4
Yeso akanzɨna na Waɓasamalia
1 Nɨyɔ Yeso iba ɓɛ Ɓafalisayɔ ɓukonini ɓɛ ɨsaɓʉ ka ɓaɓɨɓya kakɨ akobwa kʉgbɛ, na akauɓotisa ɓambanzʉ kakɨtaga Yuani, 2 (a ɓɛyɔ, kɛgʉ Yeso mombukwana-dakɨ nɔ uɓotisaga ndɨ, luki limoti, ɓaɓɨɓya kakɨ.) 3 Atʉkya ndɨ ka Yudɛa, ɨga ɓata ka Galilaya. 4 Kadwɛ kʉ ɓɛyɔ, akwanana ndɨ kakɨtaga pisi ka Samalia.
5 Adwɛ kʉwa ndɨ ka gʉɗʉ ɓemoti wa Samalia, nɨnɔ ina ɓɛ Sikali, ɓuwobi no tiko nɨyɔ Yakɔbɔ apá ndɨ mikakɨ ɓɛyɔ ka Yɛzɛfʉ. 6 Lɨkɔ ka Yakɔbɔ a ndɨ kʉ ɓɛyɔ. Yeso a ndɨ nɨ hupini na lɨgʉndʉ ɓɨdapaɗa, ika kʉwa ndɨ ka kpɔlɔ wa lɨkɔ. A ndɨ banda mɔnɨ ka mʉsɨkatʉ.
7 Waɓasamalia odoku ndɨ katʉga liɓo, Yeso aɓɨkya ɓɛ: «Yɛ ma, imusanɔ ɓaka mino liɓo.» 8 Ko ngbingo yi nɨnɔ, ɓaɓɨɓya kakɨ ɓa ndɨ nɨ ɓogoni koluwo malɨlɨ ka gʉɗʉ. 9 Waɓasamalia aka ndɨ na ɨyɨ ɓɛ: «Eze! Muyuda ɓɛyɔ wo mino yɨ, wakaɨkpʉnda kɛkʉnga ɨmɨ Waɓasamalia liɓo lɨkɨ?» (A ɓɛyɔ, Ɓayuda ɓakʉkananagɨgʉ ndɨ na Ɓasamalia.) 10 Yeso asikisya ndɨ ɓɛ: «Wakamibo ɓi apɛpɛ nɨnɔ Kunzi apága, wiba ɓɛ wanɨ nɔ akaʉkʉnga liɓo, iba ɨwɛ nɔ wakungi ɓi. Winisono ɓi no liɓo nɨlɔ apága ɔɓɨlɨ.» 11 Muko yi nɨnɔ aɓɨkya ndɨ ɓɛ: «Mombukwono-dosu, wakɛgʉ no luki lɨtʉga liɓo na lɨkɔ* a lodu kʉgbɛ. Wakwanana kʉwa kainisono no liɓo li nɨlɔ la ɔɓɨlɨ lɔ lɨkɨ? 12 Tɨtosu ɓɛyɔ ka Yakɔbɔ nɔ atɨsɨlya ndɨ iɓusu lɨkɔ li nɨlɨ. Ɨyɨ ɓɨkpɛ nɔ omwaga ndɨ, iki ɓomikakɨ gʉtʉgʉ ɓambaza ka ɓanyama kakɨ aka. Wakaɨmɨna abɛ ɨwɛ nɔ wakitogi Yakɔbɔ?» 13 Yeso asikisya ndɨ ɓɛ: «Mʉtʉ wasɨ komwo liɓo li nɨlɨ, ɨmʉkanatʉ ɓanʉ ɓata mʉsasa. 