14
Pɔlɔ na Balanaba ɓakaɓɨkyaga Mongoni Manza ka Ikonio
1 Kʉ ka Ikonio kʉ, Pɔlɔ na Balanaba ɓogulya ndɨ ka ndaɓʉ ya malʉmba ka Ɓayuda. Mʉnzɨna kaɓʉ ʉdwa ndɨ ɓambanzʉ mambɛngɨ, ɓatʉ ɓudingi ɓabaɨlya ndɨ, iki Ɓayuda na gʉtʉgʉ ɓatʉ nɨɓɔ ɓakɛgʉ ndɨ Ɓayuda. 2 Luki limoti, Ɓayuda nɨɓɔ ɓakabaɨlyagʉ ndɨ ɓʉ, ɓuvikimosogo ɓatʉ nɨɓɔ ɓakɛgʉ ndɨ Ɓayuda kaʉmʉya nɨɓɔ ɓabaɨlya ndɨ. 3 Gʉtʉgʉ ɓɛyɔ, Pɔlɔ na Balanaba ɓika ndɨ mututu manda ka Ikonio. Ɓa ndɨ ɓakɨgʉmya ka Mombukwono-dosu, ɓanzɨnaga ndɨ nɨ ɓakɛgʉ na kʉɓangakʉ. Ɨyɨ Mombukwono-dosu ʉpá ndɨ ngu yɨgya makpʉmʉka mʉmbanga-mbanga na mokingyosi. Owonisa ndɨ gɔnɨ ɓɛ nɨlɔ ɓa ndɨ kaɓɨkyaga ko bulya mazɨyɔ kakɨ a ndɨ la lɨngʉnʉ. 4 Kʉsɔ wa gʉɗʉ, ɓambanzʉ ɓɨgbananaga ndɨ: liɗu limoti a ndɨ ka nakpangbala ka Ɓayuda, lagɔgɔ ka ɓatʉtʉmbwa.
5 Ɓayuda, ɓatʉ nɨɓɔ ɓakɛgʉ ndɨ Ɓayuda pa imoti na ɓangama kaɓʉ, ɓʉkanana ndɨ kaugyogyiso Pɔlɔ na Balanaba na kaʉmwɔ na matamʉ. 6 Nɨyɔ Pɔlɔ na Balanaba ɓʉkana mino lɨkpʉmʉka li nɨlɔ, ɓapɨkɨta ndɨ miso ya ɓagʉɗʉ ɓa Likaonia ɓi nɨɓa: Lusetula, Delibe na ɓuwobi-ɓuwobi yi. 7 Kʉ ɓɛyɔ, ɓidukulaga ndɨ gɔnɨ kaɓɨkyaga Mongoni Manza.
Pɔlɔ na Balanaba ɓakaɓɨkyaga Mongoni Manza ka Lusetula
8 Kʉ ka Lusetula, a ndɨ na alʉkʉ ɓemoti nɨnɔ ɨɓʉkʉta ndɨ zɛgɛsɨ, kakpakyanagʉ. 9 Lɨsyɛ limoti a ndɨ kamʉkana Pɔlɔ nɨ akanzɨna. Pɔlɔ anda kʉwa ndɨ ɓɨngbangbangba, ɨna ɓɛ a na baya nɨyɔ akwanana kahukuso. 10 Ɨyɨ aka ndɨ na ɨyɨ na lɨyʉ lapʉ ɓɛ: «Wamaga!» Alʉkʉ nɔ aka ndɨ ɓɨndɔmʉ, amaga, apʉnga kakpakyana. 11 Nɨyɔ ɓambaza ka ɓambanzʉ ɓa Likaonia ɓɨna nɨlɔ Pɔlɔ agya ndɨ lɔ, ɓapamɨkanaga ndɨ na lɨva-kʉkaɓʉ ɓɛ: «Ɓokunzi ɓiitini abɛ ɓambanzʉ, ɓosiliniku kʉnʉ ku kusu.»
12 Ɓalʉka ndɨ Balanaba ɓɛ Zeusi, Pɔlɔ ɓɛ Elime*, kyɛ ɨyɨ nɔ anzɨnaga ndɨ. 13 Kumu ɓemoti ka Zeusi odoku ndɨ kunzi wa mupumi ma gʉɗʉ na ɓangɔmbɛ ɓomumu ɓi ɓubongogini maʉwa. Ɓʉkanana ndɨ na ambaza ka ɓambanzʉ ɓɛ ɓupíku ɓatʉtʉmbwa ka apɛpɛ.
