13
Bernabé y Saulo comienzan su trabajo misionero
1 C'o cjuarma c'o mi cãrã a Antioquía, mi bübü c'o mi profeta 'ñe c'o mi xöpüte mi jizhiji o̱ jña Mizhocjimi. Mi ngue e Bernabé, 'ñe e Simón c'ü mi xiji Negro, 'ñe e Lucio c'ü mi menzumü a Cirene, 'ñe e Manaén c'ü junto va tevi e Herodes c'ü mi manda a Galilea, 'ñe e Saulo. 2 'Na nu pa, mi ma't'üji Mizhocjimi y mi mbempjeji. Nuc'ua o̱ Espíritu Mizhocjimi o ña c'ua o xipjiji:
―Ya ró juajnügö e Bernabé 'ñe e Saulo ra mbëpquivi. Ixtí chägueji ra ma tsjavi c'e bëpji, embeji c'o.
3 Nuc'ua 'ma mü o nguarü o ma't'üji Mizhocjimi 'ñe o mbempjeji, cjanu o 'ñe's'eji o̱ dyëji e Bernabé 'ñe e Saulo. Cjanu o ndäji ro mëvi cja c'o 'ñaja jñiñi ro ma mbëpivi Mizhocjimi.
Los apóstoles predican en Chipre
4 Ngueje o̱ Espíritu Mizhocjimi c'ü o ndäjä e Bernabé 'ñe e Saulo. Nuc'ua anguezevi cjanu o zidyivi e Marcos o möji c'ua a Seleucia. Nuc'ua o mbedyeji nu, o möji c'ua cja 'na barco o zät'äji cja c'e isla c'ü ni chjũ a Chipre c'ü bübü a nde cja c'e ndeje. 5 O zät'äji a Salamina c'ü tsja a Chipre. Nuc'ua cjanu o möji c'ua cja c'o nintsjimi c'o bübü a Chipre nu ja ma't'ü Mizhocjimi c'o menzumü a Israel. E Bernabé 'ñe e Saulo o zopjüvi c'o mi jmurü nu, o xipjiji o̱ jña Mizhocjimi. Mi dyoji e Marcos ngue c'ua ro mbös'ü anguezevi. 6-8 Cja c'e isla a Chipre, mi gobernador e Sergio Paulo. Nuc'ü, mi pë's'i na puncjü o̱ pjeñe. Mi dyojui e Sergio Paulo 'na bëzo c'ü mi menzumü a Israel c'ü mi cëro. Nuc'ü, mi chjũ e Barjesús. Xo mi xiji e Elimas. Nuc'ü, mi cjapü mi ña o̱ jña Mizhocjimi, pero dya ma cjuana. E Bernabé 'ñe e Saulo 'ñe e Marcos o zät'äji texe cja c'o jñiñi cja c'e isla a Chipre. 'Ma mü o zät'äji cja c'e jñiñi a Pafos, nuc'ua e Sergio Paulo o zojnü c'ua anguezeji. Na ngue me mi ne ro dyärä o̱ jña Mizhocjimi. 'Ma mü o ña e Bernabé 'ñe e Saulo, dya go ne e Elimas. Me mi jodü ja rvá ts'a's'ü, ngue c'ua c'e gobernador dya ro creo o̱ jña Mizhocjimi c'o mi mama e Bernabé 'ñe e Saulo. 9 Nuc'ua o̱ Espíritu Mizhocjimi o 'ñünbü o̱ mü'bü e Saulo c'ü xo ni chjũ e Pablo, me go jñanda e Elimas. 10 Cjanu o xipji:
―Nu'tsc'e i̱ṉ cjapü i̱ṉ jíchi yo nte, pero me na s'o c'o i̱ṉ cjague. I̱ṉ onpügue yo nte i̱ṉ xipjiji c'o dya cjuana. O̱ t'its'ü e Satanás c'ü dya jo, i̱ṉ cjague o̱ bëpji c'ü. I̱ṉ nugue na ü texe c'o na jo. Me na jo o̱ 'ñiji Mizhocjimi, pero nan'ño gui jíchigue yo nte i̱ṉ xipjiji c'o dya cjuana. 11 Dyärä. Ra castigaots'ügue dya Mizhocjimi ra tsja'c'ü rí ndëzhögue. Ra mezhe ja nzi o pa, dya rí jñanda o̱ jya's'ü e jyarü, eñe e Pablo.
Nuc'ua o bëxõmü o̱ ndö e Elimas, dya cja mi janda. Nguec'ua mi örü cjó ro pënchp'i o̱ dyë ro ngüjnü. 12 'Ma mü o jñanda c'e gobernador ja va ndëzhö e Elimas, me go nguijñi c'ua:
―Nunca rí janda a cjanu. Me na zëzhi o̱ jña Mizhocjimi, eñe.
