8
Unyaka arherhe ri itsi
uner uwuku udoi ikpũ
(Umat 13.1-23; Umar 4.1-20)
1 Akɛrɛ ha aka amaa, Uyesu azɛ̃rhã amaa iteu iyiki igɔng nu iyiki ici, adũwã Isarhe Iyiki Ize iyi Iyɛrhe Unum. Abɔrɔ ha usɔkdũmɛn awu nggu unga, 2 nu ikɛi akatsɛrh abɔɔ aka akerhe ri ípfu iyiki ibewe nu irhãrhĩ iyɔɔ. Umaryamu Umagadarha, uwu umbɔ aka atsũwe ípfu iyiki ibewe utɔɔva. 3 Nggu Uyowana, utsɛrha Ukuza unggbaashi ufɔm iya Uhiridu, nu Usuzana, nu arhɛrha akatsɛrh abɔɔ akũ abina arhɛrhɛ ayike Uyesu nu angwɛ̃ imesanga.
4 Anera arhɛrhɛ adzeyi ri iteu aba akɔng ru Uyesu, unga arherhe unyaka arherhe agɛ, 5 &lt;&lt;Uner ikpũ abin akũ ikpũnga azĩ ididoi. Unga aka annaa ikpũa ri icanga, ikpũ iyɔɔ igba ru utsĩndĩ, umbɔ azɛ̃rhã ajang adak, anunu aba akpɔuke iyi ha. 6 Iyɔɔ igba nu ifa, ngge iki imɛr, isi idãrhũngge ni ikoingge, ubinkutsu amɛ̃ ashike ra anang hã. 7 Iyɔɔ ikɛi igba ra aga ididɔk, ngge imɛr ni iseng, ididɔk ha itong ngge. 8 Ikpũ iyɔɔ igba ra abĩ aka aze, imɛr iseng ighwɛr ikpũrhã inainaka inangngge ikpũ ha umbɔ aka adoi.&gt;&gt;
Unga aka arherhe rimi, na atsarhi irhaknga agɛ, &lt;&lt;Uner ato akika agũ, unga agũ.&gt;&gt;
9 Angwɛ̃ imesanga arhusa unga agɛ awu use uwu agben unyaka arherhe ha. 10 Unga agɛ, &lt;&lt;Aka adɛyiwambɔ umbi abinkɛ aka awɔk aki Iyɛrhe Unum. Bɔr ra abɔɔ umum irherhe unyaka arherhe nggu umbɔ,
&lt;&lt; &lt;nggee umbɔ awuri irhimbɔ
na asi ínyãmbɔ.
Awuri igũmbɔ
na asi íhwɛngmbɔ agbena.&gt; &gt;&gt;*
11 &lt;&lt;Agben unyaka arherhe ha akɛ, ikpũ hã iwu Arherhu-Num. 12 Iyɔrɔ iyiki igba nu utsĩndĩ iwu abirabɛ aka agũ, bɔr Undenggũ aba anyanga arherhe ha adzeke ra amɛnmbɔ, utsur umbɔ ayɛimbɔ idzidzɛrhe na akpombɔ ififɔrh. 13 Iyɔrɔ iyiki igba ni ifa, iwu abirabɛ aka ayɛi arherhe ha nggu anggɔm ri ivangyɛ umbɔ aka agũ, bɔr umbɔ ashimbɔ ra anũnang. Umbɔ akpurha ayɛi idzidzɛrhe ivanga ukunjiir, bɔr umbɔ aka avira umbɔ, umbɔ azĩmbɔ udĩmbɔ. 14 Ikpũ iyɔrɔ iyiki igba ru aga ididɔk, iwu abirabɛ aka agũ Arherhu-Num, bɔr igũ ighong iwu ru ubin, nu igũibɛn upfung itsu umbɔ asi isengmbɔ na aghwɛrmbɔ ikpũrhã. 15 Bɔr ikpũ iyɔrɔ ra abĩ aka aze, iwu abi amɛn aka aze, abika agũ Arherhu-Num na anyanga akpɔm ra amɛnmbɔ, umbɔ abima na aghwɛr ikpũrhã.