14 Luki limoti, nɨnɔ omwo ndɛkɛ liɓo nɨlɔ ɨmɨ napá, kɨmʉkanɨgʉ ndɛkɛ ɓata mʉsasa gʉtʉgʉ iki yi aka. Liɓo li nɨlɔ ɨɨta ndɛkɛ kʉsɔ kakɨ lɨkpakpa nɨlɔ ika kopupisa liɓo la ɔɓɨlɨ wa ɓɛnzɛ na ɓɛnzɛ.» 15 Muko nɔ aɓɨkya ndɨ ɓɛ: «Mombukwono-dosu, ipóku nɛkɨ liɓo li nɨlɔ, iba nakimukononitɔgʉ ndɛkɛ ɓata mʉsasa. Kʉwa wa gɔ wa, nakodukugʉ ndɛkɛ ɓata wanʉ katʉga liɓo.» 16 Yeso aka ndɨ na ɨyɨ ɓɛ: «Wɨnda kamokoku mbʉnyakʉ, modoku na ɨyɨ wanʉ.» 17 Muka nɔ asikisya ɓɛ: «Nakɛgʉ ɨmɨ na mʉlʉkʉ.» Yeso aka ndɨ na ɨyɨ ɓɛ: «Woɓikyi lɨngʉnʉ ɓɛ wakɛgʉ na mulʉkʉ, 18 kyɛ wa kʉwa na ɓovononi kuɓukumuti. Nɨnɔ ma na ɨyɨ mbɨya wanʉ, kɛgʉ mbʉnyakʉ. Woɓikyi lɨngʉnʉ.» 19 Kʉwa wa, muka aɓɨkya ndɨ ɓɛ: «Mombukwono-dosu, nakaɨna abɛ wa mugyalandʉ. 20 Ɓotitosu ɓabibisaga ndɨ Kunzi kʉgʉ wa ngʉpa yi nɨyɨ. Iɓunu, maɓɨkyaga ɓɛ pa nɨyɔ okwononi mino kabibisa Kunzi nɨ Yelusalɛma aka.» 21 Yeso aɓɨkya ndɨ ɓɛ: «Ma, ɨɓɨnɨkyana nɔ. Ngbingo odokuto nɨnɔ makɨndɨgʉ ndɛkɛ mino kabibiso Baba kʉgʉ wa ngʉpa yi nɨyɨ ikanɨ ka Yelusalɛma. 22 Iɓunu Ɓasamalia, mabibisogo Kunzi nɨ makɛgʉ kamibo. Iɓusu Ɓayuda, tabibisogo nɨ tanamibo, kyɛ muhukuso akotukyoku ka Ɓayuda. 23 Luki limoti, ngbingo akodoku, na itulyonini, nɨnɔ ɓatʉ ɓi nɨɓɔ ɓabibisogo mino Kunzi ka lɨngʉnʉ, ɓabibisogo ndɛkɛ Baba ka Lɨmbɛngɨ na lɨngʉnʉ. A ɓɛyɔ, Baba ʉkɨsaga inguo ya ɓatʉ ɓi nɨɓɔ. 24 Kunzi nɨ Lɨmbɛngɨ, na ɓatʉ ɓi nɨɓɔ ɓabibisogo, okwononi ɓɛ ɓabibisi ka Lɨmbɛngɨ na ka lɨngʉnʉ.» 25 Muko nɔ aɓɨkya ndɨ ɓɛ: «Nakaiba ɓɨnza ambɛ Masiya akodoku (nɨnɔ ɓamakaga ɓɛ Kilisito). Wa odoku ndɛkɛ mino, ɨyɨ, atɨtʉmbʉlyagatʉ masɨ.» 26 Yeso asikisya ndɨ ɓɛ: «Ɨmɨ nɨ Kilisito, nɨnɔ nakaʉnzɨnɨlya nɔ.»
