng,

\par }{\QB anggo sǝ Mǝtalabangŋo na.

\par }{\Q Wu kǝa je kǝgìr mǝnana

\par }{\QB mim Ɓakuli ǝn ginǝce ka ɗàng,

\par }{\QB sǝ mǝ nǝ gingsǝ wun.>>\FTNT{*}{{\FR 6:17 }{\FR{6:17
}}{\FT{Ɓalli gbal aɓa:
}}{\XT{Isha 52:11}}{\FT{.}}}


\par }{\Q \VS{18}<<Mǝ nǝ duk Tár wun,

\par }{\QB sǝ wun nǝ̀ duk amunem.

\par }{\Q Mǝnia ka nda cau

\par }{\QB mǝnana Mǝtalabangŋo

\par }{\Q mana Karban kat

\par }{\QB bang ngga.>>\FTNT{†}{{\FR 6:18 }{\FR{6:18
}}{\FT{Ɓalli gbal aɓa:
}}{\XT{2Sam 7:14; 1Kpa 17:13; Isha 43:6; Ir 31:9}}{\FT{.}}}




\par }\Chap{7}{\PP \VerseOne{1}Wun amǝ'eamrǝarǝu, acemǝnana sǝm ndanǝ amǝnia yì apacau ka, ɓǝ̀ sǝm lak ɓamur rǝ sǝm arǝ agir mǝnana kat à nǝ̀ ká nǝ nggūrǝ sǝm ko bangŋo\FTNT{*}{{\FR 7:1 }{\FR{7:1
}}{\FQ{bangŋo
}}{\FT{ko <<ɗenyicau,>> ko <<ɓabum>>}}} ma'sǝm aɓa pě mǝnana Ɓakuli ginǝce ka. Ɓǝ̀ sǝm nggǝ pa anggo ka, sǝm nǝ̀ kum lùmsǝo nǝ domǝfele aɓa ɓanggi Ɓakuli.


\par }{\SH Banɓoarnado mala Bulǝs
\par }
{\PP \VS{2}Wu lǝmdǝa sǝm earcearǝu a ɓabum wun. Sǝm pakki kǝɓwa mǝɓane ɗang; sǝm tsǝk kǝɓwa a njargula ɓwarkio ɗang, sǝ sǝm ɓǝmbǝri kǝɓwa ɗang.

\VS{3}Ən pa aban na mǝnia yì cau ka ace ɓǝsǝki wun ɓà ɗang. Sǝ kǝla mǝnana ǝn bang a dǝmba ka, wun ngga wu nda a ɓabum sǝm, ko aɓa lú ko aɓa yilǝmu.

\VS{4}Mǝ ndanǝ mǝsǝkang-kangŋa arǝ wun, sǝ ǝn nggǝ nggori nǝ wun. Wu ɓàngnà ɓabumam kǝ̀rkǝ́r; aɓalǝ atanni ma'sǝm kat ka ǝn lumsǝ nǝ banɓoarnado kǝ̀rkǝ́r.


\par }{\PP \VS{5}Lang sǝm yì bwalǝna Masǝdoniya ka, ko sǝm kum usǝlǝo a nggūrǝ sǝm ɗang. A koya ban sǝm pǝlǝ ka, kǝ tanni na. Nǝ nza ka, kúnɓuàna na, nǝ ɓaɓalǝu ka, ɓalǝkasǝkya na.\FTNT{†}{{\FR 7:5 }{\FR{7:5
}}{\FT{Ɓalli gbal aɓa:
}}{\XT{2Kor 2:13}}{\FT{.}}}

\VS{6}Sǝ Ɓakuli mǝnana kǝ giriki amǝ ɓabum-ɓungya ka, nda yi giriki sǝm nǝ yiu mala Titus ka.

\VS{7}Sǝn ɓamǝsǝi nda pa sǝm bumpwasǝa nǝmurǝì ka ɗàng, nda andǝ cau mǝnana yi na ama, wu ɓak ɓabumi ka. Yi bangga sǝm ce rǝɓǝla ma'wun acem, andǝ bumkiɗikea ma'wun arǝ gir mǝnana kumban ngga, andǝ pu anzǝm ma'wun acem; sǝ mǝno ka ciem banɓoaram kǝ̀rkǝ́r.


\par }{\PP \VS{8}Ko ɓǝà na ama ǝn kiɗikea wun ɓabum wun nǝ mǝno yì cauterǝa ǝn tasǝa wuni ka, ǝn pak ɓǝnsǝlǝma ɗang. Kat andǝ amani ka, ǝn yi pak ɓǝnsǝlǝma, lang ǝn yi sǝlǝ ama ce kwan rǝ wun zuku ka.

\VS{9}Sǝ ado ka, ban kǝ ɓoaram, pa acemǝnana ama ǝn kiɗiki bum wun ngga ɗang, nda acemǝnana ama kiɗiki mala ɓabum wun tsǝk wun, wu pwanzali, wu nggaɗi aɓeal wun. Mǝno ka nda ulang bumkiɗikea mǝnana Ɓakuli earkiyice ama ɓǝ̀ aɓwana male ɓǝa kǝ pak ka. Ace mani ka, sǝm pakka wun gìr'kwanban ɗang.

\VS{10}Ulang bumkiɗikea mǝnana Ɓakuli earkiyice ɓǝ̀ sǝm kutio aɓalǝi ka, nda mǝnana kǝ tsǝk sǝm, ɓǝ̀ sǝm nying cauɓikea, aban ká kum amsǝban. Ɓǝnsǝlǝma pa kàm aɓa ulang mǝno yì bumkiɗikea ka ɗang. Sǝa ma bumkiɗikea mǝnana mala ɓanza na ka, pǝlǝì cauɓikea nzǝm pa aɓalǝi ɗang, sǝ kǝ ká nǝ ɓwa a lú.

\VS{11}Wu sǝn gir mǝnana bumkiɗikea mala ɓanggi Ɓakuli pusǝ aɓalǝ wun ngga! Tsǝk wun arǝ kum ɓabumpina mala pě. Tsǝk wun a lǝmdǝ do kunpwasǝa ma'wun. Tsǝk wun a bumlulla arǝ pě mǝɓane. Tsǝk wun a ɓalǝkasǝkya. Tsǝk wun a rǝuɓǝla ace sǝn ɓamǝsǝam. Tsǝk wun a ɓabumpina arǝ pakki agir mala Ɓakuli, sǝ pà wun ɓabum mala nunkir amǝ'cauɓikea. Wu lǝmdǝna arǝ anjar kat ama wu pàngŋǝ̀nà gir mǝnana kat ɓoaro ɓǝa pe ka.

\VS{12}Tǝr gilǝa wun mǝno yì cauterǝa ka, pa ace ɓwa mǝnana pak cauɓikea, ko ɓwa mǝnana à pakki wi cauɓikea ka ɗang. Ən gilǝa wun ace mǝnana, a ɓadǝm Ɓakuli ka, wun nǝ ɓamur rǝ wun ngga, wu nǝ̀ sǝn lime mala pu a nzǝm ma'wun arǝ sǝm.

\VS{13}Mǝnia ka ɓakɓabum sǝm kǝ̀rkǝ́r.

\par }{\PP Kpapi andǝ mǝno yì ɓakɓabum ngga, banɓoara sǝm arǝ sǝn bumpwasǝa mala Titus ace akban mǝnana wun kat wu é sǝ wu tsǝì ɓabumi nong ngga.

