13
Bãrãnábã kí tị pẽjó Sáwụ̃lọ̃ be rĩ
1 ꞌBá Yẹ́sụ̃ ãꞌị̃lépi rá Ãnị̃tị́yọ́kị̃ gá rĩ kí agá ꞌdãá, nãbịya ãzí kí ándrá ímbáꞌbá ãzí kí abe cí. ꞌDĩ kí ándrá Bãrãnábã ꞌi, Sị̃mọ́nị̃ (umvelé ꞌbá ịnị rú rĩ ꞌi), Lụ̃kị́yã Kụ̃rẹ́nị̃ gá rĩ ꞌi, Mãnãyẹ́nị̃ ándrá ãnzị̃nĩrĩŋã zolépi Hẽródẽ Ãnị̃tị́pã be rĩ ꞌi ãzíla Sáwụ̃lọ̃ ꞌi. 2 Ĩꞌbaní Ãdróŋá ị̃nzị̃ agá ãko ãzí naŋâ kóru, ꞌdĩ gá ꞌdâ, Úríndí Ãlá rĩ jọ ĩꞌbaní, “Ĩpẽ mání Sáwụ̃lọ̃ kí Bãrãnábã be bụ́lụ́ gá, kî sĩ ãzị́ mání kí umvejó rĩ nga.” 3 Kí mụ Ãdróŋá zịlé íná naŋâ kóru ꞌbo, tị̃ kí drị́ Bãrãnábã kí drị̃ gá Sáwụ̃lọ̃ be, ꞌdĩ ꞌbã vúlé gá pẽ kí dó kí tị rá.
Bãrãnábã ꞌbaní adrujó Sáwụ̃lọ̃ be Kũpórõ gá rĩ
4 Úríndí Ãlá rĩ ꞌbã kí tị pẽjó nĩ rĩ sĩ, Bãrãnábã kí Sáwụ̃lọ̃ be mụ kí Sẽlẽwúkĩyã gá ãzíla mụ kí mẹ́lị̃ sĩ ãngũ ị̃yị́ ꞌbã celé trộkị́lịrị umvelé Kũpórõ rĩ gá. 5 ꞌDụ kí ándrá Yõhánã Mãrákõ ꞌbá kí ãzã kolé ãzị́ sĩ rĩ ĩndĩ. Kí mụ acálé Sãlãmị́sị̃ gá ꞌdãá ꞌbo, imbá kí ị́jọ́ Ãdróŋá drị̂ ãngũ ꞌbá Yãhụ́dị̃ rú rĩ ꞌbã ĩꞌdi ị̃nzị̃jó rĩ kí agá, ãzíla ímbátáŋá imbájó rĩ agá ꞌdãá.
6 Ĩꞌbaní acị́ agá ãngũ ru lịlépi ị̃yị́ agá rĩ gá ꞌdãá, ca kí Páfõsĩ gá, ịsụ́ kí nábị̃ ĩnzõ rú ãndrị́kẹ ndrịlépi umvelé Bãrã-Yẹ́sụ̃ ꞌi ꞌbá Yãhụ́dị̃ rú, ru ꞌbãlépi ị́jọ́ Ãdróŋá drị̂ ũlũlépi ĩnzõ sĩ la. 7 Ĩꞌdi ándrá wọ̃rị́ Sẹ̃rẹ̃gị́yọ̃ Páwụ̃lọ̃ ãmbógó ãngũ ị̃yị́ ꞌbã celé trộkị́lịrị rĩ drị̂ ꞌi, vâ ãmbógó ãzí úŋmĩ trũ íni la, pẽ ꞌbá tị mụlé Bãrãnábã kí umvelé Sáwụ̃lọ̃ be ĩꞌdi drị̃lẹ́ gâ sĩ ị́jọ́ Ãdróŋá drị̂ arejó. 