25
Bɨbʉ ka ɓasɨka tɛkɛɓɛ
1 «Ka lɨsyɛ li nɨlɔ, ɓokingyasa ndɛkɛ ɓʉngama ɓa kʉgʉ wa lɨsyɛ na ɓasɨka tɛkɛɓɛ. Ɨɓʉ, ɓʉva ndɨ ɓatala kaɓʉ, ɓaga katɨlya mombukwono dumo wa ndʉwa. 2 Luga kaɓʉ, kuɓukumuti ɓa ndɨ nɨɓɔ ɓakimibo. Na kuɓukumuti ɓagɔgɔ ɓatʉ ɓʉzɨnga. 3 Nɨɓɔ ɓʉzɨnga ɓʉva ndɨ ɓatala kaɓʉ aka, nɨ ɓakovigʉ molingo magɔgɔ mʉmatɨla kʉsɔ yi. 4 Luki limoti, nɨɓɔ ɓakimibo, ɓʉva ndɨ ɓatala na molingo magɔgɔ ka ɓasupa.
5 Nɨyɔ mombukwono dumo wa ndʉwa olipya nɨ kanodukugʉ, ɓoko ɓi nɨɓɔ ɓasɨ ɓapʉnga ndɨ kazɨnga ɓatɔtɔ, ɓalalana ndɨ.
6 Lugo wo biti, lɨyʉ limoti aɓɨkya ndɨ ɓɛ: ‹Winoni! Mombukwana dumo wa ndʉwa a ko pisi! Gyoni, togoni katɨlya!› 7 Kʉwa wa, ɓoko ɓasɨ ɓozuzuka ndɨ, ɓʉtʉnaga ɓatala kaɓʉ.
8 Ɓasɨka ɓʉzɨnga ɓʉɓɨkya ndɨ nɨɓɔ ɓakimibo ɓɛ: ‹Tipóni gɔnɨ mino ɨkya molingo, kyɛ ɓatala kusu ɓanolimiko.› 9 Luki limoti, ɓusikisya ndɨ ɓɛ: ‹Kalɨ! Molingo mi nɨma a makɛɗɛ, kakwananɨgʉ katɨtʉlyana ɓasɨ! Windoni koluwo mokunu ka ɓatʉ nɨɓɔ ɓagabaga.›
10 Ngbingo yi nɨnɔ ɓɨnda ndɨ mino, mombukwono dumo wo vononi osiloku. Ɓawai daɓʉ kuɓukumuti nɨɓɔ ɓa ndɨ ɓakɨtʉlya, ɓingya ndɨ pa imoti na ɨɓʉ ka ndaɓʉ yo dumo. Kumbuso yi, ɓadʉla ndɨ mupumi.
11 Kʉwa wa, nɨɓɔ ɓʉzɨnga ɓigoku ndɨ, ɓaɓɨkya ɓɛ: ‹Hiii Mombukwono-dosu! Mombukwono-dosu! Tihukwilyanɔ ɓaka mupumi!› 12 Luki limoti, osikisya ndɨ ɓɛ: ‹A lɨngʉnʉ, nakamʉɓɨkya ambɛ, nakamumibigʉ!›»
13 Yeso aɓɨkya ɓata ndɨ ɓɛ: «Wikogoni nɛkɨ ɓuɓisi! Kyɛ makibigʉ lɨsyɛ ɨkanɨ ngbingo.»
Lizuni ka ɓagya-ligubo nɨɓɔ ɓʉpága ndɨ ɓuyi
(Luka 19:11-27)
14 «Ɓokingyasa ndɛkɛ Ɓʉngama ɓa kʉgʉ wa lɨsyɛ na mʉtʉ ɓemoti nɨnɔ a ndɨ na lɨgʉndʉ. Kambwa katʉkya, ʉmaka ndɨ ɓagya-ligubo kakɨ, ʉgbananɨlyaga makpʉmʉka kakɨ. 15 Kaɓyɛnɛnɛ no ngu ka mʉmbanzʉ yɨkaka-yɨkaka, apá ndɨ mʉgya-ligubo ɓemoti ɓambuma kuɓukumuti. * Wagɔgɔ, apá ndɨ ɓambuma ɓaɓa. Na wagɔgɔ ɓata, apá ambuma ɓemoti. Kumbuso yi, aga ndɨ ɨyɨ.
16 Mʉgya-ligubo nɨnɔ ɓapá ɓambuma kuɓukumuti, aga ndɨ na iɓu koyikosogo, inisana ndɨ ɓata na ɓagɔgɔ kʉgʉ yi kuɓukumuti. 17 Nɨnɔ ɓapá ndɨ ɓambuma ɓaɓa, aga ndɨ ɨyɨ koyikosogo ɓɛgɛyɔ, inisana ndɨ na ɓagɔgɔ kʉgʉ yi ɓaɓa gɔnɨ. 18 Luki limoti, nɨnɔ ɓapá ndɨ ambuma ɓemoti, ɨnda ndɨ kakpɔ lɨɓyɛ, olumbo, asʉma ndɨ.