\VS{14}Ən bangŋǝni wi nǝma, ǝn nggǝ nggori nǝ wun, sǝ ado ka wu pam kǝsǝkya ɗang. Sǝ kǝla mǝnana ko man kat sǝm bangga wun ngga mǝsǝcau na ka, anggo gbal sǝ nggori ma'sǝm aban Titus ka, dumǝna mǝsǝì!

\VS{15}A dyan ngga earcearǝu male aban wun ngga, kútì rǝcandǝa, yi mana ɓǝ̀ ɗenyi nǝ okiru ma'wun kat a baní andǝ akban mǝnana wu é nǝ rǝɓǝla andǝ pagulo ka.

\VS{16}Adyan ngga, mǝ ndanǝ banɓoarnado, acemǝnana mǝ ndanǝ nzǝmcandǝa arǝ wun.




\par }\Chap{8}{\SH Wu pà ɓoro nǝ eare mala ɓabum
\par }
{\PP \VerseOne{1}\FTNT{*}{{\FR 8:1 }{\FR{8:1
}}{\FT{Ɓalli gbal aɓa:
}}{\XT{Rom 15:25,26}}{\FT{.}}}Wun amǝ'eamrǝarǝu, sǝm nggǝ earce ɓǝ̀ wu súrǝ̀ gir mǝnana Ɓakuli, aɓa ɓwamuru male ka, pè aɓalǝ a'ikǝlisiya mǝnana a nzali Masǝdoniya\FTNT{†}{{\FR 8:1 }{\FR{8:1
}}{\FQ{a'ikǝlisiya mǝnana a nzali Masǝdoniya ka:
}}{\FT{À nda ka ikǝlisiya mǝnana Bulǝs mǝnia aɓalǝ ala Filipi andǝ Tasalonika ka.}}} ka.

\VS{2}À kum kārǝkiban kǝ̀rkǝ́r nǝ atanni mǝnana yiu amúrià ka; sǝama à lùmsǝ nǝ banɓoarnado kǝ̀rkǝ́r mǝnana yinǝia à mǝn buia kpǝm aɓa paɓoro malea, kat andǝ amani ama, yia ka amǝtapwasǝa na ka.

\VS{3}Mǝ nǝ gandǝ bang amúrià ama, à pà gir mǝnana kume malea bwal ka, yàle à pà gìr mǝnana kútì kume malea ka nǝ eare mala ɓabumia.

\VS{4}À camarǝ ɓuaki arǝ sǝm ama ɓǝ̀ sǝm nyinggia wia njar mala pabu ace bwalia aɓwana mala Ɓakuli.

\VS{5}À pak gir mǝnana ɗenyicau ma'sǝm bwal banì raka. À tite ka, à pà ɓamuria aban Mǝtalabangŋo, sǝ à pà aban sǝm kǝla mǝnana Ɓakuli earce ama ɓǝa pak ka.

\VS{6}Ace mani ka, sǝm ɓuaki arǝ Titus, yì māna nda ɓwa mǝnana tita ɓak ɓabum wun arǝ pabu ka, ɓǝ̀ nyare aban wun, ɓǝ̀ ɓak ɓabum wun, ɓǝ̀ wu kyan nǝ mǝnia yì túró pabu ka a masǝlǝate.

\VS{7}Wun ngga wu nda dǝmba aɓa koya gir ka. Wu nda dǝmba aɓa paɓamuru, andǝ sǝlǝ nacau, andǝ súrǝ̀gir, andǝ rǝɓǝla arǝ túró, sǝ earcearǝu ma'wun ace sǝm. Anggo sǝ ǝn nggǝ earce ɓǝ̀ wu pa a dǝmba gbal aɓa mǝnia yì ɓwamuru wu ndanǝi mala pabu ka.


\par }{\PP \VS{8}Ən pa aban tsǝk wun púp ɓǝ̀ wu pè anggo ɗang. Mǝ nda aban kārǝki came nǝ mǝsǝcau mala earcearǝu ma'wun arǝ ɓabumpina mala pě mǝnana aɓea ikǝlisiya nani ka.

\VS{9}Wu sǝlǝna nǝ ɓwamuru mala Mǝtala sǝm Yesu Kǝrǝsti; mǝnana kat andǝ amani ama yì ka, mǝkume na ka, yi duk mǝ'tǝ̀r ace wun, ace mǝnana wun, aɓa dotǝ̀r male ka, ɓǝ̀ wu pǝlǝa amǝkume.


\par }{\PP \VS{10}Sǝ kwarkiru mem nia ka: Nda àkǝ ce ɓoaro ma'wun ɓǝ̀ wu masǝlǝta gìr mǝnana wu tite nǝ bǝān ngga. Nǝ bǝān ngga, wu nda ka amǝdǝmba mǝnana wu bang ce pe ka, sǝ kǝ wun na mǝnana wu tita pa ka.

\VS{11}Ado ka, wu masǝlǝta gìr mǝnana wu tite ka. Rǝɓǝla mǝnana wu lǝmdǝí a dǝmbe ka, ɓǝ̀ pusǝrǝi ado aɓa pàbu ma'wun. Wu pǎ ɓǝ̀ kārǝa arǝ gir mǝnana wu ndanǝi ka.

\VS{12}Ɓoro mǝnana ɓwa earǝna nǝ ɓabumi mwashat nǝ̀ pà ka Ɓakuli nǝ̀ é, sǝ yì paɓoro ka, ɓwa ɓǝ̀ kārǝi arǝ gir mǝnana ndanǝi ka, pà a kun gir mǝnana ɓwa pànǝi raka ɗàng.


\par }{\PP \VS{13}Ən pa aban bang mǝnia ka ace mǝnana ɓǝn usǝlǝ aɓea ɓwana sǝ wun ngga mǝ nǝ para wun tanni amur wun ɗàng. Eare mem ngga, ɓǝ̀ wu karǝ kat.

\VS{14}Ado ka, kume ma'wun kpǝm ngga nǝ̀ gandǝ bwalia wia kàm aɓa tǝle malea, ace mǝnana a ɓè fara ka kume malea kpǝm ngga nǝ̀ gandǝ bwala wun kàm gbal aɓa tǝle ma'wun, sǝ anggo ka, wun nǝ̀ karǝ kat.

\VS{15}Kǝla mǝnana Malǝmce bang ngga:

\par }{\Q <<Ɓwa mǝnana ram

\par }{\Q kpǝm ngga,

\par }{\QB kǝgìr eapi wi amurí ɗàng.

\par }{\Q Sǝ ɓwa mǝnana ram

\par }{\Q bǝti ka,

\par }{\QB kǝgìr shíngnǝì wi ɗàng.>>\FTNT{‡}{{\FR 8:15 }{\FR{8:15
}}{\FT{Ɓalli gbal aɓa:
}}{\XT{Pur 16:18}}{\FT{.}}}


\par }{\SH À tasǝ Titus a Korinti
\par }
{\PP \VS{16}Ən nggǝ pakki Ɓakuli yàwá, ace pè Titus ɓabum ulang mǝnana mǝ ndanǝi ace wun ngga.

\VS{17}Titus ear nǝ zǝmba ma'sǝm a baní ɓǝ̀ kya sǝn wun ɗǝm. Yàle yì nǝ nggearǝì ka, ndanǝ rǝɓǝla mala sǝn wun.