Irhirhang nú anang idɛ̃ɛ̃ke
(Umar 4.21-25)
16 &lt;&lt;Unera asi ítsuka irhirhang awɔkuka ru utsutseu, use atsukuka ra ada ukoma. Ĩ'ĩ, awuri idene irhirhang hã afafã nú anang idɛ̃ɛ̃ke ru abika atsutsĩwã anyã ananga arhang. 17 Ubin usi íwɔkpɔ umbɔ aka asi ínyãmbɔ. Ikɛi ubin usi ítsirkpɔ umbɔ aka asi íhwɛngmbɔ ra awiya. 18 Nggee àka ayepa anyã na angwɛ̃dzɛn ri igigũ. Uwuruwi aka awe ru ihwihwɛng awuri itomuwe unga akpo arhɛrhɛ. Uwuruwi aka ashia, awuri iyɛse ungwɛ̃rhĩ ihwihwɛng ha unga aka awerangge.&gt;&gt;
Angwɛ̃mbɔ Uyesu nggu uyanga
(Umat 12.46-50; Umar 3.31-35)
19 Uya Uyesu nu angwɛ̃mbɔ asok aba ru unga, bɔr umbɔ afɔr izĩ atsĩ ru unga adambɔ, ubinkutsu anera arhɛmbɔ. 20 Uwɔɔ agɔr unga agɛ, &lt;&lt;Uyango uwɔɔ nu angwɛ̃mbi adɛ̃ɛ̃ ra awiya rɔ, abee inyã ungo.&gt;&gt;
21 Bɔr unga agɔr umbɔ agɛ, &lt;&lt;Abika agũ Arherhu-Num na atɔ̃ itser nggu ake, umbɔ awu uyamum nu angwɛ̃mɛn.&gt;&gt;
Uyesu adɔɔte ugba inai
(Umat 8.23-27; Umar 4.35-41)
22 Unum ukpɔɔ Uyesu agɔr angwɛ̃ imesanga agɛ, &lt;&lt;Umɛn igar ukau ha izĩ afɛn akɔrɔ.&gt;&gt; Umbɔ asok atsĩ ru ukhukhɔɔ amɛ̃ azĩmbɔ. 23 Umbɔ awu ru uzɛ̃rhã, unga arhaa urhɔ. Ufin inai nggu ugba uso ubvun nu ukau ha ukwɛr amɛ̃ utsuke ru ukhukhɔɔ amɛ̃mbɔ, uwuri itsĩme umbɔ.
24 Angwɛ̃ imesa ha azĩ azita unga agɛ, &lt;&lt;A Uteiya, a Uteiya! Umɛn iki itsĩmmɛn!&gt;&gt;
Unga azir asok atsɛrhu ugba nu ibvun amɛ̃ hã udɔɔr unu, ananga uku utɔɔ. 25 Unga arhusa angwɛ̃ imesanga agɛ, &lt;&lt;Imangmangmbi iwerɛngge?&gt;&gt;
Nggu iwei umbɔ adzeidzeu, na arhusa adɔkambɔ agɛ, &lt;&lt;Awu ungamɔ nuwi ikɛi, atsɛrhu ugba nu amɛ̃, ake agũna unga?&gt;&gt;
Ikikerhe uner ipfu iyiki ibewe
(Umat 8.28-34; Umar 5.1-20)
26 Umbɔ atsĩ ukhukhɔɔ azĩ atsĩ abĩ Ugarasa, ake awu ugar ukau Ugarhirhi. 27 Ivangyɛ Uyesu aka acipa nu ubang ukau ha, unga agbopa unerwi aka awe ru ipfu iyiki ibewe ru uteu ha. Aka adera utsa ha asi itsima atorho use aseisa ri iya, aseiyi ra adzak. 28 Ivangyɛ unga aka anyã Uyesu, unga atsu ivum na agba ra adaknga na atsarhi irhaknga agɛ, &lt;&lt;Ungo ubee usengo nggu umum Uyesu, Ungwɛ̃ Unum Uwuku Ugɔng? Umum ishɔ̃rhã ungo niba udzaango umum uver!&gt;&gt; 29 Unga irherhe rimi ubinkutsu Uyesu aka agɔra ipfu iyiki ibewe ha ugɛ ngge idze ru utsa ha. Aka adera ngge iki isaki idzur unga, anera aka isaka abow adaknga nu aboknga nggu inyãwã na adzɛu unga, bɔr unga anang apupuwe, ipfu iyiki ibewa ha iki isaki ikũna unga izĩngge ra arhum.
30 Uyesu arhusa unga agɛ, &lt;&lt;Itsokngo igburh ungamɔ?&gt;&gt;
Unga agɛ, &lt;&lt;Ukpusha,&gt;&gt; ubinkutsu ípfu iyiki ibewa ha iwu irhɛrhɛ iki itsĩ ru unga. 31 Ngge ishɔ̃rhã unga, unga niba atsuka ngge izĩngge ru ughorkaghor angwĩ ra anangkɛ umbɔ iki igbang ípfu iyiki ibewe.
32 Ikpui arhede niyɔ iwu ru ughãwã ra anang akɔɔ nu ubang igũ iki ikhapa nu ukau ukugɔng. Ípfu iyiki ibewa ha ishɔ̃rhũ Uyesu ama aneke ngge itsĩ ru ngge, unga nekuka. 33 Ípfu iyiki ibewa ha iki idzeku utsa ha ngge itsĩngge ru ukpui arhede ha. Ukpui arhede ha iso itĩ icipungge ru ukau ukugɔng hã, íkpengge ra amɛ̃.
