28
Nai pulu Malta
1 Ai basa nggai losa maꞌdalai no soꞌdak, bei fo ai bubuluk mae pulu Malta ndindia. 2 Nusak ndia isi nala, ala soluk ai no malole. Huu hambu uda ma manilik ana seli, de ala tao haꞌi inahuuk nai tasi bifi ndia, de loke ai fo ai miu dala haꞌi. 3 Paulus boe oo neu hehele ai, fo taon neu haꞌi. Tehuu leꞌdoeik ana ndae ai la leu haꞌi lain, te kaꞌda nggengge neuk, mengge kalasok esa ana pula mai, huu taa nakatataka haꞌi matoꞌbin. Boe ma mengge ndia ana kiki nakadita londa-londa neu Paulus liman.
4 Ledoeik ndia, hataholi Malta lita mengge kalasok ndia, nakadita londa-londa neu Paulus liman, boe ma lakokola esa no esa lae, “Hataholi ia neu ko makanisak ia. Mae ana nakamboꞌik neme tasi manggalauk mai, tehuu memak ndia uan ndia. Huu ndia, de tana bisa nasoꞌda so! Te see ana tao manggalauk na, ana ketu-kolu ndia buna-boan.” 5-6 Hataholi la sila ala duduꞌa lae, neu ko baꞌianak bali, te Paulus liman ana mbae, de kaꞌda nggengge neuk te maten.
Tehuu Paulus ana mbilu heni mengge ndia, neni haꞌi dale neu. Ma taa nameꞌda heꞌdis fa boe. Boe ma hataholi la sila lahani-lahani dodoo ana, te Paulus taa hata-hata. Boe ma ala duduꞌa lae, “Naafo ndia nitu lalais ia bou!”
7 Taa dook neme mamanak ndia mai, hambu gubenor uma nala ma daen loan ana seli. Gubenor ndia, naꞌden Publius. Ana mai soluk ai neme tasi bifi, boe ma noke ai miu leo tataak nai ndia uman. Ana ono-lau ai faik telu nai ndia.
8 Faik ndia, gubenor ama bonggin ana sumai, ma ana sali taa hahae. Boe ma Paulus neu tilon nai ndia kaman. Basa boe ma Paulus ana tao liman neu hataholi kamaheꞌdik ndia, de ana hule-haladoi feen. Boe ma ana hai memak. 9 Ala lita gubenor aman ana hai so, boe ma hataholi kamaheꞌdik feꞌe kala leni Paulus mai. Loken ana fali sala, boe ma ana tao nahai sala.
Paulus asa saꞌe ofak laꞌo ela Malta fo leni Itali leu
10 Basa ndia, boe ma hataholi la latuꞌdu sila namemeꞌda makasin, de leni fee ai palasen noꞌun seli.
11 Ai leo mima Malta bulak telu, losa fai lii ma ani sanggu ana hahae. Faik ndia, hambu ofak esa neme Aleksandria mai, de ana see pulu ndia so, neu fai lii. Ofak ndia naꞌden, Kakana Kaduak,* huu hambu bua nana dokik nitu lalais kakana kaduak, nai ofak ndia langgan. Boe ma ai sangga saꞌe ofak ndia, de hataholi Malta la leni fai lepa-nggee, ma baloꞌa feꞌek fo ai paluun nai ofak lain.
12 Ai saꞌe ofak belekoe losa kota Sirakusa nai Sisilia. Ai see neu ndia faik telu. 13 Neme ndia mai ai tungga-tungga Sisilia tasin bifin, de ai losa kota Regium. Foꞌa mai, boe ma ani konas ana nafumbu nalan seli, de ai ofan ana dusi lai-lai. Binesan boe ma, ai losa kota namo esa, naꞌde Putioli. 14 Ai miu ndia, de ai konda laꞌo ela ofak. Boe ma ai miu sangga Yesus hataholi nala manai ndia kala. Ai matonggo mia sala, boe ma ala loke ai fo leo tataak mia sala. De ai leo sosodaina esa mima ndia. Basa ndia boe ma ai laꞌo eik makandoo mini Roma miu. 15 Faik fo Yesus hataholi nala manai Roma lamanene lae, ai mini ele miu, boe ma ala mai soluk ai nai dala lalaꞌdak. Luma ala hambu ai mima Pasa Apius. Feꞌe kala ala hambu ai mima mamanak esa, naꞌde Pasanggarahan Telu.† Faik fo Paulus nita sala, boe ma noke makasi noꞌuk neu Manetualain, de ndia dalen ana daꞌdi natea.