\VS{18}Sǝm ndya sǝm nggǝ tasǝ ɓe mǝ'eamrǝarǝu atè ka, mǝ'eamrǝarǝu mǝnana a'ikǝlisiya mǝnana kat akani ka, à kǝ ɓwangsǝi ace túró male aɓa hamnǝ Cau Amsǝban.

\VS{19}Ɗǝm ngga, amǝno yì a'ikǝlisiya ka à twalǝna mǝnia yì mǝ'eamrǝarǝu ka ɓǝ̀ duk ɓi sǝm mǝtúró aɓa gya ma'sǝm. Yì ka, ɓǝà angŋa dǝmba à warina a Korinti ka, sǝm nǝ̀ nggá o sǝnǝia a Urǝshalima nǝ ɓoro, ace gusǝlǝ Mǝtalabangŋo, andǝ lǝmdǝ pà ɓamuru ma'sǝm arǝ bwaliarǝu kam.

\VS{20}Sǝm nǝ̀ yia o a tarǝ sǝm, ace mǝnana ɓǝà kǝa tsǝka sǝm kun, amur njar mǝnana sǝm nggǝ kar nǝ mǝnia yì ɓoro ma'wun ngga ɗàng.

\VS{21}Sǝm ngga, sǝm nggǝ earce pàk gìr mǝnana nǝ̀ pwasǝbum Mǝtalabangŋo ka, andǝ mǝnana ɓwapǝndǝa nǝ̀ sǝni nda a nzongŋi ka.\FTNT{§}{{\FR 8:21 }{\FR{8:21
}}{\FT{Ɓalli gbal aɓa:
}}{\XT{Pas 3:4}}{\FT{.}}}


\par }{\PP \VS{22}Ɗǝm ngga, ɓè mǝ'eamrǝarǝu nakani mǝnana sǝm nggǝ túrí aban wun andǝ aɓwana mǝno ɓari ka. Aɓa mǝsǝcau ka, lǝmdǝna sǝmi kusǝ pas ama kǝ earce nǝ̀ bwala wun nggam. Sǝ ado ka, ɓabum mǝnana ndanǝi ace bwala wun ngga, kútì mǝnana ɗiɗyal ka, acemǝnana yì ka, earnǝ wun pepè.

\VS{23}Ɓǝ̀ kǝ ɓwa nǝ̀ ɗiban amur Titus ka, wu ne wi ama ɓiam na mǝnana sǝm nggǝ pak túró sǝnǝi aɓalǝ wun ngga. Sǝ ɓǝ̀ à nǝ̀ ɗiban amur amǝ'eamrǝarǝu mana atè ka, wu nea wia ama, yia ka a'ikǝlisiya nǝ̀ túriá ace gusǝlǝ Kǝrǝsti.

\VS{24}Ace mani ka, wu lǝmdǝì aɓwana man a banfana a ɓadǝmba a'ikǝlisiya, earcearǝu ma'wun andǝ tǝ́r jali ma'sǝm nǝ wun.




\par }\Chap{9}{\SH Pàɓoro ace amǝkwaɗi a Urǝshalima
\par }
{\PP \VerseOne{1}Pà nǝ̀ ɓoaro mǝ gilǝa wun cau amur mǝnia yì túró bwalì amǝkwaɗi mǝnana a Urǝshalima ka ɗàng,

\VS{2}acemǝnana ǝn sǝlǝna ce rǝɓǝla mǝnana wu ndanǝi a ɓabum wun arǝ mǝnia yì bwaliarǝu ka. Ən nggǝ jali nǝ wun aban ikǝlisiya mǝnana a Masǝdoniya ka, ama wun mǝnana a Akaya ka, nǝbǝān sǝ wu gilǝ rǝ wun ace paɓoro. Nggearǝ ɓabumpina ma'wun nǝ̀ soa ɓabum abangula amǝkwaɗi mǝnana a Masǝdoniya ka arǝ paɓoro.

\VS{3}Sǝ mǝ nda aban tasǝ amǝnia yì amǝ'eamrǝarǝu ka aban wun, ace mǝnana mǝ dumnǝ sǝlǝe ama wu gilǝna rǝ wun, kǝla mana ǝn nea wia ama wu ramǝna aɓoro ma'wun a banɓwáná ka. Ən earce nǝma nggori ma'sǝm amur wun ngga ɓǝ̀ kǝa ɗwanyi mǝsǝcau aɓalǝi ɗang.

\VS{4}Sǝm nǝ̀ kum kǝsǝkya, sǝ ma'wun yì kǝsǝkya ka nǝ̀ gul kpǝm, yì mana ɓǝà aɓea amǝkwaɗi mǝnana a Masǝdoniya, yiu atàm sǝ à yì kum wun ngga, wu kur rǝ wun kǝla mana ǝn nea wia nǝ makɓalǝu ka, raka.

\VS{5}Nda gir nì sǝ ɓoaro mǝ tasǝ amǝnia yì amǝ'eamrǝarǝu ka, ɓǝa akàm dǝmba, ɓǝa kya sǝlǝ ama ɓoro mǝnana wu eare wu nǝ̀ pà ka, wu tsǝngŋǝni a banɓwáná. Sǝ eare mem ngga, nǝma ɓǝ̀ pagìr ma'wun ɓǝ̀ duk eare mala ɓabum wun, ɓǝ̀ kǝa do ama, wu pàbu nǝ nggwani ɗang.


\par }{\SH Ɓealɓeale nǝ eare mala ɓabum
\par }
{\PP \VS{6}Ɓǝ̀ ɓalǝ wun kasǝa arǝ mǝnia ka:

\par }{\Q Ɓwa mǝnana ɓeal mǝsǝɓeale

\par }{\QB watsǝkǝrak ka,

\par }{\Q nǝ̀ nggá pwan watsǝkǝrak;

\par }{\QB sǝ ɓwa mǝnana ɓeal aɓa

\par }{\Q mǝnbu kpǝm ngga,

\par }{\QB nǝ̀ pwan gbal kpǝm.


\par }{\MM \VS{7}Koyan ngga ɓǝ̀ pà gir mǝnana kasǝi a ɓabumi nǝ̀ pà ka. Wu kǝa pà nǝ ɓukkibum, ko kǝla à tsǝk wun púp ɗang, acemǝnana Ɓakuli kǝ earce ɓwa mǝnana kǝ pabu nǝ bumpwasǝa ka.

