2
Yɨɓʉkʉta ka Yeso
(Matayɔ 1:18-25)
1 Ka masyɛ mi nɨmɔ, ngama mudingi wa Lʉma ɓɛyɔ ka Ogisiti apá ndɨ mʉtʉʉ ɓɛ ɓʉtangɨ ɓambanzʉ kakɨ ɓasɨ. 2 Lɨtatanga nɨlɔ la mambwa lɔ igyonosa ndɨ ko ngbingo yi nɨnɔ Kilinio a ndɨ mino ngama wa iwili ya Sulia. 3 Ɓambanzʉ ɓasɨ ɓɨndaga ndɨ ka yikpikisiso, mʉmbanzʉ yɨkaka-yɨkaka ka mugi mi nɨmɔ ɨɓʉkʉta mino.
4 Yɛzɛfʉ atʉkya ndɨ gɔnɨ ɨyɨ ka gʉɗʉ wa Nazalɛtɨ, kʉ ka iwili ya Galilaya, kaɨnda ka gʉɗʉ wa Bɛtɛlɛhɛmʉ, mugi ma kɨɓʉkʉta ka ngama Daudi, ka iwili ya Yudɛa. Ɨnda ndɨ kʉ ɓɛyɔ kyɛ a ndɨ ɨyɨ ka lɨvananza ka Daudi, 5 kayikpikisiso ɨɓʉ na Malia nɨnɔ ɓa ndɨ kavanana na ɨyɨ. Malia a sɛ kʉwa ndɨ wa na mʉma.
6 Ngbingo yi nɨnɔ ɓa ndɨ mino kʉ ka Bɛtɛlɛhɛmʉ, masyɛ kakɨ ma liɓukuti ɨtʉlyana. 7 Aɓʉkʉta ndɨ miki mʉlʉkʉ yi, pʉta kakɨ. Atikyogo na ɓotu ɓaya ɓʉdɨ, amongosa ka kpokoyo nɨnɔ ɓanyama ɓalyalyaga ndɨ mino, kyɛ ɓakɛgʉ ndɨ ɓata ɨɓʉ na pa ka ndaɓʉ ka ɓobiko.
Malaika upupilyini ɓoɓuɓulyo ɓa ɓanyama
8 Ka iwili yi nɨyɔ gɔnɨ yɔ, ɓoɓuɓulyo ɓa ɓanyama ɓasyɛgɛ ndɨ kunzi ko tutu, kauɓuulyogo ɓanyama kaɓʉ. 9 Malaika ka Mombukwono-dosu Kunzi upuponilyo, ɨbɨba ya mangbamʉ ka Mombukwono-dosu ukungulo. Ɓaɓanga ndɨ kʉgbɛ. 10 Luki limoti, malaika ʉɓɨkya ɓɛ: «Makoɓongonitɔgʉ, kyɛ noduku kamʉpá mongoni manza nɨmɔ mʉpá ɨgyagya yidingi ka ɓambanzʉ ɓasɨ. 11 Na lɨsyɛ li nɨlɨ, Muhukuso iɓukutini ko bulya kunu kʉ ka mugi ka Daudi, ɨyɨ nɨ Masiya, Mombukwono-dosu. 12 Mamiba miki yi nɨnɔ ka makpʉmʉka mi nɨma: Matakanya miki wawɛsɛ mutikyogo na ɓotu ɓaya ɓʉdɨ, mumongoso ka kpokoyo nɨnɔ ɓanyama ɓalyalyaga mino.»
13 Ambaza ka ɓamalaika osyoku ɓigbututu katʉkya kʉgʉ wa lɨsyɛ, pa imoti na malaika wagɔgɔ, ɓapʉnga kabibiso Kunzi, ɓanaɓɨkya ɓɛ: 14 «Ɨbɨba ko Kunzi kʉgʉ wa lɨsyɛ kʉgbɛ, na mazɨyɔ kʉnʉ ka lɨtɔmbʉ ka ɓatʉ ɓasɨ nɨɓɔ ʉpaga!»