8 Wó Ĩlĩmásĩ (ꞌdĩ rụ́ ĩꞌdidrị́ Gị̃rị́kị̃ tị sĩ ífí la ꞌbá ãndrị́kẹ ndrịlépi rĩ ꞌi) ga ãgátã ĩꞌba abe, ụ̃ꞌbị̃ ásị́ pírí sĩ lẽjó ãmbógô ásị́ ujajó ãꞌị̃táŋá Yẹ́sụ̃ ãꞌị̃jó rĩ agá rĩ sĩ rá. 9 ꞌBo Sáwụ̃lọ̃ umvelé Páwụ̃lọ̃ ꞌi rĩ agá Úríndí Ãlá rĩ ga tré, ndre Ĩlĩmásĩ tõtõ. 10 Ãzíla jọ, “Mi ngọ́tị́ŋá Sĩtánĩ ãni ãzíla mẹ́rọ́ꞌbá ị́jọ́ pírí múké rĩ drị́ gá rĩ ꞌi, ími ꞌa ga tré ĩnzõ sĩ ãzíla úlétáŋá ũnzíríkãnã Sĩtánĩ drị̂ sĩ. Ãzíla mi vâ ị́jọ́ Ãdróŋá drị́ ãndá ꞌdĩ kí lẽ ujalé ĩnzõ rú! 11 Úpí Ãdróŋá ꞌa ve dó míní ꞌbo, ími mịfị́ la mụ ãzụ̃lé cí, índre ãngũ ule ị̃tụ́ ꞌbã jilé rĩ ku cajó áyi ãzí agá.”
Cọtị Ĩlĩmásĩ mịfị́ gá áŋmí agá cí, mịfị́ mụ́gụ́ ru, iꞌdó dó ị̃bãrị̃lé ꞌbá ãzí ꞌbã rụ rụ̂ sĩ ĩꞌdidrị́ sĩ ĩꞌdi drị̃ cejó íni. 12 Ãmbógó la mụ ị́jọ́ ru idélépi ꞌdĩ kí ndrelé ꞌbo, ãꞌị̃ dó rá, ãꞌdusĩku acá ụ̃sụ̃táŋá sĩ ị́jọ́ imbálé Ãdróŋá drị̃ gá rĩ sĩ.
Páwụ̃lọ̃ ũlũ ị́jọ́ táwụ̃nị̃ Ãnị̃tị́yọ́kị̃ gá ꞌdĩ ãngũ Pị̃sị́dị̃yã gá
13 Iꞌdójó Páfõsĩ gá ꞌdãá, Páwụ̃lọ̃ kí ꞌbá acị́lépi ĩꞌdi abe ꞌdĩ kî trũ mụ kí táwụ̃nị̃ Pẹ̃rị́gã drị̂ agá ꞌdĩ ãngũ Pãmũfílĩyã drị̂ gá. ꞌDãá Yõhánã Mãrákõ aꞌbe kí gõjó vúlé Yẹ̃rụ́sãlẹ́mụ̃ gá. 14 Iꞌdójó Pẹ̃rị́gã gá, Páwụ̃lọ̃ mụ kí Bãrãnábã be táwụ̃nị̃ Ãnị̃tị́yọ́kị̃ ãngũ Pị̃sị́dị̃yã drị́ rĩ gá. Ãzíla Sãbátũ sĩ, mụ kí ãngũ Ãdróŋá ị̃nzị̃jó rĩ gá, ri kí gá ꞌdãá vụ̃rụ́. 15 Ị́jọ́ Mụ́sã ꞌbã sĩlé ãzíla nãbịya ꞌbã kî sĩlé Ãdróŋá drị́ ꞌdĩ kí ꞌbã ãzí lã agá ꞌbo ꞌdĩ gá ꞌdâ, ãmbogo ãngũ Ãdróŋá ị̃nzị̃jó rĩ drị̂ jọ kí Bãrãnábã ꞌbaní Páwụ̃lọ̃ be, “Ãmã ádrị́pịka, ãma aꞌị́ ĩmi ꞌi ị́jọ́ jọjó ꞌbá ꞌbaní, ị́jọ́ ãzí drĩ adru ĩmi ásị́ ga ꞌdâ ꞌbá kí ásị́ ũŋmĩjó cí rĩ gá.”