\VS{8}Ɓakuli ka nǝ̀ gandǝ pà wun gìr mǝnana kútì mǝnana kat wu alkiyite ka, ace mǝnana a koya pwari ka, wun nǝ̀ pang nǝ gir mǝnana kat wu earkiyice ace ɓamur rǝ wun ngga, nǝ ɓè kàm kpǝm amurí ace pak koya túró mǝɓoarne ka.\FTNT{*}{{\FR 9:8 }{\FR{9:8
}}{\FT{Ɓalli gbal aɓa:
}}{\XT{Afi 3:20}}{\FT{.}}}

\VS{9}Kǝla mǝnana Malǝmce bang ngga:

\par }{\Q <<Kǝ mesǝ ɓoro a ban amǝ'tǝ̀r,

\par }{\QB Atúró mǝɓoarne male ka,

\par }{\Q à pà nǝ̀ mal ɗang.>>\FTNT{†}{{\FR 9:9 }{\FR{9:9
}}{\FT{Ɓalli gbal aɓa:
}}{\XT{Ang 112:9; Hos 10:12}}{\FT{.}}}


\par }{\MM \VS{10}Ɓakuli mǝnana pākíyì mǝ'rya mǝsǝɓeale andǝ girlina ka, nǝ̀ pà wun mǝsǝɓeale mǝnana wu earkiyi ce ka, sǝ nǝ̀ gusǝlǝ gir mǝnana wun nǝ̀ pwano aɓalǝ atúró mǝɓoarne ma'wun, mǝnana wu pà nǝ ɓabum wun mwashat ka.\FTNT{‡}{{\FR 9:10 }{\FR{9:10
}}{\FT{Ɓalli gbal aɓa:
}}{\XT{Isha 55:10}}{\FT{.}}}

\VS{11}Ɓakuli nǝ̀ pà wun kume a koya njarì ka, acemǝnana ɓǝ̀ wu dum nǝ mǝnbu aɓa paɓoro a koya pwari. Sǝ ɓǝ̀ sǝm warina nǝ aɓoro ma'wun a ban aɓwana mǝnana à pa nǝi raka, à nǝ̀ pakki Ɓakuli yàwá.


\par }{\PP \VS{12}Mǝnia yì túró mǝɓoarne wu pè ka nǝ̀ tsǝa tǝle mala amǝkwaɗi mǝnana a Urǝshalima ka nǝ̀ malâ, sǝ yàwá nǝ̀ alí a ban Ɓakuli nǝ bumpwasǝa.

\VS{13}Sǝ ace mǝnia yì gir mǝɓoarne túró ma'wun lǝmdǝí ka, aɓwana nǝ̀ pè Ɓakuli gulo. Mǝnbu ma'wun aɓa gaugir wunǝia andǝ acili aɓwana ka, nǝ̀ lǝmdǝ pa ɓamuru ma'wun aɓata Cau Amsǝban mala Kǝrǝsti, mǝnana wu bangce a ɓadǝmbǝ aɓwana ka.

\VS{14}Sǝ à nǝ̀ pak hiwi ace wun, nǝ nzal wun a bumia ace ɓwamuru mǝ'kǝ̀rkǝ́r nì mǝnana Ɓakuli pa wun ngga.

\VS{15}Ɓǝà pakki Ɓakuli yàwá ace ɓoro male mǝnana à pà nǝ̀ gandǝ bǝlɓalǝi raka.




\par }\Chap{10}{\SH Bulǝs nakuni amur túró mishan male
\par }
{\PP \VerseOne{1}Mim Bulǝs ǝn nggǝ zǝmba wun ace nongsǝmúrû andǝ ɓukɓuka mala Kǝrǝsti. Ən sǝlǝna wu kǝ twali ama, ɓǝ̀ mǝ nda a ban wun ngga, ǝn loasǝkiyi kunam ɗàng, sǝ ɓǝ̀ mǝ nda zak ka, ǝn nggǝ na wun cau nǝ rǝcandǝa aɓalǝ acauterǝa.

\VS{2}Ən nggǝ zǝmba wun adyan, wu kǝa ciem ɓǝ̀n yiu ka, mǝ yi nacau nǝ pekiban ɗang; acemǝnana mǝ nǝ gandǝ peki aɓwana mǝnana à kǝ na ama sǝm nggǝ pakkia agir a pě mala amǝɓanza ka.

\VS{3}Kat andǝ amani ama sǝm do aɓa ɓanza ka, sǝm nggǝ munǝo kǝla mǝnana ɓanza munǝkiyi ka ɗàng.

\VS{4}Agirbura mǝnana sǝm munǝkiyi nǝia ka, agirbura mala ɓanza na ɗang\FTNT{*}{{\FR 10:4 }{\FR{10:4
}}{\FQ{mala ɓanza na ɗang
}}{\FT{Ko: mala aɓwapǝndǝa na ɗang}}}; agirbura ma'sǝm ngga à ndanǝ rǝcandǝa mala Ɓakuli ace kiɗiki akanggǝrang-ban mala aɗenyicau mǝɓane mala ɓwapǝndǝa, andǝ amakgìr mǝ'nyirnì.

\VS{5}Sǝm nggǝ kiɗiki koya nê mala ɓwapǝndǝa aɓa gusǝlǝ-múrû male mǝnana à kǝ kasǝkun aɓwana ɓǝà kǝa súrǝ̀ Ɓakuli raka. Sǝm nggǝ kùrki aɗenyicau mala mgbikiru, sǝ sǝm nggǝ cia ɓǝà okî Kǝrǝsti.

\VS{6}Sǝ anzǝm mǝnana ɓǝ̀ okiru ma'wun yi lùmsǝ̀nà ka, sǝm nǝ̀ kur rǝ sǝm ace kwarkir koya ɗwanyi okiru nǝ pa tanni.


\par }{\PP \VS{7}Wun ngga, wu kǝ twal agir a sǝne mala mǝsǝu. Ɓǝ̀ à kǝ ɓwana kǝ twali ɓamuria ama à nda ka mala Kǝrǝsti ka, yia ka ɓǝà ɓǝsǝlǝ pak ɗenyicau, acemǝnana sǝm gbal ka, sǝm nda ka mala Kǝrǝsti kǝla yia.

\VS{8}Sǝ ɓǝ̀ ǝn nggǝ nggori kǝ̀rkǝ́r nǝ rǝcandǝa mǝnana Mǝtalabangŋo pa sǝm ace ɓak wun, pà ace kiɗiki wun raka, kǝsǝkya pa nǝ̀ pakkam arǝ nggori ɗàng.

\VS{9}Ən pa aban ɓariki mǝ nǝ pà wun ɓangciu nǝ acauterǝa mem ɗàng.

\VS{10}Acemǝnana aɓea aɓwana kǝ na ama, <<Acauterǝa mala Bulǝs dǝmbǝrya sǝ à ndanǝ rǝcandǝa, sǝ ɓǝ̀ nda nǝ ɓamǝsǝi a ban sǝm ngga, mǝ'rǝwukea na sǝ aɓa nacau ka sǝlǝ tsǝk acau ɗàng.>>

\VS{11}Amǝno yì aɓwana ka, ɓǝà sǝlǝ ama pwari mǝnana sǝm warina nǝ ɓamur rǝ sǝm ngga, sǝm nǝ̀ pang nǝ rǝcandǝa kǝla cau ma'sǝm mǝnana sǝm gilǝa aɓalǝ acauterǝa a ban sauwa ka.


\par }{\PP \VS{12}Sǝm ngga, sǝm kārǝa sǝm nǝ̀ karǝ rǝ sǝm sǝnǝ aɓwana mǝnana à kǝ ɓwangsǝ ɓamuria, ko ana raka, sǝm nǝ̀ na ama, sǝm nǝ̀ twal ɓamur rǝ sǝm mwashat sǝnǝia ka ɗàng. Sǝ ɓǝà kǝ̀ kārǝki rǝia arǝarǝia, sǝ à kǝ sǝn purki rǝǔ malea ka, à nda aɓa ɗwanyi sǝlǝe!

\VS{13}Nggori ma'sǝm ngga pà nǝ̀ yàllî ban mǝnana rǝcandǝa mala túró ma'sǝm go kam ngga ɗàng. Sǝm nǝ nggori amur agir mǝnana à kumban aɓa nzong mala túró mǝnana Ɓakuli pà sǝm, mǝnana kpapi túró ma'sǝm aɓalǝ wun ngga.

