15
Ɓambanzʉ ɓakagya ɓoɗongoso ko bulya sɨmʉɨsɔ
1 Ɓatʉ ɓemoti-ɓemoti ɓotukyoku ndɨ ka Yudɛa, ɓosya ka Atiokia. Kʉ ɓɛyɔ, ɓapʉnga ndɨ kaʉtɨwa ɓatʉ nɨɓɔ ɓabaya ndɨ ɓɛ: «Makikusisi mʉɗɔngɔnɨ ɓɛyɔ mʉtʉʉ ka Musa aɓɨkya mino, makakwananɨgʉ kainisono na muhukuso.» 2 Lɨkpʉmʉka atʉkya ndɨ ka ɓakpɨɓa, Pɔlɔ na Balanaba ɓapʉnga ndɨ kasaana na ɓatʉ ɓi nɨɓɔ. Ɓʉkanana kʉwa ndɨ ɓɛ Pɔlɔ, Balanaba pa imoti na ɓatʉ ɓagɔgɔ luga kaɓʉ ɓaɗakɨ ka Yelusalɛma kainzinzinyoku pa imoti na ɓatʉtʉmbwa na ɓazɛɛ ɓa kanisa ko bulya lɨkpʉmʉka li nɨlɔ.
3 Ka lɨgʉndʉ li nɨlɔ, kanisa ʉpá ndɨ makpʉmʉka nɨmɔ okwononi kabɨnɨka ɓuti kaɓʉ. Ɓakɨtanaga ndɨ ko giyo ya Foinikia na Samalia, ɓanatʉmbʉlaga ɓɛyɔ ɓatʉ nɨɓɔ ɓakɛgʉ ndɨ Ɓayuda ɓabaya ndɨ mino Kunzi. Mongoni mi nɨmɔ ʉpá ndɨ ɓakilisito magyagya kʉgbɛ. 4 Nɨyɔ ɓosilo ka Yelusalɛma, kanisa, ɓatʉtʉmbwa pa imoti na ɓazɛɛ ɓa kanisa ɓʉtɨlya ndɨ. Kʉwa wa, ɓʉtʉmbʉlyaga ndɨ masɨ nɨmɔ Kunzi ʉgyɨlya ndɨ. 5 Luki limoti, Ɓafalisayɔ ɓemoti-ɓemoti nɨɓɔ ɓabaya ndɨ, ɓamaga ndɨ, ɓaɓɨkya ɓɛ: «Okwononi ɓɛ ɓatʉ nɨɓɔ ɓabaya nɨ ɓakɛgʉ Ɓayuda ɓikusisi, ɓʉkpamya kagya mʉtʉʉ ka Musa.»
6 Kʉwa wa, ɓatʉtʉmbwa pa imoti na ɓazɛɛ ɓa kanisa ɓamʉmʉkana ndɨ kakpɨma lɨkpʉmʉka li nɨlɔ. 7 Nɨyɔ ɓagya ɓoɗongoso ɓɨndɨ, Pɛtɛlɛ amaga ndɨ, ɨyɨ aka ndɨ na ɨɓʉ ɓɛ: «Ɓomika-mama, makaiba ɓɛ Kunzi epunogoni ndɨ ndɛlɨ aka luga kunu kaɓɨkyaga Mongoni Manza ka ɓatʉ nɨɓɔ ɓakɛgʉ Ɓayuda, ɓɛ kyɛ ɓʉkanɨ, ɓabaɨlya. 8 Kunzi nɨnɔ ibaga mambɛngɨ ka ɓambanzʉ, owoniso ɓɛ uhukwilyoni ndɨ ɓatʉ ɓi nɨɓɔ ɓakɛgʉ Ɓayuda pisi kaʉpá Lɨmbɛngɨ-Lotu, mʉɗɔngɔnɨ ɓɛyɔ atɨpá ndɨ mino gɔnɨ iɓusu. 9 Ɨyɨ kamakyagʉ ndɨ lɨbaba luga kusu na ɨɓʉ, oɓuɓisa ndɨ mambɛngɨ kaɓʉ ɓitu kyɛ ɓaboilyoni. 10 Mbɨya wanʉ, ko bulya ɨkɨ yɔ makɛgʉ mino kaɓanga Kunzi? Makapa kaubinikiso ɓaɓɨɓya ɓuti ɓa likumbogi nɨlɔ iki ɓotitosu, iki iɓusu ɓamombukwono-dosu takakwananɨgʉ ndɨ kabɨnɨka? 11 A ɓɛyɔ, ta na baya ambɛ tinisana na muhukuso pisi ka ɨzɨyɔ ka Mombukwono-dosu Yeso mʉɗɔngɔnɨ abɛ ɨɓʉ.»