16 Páwụ̃lọ̃ nga pá tulé ụrụgá, atrị ꞌbá kí drị̃ drị́ sĩ, jọ, “Ĩmi ꞌbá Ịsịrayị́lị̃ rú ꞌdĩ ãzíla ꞌbá Yãhụ́dị̃ rú ku Ãdróŋá ị̃nzị̃lépi ꞌdĩ, ĩmi are ị́jọ́ áma tị gá! 17 Ãdróŋá ꞌbá Ịsịrayị́lị̃ ꞌbadrị́ gá rĩ pẽ ãmã áyị́pịka kí, wi ándrá ĩꞌbaní sụ̃sụ́ sĩ acájó sụ́rụ́ ũkpó la rú, ãzíla sĩ adrujó málĩ trũ, kí uꞌájó ãngũ Mị̃sị́rị̃ gá rĩ sĩ. Anzé kí angájó sụ́rụ́ Mị̃sị́rị̃ drị̂ agá ũkpõ ĩꞌdidrị̂ sĩ, 18 ta vâ ídri ĩꞌbadrị́ ũnzíkãnã rĩ ãngũ kõtórõ rú ị̃yị́ kóru ꞌdã agá ílí kãlị́ sụ. 19 ꞌDị ãꞌdị́ sụ́rụ́ ázị̂rị̃ Kãnánĩ gá ꞌdãá rĩ kí abe ndẽ kí rá, uja dó ãngũ ĩꞌbadrị́ ꞌdã fẽlé ꞌbá ĩꞌdidrị́ Ịsịrayị́lị̃ rú ꞌdĩ ꞌbaní (ãko ĩꞌba ãni la rú). 20 Ị́jọ́ ꞌdĩ ꞌdụ kí ãni rú ílí túrú sụ kãlị́ tõwú.
“ꞌDĩ ꞌbã ũngúkú gá, Ãdróŋá inga ĩꞌbaní ꞌbá ị́jọ́ lịlépi * rĩ kí ãlu-ãlu kpere ụ́ꞌdụ́ nábị̃ Sámụ̃wẹ̃lị̃ drị́ rĩ gá. 21 Wó ꞌbá lẽ kí úpí, Ãdróŋá fẽ dó ĩꞌbaní úpí Sáwụ̃lọ̃ Kị́sị̃ ngọ́pị ꞌi angájó sụ́rụ́ Bénzãmĩnĩ drị̂ agá, na ũpĩ ílí kãlị́ sụ̃. 22 Ãdróŋá la mụ Sáwụ̃lọ̃ nzelé ũpĩ gá rĩ sĩ ꞌbo, ꞌbã dó Dãwụ́dị̃ adrujó ĩꞌbã úpí ru. ꞌDĩ ị́jọ́ Ãdróŋá ꞌbã jọlé ĩꞌdi drị̃ gá rĩ ꞌi, ‘Má ịsụ́ Dãwụ́dị̃ Yésẽ ngọ́pị ꞌi ꞌbá áma ásị́ ꞌbã lẽlé rá rĩ rú, ĩꞌdi ị́jọ́ pírí mâ lẽlé ꞌba idé kí rá rĩ kí idé rá.’
23 “Ágọ́bị́ ꞌdĩ ꞌbã drị̃lẹ́ kí agá Ãdróŋá ãpẽ ꞌBá ꞌbá Palépi Yẹ́sụ̃ ꞌi sụ́rụ́ Ịsịrayị́lị̃ drị́ rĩ ꞌbaní ándrá ĩꞌdi ꞌbã azịlé rĩ ꞌbã áni. 24 Yẹ́sụ̃ iꞌdó drĩ ãzị́ ku rú, Yõhánã ũlũ ị́jọ́ ásị́ ujajó rĩ ꞌbá pírí Ịsịrayị́lị̃ gá ꞌdĩ ꞌbaní, ãzíla ꞌbá pírí ꞌbã ịsụ́ kî sĩ bãbụ̃tị́zị̃ sĩ ị́jọ́ ũnzí aꞌbejó. 25 Yõhánã de dó ị́jọ́ ũlũ agá, zị dó ꞌbá kí, ‘Ĩmi ũrã ma ãꞌdi ꞌi yã? Má adru Kúrísĩtõ ĩminí tẽlé rĩ ꞌi ku. Ĩmi are! Ĩꞌdi amụ́ áma vúlé gá ꞌdĩ, ndẽ ma ãmbõgõ sĩ rá, má icó dó sĩ ŋĩlâ ĩꞌdi pá gá rĩ trũlé ku wó ma vâ ũkpó kóru adrujó ĩꞌdi ꞌbã ãtíꞌbó ru.’