\VS{14}Sǝ acemǝnana wu nda aɓa ban mǝnana túró man go kam ngga, ká ma'sǝm a ban wun nǝ Cau Amsǝban mala Kǝrǝsti ka, sǝm yàl nzong ɗang,

\VS{15}Sǝ sǝm yàl nzong gbal nǝ nggori nǝ túró mǝnana aɓea ɓwana pè ka ɗàng. Tsǝkɓalǝu ma'sǝm ngga, nda mǝnana ama ɓǝ̀ paɓamuru ma'wun gulo, ace mǝnana nzong túró ma'sǝm a ban wun ngga, ɓǝ̀ tùró a dǝmba.

\VS{16}Anggo ka sǝm nǝ̀ gandǝ o arǝ aɓea ban mǝnana à nda a dǝmba nǝ wun, a ban mǝnana kǝɓwa malaká pak túró kam raka. Sǝm nǝ nggá hamnǝ Cau Amsǝban nggam, sǝ kǝcau pà nǝ̀ lo ɗǝm ama, sǝm nggǝ nggori nǝ túró mana à pè a bantúró mala ɓè ɓwa ka ɗàng.

\VS{17}Kǝla mǝnana Malǝmce na ka, <<Ɓǝ̀ kǝ ɓwa nǝ̀ nggori ka, ɓǝ̀ nggori nǝ túró mǝnana Mǝtalabangŋo pangŋǝni ka.>>\FTNT{†}{{\FR 10:17 }{\FR{10:17
}}{\FT{Ɓalli gbal aɓa:
}}{\XT{Ir 9:24}}{\FT{.}}}

\VS{18}Acemǝnana ɓwa mana ɓwangsǝ ɓamúrì ka nda à nǝ̀ earnǝi ka ɗàng, she ɓwa mǝnana Mǝtalabangŋo ɓwangsǝi ka.




\par }\Chap{11}{\SH Bulǝs andǝ amǝ'mishan mǝ'nyirì
\par }
{\PP \VerseOne{1}Ən nggǝ earce nǝma ɓǝ̀ wu twal gandǝa nǝ mim, nǝ ɓwaɓana mem bǝti. Ida, wu twal gandǝa nǝ mim!

\VS{2}Mǝ ndanǝ mɓali amur wun, ulang mɓali mala Ɓakuli, acemǝnana, ǝn pana wun kǝla nsari ace alban a ban ɓwabura mwashat, yì Kǝrǝsti nǝ ɓamur rǝì.\FTNT{*}{{\FR 11:2 }{\FR{11:2
}}{\FT{Ɓalli gbal aɓa:
}}{\XT{Hos 2:19-20; Afi 5:26-27}}{\FT{.}}}

\VS{3}Sǝama, ɓangciu kǝ pakkam, ɓǝ̀ kǝa do ama, kǝla mǝnana n'yau ɓosǝki Hawawu nǝ swarkiban male ka, ɓǝ̀ ɓosǝki ɗenyicau ma'wun, gandǝa wun nǝ̀ nying paɓamuru ma'wun mǝ'mǝsǝcau nì andǝ mǝɓoarnsari arǝ Kǝrǝsti ɗàng.\FTNT{†}{{\FR 11:3 }{\FR{11:3
}}{\FT{Ɓalli gbal aɓa:
}}{\XT{Tite 3:1-5,13}}{\FT{.}}}

\VS{4}Ən bang anggo acemǝnana wun ngga, wu kǝ kaurǝa atà earnǝ koya ɓwa na mǝnana yiu aban wun sǝ yi hamnǝ ɓe Yesu mǝnana nda'ɗàng andǝ mǝnana sǝm hamnǝi ka. Sǝ ɗǝm ngga, wu kǝ ak ɓe bangŋo andǝ ɓe cau ama <<cau amsǝban>> na, mǝnana nda'ɗàng andǝ mǝnana wu angŋa dǝmba wu angŋǝni ka.

\VS{5}Sǝ a sǝne mem ngga, aɓwana mǝno wu tunǝkia ama, <<akanggǝrang amǝ'mishan>> ngga, à kútiǎm nǝ kǝgìr ɗàng!

\VS{6}Ko ɓǝ̀ do ama aɓa nacau ka, ǝn sǝlǝ tsǝk acau mem raka, a buì mala súrǝ̀gir ka, ǝn gatti ɗang; sǝm lǝmdǝna wun mǝnia ka a banfana a koya pwari aɓa koya njar.


\par }{\PP \VS{7}Ən ɓwarkí nǝ́ ɓwarkio, yi mǝnana ǝn nyesǝ muram a nzali, sǝ ǝn loasǝ wun a kùli nǝ hamba wun bǝsa Cau Mǝɓoarne mala Ɓakuli ɓà, wu mbwem kǝgìr raka le?

\VS{8}Nǝ̀ gandǝ do ama mǝ nda aban ɓǝmbǝri aɓea ikǝlisiya yi mana ǝn ak boalo a buia ace mǝnana mǝ pakka wun túró ka!

\VS{9}Mǝnana mǝ nda a ban wun sǝ mǝ nda aɓa tǝle ka, ǝn duk twalo amur kǝɓwa ɗàng. Amǝ'eamrǝarǝu mǝnana à pur nǝ Masǝdoniya ka, à yinǝàm nǝ gir mǝnana ǝn pak tǝlè ka kat. Ən yál ɓamúràm, ǝn eare mǝ duk twalo amur wun aɓa koya kǝ njar ka ɗàng, sǝ pa mǝ nǝ duk ɗang.\FTNT{‡}{{\FR 11:9 }{\FR{11:9
}}{\FT{Ɓalli gbal aɓa:
}}{\XT{Filp 4:15-18}}{\FT{.}}}

\VS{10}Nǝ mǝsǝcau mala Kǝrǝsti mana a ɓalǝam ngga, kǝɓwa kārǝa aɓa bu-nzali Akaya kat, mǝnana nǝ̀ tamsǝam arǝ mǝnia yì nggori ka ɗàng.

\VS{11}Mana tsǝa sǝ ǝn nggǝ bang anggo? Nda acemǝnana ǝn earce wun raka le? Ɓakuli ka sǝlǝna ama ǝn earce wun!


\par }{\PP \VS{12}Mǝ nǝ lidǝmba nǝ pak agir mǝnana ǝn pakkiyi ado ka, ace mǝnana mǝ tamsǝ aɓwana mǝnana à ndaban alta njar à nǝ̀ bang ama túró mishan malea arǝ agir mana à kǝ nggori nǝia ka mǝ'mwashati na andǝ ma'sǝm ngga.

\VS{13}Amǝnia yì aɓwana ka, amǝ'mishan mǝ'nyirì na. Yia ka, amǝɓosǝkiban na, mǝnana à ɓosǝki rǝia kǝla amǝ'mishan mǝɓafoe mala Kǝrǝsti ka.

\VS{14}Sǝ gir'ndali na ɗang. Ko nggearǝ Shetan nǝ ɓamúrì ka, kǝ ɓosǝki rǝì kǝla mǝturonjar mala tǎlaban.