27 Ko ngbingo yi nɨnɔ aka nɔ, ɓaɓɨɓya ka Yeso ɓigoku ndɨ. Ɓa ndɨ kombomboyo kyɛ ɓamɨna ndɨ Yeso kanzɨna na muko. Wɨna sɛ, gʉtʉgʉ mʉtʉ ɓemoti aka kamuusagʉ ndɨ muko nɔ ɓɛ: «Wakakɨsa ɨkɨ?» Ikanɨ kamuusa Yeso ɓɛ: «Wakanzɨna na ɨyɨ ko bulya ɨkɨ?» 28 Muko nɔ asa kʉwa ndɨ mbɨkɛ wa, ɨga, utumbulyogoku ndɨ ɓambanzʉ ɓɛ: 29 «Donuku kamɨna! Alʉkʉ ɓemoti a kʉ, etumbulyogi masɨ nɨmɔ nogyoni. Kɛgʉ sɛ ɓanʉ ɓi Kilisito nɨnɔ?» 30 Ɓatʉkya kʉwa ndɨ wa, ɓɨnda kamɨna Yeso.
31 Kʉwa wa, ɓaɓɨɓya ɓɨtatanaga ndɨ na Yeso ɓɛ: «Muwonisilo, lyalya mbɛyɨ!» 32 Luki limoti, ʉɓɨkya ndɨ ɓɛ: «Ɨmɨ, nakalya malɨlɨ nɨmɔ makɛgʉ iɓunu kaibo.» 33 Ɓaɓɨɓya ɓapʉnga kʉwa ndɨ kauusono ɓɛ: «Mʉtʉ ɓemoti sɛ kʉwa nɔ oduku kapá malɨlɨ?» 34 Yeso ʉɓɨkya ndɨ ɓɛ: «Malɨlɨ kamɨ nɨ kagya sɨpananɨsɔ ka nɨnɔ etikoku ndɨ na kotulyosa ligubo nɨlɔ ɛpá ndɨ. 35 Makaɓɨkyagɨgʉ mbɛyɨ iɓunu ɓamombukwono-donu ɓɛ: ‹Osikoni ɓatɨmba ɓakwanganya ngbinga mubuulyo masɔlɔ ɨtʉlyana?› Luki limoti, ɨmɨ nakamʉɓɨkya ambɛ, wikweni, winoni ɓotiko. Malɨlɨ ongotini, a kʉwa kakʉnga kobuulyo. 36 Mʉtʉ nɨnɔ akobuulyo inisonini ɨyɨ na mʉkalya kakɨ, a kʉwa kamʉmʉla masɔlɔ ko bulya ɔɓɨlɨ wa ɓɛnzɛ na ɓɛnzɛ. Kʉwa wa, mʉkʉkʉna na mʉtʉ mubuulyo ɓogwa magyagya ɨɓʉ ɓasɨ ɓaɓa. 37 A ɓɛyɔ, a lɨngʉnʉ nɨlɔ ɓaɓɨkyaga ɓɛ: ‹Mʉtʉ ɓemoti nɔ akʉnaga, wagɔgɔ obuulyo.› 38 Ɨmɨ, namʉtɨka ndɨ kobuulyo ko tiko nɨyɔ makagyagʉ ndɨ mino ligubo. Ɓatʉ ɓagɔgɔ ɓɔ ɓɨkɔ ndɨ mino ɓungu ɓɨkya, iɓunu modoku kobuulya masɔlɔ ma ligubo kaɓʉ aka.»
39 Ɓasamalia ɓakpʉ ka gʉɗʉ yi nɨnɔ ɓaɓɨnɨkyana ndɨ Yeso, kyɛ muko yi nɨnɔ ʉɓɨkya ndɨ ɓɛ: «Etumbulyogi masɨ nɨmɔ nogyoni.» 40 Kinili, nɨyɔ Ɓasamalia ɓodoku ndɨ ɓuwobi na ɨyɨ, ɓɨtatanaga ndɨ na ɨyɨ ɓɛ kogonitɔgʉ mbɛyɨ. Agya ndɨ ɓata wa masyɛ maɓa. 41 Ɓatʉ ɓagɔgɔ ɓudingi kʉgbɛ ɓabaɨlya ndɨ ko bulya lɨkpʉmʉka nɨlɔ a ndɨ kaɓɨkya. 42 Ɓaɓɨkyaga kʉwa ndɨ muko nɔ ɓɛ: «Takoɓinikyonigʉ ko bulya nɨlɔ aka lɔ watiɓikyi, luki limoti, kyɛ timukyonili kʉwa nɨ iɓusu aka. Tibini lɨngʉnʉ ambɛ ɨyɨ nɔ a Muhukuso wa ɔɓɨlɨ.»