14 Luki limoti, nɨyɔ Balanaba na Pɔlɔ ɓʉkana mongoni mi nɨmɔ, ɓɨyɨɓaga ndɨ ɓotu, ɓɨnda kʉwa ndɨ ɓɨgala-gala luga wa ambaza ka ɓambanzʉ, ɓanapamɨkanaga ɓɛ: 15 «Ɓomika-mama, ko bulya ɨkɨ yɔ mo mino kagya ɓɛyɔ? Iɓusu ta ɓambanzʉ, mʉɗɔngɔnɨ abɛ iɓunu gɔnɨ. Kika nɨ takamʉɓɨkyaga Mongoni Manza a kyɛ wosoni makpʉmʉka ma gbalɨ, mamigilyoku Kunzi walɨngʉnʉ nɨnɔ agya ndɨ lɨsyɛ, lɨtɔmbʉ, moɓo na masɨ nɨmɔ a kʉsɔ yi. 16 Ka ɓʉndɛlɨ ndɨ, Kunzi ʉsa ndɨ ɓambanzʉ ɓasɨ kagya ɓɛyɔ ɓɨnaga ndɨ mino. 17 Luki limoti, Kunzi kasagʉ ndɨ kaiwoniso pisi kagya ɓʉnza. A ɓɛyɔ, amulukusyaga mbwayɨ, amʉpá masɔlɔ ma ɓotiko ka ɓongbingo ɓi, amʉpá malɨlɨ, amutumisa na magyagya ɓɨɗɛ.» 18 Gʉtʉgʉ mʉnzɨna mi nɨmɔ, Pɔlɔ na Balanaba ɓa ndɨ na ɓʉkpɛkɨ-kpɛkɨ aka kaʉɓɨkya ɓambaza ɓɛ ɓakupónitɔgʉ apɛpɛ.
19 Ɓayuda nɨɓɔ ɓotukyoku ndɨ ka Atiokia na Ikonio, ɓavikimosaga ndɨ ambaza ka ɓambanzʉ. Ɓatʉ ɓi nɨɓɔ ɓayipaga ndɨ Pɔlɔ na matamʉ, ɓaluto kunzi wa gʉɗʉ, ɓanasɨma ɓɛ okwini. 20 Luki limoti, nɨyɔ ɓaɓɨɓya ɓamʉmʉkana ndɨ ka kpɔlɔ kakɨ, Pɔlɔ amaga ndɨ, ɨga ka gʉɗʉ. Ɓʉgala ɓi, ɓaga ndɨ na Balanaba ka Delibe.
Pɔlɔ na Balanaba ɓigini ka Atiokia
21 Pɔlɔ na Balanaba ɓaɓɨkyaga ndɨ Mongoni Manza ka gʉɗʉ wa Delibe, ɓinisono na ɓaɓɨɓya ɓudingi. Kumbuso yi, ɓɨga ndɨ ka gʉɗʉ wa Lusetula, wa Ikonio na wa Atiokia nɨnɔ kʉ ka Pisidia. 22 Kʉ ɓɛyɔ, ɓutumisa ndɨ ɓaɓɨɓya mambɛngɨ, ɓʉɓɨkya ɓɛ ɓigwinonogi yapʉ ka baya. Ɓʉɓɨkya ndɨ gɔnɨ ɓɛ: «Tokwononi kakɨtaga ka ɓʉkpɛkɨ-kpɛkɨ ɓudingi kambwa kaingyo ka Ɓʉngama ko Kunzi.» 23 Pɔlɔ na Balanaba ɓʉpʉnɨlyaga ndɨ ɓazɛɛ ka ɓakanisa yimoti-yimoti. Kumbuso kalʉmba na koginyo malɨlɨ, ɓubisa ndɨ ka maɓɔkʉ ka Mombukwono-dosu nɨnɔ ɓaɓɨnɨkyana ndɨ.
24 Kumbuso yi, Pɔlɔ na Balanaba ɓakɨtanaga ndɨ ka iwili ya Pisidia, ɓadwɛ ka Pamufilia. 25 Ɓʉɓɨkyaga ndɨ gɔnɨ ɓambanzʉ Lɨkpʉmʉka ko Kunzi ka Peliga. Kumbuso yi, ɓaga ndɨ ka Atalia. 26 Katʉkya wa, ɓaɗaka ndɨ ka bato, ɓɨga ka Atiokia, kʉ, ɓubisa ndɨ mino ka maɓɔkʉ ko Kunzi ka ligubo nɨlɔ ɓa ndɨ nɨ ɓogyini.
27 Nɨyɔ ɓosila ndɨ ka Atiokia, ɓʉmʉmʉla ndɨ ɓatʉ ɓa kanisa, ɓʉtʉmbʉlyaga masɨ nɨmɔ Kunzi ʉgyɨlya ndɨ. Ɓʉtʉmbʉlyaga gɔnɨ ɓɛyɔ Kunzi uhukwilya ndɨ mino ɓatʉ nɨɓɔ ɓakɛgʉ ndɨ Ɓayuda mupumi ma baya. 28 Pɔlɔ na Balanaba ɓasyɛsyɛ ndɨ ɓata ɓɨndɨ pa imoti na ɓaɓɨɓya.
* 14:12 Ka kanisa ka Ɓagiliki, Zeusi a ndɨ lino ka ngama ka ɓokunzi, Elime nɨlɔ ka atʉtʉmbwa kaɓʉ.