\VS{15}Sǝ pà nǝ̀ duk gir'ndali ɗàng, yi mǝnana ɓǝà aguro male ɓosǝki rǝia kǝla aguro mala ɓealɓoarna ka. A masǝlǝate ka, à nǝ̀ kum tangnakusǝu ɓealɓikea malea.


\par }{\SH Bulǝs jali nǝ atanni male
\par }
{\PP \VS{16}Mǝ nǝ ɓǝsǝlǝi ɗǝm ama: ɓǝ̀ ɓwa ɓǝ̀kǝa twali kǝla ǝn kwár raka ɗàng. Sǝ ɓǝ̀ wu twalam anggo ka, wu em kǝla mǝnana wun nǝ̀ ak ɓwa mǝnana dǝmbi kwar raka, ace mǝnana mǝ kum gìr mana mǝ nǝ nggori nǝi gbal ka.

\VS{17}Aɓa mǝnia yì ulang nggori ka, ǝn pa aban nacau kǝla mǝnana Mǝtalabangŋo nǝ̀ na ka ɗàng. Ən nggǝ nacau kǝla mǝ'ɗwanyi sǝlǝe.

\VS{18}Sǝ acemǝnana aɓwana pas kǝ̀ nggori ulang mala ɓanza ka, mim gbal ka, mǝ nǝ nggori.

\VS{19}Wu kǝ twali ɓamur rǝ wun ama, wu ndanǝ sǝlǝe, sǝama ban kǝ ɓoara wun arǝ twal gandǝa nǝ amǝ'ɗwanyi sǝlǝe.

\VS{20}Ɓafo, wu kǝ twal gandǝa nǝ koya ɓwa mǝnana kǝ pak guro nǝ wun, kǝ pwan agirkuma ma'wun, ko kǝ tǝpǝri wun, ko kǝ lǝmdǝa wun ama kútì wun, ko kǝ pakka wun gir kyauwikiban a ɓaɓwa ka.

\VS{21}Kǝsǝkya pakkam mǝ eare ama sǝm ndanǝ rǝwukya mǝnana pa sǝm nǝ̀ gandǝ pak mǝno raka!

\par }{\PP Mǝ ndo mǝ nǝ nacau kǝla dǝmbam kwar ɗang: Ɓǝ̀ ɓè kǝgìr nakam mǝnana ɓwa nǝ̀ nggori nǝi ka, mǝ ndanǝ mǝsǝkang-kangŋa mala nggori nǝi gbal.

\VS{22}Ɓǝ̀ yià ka, amǝ Ibǝru na ka, mim gbal ka mǝ nda ɓwa Ibǝru. Ɓǝ̀ yià ka, amǝ Isǝrayila na ka, mim gbal ka mǝ nda ɓwa Isǝrayila. Ɓǝà nda ka amǝkau mala Ibǝrayim ngga, anggo gbal sǝ ǝn pa.

\VS{23}Mǝ nǝ nacau kǝla dǝmbam kwar ɗang: Ɓǝ̀ yià ka, à nda ka aguro mala Kǝrǝsti, ǝn ɓoaria wia aɓa pakki Kǝrǝsti túró mǝcandǝe! Ən kum kùrban kusǝ pas ǝn kutia. Ən kum kwakban mǝnana à pà nǝ̀ gandǝ ɓallè raka. Ən apì lú kusǝ pas.\FTNT{§}{{\FR 11:23 }{\FR{11:23
}}{\FT{Ɓalli gbal aɓa:
}}{\XT{Atúró 16:23}}{\FT{.}}}

\VS{24}Kusǝ tongno ǝn kum kwakban a bu aɓwana-mǝgule mala amǝ Yahudi, sǝ koya pwari kwakban ngga, nkamso lumi-tàrú nǝ mǝsǝi tongno-nong-ine na.\FTNT{*}{{\FR 11:24 }{\FR{11:24
}}{\FT{Ɓalli gbal aɓa:
}}{\XT{Nggur 25:3}}{\FT{.}}}

\VS{25}Kusǝ tàrú à walkiam nǝ agara, à ɓukkiam nǝ atali kusǝ mwashat, ǝn limge a mùr kusǝ tàrú, ǝn pak nongŋo mwashat, du andǝ pwari, mǝ nda aban kyalle aɓa nggeamùr.\FTNT{†}{{\FR 11:25 }{\FR{11:25
}}{\FT{Ɓalli gbal aɓa:
}}{\XT{Atúró 14:19; 16:22}}{\FT{.}}}

\VS{26}Kusǝ pas mǝ nda rǝ twalbǝri mǝsauwe. Sǝ arǝ amǝno yì agya ka, ǝn kum ɓamúràm aɓa ká-mǝɓane arǝ anggeasala a mùr-longŋa, ká-mǝɓane a bu amǝ'ɓǝmbǝriban, ká-mǝɓane a bu aɓwana mem amǝ Yahudi andǝ aɓwana mǝnana amǝ Yahudi na raka. Ən kum ɓamúràm aɓa ká-mǝɓane a bu amǝ loasǝ munǝo aɓa nggea-là; ɓǝ́n wuna a ɓabondo; ɓǝ́n wuna aɓa nggeamùr, sǝ ɓǝ́n wuna a bu amǝ'eamrǝarǝu amǝ'nyirnì.\FTNT{‡}{{\FR 11:26 }{\FR{11:26
}}{\FT{Ɓalli gbal aɓa:
}}{\XT{Atúró 9:23; 14:5}}{\FT{.}}}

\VS{27}Ən do aɓa pak túró mǝkwane andǝ aulǝa, aɓa ɗwanyi ntulo arǝ adú pas, aɓa nzala andǝ mǝsamur. Kusǝ pas ǝn do aɓa tǝla girlina, aɓa ɗwal andǝ tǝla agir-nggūrǝu.

\VS{28}Ko ɓǝ̀ mala amǝnia na raka, ko aya pwari ka, ɓalǝam kǝ pi ace ɗenyi mem amur a'ikǝlisiya kat.

\VS{29}Yana rǝì ɓungio sǝ mem ɓungi ɗang? Yana kpa aɓa cauɓikea, sǝ cê kwan rǝàm raka?


\par }{\PP \VS{30}Ɓǝ̀ mǝ nǝ nggori ka, ɓoaro mǝ nggori nǝ agir mǝnana à lǝmdǝ rǝwukya mem ngga.

\VS{31}Yì, yì Ɓakuli Tár Mǝtalabangŋo Yesu, mǝnana ɓwangsǝe pà nǝ̀ mal raka, sǝlǝna ama nyir na ǝn nakiyi ka ɗàng.

\VS{32}Mǝnana mǝ nda a Damaska ka, nggwamna mǝnana aɓata Murǝm Aritas ka, tsǝk amǝ'yál là arǝ akunla ama ɓǝà bwalam.

\VS{33}Gìr mǝnana amsǝam a ɓabuì ka, nda ǝn do aɓa ndakade, sǝ agyajam mem sulǝam nǝ anggúr a fongǝran mala sheran mǝnana à gumbǝlina là nǝi ka. 



\par }\Chap{12}{\SH Agir mǝnana Yesu lǝmdǝì \newline  Bulǝs aɓa sǝna ka
\par }
{\PP \VerseOne{1}Dumǝ́nàm ama mǝ nggori, ko kat andǝ amani ama pà nǝ̀ pur kǝgìr raka. Sǝ ado ka, mǝ nǝ nacau amur asǝnsǝna andǝ acausǝna mǝnana Mǝtalabangŋo lǝmdǝamia ka.