34 Ivangyɛ abi idzɛu arhede ha aka anyã ubinkpi uku ukorhe, umbɔ asok atĩ azĩ adzowe isarhe ru utepa nu ikãwãngge. 35 Anera adzek aba inyã ifɛrhɛ ha. Umbɔ aka aba atsĩ nu Uyesu, umbɔ akpurha anyã utsa ha ípfu iyiki ibewa ha iki idzeku unga atsim atorho asei ra adak Uyesu nggu amɛnnga uku urhirhiki, iwei ifɛr umbɔ. 36 Abirabɛ ifɛrha ha iki ikorhe ra asumbɔ, adɛyiwe anera ubinkpi uku utsu uner ípfu iyiki ibewe ha akerhe. 37 Iwei iki ifɛr anera kishoo ri ikãwã abĩ Ugarasa, umbɔ ashɔ̃rhũ Uyesu unga ama adzeka ra abĩmbɔ. Nggee unga asok atsĩ ukhukhɔɔ amɛ̃ azĩã.
38 Utsa ha ípfu iyiki ibewa ha iki idzeku unga ashɔ̃rhũ Uyesu agɛ unga adɔsa unga, bɔr Uyesu adene unga azĩã agɛ, 39 &lt;&lt;Ubvui uzĩ ri iya nu udɛyiwe ubinkpi Unum aka akorhuwa ungo.&gt;&gt; Nggee utsa ha azĩã, na adɛyiwe utepa kishoo ubinkpi Uyesu aka akorhuwe unga.
Ukom unakuci nu ukutsɛrh
uwuku ughong iyor
(Umat 9.18-26; Umar 5.21-43)
40 Ivangyɛ Uyesu aka abvui aba, anera arhɛrhɛ aba aghwe unga, ubinkutsu umbɔ kishoo asei idzɛu unga. 41 Mɔcɛ utsa uwɔɔ agburh Uyayiru, unggbaashi abã ifɛn-Num, aba agba ra adak Uyesu, na ashɔ̃rhã unga ama azĩ ri iyanga, 42 ubinkutsu unanyĩ unapunga, imɛknga iki iyongge usɔkdũmɛn, aka abɔr ikpikpe.
Uyesu awu ru utsĩndĩ anera arhɛrhɛ afĩĩ azɛ̃rhã nggu unga. 43 Utsɛrh uwɔɔ aka arhong adzirh imɛka usɔkdũmɛn awe umɔ, bɔr unera asi idɛ̃ɛ̃ akerhuka unga. 44 Unga aghɔ̃rhã aba udiku undzing Uyesu na abangu ifɛn atorhanga, kanying irhong adzirhnga ikerhungge.
45 Uyesu arhusa agɛ, &lt;&lt;Ungaa abanga umum?&gt;&gt;
Umbɔ kishoo atsɛyimbɔ, Ubitru agɛ, &lt;&lt;A Uteiya, anera arhɛrhɛ aka akɔng afĩĩ azɛ̃rhã nggu ungo.&gt;&gt;
46 Bɔr Uyesu agɔr agɛ, &lt;&lt;Unera abangunga umum. Umum ihwɛng ijee iki idzengge ru umum.&gt;&gt;
47 Mɔcɛ utsɛrh ha anyã unga asi idɛ̃ɛ̃ awɔka, unga adzek azang aba agba ra adak Uyesu. Ra asu anera kishoo, unga adɛyiwe umbɔ ubinkpi uku utsu unga abanga unga, nu ibibanga hã iki ikerhuwe unga kanying. 48 Mɔcɛ Uyesu agɔr unga agɛ, &lt;&lt;A unapmum, imangmango ngge ikerhuwe ungo, uzĩ uku utɔɔ.&gt;&gt;
49 Uyesu ana awu ra arherhe nu uwɔɔ adzeki iya Uyayiru unggbaashi ubã ifɛn-Num hã aba adɛyiwe unga agɛ, &lt;&lt;Unapungo aka akpea. Niba udzowukɔ uver ikɛi ru uner imesa.&gt;&gt;
50 Bɔr Uyesu aka agũ rimi, unga agɔr Uyayiru agɛ, &lt;&lt;Niba ugũo iwei, uwe ri imangmang ukpekũ, unapungo awuri ikerhunga.&gt;&gt;
51 Unga aka atsĩ ri iya Uyayiru, unga asi ineke unera atsĩã nggu unga Ubitru nu Uyohana nu Uyaku nu utesa nu uyisa una hã ukpekũ. 52 Anera kishoo ra awiya iya adɛ̃ɛ̃ iciu akpe, na atsui ivum ni itsi una hã. Uyesu agɛ, &lt;&lt;Àka aneke iciu akpe. Una hã anasi ikpea, awu ru urhɔ.&gt;&gt;
53 Umbɔ anyĩrhã unga, ahwɛngmbɔ unga aka akpea, 54 bɔr unga adzur ubok una hã akpɔm, na agɛ, &lt;&lt;A unapmum, usisok!&gt;&gt; 55 Ipfu una hã ibvui ibangge, kanying unga abera asok. Mɔcɛ Uyesu atsu umbɔ adzowe ubingha ru una hã. 56 Abika amar una hã adzeidzeu, bɔr unga akɛna umbɔ niba adɛyikumbɔ unera ifɛrha ha.
* 8:10 Àka anyã ikɛi: Uish 6.9.