19 Nɨyɔ masyɛ akɨtaga mudingi, mombukwana-daɓʉ igoku ndɨ. Ʉɓɨkya kʉwa ndɨ ɓagya-ligubo kakɨ ɓi nɨɓɔ ɓɛ ɓatʉmbʉlyagɨ ɨsaɓʉ ya makpʉmʉka kakɨ. 20 Mʉgya-ligubo nɨnɔ ɓapá ndɨ ɓambuma kuɓukumuti, odoku, apá ɓagɔgɔ kuɓukumuti kʉgʉ yi. Aɓɨkya ndɨ ɓɛ: ‹Mombukwono-dosu! Wɛsa ndɨ na ɓambuma kuɓukumuti. Wɨna! Ninisana ndɨ ɓata na ɓagɔgɔ kuɓukumuti gɔnɨ.›
21 Mombukwana-dakɨ aɓɨkya ndɨ ɓɛ: ‹A ɓɨnza! Wa mʉgya-ligubo wanza. Wo ɓi na ɓungbingbili ko luki lɨkɛdɛ, nubisa ɓanʉ ngama koɓuulyaga makpʉmʉka mudingi. Gulyo ka ɨgyagya ka Mombukwana-dakʉ!›
22 Mʉgya-ligubo nɨnɔ ɓapá ndɨ ɓambuma ɓaɓa, odoku ndɨ gɔnɨ ɨyɨ, aɓɨkya ndɨ ɓɛ: ‹Mombukwono-dosu! Wɛsa ndɨ na ɓambuma ɓaɓa aka. Wɨna! Ninisana ndɨ ɓata na ɓambuma ɓagɔgɔ ɓaɓa kʉgʉ yi.›
23 Mombukwana-dakɨ aɓɨkya ndɨ ɓɛ: ‹A ɓɨnza, wa mʉgya-ligubo wanza na walɨngʉnʉ! Wo ɓi mʉtʉ walɨngʉnʉ koɓuulyogo luki lɨkɛɗɛ, nubisa ɓanʉ ngama koɓuulyogo makpʉmʉka mudingi. Gulyo ka ɨgyagya ka Mombukwana-dakʉ!›
24 Kʉwa wa, mʉgya-ligubo nɨnɔ ɓapá ndɨ ambuma ɓemoti, odoku, aɓɨkya ndɨ ɓɛ: ‹Hiii Mombukwono-dosu, nibagatʉ ambɛ wa mʉɗɨya. Wobuulyaga kʉ wakakʉnagɨgʉ mino, wanyɔgɔ masɔlɔ kʉ wakokunigʉ mino. 25 Kinili, naɓangatʉ ndɨ, naga kasʉma ambuma kakʉ ka lɨtɔmbʉ. Wɨna! Va ambuma kakʉ nɨmʉ.›
26 Mombukwana-dakɨ asikisya ndɨ ɓɛ: ‹Wa mʉgya-ligubo wanyɛ, mʉfɔlɔɓɔndɔ! Wibagatʉ ndɨ ɓɛ nobuulyaga kʉ nakakʉnagɨgʉ mino, namʉmʉla masɔlɔ nɨmɔ nakokunigʉ. 27 Yɛkɨ a ɓɛyɔ! Wakwanana ndɨ kobisa ɓuyi kamɨ ka baki, iba wa nigiku mino, nakwanano bi konyoku nɨ itundini. 28 Mukupyoni nɛkɨ ambuma yi nɨnɔ, mapá mʉtʉ yi nɨnɔ a ndɨ noɓu tɛkɛɓɛ. 29 A ɓɛyɔ, mʉmbanzʉ kika no luki, ɓamatɨlyatʉ ɓata, ika kʉwa na imu makpʉ. Luki limoti, mʉtʉ yi nɨnɔ kɛgʉ no luki ɓakʉpya gʉtʉgʉ luki lɨkɛɗɛ aka nɨlɔ akwanano ɓi kaika nolu. 30 Mʉgya-ligubo yi nɨmʉ kɛgʉ na ɨzangɨya, muɗikitoni kunzi ko biti, a pa ya kigomisogo na kaɨlya manzʉ.›»
Ɓɛyɔ Mika-Mʉmbanzʉ akɔ ndɛkɛ mino mʉngɨmbɔ ma ɔɓɨlɨ
31 «Ngbingo yi nɨnɔ Mika-Mʉmbanzʉ odoku ndɛkɛ mina ka ɨbɨba kakɨ, pa imoti na ɓamalaika ɓasɨ, ika ndɛkɛ ko kiti kakɨ wa ɓʉngama, ka ɨbɨba ya kʉgʉ wa lɨsyɛ. 32 Ɓambanzʉ ɓo giyo yasɨ ɓamʉmʉkana ndɛkɛ kambwa kakɨ. Ʉgbanana ndɛkɛ ɓambanzʉ dididi mʉɗɔngɔnɨ ɓɛyɔ muɓuɓulyo ʉgbananaga mino ɓamɛmɨ na ɓakɔndɔlɔ. 33 Ubisa ndɛkɛ ɓakɔndɔlɔ ka nakpangbala wa kumbanzɨkanɨkɔ kakɨ, ubisa ɓamɛmɨ ka kulekuke.