\VS{2}Ən súrǝ̀ ɓeɓwa aɓa Kǝrǝsti pǝlǝa lum-nong-ine mǝno kútí ka, mǝnana à fwè à umnǝi a tàruià kùli ka. Ko nda aɓa nggūrǝu, ko pà aɓa nggūrǝu ɗang, ǝn sǝlǝ mǝno ka ɗàng, kǝ Ɓakuli nda súrǝì ka.

\VS{3}Earka nda aɓa nggūrǝu, ko pà aɓa nggūrǝu ɗang. Mim ngga, ǝn sǝlǝ ɗang, kǝ Ɓakuli nda sǝlǝ ka, ama mǝnia yì ɓwa ka,

\VS{4}à twali à umnǝi a paradayis a kùli. Kya ok acau mǝcandǝke, agir mǝnana ɓwapǝndǝa pa nǝ̀ gandǝ nea nǝ kúni raka.

\VS{5}Mǝ nǝ nggori nǝ mǝnia yì ɓwa ka, pà mǝ nǝ nggori nǝ ɓamúràm ɗàng. Mǝ nǝ nggori nǝ rǝwukya mem.

\VS{6}Ko ɓǝ̀ ǝn earce nǝma mǝ nǝ nggori ka, pà mǝ nǝ duk ɓwaɓana ɗang, acemǝnana mǝsǝcau nda mǝ nǝ na ka. Sǝ pà mǝ nǝ nggori ɗàng, acemǝnana ǝn earce nǝma kǝɓwa ɓǝ̀ kǝa ɓwangsǝam, ɓǝ̀ kútì ban gir mǝnana à sǝni a ɓalǝam, ko à kǝ̀ oê a kunam ngga ɗàng.


\par }{\PP \VS{7}Ɓakuli lǝmdǝàm asǝnsǝna amǝpa ndali, sǝ ace mǝnana mǝ kǝa pàk nǝ twal ɓamuru ace raka, à oasǝàm zwe aɓa nyamam\FTNT{*}{{\FR 12:7 }{\FR{12:7
}}{\FQ{à oasǝàm zwe aɓa nyamam:
}}{\FT{Ko <<à oasǝàm ɓè kwánó aɓa nyamam kǝ kwanam kǝla soaban mala zwe>>}}}, ɓǝ̀ do kǝla mǝturonjar mala Shetan, ɓǝ̀ kǝ param.\FTNT{†}{{\FR 12:7 }{\FR{12:7
}}{\FT{Ɓalli gbal aɓa:
}}{\XT{Ayu 2:6}}{\FT{.}}}

\VS{8}Kusǝ tàrú mǝ nda ban zǝmbi Mǝtalabangŋo nǝma ɓǝ̀ pusǝami.

\VS{9}Sǝ koya zǝmba ka, kǝ earam ama,
{\WJ{<<Ɓwamuru mem nda kǝgìr mǝnana à kǝ earce ka. Rǝcandǝa mem kǝ pak túró pepe aɓa rǝwukya.>>}} Ace mani ka, ban kǝ ɓoaram, mǝ nǝ nggori nǝ rǝwukya mem ace mǝnana ɓǝ̀ rǝcandǝa mala Kǝrǝsti ɓǝ̀ pak túró nǝ mim ngga.

\VS{10}\FTNT{‡}{{\FR 12:10 }{\FR{12:10
}}{\FT{Ɓalli gbal aɓa:
}}{\XT{Rom 5:3; 2Kor 6:4-5}}{\FT{.}}}Nda gìr nî sǝ ban kǝ ɓoaram arǝ rǝɓungya mem, andǝ sanggiban, andǝ domǝkwane, andǝ pàtanni, andǝ atanni mǝnana ǝn nggǝ kutio aɓalǝia ace Kǝrǝsti ka. Acemǝnana ɓǝ̀ mǝ nda aɓa rǝɓungya ka, sǝ mǝ nǝ̀ kum rǝcandǝa.


\par }{\SH Ɓabum Bulǝs pi ace amǝ Korinti
\par }
{\PP \VS{11}Ən kutia pàkkiagir kǝla ɓwaɓana. Sǝ wu nda wu ciem aɓalǝi ka, a kun mǝnana ɓǝ́ wun nǝ̀ nggǝ ɓwangsǝam ngga. Acemǝnana amǝno yì <<akanggǝrang amǝ'mishan>> ma'wun ngga, à kútiǎm nǝ kǝgìr ɗàng, kat andǝ amani ama mǝ nda kǝgìr gbal raka.

\VS{12}Mǝnana mǝ nda aban wun ngga, wu sǝnǝna agir mǝnana à lǝmdǝ ama mǝ nda mǝ'mishan ngga; agir-lǝmdǝa, andǝ agir-gyambǝliban, andǝ agir-ndali mǝnana à pea aɓa túró mem aɓalǝ wun nǝ gandǝrǝu ka.

\VS{13}Mana gir nì na ǝn pakki acilia a'ikǝlisiya sǝ ǝn pakka wun ɗang? Kǝgìr mǝnana ǝn pakka wun raka nda mǝnana ama ǝn dupa wun twalo a buì mala boalo raka. Ida wu twàlâm-ban mǝnia yì ɓwarkio ka!


\par }{\PP \VS{14}Ado ka, mǝ ndo ǝn nggǝ na ce tàruià ká mem aban wun ngga, sǝ pà mǝ nǝ dupa wun twalo ɗang. Agirkuma ma'wun nda ǝn alkiyite ka ɗàng. Kǝ wun nda ǝn earkiyi ce ka. Ko ɓǝ̀ mani nda raka, amuna na à nǝ̀ rambǝi amǝɓǝlia gǝna ka ɗàng, amǝɓǝlban nda à kǝ rambǝi amuna gǝna ka.

\VS{15}Ace mani ka, bumam nǝ pwasǝo mǝ kiɗiki koya gir nani mǝ ndanǝi ka, andǝ nggearǝ ɓamúràm, ace yilǝmi wun. Sǝ nggearǝì ka, acemǝnana ǝn earce wun kpǝm ngga nda tsǝa sǝ wu earcem bǝti ka le?

\VS{16}Aɓea aɓwana aɓalǝ wun earǝna ama mǝ nda twalo aban wun ɗàng. Sǝ aɓea aɓwana ka à kǝ na ama, mǝ nda nggea-mǝkutan, ǝn limǝsǝ wun nǝ swarkiban.

\VS{17}Sǝ lang sǝ mǝno ka pa? Aɓwana mǝnana ǝn tasǝia aban wun ngga, kǝ ɓwa ateà tǝpǝri wun le?

\VS{18}Ən ɓuaki arǝ Titus ɓǝ̀ kyane aban wun, sǝ ǝn tasǝ ɓe mǝ'eamrǝarǝu ɓǝà kyane andǝi. Titus kya tǝpǝri wun le? Kǝ̀ bangŋo mǝ'mwashati nda pak túró nǝ sǝm, sǝ kǝ̀ njargula mǝ'mwashati nda sǝm kpate ka re?\FTNT{§}{{\FR 12:18 }{\FR{12:18
}}{\FT{Ɓalli gbal aɓa:
}}{\XT{2Kor 2:13; 8:18}}{\FT{.}}}


\par }{\PP \VS{19}Yakǝla wu kǝ sǝni kǝla acau mǝnia sǝm nggǝ nea ka, nda ace pusǝ ɓamur rǝ sǝm. Awo! Sǝm nggǝ bangga wun mǝnia ka kǝla aguro mala Kǝrǝsti, sǝ Ɓakuli nda mǝ'nakún sǝm. Koya gir sǝm pak ka, wun amǝ'eamrǝarǝu, nda ace pà wun rǝcandǝa.