26 “ꞌBá mádrị́ Ịsịrayị́lị̃ rú drị̃lẹ́ Ịbụrahị́mụ̃ drị́ ꞌdĩ, ãzíla ꞌbá Yãhụ́dị̃ rú ku Ãdróŋá ị̃nzị̃lépi ꞌdĩ, ị́jọ́ patáŋá drị́ ꞌdĩ Ãdróŋá ãpẽ bãsĩ tị la ãmaní. 27 ꞌBá uꞌálépi Yẹ̃rụ́sãlẹ́mụ̃ gá ꞌdã kí ꞌbá drị̃lẹ́ ru ĩꞌbadrị́ rĩ kí abe, nị̃ kí Yẹ́sụ̃ ꞌi ku. Nị̃ kí vâ ị́jọ́ nãbịya ꞌbã kî sĩlé lãlé Sãbátũ ãlu-ãlu sĩ rĩ ꞌbã ífí ku. Wó tí ị́jọ́ nãbịya ꞌbã kî sĩlé rĩ idé ru ĩꞌdi kẹ̃jị́ gá ĩꞌbã kí Yẹ́sụ̃ drị̃ gá ị́jọ́ lịjó ĩꞌdi ꞌdịjó rĩ sĩ. 28 Ĩꞌbã kí táni ị́jọ́ ịsụ́jó ĩꞌdi ụrụꞌbá gá ĩꞌdi ꞌdịjó rá ku tí, ũŋmĩ kí Pĩlátõ sĩ ĩꞌdi ꞌdịjó siri. 29 Kí dó mụ ị́jọ́ sĩlé ĩꞌdi drị̃ gá bụ́kụ̃ agá ꞌdĩ kí idélé pírí ꞌbo, ãtrũ kí ĩꞌdi mũsãláꞌbã sị́ gá rĩ sĩ mụlé ị̃sị̃lé ꞌbụ́ gá. 30 Wó Ãdróŋá inga ĩꞌdi ídri rú ꞌbá drãlépi rá rĩ kí drĩdríŋĩ gá rá. 31 Ụ́ꞌdụ́ wẽwẽ rú agá ri ru iꞌdalé ꞌbá ándrá amụ́lépi ĩꞌdi trũ angájó Gãlị́lị̃ gá mụjó Yẹ̃rụ́sãlẹ́mụ̃ gá ꞌdĩ ꞌbanî. Kí dó ꞌbá ị́jọ́ ĩꞌdidrị̂ vú nzelépi ꞌbá ãmadrị́ Ịsịrayị́lị̃ rú rĩ ꞌbaní rĩ kî.
32 “Wó ãma ĩminí ị́jọ́ mgbã Yẹ́sụ̃ drị́ gá ãlá rĩ vú nze, ándrá Ãdróŋá ꞌbã azịlé ãmã áyị́pịka ꞌbanî rĩ ꞌi. 33 Ãma tá gápi anzị ĩꞌbadrị̂ rú ꞌdĩ, Ãdróŋá nga ãmaní ãzị́ ĩꞌdi ꞌbã Yẹ́sụ̃ ingajó ídri rú drã agá rĩ sĩ cécé sĩlé Zãbụ́rị̃ cápĩtã ị̃rị̃ rĩ agá ꞌdãá rĩ áni:
“ ‘Mi mâ Ngọ́pị ꞌi,
ãndrũ má acá mî Átẹ́pị rú.’ ✡
34 Ãzíla ꞌdĩ dó ị́jọ́ Ãdróŋá ꞌbã jọlé Yẹ́sụ̃ drị̃ gá ĩꞌdi ꞌbã ĩꞌdi ingajó ídri drã agá rĩ sĩ, icó ŋmalé ị̃nádrị̃ agâlé ku rĩ ꞌi:
‘Ma mụ ĩminí ị́jọ́ ũniyambamba ãzíla ãlá mání azịlé Dãwụ́dị̃ ní rĩ kí fẽlé.’ ✡
35 Úsĩ vâ ĩꞌdi Zãbụ́rị̃ ãzí rĩ agá:
‘Mí icó ꞌbá mí ãni ãlá rĩ aꞌbelé ŋmalé ꞌbụ́ gâlé ku.’ ✡
36 “Dãwụ́dị̃ ꞌbã ãzị́ Ãdróŋá drị̂ ꞌbã ngaŋá dejó sáwã ĩꞌdidrị̂ agá ꞌbo rĩ sĩ, drã dó rá, ị̂sị̃ ĩꞌdi áyị́pịka abe, ãzíla ãvũ la ŋma ị̃nádrị̃ agá rá. 37 Wó ị́jọ́ ꞌdĩ idé ru ꞌbá Ãdróŋá ꞌbã ingalé ídri drã agá rá rĩ rụ́ gẹ̃rị̃ sĩ ku.