34 Nɨɓɔ ɓa ka kumbanzɨkanɨkɔ, ngama ʉɓɨkya kʉwa ndɛkɛ ɓɛ: ‹Doniku, iɓunu nɨɓɔ Baba amuɗukulyoni ndɨ ɓʉɓʉnga. Voni lisimo la ɓʉngama nɨlɔ ɓamuɓungusilyaga ndɨ katʉkya ko ngbingo nɨnɔ aka nɔ ɓagya ndɨ mino ɔɓɨlɨ. 35 A ɓɛyɔ, na ndɨ kaɨmʉkana nza, mɛpátʉ ndɨ malɨlɨ. Na ndɨ na mʉsasa, mɛpá liɓo limwo. Na ngbingo yi nɨnɔ na ndɨ mino mubiko, mɛtɨlyatʉ ndɨ. 36 Ngbingo yi nɨnɔ na ndɨ mino ndumbu, mɛpátʉ ndɨ ɓotu. Na ndɨ no koloɓu, modokutɔ ndɨ kɛnda. Ko ngbingo yi nɨnɔ na ndɨ mino ka bɔlɔkɔ, modokutɔ ndɨ kɛnda.›
37 Kʉwa wa, ɓatʉ ɓongbingbili ɓamuusa ndɛkɛ ɓɛ: ‹Mombukwono-dosu, ngbinga tino nɔ tʉmɨna ndɨ mina na nza, tʉpá malɨlɨ? Ikanɨ na mʉsasa, tʉpá liɓo limwo? 38 Ngbinga tina nɔ wa ndɨ mino mubiko, tʉtɨlya? Ikanɨ wa ndɨ ndumbu, tʉpá ɓotu? 39 Na ngbinga tina nɔ tʉmɨna ndɨ mino no koloɓu, ikanɨ ka bɔlɔkɔ taga kaʉnda?›
40 Kʉwa wa, ngama usikisya ndɛkɛ ɓɛ: ‹A lɨngʉnʉ, nakamʉɓɨkya ambɛ, lasɨ nɨlɔ magyɨlya ndɨ ɓemoti luga ka ɓomiki ɓakɛkɛkɛ ɓi nɨɓa ɨkanɨ ɓemoti luga ka ɓomika-mama, mɛgyɨlya ndɨ ɨmɨ ɓɨkpɛ.›
41 Kʉwa wa, ʉɓɨkya ndɛkɛ nɨɓɔ ɓika ndɛkɛ ka kulekuke kakɨ ɓɛ: ‹Tukyoni ɓuwobi na ɨmɨ, iɓunu migbongisisoni! Windoni ko ɓuku ɓa ɓɛnzɛ na ɓɛnzɛ. Ɓuku ɓi nɨɓɔ iɓungusyaga ndɨ ko bulya ka mumuyoniso na ɓamalaika kakɨ! 42 A ɓɛyɔ, na ndɨ kaɨmʉkana nza, makɛpágʉ ndɨ malɨlɨ. Na ndɨ na mʉsasa, makɛpágʉ ndɨ liɓo limwo. 43 Ngbingo yi nɨnɔ na ndɨ mina mubiko, makɛtɨlyagʉ ndɨ. Ngbingo yi nɨnɔ na ndɨ mina ndumbu, makɛpágʉ ndɨ ɓotu. Na ngbingo yi nɨnɔ na ndɨ mina no koloɓu ikanɨ ka bɔlɔkɔ, makodokugʉ ndɨ kɛnda.›
44 Kʉwa wa, ɓasikisya ndɛkɛ ɓɛ: ‹Mombukwono-dosu, ngbinga tina nɔ wa ndɨ mina kaɨmʉkana nza, ikanɨ mʉsasa, ikanɨ wa ndɨ mubiko, ikanɨ wa ndɨ ndumbu, ikanɨ no koloɓu, ikanɨ ka bɔlɔkɔ nɨ takusingyigʉ?›
45 Ngama usikisya kʉwa ndɛkɛ ɓɛ: ‹A lɨngʉnʉ, nakamʉɓɨkya ambɛ, lasɨ nɨlɔ makagyɨlyagʉ ndɨ ɓemoti luga ka ɓomiki ɓakɛkɛkɛ bi nɨɓa, makɛgyɨlyagʉ ndɨ ɨmɨ.› 46 Ɓatʉ ɓi nɨɓɔ ɓopupa ndɛkɛ wa, ɓaga kaigyogyiso ka ɓɛnzɛ na ɓɛnzɛ. Luki limoti, nɨɓɔ ɓongbingbili, ɓogulyo ndɛkɛ ka ɔɓɨlɨ wa ɓɛnzɛ na ɓɛnzɛ.»
* 25:15 Ambuma ɓemoti wo ɓuyi ɓi nɨɓɔ uluwaga ndɨ ɓangɔmbɛ kuɓukumuti.