\VS{20}Ɓangciu kǝ pakkam ama ɓǝ̀ ǝn yiu ka, yakǝla mǝ nǝ yia kum wun pà kǝla mǝnana mǝ nǝ earce ɓǝ̀ wu pàk ka ɗàng, sǝ wun ngga, yakǝla wun nǝ̀ kumam pa kǝla mǝnana wu nǝ̀ earcem mǝ pak ka ɗàng. Ɓangciu kǝ pakkam ama, mǝ nǝ yia kum kúnɓuàna, andǝ mɓali, andǝ bumlulla, andǝ earce-ɓamuru, andǝ kiɗikiɓwa, andǝ twal-lullǝu, andǝ candǝmúrû, andǝ zuriki nre-rǝarǝu.\FTNT{*}{{\FR 12:20 }{\FR{12:20
}}{\FT{Ɓalli gbal aɓa:
}}{\XT{2Kor 2:1-4; 1Kor 1:11; 3:3}}{\FT{.}}}

\VS{21}E, ɓangciu kǝ pakkam ama ɓǝ̀ ǝn yiu aban wun ɗǝm ngga, Ɓakuli mem nǝ̀ kyauwikiam a ɓadǝm wun. Sǝ ɗǝm ngga ǝn nggǝ ɓangŋa ama mǝ nǝ kum bumkiɗikea amur aɓwana pas atà wun. Aɓwana mǝnana à malaká nying buia arǝ acauɓikea mǝ'e malea mala pǝndǝki rǝarǝu, andǝ kiɗìkì mala nongginǝ-rǝarǝu, andǝ do-kiɗìkì mala gyatarǝu raka.




\par }\Chap{13}{\SH Masǝlǝata acau nunkiru
\par }
{\PP \VerseOne{1}Mǝnia nǝ duk tàruià ká mem aban wun. Sǝ kǝla mǝnana Malǝmce na ka: <<À nǝ̀ bwalta mǝsǝcau mala koya gìr ka, a kún amǝ'nakún ɓari ko tàrú.>>\FTNT{*}{{\FR 13:1 }{\FR{13:1
}}{\FT{Ɓalli gbal aɓa:
}}{\XT{Nggur 17:5-7; 19:15}}{\FT{.}}}

\VS{2}A ɓaria yiu mem a ban wun ngga, ǝn angŋa dǝmba ǝn nunna kir aɓwana mǝnana à pàk cauɓikea ɗiɗyal ka. Ado ka, ǝn nggǝ nunkiria ɗǝm andǝ acilia aɓwana, kǝla mǝnana ǝn pak ɗiɗyal ka. Ɓǝn yina ɗǝm ngga pà mǝ nǝ pǝrtea nǝ mbumbu ɗang.

\VS{3}Agir mǝnana kat wu earkiyice súrǝè amǝnana à nǝ̀ lǝmdǝa wun ama Kǝrǝsti kǝ nacau nǝ mim ngga, mǝ nǝ pa wunia. Kǝrǝsti ka, mǝ'rǝwukea na ɗang, aɓa pak túró nǝ wun. Yì ka, kǝ lǝmdǝ rǝcandǝa male aɓalǝ wun.

\VS{4}Kat andǝ amani ama à gbàllì a nggun-gangndǝi aɓa rǝwukya ka, ado ka, ndanǝ yilǝmu nǝ rǝcandǝa mala Ɓakuli. Sǝm gbal ka, sǝm ndanǝ rǝwukya, sǝama aɓa do ma'sǝm aɓa Kǝrǝsti ka, sǝm ndanǝ rǝcandǝa mala Ɓakuli mǝnana sǝm nggǝ pakka wun túró nǝi ka.


\par }{\PP \VS{5}Wu pelǝki ɓamur rǝ wun, wu sǝni ko wun nda aɓa paɓamuru ma'wun piu. Wu karǝ́kí ɓamur rǝ wun, wu dum nǝ sǝlǝe ama Yesu Kǝrǝsti ka, nda aɓalǝ wun, ɓǝ̀ pa ana raka, wu kpana kārǝkiban a buì mala paɓamuru mǝɓafoe.

\VS{6}Tsǝkɓalǝu ma'sǝm ngga, nda ɓǝ̀ wu sǝlǝ ama sǝm ngga, sǝm gatti a buì mala túró ma'sǝm ɗàng.

\VS{7}Hiwi ma'sǝm ado a ban Ɓakuli ka, nda mǝnana ama wu kǝa pak kǝgìr mǝɓane ɗàng. Pà ace mǝnana sǝm nǝ̀ lǝmdǝ ɓamur rǝ sǝm ama sǝm pàngŋǝ̀nà pepè ka ɗàng, nda ace mǝnana ɓǝ̀ wu pak gìr mana mǝɓoarne na ka, ko ɓǝ̀ ndo ama sǝm ngga sǝm kpana ka.

\VS{8}Sǝm ngga, pà sǝm nǝ̀ gandǝ munǝo arǝ mǝsǝcau ɗàng. Dumǝna púp sǝm nǝ̀ camata mǝsǝcau.

\VS{9}Banɓoara sǝm, mana ɓǝ̀ rǝ sǝm ɓungio sǝ wu ndanǝ rǝcandǝa ka. Hiwi ma'sǝm ace wun ngga nda ɓǝ̀ wu kum lùmsǝo pepè.

\VS{10}Mǝ nda aban gilǝa wun amǝnia yì agir ka, ado mǝno ǝn pà a ban wun raka, nǝ tsǝkɓalǝu ama ɓǝ̀ ǝn yina ka, pa mǝ nǝ yia peki wun ɗàng. Acemǝnana rǝcandǝa mǝnana Mǝtalabangŋo pam ngga nda ace ɓak ɓabum wun, pà ace arki wun ɗàng.


\par }{\SH Masǝlǝata makkun
\par }
{\PP \VS{11}A masǝlǝate ka, wun amǝ'eamrǝarǝu, ǝn nggǝ tsǝk wun a ndà nǝ amǝnia yì acau ka: Wu dum nǝ bumpwasǝa. Wu gulo wu kya bwal ban mǝnana wu kārǝ́na ɓwa ka. Wu ɓak ɓabum rǝarǝ wun. Wu earnǝ rǝarǝ wun. Wu do aɓa rǝpwala. Anggo ka, sǝ Ɓakuli mǝ'earcearǝuì andǝ mala dorǝpwala ka, nǝ̀ do atà wun.


\par }{\PP \VS{12}Wu makkia rǝ wun kun nǝ earcearǝu mala aɓwana mala Ɓakuli.

\VS{13-14}Amǝkpata Yesu mǝnana akani kat ka, à kǝ makka wun kun.

\par }{\PP Ɓǝ̀ ɓwamuru mala Mǝtalabangŋo Yesu Kǝrǝsti, sǝ earcearǝu mala Ɓakuli andǝ dotarǝu mala Bangŋo Mǝfele do atà wun kat.

\par }