12 Kʉwa wa, ɓatʉ ɓasɨ nɨɓɔ ɓa ndɨ wa ɓadakyana ndɨ ɓiwo. Ɓapʉnga ndɨ kamʉkana Pɔlɔ ɨɓʉ na Balanaba ɓɛyɔ ɓa ndɨ mino katʉmbʉlaga mokingyosi masɨ na makpʉmʉka mʉmbanga-mbanga nɨmɔ ɓagya ndɨ ko ngu ko Kunzi ka ɓatʉ nɨɓɔ ɓakɛgʉ Ɓayuda. 13 Nɨyɔ ɓama kanzɨna, Yakɔbɔ aka ndɨ ɓɛ: «Ɓomika-mama, imukononi mbɛyɨ! 14 Simoni atitumbulyogini ɓɛyɔ Kunzi uɓuulyaga ndɨ mino ɓatʉ nɨɓɔ ɓakɛgʉ ndɨ Ɓayuda katʉkya ka ɓʉndɛlɨ, kyɛ ɨpʉnɨlyagɨ lɨvananza limoti luga kaɓʉ. 15 Lɨkpʉmʉka li nɨlɔ a mʉɗɔngɔnɨ na mʉnzɨna ka ɓogyalandʉ ɓɛyɔ ikpikaga mino ka Moɓiso Motu ɓɛ:
16 ‹Kumbusa wa lɨkpʉmʉka li nɨlɔ, nigokuto ndɛkɛ,
nomosa ndɛkɛ ɓata ndaɓʉ ka Daudi nɨyɔ oɗukana ndɨ,
nopikatʉ ndɛkɛ ɓata,
nomosa ɓɨgbʉ,
17 kyɛ ɓatʉ ɓagɔgɔ ɓasɨ ɓamigilyiku Mombukwono-dosu,
iyo, ɓatʉ ɓa mababa masɨ nɨmɔ nɨpʉnɨlyaga ndɨ, ɓiki ɓatʉ kamɨ ɓɨkpɛ.
18 Mombukwono-dosu aɓɨkya ɓɛyɔ,
oɓikyoni ndɨ lɨkpʉmʉka li nɨlɔ ndɛlɨ.›»
19 Yakɔbɔ idukulaga ndɨ kanzɨna ɓɛ: «Kinili, ɨmɨ, na na mʉtamanagɨ ambɛ kokwononigʉ kauɓukutisilyo ɓatʉ nɨɓɔ ɓamigilyoku Kunzi nɨ ɓakɛgʉ Ɓayuda makpʉmʉka nganga. 20 Luki limoti, okwononi tukpikilyi ɓɛ: ɓakulyonitɔgʉ ɓanyama ɓi nɨɓɔ ɓʉpága ka ɓokunzi, ɓasɨ ɓʉɗanda, ɓakulyonitɔgʉ ɓanyama ɓi nɨɓɔ ɓʉmwɔgɔ kanɨ ɓudulini ɓasɔngʉ ikanɨ kalya ɓangʉ+ 21 A ɓɛyɔ, katʉkya ka ɓʉndɛlɨ, ɓambanzʉ ɓopungoni ndɨ kaɓɨkyaga Mʉtʉʉ ka Musa ka ɓagʉɗʉ ɓasɨ. Ka masyɛ masɨ ma kimumbiso, ɓikaga ndɨ katangʉlaga gɔnɨ Mʉtʉʉ mi nɨmɔ ka ɓandaɓʉ ɓaya malʉmba ka ɓayuda.»
Ɓutikilyini ɓakilisito ɓa Atiokia balʉwa
22 Kʉwa wa, ɓatʉtʉmbwa, ɓazɛɛ ɓa kanisa na kanisa wasɨ ɓʉkanana ndɨ kaʉpʉnaga ɓambanzʉ luga kaɓʉ, na kaʉtɨka pa imoti na Pɔlɔ ɨɓʉ na Balanaba ka Atiokia. Ɓapʉnaga ndɨ Yuda nɨnɔ ɨna ndɨ gɔnɨ ɓɛ Balisaba na Sila. Ɓalʉkʉ ɓaɓa ɓi nɨɓɔ ɓa ndɨ ɓatʉ ɓa kinisono luga ka ɓakilisito. 23 Ɓʉtɨka kʉwa ndɨ na balʉwa yi nɨmʉ:
«Iɓusu ɓatʉtʉmbwa na ɓazɛɛ ɓa kanisa tamumuusogitɔ iɓunu ɓomomosu ka baya nɨɓɔ ɓakɛgʉ Ɓayuda kʉ ka Atiokia, ka Sulia na ka Kilikia. 24 Tukoni ɓi ɓɛ ɓatʉ ɓemoti-ɓemoti ɓotukyi ɓi kʉnʉ nɨ takukpomyigʉ, ɓɨndo ɓi kamugbomiso na kamunzingimoso ɓamʉ na mʉnzɨna kaɓʉ. 25 Kinili, tukononi ɓi pa imoti kaʉpʉnaga ɓambanzʉ na kamʉtɨkɨlya. Ɓatʉ ɓi nɨɓɔ ɓakpakyana pa imoti na ɓomomosu ɓa lɨmbɛngɨ ɓɛyɔ ka Balanaba na Pɔlɔ, 26 ɨɓʉ ɓapóni ɔɓɨlɨ kaɓʉ kagugubyo Mombukwono-dosu Yeso-Kilisito. 27 Tamutikilyito gɔnɨ Yuda na Sila. Ɨɓʉ ɓɔ ɓamʉtʉmbʉlyaga ɓɨngbanganya mongoni mi nɨmɔ tamukpikilyi mɔ. 28 A ɓɛyɔ, Lɨmbɛngɨ-Lotu pa imoti na iɓusu tini ɓi ɓɨnza ɓɛ takamubinikisoni ɓata likumbogi lagɔgɔ. Luki limoti, mokwononi kagya ɓɛ: 29 Makolyonitɔgʉ makɔlɔ ka ɓanyama nɨɓɔ ɓʉpága abɛ apɛpɛ ka ɓokunzi, makolyonitɔgʉ ɓangʉ, makulyonitɔgʉ ɓanyama ɓi nɨɓɔ ɓʉmwɔgɔ kanɨ ɓudulini ɓasɔngʉ, wosoni ɓʉɗanda. Makagya ɓɛyɔ, iba mogyini ɓɨnza. Tamumuusogito ɓata.»