Ɓoɓuɓulyo ɓa ɓanyama ɓogoni ka Bɛtɛlɛhɛmʉ
15 Ngbingo yi nɨnɔ ɓamalaika ɓatʉkya mino kaɨga kʉgʉ wa lɨsyɛ, ɓoɓuɓulyo ɓa ɓanyama ɓaɓɨkyana luga kaɓʉ ɓɛ: «Togoni nɛkɨ ka Bɛtɛlɛhɛmʉ, tiniku nɨlɔ opupi kʉ, nɨlɔ Mombukwono-dosu Kunzi atiwonisili.»
16 Ɓɨnda ndɨ ɓɨgala-gala, ɓatakanya Malia na Yɛzɛfʉ, sɛ kʉwa miki wawɛsɛ mumongoso ka kpokoyo nɨnɔ ɓanyama ɓalyalyaga ndɨ mino. 17 Nɨyɔ ɓamɨna, ɓatʉmbʉlaga nɨlɔ malaika ʉɓɨkya ndɨ ko bulya ko miki wawɛsɛ yi nɨnɔ. 18 Lɨkpʉmʉka ʉmbanga ndɨ ɓatʉ ɓasɨ nɨɓɔ ɓʉkana ndɨ mongoni mi nɨmɔ. 19 Luki limoti, Malia a ndɨ koɓuulyogo lɨkpʉmʉka nɨlɔ lasɨ, obiso mino lɨmbɛngɨ. 20 Kumbuso yi, ɓoɓuɓulyo ɓa ɓanyama ɓɨga ndɨ nɨ ɓanabibisa Kunzi, ɓanambɨmbɨlya ka masɨ nɨmɔ ɓʉkana ndɨ na nɨmɔ ɓɨna ndɨ, kyɛ masɨ igyonosa ndɨ mʉɗɔngɔnɨ ɓɛyɔ aka yɔ malaika ʉɓɨkya ndɨ mino.
Ɓalukini miki
21 Nɨyɔ masyɛ ɓʉgɨna ɨtʉlyana wa miki ɨɓʉkʉta mino, adwɛ ko ngbingo kakɨ mʉkɔ, ɓalʉka ɓɛ Yeso, lino li nɨlɔ malaika atwa ndɨ kambwa amakɨ kava mʉma.
Ɓogoni na Yeso kambwa ko Kunzi
22 Kʉwa wa masyɛ ma kiɓuɓiso kaɓʉ ɨtʉlyana mino, kaɓyɛnɛnɛ na mʉtʉʉ ka Musa, Yɛzɛfʉ na Malia ɓaga ndɨ no miki ka Yelusalɛma kabiso ka maɓɔkʉ ka Mombukwono-dosu, 23 kyɛ, ikpika ndɨ ka Mʉtʉʉ ka Mombukwono-dosu ɓɛ: «Okwononi kapá abɛ apɛpɛ ka Mombukwono-dosu miki mʉlʉkʉ yi wasɨ, nɨnɔ pʉto yi.» 24 Ɓɨnda ndɨ ka Yelusalɛma kapá gɔnɨ apɛpɛ ɓɛgɛyɔ mʉtʉʉ mi nɨmɔ ɨɓɨkya ndɨ mino: «Ɓonzuwo ɓaɓa gʉtʉgʉ ɓomikya ɓamokpondi ɓaɓa aka.»