Nguec'ua o 'ñench'e o̱ mü'bü e Jesucristo.
Pablo y Bernabé en Antioquía de Pisidia
13 Nuc'ua e Pablo 'ñe c'o mi dyoji, cjanu o ndes'eji c'ua cja 'na barco o mbedyeji a Pafos o möji c'ua a Perge c'ü tsja cja c'e estado de Panfilia. 'Ma mü o zät'äji nu, nuc'ua e Juan Marcos o jyanbüji co anguezevi, o nzhogü o ma c'ua a Jerusalén. 14 Nuc'ua e Pablo 'ñe e Bernabé o mbedyevi a Perge o mëvi c'ua a Antioquía c'ü bëxtjo cja c'e estado de Pisidia. Nuc'ua c'e pa 'ma mi söya c'o mi menzumü a Israel, o mëvi cja c'e nintsjimi, cjanu o mimivi c'ua. 15 Cjanu o böbü c'ua 'na c'ü o xörü o̱ jña Mizhocjimi. O xörü 'na pasaje cja c'o ley c'o o dyopjü e Moisés, 'ñe 'na pasaje c'ü o dyopjü c'o profeta. Nuc'ua c'o mi manda cja c'e nintsjimi, cjanu o mandaji 'naja c'ü o ma xipji e Pablo 'ñe e Bernabé:
―Mi cjuarmats'ügövi, 'ma i̱ṉ jünguevi 'na jña, xitscöjme, embeji c'o.
16 Cjanu o böbü c'ua e Pablo o tsja o seña co o̱ dyë c'ü dya cjó ro ña. Cjanu o mama:
―Nu'tsc'eji ín menzumüts'ügöji a Israel, 'ñetsc'eji dya i̱ṉ menzumüji a Israel pero i̱ṉ sũji Mizhocjimi, dyäräji na jo c'ü rá xi'tsc'öji. 17 Mizhocjimi o juajnü c'o ín mboxatitaji nutscöji rí menzumüji a Israel, o tsjapüji o̱ nte. 'Ma mi cãrã anguezeji a ma a Egipto, Mizhocjimi o intsjimi anguezeji, nguec'ua va ngãrãji na puncjü. Nuc'ua o pjongüji libre cjanu o möji c'ua, na ngue me na zëzhi angueze. 18 O mezhe c'ua cuarenta cjë mi pjörü Mizhocjimi anguezeji 'ma mi nzhodüji cja c'e majyadü. Zö mi cjaji c'o na s'o, pero Mizhocjimi mi pësp'iji paciencia anguezeji. 19 Mizhocjimi o chjotü c'o siete raza c'o mi cãrã a Canaán. Cjanu o unü a Canaán c'o ín mboxatitagöji o tsjapü o̱ cjaji. 20 O mezhe cuatro ciento cincuenta cjë va 'ñeme Mizhocjimi c'o mi cja juesi cja c'o nte, hasta e Samuel c'ü mi bëpja juesi, c'ü xo mi profeta. 21 O mezhe c'ua, c'o ín mboxatitaji o dyötüji Mizhocjimi ro 'ñeme 'naja anguezeji c'ü ro tsja rey. O 'ñeme c'ua e Saúl c'ü mi t'i cja e Cis, 'ñe mi mboxbëche cja e Benjamín. O mezhe cuarenta cjë c'ü mi rey, mi manda cja c'o ín mboxatitaji. 22 Nuc'ua Mizhocjimi dya cja jyëzi xe ro manda e Saúl; o 'ñeme c'ua e David o tsja rey. O mama Mizhocjimi: “E David c'ü nu t'i e Isaí, me rí mäpägö c'ü; rí janda ätcägö c'ü. Ra tsja ja c'o nzi rgá negö”, eñe Mizhocjimi. 23 O mama Mizhocjimi c'ü ro 'ñeme 'na c'o o̱ mboxbëche e David ro 'ñe 'ñevguegöji libre nutscöji rí menzumüji a Israel. Ya tsja Mizhocjimi ja c'o nzi va mama, o ndäjä 'naja c'ü o ẽ 'ñevgueji libre cja c'o na s'o c'o rí cjaji. Nuc'ü, ngueje e Jesús. 24 Ante c'ü ro zopjü e Jesús c'o nte, e Juan ya mi pëpi Mizhocjimi. Mi zopjü c'o ín menzumügöji mi xipjiji ro jyëziji c'o na s'o, ro nzhogü o̱ mü'büji cja Mizhocjimi. 25 E Juan, 'ma ya mi ngue ro nguarü c'ü mi pëpi Mizhocjimi, o xipji c'ua c'o nte: “I̱ṉ pëzhgueji nguetscö c'ü o mama Mizhocjimi ra ẽ 'ñempc'eji libre, pero dya nguetscö; ngue c'ü cja va ẽjẽ. Bübü o mbëpji c'o xäpcä o̱ mbäcua c'ü nu lamu ga mbös'ü. Nutscö, dya pje pjëtscö rá pjösc'ö a cjanu c'ü cja va ẽjẽ. Na ngue angueze me na nojo na puncjü; nutscö, dya pje ni muvizügö”, eñe e Juan.