30 Ka muliɓo, Pɔlɔ, Balanaba, Yuda pa imoti na Sila ɓatʉkya ndɨ, ɓaga ka Atiokia. Kʉ ɓɛyɔ, ɓʉmʉmʉla ndɨ ɓakilisito ɓasɨ, ɓʉpá balʉwa yi nɨnɔ. 31 Nɨyɔ ɓatangʉlaga ndɨ, ɓogwa magyagya, mambɛngɨ utumo. 32 Yuda na Sila nɨɓɔ ɓa ndɨ ɓamombukwana-daɓʉ ɓi ɓogyalandʉ, ɓutumisa ndɨ ɓakilisito mambɛngɨ na ɓumomoso ka baya pisi ka mʉnzɨna dididi. 33 Ɓagya mbɛyɨ ɓata ndɨ mino masyɛ kʉ ɓɛyɔ. Kumbuso yi, ɓakilisito ɓʉpá ndɨ lɨgʉndʉ ka mazɨyɔ kaɨga ka ɓatʉ nɨɓɔ ɓutikoku ndɨ. [ 34 Luki limoti, Sila ɨna ndɨ ɓɨnza kotigolo kʉ ɓɛyɔ.]
35 Pɔlɔ na Balanaba ɓasyɛsyɛ ndɨ mbɛyɨ ɓata mino ka Atiokia kʉ. Kʉ ɓɛyɔ, ɓikaga ndɨ kowonisilo na kaɓɨkyaga pa imoti na ɓatʉ ɓagɔgɔ ɓudingi lɨkpʉmʉka ka Mombukwono-dosu.
Pɔlɔ ɓosononini na Balanaba
36 Kumbusa wa masyɛ makɛɗɛ, Pɔlɔ aɓɨkya ndɨ Balanaba ɓɛ: «Tɨgɨ kaʉndaga ɓakilisito ka ɓagʉɗʉ ɓasɨ kʉ taɓɨkyaga ndɨ mino mongoni ko Mombukwono-dosu, tiniku mbɛyɨ ɓɛ ɓa ɓʉ.» 37 Balanaba a ndɨ wakɨtʉlya ɓɛ ɓaga pa imoti na Yuani nɨnɔ ɓamakaga ndɨ gɔnɨ ɓɛ Malɨkɔ. 38 Luki limoti, Pɔlɔ akya ndɨ lɨmbɛngɨ limoti, kyɛ ɨyɨ Yuani ʉsa ndɨ ɓɨgbʉ ka Pamufilia, akya ndɨ kaɨnda pa imoti na ɨɓʉ ka ligubo. 39 Pɔlɔ na Balanaba ɓadwanana ndɨ kadwɛ kʉ kwa kʉ ɓasanana ndɨ mino. Balanaba ava kʉwa ndɨ Malɨkɔ, ɓaɗaka ka bato, ɓaga ko uzu wa Kipulo. 40 Nɨyɔ ɓakilisito ɓʉlʉmbɨlya, Pɔlɔ ava kʉwa ndɨ ɨyɨ Sila, ɓaga. 41 Ɓakɨtanaga ndɨ luga wa iwili ya Sulia na nɨyɔ ya Kilikia. Kʉ ɓɛyɔ, Pɔlɔ utumisa ndɨ ɓatʉ ɓa makanisa mambɛngɨ.
+ 15:20 Wanda ka Ɓalawi 17:10-16; 18:6-18.