25 Wɨna sɛ wa, alʉkʉ ɓemoti a ndɨ ka Yelusalɛma kʉ ina ndɨ ɓɛ Simioni. A ndɨ mʉtʉ wongbingbili na mʉtʉ mʉɓanga Kunzi kʉgbɛ. Ikaga ndɨ kaɓʉnda mʉtʉ yi nɨnɔ akwanana ndɨ kohukusa lɨvananza la Izaleli. Lɨmbɛngɨ-Lotu a ndɨ kʉgʉ kakɨ. 26 Lɨmbɛngɨ li nɨlɔ awonisila ndɨ ɓɛ kokwigʉ nɨ kanaminigʉ Kilisito nɨnɔ Mombukwono-dosu atikoku. 27 Akpamya ndɨ kogulya ka Ndaɓʉ ko Kunzi. Ngbingo yi nɨnɔ Yɛzɛfʉ na Malia ɓɨnda mino no mikaɓʉ ɓɛyɔ ka Yeso, kabiso ka maɓɔkʉ ko Kunzi mʉɗɔngɔnɨ ɓɛyɔ mʉtʉʉ aɓɨkyaga ndɨ mino, 28 Simioni adungo, abibisa Kunzi, aɓɨkya ɓɛ:
29 «Mbɨya wanʉ, Eeeze Mombukwono-dosu, hutulyosini ɓagʉmɛ kakʉ:
Wakwanana kʉwa kasa musunzu kakʉ kokwo ka mazɨyɔ,
30 kyɛ ninini muhukuso kakʉ no misa kamɨ,
31 muhukuso mi nɨmɔ woɓungusyaga ndɨ ko misa ka ɓambanzʉ ɓasɨ:
32 A lɨmɔmɔ li nɨlɔ uziga ɓanʉ ɓambanzʉ ɓasɨ ɓa ɔɓɨlɨ nɨɓɔ ɓakumibigʉ
na nɨlɔ apá ɓanʉ ɨbɨba ka Izaleli, lɨvananza kakʉ.»
33 Lɨkpʉmʉka lasɨ nɨlɔ Simioni a ndɨ kaɓɨkya ko bulya ka Yeso, ʉmbanga ndɨ ɓaɓʉkʉta kakɨ. 34 Simioni akʉnga Kunzi ɓɛ uɗukilyi ɓʉɓʉnga, aɓɨkya Malia amakɨ Yeso ɓɛ: «Kunzi atikoku ndɨ miki yi nɨmʉna ko bulya yi nɨyɔ ɓɛ ugwisisi ikanɨ umomosi ɓatʉ ɓudingi luga ko ɓomikya Ɓezaleli. Ika ɓanʉ likingyosi ɓɛ Kunzi akagya ligubo kakɨ nɨ ɓambanzʉ ɓakɛgʉ kabaɨlya, 35 na ɓata opupisa ɓanʉ mʉtamanagɨ masɨ nɨmɔ ɨsʉma ka mambɛngɨ ka ɓambanzʉ ɓudingi. Sɛ kʉwa ɨwɛ, Malia, wigomisaga ndɛkɛ ko bulya ko miki yi nɨmʉ abɛ ɓakutumo dʉkpa.»
Ana, mugyalandʉ muko yi akanzɨna ko bulya ka Yeso
36 Mugyalandʉ ɓemoti muko yi ina ndɨ ɓɛ Ana, ikaga ndɨ gɔnɨ ɨyɨ ka Yelusalɛma. A ndɨ mika Fanueli, ka lɨvananza ka Aseli. A kʉwa ndɨ mbɔkʉ-mbɔkʉ kʉgbɛ. Ɓagya ndɨ ɓyanga maɗɨya na ɨka na mbʉnyakɨ nɨnɔ ava ndɨ nɨ a mbɛyɨ mʉsɨka aka. 37 Kumbuso yi, ika kʉwa ndɨ woko aka, na kʉ odwisa ndɨ mino ɓyanga ɓatɛkɛɓɛ ɓʉgɨna na ɓɨkwanganya. Katʉkyagɨgʉ ndɨ ka Ndaɓʉ ko Kunzi, luki limoti agyɨlyaga ndɨ Kunzi ligubo biti na lɨsyɛ: Avaga ndɨ ngbingo ko ginyo malɨlɨ na kalʉmba. 38 Odoku ndɨ ko ngbingo yi nɨnɔ gɔnɨ nɔ, apʉnga kabibiso Kunzi. Ʉtʉmbʉlyaga ɓambanzʉ ɓasɨ nɨɓɔ ɓa ndɨ kaɓʉnda ɓɛ pisi tino yɔ Kunzi ʉkʉlaga mino ɓatʉ ɓa Yelusalɛma ka ɓusunzu.