26 O sido o ña e Pablo o mama:
―Rí zo'c'öji nu'tsc'eji ín menzumüts'ügöji a Israel, o̱ mboxbëchezüji e Abraham. Xo rí zo'c'öji nu'tsc'eji dya i̱ṉ menzumüji a Israel pero i̱ṉ sũji Mizhocjimi. Mizhocjimi ne c'ü rí pãrãgueji ja rgá sö rí salvagueji i̱ṉ texeji. 27 'Ma mü o ẽjẽ e Jesús, c'o ndamböcjimi 'ñe c'o 'ñaja c'o pje mi pjëzhi, dya mi pãrãji cjo vi 'ñeje cja Mizhocjimi. Ni xo ri ngue c'o 'ñaja nte a Jerusalén dya xo mi pãrãji. Dya unüji ngüenda cjo ya vi zädä o̱ jña Mizhocjimi c'o vi dyopjü c'o profeta, maco chjüma'ma xabaro mi xörüji o̱ jña Mizhocjimi. C'o profeta o mamaji c'ü mi jyodü ro ndũ e Jesús. Nguec'ua va zädä c'o vi dyopjü c'o profeta. 28 Zö dya chö'tp'üji c'ü vi tsja na s'o c'ü rví ndũ, pero o dyötüji e Pilato c'ü ro manda ro mbö't'üji c'ü. 29 Nguec'ua va zädä texe c'o mi t'opjü cja o̱ jña Mizhocjimi ja rvá tsjapüji e Jesús. Nuc'ua, bübü c'o o ma ts'üpcü o̱ cuerpo cja c'e ngronsi, cjanu o ma ngöt'üji cja 'na cueva. 30 Zö ya vi ndũ e Jesús, pero Mizhocjimi o tsjapü o te'e o bübütjo na yeje. 31 O mezhe c'ua ja nzi c'ü o jñetse e Jesús, o jñanda na puncjü o nte c'ü ya vi te. C'o o jñanda, ngue c'o mi nzhodüji e Jesús ante c'ü ro mbö't'üji. Mi nzhodüji ndeze 'ma o mbürü o zopjü c'o nte a Galilea, hasta o zät'ä a Jerusalén. Nguec'ua zopjüji yo nte, xipjiji o te e Jesús.
32-33 ’Rí xi'tsc'öbe c'ü rgui mäcjeji. Nu c'e jña c'ü o xipji Mizhocjimi c'o ín mboxatitagöji, ya zädä yo cjë yo rí cãrãgöji nutscöji o̱ mboxbëchezüji c'o. O tsjapü o te e Jesús ja c'o nzi ga t'opjü cja Salmo dos. Je mama a cjava c'e Salmo: “Ixi ngue'tsc'e ín Ch'itsc'ö. Ne pa dya, ró jizhi que nu'tsc'e ín Ch'itsc'ö”, eñe Mizhocjimi. 34 Mizhocjimi xo mama: “Rá intsjimits'ü ja c'o nzi rvá xipjigö e David.” C'ü vi mama a cjanu Mizhocjimi, ngue c'ü ro tsjapü ro te e Jesús, c'ü dya ro dya'a o̱ cuerpo. 35 Nguec'ua mama a cjava c'ü 'na Salmo: “Rí pãrãgö c'ü dya rí jyëzi ra dya'a ín cuerpogö. Na ngue i̱ juancügö”, eñe. 36 E David o tsja rey cja c'o o̱ menzumüji c'o mi ngue ín mboxatitagöji; o tsja ja c'o nzi va mama Mizhocjimi. Pero 'ma o ndũ, o dyögüji a lado nu ja ya vi dyögüji c'o ín mboxatitaji. Cjanu o dya'a o̱ cuerpo. 37 Pero 'ma mü o ndũ e Jesús, Mizhocjimi o tsjapü o te, dya go dya'a o̱ cuerpo. 38 Nguec'ua rí xi'tsc'öji nu'tsc'eji ín menzumüts'ügöji, ngueje e Jesús c'ü ra perdonaots'üji in nzhubüji c'o i̱ṉ tũji. 39 C'o o̱ ley Mizhocjimi c'o o dyopjü e Moisés, dya ra 'ñempc'eji libre cja c'o na s'o. Pero 'ma rí 'ñench'e in mü'büji e Jesucristo, ra 'ñempc'eji libre texe cja c'o na s'o. 40 Pjötpüji na puncjü ngüenda. Na ngue 'ma dya rí 'ñench'e in mü'büji e Jesucristo, ra zädä 'ma rí sufregueji ja c'o nzi va dyopjü c'o profeta. Je dyopjüji a cjava:
41 Nu'tsc'eji i̱ṉ cjacüji burla. Pero jñant'maji, rá cjagö c'o me na nojo, c'ü dya rí creoji zö cjó ra xi'ts'iji.
Y rí mangueji: “¿Ja rgá sö ra zädä yo?”