Yeso akahukuso mika ngama ka ɓasʉda
43 Nɨyɔ Yeso agya masyɛ maɓa ka mugi mi nɨmɔ, atʉkya ndɨ wa, aga ka Galilaya. 44 Ɨyɨ Yeso mombukwana-dakɨ ɓɨkpɛ aɓɨkya ndɨ ɓɛ: «Mugyalandʉ kɛgʉ na ɨbɨba kʉ kaɓʉ.» 45 Nɨyɔ osila ka Galilaya, ɓatʉ ɓi nɨɓɔ kʉ ɓatɨlya ndɨ, kyɛ ɓɨndatʉ ndɨ gɔnɨ ɨɓʉ ka yɨnga wa Pasɨka ka Yelusalɛma, ɓɨna ndɨ masɨ nɨmɔ Yeso agya ndɨ kʉ.
46 Yeso ɨga kʉwa ndɨ ka Kana kʉ ka Galilaya, kʉ oyikosa ndɨ mino liɓo kaɨɨta vinya. Kʉ ɓɛyɔ, a ndɨ na ngama ɓemoti ka ɓasʉda nɨnɔ mikakɨ mʉlʉkʉ yi a ndɨ no koloɓu kʉ ka Kapɛlɛnaumu. 47 Nɨyɔ ʉkana ndɨ ɓɛ Yeso otukyiniku ɓi ka Yudɛa, a kʉwa ka Galilaya, odoku ndɨ kamɨna. Ɨtatanaga kʉwa ndɨ na ɨyɨ ɓɛ ɨndɨ nɔ ɓaka ka Kapɛlɛnaumu kahukusilyo mikakɨ nɨnɔ a ndɨ ɓuwobi kosisa lɨmbɛngɨ. 48 Yeso aɓɨkya ndɨ ɓɛ: «Makini ndɛkɛ iɓunu mokingyosi na makpʉmʉka mʉmbanga-mbanga aka, makaɓɨnɨkyanɨgʉ ndɛkɛ gʉtʉgʉ iki yi aka.» 49 Ngama yi nɨnɔ asikisya ndɨ ɓɛ: «Mombukwono-dosu, taganɔ ɓaka kʉ kamɨ kanɨ miki kanodokigʉ.» 50 Yeso aka ndɨ na ɨyɨ ɓɛ: «Wɨga, miki oukini.»
Alʉkʉ nɔ ʉkana ndɨ nɨlɔ Yeso aɓɨkya ndɨ, ɨga. 51 Ngbingo yi nɨnɔ a mbɛyɨ ndɨ mino ko pisi aka, ɓabangana na ɓagya-ligubo kakɨ, ɓaɓɨkya ɓɛ: «Miki oukini.» 52 Kʉwa wa, umuusa ndɨ ɓɛ: «Ouki ɓi ngbinga tino?» Ɓasikisya ndɨ ɓɛ: «Ouki ɓi isyeiku ɓi, na saa-saɓa ya mʉsɨkatʉ.» 53 Baba nɔ ibo kʉwa ndɨ ɓɛ o ɓi ko ngbingo nɨnɔ aka nɔ Yeso aɓɨkya ndɨ mino ɓɛ: «Miki oukini.» Kʉwa wa, ngama nɔ na ndaɓʉ kakɨ yasɨ ɓaɓɨnɨkyana ndɨ Yeso.
54 Nɨlɔ a ndɨ lɨkpʉmʉka lɨmbanga la yɨɓa nɨlɔ Yeso agya ndɨ. Agya ndɨ ngbingo yi nɨnɔ igoku ndɨ mino ka Galilaya kotukyoku ka Yudɛa.
* 4:11 lɨkɔ: Ɓakpɔgɔ ndɨ lɨkɔ kʉ lɨkpɔ.