Ɓaɓʉkʉta ka Yeso ɓigini na Yeso ka Nazalɛtɨ
39 Ngbingo yi nɨnɔ Yɛzɛfʉ na Malia ɓama mino kagya masɨ nɨmɔ mʉtʉʉ ka Mombukwono-dosu Kunzi akʉngaga ndɨ, ɓɨga na Yeso ka Galilaya, ka gʉɗʉ wa Nazalɛtɨ. 40 Miki apʉnga ndɨ kopingo na kopingogo. A ndɨ mutumo na yimibo na ɓʉɓʉnga ko Kunzi a ndɨ pa imoti na ɨyɨ.
Yeso otigolini ka Yelusalɛma
41 Ɓyanga ɓayasɨ, abakɨ na amakɨ Yeso ɓaɗakaga ndɨ ka Yelusalɛma ka yɨnga ya Pasɨka. 42 Wa Yeso otulyoso mino ɓyanga tɛkɛɓɛ na ɓɨɓa, ɓaɗaka ndɨ na ɨɓʉ ɓɛyɔ aka yɔ ɓagyaga ndɨ mino ka ɓʉndɛlɨ. 43 Ngbingo yi nɨnɔ yɨnga osyo mino, ɓɨga, luki limoti miki Yeso asɨkana kʉ ka Yelusalɛma nɨ abakɨ na amakɨ ɓakibigʉ. 44 Ɓa ndɨ kasɨma ɓɛ Yeso akakpakyana ka ambaza ka ɓambanzʉ nɨɓɔ ɓa ndɨ kaɨganana. Nɨyɔ ɓagya lɨsyɛ limoti ka lɨgʉndʉ nɨ ɓakɛgʉ kamɨna, ɓapʉnga kʉwa ndɨ kakɨsa luga ka ɓɛvananza kaɓʉ na ɓawai-daɓʉ. 45 Luki limoti, ɓakamɨnagʉ ndɨ. Kinili ɓɨga ɓata ndɨ kakɨsa kʉ kwa kʉ ka Yelusalɛma.
46 Kumbusa wa masyɛ masaa, ɓatokonyoku ka Ndaɓʉ ko Kunzi: A ndɨ mukuliko pa imoti na ɓowonisilo ɓa mʉtʉʉ, anʉmʉkana na anumuuso makpʉmʉka magɔgɔ. 47 Lɨkpʉmʉka ʉmbanga ɓatʉ ɓasɨ nɨɓɔ ɓa ndɨ kamʉkana, kaɨna yimibo kakɨ na sikisyo kakɨ ka makpʉmʉka nɨmɔ ɓa ndɨ kamuusogo mɔ. 48 Ngbingo yi nɨnɔ abakɨ na amakɨ ɓamɨna mino, lɨkpʉmʉka ʉmbanga kʉgbɛ, na kʉ amakɨ amuusi ɓɛ: «Mikamɨ, ɨkɨ pɨyɛ yɔ watigyi ɓi mino ɓɛyɔ? Tomomini iɓusu na abakʉ ɓɨgbagbagba kaʉkɨsa.»
49 Umigisya ɓɛ: «Mo ɓi kɛkɨsa ko bulya ɨkɨ? Makɛgʉ kaiba ɓɛ okwononi ɓɛ niki ka ndaɓʉ ka Baba?» 50 Luki limoti, ɓakɛgʉ ndɨ kaiba isi ya lɨkpʉmʉka nɨlɔ a ndɨ kaʉɓɨkya lɔ.
51 Kʉwa wa Yeso ɨga ndɨ pa imoti na ɨɓʉ ka Nazalɛtɨ. Agyaga ndɨ mʉtʉʉ kaɓʉ masɨ. Amakɨ oɓuulyaga ndɨ lɨkpʉmʉka nɨlɔ lasɨ ka lɨmbɛngɨ. 52 Yeso a ndɨ kopingo kanɨ yimibo kakɨ anisisilo kambwa, anaɓosilo Kunzi na ɓambanzʉ.