38 “ꞌDĩ sĩ, má ádrị́pịka, álẽ lũlé la ĩminí, Yẹ́sụ̃ sĩ izatáŋá ĩmidrị̂ kí ru trũ rá. 39 Ãzíla ꞌbá Yẹ́sụ̃ ãꞌị̃lépi rá ꞌdĩ kí ꞌbã ị́jọ́ ũnzí pírí kí ru trũ Yẹ́sụ̃ rụ̂ sĩ rá ándrá ru icólépi trũlé ku ãzị́táŋá Mụ́sã drị̂ sĩ rĩ kî. 40 Ị̃nzị̃ mịfị́ ndrejó la ị́jọ́ ándrá nãbịya ꞌbã kí jọlé rĩ ꞌbã idé ru ĩmi abe ku benĩ:
41 “ ‘Ĩmi are, ĩmi ꞌbá idemará ru ị́jọ́ idélépi ãfó sĩ ꞌdĩ!
Ĩmi idé ụ̃rị̃ sĩ, ĩmi mụ ũdrãlé rá!
Ị́jọ́ mání idélé ãndrũ ꞌdĩ, ĩꞌdi ị́jọ́ ãzí ĩminí mụlé ãꞌị̃lé ku íni la,
átã ꞌbá ãzí drĩ táni ĩminí lũ la rá tí.’✡”
42 Páwụ̃lọ̃ ꞌbaní ãngũ Ãdróŋá ị̃nzị̃jó rĩ aꞌbe agá Bãrãnábã be ꞌdĩ ga ꞌdâ, ꞌbá aꞌị́ kí kí ãgõjó ị́jọ́ ꞌdã ꞌbã áni rĩ kí jọjó Sãbátũ ãzí amụ́lépi rĩ sĩ ị̃dị́. 43 ꞌBá ru tralépi ãngũ ꞌdã gá ꞌdãá ꞌdĩ kí mụ irélé ꞌbo, ꞌbá Yãhụ́dị̃ rú wẽwẽ rú ãzíla ꞌbá Yãhụ́dị̃ rú ku ãrútáŋá ru, ru ujalépi Yãhụ́dị̃ rú ꞌdĩ abe, bĩ kí Páwụ̃lọ̃ kí vú Bãrãnábã be. Ímbáꞌbá ị̃rị̃ ꞌdĩ jọ kí ĩꞌbaní ị́jọ́ sĩ kí ásị́ imbájó sĩ adrujó ásị́ ị̃gbẹ̃ Ãdróŋá drị̂ agá.
44 Sãbátũ ãzí rĩ sĩ, ãni rú la ꞌbá pírí táwụ̃nị̃ agá ꞌdãá ꞌdĩ, amụ́ kí ị́jọ́ Úpí Ãdróŋá drị̂ arelé. 45 ꞌBá Yãhụ́dị̃ rú rĩ kí mụ ꞌbá ru tralépi wẽwẽ rú rĩ kí ndrelé ꞌbo, ãjã fi kí ásị́ gá cí. Ri kí ãgátã galé ị́jọ́ Páwụ̃lọ̃ ꞌbã jọlé rĩ kí drị̃ gá ĩꞌdi uꞌdáŋâ trũ ĩndĩ.