Paulus nai Roma
16 Losa Roma, [boe ma soldadu la ala tao hataholi bui la leni bui dale leu.]‡ Tehuu Paulus taa. Ala mboꞌin fo bole ana seꞌba uma esa. Nai ndia, ana leo no soldadu esa, fo nanea nakandoon. Dua sala liman bekeselik, nana mbaꞌa mangginggiik nenik tali besi.✡
17 Basa faik telu, boe ma Paulus noke lasi-lasi Yahudi manai ndia kala, fo ala mai latonggo loon. Faik fo lakabubua so, boe ma nafaꞌda sala nae, “Basa tolanoo nggalei! Au nai ia huu hataholi Yahudi la, ala humu lala au neme Yerusalem. Boe ma ala fee au uu mana palenda liman. Naa te au taa asala hata-hata esa boe! Au taa tao hata-hata fo laꞌban ita leo hehelin. Ma au taa laꞌban ita heti-heun, fo ita simbo sala leme ita bei-baꞌi nala mai so. 18 Mana palenda ana palisak au dedeꞌang ia neme ele so. Tehuu taa hambu au salang esa boe, fo nandaa huku mate. Huu ndia, de ala sangga mboꞌi heni au so. 19 Tehuu kaꞌda hataholi Yahudi la malangga nala ala timba heni mana palenda nakeketun, fo sangga mboꞌi heni au so, de nau do taa nau oo, au musi akahehenek uni mana palenda Roma husen mai. Au tao leondiak, tehuu au taa duduꞌa kalaak seluk, au leo heheling.✡ 20 Huu dedeꞌak ndia, de au akabubua tolanoo kala nai ia. Fo ela ita takokola aok dedeꞌa hatak, fo hataholi Yahudi la lahani-lahani kana: de ita basa nggata tamahena neu Manek ndia, fo Manetualain ana nau haituan mai, suek nasalaꞌe nala ita leo Israꞌel. Huu dedeꞌak ia, de ala mbaꞌa au nenik tali besi ia.”
21 Boe ma lataa lae, “Losa hatematak ia, ai beita simbo susulak esa neme Yudea mai, fo lafaꞌda tolanook dedeꞌan ia. Leondiak boe oo, tolanoo-tolanook mana maik leme ele mai, tala lafaꞌda hata-hata esa boe, laꞌeneu tolanoo Pau. 22 Tehuu ai hii mamanene hata fo tolanook namahelek ndia, huu ai mamanene suꞌdi nai bee, lae hataholi la ala timba heni hata fo partei salanik lanoli kala. Te teteꞌben na leobeek, na ai beita bubuluk. De tolanook mafaꞌda suꞌdik ai dei.”
23 Boe ma basa sala lala halak, de ala hele lala faik esa, fo ala sangga latonggo seluk. Losa fain ndia, boe ma hataholi noꞌun seli ala mai lakabubua leme Paulus uman. De ana mulai tui sala Manetualain palendan. Boe ma ana pake Baꞌi Musa susulan, ma Manetualain mana kokola nala susulan, fo sangga tao sala ala lamahele neu Yesus. Paulus ana kokolak neme fafain mai losa boꞌbok.
24 Leꞌdoeik fo lamanene basa Paulus kokolan, boe ma hambu luma lamahele te selu kala, na, taa. 25 Ala esa laꞌban esa, losa hambu luma ala sangga fali. Tehuu Paulus nae, “Memak ei natokan ia, nandaa no makahulun, Manetualain Dula Malalaon nafaꞌda Baꞌi Yesaya 26 nae,
‘O muu mafaꞌda leo ia, mae,
“Dei ei mambue mamanene makandondoo henin Au Kokolang,
tehuu ei taa malelak fa boe!
Ei mambue mita makandondoo henin hata fo Au taok,
tehuu ei taa mbali sana.”
27 Huu leo ia, dalen batu mamates.
Ndiꞌidoo nala, tala nau lamanene so bali!
Ma mata nala lakambomboke nisak!
Neme naa, fo boso boe ala lamanene bali;
Ma neme naa, fo mata nala, boso boe ala lita bali
Ma neme naa, fo dale nala mboke lakandoo henin.
Losa ala taa bubuluk dala fafalik, leni Au mai bali,
De talobee fo Au bisa tao alole sala bali?’ ”✡
28 Basa de Paulus ana nateꞌe kokolan nae, “De leo iak, tolanoo nggalei! Ei musi bubuluk mae, hatematak ia Manetualain boe oo, Ana mulai fee soꞌdak neu leo-leo fo taa Yahudi la so, huu sila boe oo ala nau lamanene Manetualain.” 29 [Paulus nateꞌe leondia, boe ma hataholi la sila ala fali. Tehuu duduꞌa nala taa hambu latonggo, huu ala latoka esa no esa.]§
30 Paulus ana leo nai ndia uma seseꞌban ndia losa teuk dua. Ana simbok no namahokok hataholi fo mana sangga latonggo loon.
31 No leondiak, ana hambu lelak fo ana tui sala Manetualain palendan, ma nanoli sala Lamatuak Yesus Dala Soꞌdan. Paulus ana kokolak manggaleꞌdok ma kambalanik, ma tana nakatotoꞌa hata-hata.
Ama Teofilus susuek. Au tutuing losa kaꞌda ia.
Makasi.
Neme au, Lukas.
* 28:11 Tungga hataholi manai ndia kala anggaman, kakana kadua kala ndia naꞌde nala Kastor ma Poluks. † 28:15 Pasa Apius doon neme Roma mai, meꞌda kilo hitu hulu and Pasanggrahan Telu doon, kilo lima hulu telu. ‡ 28:16 a: Hambu Susula Yunani laak luma, tana sulak dedeꞌak manai longga dale ia. ✡ 28:16 Hataholi Nadedenu nala Tutuin 28:20 ✡ 28:19 Hataholi Nadedenu nala Tutuin 25:11 ✡ 28:27 Yesaya 6:9-10 § 28:29 Deꞌek ia taa nai susula Yunani laak luma.