Pero rí chũji, eñe Mizhocjimi.
42 Nuc'ua e Pablo 'ñe c'o mi dyoji, cjanu o mbedyeji c'ua cja c 'e nintsjimi. C'o nte me go mamaji c'ua:
―Tsjacüjme favor rí 'ñejui ra chjün, rí ẽ yepe rí xitscöjme yo i̱ xitsijme dya.
43 'Ma mü o nguarü c'e culto, na puncjü c'o mi menzumü a Israel c'o o ndeñe co e Pablo 'ñe e Bernabé. Xo 'ñe c'o dya mi menzumü a Israel pero mi ma't'üji Mizhocjimi, anguezeji xo na puncjü c'o o ndeñe co e Pablo 'ñe e Bernabé. Nuc'ua e Pablo 'ñe e Bernabé o zopjüvi c'ua anguezeji o xipjiji:
―Nu'tsc'eji rí sido rí dyätpäji o̱ jña e Jesucristo. Ngueje c'ü o ndäjä Mizhocjimi o ẽ mböxcüji.
44 Nuc'ua c'ü na ye nu xabaro, o ẽ c'ua texe c'o mi cãrã c'e jñiñi o ẽ dyäräji o̱ jña Mizhocjimi. 45 C'o mi menzumü a Israel, 'ma mü o jñandaji xo vi jmurü na puncjü o nte c'o dya mi menzumü a Israel, o sjëyaji c'ua na puncjü. O zadüji e Pablo o mamaji c'ü dya ma cjuana c'ü mi mama. 46 Dya zũ e Pablo 'ñe e Bernabé, o mamavi:
―Nu'tsc'eji rí menzumügöji a Israel, ngue'tsc'eji ot'ü ró xi'tsc'öbe o̱ jña Mizhocjimi. Pero dya i̱ ñeji. Nguec'ua, zö Mizhocjimi ne ra 'ñempc'eji libre cja c'o na s'o, pero dya sö. Na ngue dya i̱ṉ creoji c'ü xi'ts'iji. Nguec'ua dya cja rá zo'c'öbe; rá zopjübe c'o dya ngue ín menzumügöji. 47 Ngue c'ü o xitsibe Mizhocjimi. O mama a cjava:
Ró juan'c'ü rí zopjü yo nte yo dya menzumü a Israel yo cãrã texe cja ne xoñijõmü,
ngue c'ua ra salvaji ra bübü ín jya's'ügö cja o̱ mü'büji, eñe Mizhocjimi.
A cjanu va mama e Pablo.
48 C'o dya mi menzumü a Israel, 'ma mü o dyäräji c'o jña c'o o mama e Pablo, me go mäji o mamaji c'ü me na jo o jña Mizhocjimi. Bübü c'o o ' ñench'e o̱ mü'bü e Jesús. Nguec'ua o bübütjoji co Mizhocjimi. Nuc'o, ngue c'o ya vi juajnü Mizhocjimi. 49 Nuc'ua o̱ jña e Jesucristo c'ín Jmugöji, o mamaji texe c'o jñiñi cja c'e estado. 50 Nuc'ua c'o mi menzumü a Israel, o dyü't'üji c'o ndixũ c'o pje mi pjëzhi cja c'e jñiñi c'o mi ma't'ü Mizhocjimi. Xo dyü't'üji c'o bëzo c'o pje mi pjëzhi. Nguec'ua o nuji na ü e Pablo 'ñe e Bernabé, cjanu o pjongüji nu. 51 Nuc'ua e Pablo 'ñe e Bernabé 'ma mü o mbedyevi nu, cjanu o jyä'bävi c'ua o jõmü c'o mi jäs'ä cja o̱ mbäcuavi, ngue c'ua ro mbãrã c'o mi menzumü nu, c'ü vi tsjaji c'o na s'o, dya recibidoji anguezevi. Cjanu o mëvi cja c'e jñiñi a Iconio. 52 C'o mi cãrã a Antioquía c'o vi 'ñench'e o̱ mü'bü e Jesucristo, zö mi nuji na ü c'o, pero o̱ Espíritu Mizhocjimi me go 'ñünbü o̱ mü'büji o tsjapüji me go mäji.