46 Wó Páwụ̃lọ̃ kí Bãrãnábã be iꞌdó kî dó bãsĩ vâ ị́jọ́ jọlé ụ́ꞌdụ́kọ́ ụrụgá sĩ ụ̃rị̃ kóru jọ kí, “Ĩꞌdi ãndá-ãndá ru ị́jọ́ Ãdróŋá drị́ rĩ ũlũjó ĩminí drị̃drị̃. Wó ĩlẽ dó ku, ãzíla ĩlị dó ĩmi ídri ukólépi ku rĩ agá ãmvé ꞌbo, ãma dó ĩmi aꞌbe rá, ãma ãma uja ị́jọ́ jọlé ꞌbá Yãhụ́dị̃ rú ku rĩ ꞌbanî. 47 Úpí fẽ ãmaní ãzị́táŋá íni:
“ ‘Áꞌbã ĩmi dị̃lé ãcí ru ꞌbá Yãhụ́dị̃ ru ku ꞌdĩ ꞌbanî,
ala gá ꞌbá pírí ụ̃nọ́kụ́ drị̃ gá ꞌdâ rĩ ꞌbã ịsụ́ kí rú sĩ patáŋá ĩndĩ íni.’✡”
48 ꞌBá Yãhụ́dị̃ rú ku ꞌdĩ kí mụ ị́jọ́ ꞌdĩ arelé ꞌbo, uꞌá kí ãyĩkõ sĩ ãzíla ịcụ́ kí Úpî rụ́, ꞌbá ũpẽlé ídri ukólépi ku rĩ gá rĩ acá kí ꞌbá ị́jọ́ úpí drị́ ꞌdĩ ãꞌị̃lépi rá rĩ kî rú. 49 Ị́jọ́ Úpí drị́ gá rĩ iré ru ãngũ ꞌdã agá ꞌdãá pírí. 50 Wó ꞌbá Yãhụ́dị̃ rú ꞌdĩ mụ kí ãgọbị drị̃lẹ́ ru ãzíla ũkú ãmbogo-ãmbogo Ãdróŋâ ị̃nzị̃lépi ꞌdĩ kí bị́lẹ́ usúlé sĩ Páwụ̃lọ̃ kí ngụ̃jó Bãrãnábã be ũnzí. Iꞌdó kí Páwụ̃lọ̃ ꞌbaní ũcõgõ fẽlé Bãrãnábã be, dro kí dó kí ãngũ ĩꞌbadrị́ ꞌdã agá rĩ sĩ rá. 51 ꞌBá ꞌdĩ ụtụ́ kí pụ́trụ́ kí pá gá rĩ kí ꞌbá Yãhụ́dị̃ rú ꞌdĩ kí drị̃lẹ́ gá ꞌdãá, mụ kí dó Ĩkónĩyãmũ gá. 52 ꞌBá Yẹ́sụ̃ ãꞌị̃lépi rá angájó Ãnị̃tị́yọ́kị̃ gá rĩ ga kí ãyĩkõ sĩ ãzíla Úríndí Ãlá rĩ sĩ tré.
* 13:20 ꞌBá ị́jọ́ lịlépi ꞌdĩ kí ándrá ꞌbá Ãdróŋá ꞌbã ingalé ãlu-ãlu ꞌbá Ịsịrayị́lị̃ gá ꞌdĩ kí upajó ĩꞌbã mẹ́rọ́ꞌbá kí drị́ gá rĩ sĩ rĩ kî. Ílã bụ́kụ̃ ꞌbá ị́jọ́ lịlépi ꞌdĩ ꞌbadrị̂. ✡ 13:33 Zãbụ́rị̃ 2:7 ✡ 13:34 Ĩsáyã 55:3 ✡ 13:35 Zãbụ́rị̃ 16:10 ✡ 13:41 Hãbãkụ́kị̃ 1:5, 6-11 ✡ 13:47 Ĩsáyã 49:6