USE sofia;
DROP TABLE IF EXISTS sofia.lbk_vpl;
CREATE TABLE lbk_vpl (
  verseID VARCHAR(16) NOT NULL PRIMARY KEY,
  canon_order VARCHAR(12) NOT NULL,
  book VARCHAR(3) NOT NULL,
  chapter VARCHAR(3) NOT NULL,
  startVerse VARCHAR(3) NOT NULL,
  endVerse VARCHAR(3) NOT NULL,
  verseText TEXT CHARACTER SET UTF8 NOT NULL) ENGINE=MyISAM;
LOCK TABLES lbk_vpl WRITE;
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GN1_1","002_1_1","GEN","1","1","2","Isnan laplapona, winad-ay Apo Dios nan chaya ya nan lota. Nan lota, maid paat manongnong si foyana issan chey. Maid entetee ya chadlos ab-afollinget isnan olay entona, ya kecheng nan fayfay is wad-ay. Sa et wad-ay nan Ispiriton Apo Dios ay enliklikhed isnan tongchon nan fayfay. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GN1_3","002_1_3","GEN","1","3","3","Sa et infilin Apo Dios ta mawad-ay nan paway, ya ket pinmaway tet-ewa. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GN1_4","002_1_4","GEN","1","4","4","Finoyan Apo Dios ay khawis nan paway, ya nang-ep. Sa na't isiyan nan paway isnan follinget. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GN1_5","002_1_5","GEN","1","5","5","Nginadnana nan paway is mag-akhew, ya nan follinget is maschem. Ket ay nakhosfet, awni ya mawiit, ya nar-os nan inmona ay akhew. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GN1_6","002_1_6","GEN","1","6","6","Sa et infilin Apo Dios ta mawad-ay nan lawag ay mangedwa isnan chanom ta enfalin ay chwa nan entey-ana. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GN1_7","002_1_7","GEN","1","7","7","Adi kad khinaebna nan lawag ay mensiyan isnan chanom isnan khwabna ya nan lifoo id tongcho. Et siya nan naangnen. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GN1_8","002_1_8","GEN","1","8","8","Sa na't nginadnan id tongcho is chaya. Ket ay nakhosfet, awni ya mawiit, ya nar-os nan ikadwa ay akhew. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GN1_9","002_1_9","GEN","1","9","9","Sa na't kasin infilin ta maamong nan chanom ay wad-ay isnan khwab nan chaya ta matken nan tey-ana, ta maila nan lota, et siya nan naangnen. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GN1_10","002_1_10","GEN","1","10","10","Nan maid chanomna nginadnana is lota, ya nan naamoamong ay chanom nginadnana is fayfay. Et nang-ep si Apo Dios isnan finoyana, tay khawis. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GN1_11","002_1_11","GEN","1","11","11","Sa na't infilin ta tomofo isnan lota nan am-in ay ilan si mola ay waschin mamkhas ya wad-ay fokerna, ya nan am-in ay ilan si kaew ay waschin mamkhas ay wad-ay nan fwana, et siya nan naangnen. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GN1_12","002_1_12","GEN","1","12","12","Siya chi ay nawad-ay isnan lota nan am-in ay nateketeken ay mola ay waschin mamkhas ya wad-ay fokerna, ya am-in ay nateketeken ay kaew ay waschin mamkhas ay wad-ay nan fwana. Et nang-ep si Apo Dios isnan finoyana tay khawis. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GN1_13","002_1_13","GEN","1","13","13","Ket ay kasin nakhosfet, awni ya mawiit, ya nar-os nan ikatlo ay akhew. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GN1_14","002_1_14","GEN","1","14","14","Sa na't infilin ay mawad-ay nan kasilasilaw id tongcho ay kail-an nan enteknan nan mag-akhew isnan maschem, tatno siya chachi nan kaimatonan nan lokhin si kaakheakhew, tawen, chinamey, chakhon, ya kesep. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GN1_15","002_1_15","GEN","1","15","15","Ya ta enlanglang cha id chaya ta pomaway nan lofong, et siya nan naangnen. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GN1_16","002_1_16","GEN","1","16","16","Adi kad khinaeb Apo Dios nan chwa ay kalalanglangan ay silaw. Nan akhew ay ad-ad-acha nan langlangna nan napigpigsa isnan mag-akhew, ya nan fowan ay akit nan langlangna nan napigpigsa isnan maschem. Winad-ayna akhes nan tokwifi. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GN1_17","002_1_17","GEN","1","17","17","Inpeyna am-in chana ay silaw id chaya ta langlangancha nan lofong, ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GN1_18","002_1_18","GEN","1","18","18","ta chaicha nan napigpigsa ay enlalanglang isnan mag-akhew ya maschem ya nan kail-an nan enteknan nan paway ya follinget. Et nang-ep si Apo Dios isnan finoyana, tay khawis. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GN1_19","002_1_19","GEN","1","19","19","Kasin kayet nakhosfet, awni ya mawiit, ya nar-os nan ikap-at ay akhew. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GN1_20","002_1_20","GEN","1","20","20","Sa et infilin Apo Dios ay mawad-ay is kadchanom nan angsaangsan ay ilan si enfib-iyag, ya id tongcho nan isyangkhay ay ilan si entat-ayaw. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GN1_21","002_1_21","GEN","1","21","21","Adi kad winad-ay Apo Dios nan chadchakowag ay enkik-iwi is kafayfay ya nan am-in ay ilan si enfib-iyag ay enkhig-iwa is kadchanom, ya am-in ay ilan si napayyakan. Et nang-ep si Apo Dios isnan finoyana, tay khawis. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GN1_22","002_1_22","GEN","1","22","22","Sa na't binindisyonan chachi ay mangwanin, “Makhanakhanak kayo ay wad-ay isnan fayfay, ta ponnenyo nan kawadyo, ya siya akhes ken chakayo ay entat-ayaw, makhanak kayo.” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GN1_23","002_1_23","GEN","1","23","23","Kasin nakhosfet, awni ya mawiit, ya nar-os nan ikalma ay akhew. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GN1_24","002_1_24","GEN","1","24","24","Sa et infilin Apo Dios ay mawad-ay isnan lota nan am-in ay ngag sisa'y ilan si enkik-iwi: naamo paymo atap, chadchake ya fanan-ig, et siya nan naangnen. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GN1_25","002_1_25","GEN","1","25","25","Siya chi ay khinaeb Apo Dios am-in chana, ya nang-ep siya isnan finoyana, tay khawis. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GN1_26","002_1_26","GEN","1","26","26","Sa et kanan Apo Dios, “Idwani, khomaeb tako is takho ay is-iso tako ya kag ken chatako. Chaicha nan en-apo isnan am-in ay ilan si enfib-iyag is kadchanom, am-in ay entat-ayaw, ya am-in ay ilan si naamo paymo atap, chadchake paymo fanan-ig is kalota.” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GN1_27","002_1_27","GEN","1","27","27","Siya chi et winad-ay Apo Dios nan takho ay kag ken siya. Winad-ayna chaicha ay lalaki ya fafai. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GN1_28","002_1_28","GEN","1","28","28","Sa na't binindisyonan chaicha ay mangwanin, “Makhanakhanak kayo et omangsan kayo ta wad-ay entee isnan olay entona issa ay mangiyapo isnan am-in ay wad-ay isnan lofong. Chakayo nan mangiyapo isnan enfib-iyag is kadchanom, nan am-in ay entat-ayaw, ya am-in ay ilan si enkik-iwi isnan lota.” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GN1_29","002_1_29","GEN","1","29","29","Kinwanina kayet, “Chey! Wad-ay et nan am-in ay ilan si mola ay mamkhas ya wad-ay fokerna ya nan kaew ay mamkhas ya wad-ay nan fwana ay inchawchawko ay kanenyo. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GN1_30","002_1_30","GEN","1","30","30","Ngem isnan am-in ay enkik-iwi ya nan am-in ay entat-ayaw et nan enlengleng ay mola ya lokham nan ichowak ay kanencha.” Et siya nan naangnen. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GN1_31","002_1_31","GEN","1","31","31","Finoyan Apo Dios nan am-in ay khinaebna ya nang-ep, tay mampay chadlos ay khawis. Kasin nakhosfet, awni ya mawiit, ya nar-os nan ikan-em ay akhew. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GN2_1","002_2_1","GEN","2","1","1","Siya chi ya nakwas et ay nakhaeb nan chaya ya nan lofong ya am-iam-in ay wad-ay ischi. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GN2_2","002_2_2","GEN","2","2","2","Isnan ikapito ay akhew, tay nakwas et am-in nan chinnona, nentengaw si Apo Dios. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GN2_3","002_2_3","GEN","2","3","3","Binindisyonana nan ikapito ay akhew ya siya chi nan inpeyna ay nasantowan ay akhew, tay siya chi nan nentengawana issan osto ay nangikwasana isnan am-in ay chonona ay nenpawad-ay. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GN2_4","002_2_4","GEN","2","4","4","Siya chi nan inangnen nan chaya ya nan lofong ay nawad-ay. Issan cha nangab-an Apo ay Dios isnan lofong ya chaya, ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GN2_5","002_2_5","GEN","2","5","5","maid cha tomofo ay mola paymo lokham tay maid inpalpal-ina is ochan, ya sa et maid takho is mensama isnan lota. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GN2_6","002_2_6","GEN","2","6","6","Wad-ay magtek eb-eb ay mananchanom isnan olay entona ay lota. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GN2_7","002_2_7","GEN","2","7","7","Idwani inmala si Apo ay Dios isnan chapog is kalota ya khinmaeb is lalaki. Sa na't insop-ok nan omipabfiyag ay anges is kaelengna ket ay nenfalin ay takho ay enfibfiyag. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GN2_8","002_2_8","GEN","2","8","8","Sa et minolaan Apo ay Dios nan esa'y oma id Eden ay apet falaan si akhew, sa na't inpatee ischi nan takho ay khinaebna. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GN2_9","002_2_9","GEN","2","9","9","Inpatofona ischi nan am-in ay ngag sisa ay ilan si kaew ay kalal-ayad nan ilana ya khawis ay kanen nan fekhasna. Ya wad-ay nan nenkhakhawa ischi ay kaew ay omipabfiyag ya nan kaew ay omichawchaw isnan mangammowan isnan khawis ya ngaag. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GN2_10","002_2_10","GEN","2","10","10","Wad-ay nan wanga ay nen-ayos ay nalpo id Eden ya mananchanom isnan oma, sa et awni ya nasisyan is epat ay wanga. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GN2_11","002_2_11","GEN","2","11","11","Nan ngachan nan inmona et Pison. Siya na nan wanga ay menliliwes isnan am-in nan ili ay Havila. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GN2_12","002_2_12","GEN","2","12","12","(Mad-anan ischi nan telen ay pasig fallitok sa et nan fangfanglo ay niket ya nan nenkapateg ay fato.) ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GN2_13","002_2_13","GEN","2","13","13","Nan ikadwa ay wanga et Gihon nan ngachana. Siya na nan wanga ay menliliwes isnan am-in nan ili ay Cus. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GN2_14","002_2_14","GEN","2","14","14","Nan ngachan nan ikatlo ay wanga et Tigris ay omayos isnan apet falaan si akhew nan ili ay Asiria. Sa et nan ikap-at ay wanga et nan Eufrates. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GN2_15","002_2_15","GEN","2","15","15","Siya chi ya inalan Apo ay Dios nan lalaki ya inpeyna siya isnan nay ay oma id Eden ta nongnongena ya tokkhongana. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GN2_16","002_2_16","GEN","2","16","16","Sa na't infilin ken siya ay mangwanin, “Mabfalin ay mangan ka isnan olay ngag sisa'y fekhas si kaew isnan nay oma. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GN2_17","002_2_17","GEN","2","17","17","Ngem kecheng magtek yangkhay nan fekhas nan kaew ay omichawchaw isnan mangammowan isnan khawis ya ngaag nan ad-im kankanen, tay at matey ka ay matey isnan chey kannay ay akhew ay mangakkanam sidi.” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GN2_18","002_2_18","GEN","2","18","18","Awni ya ket kanan Apo ay Dios, “Ad-i khawis mo aped maeesang nan lalaki. Khomaeb ak is kafachangna ay maifakhay ken siya.” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GN2_19","002_2_19","GEN","2","19","19","Adi kad inmala si Apo ay Dios isnan lota ay khinaebna isnan am-in ay enkik-iwi ya am-in ay entat-ayaw, et inyeyna isnan lalaki ta ilaena mo ngag nan ipangachana. Et mo ngag nan inpangachana isnan am-in ay enkik-iwi siya chi nan ngachancha. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GN2_20","002_2_20","GEN","2","20","20","Inagtan nan lalaki nan am-in ay entat-ayaw ya nan am-in ay enkik-iwi is ngachancha, naamo ya atap, nay met achi maid paat ischicha nan maifakhay ken siya is kafachangna. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GN2_21","002_2_21","GEN","2","21","21","Sa et inpaseyep Apo ay Dios nan lalaki, ya osto ay naseyeseyep inalana nan esa'y tadlangna sa na't kasin nen-om-omen nan nangal-ana. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GN2_22","002_2_22","GEN","2","22","22","Et isnan chey ay tadlang nan nangab-an Apo ay Dios isnan fafai, sa na't intakcho ken siya. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GN2_23","002_2_23","GEN","2","23","23","Ket ay kanan nan lalaki, “Na! Ket ay naay chadlo si is-isok! Tadlangko nan tadlangna ya awakko nan awakna. Fafai nan makwani ken siya tay nalpo isnan lalaki.” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GN2_24","002_2_24","GEN","2","24","24","Siya chi nan khotokna ay nan lalaki et taynana nan amana ya inana ta maiyamong isnan asaw-ena, et enfalin cha is esang ay awak. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GN2_25","002_2_25","GEN","2","25","25","En-iso ay nenlalafos nan lalaki ya nan fafai, ya ad-icha mabfain. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GN3_1","002_3_1","GEN","3","1","1","Idwani, nan oweg nan kasisikapan isnan am-in ay ngag sisa'y enkik-iwi ay khinaeb Apo ay Dios. Kinwanina isnan fafai, “Ay kinwanin ngen tet-ewa nan Dios ay ad-iyo kankanen nan fekhas si olay ngag sisa ay kaew isnan naay oma?” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GN3_2","002_3_2","GEN","3","2","2","Songfat et nan fafai ay mangwanin, “Mabfalin ay kanenmi nan fekhas nan olay ngag sisa ay kaew isna, ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GN3_3","002_3_3","GEN","3","3","3","kecheng magtek yangkhay nan kaew ay wad-ay is khawana nan infilina'y ad-imi kankanen paymo khidkhidchowen, tay mo angnenmi et matey kami.” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GN3_4","002_3_4","GEN","3","4","4","Ngem kanan nan oweg, “Ad-i! Ay ke kayo sa matey? ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GN3_5","002_3_5","GEN","3","5","5","Kinwanin yangkhay nan Dios sa tay ammona ay mo kanenyo chi, et makaawat kayo, ya enfalin kayo ay kag ken siya ay mangammo isnan khawis ya ngaag,” kinwanina. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GN3_6","002_3_6","GEN","3","6","6","Osto'y inilan nan fafai ay kalal-ayad ay fob-oyaen nan kaew ya kabfifikhaw nan fekhasna ay kanen, sa et makaawis nan silib ay nakwanin ichowana, ya ket pinmokhas ya kinana. Sa na't inagtan si asawana et nangan akhes. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GN3_7","002_3_7","GEN","3","7","7","Osto ay kinancha chi ya ket ay nakaawat cha tet-ewa, ya finigfigcha ay ke cha pet enlalafos. Siya et chi ya chinmait cha isnan tofon si kaew ay makwanin igos ay ilofidcha. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GN3_8","002_3_8","GEN","3","8","8","Isnan sedsechemna ay cha ensoysoysoy, chinngecha't si Apo ay Dios ay cha manad-alan isnan oma. Sa cha't ala ya tafon isnan kakak-aewan, ta ad-icha sakhangen si Apo ay Dios. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GN3_9","002_3_9","GEN","3","9","9","Ngem ket ay ayakhan Apo ay Dios nan lalaki ay mangwanin, “Ento ka pay?” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GN3_10","002_3_10","GEN","3","10","10","“Chinngek nan manad-alanam isna's kaoma ya omegyat ak tay ke pet enlalafos ak, sak et intafonan sik-a,” kinwanin nan lalaki. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GN3_11","002_3_11","GEN","3","11","11","Sa et kanan Apo Dios, “Sino nan mangwanin enlalafos ka? Ay kinanmo ngen nan chey fekhas si kaew ay infilinko ay ad-im kanen?” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GN3_12","002_3_12","GEN","3","12","12","Kanan et nan lalaki, “Nan fafai ay inigwam ay kadwak nan nangichawchaw isnan fekhas nan chey ay kaew ya kek et kinan.” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GN3_13","002_3_13","GEN","3","13","13","Sa et kinwanin Apo ay Dios isnan fafai, “Em man inangnen chi ay?” Sa na't kanan, “Nan oweg nan nammali ken sak-en ya kinanko.” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GN3_14","002_3_14","GEN","3","14","14","Idwani kinwanin Apo ay Dios isnan oweg, “Sik-a, khapo tay inangnem chi, nay et selaeg yo ay oweg isnan am-in ay enkik-iwi. Kecheng kayo is omayan nan nay ay chosa. Mailapo idwani, nan potoyo nan ikochongyo, ya chapog nan kag yo cha kankanen engkhana is mateyanyo. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GN3_15","002_3_15","GEN","3","15","15","Khab-ek nan en-asiligtanyo isnan fafai ya enfinnoso nan wanen-edyo ay chwa. At khimmiken nan wanedna nan olom, ya at ketfam nan pagpakhachana.” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GN3_16","002_3_16","GEN","3","16","16","Ya isnan fafai kinwanina, “Sik-a ay fafai, et paam-amchek nan likhatmo isnan enlitonam ya siya akhes isnan sakit nan omanakam. Olay mo siya sa, siya kayet ay maiilew ka ken asawam, ngem at iyapowana sik-a.” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GN3_17","002_3_17","GEN","3","17","17","Sa na't kinwani akhes isnan lalaki, “Tay si asawam nan chinngem ya kinanmo nan fekhas si kaew ay infilinko ay ad-im kanen, nay et pangaakhek nan lota khapo isnan inangnem. At enfelabfelay ka ay enpawad-ay is ikatakhoyo engkhana's kifos si fiyagyo. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GN3_18","002_3_18","GEN","3","18","18","Isyangkhay ay sibsifit nan wad-ayen nan lota, ya nan lokham nan kanenyo. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GN3_19","002_3_19","GEN","3","19","19","Enlingelinget ka ona esa kayo mangan, et sisyasisya sa engkhana'y tomoli ka isnan lota ay nalpowam. Tay chapog nan nakhab-am, at siya akhes nan tomoliyam,” kinwanin Apo Dios. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GN3_20","002_3_20","GEN","3","20","20","Nginadnan Adan si asawana is Eva, tay siya nan inan nan am-in ay takho. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GN3_21","002_3_21","GEN","3","21","21","Sa et khinmaeb si Apo ay Dios is fachon cha Adan ay sin-asawa isnan kochil si enkik-iwi, sa na't inpafacho ken chaicha. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GN3_22","002_3_22","GEN","3","22","22","Sa et kanan Apo ay Dios, “Chey, nenfalin nan takho ay kag ken chatako ay mangammo isnan khawis ya ngaag. Idwani, masapol ay ad-i maipap-alofos ay omala cha is kanencha isnan fekhas nan kaew ay omipabfiyag, ta sa cha't matakho is eng-engkhana.” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GN3_23","002_3_23","GEN","3","23","23","Tay siya chi inpakaan Apo ay Dios chaicha isnan oma id Eden ta samalencha nan lota ay nakhab-ancha. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GN3_24","002_3_24","GEN","3","24","24","Inpakaana, sa na't inpey isnan apet falaan si akhew ischi ay oma nan anghel ay manokkhong, ya nan enfidfichang ay fadyok ay enwaswasawas isnan olay entona, ta maid makaeey isnan chey ay kaew ay omipabfiyag. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GN4_1","002_4_1","GEN","4","1","1","Inseyep Adan si asawana ay Eva ya naliton, et inyanakna nan esa'y lalaki. Sa na't kanan, “Isnan fachang Dios Apo nay nawad-ayan ak is anakko ay lalaki.” Siya chi ke na't ay ngadnan is Cain. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GN4_2","002_4_2","GEN","4","2","2","Awni ya ket kasin inmanak is annochina ay lalaki ay si Abel. Nenfalin si Abel ay pomapastor ya si Cain, ensamsama. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GN4_3","002_4_3","GEN","4","3","3","Isnan namingsan, inmala si Cain isnan inapitna ay ichatona ken Dios Apo. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GN4_4","002_4_4","GEN","4","4","4","Si akhes Abel, inalana nan kakhawisan ay inaona ay innanak si karnilona sa na't inchaton nan kakhawisan ay karni ken Dios Apo. Nalaychan si Dios Apo ken Abel ya nan inchatona, ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GN4_5","002_4_5","GEN","4","5","5","ngem eg-ay nalaychan ken Cain ya nan inchatona. Siya chi nan sinmongesongetan Cain ya chadlos nenngongoliwet isnan songetna. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GN4_6","002_4_6","GEN","4","6","6","Sa et kinwanin Dios Apo ken Cain, “En ka man ensosonget ay? Ya ke ka enngongoliwet? ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GN4_7","002_4_7","GEN","4","7","7","Mo osto nan angnem, at achi nalagsak nan ilam. Mo ad-i osto nan angnem, nan kinangaag, et kag atap ay enkik-iwi ay mangisasaneb ken sik-a tay laychena ay iyapowan ken sik-a. Ngem masapol ay afakem.” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GN4_8","002_4_8","GEN","4","8","8","Awni pay ya ket kanan Cain ken annochina ay Abel, “Mamoknag ta.” Ngem osto ay wad-ay cha is kaponchag, alan et Cain ya patey ken annochina. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GN4_9","002_4_9","GEN","4","9","9","Osto ay siya chi, ket ay kinwanin Dios Apo ken Cain, “Ento pay si Abel ay annochim?” Songfatna't ay nangwanin, “Tew-an! Ay ke chadlos sak-en nan mentotokkhong isnan akhik?” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GN4_10","002_4_10","GEN","4","10","10","Ya ket kanan Dios Apo, “Ngag chi's inangnem! Ilaem achi, kag cha enkechaw ken sak-en is fales nan chalan annochim is kalota. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GN4_11","002_4_11","GEN","4","11","11","Idwani machosa ka ya nay ad-i ka kasin makasama isnan lota ay nanosop isnan chalan annochim. Siya, kag na tinakang nan topekna ay nanginom isnan chalan annochim ay pinateymo. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GN4_12","002_4_12","GEN","4","12","12","Olay mo ipapatim ay ensama, ad-i lomweb nan lota. At ad-i ka tomke ay aped entafotafon ya enlikhelikhed isnan lota.” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GN4_13","002_4_13","GEN","4","13","13","Sa et kanan Cain ken Dios Apo, “Ad-i ak makaikatpe isnan chadlos chad-ama ay chosam ken sak-en. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GN4_14","002_4_14","GEN","4","14","14","Ilam kay ya! Ipawam nan lota ken sak-en idwani, ya matlad ak ken sik-a. Sak et ad-i paat tomke ya aped ak enlikhelikhed isnan lota, ya mo sino issa nan omila et pomatey cha.” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GN4_15","002_4_15","GEN","4","15","15","Sa et kanan Dios Apo, “Ad-i. Mo wad-ay mamatey ken sik-a at maminpito ay maifales.” Et pinay-an Dios Apo si Cain is matona ta mo wad-ay manab-at ken siya et ad-i cha pateyen. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GN4_16","002_4_16","GEN","4","16","16","Tinaynan et Cain si Dios Apo ya en nentee isnan apet falaan si akhew nan Eden isnan makwanin Fafadchoyan. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GN4_17","002_4_17","GEN","4","17","17","Awni ya ket naliton nan inasawan Cain, ya inyanakna nan lalaki ay nginadnancha is Enoc. Sa et khinmaeb si Cain is ilina ay nginadnana isnan ngachan nan anakna. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GN4_18","002_4_18","GEN","4","18","18","Awni ya ket winad-ay Enoc nan lalaki ay si Irad, ya si Irad winad-ayna si Mehujael ay nenwad-ay ken Metusael ay aman Lamec. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GN4_19","002_4_19","GEN","4","19","19","Chwa nan asawan Lamec ay cha Ada ken Zilla. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GN4_20","002_4_20","GEN","4","20","20","Inyanak Ada nan lalaki ay si Jabal ay naiwanchan nan tomatalaken isnan enkik-iwi ya en-ab-afong isnan torcha. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GN4_21","002_4_21","GEN","4","21","21","Etadna si Jubal ay naiwanchan nan komokotengteng ya nan komakalleleng. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GN4_22","002_4_22","GEN","4","22","22","Si Zilla, inyanakna si Tubal Cain ay fomebfesa isnan folinsi ya lanchok ya nangaeb isnan am-in ay ilan si laminta. Si Naama nan fafai ay etad Tubal Cain. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GN4_23","002_4_23","GEN","4","23","23","Idwani ket ay kinwanin Lamec isnan cheycha'y asaswana, “Ada ken Zilla'y asaswak, chengngenyo et nan nay kanak. Nan tinmapak ay fab-alo, ay sinmokhat pinateyko. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GN4_24","002_4_24","GEN","4","24","24","Mo nan falesna ay omno ikit ay Cain et pito, nan falesko ay os-osto et piton poo ya pito.” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GN4_25","002_4_25","GEN","4","25","25","Idwani nawad-ayan kasin cha Adan ay sin-asawa is anakcha ay lalaki. Sa et kanan Eva, “Nay inmagtan si Apo Dios is esang ay lalaki ay sokat Abel ay pinatey Cain.” Siya chi ya ket ay nginadnana is Set. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GN4_26","002_4_26","GEN","4","26","26","Awni ya ket winad-ay Set nan esa'y lalaki ay nginadnana is Enos. Siya chi nan lapon nan nanad-ayawan nan takho ken Dios Apo ay mangayag ken siya isnan ngachana. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GN5_1","002_5_1","GEN","5","1","1","Siya chana nan naisolat ay katontonan nan wanen-ed Adan. (Issan nenwad-ayan Apo Dios isnan takho, khinaebna chaicha ay kag ken siya. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GN5_2","002_5_2","GEN","5","2","2","Winad-ayna chaicha ay lalaki ya fafai. Binindisyonana chaicha ya nginadnana chaicha is takho.) ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GN5_3","002_5_3","GEN","5","3","3","Osto ay nentawen si Adan is sinkhasot ya tolon poo, winad-ayna nan lalaki ay kag paat ken siya ya nginadnana is Set. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GN5_4","002_5_4","GEN","5","4","4","Sa et natakhotakho kayet is walon khasot ay tawen, ya wad-ay nan tapina ay cha na kayet winad-ay ay an-akna ay lallalaki ya fabfafai. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GN5_5","002_5_5","GEN","5","5","5","Siyam khasot ya tolon poo nan tawen Adan issan nateyana. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GN5_6","002_5_6","GEN","5","6","6","Osto ay nentawen si Set is sinkhasot ya lima, winad-ayna nan lalaki ay si Enos. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GN5_7","002_5_7","GEN","5","7","7","Sa et natakhotakho kayet is walon khasot ya pito ay tawen, ya wad-ay nan tapina ay cha na kayet winad-ay ay an-akna. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GN5_8","002_5_8","GEN","5","8","8","Siyam khasot ya sinpoo ya chwa nan tawen Set issan nateyana. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GN5_9","002_5_9","GEN","5","9","9","Osto ay nentawen si Enos is siyam poo, winad-ayna nan lalaki ay si Kenan. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GN5_10","002_5_10","GEN","5","10","10","Sa et natakhotakho kayet is walon khasot ya sinpoo ya lima ay tawen, ya wad-ay nan tapina ay cha na kayet winad-ay ay an-akna. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GN5_11","002_5_11","GEN","5","11","11","Siyam khasot ya lima nan tawen Enos issan nateyana. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GN5_12","002_5_12","GEN","5","12","12","Osto ay nentawen si Kenan is piton poo, winad-ayna nan lalaki ay si Mahalalel. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GN5_13","002_5_13","GEN","5","13","13","Sa et natakhotakho kayet is walon khasot ya epat poo ay tawen, ya wad-ay nan tapina ay cha na kayet winad-ay ay an-akna. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GN5_14","002_5_14","GEN","5","14","14","Siyam khasot ya sinpoo nan tawen Kenan issan nateyana. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GN5_15","002_5_15","GEN","5","15","15","Osto ay nentawen si Mahalalel is enem poo ya lima, winad-ayna nan lalaki ay si Jared. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GN5_16","002_5_16","GEN","5","16","16","Sa et natakhotakho kayet is walon khasot ya tolon poo ay tawen, ya wad-ay nan tapina ay cha na kayet winad-ay ay an-akna. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GN5_17","002_5_17","GEN","5","17","17","Walon khasot ya siyam poo ya lima nan tawen Mahalalel issan nateyana. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GN5_18","002_5_18","GEN","5","18","18","Osto ay nentawen si Jared is sinkhasot ya enem poo ya chwa, winad-ayna nan lalaki ay si Enoc. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GN5_19","002_5_19","GEN","5","19","19","Sa et natakhotakho kayet is walon khasot ay tawen, ya wad-ay nan tapina ay cha na kayet winad-ay ay an-akna. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GN5_20","002_5_20","GEN","5","20","20","Siyam khasot ya enem poo ya chwa nan tawen Jared issan nateyana. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GN5_21","002_5_21","GEN","5","21","21","Osto ay nentawen si Enoc is enem poo ya lima, winad-ayna nan lalaki ay si Matusalem. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GN5_22","002_5_22","GEN","5","22","22","Sa et natakhotakho ya kad-in naiyoornos ken Apo Dios is tolon khasot ay tawen, ya wad-ay nan tapina kayet ay cha na winad-ay ay an-akna. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GN5_23","002_5_23","GEN","5","23","23","Tolon khasot ya enem poo ya lima ay tawen nan natatakhowan Enoc. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GN5_24","002_5_24","GEN","5","24","24","Natakhotakho siya ay naiyoornos ken Apo Dios ya ket awni ya namaid tay inayakhan Apo Dios. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GN5_25","002_5_25","GEN","5","25","25","Osto ay nentawen si Matusalem is sinkhasot ya walon poo ya pito, winad-ayna nan lalaki ay si Lamec. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GN5_26","002_5_26","GEN","5","26","26","Sa et natakhotakho kayet is piton khasot ya walon poo ya chwa ay tawen, ya wad-ay nan tapina ay cha na kayet winad-ay ay an-akna. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GN5_27","002_5_27","GEN","5","27","27","Siyam khasot ya enem poo ya siyam nan tawen Matusalem issan nateyana. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GN5_28","002_5_28","GEN","5","28","28","Osto ay nentawen si Lamec is sinkhasot ya walon poo ya chwa, winad-ayna nan lalaki ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GN5_29","002_5_29","GEN","5","29","29","ay nginadnana is Noe. Sa na't kanan, “At si tona nan mangipayap-ew isnan felay ya chadlos chad-ama ay likhat si chono migkhapo isnan lota ay inpangaag Apo Dios.” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GN5_30","002_5_30","GEN","5","30","30","Sa et natakhotakho kayet si Lamec is liman khasot ya siyam poo ya lima ay tawen, ya wad-ay nan tapina ay cha na kayet winad-ay ay an-akna. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GN5_31","002_5_31","GEN","5","31","31","Piton khasot ya piton poo ya pito nan tawena issan nateyana. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GN5_32","002_5_32","GEN","5","32","32","Nentawen si Noe is liman khasot, sa na winad-ay nan tolo ay lallalaki ay cha Sem, Ham ya si Jafet. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GN6_1","002_6_1","GEN","6","1","1","Isnan inmangsaangsanan nan takho ya naiwalasancha isnan olay entona isnan lofong, angsan nan cha naiyanak ay fabfafai. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GN6_2","002_6_2","GEN","6","2","2","Ya ket wad-ay cha nan nalpo id chaya ay nangila ay kalal-ayad nan fabfafain si fakinlolota, sa cha't nenpili is inasawacha. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GN6_3","002_6_3","GEN","6","3","3","Osto ay siya chi kinwanin et Dios Apo, “Ad-ik ipalofos ay sa matakho is engkhana nan takho, tay takho cha yangkhay et matey cha ay matey. At ad-i enlafes is sinkhasot ya chwan poo nan tawencha.” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GN6_4","002_6_4","GEN","6","4","4","Issan chey ay timpo ya olay isnan cha kayet naitoptop ay tawen ay cha nar-os, wad-ay cha nan at-atakchag ay takho ay an-ak nan fabfafain si fakinlolota isnan nalpo id chaya. Chaicha nan kafibfikasan ya machamchamag ay takho id sangad-om. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GN6_5","002_6_5","GEN","6","5","5","Isnan nangil-an Dios Apo ay maid paat khawis ay takho isnan lota ya ngaag yangkhay nan semsemken ya pangkhepcha, ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GN6_6","002_6_6","GEN","6","6","6","chadlos ay ensakit nan semekna ya nenfafawi ay nangaeb ya nangipatee ken chaicha isnan lota. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GN6_7","002_6_7","GEN","6","7","7","Sa na't kanan, “Amasek nan takho ay winad-ayko ta mamaid cha isnan lota, ya itapik nan enkik-iwi ya entat-ayaw, tay enfafawi ak ay nangaeb ken chaicha.” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GN6_8","002_6_8","GEN","6","8","8","Kecheng magtek yangkhay si Noe is nalaychan Dios Apo. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GN6_9","002_6_9","GEN","6","9","10","Idwani siya na nan kaokhochan Noe. Tolo nan an-ak Noe ay cha Sem, Ham ya si Jafet. Siya nan takho ay nalenteg ya maid naknakwaniyana issan timpona, ya kad-in naiyornos ken Apo Dios. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GN6_11","002_6_11","GEN","6","11","11","Ngem am-in nan tapina ay takho et ngaag cha isnan sakhang Apo Dios ya kholo yangkhay nan kwacha isnan olay entona ay kawadcha. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GN6_12","002_6_12","GEN","6","12","12","Inoschongan Apo Dios nan lota ya chey, nafang-es nan semek nan am-in ay takho, tay chad-ama ay ngaag ay ik-ikkancha. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GN6_13","002_6_13","GEN","6","13","13","Sa et kanan Apo Dios ken Noe, “Sinmekko ay amasen ay amasen nan am-in ay takho, tay kholo yangkhay nan wad-ay ken chaicha isnan olay entona ay kawadcha. Nay et pakawasek tet-ewa chaicha ya nan am-in ay wad-ay isnan lota. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GN6_14","002_6_14","GEN","6","14","14","Khomaeb ka is chakchakowag ay fangka isnan khawis ya pasig saeng. Kwartokwartowem ya ispartowam isnan chaem ya falana. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GN6_15","002_6_15","GEN","6","15","15","Siya na nan angnem ay mangaeb: Khab-em is sinkhasot ya tolon poo ya tolo ay mitro nan kaanchona, ya chwan poo ya chwa ay mitro nan kalawana, sa et sinpoo ya tolo ay mitro nan katakchagna. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GN6_16","002_6_16","GEN","6","16","16","Atepam ya khab-em is khedwan si esa'y mitro nan enfet-akan nan chingching isnan atepna. Khomaeb ka is eneb is kasikigna ya khomaeb ka is ikadwa ya ikatlo ay grado. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GN6_17","002_6_17","GEN","6","17","17","Siya chi nan angnem tay chey, at posngek nan lota ta mapakawas nan am-in ay matatakho. At matey am-iam-in nan olay ngag sisa ay matatakho isnan lota. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GN6_18","002_6_18","GEN","6","18","18","Ngem siya na nan kanak ay entolakhanta: Somkhep kayo is kafangka, sik-a, si asawam, nan an-akmo ya iinnapom. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GN6_19","002_6_19","GEN","6","19","20","Omiskhep kayo akhes is sin-as-asaswa isnan am-in ay ilan si enkik-iwi, manad-alan, enkadkachap paymo enkodkochong, ya am-in ay ilan si entat-ayaw, ta matakho cha. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GN6_21","002_6_21","GEN","6","21","21","En-ipenpen kayo akhes is kafangka si isyangkhay sisa ay makakan ya nan kanen nan enkik-iwi.” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GN6_22","002_6_22","GEN","6","22","22","Et siya chi ya inangnen Noe am-in nan infilin Apo Dios ken siya. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GN7_1","002_7_1","GEN","7","1","1","Idwani, kinwanin Dios Apo ken Noe, “Itapim nan am-in ay pangafongmo ay somkhep is kafangka, tay inilak ay kecheng ka is nalenteg isnan am-in ay takho idwani. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GN7_2","002_7_2","GEN","7","2","2","Omiskhep ka is sinpipto ay sin-as-asaswa isnan am-in ay ilan si masibfan ay enkik-iwi, ngem sin-es-a'y sin-as-asaswa isnan ilan si enkik-iwi ay maipawa ay masibfan. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GN7_3","002_7_3","GEN","7","3","3","Omiskhep ka akhes is sinpipto ay sin-as-asaswa isnan am-in ay ilan si ay-ayam. Siya sa nan angnem ta am-in ay ilan si enkik-iwi et matakho cha ay kasin makhanak isnan lofong. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GN7_4","002_7_4","GEN","7","4","4","Tay pito ay akhew mailapo idwani ya at paodchanek is epat poo ay akhew ya maschem, ta amasek isnan lota nan am-in ay matatakho ay khinaebko.” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GN7_5","002_7_5","GEN","7","5","5","Inangnen Noe am-in nan infilin Dios Apo ken siya. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GN7_6","002_7_6","GEN","7","6","6","Enem khasot nan tawen Noe isnan nalifokhan nan lofong. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GN7_7","002_7_7","GEN","7","7","7","Idwani sinomkhep et cha Noe ay sin-asawa, nan an-ak ya iinnapocha is kafangka ta maikasiw cha isnan lifog. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GN7_8","002_7_8","GEN","7","8","8","Am-in ay ilan si sin-as-asaswa ay enkik-iwi ya entat-ayaw, masibfan paymo maipawa ay masibfan, et ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GN7_9","002_7_9","GEN","7","9","9","nakiskhep cha am-in ay sinchodwachodwa ken Noe ay maiyafoloy isnan infilin Apo Dios ken siya. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GN7_10","002_7_10","GEN","7","10","10","Nakwas pay nan pito ay akhew ya ket ay malifog nan lofong. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GN7_11","002_7_11","GEN","7","11","11","Osto ay enem khasot nan tawen Noe, isnan ikasinpoo ya pito ay akhew isnan maikadwa ay fowan, ket ay inmasyak nan am-in ay eb-eb isnan chaem nan lota, sa et kag wad-ay naikhowang ay kaaneanewang id chaya. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GN7_12","002_7_12","GEN","7","12","12","Et nen-ochaochan is epat poo ay akhew ya maschem. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GN7_13","002_7_13","GEN","7","13","13","Siya kannay chi ay akhew nan sinomkhepan cha Noe ya nan lallalaki ay an-akna ay cha Sem, Ham ya si Jafet, nan asawana ya nan tolo ay iinnapocha is kafangka. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GN7_14","002_7_14","GEN","7","14","14","Ya nakiskhep ken chaicha nan am-in ay ilan si enkik-iwi, nan amo ya atap, chadchake ya fanan-ig, manad-alan, enkadkachap ya enkodkochong, ya nan am-in ay ilan si entat-ayaw. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GN7_15","002_7_15","GEN","7","15","15","Sin-as-asaswa isnan am-in ay ila ay wad-ay fiyagna nan nakiskhep is kafangka ken Noe ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GN7_16","002_7_16","GEN","7","16","16","maiyafoloy isnan infilin Apo Dios. Et wad-ay cha am-in ay ilan si matatakho, laki ya fai, sa et intangeb Dios Apo nan fangka. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GN7_17","002_7_17","GEN","7","17","17","Cha et fomikas nan lifog isnan lofong isnan las-od si epat poo ay akhew. Chadlos inmad-achaem nan chanom engkhana ay cha et tomongcho ya tomafog nan fangka. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GN7_18","002_7_18","GEN","7","18","18","Cha kayet omad-achaem nan chanom engkhana'y manalan nan fangka is kadchanom. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GN7_19","002_7_19","GEN","7","19","19","Inmad-achaem kayet nan chanom ya linin-ebna nan am-in ay kaat-atakchakhan ay filig. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GN7_20","002_7_20","GEN","7","20","20","Sa et tinmongchotongcho kayet engkhana'y pito ay mitro nan kachaemna isnan katoktok nan filig. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GN7_21","002_7_21","GEN","7","21","21","Et natey am-in nan matatakho isnan lofong: nan am-in ay entat-ayaw, enkik-iwi ya takho. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GN7_22","002_7_22","GEN","7","22","22","Siya, am-in ay enfibfiyag isnan lota et natey cha. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GN7_23","002_7_23","GEN","7","23","23","Inamas Apo Dios nan am-in ay matatakho isnan lota: nan takho, nan enkik-iwi ya nan entat-ayaw. Kecheng cha Noe ay sinpangafong ya nan wad-ay ken siya is kafangka nan natakho. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GN7_24","002_7_24","GEN","7","24","24","Sinkhasot ya liman poo ay akhew ya sisya kayet nan lifog. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GN8_1","002_8_1","GEN","8","1","1","Eg-ay magtek nalichongan Apo Dios si Noe ya nan am-in ay enkik-iwi ay nakitee ken siya is kafangka. Ke na't ay inpal-i nan chakhem ya cha khomwab nan chanom. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GN8_2","002_8_2","GEN","8","2","2","Apchas na pintot nan am-in ay fomab-ala ay chanom isnan lota ya id tongcho, ya tinomke nan ochan. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GN8_3","002_8_3","GEN","8","3","3","Sa et inlonloney nan chanom ay khomwab. Isnan osto ay sinkhasot ya liman poo ay akhew, cha kayet khomwab nan chanom ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GN8_4","002_8_4","GEN","8","4","4","engkhana ay inompa nan fangka isnan filig id Ararat isnan ikasinpoo ya pito ay akhew isnan ikapito ay fowan. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GN8_5","002_8_5","GEN","8","5","5","Intot-oloy nan chanom ay cha khomwab, ya isnan omona ay akhew isnan maikapoo'y fowan ket ay maila nan toktok nan kafilifilig. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GN8_6","002_8_6","GEN","8","6","6","Osto ay nakwas nan epat poo ay akhew kayet, tinekwafan Noe nan fintana ay khinaebna isnan fangka. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GN8_7","002_8_7","GEN","8","7","7","Sa na't inpatayaw nan khayang, ngem aped yangkhay nentayatayaw ay nen-atoaton engkhana ay nakwas nan lifog. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GN8_8","002_8_8","GEN","8","8","8","Awni ya ket patayawen Noe nan kalopati ta mangammowana mo natchok nan chanom isnan lota. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GN8_9","002_8_9","GEN","8","9","9","Ngem maid inchanan nan kalopati is ompaana, tay sisya ay malilifog kayet am-in nan lota. Sa et tinmoli is kafangka. Inchawawan Noe nan limana et pinmatong nan kalopati sa na't iniskhep. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GN8_10","002_8_10","GEN","8","10","10","Nensaed kayet si Noe is pito ay akhew, sa na't pafalaen kasin nan kalopati. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GN8_11","002_8_11","GEN","8","11","11","Osto ay tinmoli isnan sedsechemna, ket ay sinisipitna isnan topkayna nan enlengleng ay tofon si kaew ay olibo. Siya chi nan nangammowana ay natchok et nan chanom. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GN8_12","002_8_12","GEN","8","12","12","Sin-edna kasin nan pito ay akhew, sa na't inpatayaw kasin san kalopati, ngem eg-ay et tinmot-oli. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GN8_13","002_8_13","GEN","8","13","13","Osto ay nentawen si Noe is enem khasot ya esa, isnan omona ay akhew isnan omona ay fowan, nakwanakwas nan lifog. Sa na't kinaan nan atep nan fangka, nenmonaang, ya inilana ay cha maschok nan chanom isnan lota. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GN8_14","002_8_14","GEN","8","14","14","Isnan maikachwan poo ya pito ay akhew isnan maikadwa ay fowan, ket ay naschok ay osto nan chanom isnan lota. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GN8_15","002_8_15","GEN","8","15","15","Sa et kanan Apo Dios ken Noe, ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GN8_16","002_8_16","GEN","8","16","16","“Fomala kayo am-in is kafangka, chakayo ay sin-asawa, ya nan an-akyo ya nan iinnapoyo, am-in kayo ay sinpangafong. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GN8_17","002_8_17","GEN","8","17","17","Pabfalaenyo akhes nan am-iam-in ay enkik-iwi, manad-alan, enkadkachap, enkodkochong ya entat-ayaw, ta kasin cha makhanakhanak ya omangsaangsan isnan lofong,” kinwanina. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GN8_18","002_8_18","GEN","8","18","18","Et finmala cha Noe ay sin-asawa, nan an-akcha ya iinnapocha, am-in cha ay sinpangafong. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GN8_19","002_8_19","GEN","8","19","19","Ya nasonson ay finmala akhes nan waschin sinpamoweg ay ilan si enkik-iwi, manad-alan, enkadkachap, enkodkochong ya entat-ayaw, ay nalpo is kafangka. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GN8_20","002_8_20","GEN","8","20","20","Sa et nentoping si Noe is altar ay enchad-ayawan ken Dios Apo. Ya inmala is sin-es-ang isnan masibfan ay enkik-iwi ya ay-ayam, sa na't pinoowan ay mafobfoker is kaaltar engkhana ay chomapo ay nangichoo ken Apo Dios. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GN8_21","002_8_21","GEN","8","21","21","Nalaychalaychan si Dios Apo isnan sinongsongna ay seng-ew nan inchaton Noe. Sa na't kanan isnan semekna, “Idwani, ad-ik kasin pangaakhen nan lota khapo isnan angnen nan takho. Ammok ay mailapo is kaongacha et ngaag am-in nan semekcha. Olay siya chi ad-ik kasin pakpakawasen nan am-in ay matatakho ay kag isnan inangnek idwani. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GN8_22","002_8_22","GEN","8","22","22","Mo sisya kayet nan lofong, mabfalin nan enmola ya en-ani, wad-ay nan atong ya lateng, chinamey, chakhon, ya kesep, akhew ya maschem, et ad-i tomtomke,” kanan Apo Dios. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GN9_1","002_9_1","GEN","9","1","1","Binindisyonan Apo Dios si Noe ya nan an-akna ay lallalaki ya kinwanina, “Makhanakhanak kayo ta omangsan kayo ya entee kayo isnan olay entona issa isnan lofong. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GN9_2","002_9_2","GEN","9","2","2","Am-in ay ilan si enkik-iwi, manad-alan, enkadkachap, enkodkochong, entat-ayaw ya enkik-iyat, et chadlos cha omegyat ken chakayo. Inchowak am-in chana ay iyapowanyo. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GN9_3","002_9_3","GEN","9","3","3","Sikhod ay inchowak nan enlengleng ay mola ay kanenyo, idwani mabfalin akhes nan am-in ay enkik-iwi ay sibfanyo. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GN9_4","002_9_4","GEN","9","4","4","Ngem esang magtek yangkhay nan masapol ay ad-iyo kanen. Siya chi nan karni ay sisya'y enchachala. Maipawa chi tay nan chala et siya nan fiyag. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GN9_5","002_9_5","GEN","9","5","5","Mo wad-ay mangala isnan fiyag si takho, et fiyagna akhes kannay nan somongfat ken sak-en. Am-in ay enkik-iwi ay mamatey isnan takho, et maala. Siya akhes isnan takho ay mamatey isnan ib-ana. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GN9_6","002_9_6","GEN","9","6","6","Tay nan takho et nakhaeb cha ay kag ken sak-en ay Dios, nay et mo sino nan enpatey, siya akhes ay mapatey isnan ib-ana ay takho. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GN9_7","002_9_7","GEN","9","7","7","“Chakayo, masapol ay makhanakhanak kayo ya omangsan kayo ta wad-ay entee isnan olay entona isnan lofong.” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GN9_8","002_9_8","GEN","9","8","8","Sa et kinwanin Apo Dios ken Noe ya nan an-akna ay lallalaki, ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GN9_9","002_9_9","GEN","9","9","9","“Chey, en-ikali ak ken chakayo ya nan wanen-edyo, ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GN9_10","002_9_10","GEN","9","10","10","ya isnan am-in ay matatakho, am-in ay entat-ayaw ya am-in ay enkik-iwi, am-iam-in ay nakifala ken chakayo is kafangka. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GN9_11","002_9_11","GEN","9","11","11","Ikkalik ay at mam-aid kasin maamasan nan am-in ay matatakho khapo isnan lifog. Siya, mam-aid kasin omali ay lifog ay mamakawas isnan lofong.” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GN9_12","002_9_12","GEN","9","12","12","Sa na't kanan, “Siya na nan maton ay kail-il-an nan maid pengpengna ay inkalik ken chakayo ya isnan am-in ay matatakho ay wad-ay ken chakayo, ya isnan am-in akhes ay matatakho ay cha kayet mawad-ay. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GN9_13","002_9_13","GEN","9","13","13","Ippeyko nan fongakhanko is kalifoo. Siya chi nan maton nan inkalik isnan am-in ay wad-ay isnan lofong. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GN9_14","002_9_14","GEN","9","14","14","Et mo ap-apak nan chaya isnan lifoo ya sa et wad-ay nan maila ay fongakhan, ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GN9_15","002_9_15","GEN","9","15","15","sesemkek nan inkalik ken chakayo ya nan am-iam-in ay matatakho, ya at ad-i kasin maliblifog nan chanom ay mamakawas isnan am-in ay matatakho. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GN9_16","002_9_16","GEN","9","16","16","Mo wad-ay nan fongakhan is kalifoo et ilaek ya sesemkek nan maid pengpengna ay inkalik isnan am-iam-in ay matatakho ay wad-ay is kalofong.” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GN9_17","002_9_17","GEN","9","17","17","Sa na't kanan ken Noe, “Siya chi nan maton nan inkalik isnan am-iam-in ay matatakho isnan lofong.” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GN9_18","002_9_18","GEN","9","18","18","Siya chana nan an-ak Noe ay lallalaki ay finmala is kafangka: cha Sem, Ham ya si Jafet. (Si Ham nan aman Canaan.) ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GN9_19","002_9_19","GEN","9","19","19","Nan naycha ay tolo ay an-ak Noe nan ikik-it nan am-in ay takho. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GN9_20","002_9_20","GEN","9","20","20","Esa'y ensamsama si Noe, ya siya nan nang-ona ay takho ay nen-imola isnan makwanin ofas. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GN9_21","002_9_21","GEN","9","21","21","Awni ya ket ay nafoteng siya isnan nanginomana isnan fayas si ofasna, sa et nenlalafos ya naseyep is kaafongna ay torcha. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GN9_22","002_9_22","GEN","9","22","22","Isnan nangil-an Ham ay aman Canaan nan nenlalafosan amana, et aped na yangkhay infakha isnan cheycha'y chwa ay et-adna is chela. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GN9_23","002_9_23","GEN","9","23","23","Sa et inmala cha Sem ken Jafet is kakhay sa cha't ineegnan ay pinadchokog is kapokecha, sa cha't nenchodchokog kayet ay sinomkhep ay en nangap-ap ken amacha, ya egay cha nensagsakhong ken amacha ta ad-icha ilaen nan enlalafos ay awakna. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GN9_24","002_9_24","GEN","9","24","24","Isnan naimonawan Noe ya inammowana nan inangnen nan alilis ay anakna ay si Ham ken siya, ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GN9_25","002_9_25","GEN","9","25","25","kinwanina, “Selaeg Canaan isnan inangnena! At enfalin siya ay mid filangna ay faan nan aag-ina.” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GN9_26","002_9_26","GEN","9","26","26","Kinwanina kayet, “Machad-ayaw si Dios Apo ay Dios Sem! At sa enfaan Sem si Canaan. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GN9_27","002_9_27","GEN","9","27","27","Paanwaen Apo Dios nan sakop nan kwan nan waned Jafet, ya makitee cha isnan wanen-ed Sem! At sa enfaan Jafet si Canaan.” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GN9_28","002_9_28","GEN","9","28","28","Kakwasan nan lifog, natakhotakho kayet si Noe is tolon khasot ya liman poo ay tawen, ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GN9_29","002_9_29","GEN","9","29","29","ya siyam khasot ya liman poo nan tawena issan nateyana. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GN10_1","002_10_1","GEN","10","1","1","Siya chana nan katontonan nan wanen-ed nan lallalaki ay an-ak Noe ay cha Sem, Ham ya si Jafet. Kakwasan nan lifog winad-aycha nan an-akcha ay lallalaki. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GN10_2","002_10_2","GEN","10","2","2","Naaycha nan lallalaki ay an-ak Jafet: cha Gomer, Magog, Madai, Javan, Tubal, Mesec ya Tiras. Chaicha nan ikik-it nan cheycha'y nangingachan isnan ngadngachancha. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GN10_3","002_10_3","GEN","10","3","3","Nan wanen-ed Gomer et chaicha nan takho id Askenaz, Rifat ya Togarma. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GN10_4","002_10_4","GEN","10","4","4","Nan wanen-ed Javan et chaicha nan takho id Elisa, Tarsis, Cyprus ya Rodes. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GN10_5","002_10_5","GEN","10","5","5","Chaicha nan ikik-it nan cheycha'y entetee isnan kailit nan fayfay. Adi kad siya am-in chachi nan wanen-ed Jafet ay wad-ay nan waschin cha pangafong, tribo, ya kali, ya naiwalas cha ay nentee isnan teketeken ay lota. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GN10_6","002_10_6","GEN","10","6","6","Idwani, naaycha akhes nan lallalaki ay an-ak Ham: cha Cus, Egipto, Put ya Canaan. Siya chana akhes nan ikik-it nan cheycha'y nangingachan isnan ngadngachancha. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GN10_7","002_10_7","GEN","10","7","7","Nan wanen-ed Cus et chaicha nan takho id Seba, Havila, Sabta, Raama ya Sabteca. Nan wanen-ed Raama et chaicha nan takho id Seba ya Dedan. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GN10_8","002_10_8","GEN","10","8","8","Wad-ay nan anak Cus ay lalaki ay nenngachan si Nimrod. Siya nan kaoonaan ay kafibfikasan ay takho isnan lofong. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GN10_9","002_10_9","GEN","10","9","9","Nenfalin siya ay nalaing ay omaanop khapo isnan fachang Dios Apo. Siya nan khotok nan mangmangwaniyan nan takho, “Khab-en koma Dios Apo sik-a ay nalaing ay omaanop ay kag ken Nimrod!” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GN10_10","002_10_10","GEN","10","10","10","Nan inmona ay nen-ap-apowana et nan ili ay Babel, Erek ya Akkad. Siya chana nan sakop nan ili ay Babilonia. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GN10_11","002_10_11","GEN","10","11","11","Nalpo siya ischi sa et nenpaAsiria ay nangab-ana isnan ili ay Nineve, Rehobot-ir, Cala ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GN10_12","002_10_12","GEN","10","12","12","ya Resen, ay wad-ay isnan nenfet-akan nan Nineve ya nan wadwad-ay ay ili ay Cala. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GN10_13","002_10_13","GEN","10","13","13","Nan akhes wanen-ed Egipto et chaicha nan takho id Lydia, Anam, Lehab, Naftu, ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GN10_14","002_10_14","GEN","10","14","14","Patros, Caslu ya Caftor ay nalpowan nan Filisteo. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GN10_15","002_10_15","GEN","10","15","15","Nan an-ak Canaan ay lallalaki et si Sidon ay inaona ya si Het. Siya chana nan ikik-it nan cheycha'y nangingachan isnan ngadngachancha. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GN10_16","002_10_16","GEN","10","16","16","Si Canaan kayet nan ikit nan cheycha'y makwanin Jebuseo, Amorreo, Gergeseo, ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GN10_17","002_10_17","GEN","10","17","17","Heveo, Arkeo, Sineo, ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GN10_18","002_10_18","GEN","10","18","18","Arvadeo, Zemareo ya nan cheycha'y Hamateo. Siya chana nan natkenatken ay tribo ay nalpo ken Canaan ay awni ya naiwalas ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GN10_19","002_10_19","GEN","10","19","19","engkhana ay nan fedcheng nan ilicha et mailapo id Sidon ay wad-ay isnan amyanan engkhana id Gerar ay sag-en nan Gaza ay wad-ay isnan ambagatan, sa et isnan apet falaan si akhew ay maitapi nan Sodoma, Gomorra, Adma ya Zeboiim, engkhana isnan maisasag-en ay ili ay Lasa. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GN10_20","002_10_20","GEN","10","20","20","Siya am-in chachi nan wanen-ed Ham, ay wad-ay nan waschin cha pangafong, tribo ya kali, ya naiwalas cha ay nentee isnan teketeken ay lota. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GN10_21","002_10_21","GEN","10","21","21","Si akhes Sem ay yon-an Jafet et siya nan ikit nan am-in ay Hebreo. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GN10_22","002_10_22","GEN","10","22","22","Naaycha nan lallalaki ay an-ak Sem: Elam, Assur, Arpaksad, Lud ya Aram. Siya chana nan ikik-it nan cheycha'y nangingachan isnan ngadngachancha. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GN10_23","002_10_23","GEN","10","23","23","Nan wanen-ed Aram et chaicha nan takho id Uz, Hul, Geter, ya Mesek. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GN10_24","002_10_24","GEN","10","24","24","Si Arpaksad nan aman Sela, ya nan anak Sela et si Eber. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GN10_25","002_10_25","GEN","10","25","25","Chwa cha nan an-ak Eber. Esang nan nangachanan is Peleg mo ke tay nasisyasisyan cha nan takho issan timpona. Nan naipangachan isnan akhina et Joktan. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GN10_26","002_10_26","GEN","10","26","26","Nan wanen-ed Joktan et chaicha nan takho id Almodad, Selef, Hasarmavet, Jera, ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GN10_27","002_10_27","GEN","10","27","27","Hadoram, Uzal, Dikla, ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GN10_28","002_10_28","GEN","10","28","28","Obal, Abimael, Seba, ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GN10_29","002_10_29","GEN","10","29","29","Ofir, Havila, ya Jobab. Nalpo am-in chana ken Joktan. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GN10_30","002_10_30","GEN","10","30","30","Nan ilicha et sakopena id Mesa engkhana id Sefar ay wad-ay isnan nafib-ilikhana ay apet falaan si akhew. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GN10_31","002_10_31","GEN","10","31","31","Siya am-in chana nan wanen-ed Sem, ay wad-ay nan waschin cha pangafong, tribo ya kali, ya naiwalas cha ay nentee isnan teketeken ay lota. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GN10_32","002_10_32","GEN","10","32","32","Siya am-in chana nan katontonan nan wanen-ed Noe ay nenfalin ay kailiili. Am-in ay takho ay nawad-ay ya naiwalas isnan lofong kakwasan nan lifog et naiwaned cha am-in isnan an-ak Noe. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GN11_1","002_11_1","GEN","11","1","1","Issan lapona, es-esang nan kalin nan am-in ay takho isnan lofong, et mismis-o nan kalicha. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GN11_2","002_11_2","GEN","11","2","2","Isnan cha khomeg-echan nan takho is apet falaan si akhew, ket ay inomchan cha isnan cheta id Babilonia ya inmili cha ischi. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GN11_3","002_11_3","GEN","11","3","3","Awni pay ke cha't natotya ay mangwanin, “Ali kayo! Khomaeb tako is madchalilyo ay poowan tako ay osto.” Siya na nan kanancha ay itopingcha sa cha't ispartowan am-in nan nenfetfet-akancha. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GN11_4","002_11_4","GEN","11","4","4","Kinwanicha't, “Aye! Tomoping tako is ili ya nan tori ay at-atakchag ay omchan engkhana id chaya, ta machamchamag nan ngachan tako ya at ad-i tako masisyan isnan olay entona isnan lota.” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GN11_5","002_11_5","GEN","11","5","5","Osto'y siya chi ket ay pinmanad si Dios Apo ay nangila isnan ili ya nan tori ay tinoping si takho. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GN11_6","002_11_6","GEN","11","6","6","Sa na't kanan, “Chey, esang chana ay takho ya esang nan kalicha, ya laplapona yangkhay na isnan semsemkencha'y angnen. Awni't makaangnen cha isnan isyangkhay sisa ay laychencha. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GN11_7","002_11_7","GEN","11","7","7","Khomwab tako et ta tekneteknen tako nan kalicha ta ad-i cha enkasiawatan.” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GN11_8","002_11_8","GEN","11","8","8","Et siya chi ay sinisyasisyan Dios Apo chaicha ay nangiwalas ken chaicha isnan olay entona issa isnan lofong. Ya egay et natoloy san toptopingencha ay ili. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GN11_9","002_11_9","GEN","11","9","9","Nangadnan nan chey ay ili is Babel mo ke tay ischi nan naneknateknan Dios Apo isnan kalin nan am-in ay takho, ya nailapo ischi nan nangsisyanana ay nangiwalasana ken chaicha isnan olay entona issa isnan lofong. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GN11_10","002_11_10","GEN","11","10","10","Naay nan katontonan nan wanen-ed Sem. Nar-os nan chwa ay tawen kakwasan nan lifog et sinkhasot nan tawen Sem ya winad-ayna nan anakna ay lalaki ay si Arpaksad. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GN11_11","002_11_11","GEN","11","11","11","Sa et natakhotakho kayet is liman khasot ay tawen ya wad-ay nan tapina ay cha na kayet winad-ay ay an-akna. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GN11_12","002_11_12","GEN","11","12","12","Osto ay nentawen si Arpaksad is tolon poo ya lima, winad-ayna nan anakna ay lalaki ay si Sela. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GN11_13","002_11_13","GEN","11","13","13","Sa et natakhotakho kayet is epat khasot ya tolo ay tawen ya wad-ay nan tapina ay cha na kayet winad-ay ay an-akna. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GN11_14","002_11_14","GEN","11","14","14","Osto ay nentawen si Sela is tolon poo, winad-ayna nan anakna ay lalaki ay si Eber. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GN11_15","002_11_15","GEN","11","15","15","Sa et natakhotakho kayet is epat khasot ya tolo ay tawen ya wad-ay nan tapina ay cha na kayet winad-ay ay an-akna. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GN11_16","002_11_16","GEN","11","16","16","Osto ay nentawen si Eber is tolon poo ya epat, winad-ayna nan anakna ay lalaki ay si Peleg. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GN11_17","002_11_17","GEN","11","17","17","Sa et natakhotakho kayet is epat khasot ya tolon poo ay tawen ya wad-ay nan tapina ay cha na kayet winad-ay ay an-akna. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GN11_18","002_11_18","GEN","11","18","18","Osto ay nentawen si Peleg is tolon poo, winad-ayna nan anakna ay lalaki ay si Reu. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GN11_19","002_11_19","GEN","11","19","19","Sa et natakhotakho kayet is chowan khasot ya siyam ay tawen ya wad-ay nan tapina ay cha na kayet winad-ay ay an-akna. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GN11_20","002_11_20","GEN","11","20","20","Osto ay nentawen si Reu is tolon poo ya chwa, winad-ayna nan anakna ay lalaki ay si Serug. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GN11_21","002_11_21","GEN","11","21","21","Sa et natakhotakho kayet is chwan khasot ya pito ay tawen ya wad-ay nan tapina ay cha na kayet winad-ay ay an-akna. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GN11_22","002_11_22","GEN","11","22","22","Osto ay nentawen si Serug is tolon poo, winad-ayna nan anakna ay lalaki ay si Nahor. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GN11_23","002_11_23","GEN","11","23","23","Sa et natakhotakho kayet is chwan khasot ay tawen ya wad-ay nan tapina ay cha na kayet winad-ay ay an-akna. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GN11_24","002_11_24","GEN","11","24","24","Osto ay nentawen si Nahor is chwan poo ya siyam, winad-ayna nan anakna ay lalaki ay si Tera. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GN11_25","002_11_25","GEN","11","25","25","Sa et natakhotakho kayet is sinkhasot ya sinpoo ya siyam ay tawen ya wad-ay nan tapina ay cha na kayet winad-ay ay an-akna. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GN11_26","002_11_26","GEN","11","26","26","Nentawen si Tera is piton poo, esa na wad-ayen cha Abram, Nahor ya si Haran. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GN11_27","002_11_27","GEN","11","27","27","Naaycha nan wanen-ed Tera ay aman cha Abram, Nahor ya si Haran. Si Haran nan aman Lot. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GN11_28","002_11_28","GEN","11","28","28","Natey si Haran ischi id Ur id Babilonia ay naiyanakana isnan sisya'y matatakhowan amana. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GN11_29","002_11_29","GEN","11","29","29","Inmasawa cha Abram ken Nahor. Nan ngachan nan asawan Abram et Sarai, ya nan ngachan nan asawan Nahor et Milca ay anak Haran ay aman akhes Isca. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GN11_30","002_11_30","GEN","11","30","30","Maid anak Sarai tay nakot-eg. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GN11_31","002_11_31","GEN","11","31","31","Idwani, inayakhan Tera nan anakna ay si Abram, ya si Lot ay apona ay anak Haran, ya nan innapona ay si Sarai ay asawan Abram, sa cha't tinaynan ischi id Ur id Babilonia ta omey cha isnan ili ay Canaan. Ngem issan inomchanancha id Haran ket ay ischi nan nentey-ancha. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GN11_32","002_11_32","GEN","11","32","32","Ischi nan nateyan Tera issan osto ay nentawen is chwan khasot ya lima. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GN12_1","002_12_1","GEN","12","1","1","Idwani, kinwanin et Dios Apo ken Abram, “Taynam nan ilim, nan aag-im, ya nan papangafong amam ta omey ka isnan ili ay itchok ken sik-a. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GN12_2","002_12_2","GEN","12","2","2","At agtak sik-a is angsaangsan ay wanen-edmo ya at enfalin cha is chakchakowag ay ili. Bindisyonak sik-a ya et madngemadnge nan ngachanmo isnan olay entona, ta mabindisyonan nan tapina maichalan ken sik-a. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GN12_3","002_12_3","GEN","12","3","3","Bindisyonak nan cheycha'y mamindisyon ken sik-a ya chosaek nan cheycha'y mangamsiw ken sik-a. Ya am-in ay takho isnan lofong et mabindisyonan cha maichalan ken sik-a.” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GN12_4","002_12_4","GEN","12","4","4","Adi kad tinaynan Abram nan ilina ay Haran tay siya nan infilin Dios Apo, et naifoweg nan kaanakana ay si Lot ken siya. Piton poo ya lima nan tawen Abram issan kinmaanana ischi. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GN12_5","002_12_5","GEN","12","5","5","Intakin Abram si asawana ay Sarai ya si Lot, ya nan am-in ay kwacha ya faacha ay cha cha inamong id Haran, ya nenchawes cha ay omey id Canaan. Awni ya ket inomchan cha isnan ili ay Canaan, ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GN12_6","002_12_6","GEN","12","6","6","sa cha't nenfab-aat engkhana ay inomchan cha isnan kag alimmos ay kaew More id Sikem. Issan chey ay timpo, sisya ay omiili cha nan Cananeo ischi. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GN12_7","002_12_7","GEN","12","7","7","Idwani, nenpaila si Dios Apo ken Abram ya kinwanina, “Siya na nan lota ay ichowak isnan cheycha'y wanen-edmo.” Adi kad tinmoping si Abram is altar ay nenchatonana ken Dios Apo ay nenpaila ken siya. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GN12_8","002_12_8","GEN","12","8","8","Awni ya nen-aton ya nentee isnan filig ay nenfet-akan nan Betel ya Ai. Betel nan ili ay wad-ay is apet kalonokhan si akhew ya Ai nan wad-ay is apet falaan si akhew. Et ischi nan nangipatakchekhana isnan torchana ya nan nentopingana isnan altar ay nenchatonana ya nenchayawana ken Dios Apo. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GN12_9","002_12_9","GEN","12","9","9","Sa cha't nen-atoaton ay omey isnan ponchag id Canaan ay apetna id Egipto. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GN12_10","002_12_10","GEN","12","10","10","Awni ya ket ay wad-ay nan chad-ama ay fitil id Canaan. Tay siya chi nen-eseg cha Abram id Egipto ta kanatee cha ischi. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GN12_11","002_12_11","GEN","12","11","11","Isnan nganngani ay omchanancha id Egipto, kinwanin Abram ken asawana'y Sarai, “Sik-a nan esang ay khag-awis nan ilana ay fafai. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GN12_12","002_12_12","GEN","12","12","12","Mo ilan nan iyEgipto sik-a, at kananchan, ‘Naay nan asawana,’ ya awnin et pomatey cha, ngem at takhowencha sik-a. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GN12_13","002_12_13","GEN","12","13","13","Kanam et yangkhay ay sin-akhi ta, tatno khawis nan ipailacha ken sak-en, sa cha't ad-i pomatey chomalat ken sik-a.” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GN12_14","002_12_14","GEN","12","14","14","Awni pay, isnan inomchanancha id Egipto, inilan tet-ewa nan iyEgipto ay khag-awis nan ilan asawan Abram. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GN12_15","002_12_15","GEN","12","15","15","Osto ay inilan nan takhon nan ali si Sarai, inpaammocha nan ilana isnan ali et inpaayagna siya is kapalasyona. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GN12_16","002_12_16","GEN","12","16","16","Khawis nan inpailan nan ali ken Abram khapo ken Sarai, ya inmangsaangsan nan karnilo, faka, dangki, kamelio ya faana. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GN12_17","002_12_17","GEN","12","17","17","Idwani tay inalan san ali si Sarai, chinosan Dios Apo siya ya nan pangafongna isnan cheycha'y chad-ama ay sakit. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GN12_18","002_12_18","GEN","12","18","18","Sa et inpaayag nan ali si Abram sa na't sinosonget ay mangwanin, “Ngag man na's inangnem ken sak-en! Em man egay infaag ay asawam siya ay? ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GN12_19","002_12_19","GEN","12","19","19","Aped mo kinwanin akhim siya ya inpalofosmo ay alaek ay asaw-en siya! Nay et chadlo si asawam, ayakham ta komaan kayo!” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GN12_20","002_12_20","GEN","12","20","20","Tay siya chi, finilin nan ali nan cheycha'y takhona ta ipangocha ay mangikaan ken cha Abram ay sin-asawa ya nan am-in ay kwana. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GN13_1","002_13_1","GEN","13","1","1","NenpaCanaan cha Abram ken asawana ya nan am-in ay wad-ay ken siya isnan kinmaanancha id Egipto, ya naifoweg akhes cha Lot. Sa cha't inomchan isnan malalango ay ponchag id Canaan. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GN13_2","002_13_2","GEN","13","2","2","Finmaknafaknang si Abram. Angsan nan talakena, am-amed nan karnilo, karching, ya fakana, ya angsan akhes nan siping ya fallitokna. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GN13_3","002_13_3","GEN","13","3","4","Awni ya ke cha't kinmaan ischi ya nen-atoaton cha ay nenpaBetel ampon cha inomchan isnan sikhod ay nentetey-ancha ya nanopingana isnan altar ay nenfet-akan nan Betel ya Ai. Et nenchad-ayaw ken Dios Apo ischi. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GN13_5","002_13_5","GEN","13","5","5","Angsan akhes nan faan Lot ay naifoweg ken cha Abram, tay angsan nan karnilo, karching, ya fakana. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GN13_6","002_13_6","GEN","13","6","6","Et nay ad-i et omanay nan en-anglochan nan enkik-iwiyen cha Abram ken Lot isnan maaamongancha tay ayaka cha. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GN13_7","002_13_7","GEN","13","7","7","Siya chi nan khotok si kad-in masosmaan nan cheycha'y papaspastolencha. Esang pay, issan chey ay timpo sisya ay omiili nan Cananeo ya Perezeo ischi. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GN13_8","002_13_8","GEN","13","8","8","Ya ket kanan Abram ken Lot, “Sin-ama ta. Ad-i somya mo masossosma nan takhota, ya olay chaita. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GN13_9","002_13_9","GEN","13","9","9","Ensiyan ta man et. Piliyem nan olay entona ay lota ay laychem. Mo omey ka is apetna's chi, omey ak is apetna's na. Ngem mo omey ka is apetna's na, et omey ak is apetna's chi.” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GN13_10","002_13_10","GEN","13","10","10","Nenmonaang si Lot et inilana ay angsan nan chanom isnan cheta ay ensag-en isnan wanga ay Jordan engkhana isnan ili ay Soar ay kag isnan oma ay Eden ya nan lota id Egipto. (Siya na nan kasasaad nan lota issan sisya'y egay namakawasan Dios Apo isnan Sodoma ya Gomorra.) ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GN13_11","002_13_11","GEN","13","11","11","Pinilin Lot nan am-in ay lota ay ensag-en isnan wanga ay Jordan, et inmey isnan apet falaan si akhew. Siya na nan inangnen nan sin-ama ay nensiyan. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GN13_12","002_13_12","GEN","13","12","12","Nentee cha Abram id Canaan ya nentee cha Lot isnan sag-en nan Jordan ay kawad nan tapin nan ili. Inpatakchegna nan afongna ay torcha isnan sag-en nan Sodoma, ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GN13_13","002_13_13","GEN","13","13","13","ay kawad nan cheycha'y ngaangaag ay takho ay chad-ama nan fasolcha ken Dios Apo. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GN13_14","002_13_14","GEN","13","14","14","Kakwasan nan kinmaanan cha Lot, kinwanin Dios Apo ken Abram, “Enmonaang ka ta ilaem isnan olay entona issa. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GN13_15","002_13_15","GEN","13","15","15","Ichowak ken sik-a ya isnan wanen-edmo nan am-in ay lota ay iilaem, et sa yo enkwa is eng-engkhana. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GN13_16","002_13_16","GEN","13","16","16","At pagkhanakek nan wanen-edmo ta kag cha isnan kaangsan nan chapog nan lota, et mo way makafilang isnan chapog nan lota, et siya akhes isnan wanen-edmo. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GN13_17","002_13_17","GEN","13","17","17","Aye, maligwat ka ta en ka likchen am-in nan lota tay at ichowak am-in ken sik-a.” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GN13_18","002_13_18","GEN","13","18","18","Adi kad inyatoaton Abram nan kampona et nentee isnan sag-en nan cheycha'y kag alimmos ay kaew Mamre id Hebron. Nentoping ischi is altar ay enchatonana ken Dios Apo. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GN14_1","002_14_1","GEN","14","1","1","Awni ya ket wad-ay nan khofat isnan timpon Amrafel ay ali id Babilonia, si Arioc ay ali id Elasar, si Kedorlaomer ay ali id Elam ya si Tidal ay ali id Goiim. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GN14_2","002_14_2","GEN","14","2","2","Naamong nan naycha'y epat ay ali ta en cha khobfaten nan lima ay ali ay cha Bera ay ali id Sodoma, Birsa ay ali id Gomorra, Sinab ay ali id Adma, Semeber ay ali id Zeboiim, ya nan ali nan ili ay Bela paymo Soar. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GN14_3","002_14_3","GEN","14","3","3","Nentotolag nan naycha'y lima'y ali ta amongencha am-in nan sorchachocha isnan cheta ay Siddim ay siya nan kawad nan fayfay idwani ay makwanin Natey ay Fayfay. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GN14_4","002_14_4","GEN","14","4","4","Siya chana nan lima ay ali ay tinetengngel Kedorlaomer isnan nar-os ay sinpoo ya chwa ay tawen, ngem isnan ikasinpoo ya tolo'y tawen, khinolacha siya. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GN14_5","002_14_5","GEN","14","5","5","Isnan mikasinpoo ya epat ay tawen, ya ket naligwat cha Kedorlaomer ya nan tolo'y ib-ana ay ali ay nangifoweg isnan sorchachocha ay en namaloknit isnan cheycha'y nateketekan ay ili. Inafakcha nan cheycha'y Refaim id Asterot Karnaim, nan cheycha'y Zuzim id Ham, nan cheycha'y Emim isnan cheta ay Kiriataim, ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GN14_6","002_14_6","GEN","14","6","6","ya nan cheycha'y Horeo isnan kafib-ilikhan nan Edom. Inatikocha chaicha engkhana id Elparan ay sag-en nan malalango ay lota. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GN14_7","002_14_7","GEN","14","7","7","Sa cha't sinmakhong ya inmey cha id Kades (ay makwanin Enmispat id kasin). Inafakcha am-in nan nen-ili isnan awni't en-iliyan nan cheycha'y Amalekita ya inafakcha akhes nan cheycha'y Amorreo ay omili id Hazazon Tamar. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GN14_8","002_14_8","GEN","14","8","8","Ya ket inamong nan cheycha'y ali id Sodoma, Gomorra, Adma, Zeboiim ya id Bela nan sorchachocha isnan cheta ay Siddim, ta faloknitencha ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GN14_9","002_14_9","GEN","14","9","9","nan cheycha'y ali ay nalpo'd Elam, Goiim, Babilonia ya Elasar. Lima ay ali nan mamaloknit isnan epat ay ali. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GN14_10","002_14_10","GEN","14","10","10","Nan chey ay cheta ay nenfaloknitancha, et angsan nan fitona ay napno is isparto, et isnan lomayawan nan cheycha'y alin nan Sodoma ya Gomorra, nabfitowan cha, ngem nan cheycha'y tapina ay tolo'y ali et linmayaw cha is kafilig. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GN14_11","002_14_11","GEN","14","11","11","Inalan nan epat ay ali nan am-in ay wad-ay id Sodoma ya Gomorra, olay nan makakan, sa cha't kinmaan. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GN14_12","002_14_12","GEN","14","12","12","Intapicha akhes si Lot ay kaanakan Abram, ay inmili id Sodoma, ya nan kwana. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GN14_13","002_14_13","GEN","14","13","13","Nay met achi wad-ay nan esang ay nakalayaw et inokhodna ken Abram ay Hebreo nan am-in ay inmat. Nenkakampo cha Abram isnan sag-en nan cheycha'y kag alimmos ay kaew Mamre ay Amorreo, ya nakikadwa ken cha Mamre, Escol ya si Aner ay masinpapangib-a. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GN14_14","002_14_14","GEN","14","14","14","Isnan nangammowan Abram ay chinpapcha nan kaanakana, inamongna am-in nan fomafaloknit ay lallalaki ay naiyanak ay takhona kannay, ya tolon khasot ya sinpoo ya walo cha. Sa na't inpangpango chaicha ya ala cha ya onoonod isnan cheycha'y epat ay ali engkhana id Dan. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GN14_15","002_14_15","GEN","14","15","15","Khinedwana ischi nan cheycha'y takhona is chwan pamoweg, ya chinokloscha nan cheycha'y kafosocha isnan lafi, et inafakcha chaicha. Inatikocha chaicha engkhana'd Hoba ay chemang nan Damasco. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GN14_16","002_14_16","GEN","14","16","16","Et inalan cha Abram nan am-in ay kinamkam san epat ay ali. Insaana akhes si Lot ay kaanakana ya nan am-in ay kwana, nan cheycha'y fabfafai ya nan tap-in nan falod. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GN14_17","002_14_17","GEN","14","17","17","Isnan tinmoliyan Abram isnan kakwasan san nangafakana ken Kedorlaomer ya nan cheycha'y ib-ana ay ali, ya ket sinab-at nan alin nan Sodoma isnan cheta ay Save (ay makwani akhes en chetan si Ali). ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GN14_18","002_14_18","GEN","14","18","18","Siya akhes ken Melkisedec ay ali id Salem, ya pachin akhes nan Katongchowan ay Dios, et inomyey si tinapay ya fayas ken Abram. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GN14_19","002_14_19","GEN","14","19","19","Binindisyonana si Abram ay mangwanin, “Asop ya si Apo Dios ay Katongchowan ay nangaeb isnan chaya ya nan lota et bindisyonana sik-a Abram! ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GN14_20","002_14_20","GEN","14","20","20","Machad-ayaw nan Katongchowan ay Dios ay nangigwa isnan sinomyaam ay nangafakam isnan cheycha'y kafosom.” Inchowan Abram nan pagkapoon nan am-in ay kinamkamna. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GN14_21","002_14_21","GEN","14","21","21","Sa et kinwanin nan alin nan Sodoma ken Abram, “Alaem am-in nan ngag sisa, ngem isoblim magtek nan takhok.” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GN14_22","002_14_22","GEN","14","22","22","Ngem insongfat Abram, “Isapatak isnan Apo ay Katongchowan ay Dios, ay nenwad-ay isnan chaya ya nan lota, ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GN14_23","002_14_23","GEN","14","23","23","ay ad-i ak en-ig-igto isnan olay ngag sisa'y kwam, olay paat sinolid yangkhay paymo taked nan pallokam. Ta ad-im kanan, ‘Sak-en nan nangipafaknang ken Abram.’ ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GN14_24","002_14_24","GEN","14","24","24","Tet-ewa, maid alaek ay ensilfi ken sak-en, mod-i ket nan yangkhay kinan nan takhok ya nan chatag nan kakadwak ay cha Aner, Escol ya Mamre ay naifoweg ken sak-en.” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GN15_1","002_15_1","GEN","15","1","1","Awni pay ya ket nen-ikali si Dios Apo ken Abram isnan kag na it-itaw. Kinwanina, “Ad-i ka omegyat Abram. Saknifak sik-a isnan am-in ay kakaegyat, ya sobfalitak sik-a is ad-acha.” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GN15_2","002_15_2","GEN","15","2","2","Nay met achi kinwanin Abram, “Diosko ay Apok, ngag kay nan silfin nan iseg-angmo ken sak-en mo sisya'y maid anakko? Si met yangkhay Eliezer ay iDamasco nan wad-ay ay manawid isnan kwak. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GN15_3","002_15_3","GEN","15","3","3","Maid met inchowam si anakko, et nay esang isnan naycha'y faak nan manawid isnan kwak.” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GN15_4","002_15_4","GEN","15","4","4","Nakwas chi ya ket ay kasin nenkali si Dios Apo ay mangwanin, “Ad-i. Faken nan faam nan manawid isnan kwam, mod-i ket nan anakmo kannay.” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GN15_5","002_15_5","GEN","15","5","5","Sa et infalan Apo Dios si Abram, sa na't kanan, “Entangad ka ta filangem nan cheycha'y tokwifi mo makafilang ka, et kag nan filangcha nan wanen-edmo.” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GN15_6","002_15_6","GEN","15","6","6","Namati si Abram ken Dios Apo et nay infilangna siya ay nalenteg. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GN15_7","002_15_7","GEN","15","7","7","Sa et kinwanin Dios Apo ken siya, “Sak-en si Dios Apo ay nangifala ken sik-a id Ur ischi id Babilonia ta ichowak nan nay ay lota ken sik-a ta enkwam.” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GN15_8","002_15_8","GEN","15","8","8","Kinwanin magtek Abram, “Ngag kay Apo nan sak mangammowan ay at enkwak nan nay ay lota?” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GN15_9","002_15_9","GEN","15","9","9","Insongfat Dios Apo ay mangwanin, “Omyali ka is fai ay faka ya karching, ya laki ay karnilo ay waschin entawen si tolo, esa'y kalopati ya esa'y anak si falog.” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GN15_10","002_15_10","GEN","15","10","10","Inyey Abram ken Apo Dios nan cheycha'y enkik-iwi, sa na't khedwaen ay nangekhed isnan awakcha, sa na't nensasakhangen ay nangisaad ischicha, ngem nan wad-ay payakcha et egayna khinedwa. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GN15_11","002_15_11","GEN","15","11","11","Nen-epas nan cheycha'y lafaan isnan cheycha'y enkik-iwi ay finekfekna, ngem inafona chachi. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GN15_12","002_15_12","GEN","15","12","12","Isnan cha malonokhan nan akhew, naseyeseyep si Abram ya ket kag nafollingetan ya inmegyaegyat ya nafegyafegyas. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GN15_13","002_15_13","GEN","15","13","13","Kinwanin et Dios Apo ken siya, “Siya na nan maangnen ay maangnen: At mangmangili cha yangkhay nan cheycha'y wanen-edmo isnan teken ay ili ay omayancha, et enfalin cha'y faa sa cha't maipap-alikhat is epat khasot ay tawen. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GN15_14","002_15_14","GEN","15","14","14","Nay met achi at chosaek nan chey ay ili ay mamab-aa ken chaicha, ya at angsan nan itakincha ay ifaknangcha mo komaan cha. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GN15_15","002_15_15","GEN","15","15","15","Ngem sik-a, at malakalakay ka ya oompa ka isnan mateyam ya khawis nan kaikaofam. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GN15_16","002_15_16","GEN","15","16","16","At lomaos nan epat ay kaapo esa chadlo somakhong sina nan cheycha'y wanen-edmo, tay at ad-ik pakpakaanen nan cheycha'y Amorreo engkhana ay chad-ama nan kinangaagcha ya masapol ay machosa cha.” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GN15_17","002_15_17","GEN","15","17","17","Isnan nalonokhan et nan akhew ya finmollinget, ya ket wad-ay nan omas-asok ay fanga ya enfidfichang ay silew ay linmaos isnan nenfet-akan nan cheycha'y nakhedwakhedwa ay karni. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GN15_18","002_15_18","GEN","15","18","18","Et isnan siya chi kannay ay akhew tinot-oyan Dios Apo si Abram ay mangwanin, “Ikkalik ay mangichowa isnan cheycha'y wanen-edmo nan nay ay lota, mailapo isnan fedcheng nan Egipto engkhana isnan chakchake ay wanga ay Eufrates. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GN15_19","002_15_19","GEN","15","19","19","Maitapi nan chey lotan nan cheycha'y Kineo, nan cheycha'y Kenezeo ya nan cheycha'y Kadmoneo, ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GN15_20","002_15_20","GEN","15","20","20","nan cheycha'y Heteo, nan cheycha'y Perezeo, nan cheycha'y Refaim, ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GN15_21","002_15_21","GEN","15","21","21","nan cheycha'y Amorreo, nan cheycha'y Cananeo, nan cheycha'y Gergeseo, ya nan cheycha'y Jebuseo.” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GN16_1","002_16_1","GEN","16","1","1","Si Sarai ay asawan Abram, maid anakna, ngem wad-ay nan faana ay iyEgipto ay fafai ay nenngachan si Agar. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GN16_2","002_16_2","GEN","16","2","2","Ket ay kinwanin Sarai ken Abram, “Chey! Inyad-in Dios Apo nan omanakak. Iseyepmo man et nan faak ta asop ya way enfalin ay anakko ken siya.” Adi kad tinan-oyan Abram nan infaag asawana, ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GN16_3","002_16_3","GEN","16","3","3","et inchowan Sarai nan iyEgipto ay faana ay si Agar ken Abram ta enfalin ay asawana. (Siya na nan inmat kakwasan nan sinpoo ay tawen ay nentetey-an cha Abram id Canaan.) ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GN16_4","002_16_4","GEN","16","4","4","Inseyep Abram si Agar et naliton. Osto'y madlaw Agar ay maliton siya, ke na't ay ibfafan-ig nan apona ay si Sarai isnan teken ay pinang-ilana ken siya. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GN16_5","002_16_5","GEN","16","5","5","Kinwanin et Sarai ken Abram, “Fasolmo nan omibfafan-ikhan Agar isnan teken ay pinang-ilana ken sak-en. Sak-en ay chadlos nan nangichowa ken siya ken sik-a, et engkhana issan nangammowana ay maliton siya ya ket ay omang-ango. Si Dios Apo koma nan mangokom ken chaita mo sino nan osto.” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GN16_6","002_16_6","GEN","16","6","6","Kinwanin et Abram, “Faam met si Agar ya sik-a nan manetengngel ken siya, ikhad ka achi's angnem ken siya.” Siya chi ya ket inpalikhat Sarai nan faana engkhana'y linmayaw. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GN16_7","002_16_7","GEN","16","7","7","Inchanan nan anghel Dios Apo si Agar isnan eb-eb is kamalalango ay ponchag isnan chalan ay omey id Sur. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GN16_8","002_16_8","GEN","16","8","8","Sa na't kanan, “Agar ay faan Sarai, ento man nan nalpowam, ya ento nan omayam?” “Chak ilayawan nan apok,” insongfat Agar. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GN16_9","002_16_9","GEN","16","9","9","Kinwanin et nan anghel, “Tomoli ka isnan apom ya maiyornos ka ken siya.” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GN16_10","002_16_10","GEN","16","10","10","Sa na't kayet kanan, “At agtak sik-a's angsaangsan ay wanen-edmo, ya maid makafilang ken chaicha. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GN16_11","002_16_11","GEN","16","11","11","Et chey! Lalaki nan sam iyanak, ay at pangadnem si Ismael, tay chinngen Dios Apo nan akham isnan chadlos ay enliglikhatam. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GN16_12","002_16_12","GEN","16","12","12","Nay met achi at kag atap ay dangki nan anakmo. At kholaena nan olay sino ya siya akhes at kholaencha siya. Ya maid kananan ib-ana.” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GN16_13","002_16_13","GEN","16","13","13","Sa et kanan Agar is semekna, “Ay tet-ewa ngen ay inilak nan Dios ya khechangna'y matatakho ak kayet?” Tay siya chi, nginadnana nan Dios Apo ay nanot-oya ken siya is, Nan Dios ay Omil-ila. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GN16_14","002_16_14","GEN","16","14","14","Siya et na nan chomalat ay nangadnan nan chey ay fofon ay wad-ay isnan nenfet-akan nan Kades ya Bered is, “Nan Fofon nan Enfibfiyag ay cha Omil-ila.” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GN16_15","002_16_15","GEN","16","15","15","Et inyanak Agar nan winad-ay Abram ay lalaki, ya nginadnan Abram si Ismael. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GN16_16","002_16_16","GEN","16","16","16","Walon poo ya enem nan tawen Abram issan nangiyanakan Agar ken Ismael. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GN17_1","002_17_1","GEN","17","1","1","Isnan nentawenan Abram is siyam poo ya siyam nenpaila si Dios Apo ken siya ay mangwanin, “Sak-en nan Dios ay Makabfalin isnan Am-in. Maiyornos ka ken sak-en ya angnem yangkhay nan nalenteg. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GN17_2","002_17_2","GEN","17","2","2","Ipatet-ewak nan inkalik ay at sak pagkhanagkhanaken sik-a.” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GN17_3","002_17_3","GEN","17","3","3","Nenfalintomeng ay nentowad si Abram issan cha kayet manot-oyyan Apo Dios ay mangwanin, ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GN17_4","002_17_4","GEN","17","4","4","“Ilaem, siya na nan kanak ay entolakhanta: Ikkalik ay sik-a nan at enfalin ay aman nan katakhotakho isnan angsan ay kailiili. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GN17_5","002_17_5","GEN","17","5","5","Faken et Abram nan ngachanmo mod-i ket Abraham, tay enfalinek sik-a is aman nan katakhotakho isnan angsan ay kailiili. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GN17_6","002_17_6","GEN","17","6","6","Siya, pagkhanagkhanakek sik-a, ya khab-ek nan wanen-edmo is kailiili, ya ali nan tapina ken chaicha. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GN17_7","002_17_7","GEN","17","7","7","“Et nan chey ay inkalik, et sak ilaen ta siya's maangnen ken sik-a ya isnan omon-onod ay kawanewanedmo. Et makitolag ak ken sik-a ya isnan wanen-edmo ta sak-en nan enDiosyo is eng-engkhana. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GN17_8","002_17_8","GEN","17","8","8","Et nan nay ay lota ay kawadmo ay mangmangili ka yangkhay et ichawchawko ken sik-a ya nan wanen-edmo ta enkwayo is eng-engkhana. Wen, am-in ay lota isnan Canaan et enkwacha is eng-engkhana ya sak-en nan Dioscha.” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GN17_9","002_17_9","GEN","17","9","9","Kinwanin kasin Apo Dios ken Abraham, “Idwanin, sik-a ya nan omon-onod ay wanen-edmo et masapol ay angnenyo nan kanak ay entolakhanta. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GN17_10","002_17_10","GEN","17","10","10","Masapol ay abfoloyanyo isnan wanen-edmo ta masegyatan am-in nan lallalaki ken chakayo. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GN17_11","002_17_11","GEN","17","11","12","Mailapo idwani, masapol ay masegyatan nan ong-onga'y lalaki ay walo et nan akhewna. Maitapi nan faa ay naiyanak isnan afongyo, ya nan cheycha'y faa ay linakwam isnan cheycha'y mangili. Siya na nan mangipaila ay sik-a ya nan wanen-edmo et tan-oyanyo nan nentolakhanta. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GN17_13","002_17_13","GEN","17","13","13","Masapol ay waschin masegyatan, ta wad-ay maton isnan awakyo ay mangipaila ay maid pengpeng nan nentolakhanta. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GN17_14","002_17_14","GEN","17","14","14","Olay sino issa ay lalaki ay eg-ay nasegyatan et matlad isnan kakailiyana, tay eg-ayna inangnen nan nentolakhanta.” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GN17_15","002_17_15","GEN","17","15","15","Kinwanin kayet Apo Dios ken Abraham, “Faken et Sarai nan kanam ken asawam. Mailapo idwani, Sara et nan ngachana. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GN17_16","002_17_16","GEN","17","16","16","At bindisyonak siya ya at agtak sik-a is lalaki ay anakmo ken siya. Bindisyonak siya ta siya nan inan nan katakhotakho isnan kailiili. Ya at wad-ay cha nan ali isnan wanen-edna.” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GN17_17","002_17_17","GEN","17","17","17","Nenlokfob si Abraham, ngem ya ket ay mang-ango isnan semekna ay mangwanin, “Ay sa pet makawad-ay is anak nan am-ama ay sinkhasot et nan tawena? Ya kag akhes ken Sara, sa mampet omanak olay mo siyam poo et nan tawena?” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GN17_18","002_17_18","GEN","17","18","18","Sa na't inseg-ang ken Apo Dios ay mangwanin, “Mo sa achi koma ya figfikhem si Ismael.” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GN17_19","002_17_19","GEN","17","19","19","Nay met achi kinwanin Apo Dios, “Ad-i, at omanak si Sara is lalaki et sam pangadnen si Isaac. Et sak patet-ewaen ken siya ya isnan wanen-edna san inkalik, tay mid pengpeng nan tolakhan tako. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GN17_20","002_17_20","GEN","17","20","20","Chinngek nan laychem ay kedchawen maipoon ken Ismael et chey, sak bindisyonan ya pagkhanagkhanakek siya ta omangsaangsan nan wanen-edna. At siya nan en-aman nan sinpoo ya chwa ay pangolo, et sak enfalinen is chakchakowag ay ili nan wanen-edna. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GN17_21","002_17_21","GEN","17","21","21","Nay met achi nan chey ay inkalik, et sak angnen ken Isaac ay anakmo ay iyanak Sara isnan kag tona ay timpo is omali ay tawen.” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GN17_22","002_17_22","GEN","17","22","22","Sa et kinmaan si Apo Dios kakwasan nan nakitot-oyyana ken Abraham. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GN17_23","002_17_23","GEN","17","23","23","Isnan chey kannay ay akhew, inafolot Abraham si Apo Dios, et sinegyatana si Ismael ay anakna ya nan am-in ay lallalaki isnan afongna. Intapina akhes nan faa ay naiyanak isnan afongna ya nan cheycha'y linakwana. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GN17_24","002_17_24","GEN","17","24","24","Siyam poo ya siyam nan tawen Abraham issan nasegyatana, ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GN17_25","002_17_25","GEN","17","25","25","ya sinpoo ya tolo akhes nan tawen Ismael. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GN17_26","002_17_26","GEN","17","26","26","Nasegyatan cha'y sin-ama isnan chey kannay ay akhew, ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GN17_27","002_17_27","GEN","17","27","27","ya naitapi akhes ay nasegyatan nan am-in ay faan Abraham. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GN18_1","002_18_1","GEN","18","1","1","Awni ya ket nenpaila si Dios Apo ken Abraham isnan kawadna isnan kag alimmos ay kaew Mamre, isnan osto ay tomotokchowana isnan pantew nan afongna ay torcha isnan misoyaw ay kachad-amaan nan atong. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GN18_2","002_18_2","GEN","18","2","2","Isnan nenmonaangana, ya ke na't inila nan tolo ay lallalaki ay tinmatakcheg isnan adchawi is akit. Ala na't ya ligwat ya tagtag ay en nanab-at ken chaicha, sa et nenfalintomeng ay nentowad isnan sakhangcha. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GN18_3","002_18_3","GEN","18","3","3","Ke na't kinwanin, “Apo, pangngaasiyo ta ad-iyo laosan nan afongko, tay naay ak ay mangipachag-os ken chakayo. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GN18_4","002_18_4","GEN","18","4","4","Mo mabfalin ta maiyali nan chanom ay iyowasyo isnan sikiyo. Omilleng kayo isnan sanacha'y poon si kaew. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GN18_5","002_18_5","GEN","18","5","5","Sak et omiyali is akit ay tinapay ta way ifikasyo ay mangitoloy isnan faatyo. Khawis tay chinmag-os kayo”. Sa cha't kanan, “Siya man.” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GN18_6","002_18_6","GEN","18","6","6","Alan et Abraham ya sekhep is kaafongna ay torcha, sa na't kanan ken Sara, “Kamowem! Omala ka's tolo ay labfa ay kakhawisan ay alina ta omoto ka's tinapay.” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GN18_7","002_18_7","GEN","18","7","7","Sa et natanagtag is kakawad nan cheycha'y enkik-iwiyena, sa et pinmili isnan enlaplapog ay innanak si faka, et inchowana isnan cheycha'y faana ay nangikakamo ay nangisakhana ay nangoto. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GN18_8","002_18_8","GEN","18","8","8","Inmala si Abraham is naipapakheeng ay khatas, khatas ya watwat, sa na't inyey isnan cheycha'y mangilina is kapoon nan kaew, et inpasangona ken chaicha. Sa et naitatakcho ta cha na ikhaowan chaicha. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GN18_9","002_18_9","GEN","18","9","9","Sa cha't kanan, “Ento kay si Sara ay asawam?” “Wad-ay is afong,” kinwanina. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GN18_10","002_18_10","GEN","18","10","10","Kinwanin et nan esang ken chaicha, “At somakhong ak ay somakhong isnan siya na ay timpo is omali ay tawen, et omanak si asawam ay Sara is lalaki.” Idwani, wad-ay si Sara is kachokogna is kapantew nan torcha ay afong ay mamannge ken chaicha. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GN18_11","002_18_11","GEN","18","11","11","Chadlos nalakay cha Abraham ay sin-asawa ya tinomke et nan kachawyan Sara. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GN18_12","002_18_12","GEN","18","12","12","Isonga naango siya isnan semekna ay mangwanin, “Idwani ay nalakalakay kami't ay sin-asawa ya maid et kachawyanko, ay kek ngen kasin khanasen?” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GN18_13","002_18_13","GEN","18","13","13","Sa et kanan Dios Apo ken Abraham, “En man naango si Sara ay nangwanin, ‘Ay tet-ewa ngen ay sak omanak si apchas ak et nalakay?’ ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GN18_14","002_18_14","GEN","18","14","14","Ay ke way ad-i mabfalin ay angnen Dios Apo? Kag sinan kinwanik ay at ensakhong ak isnan siya na ay timpo is omali ay tawen, et sa omanak si Sara is lalaki.” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GN18_15","002_18_15","GEN","18","15","15","Idwani, tay inmegyat si Sara, nen-engag ay mangwanin, “Ay ke ak nen-ango?” “Wen, nen-ango ka,” kinwanin nan mangili. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GN18_16","002_18_16","GEN","18","16","16","Naligwat et nan cheycha'y lallalaki ay komaan, sa cha't sinakhang is apet Sodoma. Naifoweg si Abraham ta ipangona chaicha isnan chalancha. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GN18_17","002_18_17","GEN","18","17","17","Sa et kanan Dios Apo is semekna, “Ad-ik koma itafon ken Abraham nan sinmekko ay angnen. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GN18_18","002_18_18","GEN","18","18","18","Tay at enfalin nan wanen-edna is chakchakowag ya mafikas ay ili, ya maichalan ken siya et sak bindisyonan nan am-in ay omili isnan olay entona ay ili isnan lofong. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GN18_19","002_18_19","GEN","18","19","19","Ya sak et pinili siya ta sa na ifilin isnan an-ak ya isnan wanen-edna ta pomati cha ya angnencha nan khawis ya nalenteg. Mo angnencha na, at angnek ken chaicha am-in nan inkalik ken siya.” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GN18_20","002_18_20","GEN","18","20","20","Sa et kinwanin Dios Apo ken Abraham, “Chad-ama nan cha maipabfasolan nan Sodoma ya Gomorra. Chad-ama nan fasolcha. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GN18_21","002_18_21","GEN","18","21","21","Pomanad ak ta ilaek mo tet-ewa paymo ad-i nan cha cha maipabfasolan ay chak chengngen. Laychek ay ammowen.” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GN18_22","002_18_22","GEN","18","22","22","Adi kad nenchadchawes nan chwa ay lalaki id Sodoma, ngem sisya si Dios Apo ay nanatakcho ken Abraham. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GN18_23","002_18_23","GEN","18","23","23","Sa et sinmag-en si Abraham ken Apo Dios ay nangwanin, “Ay kem tet-ewa sa itapi ay mamakawas isnan cheycha'y nalenteg isnan nakafasol? ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GN18_24","002_18_24","GEN","18","24","24","Ngag kay mo wad-ay liman poo ay nalenteg isnan chey ay ili, at ngen pakawasem kayet? Ay kem ad-i isalakan nan ili ta maikasiw nan cheycha'y liman poo? ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GN18_25","002_18_25","GEN","18","25","25","Ad-i mabfalin ay itapim ay mamatey isnan cheycha'y nalenteg isnan nakafasol. Ad-ik patiyen ay angnem chi, tay mo siya sa nan angnem et pay en-iso cha ay machosa. Ammok ay ad-im angnen chi, tay sik-a ay mangokom isnan am-in ay lofong et nalenteg yangkhay nan angnem.” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GN18_26","002_18_26","GEN","18","26","26","Sinmongfat si Dios Apo ay nangwanin, “Mo ilaek ya wad-ay id Sodoma nan liman poo ay nalenteg ay takho, et isalakak am-in nan chey ay ili khapo ken chaicha.” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GN18_27","002_18_27","GEN","18","27","27","Kinwanin et kasin Abraham, “Asop achi ya ad-im ngaakhen nan menpoopootak ken sik-a Apo. Tay takho ak yangkhay ya maid kalentekhak ay cha enkak-ali si isyangkhay ken sik-a. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GN18_28","002_18_28","GEN","18","28","28","Ngem mo kay nget wad-ay epat poo ya lima ay takho's nalenteg at ngen sam pakawasen kayet, tay kolang si lima?” “Ad-ik pakawasen nan ili mo way ilaek is epat poo ya lima ay takho ay nalenteg,” kinwanin Apo Dios. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GN18_29","002_18_29","GEN","18","29","29","Kinwanin kasin Abraham, “Mo kay epat poo?” “Ad-ik pakawasen mo wad-ay epat poo cha.” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GN18_30","002_18_30","GEN","18","30","30","Kinwanin kayet Abraham, “Asop ya ad-i ka somonget Apo, isnan kedchawek kasin. Mo pay way tolon poo yangkhay?” “Ad-ik pakawasen mo way tolon poo ischi,” insongfat Apo Dios. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GN18_31","002_18_31","GEN","18","31","31","Sa et kanan Abraham, “Pangngaasim Apo ta ad-im law-en nan kinatoledko ay enkechakechaw. Mo pay way chwan poo yangkhay is mad-anam?” “Ad-ik pakawasen sa ay ili mo wad-ay chwan poo is mad-anak,” kinwanin Apo Dios. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GN18_32","002_18_32","GEN","18","32","32","Kinwanin kayet Abraham, “Pangngaasim Apo ta ad-i ka somonget. Siya et na nan omochi ay kedchawek. Mo pay sinpoo yangkhay nan mad-anan?” Kinwanin nan Apo, “Ad-ik pakawasen nan chey ili mo wad-ay sinpoo.” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GN18_33","002_18_33","GEN","18","33","33","Kakwasan nan nakikaliyan Dios Apo ken siya, kinmaan, et sinmaa akhes si Abraham. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GN19_1","002_19_1","GEN","19","1","1","Sedsechemna et isnan inomchanan san chwa ay anghel id Sodoma, ya sisya'y tomotokcho si Lot isnan pantew nan ili. Osto ay inilana chaicha, naligwat ay en nanab-at ken chaicha. Nenfalintomeng ay nentowad isnan sakhangcha ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GN19_2","002_19_2","GEN","19","2","2","ay nangwanin, “Apo, naay ak ay ensilfi ken chakayo. Pangngaasiyo ta chomag-os kayo is afongko. Mabfalin ay owasanyo nan sikiyo ya omyan kayo. Is wakas et mabfalin ay mamikhat kayo ay omey isnan omayanyo.” Ngem kananchan, “Ad-i. Olay omyan kami is kapalasaan.” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GN19_3","002_19_3","GEN","19","3","3","Inpapatina kayet ay mangipakod ken chaicha engkhana'y inawisna chaicha, sa cha't nakisaa ken siya. Sa et inpaoton Lot nan tinapay ay mid fofodna ya nan khawis ay makakan ta isangona ken chaicha. Sa cha't nangan. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GN19_4","002_19_4","GEN","19","4","4","Osto ay maseyep koma nan cheycha'y mangilina ya ket liniwes nan am-in ay lallalakin si iSodoma nan afong Lot, amam-a's ongang-a. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GN19_5","002_19_5","GEN","19","5","5","Sa cha't finokhawan si Lot ay mangwanin, “Ento nan cheycha'y lallalaki ay inpachag-osmo idwani? Pafal-em chaicha!” Laychen nan lallalakin si iSodoma ay makiseyep ken chaicha. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GN19_6","002_19_6","GEN","19","6","6","Finmala si Lot ya inenfana nan pantew. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GN19_7","002_19_7","GEN","19","7","7","Sa na't kinwani ken chaicha, “Kakakyong, chadlos kalologkhitan nan semsemkenyo ay angnen. Pangngaasiyo ta ad-iyo angnen. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GN19_8","002_19_8","GEN","19","8","8","Chey na! Wad-ay met nan chwa ay mamagkitko ay sisya'y eg-ay kakapkappos na. Ifalak chaicha, et angnenyo nan laychenyo ay angnen ken chaicha. Ngem ngag ngotoyo isnan naycha'y lallalaki. Mangilik chaicha et isalakak chaicha.” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GN19_9","002_19_9","GEN","19","9","9","Ngem kinwanicha, “Komasiw ka, sik-a ay mangmangili. Sino ka ay aped mangifaag isnan angnenmi? Ad-i ka enselat tay eleg et ya am-am-amed nan angnenmi ken sik-a mo ken chaicha.” Intolodcha si Lot sa cha't sinmag-en ay en mamakawas isnan eneb. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GN19_10","002_19_10","GEN","19","10","10","Nay met achi alan et nan cheycha'y minangilin Lot ya khoyod ken siya ay nangiskhep is afong, sa cha't inenfan. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GN19_11","002_19_11","GEN","19","11","11","Sa cha't kinolap nan cheycha'y wad-ay is chela ay amam-a's ongang-a, ta olay enkapokapokap cha et ad-i cha makaanap isnan eneb. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GN19_12","002_19_12","GEN","19","12","12","Sa et kinwanin nan chwa ay lalaki ken Lot, “Mo wad-ay kayet tapina'y an-akmo, innapom, paymo olay sino issa ay pangafongmo isna ay ili, et ikaanmo chaicha, ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GN19_13","002_19_13","GEN","19","13","13","tay nay et pakawasenmi nan nay ay ili. Chinngen Dios Apo nan chad-ama ay cha maipabfasolan nan omili isna, et finaana chakami ay mamakawas isna.” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GN19_14","002_19_14","GEN","19","14","14","Alan et Lot ya eey isnan cheycha'y lallalaki ay naitoya ay sa mangasawa isnan an-akna sa na't kanan, “Kamowenyo ay komaan sina! Nay pakawasen et Dios Apo nan nay ay ili.” Ngem kananchan mo aped en-ot-otyok si Lot. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GN19_15","002_19_15","GEN","19","15","15","Osto pay ay talan-o, chinagchag nan cheycha'y angheles si Lot. “Kamowem!” kinwanicha. “Ayakham si asawam ya nan chwa'y an-akmo ta komaan kayo, ta ad-i kayo maitapi ay machosa mo mapakawas nan nay ay ili.” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GN19_16","002_19_16","GEN","19","16","16","Nentontotonto si Lot, ngem khechangna'y naseg-ang kayet si Dios Apo ken siya. Et khinoyod nan mangilina siya, si asawana ya nan chwa'y an-akna sa cha't infala chaicha isnan ili ay Sodoma. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GN19_17","002_19_17","GEN","19","17","17","Sa et kinwanin nan esang, “Lomayaw kayo't. Isalakanyo nan awakyo. Ad-i kayo ensagsakhong, ya ad-i kayo omil-illeng is kadcheta. Enchadchawes kayo is kafilig ta ad-i kayo matey.” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GN19_18","002_19_18","GEN","19","18","18","Ngem ya ket ay kinwanin Lot, “Pangngaasim Apo ta chengngem sak-en. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GN19_19","002_19_19","GEN","19","19","19","Ilaem achi, chadlos chachama nan inpailam ay seg-angmo ken sak-en isnan inmisalakam. Nay met achi ad-ik kafaelan tay ad-adchawiyan nan cheycha'y filig, ya et khechangna'y edchanan nan pomakawas sak-en ya at matey ak isnan sisya'y ad-ik omchanan sid-i. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GN19_20","002_19_20","GEN","19","20","20","Cheey sidi is ensagsag-en ay ili ay fan-ig, pangngaasim ta ipalofosmo ay ischi ak et yangkhay ay enpasalak. Mailam met ay fan-ig sa yangkhay ay ili et sa ak matakho ischi.” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GN19_21","002_19_21","GEN","19","21","21","“Mo siya sa nan kanam, aye ad-ik pakawasen nan sana'y ili. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GN19_22","002_19_22","GEN","19","22","22","Kamowenyo et mampay. Itagtagyo! Ad-i ak makapakawas isnan ngag sisa engkhana ay omchan kayo ischi.” Idwani tay fan-ig nan kinwanin Lot isnan chey ay ili, nay et nangadnan is Soar. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GN19_23","002_19_23","GEN","19","23","23","Cha et matan-ang nan akhew isnan inomchanan cha Lot id Soar. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GN19_24","002_19_24","GEN","19","24","24","Ya ket ay nen-ipaochan Dios Apo isnan ili ay Sodoma ya Gomorra nan omap-apey ay asufre. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GN19_25","002_19_25","GEN","19","25","25","Et pinakawasna nan cheycha'y ili ya am-in nan nenlilwes ay cheta, et naitapi am-in nan cheycha'y takho, ya am-in ay tomobtofo ischi. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GN19_26","002_19_26","GEN","19","26","26","Nay met achi ya ket ay nensakhong si asawan Lot ya nenfalin is tinagtakho ay asin. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GN19_27","002_19_27","GEN","19","27","27","Isnan wiiwiit isnan kawaksana, inmey si Abraham isnan tinmatakchekhancha ken Dios Apo issan chey. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GN19_28","002_19_28","GEN","19","28","28","Nen-oschong isnan apet id Sodoma ya Gomorra ya minonaangna nan am-in ay chetana, et asok yangkhay ay tomongtongcho nan inilana ay kag asok nan chakchakowag ay enlonlonakhan sinan lanchok. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GN19_29","002_19_29","GEN","19","29","29","Adi kad issan namakawasan Apo Dios isnan cheycha'y ili ay liniliwes nan cheta, sisinmekna si Abraham et inpalayawna si Lot ta ad-i maitapi isnan menpakawasana isnan cheycha ay ili. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GN19_30","002_19_30","GEN","19","30","30","Idwani tay omegyat si Lot ay entee id Saor, inayakhana't nan chwa ay magmagkitna ya linmamag cha is kafilig et nentee cha is kaliyang. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GN19_31","002_19_31","GEN","19","31","31","Awni pay ya ket kinwanin nan yon-a isnan annochina, “Nay et cha malakay si ama ya maid paat lalaki isnan olay entona ta mabfalin ay omasawa ta ya omanak ta ay kag isnan ekhad si takho. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GN19_32","002_19_32","GEN","19","32","32","Fotengenta't achi si ama, ta mabfalin ay idchipata ta mawad-ayan ta is waned ken siya.” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GN19_33","002_19_33","GEN","19","33","33","Adi kad isnan chey kannay ay lafi, finotengcha si amacha ya inseyep san yon-a. Et tay chachama san foteng amacha, et eg-ayna't inammowan san inmat. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GN19_34","002_19_34","GEN","19","34","34","Isnan kawaksana kinwanina isnan annochina, “Chey! Nakiseyep ak ken ama id kofab. Kasin ta fotngen idwani ay lafi ta sik-a akhes, et en-iso ta ay mawad-ayan si anak ken siya.” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GN19_35","002_19_35","GEN","19","35","35","Et siya chi ay finotengcha kasin si amacha, sa et inseyep nan annochi. Et tay nafotefoteng si Lot, eg-ayna't akhes kayet inammowan ay inchipana pet nan anakna. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GN19_36","002_19_36","GEN","19","36","36","Adi kad en-iso et ay naliton nan an-ak Lot ay winad-ay kannay amacha. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GN19_37","002_19_37","GEN","19","37","37","Idwanin inmanak nan yon-a is lalaki et nginadnana's Moab. Siya nan nalpowan nan naycha'y Moabita idwani. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GN19_38","002_19_38","GEN","19","38","38","Inmanak akhes nan annochi et nginadnana's Benammi. Siya nan nalpowan nan naycha'y Ammonita idwani. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GN20_1","002_20_1","GEN","20","1","1","Awni pay ya ket kinmaan si Abraham id Mamre et inmey isnan ponchag ay nentee isnan nenfet-akan nan Kades ya Sur. Sa et nentee is sin-ak-itan id Gerar. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GN20_2","002_20_2","GEN","20","2","2","Ya ket si Abimelec ay ali id Gerar, inalana si Sara tay aped kanan Abraham en akhina. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GN20_3","002_20_3","GEN","20","3","3","Ngem ket ay nenpaila si Apo Dios ken Abimelec isnan it-itawna isnan lafi et kinwanina, “Matey ka'y matey tay inalam nan nay fafai ay apchas wad-ay nan asawana.” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GN20_4","002_20_4","GEN","20","4","4","Idwani tay egay inchipchipan Abimelec si Sara, kinwanina, “Apo, ay kem pakawasen nan maid fasolna? ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GN20_5","002_20_5","GEN","20","5","5","Kinwanina met kannay ay sin-akhi cha. Ya olay nan fafai, siya akhes kayet nan kanana. Et siya chi nan khotokna ay khawis nan semekko ay nangala ken siya. Maid met ammok si inangnek ay ngaag.” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GN20_6","002_20_6","GEN","20","6","6","Sa et sinongfatan Apo Dios siya isnan it-itawna ay nangwanin, “Wen, ammok ay inangnem na isnan khawis ay semekmo, et egayko inpalofos ay kapposem ta ad-i ka makafasol ken sak-en. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GN20_7","002_20_7","GEN","20","7","7","Idwani magtek isoblim siya. Et tay mamadto nan asawana, at ilowalowana sik-a ta ad-i ka matey. Ngem mo ad-im isakhong siya et nay kanak ken sik-a ay at matey ka ay matey, sik-a ya nan am-in ay takhom.” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GN20_8","002_20_8","GEN","20","8","8","Wiit pay ya ket alan Abimelec ya among isnan am-in ay natangad ay takhona, sa na't infaag nan am-in ay inmat, et inmegyaegyat cha. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GN20_9","002_20_9","GEN","20","9","9","Inayakhana't si Abraham ay nangwanin, “Ngag man na's inangnem ken chakami? Ay ke way fasolko ken sik-a ta ipaiyaim nan nay chad-ama'y kangaakhan ken sak-en ya nan en-aliyak? Ay ke man somya nan nay inangnem ken sak-en? ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GN20_10","002_20_10","GEN","20","10","10","Ngag nan nangagkhalaam ay nangangnen sina?” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GN20_11","002_20_11","GEN","20","11","11","Ket kanan Abraham, “Tay man kanak en mo maid paat takho isna is mangiyegyat ken Apo Dios. Ya kanak en ta ket lang wad-ay pomatey ta alaencha's asawak. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GN20_12","002_20_12","GEN","20","12","12","Ngem tet-ewa man ay sin-akhi kami tay esang nan amami ngem teken nan in-ami, ya nen-asawa kami. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GN20_13","002_20_13","GEN","20","13","13","Adi kad issan nangiyadchawiyan Apo Dios ken sak-en isnan pangafong ama ay omey isnan teken ay ili, kinwanik ken asawak, ‘Siya na nan angnem ay mangipaila ay tet-ewa ka ken sak-en: Ibfakham ay sin-akhi ta isnan olay entona ay omayanta.’ ” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GN20_14","002_20_14","GEN","20","14","14","Siya chi't inagtan Abimelec si Abraham isnan cheycha'y karnilo, faka, ya faa, ya insoblina si Sara. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GN20_15","002_20_15","GEN","20","15","15","Kinwanina akhes ken Abraham, “Ilaem, lotak am-in chana. Piliyem nan olay entona ay laychem ay entey-an.” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GN20_16","002_20_16","GEN","20","16","16","Sa na't akhes kanan ken Sara, “Nay agtak nan akhim is sinlifo ay pidaso ay nabfalor ay siping ay mangipaila isnan olay sino ay wad-ay ken chakayo ay maid makwaniyam. Et ammowen am-in nan takho ay mid ngaag si inangnem.” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GN20_17","002_20_17","GEN","20","17","18","Idwani khapo tay siya chi ay inalan Abimelec si Sara, ya ket am-in ay fabfafai isnan afongna et ad-i makaanak tay egay inpalofos Dios Apo. Adi kad inlowalowan Abraham si Abimelec et khinmawis cha. Inpagkhawis Apo Dios siya, si asawana ya nan cheycha'y fabfafai ay faana ta makaanak cha. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GN21_1","002_21_1","GEN","21","1","1","Sa et inpagkhawis Dios Apo si Sara ay maiyafoloy isnan inkalina. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GN21_2","002_21_2","GEN","21","2","2","Naliton et chadlo siya et inmanak is lalaki, olay mo chadlos nalakay si asawana ay Abraham. Naiyanak nan ong-onga isnan siya chadlos ay timpo ay initchon Apo Dios ay kaiyanakana, ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GN21_3","002_21_3","GEN","21","3","3","ya Isaac nan inpangachan Abraham ken siya. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GN21_4","002_21_4","GEN","21","4","4","Osto ay walo et ay akhew nan ong-onga, sinegyatan Abraham ta maangnen nan infilin Apo Dios ken siya. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GN21_5","002_21_5","GEN","21","5","5","Entawen is sinkhasot si Abraham issan naiyanakan Isaac. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GN21_6","002_21_6","GEN","21","6","6","Kinwanin Sara, “Inmagtan si Apo Dios is khotokna's en-angowak. At akhes makiang-ango ken sak-en nan am-in ay mannge isna.” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GN21_7","002_21_7","GEN","21","7","7","Kinwanina akhes, “Ay ke way nakakwani ken Abraham issan chey ay at enpasoso si Sara? Ngem nay met khechangna'y nakaiyanak ak is anakna isnan nalakayana.” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GN21_8","002_21_8","GEN","21","8","8","Naengngan nan ong-onga, ya isnan akhew ay napsowana nenpapiyasta si Abraham. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GN21_9","002_21_9","GEN","21","9","9","Isnan namingsan, si Ismael ay anak cha Abraham ken Agar ay iyEgipto et cha na ang-angowen si Isaac ay anak Sara. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GN21_10","002_21_10","GEN","21","10","10","Isnan nangil-an Sara ken chaicha kanana't ken Abraham, “Pakaanem et nan nay faa ya nan anakna. Ad-ik laychen ay makitawid nan anak si faa isnan tawichen koma Isaac ay anakko.” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GN21_11","002_21_11","GEN","21","11","11","Siya et na nan nen-akhalan nan nemnem Abraham, tay anakna met akhes si Ismael. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GN21_12","002_21_12","GEN","21","12","12","Nay met achi kinwanin Apo Dios ken Abraham, “Ad-i ka madchanakhan isnan ong-onga ya nan faam ay si Agar. Angnem am-in nan ifaag Sara, tay at si Isaac nan malpowan nan wanen-edmo ay inkalik. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GN21_13","002_21_13","GEN","21","13","13","At akhes pagkhanakek nan anak si faa ya enfalin cha'y chakchake akhes ay ili, tay anakmo akhes siya.” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GN21_14","002_21_14","GEN","21","14","14","Osto pay ay nawiit, ya ket inpaawit Abraham ken Agar nan senget ya nan lalat ay napno is chanom. Sa na't inchowa nan ong-onga ya inpaligwatna chaicha ay sin-ina ay komaan. Kinmaan cha't ya nenliklikhed cha isnan ponchag id Beerseba. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GN21_15","002_21_15","GEN","21","15","15","Isnan naangkhayan nan chanom, ya ke na't ay tinaynan nan anakna is kapoon nan chapong, ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GN21_16","002_21_16","GEN","21","16","16","sa et en tinmokcho is away sinkhasot ay mitro nan kaadchawina tay kananan, “Aye pay na! Ya ke ak ad-i makaikatpe ay mangiila isnan mateyan nan anakko.” Ya cha enngegngeg. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GN21_17","002_21_17","GEN","21","17","17","Idwani, chinngen Apo Dios nan akhan nan ong-onga, ya ket nenfokhaw id chaya nan anghelna ay mangwani ken Agar, “Ngag man nan chadlos kakorkolan nan semekmo Agar? Ad-i ka omegyat tay chinngen Apo Dios nan anakmo'y en-ag-akha. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GN21_18","002_21_18","GEN","21","18","18","Iligwatmo ta en ka akwaen nan ong-onga ta liwliw-em. Tay at khab-ek nan wanen-edna is chakchakowag ay ili.” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GN21_19","002_21_19","GEN","21","19","19","Sa et inpailan Apo Dios ken siya nan fofon ya en na pinno nan lalat is chanom et inpainomna nan anakna. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GN21_20","002_21_20","GEN","21","20","20","Tinatakchon Apo Dios nan ong-onga isnan cha na mengnganan. Ya isnan ponchag id Paran nan en na nentetey-an et nenfalin ay pomapantolay. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GN21_21","002_21_21","GEN","21","21","21","Inpaasawan inana siya isnan iyEgipto. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GN21_22","002_21_22","GEN","21","22","22","Idwani isnan chey ay timpo inmey cha Abimelec ya si Ficol ay kapitan nan sorchachona ken Abraham ay nangwanin, “Wad-ay si Apo Dios ken sik-a isnan am-in ay cham ang-angnen. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GN21_23","002_21_23","GEN","21","23","23","Isapatam et isnan sakhangna ay ad-im fab-aliyan sak-en, paymo nan an-akko ya nan wanen-edko. Inpailak yangkhay nan kinatet-ewak ken sik-a, et idwani kedchawek ta ipailam akhes nan kinatet-ewam ken sak-en ya nan nay ay ili ay entetey-am.” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GN21_24","002_21_24","GEN","21","24","24","Tinan-oyan Abraham ay mangwanin, “Wen, isapatak.” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GN21_25","002_21_25","GEN","21","25","25","Nay met achi inlilina ken Abimelec nan mipoon isnan chey fofon ay inokat nan cheycha'y faan Abimelec. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GN21_26","002_21_26","GEN","21","26","26","Kinwanin Abimelec, “Ad-ik ammo nan nangangnen sina. Eg-aymo met infab-aag na ya idwani yangkhay nan nangammowak.” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GN21_27","002_21_27","GEN","21","27","27","Sa et inchowan Abraham nan tapin nan karnilo ya fakana ken Abimelec et khinaebcha nan pechen. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GN21_28","002_21_28","GEN","21","28","28","Tinlad akhes Abraham nan pito ay fai ay innanak si karnilona. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GN21_29","002_21_29","GEN","21","29","29","Sa et kanan Abimelec, “Em man telachen chachi ay?” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GN21_30","002_21_30","GEN","21","30","30","Ya ket kinwanin Abraham, “Ichawchawko chachi ken sik-a. Alaem ay mangipatet-ewa ay figfikhem ay sak-en nan nangaob isnan nay ay fofon.” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GN21_31","002_21_31","GEN","21","31","31","Adi kad nangadnan et nan chey ay fofon is Beerseba tay ischi nan nensapataan nan chwa ay cheycha. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GN21_32","002_21_32","GEN","21","32","32","Kakwasan nan nentolakhancha id Beerseba, naligwat cha Abimelec ken Ficol ya nensakhong cha isnan kawadcha ay sakop nan Filistia. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GN21_33","002_21_33","GEN","21","33","33","Et siya chi ay nen-imola si Abraham is kaew ay salamakhi ischi id Beerseba, sa et nenchayaw ken Dios Apo ay Eng-engkhana ay Dios. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GN21_34","002_21_34","GEN","21","34","34","Et inmannong ay inmili si Abraham ischi id Filistia. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GN22_1","002_22_1","GEN","22","1","1","Awni pay ya tinpeng Apo Dios si Abraham. “Abraham!” kinwanina. “Wen, naay ak,” insongfat Abraham. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GN22_2","002_22_2","GEN","22","2","2","“Alaem si Isaac ay kedkecheng ay anakmo, ay chadlos mo laylaychen ta omey kayo id Moria. Ischi isnan filig ay itchok, poowam siya ay mangichaton ken sak-en,” kinwanin Apo Dios. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GN22_3","002_22_3","GEN","22","3","3","Adi kad isnan kawiitana, chinmomet si Abraham is kaew ay at ipoona isnan anakna ay ichatona, sa na't inpaawit isnan dangki. Intakina si Isaac ya nan chwa'y faana, sa cha't nenligwat ay omey isnan chey filig ay kinwanin Apo Dios ken siya. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GN22_4","002_22_4","GEN","22","4","4","Isnan mikatlo'y akhew isnan sisya'y kawad cha isnan adchawi, sinakhang et Abraham nan chey omayancha ay filig. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GN22_5","002_22_5","GEN","22","5","5","Sa na't kanan sinan cheycha'y faana, “Som-ed kayo ya nan dangki isna, ta omey kami ay sin-ama ischi ay enchayaw sa kami't tomoli.” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GN22_6","002_22_6","GEN","22","6","6","Inpasakfat Abraham ken Isaac nan kaew ay at ipoona, sa na't inawit nan khipan ya nan khomakhangat ay oling. Isnan nenfobfowekhancha, kinwanin Isaac, “Ama.” Sinfat Abraham ay nangwanin, “Wen, anakko.” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GN22_7","002_22_7","GEN","22","7","7","Sa et kanan Isaac, “Ya ke wad-ay nan apey ya kaew, ya ento kay nan mapoowan ay innanak si karnilo mo?” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GN22_8","002_22_8","GEN","22","8","8","Kinwanin et Abraham, “At kikhad si Apo Dios isnan maichoo.” Sa cha't nanad-alan kayet. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GN22_9","002_22_9","GEN","22","9","9","Isnan inomchanancha isnan inpitchon Apo Dios, tinmoping si Abraham si altar sa na't innongnong nan kaew isnan kaosona. Ala na't ya taked isnan anakna sa na't inyoson isnan cheycha'y innongnongna ay kaew is kaaltar. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GN22_10","002_22_10","GEN","22","10","10","Sa na't ala ya kaw-ed isnan khipan ay mamatey isnan anakna. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GN22_11","002_22_11","GEN","22","11","11","Nay met achi ya ket nenfokhaw id chaya nan anghel Dios Apo ay mangwani ken siya, “Abraham, Abraham!” “Wen, naay ak sina,” insongfatna. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GN22_12","002_22_12","GEN","22","12","12","Kinwanin nan anghel, “Ad-im sokhaten nan anakmo paymo angnen nan ngag sisa ken siya. Idwanin, ammok ay pawadwad-em si Apo Dios tay olay nan kedkecheng ay anakmo et eg-aymo inyad-i ken siya.” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GN22_13","002_22_13","GEN","22","13","13","Osto'y nensakhong si Abraham ke na't inila nan laki ay karnilo ay naisakhod nan sakkhodna is kachapong. Inmey et inalana ya siya et chi nan pinoowana engkhana ay chinmapo ay mangichoo ken Apo Dios ya faken et san anakna. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GN22_14","002_22_14","GEN","22","14","14","Osto ay siya chi, nginadnan et Abraham nan chey ay filig is, Si Dios Apo nan enpawad-ay. Engkhana idwani sisya'y cha kayet kanan nan takho en, “Isnan filig Dios Apo siya nan enpawad-ay.” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GN22_15","002_22_15","GEN","22","15","15","Kasin nenkali id chaya nan anghel Dios Apo. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GN22_16","002_22_16","GEN","22","16","16","Kinwanina, “Siya na nan kanan Dios Apo: Isapatak isnan ngachanko kannay ay at bindisyonak ay bindisyonan sik-a mo ke tay isnan nay ay inangnem ay eg-ay nangiyad-i isnan es-esang ay anakmo ken sak-en. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GN22_17","002_22_17","GEN","22","17","17","Ikkalik ay agtak sik-a is angsaangsan ay wanen-edmo ay kag nan kaangsan nan tokwifi id chaya paymo nan ofod is kailit nan fayfay. At afaken nan wanen-edmo nan kafosocha. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GN22_18","002_22_18","GEN","22","18","18","Ya am-in ay kailiili isnan olay entona, et komchaw cha ken sak-en is khomawisancha ay kag nan angnek ay menbindisyon isnan wanen-edmo, tay inangnem nan filinko.” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GN22_19","002_22_19","GEN","22","19","19","Osto'y siya chi sinmakhong cha Abraham isnan kawad nan faana, et nafobweg cha am-in ay inmey id Beerseba ay nentey-ancha. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GN22_20","002_22_20","GEN","22","20","20","Nawnawnin ya ket ay chinngen Abraham ay walo cha nan an-ak Milca ken asawana ay si Nahor ay akhina. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GN22_21","002_22_21","GEN","22","21","21","Si Uz nan yon-a, misned nan lallalaki ay cha Buz, Kemuel ay aman Aram, ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GN22_22","002_22_22","GEN","22","22","22","Kesed, Hazo, Pildas, Jidlaf ya si Betuel. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GN22_23","002_22_23","GEN","22","23","23","(Si Betuel nan aman Rebecca.) Siya chana nan walo ay lallalaki ay inyanak Milca ken Nahor ay akhin Abraham. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GN22_24","002_22_24","GEN","22","24","24","Si akhes Reuma ay fafain Nahor et inyanakna cha Teba, Gaham, Taaz ya si Maaca. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GN23_1","002_23_1","GEN","23","1","1","Natakhotakho si Sara et nentawen siya is sinkhasot ya chowan poo ya pito. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GN23_2","002_23_2","GEN","23","2","2","Natey id Hebron isnan ili ay Canaan, et inachokhan cha Abraham. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GN23_3","002_23_3","GEN","23","3","3","Awni pay ya ket naligwat ay en nanot-oya isnan cheycha'y Heteo ay omili ischi. Kinwanina, ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GN23_4","002_23_4","GEN","23","4","4","“Kakakyong, mangmangili ak yangkhay isna ay makitetee ken chakayo. Pangngaasiyo achi ta omilako kayo is akit ay lotayo ta way mangipay-ak ken asawak.” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GN23_5","002_23_5","GEN","23","5","5","Kanan et nan cheycha'y Heteo, ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GN23_6","002_23_6","GEN","23","6","6","“Chengngem ona nan laychenmi ay kanan ken sik-a. Figfikhenmi ay sik-a et matangad ka ay pangolo isnan ilimi. Malaychan nan olay sino ken chakami ay mangichowa ken sik-a is kakaofan ay mangikaofam ken asawam. Aye, ippeymo siya isnan kakhawisan ay kakaofanmi!” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GN23_7","002_23_7","GEN","23","7","7","Nentakcheg si Abraham ya nenyongyong isnan sakhangcha, ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GN23_8","002_23_8","GEN","23","8","8","ya kinwanina, “Mo ipalofosyo ay ikaobko isna si asawak et pangngaasiyo ta chengngenyo nan kanak. Kedchawenyo koma ken Efron ay anak Zohar, ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GN23_9","002_23_9","GEN","23","9","9","ta ilakona ken sak-en nan liyang id Macpela ay wad-ay is kailit nan lotana. Fayachak nan osto ay falorna ken siya isnan sakhangyo am-in, ta wad-ay akhes enkwak ay sak en-ikak-aofan.” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GN23_10","002_23_10","GEN","23","10","10","Idwani, wad-ay kannay ischi si Efron ay makitotokcho isnan chey ib-ana ay Heteo isnan kaam-amongancha ay pantew nan ili. Ke na't kanan isnan sakhangcha am-in, ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GN23_11","002_23_11","GEN","23","11","11","“Siya na nan kanak ken sik-a, apo. Ichowak ay libli ken sik-a am-in nan chey ay oma mitapi nan liyang ay wad-ay ischi ta way mangikaofam ken asawam. Siya na nan kanak isnan kakawad nan naycha'y kakailiyak: Iseg-angko chi ken sik-a.” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GN23_12","002_23_12","GEN","23","12","12","Nay met achi nenfalintomeng si Abraham isnan sakhang nan omili. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GN23_13","002_23_13","GEN","23","13","13","Sa na't kanan ken Efron isnan mamanngelancha am-in, “Pangngaasim ta chengngem sak-en. Lakwak am-in nan lota. Chawatem koma nan fayadna ta sak et ikaob ischi si asawak.” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GN23_14","002_23_14","GEN","23","14","14","Sa et kanan Efron, ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GN23_15","002_23_15","GEN","23","15","15","“Chengngem apo. Ay kem mang-ey fayachan nan lota ay epat khasot ay pidaso yangkhay nan falorna? Ikaobmo et yangkhay sid-i si asawam.” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GN23_16","002_23_16","GEN","23","16","16","Tinan-oyan Abraham nan epat khasot ay pidaso ay nabfalor ay siping ay infaag Efron isnan mamanngelancha am-in et siya chi nan tinimfang Abraham ay maiyafoloy isnan os-osalen nan cheycha'y en-ilaklako. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GN23_17","002_23_17","GEN","23","17","17","Siya na nan inangnen Abraham ay nangala isnan lotan Efron id Macpela isnan apet falaan si akhew id Mamre. Maitapi ischi nan oma, nan liyang, ya nan am-in ay kaew ay wad-ay ischi. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GN23_18","002_23_18","GEN","23","18","18","Et finigfig am-in nan Heteo ay wad-ay ischi ay kwan et Abraham nan chey ay lota. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GN23_19","002_23_19","GEN","23","19","19","Adi kad inkaob et Abraham si asawana isnan chey liyang id Canaan. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GN23_20","002_23_20","GEN","23","20","20","Et siya chi nenfalin et ay kwan Abraham ay en-ikak-aofana nan oma ya liyang ay sikhod ay kwan si Heteo. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GN24_1","002_24_1","GEN","24","1","1","Chadlos nalakalakay et si Abraham ya binindisyonan am-in Dios Apo nan cha na inang-angnen. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GN24_2","002_24_2","GEN","24","2","2","Idwani kinwanina isnan kaam-amaan ay faana, ay nenfiyang isnan am-in ay kwana, “Ippeymo nan limam isnan enfet-akan nan chwa'y opok ta ensapata ka. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GN24_3","002_24_3","GEN","24","3","3","Ipasapatak sik-a ken Dios Apo, ay Dios isnan lota ya chaya ta ad-i ka omal-ala isnan fafai isna id Canaan is asaw-en nan anakko. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GN24_4","002_24_4","GEN","24","4","4","Omey ka magtek isnan ili ay nalpowak, ta pomili ka isnan cheycha'y papangafongko is asaw-en Isaac ay anakko.” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GN24_5","002_24_5","GEN","24","5","5","“Mo pay ad-i laychen nan fafai ay makisaa ken sak-en isna?” kinwanin nan faa. “Sak ngen ifoweg nan anakmo ay omey ischi?” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GN24_6","002_24_6","GEN","24","6","6","“Ad-i! Ilaem ta ad-im ifob-oweg nan anakko ischi,” insongfat Abraham. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GN24_7","002_24_7","GEN","24","7","7","“Tay nan Dios Apo, ay Dios id chaya et infalana sak-en isnan afong ama ya isnan ili ay nalpowanmi ay sinpapangafong, sa na't insapata ay ichowana ken sak-en ya isnan wanen-edko nan nay ay ili. At mamangpango nan anghelna ischi ta makaala ka is asawan nan anakko. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GN24_8","002_24_8","GEN","24","8","8","Mo en-ad-i nan fafai ay makiali ken sik-a, at mawayaan ka isnan nay ay sapata. Nay met achi, olay ngag nan om-omat, ad-im iyey nan anakko ischi.” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GN24_9","002_24_9","GEN","24","9","9","Et siya chi ay inpey san faa nan limana isnan enfet-akan nan chwa'y opon Abraham ay apona, ya insapatana ay angnena nan naifilin ken siya. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GN24_10","002_24_10","GEN","24","10","10","Sa et insakhanan nan chey ay faa nan sinpoo ay kamelio ya nan angsan ay ilan si kakhawisan ay ilayad Abraham ay apona, et nenligwat ay omey isnan ili ay nentetey-an Nahor id Mesopotamia. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GN24_11","002_24_11","GEN","24","11","11","Osto ay inomchan cha ischi, inpafalintomengna nan cheycha'y kamelio is kawad-an nan fofon isnan ilit nan ili. Nisakhilip et nan akhew ya timpon si manakchowan nan fabfafai. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GN24_12","002_24_12","GEN","24","12","12","Sa et nenlowalo, “Dios Apo, ay Dios nan apok ay si Abraham, omagtan ka is somyaan nan inalik idwani, ya ipailam nan kinagkhawismo isnan apok ay si Abraham. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GN24_13","002_24_13","GEN","24","13","13","Chey, naay ak et isnan fofon ay manaksakchowan si mamamagkit isnan nay ay ili. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GN24_14","002_24_14","GEN","24","14","14","Idwani, fomachang ka ta mo sak kanan isnan esang ken chaicha, ‘Pangngaasim ta eppasem nan fangam ta ominom ak,’ ya sa na't kanan, ‘Wen, ominom ka, ta sak et akhes somakcho si inomen nan kameliom,’ et siya chi nan mangammowak ay siya nan pinilim ay en-asawan nan faam ay si Isaac. Ya siya akhes nan mangammowak ay inpailam nan kinagkhawismo ken Abraham ay apok.” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GN24_15","002_24_15","GEN","24","15","15","Sisya'y cha kayet enlowalo, ya ket inomchan si Rebecca ay manasakfat isnan fangana. Siya nan anak Betuel ay anak cha Milca ken Nahor ay akhin Abraham. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GN24_16","002_24_16","GEN","24","16","16","Nan nay ay magmagkit et chadlos ay khawis nan ilana ay fafai ya sisya'y egay kakapkappos. Pinmanad is kafofon ay namno isnan fangana sa et kasin linmamag. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GN24_17","002_24_17","GEN","24","17","17","Alan et san faa ya kamakam ay nanab-at ken siya sa na't kanan, “Ay ad-i ngen mabfalin ta ominom ak isnan sana ay sinakchom?” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GN24_18","002_24_18","GEN","24","18","18","“Mabfalin apo,” kinwanin Rebecca. Chag-as na't ya epas isnan fangana ay nangipainom ken siya. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GN24_19","002_24_19","GEN","24","19","19","Kakwasan nan inminoman san faa kinwanin et nan magmagkit, “Painomek akhes nan kameliom engkhana'y makainoman cha.” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GN24_20","002_24_20","GEN","24","20","20","Ala na't ya koyag isnan chanom is kaomin-inoman si enkik-iwi sa na't kasin pinay-an. Siya chi nan inangnena engkhana'y inpainomna am-in nan cheycha'y kameliona. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GN24_21","002_24_21","GEN","24","21","21","Khinmigkhinek san faa ay mamob-oya ken Rebecca ta ilaena mo tet-ewa'y agtan Dios Apo is somyaan nan naibfaalana. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GN24_22","002_24_22","GEN","24","22","22","Osto ay inpainom Rebecca nan cheycha'y kamelio, ya ket inpafalan san faa nan nangina ay singsing ay fallitok, sa na't inpey is kaeleng nan magmagkit. Inpeyna akhes nan chwa ay chadchake ay fallitok ay khaching isnan chwa'y limana. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GN24_23","002_24_23","GEN","24","23","23","Sa na't kanan, “Ibfakham man mo sino nan amam? Ay wad-ay ngen mabfalin ay omyananmi is afongyo?” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GN24_24","002_24_24","GEN","24","24","24","“Si Betuel nan amak ay anak nan cha ikit ay Milca ken Nahor,” kinwanin nan fafai. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GN24_25","002_24_25","GEN","24","25","25","“Angsan nan chakhami ya nan tapina ay kanen si kamelio is afongmi ya wad-ay akhes nan omyananyo.” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GN24_26","002_24_26","GEN","24","26","26","Nenyongyong et san faa ay nenchayaw ken Dios Apo. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GN24_27","002_24_27","GEN","24","27","27","Kinwanina, “Machad-ayaw nan Dios Apo ay Dios Abraham ay apok, tay ipailana'y ipaila nan kinagkhawis ya kinamatalekna isnan apok. Inmipango isnan afong nan aag-in nan apok.” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GN24_28","002_24_28","GEN","24","28","28","Nentatagtag et san magmagkit ay sinmaa is kawad cha inana, et inokhodna am-in nan inmat. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GN24_29","002_24_29","GEN","24","29","30","Wad-ay ischi nan lalaki ay akhin Rebecca ay enngachan si Laban. Osto ay inilana nan singsing is kaeleng Rebecca, ya nan khaching is kalimana, ya sa na't chinnge nan infaagna ay kinwanin nan faa ken siya, ala na't ya tagtag is kafofon ay kawad-an san faan Abraham. Osto ay inomchan ischi, ya ket ay inilana san faa ay tinmatakcheg isnan sag-en nan kamelio is kafofon. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GN24_31","002_24_31","GEN","24","31","31","Sa na't kanan, “Apo ay binindisyonan Dios Apo, ali ka ta somaa ta. Ay ke ka aped entetee isna? Wad-ay nan naisakhana ay omyananyo is afongmi, ya wad-ay akhes nan entey-an nan kameliom.” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GN24_32","002_24_32","GEN","24","32","32","Sa et insaan Laban siya, sa na't eppasen nan awit nan cheycha'y kamelio ya inagtana is chakhami ya nan tapina'y kanen si kamelio. Inagtana akhes nan faan Abraham ya nan cheycha'y iib-ana is chanom ay iyowascha isnan sikicha. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GN24_33","002_24_33","GEN","24","33","33","Isnan nakhaowan nan kanencha, kinwanin san faa, “Ibfakhak ona nan khakhalak esa ak pay mangan.” “Ibfakham et achi,” kinwanin Laban. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GN24_34","002_24_34","GEN","24","34","34","“Sak-en nan faan Abraham,” kinwanina. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GN24_35","002_24_35","GEN","24","35","35","“Chachama nan namindisyonan Dios Apo isnan apok. Inpafaknangna. Inagtana siya is angsan ay karnilo, karching, faka, siping, fallitok, lallalaki ya fabfafai ay faa, kamelio ya dangki. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GN24_36","002_24_36","GEN","24","36","36","Nalakay et si Sara ay asawan nan apok isnan nangikimenana isnan anakcha ay lalaki. Et siya nan naigwaan nan am-in ay kwan nan apok. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GN24_37","002_24_37","GEN","24","37","37","Inpasapatan nan apok sak-en ta angnek nan infilina ay nangwanin, ‘Ad-i ka omal-ala is fafai isna id Canaan is asaw-en nan anakko. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GN24_38","002_24_38","GEN","24","38","38","Omey ka magtek isnan cheycha'y papangafong ama ta ischi nan omal-am.’ ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GN24_39","002_24_39","GEN","24","39","39","Sak et pinoot isnan apok mo ngag nan angnek mo en-ad-i nan fafai ay makisaa, ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GN24_40","002_24_40","GEN","24","40","40","ya kinwanina, ‘Si Dios Apo ay omichad-alan et sa na ifaa nan anghelna ay mangifoweg ken sik-a ta somya nan omayam. Ya at makaala ka is asawan nan anakko isnan cheycha'y papangafong ama. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GN24_41","002_24_41","GEN","24","41","41","Et sa ka yangkhay mawayaan isnan insapatam mo ad-iyencha sik-a isnan omayam isnan papangafongko. Ya et maid maipabfasolam.’ ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GN24_42","002_24_42","GEN","24","42","42","“Issan inomchanak is kafofon id kawni, nenseg-ang ak ken Apo Dios ta mo ke fomachang. Kinwanik, ‘Dios Apo ay Dios nan apok ay si Abraham, mo sa ya omagtan ka is somyaan nan khakhalak ay nenfaatan idwani. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GN24_43","002_24_43","GEN","24","43","43","Chey, naay ak isnan nay fofon. Mo sak kanan isnan magmagkit ay omali ay manakcho en, “Pangngaasim ta omagtan ka is akit si inomek isnan sana'y sinakchom,” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GN24_44","002_24_44","GEN","24","44","44","ya sa na't kanan, “Wen, ominom ka, ta sak et somakcho akhes si inomen nan kameliom,” et asop ya siya chi nan mangammowak ay siya nan pinilim ay en-asawan nan anak nan apok.’ ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GN24_45","002_24_45","GEN","24","45","45","Sisya'y cha ak enlowalo isnan semekko, ya ket inomchan si Rebecca ay manasakfat isnan fanga ay isakchowana. Pinmanad is kafofon, nanakcho ya linmamag, ya sak et kinomchaw is inomek. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GN24_46","002_24_46","GEN","24","46","46","Chag-as na't ya epas isnan fangana sa na't kanan, ‘Mabfalin apo. Ominom ka ya sak et akhes painomen nan sanacha'y kameliom.’ Siya chi et inminom ak sa na't akhes inpainom nan cheycha'y kameliok. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GN24_47","002_24_47","GEN","24","47","47","Sinalodsodko mo sino nan amana et kinwaninan si Betuel ay anak cha Nahor ken Milca. Sak et inpey nan singsing is kaelengna, ya nan chwa'y khaching isnan chwa'y limana. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GN24_48","002_24_48","GEN","24","48","48","Sak et nenyongyong ay nenchayaw ken Dios Apo, ay Dios Abraham ay nenfaa ken sak-en. Chinayawko siya ay nangipango ken sak-en isnan afong nan aag-in nan apok ay nangchanak isnan magmagkit ay asaw-en nan anak nan apok. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GN24_49","002_24_49","GEN","24","49","49","Idwani, laychek akhes ay chengngen ken chakayo, mo ipailayo nan kinagkhawis ya kinamatalekyo isnan apok paymo ad-i. Ibfakhayo ta ammok nan angnek.” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GN24_50","002_24_50","GEN","24","50","50","Sinmongfat cha Laban ken Betuel ay nangwanin, “Idwani, tay si Dios Apo nan nangitcho isnan nay ay maangnen, maid kasin mi kanan. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GN24_51","002_24_51","GEN","24","51","51","Naay si Rebecca. Ayakham et ta itakinmo ta siya's en-asawan nan anak nan apom ta maangnen nan initchon Dios Apo.” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GN24_52","002_24_52","GEN","24","52","52","Isnan nanngelan nan faan Abraham isna, nenfalintomeng ay nenyongyong ay nenchayaw ken Dios Apo. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GN24_53","002_24_53","GEN","24","53","53","Sa na't inpafala nan lopot, ya akon ay nakhaeb isnan fallitok ya nabfalor ay siping et inchowana ken Rebecca. Sa na't inchowa akhes nan nenkangina ay ilayadna isnan etad Rebecca ay lalaki ya nan inana. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GN24_54","002_24_54","GEN","24","54","54","Nangan ya inminom nan faan Abraham ya nan cheycha'y fowegna sa cha't inomyan ischi. Osto ay fomangon isnan wiit, ke na't kedchawen ay mangwanin, “Somaa kami't achi ay omey isnan apok.” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GN24_55","002_24_55","GEN","24","55","55","Ngem ya ket ay inpakod nan sin-ina chaicha ay mangwanin, “Entee kayo kayet isna is esa'y chomingkho paymo sinpoo ay akhew, esa kayo't chadlo omey.” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GN24_56","002_24_56","GEN","24","56","56","Ngem kinwanin nan faa, “Ad-i kayo koma omipakod tay nay inmagtan si Dios Apo is somyaan nan inmaliyak isna. Siya mo tomoli kami et isnan apok.” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GN24_57","002_24_57","GEN","24","57","57","“Tot-oyyen tako't yangkhay nan magmagkit mo ngag nan kanana,” insongfatcha. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GN24_58","002_24_58","GEN","24","58","58","Siya chi et inayakhan cha siya, sa cha't kanan, “Ay laychem ay maitakin kannay ken tona?” “Wen, maitakin ak,” kinwanina. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GN24_59","002_24_59","GEN","24","59","59","Adi kad inpalofoscha't si Rebecca ya nan in-ina ay faa ay sikhod ay nangab-afa ken siya ta maitakin cha isnan chey faan Abraham ya nan takhona. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GN24_60","002_24_60","GEN","24","60","60","Sa et binindisyonan cha Laban si Rebecca ay nangwanin, “Asop ya sik-a ay kafabfaiyak et makhanakhanak ka ta enfalin ka ay inan si kalifolifo. Asop ya nan wanen-edmo et afakencha ya kowaencha nan ilin nan kafosocha!” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GN24_61","002_24_61","GEN","24","61","61","Sa et nenligwat cha Rebecca ya nan fabfafai ay faana, sa cha't nenlokhan isnan kamelio ay omon-onod isnan faan Abraham ay somaa. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GN24_62","002_24_62","GEN","24","62","62","Idwani si akhes Isaac et nen-aton ya en nentee isnan malalango ay ponchag isnan apet nan Canaan isnan fofon ay makwanin, “Fofon si Enfibfiyag ay Omiila.” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GN24_63","002_24_63","GEN","24","63","63","Isnan nakhosfetana et finmala is kaponchag ay en nanad-alan, ke na't inila nan cheycha'y kamelio ay omal-ali. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GN24_64","002_24_64","GEN","24","64","64","Osto ay nenmonaang si Rebecca inilana't si Isaac ya nen-epas is kakamelio. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GN24_65","002_24_65","GEN","24","65","65","Sa na't salodsochen isnan faan Abraham ay mangwanin, “Sino man nan nay omal-ali ay manab-at ken chatako?” “Siya chi nan apok,” kinwanina. Osto'y siya chi ya ket alan et Rebecca ya ap-ap isnan kamesna isnan apongotna. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GN24_66","002_24_66","GEN","24","66","66","Idwani inokhod nan faa ken Isaac nan am-in ay inangnena. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GN24_67","002_24_67","GEN","24","67","67","Siya chi et inyey Isaac si Rebecca isnan sikhod ay torcha ay afong ay nentey-an inana, et inasawana. Chadlos nan layad Isaac ken Rebecca et naliwliwa olay mo natey si inana. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GN25_1","002_25_1","GEN","25","1","1","Inmasawa kasin si Abraham is enngachan si Ketura. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GN25_2","002_25_2","GEN","25","2","2","Et inyanakna cha Zimran, Jocsan, Medan, Midian, Isbak ya si Sua. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GN25_3","002_25_3","GEN","25","3","3","Si Jocsan nan aman cha Seba ken Dedan. Si Dedan nan nalpowan nan cheycha'y makwanin Assurim, Letusim ya nan cheycha'y Leummim. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GN25_4","002_25_4","GEN","25","4","4","Nan lallalaki ay an-ak Midian et cha Efa, Efer, Hanoc, Abida ya si Eldaa. Nalpo am-in chana ken Ketura. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GN25_5","002_25_5","GEN","25","5","5","Am-in ay kwan Abraham, inpatawidna ken Isaac. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GN25_6","002_25_6","GEN","25","6","6","Ngem issan sisya'y matatakhowana, wad-ay akhes nan cha na inlayad isnan cheycha'y tap-ina ay an-akna ay lallalaki isnan kasina inasawa. Sa na't inpaeey chaicha is apet falaan si akhew ay en cha entey-an ta maiyadchawi cha ken Isaac. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GN25_7","002_25_7","GEN","25","7","8","Natakhotakho si Abraham engkhana'y nentawen is sinkhasot ya piton poo ya lima, sa et natey. Khawis nan eteyna tay nalakalakay. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GN25_9","002_25_9","GEN","25","9","9","Inkaob cha Isaac ken Ismael ay an-akna siya isnan liyang id Macpela isnan oma ay apet falaan si akhew id Mamre, ay sikhod ay kwan Efron ay anak Zohar ay Heteo. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GN25_10","002_25_10","GEN","25","10","10","Siya chi san oma ay linakwan Abraham ken siya. Ischi nan naikaofan cha Abraham ay sin-asawa. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GN25_11","002_25_11","GEN","25","11","11","Natey et si Abraham, ya si Isaac nentee isnan sag-en nan makwanin, “Fofon si Enfibfiyag ay Omiila.” Et binindisyonan Apo Dios siya. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GN25_12","002_25_12","GEN","25","12","12","Idwani, siya chana nan wanen-ed Ismael ay anak Abraham ken Agar ay iyEgipto ay faan asawana'y Sara. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GN25_13","002_25_13","GEN","25","13","13","Siya chana nan lallalaki ay an-ak Ismael: Si Nebayot nan yon-a, misned si Kedar, sa et cha Adbeel, Mibsam, ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GN25_14","002_25_14","GEN","25","14","14","Misma, Duma, Masa, ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GN25_15","002_25_15","GEN","25","15","15","Hadad, Tema, Jetur, Nafis, ya si Kedema ay alilis. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GN25_16","002_25_16","GEN","25","16","16","Siya chana nan nalpowan nan sinpoo ya chwa ay pangapo, et nan kannay ngachancha nan naingachan isnan ili ay wad-ayancha ya nan enkakampowancha. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GN25_17","002_25_17","GEN","25","17","17","Natakhotakho si Ismael engkhana'y nentawen is sinkhasot ya tolon poo ya pito, sa et natey. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GN25_18","002_25_18","GEN","25","18","18","Inmili nan cheycha'y wanen-ed Ismael isnan lota ay nenfet-akan nan Havila ya nan Sur, is apet falaan si akhew id Egipto, isnan chalan ay enpaAsiria. Sinmiyan cha isnan inmiliyan nan tap-in nan wanen-ed Abraham. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GN25_19","002_25_19","GEN","25","19","19","Naay nan kaokhochan Isaac ay anak Abraham. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GN25_20","002_25_20","GEN","25","20","20","Entawen si Isaac is epat poo isnan nangasaw-ana ken Rebecca ay akhin Laban ya anak Betuel (ay Arameo ay iMesopotamia). ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GN25_21","002_25_21","GEN","25","21","21","Tay ad-i omanak si Rebecca, nenseg-aseg-ang si Isaac ken Dios Apo maipoon ken siya. Sineg-angan Dios Apo si Isaac et naliton si Rebecca. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GN25_22","002_25_22","GEN","25","22","22","Apik nan inlitona, ya isnan naililitonancha kag cha cha en-onong is kapotona. Sa et kanan Rebecca, “En man chadlos maangnen na ken sak-en ay?” Sa et en nensalodsod ken Dios Apo. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GN25_23","002_25_23","GEN","25","23","23","Kinwanin et Dios Apo ken siya, “Enchwa ay ili nan ilillitonmo. Et sam ikimen nan chwa ay takho ay at enkhinnola nan wanen-edcha. At mafikfikas nan wanen-ed nan annochi. Siya, nan yon-a et iyapowan nan annochina.” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GN25_24","002_25_24","GEN","25","24","24","Awni ya inomchan nan enkimenan Rebecca, ya ke na't inyanak nan apik ay lallalaki. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GN25_25","002_25_25","GEN","25","25","25","Enkilat nan yon-a ya nachotchotan nan am-in ay awakna. Isonga nangadnan si Esau. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GN25_26","002_25_26","GEN","25","26","26","Sa et fomala nan annochi ay mangeegnan isnan pagpakhachan nan yon-a, et nay nangadnan si Jacob. Entawen si Isaac is enem poo issan naiyanakan nan naycha'y apik. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GN25_27","002_25_27","GEN","25","27","27","Naengngan et nan sin-akhi. Nenfalin ay omaanop si Esau ya is kaponchag nan kad-in nentey-ana. Nay met achi si Jacob et nan kakhigkhinek ay fiyag nan laychena, ya is kakampocha nan kad-in enchonowana. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GN25_28","002_25_28","GEN","25","28","28","Laylaychen Isaac si Esau tay khankhanasena ay manifo isnan an-anopana. Ngem si Rebecca et si Jacob nan laylaychena. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GN25_29","002_25_29","GEN","25","29","29","Isnan namingsan, cha entanek si Jacob isnan kotilas. Ket ay sinmaa si Esau ay naowaowat ay namoknag. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GN25_30","002_25_30","GEN","25","30","30","Kinwanina et ken Jacob, “Chadlos ak naowaowat. Omagtan ka man isnan sana'y enkilat ay cham lay-aken.” (Siya na nan khotokna is nangadnan si Esau is Edom.) ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GN25_31","002_25_31","GEN","25","31","31","Ket ay kanan Jacob, “Agtak sik-a mo kem et isokat nan kalentekham ay yon-a ay anak.” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GN25_32","002_25_32","GEN","25","32","32","“Siya man et tay ke ak chadlos matmatey isnan owatko. Ngag kay nan silfin nan kalentekhak ay enyon-a?” kinwanin Esau. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GN25_33","002_25_33","GEN","25","33","33","Sa et kanan Jacob, “Isapatam achi ona ay ichowam ken sak-en nan kalentekham.” Siya chi't ya nensapata si Esau, et inchowana nan kalentekhana ay kinayon-a ken Jacob. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GN25_34","002_25_34","GEN","25","34","34","Inagtan et Jacob isnan tinapay ya nan linay-akna. Nangan ya inminom si Esau, sa et komaan. Eg-ayna finalor nan pateg nan kalentekhana ay yon-a ay anak. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GN26_1","002_26_1","GEN","26","1","1","Idwani wad-ay nan fitil ay inomchan id Canaan ya teken mo nan inomchan ay fitil issan matatakhowan Abraham. Adi kad inmey si Isaac id Gerar ken Abimelec ay alin nan Filisteo. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GN26_2","002_26_2","GEN","26","2","2","Siya sa tay apchas nenpaila si Dios Apo ken siya ay nangwanin, “Ad-i ka omey id Egipto, mod-i ket itot-oloymo ay entee isna'd Canaan isnan olay entona ay ifaagko ken sik-a. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GN26_3","002_26_3","GEN","26","3","3","Wen, entee ka isna, et wad-ay ak ay manatakcho ken sik-a ya bindisyonak sik-a. Et ichowak am-in chana ay ili ken sik-a ya isnan cheycha'y wanen-edmo. Angnek ay angnen nan insapatak ken amam ay Abraham. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GN26_4","002_26_4","GEN","26","4","4","Pagkhanagkhanakek nan wanen-edmo ta kag cha isnan kaangsan nan tokwifi id chaya, ya at ichowak ken chaicha am-in nan nay ay lota. Ya am-in ay takho isnan lofong et mabindisyonan cha maichalan ken sik-a. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GN26_5","002_26_5","GEN","26","5","5","Bindisyonak sik-a tay pinatin Abraham nan kinwanik ya inangnena am-in nan lenteg ya filinko.” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GN26_6","002_26_6","GEN","26","6","6","Adi kad nentee si Isaac id Gerar. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GN26_7","002_26_7","GEN","26","7","7","Idwani isnan nensalodsochan nan lallalaki ischi mipoon ken asawana, aped na kinwanin akhina si Rebecca, tay omegyat. Kanana en mo ibfakhana ay asawana siya, et mabfalin ay at pateyencha siya ta alaencha si Rebecca, tay khag-awis nan ilana ay fafai. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GN26_8","002_26_8","GEN","26","8","8","Isnan inmannongancha ischi ya ket osto ay cha entamtam-aw si Abimelec, inilana ay ya ke pet en-asilayad cha Isaac ken Rebecca. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GN26_9","002_26_9","GEN","26","9","9","Sa na't inpaayag si Isaac ay nangwanin, “Asawam pet siya ya! Em man kinwanin sin-akhi kayo ay?” Ke na't insongfat ay nangwanin, “Kanak man en ta ket lang ya mapatey ak mo ifaagko ay asawak siya.” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GN26_10","002_26_10","GEN","26","10","10","“Ngag kan na is inangnem ken chakami?” kinwanin Abimelec. “To! at achi koma malanoy nan aped mangiseypan nan esa'y takhok ken asawam mo san ya! Ya et sik-a nan khotok nan enfasolanmi!” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GN26_11","002_26_11","GEN","26","11","11","Siya chi ya ket finagfag-an Abimelec am-in nan takhona: “Olay sino issa nan mangis-isik ken chaton-a ay sin-asawa et maipapatey.” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GN26_12","002_26_12","GEN","26","12","12","Isnan kawad cha Isaac isnan chey ay ili, cha cha nensama, ya isnan chey ay tawen ad-acha nan inanina tay maminkhasot nan kaad-achana isnan chey inis-ekcha, tay binindisyonan Dios Apo. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GN26_13","002_26_13","GEN","26","13","13","Nentot-oloy nan sinomyaan nan fiyagna ya finmaknafaknang. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GN26_14","002_26_14","GEN","26","14","14","Tay angsaangsan nan karnilo, faka ya faana, inmapal et nan cheycha'y Filisteo ken siya. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GN26_15","002_26_15","GEN","26","15","15","Et khinab-onancha nan am-in ay fofon ay sikhod ay kinaofan nan cheycha'y faan amana ay Abraham issan natatakhowana. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GN26_16","002_26_16","GEN","26","16","16","Ya ket kinwanin Abimelec ken Isaac, “Komaan ka et isnan ilimi, tay nay nenfalin kayo ay mafikfikas mo chakami.” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GN26_17","002_26_17","GEN","26","17","17","Siya chi ya ket nen-aton cha Isaac isnan kadchalolog id Gerar, et ischi nan nentey-ancha. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GN26_18","002_26_18","GEN","26","18","18","s Kasin inpakaobna nan cheycha'y fofon ay nakaofan issan sisya'y matatakhowan Abraham, ngem issan nateyana awni ya ket khinab-onan kasin nan cheycha'y Filisteo. Et khechangna'y inpangachan Isaac nan inpangachan amana isnan cheycha'y fofon. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GN26_19","002_26_19","GEN","26","19","19","Kinmaob kasin nan cheycha'y faan Isaac is fofon isnan chalolog ay kawadcha, et wad-ay nan inchanancha ay chanom. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GN26_20","002_26_20","GEN","26","20","20","Ngem awni ya ket ay nakisoma nan cheycha'y enpaspastor ay iGerar isnan cheycha'y papaspastolen Isaac. Kinwanicha, “Nan nay ay chanom et chanommi na!” Tay siya chi, nginadnan et Isaac nan chey ay fofon is Soma. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GN26_21","002_26_21","GEN","26","21","21","Kasin kinmaob nan cheycha'y takhon Isaac is teken ay fofon, nay met achi finmala kasin nan soma. Siya akhes chi nan nenngadnan Isaac ischi is Khola. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GN26_22","002_26_22","GEN","26","22","22","Khinmeg-ed kasin cha Isaac ya kinmaob kasin is teken ay fofon. Maid chadlo finmala is sosma isnan nangaofancha ischi, nay et inpangachan Isaac chi is Wayawaya. Kinwanina, “Nay et inagtan Dios Apo chatako is nawaya ay entey-an chadlo isnan nay ay lota. At enkhagkhawis tako isna.” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GN26_23","002_26_23","GEN","26","23","23","Awni ya ket nen-aton cha Isaac et inmey cha id Beerseba. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GN26_24","002_26_24","GEN","26","24","24","Isnan chey kannay ay lafi nenpaila si Dios Apo ken siya ay nangwanin, “Sak-en nan Dios amam ay Abraham. Ad-i ka omegyat, tay wad-ay ak ken sik-a. At bindisyonak sik-a ya at pagkhanagkhanakek nan wanen-edmo khapo isnan inkalik ken Abraham ay faak.” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GN26_25","002_26_25","GEN","26","25","25","Tinmoping si Isaac ischi si altar et nenchayaw ken Dios Apo. Khinmaeb is nenkampowancha, sa et kinmaob nan faana is fofon ischi. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GN26_26","002_26_26","GEN","26","26","26","Awni ya ket inmey si Abimelec ay nalpo id Gerar ay mangila ken Isaac. Kadwana si Ahuzzat ay manogtokhon ken siya ya si Ficol ay apon nan sorchachona. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GN26_27","002_26_27","GEN","26","27","27","Kinwanin et Isaac, “En kayo man inmali ay? Ya ngag man mo lomilikhet kayo ya inmipakaan kayo isnan iliyo?” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GN26_28","002_26_28","GEN","26","28","28","Sa cha't kanan, “Idwanin ammomi ay wad-ay si Dios Apo ken sik-a, ya kananmi ay khawis koma mo matotya tako ta khab-en tako nan pechen. Laychenmi ay ikkalim ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GN26_29","002_26_29","GEN","26","29","29","ta sa ka ad-i omis-isik ay kag akhes isnan inangnenmi ay egay nangis-isik ken sik-a. Khinagkhawismi sik-a ya inpaligwatmi sik-a ay enkhagkhawis. Idwanin, chadlos maiila ay binindisyonan Dios Apo sik-a.” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GN26_30","002_26_30","GEN","26","30","30","Sa et inpiyastaan Isaac chaicha, et nangan ya inminom cha. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GN26_31","002_26_31","GEN","26","31","31","Isnan kawiitana waschin et nangisapata isnan inkalina. Kakwasana, inpaligwat Isaac chaicha et nasisyan cha ya wad-ay et ornoscha. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GN26_32","002_26_32","GEN","26","32","32","Isnan chey ay akhew, inomchan nan faan Isaac ay nangifaag mipoon isnan kinaofancha ay fofon. Kinwanicha, “Wad-ay nan inchananmi ay chanom.” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GN26_33","002_26_33","GEN","26","33","33","Idwani nginadnan Isaac nan chey fofon is Seba. Siya na nan inangnen nan ili ay Beerseba ay nangadnan. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GN26_34","002_26_34","GEN","26","34","34","Isnan nentawenan Esau is epat poo inasawana nan chwa'y mamagkit ay Heteo: si Judit ay anak Beeri ya si Basemat ay anak Elon. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GN26_35","002_26_35","GEN","26","35","35","Chaicha nan maikhapowan nan ensikhafan nan semek cha Isaac ken Rebecca ay katokhangancha. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GN27_1","002_27_1","GEN","27","1","1","Nalakalakay et si Isaac ya ad-i makaila. Idwani inpaayagna si Esau ay yon-a isnan an-akna sa na't kanan, “Anak.” “Naay ak, ama,” insongfat Esau. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GN27_2","002_27_2","GEN","27","2","2","Kinwanin Isaac, “Ilaem, nalakay ak et ya ad-i kaammowan nan mateyak. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GN27_3","002_27_3","GEN","27","3","3","Alaem nan pantolaymo ta en ka manganop. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GN27_4","002_27_4","GEN","27","4","4","Sam et otowen isnan mam-is ay oto ay laylaychek, sam et khaowen ta kanek. Et mo nakakkanan ak sak et bindisyonan sik-a isnan sisya'y matatakhowak.” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GN27_5","002_27_5","GEN","27","5","5","Idwani wad-ay pet si Rebecca ay mamannge isnan cha kanan Isaac ken Esau. Ya isnan en nanganopan Esau, ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GN27_6","002_27_6","GEN","27","6","6","kinwanin Rebecca ken Jacob, “Chinngek nan kinwanin amam isnan yon-am. Kinwanina, ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GN27_7","002_27_7","GEN","27","7","7","‘En ka manganop si otowem is mam-is ay sibfak. Et mo makakanan ak sak et bindisyonan sik-a isnan sakhang Dios Apo isnan sisya'y matatakhowak.’ ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GN27_8","002_27_8","GEN","27","8","8","Idwanin, anakko, chengngem nan kanak ya angnem nan ifaagko. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GN27_9","002_27_9","GEN","27","9","9","En ka isnan kawad nan cheycha'y karching ta piliyem nan chwa'y alaalarmes ay innanak ta otowek isnan mam-is ay oto ay laylaychen amam, ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GN27_10","002_27_10","GEN","27","10","10","sam et iyey ta sibfana ta sa na't bindisyonan sik-a isnan sisya'y matatakhowana.” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GN27_11","002_27_11","GEN","27","11","11","Nay met achi kinwanin Jacob ken inana, “Ya ke nanginchochotchot si Esau ya! Ngem maid chotchot nan kopkopko. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GN27_12","002_27_12","GEN","27","12","12","Mo komappos si ama ya maammowana ay chak pet fab-aliyan siya, at faken et nan mabindisyonak is pad-anek, mod-i ket nan madchosaak.” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GN27_13","002_27_13","GEN","27","13","13","Sa et kanan inana, “Ngag ngotom ta sak-en nan somakhongan nan chosa, anakko. Angnem et yangkhay nan ifaagko. En ka't alaen nan cheycha'y innanak si karching.” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GN27_14","002_27_14","GEN","27","14","14","Et en inalan Jacob nan cheycha'y karching, sa na't inyey ken inana ay nangoto isnan mam-is ay oto ay laylaychen Isaac. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GN27_15","002_27_15","GEN","27","15","15","Sa et alaen Rebecca nan cheycha'y kakhawisan ay fachon Esau ay yon-a ay iniigtona ya inpafachona ken Jacob ay annochi. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GN27_16","002_27_16","GEN","27","16","16","Sa na't inpey nan kochil san karching isnan liman Jacob ya is kafakhangna ay maid chotchot. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GN27_17","002_27_17","GEN","27","17","17","Sa na't inchowa ken Jacob nan khinaona ay mam-is ay ischa ya nan tinapay ay inotona. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GN27_18","002_27_18","GEN","27","18","18","Sa et alan Jacob ya eey ken amana. Sa na't kanan, “Ama.” “Ay?” insongfat Isaac. “Sino ka anakko?” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GN27_19","002_27_19","GEN","27","19","19","“Sak-en si Esau. Nan yon-a isnan an-akmo,” insongfat Jacob. “Inangnek nan infilinmo. Fomangon ka et man, tay naay nan inotok ay inanopak. Mangan ka ta sa ka't bomindisyon.” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GN27_20","002_27_20","GEN","27","20","20","“Ya ke sin-ak-itan yangkhay nan en ka nanganopan ya ke ka't sa na'y sinmaa kannay anakko?” kinwanin Isaac. “Finmachang si Dios Apo ay Diosmo,” insongfat Jacob. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GN27_21","002_27_21","GEN","27","21","21","“Somag-en ka ed ta kapokapek sik-a. Sik-a ngen tet-ewa si Esau?” kinwanin Isaac. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GN27_22","002_27_22","GEN","27","22","22","Sinmag-en tet-ewa si Jacob ken amana, et kinapokap Isaac nan anakna ay nangwanin, “Kag kalin Jacob nan kalim, ngem ya ke liman pet Esau nan limam.” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GN27_23","002_27_23","GEN","27","23","23","Eg-ayna finigfig ay si Jacob chi tay nanginchochotchot nan limana ay kag ken Esau. Isnan nganngani bindisyonana si Jacob, ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GN27_24","002_27_24","GEN","27","24","24","kasina't sinalodsod ay nangwanin, “Ay tet-ewa ngen ay si Esau ka?” “Wen, sak-en,” insongfat Jacob. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GN27_25","002_27_25","GEN","27","25","25","Kinwanin et Isaac, “Yaim et nan inotom ay inanopam, ta mangan ak sak et bindisyonan sik-a.” Sa et inyey Jacob et nangan, ya inchoona akhes nan fayas ya inminom. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GN27_26","002_27_26","GEN","27","26","26","Kinwanin amana, “Somag-en ka anakko ta fomisito ka.” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GN27_27","002_27_27","GEN","27","27","27","Isnan sinmag-enan Jacob ay namisito ken amana, sinongsong et Isaac nan akhob nan fachona ke na't ay bindisyonan ay nangwanin, “Nan khag-awis ay sayongosong nan anakko et kag isnan sayongosong nan ponchag ay binindisyonan Dios Apo. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GN27_28","002_27_28","GEN","27","28","28","Asop ya kad-in ebfen Apo Dios nan lotam isnan ormo ay malpo id chaya ya igwana ken sik-a nan malweb ay lota! Asop ya pafegkhasena nan isamam ya ta lomifas nan fayasmo. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GN27_29","002_27_29","GEN","27","29","29","Asop ya ichowana nan takho isnan kailiili ay ensilfi ken sik-a. Asop ya enfalintomeng cha am-in ay mangipaila ay naiyornos cha ken sik-a. Iyapowam nan iib-am. Asop ya nan wanen-ed inam et enfalintomeng cha ay mangipaila ay patpatiyencha sik-a. Machosa koma nan cheycha'y mangamsiw ken sik-a, ya mabindisyonan nan cheycha'y mamindisyon ken sik-a!” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GN27_30","002_27_30","GEN","27","30","30","Kinmaan et si Jacob isnan kakwasan nan namindisyonan Isaac ken siya. Ket ay osto ay kakak-aan si Jacob ya sa na et si Esau ay kasas-aa ay nanganop. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GN27_31","002_27_31","GEN","27","31","31","Sa et akhes inmoto is mam-is ay oto sa na't ala ya eey ken amana ay nangwanin, “Fomangon ka et man, tay naay nan inotok ay inanopak. Mangan ka ta sa ka't bomindisyon.” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GN27_32","002_27_32","GEN","27","32","32","“Sino ka mampet?” sinalodsod Isaac. “Si Esau ak. Nan yon-a isnan an-akmo,” kinwanin Esau. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GN27_33","002_27_33","GEN","27","33","33","Ya ket ay chadlos enpap-ayegpeg si Isaac ay nangwanin, “Sino mampet nan nangiyali isnan inanopana ay apchas ko sinibfan, awni ya ke ka't wad-ay? Apchas ko et achi inchawchaw ken siya nan bindisyon, ya nay maangnen ay maangnen ken siya.” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GN27_34","002_27_34","GEN","27","34","34","Isnan nanngelan Esau isna, ke na't inpapangekhe ay nen-akha ya chadlos nenngegngeg ay nangwanin, “Bomindisyon ka achi akhes ama!” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GN27_35","002_27_35","GEN","27","35","35","“Inmali nan annochim ay sinmailo, et apchas na inala nan ento mo ichowak ken sik-a ay bindisyon,” kinwanin Isaac. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GN27_36","002_27_36","GEN","27","36","36","“Maikadwa et na is lomokwalokwana. Amfoyakas pet si Jacob nan ngachana. Inalana nan kalentekhak ay enyon-a. Ya chey, inalana kayet nan kabindisyonak. Maid ngen paat nakhayad is ichawchawmo ay bindisyon ken sak-en, ama?” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GN27_37","002_27_37","GEN","27","37","37","Sinmongfat si Isaac ay mangwanin, “Apchas ko't pay inpey siya ay mangiyapo ken sik-a, ya nenfalinek ay faana nan am-in ay iib-ana. Inchowak et ken siya nan lomwefan nan molana ya nan lomifasan nan fayasna. Maid et achi mabfalin ay ichawchawko ken sik-a, anakko!” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GN27_38","002_27_38","GEN","27","38","38","Intoloy Esau ay nenseg-aseg-ang ken amana ay nangwanin, “Ay ke es-esang ngen yangkhay nan mabfalin ay ichawchawmo ay bindisyon? Bindisyonam akhes sak-en achi ama!” kinwanina ay nangipapangekhe ay en-akha. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GN27_39","002_27_39","GEN","27","39","39","Kinwanin et Isaac ken siya, “Chey, ilam. At adchawi nan entey-am isnan malweb ay lota. Ya at maid ormo ay malpo'd chaya is mangfe isnan lotam. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GN27_40","002_27_40","GEN","27","40","40","At nan fadyok nan ikatakhom ya at enfaan nan annochim sik-a. Nay met achi mo iyangam ay mangonong ken siya, et mabfalin ay maikasiw ka isnan kamabfalina.” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GN27_41","002_27_41","GEN","27","41","41","Liligten et Esau nan annochina tay isnan bindisyon ay inchowan amacha ken Jacob. Kinwanin Esau, “Ad-i fali tay nganngani et ay matey si ama. Et sak pateyen si Jacob.” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GN27_42","002_27_42","GEN","27","42","42","Nay met achi naifaag ken Rebecca nan semsemken Esau, ya inpaayagna si Jacob ay mangwanin, “Anak. Chey, liwliw-en Esau nan semekna ay mangwanin pateyena sik-a. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GN27_43","002_27_43","GEN","27","43","43","Idwani mampay anakko, angnem nan ifaagko. Enligwat ka ta lomayaw ka kannay ay omey id Haran is ken Laban ay etadko. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GN27_44","002_27_44","GEN","27","44","44","Kanatee ka ken siya engkhana ay mafaew nan songet nan yon-am. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GN27_45","002_27_45","GEN","27","45","45","At awni't khechangna'y malichongana nan inangnem ken siya. Et sak komwani is en mangayag ken sik-a. Ad-ik laychen ay mamaid kayo ay chwa ay an-akko isnan esa'y akhew.” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GN27_46","002_27_46","GEN","27","46","46","Sa et kinwanin Rebecca ken Isaac, “Ke ak chadlo maoma isnan mangmangili ay asaswan Esau. Mo mangasawa akhes si Jacob isnan esang isnan naycha'y fabfafai ay Heteo, ngag et nan fongaek ay matatakho?” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GN28_1","002_28_1","GEN","28","1","1","Sa et inayakhan Isaac si Jacob sa na't binindisyonan ya infilina ken siya ay mangwanin, “Ad-im as-asaw-en nan iCanaan. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GN28_2","002_28_2","GEN","28","2","2","Enligwat ka et ta omey ka id Mesopotamia ken ikitmo ay Betuel ta siya's mangasaw-am isnan esa isnan cheycha'y an-ak alitaom ay Laban. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GN28_3","002_28_3","GEN","28","3","3","Asop ya si Apo Dios ay Makabfalin Am-in et bindisyonana sik-a ya pagkhanagkhanakena sik-a ta enfalin ka ay aman nan katakhotakho isnan angsan ay ili! ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GN28_4","002_28_4","GEN","28","4","4","Asop ya bindisyonana sik-a ya nan wanen-edmo ay kag isnan namindisyonana ken Abraham, ta sam enkwa nan nay ay lota ay nentetey-am ya inchowan Apo Dios ken Abraham!” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GN28_5","002_28_5","GEN","28","5","5","Siya chi et inpaligwat Isaac si Jacob ay omey id Mesopotamia ken Laban ay anak Betuel ay Arameo ya akhin Rebecca ay inan cha Jacob ken Esau. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GN28_6","002_28_6","GEN","28","6","6","Idwani ket ay inammowan Esau nan namindisyonan Isaac ken Jacob ya nan nangipaligwatana ken siya ay omey id Mesopotamia ay en omanap sid-i is asawaena. Inammowana akhes ay issan namindisyonana ken Jacob, et infilina akhes kannay ta ad-i mangas-asawa isnan iCanaan. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GN28_7","002_28_7","GEN","28","7","7","Inammowana ay pinatin Jacob cha amana ken inana ya inmey id Mesopotamia. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GN28_8","002_28_8","GEN","28","8","8","Naawatan Esau ay ad-i pet laychen Isaac nan fabfafain si iCanaan, ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GN28_9","002_28_9","GEN","28","9","9","et nay inmey ken Ismael ay anak Abraham, ya inmasawa is esang kayet ay si Mahalat, ay akhin Nebayot ay anak Ismael. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GN28_10","002_28_10","GEN","28","10","10","Tinaynan Jacob id Beerseba ya nenligwat ay omey id Haran. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GN28_11","002_28_11","GEN","28","11","11","Ya isnan nalonokhan nan akhew ket ay inomyan isnan inomchanana. Inmala is fato ischi ay nenponganana ya naseyep. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GN28_12","002_28_12","GEN","28","12","12","Nen-it-itaw si Jacob et inilana nan agchan ay enpatikid id chaya, ya ket wad-ay nan angheles ay cha manikid ya cha pomanad ischi. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GN28_13","002_28_13","GEN","28","13","13","Ya wad-ay akhes si Dios Apo ay manatakcho ken siya. Kinwanina, “Sak-en nan Apo ay Dios Abraham ya si Isaac. Nan nay ay lota ay maseseypam et ichowak ken sik-a ya isnan wanen-edmo. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GN28_14","002_28_14","GEN","28","14","14","At kag chapog isnan lota nan kaangsan nan cheycha'y wanen-edmo ya maiwalas cha isnan olay entona issa, ya at bindisyonak nan am-in ay ili maichalan ken sik-a ya nan wanen-edmo. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GN28_15","002_28_15","GEN","28","15","15","Sesemkem ay at wad-ay ak ken sik-a ya isas-alakak sik-a isnan am-in ay omayam. At isakhongko sik-a isnan nay ay lota. Ad-ik og-ogkhayen sik-a mod-i ket tatakchowek sik-a ay mangangnen isnan am-in ay inkalik ken sik-a.” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GN28_16","002_28_16","GEN","28","16","16","Ket ay nenlikna si Jacob sa na't kanan, “To! Wad-ay pet nan Dios Apo isna! Ke pet wad-ay siya isna ya ad-ik am-ammo!” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GN28_17","002_28_17","GEN","28","17","17","Inmegyat sa na't kanan, “Ya ke pet kakaegyat na's lota ay! Maid kasin teken ay nen-afong sina mod-i ket si Apo Dios ya siya na nan segpan ay omey id chaya!” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GN28_18","002_28_18","GEN","28","18","18","Sa et isnan nawiitana finmangon si Jacob. Inalana san fato ay pinonganana sa na't tinood ay panemsemkana. Sa na't finokfokan isnan lana ta ichoona ken Apo Dios. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GN28_19","002_28_19","GEN","28","19","19","Et nginadnana nan chey ay lota is Betel. (Luz nan sikhod ay ngachan nan ili ay sag-en san inomyanana.) ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GN28_20","002_28_20","GEN","28","20","20","Sa et insapatan Jacob ken Apo Dios ay nangwanin, “Mo wawawawad-ay ka ken sak-en ay omisas-alak isnan nay ay chak enfaatan, ya sa ka't pomakan ya fomacho, ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GN28_21","002_28_21","GEN","28","21","21","ya pasakhongem sak-en ay enkhagkhawis isnan afong ama, et sik-a Dios Apo nan enDiosko. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GN28_22","002_28_22","GEN","28","22","22","Nan nay fato ay tinoodko ay panemsemkan et siya nan enchad-ayawan ay afongmo, ya at ichowak ken sik-a nan pagkapoon nan am-in ay cham ichowa ken sak-en.” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GN29_1","002_29_1","GEN","29","1","1","Intoloy Jacob ay nenfaat et inmey isnan ili ay apet falaan si akhew. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GN29_2","002_29_2","GEN","29","2","2","Ya ket ay inilana nan fofon is kaponchag ay kawad nan tolo'y pangfon si karnilo ay inoomfon isnan lilwes nan fofon. Siya chi nan maipain-inoman nan karnilo, et wad-ay nan chakchakowag ay fato ay tangebna. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GN29_3","002_29_3","GEN","29","3","3","Et mo naamoamong cha't am-in nan cheycha'y karnilo ischi, omey cha nan enpaspastor ay mangolin isnan fato ta painomencha nan karnilocha, sa cha't kasin tangfan. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GN29_4","002_29_4","GEN","29","4","4","“Ento man nan iliyo ay kakakyong?” sinalodsod Jacob isnan cheycha'y enpaspastor. “iHaran kami,” insongfatcha. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GN29_5","002_29_5","GEN","29","5","5","“Ay ammoyo ngen si Laban ay anak Nahor?” kinwanina. “Wen, ammomi,” kanancha. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GN29_6","002_29_6","GEN","29","6","6","“Ay enkhagkhawis ngen?” “Wen enkhagkhawis,” kinwanicha. “Ilaem, naay nan magmagkitna ay si Raquel ay mangiyali isnan karnilocha.” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GN29_7","002_29_7","GEN","29","7","7","Kinwanin Jacob, “Ya ke masapa ay? Misoyaw ya! Aw-awni sa yo aponen nan karnilo. En yo man et ad-i painomen chaicha ta sa yo't en paanglochen kasin chaicha ay?” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GN29_8","002_29_8","GEN","29","8","8","Sa cha't kanan, “Ad-i achi mabfalin tay engkhana ona ay wad-ay am-in nan enpaspastor ya nan karnilocha isna, esa pay maolin nan tangeb nan fofon ya sa mi't painomen chaicha.” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GN29_9","002_29_9","GEN","29","9","9","Sisya'y cha kayet makitot-oya si Jacob ya ket wad-ay et si Raquel ay mangiyali isnan karnilocha ay ipaspastorna. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GN29_10","002_29_10","GEN","29","10","10","Osto ay inilan Jacob nan kafabfaiyana ay si Raquel ya nan karnilon alitaona ay Laban, ya ket inmey is kafofon ay nangolin isnan tangebna ya inpainomna nan cheycha'y karnilo. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GN29_11","002_29_11","GEN","29","11","11","Sa na't fisitowen si Raquel ya nen-akha isnan lagsakna. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GN29_12","002_29_12","GEN","29","12","12","Kinwanina, “Sak-en nan kaanakan amam, ya anak Rebecca.” Alan et Raquel ya tagtag ay en nangifaag ken amana. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GN29_13","002_29_13","GEN","29","13","13","Et issan nanngelan amana mipoon ken Jacob ay kaanakana, natanagtag ay en manab-at ken siya, sa na't ala ya kawe ya fisito ken siya, sa na't isaa. Isnan nangokhochan Jacob isnan am-in ay inmat, ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GN29_14","002_29_14","GEN","29","14","14","kinwanin Laban, “Wen, tet-ewa, chadlos ta sinpangib-a. Awakko ya chalak sik-a.” Et nentee si Jacob ischi is esa'y fowan. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GN29_15","002_29_15","GEN","29","15","15","Kinwanin Laban ken Jacob, “Ad-i khapo tay sin-ama ta ya aped ka enchonchono ken sak-en ay maid lagfom. Kaat pay nan laychem ay lagfom?” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GN29_16","002_29_16","GEN","29","16","16","Idwanin, wad-ay nan chwa ay magmagkit Laban: si Lea ay yon-a ya si Raquel ay annochi. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GN29_17","002_29_17","GEN","29","17","17","Khag-awis nan matan Lea ngem khag-awis nan awak Raquel ya kalal-ayad. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GN29_18","002_29_18","GEN","29","18","18","Tay chachama nan layad Jacob ken Raquel, kinwanina, “Enchono ak is pito'y tawen ken sik-a mo ichowam si Raquel ay en-asawak.” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GN29_19","002_29_19","GEN","29","19","19","Sinmongfat si Laban ay nangwanin, “Khagkhag-awis mo sik-a's mangipaasaw-ak ken siya mo nan teken. Makitee ka't ken sak-en.” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GN29_20","002_29_20","GEN","29","20","20","Sa et nenchono si Jacob is pito ay tawen ta mangasaw-ana ken Raquel, et kag yangkhay akit ay akhew chi ken siya tay isnan chadlos ay layadna ken siya. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GN29_21","002_29_21","GEN","29","21","21","Awni ya ket ay kinwanin Jacob ken Laban, “Nay et nakwas nan pito'y tawen. Asaw-ek et achi nan anakmo!” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GN29_22","002_29_22","GEN","29","22","22","Adi kad nenpakasar et si Laban ya inayakhana am-in nan omili ischi. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GN29_23","002_29_23","GEN","29","23","23","Nay met achi isnan chey ay lafi, ento mo si Raquel ya ket ay si Lea nan inyey Laban ken Jacob. Et inchipan Jacob siya. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GN29_24","002_29_24","GEN","29","24","24","(Inchowan akhes Laban nan faana ay si Zilpa ken Lea ta enkafachangna.) ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GN29_25","002_29_25","GEN","29","25","25","Eg-ay inam-ammowan Jacob ay ya ke pet si Lea nan inchipana engkhana'y nawiit. Ala na't ya eey ken Laban ay nangwanin, “Ngag man chi's inangnem ken sak-en? Nenchono ak ta asaw-ek si Raquel ya ke ka't ay linmoko?” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GN29_26","002_29_26","GEN","29","26","26","Kinwanin et Laban, “Wen, tay isnan ekhad isna, ad-i mabfalin ay mang-ona nan annochi ay paafongen nan ama esa pay nan yon-a. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GN29_27","002_29_27","GEN","29","27","27","Awni ta makwas ona nan nay ay chomingkho ay am-among sak et ichowa si Raquel, mo kasin ka enchono ken sak-en is pito kayet ay tawen.” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GN29_28","002_29_28","GEN","29","28","28","Tinan-oyan Jacob chi et isnan nakwasan san chomingkho ay am-among si kasar, inchowan Laban si Raquel ken Jacob ta en-asawana. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GN29_29","002_29_29","GEN","29","29","29","(Inchowan akhes Laban nan faana ay si Bilha ken Raquel ta enkafachangna.) ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GN29_30","002_29_30","GEN","29","30","30","Adi kad idwanin, inseyep et akhes Jacob si Raquel, et wadwad-ay ay linaylayadna siya mo si Lea. Sa et nenchono kasin ken Laban is pito kayet ay tawen. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GN29_31","002_29_31","GEN","29","31","31","Isnan nangil-an Dios Apo ay akit nan layad Jacob ken Lea, inpakhanakna siya. Ngem si Raquel maid paat anakna. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GN29_32","002_29_32","GEN","29","32","32","Naliton si Lea et inmanak is lalaki. Ke na't kanan, “Inilan Dios Apo nan likhatko, et idwanin at lomaylayad chadlo si asawak.” Siya na nan khotokna ay nginadnana nan anakna is Ruben. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GN29_33","002_29_33","GEN","29","33","33","Naliton kasin si Lea ya inmanak kayet is lalaki. “Inchowan kayet Dios Apo nan nay anakko tay chinngena ay ad-i ak malal-ayad,” kinwanina. Adi kad nginadnana't is Simeon. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GN29_34","002_29_34","GEN","29","34","34","Kasin kayet naliton, et lalaki kayet nan inyanakna, sa na't kanan, “Idwani at nakapet si asawak ken sak-en tay tolo et ay lallalaki nan inyanakko ken siya.” Isonga nginadnana is Levi. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GN29_35","002_29_35","GEN","29","35","35","Naliton kasin ya inyanakna nan ikap-at ay lalaki, sa na't kanan, “Idwani ichad-ayawko si Dios Apo.” Khapo tay siya chi nginadnana nan onga is Juda. Awni pay ya ket tinmoyeng nan en-anakana. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GN30_1","002_30_1","GEN","30","1","1","Isnan nangil-an Raquel ay maid anakcha ken Jacob ya ket inmapal ken yon-ana. Kinwanina't ken Jacob, “Omagtan ka is anakko. Tay mo ad-i ka et matey ak.” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GN30_2","002_30_2","GEN","30","2","2","Sinmonget si Jacob ken Raquel sa na't kanan, “Ay ke ak man Dios? Siya met nan nangiyad-i isnan enlitonam.” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GN30_3","002_30_3","GEN","30","3","3","Kinwanin Raquel, “Naay si Bilha ay faak. Idchipam ta way anakko ay malpo ken siya. Ta siya chi ay makwani ak ay ina maichalan ken siya.” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GN30_4","002_30_4","GEN","30","4","4","Adi kad inchowana si Bilha ken Jacob et inseyepna. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GN30_5","002_30_5","GEN","30","5","5","Naliton si Bilha et inyanakna nan esa'y lalaki ay winad-ay Jacob. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GN30_6","002_30_6","GEN","30","6","6","Kinwanin et Raquel, “Nay et chadlo inmagtan si Apo Dios is kalentekhak, et chinngena nan segseg-angko ya nay et inmagtan is anakko ay lalaki.” Siya chi nan khotokna ay nginadnana nan chey ay onga is Dan. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GN30_7","002_30_7","GEN","30","7","7","Naliton kasin si Bilha et inyanakna kasin nan esang kayet ay lalaki ay anakna ken Jacob. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GN30_8","002_30_8","GEN","30","8","8","Kinwanin Raquel, “Nakiapes ak ay ostoosto ken yon-ak et nay nangafak ak.” Isonga nginadnana is Neftali. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GN30_9","002_30_9","GEN","30","9","9","Isnan nangil-an Lea ay tinmoyeng et nan en-anakana, inchowana't nan faana ay si Zilpa ken Jacob ta asaw-ena. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GN30_10","002_30_10","GEN","30","10","10","Sa et inmanak si Zilpa is lalaki. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GN30_11","002_30_11","GEN","30","11","11","Ya ket kinwanin Lea, “Naoney ak mampet!” Siya chi't nginadnana nan onga is Gad. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GN30_12","002_30_12","GEN","30","12","12","Inmanak kasin si Zilpa is lalaki ay anakna ken Jacob ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GN30_13","002_30_13","GEN","30","13","13","sa et kanan Lea, “Aye pay nan lagsakko! Idwanin at kanan nan fabfafai ken sak-en, nalagsak ak.” Siya chi et nginadnana nan onga is Aser. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GN30_14","002_30_14","GEN","30","14","14","Awni ya isnan timpon si ani finmoknag si Ruben ya ket ay wad-ay nan inchasana ay mandragoras sa na't insaa ken inana ay Lea. Kinwanin et Raquel ken yon-ana, “Omagtan ka man isnan mandragoras nan anakmo?” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GN30_15","002_30_15","GEN","30","15","15","Ket ay kanan Lea, “Ay ad-i ngen omanay nan nangokatam ken asawak? Idwani akhes ya laychem kayet ay alaen nan mandragoras nan anakko!” Kinwanin et Raquel, “Mo ichowam nan mandragoras nan anakmo et ipalofosko ay makiseyep ka ken Jacob is maschem.” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GN30_16","002_30_16","GEN","30","16","16","Osto'y sedsechemna ay cha somaalan Jacob ay namoknag, en sinab-at et Lea ay mangwanin, “Makiseyep ka ken sak-en idwani ay maschem, tay finayachak sik-a ken Raquel isnan mandragoras nan anakko.” Et siya chi ay inseyep Jacob si Lea issan chey ay lafi. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GN30_17","002_30_17","GEN","30","17","17","Chinngen Apo Dios nan segseg-ang Lea et naliton ya inkimena nan ikalima ay anakna ay lalaki. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GN30_18","002_30_18","GEN","30","18","18","Kinwanin et Lea, “Siya na nan finongak ken Apo Dios tay inchowak nan faak ken asawak.” Tay siya chi nginadnana't nan onga is Issacar. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GN30_19","002_30_19","GEN","30","19","19","Naliton kasin si Lea et inkimena nan lalaki kayet ay mikan-em ay anakna ken Jacob. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GN30_20","002_30_20","GEN","30","20","20","Sa na't kinwanin, “Khag-awis nan inlayad Apo Dios ken sak-en. Idwani, et chadlo patkhen asawak sak-en tay nay enem et ay lallalaki nan inyanakko ken siya.” Et nginadnana is Zabulon nan mikan-em ay anakna. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GN30_21","002_30_21","GEN","30","21","21","Awni pay ya ke na't ikimen nan esa'y fafai ay nginadnana is Dina. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GN30_22","002_30_22","GEN","30","22","22","Sa et sisinmek akhes Apo Dios si Raquel ya chinngena nan lowalona et inpalofosna ay mawad-ayan si anakna. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GN30_23","002_30_23","GEN","30","23","23","Adi kad naliton et inyanakna nan lalaki, sa na't kanan, “Kinaan chadlo Apo Dios nan kaang-angowak isnan inmagtanana is anakko. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GN30_24","002_30_24","GEN","30","24","24","Asop ya omagtan kayet is anakko ay lalaki.” Adi kad nginadnan et Raquel nan anakna is Jose. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GN30_25","002_30_25","GEN","30","25","25","Issan naiyanakan Jose, kinwanin et Jacob ken Laban, “Mo kem palofosen sak-en ta somaa ak isnan chadlos ko ili. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GN30_26","002_30_26","GEN","30","26","26","Ipalofosmo koma ay itakinko nan an-akko ya nan asaswak ay finayachak isnan chak nenchonchonowan ken sik-a, ta sa kami't omey. Ammom met ay khawis nan inangnek ay nenchono ken sik-a.” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GN30_27","002_30_27","GEN","30","27","27","Sa et kinwanin Laban, “Chengngem koma nan nay kanak. Inammowak isnan cheycha'y en-ila ay binindisyonan Dios Apo sak-en khapo ken sik-a. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GN30_28","002_30_28","GEN","30","28","28","Isonga ifaagmo et nan laychem ay lagfom et sak ichowa.” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GN30_29","002_30_29","GEN","30","29","29","Insongfat Jacob ay nangwanin, “Ammom mo ngag nan kasasaad nan chonok ken sik-a, ya inilam nan inmang-angsanan nan enkik-iwiyem isnan chak nangipaspastolan. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GN30_30","002_30_30","GEN","30","30","30","Akit nan kwam issan inmaliyak, ket ay idwani ya ke cha't chadlos inmangsaangsan, tay binindisyonan Dios Apo sik-a isnan am-in ay chak inang-angnen. Idwani, timpo na't ay siya mo anapek et akhes nan khomawisanmi ay sinpangafong.” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GN30_31","002_30_31","GEN","30","31","31","“Ngag nan ilagfok ken sik-a?” kinwanin Laban. “Faken lagfo is kedchawek. Itoloyko ay talaknen nan enkik-iwiyem mo abfoloyam nan laychek. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GN30_32","002_30_32","GEN","30","32","32","Ipalofosmo ta omey ak idwani ay akhew isnan cheycha'y enkik-iwiyem ta isiyanko nan am-in ay inngitit ay innanak si karnilo ya nan am-in ay nalablabfangan paymo namatmatikan ay innanak si karching, ta kecheng chachi is kedchawek ay lagfok. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GN30_33","002_30_33","GEN","30","33","33","Et is tap-in at nalaka nan mangammowam mo tet-ewa ay osto ak. Et mo omali ka ay mangila isnan lagfok ya way faken lafang paymo namatmatikan ay karching paymo ad-i inngitit ay karnilo, at ammom ay inakewko chachi.” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GN30_34","002_30_34","GEN","30","34","34","“Siya achi! Mo siya sa's kanam ay angnenta et siya.” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GN30_35","002_30_35","GEN","30","35","35","Nay met achi isnan chey kannay ay akhew alan et cha Laban ay sin-am-a ya pilipili isnan cheycha'y laki ay karching ay nenkakhag-alitan paymo lafang, ya nan am-in ay fai ay karching ay namatmatikan ya lafang paymo nan wad-ay pokpokawna, ya nan am-in ay inngitit ay karnilo, sa na't inpatokkhong chachi isnan an-akna ay lallalaki. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GN30_36","002_30_36","GEN","30","36","36","Sa cha't nen-ikaan chana ay nangiyadchawi ken Jacob. Et inyeycha isnan ad-adchawi ay tolo ay akhew nan machad-alan. Et tinalaken Jacob nan nataynan ay karnilo ya karching Laban. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GN30_37","002_30_37","GEN","30","37","37","Inmala si Jacob isnan al-alangta ay sangan si kaew ay makwanin alamo, almendras, ya kastano, sa na't kinoskosan nan tapin nan sipsipna ta kag nakhag-alitan nan ilacha. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GN30_38","002_30_38","GEN","30","38","38","Sa na't inpadsek nan naycha'y kag nakhag-alitan ay sanga is kasakhang nan omin-inoman nan karnilo ya karching, tay ischi nan en-edchamancha mo en cha ominom. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GN30_39","002_30_39","GEN","30","39","39","Adi kad mo en-echam nan karching isnan sakhang nan cheycha'y sanga et nenkakhag-alitan, namatmatikan ya nalablabfangan nan iyanakcha. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GN30_40","002_30_40","GEN","30","40","40","Ngem nan cheycha'y karnilo, et tinlad Jacob isnan cheycha'y karching, tatno isnan en-edchaman cha et ipasakhangna chaicha isnan kawad nan nakhag-alitan paymo inngitit ay enkik-iwiyen Laban. Siya na nan inangnena ay nangipaangsan isnan cheycha'y karnilo ya karchingna. Sa na't insiyan chachi isnan cheycha'y kwan Laban. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GN30_41","002_30_41","GEN","30","41","41","Sa et akhes mo cha manini nan cheycha'y enkekedse ay talaken, inpey Jacob nan cheycha'y nakhag-alitan ay sanga isnan omin-inomancha ta isnan sakhang nan sanga nan en-edchamancha. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GN30_42","002_30_42","GEN","30","42","42","Ngem faken chi is inangnena isnan cheycha'y nakoyyot ay talaken. Awni pay ya ket ay nenkwan et Laban nan am-in ay nenkakoyyot, ya nenkwan et akhes Jacob nan am-in ay komekedse. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GN30_43","002_30_43","GEN","30","43","43","Et kag tona nan inangnen Jacob ay finmaknafaknang. Angsan nan karnilo, karching, faa, kamelio ya dangki. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GN31_1","002_31_1","GEN","31","1","1","Awni ya ket chinngen Jacob ay cha kankanan nan lallalaki ay an-ak Laban, “Inalan Jacob nan am-in ay kwan amami. Nalpo ken ama nan am-in ay infaknangna.” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GN31_2","002_31_2","GEN","31","2","2","Nadlaw akhes Jacob ay tinmeken si Laban ken siya, tay ad-i et khawis nan pinang-ilana ken siya. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GN31_3","002_31_3","GEN","31","3","3","Kinwanin et Dios Apo ken siya, “Somakhong ka et chadlo isnan nalpowam ay ilin nan am-ayo ya isnan cheycha'y papangafongmo. At wad-ay ak ay manatakcho ken sik-a.” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GN31_4","002_31_4","GEN","31","4","4","Adi kad finmaa et si Jacob is en mangwani ken cha Raquel ken Lea ta ilaencha siya is kaponchag ay cha na enpaspastolan. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GN31_5","002_31_5","GEN","31","5","5","Kinwanina ken chaicha, “Nadlawko ay nenfaliw si amayo, ya ad-i et khawis nan pinang-ilana ken sak-en. Nay met achi nan Dios amak et wawawawad-ay ken sak-en. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GN31_6","002_31_6","GEN","31","6","6","Ammoyo met ay inpeyko am-in nan kafaelak ay nensilfi ken amayo. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GN31_7","002_31_7","GEN","31","7","7","Ngem linmoko ya naminsinpoo ay finalibfaliwana nan lagfok. Egay magtek yangkhay inpap-alofos Apo Dios siya ay omisik. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GN31_8","002_31_8","GEN","31","8","8","Issan nangwaniyan amayo ay nan cheycha'y namatmatikan ay karching nan lagfok, siya et am-in nan inyanak nan cheycha'y karching. Awni ya mo kanana kasin ay nan cheycha'y nakhag-alitan nan lagfok, siya et akhes am-in nan naiyanak. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GN31_9","002_31_9","GEN","31","9","9","Siya achi chi nan inangnen Apo Dios ay nangala isnan enkik-iwiyen amayo ay nangichowa ken sak-en.” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GN31_10","002_31_10","GEN","31","10","10","Intoloy Jacob ay nangwanin, “Issan timpon nan pinag-eecham nan cheycha'y enkik-iwi, init-itawko nan karching ay cha mangcham isnan fai, et nakhag-alitan, lafang, ya namatmatikan cha. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GN31_11","002_31_11","GEN","31","11","11","Sa et nenkali nan anghel Apo Dios ken sak-en isnan it-itawko. Kinwanina, ‘Jacob.’ ‘Wen,’ kinwanik ay nanongfat. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GN31_12","002_31_12","GEN","31","12","12","‘Ilaem! Am-in nan laki ay karching ay cha en-echam et nakhag-alitan, lafang, ya namatmatikan. Siya nan inischok ay maangnen, tay inilak nan am-in ay cha inang-angnen Laban ken sik-a. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GN31_13","002_31_13","GEN","31","13","13","Sak-en nan Dios ay nenpaila ken sik-a id Betel, ay nannoocham isnan fato ay nangifokfokam isnan lana ay olibo ta panemsemkam. Ya ischi akhes nan nensapataam ken sak-en. Idwani, enligwat ka ta somakhong ka isnan ili ay naiposkham.’ ” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GN31_14","002_31_14","GEN","31","14","14","Sinmongfat cha Raquel ken Lea ay nangwanin, “Ay ke way nakhayad is tawichenmi ken ama? ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GN31_15","002_31_15","GEN","31","15","15","Infilangna chakami ay kag mangmangili. Inlakona chakami sa na't finosfos am-in nan siping ay fayadmi. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GN31_16","002_31_16","GEN","31","16","16","Am-in nan kinafaknang amami ay inalan Apo Dios ay nangiyaton ken sik-a, et kwami isnan an-akmi. Angnem et achi am-in nan infaag Apo Dios ken sik-a.” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GN31_17","002_31_17","GEN","31","17","18","Siya chi ya alan et cha Jacob ya ligwat ay somaa ken amana ay Isaac id Canaan. Inpasakayna nan cheycha'y an-akna ya nan asaswana isnan kamelio. Sa na't inafo ay inpaon-ona nan am-in ay enkik-iwiyena ya intakina nan am-in ay kwana ay cha na chinakhop id Mesopotamia. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GN31_19","002_31_19","GEN","31","19","19","Maid si Laban isnan kinmaanancha tay inmey ay en namokis isnan cheycha'y karnilona. Si akhes Raquel, inmey ay nangakew isnan tinagtakho ay ap-aped ay dios amana. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GN31_20","002_31_20","GEN","31","20","20","Sinikapan Jacob si Laban tay inliwetna ay kinmaan. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GN31_21","002_31_21","GEN","31","21","21","Inalana am-in nan kwana sa cha't ala ya layaw. Khinchangcha nan wanga'y Eufrates sa cha't chinnawes nan nafib-ilikhana id Galaad. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GN31_22","002_31_22","GEN","31","22","22","Kakwasan nan tolo ay akhew, naifaag ken Laban ay linmayaw si Jacob. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GN31_23","002_31_23","GEN","31","23","23","Osto'y siya chi alan et Laban ya ligwat ya nan cheycha'y ib-ana, sa cha't inonod ay nangamakam ken Jacob engkhana'y inchanancha siya isnan maikapito ay akhew isnan nafib-ilikhana id Galaad. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GN31_24","002_31_24","GEN","31","24","24","Ngem apchas et nenpaila si Apo Dios ken Laban isnan it-itawna isnan lafi ay nangwanin, “Ilaem ta mey-am nan kanam ken Jacob ta ad-im pap-aegyaten.” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GN31_25","002_31_25","GEN","31","25","25","Idwani, nenkakampo cha Jacob isnan nafib-ilikhana id Galaad ya siya akhes nan nenkampowan cha Laban. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GN31_26","002_31_26","GEN","31","26","26","Sa et kinwanin Laban ken Jacob, “En ka man sinmailo ay? Aped mo inkaan nan an-akko ay kag cha's nadpap is kafaloknitan. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GN31_27","002_31_27","GEN","31","27","27","Em man sinikapan sak-en sam et iliwet nan kinmaanam ay? Mo sa ya infaagmo, et inpaligwatko koma sik-a ay wad-ay nan laglagsak ya chagchag-ay ay migkhisan isnan tokar ya pandereta ya arpa. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GN31_28","002_31_28","GEN","31","28","28","Eg-ay ka pay paat inmagtan is wayak ay mamisito isnan aap-ok ya nan an-akko ay mangipaligwat ken chaicha. Linilewlew nan inangnem. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GN31_29","002_31_29","GEN","31","29","29","Kafaelak achi ay mangisik ken sik-a, ngem issan lafi finmagfakha nan Dios cha amam ay mangwanin mey-ak nan kankanak ta ad-ik pap-aegyaten sik-a. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GN31_30","002_31_30","GEN","31","30","30","Ammok ay kinmaan ka tay chadlos ay mailew ka isnan pangafong amam, ngem em man inakew nan diosko isnan afongko ay?” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GN31_31","002_31_31","GEN","31","31","31","Sa et kinwanin Jacob, “Inmegyat ak tay kanak en ta ket lang khoyochem ay mangipakod isnan an-akmo. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GN31_32","002_31_32","GEN","31","32","32","Ngem mo mipoon isnan diosmo, et mo achi way edchanam isna is nangitafon, et maipapatey. Aye! Anapem isnan sakhang nan naycha'y iib-a tako, ta mo wad-ay isyangkhay ay kwam ken chakami, alaem.” (Ad-i ammon Jacob ay inakew pet Raquel nan cheycha'y dios amana.) ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GN31_33","002_31_33","GEN","31","33","33","Adi kad nen-anaanap si Laban is katorcha ay afong Jacob. Sa et inmey isnan torcha ay afong Lea ya isnan torcha'y afong nan chwa'y faa ay inasawan Jacob, ngem maid inchasana isnan cheycha'y diosna. Sa et inmey isnan torcha'y afong Raquel. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GN31_34","002_31_34","GEN","31","34","34","Intafon Raquel nan cheycha'y ap-aped dios isnan montola ay maip-ippey is kaecheg nan kamelio ay entokchowan, et tinotokchowana chi is kaafongna. Nen-anaanap kasin si Laban et maid inchasana. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GN31_35","002_31_35","GEN","31","35","35","Kinwanin et Raquel ken amana, “Ad-i ka koma somonget ama isnan ad-ik tomakchekhan isnan wad-ayam tay inomchan nan enkachawyanak.” Nen-anaanap si Laban isnan afongna ngem mid nad-anana isnan cheycha'y diosna. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GN31_36","002_31_36","GEN","31","36","36","Sinmonget et si Jacob ay nangwani ken Laban, “Ngag mampet nan ngaag ay inangnek? Ngag nan fasolko ta aped ka omali ay chadlos omanoanop? ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GN31_37","002_31_37","GEN","31","37","37","Idwani tay nen-anaanap ka et isnan am-in ay kwak, ngag nan inchasam ay naakew isnan afongmo? Ifalam et isna ta ilaen am-in nan iib-a tako ya fanakhencha mo sino ken chaita nan osto. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GN31_38","002_31_38","GEN","31","38","38","Chwan poo ay tawen nan nentey-ak ken sik-a. Ya maid paat egay nagkhanakan nan karnilom ya karchingmo. Maid akhes paat ko khinegkhekhed isnan laki ay enkik-iwiyem ay maipalofos ay masibfan. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GN31_39","002_31_39","GEN","31","39","39","Ya mo wad-ay nan cha khineslay si atap ay enkik-iwi et sak-en kannay nan mangikalo ischi. Egayko kasin insas-aa ken sik-a ay mangipaila ta maammowan ay faken ko fasol. Inpilitmo ay sokatak si khawis nan cha maakew isnan maschem paymo mag-akhew. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GN31_40","002_31_40","GEN","31","40","40","Selaeg ko ay kad-in maakheakhewan ya maskamaskaw isnan lafi. Ya maid paat seyepek. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GN31_41","002_31_41","GEN","31","41","41","Et siyassiya sa issan chwan poo'y tawen ay nakitetey-ak ken sik-a. Sinpoo ya epat ay tawen nan nenchonowak ay sokat nan chwa ay an-akmo ay inasawak. Ya enem ay tawen nan nenfelabfellayak ay namaspastor isnan enkik-iwiyem. Ya khechangna ay siya kayet ay naminsinpoo ay finalibfaliwam nan lagfok. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GN31_42","002_31_42","GEN","31","42","42","Mo maid ken sak-en nan Dios ikitko ay Abraham ay siya nan Dios ay iyeegyat ama'y Isaac, et away inpakaanmo sak-en ay maid paat alaek. Nay met achi inilan Apo Dios nan likhatko ya nan chinnok, et id kofab inpailana ken sik-a nan kalentekhak.” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GN31_43","002_31_43","GEN","31","43","43","Sa et kinwanin Laban, “An-akko chana ay fabfafai, ya kwak akhes nan an-akcha. Siya akhes ay kwak am-in nan naycha ay enkik-iwi. Isnan kinatet-ewana, am-in nan naycha'y wad-ay ay iilaem isna, et kwak am-in. Ngem maid mabfalin si angnek ay mangipakod isnan an-akko ya ap-ok. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GN31_44","002_31_44","GEN","31","44","44","Ayet ta entolag ta. Sa ta't tomoping is kaskasmekan nan entolakhanta.” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GN31_45","002_31_45","GEN","31","45","45","Siya chi, et inmala si Jacob is fato et tinoodna chi ay kag panemsemkan. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GN31_46","002_31_46","GEN","31","46","46","Infaagna isnan cheycha'y takhona ta omamong cha is fato sa cha't topingen. Sa cha't nangan isnan sag-en nan cheycha'y fato ay natoping. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GN31_47","002_31_47","GEN","31","47","47","Nan inpangachan Laban ischi et Jegar-Sahaduta, ya Galed nan inpangachan akhes Jacob. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GN31_48","002_31_48","GEN","31","48","48","Sa et kinwanin Laban, “Nan nay ay natoping ay fato et panemsemkan na ken chaita.” Siya na nan khotokna ay nangadnan chi is Galed. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GN31_49","002_31_49","GEN","31","49","49","Kinwanin kayet Laban, “Si Apo Dios nan mangiila isnan ang-angnenta isnan ensiyananta.” Isonga nangadnan kayet chi is Mizpa. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GN31_50","002_31_50","GEN","31","50","50","Sa na't kanan, “Mo ngaag nan ang-angnem isnan naycha'y an-akko paymo omasawa ka is teken olay mo ad-ik ammo, sesemkem yangkhay ay wad-ay si Apo Dios ay omiila. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GN31_51","002_31_51","GEN","31","51","51","Naay nan tinopingko ay fato ay maniyan ken chaita, ya naay akhes nan fato ay panemsemkan. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GN31_52","002_31_52","GEN","31","52","52","Nan nay ay natoping ya nan nay natood ay fato et en-iso chana ay panemsemkan. At olay kaatna ad-i ak fomasfas-ang isnan nay natoping ay fato ay manoklos ken sik-a, ya masapol ay ad-i ka akhes fomas-ang isna paymo isnan nay panemsemkan ay fato ay manoklos ken sak-en. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GN31_53","002_31_53","GEN","31","53","53","At yangkhay nan Dios Abraham ya nan Dios Nahor ay Dios amacha nan mangokom ken chaita.” Adi kad insapatan Jacob isnan ngachan Apo Dios ay iyeegyat Isaac ay amana, ta angnena nan inkalina. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GN31_54","002_31_54","GEN","31","54","54","Sa et pinmarki isnan enkik-iwi ay inchoona ay chaton ken Apo Dios isnan chey ay filig, et inayakhana nan takhona ay nangan. Et ischi kannay nan inomyanan cha. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GN31_55","002_31_55","GEN","31","55","55","Osto ay nawiit, isnan naligwatan Laban ay somaa, finisitona nan ap-ona ya nan an-akna. Sa na't binindisyonan chaicha ya kinmaan. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GN32_1","002_32_1","GEN","32","1","1","Isnan nangitot-oloyan Jacob isnan faatna, wad-ay cha et nan kaangheangheles Apo Dios ay nanab-at ken siya. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GN32_2","002_32_2","GEN","32","2","2","Sa na't kanan issan nangil-ana ken chaicha en, “Siya pet na nan kampon Apo Dios!” Et siya chi ay nginadnana chi is Mahanaim. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GN32_3","002_32_3","GEN","32","3","3","Idwani infaan Jacob nan takhona ay inpaon-onana ken Esau ay yon-ana id Edom ay makwani akhes en Seir. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GN32_4","002_32_4","GEN","32","4","4","Sa na't kanan ken chaicha, “Siya na nan kananyo isnan yon-ak, ‘Si Jacob ay ab-afaa ay faam, et laychena ay ipaammo ken sik-a ay apona ay Esau, ay inmannong ay nakitetee siya ken Laban ya nay inawniawnina nan tomoliyana engkhana idwani. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GN32_5","002_32_5","GEN","32","5","5","Wad-ay cha nan fakana, dangki, karnilo, karching ya faana akhes. Et infaana chakami ay omali ay mangila ken sik-a apo, ta asop ya malaychan ka ken siya.’ ” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GN32_6","002_32_6","GEN","32","6","6","Isnan tinmoliyan san cheycha'y finaan Jacob, kinwanicha, “Inmey kami ken Esau ay yon-am ya nay wad-ay et sinan chalan ay omal-ali ay manab-at ken sik-a. Fowegna nan epat khasot ay lallalaki.” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GN32_7","002_32_7","GEN","32","7","7","Chadlos inmegyat et si Jacob ya nadchanakhan. Ala na't ya khedwa isnan takhona is chwan pamoweg. Siya akhes isnan cheycha'y enkik-iwiyena. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GN32_8","002_32_8","GEN","32","8","8","Tay kanana is semekna ay, “Mo choklosen Esau nan inmona ay sinpamoweg at mabfalin nget ay makalayaw nan esang.” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GN32_9","002_32_9","GEN","32","9","9","Nenlowalo et si Jacob ay nangwanin, “Apo ay Dios ikit ay Abraham ya si ama ay Isaac, chengngem koma sak-en. Infaagmo Dios Apo ay somakhong ak isnan ilik ya papangafongko, et angnem nan am-in ay somyaan nan fiyagko. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GN32_10","002_32_10","GEN","32","10","10","Ad-i ak maikali isnan am-in ay inpailam ay kinagkhawis ya kinatalekmo ken sak-en ay faam. Khinchangko nan wanga ay Jordan ay aped ensosokod, ay maid paat ineegnak. Ya nay idwani ay somakhong ak et wad-ay nan naycha'y chwan pamoweg. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GN32_11","002_32_11","GEN","32","11","11","Kedchawek ta omisalak ka isnan yon-ak ay si Esau. Omegyat ak tay ta ket lang ya omali ay chomoklos ya pomatey ken chakami am-in, olay nan in-a ya nan an-akcha. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GN32_12","002_32_12","GEN","32","12","12","Sesemkem koma nan inkalim ay at omipagkhawis ka. Inkalim ay paangsanem nan cheycha'y wanen-edko ay kag nan kaangsan nan ofod is kailit nan fayfay ay maid makafib-ilang.” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GN32_13","002_32_13","GEN","32","13","13","Inomyan si Jacob ischi, ya isnan kawaksana, nenpili isnan cheycha'y talakena is ilayadna isnan yon-ana: ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GN32_14","002_32_14","GEN","32","14","14","chwan khasot ay fai ay karching ya chwan poo ay laki; chwan khasot ay fai ay karnilo ya chwan poo ay laki; ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GN32_15","002_32_15","GEN","32","15","15","tolon poo ay enpasoso ay kamelio ya nan innanakcha; epat poo ay fai ay faka ya sinpoo ay laki; ya chwan poo ay fai ay dangki ya sinpoo ay laki. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GN32_16","002_32_16","GEN","32","16","16","Sa na't tinketinken nan enkik-iwiyena ya sa na't inkakcheng isnan faana ay waschin menfiyang isnan sin-es-ang ay pangfon. Kinwanina ken chaicha, “Ipangpangoyo. Ilaenyo magtek ta en-inadchawi nan waschin esa'y pangfon.” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GN32_17","002_32_17","GEN","32","17","17","Infilina isnan namangpango ay faana, “Mo abten nan yon-ak ay si Esau sik-a ya salodsochena mo sino nan apom, mo ento nan omayam, ya mo sino nan nenkwa isnan naycha'y talaken ay cham okochen, ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GN32_18","002_32_18","GEN","32","18","18","et siya na nan masapol ay isfatmo: ‘Kwan nan faam ay si Jacob chana. Inpaiyalina chana ay ilayadna ken apona ay Esau. Wad-ay siya akhes ay cha omon-onod ken chakami.’ ” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GN32_19","002_32_19","GEN","32","19","19","Siya na akhes nan infilina isnan mikadwa, mikatlo, ya nan am-in kayet ay faa ay nangipakarkhowana isnan cheycha'y enkik-iwiyena. Kinwanina, “Siya na nan masapol ay ifaagyo am-in ken Esau mo abtenyo. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GN32_20","002_32_20","GEN","32","20","20","Kananyo kayet, ‘Omon-onod ken chakami si Jacob ay faam.’ ” Isnan semek Jacob kankanana, “Et asop nget ya maawisko si yon-ak isnan naycha'y ilayadko ay ipaon-onak ken siya. Et isnan manab-atak ken siya asop ya pomakawan.” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GN32_21","002_32_21","GEN","32","21","21","Adi kad inpaiyon-onana nan ilayadna ay cheycha, ngem siya, inomyan is kakampona isnan chey ay lafi. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GN32_22","002_32_22","GEN","32","22","22","Isnan siya kannay chi ay lafi finmangon si Jacob ya intakina nan chwa'y asawana, nan chwa'y fabfafai ay faa ay inasawana ya nan cheycha'y sinpoo ya esang ay an-akna, et khinchangcha nan wanga ay Jabbok. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GN32_23","002_32_23","GEN","32","23","23","Osto'y khinomchang cha, inpagchangna akhes nan am-in ay kwana. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GN32_24","002_32_24","GEN","32","24","24","Sa et nakhayad siya ay es-esang is chemangna. Ya ket ay inmali nan esa'y lalaki ay nakidpap ken siya engkhana ay nganngani ay napat-a. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GN32_25","002_32_25","GEN","32","25","25","Isnan nangil-an nan lalaki ay ad-i makaafak siya ken Jacob, ala na't ya tampak isnan tip-ay Jacob et nenkabsiw nan pangom-oman nan ingit si tip-ay. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GN32_26","002_32_26","GEN","32","26","26","Kinwanin nan lalaki, “Omipalofos ka tay nay cha et mapat-a.” “Ad-ik palofosen sik-a engkhana ay bomindisyon ka,” kinwanin Jacob. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GN32_27","002_32_27","GEN","32","27","27","“Ngag man nan ngachanmo?” sinalodsod san lalaki. “Jacob,” kinwanina. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GN32_28","002_32_28","GEN","32","28","28","Kinwanin et nan lalaki, “Faken et Jacob nan ngachanmo, tay nakidpakidpap ka ken Apo Dios ya isnan takho, et nay nangafak ka, Israel et nan ngachanmo.” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GN32_29","002_32_29","GEN","32","29","29","“Ibfakham ed nan ngachanmo,” kinwanin Jacob. Sa na't kanan, “Ay kem masapol salodsochen nan ngachanko?” Sa na't binindisyonan si Jacob ischi kannay. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GN32_30","002_32_30","GEN","32","30","30","Sa et kinwanin Jacob, “Inilak si Apo Dios ay sangosango ya nay khechangna ay matatakho ak pet kayet.” Siya na nan khotokna ay nangipangadnana ischi is Peniel. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GN32_31","002_32_31","GEN","32","31","31","Cha mamatok nan akhew issan cha komaanan Jacob id Peniel et nen-ak-akilla tay naikabsiw nan pangom-oman nan tip-ayna. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GN32_32","002_32_32","GEN","32","32","32","Isonga engkhana idwani ad-i sibfan nan cheycha'y wanen-ed Israel nan fekhas ay wad-ay isnan pangom-oman nan ingit si tip-ay, tay siya chi nan natampak ken Jacob. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GN33_1","002_33_1","GEN","33","1","1","Awni pay ya sinakhang Jacob ay ke pet cha omal-ali cha Esau ya nan epat khasot ay lallalaki. Tay siya chi inamongna nan cheycha'y sin-in-in-a ay cha Lea ya nan an-akna, si Raquel ya nan anakna, ya nan chwa'y faana ay inasawana ya nan an-akcha, ya tinketinkena chaicha. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GN33_2","002_33_2","GEN","33","2","2","Inpaon-onana nan chwa'y faa ya nan an-akcha, sa et cha Lea ay sin-in-a, awni ya cha Raquel ken Jose ay sin-ina ay inpakotitna. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GN33_3","002_33_3","GEN","33","3","3","Namangpango si Jacob et isnan cha na somag-enan ken yon-ana naminpito ay cha nenfalintomeng ay nentowad. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GN33_4","002_33_4","GEN","33","4","4","Ngem alan Esau ya tagtag ay en nanab-at ken siya, sa na't ala ya kawe ya fisito. Et waschin nen-akha. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GN33_5","002_33_5","GEN","33","5","5","Osto'y nenmonaang si Esau ya ke na't ilan nan fabfafai ya nan ongang-a, sa na't kanan, “Sino man nan naycha'y fowegmo?” “Chaicha nan anan-ak ay inseg-ang Apo Dios ken sak-en ay faam,” kinwanin Jacob. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GN33_6","002_33_6","GEN","33","6","6","Idwani sinmag-en nan cheycha'y faa ay inasawana ya nan an-akcha sa cha't nenyongyong ken Esau. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GN33_7","002_33_7","GEN","33","7","7","Sinmag-en akhes cha Lea ay sin-in-a sa et nan kakotitan ay cha Jose ken Raquel ay sin-ina, et nenyongyong cha akhes. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GN33_8","002_33_8","GEN","33","8","8","Ket ay sinalodsod Esau ay nangwanin, “Ngag man nan laychena ay kanan nan cheycha'y teken ay sinpamoweg ay sinab-atko?” “Siya man chachi apo, nan kanak ay ilayadko koma ken sik-a ta asop ya malaychan ka ken sak-en,” kinwanin Jacob. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GN33_9","002_33_9","GEN","33","9","9","Nay met achi kinwanin Esau, “Omanay et nan wad-ay ken sak-en annochik. Olay alaem nan sanacha'y kwam.” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GN33_10","002_33_10","GEN","33","10","10","“Ad-i,” kinwanin Jacob. “Tay mo tet-ewa ay khawis nan liknam ken sak-en, et pangngaasim ta chawatem nan nay ilayadko. Nan nay ay kasin ko mangil-an ken sik-a, et kag si Apo Dios nan sasakhangek tay nay enlal-ayad ka ay manawat ken sak-en. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GN33_11","002_33_11","GEN","33","11","11","Pangngaasim ta chawatem nan inyalik ay ilayadko ken sik-a. Naanos si Apo Dios ken sak-en et inchowana am-in nan masapolko.” Eg-ay tinomke si Jacob engkhana'y chinawat Esau chachi. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GN33_12","002_33_12","GEN","33","12","12","Awni pay sa et kanan Esau, “Maligwat kayo et ta en tako, ta ipangpangok.” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GN33_13","002_33_13","GEN","33","13","13","Sa et kinwanin Jacob, “Da! Ilaem achi nan naycha'y ongang-a ay sisya'y malallachaan, ya masapol akhes ay ilaek nan naycha'y enpasoso ay talaken ya nan innanakcha. Ad-i mabfalin ay chadlos maikakamo ay maokod chana isnan sin-akhew yangkhay, tay et lang malektat cha'y matey. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GN33_14","002_33_14","GEN","33","14","14","Olay man et mang-ona ka apo ta sa mi cha ilonloney ay omon-onod maiyafoloy isnan kafaelan nan enkik-iwi ya ongang-a. Et sak edchanan sik-a id Edom isnan naycha'y talaken ya an-akko.” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GN33_15","002_33_15","GEN","33","15","15","“Mo siya sa, et omikhayad ak et achi isnan tapin nan takhok ay mangifoweg ken chakayo mo laychem,” kinwanin Esau. Nay met achi kinwanin Jacob, “Ad-i fali, tay omanay et nan inpailam ay khawis ay liknam ken sak-en.” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GN33_16","002_33_16","GEN","33","16","16","Siya chi et nenligwat si Esau ay sinmakhong id Edom. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GN33_17","002_33_17","GEN","33","17","17","Ngem si Jacob et id Succot nan chinnawesna. Nenpatakcheg ischi's en-afongancha ya ab-afong nan cheycha'y enkik-iwiyena. Siya chi nan khotokna ay nangadnan sidi is Succot. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GN33_18","002_33_18","GEN","33","18","18","Awni pay ya ket intot-oloy cha Jacob ay nenfaat, ya enkhagkhawis cha ay inomchan id Canaan isnan ili ay Sikem issan nalpowancha id Mesopotamia. Nenkampo isnan sag-en nan ili. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GN33_19","002_33_19","GEN","33","19","19","Linakwana nan chey ay nenkampowana isnan cheycha'y an-ak Hamor ay aman Sikem is sinkhasot ay ilan si siping. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GN33_20","002_33_20","GEN","33","20","20","Nentoping ischi is esang ay altar et nginadnana is El ay Dios nan Israel. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GN34_1","002_34_1","GEN","34","1","1","Issan namingsan inmey si Dina ay magmagkit nan cha Lea ken Jacob ay nakilil-iwid isnan fabfafain si iCanaan. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GN34_2","002_34_2","GEN","34","2","2","Ya ket ay isnan nangil-an Sikem ay anak Hamor ay Heveo ay ap-apo ischi, khinoyodna ay namilit ken siya. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GN34_3","002_34_3","GEN","34","3","3","Ngem awni ya ket ay chadlos chachama nan layadna ken siya. Sa na't inpey nan kafaelana ay mangaloalok ken siya. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GN34_4","002_34_4","GEN","34","4","4","Sa na't kinwani ken amana, “Laychek ay alaem nan nay ay magmagkit is en-asawak.” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GN34_5","002_34_5","GEN","34","5","5","Inammowan Jacob ay naipabfain nan anakna, ngem khapo tay finmoknag nan an-akna ay en nangipastor isnan enkik-iwiyencha, khinmigkhinek siya engkhana ay sinmaa cha. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GN34_6","002_34_6","GEN","34","6","6","Idwani, finmala si Hamor ay aman Sikem ay nakitoya ken Jacob, ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GN34_7","002_34_7","GEN","34","7","7","isnan chadlos osto ay sinmaalan nan an-ak Jacob ay namoknag. Osto ay chinngecha nan inmat, ke cha't ay nenkalilingad ya en-al-alifotfot nan songetcha isnan kakaisew ay inangnen Sikem ken chaicha ay Israelitas isnan namilitana isnan akhicha ay anak Jacob. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GN34_8","002_34_8","GEN","34","8","8","Sa et kinwanin Hamor ken cha Jacob, “Chachama nan layad nan anakko ay si Sikem isnan magmagkitmo. Pangngaasim ta ipalofosmo ay en-asawa cha. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GN34_9","002_34_9","GEN","34","9","9","Khawis koma mo entotolag tako ay maasaswa nan an-ak tako ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GN34_10","002_34_10","GEN","34","10","10","ta nawaya kayo ay makiili ken chakami, ya mabfalin ay entee kayo akhes isnan olay entona issa ay laychenyo, ya nawaya kayo kayet ay enkomerso ya makakwa isnan lota.” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GN34_11","002_34_11","GEN","34","11","11","Sa et nenseg-ang akhes si Sikem isnan aman ya et-ad Dina ay mangwanin, “Pangngaasiyo ta chengngenyo nan kanak, et sak ichowa am-in nan laychenyo. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GN34_12","002_34_12","GEN","34","12","12","Ifaagyo mo ngag nan laychenyo ay isab-ongko ay ichowak ken chakayo, ya mo kaat nan kananyo ay falorna ta sak et ichowa, olay kaat sisa. Ichowak nan am-in ay ngag sisa ay kedchawenyo, mo ket ipaasawayo siya ken sak-en.” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GN34_13","002_34_13","GEN","34","13","13","Idwani, khapo isnan nangipafainan Sikem isnan etadcha ay si Dina, sinikapan et nan an-ak Jacob nan sin-ama. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GN34_14","002_34_14","GEN","34","14","14","Kinwanicha, “Ad-imi mabfalin ay ipaasawa nan akhimi isnan naloyyopan. At siya sa nan kaifafainanmi. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GN34_15","002_34_15","GEN","34","15","15","Omafoloy kami yangkhay mo kag kayo ken chakami ay masegyatan am-in nan lallalaki. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GN34_16","002_34_16","GEN","34","16","16","Mo angnenyo na et mabfalin ay maasaswa tako. At makitee kami ken chakayo ta maesang tako. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GN34_17","002_34_17","GEN","34","17","17","Nay met achi mo ad-i kayo, et alaenmi si Dina sa kami't komaan.” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GN34_18","002_34_18","GEN","34","18","18","Tinan-oyan cha Hamor ken Sikem tay kanancha en mo khawis chi. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GN34_19","002_34_19","GEN","34","19","19","Et eg-ay nentontotonto nan fab-alo ay nangangnen isnan nakwani mo ke tay isnan layadna isnan magmagkit Jacob. Et khapo tay siya nan chadlos ay napateg isnan pangafongna, ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GN34_20","002_34_20","GEN","34","20","20","inmey cha't ay sin-ama isnan kamatottotyaan nan amam-a is kapantew nan ilicha et nakitot-oya cha ken chaicha. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GN34_21","002_34_21","GEN","34","21","21","Kinwanicha, “Khawis nan semek chatona ay mangili ken chatako. Khawis koma mo makiili cha ken chatako ya nawaya cha ay enkomerso. Annawa met nan lota tako. Makiasaswa tako't achi ken chaicha. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GN34_22","002_34_22","GEN","34","22","22","Nay met achi tan-oyancha yangkhay ay makitee ay makies-esa ken chatako mo pasegyat ona nan am-in ay lallalaki tako ay kag ken chaicha. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GN34_23","002_34_23","GEN","34","23","23","Ad-i ngen khawis chi tay et sa tako enkwa am-in nan enkik-iwiyencha ya nan am-in ay wad-ay ken chaicha? Isonga itan-oy tako't mampay ay makiili cha ken chatako.” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GN34_24","002_34_24","GEN","34","24","24","Adi kad tinan-oyan nan omili ischi nan kinwanin nan sin-ama ay cha Hamor ken Sikem, et nasegyatan am-in nan lallalakicha. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GN34_25","002_34_25","GEN","34","25","25","Kakwasan nan tolo'y akhew, isnan sisya'y ensakit nan segyat nan lallalaki isnan chey ay ili, alan et nan chwa'y yoyon-an Dina ay an-ak Jacob ay cha Simeon ken Levi ya ala isnan fadyokcha, sa cha't inmey isnan ilin Hamor, et maid nakaammo isnan pangkhepcha, sa cha't pinatey am-in nan lallalaki ischi. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GN34_26","002_34_26","GEN","34","26","26","Intapicha ay namatey isnan sin-ama ay cha Hamor ken Sikem. Sa cha't inala si Dina is afong Sikem ya kinmaan cha. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GN34_27","002_34_27","GEN","34","27","27","Kakwasan nan nenpateyancha, alan et akhes nan tapin nan an-ak Jacob ay en nangamkam isnan am-in ay wad-ay isnan chey ay ili ta ifalescha nan naifafainan nan akhicha. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GN34_28","002_34_28","GEN","34","28","28","Inalacha nan am-in ay karnilo, karching, faka, dangki ya am-in ay wad-ay isnan ili ya is kaponchag. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GN34_29","002_34_29","GEN","34","29","29","Inalacha nan am-in ay maifaknang ischi. Chinpapcha nan fabfafai ya nan ongang-a ya inkaancha am-in nan wad-ay isnan kaafoafong. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GN34_30","002_34_30","GEN","34","30","30","Kinwanin et Jacob ken cha Simeon ken Levi, “Kinmorkor kayo't ken sak-en. Idwanin kag ak et ang-angallot sina ya at lomilikhet et nan naycha'y Cananeo, Perezeo, ya nan am-in ay omili isna id Canaan. Ay ke way angsan si takhok? Mo maamong cha am-in nan takho isna ta chomoklos cha et mapatey tako am-in ay masinpapangafong.” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GN34_31","002_34_31","GEN","34","31","31","Nay met achi kinwanicha, “Ay ke mi aped iilan nan akhimi ay khab-encha's kag asi ay fafai?” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GN35_1","002_35_1","GEN","35","1","1","Idwani, kinwanin Apo Dios ken Jacob, “Enligwat ka ta omey ka id Betel ya kanatee ka ischi. Tomoping ka is altar sid-i ay enchad-ayawam ken sak-en ay Dios ay nenpaila ken sik-a issan chey ay ilaylayawam si yon-am ay Esau.” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GN35_2","002_35_2","GEN","35","2","2","Sa et kinwanin Jacob isnan pangafongna ya isnan am-in ay takhona, “Kaanenyo nan teketeken ay chiosyo. Pakhawisenyo nan okhaliyo ya chalosanyo nan fachoyo. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GN35_3","002_35_3","GEN","35","3","3","Ta taynan tako isna ta omey tako id Betel, ay manoppingak isnan altar ay enchayawan tako ken Apo Dios ay finmachang isnan likhatko ya wawawawad-ay isnan am-in ay inay-ayak.” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GN35_4","002_35_4","GEN","35","4","4","Et siya chi ay inchowacha am-in ken Jacob nan cheycha'y teketeken ay ap-aped ay dioscha ay wad-ay ken chaicha, ya sa et nan singsing nan kowengcha. Et inkaob Jacob am-in chana is kapoon nan kaew ay kag alimmos ay maisasag-en id Sikem. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GN35_5","002_35_5","GEN","35","5","5","Isnan naligwatan cha Jacob ya nan an-akcha ay komaan, inpaegyat Apo Dios nan cheycha'y omili isnan maisasag-en ay ili, et eg-aycha inonod chaicha. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GN35_6","002_35_6","GEN","35","6","6","Inomchan cha Jacob ya nan am-in ay takhona id Luz ay siya nan makwani ay Betel idwani, id Canaan. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GN35_7","002_35_7","GEN","35","7","7","Tinmoping is altar sid-i sa na't nginadnan is, “Nan enchad-ayawan isnan Dios nan Betel,” tay ischi nan nenpail-an Apo Dios ken siya issan cha na ilayawan si yon-ana. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GN35_8","002_35_8","GEN","35","8","8","Isnan akhes kawadcha ischi ya ket ay natey nan in-ina ay kafachang Rebecca ay si Debora, ya inkaobcha siya is kapoon nan kaew is apet ambagatan id Betel. Et nginadnan Jacob akhes ischi is Kaew si Akha. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GN35_9","002_35_9","GEN","35","9","9","Idwani ay sinmakhong et si Jacob ay nalpo id Mesopotamia, nenpaila kasin si Apo Dios ay namindisyon ken siya. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GN35_10","002_35_10","GEN","35","10","10","Kinwanin Apo Dios, “Milapo idwani faken et Jacob nan ngachanmo mod-i ket Israel.” Et siya chi ay nginadnan Apo Dios siya is Israel. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GN35_11","002_35_11","GEN","35","11","11","Kinwanin Apo Dios, “Sak-en nan Dios ay Makabfalin Am-in. Makhanakhanak ka, et maiwaned ken sik-a nan takho isnan angsan ay ili, et sik-a nan ikit si kaaliali. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GN35_12","002_35_12","GEN","35","12","12","At ichowak ken sik-a nan lota ay inchowak ken cha Abraham ken Isaac, ya ichowak akhes isnan cheycha'y wanen-edmo.” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GN35_13","002_35_13","GEN","35","13","13","Sa et tinmongcho si Apo Dios ay nanaynan ken Jacob isnan chey ay nanot-oyyana ken siya. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GN35_14","002_35_14","GEN","35","14","14","Adi kad ischi kannay ay chadlos nanot-oyyan Apo Dios ken siya nan nangtoochana isnan fato ay panemsemkan, sa na't finokfokan si fayas ya lana ay nangichoo ken Apo Dios. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GN35_15","002_35_15","GEN","35","15","15","Siya chi et nginadnana is Betel nan chey ay nanot-oyyan Apo Dios ken siya. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GN35_16","002_35_16","GEN","35","16","16","Awni ya ket tinaynan cha Jacob ay sinpangafong id Betel ta enpaEfrata cha. Sisya'y adchawi cha ischi, ya ket inomchan nan timpo ay omanakan Raquel et chachama nan nensikhafana isnan cha na enpasikalan. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GN35_17","002_35_17","GEN","35","17","17","Isnan chadlos ensakitan nan cha na enpaspasikalan, kinwanin et nan enpaan-anak ken siya, “Ad-i ka omegyat Raquel tay nay lalaki kayet na!” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GN35_18","002_35_18","GEN","35","18","18","Ngem matmatey et si Raquel. Isnan matmateyana nginadnana nan anakna is Benoni. Ngem ket ay nginadnan amana nan onga is Benjamin. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GN35_19","002_35_19","GEN","35","19","19","Issan nateyan Raquel, naikaob siya isnan ilit nan karsa ay omey id Efrata, ay makwanin Betlehem idwanin. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GN35_20","002_35_20","GEN","35","20","20","Tinmood si Jacob is fato ay manemsemkan ischi, et sisya'y wad-ay ischi ay maton nan pantiyong Raquel engkhana idwani ay akhew. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GN35_21","002_35_21","GEN","35","21","21","Intoloy Israel ay nenfaat sa et nenkampo isnan chemang nan at-atakchag ay toping ay enfeb-elewan Eder. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GN35_22","002_35_22","GEN","35","22","22","Isnan nenkakampowan cha Israel ischi, ket ay inseyep Ruben si Bilha ay esa isnan asawan Israel ay amana. Isnan nanngelan amana ischi, chachama nan songetna. Sinpoo ya chwa nan an-ak Jacob ay lallalaki. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GN35_23","002_35_23","GEN","35","23","23","Nan an-akna ken Lea, et si Ruben (ay yon-a isnan an-ak Jacob), sa et cha Simeon, Levi, Juda, Issacar ya si Zabulon. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GN35_24","002_35_24","GEN","35","24","24","Nan an-akna ken Raquel et cha Jose ken Benjamin. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GN35_25","002_35_25","GEN","35","25","25","Nan an-akna ken Bilha ay faan Raquel et cha Dan ken Neftali. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GN35_26","002_35_26","GEN","35","26","26","Ya nan an-akna ken Zilpa ay faan Lea et cha Gad ken Aser. Naiyanak chana id Mesopotamia. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GN35_27","002_35_27","GEN","35","27","27","Awni ya ket sinmaa si Jacob ken amana ay enkakampo id Mamre ay sag-en nan Hebron, ay sikhod ay nenkakampowan san si ikitna ay Abraham ya si amana ay Isaac. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GN35_28","002_35_28","GEN","35","28","28","Natakhotakho si Isaac et nentawen is sinkhasot ya walon poo, ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GN35_29","002_35_29","GEN","35","29","29","et natey ay chadlos nalakalakay. Inkaob nan an-akna ay cha Jacob ken Esau. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GN36_1","002_36_1","GEN","36","1","1","Siya chana nan wanen-ed Esau ay makwani akhes en Edom. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GN36_2","002_36_2","GEN","36","2","2","Fabfafain si iCanaan nan cha inasawan Esau ay cha Ada ay anak Elon ay Heteo, si Oholibama ay anak Ana. Nan aman Ana et si Zibeon ay Heveo. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GN36_3","002_36_3","GEN","36","3","3","Asawana akhes si Basemat ay anak Ismael ya akhin Nebayot. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GN36_4","002_36_4","GEN","36","4","4","Nan anakna ken Ada et si Elifaz; ya nan anak Basemat et si Reuel; ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GN36_5","002_36_5","GEN","36","5","5","nan an-akna akhes ken Oholibama et cha Jeus, Jaalam ya si Kora. Siya chana nan an-ak Esau, ay naiyanak id Canaan. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GN36_6","002_36_6","GEN","36","6","6","Idwani inkaan Esau nan pangafongna, am-in nan cheycha'y nakitetee ken siya, ya nan am-in ay talakena ya kwana ay cha na inala id Canaan et naisiyan ken annochina ay Jacob. Inmey isnan teken ay ili ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GN36_7","002_36_7","GEN","36","7","7","tay ad-i et omanay nan ponchag ischi ay manakho ken chaicha ay sin-akhi. Angsaangsan nan enkik-iwiyencha ya nay ad-i cha et mabfalin ay maaamong. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GN36_8","002_36_8","GEN","36","8","8","Et inmey nentee si Esau ay nangadnan is Edom isnan nafib-ilikhana id Seir. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GN36_9","002_36_9","GEN","36","9","9","Siya chana nan wanen-ed Esau ay ikit nan makwanin Edomita ay nentee isnan nafib-ilikhana id Seir. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GN36_10","002_36_10","GEN","36","10","13","Nan anak Esau ken Ada et es-esa'y lalaki ay si Elifaz. Ya si Elifaz, lima nan an-akna ay lallalaki: cha Teman, Omar, Zefo, Gatam ya si Kenaz. Isnan esang kayet ay asawan Elifaz ay si Timna wad-ay nan esa'y anakna'y lalaki ay si Amalek. Esang nan anak Esau ken Basemat, ay si Reuel. Et si Reuel, epat nan an-akna ay lallalaki: cha Nahat, Zera, Samma ya si Mizza. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GN36_14","002_36_14","GEN","36","14","14","Tolo akhes ay lallalaki nan an-akna ken Oholibama: cha Jeus, Jaalam ya si Kora. Nan aman Oholibama et si Ana ay anak Zibeon. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GN36_15","002_36_15","GEN","36","15","15","Siya chana nan tribo ay naiwaned ken Esau. Si Elifaz ay yon-a isnan an-akna, et siya nan nalpowan nan naycha ay tribo: nan tribo cha Teman, Omar, Zefo, Kenaz, ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GN36_16","002_36_16","GEN","36","16","16","Kora, Gatam ya si Amalek. Siya chana nan naiwaned ken Esau ay sin-asawa ken Ada id Edom. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GN36_17","002_36_17","GEN","36","17","17","Si Reuel ay anak Esau, et siya nan nalpowan nan naycha ay tribo: nan tribon cha Nahat, Zera, Saama ya si Mizza. Siya chana nan naiwaned ken Esau ay sin-asawa ken Basemat id Edom. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GN36_18","002_36_18","GEN","36","18","18","Siya chana nan tribo ay naiwaned ken cha Esau ay sin-asawa ken Oholibama ay anak Ana: nan tribo cha Jeus, Jaalam ya si Kora. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GN36_19","002_36_19","GEN","36","19","19","Am-in nan naycha ay tribo et naiwaned cha ken Esau ay makwani akhes ay Edom. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GN36_20","002_36_20","GEN","36","20","21","Nan sikhod ay nen-ili id Edom et nateketeken cha ay tribo. Nan naiwanchan nan naycha et isnan wanen-ed Seir ay esa ay Horeo. Et siya chana nan an-ak Seir: cha Lotan, Sobal, Zibeon, Ana, Dison, Ezer ya Disan. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GN36_22","002_36_22","GEN","36","22","22","Si Lotan nan aman cha Hori ya si Heman. (Wad-ay nan fafai ay akhin Lotan ay enngachan si Timna.) ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GN36_23","002_36_23","GEN","36","23","23","Si Sobal nan aman cha Alban, Manahat, Ebal, Sefo ya si Onam. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GN36_24","002_36_24","GEN","36","24","24","Chwa nan lalaki ay an-ak Zibeon: cha Aya ken Ana. (Siya na si Ana ay nangchan isnan en-at-atong ay eb-eb isnan ponchag isnan nangipaspastolana isnan dangkin amana.) ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GN36_25","002_36_25","GEN","36","25","26","Si Ana nan aman Dison ay aman cha Hemdan, Esban, Itran ya si Keran. Wad-ay akhes nan anak Ana ay fafai ay enngachan si Oholibama. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GN36_27","002_36_27","GEN","36","27","27","Si Ezer nan aman cha Bilhan, Zaavan ya si Akan. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GN36_28","002_36_28","GEN","36","28","28","Si Disan nan aman cha Uz ken Aran. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GN36_29","002_36_29","GEN","36","29","30","Et siya mampay chana nan cheycha'y tribon nan cheycha'y Horeo id Edom: cha Lotan, Sobal, Zibeon, Ana, Dison, Ezer ya si Disan. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GN36_31","002_36_31","GEN","36","31","39","Siya chana nan ali ay nasonsosonson ay nen-ap-apo id Edom esa wad-ay ali isnan Israel: si Bela ay anak Beor ay nangaeb isnan matangtangad ay ilina ay Dinhaba, si Jobab ay anak Zera ay iBozra, si Husam ay iTeman, si Hadad ay anak Bedad ay nangaeb is matangtangad ay ilina ay Avit (Inafakna nan Midianita isnan faloknitcha id Moab.), si Samla ay iMasrecca, si Saul ay iRehobot is kawanga, si Baal Hanan ay anak Akbor, ya si Hadad ay nangaeb is matangtangad ay ilina ay Pau. (Si Mehetabel nan asawana. Inan Mehetabel si Matred ya inan Matred si Mezaab.) ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GN36_40","002_36_40","GEN","36","40","43","Si Esau nan nalpowan nan naycha'y Edomita ay tribo: cha Timna, Alva, Jetet, Oholibama, Ela, Pinon, Kenaz, Teman, Mibzar, Magdiel ya Iram. Nan nentetey-an nan waschin esa isnan naycha'y tribo et ili ay nangadnan isnan ngadngachancha kannay. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GN37_1","002_37_1","GEN","37","1","1","Intot-oloy cha Jacob ay nentee id Canaan ay nentetey-an san si amana. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GN37_2","002_37_2","GEN","37","2","2","Idwani, siya na nan kaokhochan nan pangafong Jacob. Finmab-alo et si Jose ay entawen si sinpoo ya pito, ya finadfachangana nan yoyon-ana ay nangipastor isnan cheycha'y karching ya karnilo. Naitaktakin isnan yoyon-ana ay an-ak cha Bilha ken Zilpa ay iyaafong amacha, ya intiktikna ken amana nan ngaag ay ang-angnen nan yoyon-ana. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GN37_3","002_37_3","GEN","37","3","3","Isnan am-in ay an-ak Israel, si Jose nan chadlos na laylaychen tay nawad-ay issan apchas na nalakayan. Siya nan inkhab-an amana is an-ancho ay kakhay ay ancho akhes nan palimaana. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GN37_4","002_37_4","GEN","37","4","4","Isnan nangil-an nan yoyon-an Jose ay wadwad-ay nan layad amacha ken siya mo ken chaicha, chad-ama et nan likhetcha ken siya, et maid paat khawis si manot-oyyancha. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GN37_5","002_37_5","GEN","37","5","5","Isnan namingsan, nen-it-itaw si Jose sa na't okhochen isnan cheycha'y yoyon-ana. Siya et chi ya ket ay onanig cha linilikhet. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GN37_6","002_37_6","GEN","37","6","6","Kinwanina, “Chengngenyo kay nan it-itawko ya! ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GN37_7","002_37_7","GEN","37","7","7","Cha tako maachi en-ani, ya isnan cha tako mametkan isnan nakompay ay naani, ya ket ay tomakcheg nan awitko. Idwani, alan et nan awityo ya liwes isnan awitko, sa cha't waschin yoyongyong ischi.” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GN37_8","002_37_8","GEN","37","8","8","“Na! Ay kem kanan ay sa ka en-ali ken chakami ta iyapowam chakami?” kinwanin nan ag-ina. Et onanig cha liligten siya mo ke tay isnan it-itawna ya isnan kinwanina. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GN37_9","002_37_9","GEN","37","9","9","Kasin nen-it-itaw si Jose, sa na't kayet inokhod isnan aag-ina ay mangwanin, “Ilaenyo kay ya! Wad-ay kasin nan teken ay init-itawko, ay kek et ay inila nan akhew, fowan ya nan cheycha'y sinpoo ya esa'y tokwifi ay waschin yoyongyong ken sak-en.” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GN37_10","002_37_10","GEN","37","10","10","Infaag akhes Jose nan nay ay it-itawna ken amana, sa et yangyangan amana ay mangwanin, “Ngag man ay it-itaw sa? Ay kanam ngen ay et sa enfalintomeng ay entowad si inam, nan aag-im ya sak-en ken sik-a?” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GN37_11","002_37_11","GEN","37","11","11","Inmapal nan aag-in Jose ken siya, ngem si amana sinmesinmekna nan mipoon ischicha. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GN37_12","002_37_12","GEN","37","12","12","Isnan namingsan, inmey nan yoyon-an Jose id Sikem ay en nangipastor isnan cheycha'y talaken amacha. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GN37_13","002_37_13","GEN","37","13","13","Awni ya ket kinwanin Israel ken Jose, “Omey ka id Sikem ay cha mangipastolan nan yoyon-am isnan talaken.” “Wen ama, nakasakhana ak.” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GN37_14","002_37_14","GEN","37","14","14","Kinwanin amana, “En ka ilaen nan yoyon-am mo khawis cha ya nan chey paspastolancha. Sa ka't somaa ay mangifaag.” Et inpaligwat amana is kadchetan nan Hebron. Awni pay ya ket inomchan si Jose id Sikem. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GN37_15","002_37_15","GEN","37","15","15","Ya isnan cha na enlikchan is kaponchag, ya ket inilan nan esa'y lalaki ay nangwanin, “Ngag man nan cham an-anapen?” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GN37_16","002_37_16","GEN","37","16","16","“Chak man anapen nan yoyon-ak ay enpaspastor,” kinwanina. “Ay way ngen inil-ilam ken chaicha?” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GN37_17","002_37_17","GEN","37","17","17","Kinwanin et nan chey lalaki, “Kinmaan cha et achi? Chinngek ay cha cha kanan en omey cha id Dotan.” Et siya chi inonod Jose nan yoyon-ana, ya inchanana chaicha id Dotan. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GN37_18","002_37_18","GEN","37","18","18","Adchawi is akit si Jose isnan nangil-an nan eet-adna ken siya. Et isnan sisya'y eg-ayna inomchanan isnan kawadcha, natotya nan yoyon-ana ay mamatey ken siya. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GN37_19","002_37_19","GEN","37","19","19","“Naay nan am-itawen,” kinwanicha. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GN37_20","002_37_20","GEN","37","20","20","“Aye ta pateyen tako, ta sa tako't ekchakhen nan awakna isnan esa isnan naycha'y naschok ay fofon, sa tako't ifaag ay inischan si atap ay enkik-iwi. Ilan tako ed mo sa way enfanakhan san cheycha'y it-itawna!” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GN37_21","002_37_21","GEN","37","21","21","Chinngen nan yon-acha'y si Ruben nan kinwanicha et laychena ay isalakan si Jose. Kinwanina't, “Ad-i tako pateyen. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GN37_22","002_37_22","GEN","37","22","22","Ekchakhen tako't yangkhay siya isnan esa'y naschok ay fofon isna is kaponchag. Ad-iyo sogsokhaten siya.” Kinwanina chi tay laychena'y matakho si Jose ta sa na't ipasaa chadlo ken amacha. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GN37_23","002_37_23","GEN","37","23","23","Isnan inomchanan Jose ken chaicha, ala cha't ya lokpos isnan chey ay ancho nan palimaana ay kakhayna. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GN37_24","002_37_24","GEN","37","24","24","Et inekchagcha siya isnan esa'y naschok ay fofon. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GN37_25","002_37_25","GEN","37","25","25","Isnan cha cha manganan ya ket inilacha nan sinpamoweg ay Ismaelita ay komersiyanti ay nalpo id Galaad. Et kalikalikacho ya nafanglo ay niket nan inaawit nan kameliocha ay iyeycha id Egipto. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GN37_26","002_37_26","GEN","37","26","26","Kinwanin et Juda isnan cheycha'y eet-adna, “Ngag man nan sa tako maala mo pateyen tako nan akhi tako sa tako't itabtafon? ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GN37_27","002_37_27","GEN","37","27","27","Ilako tako't achi yangkhay siya isnan naycha'y Ismaelita. Ad-i tako mang-ey sokhaten siya. Tay annochi tako met siya ay awak ya chala tako kannay.” Siya chi et tinan-oyan nan et-adna nan kinwanin Juda. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GN37_28","002_37_28","GEN","37","28","28","Adi kad isnan osto'y lomaosan nan cheycha'y komersiyanti ay makwani akhes en Midianita, khinoyod et nan cheycha'y et-adna si Jose is kafofon sa cha't inlako isnan cheycha'y Ismaelita is chwan poo ay siping ay silver. Et inyeycha siya id Egipto. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GN37_29","002_37_29","GEN","37","29","29","Awni ya ket tinmoli si Ruben is kafofon ya ket maid inchanana ken Jose. Ket ay chadlos nensasanga, ya ala na't ya peskhat isnan fachona. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GN37_30","002_37_30","GEN","37","30","30","Sa et tinmoli isnan cheycha'y et-adna ay cha mangwanin, “Ya ket maid nan fab-alo ischi! Ngag et kay nan angnek?” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GN37_31","002_37_31","GEN","37","31","31","Sa cha't pinarki is esa'y karching ya nan chalana nan nangitapekancha isnan fachon Jose. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GN37_32","002_37_32","GEN","37","32","32","Sa cha't insaa chi ken amacha ya kinwanicha, “Ay faken na's kakhay nan anakmo? Inchananmi pay na.” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GN37_33","002_37_33","GEN","37","33","33","Inmatonana chi ke na't kanan, “Wen, tet-ewa'y kakhayna na! Da! Ya ke pinatey si atap ay enkik-iwi. Ya ke cha pet khinislakhislay nan awak Jose ay anakko!” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GN37_34","002_37_34","GEN","37","34","34","Ket chachama'y ensasanga si Jacob ay nameskhapeskhat isnan fachona sa et nenfacho is sako. Et inmannoannong nan nangisasangaana ken siya. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GN37_35","002_37_35","GEN","37","35","35","Inmey am-in nan an-akna ay nangay-ayew ken siya ngem inad-ina nan menliwliw-ancha ken siya. Kinwanina, “At olay engkhana's mateyak ya mitapi ak ken siya isnan kawad nan nenkatey et sisya'y ensasanga ak kayet.” Et siya chi ay insangasangana nan anakna ay si Jose. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GN37_36","002_37_36","GEN","37","36","36","Idwani, inomchan et nan cheycha'y Midianita id Egipto, sa cha't inlako si Jose ken Potifar ay esa'y takhon nan ali ya kapitan nan am-in ay khwarchiyana. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GN38_1","002_38_1","GEN","38","1","1","Nakwas chi ya ket tinaynan Juda nan et-adna ya inmey ay nakisag-en ken Hira ay iyAdullam. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GN38_2","002_38_2","GEN","38","2","2","Ischi et nan nanab-atana isnan inasawana ay Cananeo ay anak Sua. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GN38_3","002_38_3","GEN","38","3","3","Naliton si asawana ya inmanak is lalaki ay nginadnan Juda is Er. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GN38_4","002_38_4","GEN","38","4","4","Kasin pay naliton ya inmanak kayet is lalaki ya nginadnan nan fafai is Onan. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GN38_5","002_38_5","GEN","38","5","5","Kasin kayet inmanak is lalaki ya nginadnana is Sela. Wad-ay si Juda id Akzib issan naiyanakan Sela. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GN38_6","002_38_6","GEN","38","6","6","Awni ya ket inpaasawan Juda nan yon-a ay anakna ay si Er ken Tamar. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GN38_7","002_38_7","GEN","38","7","7","Ngem ngaag nan okhalin Er ya egay nalaychan si Dios Apo ken siya, isonga inalana. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GN38_8","002_38_8","GEN","38","8","8","Sa et kinwanin Juda ken Onan ay annochin Er, “En ka iyamong nan nailekkasan ay asawan yon-am, ta angnem nan lebfengmo ay angnen ken siya ta womad-ay ka is enwanen-ed nan natey ay yon-am.” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GN38_9","002_38_9","GEN","38","9","9","Ngem ammon Onan ay et khechangna'y fakena enkwa nan sa na wad-ayen, isonga mo iseyepna nan chey ay nailekkasan, iwasitna nan kisitna ta maid ngomachan ay enfalin is anak san yon-ana. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GN38_10","002_38_10","GEN","38","10","10","Nan inangnen Onan et inpasongetna si Dios Apo ya ke na't ay inala akhes siya. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GN38_11","002_38_11","GEN","38","11","11","Ket ay kanan Juda isnan innapona ay Tamar, “Somakhong ka't is afong cha amam ya ad-i ka mangas-asawa engkhana'y maengngan nan anakko ay si Sela.” Siya chi nan kinwanina tay omegyat tay ta ket lang ya mapatey si Sela ay kag isnan yoyon-ana. Sa et sinmaa si Tamar ken cha amana. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GN38_12","002_38_12","GEN","38","12","12","Awni pay ya ket natey nan asawan Juda. Kakwasan nan naliwliwaana, inmey cha ken Hira ay ib-ana ay iyAdullam id Timnat ay mapokpokisan nan karnilona. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GN38_13","002_38_13","GEN","38","13","13","Ket ay wad-ay nan nangifaag ken Tamar ay omey si katokhangana id Timnat ay en mamokis isnan cheycha'y karnilona. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GN38_14","002_38_14","GEN","38","14","14","Ala na't ya kaan isnan panesna ya nensokat, sa na't inap-apan nan kamesna isnan apongotna, ya inmey tinmotokcho isnan pantew nan ili ay omey id Enaim ay malaosan isnan omayan id Timnat. Siya chi tay ammona ay naengngan et nan kasaodna ay si Sela ngem ket ay eg-ay naiyasawa ken siya. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GN38_15","002_38_15","GEN","38","15","15","Idwani, isnan nangil-an Juda ken siya, kanana't mo esa'y asi ay fafai tay naaap-apan nan kamesna. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GN38_16","002_38_16","GEN","38","16","16","Sa et sinmag-en isnan kawadna is kailit nan karsa sa na't kanan, “Ayet! Kaat pay nan kanam?” (Tay eg-ayna inmatonan ay innapona pet siya.) Ket ay kanan Tamar, “Ngag kay nan ichowam ken sak-en?” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GN38_17","002_38_17","GEN","38","17","17","“At omipaiyali ak ken sik-a is innanak si karching ay talakenko.” Kinwanin et Tamar, “Siya achi, mo omagtan ka is iigtok ay kag sarchan nan chey karching engkhana'y ipaiyalim.” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GN38_18","002_38_18","GEN","38","18","18","“Ngag kay nan ichowak ay kag na sarcha?” kinwanina. “Nan sana'y matonmo ay iyoowaymo ya nan sokodmo ay eegnam,” kinwanina. Et siya chi ay inchowana chana ken siya, sa na't inseyep, et naliton si Tamar. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GN38_19","002_38_19","GEN","38","19","19","Sinmaa et si Tamar sa na't kinaan nan inyaap-apna ya kasin nenpanes. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GN38_20","002_38_20","GEN","38","20","20","Idwani, osto'y inpaiyey Juda isnan ib-ana ay si Hira nan chey innanak si karching isnan chey fafai ta sa na't alaen nan cheycha'y insarchana ken siya, ya ket maid inchanan Hira ken siya. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GN38_21","002_38_21","GEN","38","21","21","Sa et nensalodsod isnan cheycha'y lallalaki ischi ay iyEnain ay mangwanin, “Ento pay san asi ay fafai ay entotototokcho isna's ilit si karsa?” “Ay ke man wad-ay paat asi's fafai isna?” kinwanicha. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GN38_22","002_38_22","GEN","38","22","22","Sa et sinmakhong ken Juda ay mangwanin, “Ya ke maid inchanak ken siya mo! Sa et kanan nan cheycha'y lallalaki ischi en maid kano paat asi ay fafai ischi.” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GN38_23","002_38_23","GEN","38","23","23","“Ngag ngotom ta igtona chachi. Ad-ik laychen ay maang-ango ta isnan takho. Olay ket pinachasko ay mamayad ken siya. Kanak ta fayachak siya, ngem nay met egay ka nakad-an ken siya.” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GN38_24","002_38_24","GEN","38","24","24","Nakwas pay nan tolo ay fowan, ya ket wad-ay nan nangifaag ken Juda ay nangwanin, “Nen-angnen pet is asi nan innapom ay si Tamar, tay nay ya ket aped la maliton.” Infilin et Juda ay mangwanin, “Ifalayo siya ta mapoowan.” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GN38_25","002_38_25","GEN","38","25","25","Isnan cha maipafal-an Tamar, inpaifaagna ken katokhangana ay mangwanin, “Naliton ak isnan lalaki ay nenkwa isnan naycha. Isin-engmo achi ta ilaem mo sino nan nenkwa isnan naycha ay maton ay oway ya sokod.” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GN38_26","002_38_26","GEN","38","26","26","Inmatonan Juda nan cheycha'y kwana ke na't kanan, “Sak-en pet nan nakafasol. Nalenlenteg siya mo sak-en tay egayko tinongpal nan lebfengko ay angnen ay mangipaasawa isnan anakko ay si Sela ken siya.” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GN38_27","002_38_27","GEN","38","27","27","Isnan inomchanan nan nenkimenan Tamar nadlaw et ay apik nan ilillitona. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GN38_28","002_38_28","GEN","38","28","28","Et isnan cha na omanakan, inpafalan nan esang nan limana, sa et inalan nan enpaan-anak ya tinakedna is sinolid ay enkilat sa na't kanan, “Siya na nan omon-ona ay maiyanak.” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GN38_29","002_38_29","GEN","38","29","29","Nay met achi kasina innenat san limana ya ket ay nan kaapikna et nan nang-ona ay finmala. Sa et kinwanin nan enpaan-anak, “Ke pet kag tona nan ikkam ay pomortot!” Isonga nangadnan is Perez. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GN38_30","002_38_30","GEN","38","30","30","Sa et inmonod ay naiyanak nan kaapikna ay natakchan is enkilat ay sinolid nan limana ya nangadnan is Zera. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GN39_1","002_39_1","GEN","39","1","1","Idwani inyey et nan cheycha'y Ismaelita si Jose id Egipto, ya inlakocha ken Potifar ay esa isnan cheycha'y takhon nan ali ya kapitan nan khwarchiya isnan palasyona. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GN39_2","002_39_2","GEN","39","2","2","Wawawawad-ay si Dios Apo ken Jose et sinomya nan am-in ay inang-angnena. Nakitee siya isnan afong nan apona ay iyEgipto ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GN39_3","002_39_3","GEN","39","3","3","et finigfig nan apona ay tatakchowen Dios Apo siya ya nay et sinomya am-in nan inang-angnena. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GN39_4","002_39_4","GEN","39","4","4","Adi kad nalaychalaychan et si Potifar ken Jose sa na't inpey siya ay fokfokodna ay faa. Et siya nan nangipakarkhowana isnan am-in ay cha maang-angnen isnan afongna ya nan am-in ay kwana. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GN39_5","002_39_5","GEN","39","5","5","Et mailapo ischi, khapo ken Jose, ket ay binindisyonan Dios Apo nan pangafong Potifar ya nan kwana: am-in nan wad-ay is afongna, id ilit, ya nan am-in ay molana. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GN39_6","002_39_6","GEN","39","6","6","Siya, inpakarkhona nan am-in ay kwana ken Jose, ya maid kasina chonnen ischi mod-i ket mangan yangkhay. Si Jose, makneg ya khawis nan ilana. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GN39_7","002_39_7","GEN","39","7","7","Awni pay ya ket ay fikhawen nan asawan nan apona siya sa na't awiawisen ay maseyep cha. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GN39_8","002_39_8","GEN","39","8","8","Ngem nen-ad-i si Jose ay nangwanin, “Ilaem achi, intalek asawam ay apok ken sak-en nan am-in ay isyangkhay isnan afongna, ya maid chadlos na makibfiyangan tay wad-ay ak ay nangipakarkhowana isnan ngonon. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GN39_9","002_39_9","GEN","39","9","9","Wad-ay nan kalebfengak isnan nay ay afong ay kag isnan kalebfengana, et maid paat inyen-enatna is olay ngag sisa mod-i sik-a yangkhay, tay asawana sik-a. Ngag kay nan aped ko mangangnenan isnan kag tosa ay kangangngaakhan ya fomasol ak et yangkhay ken Apo Dios?” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GN39_10","002_39_10","GEN","39","10","10","Et olay inaloalokna si Jose isnan winakas ta maseyep cha, ngem khechangna ay inad-in kayet Jose, ya olay nan paat na maisag-enan yangkhay ken siya. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GN39_11","002_39_11","GEN","39","11","11","Ngem isnan namingsan ay sinomkhepan Jose is afong ay en na enchonowan, ya maichan nan cheycha'y faa, ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GN39_12","002_39_12","GEN","39","12","12","alan et asawan Potifar ya lokpos isnan fachona ay mangwanin, “En ta maseyep!” Ngem ke na't ala ya layaw et nataynan nan fachona is kalimana. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GN39_13","002_39_13","GEN","39","13","13","Osto ay inilana ay tinaynan Jose nan fachona ya linmayaw, ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GN39_14","002_39_14","GEN","39","14","14","ala na't ya wakis ya fokhaw isnan cheycha'y faana ay mangwanin, “Ilaenyo kay ya! Inyalin asawak nan Hebreo isna ta lomokloko ken chatako. Inmali is kakwartok ay pomilit, ngem alak ya fokhafokhaw. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GN39_15","002_39_15","GEN","39","15","15","Osto'y chinngena ay nenfokhaw ak, ala na't akhes ya layaw, et nataynan nan nay fachona is kakawadko.” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GN39_16","002_39_16","GEN","39","16","16","Sa na't inigto nan facho engkhana'y sinmaa si asawana ay apon Jose. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GN39_17","002_39_17","GEN","39","17","17","Ya siya kayet chi nan inokhodna ken asawana. Kinwanina, “Nan chey Hebreo ay faa ay inyalim et sinkhepna nan kwartok ay pomilit. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GN39_18","002_39_18","GEN","39","18","18","Ngem kek et ala ya fokhaw sa na't ala akhes ya layaw, et tinaynana nan nay fachona isnan kawadko.” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GN39_19","002_39_19","GEN","39","19","19","Sinmongesonget nan apon Jose isnan nanngelana isnan nangwaniyan asawana en, “Siya chi nan inikkan nan faam ken sak-en!” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GN39_20","002_39_20","GEN","39","20","20","Ke na't inpatilew si Jose, sa cha't inpokok is kaipokpokokan nan falod si ali, ya ischi et nan nentetey-ana. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GN39_21","002_39_21","GEN","39","21","21","Ngem wad-ay si Dios Apo ay nanegseg-ang ken Jose, nay et nalaychalaychan nan apo isnan fabfalochan ken siya. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GN39_22","002_39_22","GEN","39","22","22","Ke na't ippey ay siya nan kikhad isnan am-in ay ib-ana ay falod ya menfiyang isnan am-in ay maang-angnen is kafabfalochan. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GN39_23","002_39_23","GEN","39","23","23","Adi kad maid et kasin masapol makibfiyangan san apo isnan fabfalochan isnan inpakarkhona ken Jose tay wad-ay si Dios Apo ken siya, nay et sinomya nan am-in ay inang-angnena. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GN40_1","002_40_1","GEN","40","1","1","Awni pay ya ket nan en-ap-apag isnan inomen nan alin si iyEgipto ya nan ap-apon si en-ot-oto isnan tinapay et inpasongetcha nan ali. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GN40_2","002_40_2","GEN","40","2","2","Sinosongetna nan naycha ay chwa ay takhona, ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GN40_3","002_40_3","GEN","40","3","3","ke na't inpapokok chaicha is afong nan kapitan si khwarchiya isnan fabfalochan ay naipokokan Jose. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GN40_4","002_40_4","GEN","40","4","4","Pinilin nan kapitan si Jose ay ensilfi ken chaicha, ya inmannong nan naipokokancha. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GN40_5","002_40_5","GEN","40","5","5","Isnan esa'y maschem, nen-it-itaw san en-ap-apag ya san ap-apon si en-ot-oto, et teken nan ayen nan init-itaw nan waschin esang ken chaicha is kafabfalochan. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GN40_6","002_40_6","GEN","40","6","6","Isnan nawiitana ay en nangil-an Jose ken chaicha inilana ay kag makokorkor nan semekcha. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GN40_7","002_40_7","GEN","40","7","7","Sa na't kanan, “En man chadlos makokoloklot nan kitongyo idwani ay?” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GN40_8","002_40_8","GEN","40","8","8","“To! Wad-ay man nan init-itawmi ya nay maid makaipaawat mo ngag nan laychencha'y kanan,” kinwanicha. “Si yangkhay achi Apo Dios nan makabfalin ay mangifallikas isnan laychen nan it-itaw ay kanan,” kinwanin Jose. “Okhochenyo ed ken sak-en nan init-itawyo.” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GN40_9","002_40_9","GEN","40","9","9","Sa et inokhod san en-ap-apag nan it-itawna ay mangwanin, “Isnan it-itawko, wad-ay nan kinmawat ay wakan si ofas ay sasakhangek, ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GN40_10","002_40_10","GEN","40","10","10","ya tolo nan pingina. Isnan osto'y finmalaan nan tofona ya ket ay sinmafong sa et finomkhas is ofas ya ket ay nenkakaom. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GN40_11","002_40_11","GEN","40","11","11","Idwani, eegnak nan tasan nan ali, sak et inala nan fekhasna ya pinsitko is katasa ya inchowak ken siya.” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GN40_12","002_40_12","GEN","40","12","12","Kanan et Jose, “Siya na nan laychena ay kanan: nan chey tolo ay pingi et tolo ay akhew. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GN40_13","002_40_13","GEN","40","13","13","Isnan maikatlo ay akhew mailapo idwani at patongchowen nan ali sik-a, ya patoliyena sik-a isnan sikhod ay saadmo. Ta sam kasin ichad-awat nan tasana ay kag sinan sikhod ay cham ang-angnen id kasin ay sik-a nan pala ap-apagna. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GN40_14","002_40_14","GEN","40","14","14","Ngem pangngaasim ta sosommek ka mo somya nan esam ikakkan. Et pangngaasim achi ta maseg-ang ka ta way paat kanam isnan ali maipoon ken sak-en, ya fachangam sak-en ay lomofos isna is kafabfalochan. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GN40_15","002_40_15","GEN","40","15","15","Tay nan kinatet-ewana, et inalacha sak-en ay nangikaan isnan ilin si Hebreo, ya olay pay isna id Egipto et maid inang-angnek is khotokna is aped ko maibfalochan.” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GN40_16","002_40_16","GEN","40","16","16","Osto'y chinngen nan ap-apon si en-ot-oto ay khawis pet nan ayen san it-itaw nan pala ap-apag, kinwanina ken Jose, “Wad-ay akhes nan it-itawko. Aagtowek nan tolo'y nenkhakhat-on ay malalabfa ay tinapay. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GN40_17","002_40_17","GEN","40","17","17","Isnan nen-oson ay labfa, wad-ay nan am-in ay nateketeken ay ila ay oton si tinapay ay pala isnan ali, ngem ya ket ay wad-ay nan ay-ayam ay cha mannopek isnan wad-ay ischi.” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GN40_18","002_40_18","GEN","40","18","18","Sa et kanan Jose, “Siya na nan laychena ay kanan: nan tolo ay labfa et tolo ay akhew. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GN40_19","002_40_19","GEN","40","19","19","Isnan maikatlo ay akhew mailapo idwani at ipatongchon nan ali sik-a, ta papotlongna nan olom! Sa na't isabfot nan awakmo isnan tokod ya at topken nan ay-ayam nan fekhas nan awakmo.” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GN40_20","002_40_20","GEN","40","20","20","Awni ya ket isnan maikatlo ay akhew, nenpapiyasta nan ali ay manemsemkana isnan naiyanakana, et inayakhana am-in nan cheycha'y takhona. Inpalofosna san chwa ay falod ay san pala ap-apag ya san ap-apo ay pala ot-oto, sa na't inyey chaicha isnan sakhang nan cheycha'y takhona. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GN40_21","002_40_21","GEN","40","21","21","Insoblina san pala ap-apag isnan sikhod ay saadna, ya kasin en-ap-apag pala isnan ali ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GN40_22","002_40_22","GEN","40","22","22","ngem inpaisabfotna nan chey ap-apon si en-ot-oto. Et naangnen am-in tet-ewa nan infaag Jose. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GN40_23","002_40_23","GEN","40","23","23","Nay met achi egay et sinsinmek san pala ap-apag si Jose. Nalichongana siya. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GN41_1","002_41_1","GEN","41","1","1","Isnan nakwasan nan chwa'y tawen init-itaw nan ali ay tinmatakcheg siya is kailit nan wanga ay Nile. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GN41_2","002_41_2","GEN","41","2","2","Ya inilana isnan it-itawna ay wad-ay nan pito ay alaalarmes ya khanag-awis ay faka ay chinmaka ay nalpo's kadchanom, sa cha't nen-ang-anglod isnan lokham. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GN41_3","002_41_3","GEN","41","3","3","Awni ya ket akhes chinmaka nan pito ay faka ay nenkafikhot ya nenkakig-angan. Sa cha't inmey naidchipa isnan inmona ay pito ay faka is kailit nan wanga. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GN41_4","002_41_4","GEN","41","4","4","Ya ket ay kinan san nenkafikhot ay faka san alaalarmes ay faka. Sa et finmangon nan ali. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GN41_5","002_41_5","GEN","41","5","5","Osto'y kasin naseyep, ya ket nen-it-itaw kasin, ya inilana nan pito ay lowey ay cha ensechang ya fegfekhasan ay tinmofo isnan esang ay sanga. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GN41_6","002_41_6","GEN","41","6","6","Sa et wad-ay kayet nan pito ay lowey ay inilana ay nenkakpit ya linoyaw si chakhem ay nalpo's kamalalango ay lota. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GN41_7","002_41_7","GEN","41","7","7","Ket ay inokmon nan nenkakpit nan chey nenkaptong. Siya chi ya ket ay finmangon san ali, ya ke pet it-itawna kayet chi. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GN41_8","002_41_8","GEN","41","8","8","Nadchanadchanakhan et nan ali isnan chey ay wiit, sa na't inpaayag am-in nan cheycha'y ensop-ok ya nan cheycha'y mammasilib ay takho id Egipto. Inokhodna nan init-itawna ken chaicha, ngem maid paat makaipaawat isnan ayen nan it-itawna. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GN41_9","002_41_9","GEN","41","9","9","Kinwanin et san en-ap-apag isnan ali, “Naipasmek idwani nan nenkamaliyak. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GN41_10","002_41_10","GEN","41","10","10","Issan namingsan sinmonget ka apo ken chakami ay chwa isnan chey ap-apon si pala ot-oto, sam et inpafalod chakami isnan afong nan kapitan si khwarchiya. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GN41_11","002_41_11","GEN","41","11","11","Ke kami't nen-iitaw isnan esa'y maschem ya teken nan waschin ayen san init-itawmi. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GN41_12","002_41_12","GEN","41","12","12","Idwani, wad-ay nan esa'y ib-ami ischi ay esa'y fab-alo ay Hebreo ay faan nan kapitan, ya inokhodmi ken siya nan init-itawmi sa na't inpaawat nan waschin ayen nan it-itawmi. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GN41_13","002_41_13","GEN","41","13","13","Ket ay tinmet-ewa san kinwanina. Insoblim sak-en isnan sikhod ay saadko ya inpaisabfotmo san pala ot-oto is tinapay.” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GN41_14","002_41_14","GEN","41","14","14","Ket ay inpaayag nan ali si Jose sa cha't inpafala siya is kafabfalochan. Nenpapokis ya nensokat, sa et inmey isnan sakhang nan ali. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GN41_15","002_41_15","GEN","41","15","15","Kanan et nan ali ken Jose, “Wad-ay nan init-itawko ngem maid makailawlawag isnan ayena. Chinngek ay mo chengngem nan it-itaw makaipaawat ka isnan ayena.” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GN41_16","002_41_16","GEN","41","16","16","Sa et kinwanin Jose, “Maid mabfalinko apo, ngem si Apo Dios nan makaipaawat isnan ayena ay enkhawisan nan ali.” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GN41_17","002_41_17","GEN","41","17","17","Kanan et nan ali ken Jose, “Init-itawko maachi ay tinmatakcheg ak is kailit nan wanga ay Nile. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GN41_18","002_41_18","GEN","41","18","18","Ya ket chinmaka ay nalpo is kadchanom nan pito ay faka ay alaalarmes ya khanag-awis, sa cha't cha en-anglod isnan lokham. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GN41_19","002_41_19","GEN","41","19","19","Mawnin pay ya ket akhes chinmaka nan pito ay nenkafikhot ya nenkakig-angan ay faka. Kecheng cha is inilak ay kag tod-i isnan olay entona isna id Egipto. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GN41_20","002_41_20","GEN","41","20","20","Idwani, ya ket kinan nan nenkafikhot ay faka nan cheycha'y alaalarmes ay faka. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GN41_21","002_41_21","GEN","41","21","21","Ngem maid makadlaw ay kinancha nan alaalarmes ay faka, tay khechangna'y sisya kayet ay nenkafikhot cha ay kag isnan sikhod. Sak et fomangon. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GN41_22","002_41_22","GEN","41","22","22","Wad-ay akhes nan init-itawko ay nensechang ay pito ay lowey ay fegfekhasan ay tinmofo isnan esa'y sanga. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GN41_23","002_41_23","GEN","41","23","23","Awni pay ya ket wad-ay kayet nan pito ay nenkakpit ay lowey ay linoyaw si chakhem ay malpo's kamalalango ay lota. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GN41_24","002_41_24","GEN","41","24","24","Sa et inokmon nan nenkakpit ay lowey san pito ay nenkaptong. Inokhodko nan naycha'y init-itawko isnan cheycha'y ensop-ok, ngem maid paat makaipaawat ken sak-en mo ngag nan ayencha.” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GN41_25","002_41_25","GEN","41","25","25","Sinongfatan Jose nan ali ay mangwanin, “En-iso nan ayen nan chwa ay it-itawmo. Inpaammon Apo Dios nan nganngani ay angnena. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GN41_26","002_41_26","GEN","41","26","26","Nan pito'y alaalarmes ay faka et pito ay tawen nan ayena. Siya akhes isnan pito ay fegfekhasan ay lowey. En-iso nan ayencha. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GN41_27","002_41_27","GEN","41","27","27","Nan pito ay nenkafikhot ay faka ay inmod-ochi ay chinmaka ay nalpo's kadchanom, ya nan pito ay nenkakpit ay lowey ay linoyaw si chakhem, et pito ay tawen ay fitil. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GN41_28","002_41_28","GEN","41","28","28","Kag sinan apchas ko infakha ken sik-a apo, inpailan Apo Dios nan sa na angnen. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GN41_29","002_41_29","GEN","41","29","29","At wad-ay nan pito ay tawen ay omaw-awas nan ngonon isnan olay entona isna id Egipto. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GN41_30","002_41_30","GEN","41","30","30","Ngem kakwasana sa et omchan akhes nan pito ay tawen ay fitil. Ya at malichongan nan nar-os ay pito ay khanag-awis ay tawen tay at pakawasen nan fitil nan ili. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GN41_31","002_41_31","GEN","41","31","31","Siya, nan cheycha'y tawen ay omaw-awas nan makakan et chadlos malichongan, tay at chad-ama nan fitil ay omchan. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GN41_32","002_41_32","GEN","41","32","32","Nan laychen nan kasin napidwaan nan it-itawmo ay kanan et kinedchengan Apo Dios nan angnena, et siya chi nan angnena ay angnen isnan ad-i omannong. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GN41_33","002_41_33","GEN","41","33","33","“Idwani, khawis koma mo pomili ka is lalaki ay masilib ya makaawat ta ippeymo siya ay mangichalan isnan am-in ay ili isnan Egipto. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GN41_34","002_41_34","GEN","41","34","34","Pomili ka akhes apo si tapina ay en-apo, ay mangal-ala isnan pagkalma isnan am-in ay maani isnan timpon nan pito'y tawen ay omaw-awas nan maani. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GN41_35","002_41_35","GEN","41","35","35","Filinem chaicha ay manakhop isnan am-in ay maala ay makakan isnan chey khawis ay tawen ay omali, ya agtam chaicha is lebfengcha ay mangigto isnan maani isnan maipaypay-ana isnan chadchake ay ili sa cha't tokkhongan. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GN41_36","002_41_36","GEN","41","36","36","Nan naycha ay makakan ay cha maigto nan sa maipafala isnan pito'y tawen ay fitil ay omchan isnan Egipto, ta maid matey is owat.” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GN41_37","002_41_37","GEN","41","37","37","Idwanin, tinan-oyan nan ali ya am-in nan faana nan infaag Jose. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GN41_38","002_41_38","GEN","41","38","38","Sa et kanan nan ali, “Ay ke tako makaanap is khagkhag-awis mo si Jose, ay wad-ayan nan Ispiriton nan Dios?” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GN41_39","002_41_39","GEN","41","39","39","Sa na't kanan ken Jose, “Tay inpailan nan Dios am-in na ken sik-a, nalatak ay wadwad-ay nan silib ya pinang-awatmo mo nan olay sino issa. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GN41_40","002_41_40","GEN","41","40","40","Idwani ippeyko sik-a ay matangtangad isnan am-in ay iyap-apowak, et am-in ay takhok et sa cha patiyen nan filinmo. At maikadwa ka ken sak-en ay enlebfeng. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GN41_41","002_41_41","GEN","41","41","41","Nay chotokak et sik-a ay khofernachor isnan olay entona issa isna id Egipto.” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GN41_42","002_41_42","GEN","41","42","42","Sa et kinaan nan ali nan alitosna ay namatonan isnan maton si ali sa na't inpey is kalecheng Jose. Inpafachona nan napateg ay facho ken siya, sa na't inpaoway nan fallitok. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GN41_43","002_41_43","GEN","41","43","43","Sa na't inpalokhan isnan ikadwa ay kalisan si ali ya namangpango nan takhona ay mangifogfokhaw en, “Enfalintomeng kayo! Enfalintomeng kayo!” Adi kad nadchotokan si Jose ay enkhofernachor isnan am-in ay ili id Egipto. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GN41_44","002_41_44","GEN","41","44","44","Kinwanin akhes nan ali ken siya, “Sak-en nan ali, ya ipatengngelko am-in ken sik-a nan takho isnan olay entona isnan am-in isna id Egipto, ta ad-icha paat igkhiwa nan lima paymo sikicha mo ad-im ipalofos.” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GN41_45","002_41_45","GEN","41","45","46","Sa na't nginadnan si Jose is Zafenat Panea, sa na't agtan siya's asaw-ena ay si Asenat ay anak Potifera ay pachi isnan ili ay Heliopolis. Tolon poo nan tawen Jose issan lapona ay nensilfiyana isnan ali id Egipto. Tinaynana nan kawad nan ali sa na't finaat ay en nangila isnan olay entona ischi ay ili. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GN41_47","002_41_47","GEN","41","47","47","Isnan timpon nan pito'y tawen ay inmaw-awas nan makakan, inpatofon nan lota nan nawadwad ay maani ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GN41_48","002_41_48","GEN","41","48","48","ya cha inpaamong Jose nan chatag sa na't inpaigto isnan kaallaallang nan am-in ay ili. Adi kad inpaigtona isnan waschin ili nan naani isnan cheycha'y nenlilwes ay payew ischi kannay ay ili. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GN41_49","002_41_49","GEN","41","49","49","Chadlos omawas ay kag ofod is kafayfay nan cheycha'y naani ay inigtona, ya eg-ay et kasin sinas-alop Jose tay ad-i kasalop. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GN41_50","002_41_50","GEN","41","50","50","Isnan sisya'y eg-ay inomchanan nan fitil, chwa et nan an-ak Jose ay lallalaki ay inyanak Asenat ay asawana. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GN41_51","002_41_51","GEN","41","51","51","Kinwanina, “Finachangan Apo Dios sak-en ay menlichong isnan am-in ay likhatko ya nan ilewko isnan am-in ay pangafong ama.” Siya chi't ya nginadnana nan inmona ay anakna is Manases. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GN41_52","002_41_52","GEN","41","52","52","Awni pay ya kasin inmanak, ya nginadnan Jose nan nay ay maikadwa ay anakna is Efraim ay nangwanin, “Siya sa nan ngachana tay inpakhanak Apo Dios sak-en isnan ili ay nensikhafak.” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GN41_53","002_41_53","GEN","41","53","53","Awni pay ya ket nakwas nan pito ay tawen id Egipto ay inmaw-awas nan makakan. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GN41_54","002_41_54","GEN","41","54","54","Mailapo et nan pito ay tawen ay fitil, kag isnan kinwanin Jose. Wad-ay akhes nan fitil isnan am-in nan tapina ay ili, ngem id Egipto wad-ay nan naiigto ay makakan isnan olay entona ischi. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GN41_55","002_41_55","GEN","41","55","55","Isnan inomchanan et nan maowatan nan am-in id Egipto, ke cha't inmey ay nenseg-ang isnan ali is kanencha. Et infilina ay omey cha ken Jose ya angnencha nan ifaagna. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GN41_56","002_41_56","GEN","41","56","56","Osto'y chachama et nan fitil ya inmam-amed isnan olay entona ay ili id Egipto, tinekwafan Jose nan am-in ay allang et cha na inlako nan makakan isnan cheycha'y iyEgipto. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GN41_57","002_41_57","GEN","41","57","57","Ya wad-ay akhes nan angsaangsan ay takho ay nalpo isnan olay entona ay ili ay inmey id Egipto ay lomako isnan makakan ken Jose, tay chad-ama nan fitil isnan olay entona. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GN42_1","002_42_1","GEN","42","1","1","Isnan nanngelan Jacob ay wad-ay nan makakan id Egipto, kinwanina isnan an-akna, “En kayo man aped yangkhay en-asiilaila ay? ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GN42_2","002_42_2","GEN","42","2","2","Kek cha chengngen ay wad-ay pet nan makakan id Egipto ya! En kayo et achi lomako ta ad-i tako matey pangkhep si owat.” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GN42_3","002_42_3","GEN","42","3","3","Sa et inmey nan sinpoo ay et-ad Jose ay lomako is makakan id Egipto. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GN42_4","002_42_4","GEN","42","4","4","Ngem eg-ay inpalofos Jacob ay maitakin si Benjamin ay chadlos etad Jose, tay omegyat tay ta ket lang ya way maangnen ken siya. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GN42_5","002_42_5","GEN","42","5","5","Adi kad khapo tay nabfitil akhes id Canaan, naitapi et nan an-ak Jacob isnan cheycha'y cha omey lomako is makakan id Egipto. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GN42_6","002_42_6","GEN","42","6","6","Et si Jose kannay nan khofernachor ischi, ay mangil-ila isnan cha mailako ay makakan isnan omili. Adi kad inmey cha nan yoyon-ana ay nenfalintomeng ay nentowad isnan sakhangna. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GN42_7","002_42_7","GEN","42","7","7","Isnan nangil-an Jose ken chaicha, inmatonana chaicha, ngem inpailana ay kag na ad-i ammo chaicha. Finogtakana chaicha ay mangwanin, “Ento nan nalpowanyo?” “Apo, nalpo kami id Canaan, et inmali kami isna ay lomako is makakan,” insongfatcha. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GN42_8","002_42_8","GEN","42","8","8","Olay mo naimatonan Jose san eet-adna ngem chaicha eg-ay cha paat nakaimaton ken siya. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GN42_9","002_42_9","GEN","42","9","9","Sisinmekna san cha na init-itaw maipoon ken chaicha, sa na't kanan, “Inmali kayo yangkhay ay en-as-as! Inmali kayo ay mangila mo ento nan enkapsotan nan nay ilimi!” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GN42_10","002_42_10","GEN","42","10","10","“Ad-i apo,” insongfatcha. “Inmali kami ay faam ay lomako yangkhay is makakan. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GN42_11","002_42_11","GEN","42","11","11","Sin-anag-i kami am-in. Egay kami inmali ay en-as-as, apo. Nalenteg kami ay takho.” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GN42_12","002_42_12","GEN","42","12","12","Kanan kayet Jose ken chaicha, “Ad-i! Nan enkapsotan nan ilimi nan inaliyo!” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GN42_13","002_42_13","GEN","42","13","13","Ke cha't kanan, “Apo, sinpoo ya chwa kami ay lallalaki ay sin-anag-i. Es-esang ay ama nan nalpowanmi ay wad-ay ischi id Canaan. Namaid nan esang ay annochimi ya chey ay wad-ay nan alilismi ken ama.” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GN42_14","002_42_14","GEN","42","14","14","“Kanak chadlo ya! Inmali kayo ay en-as-as,” kinwanin kayet Jose. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GN42_15","002_42_15","GEN","42","15","15","“Ngem kag tona nan katepnganyo: Isapatak isnan ngachan nan ali ay ad-i kayo makakak-aan sina engkhana ay omali nan alilisyo isna. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GN42_16","002_42_16","GEN","42","16","16","Ifaayo nan esang ken chakayo ay en mangala ken siya. Magkhwarchiyaan isna nan tapina engkhana ay matet-ewaan nan kinwaniyo. Tay mo ad-i, tet-ewa nan insapatak isnan ngachan nan ali ay chakayo et inmali kayo ay en-as-as.” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GN42_17","002_42_17","GEN","42","17","17","Siya chi ya infalodna't chaicha am-in is tolo ay akhew. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GN42_18","002_42_18","GEN","42","18","18","Isnan mikatlo ay akhew, kinwanin Jose ken chaicha, “Sak-en nan esang ay mangiyegyat ken Apo Dios, et takhowek chakayo mo ket angnenyo nan esang yangkhay ay kanak. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GN42_19","002_42_19","GEN","42","19","19","Ta matet-ewaan ay nalenteg kayo, makhayad nan esang ken chakayo isna is kafabfalochan. Nan tapina mabfalin ay somaa cha ta iyeycha nan makakan isnan cheycha'y papangafongyo ay maoowat. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GN42_20","002_42_20","GEN","42","20","20","Sa et masapol ay iyaliyo nan alilisyo ken sak-en. Siya na nan mangipaila ay tet-ewa nan kankananyo, ya at ad-ik ipapatey chakayo.” Et siya chi ay tinan-oyancha chi. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GN42_21","002_42_21","GEN","42","21","21","Ngem cha cha kankanan, “Chey, idwani selaeg tako et ay maipap-alikhat sinan inangnen tako isnan annochi tako. Inila tako nan chadlos likhatna issan cha na nenseg-angan ken chatako ngem ad-i tako chengchengngen. Isonga chatako et idwani nan enliglikhat.” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GN42_22","002_42_22","GEN","42","22","22","Kanan et Ruben, “Kanak chadlo en ad-iyo oy-oyongen siya ya! Ngem ad-iyo met chengngen. Nay et maifales ken chatako nan chalana.” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GN42_23","002_42_23","GEN","42","23","23","Ad-icha ammo ay ke pet naawatan Jose am-in nan kankanancha, tay nan inikkana ay nakitot-oya ken chaicha et maichalan isnan takho ay cha mangifallikas isnan kalin si iyEgipto. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GN42_24","002_42_24","GEN","42","24","24","Sa et tinaynan Jose chaicha ya inmey nen-akha. Sa et kasin tinmoli ken chaicha isnan kasina makakaliyan, sa na't pinili si Simeon ay maitaked isnan sakhangcha. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GN42_25","002_42_25","GEN","42","25","25","Infilin et Jose ay ponnencha am-in nan sakon nan et-adna isnan makakan ya maisobli nan sipingcha is kasakocha, ya sa cha't maagtan is sengetcha. Et siya chi nan naangnen. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GN42_26","002_42_26","GEN","42","26","26","Adi kad inkarkhan nan et-adna is kadangkicha nan kasakosako ay makakan ay linakwancha, sa cha't nenligwat. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GN42_27","002_42_27","GEN","42","27","27","Isnan inomyanancha is kachalan, finadfad nan esang ken chaicha nan taked nan sakona ta pakanena nan dangkina, ke na't inchanan nan sipingna is kasakona. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GN42_28","002_42_28","GEN","42","28","28","Kinwanina't, “Da! Ya ke nay nan sipingko ay naisobli isna? Naay sina's kasakok,” kinwanina. Ke cha't nginmaya ya chad-ama nan egyatcha ay nen-iinnila ay mangwanin, “Ngag mampet na's inangnen Apo Dios ken chatako?” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GN42_29","002_42_29","GEN","42","29","29","Isnan sinmaalancha ken amacha ay Jacob id Canaan, infaagcha nan am-in ay naang-angnen ken chaicha. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GN42_30","002_42_30","GEN","42","30","30","“Finogtakan nan khofernachor id Egipto chakami, sa na't pabfasolen chakami ay mangwanin inmey kami kano ay en-as-as isnan ilina. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GN42_31","002_42_31","GEN","42","31","31","Kinwanimi ay nalenteg kami ya egay kami inmey ay en-as-as. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GN42_32","002_42_32","GEN","42","32","32","Ya infaagmi ay sinpoo ya chwa kami am-in ay sin-et-ad ay lallalaki, ya es-esang nan ama ay nalpowanmi. Namaid nan esang, ngem sisya nan alilis, ya wad-ay isna id Canaan ken sik-a ay amami. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GN42_33","002_42_33","GEN","42","33","33","Ke na't kinwani ken chakami, ‘Naay nan sak mangammowan mo tet-ewa ay nalenteg kayo. Mataynan ken sak-en nan esang. Isaayo ay tapina nan makakan isnan maoowat ay papangafongyo, ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GN42_34","002_42_34","GEN","42","34","34","sa yo't iyai ken sak-en magtek nan alilisyo. Siya sa nan mangammowak ay egay kayo inmali ay en-as-as isnan ilimi, mod-i ket tet-ewa kayo. Et sak isobli nan etadyo ken chakayo ya nawaya kayo ay enkomerso isna.’ ” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GN42_35","002_42_35","GEN","42","35","35","Idwani waschin et nangipakfo isnan wad-ay isnan sakona ya ket ay waschin nangila isnan masosopot ay sipingna. Isnan nangil-ancha isnan siping chachama et nan egyatcha, olay si amacha ay Jacob. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GN42_36","002_42_36","GEN","42","36","36","Kanan et amacha ken chaicha, “Ay laychenyo ngen ay madchongaw am-in nan an-akko? Maid si Jose ya sa et si Simeon, ya idwanin nay laychenyo ay ikaan akhes si Benjamin! Sak-en et nan maamongan am-in nan naycha ay likhat.” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GN42_37","002_42_37","GEN","42","37","37","Kanan et Ruben ken amana, “Mo ad-ik maisaa si Benjamin, mabfalin ay pateyem nan chwa'y an-akko. Ipakarkhom siya ken sak-en, et sak itoli siya ken sik-a.” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GN42_38","002_42_38","GEN","42","38","38","Ngem kanan Jacob, “Ad-i maifoweg nan anakko, tay natey nan chadlos na akhi ya siya yangkhay nan nataynan. Am-ama ak et, ya mo itakinyo siya sa et wad-ay maangnen isnan chalan, at matey ak ay chadlos ensasanga isnan inangnenyo.” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GN43_1","002_43_1","GEN","43","1","1","Sisya'y chachama nan fitil id Canaan. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GN43_2","002_43_2","GEN","43","2","2","Et isnan nangkhayan nan kanen nan pangafong Jacob ay linakwancha id Egipto, kinwanina isnan an-akna, “Tomoli kayo ay en lomako is akit ay kanen tako.” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GN43_3","002_43_3","GEN","43","3","3","Ya ket kanan Juda ken amana, “Chadlos finag-an nan chey lalaki chakami ay nangwanin ad-ina chawaten chakami mo ad-i mi itakin nan annochimi. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GN43_4","002_43_4","GEN","43","4","4","Mo ipalofosmo ay makieey ken chakami nan annochimi, et omey kami ay lomako is kanem. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GN43_5","002_43_5","GEN","43","5","5","Ngem mo iyad-im, et ad-i kami, tay kinwanin nan lalaki ay ad-ina chawaten chakami mo ad-imi itakin nan annochimi.” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GN43_6","002_43_6","GEN","43","6","6","Kanan et Israel, “En kayo man chadlos omipalikhat isnan en kayo nangifag-an isnan lalaki ay wad-ay teken si akhiyo ay?” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GN43_7","002_43_7","GEN","43","7","7","Kinwanicha'y sinmongfat, “Siya man tay maid ad-i na salodsodchen maipoon ken chakami ya nan pangafong tako. Sinalodsodna mo sisya'y matatakho ka ay amami, ya mo wad-ay teken si etadmi ay lalaki. Et masapol ay sebfatenmi nan salodsodna. Ay ke mi ammo ay sa na pet ipaayag nan annochimi?” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GN43_8","002_43_8","GEN","43","8","8","Kinwanin Juda ken amana, “Ipalofosmo ta ifowegko nan annochimi ta sa kami't maligwat kannay, ta chakami, sik-a, ya nan anan-ak, et matakho cha ya maid matey si owat. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GN43_9","002_43_9","GEN","43","9","9","Sak-en nan somongfat isnan fiyagna. Et sak kikhad ken siya. Mo ad-ik isakhong siya ay enkhagkhawis at sak-en nan chadlos kawad si fasol is eng-engkhana. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GN43_10","002_43_10","GEN","43","10","10","Mo sa egay kami inmannong ay nensasaed, et away ikapidwa na is tinmoliyanmi.” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GN43_11","002_43_11","GEN","43","11","11","Kinwanin et amacha, “Mo siya sa nan masapol ay maangnen, angnenyo na: Ipenpenyo isnan sakoyo nan kakhawisan ay winad-ay nan lota isna id Canaan, ta en yo ilayad isnan khofernachor ischi. Omiyey kayo is akit ay akhas ay nalpo isnan kaew, akit ay itlog si yokan, astragalo, laudano, piniones ya almendras. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GN43_12","002_43_12","GEN","43","12","12","Ya pidwaenyo nan kaad-achan si siping ay itakinyo, tay masapol ay isakhongyo nan inchananyo ay siping isnan sakoyo. Away nget nenkammali cha. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GN43_13","002_43_13","GEN","43","13","13","Itakinyo nan annochiyo sa kayo't omey ay manakhang ken siya. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GN43_14","002_43_14","GEN","43","14","14","Asop ya si Apo Dios ay Makabfalin isnan Am-in nan wad-ay isnan chey ay lalaki ta seg-angana chakayo, ya isakhongna si Benjamin ya nan etadyo ay si Simeon ken chakayo. Ngem mo mamaid nan an-akko, et olay siya.” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GN43_15","002_43_15","GEN","43","15","15","Adi kad inalan et nan cheycha'y sin-et-ad nan ilayadcha ya nan mamidwa ay kaad-achan si siping, sa cha't naligwat ay omey id Egipto. Infowegcha si Benjamin sa cha't inmey ay nanakhang ken Jose. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GN43_16","002_43_16","GEN","43","16","16","Isnan nangil-an Jose ken Benjamin ay fowegcha, kinwanina isnan faana ay mangil-ila isnan afongna en, “Ipangom nan naycha'y lallalaki is afongko, et sa cha makikan ken sak-en isnan alas chosi. Pomarki ka sam et nongnongen.” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GN43_17","002_43_17","GEN","43","17","17","Inangnen nan faa nan naifilin et inyeyna nan cheycha'y sin-anag-i is afong Jose. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GN43_18","002_43_18","GEN","43","18","18","Isnan cha cha maipangowan is kaafong Jose, omeegyat cha sa cha't kanan, “Inyalicha chatako isna maipoon isnan siping ay naisobli is kasako tako issan laplapona. Sa cha't chepapen chatako sa cha't alaen nan dangki tako ya khab-ena chatako is faa.” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GN43_19","002_43_19","GEN","43","19","19","Isnan inomchanancha ala cha ya eey isnan chey faa ay mangil-ila isnan afong ay wad-ay is kapantew ya kinwanicha, ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GN43_20","002_43_20","GEN","43","20","20","“Pangngaasim apo ta chengngem chakami, tay issan laplapona inmali kami ay linmako is makakan, ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GN43_21","002_43_21","GEN","43","21","21","ngem isnan inomyananmi is kachalan isnan cha mi somaalan, inokfayanmi nan sakomi ya ket waschin nangchan isnan sipingna isnan sakona ya egay kakok-olangan. Nay et inyalimi ta isoblimi ken sik-a. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GN43_22","002_43_22","GEN","43","22","22","Inmitakin kami akhes isnan tap-in si siping ay ilakomi kasin is kanenmi. Ad-imi ammo mo sino nan nangippey isnan sipingmi is kasakomi.” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GN43_23","002_43_23","GEN","43","23","23","Kinwanin et san faa, “Ad-i kayo madchanakhan. Ad-i kayo omegyat. Nan Diosyo ay Dios amayo nan nangisakhong nget isnan sipingyo is kasakoyo ta enkwayo. Chinawatko san infayadyo.” Sa na't infala si Simeon ken chaicha. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GN43_24","002_43_24","GEN","43","24","24","Sa et inpaskhep san faa nan cheycha'y sin-anag-i is afong Jose. Inagtana chaicha's chanom ay iyowascha isnan sikicha, sa na't pinangan nan dangkicha. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GN43_25","002_43_25","GEN","43","25","25","Sa cha't insakhana nan cheycha'y igwacha ken Jose mo omchan isnan alas chosi, tay naifaag ken chaicha ay at makikan cha ken siya. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GN43_26","002_43_26","GEN","43","26","26","Isnan sinmaalan Jose, iniskhepcha is afong nan chey ichowacha ken siya, sa cha't nenfalintomeng ay nentowad isnan sakhangna. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GN43_27","002_43_27","GEN","43","27","27","Sinalodsodna mo enkhagkhawis cha, sa na't kanan, “Infaagyo issan chey nan maipoon ken amayo ay nalakay. Ay khawis ngen siya? Ay matatakho ngen ya sisya'y enkhagkhawis?” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GN43_28","002_43_28","GEN","43","28","28","Sa cha't kanan, “Wen, nan faam ay amami et sisya'y matatakho ya enkhagkhawis.” Sa cha't nentowad ay nenchayaw ken siya. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GN43_29","002_43_29","GEN","43","29","29","Isnan nangil-an Jose ken Benjamin ay chadlos na annochi kinwanina, “Adi kad si tona nan alilisyo ay infaagyo ken sak-en. Si Apo Dios nan mamachang ken sik-a anakko.” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GN43_30","002_43_30","GEN","43","30","30","Alan et Jose ya kaan tay chadlos ay ad-i makaikatpe isnan liknana ken annochina, ya chadlos ay makaag-akha. Isonga ya ket ay sinomkhep is kakwartona et ischi nan nen-akhalana. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GN43_31","002_43_31","GEN","43","31","31","Ala na't ya chilam-os, sa et finmala ay chadlos nangikakatpe isnan liknana, sa na't infilin ay isangocha et nan makakan. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GN43_32","002_43_32","GEN","43","32","32","Teken nan lamisaan Jose ay nangisangowancha isnan kanena, ya teken akhes ay lamisaan nan nangisangowancha isnan kanen nan et-adna. Teken kayet nan lamisaan nan iyEgipto ay mangmangan ischi, tay ngaakhen nan iyEgipto ay makikan isnan Hebreo. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GN43_33","002_43_33","GEN","43","33","33","Naiyornos nan inangnencha ay nangipatokcho isnan sin-ag-i mailapo isnan yon-a engkhana isnan annochi isnan sakhang Jose. Isnan nangil-ancha isnan naikkan ken chaicha'y naipatokcho, nen-asiila cha ay cha mataa. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GN43_34","002_43_34","GEN","43","34","34","Nalpo is kalamisaan Jose nan naisango ken chaicha, sa et si Benjamin, maminlima nan kaad-achan nan khinaocha ay kanena mo nan et-adna. Et nangan cha ya nakiinom cha ken Jose engkhana'y nafotfotngan cha. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GN44_1","002_44_1","GEN","44","1","1","Sa et infilin Jose isnan chey faa ay mangil-ila isnan afongna en, “Ponnem ay osto nan sakocha, ya ippeymo nan siping nan waschin esa isnan topek nan sakona. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GN44_2","002_44_2","GEN","44","2","2","Iyosonmo akhes nan silver ay tasak is kasakon nan alilis sa et nan sipingna ay lakon nan makakan.” Et siya chi inangnena nan naifilin ken siya. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GN44_3","002_44_3","GEN","44","3","3","Osto ay wiiwiit naipaligwat cha isnan dangkicha ay somaa. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GN44_4","002_44_4","GEN","44","4","4","Isnan nakaadchawi cha is akit isnan ili, ya ket kinwanin Jose isnan chey faana, “Kamowem ta kamakamem chachi, et mo edchanam chaicha kanam, ‘En man ngaag nan isofalityo isnan khawis ay? ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GN44_5","002_44_5","GEN","44","5","5","En yo man inakew nan silver ay tasan nan apok ay? Ke siya chi nan en-in-inomana ya! Siya chi nan os-osalena ay en-ipadto. Chachama nan fasol ay inangnenyo!’ ” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GN44_6","002_44_6","GEN","44","6","6","Isnan nangchanan san faa ken chaicha, infaagna nan kinwanin Jose ken siya. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GN44_7","002_44_7","GEN","44","7","7","Sa cha't kanan, “Apo, ngag nan laychem ay kanan isnan kinwanim? Ay ke mi maangnen nan kag tosa? ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GN44_8","002_44_8","GEN","44","8","8","Ammom met ay nan siping ay inchananmi isnan sakomi et inyalpomi id Canaan ay mangisakhong ken sik-a. En mi man akewen nan pilak paymo fallitok isnan afong nan apom ay? ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GN44_9","002_44_9","GEN","44","9","9","Apo, mo maanapan ya way esang ken chakami is kawadna at maipapatey, ya enfalin kami ay tapina is faam.” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GN44_10","002_44_10","GEN","44","10","10","Sa na't kanan, “Siya achi. Ngem kecheng nan mad-asan nan tasa is enfaak. Et mabfalin ay mapalofosan nan tapina ken chakayo.” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GN44_11","002_44_11","GEN","44","11","11","Adi kad waschin et kannay nangepas isnan sakona ay nangokfay ischi. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GN44_12","002_44_12","GEN","44","12","12","Mineymey-an nan faan Jose ay nen-anap. Inlapona isnan yon-a engkhana isnan annochi, et naanapan nan tasa is kasakon Benjamin. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GN44_13","002_44_13","GEN","44","13","13","Alan et nan yoyon-ana ya peskhat isnan fachocha ay enngongoyos. Kasin cha inkarkha chachi isnan dangkicha, sa cha't tinmoli. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GN44_14","002_44_14","GEN","44","14","14","Isnan inomchanan cha Juda ya nan et-adna is afong Jose, sisya ischi siya. Sa cha't nenfalintomeng ay nentowad isnan sakhangna. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GN44_15","002_44_15","GEN","44","15","15","Sa et kinwanin Jose, “Ngag man chi's inangnenyo? Ad-iyo ngen ammo nan kafaelak? Tay olay sino ay wad-ay isnan nay ay saadko et kafaelana ay en-ila?” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GN44_16","002_44_16","GEN","44","16","16","“Apo, ngag kay nan kasin mi kanan?” kinwanin Juda. “Ento nan ikkanmi ay kasin makilinnawag? Ngag nan ikkanmi ay mangipatet-ewa ay mid fasolmi? Si Apo Dios nan nangipafala isnan fasolmi. Enfaam et achi am-in chakami ta faken yangkhay nan chey nad-asan ay kawad nan tasa.” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GN44_17","002_44_17","GEN","44","17","17","Kinwanin et Jose, “Na! Ad-i! Ad-ik maangnen sa. Kecheng nan nad-asan nan tasak is enfaak. Somakhong kayo am-in ay tapina ay enkhagkhawis ken amayo.” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GN44_18","002_44_18","GEN","44","18","18","Idwani, sinmag-en si Juda ken Jose ay nenseg-ang. Kinwanina, “Pangngaasim apo ta makikali ak ken sik-a. Et asop ya ad-i ka somonget tay kag ka met laeng ken Faraon ay ali. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GN44_19","002_44_19","GEN","44","19","19","Apo, sinalodsodmo ken chakami mo sisya si amami ya mo way teken ay etadmi. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GN44_20","002_44_20","GEN","44","20","20","Et infaagmi ken sik-a ay sisya si amami ay nalakay, ya wad-ay nan annochimi ay nawad-ay isnan nalakayana. Natey nan chadlos etadna ay lalaki et kecheng siya is nakhayad ken chaicha ay chodchodwa ay sin-akhi. Chad-ama nan layad ama ken siya. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GN44_21","002_44_21","GEN","44","21","21","Sa et apo, infakham ay iyalimi siya isna tatno ilaem. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GN44_22","002_44_22","GEN","44","22","22","Sa mi't infakha ken sik-a ay ad-i mabfalin ay taynana nan am-ama tay et siya nan kateyana. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GN44_23","002_44_23","GEN","44","23","23","Ya kem et kanan en ad-i ka chomawat mo ad-i mi itakin nan alilismi. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GN44_24","002_44_24","GEN","44","24","24","“Adi kad idwani issan tinmoliyanmi ken ama ay faam, infaagmi san infakham apo. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GN44_25","002_44_25","GEN","44","25","25","Issan kasina fomaalan ken chakami ay lomako is akit ay makakan, ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GN44_26","002_44_26","GEN","44","26","26","kinwanimi ay ad-i kami makaali tay at ad-i ka chomawat mo maid nan alilismi ay ifowegmi. Kinwanimi ay mabfalin yangkhay ay makaali kami mo maifoweg nan alilismi. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GN44_27","002_44_27","GEN","44","27","27","Kanan et ama ken chakami, ‘Ammoyo met ay si Raquel ay asawak et chodchodwa cha nan inpafalana ay an-akko, ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GN44_28","002_44_28","GEN","44","28","28","ya namaid nan esang ken chaicha. Away khinislakhislay si atap ay enkik-iwi tay egayko kasin inil-ila siya engkhana issan kinmaanana. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GN44_29","002_44_29","GEN","44","29","29","Et mo ikaanyo nan nay akhina idwanin ya wad-ay maangnen ken siya, at matey ak ay chadlos ensasanga isnan inangnenyo tay nalakay ak et,’ kinwanin ama. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GN44_30","002_44_30","GEN","44","30","31","“Isonga idwanin apo, mo aped ak somaa isnan faam ay si ama ya maid nan annochi, at matey mo ilaena ay maid siya. Tay nan fiyag tosa ay annochimi nan manatakho ken siya, ya tay chadlos nalakalakay, et omanay nan mangipangoyosanmi ken siya is kateyana. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GN44_32","002_44_32","GEN","44","32","32","Esang kayet, apchas ko insapata nan fiyagko ken ama pala isnan annochimi. Infaagko ken siya ay mo ad-ik isakhong siya ken ama at sak-en nan chadlos kawad si fasol engkhana ay matey ak. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GN44_33","002_44_33","GEN","44","33","33","Isonga idwani apo, sak-en et yangkhay si enfaam mo ket ipalofosmo ay makitaoli siya isnan aag-ik. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GN44_34","002_44_34","GEN","44","34","34","Tay ngag kay nan ikkak ay somaa ken ama mo maid nan annochik ay fowegko? At ad-i ak makaikatpe ay mangila isnan enliglikhatan ama,” kinwanin Juda. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GN45_1","002_45_1","GEN","45","1","1","Sa et tay ad-i et makaikatpe si Jose isnan liknana isnan kawadna isnan cheycha'y faana, infilina't ta komaan cha. Adi kad maid et teken is ib-ana isnan nangipaammowana isnan awakna isnan et-adna. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GN45_2","002_45_2","GEN","45","2","2","Et tay chadlos na inpapangekhe nan akhana, chinngen nan cheycha'y iyEgipto ampon inomchan nan chamag is kapalasyon nan ali. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GN45_3","002_45_3","GEN","45","3","3","Kinwanin et Jose isnan et-adna, “Sak-en si Jose! Ay matatakho ngen kayet si ama?” Ngem isnan nanngelan nan et-adna ischi naegyaegyatan cha ya ad-i cha makasefat. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GN45_4","002_45_4","GEN","45","4","4","Ket ay kanan Jose ken chaicha, “Somagsag-en kayo ken sak-en.” Sinmag-en cha, sa na't kanan, “Sak-en si Jose ay etadyo ay inlakoyo, ya naiyali ak isna id Egipto. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GN45_5","002_45_5","GEN","45","5","5","Idwani, ad-i kayo koma chadlos madchanakhan paymo sosongten nan awakyo isnan nangilakwanyo ken sak-en isna, tay tet-ewa ay si Apo Dios nan nangipaona ken sak-en isna ta matakho kayo ya nan tapina ay takho. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GN45_6","002_45_6","GEN","45","6","6","Maikadwa yangkhay ay tawen na isnan fitil isnan lota. Sisya nan lima ay tawen kayet ay maid ensamsama ya en-an-ani. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GN45_7","002_45_7","GEN","45","7","7","Et inpaonan mampay Apo Dios sak-en mo chakayo ta matakho kayo ay matakho ya nan wanen-edyo ta ad-i kayo mamaid isnan lofong. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GN45_8","002_45_8","GEN","45","8","8","Adi kad nan kinatet-ewana et faken chakayo nan nangipaiyali ken sak-en sina mod-i ket si Apo Dios. Sa na't inpey sak-en ay mamagfakha isnan ali, ya katotongchowan ay takhona ay enlebfeng isnan am-in. Ya chak iyap-apowan nan am-in ay ili isna id Egipto. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GN45_9","002_45_9","GEN","45","9","9","“Idwanin, kamowenyo ay somaa ken ama ya kananyo ken siya, ‘Siya na nan kanan Jose ay anakmo: Inpey Apo Dios sak-en ay en-ap-apo isnan am-in ay ili id Egipto. Omali ka ay omali kannay. Ad-i kayo en-enaenat. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GN45_10","002_45_10","GEN","45","10","10","Mabfalin ay entee kayo id Gosen ay maisasag-en ken sak-en: sik-a, nan an-akmo, nan apop-om, nan karnilom, karchingmo, nan fakam ya nan am-in ay kwam. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GN45_11","002_45_11","GEN","45","11","11","Mo wad-ay kayo id Gosen, mabfalin ay nonongnongek chakayo, tay sisya kayet ay chaan nan lima ay tawen ay fitil. Tay ad-ik laychen ay wad-ay enkolangam, nan pangafongmo, ya nan enkik-iwiyem.’ ” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GN45_12","002_45_12","GEN","45","12","12","Kinwanina kayet, “Idwani, am-in kayo ya olay sik-a Benjamin et nay iilaenyo ay tet-ewa ay sak-en na ay si Jose ay manot-oya ken chakayo. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GN45_13","002_45_13","GEN","45","13","13","Ifaagyo ken ama nan am-in ay kamabfalinko isna id Egipto, ya ifaagyo am-in nan inil-ilayo isna, sa yo't kamowen ay mangifoweg ken siya isna.” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GN45_14","002_45_14","GEN","45","14","14","Ala na't ya kawe ken Benjamin ay etadna sa et nen-akha. Cha akhes en-akha si Benjamin ay mangawe ken yon-ana. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GN45_15","002_45_15","GEN","45","15","15","Sisya ay cha en-akha si Jose isnan nangawwelana ya namisitowana isnan waschin esa isnan et-adna. Osto'y siya chi ya ket chadlo tinot-oyan nan et-adna siya. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GN45_16","002_45_16","GEN","45","16","16","Isnan inomchanan nan chamag is kapalasyo ay wad-ay cha nan et-ad Jose, ket ay nalaychalaychan nan ali ya nan takhona. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GN45_17","002_45_17","GEN","45","17","17","Kinwanin et nan ali ken Jose, “Ifaagmo isnan et-admo ta karkhaancha nan dangkicha ta sa cha't somakhong id Canaan. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GN45_18","002_45_18","GEN","45","18","18","Kanam ta iyalicha isna si amayo ya nan papangafongcha. Et sak ichowa ken chaicha nan kakhawisan ay lota isna id Egipto ya nan kakhawisan ay wad-ayen nan lota nan kanencha. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GN45_19","002_45_19","GEN","45","19","19","Ifilinmo akhes ay mo somaa cha et omitakin cha isnan kalison ay malpo isna ay enlokhanan nan ongang-a, nan asaswacha ya si amayo ay ifowegcha isna. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GN45_20","002_45_20","GEN","45","20","20","Ya ta ad-i cha kasin semkesemken nan mataynan ay kwacha, tay at kowaencha nan kakhawisan isna id Egipto.” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GN45_21","002_45_21","GEN","45","21","21","Adi kad inangnen nan an-ak Jacob nan naifilin ken chaicha. Inagtan Jose chaicha is kalison ay infilin nan ali sa na't sinengtan chaicha. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GN45_22","002_45_22","GEN","45","22","22","Inagtana akhes nan waschin esang ken chaicha is kakhawisan ay ensokatancha, ngem si Benjamin, tolon khasot ay silver ay siping ya lima ay kakhawisan ay ensokatana ay facho nan inchowana ken siya. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GN45_23","002_45_23","GEN","45","23","23","Inpaiyeyna ken amana nan sinpoo ay laki ay dangki ay nakarkhaan isnan kakhawisan ay wad-ay id Egipto, ya nan sinpoo ay fai ay dangki ay nakarkhaan is ilik, tinapay, ya nan tapina kayet ay senget. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GN45_24","002_45_24","GEN","45","24","24","Adi kad inpaligwatna't nan et-adna, ya isnan komaanancha, finag-ana chaicha ta ad-i cha masossosma is kachalan. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GN45_25","002_45_25","GEN","45","25","25","Siya chi't tinaynancha id Egipto et sinmakhong cha ken amacha ay Jacob id Canaan. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GN45_26","002_45_26","GEN","45","26","26","Kinwanicha ken siya, “Sisya pet ay matatakho si Jose! Siya nan ap-apo isnan am-in ay ili id Egipto!” Natakag si Jacob ya ad-i mamati ken chaicha. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GN45_27","002_45_27","GEN","45","27","27","Ngem isnan nangifag-ancha isnan am-in ay infaag Jose ken chaicha, ya isnan nangil-ana isnan kalison ay inpaiyey Jose ta enlokhanana koma ay omey id Egipto, ya ket ay naimosngan. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GN45_28","002_45_28","GEN","45","28","28","Kinwanina, “Sisya pet ay matatakho si Jose ay anakko! Maid et kasik kedchawen! Masapol yangkhay ay ek ilaen siya isnan sisya ay matatakhowak.” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GN46_1","002_46_1","GEN","46","1","1","Inpenpen et cha Israel am-in nan kwacha, sa cha't inmey id Beerseba ya nenchaton ischi ken Apo Dios ay Dios amana ay Isaac. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GN46_2","002_46_2","GEN","46","2","2","Idwani nenkali si Apo Dios ken siya isnan maschem isnan kag it-itawna ay nangwanin, “Jacob, Jacob!” “Wen Apo, naay ak,” insongfatna. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GN46_3","002_46_3","GEN","46","3","3","“Sak-en si Apo Dios ay Dios amam,” kinwanina. “Ad-i ka omegyat ay omey id Egipto tay at pagkhanakek nan wanen-edmo ischi ta enfalin cha ay chakchake ay ili. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GN46_4","002_46_4","GEN","46","4","4","Wawawawad-ay ak ay mangifofoweg ken sik-a id Egipto ya et sak isakhong nan wanen-edmo isna. At wad-ay si Jose ay mangimit isnan matam isnan mateyam.” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GN46_5","002_46_5","GEN","46","5","5","Adi kad nenligwat cha Jacob id Beerseba. Et inpalokhan nan an-akna siya, nan ongang-a ay ap-ona, ya nan asaswacha isnan kalison ay inpaiyey nan ali. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GN46_6","002_46_6","GEN","46","6","6","Intakincha akhes nan cheycha'y talakencha ya nan cha cha chinakhop ay kwacha id Canaan, sa cha't inmey id Egipto. Intakin Jacob am-in nan pangafongna: ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GN46_7","002_46_7","GEN","46","7","7","am-in nan an-akna ya apop-ona. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GN46_8","002_46_8","GEN","46","8","8","Siya chana nan pangafong Israel ay naitakin ken siya id Egipto: nan yon-a ay anakna ay si Ruben, ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GN46_9","002_46_9","GEN","46","9","9","ya nan an-akna ay lallalaki ay cha Hanoc, Pallu, Hezron ya si Carmi; ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GN46_10","002_46_10","GEN","46","10","10","si Simeon ya nan an-akna ay lallalaki ay cha Jemuel, Jamin, Ohad, Jakin, Zohar, ya si Saul ay anakna isnan fafai ay Cananeo; ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GN46_11","002_46_11","GEN","46","11","11","si Levi ya nan an-akna ay lallalaki ay cha Gerson, Cohat ya si Merari; ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GN46_12","002_46_12","GEN","46","12","12","si Juda ya nan an-akna ay lallalaki ay cha Sela, Perez ya si Zera. (Natey nan chwa ay an-akna ay cha Er ken Onan id Canaan.) Nan an-ak Perez ay lallalaki et cha Hezron ken Hamul; ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GN46_13","002_46_13","GEN","46","13","13","si Issacar ya nan an-akna ay lallalaki ay cha Tola, Pua, Yob ya si Simron; ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GN46_14","002_46_14","GEN","46","14","14","si Zabulon ya nan an-akna ay lallalaki ay cha Sered, Elon ya si Jaleel. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GN46_15","002_46_15","GEN","46","15","15","Siya chana nan an-ak cha Lea ken Jacob ay lallalaki id Mesopotamia sa et nan anakcha'y fafai ay si Dina. Am-in nan wanedna ay nalpo ken Lea et tolon poo ya tolo. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GN46_16","002_46_16","GEN","46","16","16","Siya chana kayet nan tapina ay pangafongna: si Gad ya nan an-akna ay lallalaki ay cha Zifion, Aggi, Suni, Ezbon, Eri, Arodi ya si Areli; ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GN46_17","002_46_17","GEN","46","17","17","si Aser ya nan an-akna ay lallalaki ay cha Jimna, Isva, Isvi, Beria, ya nan fafaicha ay si Sera. Nan an-ak Beria ay lallalaki et cha Heber ken Malkiel. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GN46_18","002_46_18","GEN","46","18","18","Siya chana nan sinpoo ya enem ay waned Jacob isnan faa ay si Zilpa, ay inchowan Laban ay kafachang nan anakna ay si Lea. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GN46_19","002_46_19","GEN","46","19","19","Nan an-ak Jacob ken asawana ay Raquel et cha Jose ken Benjamin. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GN46_20","002_46_20","GEN","46","20","20","Si akhes Jose et winad-ayna ken Asenat nan chwa ay lallalaki ay cha Manases ken Efraim id Egipto. Si Asenat nan anak Potifera ay pachi id Heliopolis. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GN46_21","002_46_21","GEN","46","21","21","Nan an-ak Benjamin ay lallalaki et cha Bela, Beker, Asbel, Gera, Naaman, Ehi, Ros, Muppim, Huppim ya si Ard. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GN46_22","002_46_22","GEN","46","22","22","Siya chana nan sinpoo ya epat ay waned Jacob ken Raquel. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GN46_23","002_46_23","GEN","46","23","23","Nan tapina kayet ay pangafongna et siya chana: si Dan ya nan anakna ay lalaki ay si Husim; ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GN46_24","002_46_24","GEN","46","24","24","si Neftali ya nan an-akna ay lallalaki ay cha Jazeel, Guni, Jeser ya si Sillem. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GN46_25","002_46_25","GEN","46","25","25","Siya chana nan pito ay waned Jacob isnan faa ay si Bilha ay inchowan Laban ay kafachang nan anakna ay si Raquel. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GN46_26","002_46_26","GEN","46","26","26","Nan filang am-in nan chadlos pangafong Jacob ay inmey id Egipto et enem poo ya enem. Ad-i maitapi nan iinnapona ay fabfafai. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GN46_27","002_46_27","GEN","46","27","27","Sa et wad-ay nan chwa ay an-ak Jose ay naiyanak id Egipto. Adi kad issan inmayan cha Jacob id Egipto nenpiton poo et si among nan pangafongna ischi. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GN46_28","002_46_28","GEN","46","28","28","Idwani inpaon-onan Jacob si Juda ay en mangwani ken Jose ta sab-atena chaicha id Gosen. Adi kad isnan inomchanancha id Gosen, ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GN46_29","002_46_29","GEN","46","29","29","nenligwat si Jose ya nenlokhan isnan kalisana ay omey id Gosen ay en manab-at ken amana. Isnan nen-asiil-an cha, alan et Jose ya kawe isnan fakhang amana sa et nen-akhaakha. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GN46_30","002_46_30","GEN","46","30","30","Sa et kanan Israel, “Idwani olay et matey ak, tay nay inilak chadlo sik-a ya nay ammok ay sisya'y matatakho ka.” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GN46_31","002_46_31","GEN","46","31","31","Sa et kinwanin Jose isnan eet-adna ya nan tapin nan papangafong amana, “Masapol ay ennak ibfakha isnan ali ay inmali kayo ay et-adko ya am-in nan papangafong ama ay nalpo id Canaan. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GN46_32","002_46_32","GEN","46","32","32","Ifaagko ken siya ay enpaspastor kayo ya intakinyo am-in nan talakenyo ay karnilo, karching, ya faka, ya am-in ay kwayo. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GN46_33","002_46_33","GEN","46","33","33","Mo paayag nan ali chakayo ya salodsochena nan chonoyo, ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GN46_34","002_46_34","GEN","46","34","34","masapol ay kananyo ay mangwanin, ‘Chakami ay faam, et enpaspastor kami. Siya nan sikhod ay chonomi ay kag nan chonon nan ikik-itmi.’ Mo siya sa nan kananyo, et pailiyena chakayo id Gosen. Siya chi tay mid ngoton nan iyEgipto isnan enpaspastor tay law-en chi ay chono.” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GN47_1","002_47_1","GEN","47","1","2","Idwani inmey cha Jose ya nan lima isnan et-adna ay en nangila isnan ali. Sa et kanan Jose, “Inmali cha ama ya nan et-adko ay nalpo id Canaan. Intakincha nan talakencha ya nan am-in ay kwacha. Et nay wad-ay cha id Gosen.” Sa na't inyam-ammo nan et-adna isnan ali. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GN47_3","002_47_3","GEN","47","3","3","Sinalodsod nan ali mo ngag nan chonocha. Sa cha't kanan, “Apo, enpaspastor kami ay faam ay kag nan sikhod ay chonon nan ikik-itmi. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GN47_4","002_47_4","GEN","47","4","4","Inmali kami ay kanatee isna tay chad-ama nan fitil id Canaan et maid mabfalin si en-anglochan nan talakenmi. Pangngaasim koma ta ipalofosmo ay entee kami id Gosen.” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GN47_5","002_47_5","GEN","47","5","5","Ket ay kanan nan ali ken Jose, “Idwani ay inmali si amam ya nan et-admo, ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GN47_6","002_47_6","GEN","47","6","6","kwacha et nan Egipto. Ifowegmo chaicha id Gosen ay kakhawisan isnan am-in nan ili isna, ta ischi nan entey-ancha. Et mo wad-ay makabfaer ken chaicha, ipakarkhom ken chaicha nan talakenko.” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GN47_7","002_47_7","GEN","47","7","7","Sa et infoweg Jose si amana isnan kawad nan ali, ya binindisyonan Jacob nan ali. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GN47_8","002_47_8","GEN","47","8","8","Sa et sinalodsod nan ali ay mangwanin, “Kaat nan tawenmo?” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GN47_9","002_47_9","GEN","47","9","9","Kanan et Jacob, “Sinkhasot ya tolon poo ay tawen nan natatakhowak ay ek nenlikchalikchan. Akit yangkhay chachi ay tawen ya nalikhat, ad-i kag nan inmannong ay tawen ay cha nenliklikchan san cheycha'y ikik-itko.” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GN47_10","002_47_10","GEN","47","10","10","Binindisyonan kasin Jacob nan ali sa et kinmaan. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GN47_11","002_47_11","GEN","47","11","11","Adi kad inpateen Jose cha amana ya nan et-adna id Egipto, et inischona ken chaicha nan kakhawisan ay lota ay sag-en nan ili ay Rameses ta enkwacha, tay siya chi nan infilin nan ali. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GN47_12","002_47_12","GEN","47","12","12","Et si Jose nan namangpangan ken amana, nan et-adna, ya am-in nan papangafong amana maiyafoloy isnan filangcha am-in nan ongang-a. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GN47_13","002_47_13","GEN","47","13","13","Chadlos chad-ama nan fitil, et maid paat makakan isnan olay entona. Et kinmapsokapsot cha nan iyEgipto ya iCanaan maipoon isnan owatcha. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GN47_14","002_47_14","GEN","47","14","14","Et si Jose, cha na tinopog am-in nan sipingcha ay lakon nan makakan ay cha cha lakwan, sa na't cha inyey is kaafong nan ali. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GN47_15","002_47_15","GEN","47","15","15","Isnan nangkhayan et nan siping nan iyEgipto ya iCanaan, inmey cha nan iyEgipto ken Jose ay mangmangwanin, “Omagtan ka is kanenmi. Ay ke kami aped matey isnan sakhangmo? Tay nangkhay et am-in nan sipingmi.” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GN47_16","002_47_16","GEN","47","16","16","Sinmongfat si Jose ay mangwanin, “Yaiyo nan talakenyo ta sokatak is makakan mo nangkhay nan sipingyo.” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GN47_17","002_47_17","GEN","47","17","17","Sa cha't inyey nan talakencha ken Jose et inagtana chaicha's makakan ay sokat nan kafaryocha, karnilo, karching, faka, ya dangkicha. Isnan chey ay tawen inagtana chaicha is makakan ay sokat nan cheycha'y talakencha. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GN47_18","002_47_18","GEN","47","18","18","Isnan maisned ay tawen, inmey cha kasin ken Jose ay nangwanin, “Ad-imi itafon nan kinatet-ewana ken sik-a apo. Nangkhay et nan sipingmi, ya inalam et am-in nan talakenmi. Maid et kasin nakhayad si igwami ken sik-a, kecheng yangkhay nan awakmi ya nan lotami. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GN47_19","002_47_19","GEN","47","19","19","Selaeg mi ay aped matey ya maiwayang nan lotami. Lakwam et chakami ya nan lotami mo ket mangan kami. Olay sa kami enpafab-aa isnan ali ya enkwana nan lotami, mo ket agtam yangkhay chakami is kanenmi ta ad-i kami matey ya ta way imolami, ta ad-i maiwayang nan lotami.” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GN47_20","002_47_20","GEN","47","20","20","Linakwan et Jose nan am-in ay lota id Egipto ay enkwan nan ali. Waschin esa ken chaicha ay iyEgipto et napilit ay nangilako isnan lotana tay chadlos chad-ama nan fitil, et nenkwan nan ali nan am-in ay lota id Egipto. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GN47_21","002_47_21","GEN","47","21","21","Nenfalinen akhes Jose nan takho isnan am-in ay ili id Egipto ay enfaan nan ali. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GN47_22","002_47_22","GEN","47","22","22","Kecheng yangkhay nan lotan nan papachi is eg-ayna linakwan. Ad-i cha masapol ilako nan lotacha tay nan papachi, wad-ay ay wad-ay nan cha ichowan nan ali ay ikatakhocha. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GN47_23","002_47_23","GEN","47","23","23","Kinwanin Jose isnan katakhotakho, “Ilaenyo kay ya! Nay linakwak chakayo ya nan lotayo ay enkwan nan ali. Alaenyo et nan nay esek ta wad-ay is-ekyo. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GN47_24","002_47_24","GEN","47","24","24","Et mo en-ani kayo, ichowayo nan pagkalma isnan ali. Mabfalin ay osalenyo nan tapina ay pala esek ya kanen nan papangafongyo.” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GN47_25","002_47_25","GEN","47","25","25","Sa cha't kanan, “Tinakhom chakami. Khinmagkhawis ka ken chakami apo, et sa kami enfaan nan ali.” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GN47_26","002_47_26","GEN","47","26","26","Idwani khinmaeb si Jose is lenteg id Egipto ay masapol ay enkwan nan ali nan pagkalma isnan maani. Ya sisya kayet ay maang-angnen na ay lenteg engkhana idwani. Kecheng magtek nan lotan nan papachi is eg-ay nenkwan nan ali. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GN47_27","002_47_27","GEN","47","27","27","Nentee nan Israelitas id Gosen ay sakop nan Egipto ya finmaknafaknang ya nakhanakhanak cha. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GN47_28","002_47_28","GEN","47","28","28","Et sinpoo ya pito ay tawen nan nentetey-an Jacob id Egipto engkhana'y sinkhasot ya epat poo ya pito nan tawena. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GN47_29","002_47_29","GEN","47","29","29","Issan nganngani ay mateyana, inayakhana nan anakna ay si Jose, sa na't kanan, “Pangngaasim ta ikkam nan nay ay kedchawek, ya ippeymo nan limam isnan enfet-akan nan chwa'y opok, sam et isapata ay tet-ewa ya osto ka ken sak-en. Ad-im ikaob sak-en isna id Egipto, ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GN47_30","002_47_30","GEN","47","30","30","mod-i ket omikaob kayo isnan naikaofan ikitko ya si ama. Ikaanmo nan awakko isna id Egipto ta ikaobmo sak-en isnan naikaofancha.” “Wen, at angnek nan kinwanim,” insongfat Jose. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GN47_31","002_47_31","GEN","47","31","31","Sa et kinwanin Israel, “Isapatam ay angnem ay angnen chi.” Nensapata si Jose ken Israel ay wad-ay isnan kaseypana, ya nenyaman si Israel ken Apo Dios. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GN48_1","002_48_1","GEN","48","1","1","Awni pay ya naifaag ken Jose ay masasakit si amana. Ke na't iyey nan an-akna ay cha Manases ken Efraim ta en cha am-in ilaen siya. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GN48_2","002_48_2","GEN","48","2","2","Osto ay naifaag ken Jacob ay inmali nan anakna ay si Jose ay mangila ken siya, inpeyna nan kafaelana ay tinmokcho is maseyseypana. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GN48_3","002_48_3","GEN","48","3","3","Kinwanin Jacob ken Jose, “Nenpaila si Apo Dios ay Makabfalin Am-in ken sak-en id Luz id Canaan, sa et binmindisyon. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GN48_4","002_48_4","GEN","48","4","4","Kinwanina, ‘Chey! pagkhanagkhanakek sik-a ta enfalin ay angsan ay ili nan wanen-edmo. Ichowak nan nay ay lota isnan wanen-edmo ay sa cha enkwa is eng-engkhana.’ ” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GN48_5","002_48_5","GEN","48","5","5","Kinwanin kayet Jacob, “Sik-a Jose, et ifilangko ay osto ay an-akko nan sanacha ay chwa ay an-akmo ay naiyanak isna id Egipto issan sisya'y egayko inmaliyan. Siya, cha Efraim ken Manases et ifilangko ay an-akko chaicha ay kag met laeng ken cha Ruben ken Simeon. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GN48_6","002_48_6","GEN","48","6","6","Mo way kasin cham wad-ayen is lallalaki, et ad-i cha maikwani ay an-akko mod-i ket ap-ok. Nan at tawichencha ay enkwa et malpo ken cha Efraim ken Manases. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GN48_7","002_48_7","GEN","48","7","7","Angnek na khapo ken inam ay Raquel. Chadlos ko insanga nan nateyana id Canaan ay ensag-en id Efrata issan chak tomoliyan ay nalpo id Mesopotamia. Et inkaobko siya isnan ilit nan karsa ay enpaEfrata.” (Betlehem nan ngachan nan Efrata idwani.) ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GN48_8","002_48_8","GEN","48","8","8","Isnan nangil-an Israel isnan an-ak Jose, kinwanina, “Sino pay chana?” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GN48_9","002_48_9","GEN","48","9","9","“An-akko chana ay inchowan Apo Dios ken sak-en isna id Egipto,” kinwanina. “Yaim chaicha isna ta bindisyonak chaicha,” kinwanin Israel. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GN48_10","002_48_10","GEN","48","10","10","Idwani, tay ad-i makaila ay khawis si Israel tay nalakay et, inchoon Jose nan an-akna ken amana et finisitona ya kinnawena chaicha. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GN48_11","002_48_11","GEN","48","11","11","Kinwanin Israel ken Jose, “Kanak man mo ad-ik kasin ilaen sik-a, ngem nay pet inpalofos Apo Dios ay ilaek sik-a olay nan an-akmo.” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GN48_12","002_48_12","GEN","48","12","12","Sa et inyadchawin Jose nan an-akna isnan manatakchowancha ken ikitcha ay Israel sa et nenfalintomeng ay nentowad si Jose isnan sakhangna. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GN48_13","002_48_13","GEN","48","13","13","Sa et insag-en Jose si Efraim is kakannikhid amana ay Israel, ya si Manases ay yon-a insag-ena is kakannawana. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GN48_14","002_48_14","GEN","48","14","14","Ngem ket ay nen-akpilen Israel nan limana ya inpatangna nan kannawana ken Efraim olay mo siya nan annochi, ya nan kannikhidna ken Manases ay yon-a. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GN48_15","002_48_15","GEN","48","15","15","Sa na't binindisyonan si Jose ay nangwanin, “Asop ya si Apo Dios ay insilsilfiyan ikit ay Abraham ya si ama ay Isaac et bindisyonana chaton-a ay fafallo! Asop ya si Apo Dios ay nangipangpango ken sak-en engkhana idwani ay akhew et bindisyonana chaicha! ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GN48_16","002_48_16","GEN","48","16","16","Asop ya nan anghel ay nangisas-alak ken sak-en isnan am-in ay ngaag, et bindisyonana chaicha! Asop ya maitot-oloy ken chaton-a ay fafallo nan ngachanko ya ngachan ikit ay Abraham ya si ama ay Isaac. Asop ya makhanakhanak cha ya omangsan nan wanen-edcha isnan lofong!” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GN48_17","002_48_17","GEN","48","17","17","Eg-ay linayad Jose nan nangil-ana isnan nangipay-an amana isnan kannawan ay limana is kaolon Efraim ay annochi, idwani inalana nan chey ay liman amana ta iyatona koma is kaolon Manases. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GN48_18","002_48_18","GEN","48","18","18","Kinwanina ken amana, “Faken sa's angnem ama, si ton-a nan yon-a. Ipatangmo nan kannawanmo isnan olona.” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GN48_19","002_48_19","GEN","48","19","19","Ngem inad-in amana ay nangwanin, “Ammok anakko. At khechangna'y makhanakhanak akhes nan wanen-ed Manases ya machamchamag siya, ngem at wadwad-ay nan annochi mo nan yon-a, ya nan wanen-edna et enfalin cha ay angsan ay chadchake ay ili.” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GN48_20","002_48_20","GEN","48","20","20","Et binindisyonana chaicha isnan chey ay akhew ay mangwanin, “At osalen nan Israelitas nan ngachanyo ay mamindisyon isnan tapina. Kanan cha, ‘Asop ya khab-en Apo Dios chakayo ay kag ken cha Efraim ya si Manases.’ ” Kag todi nan inikkan Israel ay nangippey ken Efraim ay inmon-ona mo si Manases. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GN48_21","002_48_21","GEN","48","21","21","Sa et kinwanin Israel ken Jose, “Iilaem ay nganngani ak ay matey, ngem at wawawawad-ay si Apo Dios ken chakayo ya at isakhongna chakayo isnan ilin nan ikik-ityo. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GN48_22","002_48_22","GEN","48","22","22","Sik-a, ya faken nan et-admo nan mangigwaak isnan ponchag id Sikem ay inalak isnan Amorreo isnan fadyokko ya nan pantolayko.” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GN49_1","002_49_1","GEN","49","1","1","Inayakhan Jacob nan an-akna ay mangwanin, “Lomikob kayo ta ifaagko nan sa omat ay enfalinanyo is tap-in akhew. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GN49_2","002_49_2","GEN","49","2","2","“Omali kayo am-in ay an-ak Jacob. Maamong kayo ta chengngenyo sak-en ay amayo ay Israel. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GN49_3","002_49_3","GEN","49","3","3","“Sik-a Ruben ay inaona, sik-a nan fikasko ya inmona ay anakko isnan kafikfikasko. Sik-a nan kadchayewan ya kawad-ayan nan kamabfalin isnan am-in ay an-akko. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GN49_4","002_49_4","GEN","49","4","4","Kag ka isnan chanom ay ad-i maipap-a, faken sik-a nan kapapatekhan mo ke tay inseyepmo nan fafai ay iyaafongko et linogkhitam nan kaseypak. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GN49_5","002_49_5","GEN","49","5","5","“En-iso cha Simeon ken Levi ay sin-akhi. Osalencha nan natadman ay enkholo. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GN49_6","002_49_6","GEN","49","6","6","Ad-i ak maitaptapi isnan itabtafoncha ay en cha tibfitibfiyen paymo isnan am-amongcha, tay pateyencha nan takho isnan songetcha, sa cha't pilayen nan laki ay faka ay siya nan enlagsakancha. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GN49_7","002_49_7","GEN","49","7","7","Machosa cha isnan songetcha tay ayaka, ya nan fongetcha tay maisik. At paapokek chaicha isnan olay entona id Israel, ta makiili cha isnan teketeken ay ili id Israel. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GN49_8","002_49_8","GEN","49","8","8","“Sik-a Juda, at chayawen nan et-admo sik-a. At sam cha pen seket nan fosom. At enyongyong nan et-admo ken sik-a. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GN49_9","002_49_9","GEN","49","9","9","Siya, kag anak si layon si Juda. Pateyena nan chepapena sa et tomoli isnan afongna ay en-oyad, ya enchaolag. Ay ke way makaitoled ay manangaw ken siya? ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GN49_10","002_49_10","GEN","49","10","10","At eeeegnan Juda nan sokod si kinaali, ya en-apo nan wanen-edna is eng-engkhana. At enfowis nan tapina ay ili ken siya, ya siya nan isilfiyan nan kailiili. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GN49_11","002_49_11","GEN","49","11","11","At itakedna nan innanak si dangkina olay isnan kakhawisan ay wakan si ofas. Ya olay nan fachona, et kag na cha lab-an isnan kag chala ay fayas. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GN49_12","002_49_12","GEN","49","12","12","Komikilat nan matana isnan fayas ay in-inomena. Ya pomopokaw nan fab-ana isnan khatas. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GN49_13","002_49_13","GEN","49","13","13","“Si Zabulon akhes et is kailit nan fayfay nan entetey-ana. At omap-aponan si fangka ay ilit si fayfay nan kawadna. At omchan engkhana id Sidon nan sakopen nan ilina. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GN49_14","002_49_14","GEN","49","14","14","“Si Issacar, et kag dangki ay aped enchaolag isnan tengan nan ento mo awitna. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GN49_15","002_49_15","GEN","49","15","15","Ngem osto ay ilaena ay khawis pet nan iillengan ya kalal-ayad nan entetey-ana, et olay pikotena nan echegna ay enfelay, ya ket enfalin ay faa ay mapilit ay enchono. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GN49_16","002_49_16","GEN","49","16","16","“Si Dan et en-apo isnan takhona ay kag isnan tap-in nan tribon nan Israel. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GN49_17","002_49_17","GEN","49","17","17","At kag oweg siya is kailit nan karsa. Siya, kag khiwachay ay oweg ay wad-ay is kailit nan chalan ay maninget isnan sikin nan kafaryo tatno mabfalintowag nan ensasakay. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GN49_18","002_49_18","GEN","49","18","18","“Sad-ek nan omisalakam Dios Apo. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GN49_19","002_49_19","GEN","49","19","19","“At choklosen si mangaakew si Gad, ngem at somakhong ay mangonod ken chaicha. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GN49_20","002_49_20","GEN","49","20","20","“At patofowen nan lotan Aser nan kagkhakhawisan ay makakan. At pafal-ena nan osto ay kanen si ali. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GN49_21","002_49_21","GEN","49","21","21","“Si Neftali et kag ogsa ay nawaya ay entagtatagtag, ya kalal-ayad cha nan an-akna. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GN49_22","002_49_22","GEN","49","22","22","“Si Jose et kag ab-abfekhas ay kaew isnan sag-en nan eb-eb, ay cha fomas-ang nan sangana isnan natoping ay alad. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GN49_23","002_49_23","GEN","49","23","23","Kakaegyat nan ikkan nan fosona ay manoklos ken siya, ya chad-ama nan likhetcha ay mamapantolay ay mangat-atiko ken siya. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GN49_24","002_49_24","GEN","49","24","24","Ngem khechangna'y eegnana kayet nan pantolayna ya fomifikas nan limana isnan kamabfalin nan Dios Jacob. Siya, fomifikas siya maigkhapo isnan Pastor ay kag Pegnad Israel. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GN49_25","002_49_25","GEN","49","25","25","Siya nan Dios amayo ay mamadfachang ken chakayo. Siya si Apo Dios ay Makabfalin Am-in ay mamindisyon ken chakayo. Ichawchawna nan ochan ay malpo id tongcho, ya chanom ay malpo is chaem nan lota. Pagkhanakena nan asaswa ya talakenyo, ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GN49_26","002_49_26","GEN","49","26","26","Ya bindisyonana nan apityo ya nan sabsafong, sa et akhes nan enkhawisan ay malpo isnan kafilifilig ay maid pengpengna. Asop ya oompa chana ay bindisyon isnan olon Jose. Tet-ewa, siya chana nan omchan is kakitong Jose ay naischo ay maisiyan isnan et-adna. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GN49_27","002_49_27","GEN","49","27","27","“At kag atap ay aso si Benjamin. Winiit ya minaschem ay enpatepatey si ischaena.” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GN49_28","002_49_28","GEN","49","28","28","Siya chachi nan sinpoo ya chwa ay tribon Israel ya siya chachi nan inyanongosna ay kinwani ay maifakhay isnan waschin esa ken chaicha isnan nganngani mateyana. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GN49_29","002_49_29","GEN","49","29","29","Sa et infilin Jacob isnan an-akna ay mangwanin, “Idwani tay nay et nganngani ak ay en maiyamong isnan ikik-itko ay cha nang-ona, omikaob kayo isnan naikaofancha ay liyang ay wad-ay isnan ponchag Efron ay Heteo, ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GN49_30","002_49_30","GEN","49","30","30","id Macpela ay apet falaan si akhew id Mamre ischi id Canaan. Linakwan Abraham chi ay liyang ya ponchag ken Efron ay en-ikak-aofancha. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GN49_31","002_49_31","GEN","49","31","31","Et ischi nan nangikaofancha ken Abraham ya si asawana ay Sara. Ischi nan nangikaofancha ken ama'y Isaac ya si inak ay Rebecca, ya ischi akhes nan nangikaofak ken Lea. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GN49_32","002_49_32","GEN","49","32","32","Nalakwan nan chey ay ponchag ya liyang ay wad-ay ischi isnan cheycha'y Heteo. Ikaobyo sak-en ischi.” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GN49_33","002_49_33","GEN","49","33","33","Isnan nakwasan nan filin Jacob ket ay nensachag ya natey, ya naiyamong isnan ikik-itna. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GN50_1","002_50_1","GEN","50","1","1","Alan et Jose ya kawe ken amana ya cha enngegngeg ay cha mamisito isnan kames amana. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GN50_2","002_50_2","GEN","50","2","2","Ket ay infilin Jose isnan faana ay en-ag-akhas ta barsamalencha nan awak amana. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GN50_3","002_50_3","GEN","50","3","3","Et epat poo ay akhew nan nabarsamalan nan awakna tay siya chi nan ekhadcha ay enbarsamar ischi ay ili. Inachokhan nan iyEgipto siya is piton poo ay akhew. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GN50_4","002_50_4","GEN","50","4","4","Isnan nakwasan san achogna, kinwanin Jose isnan cheycha'y takhon nan ali en, “Pangngaasiyo ta en kayo ifaag nan nay ay kanak isnan ali: ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GN50_5","002_50_5","GEN","50","5","5","‘Issan nganngani matey si ama, inpasapatana sak-en. Kinwanina, “Nganngani ak ay matey. At sa ka omikaob isnan pantiyong ay insakhanak isnan awakko id Canaan.” Isonga pangngaasim ta ek ikaob siya ischi, sak et chadlo tomoli.’ ” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GN50_6","002_50_6","GEN","50","6","6","Sa et kinwanin nan ali, “Engka ta ikaobmo si amam, tay siya met nan inpasapatana ay angnem.” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GN50_7","002_50_7","GEN","50","7","7","Adi kad inmey si Jose ay nangikaob ken amana. Nakieey ken siya nan am-in nan takhon nan ali, nan nenkapateg ay takhona ya nan am-in ay aap-apo id Egipto. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GN50_8","002_50_8","GEN","50","8","8","Nakieey cha akhes am-in ken siya nan pangafongna: nan ag-ina ya am-in nan pangafong amana. Kecheng nan ongang-a ya nan karnilocha, karchingcha ya fakacha nan nataynan id Gosen. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GN50_9","002_50_9","GEN","50","9","9","Wad-ay nan nenkalisa ya nenkafaryo ay inmey ay naitakin ken siya. Ad-achowan cha nan nakieey. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GN50_10","002_50_10","GEN","50","10","10","Isnan inomchanancha isnan illikan id Atad ay apet falaan si akhew isnan wanga ay Jordan, ke cha't inpapangekhe ay nen-akha ay nen-achog ay inmannong, ya pito ay akhew nan cha nangiyangnenan Jose isnan ekhad si achogna. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GN50_11","002_50_11","GEN","50","11","11","Isnan nangil-an nan iCanaan isnan cheycha'y cha en-achog isnan iillikan id Atad, kinwanicha, “Aye! Ke pet chad-ama nan angnen nan iyEgipto ay en-achog!” Isonga nangadnan ischi ay chemang nan Jordan is Abel Mizraim. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GN50_12","002_50_12","GEN","50","12","12","Sa et inangnen nan an-ak Jacob nan infilina ken chaicha. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GN50_13","002_50_13","GEN","50","13","13","Inyeycha nan awakna id Canaan ay nangikaob is kaliyang id Macpela ay apet falaan si akhew nan Mamre, isnan ponchag ay linakwan Abraham ken Efron ay Heteo ay en-ikak-aofancha. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GN50_14","002_50_14","GEN","50","14","14","Issan nakwasan san nangikaofan Jose ken amana, tinmoli cha ay sin-anag-i ya am-in nan cheycha'y naitakin ken siya ay nakikaob, id Egipto. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GN50_15","002_50_15","GEN","50","15","15","Isnan nakwasan nan nateyan amacha, kinwanin nan et-ad Jose, “Ngag kay mo sisya nan songet Jose ken chatako ya semkena'y ifales am-in nan ngaag ay inangnen tako ken siya?” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GN50_16","002_50_16","GEN","50","16","16","Sa cha't nen-ifaa is omey ken Jose ay mangwanin, “Issan sisya'y matatakhowan ama, ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GN50_17","002_50_17","GEN","50","17","17","infilina ken chakami ta ifaagmi ken sik-a ay pangngaasim koma ta pakawanem nan fasol ay inangnen nan et-admo ken sik-a. Idwani pangngaasim ta pakawanem nan ad-i osto ay inangnenmi, ay faan nan Dios amam.” Nen-akha si Jose isnan nanngelana ischi. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GN50_18","002_50_18","GEN","50","18","18","Osto'y siya chi ya ket ay inmey cha nan et-adna et nenfalintomeng cha ken siya ay nangwanin, “Naay kami isnan sakhangmo ay enfaam,” kinwanicha. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GN50_19","002_50_19","GEN","50","19","19","Ngem kinwanin Jose ken chaicha, “Ad-i kayo omegyat. Ay ke ak Dios? ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GN50_20","002_50_20","GEN","50","20","20","Tet-ewa ay ngaag nan sinsinmekyo ay angnen ken sak-en, ngem nenfalinen Apo Dios is khawis ta matakho nan angsan ay takho ay wad-ay idwani. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GN50_21","002_50_21","GEN","50","21","21","Idwani ad-i kayo omegyat. At sak nonongnongen chakayo ya nan an-akyo.” Siya chi nan inangnena ay nangipafikas ay nangay-ayew ken chaicha. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GN50_22","002_50_22","GEN","50","22","22","Sa et nentee cha Jose ya nan papangafong amana id Egipto, et natakhotakho engkhana ay nentawen is sinkhasot ya sinpoo. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GN50_23","002_50_23","GEN","50","23","23","Natakhotakho ay nangila isnan an-ak ya apop-on Efraim. Ya wad-ay siya ay nanawat ay nangakwa isnan kafab-ala ay anak Makir ay anak Manases. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GN50_24","002_50_24","GEN","50","24","24","Kinwanina isnan et-adna, “Nganngani ak ay matey, ngem wad-ay si Apo Dios ay mangil-ila ken chakayo engkhana'y ifalana chakayo id Egipto ay mangiyey ken chakayo isnan chey ili ay insapatana ken Abraham, Isaac ya Jacob.” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GN50_25","002_50_25","GEN","50","25","25","Sa et inpasapatan Jose nan pangafongna ay an-ak Israel ay mangwanin, “Isapatayo ken sak-en ay mo ipangon Apo Dios chakayo ischi ay ili, et sa yo itakin nan awakko.” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GN50_26","002_50_26","GEN","50","26","26","Et siya chi natey si Jose ay nentawen is sinkhasot ya sinpoo. Binarsamarcha nan awakna sa cha't inlongon ischi id Egipto.");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MT1_1","070_1_1","MAT","1","1","1","Siya na nan katontonan Jesu Cristo ay nalpo isnan kaapon David ay naiwaned ken Abraham. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MT1_2","070_1_2","MAT","1","2","2","Si Abraham nan aman Isaac; si Isaac nan aman Jacob; ya si Jacob nan aman cha Juda ay sin-ag-i. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MT1_3","070_1_3","MAT","1","3","3","Si Juda nan aman cha Fares ken Zara (si Tamar nan inacha); si Fares nan aman Esrom; ya si akhes Esrom nan aman Aram. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MT1_4","070_1_4","MAT","1","4","4","Si Aram nan aman Aminadab; si Aminadab nan aman Naason; ya si Naason nan aman Salmon. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MT1_5","070_1_5","MAT","1","5","5","Si Salmon nan aman Boaz (nan inana si Rahab); si Boaz nan aman Obed (nan inana si Ruth); si Obed nan aman Jesse; ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MT1_6","070_1_6","MAT","1","6","6","ya si Jesse nan aman David ay ali. Si David nan aman Solomon (nan inana et san sikhod ay asawan Urias); ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MT1_7","070_1_7","MAT","1","7","7","si Solomon nan aman Roboam; si Roboam nan aman Abias; ya si Abias nan aman Asa. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MT1_8","070_1_8","MAT","1","8","8","Si Asa nan aman Josafat; si Josafat nan aman Joram; ya si Joram nan aman Ozias. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MT1_9","070_1_9","MAT","1","9","9","Si Ozias nan aman Joatam; si Joatam nan aman Acaz; ya si Acaz nan aman Ezekias. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MT1_10","070_1_10","MAT","1","10","10","Si Esekias nan aman Manases; si Manases nan aman Amon; ya si Amon nan aman Josias. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MT1_11","070_1_11","MAT","1","11","11","Si Josias nan aman cha Jeconias ay sin-ag-i. Siya chi san timpon san naikaanan nan Israelita ay naiyey id Babilonia. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MT1_12","070_1_12","MAT","1","12","12","Kakwasan nan naiyeyancha id Babilonia, naiyanak si Salatiel, et si Jeconias nan amana. Si Salatiel nan aman Zorobabel; ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MT1_13","070_1_13","MAT","1","13","13","si Zorobabel nan aman Abiud; si Abiud nan aman Eliakim; si Eliakim nan aman Azor; ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MT1_14","070_1_14","MAT","1","14","14","si Azor nan aman Sadoc; si Sadoc nan aman Akim; si Akim nan aman Eliud; ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MT1_15","070_1_15","MAT","1","15","15","si Eliud nan aman Eleazar; si Eleazar nan aman Matan; si Matan nan aman Jacob; ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MT1_16","070_1_16","MAT","1","16","16","ya si Jacob nan aman Jose ay asawan Maria. Et si Maria nan inan Jesus ay makwanin Cristo. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MT1_17","070_1_17","MAT","1","17","17","Isnan nay ay tonton, sinpoo ya epat nan en-oonod ay sin-am-a mailapo ken Abraham engkhana ken David. Sinpoo ya epat akhes nan en-oonod ay sin-am-a mailapo ken David engkhana isnan naiyeyan nan cheycha'y Israelita ischi'd Babilonia. Ya sinpoo ya epat kayet nan en-oonod ay sin-am-a mailapo isnan naiyeyancha id Babilonia engkhana isnan naiyanakan Cristo. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MT1_18","070_1_18","MAT","1","18","18","Siya na nan kaokhochan nan naiyanakan Jesu Cristo. Naikwani si Maria ay inana ay maiyasawa ken Jose, ngem issan sisya ay egaycha nen-amongan, ket ay naammowan ay maliton siya maipoon isnan kamabfalin nan Ispirito Santo. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MT1_19","070_1_19","MAT","1","19","19","Idwani, nalenteg ay takho si Jose ay naitot-oyana, ya ad-ina laychen ay pafainen si Maria isnan sakhang nan takho. Tay siya chi nay et sinmekna ay mangad-i et issan tolagcha ken Maria ay ad-i ammon nan katakhotakho. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MT1_20","070_1_20","MAT","1","20","20","Ngem issan sisya'y cha na manemsemkan isna, nenpaila ken siya nan anghel nan Apo isnan it-itawna ay mangwanin, “Jose ay waned David, ad-i ka omegyat ay mangasawa ken Maria, tay nan wad-ay ay ilillitona et naangnen isnan kamabfalin nan Ispirito Santo. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MT1_21","070_1_21","MAT","1","21","21","At iyanakna nan lalaki ay pangadnem si Jesus, tay at isalakana nan takhona isnan fasolcha.” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MT1_22","070_1_22","MAT","1","22","22","Naangnen am-in chana ta tomet-ewa san inpaifaag Apo Dios isnan mamadtona ay nangwanin, ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MT1_23","070_1_23","MAT","1","23","23","“At maliton nan esa'y birhen, ya at ikimena nan lalaki, ay sa mangadnan is Emmanuel.” (Nan ayen nan ngachana et wad-ay si Apo Dios ken chatako.) ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MT1_24","070_1_24","MAT","1","24","24","Issan finmangonan Jose, inangnena et san infakhan san anghel, ya insaana si Maria ay en-asawana. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MT1_25","070_1_25","MAT","1","25","25","Eg-ayna magtek inchipchipa si Maria issan sisya ay eg-ay nangikimenan Maria isnan anakna ay lalaki, ay nginadnan Jose is Jesus. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MT2_1","070_2_1","MAT","2","1","1","Naiyanak si Jesus isnan ili ay Betlehem id Judea issan sisya'y ali si Herodes. Awni pay ya ket wad-ay cha nan mamasilib ay lallalaki ay nalpo isnan falaan si akhew ay mangad-achal maipoon isnan tokwifi. Inmey cha id Jerusalem ay nensalodsod ay nangwanin, ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MT2_2","070_2_2","MAT","2","2","2","“Ento nan kaiyan-anak ay Alin si Judio? Tay inilami nan tokwifi ischi's falaan si akhew ay nangischo isnan naiyanakana, et nay inmali kami ay enchayaw ken siya.” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MT2_3","070_2_3","MAT","2","3","3","Adi kad issan nanngelan ali Herodes ischi, inmegyat. Olay akhes nan omili id Jerusalem inmegyat cha. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MT2_4","070_2_4","MAT","2","4","4","Sa na't inpaayag am-in nan cheycha'y aap-apon si papachi ya nan mimistolon si lenteg, ta pootena mo entona nan maiyanakan nan Cristo. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MT2_5","070_2_5","MAT","2","5","5","“Isnan ili ay Betlehem id Judea,” insongfatcha. “Tay kanana isnan insolat nan mamadton Apo Dios id Sangad-om, ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MT2_6","070_2_6","MAT","2","6","6","‘Sik-a ay ili ay Betlehem ay wad-ay id Judea, faken met sik-a nan kaakkitan nan pategna isnan cheycha'y ili ay matangad isnan Probinsiya ay Judea, tay at malpo ken sik-a nan en-apo ay mangichalan isnan takhok ay Israel.’ ” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MT2_7","070_2_7","MAT","2","7","7","Sa et inpaayag Herodes nan cheycha'y mamasilib, ta makekecheng cha ay matotya. Sa na't pinoot ken chaicha mo kaatna nan nenpail-an san tokwifi. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MT2_8","070_2_8","MAT","2","8","8","Siya chi et inpaligwatna chaicha ay omey id Betlehem ya kanana, “Engkayo ya estenyo ay manganap isnan ong-onga. Et mo mad-ananyo, ipaammoyo ken sak-en ta ennak akhes enchad-ayaw ken siya.” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MT2_9","070_2_9","MAT","2","9","9","Osto'y chinngecha nan kinwanin nan ali, inmey cha. Ya ket wad-ay san tokwifi ay inilacha is falaan si akhew ay nangipango ken chaicha engkhana ay tinomke isnan totongchowen nan kawad nan ong-onga. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MT2_10","070_2_10","MAT","2","10","10","Chachama san lagsakcha issan nangil-ancha issan tokwifi. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MT2_11","070_2_11","MAT","2","11","11","Sinomkhep cha isnan afong, et inilacha nan ong-onga ya si Maria ay inana. Sa cha't ala ya falintomeng ay nenchad-ayaw ken Jesus. Tinekwafancha nan faorcha ay nangipafala isnan ilayadcha ken siya ay fallitok, insinso ya mirra. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MT2_12","070_2_12","MAT","2","12","12","Idwanin, tay inpaammon Apo Dios ken chaicha isnan it-itaw ay ad-icha kasin tomoli ken Herodes, teken et ay chalan nan inikwancha ay sinmaa is ilicha. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MT2_13","070_2_13","MAT","2","13","13","Issan kinmaanan san cheycha'y mamasilib, nenpaila nan anghel Apo Dios ken Jose isnan it-itawna ay nangwanin, “Ifangonmo. Itakinmo nan sin-ina ta lomayaw kayo id Egipto, ta ischi nan entey-anyo engkhana is kasik mangwaniyan ken chakayo, tay at paanap Herodes nan ong-onga ta ipapateyna.” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MT2_14","070_2_14","MAT","2","14","14","Ala na't ya fangon, sa na't intakin nan sin-ina ay naligwat isnan chey ay lafi, ay omey id Egipto. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MT2_15","070_2_15","MAT","2","15","15","Et ischi nan nentey-ancha engkhana ay natey si Herodes. Siya chi nan inmat ta tomet-ewa san inpaifaag Apo Dios isnan mamadtona ay nangwanin, “Inayakhak nan Anakko ay nalpo id Egipto.” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MT2_16","070_2_16","MAT","2","16","16","Issan nangammowan Herodes ay sinikapan nan cheycha'y mamasilib siya, chad-ama nan songetna. Sa na't infilin ay mapatey nan am-in ay ongang-a'y lallalaki ay entawen si chwa ya nan kolang si chwa nan tawencha isnan Betlehem ya nan am-in ay sakopna. Siya chi ta maitapi ay mapatey nan am-in ay naiyanak mailapo issan nangil-an nan cheycha'y mamasilib isnan tokwifi, ay kag isnan inammowana ken chaicha. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MT2_17","070_2_17","MAT","2","17","17","Adi kad tinmet-ewa nan kinwanin nan mamadto ay si Jeremias ay nangwanin, ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MT2_18","070_2_18","MAT","2","18","18","“Wad-ay kakainge ay nadnadnge id Rama, cha cha enngegngeg ya chad-ama nan akhacha. Cha akhalan Raquel nan an-akna. Ad-ina paat laychen ay maliwliwa tay nay et maid cha.” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MT2_19","070_2_19","MAT","2","19","19","Awni ya ket natey si Herodes, ya ket kasin nenpaila nan anghel Apo Dios ken Jose id Egipto isnan it-itawna. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MT2_20","070_2_20","MAT","2","20","20","“Ifangonmo,” kinwanina. “Itakinmo nan sin-ina ta tomoli kayo chadlo id Israel, tay natey et nan cheycha'y menlayad ay mamatey isnan ong-onga.” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MT2_21","070_2_21","MAT","2","21","21","Finmangon, et intakina nan sin-ina ya tinmoli cha id Israel. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MT2_22","070_2_22","MAT","2","22","22","Nay met achi issan nanngelan Jose ay si pet Arkelao nan cha en-apo id Judea, ay namanes ken amana ay Herodes, inmegyat et ay omey ischi. Ya khapo tay finag-an Apo Dios siya isnan it-itawna, naligwat cha ay nenpaGalilea ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MT2_23","070_2_23","MAT","2","23","23","isnan ili ay makwani en Nazaret. Et ischi nan inmiliyancha. Siya chi ta tomet-ewa nan kinwanin nan cheycha'y mamadto ay nangwanin, “At makwani siya ay iNazaret.” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MT3_1","070_3_1","MAT","3","1","1","Issan chey ay timpo, wad-ay si Juan Bautista isnan ponchag id Judea ay nangipap-alawag, ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MT3_2","070_3_2","MAT","3","2","2","“Ibfafawiyo nan fasolyo, tay nganngani et nan en-ap-apowan Apo Dios.” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MT3_3","070_3_3","MAT","3","3","3","Si Juan san chey cha kankanan nan mamadton Apo Dios ay si Isaias ay nangwanin, “Wad-ay isnan ponchag nan mangifogfokhaw ay mangwanin, ‘Isakhanayo nan chalan nan Apo, enletkhenyo nan ikwana.’ ” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MT3_4","070_3_4","MAT","3","4","4","Si Juan, innafe ay chotchot si kamelio nan fachona, ya nenfabfalikes is kochil. Sa et chochon ya itlog si aleg nan cha na inkatakho. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MT3_5","070_3_5","MAT","3","5","5","Et nakhogkhog-oy cha nan takho ay inmey ken siya, ay nalpo id Jerusalem ya isnan am-in ay sakop nan Judea, ya isnan am-in nan ili ay mangakhawa isnan wanga ay Jordan. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MT3_6","070_3_6","MAT","3","6","6","Nenfafawi cha ay cha mangibfakha isnan fasolcha, et finonyakhan Juan chaicha isnan wanga ay Jordan. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MT3_7","070_3_7","MAT","3","7","7","Issan magtek nangil-ana isnan angsan ay Fariseo ya Saduceo ay omey enpafonyag ken siya, kinwanina't ken chaicha, “Chakayo ay kag an-ak si oweg! Ay ke yo mailayawan nan omal-ali ay songet Apo Dios isnan ap-aped ay fafawiyo? ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MT3_8","070_3_8","MAT","3","8","8","Angnenyo magtek nan okhali ay mangipaila'y chinokokhanyo nan fasolyo! ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MT3_9","070_3_9","MAT","3","9","9","Ya ad-iyo aped kankanan isnan semekyo en, ‘Osto kami tay si Abraham nan amami,’ tay kanak ken chakayo, ay mabfalin met ay aped yangkhay alaen Apo Dios nan naycha'y fato ya enfalinena is an-ak Abraham! ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MT3_10","070_3_10","MAT","3","10","10","Maiyalig kayo isnan kaew ay wad-ay nan naisasakhana ay wasay is kapooncha. Et am-in nan kaew ay maid khawis si fekhascha et masipo ya maiwasit is kaapey. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MT3_11","070_3_11","MAT","3","11","11","“Sak-en, fonyakhak chakayo isnan chanom ta kail-an nan nenfabfawiyanyo. Nay met achi, nan omali ay maisokat ken sak-en, fonyakhana chakayo isnan Ispirito Santo ya apey. Wadwad-ay chadlos nan kamabfalina mo sak-en, ya ad-i ak maikali ay olay mangngawit yangkhay isnan pallokana. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MT3_12","070_3_12","MAT","3","12","12","At sisyanena nan takho. Kag wad-ay lig-ona ay mannaep isnan ilik, sa na't igto is kaallang nan naptong ay ilik, ya poowana nan nakpit ay ilik ya olot is kaapey ay ad-i kaad-achep.” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MT3_13","070_3_13","MAT","3","13","13","Awni ya ket inomchan isnan wanga ay Jordan si Jesus ay nalpo id Galilea, et en nenpafonyag ken Juan. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MT3_14","070_3_14","MAT","3","14","14","Nay met achi laychena'y ipawa ay mangwanin, “Apo, lebfengna ay sak-en koma nan fonyakham ya ket sik-a nan inmali ken sak-en?” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MT3_15","070_3_15","MAT","3","15","15","Ngem kinwanin Jesus ay sinmongfat, “Olay siya's ikkanta na idwani ta maangnen am-in nan laychen Apo Dios ay maangnen.” Sa et intan-oy Juan. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MT3_16","070_3_16","MAT","3","16","16","Kakwasan nan nafonyakhan Jesus, finmala is kadchanom, ket ay nenkaookang nan chaya ya inilana nan Ispiriton Apo Dios ay khomkhomwab ay kag kalopati ay inompa ken siya. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MT3_17","070_3_17","MAT","3","17","17","Ya ket id chaya wad-ay nan nenkali ay mangwanin, “Si tona nan laylaychek ay Anakko. Malaylaychan ak ken siya.” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MT4_1","070_4_1","MAT","4","1","1","Sa et inpangon nan Ispirito Santo si Jesus isnan ponchag ta sas-ailowan nan chimonyo. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MT4_2","070_4_2","MAT","4","2","2","Ya nentiptipe siya isnan epat poo ay akhew ya lafi, kakwasana ya ket ay naowaowat. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MT4_3","070_4_3","MAT","4","3","3","Sa et sinmag-en si Satanas ay nangwanin, “Mo sik-a nan Anak nan Dios, ayed, filinem ed nan naycha'y fato ta enfalin cha's tinapay.” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MT4_4","070_4_4","MAT","4","4","4","Sinfat magtek Jesus ay nangwanin, “Kanan nan naisolat ay kalin Apo Dios, ‘Faken yangkhay nan tinapay nan maikatakho, mod-i ket kasapolan nan am-in ay cha ifaag Apo Dios.’ ” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MT4_5","070_4_5","MAT","4","5","5","Inpangon et nan chimonyo si Jesus id Jerusalem sa na't iyey is katoktok nan Timplo, ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MT4_6","070_4_6","MAT","4","6","6","ya kinwanina ken siya, “Mo sik-a nan Anak nan Dios, ayed lomabtok ka. Tay kanan nan naisolat ay kalin nan Dios en, ‘At filinena nan anghelesna ay mamachang ken sik-a,’ ya, ‘At salapaencha sik-a ta ad-i maisogto nan sikim is kafato.’ ” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MT4_7","070_4_7","MAT","4","7","7","Sa et kinwanin Jesus, “Wen, ngem kanan met akhes nan naisolat ay kalin Apo Dios en, ‘Ad-im padpachasen/teptepngen nan Apo ay Diosmo.’ ” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MT4_8","070_4_8","MAT","4","8","8","Inpangon et kasin nan chimonyo si Jesus isnan at-atakchag ay filig, sa na't inpaila ken siya nan am-in ay en-ap-apowan isnan lofong, ya nan kachad-ayawancha. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MT4_9","070_4_9","MAT","4","9","9","Sa na't kinwani ken siya, “Am-in chana et ichowak ken sik-a, mo enlokfob ka ay manayaw ken sak-en.” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MT4_10","070_4_10","MAT","4","10","10","Sa et kinwanin Jesus ken siya, “Komaan ka Satanas! Tay naisolat isnan kalin Apo Dios, ‘Chayawem nan Apo ay Diosmo, et siya yangkhay nan ensilfiyam.’ ” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MT4_11","070_4_11","MAT","4","11","11","Siya chi et tinaynan chadlo nan chimonyo, ya ket ay inmali nan angheles ay namachang ken siya. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MT4_12","070_4_12","MAT","4","12","12","Issan nanngelan Jesus ay naifalod si Juan, tinmoli id Galilea. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MT4_13","070_4_13","MAT","4","13","13","Egay magtek nawni id Nazaret, mod-i ket inmey ay nentee id Capernaum ay ili is ilit nan fayfay, isnan sakop nan ili ay Zabulon ya Neftali. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MT4_14","070_4_14","MAT","4","14","14","Siya chi nan inmat ta tomet-ewa nan kinwanin nan mamadto ay si Isaias ay nangwanin, ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MT4_15","070_4_15","MAT","4","15","15","“Nan ilin Zabulon ya nan ilin Neftali, ay ilit si fayfay ya chechemangen nan wanga ay Jordan, siya nan Galilea ay ilin si faken Judio. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MT4_16","070_4_16","MAT","4","16","16","Nan takho ay maiyalig ay follinget nan pinangsemekcha, nakaila cha et chadlo isnan enlalanglang ay silaw. Wen, nan cheycha'y entetee isnan ili ay aalin-ewan si etey, et nasilawan cha.” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MT4_17","070_4_17","MAT","4","17","17","Siya chi san nangilapowan Jesus ay nen-ipap-alawakhan ay nangwanin, “Chokokhanyo nan fasolyo, tay nganngani et nan en-ap-apowan Apo Dios.” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MT4_18","070_4_18","MAT","4","18","18","Issan nanad-alanan Jesus is kailit nan fayfay id Galilea, inilana nan chwa ay sin-akhi ay cha Simon ay mangadnan si Pedro ya si Andres. Cha cha isabsabwag nan tafokorcha is kafayfay, tay siya nan chonocha. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MT4_19","070_4_19","MAT","4","19","19","Sa na't kinwani ken chaicha, “Maifoweg kayo ken sak-en, et isolok nan angnenyo'y mangamong isnan takho ken sak-en.” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MT4_20","070_4_20","MAT","4","20","20","Chag-as cha't ya taynan isnan tafokorcha ya naifoweg cha ken siya. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MT4_21","070_4_21","MAT","4","21","21","Intot-oloy Jesus ay nanad-alan ya ke na't ilaen nan teken kayet ay sin-akhi, ay cha Santiago ken Juan ay an-ak Zebedeo. Wad-ay cha ay sin-am-a is kafangka ay cha manginongnong isnan sichokcha, sa na't ayakhan chaicha. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MT4_22","070_4_22","MAT","4","22","22","Chag-as cha't ya taynan isnan fangka ya si amacha, ya naifoweg cha ken Jesus. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MT4_23","070_4_23","MAT","4","23","23","Liniwes Jesus am-in nan Galilea ay en nen-isos-olo isnan sinagogacha, ya nangipap-alawag isnan khawis ay okhod maipoon isnan en-ap-apowan Apo Dios, ya inag-akhasana nan am-in ay kateketeken ay sakit ya sakew si takho. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MT4_24","070_4_24","MAT","4","24","24","Nadnadnge siya isnan am-in ay ili id Siria, nay et cha cha inyey ken siya nan am-in ay nenkasakit, am-in nan enliglikhat isnan kateketeken ay sakit ya peteg si awak, nan naan-anitowan, nan cheycha'y enkechas, ya nan ad-i makagkhiwa, et inpagkhawisna am-in chaicha. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MT4_25","070_4_25","MAT","4","25","25","Angsan cha nan katakhotakho ay inmon-onod ken siya ay nalpo id Galilea, nan makwanin Nan Sinpoo ay Ili, Jerusalem, Judea ya nan ili ay chechemangen nan wanga ay Jordan. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MT5_1","070_5_1","MAT","5","1","1","Issan nangil-an Jesus isnan katakhotakho, nanikid is kafilig sa na't intokcho. Sinmag-en nan disipolosna ken siya, ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MT5_2","070_5_2","MAT","5","2","2","sa na't insolowan chaicha ay nangwanin, ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MT5_3","070_5_3","MAT","5","3","3","“Naoney nan cheycha'y mamigfig isnan kinakolangcha isnan nalenteg ay okhali, tay at maifilang cha isnan en-ap-apowan Apo Dios! ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MT5_4","070_5_4","MAT","5","4","4","Naoney nan cheycha'y ensakit nan semekcha khapo isnan fasol, tay at palin-awaen Apo Dios chaicha! ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MT5_5","070_5_5","MAT","5","5","5","Naoney nan cheycha'y naoya, tay at tawichencha nan kakhawisan ay inkalin Apo Dios! ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MT5_6","070_5_6","MAT","5","6","6","Naoney nan cheycha'y maeew-ew ya mamikhaw isnan kinalenteg Apo Dios, tay at mang-ep cha! ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MT5_7","070_5_7","MAT","5","7","7","Naoney nan cheycha'y maseg-ang isnan ib-acha, tay at seg-angan akhes Apo Dios chaicha! ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MT5_8","070_5_8","MAT","5","8","8","Naoney nan cheycha'y nadchalos nan semekcha, tay at ilaencha si Apo Dios! ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MT5_9","070_5_9","MAT","5","9","9","Naoney nan cheycha'y mangipaornos isnan ib-acha'y takho, tay at ifilang Apo Dios chaicha ay an-akna! ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MT5_10","070_5_10","MAT","5","10","10","Naoney nan cheycha'y maipap-alikhat khapo isnan mangiyangnenancha isnan laychen Apo Dios, tay at maitapi cha isnan en-ap-apowan Apo Dios. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MT5_11","070_5_11","MAT","5","11","11","“Naoney kayo mo amsiwencha, palikhatencha, ya is yangkhay nan kankanancha ay mangipangaag ken chakayo midkakay ken sak-en. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MT5_12","070_5_12","MAT","5","12","12","Enlal-ayad kayo ya enlagsak kayo kayet, tay chakchake nan fongaenyo id chaya. Siya akhes nan inikkancha ay nangipalikhat isnan cheycha'y mamadto ay cha nang-ona mo chakayo.” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MT5_13","070_5_13","MAT","5","13","13","“Chakayo nan maiyalig ay asin isnan am-in ay takho. Ngem mo mamaid nan aklitna, kecheng, ad-i kasin enfalin is asin. Maid et enkhawisana, mod-i ket maiwasit ya makhatkhatinan et yangkhay. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MT5_14","070_5_14","MAT","5","14","14","“Chakayo akhes nan maiyalig ay silaw isnan am-in ay takho isnan lofong. Nan ili is katoktok nan filig et ad-i maitafon. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MT5_15","070_5_15","MAT","5","15","15","Siya akhes ay maid mamaskhed isnan silaw sa na't tangfan isnan salop, mod-i ket ippeyna isnan osto ay kaipatpatangana, ta silawana nan am-in ay wad-ay isnan afong. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MT5_16","070_5_16","MAT","5","16","16","Siya akhes ken chakayo, masapol ay ipailayo nan maiyalig ay silawyo isnan ib-ayo ay takho, ta ilaencha nan khawis ay angnenyo ya chayawencha's Amayo id chaya.” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MT5_17","070_5_17","MAT","5","17","17","“Ad-iyo kanan en inmali ak ay mangamas isnan lenteg Moises ya nan insos-olon nan mamadto. Egay ak inmali ay mangamas sidi mod-i ket ta iyangnek chachi. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MT5_18","070_5_18","MAT","5","18","18","Tay tet-ewa nan kanak ken chakayo: olay engkhana'y maamas nan chaya ya nan lota, ad-i mabfalin ay mamaid nan olay kabfafan-ikhan ay okhes paymo tornek isnan lenteg, engkhana'y maangnen am-in nan at maangnen. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MT5_19","070_5_19","MAT","5","19","19","Adi kad mo sino nan mangiwayang isnan olay esa'y kayap-ewan ay lenteg, ya isolowana nan ib-ana ay manon-od ken siya, at maifilang siya ay kafan-ikhan isnan en-ap-apowan Apo Dios. Nay met achi mo sino nan mangangnen isnan lenteg, ya mangisolo isnan ib-ana ta patiyencha chi, maifilang akhes siya ay mapatpateg isnan en-ap-apowan Apo Dios. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MT5_20","070_5_20","MAT","5","20","20","Tay kanak ken chakayo ay mo nan kinakapetyo isnan kinalenteg Apo Dios et ad-ina apsan nan nakapsot ay kinalenteg nan Fafariseo ya mimistolon si lenteg, et ad-i kayo maitapi isnan en-ap-apowan Apo Dios.” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MT5_21","070_5_21","MAT","5","21","21","“Chinngeyo et nan cha naitokhon isnan takho id sangad-om ay kag tona: ‘Ad-i ka enpatey. Et mo sino nan enpatey at songfatana isnan okom.’ ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MT5_22","070_5_22","MAT","5","22","22","Siya na magtek nan kanak ken chakayo idwani, ‘Mo sino nan menlilikhet isnan ib-ana, at songfatana isnan okom. Mo sino nan manopis isnan ib-ana, songfatana isnan maam-amongan nan amam-a, ya mo sino kayet nan mangwani isnan ib-ana en, “Wasit ka'y takho!” at machosa isnan apey id inferno.’ ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MT5_23","070_5_23","MAT","5","23","23","Adi kad mo wad-ay em ichoo ay ilayad ken Apo Dios is kaaltar, ya kem et nensemek ischi ay wad-ay sinaktam ay ib-am, ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MT5_24","070_5_24","MAT","5","24","24","ogkhayem et ischi's kasakhang nan altar nan ilayadmo, ta en ka ona maiyornos isnan ib-am, esam pay chadlo en ichoo nan chey ay ilayadmo ken Apo Dios. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MT5_25","070_5_25","MAT","5","25","25","“Mo wad-ay nangidchalom ken sik-a, ya omali ay mangayag ken sik-a, kamowem ay makiornos ken siya isnan sisya ay ad-iyo omchanan is kaokom, ta ad-ina apchas isakhang sik-a is kaokom, ay at akhes mangichowa ken sik-a isnan polis, ay en mangifalod ken sik-a. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MT5_26","070_5_26","MAT","5","26","26","Tet-ewa kanak ken sik-a, at ad-i ka makafab-ala engkhana'y fayacham nan mortam engkhana isnan kaanongosan ay sintimos.” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MT5_27","070_5_27","MAT","5","27","27","“Chinngeyo akhes san naitokhon ay kag tona: ‘Ad-iyo chwadchwaen nan pantewyo.’ ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MT5_28","070_5_28","MAT","5","28","28","Nay met achi kanak ken chakayo, ay mo sino yangkhay nan mamigfikhaw isnan olay sino ay fafai, et maifilang ay apchas na chinwa nan pantewna isnan semekna. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MT5_29","070_5_29","MAT","5","29","29","Idwani, mo nan kannawan ay matam nan khotok nan makabfasolam, pen loknatam ta iwasitmo. Khap-esna't si mamaid nan tapin nan awakmo, mo nan wad-ay am-in ya khechangna'y maiwasit ka id inferno. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MT5_30","070_5_30","MAT","5","30","30","Ya mo nan kannawan ay limam nan khotok nan makabfasolam, pen potlongmo ta iwasitmo, tay khap-es na't si mamaid nan esa'y tapin si awakmo, mo nan maiwasitan nan khag-awisan ay awakmo id inferno.” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MT5_31","070_5_31","MAT","5","31","31","“Wad-ay akhes nan naitokhon ay kag tona: ‘Mo sino ka issa ay lalaki ay mangichang ken asawam, agtam nan kaichangmo is kasolatan.’ ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MT5_32","070_5_32","MAT","5","32","32","Nay met achi kanak ken chakayo idwani, ‘Mo nan lalaki ya ichangena nan asawana ay maid inang-angnena is asi, et lag-ena'y makilalaki nan kaichangna mo makiasawa kasin. Ya olay nan lalaki ay mangasawa ken siya, et siya akhes ay chwaena nan pantewna.’” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MT5_33","070_5_33","MAT","5","33","33","“Chinngeyo kayet san naitokhon ken chaicha id sangad-om ay kag tona: ‘Ad-im iwayang nan insapatam, ngem angnem ay angnen nan insapatam ken Apo Dios.’ ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MT5_34","070_5_34","MAT","5","34","34","Kanak magtek ken chakayo en, ‘Ad-i kayo ensapsapata. Ad-iyo ngadngadnan nan chaya isnan ensapataanyo, tay siya nan tomotokchowan Apo Dios, ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MT5_35","070_5_35","MAT","5","35","35","paymo nan lota, tay siya nan enkhagkhatinana, olay pay nan Jerusalem, tay siya nan ilin nan Katotongchowan ay Ali. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MT5_36","070_5_36","MAT","5","36","36","Ad-im akhes isapsapata nan awakmo, tay ay ke sik-a nan kawad nan kamabfalin isnan awakmo? Maid kamabfalinmo ay mangipapokaw paymo mangipangitit isnan olay esang isnan fookmo. ’ ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MT5_37","070_5_37","MAT","5","37","37","Kananyo magtek yangkhay en, ‘Wen,’ mo wen, ya ‘Ad-i,’ mo ad-i. Tay mo ngag nan itoptopmo kasin isnacha, et malpo chi ken Satanas.” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MT5_38","070_5_38","MAT","5","38","38","“Chinngeyo kayet nan naitokhon ay kag tona: ‘Mo mata, at mata akhes nan falesna, ya mo fab-a, at fab-a akhes.’ ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MT5_39","070_5_39","MAT","5","39","39","Kanak magtek ken chakayo, ‘Ad-i kayo en-ifab-ales. Mo way manodpak isnan kannawan ay ipingmo, ichoom nan topakna. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MT5_40","070_5_40","MAT","5","40","40","Kag akhes mo wad-ay mangidchalom ken sik-a, ta alaena nan kamasitam, ngag ngotom ta alaena kayet nan kakhaymo. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MT5_41","070_5_41","MAT","5","41","41","Mo wad-ay mamilit ken sik-a ay mangipasakfat isnan awitna is esa'y kilomitro, sakfatem engkhana'y olay chwa'y kilomitro. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MT5_42","070_5_42","MAT","5","42","42","Agtam nan olay sino ay komchaw ken sik-a, ya pabfolocham nan fomolod ken sik-a, ad-im chokokhan.’” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MT5_43","070_5_43","MAT","5","43","43","“Chinngeyo akhes nan naitokhon ay kag tona: ‘Laychem nan sagkhongmo ya kholaem nan fosom.’ ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MT5_44","070_5_44","MAT","5","44","44","Kanak magtek ken chakayo, ‘Laychenyo nan fosoyo, ya ilowalowanyo nan cheycha'y mamap-alikhat ken chakayo.’ ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MT5_45","070_5_45","MAT","5","45","45","Tay mo siya sa nan angnenyo, ipailayo ay chakayo, et tet-ewa ay an-ak Ama id chaya. Tay si Apo Dios, paakhewena nan akhew isnan ngaag ya khawis ay takho, ya ekchakhena nan ochan isnan nalenteg ya nan ad-i. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MT5_46","070_5_46","MAT","5","46","46","Tay mo nan yangkhay cheycha'y menlal-ayad ken chakayo nan laylaychenyo, ay ke yo kanan en way sa yo fongaen ken Apo Dios? Ad-i ngen siya akhes sa nan angnen nan natotokong ay enkorkortais? ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MT5_47","070_5_47","MAT","5","47","47","Ya mo nan yangkhay cheycha'y ib-ayo nan tot-oyyenyo ay khawis, wadwad-ay ngen nan inangnenyo? Tay olay nan maid ammocha maipoon ken Apo Dios et angnencha chi. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MT5_48","070_5_48","MAT","5","48","48","Adi kad chakayo et masapol ay ad-i enkolong nan layadyo, ay kag ken Amayo id chaya ay maid paat enkolangana.” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MT6_1","070_6_1","MAT","6","1","1","Kinwanin kayet Jesus, “Ilaenyo ta ad-iyo ipafoya isnan takho nan khawis ay ikkanyo ay kaidchayawan ken Apo Dios. Tay mo siya sa, at maid fongaenyo ken Amayo id chaya. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MT6_2","070_6_2","MAT","6","2","2","“Adi kad mo wad-ay ichowam ay ilayadmo isnan kaseseg-ang, ad-im ipafoya isnan takho, ay kag isnan angnen nan cheycha'y kakas-okas-on. Pen pakaliyencha nan trompeta, ya somkhep cha is kasinagoga paymo fomala cha is kakammalin, ta maichayaw cha isnan takho. Tet-ewa kanak ken chakayo, apchas cha't inala nan fongaencha. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MT6_3","070_6_3","MAT","6","3","3","Nay met achi, mo wad-ay em ichowa ay ilayad, angnem isnan ad-i maila, ta olay nan aloyosmo, et ad-ina ammo nan cham angnen. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MT6_4","070_6_4","MAT","6","4","4","Siya sa ta kecheng ka is mangammo, et nan Amayo id chaya ay mangammo am-in isnan ad-i maila, et siya nan mensofalit ken sik-a.” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MT6_5","070_6_5","MAT","6","5","5","“Mo akhes enlowalo kayo, ad-iyo ikkan nan angnen nan kakas-okas-on, ay en mentatatatakcheg is kasinagoga ya is kakhawan nan ili ay enlowalo, ta mafob-oya cha isnan takho. Tet-ewa kanak ken chakayo, apchas cha't inala nan fongaencha. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MT6_6","070_6_6","MAT","6","6","6","Mo magtek enlowalo ka, somkhep ka chadlo isnan kwartom, sam et enfan, ya ischi nan makitot-oyam ken Ama'y Dios ay ad-i kaila. Et si Ama ay mangiila isnan ad-i kaila, et sobfalitana sik-a ay osto.” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MT6_7","070_6_7","MAT","6","7","7","“Isnan enlowalowanyo, ilaenyo ta ad-i yangkhay angsan ay apat ay mapidwapidwa, ay kag isnan ekhad nan Gentil, tay kanancha mo chengngen Apo Dios chaicha isnan angsan ay apatcha. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MT6_8","070_6_8","MAT","6","8","8","Ad-iyo tonton-ochen chaicha tay si Amayo, ammona nan kasapolanyo olay mo sisya'y egayyo infaag ken siya. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MT6_9","070_6_9","MAT","6","9","9","Kag tona nan kananyo ay enlowalo: ‘Ama id chaya, machad-ayaw nan ngachanmo. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MT6_10","070_6_10","MAT","6","10","10","Omali nan en-ap-apowam. Maangnen nan nemnemmo isnan lofong ay kag id chaya. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MT6_11","070_6_11","MAT","6","11","11","Ichowam nan kanenmi isnan kawakawakas. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MT6_12","070_6_12","MAT","6","12","12","Pakawanem nan fasolmi, tay pinakawanmi akhes nan finmasol ken chakami. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MT6_13","070_6_13","MAT","6","13","13","Ad-im ogkhayen chakami isnan maawisanmi ay enfasol, mod-i ket isas-alakam chakami isnan ngaag.’ ” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MT6_14","070_6_14","MAT","6","14","14","Sa na't kinwanin, “Tay mo pakawanenyo nan finmasol ken chakayo, at akhes pakawanen Amayo id chaya chakayo. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MT6_15","070_6_15","MAT","6","15","15","Nay met achi mo ad-iyo pakawanen nan finmasolancha, et akhes ad-i pakawanen Amayo nan fasolyo.” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MT6_16","070_6_16","MAT","6","16","16","Intoloy Jesus ay nangwanin, “Mo entipe kayo, ad-i kayo kas-on enngongoyos, ay kag isnan cheycha'y kakas-okas-on ay mamab-aliw isnan kamescha, ta mangammowan nan takho ay cha cha entipe. Tet-ewa kanak ken chakayo, apchas cha't inala nan fongaencha. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MT6_17","070_6_17","MAT","6","17","17","Adi kad mo entipe kayo, nongnongenyo chadlo nan oloyo, ya enchilam-os kayo, ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MT6_18","070_6_18","MAT","6","18","18","ta maid mangammo ay cha kayo entipe, mod-i yangkhay si Ama ay ad-i kaila. Et si Ama tako ay mangiila isnan ad-i kaila, et sobfalitana chakayo ay osto.” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MT6_19","070_6_19","MAT","6","19","19","“Ad-i kayo en-ipenpen isnan maifaknang ay wad-ay isnan lofong. Tay isna, maaney, enlati, ya segpen si mangakew ay mangilayaw. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MT6_20","070_6_20","MAT","6","20","20","Amongenyo magtek id chaya nan kag yo akon. Tay ischi, maid aney, ad-i enlati, ya ad-i segpen si mangakew ay mangilayaw ischi. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MT6_21","070_6_21","MAT","6","21","21","Tay mo ento nan kawad nan ifaknangyo, siya akhes nan kawad nan semekyo.” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MT6_22","070_6_22","MAT","6","22","22","Kinwanin kayet Jesus, “Maiyalig nan mata ay silaw si awak, tay mo nalatak nan angnen ay en-ila, kag masisilawan nan semek ya khawis nan enfanakhana isnan am-in ay katatakhoyo. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MT6_23","070_6_23","MAT","6","23","23","Nay met achi mo ngaag nan pinang-ilayo, at kag akhes enpapanget nan semekyo. Adi kad ento mo silaw nan manangkhew ken chakayo, ya ket ay follinget nan wad-ay ken chakayo, et chachama ay ab-afollinget nan katatakhoyo.” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MT6_24","070_6_24","MAT","6","24","24","“Maid enpafab-aa isnan chwa ay apo, tay at liligtena nan esang ya laylaychena nan esang. Tet-ewa, nakapet isnan esang ya chilawena nan esang. Ad-i mabfalin ay chwa nan omayan nan semekmo, nan Dios ya nan siping.” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MT6_25","070_6_25","MAT","6","25","25","Intoloy Jesus ay nangwanin, “Kanak et mampay ken chakayo, ad-i kayo man madchanakhan isnan fiyagyo. Ad-i kayo madchanakhan mo ngag nan kanen ya inomenyo. Ad-i kayo madchanakhan isnan awakyo, mo ngag nan ifachoyo. Ad-i ngen wadwad-ay nan fiyag mo nan makakan, ya nan awak mo nan facho? ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MT6_26","070_6_26","MAT","6","26","26","Ilaenyo nan ay-ayam id tongcho, ad-i cha met enmola, ad-i cha en-ani paymo en-ipenpen is kaallang. Ngem ya ke cha kayet panganen Amayo id chaya chaicha mo! Ay ke kayo ad-i napatpateg is solit mo chaicha? ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MT6_27","070_6_27","MAT","6","27","27","Sino ken chakayo nan makaipaancho is akit isnan fiyagna mo enchanachanag? ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MT6_28","070_6_28","MAT","6","28","28","“Ya kag akhes isnan ifachoyo. En kayo man chadlos madchanakhan ay? Ilaenyo achi nan sabsafong is kafilig. Aped cha cha mengngan, ya ad-i cha met enchono paymo en-afe. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MT6_29","070_6_29","MAT","6","29","29","Nay met achi kanak ken chakayo ay, olay si ali Solomon isnan am-in ay chayawna, et egay nabfachowan isnan kakhawisan ay kag nan sanacha'y sabsafong. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MT6_30","070_6_30","MAT","6","30","30","Et mo kag tosa nan angnen Apo Dios ay mamacho isnan mola, ay wad-ay ay tomobtofo idwani, ya is wakas et maittongo is kaapey, ad-ina ngen am-amed fachowan chakayo? Akiakit paat nan pammatiyo! ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MT6_31","070_6_31","MAT","6","31","31","“Ad-i kayo et mampay madchanakhan ay mangwanin, ‘Ngag nan kanenmi?’ ya ‘Ngag nan inomenmi?’ ya ‘Ngag nan ifachomi?’ ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MT6_32","070_6_32","MAT","6","32","32","Tay nan cheycha'y maid pammaticha, siya am-in chana nan an-anapencha. Ngem chakayo, ammon et Amayo id chaya ay am-in chana et masapolyo. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MT6_33","070_6_33","MAT","6","33","33","Nan magtek angnenyo et mang-ona'y mang-ona ay pawadwad-ayenyo nan en-ap-apowan Apo Dios, ta somya nan kinalentegna, et ichawchawna akhes nan am-in ay masapolyo. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MT6_34","070_6_34","MAT","6","34","34","“Ad-i kayo et mampay madchanakhan isnan maipoon is wakas, tay kikhad nan mawaksana mo ngag nan fatokhena. Omanay et nan likhat ay wad-ay idwani, is wakas teken akhes.” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MT7_1","070_7_1","MAT","7","1","1","Kinwanin kayet Jesus, “Ad-iyo okomen nan ib-ayo ta ad-i kayo maokom. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MT7_2","070_7_2","MAT","7","2","2","Tay nan angnenyo ay mangokom isnan ib-ayo, et siya akhes nan angnen Apo Dios ay mangokom ken chakayo. Ya mo ngag nan angnenyo ay menlokod isnan ib-ayo, et siya akhes nan angnena ken chakayo. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MT7_3","070_7_3","MAT","7","3","3","Em man isin-eng nan khertab isnan matan nan ib-am, ya okhay nan sinlanges ay manasalak isnan matam? ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MT7_4","070_7_4","MAT","7","4","4","Ay kem aped kanan isnan ib-am en, ‘Ay ta kaanek nan sana'y khertab isnan matam,’ mo sisya nan sinlanges ay manasalak isnan matam? ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MT7_5","070_7_5","MAT","7","5","5","Sik-a ay kakas-okas-on! Kaanem pay ona nan sinlanges ay manasalak isnan matam, ta nalatak nan mangil-am isnan khertab ay cham kaanen isnan matan nan ib-am.” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MT7_6","070_7_6","MAT","7","6","6","“Ad-iyo ichowa nan maifilang ay nasantowan isnan cheycha'y maiyalig ay aso, tay ta ket lang somakhong cha'y mangetfan ken chakayo. Ad-iyo akhes ibkas nan akon isnan cheycha'y maiyalig ay fotog, tay at khatigkhatinancha yangkhay chi.” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MT7_7","070_7_7","MAT","7","7","7","Intoloy Jesus ay nangwanin, “Komchaw kayo et maagtan kayo. En-anap kayo et makad-an kayo. Enkogkog kayo et matekwafan nan eneb ken chakayo. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MT7_8","070_7_8","MAT","7","8","8","Tay mo sino nan komchaw at maagtan, ya nan en-anap makad-an, ya isnan enkogkog, et matekwafan nan eneb ken siya. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MT7_9","070_7_9","MAT","7","9","9","Ken chakayo ay am-a, ay ke wad-ay ken chakayo nan mangichowa is fato isnan fab-alona, mo komchaw is kanena? ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MT7_10","070_7_10","MAT","7","10","10","Kag akhes mo komchaw si sibfana is khachiw, ay ke yo aped ichowa nan oweg? ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MT7_11","070_7_11","MAT","7","11","11","Olay ngaag kayo, et ammoyo ay en-ichowa isnan enkhawisan nan an-akyo. Ad-i ngen chadlos wadwad-ay nan ikkan Amayo id chaya, ay mangichawchaw isnan enkhawisan nan cheycha'y komchaw ken siya? ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MT7_12","070_7_12","MAT","7","12","12","“Adi kad angnenyo et mampay isnan ib-ayo nan ngag issa ay laychenyo akhes ay angnencha ken chakayo. Tay siya sa nan ayen nan sos-olon nan lenteg Moises, ya nan insolat nan cheycha'y mamadton Apo Dios.” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MT7_13","070_7_13","MAT","7","13","13","“Somkhep kayo isnan nasopit ay segpan, faken nan an-annawa, tay annawa nan segpan ya malanoy nan chalan ay omiyey id inferno, ya ang-angsan cha nan somsomkhep ischi. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MT7_14","070_7_14","MAT","7","14","14","Ngem nasopit nan segpan ya sikhab nan chalan ay omiyey isnan fiyag ay eng-engkhana, ya akit cha nan cheycha'y mangchan ischi.” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MT7_15","070_7_15","MAT","7","15","15","“En-annad kayo isnan cheycha'y ad-i tet-ewa'y mamadto. Ipailacha'y naanos cha ay kag cha karnilo, ya ke pet kag cha atap ay aso ay enpakawas. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MT7_16","070_7_16","MAT","7","16","16","At imatonanyo chaicha isnan ang-angnencha. Kag isnan mola, ay ke mapokhas nan ofas is kasibsifit, paymo nan higos is kapagpakhat? ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MT7_17","070_7_17","MAT","7","17","17","Kag akhes isnan kaew. Mo al-alay-eng nan kaew, khawis nan fekhasna, ngem nan ngaag ay kaew, ngaag nan fekhasna. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MT7_18","070_7_18","MAT","7","18","18","Ad-i mabfalin ay mamkhas nan al-alay-eng ay kaew is ngaag, paymo nan ngaag ay kaew is khawis ay fekhas. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MT7_19","070_7_19","MAT","7","19","19","Am-in ay kaew ay ad-i mamkhas si khawis et masipo ya maittongo. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MT7_20","070_7_20","MAT","7","20","20","Siya akhes ken chaicha, imatonanyo chaicha isnan ang-angnencha.” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MT7_21","070_7_21","MAT","7","21","21","Kinwanin kayet Jesus, “Ad-i am-in ay mangwani ken sak-en en, ‘Apo, Apo,’ et maitapi cha isnan en-ap-apowan Apo Dios. Nan magtek cheycha'y mangangnen isnan nemnem Ama'y wad-ay id chaya, et chaicha nan somkhep. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MT7_22","070_7_22","MAT","7","22","22","At angsan cha nan mangwani ken sak-en isnan tosa ay akhew en, ‘Apo, Apo, ay kem egay inila chakami ay nen-ipadpadto isnan ngachanmo, ya nen-ipakpakaan si anito isnan ngachanmo, ya nen-angnen si angsan ay katataa ay chono isnan ngachanmo?’ ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MT7_23","070_7_23","MAT","7","23","23","Et siya na nan at ifaagko ken chaicha, ‘Maid ammok paat ken chakayo. Komaan kayo, chakayo ay ngaag nan chonona!’ ” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MT7_24","070_7_24","MAT","7","24","24","“Siya mampay na nan mangwaniyak, ay mo sino ka ay mannge isnan naycha ay kalik ya angnem et is-isom nan masilib ay takho ay nangipatakcheg isnan afongna is kafato. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MT7_25","070_7_25","MAT","7","25","25","Issan nenlemlemana ay nen-anewangana ya nenchagmana, et egay natokang nan afong tay fato nan naikhab-ana. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MT7_26","070_7_26","MAT","7","26","26","“Ngem mo sino ka akhes issa ay mannge isnan nay ay kalik ya ad-im angnen, is-isom nan ad-i ensemsemek ay takho ay nangipatakcheg isnan afongna is kalakhan. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MT7_27","070_7_27","MAT","7","27","27","Nay met achi issan nenlemlemana ay nen-anewangana ya nenchagmana, ya ket ay nenkatotokang nan afong. Chadlos chachama nan naifasfasana.” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MT7_28","070_7_28","MAT","7","28","28","Kakwasan san nangwaniyan Jesus am-in ischicha, ket ay nataataa nan katakhotakho ken siya, tay isnan ikkana ay en-isolo, ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MT7_29","070_7_29","MAT","7","29","29","tay wad-ay kalebfengana ay en-isolo, ad-i kag isnan mimistolon si lentegcha. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MT8_1","070_8_1","MAT","8","1","1","Issan pinmanachan Jesus ay nalpo is kafilig, inonod si katakhotakho siya. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MT8_2","070_8_2","MAT","8","2","2","Sinmag-en ken siya nan esa'y nakolit, sa et nenfalintomeng ay nangwanin, “Apo, mo sa ya laychem, et mabfalin ay pakhawisem sak-en.” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MT8_3","070_8_3","MAT","8","3","3","Kinappos Jesus nan nakolit ay nangwanin, “Laychek, khomawis ka.” Ya ket nakhannawis nan kolitna. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MT8_4","070_8_4","MAT","8","4","4","Sa et finilin Jesus siya ay nangwanin, “Ilaem ta ad-im ifab-aag isnan olay sino. Engka't magtek paila isnan pachi, sam et en ichoo nan chaton ken Apo Dios ay kag nan infilin Moises, ta mangipaila isnan takho ay tet-ewa ay khinmawis ka.” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MT8_5","070_8_5","MAT","8","5","5","Issan sinomkhepan Jesus id Capernaum, wad-ay nan esa'y kapitan si sorchacho ay inmey nangila ken siya. Ya nenseg-ang ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MT8_6","070_8_6","MAT","8","6","6","ay nangwanin, “Apo, wad-ay nan faak is afong ay maseseyep tay ad-i makagkhiwa, ya chad-ama nan likhatna.” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MT8_7","070_8_7","MAT","8","7","7","Kinwanin et Jesus ken siya, “Wen, omali ak ay mangipagkhawis ken siya.” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MT8_8","070_8_8","MAT","8","8","8","Sinomfat et nan kapitan ay nangwanin, “Apo, ad-i ak pay maikali ken sik-a, ta chadlos ka somkhep isnan afongko. Infilinmo koma et yangkhay, et omanay chi ay mangipagkhawis isnan faak. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MT8_9","070_8_9","MAT","8","9","9","Maawatak sa tay sak-en akhes, wad-ay nan entongtongcho mo sak-en, ya wad-ay cha akhes nan iyap-apowak ay sorchachok. Et kanak yangkhay isnan esang, ‘Omey ka ischi,’ et omey. Sa et isnan esang kayet kanak, ‘Omali ka,’ ya omali. Ya isnan faak kanak, ‘Angnem na,’ et angnena. Isonga ammok ay kafaelam.” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MT8_10","070_8_10","MAT","8","10","10","Osto'y chinngen Jesus chi, nataa, sa na't kanan isnan cheycha'y inmonod ken siya en, “Tet-ewa kanak ken chakayo, ay maid paat inilak is kag tona ay pammati isnan olay sino isna id Israel. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MT8_11","070_8_11","MAT","8","11","11","Kanak ken chakayo, at ang-angsan nan faken Judio ay malpo is falaan ya kalonokhan si akhew, ay en makikan ken cha Abraham, Isaac ya si Jacob isnan en-ap-apowan Apo Dios. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MT8_12","070_8_12","MAT","8","12","12","Ngem chaicha ay makwani en maitapi koma isnan en-ap-apowan Apo Dios, ya ket ay chaicha et nan maiwasit isnan enfollinget, ay kawad nan ngegngeg ya kaletket si fab-a.” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MT8_13","070_8_13","MAT","8","13","13","Sa et kinwanin Jesus isnan kapitan, “Somaa ka, et maangnen nan sana ay pinatim.” Et siya kannay chi ay olas nan khinmawisan nan faana. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MT8_14","070_8_14","MAT","8","14","14","Sa et sinomkhep si Jesus is afong cha Pedro, ya inilana nan katokhangan Pedro ay fafai ay maseseyep tay enpodpochot. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MT8_15","070_8_15","MAT","8","15","15","Inegnan et Jesus nan limana, ya ket nenkamamaid nan pochotna. Sa et finmangon ya pinnakana si Jesus. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MT8_16","070_8_16","MAT","8","16","16","Awni pay ya isnan sedsechemna, inyeycha ken siya nan angsan ay naan-anitowan. Et cha nen-ipafalan am-in Jesus isnan kalina yangkhay nan cheycha'y anito, ya inpagkhawisna am-in nan nenkasakit. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MT8_17","070_8_17","MAT","8","17","17","Naangnen am-in chana ta maangnen nan infaag nan mamadto ay si Isaias ay nangwanin, “Kinaana nan am-in ay sakew ya sakit tako.” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MT8_18","070_8_18","MAT","8","18","18","Idwani issan nangil-an Jesus isnan katakhotakho ay nangalifongfong ken siya, kinwanina isnan cheycha'y disipolosna, “Khomchang tako.” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MT8_19","070_8_19","MAT","8","19","19","Ya ket wad-ay nan mistolon si lenteg ay inmey ken Jesus, ay nangwanin, “Mistolo, maifoweg ak ken sik-a isnan olay entona ay omayam.” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MT8_20","070_8_20","MAT","8","20","20","Kinwanin et Jesus ken siya, “Nan silay, wad-ay tekawcha, ya siya akhes isnan ay-ayam, wad-ay nan khafancha. Ngem sak-en ay Anak si Takho et maid osto is maseypak.” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MT8_21","070_8_21","MAT","8","21","21","Wad-ay kayet nan esa'y disipolos ay nangwanin, “Aw-awni Apo, ta ennak ed ona ikaob si ama.” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MT8_22","070_8_22","MAT","8","22","22","Ngem kinwanin Jesus ken siya, “Maifoweg ka ket ya! Ngag ngotom ta nan natey nan en mangikaob isnan ib-acha ay natey.” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MT8_23","070_8_23","MAT","8","23","23","Sa et inmey si Jesus is kafangka ya naifoweg nan cheycha'y disipolosna ken siya. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MT8_24","070_8_24","MAT","8","24","24","Awni ya ket naanali nan ab-afikas ay lemlem is kafayfay, nasepyatan nan fangka isnan talipyakew et cha mapsong, ngem si Jesus naseseyep. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MT8_25","070_8_25","MAT","8","25","25","Ala cha't ya fangon ken Jesus. “Omisalak ka Apo! Nay malin-eb tako!” kinwanicha. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MT8_26","070_8_26","MAT","8","26","26","Ya ket kanan Jesus ken chaicha, “Ya ke kayo omegyat ay? Akiakit paat nan pammatiyo.” Sa et finmangon ay nangipatke isnan chakhem ya nan fayfay, ya ket nenfalin ay kakhigkhinek am-in chadlo. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MT8_27","070_8_27","MAT","8","27","27","Nataataa et nan cheycha'y takhona ay cha mangwanin, “Ngag man nan katakhon tona, tay ya ke olay nan chakhem ya nan fayfay ya patiyencha siya?” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MT8_28","070_8_28","MAT","8","28","28","Khinomchang cha pay isnan ilin nan iGadara, ya ket sinab-at nan chwa ay lalaki ay naan-anitowan, ay nalpo isnan liyang si natey. Kakaegyat cha, ya maid makatoled ay lomaos ischi. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MT8_29","070_8_29","MAT","8","29","29","Ala cha't ya wakis ay nangwanin, “Ngag nan fiyangmo ken chakami, sik-a ay Anak si Dios? Ay ke ka kannay omaali ay mangipalikhat ken chakami isnan fakena timpo?” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MT8_30","070_8_30","MAT","8","30","30","Idwani, wad-ay isnan adchawi is akit nan maam-among ay kafotofotog ay cha en-anglod. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MT8_31","070_8_31","MAT","8","31","31","Nenseg-ang et nan kaanianito ken Jesus ay nangwanin, “Mo pafal-em chakami, ippeymo et yangkhay chakami isnan cheycha'y fotog.” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MT8_32","070_8_32","MAT","8","32","32","Sa na't nenkanan ken chaicha, “En kayo!” Ke cha't nabfanala ya kasi cha sesekhep isnan cheycha'y kafotofotog, sa cha't ala ya tagtag is katoy-ob ay enchadchawes is kafayfay, sa cha't natey am-in. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MT8_33","070_8_33","MAT","8","33","33","Linmayaw et nan cheycha'y nangipaspastor ischicha, ya en cha inog-okhod is kaili nan am-in ay inmat, ya nan naangnen isnan cheycha'y naan-anitowan. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MT8_34","070_8_34","MAT","8","34","34","Siya chi ya ket naligwat nan omili ay en nangila ken Jesus. Osto'y inomchan cha ken siya, nenseg-ang cha ta komaan siya isnan ilicha. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MT9_1","070_9_1","MAT","9","1","1","Nenfangka si Jesus ya kasin khinomchang isnan ilina chadlo. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MT9_2","070_9_2","MAT","9","2","2","Ya ket ay wad-ay cha nan nangiyey ken siya isnan lalaki ay ad-i makagkhiwa ay maiyaamaka. Issan nangilasinan Jesus isnan pammaticha, kinwanina isnan chey ad-i makagkhiwa, “Anak, pabfikasem yangkhay nan semekmo. Napakawan et nan fasolmo.” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MT9_3","070_9_3","MAT","9","3","3","Sa et wad-ay nan tapina ay mistolon si lenteg ay cha mangwani is semekcha en, “To! Am-amsiwen tona si Apo Dios!” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MT9_4","070_9_4","MAT","9","4","4","Ngem tay ammon Jesus nan semsemkencha, kinwanina, “Ya ke ngaag nan wad-ay isnan semekyo ay? ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MT9_5","070_9_5","MAT","9","5","5","Ngag pet nan malanlanoy ay kanan, ‘Napakawan et nan fasolmo,’ paymo, ‘Fomangon ka ya manalan ka’? ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MT9_6","070_9_6","MAT","9","6","6","Nay met achi ipailak ta mangammowanyo ay wad-ay kalebfengak ay Anak si Takho isnan kalota ay mamakawan isnan fasol.” Sa na't kanan isnan chey ad-i makagkhiwa, “Ifangonmo! Alaem nan kaseypam ta somaa ka't.” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MT9_7","070_9_7","MAT","9","7","7","Sa et finmangon ya somaa. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MT9_8","070_9_8","MAT","9","8","8","Issan nangil-an nan katakhotakho nan todi ay inmat, inmegyat cha ya chinad-ayawcha si Apo Dios ay nangichowa isnan kag tod-i ay kamabfalin sinan takho. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MT9_9","070_9_9","MAT","9","9","9","Kinmaan si Jesus ischi ya issan cha na manad-alanan, inilana nan esa'y lalaki ay enngachan si Mateo, ay tomotokcho is kaenfob-owisana. Kinwanina't ken siya, “Maifoweg ka ken sak-en.” Sa et naligwat si Mateo ay naifoweg. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MT9_10","070_9_10","MAT","9","10","10","Issan cha manganan cha Jesus ya nan disipolosna isnan afong Mateo, inmali nan angsan ay enkorkortais ya nan cheycha'y makwanin wasit ay takho ay en nakikan ken chaicha. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MT9_11","070_9_11","MAT","9","11","11","Ya ket issan nangil-an nan cheycha'y Fariseo isnan chey takho, kinwanicha isnan cheycha'y disipolos Jesus, “En man cha pet makikan nan mistoloyo isnan sanacha'y enkorkortais ya wasit ay takho ay?” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MT9_12","070_9_12","MAT","9","12","12","Chinngen et Jesus chi sa na't kanan, “Faken nan takho ay komekedse nan makasapol isnan choktor mod-i ket nan nasakit. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MT9_13","070_9_13","MAT","9","13","13","En kayo et ta achaachalenyo nan ayen nan nay ay kinwanin Apo Dios, ‘Nan maneg-anganyo isnan ib-ayo nan laychek, faken nan enkik-iwi ay cha yo ichoo.’ Tay egay ak inmali ay mangayag isnan nalenteg, mod-i ket nan cheycha'y fomafasol.” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MT9_14","070_9_14","MAT","9","14","14","Awni ya ket inmey ken Jesus nan cheycha'y disipolos Juan ay nangwanin, “En man chakami ya nan cheycha'y Fariseo et entipe kami, sa et nan disipolosmo ya ad-icha?” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MT9_15","070_9_15","MAT","9","15","15","Sa et kinwanin Jesus, “Ay ke mabfalin ay aped ensasanga nan lilwid nan kaab-afong ay lalaki, mo sisya kayet siya ken chaicha? Ngem at omali nan akhew ay maal-ana ken chaicha, et siya chi ay akhew nan ad-i cha mangmanganan. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MT9_16","070_9_16","MAT","9","16","16","“Kanak akhes en, maid mangidchokop isnan egay kinomsen ay lopot isnan lokhak ay facho, tay mo malab-an et peskhatena nan lokhak, ya omam-amed et nan fakasna. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MT9_17","070_9_17","MAT","9","17","17","Siya akhes isnan fayas, maid mangippey isnan kakhag-aeb ay fayas isnan chaan ay kochil ay entey-an si fayas, tay at pen paptokena chi ya maiwasit nan fayas ya kecheng mapakawas cha't ay chwa. Nan magtek falo ay fayas, et maippey koma isnan falo ay kochil ay entey-an si fayas, ta at en-iso chana ay maigto ya ad-i mapakpakawas.” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MT9_18","070_9_18","MAT","9","18","18","Issan sisya'y enkak-aliyan Jesus, wad-ay nan ap-apo ay inmey ken siya. Ala na't ya falintomeng ay mangwanin, “Apo, kaet-etey nan anakko ay fafai, ngem mo omali ka ta ipatangmo nan limam ken siya, et ammok ay at matakho kasin.” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MT9_19","070_9_19","MAT","9","19","19","Naligwat cha Jesus ya nan disipolosna ay naifoweg ken siya. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MT9_20","070_9_20","MAT","9","20","20","Issan cha cha omayan, wad-ay nan fafai ay nenchad-ala is sinpoo ya chwa ay tawen. Sinmag-en is kadchokog Jesus ay nanikchod isnan khayachan nan fachona. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MT9_21","070_9_21","MAT","9","21","21","Tay kanana is semekna en, “Olay sikchochek yangkhay nan fachona, et maipagkhawis ak.” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MT9_22","070_9_22","MAT","9","22","22","Nensakhong si Jesus, ke na't inila siya. Sa na't kanan, “Anak, pabfikasem nan semekmo! Nay inpagkhawis nan pammatim sik-a.” Chag-asna ya ket khinmawis san fafai. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MT9_23","070_9_23","MAT","9","23","23","Issan inomchanan Jesus is afong san chey ap-apo, inilana nan cheycha'y mangak-alleleng ya nan katakhotakho ay ngomannganawngaw, ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MT9_24","070_9_24","MAT","9","24","24","sa na't kanan, “Komaan kayo, tay egay natey nan magmagkit, mamaseyep yangkhay.” Ya ke cha't inang-ango siya. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MT9_25","070_9_25","MAT","9","25","25","Ngem isnan naipafal-an nan cheycha'y takho, sinomkhep si Jesus sa na't inegnan nan liman nan ong-onga, ya ket ay finmangon. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MT9_26","070_9_26","MAT","9","26","26","Et siya na nan nadnadnge isnan am-in ay sakop nan chey ay ili. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MT9_27","070_9_27","MAT","9","27","27","Kinmaan si Jesus ischi ya issan nanad-alanana, inonod si chwa ay lallalaki ay ad-i makaila, ay nangifogfokhaw ken siya en, “Anak David, seg-angam chakami.” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MT9_28","070_9_28","MAT","9","28","28","Issan sinomkhepan Jesus is afong, inmey cha ken siya. Sa et kinwanin Jesus, “Patiyenyo ngen ay makaikkan ak isna?” Kinwanicha't, “Wen, Apo.” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MT9_29","070_9_29","MAT","9","29","29","Kinappos et Jesus nan matacha ay nangwanin, “Mo siya sa, maangnen et kannay na ken chakayo ay kag isnan pammatiyo.” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MT9_30","070_9_30","MAT","9","30","30","Ke cha't makaila chadlo. Sa et chadlos infilin Jesus ken chaicha ay nangwanin, “Ilaenyo ta maid mangifagfag-anyo.” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MT9_31","070_9_31","MAT","9","31","31","Nay met achi, issan kinmaanancha, en cha't inokhookhod nan maipoon ken siya isnan am-in ay sakop nan chey ay ili. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MT9_32","070_9_32","MAT","9","32","32","Issan naligwatancha, wad-ay et nan naiyey ken Jesus ay nginengek si anito. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MT9_33","070_9_33","MAT","9","33","33","Osto ay inpakaan Jesus nan anito ken siya, ya ket ay nakakkali chadlo. Nataataa nan katakhotakho ay cha mangwanin, “Maid man paat kag tona is nail-ila isna id Israel.” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MT9_34","070_9_34","MAT","9","34","34","Ngem kinwanin nan cheycha'y Fariseo en, “Da! Cha na achi pafal-en nan anito isnan fachang kannay nan ap-apon si anito.” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MT9_35","070_9_35","MAT","9","35","35","Inmey si Jesus isnan kailiili ya am-in ay kabfakhaang ay cha nen-isos-olo isnan sinagogacha, ya nangipap-alawag maipoon isnan khawis ay okhod nan en-ap-apowan Apo Dios. Et cha na kinaan nan am-in ay ilan si sakit sa na't inpakedse nan am-in ay nenkasakew. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MT9_36","070_9_36","MAT","9","36","36","Issan nangil-ana isnan katakhotakho, naseg-aseg-ang tay chadlos cha nginmayangaya ya maid mabmabfalincha, ay kag cha san naiwayang ay karnilo ay maid mangitokkhong ken chaicha. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MT9_37","070_9_37","MAT","9","37","37","Sa na't kinwani isnan disipolosna, “Ang-angsan tet-ewa nan maani, ngem akit cha nan en-ani. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MT9_38","070_9_38","MAT","9","38","38","Enlowalo kayo et mampay isnan Nenkwa isnan maani ta omifaa is omey en-ani.” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MT10_1","070_10_1","MAT","10","1","1","Inayakhan Jesus nan sinpoo ya chwa ay disipolosna, sa na't inchowa ken chaicha nan kalebfengancha ay mangipafala isnan anito, ya mangaan isnan am-in ay ilan si sakit, ya mangipakedse isnan am-in ay nenkasakew. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MT10_2","070_10_2","MAT","10","2","2","Naaycha nan ngachan nan sinpoo ya chwa ay apostolesna: omona, si Simon ay nenngachan is Pedro, sa et nan akhina ay si Andres; cha Santiago ken Juan ay sin-akhi ay an-ak Zebedeo; ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MT10_3","070_10_3","MAT","10","3","3","cha Felipe ken Bartolome; si Tomas ya nan enkorkortais ay si Mateo; si Santiago ay anak Alfeo, ya si Tadeo; ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MT10_4","070_10_4","MAT","10","4","4","si Simon ay mangitaktakcheg isnan mawayaan nan ilina, ya si Judas Iscariote, ay awni't mangitiktik ken Jesus. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MT10_5","070_10_5","MAT","10","5","5","Siya chachi nan sinpoo ya chwa ay infaan Jesus, ya finilina ay nangwanin, “Ad-i kayo omey isnan ilin si Gentil, paymo somkhep isnan kailiili id Samaria. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MT10_6","070_10_6","MAT","10","6","6","Omey kayo magtek isnan maiyalig ay nadchongaw ay karnilo isnan pangafong Israel. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MT10_7","070_10_7","MAT","10","7","7","En kayo ipalawag ay mangwanin, ‘Naay et ay inmali nan en-ap-apowan Apo Dios!’ ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MT10_8","070_10_8","MAT","10","8","8","Pakhawisenyo nan nasakit, takhowenyo nan natey, pakhawisenyo nan nakolit, ya pakaanenyo nan anito isnan naan-anitowan. Tay mampay maid fayad nan chinawatyo ay enkhawisan, ichowayo akhes ay maid fayadna. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MT10_9","070_10_9","MAT","10","9","9","Ad-i kayo en-itaktakin si fallitok, paymo ngag issa ay pilak ay ikog-ityo. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MT10_10","070_10_10","MAT","10","10","10","Ad-i kayo en-itakin si sopot, sokod, ya ensokatanyo ay facho paymo palloka isnan enfaatanyo. Tay nan enchono et lebfengna ay maagtan is ikatakhona.” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MT10_11","070_10_11","MAT","10","11","11","“Mo omchan kayo isnan ngag sisa'y ili, pootenyo ay khawis mo sino nan maikali ay manawat ken chakayo ischi, ta siya nan enchagsanyo engkhana ay komaan kayo. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MT10_12","070_10_12","MAT","10","12","12","Et mo somkhep kayo isnan chey ay afong, kananyo isnan nen-afong en, ‘Mawawawawad-ay koma ken chakayo nan talna ay malpo ken Apo Dios.’ ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MT10_13","070_10_13","MAT","10","13","13","Et mo nan takho isnan chey ay afong et tan-oyancha ay manawat ken chakayo, at omey ken chaicha nan enkhawisan ay iskhepyo. Ngem mo ad-icha chawaten chakayo at chadlo tomoli ken chakayo nan chey ay enkhawisan ay ento mo iskhepyo. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MT10_14","070_10_14","MAT","10","14","14","Mo wad-ay ad-i manawat ken chakayo paymo mannge isnan kananyo, pagpakhenyo nan sikiyo ta makaan nan pinomket ay chapog ta kag tokhon ken chaicha, mo taynanyo isnan chey ay afong paymo ili. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MT10_15","070_10_15","MAT","10","15","15","Tet-ewa kanak ken chakayo ay isnan chey ay akhew ay en-okoman Apo Dios, at enyapyap-ew nan ichowana ay chosan nan iSodoma ya iGomorra mo nan ichowana isnan cheycha'y takho isnan chey ay ili.” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MT10_16","070_10_16","MAT","10","16","16","Kinwanin kayet Jesus, “Semkenyo na. Ifaak chakayo ay kag naamo ay karnilo isnan kawad nan kakaegyat ay atap ay aso, et masapol ay masilib kayo koma ay kag nan oweg, ya naanos kayo koma ay kag kalopati. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MT10_17","070_10_17","MAT","10","17","17","Mey-anyo nan awakyo isnan takho, tay at ichowacha chakayo is kaokom, ya at saplitencha chakayo is kasinagogacha. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MT10_18","070_10_18","MAT","10","18","18","Sa cha't khoyochen chakayo, ay mangiyey isnan cheycha'y khofernachor ya ali midkakay ken sak-en. Et siya sa kannay nan mangitet-ewaanyo maipoon ken sak-en isnan kasakhangcha, ya isnan cheycha'y Gentil. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MT10_19","070_10_19","MAT","10","19","19","Et mo iyeycha chakayo ay mangidchalom, ad-i kayo madchanakhan isnan sa yo kanan paymo nan angnenyo ay ensefat, tay at isolon Apo Dios nan kananyo isnan osto ay timpona. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MT10_20","070_10_20","MAT","10","20","20","Tay at faken chakayo nan enkali, mod-i ket nan Ispiriton Apo Dios ay Amayo nan enkali ay maichalan ken chakayo. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MT10_21","070_10_21","MAT","10","21","21","“Siya akhes chana nan timpo ay mangipapateyan nan etad isnan akhina kannay, nan ama isnan anakna kannay, ya nan an-ak, at ipapateycha akhes kannay nan chakek-echa. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MT10_22","070_10_22","MAT","10","22","22","Ya at liligten am-in nan takho chakayo, khapo ken sak-en. Nay met achi mo sino ka issa ay makakatpe isnacha engkhana'y kifos, et maisalakan ka. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MT10_23","070_10_23","MAT","10","23","23","Mo palikhatencha chakayo isnan esa'y ili, lomayaw kayo isnan teken. Tet-ewa nan kanak ken chakayo, tay at ad-i kayo makadchapos ay mangikwas isnan inpadnok ken chakayo isnan am-in ay ili id Israel, ya et kasin ak omali ay Anak si Takho. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MT10_24","070_10_24","MAT","10","24","24","“Maid disipolos is entongtongcho mo nan mistolona. Siya akhes isnan faa, ad-i entongtongcho mo nan apona. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MT10_25","070_10_25","MAT","10","25","25","Omanay et isnan esa'y disipolos ay enfalin ay kag isnan mistolona, ya nan faa kag isnan apona. Siya akhes ken chakayo, mo apon si engag nan ipangachancha ken sak-en ay apo isnan pangafong, at am-amed nan kanancha ken chakayo ay pangafongko.” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MT10_26","070_10_26","MAT","10","26","26","“Ad-i kayo et mampay omeg-egyat ken chaicha, tay maid masasalakan ay at ad-i maipaila, ya maid maitatafon ay at ad-i maipaammo. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MT10_27","070_10_27","MAT","10","27","27","Nan infagfakhak ken chakayo ay maid nakadnge, et masapol ay ipaammoyo isnan katakhotakho. Et nan ifab-aagko ken chakayo isnan makekedchengan tako, ipalawagyo isnan katakhotakho. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MT10_28","070_10_28","MAT","10","28","28","Ad-i kayo omegyat isnan menpatey isnan awak, ay ad-i makapatey isnan leng-ag, mod-i ket egyatenyo nan Dios ay wad-ay kamabfalina ay mamakawas isnan leng-ag ya awak id inferno. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MT10_29","070_10_29","MAT","10","29","29","Ad-i ngen tantanso nan lakon si chwa'y chekchekchek? Nay met achi maid olay esang ay mekchag ken chaicha isnan lota, mo ad-i ona ipalofos Amayo id chaya. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MT10_30","070_10_30","MAT","10","30","30","Am-amed ken chakayo, tay ammona chakayo, olay nan kabfifilang nan fookyo. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MT10_31","070_10_31","MAT","10","31","31","Ad-i kayo mampay omeg-egyat, tay napatpateg kayo mo nan angsan ay chekchekchek.” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MT10_32","070_10_32","MAT","10","32","32","“Mo sino nan mangifaag isnan sakhang nan katakhotakho ay takhok siya, at siya akhes nan angnek ken siya isnan sakhang Ama id chaya. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MT10_33","070_10_33","MAT","10","33","33","Ngem mo sino nan mangisaot ay takhok siya isnan sakhang nan katakhotakho, at siya akhes nan angnek ken siya isnan sakhang Ama id chaya.” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MT10_34","070_10_34","MAT","10","34","34","“Ad-iyo kanan en ornos nan enfanakhan nan inmaliyak isnan lota. Faken ornos nan enfanakhana, mod-i ket kholo. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MT10_35","070_10_35","MAT","10","35","35","Tay inmali ak ay mangipawad-ay isnan en-asigkholaan nan sin-ama, nan sin-ina, ya nan innapo ay fafai isnan katokhangana ay fafai. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MT10_36","070_10_36","MAT","10","36","36","Nan foson nan esa'y lalaki, et maid teken mod-i nan pangafongna kannay. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MT10_37","070_10_37","MAT","10","37","37","“Mo sino nan mangipawadwad-ay isnan layadna ken cha amana ya inana mo nan layadna ken sak-en, et ad-i maikali ken sak-en. Ya mo sino nan mangipawadwad-ay isnan layadna isnan anakna mo nan layadna ken sak-en, et ad-i maikali ken sak-en. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MT10_38","070_10_38","MAT","10","38","38","Mo sino akhes nan ad-i mangekwat isnan kolosna ya omonod ken sak-en, et ad-i maikali ken sak-en. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MT10_39","070_10_39","MAT","10","39","39","Mo sino nan ad-i mangayyew isnan fiyagna ta olay matey midkakay ken sak-en, at maisalakan, ngem nan takho ay chadlos mangisalak isnan fiyagna kannay at khechangna ay amasena.” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MT10_40","070_10_40","MAT","10","40","40","“Mo sino nan manawat ken chakayo, sak-en nan chinawatcha. Ya mo sino nan manawat ken sak-en, chawatena nan nangifaa ken sak-en. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MT10_41","070_10_41","MAT","10","41","41","Mo sino nan manawat isnan faan Apo Dios tay ammona ay faana at chawatena akhes nan isofalit Apo Dios isnan faana, ya mo sino nan manawat isnan nalenteg ay takho tay ammona ay nalenteg nan chey ay takho, at chawatena nan maisofalit isnan nalenteg ay takho. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MT10_42","070_10_42","MAT","10","42","42","Et mo sino nan mangichowa is olay sintastasa ay entengnin ay chanom isnan esang isnan naycha'y fan-ig ay disipolosko tay disipolosko siya, et tet-ewa kanak en at masobfalitan ay masobfalitan siya.” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MT11_1","070_11_1","MAT","11","1","1","Kakwasan nan namilinan Jesus isnan sinpoo ya chwa ay disipolosna, kinmaan ischi ta en men-isolo ya en-ipalawag akhes isnan cheycha'y ili ay sasag-ena. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MT11_2","070_11_2","MAT","11","2","2","Idwani inomchan ken Juan ay maibfafalod nan okhod maipoon isnan chonon Cristo. Sa et finmaa isnan disipolosna is omey ay manalodsod ken Jesus ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MT11_3","070_11_3","MAT","11","3","3","isnan kag tona, “Faken ngen sik-a san nakwani ay at omali, paymo som-ed kami ngen si teken?” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MT11_4","070_11_4","MAT","11","4","4","Songfat et Jesus ay nangwanin, “Tomoli kayo ya ifaagyo ken Juan nan cha yo chengchengngen ya il-ilaen: ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MT11_5","070_11_5","MAT","11","5","5","nan nakolap, makaila cha kasin, nan napilay, makachalan cha, naipagkhawis nan nakolit, ya makadnge nan natoweng, takhowena kasin nan natey, ya cha maipalawag nan Khawis ay Chamag isnan posi. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MT11_6","070_11_6","MAT","11","6","6","Naoney yangkhay nan takho ay ad-i enchwadchwa ken sak-en!” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MT11_7","070_11_7","MAT","11","7","7","Issan kinmaanan nan disipolos Juan, inokhod Jesus isnan katakhotakho nan maipoon ken Juan. Kinwanina, “Ngag kay nan kananyo ay katatakhon nan en yo inila is kaponchag? Kag ngen isnan fololong ay khig-iwwen si chakhem? ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MT11_8","070_11_8","MAT","11","8","8","Ngag nan paat yo inmayan sidi? Ay ke yo en inila nan takho ay enfafacho is khawigkhawis ay enchangchangnge ay lopot? Nan enfafacho is kag todi et wad-ay cha isnan afong si ali. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MT11_9","070_11_9","MAT","11","9","9","Ngag mampay nan inmayanyo ischi? Ay ke yo egay en inila nan esa'y mamadto? Wen. Ya kanak ken chakayo ay wadwad-ay pay mo nan mamadto nan inilayo. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MT11_10","070_11_10","MAT","11","10","10","Tay si Juan nan nakwani isnan naisolat ay kalin Apo Dios ay mangwanin, ‘Chey, at faalek nan faak ay mang-ona mo sik-a, ta isakhanana nan kew-am.’ ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MT11_11","070_11_11","MAT","11","11","11","Tet-ewa kanak ken chakayo en, isnan am-in ay naiyanak, maid finmala ay entongtongcho mo si Juan Bautista. Nay met achi olay siya sa, maifilang kayet ay naon-oney mo siya nan kafan-ikhan ay takho ay maitapi isnan en-ap-apowan Apo Dios. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MT11_12","070_11_12","MAT","11","12","12","Mailapo issan timpon Juan Bautista engkhana idwani, wad-ay ay wad-ay nan kholo isnan wad-ayan nan en-ap-apowan Apo Dios, ya wad-ay cha nan makedse ay mangipapilit ay maitapi ischi. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MT11_13","070_11_13","MAT","11","13","13","Siya sa tay am-in nan mamadto ya nan lenteg Moises, inpadtocha nan maipoon isnan en-ap-apowan Apo Dios engkhana ay inmali si Juan. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MT11_14","070_11_14","MAT","11","14","14","Et mo mamati kayo, si Juan nan nakwanin Elias ay at omali. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MT11_15","070_11_15","MAT","11","15","15","Chengngenyo et na mo wad-ay kowengyo ay mannge.” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MT11_16","070_11_16","MAT","11","16","16","“Ngag mampay nan is-ison nan naycha ay takho idwanin? Kag cha ongang-a is kamarkitan ay maid paat pasiyat-encha. Aped cha en-asifokhafokhaw ay mangwanin, ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MT11_17","070_11_17","MAT","11","17","17","‘Mamattong kami ya ad-i kayo manayaw. Ilapomi ay mangantoway ya ad-i kayo makiachog.’ ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MT11_18","070_11_18","MAT","11","18","18","Tay issan inmaliyan Juan ay cha na nentiptipelan ya egayna nakiin-inoman, kinwanicha en, ‘Naan-anitowan siya.’ ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MT11_19","070_11_19","MAT","11","19","19","Sak et inmali akhes ay Anak si Takho ay nangnangan ya nakiin-inom, ya ke cha't kanan, ‘Ilaenyo kay ya nan sana'y oklongan ya amfotngan, ay liwid si enkorkortais ya wasit ay takho!’ Nay met achi olay mo siya sa, matet-ewaan kayet nan silib Apo Dios isnan enfanakhana.” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MT11_20","070_11_20","MAT","11","20","20","Yinangyangan Jesus nan cheycha'y omili isnan kailiili ay cha na nangangnenan isnan kaangsanan ay kamabfalina, tay egaycha chinokokhan nan fasolcha. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MT11_21","070_11_21","MAT","11","21","21","Kinwanina, “Selaeg yo ay iCorazin ya ken chakayo akhes ay iBetsaida! Tay mo sa ya inangnek id Tiro ya Sidon nan cheycha'y kamabfalin ay chak inangnen ken chakayo, at chinokokhancha issan chey nan fasolcha, ya at enfachocha is sako, sa cha't logkhitan nan olocha is chapo ay mangipaila isnan fafawicha. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MT11_22","070_11_22","MAT","11","22","22","Et siya na nan kanak ken chakayo, at enyapyap-ew nan chosan nan iTiro ya iSidon mo nan chosayo isnan akhew ay en-okoman Apo Dios. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MT11_23","070_11_23","MAT","11","23","23","Ya chakayo ay iCapernaum, ay ke yo kanan en at matangad kayo id chaya? At maiwasit kayo id inferno! Tay mo sa ya naangnen id Sodoma nan cheycha'y kamabfalin ay inang-angnek ken chakayo, at sisya'y wad-ay kayet idwanin nan chey ay ili. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MT11_24","070_11_24","MAT","11","24","24","Nay et kanak ken chakayo, at enyapyap-ew nan chosan nan iSodoma mo nan chosa ay omchan ken chakayo, isnan akhew ay en-okoman Apo Dios.” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MT11_25","070_11_25","MAT","11","25","25","Issan chey ay timpo kinwanin Jesus, “Enyaman ak ken sik-a Ama ay Apon nan chaya ya nan lota, tay inpailam isnan cheycha ay egay nakaachar nan egaymo inpaam-ammo isnan mamasilib ya nan cheycha'y makaawat. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MT11_26","070_11_26","MAT","11","26","26","Tet-ewa Ama, siya sa nan inangnem tay siya nan khawis ay mangipalal-ayad ken sik-a.” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MT11_27","070_11_27","MAT","11","27","27","Sa na't kinwanin, “Si Ama, inchowana nan am-in ken sak-en. Maid mangammo ken sak-en ay Anakna, mo faken yangkhay si Ama. Ya maid akhes mangammo ken Ama mo faken yangkhay sak-en ay Anakna, ya nan cheycha'y laychek ay mangipaammowan ken siya.” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MT11_28","070_11_28","MAT","11","28","28","Intoptop Jesus ay nangwanin, “Omali kayo ken sak-en, am-in kayo ay mamablay ya madchacham-etan isnan likhat, ta paillengek chakayo. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MT11_29","070_11_29","MAT","11","29","29","Wanchenyo nan sos-olok ya ensolo kayo ken sak-en, tay naoya ya naanos ak, et khomawis nan semekyo. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MT11_30","070_11_30","MAT","11","30","30","Tay ad-ik ipaawit ken chakayo nan ad-iyo kafaelan.” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MT12_1","070_12_1","MAT","12","1","1","Isnan esa'y Sabfacho ay tengaw nanad-alan cha Jesus ya nan disipolosna is kapayew. Idwani tay naowat nan cheycha'y disipolos Jesus, inmala cha is cha cha kotkotimen. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MT12_2","070_12_2","MAT","12","2","2","Ngem isnan nangil-an nan Fariseo ischi, kinwanicha, “Ilaem kay ya, cha angnen nan disipolosmo nan maipawa isnan tengaw ay Sabfacho.” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MT12_3","070_12_3","MAT","12","3","3","Sa et kinwanin Jesus ken chaicha, “Egayyo ngen finasa nan inikkan cha David ya nan cheycha'y fowegna issan naowatancha? ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MT12_4","070_12_4","MAT","12","4","4","Si David sinomkhep isnan afong Apo Dios, ya kinmakan cha isnan tinapay ay naichoo ken Apo Dios. Maipawa met chi ken siya ya isnan cheycha'y fowegna, tay kwan yangkhay nan papachi chi. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MT12_5","070_12_5","MAT","12","5","5","Ay ke yo akhes egay finasa isnan lenteg Moises ay nan papachi, et isnan enchonowancha is kaTimplo isnan Sabfacho, ongosancha nan tengaw ngem maid naknakwaniyancha? ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MT12_6","070_12_6","MAT","12","6","6","Kanak ken chakayo, wad-ay ken chakayo isna nan napatpateg mo nan Timplo. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MT12_7","070_12_7","MAT","12","7","7","Wad-ay nan kinwanin Apo Dios en, ‘Faken nan enkik-iwi ay ichooyo ken sak-en nan laychek, mod-i ket nan maneg-anganyo isnan ib-ayo.’ Mo sa ya maawatanyo nan laychen nan nay ay kanan, ad-iyo pabfasolen nan maid fasolna, ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MT12_8","070_12_8","MAT","12","8","8","tay sak-en ay Anak si Takho nan mangiyapo isnan tengaw.” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MT12_9","070_12_9","MAT","12","9","9","Kinmaan si Jesus ischi ya inmey is kasinagogacha. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MT12_10","070_12_10","MAT","12","10","10","Wad-ay et ischi nan lalaki ay nasakew nan limana. Sa et kasalosalodsod nan cheycha'y takho ken Jesus tay laychencha'y wad-ay mangipabfasolancha ken siya. Kinwanicha, “Ipalofos ngen nan lenteg tako nan en-akhasan isnan tengaw ay Sabfacho?” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MT12_11","070_12_11","MAT","12","11","11","Sa na't kinwanin, “Ayed ta mo sa ya wad-ay ken chakayo nan mekchag is kafito nan esa'y karnilona isnan tengaw, ay ke na ad-i en palot-ayen chi? ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MT12_12","070_12_12","MAT","12","12","12","Ad-i ngen wadwad-ay is solit nan takho mo nan karnilo? Nalenteg et achi mampay nan en-ikkan is khawis sinan tengaw ay Sabfacho.” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MT12_13","070_12_13","MAT","12","13","13","Sa na't kinwani isnan lalaki, “Oyachem nan limam.” Inoyadna nan limana ya ket nakhannawis kasin ay kag isnan esang ay limana. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MT12_14","070_12_14","MAT","12","14","14","Nay met achi nan cheycha'y Fariseo, kinmaan cha ay en natotya maipoon isnan angnencha ay mangipapatey ken Jesus. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MT12_15","070_12_15","MAT","12","15","15","Idwani, tay ammon Jesus nan semsemken nan Fariseo, kinmaan ischi. Ya inon-onod si katakhotakho ya cha na inpagkhawis nan am-in ay masasakit ken chaicha. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MT12_16","070_12_16","MAT","12","16","16","Sa na't infilin ken chaicha ta mid mangifagfag-ancha isnan maipoon ken siya, ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MT12_17","070_12_17","MAT","12","17","17","ta maangnen nan infaag Apo Dios maichalan ken Isaias ay mamadto issan nangwaniyanan, ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MT12_18","070_12_18","MAT","12","18","18","“Naay nan faak ay pinilik, nan laylaychek ay chadlos kaay-ayewak. Ichowak nan Leng-agko ken siya, ya at ipaammona nan tet-ewa ay kinalentegko isnan am-in ay takho. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MT12_19","070_12_19","MAT","12","19","19","At ad-i makisomasoma paymo enfokhafokhaw ya ad-i madmadnge nan kalina is kakarsa. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MT12_20","070_12_20","MAT","12","20","20","Pabfikasena nan nginmaya ya pabfikasena akhes nan enchwadchwa nan pammatina. Siya na nan ikkana engkhana'y pangafakena nan kinalenteg. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MT12_21","070_12_21","MAT","12","21","21","Ya siya nan at namnamaen nan am-in ay takho.” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MT12_22","070_12_22","MAT","12","22","22","Sa et inyeycha ken Jesus nan lalaki ay kinolap ya nginengek si anito ay wad-ay ken siya. Et inpagkhawis Jesus ya ket nakakkali ya nakaila chadlo. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MT12_23","070_12_23","MAT","12","23","23","Nataataa am-in san cheycha'y takho sa cha't kanan, “Ay ke siya nan Mesias ay Anak David?” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MT12_24","070_12_24","MAT","12","24","24","Nay met achi issan nanngelan nan cheycha'y Fariseo ischi, kinwanicha, “Da! Nan kamabfalin maachi yangkhay Beelzebub ay ap-apon si anito nan mangipakpakaanan tosa isnan anito.” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MT12_25","070_12_25","MAT","12","25","25","Tay ammon Jesus nan semsemkencha kinwanina, “Olay ngag ay en-ap-apowan ay en-asibfaloknit kannay, et mapakawas. Ya maid omannong is ili paymo sinpangafong mo maon-onon-ong. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MT12_26","070_12_26","MAT","12","26","26","Adi kad mo si Satanas et pakaanena kannay nan anito, kholaena kannay nan awakna. Ngag et pay nan ikkan nan en-ap-apowana ay omannong mo siya chi? ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MT12_27","070_12_27","MAT","12","27","27","Mo kananyo en chak pakaanen nan anito isnan kamabfalin Beelzebub, ngag akhes ay kamabfalin nan cha osalen nan takhoyo ay enpakaan? Ay ke teken? Nay et chaicha kannay nan mangokom isnan nenkamaliyanyo. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MT12_28","070_12_28","MAT","12","28","28","Ngem tay pakaanek nan anito maichalan isnan kamabfalin nan Ispiriton Apo Dios, siya nan mangipaila ay inomchan et nan en-ap-apowan Apo Dios ken chakayo. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MT12_29","070_12_29","MAT","12","29","29","“Maiyalig si Beelzebub isnan mafikas ay takho. Maid makaskhep isnan afongna ay mangikaan isnan kwana, mo ad-ina ona itaked siya ta sa et nawaya ay mangakew isnan wad-ay ischi. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MT12_30","070_12_30","MAT","12","30","30","“Mo sino nan maid ken sak-en, chaicha nan mangad-i ken sak-en. Ya nan ad-i mamachang ken sak-en ay en-iyapon, chaicha nan cha enfoka. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MT12_31","070_12_31","MAT","12","31","31","Kanak et mampay ken chakayo ay at mapakawan nan takho ay mangipangaag ken Apo Dios, ya mapakawan akhes nan am-in ay ila ay fasol. Ngem nan mangipangaag isnan Ispirito Santo, et ad-i mapakpakawan. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MT12_32","070_12_32","MAT","12","32","32","Mabfalin akhes ay mapakawan nan mangipangaag ken sak-en ay Anak si Takho. Ngem nan mangipangaag isnan Ispirito Santo, et ad-i kapakpakawan isnan kawadyo isnan nay ay lofong, paymo isnan kasin omali ay fiyag.” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MT12_33","070_12_33","MAT","12","33","33","“Mo nan kaew et khawis, khawis akhes nan fekhasna. Ngem mo ngaag nan kaew, siya akhes isnan fekhasna. Tay maammowan nan kaew isnan fekhasna. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MT12_34","070_12_34","MAT","12","34","34","Chakayo ay napapasig ay kag ap-on si oweg! Ay ke mabfalin ay chakayo ay ngaag et khawis nan kananyo? Tay nan wad-ay ay mimigto isnan semek si takho, siya akhes chi nan fomala isnan topekna. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MT12_35","070_12_35","MAT","12","35","35","Nan takho ay khawis nan pinenpepenpena is kasemekna, et khawis nan pafal-ena. Nan akhes takho ay ngaag nan pinenpepenpena is kasemekna, et ngaag akhes nan pafal-ena. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MT12_36","070_12_36","MAT","12","36","36","“Siya na nan kanak ken chakayo, isnan akhew ay maokoman, at waschin manongfat isnan am-in ay kinkinwanina ay maid enkhawisana. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MT12_37","070_12_37","MAT","12","37","37","Tay nan kananyo, et siya chi kannay nan mangipawaya ken chakayo paymo mangipachosa ken chakayo.” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MT12_38","070_12_38","MAT","12","38","38","Sa et wad-ay cha nan mimistolon si lenteg ya Fafariseo ay nangwanin, “Mistolo, laychenmi ay omipaila ka ken chakami is katataa ay kaimatonam.” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MT12_39","070_12_39","MAT","12","39","39","Sinfat Jesus chaicha ay nangwanin, “Chakayo ay ngaag ay takho ay ad-i katatalek ken Apo Dios, enkechakechaw kayo is katataa ay sinyal, ngem maid paat maipaila ken chakayo, mo faken yangkhay kecheng nan sinyal ay naila ken Jonas ay mamadto. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MT12_40","070_12_40","MAT","12","40","40","Tay si Jonas, tolo ay akhew ya lafina is kapoton nan chakchakowag ay ikan, et siya akhes ken sak-en ay Anak si Takho, at tolo ay akhew ya lafik isnan chaem nan lota ay maikakaob. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MT12_41","070_12_41","MAT","12","41","41","Is omali ay akhew ay en-okoman Apo Dios, at tomakcheg cha nan iNineve ay mangisaklang isnan naycha ay takho idwani, tay chaicha et chinokokhancha kannay nan fasolcha issan nanngelancha isnan inpalawag Jonas. Ngem ilaenyo, olay mo wad-ay isna nan entongtongcho mo si Jonas. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MT12_42","070_12_42","MAT","12","42","42","Siya akhes sa isnan Reyna ay nalpo isnan kaambagatan ay ili, at tomakcheg ay mangisaklang isnan naycha ay takho isnan at en-okoman Apo Dios. Tay paat nenfaat ay nalpo isnan pengpeng nan lota ta en na chengngen nan silib Solomon. Ngem ilaenyo, wad-ay isna nan entongtongcho mo si Solomon.” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MT12_43","070_12_43","MAT","12","43","43","“Mo komaan nan anito isnan takho, enfaat isnan filig ay omanap is omillengana. Et mo maid maanapana, ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MT12_44","070_12_44","MAT","12","44","44","kanana et isnan nemnemna, ‘Somakhong ak et chadlo isnan nenteytey-ak.’ Ket ay tomoli ya edchanana san tinaynana ay maid entetee, sa et nachalochalosan ya nanongnonongnong. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MT12_45","070_12_45","MAT","12","45","45","Omey et omayag is pito kayet ay ib-ana'y anito, ay am-am-amed ay ngaag mo siya, sa cha't somkhep ay entee ischi. Adi kad am-am-amed nan enfanakhan nan chey ay takho mo san chey nang-ona ay kasasaadna. Siya sa nan omat akhes isnan naycha ay ngaag ay takho idwani.” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MT12_46","070_12_46","MAT","12","46","46","Sisya ay cha enkak-ali si Jesus isnan cheycha'y takho, isnan inomchanan cha inana ya nan aag-ina. Wad-ay cha is kadchela ya laychencha'y makitot-oya ken siya. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MT12_47","070_12_47","MAT","12","47","47","Sa et wad-ay nangwani ken siya, “Anen, wad-ay cha inam ya nan aag-im ay entatakcheg is kadchela. Laychencha ay tot-oyyen sik-a.” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MT12_48","070_12_48","MAT","12","48","48","Ya ket kanan Jesus ken siya, “Sino nan kanam en inak ya aag-ik?” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MT12_49","070_12_49","MAT","12","49","49","Sa et inpitchon Jesus nan cheycha'y disipolosna ay nangwanin, “Naaycha nan inak ya nan aag-ik! ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MT12_50","070_12_50","MAT","12","50","50","Tay mo sino nan mangikkan isnan nemnem Ama id chaya, chaicha nan aag-ik ya inak.” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MT13_1","070_13_1","MAT","13","1","1","Isnan chey kannay ay akhew, kinmaan si Jesus is kaafong ya inmey nentokcho is kailit nan fayfay ay en-isolo. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MT13_2","070_13_2","MAT","13","2","2","Ngem tay angsan nan katakhotakho ay nangal-alifongfong ken siya, nen-aton is kafangka, ya ischi nan nentokchowana ay nangisos-olowan isnan cheycha'y katakhotakho ay tinmatakcheg is kailit nan fayfay. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MT13_3","070_13_3","MAT","13","3","3","Angsan nan insos-olona ken chaicha ay cha na inyal-alig. Kinwanina, “Wad-ay nan inmey ay nen-isapowak is esek. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MT13_4","070_13_4","MAT","13","4","4","Isnan cha na nangisapowakan, wad-ay nan cha nap-as is kachalan, ya cha tinopek si ay-ayam. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MT13_5","070_13_5","MAT","13","5","5","Cha akhes nap-as nan tapina isnan lota ay cheppas nan enchaem. Tay entapew nan lota ischi, et sang-oyan ya ket tinmofo. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MT13_6","070_13_6","MAT","13","6","6","Nay met achi osto'y finmala nan akhew, ya ke cha't ay naatongan ya naloyaw tay egaycha nenlamot ay khawis. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MT13_7","070_13_7","MAT","13","7","7","Nan tapina et cha cha nap-as is kasibsifitan, ya osto'y tinmofo nan sibsifit, sinolincha et nan cha tomofo ay esek. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MT13_8","070_13_8","MAT","13","8","8","Nan akhes tapina, nap-as cha isnan khawis ay lota, ya cha cha tinmofo ay khawis, ya wad-ay nan nenfekhas si sinkhagsot, sin-en-em poo ya nan tapina kayet sintotlon poo.” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MT13_9","070_13_9","MAT","13","9","9","Sa na't kanan, “Chengngenyo et mampay chana, mo wad-ay kowengyo.” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MT13_10","070_13_10","MAT","13","10","10","Nawnawni ya ket sinmag-en nan disipolos Jesus ken siya ay en nangwanin, “En man al-alig nan ikkam ay enkali ken chaicha ay?” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MT13_11","070_13_11","MAT","13","11","11","Sa et kinwanin Jesus ken chaicha, “Chakayo nan naipaammowan nan sikhod ay egay naammowan maipoon isnan en-ap-apowan Apo Dios. Ngem egay naipaammo chana ken chaicha. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MT13_12","070_13_12","MAT","13","12","12","Tay nan mangidno isnan wad-ay ken siya, at maagtan kayet ta onanig omad-acha. Ngem nan maiyalig ay maid mabfalina ay ad-i mangidno isnan wad-ay ken siya, olay nan akit ay wad-ay ken siya, et makaan. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MT13_13","070_13_13","MAT","13","13","13","Siya akhes sa isnan sos-olok. Siya na nan khotokna ay ngag ko alig ay enkali ken chaicha. Tay iilaencha ngem pakebtencha ay ad-i mangila, ya chechengngencha ngem ad-i cha paskhepen isnan kowengcha ya ad-icha maawatan. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MT13_14","070_13_14","MAT","13","14","14","Chaicha tet-ewa nan naangnenan nan inpadton Isaias ay mangwanin, ‘At enchengedchenge kayo yangkhay, ngem ad-i kayo paat makaawat. Ya at en-ilaila kayo, nay met achi ad-i kayo kayet makaimaton. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MT13_15","070_13_15","MAT","13","15","15","Siya sa tay nan takho ay sanacha, et kinmenteg nan semekcha, ya kag mapopolat-an nan kowengcha, sa cha't kikimiten akhes nan matacha. Tay eleg ya makafigfig cha ya makadnge cha chadlo ya makaawat cha, sa cha't somakhong ken sak-en ta pakhawisek chaicha,’ kanan Apo Dios. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MT13_16","070_13_16","MAT","13","16","16","“Nay met achi chakayo, naoney kayo tay nan matayo makaimaton, ya nan kowengyo makadnge. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MT13_17","070_13_17","MAT","13","17","17","Tet-ewa kanak ken chakayo, angsan cha nan mamadton Apo Dios ya nan cheycha'y nalenteg ay takho, ay chadlos nenlayad ay mangila isnan ilaenyo, ngem egaycha inila. Lalaychencha ay mannge isnan cha yo chengngen, ngem egaycha chinnge.” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MT13_18","070_13_18","MAT","13","18","18","“Chengngenyo et mampay nan ayen nan al-alig maipoon isnan en-isapsapowak. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MT13_19","070_13_19","MAT","13","19","19","Mo sino nan mannge isnan okhod maipoon isnan en-ap-apowan Apo Dios, sa cha't ad-i maawatan, chaicha nan kaiyalikhan nan chalan ay nap-asan nan esek. Omali si Satanas ya ikaana nan chey ay sos-olo ay naimola is kasemekcha. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MT13_20","070_13_20","MAT","13","20","20","Nan akhes lota ay cheppas nan chaemna ay nap-asan nan esek, chaicha nan takho ay mannge isnan kalin Apo Dios sa cha't ala ya chawat ay mangilayalayad. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MT13_21","070_13_21","MAT","13","21","21","Ngem tay egay linmamot isnan semekcha, sin-ak-itan yangkhay nan pammaticha. Isonga mo omali nan sikhab paymo maipalikhatancha maipoon isnan kalin Apo Dios, at ipeg-anancha kannay nan pammaticha. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MT13_22","070_13_22","MAT","13","22","22","Nan akhes kasibsifitan ay nap-asan nan esek, chaicha nan mannge isnan kalin Apo Dios, ngem nan ayaka ay chanagcha isnan fiyagcha is kalota ya nan layadcha isnan kinafaknang nan nanolin isnan chinngecha ya ad-i mamkhas. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MT13_23","070_13_23","MAT","13","23","23","Nan akhes khawis ay lota ay nap-asan nan esek, chaicha nan mannge isnan kalin Apo Dios ya maawatancha. Chaicha mampay nan mamkhas is sinkhagsot, paymo sin-en-em poo, paymo sintotlon poo.” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MT13_24","070_13_24","MAT","13","24","24","Wad-ay nan teken ay al-alig ay inokhod Jesus ken chaicha. Kinwanina, “Nan en-ap-apowan Apo Dios, maiyalig isnan esa'y takho ay en nen-isapowak is khawis ay esek isnan omana. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MT13_25","070_13_25","MAT","13","25","25","Ngem ket ay isnan lafi ay naseyeseyep cha am-in, inmey nan chey fosona, ay en nangimola isnan lokham isnan chey ay oma, sa et kinmaan. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MT13_26","070_13_26","MAT","13","26","26","Awni, ya isnan cha tomofowan nan mola ya namkhasancha, naitapi nan cheycha'y lokham ay nakiengngan ya chadlos cha mamaila. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MT13_27","070_13_27","MAT","13","27","27","Inmey et nan cheycha'y faan san nen-imola ya kinwanicha ken siya, ‘Apo, ad-i ngen khawis nan inmolam is kaomam? Tay ya ke angsan nan lokhamna mo?’ ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MT13_28","070_13_28","MAT","13","28","28","Sa na't kinwani ken chaicha, ‘Fosok nan nangangnen issa.’ Kinwanin kayet san cheycha'y faana en, ‘En kami ngen lokhaman?’ ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MT13_29","070_13_29","MAT","13","29","29","‘Ad-i, tay eleg ya maitapi nan mola ay makhafot,’ kinwanina. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MT13_30","070_13_30","MAT","13","30","30","‘Ogkhayenyo ta makhigsan cha ay mengngan engkhana ay ani, ta at ifaagko isnan cheycha'y en men-ani, ta onaencha'y mangafot isnan cheycha'y lokham ay mamtek ta maipoo. Sa cha't ipenpen is kaallangko nan maani.’” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MT13_31","070_13_31","MAT","13","31","31","Wad-ay kayet nan teken ay al-alig ay inokhod Jesus ken chaicha. Kinwanina, “Nan en-ap-apowan Apo Dios maiyalig isnan kabfafan-ikhan ay esek ay makwanin mostasa, ay inmolan nan esa'y takho is kaomana. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MT13_32","070_13_32","MAT","13","32","32","Kabfafan-ikhan chi isnan am-in ay esek, ngem isnan tomofowana, at siya nan kaaanchowan isnan cheycha'y chapong ay omancho ay kag kaew. Ya at enkhafanan si ay-ayam nan pangana.” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MT13_33","070_13_33","MAT","13","33","33","Inokhod kayet Jesus nan teken ay al-alig. “Nan en-ap-apowan Apo Dios, kag isnan fofod ay inlaok nan esa'y fafai isnan tolo ay salop ay alina ay awni ya ket ay finomlad am-in.” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MT13_34","070_13_34","MAT","13","34","34","Am-in ay infab-aag Jesus isnan katakhotakho, et inchalana isnan al-alig. Maid kinkinwanina ken chaicha ay egayna inyal-alig. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MT13_35","070_13_35","MAT","13","35","35","Et siya na nan inangnena ta tomet-ewa nan kinwanin nan mamadto ay nangwanin, “At ichalanko isnan al-alig nan kanak, ya ifaagko nan naitatafon mailapo issan nakhab-an nan lofong.” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MT13_36","070_13_36","MAT","13","36","36","Tinaynan Jesus nan katakhotakho, ya sinomkhep is kaafong. Sa et sinmag-en nan cheycha'y disipolosna ay nangwanin, “Ngag man nan ayen nan kinwanim ay al-alig maipoon isnan lokham is kaoma?” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MT13_37","070_13_37","MAT","13","37","37","Kinwanin Jesus ay sinmongfat, “Nan chey nangimola isnan khawis ay esek, et sak-en ay Anak si Takho. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MT13_38","070_13_38","MAT","13","38","38","Nan chey oma, siya nan lofong. Et nan khawis ay esek, siya chachi nan takho ay naitapi isnan en-ap-apowan Apo Dios. Sa et nan lokham, chaicha akhes nan takho ay naitapi isnan en-ap-apowan Satanas. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MT13_39","070_13_39","MAT","13","39","39","Nan foso ay nangimola isnan lokham, siya si Satanas. Nan ani, siya nan pengpeng si lofong, sa et nan en-ani, chaicha nan angheles. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MT13_40","070_13_40","MAT","13","40","40","At kag isnan naangnen isnan lokham ay nakhafot sa et naamong ay naipoo nan sa omat is mapengpengan nan lofong. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MT13_41","070_13_41","MAT","13","41","41","At faalek ay Anak si Takho nan anghelesko ay en mangamong ay mangifala is kaenap-apowak, nan am-in ay chomalatan nan kinangaag ya nan am-in ay ngaag ay takho. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MT13_42","070_13_42","MAT","13","42","42","Sa et iwasit nan angheles chaicha isnan enfidfichang ay apey ay kawad nan ngegngeg ya kaletket si fab-a. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MT13_43","070_13_43","MAT","13","43","43","Sa et nan cheycha'y takhon Apo Dios, at wad-ay cha ay enlalanglang ay kag akhew isnan en-ap-apowan Amacha. Chengngenyo et mampay na, mo wad-ay kowengyo.” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MT13_44","070_13_44","MAT","13","44","44","“Maiyalig nan en-ap-apowan Apo Dios isnan akon ay nakhakhab-onan is kapayew, ay ya ket edchanan nan esa'y takho. Ala na't ya khab-on ischi, ya isnan layadna en na't inlako nan am-in ay kwana, sa na't en lakwan nan chey ay payew.” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MT13_45","070_13_45","MAT","13","45","45","“Kasin akhes maiyalig nan en-ap-apowan Apo Dios isnan inikkan nan komersiyanti, ay en nen-an-anap isnan khag-awis ya fab-alolen ay perlas. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MT13_46","070_13_46","MAT","13","46","46","Issan nangchanana isnan esa'y kapapatekhan ay perlas, ke na't inlako nan am-in ay kwana, sa na't en lakwan chi.” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MT13_47","070_13_47","MAT","13","47","47","“Maiyalig kayet nan en-ap-apowan Apo Dios isnan sichok ay naisichok is kafayfay, ya nenkena isnan teketeken ay ilan si enkik-iwi is kadchanom. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MT13_48","070_13_48","MAT","13","48","48","Osto'y napno nan sichok, inpachakacha is kailitna, sa cha't tinmokcho ay nankenanken ischi. Nan cheycha'y khawis tinkencha isnan khakwan, ya nan ngaag inwasitcha. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MT13_49","070_13_49","MAT","13","49","49","Siya akhes na nan maangnen isnan mapengpengan nan lofong. Omali nan cheycha'y angheles ay manken isnan ngaag ya nan nalenteg ay takho. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MT13_50","070_13_50","MAT","13","50","50","Nan cheycha'y ngaag, at maiwasit cha isnan enfidfichang ay apey, ay kawad nan ngegngeg ya kaletket si fab-a.” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MT13_51","070_13_51","MAT","13","51","51","“Naawatanyo ngen am-in?” kinwanin Jesus. “Wen,” insongfatcha. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MT13_52","070_13_52","MAT","13","52","52","Sa na't kanan ken chaicha, “Mo sino nan mangisos-olo isnan naitawid ay lenteg, ya enfalin ay disipolosko isnan en-ap-apowan Apo Dios, et kag isnan wad-ay afongna ay makaipafala isnan chowa'y ilan si akon: nan falo ya nan naitawid akhes.” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MT13_53","070_13_53","MAT","13","53","53","Infaafaag am-in Jesus nan cheycha ay al-alig, sa et kinmaan isnan chey ay ili. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MT13_54","070_13_54","MAT","13","54","54","Isnan inomchanana isnan ilina, nen-isos-olo isnan sinagogacha. Ya ket nataataa nan kakailiyana ay cha mangwanin, “Ento man nan nangal-an tona isnan silibna ya nan katataa ay kamabfalina? ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MT13_55","070_13_55","MAT","13","55","55","Ay ke faken na san anak si kalapantilo? Faken ngen si Maria nan inana? Ad-i ngen cha Santiago, si Jose, si Simon ya si Judas nan aag-ina? ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MT13_56","070_13_56","MAT","13","56","56","Ad-i ngen sanacha ken chatako nan kafabfaiyana? Ento achi nan nangal-ana isnan am-in ay wad-ay ay kafaelana?” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MT13_57","070_13_57","MAT","13","57","57","Sa cha't inad-i siya. Ngem kinwanin Jesus ken chaicha, “Maichad-ayaw nan mamadto isnan entona issa, nay met achi isnan osto ay ilina ya pangafongna kannay, maid filangna.” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MT13_58","070_13_58","MAT","13","58","58","Et maid inangnena's angsan ay kail-an nan kamabfalina ischi, tay maid pammaticha ken siya. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MT14_1","070_14_1","MAT","14","1","1","Issan chey ay timpo, chinngen Herodes ay khofernachor id Galilea nan maog-okhod maipoon ken Jesus, ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MT14_2","070_14_2","MAT","14","2","2","sa na't kinwani isnan faana, “Siya na si Juan Bautista, ay kasin finmangon isnan etey. Siya na nan khotokna ay wad-ay kamabfalina ay mangangnen isnan naycha ay katataa.” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MT14_3","070_14_3","MAT","14","3","3","Kinwanin Herodes chi tay siya san nangipakhoyod ken Juan issan chey, sa na't inpataked ya inpafalod siya, midkakay ken Herodias ay asawan nan etadna ay si Felipe. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MT14_4","070_14_4","MAT","14","4","4","Tay kanakanan Juan ken siya en, “Lawa nan mangiyamongam isnan asawan nan akhim.” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MT14_5","070_14_5","MAT","14","5","5","Laychen Herodes ay mangipapatey ken Juan ngem omegyat isnan Judio, tay ifilangcha ay si Juan et esa'y mamadto. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MT14_6","070_14_6","MAT","14","6","6","Osto'y pitsan nan akhew ay naiyanakan Herodes, inmey nan magmagkit Herodias ay nensalasala isnan sakhang nan cheycha'y naam-among ay makilaglagsak ken siya. Ya tay nalaychalaychan si Herodes, ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MT14_7","070_14_7","MAT","14","7","7","inkalina ken siya ay nangwanin, “Isapatak ay ichowa ken sik-a nan olay ngag sisa ay kedchawem!” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MT14_8","070_14_8","MAT","14","8","8","Et isnan sogsog inana, kinwanin et nan magmagkit, “Ichowam kannay ken sak-en isna nan mapapalato ay olon Juan Bautista.” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MT14_9","070_14_9","MAT","14","9","9","Nenfafawi si ali Herodes, ngem khapo isnan chey insapatana sa et tay wad-ay cha nan fisitana, infilina ay maala nan olon Juan. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MT14_10","070_14_10","MAT","14","10","10","Ket ay finaana nan inmey ay namotlong isnan olon Juan is kafabfalochan, ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MT14_11","070_14_11","MAT","14","11","11","sa cha't palatowen ya naichowa isnan magmagkit, ay nangiyey ken Herodias ay inana. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MT14_12","070_14_12","MAT","14","12","12","Ya ket inmey nan cheycha'y disipolos Juan ay nangala isnan awakna ay en nangikaob. Ya inmey cha infaag ken Jesus. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MT14_13","070_14_13","MAT","14","13","13","Osto'y chinngen Jesus nan naangnen ken Juan, nakekecheng cha ay nenfangka ay kinmaan, ya inmey isnan kawad nan maid tagtakhowan. Nay met achi issan nangammowan nan katakhotakho, tinaynancha nan ilicha ya inchad-alan cha ay nangonod ken siya. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MT14_14","070_14_14","MAT","14","14","14","Issan chinmakalan Jesus, inilana nan angsaangsan ay takho ya chadlos naseg-ang ken chaicha. Et cha na inakhasan nan nasakit ken chaicha. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MT14_15","070_14_15","MAT","14","15","15","Osto'y sedsechemna, inmey nan disipolosna ken siya ay nangwanin, “Nay fomollinget et ya ponchag na. Kanam et achi isnan katakhotakho ta omey cha isnan sanacha ay ili ta lomako cha is kanencha.” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MT14_16","070_14_16","MAT","14","16","16","Sa et kinwanin Jesus, “Ad-icha mang-ey komaan. Panganenyo magtek chaicha.” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MT14_17","070_14_17","MAT","14","17","17","Kinwanicha't ken Jesus, “Kedkecheng paat nan lima ay tinapay ya chwa ay filis nan wad-ay ya!” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MT14_18","070_14_18","MAT","14","18","18","Kinwanin Jesus, “Iyaiyo isna.” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MT14_19","070_14_19","MAT","14","19","19","Inpatokchona nan katakhotakho is kaponchag, sa na't inala nan lima ay tinapay ya chwa ay filis ya nentangad id chaya ay nenyaman, sa na't pinet-apet-ang ya inchowa isnan disipolosna ta iwalascha isnan cheycha'y takho. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MT14_20","070_14_20","MAT","14","20","20","Nangan cha't am-in ya negsan cha. Ya nan nakhayad ay tinapay ay cha chinakhop nan disipolosna et sinpoo ya chwa ay nenkapno ay labfa. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MT14_21","070_14_21","MAT","14","21","21","Inmey si liman lifo ay lallalaki nan nangan, ay egay naitapi ay naifilang nan fabfafai ya nan ongang-a. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MT14_22","070_14_22","MAT","14","22","22","Osto'y siya chi inpaon-onan Jesus nan disipolosna is kafangka, ta omey cha is chemangna, sa na't inpasaa akhes nan katakhotakho. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MT14_23","070_14_23","MAT","14","23","23","Inpasaana chaicha ya kedkecheng et siya is nanikid is kafilig, ay en nenlowalo. Naes-esang si Jesus ischi engkhana ay sedsechemna, ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MT14_24","070_14_24","MAT","14","24","24","ya adchawi et nan fangka ay cha mapalikhatan isnan talipyakew, tay ab-afikas nan chakhem ay manabsab-at ischi. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MT14_25","070_14_25","MAT","14","25","25","Cha matalan-o, ya ket wad-ay si Jesus ay manad-alan is kaoson nan chanom ay somagsag-en ken chaicha. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MT14_26","070_14_26","MAT","14","26","26","Issan nangil-an nan disipolosna ken siya ay cha manad-alan isnan oson nan fayfay, nenkabfefegyas cha ay mangwanin, “Cheey! Nay si anito!” Et khapo isnan egyatcha ke cha't ay nenwakis. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MT14_27","070_14_27","MAT","14","27","27","Ngem nenkanan kannay Jesus ken chaicha, “Pabfikasenyo nan semekyo, tay sak-en na. Ad-i kayo omegyat.” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MT14_28","070_14_28","MAT","14","28","28","Sa et kinwanin Pedro ken siya, “Apo, tay sik-a pet sa, omayag ka ed ken sak-en ta manalan ak akhes is kadchanom ay omali ken sik-a.” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MT14_29","070_14_29","MAT","14","29","29","“Omali ka,” kinwanin Jesus. Nentaynana et nan fangka ya nanalan is kaoson nan chanom ay inmey ken siya. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MT14_30","070_14_30","MAT","14","30","30","Nay met achi issan nangippengana isnan ab-afikas ay chakhem, ya ket ay inmegyat, ya cha et malin-eb. Infokhawna't ay mangwanin, “Apo, isalakam sak-en.” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MT14_31","070_14_31","MAT","14","31","31","Nen-egnan Jesus si Pedro ay nangwanin, “Na! Ke pet akiakit nan pammatim mo! Ya ke ka enchwadchwa ay?” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MT14_32","070_14_32","MAT","14","32","32","Linmokhan cha pay is kafangka ya ket ay tinomke kannay san chakhem. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MT14_33","070_14_33","MAT","14","33","33","Chaicha akhes ay wad-ay is kafangka chinad-ayawcha siya ay mangwanin, “Tet-ewa pet ay sik-a nan Anak Apo Dios.” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MT14_34","070_14_34","MAT","14","34","34","Intot-oloy cha ay inmey is kadchemangna ya inomchan cha isnan ili ay Genesaret. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MT14_35","070_14_35","MAT","14","35","35","Inmatonan et nan takho ischi si Jesus, sa cha't inmey ay nangifab-aag isnan am-in ay kailiili, ya cha cha inyey ken siya nan am-in ay nenkasakit. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MT14_36","070_14_36","MAT","14","36","36","Nenseg-ang cha ken siya ta sikchochencha olay paat yangkhay nan khayachan nan fachona. Et am-in ay nanikchod ischi et naipagkhawis cha. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MT15_1","070_15_1","MAT","15","1","1","Idwani, wad-ay cha nan tapina'y Fariseo ya nan mistolon si lenteg ay nalpo id Jerusalem ay inmey ken Jesus. Kinwanicha, ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MT15_2","070_15_2","MAT","15","2","2","“En man ad-i patiyen nan disipolosmo nan mawanwaned ay ekhad nan ikik-it tako ay? Tay ya ke cha ad-i enfolo ay mangaan ona isnan afig, esa cha mangan?” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MT15_3","070_15_3","MAT","15","3","3","Sinomfat si Jesus ay nangwanin, “Ya chakayo pay, ke yo chokokhan nan filin Apo Dios ta nan et ekhadyo nan en yo pawadwad-en mo? ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MT15_4","070_15_4","MAT","15","4","4","Tay infilin Apo Dios ay mangwanin, ‘Patkhenyo nan amayo ya inayo,’ ya, ‘Mo sino nan mangipangaag isnan amana paymo inana, et masapol ay maipapatey.’ ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MT15_5","070_15_5","MAT","15","5","5","Nay met achi nan kananyo et ad-i mang-ey fomachang isnan amana paymo inana nan takho ay mangwanin, ‘Chey, apchas ko inchowa ken Apo Dios nan ento mo ifachangko ken chakayo.’ ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MT15_6","070_15_6","MAT","15","6","6","Et khapo isnan sana ay ekhadyo, maichenyo et nan kalin Apo Dios. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MT15_7","070_15_7","MAT","15","7","7","Chakayo ay kakas-okas-on! Tet-ewa san inpadton Isaias maipoon ken chakayo issan nangwaniyana en, ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MT15_8","070_15_8","MAT","15","8","8","‘Siya na nan kanan Apo Dios: “Nan naycha ay takho et chad-ayawencha sak-en isnan topekcha yangkhay, ngem adchawi nan semekcha ken sak-en. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MT15_9","070_15_9","MAT","15","9","9","Ongar yangkhay nan chomad-ayawancha, tay en cha isos-olo nan lenteg si takho ay siya kano chi nan sos-olon Apo Dios.” ’ ” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MT15_10","070_15_10","MAT","15","10","10","Inayakhan Jesus nan katakhotakho ya kinwanina ken chaicha, “Chengngenyo na ta maawatanyo. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MT15_11","070_15_11","MAT","15","11","11","Faken nan ikamil nan takho is katopekcha nan mangipallawa ken chaicha, mod-i ket nan fomala isnan topekcha.” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MT15_12","070_15_12","MAT","15","12","12","Inmey et ken Jesus nan cheycha'y disipolosna ay nangwanin, “Ammom ngen ay ensakit nan semek nan cheycha'y Fariseo khapo isnan kinwanim?” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MT15_13","070_15_13","MAT","15","13","13","Inyalig Jesus ay nangwanin, “Am-in ay mola ay egay inmolan Ama id chaya, at makhafot. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MT15_14","070_15_14","MAT","15","14","14","Ngag ngotoyo ken chaicha. Tay kag cha nakolap ay en-ipangpango. Et mo nakolap nan mangipango isnan ib-ana ay nakolap akhes, et mekyag cha'y chwa is kafito.” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MT15_15","070_15_15","MAT","15","15","15","Sa et kinwanin Pedro ken siya, “Ilatlatakmo ed nan ayen nan sana ay al-alig ken chakami.” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MT15_16","070_15_16","MAT","15","16","16","Sa et kinwanin Jesus, “Ad-i kayo ngen akhes kayet makaawat? ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MT15_17","070_15_17","MAT","15","17","17","Ay ke yo ad-i paat maawatan ay am-in ay maikamil is katopek et omey is kapoto sa et fomala? ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MT15_18","070_15_18","MAT","15","18","18","Ngem mo ngag nan fomala isnan topek, siya nan wad-ay isnan nemnem, ya siya nan mangipangaag isnan takho. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MT15_19","070_15_19","MAT","15","19","19","Tay malpo isnan nemnem nan ngaag ay semek, nan enpatey, nan menchwadchwa isnan pantewna, nan asi ay okhali, nan akew, nan mangisapata isnan ineengag, ya nan enpangaag. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MT15_20","070_15_20","MAT","15","20","20","Siya chana nan mangipallawa isnan takho, ya faken nan ad-i enfolowan isnan manganan.” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MT15_21","070_15_21","MAT","15","21","21","Kinmaan si Jesus ischi ya inmey isnan sakop nan ili ay Tiro ya Sidon. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MT15_22","070_15_22","MAT","15","22","22","Ya ket inmey ken siya nan esa'y fafai ay Cananeo ay nakiiili ischi. Ya nenfogfokhaw ken Jesus ay nangwanin, “Seg-angam sak-en, Apo, ay Anak David. Tay naan-anitowan nan anakko ay fafai ya chad-ama nan likhatna.” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MT15_23","070_15_23","MAT","15","23","23","Ngem aped na yangkhay inkhigkhinek. Sa et inmey nan cheycha'y disipolosna ken siya ay nangwanin, “Pakaanem achi siya, tay ke omon-on-onod ay fomokhafokhaw ken chatako!” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MT15_24","070_15_24","MAT","15","24","24","Sinmongfat et si Jesus ay nangwanin, “Naifaa ak ay mamachang yangkhay isnan pangafong Israel, ay maiyalig ay nadchongaw ay karnilo.” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MT15_25","070_15_25","MAT","15","25","25","Ngem inmey kayet nan chey fafai ay nenfalintomeng ken siya ay cha kayet mangwanin, “Apo, fomachang ka ed ay.” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MT15_26","070_15_26","MAT","15","26","26","Kinwanin et Jesus, “Ad-i osto ay alaen nan kanen nan an-ak sa et ibkas isnan aso.” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MT15_27","070_15_27","MAT","15","27","27","Kinwanin kayet san fafai, “Tet-ewa nan kanam Apo, ngem olay kag todi, siya kayet ay kanen nan aso nan cha mekchag isnan lamisaan nan apona.” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MT15_28","070_15_28","MAT","15","28","28","Tay siya chi kinwanin Jesus ken siya, “Sik-a'y ina, mailak ay chachama nan pammatim! Maangnen et nan laychem.” Ya ket nakhannawis nan magmagkit ay anakna. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MT15_29","070_15_29","MAT","15","29","29","Tinaynan Jesus nan chey ay ili sa na't laosan nan fayfay id Galilea. Linmamag is kafilig sa et tinmokcho ischi. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MT15_30","070_15_30","MAT","15","30","30","Ya ket inmey nan angsan ay katakhotakho ken siya ay nangiyey isnan napilay, nakolap, nenkatormochan, nangengek ya nan angsan pay ay tapina. Et insaadcha am-in chaicha isnan sakhang Jesus, ya inpagkhawisna chaicha. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MT15_31","070_15_31","MAT","15","31","31","Nataataa nan cheycha'y takho, sa cha't chinad-ayaw nan Dios nan Israel issan nangil-ancha ay nan nangengek et makakkali chadlo, ya nan nenkatormochan et naipagkhawis cha, nan napilay makachalan cha, ya nan nakolap makaila cha. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MT15_32","070_15_32","MAT","15","32","32","Inayakhan et Jesus san cheycha'y disipolosna ay nangwanin, “Maseg-ang ak isnan naycha'y katakhotakho, tay tolo et ay akhewcha ken sak-en, ya maid et kanencha. Ad-ik laychen ay pasaalen chaicha ay maoowat, tay eleg ya maolaw cha isnan chalan.” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MT15_33","070_15_33","MAT","15","33","33","Sa et kinwanin nan disipolosna, “Ento pay nan omanapan tako isna is kaponchag si omanay ay ipakan isnan naycha'y angsan ay katakhotakho?” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MT15_34","070_15_34","MAT","15","34","34","Kinwanin et Jesus ken chaicha, “Kaat nan wad-ay ay tinapay sisa?” Sa cha't kinwanin, “Pito, sa et nan akit ay filis.” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MT15_35","070_15_35","MAT","15","35","35","Inpatokchon et Jesus nan angsan ay takho is kalota. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MT15_36","070_15_36","MAT","15","36","36","Inalana nan pito ay tinapay ya nan filis, ya osto ay nenyaman ken Apo Dios, pinetpet-angna sa na't inchowa isnan disipolosna, ya inwalascha isnan takho. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MT15_37","070_15_37","MAT","15","37","37","Nangan cha't am-in ya negsan cha, ya nan nakhayad ay tinapay ay chinakhop nan disipolosna et pito ay nenkapno ay labfa. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MT15_38","070_15_38","MAT","15","38","38","Epat lifo nan nangan ay lallalaki, ay egay naitapi ay naifilang nan fabfafai ya nan ongang-a. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MT15_39","070_15_39","MAT","15","39","39","Sa et inpasaan Jesus nan katakhotakho, ya nenfangka ay inmey isnan sakop nan Magadan. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MT16_1","070_16_1","MAT","16","1","1","Isnan namingsan wad-ay nan Fariseo ya Saduceo ay inmey naneptepeng ken Jesus, ta en-ipaila is maton ay malpo id chaya. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MT16_2","070_16_2","MAT","16","2","2","Kinwanin et Jesus ken chaicha, “Mo sedsechemna kananyo en, ‘At maekhew is wakas tay mamab-ayas.’ ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MT16_3","070_16_3","MAT","16","3","3","Ya mo ilaenyo nan chaya isnan wiit, kananyo, ‘Da! At enlemlem na tay mamab-ayas, ya inngitit nan lifoo!’ Ammoyo pet ay mangifaag isnan ayen nan ilan nan chaya, ngem ya ke kayo ad-i makaawat isnan ayen nan maton nan cha maang-angnen mo! ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MT16_4","070_16_4","MAT","16","4","4","Chad-ama chadlo nan kinangaag nan takho idwani, ya ad-i katatalek ken Apo Dios. Ya ke sinyal nan kedchakedchawenyo ken sak-en ay? Ngem maid ipailak ken chakayo mod-i kecheng nan sinyal ay naangnen ken Jonas.” Sa et tinaynan Jesus chaicha ya kinmaan. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MT16_5","070_16_5","MAT","16","5","5","Issan inmayan nan cheycha'y disipolos is kadchemangna, nalichongancha nan sengetcha'y tinapay. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MT16_6","070_16_6","MAT","16","6","6","“Ilaenyo ta meymey-anyo nan awakyo isnan fofod nan Fariseo ya Saduceo,” kinwanin Jesus ken chaicha. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MT16_7","070_16_7","MAT","16","7","7","Sa et natotya nan disipolosna ay mangwanin, “Kanana chi tay egay tako nen-itakin si tinapay.” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MT16_8","070_16_8","MAT","16","8","8","Tay ammon Jesus nan cha cha kankanan, kinwanina, “Ngag man nan kasin yo kanakanan isnan egayyo nanngetan? En man akiakit nan pammatiyo ay? ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MT16_9","070_16_9","MAT","16","9","9","Ad-iyo ngen kayet maawatan? Ay ke yo ad-i semken san lima ay tinapay ay naikakcheng isnan liman lifo ay takho, sa et nan kaat ay labfa nan pinnoyo isnan cha nakhayad? ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MT16_10","070_16_10","MAT","16","10","10","Ad-iyo ngen semken san pito ay tinapay ay naikakcheng isnan epat lifo, ya nan kaat ay labfa ay pinnoyo? ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MT16_11","070_16_11","MAT","16","11","11","En yo man ad-i paat maawatan ay faken tinapay nan laychek ay kanan ay? Kanak ay en-annad kayo isnan fofod nan cheycha'y Fariseo ya Saduceo.” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MT16_12","070_16_12","MAT","16","12","12","Sa cha't chadlo naawatan ay faken pet nan fofod ay maiyoto isnan tinapay nan kankanan Jesus, mod-i ket nan sos-olon nan Fariseo ya nan Saduceo. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MT16_13","070_16_13","MAT","16","13","13","Issan inomchanan Jesus isnan sakop nan Cesarea Filipos, kinwanina isnan cheycha'y disipolosna, “Isnan semek si takho, sino ak ay Anak si Takho?” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MT16_14","070_16_14","MAT","16","14","14","Sa cha't kinwanin, “Kanan nan tapina ay sik-a si Juan Bautista, nan tapina kanancha ay sik-a si Elias, ya wad-ay kayet nan mangwanin sik-a si Jeremias paymo esang ka isnan tapina ay mamadto.” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MT16_15","070_16_15","MAT","16","15","15","Sa na't kanan, “Chakayo kay, ngag nan kananyo? Sino ak?” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MT16_16","070_16_16","MAT","16","16","16","Sinomfat et si Simon Pedro ay nangwanin, “Sik-a si Cristo ay Anak nan matatakho ay Dios.” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MT16_17","070_16_17","MAT","16","17","17","Sa et kinwanin Jesus, “Naoney ka Simon ay anak Jonas, tay faken takho nan nangipaammo issa ken sik-a mod-i ket si Ama id chaya. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MT16_18","070_16_18","MAT","16","18","18","Idwanin, siya na nan kanak ken sik-a, fato ka Pedro, ya isnan nay fato nan mamangonak isnan sinfaanko. Et maid kamabfalin nan olay etey ay mangafak isnan cheycha'y mamati ken sak-en. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MT16_19","070_16_19","MAT","16","19","19","Ichowak ken sik-a nan torfek nan en-ap-apowan id chaya, et mo ngag issa nan ipawam isnan lota at maipawa akhes id chaya. Ya am-in nan ipalofosmo isnan lota, siya akhes chi nan maipalofos id chaya.” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MT16_20","070_16_20","MAT","16","20","20","Sa na't chadlos infilin isnan disipolosna, ta ad-icha ifab-aag isnan olay sino ay siya nan Cristo. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MT16_21","070_16_21","MAT","16","21","21","Nailapo ischi, cha inpaawat Jesus isnan cheycha'y disipolosna ay mangwanin, “Masapol ay omey ak id Jerusalem, ay at maipap-alikhatak isnan amam-an si Judio ya aap-apon si papachi, ya nan mimistolon si lenteg. Sak et maipapatey, ya isnan maikatlo ay akhew maipatakho ak.” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MT16_22","070_16_22","MAT","16","22","22","Sa et inik-ak Pedro si Jesus ya yinangyangana siya ay nangwanin, “Apo, ad-i koma ipalofos Apo Dios chi. Ad-i mabfalin ay maangnen chi ken sik-a!” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MT16_23","070_16_23","MAT","16","23","23","Sinakhong et Jesus si Pedro ay nangwanin, “Komaan ka, Satanas! Omisasakhaw ka yangkhay. Tay faken nan nemnem Apo Dios nan semsemkem mod-i nan nemnem si takho.” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MT16_24","070_16_24","MAT","16","24","24","Sa et kinwanin Jesus isnan disipolosna, “Mo sino nan menlayad ay maifoweg ken sak-en, masapol ay faken nan awakna is pawadwad-ena, awitena nan kolosna, ya maifoweg ken sak-en. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MT16_25","070_16_25","MAT","16","25","25","Tay mo sino nan ad-i mangayyew isnan fiyagna ta olay matey midkakay ken sak-en, at maisalakan. Ngem nan takho ay chadlos mangisalak isnan fiyagna at khechangna ay amasena. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MT16_26","070_16_26","MAT","16","26","26","Ay ke wad-ay fongaen nan takho olay mo kowaena am-in nan wad-ay isnan lofong, ngem maid fiyagna ay eng-engkhana? Maid kasin mabfalin ay isakan nan takho isnan naamas ay fiyagna. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MT16_27","070_16_27","MAT","16","27","27","Tay isnan kamabfalin Ama at omali ak ay Anak si Takho ay mangifoweg isnan anghelesko. Sak et esaesangen ay sobfalitan nan takho isnan maifakhay isnan inang-angnena. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MT16_28","070_16_28","MAT","16","28","28","Tet-ewa kanak ken chakayo, wad-ay ken chakayo isna nan at ad-i mangippeng isnan etey engkhana ay ilaencha nan omaliyak ay Anak si Takho ay en-ap-apo.” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MT17_1","070_17_1","MAT","17","1","1","Kakwasan nan enem ay akhew intakin Jesus si Pedro ya cha Santiago ken Juan ay sin-akhi, ya nakekecheng cha ay nanikid isnan esang ay at-atakchag ay filig. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MT17_2","070_17_2","MAT","17","2","2","Ya ket tinmeken nan ilan Jesus isnan sakhangcha. Al-alanglang nan kamesna ay kag sinan akhew, ya somili nan fachona ay kag silaw. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MT17_3","070_17_3","MAT","17","3","3","Faagna ke cha't inila cha Moises ken Elias, ay cha makitot-oya ken Jesus. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MT17_4","070_17_4","MAT","17","4","4","Sa et kinwanin Pedro ken siya, “Apo, khawis pet nan wad-ayan tako isna, et mo laychem, khomaeb ak is tolo ay ab-afong isna, et enkwam nan esang, ya kwan Moises nan esang, sa et kwan akhes Elias nan esang.” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MT17_5","070_17_5","MAT","17","5","5","Sisya ay enkak-ali si Pedro ya ket wad-ay nan somili ay lifoo ay nangap-ap ken chaicha, sa cha't chinnge nan kali ay nalpo is kalifoo ay mangwanin, “Siya na nan laylaychek ay Anakko. Malaylaychan ak ken siya. Chengngenyo siya!” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MT17_6","070_17_6","MAT","17","6","6","Issan nanngelan nan cheycha'y disipolosna isna, naneng cha't ya lokfob isnan chad-ama ay egyatcha. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MT17_7","070_17_7","MAT","17","7","7","Inmey et si Jesus ay nanikchod ken chaicha ay nangwanin, “Fomangon kayo. Ad-i kayo omegyat!” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MT17_8","070_17_8","MAT","17","8","8","Et osto'y nenmonaang cha, maid inilacha, mod-i ket kecheng si Jesus. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MT17_9","070_17_9","MAT","17","9","9","Issan cha cha khomwafan is kafilig, infilin Jesus ken chaicha ay nangwanin, “Ad-iyo ifab-aag isnan olay sino nan inilayo, engkhana ay maipatakho ak ay Anak si Takho isnan etey.” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MT17_10","070_17_10","MAT","17","10","10","Sinalodsod et nan disipolosna, “En man kanan nan mimistolon si lenteg ay masapol ay mang-ona ay omali si Elias ay?” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MT17_11","070_17_11","MAT","17","11","11","Kinwanin et Jesus, “Tet-ewa'y mang-ona si Elias ay mennongnong isnan am-in. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MT17_12","070_17_12","MAT","17","12","12","Ngem kanak ken chakayo ay apchas et inmali si Elias, ya egaycha naimatonan siya, et kangnon nan linayadcha ay inang-angnen ken siya. Siya akhes nan angnencha ken sak-en ay Anak si Takho, at palikhalikhatencha sak-en.” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MT17_13","070_17_13","MAT","17","13","13","Naawatan et nan cheycha'y disipolosna ay si Juan Bautista nan kankanana. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MT17_14","070_17_14","MAT","17","14","14","Issan tinmoliyan cha Jesus isnan katakhotakho, sinmag-en nan esa'y lalaki ken siya, ya nenfalintomeng isnan sakhangna ay nangwanin, ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MT17_15","070_17_15","MAT","17","15","15","“Apo, seg-angam nan fab-alok! Tay enkechas ya chad-ama nan likhatna. Kad-in maisakhaw is kaapey ya is kadchanom. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MT17_16","070_17_16","MAT","17","16","16","Inyeyko siya isnan cheycha'y disipolosmo, ngem ad-i cha makaipagkhawis.” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MT17_17","070_17_17","MAT","17","17","17","Kinwanin et Jesus, “Chakayo ay maid pammatina ya naikfis nan akkhona! Ay kek sa makitetetetee ken chakayo? Kaatna pan nan sak mangan-an-anosan ken chakayo? Yaiyo siya isna.” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MT17_18","070_17_18","MAT","17","18","18","Nenyangyangan Jesus nan chey anito ya nabfanala isnan chey fab-alo, ya ket kannay khinmawis. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MT17_19","070_17_19","MAT","17","19","19","Awni ya ket nakekecheng cha nan disipolosna ay inmey ken Jesus ya kinwanicha, “En kami man ad-i tet-ewa'y makaipafala ay?” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MT17_20","070_17_20","MAT","17","20","20","Sa na't kanan, “Siya sa tay kolang nan pammatiyo. Tet-ewa kanak ken chakayo, mo sa wad-ay pammatiyo ay olay kag isnan kafan-ig nan esek si mostasa, at mabfalin ay kananyo isnan nay ay filig, ‘En-aton ka,’ et en-aton tet-ewa. Ya maid ad-i mabfalin ken chakayo! ( ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MT17_21","070_17_21","MAT","17","21","21","Ngem maid makaipafala isnan kag tona ay ilan si anito, mo ad-i esten ay enlowalo ya entipe.)” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MT17_22","070_17_22","MAT","17","22","22","Isnan namingsan ay naamongan cha Jesus ya nan disipolosna id Galilea, kinwanin Jesus ken chaicha, “Nay at maichowa ak ay Anak si Takho isnan kamabfalin nan takho, ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MT17_23","070_17_23","MAT","17","23","23","ay at mamatey ken sak-en. Ya isnan ikatlo ay akhew at kasin takhowen Apo Dios sak-en.” Sa cha't nenngongoyos issan nanngelancha ischi. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MT17_24","070_17_24","MAT","17","24","24","Issan inomchanan cha Jesus id Capernaum, sinmag-en ken Pedro nan cheycha'y enchagchakhop si fowis ay omey isnan Timplo. Sa cha't kinwani ken siya, “Ad-i ngen enfab-ayad nan mistoloyo isnan fowis?” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MT17_25","070_17_25","MAT","17","25","25","Sinmongfat si Pedro ay nangwanin, “Wen pay.” Issan sinomkhepan Pedro is afong, inonnaan Jesus ay nangwanin, “Ngag nan semekmo Simon? Isnan cheycha'y ali isnan lofong, sino nan mangal-ancha isnan fowis? Isnan kailiyancha ngen paymo isnan teken?” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MT17_26","070_17_26","MAT","17","26","26","“Isnan teken achi,” insongfat Pedro. “Mo siya et mampay sa,” kinwanin Jesus, “ad-i et masapol ay enfayad nan kailiyancha. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MT17_27","070_17_27","MAT","17","27","27","Ngem ta maid somongtan nan naycha, engka't mamanniit is kafayfay. Et nan mang-ona ay fanniitam, alaem ya takangem nan topekna, et edchasam nan siping. Siya chi nan alaem ay em ibfowis pala ken chaita ay chwa.” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MT18_1","070_18_1","MAT","18","1","1","Osto'y siya chi, inmey nan disipolos Jesus ken siya ay nensalodsod, “Sino nan katongchowan isnan en-ap-apowan Apo Dios?” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MT18_2","070_18_2","MAT","18","2","2","Inayakhan Jesus nan esang ay ong-onga, sa na't inpatakcheg isnan sakhangcha. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MT18_3","070_18_3","MAT","18","3","3","Sa na't kanan, “Tet-ewa kanak ken chakayo, sok-ed kayo ona enfaliw, ta kag kayo isnan ongang-a, esa kayo pay makaskhep isnan en-ap-apowan Apo Dios. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MT18_4","070_18_4","MAT","18","4","4","Mo sino et mampay nan mangifan-ig isnan awakna ay kag isnan nay ay ong-onga, siya nan katongchowan isnan en-ap-apowan Apo Dios. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MT18_5","070_18_5","MAT","18","5","5","Ya mo sino nan manawat isnan esa'y ong-onga ay kag ken tona maigkhapo ken sak-en, et sak-en nan chawatena.” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MT18_6","070_18_6","MAT","18","6","6","“Mo sino nan enkhapowan nan enfasolan nan olay esang isnan naycha'y ongang-a ay mamati ken sak-en, et khagkhag-awis yangkhay mo maitaked is kafakhangna nan chakchake ay losong ay fato, sa et maiparneng is kaad-achaem ay fayfay. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MT18_7","070_18_7","MAT","18","7","7","Selaeg nan katakhotakho isnan lofong, tay wad-ay cha nan manaisailo ken chaicha. Tet-ewa ay wad-ay ay wad-ay nan maawisan ay enfasolan, ngem selaeg nan takho ay kalpowan nan naycha ay makabfasolan. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MT18_8","070_18_8","MAT","18","8","8","“Et mo nan sana ay limam paymo nan sikim nan khotokna's enfasolam, khap-esna't si pen potlongmo ta iwasitmo. Khagkhag-awis si natormochan ka paymo napilay ka, mo ket maagtan ka is fiyag ay eng-engkhana, mo nan sisya nan chwa'y limam paymo sikim, ngem maiwasit ka isnan apey ay eng-engkhana. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MT18_9","070_18_9","MAT","18","9","9","Ya mo nan sana ay matam nan khotokna's enfasolam, pen loknatam sam et iwasit. Khagkhag-awis si olay esang nan matam mo ket maagtan ka is fiyag ay eng-engkhana, mo nan sisya'y chwa nan matam ya maiwasit ka isnan apey id inferno.” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MT18_10","070_18_10","MAT","18","10","10","“Ilaenyo ta ad-iyo am-amsiwen nan olay esang isnan naycha'y ongang-a. Tay kanak ken chakayo, wad-ay anghelescha id chaya ay wawawawad-ay isnan sakhang Ama id chaya. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MT18_11","070_18_11","MAT","18","11","11","(Tay inmali ak ay Anak si Takho ay mangisalak isnan cheycha'y nadchongaw.) ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MT18_12","070_18_12","MAT","18","12","12","“Ngag nan kananyo? Mo nan esa'y takho ya wad-ay sinkhasot ay karnilona, sa et nadchongaw nan esang, ad-ina ngen taynan nan siyam poo ya siyam is kafilig, ta en na anapen nan chey ay esang ay nadchongaw? ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MT18_13","070_18_13","MAT","18","13","13","Tet-ewa kanak ken chakayo ay mo edchasana, at wadwad-ay nan lagsakna isnan nay ay es-esang, mo isnan siyam poo ya siyam ay egay nadchongaw. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MT18_14","070_18_14","MAT","18","14","14","Siya akhes ken Ama id chaya, ad-ina laychen ay wad-ay maamas is olay esang sinan naycha'y ongang-a.” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MT18_15","070_18_15","MAT","18","15","15","“Mo makafasol ken sik-a nan ib-am, engka ken siya ta ifaagmo nan finmasolana. Angnem magtek na isnan machodchwaanyo yangkhay. Et mo chengngena sik-a, inyornosmo kasin siya ken sik-a. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MT18_16","070_18_16","MAT","18","16","16","Nay met achi mo ad-ina chengngen sik-a, omayag ka is esang paymo chwa ay takho ay mangila ya mannge isnan am-in nan angnem. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MT18_17","070_18_17","MAT","18","17","17","Et mo ad-ina kayet chengngen chaicha, ifaagmo isnan kaam-amonganyo ay mamati. Mo ad-ina kayet chengngen chaicha, telachenyo siya ay kag pagano paymo enkorkortais.” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MT18_18","070_18_18","MAT","18","18","18","“Tet-ewa kanak ken chakayo, ay mo ngag issa nan ipawayo isnan nay ay lota, at maipawa akhes chi id chaya. Ya mo ngag nan ipalofosyo isnan nay ay lota, at siya akhes chi id chaya. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MT18_19","070_18_19","MAT","18","19","19","“Naay kayet nan kanak ken chakayo, ay mo wad-ay chwa ken chakayo isna is kalota ay mayoyomyom nan semekcha ay komchaw isnan ngag issa, at ichowan Ama id chaya ken chakayo. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MT18_20","070_18_20","MAT","18","20","20","Tay isnan kaam-amongan nan chwa paymo tolo khapo ken sak-en, wad-ay ak ay maitatakcho ken chaicha.” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MT18_21","070_18_21","MAT","18","21","21","Sa et sinmag-en si Pedro ken Jesus ay nangwanin, “Apo, mangngat kay ay pakawanek nan ib-ak ay finmasol ken sak-en? Maminpito ngen?” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MT18_22","070_18_22","MAT","18","22","22","Kinwanin Jesus, “Ad-ik kanan en maminpito yangkhay, mod-i ket maminpito ay piton poo.” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MT18_23","070_18_23","MAT","18","23","23","“Idwani et mampay, mabfalin ay maiyalig nan en-ap-apowan Apo Dios isnan esa'y ali, ay menlayad ay mangonto isnan inpakhawatna isnan cheycha'y takhona. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MT18_24","070_18_24","MAT","18","24","24","Nan inmona ay inpaayagna, et nan chey nen-otang ken siya is sinpoo ay lifo ay talenton. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MT18_25","070_18_25","MAT","18","25","25","Idwani tay ad-i kafaelan nan nay ay takhona ay mamayad isnan inotangna, infilin et nan apona ta mailako siya, nan asawana, ya nan an-akna, ta enfalin cha ay faa, sa et akhes nan am-in ay kwana, ta siya nan maifayad isnan otangna. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MT18_26","070_18_26","MAT","18","26","26","Sa na't ala ya falintomeng ay nenseg-ang ay nangwanin, ‘Apo, asop ya anosam sak-en, ta at chadlo fayachak am-in nan inotangko ken sik-a.’ ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MT18_27","070_18_27","MAT","18","27","27","Naseg-ang nan apona, sa na't kinaan am-in nan otangna ya winayaana siya. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MT18_28","070_18_28","MAT","18","28","28","“Nay met achi osto'y tinaynana nan afong san ali, inchanana't nan ib-ana ay nakaotang is sinkhasot ay denaryo ken siya. Sa na't pen seket ay mangwanin, ‘Ala! Fayacham et nan otangmo ken sak-en!’ ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MT18_29","070_18_29","MAT","18","29","29","Nenfalintomeng et nan chey ay ib-ana, ay nenseg-ang ken siya ay mangwanin, ‘Asop ya anosam sak-en, ta at chadlo fayachak nan inotangko!’ ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MT18_30","070_18_30","MAT","18","30","30","Ngem inkekedsena kayet, sa na't inpafalod engkhana ay fayachana am-in nan inotangna. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MT18_31","070_18_31","MAT","18","31","31","Idwani issan nangil-an nan ib-ana ay takhon si ali nan am-in ay naangnen, ensakit nan semekcha, ya inmey cha insodsod am-in isnan apocha. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MT18_32","070_18_32","MAT","18","32","32","Sa et inpaayag nan apona san chey ay takhona, ya kinwanina, ‘Ngaag ka pet ay takho. Kinaanko am-in nan otangmo tay nenseg-ang ka ken sak-en. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MT18_33","070_18_33","MAT","18","33","33","Seg-angam koma akhes achi nan ib-am, ay kag isnan naneg-angak ken sik-a!’ ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MT18_34","070_18_34","MAT","18","34","34","Et tay chad-ama nan songet nan apona, ya ke na't nen-ipafalod siya, ta engkhana ay fayachana am-in san otangna.” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MT18_35","070_18_35","MAT","18","35","35","Sa et kanan Jesus, “Siya akhes sa nan angnen Ama id chaya isnan waschin esa ken chakayo, mo maid seg-angyo ay mamakawan isnan ib-ayo.” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MT19_1","070_19_1","MAT","19","1","1","Kakwasan nan cheycha'y infab-aag Jesus, kinmaan id Galilea ya inmey isnan sakop nan Judea ay chemang nan wanga ay Jordan. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MT19_2","070_19_2","MAT","19","2","2","Ya inon-onod nan katakhotakho siya, et inag-akhasana chaicha ischi. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MT19_3","070_19_3","MAT","19","3","3","Sa et wad-ay cha nan Fariseo ay sinmag-en ay naneptepeng ken Jesus ay nangwanin, “Ay ipalofos ngen nan lenteg tako ay ichangen nan lalaki nan asawana maipoon isnan ngag sisa'y chomalat?” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MT19_4","070_19_4","MAT","19","4","4","Sinmongfat si Jesus ay nangwanin, “Egayyo ngen finasa ay issan laplapona, khinaeb Apo Dios nan takho ay lalaki ya fafai, ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MT19_5","070_19_5","MAT","19","5","5","sa na't kanan, ‘Tay siya sa, masapol ay taynan nan lalaki nan amana ya inana, ta en maiyamong isnan asaw-ena, ta enfalin cha ay esang ay awak’? ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MT19_6","070_19_6","MAT","19","6","6","Adi kad, faken cha et chwa mod-i ket es-esang cha. Nan et mampay nen-amongen Apo Dios, maid kalebfengan nan takho ay mangipaichang ken chaicha.” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MT19_7","070_19_7","MAT","19","7","7","Sa cha't kinwani ken Jesus, “Mo siya sa, en man infilin Moises ay mo ichangen nan lalaki nan asawana, et khab-ena ona nan kasolatan maipoon isnan en-ichangancha, ta sa na't ipakaan siya mo?” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MT19_8","070_19_8","MAT","19","8","8","Kinwanina ken chaicha, “Wen, inpalofos Moises nan mangichanganyo isnan asawayo tay nan kinaweweyo, ngem faken kag tosa issan laplapona. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MT19_9","070_19_9","MAT","19","9","9","Kanak ken chakayo: Mo wad-ay lalaki is mangichang isnan asawana ay faken chomalat isnan asi ay inikkana, sa et omasawa is teken, et chwadchwaena nan pantewna.” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MT19_10","070_19_10","MAT","19","10","10","Kinwanin et nan cheycha'y disipolosna, “Mo siya sa nan kasasaad pet nan sin-asawa, khagkhag-awis et yangkhay si ad-i ta't omasawa.” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MT19_11","070_19_11","MAT","19","11","11","Ket ay kinwanina ken chaicha, “Ad-i kafaelan nan am-in ay takho isnan nay ay sos-olo, kecheng yangkhay nan nangigwalan Apo Dios. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MT19_12","070_19_12","MAT","19","12","12","Tay wad-ay cha nan lallalaki ay ad-i chadlo makaasawa, tay wad-ay kolangcha mailapo isnan naiyanakancha. Wad-ay cha akhes nan lallalaki ay ad-i makaasawa tay napaat cha ay nafitliyan. Sa et wad-ay nan tapina ay linayadcha chadlo ay ad-i omasawa, maigkhapo isnan en-ap-apowan Apo Dios. Mo sino nan makaawat isnan nay ay sos-olo, siya chi ta angnena.” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MT19_13","070_19_13","MAT","19","13","13","Sa et wad-ay cha nan tapina ay nangiyey isnan ongang-a ken Jesus ta egnana ya ilowalowana chaicha, ngem sinosonget nan cheycha'y disipolosna chaicha. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MT19_14","070_19_14","MAT","19","14","14","Kinwanin et Jesus, “Ogkhayenyo nan ongang-a ay omali ken sak-en. Ad-iyo ipap-awa chaicha, tay nan kag tosacha ay takho nan maitapi isnan en-ap-apowan Apo Dios.” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MT19_15","070_19_15","MAT","19","15","15","Inpatang Jesus nan limana ken chaicha sa et kinmaan. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MT19_16","070_19_16","MAT","19","16","16","Awni ya ket wad-ay nan fab-alo ay inmey nensalodsod ken Jesus ay nangwanin, “Mistolo, ngag nan khawis ay masapol ay angnek ta wad-ay fiyagko Khawis ay maid pengpengna?” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MT19_17","070_19_17","MAT","19","17","17","Kinwanin Jesus, “Ngag nan khotok nan manalodsocham ken sak-en maipoon isnan khawis! Maid kasin teken si khawis mod-i yangkhay si Apo Dios. Mo laychem ay maitapi isnan fiyag ay eng-engkhana, angnem nan cheycha'y filina.” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MT19_18","070_19_18","MAT","19","18","18","“Ngag ay filin?” kinwanina. Sa et kinwanin Jesus, “Ad-i ka enpatey, ad-im chwadchwaen nan pantewmo, ad-i ka mangakew, ad-i ka en-engag ay enpangaag isnan ib-am. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MT19_19","070_19_19","MAT","19","19","19","Patkhem cha amam ken inam, ya laylaychem nan ib-am ay takho kag isnan menlaycham isnan awakmo.” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MT19_20","070_19_20","MAT","19","20","20","Kinwanin et nan chey fab-alo, “Inangnek met am-in chana, ngag kay kayet nan kolangko?” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MT19_21","070_19_21","MAT","19","21","21","Sa et kinwanin Jesus ken siya, “Ta maid enkolangam engka ilako nan kwam, ta sam et iwalas nan lakona isnan maid mabfalincha, ya at wad-ay akonmo id chaya. Sa ka't omali ya omonod ka et chadlo ken sak-en.” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MT19_22","070_19_22","MAT","19","22","22","Issan nanngelan nan chey ay fab-alo isnan infaag Jesus, kinmaan ay nenngongoyos, tay faknafaknang. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MT19_23","070_19_23","MAT","19","23","23","Sa et kinwanin Jesus isnan disipolosna, “Tet-ewa kanak ken chakayo, ay sikhab nan somkhepan nan faknang isnan en-ap-apowan Apo Dios. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MT19_24","070_19_24","MAT","19","24","24","Kasik kanan ken chakayo, ay malanlanoy et pay nan somkhepan nan kamelio isnan lokaw si kachayom, mo nan somkhepan nan faknang isnan en-ap-apowan Apo Dios.” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MT19_25","070_19_25","MAT","19","25","25","Issan nanngelan nan disipolosna isna, nataataa cha ay nangwanin, “Sino mampet nan maisalakan?” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MT19_26","070_19_26","MAT","19","26","26","Sa et insisin-eng Jesus chaicha ay nangwanin, “Maid kafaelan nan takho, ngem kafaelan Apo Dios am-in.” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MT19_27","070_19_27","MAT","19","27","27","Kanan et Pedro, “Ngag nan maalami, tay nay tinaynanmi nan am-in ta onochenmi sik-a?” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MT19_28","070_19_28","MAT","19","28","28","Kinwanin Jesus ken chaicha, “Tet-ewa kanak ken chakayo, isnan mangipafalowan Apo Dios isnan am-iam-in, ya wad-ay ak et ay Anak si Takho isnan matangtangad ay tronok, chakayo ay sinpoo ya chwa ay inmon-onod ken sak-en, at wad-ay kayo akhes isnan sinpoo ya chwa ay tronoyo, ay mangokom isnan sinpoo ya chwa ay tribon Israel. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MT19_29","070_19_29","MAT","19","29","29","Tay olay sino ay manaynan isnan afongna, aag-ina, amana, inana, an-akna paymo lotana midkakay ken sak-en, et maminkhasot ay masobfalitan, ya teken kayet nan tawichena ay fiyag ay maid pengpengna. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MT19_30","070_19_30","MAT","19","30","30","Ngem angsan cha nan omon-ona idwani, ay at enkotit. Ya angsan nan kotit ay at omon-ona.” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MT20_1","070_20_1","MAT","20","1","1","Kinwanin kayet Jesus, “Kag tona nan kaiyalikhan nan en-ap-apowan Apo Dios. Kag isnan takho ay namikhat ay en nen-ayag si padnowena isnan omana. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MT20_2","070_20_2","MAT","20","2","2","Et wad-ay cha nan nakitolakhana ay lagfowena isnan sin-es-a ay denaryo nan sin-akhew. Sa na't inpadno chaicha is kaomana. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MT20_3","070_20_3","MAT","20","3","3","Kasin finmala isnan alas nowibi, ya ke na't inila nan tapin si lallalaki ay aped entaktakcheg isnan katinchaan. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MT20_4","070_20_4","MAT","20","4","4","Sa na't kanan ken chaicha, ‘En kayo akhes is kaomak ay enmadno, et ichowak nan lebfengna ay lagfoyo.’ ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MT20_5","070_20_5","MAT","20","5","5","Sa cha't inmey. Kasin kayet finmala isnan alas chosi ya isnan alas tris isnan misoyaw, ya siya kayet nan inangnena. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MT20_6","070_20_6","MAT","20","6","6","Nganngani ay alas singko ya kasin finmala, ya inilana kayet nan tapina ay aped entaktakcheg. Sa na't kanan ken chaicha, ‘En yo man aped sangsangawen nan akhewyo issa ay?’ ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MT20_7","070_20_7","MAT","20","7","7","Sefatcha ay nangwanin, ‘Maid mangipadno ken chakami ya!’ Sa na't kanan, ‘En kayo et akhes enchono is kaomak.’ ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MT20_8","070_20_8","MAT","20","8","8","“Osto pay ay sedsechemna, finilin et san nen-oma nan chey ap-apon nan faana ay nangwanin, ‘Engka ayakhan am-in nan inpadnok is omak ta silchowam chaicha. Ilapom ay manilcho isnan inmod-ochi engkhana isnan inmona.’ ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MT20_9","070_20_9","MAT","20","9","9","Et inmali nan cheycha'y naayakhan ay nenmadno isnan alas singko, ya waschin nangala is esa'y denaryo. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MT20_10","070_20_10","MAT","20","10","10","Idwani, issan inmayan akhes nan cheycha'y nang-ona ay nenchono, kananchan mo ad-acha nan chawatencha, nay met achi khechangna'y nasilchowancha is sin-es-a ay denaryo. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MT20_11","070_20_11","MAT","20","11","11","Ya ket issan nanawatancha isnan silchocha, nen-amoamoto cha isnan nangipadno ken chaicha, ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MT20_12","070_20_12","MAT","20","12","12","ay mangwanin, ‘Ya ke es-esang yangkhay ay olas nan nenchonnan nan cheycha'y inmod-ochi, ya kem et inkis-o nan lagfocha ken chakami, ay nangiyag-akhew ay nablanablay, ya nangikakatpe isnan chad-ama'y atong?’ ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MT20_13","070_20_13","MAT","20","13","13","Sefatna't ay nangwani isnan esang ken chaicha, ‘Kayong, maid ngaag si inangnek ken sik-a. Ay ke ta egay nentolakhan nan sin-es-a ay denaryo nan sin-akhew? ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MT20_14","070_20_14","MAT","20","14","14","Alaem magtek nan lagfom ta omey ka. Tay laychek chadlo ay ichowa isnan naycha'y naod-ochi nan kag isnan inchowak ken sik-a. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MT20_15","070_20_15","MAT","20","15","15","Ay ke ak ad-i kikhad isnan angnek isnan kwak? Paymo omapar ka ngen tay al-allayad ak ay en-igwa?’ ” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MT20_16","070_20_16","MAT","20","16","16","Sa et kinwanin Jesus, “Adi kad nan kotit, at omona cha ya nan omon-ona, at chaicha nan kotit.” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MT20_17","070_20_17","MAT","20","17","17","Nenfaat cha Jesus id Jerusalem, ya isnan cha cha manalanan, inik-akna nan sinpoo ya chwa ay disipolosna ay nangwanin, ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MT20_18","070_20_18","MAT","20","18","18","“Nay manikid tako id Jerusalem, ay at maichawchawak ay Anak si Takho isnan aap-apon si papachi ya nan mimistolo si lenteg. Ya at kedchengancha sak-en ay mangipapatey. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MT20_19","070_20_19","MAT","20","19","19","Sa cha't ichowa sak-en isnan Gentil ay mangipaam-amsiw ya mangipasaplisaplit ya mangilansa is kakolos, ya isnan maikatlo ay akhew at maipatakho ak isnan etey.” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MT20_20","070_20_20","MAT","20","20","20","Sa et sinmag-en ken Jesus nan asawan Zebedeo ay nangifofoweg isnan an-akna, ya nenfalintomeng isnan sakhangna ay nenseg-ang ken siya. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MT20_21","070_20_21","MAT","20","21","21","“Ngag nan laychem?” kinwanin Jesus. “Apo, mo sa ya ikkalim ta nan naycha'y chwa ay an-akko, et tomokcho cha is kakannawan ya kakannikhidmo isnan enap-apowam.” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MT20_22","070_20_22","MAT","20","22","22","Ket ay kinwanin Jesus, “Ad-iyo ammo nan cha yo kedkedchawen. Makaikatpe kayo ngen isnan omali ay chad-ama'y likhatko?” “Wen, makaikatpe kami,” insongfatcha. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MT20_23","070_20_23","MAT","20","23","23","Sa na't kinwani ken chaicha, “Tet-ewa, at inaagyo nan chad-ama'y likhat ay kag ken sak-en, ngem faken sak-en nan mangichowa isnan kalebfenganyo ay tomokcho is kakannawanko ya kakannikhidko, tay wad-ay et nan cheycha'y apchas nangisagkhanaan Ama ischi.” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MT20_24","070_20_24","MAT","20","24","24","Osto ay chinngen nan sinpoo ay disipolos nan maipoon sidi, linilikhetcha nan chwa'y sin-akhi. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MT20_25","070_20_25","MAT","20","25","25","Adi kad inayakhan et Jesus chaicha ay nangwanin, “Ammoyo nan okhali nan cheycha'y apop-on si Gentil, palikhatencha nan iyap-apowancha. Olay nan cheycha'y okomcha, et ipip-ilitcha nan kalebfengancha. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MT20_26","070_20_26","MAT","20","26","26","Faken siya sa ken chakayo, mod-i ket mo sino ken chakayo nan menlayad ay enap-apo, et siya koma nan ensilfi ken chakayo. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MT20_27","070_20_27","MAT","20","27","27","Mo sino nan menlayad ay siya nan katongchowan, siya koma nan mafab-aa, ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MT20_28","070_20_28","MAT","20","28","28","ay kag ken sak-en ay Anak si Takho. Egay ak inmali ay masilfiyan, mod-i ket ta ensilfi ak isnan takho, ya ta ichowak nan fiyagko ay mensaka isnan ang-angsan.” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MT20_29","070_20_29","MAT","20","29","29","Issan cha komaanan cha Jesus id Jerico, inon-onod nan katakhotakho. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MT20_30","070_20_30","MAT","20","30","30","Et wad-ay nan chwa ay lalaki ay nakolap, ay nentotokcho is kailit nan chalan. Chinngecha ay lomal-aos si Jesus, ya ke cha't ala ya fokhaw ay nangwanin, “Anak David, seg-angam chakami!” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MT20_31","070_20_31","MAT","20","31","31","Yinangyangan nan katakhotakho chaicha ay cha mangipagkhinek, ngem onanig cha kayet nenfokhaw ay nangwanin, “Apo, ay Anak David, seg-angam chakami!” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MT20_32","070_20_32","MAT","20","32","32","Tinomke si Jesus sa na't ayakhan chaicha ay nangwanin, “Ngag nan laychenyo ay ikkak ken chakayo?” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MT20_33","070_20_33","MAT","20","33","33","Kinwanicha ken siya, “Apo, seg-angam chakami ta makaila kami.” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MT20_34","070_20_34","MAT","20","34","34","Naseg-ang si Jesus ken chaicha, ya kinapposna nan matacha, ya ket nakaila cha kannay ya inmonod cha ken siya. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MT21_1","070_21_1","MAT","21","1","1","Awni pay ya ket nganngani ay omchan et cha Jesus id Jerusalem, ya wad-ay cha isnan ili ay Betfage isnan filig ay Olivo. Sa et finaan Jesus nan chwa ay disipolosna ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MT21_2","070_21_2","MAT","21","2","2","ay nangwanin, “En kayo isnan sasakhangenyo ay ili, et ilaenyo kannay ischi nan dangki ya nan anakna ay maitattaked. Fadfachenyo ta yaiyo ken sak-en. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MT21_3","070_21_3","MAT","21","3","3","Et mo way mangwani is ngag sisa ken chakayo, kananyo en, ‘Masapol nan Apo chana,’ ya at ipalofosna kannay.” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MT21_4","070_21_4","MAT","21","4","4","Naangnen na ta tomet-ewa san infaag nan mamadto ay nangwanin, ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MT21_5","070_21_5","MAT","21","5","5","“Ifaagyo isnan iJerusalem en, ‘Naay et ay omal-ali nan Aliyo. Naanos siya ay Ali, ya ensasakay isnan dangki. Wen, ensasakay isnan koyaw, ay anak si dangki.’ ” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MT21_6","070_21_6","MAT","21","6","6","Inmey et san disipolos Jesus ya inangnencha nan naifilin ken chaicha. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MT21_7","070_21_7","MAT","21","7","7","Inyaicha nan dangki ya nan anakna, sa cha't inyap-ap nan kakhaycha et nensakay si Jesus. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MT21_8","070_21_8","MAT","21","8","8","Et ang-angsan cha nan nangiyaplag isnan kakhaycha is kachalan. Nan akhes tapina sinmipling cha isnan tofon si kaew, sa cha't inyaplag isnan chalan. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MT21_9","070_21_9","MAT","21","9","9","Sa et nan katakhotakho ay namangpango ya inmon-onod ken Jesus, et infogfokhawcha, “Machad-ayaw ka ay Anak ali David! Bindisyonan Apo Dios sik-a ay omali ay mangitakcheg ken siya. Machad-ayaw nan Dios ay Katotongchowan.” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MT21_10","070_21_10","MAT","21","10","10","Osto'y sinomkhep si Jesus id Jerusalem, ya ket nen-al-alifotfot nan omili ay mangwanin, “Sino man na?” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MT21_11","070_21_11","MAT","21","11","11","Kinwanin et nan katakhotakho, “Siya na si Jesus ay mamadto ay iNazaret id Galilea.” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MT21_12","070_21_12","MAT","21","12","12","Sinomkhep si Jesus is kaawwichan nan Timplo, sa na't ala ya soyog isnan am-in ay wad-ay ischi ay en-ilaklako ya nan cha lomaklako. Finalintowagna nan lamisaan nan cheycha'y ensoksokat si siping, ya nan tokchowan nan cheycha'y en-ilaklako isnan kalopati. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MT21_13","070_21_13","MAT","21","13","13","Kinwanina ken chaicha, “Naisolat isnan kalin Apo Dios, ‘Nan afongko, et makwanin afong ay enlol-owalowan,’ ngem khinaebyo ay afong si mangaakew.” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MT21_14","070_21_14","MAT","21","14","14","Wad-ay et nan sinmag-en ken Jesus is kaawwichan nan Timplo ay nenkakolap ya nenkapilay, ya inpagkhawisna chaicha. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MT21_15","070_21_15","MAT","21","15","15","Ya ket peteg nan songet nan aap-apon si papachi ya nan mimistolon si lenteg isnan nangil-ancha isnan katataa ay inangnena, ya nan ongang-a ay enfogfokhaw is kaawwichan nan Timplo ay mangmangwanin, “Machad-ayaw ka ay Anak ali David!” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MT21_16","070_21_16","MAT","21","16","16","Sa cha't kinwani ken Jesus, “Chechengngem ngen nan kankanan nan naycha?” Sa na't kanan, “Siya. Ay egayyo ngen paat finasa nan naisolat ay nangwanin, ‘Olay isnan topek nan ongang-a ya nan ensossoso, et inchowam nan angnencha'y mangifallikas isnan chayawmo’?” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MT21_17","070_21_17","MAT","21","17","17","Sa na't tinaynan chaicha, ya kinmaan isnan ili et inmey id Betania ya inomyan ischi. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MT21_18","070_21_18","MAT","21","18","18","Kawiitana tinmoli si Jesus id Jerusalem, ya ket naowat isnan chalan. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MT21_19","070_21_19","MAT","21","19","19","Inilana nan kaew ay higos is kailit nan chalan, sa et sinmag-en ngem maid paat inilana is fekhasna mod-i ket tofona yangkhay nan angsan. Sa na't nenkanan, “Olay kaatna, at ad-i ka kasin mammamkhas!” Ya ket nenkaloloyaw kannay chi. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MT21_20","070_21_20","MAT","21","20","20","Issan nangil-an nan disipolosna isnan chey ay naangnen, nataataa cha ya kinwanicha, “Ngag man nan inangnen nan chey kaew ay higos ay aped nenkaloloyaw?” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MT21_21","070_21_21","MAT","21","21","21","Sinmongfat si Jesus ay nangwanin, “Tet-ewa kanak ken chakayo, mo wad-ay pammatiyo ya ad-i kayo enchwadchwa, at faken yangkhay nan inilayo ay naangnen isnan nay kaew ay higos nan mabfalin ay angnenyo, mod-i ket olay pay mo kananyo isnan nay ay filig en, ‘Matan-ang ka ta maibkas ka is kafayfay,’ et siya nan at maikkan. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MT21_22","070_21_22","MAT","21","22","22","Mo wad-ay pammatiyo, at chawatenyo nan ngag issa ay kedchawenyo ken Apo Dios isnan enlowalowanyo.” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MT21_23","070_21_23","MAT","21","23","23","Tinmoli si Jesus is kaawwichan nan Timplo, ya isnan cha na en-isos-olowan, sinmag-en nan aap-apon si papachi ya nan amam-an si Judio ay nangwani ken siya en, “Ngag nan kalebfengam ay mangik-ikkan isnacha? Sino nan nangichowa isnan nay ay kalebfengam?” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MT21_24","070_21_24","MAT","21","24","24","Kinwanin et Jesus ay sinmongfat, “Ensalodsod ak akhes ken chakayo ta songfatanyo. Mo ifaagyo nan songfatna, at ifaagko akhes nan nalpowan nan kalebfengak ay mangangnen isnacha. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MT21_25","070_21_25","MAT","21","25","25","Siya na nan salodsodko: ‘Sino nan nalpowan nan kalebfengan Juan ay mamonyag? Nalpo ngen ken Apo Dios paymo isnan takho?’ ” Sa cha't kanan ay natotya, “Mo kanan tako en, ‘Nalpo ken Apo Dios,’ at kananan, ‘Ya ke yo mampay ad-i patpatiyen siya mo?’ ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MT21_26","070_21_26","MAT","21","26","26","Ngem mo akhes kanan tako en, ‘Nalpo isnan takho,’ omegyat tako met akhes isnan at angnen nan katakhotakho, tay ifilangcha am-in ay mamadto si Juan.” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MT21_27","070_21_27","MAT","21","27","27","Adi kad kinwanicha't ken Jesus, “Ad-imi ammo.” Sinmongfat et akhes si Jesus ay nangwanin, “Ad-ik et akhes ifaag ken chakayo mo ngag nan kalebfengak ay mangangnen isnacha.” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MT21_28","070_21_28","MAT","21","28","28","“Ngag nan semekyo isna? Wad-ay nan ama ay chwa nan an-akna ay fafallo. Kinwanina isnan yon-a, ‘Anak, en ka is kaofasan ay enchono idwani.’ ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MT21_29","070_21_29","MAT","21","29","29","Sefatna't ay nangwanin, ‘Ad-i ak!’ Ngem nawni is akit, ya ket nenfaliw nan semekna ya khechangna'y inmey. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MT21_30","070_21_30","MAT","21","30","30","Sa et inmey akhes san ama isnan annochi et en-iso nan kinwanina ken siya. ‘Wen ama, omey ak,’ insongfatna. Nay met achi egay pet inmey. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MT21_31","070_21_31","MAT","21","31","31","Idwani, sino et isnan chwa ay an-akna nan nangangnen isnan laychen amana?” sinalodsod Jesus. Sa cha't kanan, “Nan achi yon-a.” Kinwanin et Jesus ken chaicha, “Tet-ewa kanak ken chakayo, at mamangpango mo chakayo ay omey isnan en-ap-apowan Apo Dios nan cheycha'y enkorkortais ya nan asi ay fabfafai. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MT21_32","070_21_32","MAT","21","32","32","Siya sa tay egayyo pinati nan insos-olon Juan maipoon isnan nalenteg ay angnen ay enfiyag. Ngem nan enkorkortais ya nan asi ay fabfafai, et namati cha isnan infab-aagna. Chakayo, olay issan nangil-anyo isnan inangnencha, egayyo finaliwan nan semekyo ta mamati kayo.” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MT21_33","070_21_33","MAT","21","33","33","“Chengngenyo kayet nan nay esa'y al-alig,” kinwanin Jesus. “Wad-ay nan esa'y takho ay nenmola is ofas is kaomana, sa na't inalachan. Khinmaeb akhes is falliwes, sa et nan ab-afong ay entey-an nan enfelew. Sa na't inpasama ya nenfaat isnan teken ay ili. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MT21_34","070_21_34","MAT","21","34","34","Isnan namkhasan nan naimola, finaana nan cheycha'y faana ay en mangala isnan chatagna isnan cheycha'y nangipasamalana. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MT21_35","070_21_35","MAT","21","35","35","Nay met achi issan inmayancha, khinoyodcha nan faana, sa cha't finaig nan esang, pinateycha nan esang, ya finaofaogcha nan esang. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MT21_36","070_21_36","MAT","21","36","36","Awni ya ket wad-ay kayet nan finaana ay ang-angsan mo nan inmona, ngem siya kayet chi nan inangnencha. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MT21_37","070_21_37","MAT","21","37","37","Awni pay ya ke na't ifaa nan anakna tay kananan, ‘At chadlo ibfaincha nan anakko.’ ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MT21_38","070_21_38","MAT","21","38","38","Ngem osto'y inilacha ay anakna nan infaana, kanancha't ay natotya, ‘Naay nan at manawid. En tako pateyen ta enkwa tako nan tawidna.’ ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MT21_39","070_21_39","MAT","21","39","39","Ke cha't nenkhoyakhoy ay nangibkas is kailitna, sa cha't pinatey. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MT21_40","070_21_40","MAT","21","40","40","“Ad-i kad idwani, ngag et nan angnen nan nenkwa isnan oma isnan cheycha'y nangipasamalana mo omali?” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MT21_41","070_21_41","MAT","21","41","41","Sa cha't kanan, “At kakaegyat nan angnena ay mamatey ken chatod-i ay ngaag ay takho. Sa na't ipasama nan omana isnan teken ay at mangichowa ken siya isnan osto'y chatagna isnan mamkhasana.” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MT21_42","070_21_42","MAT","21","42","42","Kinwanin et Jesus ken chaicha, “Ay egayyo ngen paat finasa nan naisolat ay kalin Apo Dios ay mangwanin, ‘Nan chadlos fato ay inad-in nan tomottoping, et siya nan nenfalin ay kapapatekhan ay fato isnan pegnadna. Siya sa nan chonon Apo Dios ya katataa ken chatako.’ ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MT21_43","070_21_43","MAT","21","43","43","“Kanak et mampay ken chakayo: Siya chi nan chomalat isnan maikaanan nan en-ap-apowan Apo Dios ken chakayo, ya maichowa isnan ili ay mangipafala isnan osto ay fekhasna. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MT21_44","070_21_44","MAT","21","44","44","(Et mo sino nan mekchag isnan nay ay fato, at mamekmek. Ya mo sino nan mekchakhan nan nay ay fato, at matomek.)” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MT21_45","070_21_45","MAT","21","45","45","Chinngen nan aap-apon si papachi ya nan Fafariseo nan al-alig Jesus, et ammocha ay chaicha nan kankanana. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MT21_46","070_21_46","MAT","21","46","46","Ad-i pay inanapcha nan ikkancha'y maniliw ken siya, ngem omegyat cha'y mangikkan tay infilang nan katakhotakho siya ay mamadto. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MT22_1","070_22_1","MAT","22","1","1","Inyal-alig kayet Jesus isnan katakhotakho ay mangwanin, ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MT22_2","070_22_2","MAT","22","2","2","“Nan en-ap-apowan Apo Dios, et kag isnan esa'y ali ay nangipachomno isnan anakna ay lalaki. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MT22_3","070_22_3","MAT","22","3","3","Idwani, finaana nan cheycha'y faana ay en-awil, nay met achi nan cheycha'y naayakhan, nen-ad-i cha. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MT22_4","070_22_4","MAT","22","4","4","Kasin kayet finmaa is teken ay faana ay mangwani ken chaicha en, ‘Ifaagyo isnan cheycha'y naayakhan ay nakhekhed et nan fakak ya nan alaalarmes ay paamok, et naisakhana et am-in. Kananyo et ta omali cha'y makichomno.’ ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MT22_5","070_22_5","MAT","22","5","5","Nay met achi inog-okhay nan naayakhan, ya waschin et inmey isnan omayana. Wad-ay nan esang ay inmey nangoma, ya nan esang inmey nenkomerso. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MT22_6","070_22_6","MAT","22","6","6","Nan tapina kayet, khinoyodcha nan cheycha'y faa, sa cha't inisiisik ya pinateycha chaicha. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MT22_7","070_22_7","MAT","22","7","7","Chad-ama et nan songet nan chey ali, sa na't ala ya fetad isnan kasorchasorchachona ay en mamatey isnan cheycha'y nenpatey, ya sa cha't pinoowan nan ilicha. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MT22_8","070_22_8","MAT","22","8","8","Sa na't kinwani isnan cheycha'y faana, ‘Nay nanongnong et nan am-in isnan chomno, ngem nan cheycha'y naayakhan et ad-i cha pet maikali. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MT22_9","070_22_9","MAT","22","9","9","En kayo et issacha is kachalan, ta awisenyo nan olay sino ay ilaenyo ta omali cha'y makichomno. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MT22_10","070_22_10","MAT","22","10","10","Sa et inmey nan cheycha'y faa is kachalan ya inayakhancha nan olay sino ay inilacha, ngaag ya khawis ay takho, et napno nan chomnowan isnan makichomno. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MT22_11","070_22_11","MAT","22","11","11","“Nay met achi issan inmayan nan ali ay nanam-aw isnan cheycha'y nadkat, inilana't nan esa'y lalaki ay egay nenfacho isnan maifakhay isnan chomno. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MT22_12","070_22_12","MAT","22","12","12","Kinwanina et ken siya, ‘Anen, ngag nan inangnem ay aped nakaskhep isna ay egay nenfacho isnan maifakhay isnan chomno?’ Sa et egay nakakkali nan chey ay takho. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MT22_13","070_22_13","MAT","22","13","13","Nenkanan et nan ali isnan cheycha'y faana, ‘Takchenyo nan lima ya sikina ta ibkasyo is kaab-afollinget ay kawad nan ngegngeg ya kaletket si fab-a.’ ” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MT22_14","070_22_14","MAT","22","14","14","Sa et kinwanin Jesus, “Siya sa, tay angsan tet-ewa nan naayakhan, ngem akit cha yangkhay nan napili.” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MT22_15","070_22_15","MAT","22","15","15","Sa et kinmaan nan Fafariseo ay en natotya, mo ento nan ikkancha ay mensikap ay maniliw ken Jesus isnan kankanana. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MT22_16","070_22_16","MAT","22","16","16","Sa cha't inpaeey ken Jesus nan disipoloscha ya nan tapina ay makwanin Herodiano, ta en cha ifaag ken Jesus nan kag tona: “Mistolo, ammomi ay osto ka, ya tet-ewa ay isos-olom nan okhali ay laychen Apo Dios. Ad-i ka mangiyoya isnan kankanan nan takho, ya maid pawadwad-em tay faken nan wad-ay isnan takho nan il-ilaem. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MT22_17","070_22_17","MAT","22","17","17","Ibfakham ed ken chakami nan semekmo isnan tona: ipalofos ngen nan lenteg tako'y Judio nan enfayachan isnan fowis ken Cesar, paymo ad-i?” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MT22_18","070_22_18","MAT","22","18","18","Si Jesus magtek ammona et nan sikapcha. Sa na't kanan, “Kakas-okas-on kayo! Ya ke kayo chadlos pomadpachas/tomeptepeng ay? ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MT22_19","070_22_19","MAT","22","19","19","Ipailayo nan siping ay ifab-ayadyo isnan fowis.” Sa cha't inyey ken siya nan siping. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MT22_20","070_22_20","MAT","22","20","20","Sa na't kanan, “Sino nan nenkames ya nenngachan isnan wad-ay isna?” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MT22_21","070_22_21","MAT","22","21","21","“Si Cesar,” kinwanicha. Sa na't kanan, “Ichowayo et mampay ken Cesar nan lebfengna'y enkwa, ya ken Apo Dios nan lebfengna akhes ay enkwa.” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MT22_22","070_22_22","MAT","22","22","22","Ya ke cha't nataataa issan nanngelancha ischi. Sa cha't kinmaan. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MT22_23","070_22_23","MAT","22","23","23","Issan siya chi kannay ay akhew inmey nan cheycha'y makwanin Saduceo, ay en nangila akhes ken Jesus. (Chaicha nan ad-i mamati isnan kasin matakhowan nan matey.) Nensalodsodcha ken Jesus ay ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MT22_24","070_22_24","MAT","22","24","24","nangwanin, “Mistolo, wad-ay san kinwanin Moises issan chey ay, ‘Mo nan esa'y lalaki ya matey ay maid anakna, masapol ay asawaen nan akhina nan chey ay nailekkasan, ta enpawad-ay is anak nan akhina ay natey.’ ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MT22_25","070_22_25","MAT","22","25","25","Idwani, wad-ay isna ay ilimi nan pito ay sin-ag-i ay lallalaki. Inmasawa nan inaona, ya ket natey ay maid winad-ayna. Ket ay siya kayet nan naangnen isnan misned ay lalaki ay nangasawa isnan chey ay nailekkasan, ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MT22_26","070_22_26","MAT","22","26","26","ya olay isnan ikatlo engkhana isnan ikapito. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MT22_27","070_22_27","MAT","22","27","27","Awni pay ya ket natey akhes nan chey ay nailekkasan. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MT22_28","070_22_28","MAT","22","28","28","Idwani isnan chey ay akhew ay kasin matakhowan nan natey, sino et isnan pito nan osto ay asawana? Tay inasawacha am-in siya!” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MT22_29","070_22_29","MAT","22","29","29","Sinomfat si Jesus ay nangwanin, “Nenkammali kayo, tay ad-iyo ammo nan kalin Apo Dios paymo nan kamabfalina. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MT22_30","070_22_30","MAT","22","30","30","Tay isnan kasin matakhowan nan natey, at maid maasaswa paymo maipaasawa, mod-i ket kag cha isnan angheles id chaya. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MT22_31","070_22_31","MAT","22","31","31","Ya mo maipoon isnan matakhowan nan natey, egayyo ngen finasa nan kinwanin Apo Dios ken chakayo? Kinwanina, ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MT22_32","070_22_32","MAT","22","32","32","‘Sak-en nan Dios cha Abraham, Isaac, ya Jacob.’ Laychena'y kanan en faken siya nan Dios si natey, mod-i ket Dios si matatakho.” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MT22_33","070_22_33","MAT","22","33","33","Issan nanngelan nan katakhotakho isnan chey, nataataa cha isnan chey ay sos-olona. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MT22_34","070_22_34","MAT","22","34","34","Issan magtek nanngelan nan Fafariseo isnan nangipabtokhan Jesus isnan cheycha'y Saduceo, nakhog-oy cha't ay inmey akhes ken siya. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MT22_35","070_22_35","MAT","22","35","35","Sa et tineptepeng nan esa'y mistolon si lenteg ay ib-acha si Jesus ay nensalodsod ken siya, ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MT22_36","070_22_36","MAT","22","36","36","“Mistolo, ngag nan kapapatekhan ay filin isnan lenteg?” kinwanina. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MT22_37","070_22_37","MAT","22","37","37","Sinfat et Jesus ay nangwanin, “Masapol ay laylaychem nan Apo ay Diosmo isnan am-in ay wad-ay ken sik-a: nan posom, nan leng-agmo, ya nan semekmo. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MT22_38","070_22_38","MAT","22","38","38","Siya na nan kapapatekhan ya kawedwedchaan ay filin. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MT22_39","070_22_39","MAT","22","39","39","Nan ikadwa ay kapapatekhan ay filin et kag isnan inmona, ‘Masapol ay laylaychem nan ib-am ay takho ay kag isnan menlaycham isnan awakmo.’ ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MT22_40","070_22_40","MAT","22","40","40","Nan nay ay chwa ay filin, siya nan malpowan nan am-in ay lenteg ya nan insos-olon nan cheycha'y mamadto.” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MT22_41","070_22_41","MAT","22","41","41","Idwani, issan sisya'y naaamongan nan cheycha'y Fariseo, nensalodsod si Jesus ken chaicha ay ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MT22_42","070_22_42","MAT","22","42","42","nangwanin, “Ngag nan semekyo maipoon isnan Cristo? Sino ay kaapo nan kalpowana?” “Isnan waned David,” insongfatcha. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MT22_43","070_22_43","MAT","22","43","43","Ya ket kinwanina ken chaicha, “Mo siya sa, ento kayet nan inangnen nan Ispirito Santo ay nangischo ken David ay mangwani isnan Cristo en, Apo? Tay kinwanin David, ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MT22_44","070_22_44","MAT","22","44","44","‘Kinwanin nan Dios Apo isnan Apok en, “Itokchom is kakannawanko engkhana ay ippeyko nan fosom ay enkhatkhatinam.” ’ ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MT22_45","070_22_45","MAT","22","45","45","Idwanin, mo Apo nan kinwanin David ken siya ay Cristo, ngag kay nan ikkana ay anak David siya?” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MT22_46","070_22_46","MAT","22","46","46","Et maid paat nakaskasfat ken Jesus. Ya engkhana ischi ay akhew maid nakatoled ay nensalodsod ken siya. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MT23_1","070_23_1","MAT","23","1","1","Sa et infaag Jesus isnan katakhotakho ya isnan cheycha'y disipolosna, ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MT23_2","070_23_2","MAT","23","2","2","“Nan mimistolon si lenteg ya nan Fafariseo, et wad-ay nan kalebfengancha ay mangilawag isnan lenteg Moises. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MT23_3","070_23_3","MAT","23","3","3","Adi kad masapol ay ton-ochenyo ya iyangnenyo am-in nan ifaagcha ken chakayo, ngem ad-iyo tonton-ochen nan okhalicha, tay ad-icha iyangnen nan isos-olocha. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MT23_4","070_23_4","MAT","23","4","4","Takchetakchencha nan ad-acham-et ay awit, ay ipasakfatcha isnan ib-acha'y takho, ngem ad-icha paat oyachen nan olay esa'y lechengcha'y mamachang ken chaicha. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MT23_5","070_23_5","MAT","23","5","5","“Am-in ay ang-angnencha et angnencha yangkhay ta fob-oyaen si takho chaicha, kag isnan chey maitaktaked isnan lima ya kitong ay mangig-igtowan isnan naisolat ay lenteg. Paatencha'y mangipaanwa ta maiila, ya paanchoanchowencha akhes nan ipay nan fachocha. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MT23_6","070_23_6","MAT","23","6","6","Sa et mo maayakhan cha ay makikan, laychencha'y maichayaw isnan kakhawisan ay tokchowan, ya siya akhes is kasinagoga. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MT23_7","070_23_7","MAT","23","7","7","Laychencha ay maichad-ayaw is kamarkitan, ya laychencha akhes ay makmakwani en Mistolo. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MT23_8","070_23_8","MAT","23","8","8","“Ken chakayo magtek, ad-iyo itan-oy nan mangwaniyan nan takho en Mistolo ken chakayo. Tay masin-ag-i kayo am-in, ya esang yangkhay nan Mistoloyo. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MT23_9","070_23_9","MAT","23","9","9","Ad-iyo kankanan en Ama isnan olay sino ay takho isnan nay lota. Tay esang yangkhay nan Amayo, et siya nan Entotongcho ay wad-ay ad chaya. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MT23_10","070_23_10","MAT","23","10","10","Ad-iyo akhes ipalofos ay kanancha en Apo ken chakayo. Tay es-esang nan Apoyo ay siya nan Cristo. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MT23_11","070_23_11","MAT","23","11","11","Nan mangifan-ig isnan awakna ay enpafab-aa ken chakayo, et siya nan katongchowan ken chakayo. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MT23_12","070_23_12","MAT","23","12","12","Ya mo sino nan mangipatongcho isnan awakna, at maifan-ig siya. Ya mo sino nan mangibfafan-ig isnan awakna, at maipatongcho.” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MT23_13","070_23_13","MAT","23","13","13","“Selaeg yo ay mimistolon si lenteg ya chakayo ay Fariseo! Kas-okas-on kayo! Tay ipawayo nan somkhepan nan takho isnan en-ap-apowan Apo Dios. Ad-i kayo somkhep ischi ya ipawayo akhes nan cheycha'y cha koma somkhep. ( ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MT23_14","070_23_14","MAT","23","14","14","Selaeg yo ay mimistolon si lenteg ya Fafariseo! Kakas-okas-on kayo! Maid ad-iyo angnen ay en mensikasikap isnan cheycha'y nailekkasan ta mangal-anyo isnan afongcha. Sa yo't anchoanchowen nan lowaloyo ta mafob-oya kayo. Tay siya sa at kadchacham-etan nan chosayo!) ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MT23_15","070_23_15","MAT","23","15","15","“Selaeg yo, chakayo ay mistolon si lenteg ya Fariseo! Kakas-okas-on kayo! Khedchangenyo nan fayfay, ya faatenyo nan kailiili ay en men-awiawis is olay esa's endisipolosyo. Maifakhay kayo ay omey id inferno, ya mo wad-ay naawis, khab-enyo et chaicha ay am-amed maifakhay ay omey id inferno. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MT23_16","070_23_16","MAT","23","16","16","“Selaeg yo kayet ay kag isnan nakolap ay mangipango isnan ib-ana, tay kananyo ay mo nan esa'y takho et ensapata ay maichalan isnan Timplo, et ad-i fali chi. Ngem mo maichalan isnan fallitok nan Timplo, kananyo et en masapol ay angnena ay angnen nan insapatana. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MT23_17","070_23_17","MAT","23","17","17","Chakayo ay nalewlew ay kag nakolap! Ay ke wadwad-ay nan fallitok nan Timplo mo nan chey Timplo kannay, ay nangipasanto isnan fallitok? ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MT23_18","070_23_18","MAT","23","18","18","Kananyo pay kayet ay mo wad-ay takho ay ensapata ay maichalan isnan altar, et ad-i fali chi. Ngem mo ensapata ay maichalan isnan naichoo ay nailayad ischi, et masapol ay angnena ay angnen nan insapatana. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MT23_19","070_23_19","MAT","23","19","19","Chakayo ay nakolap! Ay ke wadwad-ay nan naichoo ay nailayad, mo nan altar ay nangipasanto ischicha? ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MT23_20","070_23_20","MAT","23","20","20","Idwani et mampay, mo sino nan ensapata ay maichalan isnan altar, siya akhes ay nensapata isnan am-in ay wad-ay ischi. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MT23_21","070_23_21","MAT","23","21","21","Ya mo sino akhes nan ensapata isnan Timplo, siya akhes ay nensapata kannay ken Apo Dios ay entetee ischi. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MT23_22","070_23_22","MAT","23","22","22","Ya mo sino nan ensapata isnan chaya, siya akhes ay ensapata isnan tronon Apo Dios, ya ken Apo Dios kannay ay tomotokcho ischi. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MT23_23","070_23_23","MAT","23","23","23","“Selaeg yo, chakayo ay mistolon si lenteg ya Fariseo! Kakas-okas-on kayo! Khawis tay ichowayo olay nan pagkapoon nan am-in ay ilan si likacho ay aniyenyo, ngem nenkammali kayo tay iwayangyo nan napatpateg ay lenteg, tay ad-i nalenteg nan ikkanyo ay en-okom, maid seg-angyo, ya ad-i kayo katatalek. Mang-ona koma chana ay angnenyo, esa pay nan tapina. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MT23_24","070_23_24","MAT","23","24","24","Kag kayo nakolap ay mangipangpango isnan ib-ayo. Pawadwad-ayenyo nan enyap-ew ay lenteg, ngem iwayangyo nan chadlos napateg ay lenteg. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MT23_25","070_23_25","MAT","23","25","25","“Selaeg yo ay mistolon si lenteg ya chakayo ay Fariseo! Kakas-okas-on kayo! Maiyalig kayo isnan tasa ya palato. Chalochalosanyo nan falana ya ke pet nalokhilokhit nan chaemna tay tokong ya oklong nan wad-ay. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MT23_26","070_23_26","MAT","23","26","26","Chakayo ay Fariseo ay kag nakolap, chalosanyo nan chaem nan tasa ya palato, ya at machalosan nan ngonon, maitapi nan falana. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MT23_27","070_23_27","MAT","23","27","27","“Selaeg yo ay mistolon si lenteg ya chakayo ay Fariseo! Kakas-okas-on kayo! Tay kag kayo tongon pantiyong ay napintolan is enpokaw, ay khag-awis nan foyana isnan falana, ngem nan chaemna et napno is ingit si natey ya nan isyangkhay ay ilan si lokhit. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MT23_28","070_23_28","MAT","23","28","28","Siya akhes ken chakayo. Kas-on kayo nalenteg isnan falana, ngem isnan chaemna, et ngaag kayo ya kakas-okas-on kayo yangkhay.” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MT23_29","070_23_29","MAT","23","29","29","“Selaeg yo ay mistolon si lenteg ya Fariseo! Kas-okas-on kayo! Tay khab-enyo nan pantiyong nan cheycha'y mamadto, sa yo't en arkoarkosan nan liyang ay naipay-an nan napatey ay nenkalenteg ay takho. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MT23_30","070_23_30","MAT","23","30","30","Ya kankananyo, ‘Mo sa ya wad-ay kami issan timpon san ikik-itmi, et egay kami naitachon ken chaicha ay namatey isnan cheycha ay mamadto.’ ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MT23_31","070_23_31","MAT","23","31","31","Ilaenyo! Isnan apatyo kannay ay sana, et cha yo kannay wenwenan ay chakayo nan an-ak nan cheycha'y namatpatey isnan mamadton Apo Dios. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MT23_32","070_23_32","MAT","23","32","32","Engkayo't achi ikwas chadlo nan ngaag ay inlapon nan ikik-ityo. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MT23_33","070_23_33","MAT","23","33","33","Chakayo ay nasisikap ay kag oweg. Wen, an-ak kayo is oweg! Ay ke kayo sa makakasiw isnan madchosaanyo id inferno? ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MT23_34","070_23_34","MAT","23","34","34","Siya sa nan khapona ay at faalek ken chakayo nan cheycha'y mamadto, ya nan mamasilib ay takho, ya nan mangisolo ken chakayo, ya at pateyenyo nan tapina ya ilansayo is kakolos nan tapina, sa yo't akhes saplisapliten nan tapina is kasinagogayo, ya pakaanenyo chaicha isnan olay entona ay ili ay omayancha. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MT23_35","070_23_35","MAT","23","35","35","Khapo tay siya sa, at machosa kayo maipoon nan napateyan nan am-in ay nalenteg ay takho isnan nay ay lota, mailapo ken Abel ay nalenteg ay takho, engkhana ken Zacarias ay anak Barakias, ay pinateyyo isnan nenfet-akan nan Timplo ya nan altar. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MT23_36","070_23_36","MAT","23","36","36","Tet-ewa kanak, chakayo ay wad-ay idwani nan machosa ay machosa khapo isnan am-in ay cheycha ay naang-angnen.” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MT23_37","070_23_37","MAT","23","37","37","“Chakayo ay iJerusalem, aped yo pateyen nan cheycha'y mamadto ya faokhenyo nan infaan Apo Dios ken chakayo! Nangngat chadlo ay laychek ay yomyomen chakayo, ay kag nan angnen nan mangalak ay mensakoong isnan impasna, ngem inmad-i kayo! ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MT23_38","070_23_38","MAT","23","38","38","Idwani, kikhad kayo et tay chey, inwayang Apo Dios nan kawadyo. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MT23_39","070_23_39","MAT","23","39","39","Tay kanak ken chakayo, at ad-iyo kasin il-ilaen sak-en, engkhana ay sok-ed yo kanan en, ‘Machad-ayaw nan omali ay finaan Apo Dios ya mangitakcheg ken siya.’ ” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MT24_1","070_24_1","MAT","24","1","1","Tinaynan Jesus nan Timplo ya issan cha na komaanan sinmag-en nan cheycha'y disipolosna ay mangipaila ken siya isnan khag-awis ay foyan nan nateketeken ay afong ay tapin nan Timplo. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MT24_2","070_24_2","MAT","24","2","2","Ya ket kinwanin Jesus ken chaicha, “Siya man, isin-engyo kayet! Tet-ewa kanak ken chakayo, at maid paat olay esang is entotoon ay fato tay at maikoob cha am-iam-in.” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MT24_3","070_24_3","MAT","24","3","3","Nawni ya ket isnan tomotokchowan Jesus isnan filig ay makwani en Olivo, nakekecheng nan cheycha'y disipolosna ay sinmag-en ken siya, sa cha't kanan, “Ibfakham ed ken chakami mo kaatna nan sa kaommatan nan sanacha. Ngag nan kaimatonan nan kasim omaliyan ya nan mapengpengan nan lofong?” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MT24_4","070_24_4","MAT","24","4","4","Sa et kanan Jesus, “Ilaenyo mampay ta ad-i kayo masas-ailowan. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MT24_5","070_24_5","MAT","24","5","5","Tay at angsan cha nan fomala ay mangosar isnan ngachanko ay Cristo ay cha mangwanin, ‘Sak-en nan Cristo,’ ya at angsan nan sailowancha. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MT24_6","070_24_6","MAT","24","6","6","Awni't chengngenyo nan ensag-en ay khofat ya nan chamag maipoon isnan khofat ay wad-ay isnan ad-adchawi. Ngem ilaenyo ta ad-i kayo omeg-egyat, tay siya chadlo sa nan maangnen ay maangnen, ngem faken kayet sa nan mapengpengan nan lofong. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MT24_7","070_24_7","MAT","24","7","7","Tay at enfifinnaloknit ona nan kailiili, ya enkhogkhofat cha nan kaaliali, ya at wad-ay nan fitil ya nan yekha isnan olay entona ay lota. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MT24_8","070_24_8","MAT","24","8","8","Et siya am-in chasa nan omat, ay kag isnan lapon nan ensikhafan nan fafai ay omaanak. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MT24_9","070_24_9","MAT","24","9","9","“Sa cha't alaen chakayo ay en mangipap-alikhat is kaokom. Sa cha't pateyen nan tapina ken chakayo. Et ligten nan takho isnan olay entona ay ili chakayo, midkakay ken sak-en. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MT24_10","070_24_10","MAT","24","10","10","Sa et angsan nan mangipeg-an isnan pammaticha. Ya nan esang, at en na itiktik nan ib-ana ay mamati, ya at enlilinnikhet cha. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MT24_11","070_24_11","MAT","24","11","11","Angsan akhes nan fomala ay ad-i tet-ewa ay mamadto, ay manailo isnan angsan ay takho. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MT24_12","070_24_12","MAT","24","12","12","Et mampay tay kag tosa ay cha et omam-amed ngomaag nan katakhotakho, angsan cha nan tomamnay nan layadna isnan ib-ana. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MT24_13","070_24_13","MAT","24","13","13","Ngem mo sino magtek nan makakatpe engkhana isnan omochi, et siya chadlo nan maisalakan. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MT24_14","070_24_14","MAT","24","14","14","Nan nay ay khawis ay okhod maipoon isnan en-ap-apowan Apo Dios isnan takho, et maipalawag isnan am-in ay ili isnan lofong, ta chengngen nan am-in ay takho nan tet-ewa, esa chadlo mapengpeng nan lofong.” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MT24_15","070_24_15","MAT","24","15","15","“At ilaenyo nan kafokkawan nan nasantowan ay kawad Apo Dios khapo isnan kakkaisiw ay sinomkhep ischi, ay kag isnan kinwanin nan mamadto ay si Daniel ay maangnen. (Chakayo ay mamasa isna, et maawatanyo koma na.) ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MT24_16","070_24_16","MAT","24","16","16","Sa et chakayo ay wad-ay isna id Judea, lomayaw kayo is kafilig. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MT24_17","070_24_17","MAT","24","17","17","Nan wad-ay is kaatep nan afongna, ad-i koma kasin khomwab ay en mangilayaw isnan wad-ay isnan afongna. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MT24_18","070_24_18","MAT","24","18","18","Ya nan namoknag, ad-i kasin somaa ay en mangilayaw isnan nataynan ay fachona. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MT24_19","070_24_19","MAT","24","19","19","Selaeg nan cheycha'y maliton ya nan enpasoso isnan tosacha ay akhew! ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MT24_20","070_24_20","MAT","24","20","20","Ilol-owaloyo et mampay ta nan enfakwitanyo, et ad-i maigkhisan isnan lemlem paymo isnan tengaw. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MT24_21","070_24_21","MAT","24","21","21","Tay siya chasa ay akhew nan kaommatan nan likhat ay eg-ay kaila engkhana issan lapon nan lofong engkhana idwani. Et olay kaatna, at ad-i kasin maangnen nan kag tona. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MT24_22","070_24_22","MAT","24","22","22","Si Apo Dios, inaptikna nan filang nan cha omali ay akhew khapo isnan takhona ay pinilina. Tay mo ad-i, at maid paat makhayad si matatakho. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MT24_23","070_24_23","MAT","24","23","23","“Sa et mo wad-ay mangwani ken chakayo en, ‘Chey, naay et nan Cristo!’ paymo kananchan, ‘Chey, wad-ay siya ischi!’ ad-iyo patpatiyen. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MT24_24","070_24_24","MAT","24","24","24","Tay at wad-ay cha ay wad-ay nan fomala ay ad-i tet-ewa ay Cristo, ya nan ad-i tet-ewa ay mamadto, ya en-ipaila cha is mafob-oya ay maton ya katataa, ta mo mabfalin et masailowan olay pay nan takhon Apo Dios ay pinilina. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MT24_25","070_24_25","MAT","24","25","25","Chey ilaenyo, tay nay fagfag-ak ona chakayo. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MT24_26","070_24_26","MAT","24","26","26","“Et mampay mo kananchan, ‘Wad-ay siya is kamalalango ay ponchag!’ ad-i kayo omey. Mo kananchan, ‘Wad-ay ay entabtafon!’ ad-iyo patpatiyen. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MT24_27","070_24_27","MAT","24","27","27","Tay nan omaliyak ay Anak si Takho, et kag isnan koryapyap ay malpo's falaan si akhew ay menlanglang engkhana isnan kalonokhana. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MT24_28","070_24_28","MAT","24","28","28","“Kag akhes isnan nay, mo ento nan kawad nan naisaad ay awak, ischi nan maam-amongan nan kalafalafaan.” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MT24_29","070_24_29","MAT","24","29","29","“Kakwasan kannay nan naycha ay kalilikhatan ay timpo, at mamaid nan silaw nan akhew. Nan fowan et mamaid nan langlangna, ya mekchag cha nan tokwifi. Ya at maid manongnong isnan wad-ay id tongcho tay at maiwegwewegweg cha. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MT24_30","070_24_30","MAT","24","30","30","Sa et maila id chaya nan matonko ay Anak si Takho, ya at enngegngeg nan am-in ay takho isnan lota, sa cha't ilaen sak-en ay Anak si Takho ay omal-ali isnan lifoo isnan kamabfalinko ya nan chadlos ay kinalanglang nan chayawko. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MT24_31","070_24_31","MAT","24","31","31","Et isnan khanges nan trompeta, at ifaak nan anghelesko isnan olay entona isnan lofong, ta en cha amongen nan pinilin Apo Dios ay takhona isnan olay entona issa ay kawadcha.” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MT24_32","070_24_32","MAT","24","32","32","“Sesemkenyo nan wad-ay ay maachar isnan kaew ay makwanin higos. Mo chakhos somingi ya fomala nan tofona, ammoyo ay nganngani et nan chakhon. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MT24_33","070_24_33","MAT","24","33","33","Kag akhes mo ilaenyo ay maang-angnen am-in chana, ammoyo et ay nganngani nan omaliyak, ay kag ak et wad-ay is kapantew. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MT24_34","070_24_34","MAT","24","34","34","Tet-ewa kanak ken chakayo, at maangnen ay maangnen ona am-in chana esa pay mal-os nan takho ay wad-ay idwani. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MT24_35","070_24_35","MAT","24","35","35","Mamaid nan chaya ya nan lota, ngem nan kankanak et sisya is eng-engkhana ya ad-i enfab-aliw.” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MT24_36","070_24_36","MAT","24","36","36","Kinwanin kayet Jesus, “Ngem mo maipoon isnan omchanan nan chey ay akhew paymo olas, et maid mangammo, olay pay nan angheles id chaya paymo sak-en ay Anak, tay nan Dios Ama yangkhay nan mangammo ischi. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MT24_37","070_24_37","MAT","24","37","37","Nan kasik omaliyan ay Anak si Takho et kag isnan inmat isnan timpon Noe. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MT24_38","070_24_38","MAT","24","38","38","Tay issan chey ay timpo, ay sisya'y egay nalifokhan nan lota, cha cha mangmangan ya omin-inom nan takho ya cha cha maasaswa, engkhana isnan chey kannay ay akhew ay sinomkhepan cha Noe isnan chakchakowag ay fangka. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MT24_39","070_24_39","MAT","24","39","39","Tay maid semsemekcha isnan at maangnen, engkhana ay naanali nan lifog ay nangiyanod am-in ken chaicha. Siya akhes sa nan kasasaad nan takho isnan omaliyak ay Anak si Takho. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MT24_40","070_24_40","MAT","24","40","40","At wad-ay isnan chey ay timpo nan chwa ay lalaki ay cha ensama, ya at menkaaala nan esang ya makhayad nan esang. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MT24_41","070_24_41","MAT","24","41","41","At wad-ay akhes enkhig-iling ay chwa ay fafai, ya ket menkaaala nan esang ya makhayad nan esang. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MT24_42","070_24_42","MAT","24","42","42","“Tay siya chi masapol ay ensasakhana kayo, tay ad-iyo ammo nan akhew ay omaliyan kasin nan Apoyo. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MT24_43","070_24_43","MAT","24","43","43","Sesemkenyo na: mo nan nenkwa isnan afong ya aammona mo ngag ay olas isnan lafi nan omchanan nan mangaakew is afongna, at ad-i maseyep ay manokkhong isnan afongna, ta ad-i maskhep. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MT24_44","070_24_44","MAT","24","44","44","Tay siya sa, masapol ay kad-in kayo ensasakhana, tay at omali ak ay Anak si Takho isnan olas ay ad-iyo ammo.” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MT24_45","070_24_45","MAT","24","45","45","“Sino et mampay nan makwani en katatalek ya masilib ay faa? Siya nan ippey nan apona ay mangila isnan kafaafaana, ya mangichowa isnan chatagcha isnan osto ay timpo. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MT24_46","070_24_46","MAT","24","46","46","Naoney nan chey faa ay mo somaa nan apona et edchanana siya ay okhay ay cha manno isnan chonona. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MT24_47","070_24_47","MAT","24","47","47","Tet-ewa kanak ken chakayo, at ippey nan apona siya ay mangila isnan am-in ay kok-owana. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MT24_48","070_24_48","MAT","24","48","48","Ngem mo ngaag siya ay faa, at kanana isnan semekna, ‘A, mawni pet nan apok,’ ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MT24_49","070_24_49","MAT","24","49","49","ya ke na't ala ya faifaig isnan ib-ana ay faa, ya en et yangkhay makikkikan ya makifotfoteng. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MT24_50","070_24_50","MAT","24","50","50","Anono et ya naanali nan apona isnan akhew ay ad-ina ammo, ya isnan olas ay ad-ina am-ammo. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MT24_51","070_24_51","MAT","24","51","51","Et siya chi nan chad-ama ay manosaan nan apona, sa na't iwasit siya ay maitapi isnan kakas-okas-on isnan kawad nan ngegngeg ya kaletket si fab-a.” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MT25_1","070_25_1","MAT","25","1","1","“Nan maitapiyan isnan en-ap-apowan Apo Dios isnan omochi, et maiyalig isnan sinpoo ay mamagkit ay waschin inmala is silawna ta encha abten nan kaab-afong ay lalaki. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MT25_2","070_25_2","MAT","25","2","2","Lima ken chaicha nan masilib, ya lima nan ad-i ensemsemek. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MT25_3","070_25_3","MAT","25","3","3","Nan cheycha'y ad-i ensemsemek, inawitcha nan silawcha, nay met achi maid intakincha is tapin nan lana ay maosar isnan silawcha. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MT25_4","070_25_4","MAT","25","4","4","Nan magtek cheycha'y masilib, nen-itakin cha is mafobfotilya ay lana pala isnan silawcha. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MT25_5","070_25_5","MAT","25","5","5","Idwani, khapo tay chadlos inmannong nan sadsad-encha ay kaab-afong, naitom-e cha engkhana ay naseyep cha. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MT25_6","070_25_6","MAT","25","6","6","“Tengan et si lafi nan nafalakhaancha isnan cha enfokhaw ay mangwanin, ‘Naay et nan kaab-afong ay lalaki! Ali kayo ta abtenyo siya!’ ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MT25_7","070_25_7","MAT","25","7","7","Naneng cha't ya ligwat san sinpoo ay mamagkit, ya waschin nangisakhana isnan silawna. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MT25_8","070_25_8","MAT","25","8","8","Nenkanan et nan cheycha'y ad-i ensemsemek en, ‘Omagtan kayo man is lana tay nay maad-achep nan silawmi,’ kinwanicha isnan masilib ay kakadwacha. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MT25_9","070_25_9","MAT","25","9","9","Sinmongfat et san cheycha'y masilib ay nangwanin, ‘En kayo't yangkhay lomako, tay ta ket lang ya ad-i omanay is osalen tako am-in.’ ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MT25_10","070_25_10","MAT","25","10","10","Ala cha't ya eey, ya issan nal-osancha, naanali et san kaab-afong ay lalaki, et siya chi ay nan cheycha'y nensasakhana, chaicha et nan nakiskhep ken siya ay nakikan. Sa et naifoti nan eneb. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MT25_11","070_25_11","MAT","25","11","11","“Awni ya ket wad-ay akhes san cheycha'y mamagkit ay mangwanin, ‘Apo, tekwafam nan eneb tay naay kami.’ ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MT25_12","070_25_12","MAT","25","12","12","Ngem ket ay kinwanin nan kaab-afong en, ‘Ay kek ammo chakayo?’ ” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MT25_13","070_25_13","MAT","25","13","13","Sa et kinwanin Jesus, “Ensasakhana kayo et mampay tay ad-iyo ammo nan akhew paymo olas ay omaliyak.” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MT25_14","070_25_14","MAT","25","14","14","“Maiyalig kayet nan en-ap-apowan Apo Dios isnan takho ay nganngani ay enfaat. Issan osto ay komaanana, inayakhana nan cheycha'y faana, ya intalekna ken chaicha nan sipingna. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MT25_15","070_25_15","MAT","25","15","15","Inwalasna nan sipingna isnan waschin esang ay maifakhay isnan kafaelana. Inchowana nan liman lifo isnan esang, chwa'y lifo isnan esang, ya esa'y lifo isnan esang. Sa et kinmaan ay enfaat. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MT25_16","070_25_16","MAT","25","16","16","Idwani, nan chey faa ay nanawat issan liman lifo, inmey kannay ay nangikomerso isnan siping, ya ket nenpidwa nan kaad-achana. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MT25_17","070_25_17","MAT","25","17","17","Siya akhes chi nan inangnen nan naagtan si chwa'y lifo, pinidwana nan kaad-achan nan sipingna. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MT25_18","070_25_18","MAT","25","18","18","Ngem san faa ay nanawat isnan sinlifo, et en na inkaob nan siping nan apona. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MT25_19","070_25_19","MAT","25","19","19","“Osto'y nawnawni sinmaa nan apocha ya ninongnongna nan sipingna ay inpaegnana isnan cheycha'y faana. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MT25_20","070_25_20","MAT","25","20","20","Inmona ay inmey ken siya nan faa ay nanawat isnan liman lifo, ya inyeyna nan sinpoo ay lifo. Sa na't kanan, ‘Naay apo nan liman lifom, ya nan liman lifo akhes ay anakna.’ ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MT25_21","070_25_21","MAT","25","21","21","“Sa et kanan nan apona, ‘Khawis nan inangnem. Khawis ya katatalek ka ay faa. Idwani tay matalek ka isnan olay akit, nay et italekko ken sik-a nan ad-ad-acha kayet. Omali ka ta makilaglagsak ka ken sak-en.’ ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MT25_22","070_25_22","MAT","25","22","22","“Sa et inmey akhes nan faa ay naagtan si chwa'y lifo, sa na't kanan, ‘Naay apo nan chwa'y lifom ay pinidwak nan kaad-achana.’ ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MT25_23","070_25_23","MAT","25","23","23","“Sa et kanan nan apona, ‘Khawis nan inangnem. Khawis ya kaaafolot ka ay faa. Idwani tay matalek ka isnan olay akit, nay et ipaegnanko ken sik-a nan ad-ad-acha kayet. Omali ka ta makilaglagsak ka ken sak-en.’ ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MT25_24","070_25_24","MAT","25","24","24","“Isnan omochi, inmey nan faa ay nanawat isnan sinlifo, sa na't kanan, ‘Apo, ammok ay sikhab ka ay takho, tay aniyem nan egaymo inmola, ya pokhasem nan egaymo inyesek. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MT25_25","070_25_25","MAT","25","25","25","Khapo tay siya sa, nay et inmegyat ak, sak et en inkaob nan sipingmo. Nay et chadlo isoblik nan osto ay sipingmo.’ ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MT25_26","070_25_26","MAT","25","26","26","“Sa et nenkanan nan apona, ‘Ngaag ka ya sangaan ka ay faa! Siya sa pet ay ammom ay aniyek nan egayko inmola, ya pokhasek nan egayko inis-ek ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MT25_27","070_25_27","MAT","25","27","27","ya egaymo et yangkhay inyey is kabangko, ta isnan nay ay sinmaalak ya alaek nan sipingko ya nan porsintona?’ ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MT25_28","070_25_28","MAT","25","28","28","“Sa na't kanan, ‘Alaenyo et nan siping ken siya, ta ichowayo isnan faa ay kawad nan sinpoo ay lifo. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MT25_29","070_25_29","MAT","25","29","29","Tay mo sino nan mangidno isnan wad-ay ken siya, at maagtan kayet ta onanig omad-acha nan wad-ay ken siya. Ngem nan maiyalig ay maid mabfalina ay ad-i mangidno isnan wad-ay ken siya, et olay nan akit ay wad-ay ken siya, et makaan. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MT25_30","070_25_30","MAT","25","30","30","Ibkasyo nan nay maid silfina ay faa is kaab-afollinget, ay kawad nan ngegngeg ya kaletket si fab-a.’ ” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MT25_31","070_25_31","MAT","25","31","31","“Isnan omaliyak ay Anak si Takho ay Ali, ya am-in nan angheles ay omifofoweg, at sak tomokcho isnan matangtangad ay tronok ay en-okom. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MT25_32","070_25_32","MAT","25","32","32","At maamong is kasakhangko nan am-in ay takho isnan entona ay ili, sak et tekneteknen chaicha ay kag isnan angnen nan enpaspastor ay manken isnan karnilo ya karching. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MT25_33","070_25_33","MAT","25","33","33","Ya at ippeyko nan karnilo is kakannawanko, ya nan karching is kakannikhidko. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MT25_34","070_25_34","MAT","25","34","34","“Et sak kanan isnan wad-ay is kakannawanko, ‘Omali kayo ay binindisyonan Ama, ta tawichenyo nan en-ap-apowan ay naisakhana pala ken chakayo mailapo issan nakhab-an nan lofong. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MT25_35","070_25_35","MAT","25","35","35","Tay issan naowatak et pinmangan kayo, naew-ew ak ya inmipainom kayo. Inmali ak ay mangmangili et minangiliyo sak-en. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MT25_36","070_25_36","MAT","25","36","36","Maid osto is fachok ya finachowanyo sak-en. Nensakit ak et inmali kayo ay tinmam-aw, ya siya akhes issan naibfalochak, inmali kayo ay nangila ken sak-en.’ ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MT25_37","070_25_37","MAT","25","37","37","“Sa et kanan nan cheycha'y nalenteg en, ‘Apo, kaatna mampet nan nangil-anmi ken sik-a ay naowatam ya pinanganmi sik-a, paymo naew-ewam ya inpainommi sik-a? ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MT25_38","070_25_38","MAT","25","38","38","Kaatna nan nangil-anmi ken sik-a ya minangilimi sik-a, ya nan namachowanmi ken sik-a issan maid osto is infafachom? ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MT25_39","070_25_39","MAT","25","39","39","Kaatna akhes nan nangil-anmi ken sik-a ay nasakit paymo nafalod ya inmey kami ay nanam-aw ken sik-a?’ ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MT25_40","070_25_40","MAT","25","40","40","“Et kanak ay Ali, ‘Tet-ewa kanak ken chakayo, tay siya na nan inang-angnenyo isnan aag-ik ay makwanin kafafan-ikhan, nay et inangnenyo ken sak-en!’ ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MT25_41","070_25_41","MAT","25","41","41","“Sak et akhes kanan isnan wad-ay is kakannikhidko en, ‘Komaan kayo ken sak-en, chakayo ay chosaen Apo Dios! Omey kayo isnan apey ay maid pengpengna, ay naisasakhana ken Satanas ya nan anghelesna. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MT25_42","070_25_42","MAT","25","42","42","Tay issan naowatak, et egay kayo pinmangan. Naew-ew ak ya egay kayo inmipainom. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MT25_43","070_25_43","MAT","25","43","43","Egay kayo minangili sak-en issan inmil-anyo, maid osto is fachok ya inmookhay kayo, nensakit ak ya naifalod ak ya egay kayo tinmamtam-aw.’ ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MT25_44","070_25_44","MAT","25","44","44","“Et sebfatencha ay mangwanin, ‘Apo, kaatna nan nangil-anmi ken sik-a ay naowat, naew-ew, mangili, maid osto is fachom, nensakit paymo naifalod, ya egaymi fachangan sik-a?’ ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MT25_45","070_25_45","MAT","25","45","45","“Ya sak-en ay Ali et sebfatek chaicha ay mangwanin, ‘Tet-ewa kanak ken chakayo, issan egayyo namachangan isnan esang ay aag-ik ay makwanin kafan-ikhan, et eg-ay kayo finmachang.’ ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MT25_46","070_25_46","MAT","25","46","46","“Chatona nan omey isnan madchosaancha is eng-engkhana, ngem nan cheycha'y nalenteg omey cha isnan eng-engkhana ay matatakhowancha.” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MT26_1","070_26_1","MAT","26","1","1","Kakwasan nan cheycha ay infab-aag Jesus, kinwanina isnan disipolosna, ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MT26_2","070_26_2","MAT","26","2","2","“Ammoyo ay chwa et yangkhay ay akhew nan chaan, sa et am-among isnan Paskua. Et siya nan maal-ak ay Anak si Takho ta en cha omilansa is kakolos.” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MT26_3","070_26_3","MAT","26","3","3","Idwani, wad-ay nan aap-apon si papachi ya nan amam-a ay naam-among is kapalasyon Caifas ay katongchowan ay pachi. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MT26_4","070_26_4","MAT","26","4","4","Cha cha matotya mo ngag nan angnencha ay mangisikap ay maniliw ken Jesus, ta sa cha't ipapatey. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MT26_5","070_26_5","MAT","26","5","5","Kananchan, “Masapol ay faken isnan piyasta ay nay tay ta ket lang magkholo nan takho.” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MT26_6","070_26_6","MAT","26","6","6","Awni pay ya wad-ay et cha Jesus id Betania isnan afong nan nakolit ay enngachan is Simon. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MT26_7","070_26_7","MAT","26","7","7","Et isnan mangmanganan cha Jesus, inmali nan fafai ay nangitakin isnan fotilya ay alabastro ay entetey-an nan nafanglofanglo ya chadlos kafalolan ay lana, ya infokfokna is kaolon Jesus. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MT26_8","070_26_8","MAT","26","8","8","Nay met achi isnan nangil-an nan disipolos Jesus, asi cha momolotomot ay nangwanin, “Ay ke ad-i ayyew chi? ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MT26_9","070_26_9","MAT","26","9","9","Ilako pay chi et ayaka ay siping nan maichowa isnan posi.” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MT26_10","070_26_10","MAT","26","10","10","Tay ammon Jesus nan kankanancha, kinwanina, “Ngag en yo man pangayaen siya ay? Khag-awis nan inangnena ken sak-en. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MT26_11","070_26_11","MAT","26","11","11","Tay wawawawad-ay cha nan posi ken chakayo, ngem sak-en, ad-i ak eng-engkhana ken chakayo. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MT26_12","070_26_12","MAT","26","12","12","Nan nay ay inangnena ay nenlana isnan awakko, et isagsakhanana sak-en isnan sak maikaofan. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MT26_13","070_26_13","MAT","26","13","13","Tet-ewa kanak ken chakayo, olay entona issa isnan lofong nan maipalawakhan nan khawis ay okhod, at maitapi ay maog-okhod akhes nan nay ay inangnena ay at kaskasmekana.” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MT26_14","070_26_14","MAT","26","14","14","Sa et inmey isnan aap-apon si papachi si Judas Iscariote ay esang isnan sinpoo ya chwa'y disipolos Jesus. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MT26_15","070_26_15","MAT","26","15","15","Sa na't kanan, “Ngag nan igwayo ken sak-en mo ichowak siya ken chakayo?” Sa cha't finayachan siya is tolon poo ay silver ay pilak. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MT26_16","070_26_16","MAT","26","16","16","Et nailapo ischi, inyan-anapna nan ikkana ay mangitiktik ken Jesus. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MT26_17","070_26_17","MAT","26","17","17","Isnan omona ay akhew nan Piyastan si Tinapay ay Egay Kabfofochan, sinmag-en nan disipolos Jesus ken siya ay mangwanin, “Ento nan laychem ay omisagkhanaanmi isnan manganan tako isnan am-among ay Paskua?” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MT26_18","070_26_18","MAT","26","18","18","Sa et kinwanin Jesus, “En kayo isnan ili et ilaenyo ischi nan esa'y takho. Kananyo ken siya, ‘Kanan nan Mistolo ay nganngani et nan olasna, ya isnan afongmo nan mangiyofongana isnan disipolosna isnan Paskua.’ ” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MT26_19","070_26_19","MAT","26","19","19","Inangnen nan cheycha'y disipolosna nan am-in ay infilin Jesus, ya insakhanacha nan manganancha isnan am-among ay Paskua. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MT26_20","070_26_20","MAT","26","20","20","Naschem pay ya nangan cha Jesus ya nan sinpoo ya chwa ay disipolosna. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MT26_21","070_26_21","MAT","26","21","21","Sa et kinwanin Jesus isnan cha cha manganan, “Tet-ewa kanak ken chakayo, at esang ken chakayo nan mangitiktik ken sak-en.” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MT26_22","070_26_22","MAT","26","22","22","Ya ke cha't nenngongoyos ya waschin nangisonson ay mangwani ken siya, “Apo, faken achi sak-en ad-i ngen?” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MT26_23","070_26_23","MAT","26","23","23","Kinwanin et Jesus, “Nan chadlos makisiwsiw ken sak-en isnan malokong, siya kannay nan mangisipsip ken sak-en. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MT26_24","070_26_24","MAT","26","24","24","Awni't matey ak ay Anak si Takho maiyafoloy isnan naisolat ay kalin Apo Dios, ngem selaeg nan takho ay mangitiktik ken sak-en. Khap-esna't si egay naiyanak nan chey ay takho.” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MT26_25","070_26_25","MAT","26","25","25","Sa et kinwanin Judas ay at mangitiktik ken siya, “Mistolo faken achi sak-en ad-i ngen?” Kinwanin et Jesus, “Sik-a kannay nan nangwani.” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MT26_26","070_26_26","MAT","26","26","26","Issan cha cha manganan, inalan Jesus nan tinapay sa et nenyaman ken Apo Dios ya pinetpet-angna. Sa na't inchowa isnan disipolosna ay nangwanin, “Nay, alaenyo na ta kanenyo. Siya na nan awakko.” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MT26_27","070_26_27","MAT","26","27","27","Inalana akhes nan matatasa ay fayas, ya nenyaman. Sa na't inchowa ken chaicha'y nangwanin, “Nay, ominom kayo am-in isna. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MT26_28","070_26_28","MAT","26","28","28","Tay siya na nan chalak ay mangaeb isnan tolag Apo Dios, ay omayos pala isnan angsan ay takho ta mapakawan nan fasol. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MT26_29","070_26_29","MAT","26","29","29","Siya na nan kanak ken chakayo, at ad-ik kasin in-inomen nan kag tona ay fayas, engkhana isnan akhew ay inomek nan falo ay fayas isnan enkadwaan tako id chaya ay en-ap-apowan Ama.” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MT26_30","070_26_30","MAT","26","30","30","Nenchag-ay cha ay nanad-ayaw ken Apo Dios, sa cha't nanikid is kafilig ay makwanin Olivo. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MT26_31","070_26_31","MAT","26","31","31","Osto'y awni ya ket ay kinwanin Jesus ken chaicha, “Idwani ay lafi at lomayaw kayo am-in ay tomaynan. Tay kinwanin Apo Dios isnan naisolat ay kalina en, ‘At alaek nan enpaspastor ya at omapok nan karnilo.’ ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MT26_32","070_26_32","MAT","26","32","32","Nay met achi isnan kasina manakhowan ken sak-en isnan etey, at mang-ona ak mo chakayo ay omey id Galilea.” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MT26_33","070_26_33","MAT","26","33","33","Ket ay kanan Pedro, “At ad-ik taytaynan sik-a Apo, olay mo taynancha am-in sik-a!” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MT26_34","070_26_34","MAT","26","34","34","Sa et kinwanin Jesus ken siya, “Tet-ewa kanak ken sik-a, idwani kannay ay lafi, at sisya ay ad-i enkokook nan kawitan isnan talan-o, ya at omisaot ka is mamitlo ay mangwanin ad-im ammo sak-en.” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MT26_35","070_26_35","MAT","26","35","35","“Olay maitapi ak ken sik-a ay matey, at ad-ik paat isas-aot sik-a,” kinwanin Pedro. Siya kayet akhes nan kinwanicha am-in ay disipolosna. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MT26_36","070_26_36","MAT","26","36","36","Sa et infoweg Jesus nan disipolosna isnan oma ay makwanin Getsemani. Kinwanina ken chaicha, “Itoktokchoyo isna ta khomegkheg-ed ak si akit ay en menlowalo.” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MT26_37","070_26_37","MAT","26","37","37","Intakina cha Pedro ya nan chwa'y an-ak Zebedeo. Sa et chadlos enngongoyos ya ad-i tomke nan semekna, ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MT26_38","070_26_38","MAT","26","38","38","ya kinwanina, “Chachama ay enseseg-ang nan semekko et nay kag ak matey. Isna kayo ya makisasakhana kayo ken sak-en.” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MT26_39","070_26_39","MAT","26","39","39","Sa et inmadchawi is akit ya nenlokfob ay nangilowalo, “Ama, mo sa ya mabfalin ta ikasiwmo sak-en isnan nay ay chadlos ay likhat. Nay met achi faken nan nemnemko mod-i ket nan nemnemmo nan maangnen.” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MT26_40","070_26_40","MAT","26","40","40","Issan tinmoliyana is kakawad san tolo ay disipolosna, inaspowana chaicha ay cha mitom-e. Kinwanina't ken Pedro, “Na! Ad-i kayo ngen paat makaikatpe is esa'y olas ay makisasakhana ken sak-en? ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MT26_41","070_26_41","MAT","26","41","41","Ensasakhana kayo ya enlowalo kayo achi, ta ad-i kayo maafak isnan sailo. Tet-ewa ay enfifikas nan semekyo ngem nakapsot nan awakyo.” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MT26_42","070_26_42","MAT","26","42","42","Inmadchawi kasin si Jesus ay en nenlowalo. Kinwanina, “Ama, mo nan nay ay chadlos ay sikhab ya ad-i mabfalin ay makaan engkhana'y itopegko, maangnen et achi nan nemnemmo.” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MT26_43","070_26_43","MAT","26","43","43","Isnan kasina sinmakhongan, inaspowana chaicha ay cha mitom-e, tay makases-eyep cha. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MT26_44","070_26_44","MAT","26","44","44","Ya ket ay tinaynana kasin chaicha ya inmey nenlowalo isnan ikatlo, ya siya kayet nan kinwanina. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MT26_45","070_26_45","MAT","26","45","45","Sa et nensobli ya kinwanina isnan cheycha'y disipolosna, “Maseseyep kayo ngen kayet ya omil-illeng kayo? Olas et ya! Ya nay et alaencha sak-en ay Anak si Takho, ay naitiktik isnan cheycha'y fomafasol. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MT26_46","070_26_46","MAT","26","46","46","Fomangon kayo! Tay nay, omal-ali nan inmitiktik. En tako't abten.” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MT26_47","070_26_47","MAT","26","47","47","Sisya'y cha enkak-ali si Jesus ya ket naannali si Judas, ay esang isnan sinpoo ya chwa ay disipolosna, ya infofowegna nan angsan ay takho ay mamebfeneng ya enpapak-o, ay finaan nan aap-apon si papachi ya nan amam-a. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MT26_48","070_26_48","MAT","26","48","48","Idwani siya na nan kinwanin Judas ay mangimatonancha: “Nan takho ay fisitowek, siya nan khoyochenyo,” kinwanina. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MT26_49","070_26_49","MAT","26","49","49","Sa na't chinadchawes si Jesus ay nangwanin, “Wad-ay kami, Mistolo!” Sa na't finisito. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MT26_50","070_26_50","MAT","26","50","50","Sa et kinwanin Jesus ken siya, “Kayong, angnem et achi nan pangkhepmo ay inmaliyan isna.” Ya ket sinmag-en nan cheycha'y takho ya khinoyodcha si Jesus ay naniliw ken siya. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MT26_51","070_26_51","MAT","26","51","51","Osto'y siya chi, inokfos nan esang ay foweg Jesus nan fadyokna, sa na't ala ya fakag isnan faan nan katongchowan ay pachi ya ket ay nan koweng nan chey ay faa nan nalongochan. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MT26_52","070_26_52","MAT","26","52","52","Ket ay kinwanin Jesus, “Isiklangmo kasin nan fadyokmo, tay nan takho ay enfakag et fadyok akhes nan mangala ken siya. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MT26_53","070_26_53","MAT","26","53","53","Ay kem ad-i ammo ay mabfalin ak ay enpafachang ken Ama, ya at kannay pen paaliyena nan liniblifo ay anghelesna ay fomachang? ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MT26_54","070_26_54","MAT","26","54","54","Nay met achi mo siya sa nan maangnen, ento pay nan kaiyangnenan nan kinwanin Apo Dios isnan naisolat ay kalina ay masapol ay siya na nan maangnen?” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MT26_55","070_26_55","MAT","26","55","55","Sa et kinwanin Jesus isnan katakhotakho, “Ay ke ak mangaakew ya kakaegyat, ta omali kayo ay enfafadyok ya enpapak-o ay tomiliw? Inakhew ay itoktokchok is kaTimplo ay nen-isos-olo, et en yo man egay tiniliw sak-en mo? ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MT26_56","070_26_56","MAT","26","56","56","Maangnen magtek chadlo am-in chana ta matongpal nan insolat nan cheycha'y mamadton Apo Dios.” Osto'y kinwanin Jesus chi, ya ket tinaynan am-in nan disipolosna siya ya linmayaw cha. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MT26_57","070_26_57","MAT","26","57","57","Nan cheycha'y naniliw ken Jesus, et inyeycha siya isnan afong Caifas ay katongchowan ay pachi ay naamongan nan mimistolon si lenteg ya nan amam-a. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MT26_58","070_26_58","MAT","26","58","58","Et nakhag-ayad si Pedro ay inmon-onod ken siya, ya pachongna yangkhay isnan kaawwichan nan afong nan katongchowan ay pachi. Sa et somkhep ay makitokcho isnan cheycha'y khwarchiya, ta ilaena mo ngag nan enfanakhan nan am-in. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MT26_59","070_26_59","MAT","26","59","59","Idwani, nan aap-apon si papachi ya nan am-in nan papangolon si Judio, et mid ad-icha inangnen ay nangan-anap isnan mangipangaakhancha ken Jesus ta chalatna's mapateyana, ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MT26_60","070_26_60","MAT","26","60","60","ngem maid nad-anancha. Siya chi, olay mo angsan cha nan sinmag-en ay nen-eng-engag ay nangipangaag ken siya. Nawnawni ya ket sinmag-en cha nan chwa ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MT26_61","070_26_61","MAT","26","61","61","ay nangwanin, “Si tosa san chey nangwanin, ‘Kafaelak ay etfen nan Timplon Apo Dios, sak et ken tood kannay isnan las-od si tolo ay akhew yangkhay!’ ” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MT26_62","070_26_62","MAT","26","62","62","Tinmakcheg et nan katongchowan ay pachi ay nangwani ken Jesus, “Ngag nan kanam? Ay ke maid isfatmo isnan mangisaklangan nan naycha'y tistikho ken sik-a?” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MT26_63","070_26_63","MAT","26","63","63","Ngem khinmigkhinek yangkhay si Jesus. Sa et kinwanin nan katongchowan ay pachi, “Ipasapatak sik-a isnan ngachan Apo Dios ay Matatakho ta itet-ewam ken chakami mo sik-a si Cristo ay Anak Apo Dios.” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MT26_64","070_26_64","MAT","26","64","64","Sa et kinwanin Jesus, “Kinwanim et ya! Kanak magtek ken chakayo am-in, ay awni't ilaenyo sak-en ay Anak si Takho ay tomotokcho is kakannawan nan Makabfalin, ya omali ak ay enlolokhan isnan lifoo id chaya.” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MT26_65","070_26_65","MAT","26","65","65","Ya ket nenpeskhat nan katongchowan ay pachi nan fachona ay nangwanin, “Chey, chopchopisena's Apo Dios! Ay ke tako kasin masapol nan mentistikho? Chinngeyo et nan kinangaagna ya! ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MT26_66","070_26_66","MAT","26","66","66","Ngag et nan kananyo?” kinwanin nan katongchowan ay pachi. Ya ke cha't kanan, “Siya pay mo matey.” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MT26_67","070_26_67","MAT","26","67","67","Sa cha't tinobfaan nan kamesna, ya nensontok cha akhes, ya sinodpak nan tapina ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MT26_68","070_26_68","MAT","26","68","68","ay mangwanin, “Pontowam man, sik-a ay Cristo, mo sino nan nanodpak ken sik-a!” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MT26_69","070_26_69","MAT","26","69","69","Sisya'y wad-ay si Pedro ay tinmotokcho is kaawwichan, ya ket sinmag-en nan magmagkit ay faa ay nangwanin, “Sik-a akhes nan fob-oweg Jesus ay iGalilea.” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MT26_70","070_26_70","MAT","26","70","70","Ngem insaot Pedro isnan sakhangcha am-in ay nangwanin, “Ay ke man way ammok isnan kankanam?” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MT26_71","070_26_71","MAT","26","71","71","Ket ay khinmeg-ed ay inmey is kapantew nan awwichan, ya inilan kayet nan teken ay magmagkit ay faa, sa na't kanan isnan wad-ay ischi en, “Fob-oweg pay ton-a si Jesus ay iNazaret.” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MT26_72","070_26_72","MAT","26","72","72","Sa na't kasin insaot ay nangwanin, “Isapatak ay ad-ik ammo si tosa ay takho.” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MT26_73","070_26_73","MAT","26","73","73","Nawnawnin ya ket sinmag-en ken Pedro nan cheycha'y takho ay wad-ay ischi ay nangwanin, “Sik-a mampet tet-ewa nan esang ay fob-owegna, tay kikhad nan ayog nan kalim!” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MT26_74","070_26_74","MAT","26","74","74","Sa na't ala ya sapata ay mangwanin, “Isapatak ay ad-ik ammo nan sana ay takho, olay mo matey ak.” Osto'y siya chi ya ket ay nanakokook nan kawitan, ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MT26_75","070_26_75","MAT","26","75","75","ya sinmek Pedro san kinwanin Jesus, “At sisya'y ad-i enkokook nan kawitan is talan-o, ya at mamitlo ay omisaot ka.” Sa et finmala ya nensifesifek. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MT27_1","070_27_1","MAT","27","1","1","Issan kawiitana, naamong ay natotya nan am-in ay ap-apon si papachi ya nan amam-a, ta tolakhencha mo ngag nan angnencha ay mangipapatey ken Jesus. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MT27_2","070_27_2","MAT","27","2","2","Tinakedcha siya sa cha't inkaan ay nangiyey ken Pilato ay khofernachor si iRoma. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MT27_3","070_27_3","MAT","27","3","3","Issan nangil-an Judas ay nangitiktik ken siya, ay nakedchengan et ay matey si Jesus, nenfafawi. Sa na't nen-isobli nan tolon poo ay silver ay pilak isnan aap-apon si papachi ya nan amam-a, ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MT27_4","070_27_4","MAT","27","4","4","ay nangwanin, “Nenfasol ak tay intiktikko nan takho ay maid paat fasolna.” Sa cha't kanan, “Ngag nan fiyangmi issa? Kikhad ka achi is angnem.” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MT27_5","070_27_5","MAT","27","5","5","Nen-ibkas et Judas is kaTimplo san chey ay siping, sa na't ala ya kaan ay en nensilo. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MT27_6","070_27_6","MAT","27","6","6","Inomong nan aap-apon si papachi san chey ay siping sa cha't kanan, “Lawa na's ichad-om is kamangipaypay-an si siping isnan Timplo, tay fayad si fiyag na.” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MT27_7","070_27_7","MAT","27","7","7","Sa cha't natotya ay en ilako nan chey ay siping isnan lotan si enkhag-aeb si fanga, ta siya's kaikak-aofan nan matey ay mangili. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MT27_8","070_27_8","MAT","27","8","8","Tay fayad si fiyag nan nailako isnan chey ay lota, nay et Lotan si Chala nan kanancha ischi engkhana idwani. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MT27_9","070_27_9","MAT","27","9","9","Siya et na nan tinmet-ewaan san kinwanin nan mamadto ay si Jeremias en, “Inalacha nan tolon poo ay silver ay pilak, ay nammalor nan tap-in nan Israelitas isnan fiyagna. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MT27_10","070_27_10","MAT","27","10","10","Et inlakocha na isnan lotan si enkhag-aeb si fanga, ay kag nan infilin nan Apo ken sak-en.” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MT27_11","070_27_11","MAT","27","11","11","Idwani, wad-ay si Jesus ay nentatakcheg isnan sakhang nan khofernachor. “Ay sik-a pet tet-ewa nan Alin si Judio?” kinwanin nan khofernachor. “Osto nan kinwanim,” inisfat Jesus. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MT27_12","070_27_12","MAT","27","12","12","Issan magtek cha mangichaloman nan aap-apon si papachi ya nan amam-a ken siya, aped khinmigkhinek. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MT27_13","070_27_13","MAT","27","13","13","Tay siya chi, kinwanin et Pilato ken siya, “Ay kem ad-i chengngen nan angsan ay chalomcha ken sik-a?” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MT27_14","070_27_14","MAT","27","14","14","Ngem maid paat insongfatna is olay esang ay kali isnan chalomcha ken siya, et chachama ay nataa nan khofernachor. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MT27_15","070_27_15","MAT","27","15","15","Idwani, nan ekhad nan khofernachor isnan piyastan si Paskua, et ipalofosna nan esa'y falod ay kedchawen nan cheycha'y takho ken siya. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MT27_16","070_27_16","MAT","27","16","16","Et issan chey ay timpo, wad-ay nan esa'y nadngenadnge ay falod ay nenngachan si Barrabas. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MT27_17","070_27_17","MAT","27","17","17","Adi kad isnan naamongan et nan katakhotakho, pinoot Pilato ay nangwanin, “Sino nan laychenyo ay palofosek? Si Barrabas ngen, paymo si Jesus ay makwanin Cristo?” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MT27_18","070_27_18","MAT","27","18","18","Tay ammon Pilato ay inchowacha si Jesus ken siya midkakay yangkhay isnan apalcha. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MT27_19","070_27_19","MAT","27","19","19","Issan sisya'y tinmotokchowan Pilato isnan kaen-ok-okomana, ket ay naanali nan finaan asawana ay en mangifaag isnan kag tona: “Ngag ngotom isnan sana'y nalenteg ay takho, tay chadlos ak nalikhatan maipoon ken siya isnan it-itawko id kofab.” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MT27_20","070_27_20","MAT","27","20","20","Osto'y siya chi, nan aap-apon si papachi ya nan amam-a et sinogsokhancha nan cheycha'y takho ta en cha kedchawen ken Pilato ta ipalofosna si Barrabas, ya ta ipapateyna si Jesus. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MT27_21","070_27_21","MAT","27","21","21","Sa et kinwanin kasin nan khofernachor ken chaicha, “Sino isnan chwa nan laychenyo ay palofosek?” Sa cha't kanan, “Si Barrabas!” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MT27_22","070_27_22","MAT","27","22","22","“Ngag kay et mampay nan angnek ken Jesus ay makwanin Cristo?” kinwanin Pilato. “Ipalansam is kakolos,” kinwanicha am-in. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MT27_23","070_27_23","MAT","27","23","23","Sa na't kanan, “Ngag man nan finmasolana?” Nay met achi onanig cha infokhaw ay mangwanin, “Ipalansam is kakolos!” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MT27_24","070_27_24","MAT","27","24","24","Issan nangil-an Pilato ay maid maangnena ya madlawna ay enkholo cha et, inmala is chanom sa et nenfolo isnan sakhang nan katakhotakho ay mangwanin, “Faken ko fiyang nan mapateyan tona ay takho. Chakayo nan kikhad sisa.” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MT27_25","070_27_25","MAT","27","25","25","“Ngag ngotom ta chakami ya nan an-akmi nan kikhad isnan mapateyana,” inisfat am-in nan cheycha'y takho. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MT27_26","070_27_26","MAT","27","26","26","Winayaan et Pilato si Barrabas ya inpasaplitna si Jesus, sa na't inchowa ta en mailansa is kakolos. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MT27_27","070_27_27","MAT","27","27","27","Iniskhep et nan cheycha'y sorchachon Pilato si Jesus is kaafong nan khofernachor, sa cha't inayakhan am-in nan ib-acha'y kasorchasorchacho. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MT27_28","070_27_28","MAT","27","28","28","Linafosancha si Jesus sa cha't fachowan isnan an-ancho ay enkilat. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MT27_29","070_27_29","MAT","27","29","29","Et inmapid cha si sibsifit ay inpeycha isnan olona. Sa cha't inpaegnan nan lolo is kakannawan ay limana, ya kabfalibfalintomeng cha is kasakhangna ay nangang-ango ay mangmangwanin, “Apo ay alin si Judio, matakhotakho ka!” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MT27_30","070_27_30","MAT","27","30","30","Tinobfatobfaancha, sa cha't inala nan lolo ken siya ya nen-ifaigcha is kaolona. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MT27_31","070_27_31","MAT","27","31","31","Osto ay inangoangocha, kinaancha't nan inpafachocha ken siya, sa cha't inpafacho chadlo san fachona, ya inkaancha ay en nangilansa is kakolos. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MT27_32","070_27_32","MAT","27","32","32","Issan cha cha fomal-an is kaili, sinab-atcha nan lalaki ay iCirene ay nenngachan si Simon. Sa cha't pinilit ay nangipasakfat isnan kolos ay sasakfaten Jesus. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MT27_33","070_27_33","MAT","27","33","33","Isnan inomchanancha isnan kawad nan makwanin Golgota (ay nan laychena ay kanan et ingit si olo), ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MT27_34","070_27_34","MAT","27","34","34","inchowacha ischi ken Jesus nan fayas ay nalaokan si akkho ta ipainomcha, ngem issan nenlamanana, inad-ina. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MT27_35","070_27_35","MAT","27","35","35","Kakwasan nan nangilansaancha ken siya is kakolos, nenfonot cha ay manatag isnan fachona. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MT27_36","070_27_36","MAT","27","36","36","Sa cha't tinmokcho ischi ay nanokkhong ken siya. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MT27_37","070_27_37","MAT","27","37","37","Isnan katongchon nan olona, inpeycha nan naisolat ay chalomcha ken siya. Kananan, “Si ton-a si Jesus ay Alin si Judio.” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MT27_38","070_27_38","MAT","27","38","38","Wad-ay akhes nan naigkhisan ay naikolos ken siya ay chwa'y kakaegyat ay mangaakew, nan esang is kakannawana ya nan esang is kakannikhidna. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MT27_39","070_27_39","MAT","27","39","39","Nan cheycha'y linmal-aos ischi, chinopchopischa siya ya cha cha nenwegwegweg ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MT27_40","070_27_40","MAT","27","40","40","ay mangwanin, “Sik-a ay nangwanin etfem nan Timplo sam et kasin toochen isnan las-od nan tolo'y akhew, isalakam achi nan awakmo! Khomwab ka is kakolos, mo sik-a nan Anak Apo Dios.” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MT27_41","070_27_41","MAT","27","41","41","Siya akhes nan inangnen nan aap-apon si papachi, nan mimistolon si lenteg ya nan amam-a ay nangang-ango ken siya ay mangwanin, ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MT27_42","070_27_42","MAT","27","42","42","“Insalakana nan tapina, ngem nan awakna ya ad-i pet makaisalak! Ya ngag man mo Alin si Israel sa! Ayed mo khomwab idwani is kakolos ta sa tako't patiyen! ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MT27_43","070_27_43","MAT","27","43","43","Kanana pay en talkena si Apo Dios, ya kananan Anak Apo Dios siya. Ayed ay ta ilaen tako mo laychen Apo Dios ay mangisalak ken siya!” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MT27_44","070_27_44","MAT","27","44","44","Olay nan cheycha'y mangaakew ay ib-an Jesus ay naikolos, et siya akhes sa nan inang-angnencha'y nanopchopis ken siya. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MT27_45","070_27_45","MAT","27","45","45","Osto pay ay alas chosi, ya ket ay finmollinget nan am-in ay ili ischi, engkhana'y alas tris isnan misoyaw. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MT27_46","070_27_46","MAT","27","46","46","Isnan away nget alas tris, ya ket nenngao si Jesus ay nangwanin, “Eli, Eli, lama sabachthani?” Laychena ay kanan, “Diosko, Diosko, en ka man omog-okhay ay?” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MT27_47","070_27_47","MAT","27","47","47","Chinngen nan cheycha'y tapin nan nentaktakcheg ischi ay enfob-oya ya kinwanicha, “Ay-ayakhan ton-a si Elias.” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MT27_48","070_27_48","MAT","27","48","48","Natanagtag et nan esang ken chaicha, ay inmey inmala is osalencha ay manosop isnan sinmoka ay fayas, sa na't inpey isnan lolo ta ipasosopna ken Jesus. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MT27_49","070_27_49","MAT","27","49","49","Ngem nan tapina kinwanicha, “Ngag ngotoyo, ta ilaen tako mo omali si Elias ay mangisalak ken siya!” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MT27_50","070_27_50","MAT","27","50","50","Inpapangekhen Jesus ay nenngao kasin, sa na't inyoya nan leng-agna ken Apo Dios. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MT27_51","070_27_51","MAT","27","51","51","Sa et nenkapepeskhat nan kortinan nan Timplo ya nakhedwa, mailapo is tongchona engkhana is khwabna. Nenyekha et napet-ang nan fato. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MT27_52","070_27_52","MAT","27","52","52","Natekwafan akhes nan pantiyong ya naipatakho nan angsan ay nenkatey ay takhon Apo Dios. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MT27_53","070_27_53","MAT","27","53","53","Finmala cha is kapantiyong, ya kakwasan nan natakhowan Jesus sinomkhep cha id Jerusalem, ya nenpaila cha isnan angsan ay takho. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MT27_54","070_27_54","MAT","27","54","54","Inmegyaegyat et nan kapitan ya nan cheycha'y sorchachona ay manotokkhong ken Jesus, issan nenliknaancha isnan yekha, ya nangil-ancha isnan naangnen. Sa cha't kinwanin, “Tet-ewa pet ay Anak nan Dios na!” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MT27_55","070_27_55","MAT","27","55","55","Wad-ay akhes isnan adchawi is akit nan angsan ay fabfafai, ay mangiila isnan cha omat. Chaicha san inmon-onod ken Jesus ay nalpo id Galilea ay nensilsilfi ken siya. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MT27_56","070_27_56","MAT","27","56","56","Wad-ay ken chaicha cha Maria Magdalena, ya si Maria ay inan Santiago ya si Jose, sa et nan inan nan an-ak san si Zebedeo. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MT27_57","070_27_57","MAT","27","57","57","Issan sedsechemna, inmali nan esa'y kachangyan ay iyArimatea, ay enngachan si Jose. Esang akhes siya ay disipolos Jesus. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MT27_58","070_27_58","MAT","27","58","58","Inmey ken Pilato ay nangchaw isnan awak Jesus. Et infilin Pilato ay maichowa chi ken siya. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MT27_59","070_27_59","MAT","27","59","59","Inalan et Jose nan awak Jesus, sa na't innewesan isnan egay kaos-osal ay lopot. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MT27_60","070_27_60","MAT","27","60","60","Sa na't inpey isnan kakhag-aeb ay liyang ay inpakaongna is kacheppas ay ento mo pantiyongna. Sa na't inol-olin nan chakchakowag ay fato ay inyenebna ischi, sa et kinmaan. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MT27_61","070_27_61","MAT","27","61","61","Wad-ay ischi san si Maria Magdalena ya nan ib-ana ay enngachan akhes si Maria, ay tomotokcho is kasakhang nan pantiyong. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MT27_62","070_27_62","MAT","27","62","62","Issan kawaksana ay Sabfacho, naamong nan aap-apon si papachi ya nan Fafariseo is kasakhang Pilato. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MT27_63","070_27_63","MAT","27","63","63","Sa cha't kinwanin, “Apo, sesemkenmi tew-a nan kinwanin san chey kakas-okas-on issan matatakhowana ay nangwanin, ‘Kakwasan nan tolo'y akhew, at kasi ak fomangon.’ ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MT27_64","070_27_64","MAT","27","64","64","Tay siya chi, filinem ed nan en manokkhong isnan pantiyong engkhana isnan mikatlo ay akhew, ta ket lang omey nan cheycha'y disipolosna ya akewencha nan awakna, sa cha't omey ifaag isnan katakhotakho ay finmangon siya isnan etey. Et am-am-amed nan nay omochi ay pangsas-ailocha mo nan inmona.” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MT27_65","070_27_65","MAT","27","65","65","Kinwanin et Pilato ken chaicha, “Mabfalin. Omifoweg kayo is khwarchiya ay omey mangset ay manokkhong isnan naikaofana!” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MT27_66","070_27_66","MAT","27","66","66","Siya chi sa cha't inmey ya inseinsetcha'y minatonan nan fato ay naiyeneb, sa cha't inpatokkhong isnan cheycha'y khwarchiya. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MT28_1","070_28_1","MAT","28","1","1","Nakwas nan Sabfacho ay tengawcha, et osto'y nawiiwiit inmey cha Maria Magdalena ya nan teken ay Maria, ay en nangila isnan naikaofan Jesus. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MT28_2","070_28_2","MAT","28","2","2","Faagna ya ket nenyekha is chad-ama, tay ya ket pinmanad nan esa'y anghel nan Apo ay nalpo id chaya ay en nang-alin isnan chey fato ay naitangeb isnan naikaofana sa na't tinokchowan. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MT28_3","070_28_3","MAT","28","3","3","Kag koryapyap ay somili nan ilana, ya enpokakaaw nan fachona. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MT28_4","070_28_4","MAT","28","4","4","Nan cheycha'y khwarchiya, et nentayenten cha isnan egyatcha issan nangil-ancha ken siya, ya ket kag natey nan ilacha. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MT28_5","070_28_5","MAT","28","5","5","Sa et nenkali san anghel issan cheycha'y fabfafai, “Ad-i kayo omegyat. Ammok ay an-anapenyo si Jesus ay naikolos,” kinwanina. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MT28_6","070_28_6","MAT","28","6","6","“Ngem maid met isna, tay finmangon kasin ay kag met laeng issan kinwanina. Ali kayo ta ilaenyo nan naisaachana. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MT28_7","070_28_7","MAT","28","7","7","Sa yo't kamowen ay en mangipaammo isnan cheycha'y disipolosna, ay kasin finmangon siya isnan etey, ya at mang-ona mo chakayo ay omey id Galilea. Et ilaenyo siya ischi. Chey, infaagko et chana ken chakayo.” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MT28_8","070_28_8","MAT","28","8","8","Kinamo cha ay kinmaan, et olay mo naegyatan cha, khechangna ay nenlal-ayad cha. Sa cha't nentatagtag ay en nangipaammo isnan disipolosna. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MT28_9","070_28_9","MAT","28","9","9","Faagna ya ket wad-ay si Jesus ay nanab-at ya nenkali ken chaicha ay nangwanin, “Oompa kayo.” Ala cha't ya payaket isnan sikina ay nanad-ayaw ken siya. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MT28_10","070_28_10","MAT","28","10","10","Kinwanin et Jesus ken chaicha, “Ad-i kayo omegyat. Engkayo et magtek ifaag isnan iib-ak ta omey cha id Galilea, ay at omil-ancha.” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MT28_11","070_28_11","MAT","28","11","11","Issan cha komaanan nan fabfafai, tinmoli is kaili nan tapin nan cheycha'y khwarchiya, ya en cha infaag isnan aap-apon si papachi nan am-in ay inmat. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MT28_12","070_28_12","MAT","28","12","12","Naamong et nan aap-apon si papachi ya nan amam-a, sa cha't matotya mo ngag nan angnencha. Sa cha't inigwa nan chakchake ay siping isnan cheycha'y khwarchiya, ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MT28_13","070_28_13","MAT","28","13","13","ay nangwanin, “Ifaagyo isnan takho ay inmey nan disipolosna isnan lafi, ay en nangakew isnan awakna issan mamaseypanyo. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MT28_14","070_28_14","MAT","28","14","14","Et mo omchan na isnan khofernachor, at chakami nan kikhad ay mangal-alok ken siya, ta maid khotok si madchanakhanyo.” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MT28_15","070_28_15","MAT","28","15","15","Inalan et nan khwarchiya nan siping ya inangnencha nan naifaag ay angnencha. Et engkhana idwani ay akhew, siya na nan maog-okhod ay maiwalwalas isnan Judio. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MT28_16","070_28_16","MAT","28","16","16","Inmey nan cheycha'y sinpoo ya esang ay disipolos Jesus id Galilea isnan filig ay inischona ay omayancha. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MT28_17","070_28_17","MAT","28","17","17","Et issan nangil-ancha ken siya, chinad-ayawcha, olay mo nenchwadchwa nan tapina ken chaicha. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MT28_18","070_28_18","MAT","28","18","18","Sinmag-en si Jesus ya kinwanina, “Naichowa ken sak-en nan am-in ay kamabfalin id chaya ya isna is kalota. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MT28_19","070_28_19","MAT","28","19","19","Engkayo et mampay isnan katakhotakho isnan am-in ay ili isnan lofong, ta enfalinenyo chaicha ay disipolosko. Fonyakhanyo chaicha isnan ngachan Dios Ama, Dios Anak ya nan Ispirito Santo. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MT28_20","070_28_20","MAT","28","20","20","Ya isoloyo chaicha ay mangangnen isnan am-in ay infilinko ken chakayo. Ya sesemkenyo ay kad-ikad-in ay wad-ay ak ken chakayo engkhana is kifos nan lofong.”");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MK1_1","071_1_1","MRK","1","1","1","Siya na nan mailogkhiyan nan Khawis ay Chamag maipoon ken Jesu Cristo ay Anak Apo Dios. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MK1_2","071_1_2","MRK","1","2","2","Inpaisolat Apo Dios ken Isaias ay mamadtona nan nay: “Chey, faalek nan faak ay mang-ona mo sik-a, ta isakhanana nan kew-am.” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MK1_3","071_1_3","MRK","1","3","3","“Wad-ay isnan ponchag nan mangifogfokhaw ay mangwanin, ‘Isakhanayo nan chalan nan Apo, enletkhenyo nan ikwana.’ ” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MK1_4","071_1_4","MRK","1","4","4","Et siya chi ya inomchan si Juan Bautista isnan ponchag, sa na't inpalawag, “Ibfafawiyo ta chokokhanyo nan fasolyo ya enpafonyag kayo, ya at pakawanen Apo Dios chakayo!” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MK1_5","071_1_5","MRK","1","5","5","Et nakhogkhog-oy cha nan takho ay inmey ken siya, ay nalpo isnan am-in ay kabfakhaang nan Judea, ya nan omili ay nalpo id Jerusalem. Nenfafawi cha ay cha nangibfakha isnan fasolcha, et finonyakhan Juan chaicha isnan wanga ay Jordan. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MK1_6","071_1_6","MRK","1","6","6","Nan fachon Juan et innafe ay chotchot si kamelio, ya nenfabfalikes is kochil. Sa et chochon ya itlog si aleg nan inkatkatakhona. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MK1_7","071_1_7","MRK","1","7","7","Inpalawag Juan ay mangwanin, “Wad-ay nan at maisokat ken sak-en ay wadwad-ay nan kamabfalina, ya ad-i ak maikali ay olay enyoko ay mamadfad isnan taked nan pallokana. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MK1_8","071_1_8","MRK","1","8","8","Sak-en fonyakhak chakayo isnan chanom, ngem siya, at fonyakhana chakayo isnan Ispirito Santo.” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MK1_9","071_1_9","MRK","1","9","9","Siya chi ay timpo nan inomchanan Jesus ay nalpo id Nazaret ay esa'y ili isnan Probinsiya ay Galilea. Et finonyakhan Juan siya isnan wanga ay Jordan. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MK1_10","071_1_10","MRK","1","10","10","Osto ay fomala si Jesus, ket ay inilana kannay ay nenkaookang nan chaya ya cha khomwab ken siya nan Ispirito Santo ay kag ilan si kalopati. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MK1_11","071_1_11","MRK","1","11","11","Sa et wad-ay id chaya nan nenkali ay nangwanin, “Sik-a nan laylaychek ay Anakko. Malaylaychan ak ken sik-a.” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MK1_12","071_1_12","MRK","1","12","12","Osto'y siya chi inkaan nan Ispirito Santo si Jesus ay omey isnan ponchag. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MK1_13","071_1_13","MRK","1","13","13","Nentee siya ischi is epat poo ay akhew ay nanas-ailowan Satanas. Kecheng nan cheycha'y atap ay enkik-iwi nan wad-ay ischi. Et wad-ay nan angheles ay namadfachang ken siya. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MK1_14","071_1_14","MRK","1","14","14","Idwani, naifalod si Juan. Sa et tinmoli si Jesus id Galilea ay en nangipap-alawag isnan Khawis ay Chamag ay nalpo ken Apo Dios. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MK1_15","071_1_15","MRK","1","15","15","Kinwanina, “Wad-ay et nan naischo ay timpona, nganngani et nan en-ap-apowan Apo Dios. Ibfafawiyo ta chokokhanyo nan fasolyo ya mamati kayo isnan Khawis ay Chamag.” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MK1_16","071_1_16","MRK","1","16","16","Issan cha lomaosan Jesus is kailit nan fayfay id Galilea, inilana nan sin-akhi ay cha Simon ken Andres ay mangisabsabwag isnan tafokorcha is kafayfay, tay siya nan chonocha. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MK1_17","071_1_17","MRK","1","17","17","Sa et kinwanin Jesus, “Maifoweg kayo ken sak-en, ta isolok nan angnenyo'y mangamong isnan takho ken sak-en.” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MK1_18","071_1_18","MRK","1","18","18","Chag-as cha't ya taynan isnan tafokorcha sa cha't naifoweg ken siya. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MK1_19","071_1_19","MRK","1","19","19","Natnat-an si Jesus is akit, ke na't inila nan sin-akhi akhes ay cha Santiago ken Juan ay an-ak Zebedeo. Wad-ay cha is kafangkacha ay cha manginongnong isnan tafokorcha. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MK1_20","071_1_20","MRK","1","20","20","Sa na't inayakhan kannay chaicha, et tinaynancha is kafangka si amacha ay Zebedeo ya nan cheycha'y laglagfowencha, sa cha't naifoweg ken Jesus. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MK1_21","071_1_21","MRK","1","21","21","Sa cha't inmey id Capernaum, ya osto ay Sabfacho ay tengaw, sinomkhep si Jesus isnan sinagoga, sa et nen-isolo. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MK1_22","071_1_22","MRK","1","22","22","Nataataa cha isnan ikkana ay en-isolo tay wad-ay pet nan kalebfengana, ad-i kag isnan mimistolon si lenteg. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MK1_23","071_1_23","MRK","1","23","23","Ya ket ay wad-ay nan esang ay lalaki is kasinagoga ay naan-anitowan, ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MK1_24","071_1_24","MRK","1","24","24","ay nenfokhaw ay mangwanin, “Sik-a Jesus ay iNazaret, ngag nan fiyangmo ken chakami? Ay inmali ka ngen ay mamakawas ken chakami? Ammok mo sino ka. Sik-a nan Nasantowan ay faan Apo Dios.” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MK1_25","071_1_25","MRK","1","25","25","Ngem yinangyangan Jesus ay nangwanin, “Khenekmo! Komaan ka ken siya!” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MK1_26","071_1_26","MRK","1","26","26","Ket ay inpapayegpeg nan anito siya, sa et nen-awe ay finmala ken siya. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MK1_27","071_1_27","MRK","1","27","27","Nataa cha am-in sa cha't apaten ay mangwanin, “Ngag man na? Tekteken na ay sos-olo! Wad-ay pet nan kalebfengana ay mamilin isnan anito ya angnencha nan ibfakhana.” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MK1_28","071_1_28","MRK","1","28","28","Ket ay nenkaiwawalakhawag kannay nan maipoon ken siya isnan olay entona isnan am-in ay sakop nan ili ay Galilea. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MK1_29","071_1_29","MRK","1","29","29","Sa et kinmaan cha Jesus is kasinagoga, ya inmey cha is afong cha Simon ken Andres, ya naifoweg cha Santiago ken Juan. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MK1_30","071_1_30","MRK","1","30","30","Wad-ay ischi nan fafai ay katokhangan Simon ay maseseyep tay enpodpochot. Infaagcha kannay ken Jesus nan maipoon ken siya. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MK1_31","071_1_31","MRK","1","31","31","Inmey si Jesus isnan kawadna sa na't egnan nan limana ay nangipafangon ken siya, ket ay nenkakakaan nan pochotna. Siya chi ya sa na't panganen chaicha. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MK1_32","071_1_32","MRK","1","32","32","Isnan chey ay sedsechemna ay nalonokhan nan akhew, inyeycha ken siya nan am-in ay masasakit ya nan naan-anitowan. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MK1_33","071_1_33","MRK","1","33","33","Ya nap-onap-on cha nan omili is kaawwichan ya kapantew. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MK1_34","071_1_34","MRK","1","34","34","Et inpagkhawisna nan angsan ay nenkasakit isnan nateketeken ay sakit ya cha na inpakaan nan angsan ay anito. Inpawana nan enkaliyancha tay ammocha mo sino siya. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MK1_35","071_1_35","MRK","1","35","35","Issan talan-o ay sisya'y egay napat-a, naligwat si Jesus ya inmey isnan maid paat tagtakhowan ay en nenlowalo. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MK1_36","071_1_36","MRK","1","36","36","Sa et inmey cha Simon ya nan iib-ana ay en nangan-anap ken siya. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MK1_37","071_1_37","MRK","1","37","37","Ya osto ay inchanancha siya ke cha't kanan, “An-anapencha pay am-in sik-a.” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MK1_38","071_1_38","MRK","1","38","38","Sa na't kanan, “En tako akhes isnan sanacha'y kabfakhaang ta enpalawag ak, tay siya nan chadlos khotok nan inmaliyak.” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MK1_39","071_1_39","MRK","1","39","39","Et finaatna nan olay entona id Galilea ay en nenpap-alawag isnan sinagogacha, ya cha na inpakaan nan anito isnan nenkaan-anitowan. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MK1_40","071_1_40","MRK","1","40","40","Idwani sinmag-en ken siya nan esa'y nakolit ay nensegseg-ang ya nenfalintomeng ay nangwanin, “Mo sa ya laychem, et mabfalin ay pakhawisem sak-en.” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MK1_41","071_1_41","MRK","1","41","41","Naseg-ang si Jesus sa na't kinappos ay nangwanin, “Laychek, khomawis ka.” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MK1_42","071_1_42","MRK","1","42","42","Ya ket nenkakakaan nan kolitna ya khinmawis siya. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MK1_43","071_1_43","MRK","1","43","43","Sa et chadlos finilin Jesus siya ay nangipakaan ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MK1_44","071_1_44","MRK","1","44","44","ay nangwanin, “Ilaem ta ad-im ifab-aag isnan olay sino. Engka't magtek paila isnan pachi, sam et en ichoo nan chaton maipoon isnan khinmawisam ken Apo Dios ay kag isnan infilin Moises, ta mangipaila isnan takho ay khinmawis ka.” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MK1_45","071_1_45","MRK","1","45","45","Nay met achi issan kinmaanana ke na't onanig okhookhochen nan inmat, et nay ad-i mabfalin ay enpap-aila si Jesus ay omey isnan il-ili mod-i ket nentetee siya id ilit, ya cha inmey nan katakhotakho ay nalpo isnan olay entona ken siya. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MK2_1","071_2_1","MRK","2","1","1","Nar-os nan kaat yangkhay ay akhew sa et tinmoli si Jesus id Capernaum. Ket ay naammowan ay wad-ay siya is kaafong. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MK2_2","071_2_2","MRK","2","2","2","Siya chi ya ket ay nenkakap-on nan angsan ay takho engkhana'y maid entey-an olay is kaawwichan. Isnan cha na mangipap-alawakhan isnan kalin Apo Dios ken chaicha, ket ay ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MK2_3","071_2_3","MRK","2","3","3","wad-ay cha nan epat ay lallalaki ay nangiyey ken siya isnan ib-acha ay ad-i makagkhiwa. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MK2_4","071_2_4","MRK","2","4","4","Ad-i cha makaisag-en ken siya tay angsan nan takho. Nan inangnencha et linekwabcha nan tapin nan atep isnan fatog Jesus sa cha't inpagkhwab nan chey ay ad-i makagkhiwa ay naiyaamaka. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MK2_5","071_2_5","MRK","2","5","5","Issan nangilasinan Jesus isnan pammaticha, kinwanina isnan chey ad-i makagkhiwa, “Anakko, napakawan et nan fasolmo.” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MK2_6","071_2_6","MRK","2","6","6","Idwani, wad-ay cha nan tapina ay mistolon si lenteg ay tinmotokcho ischi ay cha mangwani is semekcha, ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MK2_7","071_2_7","MRK","2","7","7","“En man enkali na's kag tona ay cha la mangam-amsiw ken Apo Dios ay? Ay ke wad-ay makapakawan si fasol mod-i si Apo Dios yangkhay?” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MK2_8","071_2_8","MRK","2","8","8","Et tay ammon Jesus ay siya chi nan semsemkencha, nenkanana't ken chaicha, “Ngag man kasin nan en yo semkesemken? ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MK2_9","071_2_9","MRK","2","9","9","Ngag pet nan malanlanoy ay kanan isnan sana'y ad-i makagkhiwa, ‘Napakawan et nan fasolmo,’ paymo, ‘Fomangon ka, ekwatem nan kaseypam ya manalan ka’? ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MK2_10","071_2_10","MRK","2","10","10","Nay met achi ta mangammowanyo ay wad-ay kalebfengak ay Anak si Takho isna's kalota ay menpakawan isnan fasol, aye man et ta ipailak.” Sa na't kanan isnan chey ad-i makagkhiwa, ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MK2_11","071_2_11","MRK","2","11","11","“Kanak ken sik-a, fomangon ka! Alaem nan kaseypam ta somaa ka't.” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MK2_12","071_2_12","MRK","2","12","12","Ket ay finmangon sa na't ala ya ekwat isnan kaseypana ya tinaynana chaicha am-in. Sa cha't nataataa am-in ay manad-ayaw ken Apo Dios. Kinwanicha, “Maid paat inil-ilami is kag tona!” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MK2_13","071_2_13","MRK","2","13","13","Kasin inmey si Jesus isnan ilit nan fayfay, ya inmey cha kayet nan angsaangsan ay takho ay en nangal-alifongfong ken siya, sa na't insos-olowan chaicha. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MK2_14","071_2_14","MRK","2","14","14","Issan cha na manalanan, inilan Jesus si Levi ay anak Alfeo ay tomotokcho is kaenfob-owisana. Sa na't kanan, “Maifoweg ka ken sak-en.” Sa et naligwat si Levi ay naifoweg. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MK2_15","071_2_15","MRK","2","15","15","Issan cha manganan cha Jesus ya nan disipolosna is afong Levi, angsan cha nan enkorkortais ya nan cheycha'y makwanin wasit ay takho ay nakikan ken chaicha, tay angsan cha nan naifoweg ken siya. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MK2_16","071_2_16","MRK","2","16","16","Issan nangil-an nan mistolon si lenteg ay tapin si Fariseo ay cha makikan si Jesus isnan kananchan wasit ay takho ya nan cheycha'y enkorkortais, kinwanicha isnan cheycha'y disipolosna, “En man cha pet makikan nan mistoloyo isnan sanacha'y enkorkortais ya wasit ay takho ay?” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MK2_17","071_2_17","MRK","2","17","17","Osto'y chinngen Jesus chi kinwanina, “Faken nan takho ay komekedse nan makasapol isnan choktor mod-i ket nan nasakit. Egay ak inmali ay mangayag isnan nalenteg, mod-i ket nan cheycha'y fomafasol.” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MK2_18","071_2_18","MRK","2","18","18","Isnan namingsan, nentiptipe nan cheycha'y disipolos Juan ya nan Fafariseo. Ya ket wad-ay nan inmali ken Jesus ay nangwanin, “En man entipe nan cheycha'y disipolos Juan ya siya akhes isnan disipolos nan Fariseo, sa et nan disipolosmo ya ad-icha?” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MK2_19","071_2_19","MRK","2","19","19","Sa et kinwanin Jesus, “Ay ke mabfalin ay aped entipe nan lilwid nan kaab-afong ay lalaki, mo sisya'y wad-ay siya ken chaicha? Mo sisya'y wad-ay nan kaab-afong ken chaicha, ad-icha mabfalin ay entipe. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MK2_20","071_2_20","MRK","2","20","20","Ngem at omali nan akhew ay maikaanan nan kaab-afong ken chaicha, et siya chi ay akhew nan ad-icha mangmanganan. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MK2_21","071_2_21","MRK","2","21","21","“Kanak akhes en, maid mangidchokop isnan egay kinomsen ay lopot isnan lokhak ay facho, tay mo malab-an ya komsen nan falo, at mapeskhat nan lokhak, ya omam-amed et nan fakasna. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MK2_22","071_2_22","MRK","2","22","22","“Maid akhes mangippey isnan kakhag-aeb ay fayas isnan chaan ay kochil ay entey-an si fayas, tay at pen paptoken nan falo ay fayas chi ya maiwasit et yangkhay nan fayas olay nan kochil ay naipay-ana. Nan magtek falo ay fayas, et maippey koma isnan falo ay kochil ay entey-an si fayas.” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MK2_23","071_2_23","MRK","2","23","23","Isnan esa'y Sabfacho, wad-ay cha Jesus is kapayewan, ya isnan cha cha manalanan inmala nan cheycha'y disipolosna is kinotkotimcha. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MK2_24","071_2_24","MRK","2","24","24","Sa et kanan nan cheycha'y Fariseo ken siya, “Ilaem kay ya, ke cha angnen nan disipolosmo nan maipawa isnan tengaw ay Sabfacho mo!” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MK2_25","071_2_25","MRK","2","25","25","Sa na't kanan, “Egayyo ngen finasa nan inikkan cha David ya nan cheycha'y takhona issan enliglikhatan ya naowatancha? ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MK2_26","071_2_26","MRK","2","26","26","Sinomkhep si David isnan afong Apo Dios, issan timpon Abiatar ay katongchowan ay pachi ya kinmakan isnan tinapay ay naichoo ken Apo Dios. Sa na't inwalas isnan takhona. Maipawa met chi isnan olay sino ay mangakan mo ad-i yangkhay nan papachi.” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MK2_27","071_2_27","MRK","2","27","27","Sa et kanan Jesus, “Nan tengaw et naischo ay enkhawisan nan takho, ya faken nan takho nan naischo ay enkhawisan nan Sabfacho. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MK2_28","071_2_28","MRK","2","28","28","Tay siya chi sak-en ay Anak si Takho nan mangiyapo olay isnan tengaw.” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MK3_1","071_3_1","MRK","3","1","1","Inmey kasin si Jesus is kasinagoga ya wad-ay ischi nan esa'y lalaki ay nasakew nan limana. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MK3_2","071_3_2","MRK","3","2","2","Sa cha't tinotokkhongan siya ta mangil-ancha mo en-akhas isnan Sabfacho, tay laychencha'y wad-ay mangipabfasolancha ken siya. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MK3_3","071_3_3","MRK","3","3","3","Sa na't kanan isnan chey nasakew nan limana, “Omali ka isna's khawana.” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MK3_4","071_3_4","MRK","3","4","4","Sa et kinwanin Jesus ken chaicha, “Ngag nan ipalofos nan lenteg tako ay angnen isnan Sabfacho? En-angnen tako ngen is khawis paymo ngaag? En-isalak paymo enpatey tako ngen?” Ngem aped cha inkhigkhinek. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MK3_5","071_3_5","MRK","3","5","5","Sa et linmikhet ay nenmonaang ken chaicha ya nenseseg-ang nan semekna tay chadlos inkekedsecha. Sa na't kanan isnan lalaki, “Oyachem nan limam.” Inoyadna nan limana ya ket ay nakhannawis. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MK3_6","071_3_6","MRK","3","6","6","Alan et nan cheycha'y Fafariseo ya fala, sa cha't kannay natotya isnan takhon Herodes maipoon isnan angnencha ay mangipapatey ken Jesus. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MK3_7","071_3_7","MRK","3","7","7","Kinmaan si Jesus ya nan disipolosna sa cha't inmey isnan ilit nan fayfay. Inon-onod nan angsaangsan ay takho ay nalpo id Galilea, id Judea, ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MK3_8","071_3_8","MRK","3","8","8","id Jerusalem, id Idumea ya isnan fas-ang nan Jordan. Siya akhes isnan angsaangsan ay nalpo isnan il-ili ay sakop nan Tiro ya Sidon, inmey cha ken siya tay chinngecha nan inang-angnena. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MK3_9","071_3_9","MRK","3","9","9","Sa na't infaag isnan cheycha'y disipolosna ta omisakhana cha is fangka ay entey-ana tay ta ket lang maipit isnan kaangsan nan takho. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MK3_10","071_3_10","MRK","3","10","10","Tay angsan cha nan cha na inpagkhawis, et nay am-in nan cheycha'y nenkasakit et cha cha entotlod ay en manikchod ken siya. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MK3_11","071_3_11","MRK","3","11","11","Mo chakhos ilaen nan naan-anitowan siya, ala cha't ya lokfob isnan sakhangna ya infokhawcha, “Sik-a nan Anak Apo Dios.” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MK3_12","071_3_12","MRK","3","12","12","Ngem chadlos finilin Jesus chaicha ta maid mangifagfag-ancha isnan maipoon ken siya. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MK3_13","071_3_13","MRK","3","13","13","Sa et nanikid si Jesus isnan filig, ya inayakhana nan cheycha'y laychena, et naamong cha. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MK3_14","071_3_14","MRK","3","14","14","Chinotokana nan sinpoo ya chwa ken chaicha ta chaicha nan fob-owegna ay pangadnena is apostolesna ya ta chaicha nan faalena ay en menpap-alawag, ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MK3_15","071_3_15","MRK","3","15","15","ya ta wad-ay kalebfengancha ay mangipakaan isnan anito. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MK3_16","071_3_16","MRK","3","16","16","Siya chana nan sinpoo ya chwa ay pinilina: si Simon ay nginadnana akhes is Pedro; ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MK3_17","071_3_17","MRK","3","17","17","nan sin-akhi ay an-ak Zebedeo ay cha Santiago ken Juan, ay nginadnana is Boanerges ay nan laychena ay kanan et an-ak si khicho; ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MK3_18","071_3_18","MRK","3","18","18","cha Andres, Felipe, Bartolome, Mateo, Tomas, Santiago ay anak Alfeo, Tadeo, Simon ay mangitaktakcheg isnan mawayaan nan ilina, ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MK3_19","071_3_19","MRK","3","19","19","ya si Judas Iscariote ay awni't mangitiktik ken siya. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MK3_20","071_3_20","MRK","3","20","20","Issan sinmaalan Jesus, naamoamong kasin nan angsan ay takho ay mangal-alifongfong ken siya, ya maid paat wayacha, olay pay nan manganancha. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MK3_21","071_3_21","MRK","3","21","21","Osto ay chinngen nan pangafongna, inmey cha ay en nangikaan ken siya, tay wad-ay nan mangwanin nalewlew siya. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MK3_22","071_3_22","MRK","3","22","22","Nan akhes mimistolon si lenteg ay pinmanad ay nalpo id Jerusalem et cha cha kanan, “Da! Naan-anitowan siya ken Beelzebub! Nan maachi yangkhay kamabfalin Beelzebub ay ap-apon si anito nan cha mangipakaanan tosa isnan anito.” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MK3_23","071_3_23","MRK","3","23","23","Sa na't inayakhan chaicha isnan kawadna ya inyal-aligna ay mangwanin, “Ngag nan ikkan Satanas ay mangipakaan isnan awakna kannay? ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MK3_24","071_3_24","MRK","3","24","24","Mo nan omili et en-asibfaloknit cha kannay, ay ke sa ikakkan nan en-ap-apowan nan alicha? ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MK3_25","071_3_25","MRK","3","25","25","Kag akhes isnan sinpangafong, mo maid ornoscha, at ngen sa makatakcheg? ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MK3_26","071_3_26","MRK","3","26","26","Siya akhes ay mo khobfaten Satanas nan takhona kannay maid et ornos nan en-ap-apowana, ya maid ikkana ay tomakcheg ya at maamas. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MK3_27","071_3_27","MRK","3","27","27","Maiyalig siya isnan mafikas ay takho. Maid makaskhep isnan afongna ay mangikaan isnan kwana, mo ad-ina ona itaked siya ta nawaya ay mangilayaw isnan wad-ay isnan afongna. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MK3_28","071_3_28","MRK","3","28","28","“Tet-ewa nan kanak ken chakayo, am-in ay fasol si takho et mapakawan, ya siya akhes isnan olay ngag sisa'y kankanancha ay mangipangaag ken Apo Dios. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MK3_29","071_3_29","MRK","3","29","29","Ngem mo sino nan mangipangaag isnan Ispirito Santo et ad-i kapakpakawan, tay nakafasol siya is eng-engkhana.” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MK3_30","071_3_30","MRK","3","30","30","Kinwanina chi tay kankanancha en naan-anitowan siya. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MK3_31","071_3_31","MRK","3","31","31","Awni ya ket inmey si inan Jesus ya nan aag-ina ay nangila ken siya. Wad-ay cha'y nentatakcheg is kadchela ya inpaayagcha siya. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MK3_32","071_3_32","MRK","3","32","32","Angsan cha nan tinmotokcho ay nenlilikob ken Jesus. Sa cha't kanan ken siya, “Apo, wad-ay cha inam ya nan aag-im is kadchela ay mangayag ken sik-a.” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MK3_33","071_3_33","MRK","3","33","33","Sa na't kanan, “Sino nan kananyo en inak ya aag-ik?” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MK3_34","071_3_34","MRK","3","34","34","Sa et nenmonaang isnan tinmotokcho ay nenlilikob ken siya ya kinwanina, “Cheeycha nan inak ya aag-ik! ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MK3_35","071_3_35","MRK","3","35","35","Tay mo sino nan mangikkan isnan nemnem Apo Dios et chaicha nan aag-ik ya inak.” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MK4_1","071_4_1","MRK","4","1","1","Isnan namingsan, nen-isos-olo kasin si Jesus is kailit nan fayfay. Ngem tay chadlos angsan nan takho ay nangal-alifongfong ken siya, ket ay nen-aton is kafangka ay sisya is kadchanom et ischi nan nentokchowana ay nangisos-olo isnan katakhotakho is kailit nan fayfay. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MK4_2","071_4_2","MRK","4","2","2","Et angsan nan insos-olona ken chaicha ay cha na inyal-alig. Kinwanina, ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MK4_3","071_4_3","MRK","4","3","3","“Chengngenyo! Wad-ay nan inmey ay nen-isapowak is esek. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MK4_4","071_4_4","MRK","4","4","4","Isnan cha na nen-isapowakan, wad-ay nan cha nap-as is kachalan, ya cha tinopek si ay-ayam ay inmali. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MK4_5","071_4_5","MRK","4","5","5","Cha akhes nap-as nan tapina isnan lota ay cheppas nan enchaem. Tay entapew nan lota ischi, et sang-oyan ya ket tinmofo. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MK4_6","071_4_6","MRK","4","6","6","Nay met achi osto ay naakhewan, ya ke cha't ay naatongan ya naloyaw tay egay cha linmamot ay khawis. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MK4_7","071_4_7","MRK","4","7","7","Nan tapina et cha cha nap-as is kasibsifitan, ya osto'y tinmofo nan sibsifit, sinolincha nan cha tomofo ay esek, et egay cha namkhas. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MK4_8","071_4_8","MRK","4","8","8","Nan akhes tapina, nap-as cha isnan khawis ay lota, ya tinmofo cha ay khawis, ya wad-ay nan namkhas is sintotlon poo, masin-en-em poo ya masinkhagsot.” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MK4_9","071_4_9","MRK","4","9","9","Sa na't kanan, “Chengngenyo et achi mampay chana, mo wad-ay kowengyo ay mannge.” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MK4_10","071_4_10","MRK","4","10","10","Issan makekedchengan cha Jesus isnan cheycha'y sinpoo ya chwa ay apostolesna sa et nan tapin nan takho, sinalodsodcha ken siya nan ayen nan cheycha'y al-aligna. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MK4_11","071_4_11","MRK","4","11","11","Sa et kanan Jesus, “Chakayo nan naipaammowan nan sikhod ay eg-ay naammowan maipoon isnan en-ap-apowan Apo Dios. Ngem chaicha ay faken ko disipolos, al-alig am-in nan angnek ay mangisolo ken chaicha ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MK4_12","071_4_12","MRK","4","12","12","ta ‘Olay mo chadlos cha iilaen, et ad-i cha makafigfig. Ya olay mo chechengngencha, ad-icha maawatan, tay eleg ya somakhong cha ken sak-en ya mapakawan cha.’ ” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MK4_13","071_4_13","MRK","4","13","13","Sa et kinwanin Jesus, “Ad-iyo ngen maawatan nan chey ay al-alig? Mo siya sa, ngag kay nan ikkanyo ay mangawat isnan tapina ay al-alig? ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MK4_14","071_4_14","MRK","4","14","14","Nan chey ay en-sapsapowak et isapsapowakna nan kalin Apo Dios. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MK4_15","071_4_15","MRK","4","15","15","Maiyalig nan tapina'y takho isnan chalan ay nap-asan nan tapina ay esek. Chaicha nan cheycha'y mannge isnan kalina ngem ket ay naanali si Satanas ay mangaan isnan chey ay kalina ay naimola is kasemekcha. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MK4_16","071_4_16","MRK","4","16","16","Siya akhes isnan lota ay cheppas nan chaemna ay nap-asan nan esek. Maiyalig isnan cheycha'y mannge isnan kalin Apo Dios sa cha't ala ya chawat ay mangilayalayad. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MK4_17","071_4_17","MRK","4","17","17","Ngem tay egay linmamot isnan semekcha, sinak-itan yangkhay nan pammaticha. Sa et mo omali nan ensikhafan paymo mapalikhatancha maipoon isnan kalin Apo Dios ke cha't ay iwayang kannay nan pammaticha. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MK4_18","071_4_18","MRK","4","18","18","Nan akhes kasibsifitan ay nap-asan nan esek, siya nan alig nan cheycha'y mannge isnan kalin Apo Dios, ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MK4_19","071_4_19","MRK","4","19","19","ngem nan ayaka ay chanagcha isnan fiyagcha is kalota, ya nan layadcha isnan kinafaknang, sa et nan tapina kayet ay figfikhawencha nan somya ay manolin isnan chinngecha ay kalina, et nay ad-i mamkhas ken chaicha. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MK4_20","071_4_20","MRK","4","20","20","Ngem nan khawis ay lota ay nap-asan nan esek, maiyalig isnan cheycha'y mannge isnan kalin Apo Dios ya chawatencha. Chaicha nan mamkhas is masintotlon poo, masin-en-em poo ya masinkhagsot.” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MK4_21","071_4_21","MRK","4","21","21","Inyal-alig kayet Jesus ken chaicha ay nangwanin, “Ay ke maiskhep nan silaw ta sa et matangfan isnan salop paymo maipachao is kamaseypan ya faken isnan osto ay kaipatpatangana? ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MK4_22","071_4_22","MRK","4","22","22","Siya akhes ay isnan maitatafon idwani, naitafon ta sa et maipaila. Ya am-in ay maitatafon idwani et masapol ay maipalawag is tap-in. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MK4_23","071_4_23","MRK","4","23","23","Chengngenyo et mampay chana mo wad-ay kowengyo ay mannge.” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MK4_24","071_4_24","MRK","4","24","24","Kinwanina akhes, “Ilaenyo ay khawis nan angnenyo ay enchenge tay nan angnenyo isnan chengngenyo, siya akhes nan maisofalit ken chakayo, ya am-amed kayet ay tapiyan Apo Dios nan maawatanyo. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MK4_25","071_4_25","MRK","4","25","25","Tay nan mangidno isnan wad-ay ken siya, at maagtan kayet. Ngem nan maiyalig ay maid mabfalina ay ad-i mangidno isnan wad-ay ken siya, et olay nan akit ay wad-ay ken siya, et makaan.” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MK4_26","071_4_26","MRK","4","26","26","Kinwanin kayet Jesus, “Kag tona nan kaiyalikhan nan en-ap-apowan Apo Dios: Inmey nensapowak nan esa'y ensamsama. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MK4_27","071_4_27","MRK","4","27","27","Kalabfiyana inmey naseyep sa et fomangon isnan kawaksana. Ket ay tinmofo ya cha maengngan nan insapowakna. Ad-ina magtek ammo mo ngag nan inikkan nan chey esek ay tinmofo. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MK4_28","071_4_28","MRK","4","28","28","Kikhad nan lota ay menwad-ay isnan tomofo. Pabfalaena ona nan tofona, awni pay ya ket ay masiken sa et mamkhas. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MK4_29","071_4_29","MRK","4","29","29","Ngem mo nabkhasan et, ala na't ya kompay ay mangani tay timpona.” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MK4_30","071_4_30","MRK","4","30","30","Kinwanin kayet Jesus, “Ngag nan maikis-owan nan en-ap-apowan Apo Dios? Ngag ay al-alig nan osalek ay mangipaila isnan kais-isona? ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MK4_31","071_4_31","MRK","4","31","31","Iyaligko isnan esang ay kabfafan-ikhan ay esek ay makwanin mostasa. Siya nan kabfafan-ikhan isnan am-in ay ilan si mais-ek isnan lota. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MK4_32","071_4_32","MRK","4","32","32","Ngem mo mais-ek, tomofo ya masiken ya enfalin ay kaaanchowan isnan am-in ay chapong. Pomanga is chadchake ta sa et mabfalin ay enpaingan ya enkhafanan si ay-ayam.” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MK4_33","071_4_33","MRK","4","33","33","Angsan ay al-alig ay kag tosa nan inangnen Jesus ay nangisos-olo isnan kalin Apo Dios ken chaicha. Insolowana chaicha isnan kafaelancha ay mangawat. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MK4_34","071_4_34","MRK","4","34","34","Maid nen-og-okhochana ken chaicha is egayna inyal-alig, ngem mo chaicha yangkhay isnan disipolosna, inlawlawagna ken chaicha nan ayen nan am-in ay kankanana. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MK4_35","071_4_35","MRK","4","35","35","Issan chey kannay ay akhew, osto ay nakhosfet, kinwanina isnan disipolosna, “En tako is chemangna.” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MK4_36","071_4_36","MRK","4","36","36","Sa cha't tinaynan nan angsan ay takho, ya inlokhancha si Jesus isnan fangka ay nentetey-ana. Wad-ay cha akhes ischi nan tapina ay nenfafangka ay naifoweg ken chaicha. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MK4_37","071_4_37","MRK","4","37","37","Awni pay ya ket nachannakhem is chad-ama, ya cha masepyatan ya mapsong nan fangka ay cha chosngowen nan talipyakew. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MK4_38","071_4_38","MRK","4","38","38","Ngem si Jesus wad-ay ay enpoppongan ay mamaseyep is apet chokog nan fangka. Ala cha't ya fangon ken siya ay mangwanin, “Mistolo, ay ad-im ngen iyegyat nan mateyan tako?” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MK4_39","071_4_39","MRK","4","39","39","Sa et finmangon ay mangipatke isnan chakhem ya kinwanina isnan fayfay, “Khenek! Tomke ka!” Tinomke tet-ewa nan chakhem ya chadlos inompa nan fayfay. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MK4_40","071_4_40","MRK","4","40","40","Sa na't kanan, “Ya ke kayo omegyat ay? Maid ngen paat pammatiyo?” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MK4_41","071_4_41","MRK","4","41","41","Chad-ama nan egyatcha ya cha cha kankanan, “Sino man na, tay ya ke olay nan chakhem ya nan fayfay et patiyencha siya?” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MK5_1","071_5_1","MRK","5","1","1","Khinomchang cha isnan ilin nan iGerasa. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MK5_2","071_5_2","MRK","5","2","2","Ya osto ay finmala si Jesus is kafangka ket ay sinab-at nan lalaki ay naan-anitowan ay nalpo isnan liyang si natey, ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MK5_3","071_5_3","MRK","5","3","3","tay ischi nan nentetey-ana. Maid kasin makataked ken siya, olay mo kadchinaancha. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MK5_4","071_5_4","MRK","5","4","4","Tay away nangaat ay nataked nan limana ya nan sikina isnan kachina, ngem khechangna'y aped na sinokpot nan taked nan limana, ya tinegtegna nan kachinan nan sikina, ya maid makaipap-a ken siya. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MK5_5","071_5_5","MRK","5","5","5","Minaschem ya winakas ay aped enwakwakis is kaliyang si natey ya is kafilig, sa na't tegtegtekhen nan awakna isnan fato. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MK5_6","071_5_6","MRK","5","6","6","Osto'y inilana si Jesus isnan ad-adchawi, ala na't ya tagtatagtag ya nenlokfob isnan sakhangna. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MK5_7","071_5_7","MRK","5","7","7","Sa na't inpapangekhe ay nenfokhaw ay mangwanin, “Ngag nan fiyangmo ken sak-en Jesus ay Anak nan Katotongchowan ay Dios? Isapatam isnan ngachan nan Dios ta ad-i ka omipalikhat!” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MK5_8","071_5_8","MRK","5","8","8","Siya chi tay kinwanin et Jesus, “Sik-a ay anito, komaan ka isnan sana ay lalaki!” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MK5_9","071_5_9","MRK","5","9","9","Sa et kinwanin Jesus, “Ngag nan ngachanmo?” “Kalifolifo nan ngachanko tay angsan kami ay anito,” kinwanina. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MK5_10","071_5_10","MRK","5","10","10","Sa na't chadlos inseg-aseg-ang ken Jesus ta ad-ina pakaanen chaicha isnan chey ay ili. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MK5_11","071_5_11","MRK","5","11","11","Idwani, wad-ay akhes isnan chey ay ponchag nan angsan ay fotog ay en-ang-anglod. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MK5_12","071_5_12","MRK","5","12","12","Sa et nenseg-ang nan kaanianito ken siya ay mangwanin, “Ippeymo achi chakami isnan cheycha'y fotog. Ipalofosmo ta segpenmi chaicha.” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MK5_13","071_5_13","MRK","5","13","13","Et tinan-oyan Jesus. Adi kad nabfanala nan cheycha'y anito sa cha't ala ya sekhep isnan kafotofotog, ke cha't ay ala ya tagtag is katoy-ob ay enchadchawes is kafayfay et nalin-eb cha. Omey si away chwan lifo chachi. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MK5_14","071_5_14","MRK","5","14","14","Linmayaw et nan cheycha'y enpaspastor, sa cha't inmey isnan olay entona ay kawad si afong isnan chey ay ili ay nangipadnge isnan chey ay inmat. Et nakhogkhog-oy nan katakhotakho ay inmey nangila isnan inmat. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MK5_15","071_5_15","MRK","5","15","15","Inmey cha ken Jesus, ya inilacha ay tinmotokcho ischi san chey lalaki ay nakaanan san kaanianito. Nabfachowan siya ya khinmawis et chadlo nan osto ay semekna. Sa cha't inmegyat. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MK5_16","071_5_16","MRK","5","16","16","Nan cheycha akhes chadlos nangila isnan chey ay inmat et inokhodcha nan naangnen isnan chey ay naan-anitowan ya nan cheycha'y fotog. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MK5_17","071_5_17","MRK","5","17","17","Siya chi ke cha't ay nenseg-ang ken Jesus ta komaan siya isnan ilicha. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MK5_18","071_5_18","MRK","5","18","18","Osto'y cha enlokhan si Jesus is kafangka, nenseg-ang ken siya san chey lalaki ay kinmaanan nan kaanianito ta maifoweg ken siya. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MK5_19","071_5_19","MRK","5","19","19","Ngem inad-in Jesus ay nangwanin, “Somaa ka ta ifaagmo isnan ib-am nan am-in ay namachangan ya naneg-angan Apo Dios ken sik-a.” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MK5_20","071_5_20","MRK","5","20","20","Et inmey tet-ewa isnan Sinpoo ay Ili ay en nangifab-aag isnan am-in ay inangnen Jesus ken siya. Ya nataa cha am-in ay nannge isnan kinwanina. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MK5_21","071_5_21","MRK","5","21","21","Nenfangka si Jesus ay tinmoli is chemangna. Osto'y sisya cha is kailit nan fayfay, inal-alifongfongan nan angsaangsan ay takho. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MK5_22","071_5_22","MRK","5","22","22","Sa et inmey ken siya nan esa'y mangichad-alan isnan sinagogacha ay enngachan is Jairo. Osto'y inilana si Jesus, ket ay ala na ya lokfob isnan sakhangna ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MK5_23","071_5_23","MRK","5","23","23","ya nenseg-ang ay mangwanin, “Chadlos matmatey nan anakko ay fafai. Omali ka koma ta ipatangmo nan limam ay mangipagkhawis ken siya ta matakho.” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MK5_24","071_5_24","MRK","5","24","24","Adi kad naitakin si Jesus, ya naifoweg nan chadlos angsan ay takho ay cha ensislig ay mangal-alifongfong ken siya. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MK5_25","071_5_25","MRK","5","25","25","Wad-ay akhes ischi nan esa'y fafai ay egay nasnaschok nan kachawyana is sinpoo ya chwa ay tawen. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MK5_26","071_5_26","MRK","5","26","26","Chad-ama nan likhatna isnan angsan ay choktor ay en na cha nenpaag-akhasan. Aped yangkhay naengew nan am-in ay wad-ay ken siya, nay met achi egay paat khinmawis mod-i ket onanig inmam-amed. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MK5_27","071_5_27","MRK","5","27","27","Chinngena nan kankanan nan takho maipoon ken Jesus, et nay sinmag-en isnan chokogna isnan kawad nan angsan ay takho sa na't sinikchod nan fachona, ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MK5_28","071_5_28","MRK","5","28","28","tay kananan, “Olay mo sikchochek yangkhay nan fachona et maipagkhawis ak.” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MK5_29","071_5_29","MRK","5","29","29","Siya chi ya ket naschok kannay nan kachawyana, ya liniknana nan khinmawisan nan sakit nan awakna. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MK5_30","071_5_30","MRK","5","30","30","Issan nenliknaan Jesus ay wad-ay et nan kamabfalin ay finmala ken siya, ala na ya sakhong isnan cheycha'y angsan ay takho sa na't kanan, “Sino nan nanikchod isnan fachok?” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MK5_31","071_5_31","MRK","5","31","31","Sa et kanan nan disipolosna, “Apo, ya kem iilaen nan sanacha'y cha ensislig ay mangal-alifongfong ken sik-a ya kanam kayet en sino nan nanikchod ken sik-a?” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MK5_32","071_5_32","MRK","5","32","32","Sa et nenmonaang kayet si Jesus ay mangila mo sino nan nanikchod ken siya. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MK5_33","071_5_33","MRK","5","33","33","Idwani tay ammon nan fafai nan naangnen ken siya, inmegyat ya nanat-ayenten ay inmey ken Jesus ya nenlokfob isnan sakhangna ay nangifaag isnan am-in ay tet-ewa ay inangnena. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MK5_34","071_5_34","MRK","5","34","34","Sa et kinwanin Jesus, “Anakko, nan pammatim nan nangipagkhawis ken sik-a. Omey ka et oompa nan semekmo ya khinmawis nan sakitmo.” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MK5_35","071_5_35","MRK","5","35","35","Issan sisya ay cha enkaliyan Jesus, wad-ay cha nan inmali ay nalpo is afong Jairo. Kananchan, “Apo, natey et nan anakmo. Ay kem kasin sangawen nan Mistolo?” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MK5_36","071_5_36","MRK","5","36","36","Ngem inookhay Jesus nan kinwanicha, sa na't kanan ken Jairo, “Ad-i ka omegyat. Mamati ka yangkhay.” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MK5_37","071_5_37","MRK","5","37","37","Maid inpalofos Jesus ay maifoweg ken siya mod-i kecheng si Pedro, ya nan sin-akhi ay cha Santiago ken Juan. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MK5_38","071_5_38","MRK","5","38","38","Isnan inomchanan cha Jesus is afong Jairo ay ap-apo isnan sinagoga, inilana ay ngomanawngaw nan takho ischi, tay waschin cha aakha ya chadlos cha inpapangekhe ay manganako ken siya. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MK5_39","071_5_39","MRK","5","39","39","Sinomkhep ya kinwanina ken chaicha, “En kayo man ngomanawngaw ya en-ag-akha ay? Eg-ay natey nan ong-onga, mamaseyep yangkhay.” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MK5_40","071_5_40","MRK","5","40","40","Sa cha't inang-ango siya. Ngem ke na't ay pabfalaen chaicha am-in, sa na't ayakhan nan chakek-ena ya nan cheycha'y tolo ay fowegna, sa na't ipango chaicha isnan kawad san ong-onga. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MK5_41","071_5_41","MRK","5","41","41","Inegnan Jesus nan liman nan ong-onga sa na't kanan, “Talita kum!” Nan laychena ay kanan et, “Anakko, kanak ken sik-a, fomangon ka!” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MK5_42","071_5_42","MRK","5","42","42","Finmangon kannay san ong-onga ya nanalan (nan tawena et sinpoo ya chwa). Et chadlos nataataa cha. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MK5_43","071_5_43","MRK","5","43","43","Sa na't chadlos finilin chaicha ta ad-icha ipap-aammo chi isnan olay sino. Sa na't kanan ta pakanencha. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MK6_1","071_6_1","MRK","6","1","1","Kinmaan cha Jesus ischi ya nafobweg cha isnan disipolosna ay sinmaa isnan ilina. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MK6_2","071_6_2","MRK","6","2","2","Isnan tengaw ay Sabfacho, inmey is kasinagoga ya nen-isos-olo, ya angsan nan nataataa isnan cheycha'y nannge ken siya. Kinwanicha, “Ento man nan nangalaan tona isnan kankanana?” ya “Ngag kay na ay laing nan nay naichawchaw ken siya?” ya “Ento nan ikkana ay mangangnen isnan kamabfalin? ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MK6_3","071_6_3","MRK","6","3","3","Ay ke faken na san kalapantilo ay anak Maria ya aag-ina cha Santiago, Jose, Judas ya si Simon? Ad-i ngen wad-ay cha nan kafabfaiyana ay nakiili ken chatako isna?” Sa cha't inad-i siya. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MK6_4","071_6_4","MRK","6","4","4","Sa et kinwanin Jesus ken chaicha, “Maichad-ayaw nan mamadto isnan olay entona issa, nay met achi isnan osto ay ilina, ay kawad nan kikib-ana ya pangafongna kannay, et maid filangna.” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MK6_5","071_6_5","MRK","6","5","5","Et nay ad-i mabfalin ay ipailana ischi nan chadlos kamabfalina. Nan yangkhay inangnena et inpatangna nan limana isnan akit ay nenkasakit ya inpagkhawisna chaicha. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MK6_6","071_6_6","MRK","6","6","6","Nataa siya khapo tay maid pammaticha. Sa et inmey si Jesus isnan kailiili ay cha nen-isos-olo. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MK6_7","071_6_7","MRK","6","7","7","Inayakhana nan sinpoo ya chwa ay disipolosna sa na't infaa chaicha is sinchodwachodwa. Inagtana chaicha is kalebfengancha ay mangipakaan isnan anito. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MK6_8","071_6_8","MRK","6","8","8","Finilina chaicha ta maid itaktakincha is senget, sopot ya siping isnan enfaatancha mod-i kecheng nan sokod. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MK6_9","071_6_9","MRK","6","9","9","Infilina ta enpalloka cha, ngem ad-icha chowaen nan fachocha. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MK6_10","071_6_10","MRK","6","10","10","Kinwanina akhes, “Mo wad-ay menmangili ken chakayo isnan afongna, entee kayo ischi engkhana ay taynanyo chi ay ili. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MK6_11","071_6_11","MRK","6","11","11","Mo wad-ay ad-i manawat ken chakayo, ya ad-icha chengngen chakayo, taynanyo, ya isnan komaananyo, pagpakhenyo nan sikiyo ta makaan nan pinomket ay chapog nan chey ay ili, ta kag tokhon ken chaicha.” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MK6_12","071_6_12","MRK","6","12","12","Adi kad inmey cha ay nangipap-alawag ay masapol ay enfafawi ya chokokhan nan takho nan fasolcha. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MK6_13","071_6_13","MRK","6","13","13","Et cha cha inpakaan nan angsan ay anito, ya cha cha inapposan si lana nan angsan ay nenkasakit ya inpagkhawischa chaicha. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MK6_14","071_6_14","MRK","6","14","14","Idwani, chinngen Ali Herodes nan maipoon ken Jesus, tay nadnadnge nan ngachana isnan olay entona. Wad-ay cha nan nangwanin, “Siya si Juan Bautista ay finmangon isnan etey. Siya chi nan khotokna ay wad-ay kamabfalina.” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MK6_15","071_6_15","MRK","6","15","15","Ngem nan tapina, kananchan, “Siya si Elias.” Ya wad-ay cha kayet nan mangwanin, “Mamadto siya, ay kag isnan mamadton Apo Dios id solit.” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MK6_16","071_6_16","MRK","6","16","16","Ngem osto'y chinngen Herodes nan naang-angnen, kinwanina, “Natakho si Juan ay inpapotlongko nan olona.” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MK6_17","071_6_17","MRK","6","17","17","Kinwanin Herodes chi tay siya san nangipatiliw ken Juan issan chey, sa na't inpafalod siya midkakay ken Herodias ay asawan nan etadna ay si Felipe, tay inasawana. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MK6_18","071_6_18","MRK","6","18","18","Siya chi nan khotok nan nangwaniyan Juan ken Herodes, “Lawa nan mangiyamongam isnan asawan nan etadmo.” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MK6_19","071_6_19","MRK","6","19","19","Siya chi nan nanosongtan Herodias ken Juan ya laychena ay ipapatey siya. Ngem ad-i mabfalin ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MK6_20","071_6_20","MRK","6","20","20","tay omegyat si Herodes ken Juan khapo tay ammona ay nalenteg si Juan ya nakapet ken Apo Dios, et nay insas-alakana siya. Sa et olay mo makorkor nan semekna isnan manngelana isnan ifab-aag Juan, laychena kayet ay manmannge isnan kankanana. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MK6_21","071_6_21","MRK","6","21","21","Ngem awni ya inomchan nan wayan Herodias, tay isnan akhew ay pitsan nan naiyanakan Herodes, nenpapiyasta siya. Inpaayag Herodes nan am-in ay okom, nan ap-apon nan sorchacho, ya nan am-in ay matangad ay takho id Galilea. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MK6_22","071_6_22","MRK","6","22","22","Sa et inmey nan magmagkit Herodias ay nensalasala, ya nalaylaychan si Herodes ya nan cheycha'y inayakhana ay makilaglagsak ken siya. Ket ay kanan Herodes isnan magmagkit, “Ibfakham ken sak-en nan olay ngag sisa ay laychem et sak ichowa.” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MK6_23","071_6_23","MRK","6","23","23","Insapatana kayet ay nangwanin, “Olay ngag sisa'y kedchawem et ichowak, olay mo kakhedwan nan en-ap-apowak.” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MK6_24","071_6_24","MRK","6","24","24","Sa et finmala ya kinwanina ken inana, “Ngag kay nan kedchawek?” Ket ay kanan inana, “Nan olon Juan Bautista.” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MK6_25","071_6_25","MRK","6","25","25","Ala na't ya eey ken Ali Herodes sa na't kedchawen ay mangwanin, “Laychek ay ichowam kannay ken sak-en nan olon Juan Bautista ay mapapalato.” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MK6_26","071_6_26","MRK","6","26","26","Ya ket ay chad-ama nan fafawin Ali Herodes, ngem khapo isnan chey insapatana sa et tay wad-ay nan fisitana, ad-ina laychen ay maichen nan apchas na inkali ken siya. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MK6_27","071_6_27","MRK","6","27","27","Adi kad finmaa kannay isnan khwarchiyana ta en na alaen nan olon Juan. Sa et inmey ya pinotlongna nan olon Juan is kafabfalochan. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MK6_28","071_6_28","MRK","6","28","28","Et inyeyna tet-ewa ay mapapalato sa na't inchowa isnan magmagkit, ya inchowana ken inana. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MK6_29","071_6_29","MRK","6","29","29","Osto ay chinngen nan disipolos Juan chi, inmey cha ay nangala isnan awakna ay en nangikaob. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MK6_30","071_6_30","MRK","6","30","30","Sa cha't tinmoli ken Jesus nan apostolesna ya inokhodcha ken siya nan am-in ay cha cha inang-angnen ya insos-olo. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MK6_31","071_6_31","MRK","6","31","31","Kinwanin Jesus ken chaicha, “Makekecheng tako ay omey isnan maid tagtakhowan, ta omilleng kayo is sinak-itan.” Tay masoblisobli nan takho ken chaicha ya maid paat wayacha olay pay nan manganancha. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MK6_32","071_6_32","MRK","6","32","32","Sa cha't nakekecheng ay nenfangka ay inmey isnan mam-aid takho. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MK6_33","071_6_33","MRK","6","33","33","Nay met achi angsan cha nan nangila isnan kinmaanancha ya inmatonancha chaicha. Sa cha't nentagtagtag ay inmonod ay nalpo isnan kailiili ischi, ket ay inmon-ona cha ay inomchan mo cha Jesus. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MK6_34","071_6_34","MRK","6","34","34","Issan chinmakalan Jesus, inilana nan angsaangsan ay takho ya chadlos naseg-ang ken chaicha tay kag cha karnilo ay maid manoktokkhong ken chaicha. Et angsan nan cha na insos-olo ken chaicha. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MK6_35","071_6_35","MRK","6","35","35","Issan nganngani malonokhan nan akhew, inmey nan disipolosna ken siya ay mangwanin, “Nay cha et makhosfet ya wad-ay tako isna'd ilit. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MK6_36","071_6_36","MRK","6","36","36","Kanam et achi ken chaicha ta omey cha isnan sanacha'y ensag-en ay ili ya kabfakhaang ta lomako cha is kanencha.” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MK6_37","071_6_37","MRK","6","37","37","Ngem ket ay kinwanin Jesus, “Panganenyo chaicha.” Sa cha't kanan, “Apo, ay en kami ngen lomako is tinapay ay falor si chwa'y khasot ay denaryo sa mi't ichowa ken chaicha ta kanencha?” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MK6_38","071_6_38","MRK","6","38","38","Sa na't kanan, “Kaat nan wad-ay ken chakayo ay tinapay? En kayo ilaen.” Osto'y inammowancha, kinwanicha, “Lima ay tinapay ya chwa ay filis.” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MK6_39","071_6_39","MRK","6","39","39","Sa na't infilin ta patokchowencha am-in nan takho is sinpapangfon isnan kawad nan lokham. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MK6_40","071_6_40","MRK","6","40","40","Et siya chi ay tinmokcho cha ay naop-opon is sinkhagsot ya sinlilman poo. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MK6_41","071_6_41","MRK","6","41","41","Sa et inalan Jesus nan chey lima ay tinapay ya chwa ay filis ya nentangad id chaya ay nenyaman, sa na't pinet-apet-ang ya inchowana isnan disipolosna ta iwalascha. Sa na't inpaiwalas nan chwa'y filis ken chaicha am-in. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MK6_42","071_6_42","MRK","6","42","42","Nangan cha't am-in ya negsan cha. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MK6_43","071_6_43","MRK","6","43","43","Ya nan nakhayad ay tinapay ya filis ay cha chinakhop nan disipolosna et sinpoo ya chwa ay nenkapno ay labfa. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MK6_44","071_6_44","MRK","6","44","44","Nan filang nan lallalaki yangkhay ay nangan et omey is liman lifo. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MK6_45","071_6_45","MRK","6","45","45","Osto'y siya chi, inpafangkan kannay Jesus nan disipolosna ta mang-ona cha is chemangna ay ili ay Betsaida, sa na't inpasaa akhes nan cheycha'y takho. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MK6_46","071_6_46","MRK","6","46","46","Osto'y inpasaana chaicha, nanikid is kafilig ay en menlowalo. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MK6_47","071_6_47","MRK","6","47","47","Naeesang si Jesus ischi engkhana ay sedsechemna. Wad-ay nan fangka is kakhawan nan fayfay, ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MK6_48","071_6_48","MRK","6","48","48","ya inilan Jesus ay sikhab nan mangipadchalanancha isnan fangka tay ab-afikas nan chakhem ay mangab-afet ken chaicha. Isnan cha na tomalan-owan, inmey si Jesus ay nanad-alan is kaoson nan fayfay ay somagsag-en ken chaicha. Kanana en ta laosana koma chaicha, ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MK6_49","071_6_49","MRK","6","49","49","ngem isnan nangil-ancha ken siya ay cha manad-alan isnan oson nan fayfay, kananchan away anito, ke cha't ay nenwakis. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MK6_50","071_6_50","MRK","6","50","50","Tay inilacha am-in ya nenkabfefegyas cha. Ngem nenkanan kannay Jesus ken chaicha, “Pabfikasenyo nan semekyo, tay sak-en na. Ad-i kayo omegyat.” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MK6_51","071_6_51","MRK","6","51","51","Sa et nakilokhan ken chaicha isnan fangka ket ay tinomke kannay san chakhem. Sa cha't chadlos nataataa, ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MK6_52","071_6_52","MRK","6","52","52","tay egaycha naawatan nan ayen san chey inmat isnan tinapay tay sisya'y enkenteg nan olocha. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MK6_53","071_6_53","MRK","6","53","53","Intot-oloy cha ay inmey is chemangna ya inomchan cha isnan ili ay Genesaret. Sa cha't padchakalen nan fangka. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MK6_54","071_6_54","MRK","6","54","54","Inmatonan kannay nan takho ischi si Jesus isnan osto ay finmalaancha is kafangka, ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MK6_55","071_6_55","MRK","6","55","55","sa cha't waschin tatagtag ay cha en nenkorchag isnan olay entona ischi ay ili ta iyeycha ken Jesus nan nenkasakit ay maiyaamaka ay iyonodcha ken siya isnan olay entona ay kawadna. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MK6_56","071_6_56","MRK","6","56","56","Et olay mo entona nan inmayana, fanan-ig paymo chadchake ay ili, paymo id ilit, inyeycha nan masasakit isnan kamarkitan, sa cha't nenseg-ang ken siya ta sikchochencha olay paat yangkhay nan khayachan nan fachona. Et am-in ay nanikchod ken siya et naipagkhawis cha. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MK7_1","071_7_1","MRK","7","1","1","Issan namingsan naam-among ken Jesus nan Fariseo ya nan tapina ay mistolon si lenteg ay nalpo id Jerusalem. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MK7_2","071_7_2","MRK","7","2","2","Inilacha ay lawa nan inangnen nan tapina'y disipolos Jesus tay egaycha ona nenfolo isnan nanganancha. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MK7_3","071_7_3","MRK","7","3","3","(Tay nan Fariseo ya am-in nan Judio et sok-ed cha enfolo sa cha mangan, tay siya chi nan winanedcha ay ekhad nan ikik-itcha id solit. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MK7_4","071_7_4","MRK","7","4","4","Ya mo nalpo cha is kamarkitan, ad-i cha paat mangan engkhana'y iyangnencha ona nan ekhadcha ay mawarsiyan isnan chanom. Angsan kayet ay ekhad nan iyangneangnencha, kag isnan menwarsiyancha isnan tasa, fanga, ya nan tapina kayet ay nakhaeb ay khanfang, ya nan tokchowancha.) ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MK7_5","071_7_5","MRK","7","5","5","Sa et pinoot nan cheycha'y Fariseo ya mistolon si lenteg ken Jesus ay mangwanin, “En man ad-i abfoloten nan disipolosmo nan mawanwaned ay ekhad nan ikik-it tako ay? Ya ke pet lawa nan angnencha tay ad-i cha enfolo ona sa cha't mangan.” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MK7_6","071_7_6","MRK","7","6","6","Sa et kanan Jesus, “Chakayo ay kakas-okas-on, tet-ewa san inpadton Isaias maipoon ken chakayo. Insolatna ay mangwanin, ‘Siya na nan kanan Apo Dios: “Nan naycha ay takho et chad-ayawencha sak-en isnan topekcha ngem adchawi nan semekcha ken sak-en. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MK7_7","071_7_7","MRK","7","7","7","Ongar yangkhay nan chomad-ayawancha, tay en cha isos-olo nan lenteg si takho ay siya kano chi nan sos-olon Apo Dios.” ’ ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MK7_8","071_7_8","MRK","7","8","8","Ngag ngotoyo isnan filin Apo Dios ya mamangset kayo isnan ekhad si takho ay winanedyo.” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MK7_9","071_7_9","MRK","7","9","9","Kinwanina kayet, “Khawis met nan ikkanyo ay mangad-i isnan filin Apo Dios ta nan et ekhadyo nan somya ay en yo pawadwad-en. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MK7_10","071_7_10","MRK","7","10","10","Tay infilin Moises, ‘Patkhenyo nan amayo ya inayo,’ ya ‘Mo sino nan mangipangaag isnan amana paymo inana, et masapol ay maipapatey.’ ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MK7_11","071_7_11","MRK","7","11","11","Ngem teken nan kananyo. Tay mo wad-ay nan mangwani isnan amana paymo inana, ‘Chey. Korban et nan ento mo ifachangko ken chakayo’ (nan laychena ay kanan et naichowa et ken Apo Dios), ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MK7_12","071_7_12","MRK","7","12","12","itan-oyyo, ya ipawayo siya ay mamachang ken amana ya inana. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MK7_13","071_7_13","MRK","7","13","13","Et khapo isnan sana ay ekhadyo ay ipafanesyo, maichenyo nan kalin Apo Dios. Ya angsan kayet nan kag tonacha ay cha yo ik-ikkan.” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MK7_14","071_7_14","MRK","7","14","14","Inayakhan kasin Jesus nan takho, ya kinwanina ken chaicha, “Chengngenyo na, am-in kayo, ta maawatanyo. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MK7_15","071_7_15","MRK","7","15","15","Faken nan ikamil nan takho is katopekna nan mangipangaag ken siya, mod-i ket nan fomala ay malpo isnan semekna. ( ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MK7_16","071_7_16","MRK","7","16","16","Chengngenyo et mampay na mo wad-ay kowengyo ay mannge!)” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MK7_17","071_7_17","MRK","7","17","17","Osto'y tinaynan Jesus nan cheycha'y takho ya sinomkhep is afong, pinoot nan disipolosna mo ngag nan ayen nan chey ay al-aligna. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MK7_18","071_7_18","MRK","7","18","18","Sa na't kanan, “Olay akhes ngen chakayo ya ad-iyo maawatan? Ay ke yo ad-i paat maawatan ay faken nan ikamil nan takho nan mangipangaag ken siya? ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MK7_19","071_7_19","MRK","7","19","19","Tay faken is kasemekna nan somkhepan nan maikamil mod-i ket is kapotona sa et fomala ay maitai.” (Nan laychen Jesus ay kanan isnan chey ay kinwanina et, maid makakan is mangipangaag isnan takho.) ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MK7_20","071_7_20","MRK","7","20","20","Sa na't kinwani kayet, “Nan fomala isnan takho nan mangipangaag isnan takho. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MK7_21","071_7_21","MRK","7","21","21","Tay malpo isnan otekna ya nemnem nan ngaag ay semek, nan asi ay okhali, akew, patey, nan menchwadchwa isnan pantewna, ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MK7_22","071_7_22","MRK","7","22","22","nan kinaakhom, apos, sailo, is yangkhay ay asi ay fikhaw, apal, pangaag, chayew ya inoong-ong. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MK7_23","071_7_23","MRK","7","23","23","Am-in nan naycha ay ngaag et malpo cha isnan semek si takho. Siya chana nan mangipangaag ken siya.” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MK7_24","071_7_24","MRK","7","24","24","Sa et naligwat si Jesus sidi ya kinmaan ay omey isnan sakop nan ili ay Tiro ya Sidon. Inmey nentee isnan esang ay afong ischi, ya ad-ina laychen ay maammowan nan kawadna, ngem khechangna'y naammowan kayet. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MK7_25","071_7_25","MRK","7","25","25","Nan esa'y fafai ay naan-anitowan nan anakna ay fafai et chinngena nan maipoon ken siya, ya inmey kannay isnan kawadna. Sa na't ala ya lokfob isnan sakhang Jesus ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MK7_26","071_7_26","MRK","7","26","26","ay nangiseg-ang ta pakaanena nan anito ay inomchan isnan anakna. Nan chey ay fafai et Gentil ay Griego nan kalina ya nalpo id Fenisia ay esa'y ili id Siria. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MK7_27","071_7_27","MRK","7","27","27","Ya ket kinwanin Jesus, “Masapol ay mapangan ona nan ongang-a ay pangafong, tay ad-i osto mo aped alaen nan kanen nan an-ak sa et ibkas isnan aso.” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MK7_28","071_7_28","MRK","7","28","28","Ngem kinwanina kayet, “Tet-ewa nan kanam Apo, ngem olay siya chi, khechangna ay kanen nan aso ay wad-ay is khwab nan lamisaan nan makakan ay yagyakhen si ongang-a.” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MK7_29","071_7_29","MRK","7","29","29","Kinwanin et Jesus ken siya, “Osto met. Tay siya sa nan kanam, chey inpeg-anan et nan anito nan anakmo. Somaa ka't.” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MK7_30","071_7_30","MRK","7","30","30","Sa et sinmaa, ke na't inchanan nan anakna ay maseyseyep, ya tinaynan tet-ewa nan anito. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MK7_31","071_7_31","MRK","7","31","31","Kinmaan si Jesus id Tiro, ya inikwana id Sidon ya nan sakop nan Sinpoo ay Ili engkhana ay inomchan isnan fayfay id Galilea. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MK7_32","071_7_32","MRK","7","32","32","Idwani, inyeycha ken siya nan lalaki ay natoweng ya nangengek. Sa cha't nenseg-ang ken Jesus ta ipatangna nan limana ken siya. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MK7_33","071_7_33","MRK","7","33","33","Initken Jesus nan chey ay lalaki isnan cheycha'y angsan ay takho, sa na't inpey nan lechengna isnan kowengna. Sa et nentobfa ay nangikappos isnan chilan nan lalaki. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MK7_34","071_7_34","MRK","7","34","34","Nentangad id chaya ya nenfon-es ay nen-achawag, sa na't kanan isnan lalaki, “Efata,” ay nan laychena ay kanan et, “Makadnge ka.” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MK7_35","071_7_35","MRK","7","35","35","Ket ay nakadnge kannay san lalaki ya nawayaan nan chilana, et nalatak chadlo nan enkak-aliyana. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MK7_36","071_7_36","MRK","7","36","36","Sa et finilin Jesus chaicha ta ad-icha og-okhochen, ngem isnan chadlos na mangiyad-ad-iyan isnan mangog-okhochancha, onanig cha kayet inokhookhod. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MK7_37","071_7_37","MRK","7","37","37","Chachama'y nataataa nan takho ischi ay mangwanin, “Khawis am-in nan ik-ikkana, tay olay nan natoweng, pakhawisena, ya nan nangengek, pakaliyena akhes.” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MK8_1","071_8_1","MRK","8","1","1","Isnan namingsan, naamoamong kasin nan angsaangsan ay takho ken Jesus, ya maid et kanencha. Sa na't ayakhan nan disipolosna ya kinwanina, ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MK8_2","071_8_2","MRK","8","2","2","“Maseg-ang ak isnan naycha'y takho, tay tolo et ay akhewcha ken sak-en, ya nangkhay et nan sengetcha. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MK8_3","071_8_3","MRK","8","3","3","Mo ipasaak chaicha ay maoowat, at maolaw cha isnan chalan, tay adchawi nan somaalan nan tapina.” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MK8_4","071_8_4","MRK","8","4","4","Sa et kanan nan disipolosna, “Ento kay nan omalaan tako isna's kaponchag is sa tako ipangan isnan kag tona ay kaangsan si takho?” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MK8_5","071_8_5","MRK","8","5","5","Sa na't kanan, “Kaat nan wad-ay sisa ay tinapay?” “Pito,” kinwanicha. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MK8_6","071_8_6","MRK","8","6","6","Inpatokchon Jesus nan angsan ay takho is kalota, sa na't inala nan pito ay tinapay, ya osto ay nenyaman ken Apo Dios pinetpet-angna sa na't inchowa isnan disipolosna ay mangiwalas isnan takho. Sa cha't nawalawalasan. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MK8_7","071_8_7","MRK","8","7","7","Wad-ay akhes ken chaicha nan akit ay filis. Nenyaman si Jesus ken Apo Dios, sa na't infilin ta maiwalas akhes isnan takho. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MK8_8","071_8_8","MRK","8","8","8","Nangan cha't ya negsan cha, ya nan nakhayad ay tinapay ay cha chinakhop nan disipolosna et pito ay nenkapno ay labfa. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MK8_9","071_8_9","MRK","8","9","9","Nan filang nan nangan ay takho et omey si epat lifo cha. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MK8_10","071_8_10","MRK","8","10","10","Inpasaan et Jesus nan cheycha'y takho, sa cha't nenfangka kannay isnan disipolosna ay inmey isnan sakop nan ili ay Dalmanuta. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MK8_11","071_8_11","MRK","8","11","11","Idwani, wad-ay cha nan Fariseo ay inmey nakisodsochok ken Jesus ta tepngencha siya. Infaagcha ta en-ipaila siya is katataa ay sinyal ay malpo id chaya. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MK8_12","071_8_12","MRK","8","12","12","Chadlos ay nenfon-es si Jesus sa na't kanan, “En man nan sinyal nan chadlos kedchakedchawen nan takho idwani ay? Tet-ewa nan kanak ken chakayo, maid ipailak ay sinyal isnan takho ay matatakho idwani.” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MK8_13","071_8_13","MRK","8","13","13","Sa na't tinaynan chaicha ya nenfangka ay omey is chemangna. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MK8_14","071_8_14","MRK","8","14","14","Idwani, nalichongan nan disipolosna ay nannget is tinapay. Kecheng nan es-esa'y tinapay nan wad-ay is kafangka. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MK8_15","071_8_15","MRK","8","15","15","Finagfag-an Jesus chaicha ay nangwanin, “Ilaenyo ta meymey-anyo nan awakyo isnan fofod nan Fariseo ya nan fofod Herodes.” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MK8_16","071_8_16","MRK","8","16","16","Ket ay natotya nan disipolosna ay mangwanin, “Kanana chi tay egay tako nannget si tinapay.” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MK8_17","071_8_17","MRK","8","17","17","Idwani tay ammon Jesus nan cha cha kankanan, kinwanina, “Ngag man nan kasin yo kanakanan isnan egayyo nanngetan? Ad-iyo ngen kayet ammo paymo maawatan? Sisya'y enkenteg ngen nan oloyo? ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MK8_18","071_8_18","MRK","8","18","18","Ay ke maid matayo ay mangila paymo kowengyo ay mannge? Ya ad-iyo ngen sesemken ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MK8_19","071_8_19","MRK","8","19","19","san nametpet-angak isnan lima'y tinapay ya inmanay isnan liman lifo ay takho? Kaat ay labfa nan pinnoyo isnan tinapay ay nakhayad?” Sa cha't kanan, “Sinpoo ya chwa.” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MK8_20","071_8_20","MRK","8","20","20","Kinwanin Jesus, “Ya san pito ay tinapay ay inmanay isnan epat lifo, kaat ay labfa nan pinnoyo isnan nakhayad?” Sa cha't kanan, “Pito.” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MK8_21","071_8_21","MRK","8","21","21","Kinwanin et Jesus, “Ay ad-iyo ngen kayet maawatan?” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MK8_22","071_8_22","MRK","8","22","22","Issan inomchanan cha Jesus id Betsaida, wad-ay nan inyey nan takho ken siya ay nakolap. Sa cha't inseg-ang ken Jesus ta egnana siya. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MK8_23","071_8_23","MRK","8","23","23","Pinachang Jesus sa na't infala isnan chey ay ili. Tinobfaana nan matana sa na't inpatang nan limana ken siya ay nangwanin, “Ay wad-ay ngen ilaem?” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MK8_24","071_8_24","MRK","8","24","24","Nen-ila san nakolap ya kinwanina, “Wad-ay cha nan ilaek ay takho, ngem kag cha kaew ay manmanalan.” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MK8_25","071_8_25","MRK","8","25","25","Kinappos kasin Jesus nan matana, ya nenfongag ay osto, ket ay makaila chadlo. Et nalatalatak nan mangil-ana isnan am-in. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MK8_26","071_8_26","MRK","8","26","26","Sa et inpasaan Jesus siya ay mangwanin, “Ad-im ik-ikwan isnan ili ay somaa.” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MK8_27","071_8_27","MRK","8","27","27","Sa et inmey kayet cha Jesus ya nan disipolosna isnan kailiili id Cesarea Filipos. Isnan manad-alanancha, kinwanina isnan disipolosna, “Sino ak isnan semek nan takho?” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MK8_28","071_8_28","MRK","8","28","28","Sa cha't kanan, “Wad-ay cha nan mangwanin sik-a si Juan Bautista. Nan tapina akhes kanancha ay sik-a si Elias, ya wad-ay cha kayet nan mangwanin esang ka isnan tapina ay mamadto.” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MK8_29","071_8_29","MRK","8","29","29","Sa na't kanan, “Chakayo kay, sino ak isnan semekyo?” Sa et kanan Pedro, “Sik-a nan Cristo.” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MK8_30","071_8_30","MRK","8","30","30","Sa na't finilin chaicha ta ad-icha ifab-aag isnan olay sino nan maipoon ken siya. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MK8_31","071_8_31","MRK","8","31","31","Sa et insolon Jesus ken chaicha ay mangwanin, “Sak-en ay Anak si Takho et masapol ay maipap-alikhat ya maad-i ak isnan amam-an si Judio, nan aap-apon si papachi, ya nan mimistolon si lenteg. Sak et maipapatey, ya isnan ikatlo ay akhew et kasin ak fomangon.” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MK8_32","071_8_32","MRK","8","32","32","Osto ay inlatlatak Jesus chi, inik-ak Pedro siya ya yinangyangana. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MK8_33","071_8_33","MRK","8","33","33","Ngem issan nensakhongan Jesus ken siya ket ay inilana nan cheycha'y disipolosna, ya yinangyangana si Pedro ay nangwanin, “Komaan ka Satanas! Tay faken nan nemnem Apo Dios nan semsemkem mod-i ket nan nemnem si takho.” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MK8_34","071_8_34","MRK","8","34","34","Sa et inayakhan Jesus nan angsan ay takho ya nan disipolosna, ya kinwanina ken chaicha, “Mo sino nan menlayad ay maifoweg ken sak-en, masapol ay lichongana nan awakna, awitena nan kolosna, ya maifoweg ken sak-en. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MK8_35","071_8_35","MRK","8","35","35","Tay mo sino nan ad-i mangayyew isnan fiyagna ta olay matey midkakay ken sak-en ya isnan Khawis ay Chamag, at maisalakan. Ngem nan takho ay chadlos mangisalak isnan fiyagna et khechangna ay amasena. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MK8_36","071_8_36","MRK","8","36","36","Ay ke wad-ay fongaen nan takho olay mo kowaena am-in nan wad-ay isnan lofong, ngem maid fiyagna ay eng-engkhana? ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MK8_37","071_8_37","MRK","8","37","37","Ay ke wad-ay kasin sa issakan nan takho isnan naamas ay fiyagna? ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MK8_38","071_8_38","MRK","8","38","38","Nan takho idwani, ad-icha paat kaaafolot ken Apo Dios, ya ngaag nan wad-ay ken chaicha. Mo wad-ay mabfain ay mangitakcheg ken sak-en ya nan sos-olok, siya akhes ay mabfain ak ay Anak si Takho ay mangitakcheg ken siya is omaliyak isnan katangtangachan Ama ya nan mangifowekhak isnan nasantowan ay angheles.” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MK9_1","071_9_1","MRK","9","1","1","Kinwanin kayet Jesus, “Tet-ewa kanak ken chakayo, wad-ay ken chakayo isna nan at ad-i mangippeng isnan etey engkhana ay ilaencha nan kamabfalin nan en-ap-apowan Apo Dios ay inmali.” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MK9_2","071_9_2","MRK","9","2","2","Kakwasan nan enem ay akhew, intakin Jesus si Pedro ya cha Santiago ken Juan ya nakekecheng cha ay nanikid isnan esang ay at-atakchag ay filig. Ket ay tinmeken nan ilan Jesus isnan sakhangcha. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MK9_3","071_9_3","MRK","9","3","3","Somili nan fachona ya enpoksasaat. Maid isnan nay lofong nan olay sino issa ay makaipapokaw isnan facho ta kag nan kapokaw nan fachona. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MK9_4","071_9_4","MRK","9","4","4","Ke cha't inila cha Elias ken Moises ay cha makitot-oya ken Jesus. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MK9_5","071_9_5","MRK","9","5","5","Sa et kinwanin Pedro ken siya, “Apo, khawis pet nan wad-ayan tako isna. Khomaeb kami is tolo ay ab-afong, enkwam nan esang, kwan Moises nan esang, ya kwan akhes Elias nan esang.” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MK9_6","071_9_6","MRK","9","6","6","Tay ad-ina ammo nan kankanana khapo isnan chad-ama ay egyatcha. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MK9_7","071_9_7","MRK","9","7","7","Sa et wad-ay nan lifoo ay nangap-ap ken chaicha, sa cha't chinnge nan kali ay nalpo is kalifoo ya mangwanin, “Siya na nan laylaychek ay Anakko. Chengngenyo siya!” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MK9_8","071_9_8","MRK","9","8","8","Sa cha't ala ya monaang, ya maid et inilacha ay ib-acha mod-i ket kecheng et yangkhay si Jesus. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MK9_9","071_9_9","MRK","9","9","9","Issan cha cha pomannachan is kafilig, finilin Jesus chaicha ta ad-icha ifab-aag isnan olay sino nan inilacha, engkhana ay sok-ed ona kasin fomangon siya ay Anak si Takho isnan etey. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MK9_10","071_9_10","MRK","9","10","10","Adi kad iniigtocha yangkhay chi is kasemekcha, ngem nen-asisalodsodcha mo ngag nan ayen nan fomangonan isnan etey. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MK9_11","071_9_11","MRK","9","11","11","Sa cha't sinalodsod ken Jesus, “En man kanan nan mimistolon si lenteg ay masapol ay mang-ona ay omali si Elias ay?” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MK9_12","071_9_12","MRK","9","12","12","Sa na't kanan, “Tet-ewa'y mang-ona si Elias ay omali ta nongnongena nan am-in. Ngem ngag kay nan naisolat maipoon ken sak-en ay Anak si Takho ay mangwanin masapol ay ilikhalikhatko nan chadlos sikhab ya sak et malayosan? ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MK9_13","071_9_13","MRK","9","13","13","Ngem kanak ken chakayo ay apchas et inmali si Elias, ya inangnencha nan olay ngag sisa ay laychencha ay angnen ken siya, ay maiyafoloy isnan naisolat maipoon ken siya.” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MK9_14","071_9_14","MRK","9","14","14","Issan tinmoliyan cha Jesus isnan kawad nan tapina ay disipolosna, inilacha ay angsaangsan nan takho ay mangaalifongfong ken chaicha, sa et nan mimistolon si lenteg ay cha nakisodsochok ken chaicha. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MK9_15","071_9_15","MRK","9","15","15","Nataataa nan cheycha'y takho isnan nangil-ancha ken Jesus, sa cha't nentatagtag ay en manot-oya. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MK9_16","071_9_16","MRK","9","16","16","Sa et kinwanin Jesus, “Ngag man nan maangang-aanyo?” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MK9_17","071_9_17","MRK","9","17","17","Ket ay sinmongfat nan esang ken chaicha ay mangwanin, “Mistolo, inyalik nan fab-alok ken sik-a, tay sinkhep si nangengek ay anito siya. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MK9_18","071_9_18","MRK","9","18","18","Ya mo chakhos segpen nan anito siya, et pen ifasfasna, ya omos-osab nan topekna sa et komalkaletket nan fab-ana ya komenkenteg. Kinchawko isnan disipolosmo ta pakaanencha nan chey ay anito ngem ad-icha kafaelan.” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MK9_19","071_9_19","MRK","9","19","19","Kinwanin et Jesus, “Chakayo ay maid pammatina! Ay kek sa makitetetetee ken chakayo? Kaatna pan nan sak mangan-an-anosan ken chakayo? Yaiyo isna.” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MK9_20","071_9_20","MRK","9","20","20","Sa cha't inyey ken siya nan chey ay fab-alo, ya osto ay inilan nan chey anito si Jesus, nenpapayagpakhena nan fab-alo sa et natokang ya nenkok-olipagpag ay cha en-os-osab nan topekna. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MK9_21","071_9_21","MRK","9","21","21","Sa et pooten Jesus ken amana, “Kaatna nan nenlapowan nan kag tona ay sakitna?” Sa et kanan amana, “Issan sisya'y kaongana. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MK9_22","071_9_22","MRK","9","22","22","Kad-in ifasfasna siya is kaapey ya is kadchanom ta pateyena. Ngem mo way mabfalin si ikkam, pangngaasim ta someg-ang ka ya fomachang ka.” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MK9_23","071_9_23","MRK","9","23","23","Kinwanin et Jesus, “Em man kanan en mo way mabfalin si ikkak ay? Maid ad-i mabfalin ay ikkan nan wad-ay pammatina.” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MK9_24","071_9_24","MRK","9","24","24","Ket ay nabfanokhaw kannay nan aman nan fab-alo ay mangwanin, “Mamati ak, ngem kolang. Fomachang ka koma ta fomikas nan pammatik!” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MK9_25","071_9_25","MRK","9","25","25","Issan nangil-an Jesus ay cha entagtag nan angsan ay takho ay cha maamong, insag-okna nan anito ay mangwanin, “Sik-a'y anito ay nangipangengek ya nanoweng ken siya, filinek sik-a ta taynam siya ya ad-i ka kasin somsomkhep ken siya.” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MK9_26","071_9_26","MRK","9","26","26","Ket ay inpawakis ya inpapayagpag nan anito nan fab-alo sa et nabfanala ken siya. Et kag natey nan ilan nan fab-alo. Sa et angsan nan nangwanin, “Anay, natey.” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MK9_27","071_9_27","MRK","9","27","27","Ngem ket ay inalan Jesus nan limana ay namangon ken siya, ya tinmakcheg. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MK9_28","071_9_28","MRK","9","28","28","Issan sinmaalan cha Jesus ya nakekedchengancha isnan disipolosna isnan afong, pinootcha ken siya ay mangwanin, “En kami man ad-i tet-ewa makaipafala ay?” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MK9_29","071_9_29","MRK","9","29","29","Sa et kanan Jesus, “Maid makaipafala isnan kag todi ay ilan si anito mo ad-i esten ay enlowalo.” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MK9_30","071_9_30","MRK","9","30","30","Kinmaan cha Jesus ischi et inikwancha id Galilea. Ad-ina laychen ay ammon nan takho nan kawadcha, ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MK9_31","071_9_31","MRK","9","31","31","tay cha na isos-olowan nan disipolosna. Kinwanina, “Nay et maichowa ak ay Anak si Takho isnan kamabfalin nan takho ay sa mamatey ken sak-en. Ngem isnan maikatlo ay akhew, at kasin ak matakho.” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MK9_32","071_9_32","MRK","9","32","32","Nay met achi egaycha naawatan nan kinwanina, ya omegyat cha ay kasin mamoot ken siya. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MK9_33","071_9_33","MRK","9","33","33","Sa et inomchan cha Jesus id Capernaum, ya issan wad-ayancha is kaafong kinwanina isnan disipolosna, “Ngag ta nan cha yo ap-appaten is kachalan?” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MK9_34","071_9_34","MRK","9","34","34","Ngem aped cha finofomtog tay nan cha cha natottotyaan is kachalan et maipoon isnan mo sino ken chaicha nan katotongchowan. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MK9_35","071_9_35","MRK","9","35","35","Tinmokcho si Jesus sa na't ayakhan nan sinpoo ya chwa'y disipolosna ya kinwanina, “Mo sino nan menlayad ay siya nan omon-ona et masapol ay ifafan-igna nan awakna ta enkotit ya ensilfi isnan am-in ay ib-ana ay takho.” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MK9_36","071_9_36","MRK","9","36","36","Sa et inayakhan Jesus nan esang ay ong-onga ya inpatakchegna isnan sakhangcha. Sa na't sakloyen ay mangwani ken chaicha, ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MK9_37","071_9_37","MRK","9","37","37","“Mo sino nan manawat isnan esa'y ong-onga ay kag tona maigkhapo ken sak-en, et sak-en nan chawatena. Ya mo sino nan manawat ken sak-en, faken yangkhay sak-en nan chawatena mod-i ket chawatena akhes nan nangifaa ken sak-en.” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MK9_38","071_9_38","MRK","9","38","38","Sa et kinwanin Juan, “Mistolo, wad-ay nan inilami ay cha mangipakaan isnan anito maichalan isnan ngachanmo, ya inpawami tay faken tako foweg.” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MK9_39","071_9_39","MRK","9","39","39","Ngem kinwanin Jesus, “Ad-iyo aped ipawa siya, tay nan mangangnen isnan kamabfalin isnan ngachanko et ad-i mabfalin ay pangaakhena kannay sak-en. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MK9_40","071_9_40","MRK","9","40","40","Tay mo sino nan ad-i manopla ken chatako et wad-ay cha ken chatako. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MK9_41","071_9_41","MRK","9","41","41","Tet-ewa kanak ken chakayo, mo sino nan mangipainom ken chakayo is olay sintastasa ay chanom tay takhon Cristo chakayo, et masobfalitan ay masobfalitan siya.” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MK9_42","071_9_42","MRK","9","42","42","Kinwanin kayet Jesus, “Mo sino nan enkhapowan nan fomasolan nan olay esang isnan naycha'y ongang-a ay mamati ken sak-en, et khagkhag-awis yangkhay mo maitaked is kafakhangna nan chakchake ay losong ay fato, sa et maiwasit is kafayfay. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MK9_43","071_9_43","MRK","9","43","43","Et mo nan sana ay limam nan khotokna's enfasolam, pen potlongmo. Khakhag-awis si matormochan ka, mo ket maitapi ka isnan fiyag ay eng-engkhana, mo nan sisya'y chwa nan limam sa ka't omey id inferno isnan apey ay ad-i kaad-achep. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MK9_45","071_9_45","MRK","9","45","45","“Ya mo nan sana ay sikim nan khotokna's enfasolam, pen potlongmo. Khagkhag-awis si napilay ka, mo ket maitapi ka isnan fiyag ay eng-engkhana, mo nan sisya'y chwa nan sikim, sa ka't maiwasit id inferno. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MK9_47","071_9_47","MRK","9","47","47","“Ya mo nan sana ay matam nan khotokna's enfasolam, pen loknatam. Khagkhag-awis si olay esang nan matam ay maitapi isnan en-ap-apowan Apo Dios mo nan sisya'y chwa nan matam ya maiwasit ka id inferno ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MK9_48","071_9_48","MRK","9","48","48","ay ad-i katkatey nan fikhis ay mangmangan ken chaicha ya ad-i kaad-achep nan apey.” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MK9_49","071_9_49","MRK","9","49","49","“Tay am-in ay takho et maitneb cha isnan apey ay maiyalig isnan likhat. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MK9_50","071_9_50","MRK","9","50","50","Khawis nan asin, ngem mo mamaid nan aklitna, ngag kasin nan ikkana ay maiyasin? Ilaenyo et mampay ta maaasinan kayo, ta ad-i tomamnay, ya ilaenyo ta maiyornos kayo isnan ib-ayo.” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MK10_1","071_10_1","MRK","10","1","1","Sa et kinmaan cha Jesus id Galilea ya inikwan cha isnan sakop nan Judea sa cha't khomchang isnan wanga ay Jordan. Ket ay kasin napnap-on nan angsan ay takho ken siya. Sa na't insos-olowan chaicha ay kag isnan sikhod ay ang-angnena. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MK10_2","071_10_2","MRK","10","2","2","Sa et wad-ay cha nan Fariseo ay inmey ay maneptepeng/mamadpachas ken siya. Kinwanicha, “Ay ipalofos ngen nan lenteg tako ay ichangen nan lalaki nan asawana?” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MK10_3","071_10_3","MRK","10","3","3","Sinmongfat si Jesus ay nangwanin, “Ngag nan infilin Moises ken chakayo?” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MK10_4","071_10_4","MRK","10","4","4","Sa cha't kanan, “Inpalofos met Moises ay mo ichangen nan lalaki nan asawana, et khab-ena ona nan kasolatan maipoon isnan en-ichangancha, sa na't ipakaan siya.” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MK10_5","071_10_5","MRK","10","5","5","Kinwanin et Jesus, “Nan magtek yangkhay kinaweweyo nan khotok nan nangisolatan Moises issa ay filin. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MK10_6","071_10_6","MRK","10","6","6","Ngem issan laplapona ay nangab-ana isnan ngonon, ‘khinaeb Apo Dios nan takho ay lalaki ya fafai.’ ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MK10_7","071_10_7","MRK","10","7","7","‘Tay siya chi, masapol ay taynan nan lalaki nan amana ya inana ta en maiyamong isnan asaw-ena, ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MK10_8","071_10_8","MRK","10","8","8","et enfalin cha ay esang ay awak.’ Adi kad faken cha et chwa mod-i ket es-esang cha. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MK10_9","071_10_9","MRK","10","9","9","Nan et mampay nen-amongen Apo Dios, maid kalebfengan nan takho ay mangipaichang ken chaicha.” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MK10_10","071_10_10","MRK","10","10","10","Issan kawadcha is kaafong, kasin pinoot nan disipolosna nan maipoon isnan kinwanina. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MK10_11","071_10_11","MRK","10","11","11","Sa na't kanan ken chaicha, “Mo wad-ay lalaki ay mangichang isnan asawana sa et omasawa is teken, et chwadchwaena nan pantewna. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MK10_12","071_10_12","MRK","10","12","12","Siya akhes isnan fafai, mo ichangena nan asawana sa et mangasawa is teken, chwadchwaena nan pantewna.” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MK10_13","071_10_13","MRK","10","13","13","Idwani, wad-ay cha nan tapina ay nangiyey isnan ongang-a ken Jesus ta egnana chaicha. Ngem ket ay sinosonget nan disipolosna chaicha. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MK10_14","071_10_14","MRK","10","14","14","Osto'y inilan Jesus, sinmonget, ya yinangyangana nan disipolosna, “Ogkhayenyo nan ongang-a ay omali ken sak-en. Ad-iyo ipap-awa chaicha. Tay nan kag tosacha ay takho nan maitapi isnan en-ap-apowan Apo Dios. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MK10_15","071_10_15","MRK","10","15","15","Tet-ewa kanak ken chakayo, nan ad-i manawat isnan en-ap-apowan Apo Dios kag isnan angnen nan ong-onga ay manawat, at ad-i maitapi.” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MK10_16","071_10_16","MRK","10","16","16","Sa na't sinakloy chaicha ya inpatangna nan limana ken chaicha ay namindisyon ken chaicha. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MK10_17","071_10_17","MRK","10","17","17","Issan cha maligwatan Jesus ay kasin enfaatana, nentagtag ken siya nan esa'y lalaki ya nenfalintomeng isnan sakhangna. Sa na't kanan, “Khawis ay Mistolo, ngag man nan masapol ay angnek ta tawichek nan fiyag ay maid pengpengna?” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MK10_18","071_10_18","MRK","10","18","18","Sa et kanan Jesus, “Ngag man nan mangwaniyam en khawis ak? Ad-i ngen maid khawis mod-i yangkhay si Apo Dios? ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MK10_19","071_10_19","MRK","10","19","19","Ammom met nan cheycha'y filina: Ad-i ka enpatey; Ad-im chwadchwaen nan pantewmo; Ad-i ka mangakew; Ad-i ka en-engag ay enpangaag isnan ib-am; Ad-i ka entokong; Patkhem cha amam ken inam.” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MK10_20","071_10_20","MRK","10","20","20","Ket ay sinmongfat nan lalaki ay nangwanin, “Mistolo, inkaong-ongak met ay nangang-angnen am-in issacha ay filin.” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MK10_21","071_10_21","MRK","10","21","21","Insisin-eng Jesus siya ya chadlos nalaychan ken siya. Sa na't kanan, “Wad-ay nan esang kayet ay kolangmo. Engka ilako nan wad-ay ken sik-a ta sam et ichowa nan lakona isnan maid mabfalincha, et wad-ay akonmo id chaya. Sa ka't omali ay maifoweg ken sak-en.” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MK10_22","071_10_22","MRK","10","22","22","Siya chi ya ket ay chadlos sinmasanga nan lalaki khapo isnan kinwanin Jesus. Sa et kinmaan ay nenngongoyos tay chadlos nafaknang. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MK10_23","071_10_23","MRK","10","23","23","Nenmonaang si Jesus ay nangila isnan cheycha'y disipolosna ya kinwanina ken chaicha, “Chad-ama ay sikhab nan somkhepan nan faknang isnan en-ap-apowan Apo Dios!” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MK10_24","071_10_24","MRK","10","24","24","Nataa nan disipolosna isnan kinwanina. Ngem kinwanin kayet Jesus ken chaicha, “An-akko, chad-ama ay sikhab nan somkhepan isnan en-ap-apowan Apo Dios! ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MK10_25","071_10_25","MRK","10","25","25","Malanlanoy nan somkhepan nan kamelio isnan lokaw si kachayom, mo nan somkhepan nan faknang isnan en-ap-apowan Apo Dios.” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MK10_26","071_10_26","MRK","10","26","26","Sa cha't nataataa ay mangwanin, “Mo siya sa, sino mampet nan maisalakan?” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MK10_27","071_10_27","MRK","10","27","27","Sa et insisin-eng Jesus chaicha ay mangwanin, “Maid kafaelan nan takho, ngem teken ken Apo Dios, tay kafaelana am-in.” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MK10_28","071_10_28","MRK","10","28","28","Kanan et Pedro, “Chakami kay, tinaynanmi met am-in nan wad-ay ken chakami ta maifoweg kami ken sik-a.” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MK10_29","071_10_29","MRK","10","29","29","“Wen,” kinwanin Jesus, “ya tet-ewa kanak ken chakayo, mo sino nan manaynan isnan afongna, aag-ina, inana, amana, an-akna paymo nan lotana midkakay ken sak-en ya nan Khawis ay Chamag, ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MK10_30","071_10_30","MRK","10","30","30","at maminkhasot cha ay masobfalitan. Maagtan cha idwani ay matatakhowancha is angsan ay afong, aag-i, in-a, an-ak ya lota, ya maitapi cha akhes ay maipap-alikhat. At chawatencha kayet nan fiyag ay eng-engkhana isnan omali ay fiyag. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MK10_31","071_10_31","MRK","10","31","31","Ngem angsan cha nan omon-ona idwani, ay at enkotit. Ya angsan nan kotit ay at omon-ona.” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MK10_32","071_10_32","MRK","10","32","32","Issan cha cha manikichan id Jerusalem, cha mamangpango si Jesus. Matatakag cha nan disipolosna, sa et omegyat nan cheycha'y omon-onod ken chaicha. Inayakhan et kasin Jesus nan sinpoo ya chwa ay disipolosna, sa na't ifaag ken chaicha nan sa maangnen ken siya. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MK10_33","071_10_33","MRK","10","33","33","Kinwanina, “Nay manikid tako id Jerusalem, ay maichawchawak ay Anak si Takho isnan aap-apon si papachi ya nan mimistolon si lenteg. Ya at kedchengancha sak-en ay mangipapatey. Sa cha't ichowa sak-en isnan Gentil, ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MK10_34","071_10_34","MRK","10","34","34","ay at chomopichopis ya tomobfatobfa. Somaplisaplit cha akhes sa cha't pomatey. Ngem at matakho ak kasin isnan maikatlo ay akhew.” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MK10_35","071_10_35","MRK","10","35","35","Idwani, inmey ken Jesus cha Santiago ken Juan ay an-ak Zebedeo ya kinwanicha, “Mistolo, wad-ay man nan laychenmi ay angnem koma ken chakami.” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MK10_36","071_10_36","MRK","10","36","36","Sa et kanan Jesus, “Ay ngag kan nan laychenyo ay angnek ay mamachang ken chakayo?” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MK10_37","071_10_37","MRK","10","37","37","Sa cha't kanan, “Mo tomokcho ka isnan katangtangacham, ipalofosmo ta patokchowem man nan esang ken chakami is kakannawanmo ya nan esang is kakannikhidmo.” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MK10_38","071_10_38","MRK","10","38","38","Ngem ket ay kinwanin Jesus, “Ad-iyo ammo nan kedkedchawenyo. Makaikatpe kayo ngen isnan omali ay chad-ama'y likhatko? Makaikatpe kayo ngen isnan ilan si fonyag ay sak kafonyakhan?” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MK10_39","071_10_39","MRK","10","39","39","“Wen, makaikatpe kami,” insongfatcha. Sa et kanan Jesus, “Tet-ewa, at inaagyo nan chad-ama'y likhat ay kag ken sak-en, sa kayo't mafonyakhan isnan siya met laeng ay ilan si fonyag ay sak kafonyakhan. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MK10_40","071_10_40","MRK","10","40","40","Ngem faken sak-en nan mangichowa isnan kalebfenganyo ay tomokcho is kakannawan ya kannikhidko, tay wad-ay et nan apchas naisagkhanaana.” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MK10_41","071_10_41","MRK","10","41","41","Osto ay chinngen nan sinpoo ay disipolos nan maipoon sidi, linilikhetcha cha Santiago ken Juan. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MK10_42","071_10_42","MRK","10","42","42","Sa et inayakhan Jesus chaicha ay mangwanin, “Ammoyo nan okhalin nan cheycha'y en-ap-apo koma isnan cheycha'y Gentil. Palikhatencha nan iyap-apowancha. Olay nan cheycha'y okomcha et ipip-ilitcha nan kalebfengancha. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MK10_43","071_10_43","MRK","10","43","43","Ngem faken siya sa ken chakayo, mod-i ket mo sino ken chakayo nan menlayad ay en-ap-apo, et siya koma nan ensilfi ken chakayo. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MK10_44","071_10_44","MRK","10","44","44","Ya mo sino nan menlayad ay siya nan katongchowan, siya koma nan mafab-aa isnan olay sino. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MK10_45","071_10_45","MRK","10","45","45","Tay olay sak-en ay Anak si Takho et egay ak inmali ay masilfiyan, mod-i ket ta ensilfi ak isnan takho, ya ta ichowak nan fiyagko ay mensaka isnan ang-angsan.” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MK10_46","071_10_46","MRK","10","46","46","Sa et inomchan cha Jesus id Jerico. Issan kinmaanancha ischi isnan disipolosna naifofoweg nan chadlos angsan ay takho. Ya wad-ay nan nakolap ay enngachan si Bartimeo ay anak Timeo ay tomotokcho is kailit nan chalan ya enlimlimos. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MK10_47","071_10_47","MRK","10","47","47","Osto ay chinngena ay si Jesus ay iNazaret nan lomal-aos, naneng na't ya fokhaw ay mangwanin, “Jesus ay Anak David, seg-angam sak-en!” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MK10_48","071_10_48","MRK","10","48","48","Sa et angsan cha nan nenyangyang ken siya ay cha mangipagkhinek. Ngem onanig na infokhaw, “Anak David, seg-angam sak-en!” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MK10_49","071_10_49","MRK","10","49","49","Tinomke si Jesus sa na't kanan, “Ayakhanyo siya.” Sa cha't ayakhan nan nakolap ay lalaki. Kinwanicha, “Pabfikasem nan semekmo. Maligwat ka tay cha na ayakhan sik-a.” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MK10_50","071_10_50","MRK","10","50","50","Ala na't ya kaan isnan kakhayna ya nalanigwat ay omey ken Jesus. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MK10_51","071_10_51","MRK","10","51","51","Sa et kanan Jesus, “Ngag nan laychem ay ikkak ken sik-a?” “Apo,” kinwanina, “laychek man ay makaila ak kasin.” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MK10_52","071_10_52","MRK","10","52","52","Kinwanin et Jesus, “Somaa ka't mampay. Nan pammatim nan nangipagkhawis ken sik-a.” Ya ket kannay makaila, sa et nakion-onod ken cha Jesus. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MK11_1","071_11_1","MRK","11","1","1","Issan nganngani inomchanan cha Jesus id Jerusalem, ya wad-ay cha isnan ili ay Betfage ya Betania isnan filig ay Olivo, finaana nan chwa ay disipolosna ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MK11_2","071_11_2","MRK","11","2","2","ya kinwanina, “En kayo isnan sasakhangenyo ay ili, et mo somkhep kayo ischi at edchananyo kannay nan maitataked ay anak si dangki ay eg-ay kasaksakayan. Fadfachenyo nan talina ya iyaliyo. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MK11_3","071_11_3","MRK","11","3","3","Mo wad-ay mangwanin, ‘En yo man aped angnen sa ay?’ kananyo, ‘Masapol nan Apo nan nay,’ ya at ipalofosna kannay chi.” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MK11_4","071_11_4","MRK","11","4","4","Inmey cha, et inchanancha tet-ewa is kakarsa nan anak si dangki ay maitataked is kapantew nan afong, sa cha't fadfachen nan silona. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MK11_5","071_11_5","MRK","11","5","5","Ket ay kanan nan cheycha'y entatakcheg ischi, “En yo man aped fadfachen sa ay?” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MK11_6","071_11_6","MRK","11","6","6","Sa cha't infakha nan kinwanin Jesus ay kanancha, ke cha't ay intan-oy. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MK11_7","071_11_7","MRK","11","7","7","Sa cha't inyey nan chey anak si dangki ken Jesus, ya inyap-apcha nan kakhaycha, et nensakay si Jesus. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MK11_8","071_11_8","MRK","11","8","8","Angsan cha nan nangiyaplag isnan kakhaycha is kachalan. Nan akhes tapina et cha cha sinmipling is pingin si kaew is kailit nan chalan ya inyap-aplagcha is kachalan. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MK11_9","071_11_9","MRK","11","9","9","Sa et nan cheycha'y namangpango ya inmon-onod ken Jesus, et infogfokhawcha ay mangwanin, “Machad-ayaw ka! Bindisyonan Apo Dios sik-a ay omali ay mangitakcheg ken siya. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MK11_10","071_11_10","MRK","11","10","10","Bindisyonan koma Apo Dios nan omali ay en-ap-apowan ikit tako ay David. Machad-ayaw nan Dios ay Katotongchowan!” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MK11_11","071_11_11","MRK","11","11","11","Osto'y sinomkhep si Jesus id Jerusalem, inmey is kaTimplo ya minonaangna nan am-in ay wad-ay ischi. Sa cha't nenpaBetania isnan sinpoo ya chwa ay disipolosna, tay nganngani et ay maschem. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MK11_12","071_11_12","MRK","11","12","12","Issan kawaksana, isnan cha cha tomoliyan ay malpo id Betania, ket ay naowat si Jesus. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MK11_13","071_11_13","MRK","11","13","13","Inilana't nan kaew ay higos ay wad-ay isnan adchawi ay angsaangsan nan tofona. Sa et sinmag-en ay mangila mo wad-ay fekhasna, ngem maid paat inchanana is fekhasna mod-i ket nan tofona yangkhay, tay fakena timpo ay mamkhas. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MK11_14","071_11_14","MRK","11","14","14","Sa na't kanan, “Olay kaatna, at maid mangmangan sinan fekhasmo!” Chinngen nan disipolosna nan chey ay infakhana. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MK11_15","071_11_15","MRK","11","15","15","Issan inomchanan cha Jesus id Jerusalem, sinomkhep isnan awwichan nan Timplo, sa na't ala ya soyog isnan wad-ay ay cha en-ilaklako ischi ya nan cha lomaklako. Finalintowagna nan lamisaan nan cheycha'y ensoksokat si siping, ya nan tokchowan nan cheycha'y en-ilaklako si kalopati. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MK11_16","071_11_16","MRK","11","16","16","Inpawana nan en-aagto ya nan ensasakfat ay mangikwan is kaTimplo. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MK11_17","071_11_17","MRK","11","17","17","Sa na't insolowan chaicha ay mangwanin, “Ad-i ngen naisolat isnan kalin Apo Dios, ‘Nan afongko, et makwanin afong ay enlol-owalowan si takho ay nalpo isnan olay entona ay ili,’ ngem khinaebyo ay afong si mangaakew.” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MK11_18","071_11_18","MRK","11","18","18","Issan nanngelan nan aap-apon si papachi ya nan mimistolon si lenteg isnan kinwanina, inyan-anapcha nan ikkancha ay mamatey ken siya. Tay omegyat cha ken siya khapo isnan isos-olona ay chadlos nangipataa isnan katakhotakho. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MK11_19","071_11_19","MRK","11","19","19","Osto ay sedsechemna tinaynan cha Jesus nan ili. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MK11_20","071_11_20","MRK","11","20","20","Issan kawiitana, linaosancha san kaew ay higos ya ket nalango, olay nan lamotna. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MK11_21","071_11_21","MRK","11","21","21","Sinmek et Pedro san kinwanin Jesus sa na't kanan, “Apo, ilaem kay ya! Nalango et nan chey kaew ay higos ay inpangaagmo!” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MK11_22","071_11_22","MRK","11","22","22","Sa et kinwanin Jesus, “Mamati kayo ken Apo Dios. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MK11_23","071_11_23","MRK","11","23","23","Tet-ewa kanak ken chakayo, olay sino ay mangwani isnan nay ay filig, ‘Matan-ang ka ta maibkas ka is kafayfay,’ sa et ad-i enchwadchwa, mod-i ket patiyena ay maangnen ay maangnen nan kanana, et siya tet-ewa nan at maangnen. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MK11_24","071_11_24","MRK","11","24","24","Tay siya chi kanak ken chakayo, mo ngag issa nan kedchawenyo ken Apo Dios isnan enlowalowanyo, patiyenyo ay tet-ewa ay chawatenyo, ya at enkwayo. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MK11_25","071_11_25","MRK","11","25","25","Ya mo enlowalo kayo, ya ammoyo ay wad-ay sakit si semekyo isnan ib-ayo ay finmasol ken chakayo, pakawanenyo chaicha, ta pakawanen akhes Amayo id chaya nan fasolyo. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MK11_26","071_11_26","MRK","11","26","26","(Nay met achi mo ad-iyo pakawanen, et akhes ad-i pakawanen Amayo id chaya nan fasolyo.)” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MK11_27","071_11_27","MRK","11","27","27","Issan kasin inmayan cha Jesus id Jerusalem, ya wad-ay siya ay manad-alan is kaawwichan nan Timplo, inmey cha ken siya nan aap-apon si papachi, nan mimistolon si lenteg ya nan amam-an si Judio. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MK11_28","071_11_28","MRK","11","28","28","Sa cha't kanan ken siya, “Ngag nan kalebfengam ay mangik-ikkan isnacha? Sino nan nangichowa isnan kalebfengam ay mangangnen issacha?” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MK11_29","071_11_29","MRK","11","29","29","Sa et kanan Jesus, “Salodsochek ken chakayo. Mo songfatanyo nan kanak, sak et akhes ifaag nan nalpowan nan kalebfengak ay mangangnen isnacha. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MK11_30","071_11_30","MRK","11","30","30","Siya na nan salodsodko: ‘Sino nan nalpowan nan kalebfengan Juan ay mamonyag? Nalpo ngen ken Apo Dios paymo isnan takho?’ Ifaagyo!” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MK11_31","071_11_31","MRK","11","31","31","Sa cha't kanan ay natotya, “Mo kanan tako, ‘Nalpo ken Apo Dios,’ at kananan, ‘Ya ke yo mampay ad-i patiyen siya mo?’ ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MK11_32","071_11_32","MRK","11","32","32","Ngem ay ke tako akhes sa kanan, ‘Nalpo isnan takho?’ ” Tay omegyat cha isnan sa angnen nan katakhotakho, tay ifilangcha am-in ay tet-ewa ay mamadto si Juan. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MK11_33","071_11_33","MRK","11","33","33","Adi kad kinwanicha't ken Jesus, “Ad-imi ammo.” Sinmongfat et akhes si Jesus ay nangwanin, “Ad-ik et akhes ifaag ken chakayo mo ngag nan kalebfengak ay mangangnen isnacha.” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MK12_1","071_12_1","MRK","12","1","1","Sa et inyal-alig Jesus ay nangisolo ken chaicha, “Wad-ay nan esa'y takho ay nenmola is ofas is kaomana, sa na't inalachan. Khinmaeb akhes is falliwes, sa et nan ab-afong ay entey-an nan enfelew. Sa na't inpasama ya nenfaat isnan teken ay ili. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MK12_2","071_12_2","MRK","12","2","2","Osto ay timpon si pinagpopokhas, finaana nan en manot-oya isnan cheycha'y nannama ta alaena nan chatag nan apona. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MK12_3","071_12_3","MRK","12","3","3","Nay met achi alan et nan cheycha'y nangipasamalana ya faifaig ken siya, sa cha't aped inpakaan ay maid paat inalana. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MK12_4","071_12_4","MRK","12","4","4","Idwani kasin finmaa is teken, ngem pinak-ocha nan olona ya inlayolayosancha. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MK12_5","071_12_5","MRK","12","5","5","Sa et finmaa kasin is esang, ngem ke cha't ay pinatey. Siya akhes nan inangnencha isnan angsan kayet ay finaana: finaigcha nan tapina ya nan tapina kayet pinateycha. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MK12_6","071_12_6","MRK","12","6","6","“Siya chi ya engkhana ay nan et yangkhay anakna ay kedkecheng ay laylaychena nan nakhayad. Ya ket ay siya et nan finaana tay kinwaninan, ‘At chadlo ibfaincha nan anakko.’ ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MK12_7","071_12_7","MRK","12","7","7","Ngem ket ay nan cheycha'y manamsama isnan ofasan, kanan cha't ay natotya, ‘Naay nan sa manawid. En tako pateyen ta enkwa tako nan tawidna.’ ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MK12_8","071_12_8","MRK","12","8","8","Sa cha't inala ay namatey ya nen-ibkascha is kailitna.” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MK12_9","071_12_9","MRK","12","9","9","Sa et kinwanin Jesus, “Idwani, ngag et kay nan angnen nan nenkwa isnan ofasan isnan cheycha'y manamsama? At kanaali ay mamatey ken chaicha, sa na't ipabfanes nan omana isnan teken. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MK12_10","071_12_10","MRK","12","10","10","Ay egayyo ngen paat finasa nan naisolat ay kalin Apo Dios ay mangwanin, ‘Nan chadlos fato ay inad-in nan tomottoping, et siya nan nenfalin ay kapapatekhan ay fato isnan pegnadna. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MK12_11","071_12_11","MRK","12","11","11","Siya sa nan chonon Apo Dios ya katataa ken chatako’?” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MK12_12","071_12_12","MRK","12","12","12","Adi kad inanapcha nan ikkancha'y maniliw ken siya, ngem omegyat cha isnan katakhotakho tay ammocha ay chaicha nan kankanan Jesus isnan inyal-aligna. Tay siya chi tinaynancha si Jesus ya kinmaan cha. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MK12_13","071_12_13","MRK","12","13","13","Sa cha't inpaeey ken Jesus nan tapina ay Fariseo ya nan ib-acha ay disipolos Herodes ta en cha sikapan ay maniliw ken siya isnan kankanana. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MK12_14","071_12_14","MRK","12","14","14","Inmey cha sa cha't kanan, “Mistolo, ammomi ay osto ka. Ad-i ka mangiyoya isnan kankanan nan takho, ya maid pawadwad-em tay faken nan wad-ay isnan takho nan il-ilaem, mod-i ket tet-ewa ay isos-olom nan okhali ay laychen Apo Dios. Ibfakham ed mo ipalofos nan lenteg tako'y Judio nan enfayachan isnan fowis ken Cesar, paymo ad-i? ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MK12_15","071_12_15","MRK","12","15","15","Masapol ngen ay fayachanmi chi paymo ad-i?” Ngem tay ammon Jesus ay kakas-okas-on cha, kinwanina, “Ya ke kayo chadlos tomeptepeng/pomadpachas ay? Omyali kayo is siping ta ilaek.” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MK12_16","071_12_16","MRK","12","16","16","Sa cha't inagtan ya kinwanina ken chaicha, “Sino nan nenkames ya nenngachan isnan wad-ay isna?” Sa cha't kanan, “Si Cesar.” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MK12_17","071_12_17","MRK","12","17","17","Kinwanin et Jesus, “Ichowayo et mampay ken Cesar nan lebfengna'y enkwa, ya ken Apo Dios nan lebfengna akhes ay enkwa.” Ke cha't ay nataataa isnan kinwanina. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MK12_18","071_12_18","MRK","12","18","18","Sa et wad-ay cha nan Saduceo ay en nangila akhes ken Jesus. (Chaicha nan ad-i mamati isnan kasin matakhowan nan matey.) Nensalodsod cha ken Jesus ay nangwanin, ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MK12_19","071_12_19","MRK","12","19","19","“Mistolo, wad-ay nan insolat Moises ay lenteg ta wanchen tako nan kag tona: ‘Mo matey nan inasaw-an ay lalaki ya maid anakna, masapol ay asaw-en nan akhina nan chey ay nailekkasan, ta enpawad-ay si anak nan akhina ay natey.’ ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MK12_20","071_12_20","MRK","12","20","20","Idwani, wad-ay nan pito ay sin-ag-i ay lallalaki. Inmasawa nan inaona, ya ket natey ay maid winad-ayna. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MK12_21","071_12_21","MRK","12","21","21","Sa et inasawan nan ikadwa nan chey ay nailekkasan, ngem natey akhes ay maid anakcha. Siya kayet akhes chi nan inmat isnan ikatlo engkhana ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MK12_22","071_12_22","MRK","12","22","22","isnan ikapito. Natey cha am-in ay maid anakcha. Awni pay ya ket natey akhes nan chey ay fafai. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MK12_23","071_12_23","MRK","12","23","23","Idwani, isnan chey ay akhew ay kasin matakhowan nan natey, sino nan osto ay asawana? Tay siya chi ay inasawan met nan pito ay sin-ag-i siya.” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MK12_24","071_12_24","MRK","12","24","24","Sa et sinomfat si Jesus ay nangwanin, “Ad-i ngen siya sa nan nenkamaliyanyo, tay ad-iyo ammo nan kalin Apo Dios paymo nan kamabfalina? ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MK12_25","071_12_25","MRK","12","25","25","Tay mo kasin cha matakho isnan etey, at maid maasaswa paymo maipaasawa, mod-i ket kag cha isnan angheles id chaya. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MK12_26","071_12_26","MRK","12","26","26","Ya mo maipoon isnan kasin matakhowan nan natey, egayyo ngen finasa nan inpaisolat Apo Dios ken Moises maipoon isnan enfidfichang ay chapong? Kinwanin Apo Dios ken siya, ‘Sak-en nan Dios cha Abraham, Isaac ya Jacob.’ ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MK12_27","071_12_27","MRK","12","27","27","Laychena'y kanan en faken siya nan Dios si natey, mod-i ket Dios nan matatakho. Siya na nan kail-an nan nenkammaliyanyo.” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MK12_28","071_12_28","MRK","12","28","28","Issan nanngelan nan esa'y mistolon si lenteg nan chey ay totyacha ya nakisodsochokancha, ya chinngena ay osto am-in nan insongsongfat Jesus, ket ay sinmag-en ken siya ya nensalodsod ay mangwanin, “Ngag nan kawedwedchaan ay filin?” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MK12_29","071_12_29","MRK","12","29","29","Sa et kanan Jesus, “Nan kawedwedchaan ay filin et siya na: ‘Chengngenyo ay Israelitas: Nan Apo ay Dios tako et siya yangkhay nan Apo. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MK12_30","071_12_30","MRK","12","30","30","Masapol ay laylaychem nan Apo ay Diosmo isnan am-in ay wad-ay ken sik-a: nan posom, nan leng-agmo, nan semekmo ya nan fikasmo.’ ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MK12_31","071_12_31","MRK","12","31","31","Nan ikadwa et siya na: ‘Masapol ay laylaychem nan ib-am ay takho ay kag isnan menlaycham isnan awakmo.’ Maid kasin wedwedwecha ay filin mo nan naycha.” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MK12_32","071_12_32","MRK","12","32","32","Sa et kinwanin nan chey mistolon si lenteg, “Osto sa, Mistolo. Tet-ewa nan kanam ay es-esang yangkhay nan Dios ya maid kasin teken mod-i siya yangkhay. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MK12_33","071_12_33","MRK","12","33","33","Osto nan kanam ay masapol ay laylaychen tako siya isnan am-in ay wad-ay ken chatako: nan poso, nan semek ya nan fikas. Sa et masapol ay laylaychen tako nan ib-a ay takho ay kag isnan menlaychan tako isnan awak tako. Tet-ewa ay wadwad-ay chana ay angnen mo nan en-ichatonan ken Apo Dios isnan enkik-iwi ay mapoowan engkhana ay chomapo ya nan tapina kayet ay chaton.” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MK12_34","071_12_34","MRK","12","34","34","Issan nangil-an Jesus ay khawis nan semekna ay nanongfat ken siya, kinwanina, “Nganngani ay maitapi ka isnan en-ap-apowan Apo Dios.” Makwas chi ya maid et kasin natoled ay ensas-alodsod ken siya. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MK12_35","071_12_35","MRK","12","35","35","Isnan namingsan ay cha en-isos-olo si Jesus is kaTimplo, kinwanina, “Ngag nan mangwaniyan nan mimistolon si lenteg ay nan Cristo et malpo isnan waned David? ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MK12_36","071_12_36","MRK","12","36","36","Tay inischon nan Ispirito Santo ken David ay mangwani isnan kag tona maipoon isnan Cristo. Kinwanina, ‘Kinwanin nan Dios Apo isnan Apok, “Itokchom is kakannawanko engkhana ay ippeyko nan fosom ay enkhatkhatinam.” ’ ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MK12_37","071_12_37","MRK","12","37","37","Si kannay David nan nangwanin Apo ken siya ay Cristo. Tay siya chi, ngag kay nan ikkana ay anak David siya?” Et siya chi ay enlal-ayad nan katakhotakho ay nannannge isnan cha na infagfakha. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MK12_38","071_12_38","MRK","12","38","38","Issan cha nen-isos-olowan Jesus kinwanina, “Ilaenyo ta en-annad kayo isnan mimistolon si lenteg, ay en yangkhay mangichalachalan isnan khag-awis ay anancho ay fachocha. Laychencha akhes ay maichad-ayaw is kamarkitan, ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MK12_39","071_12_39","MRK","12","39","39","isnan kakhawisan ay tokchowan is kasinagoga, ya nan kaidchayawancha isnan tomokchowancha mo maayakhancha ay makikan. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MK12_40","071_12_40","MRK","12","40","40","Maid ad-icha angnen ay en mensikasikap isnan cheycha'y nailekkasan ta mangal-ancha isnan afongcha. Sa cha't anchoanchowen nan lowalocha ta mafob-oya cha. At kadchacham-etan nan chosacha!” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MK12_41","071_12_41","MRK","12","41","41","Tinmokcho si Jesus isnan sakhang nan maipaypay-an si siping, ya finob-oyana nan angsan ay cha mangippey isnan sipingcha ischi. Inilana ay angsan cha nan fafaknang ay cha nangippey isnan ad-acha. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MK12_42","071_12_42","MRK","12","42","42","Sa et wad-ay akhes nan inmey ay nailekkasan ay maid mabmabfalina, ya inpeyna nan chwa ay tanso ay omey is sais yangkhay. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MK12_43","071_12_43","MRK","12","43","43","Sa et inayakhan Jesus nan disipolosna ya kinwanina ken chaicha, “Tet-ewa nan kanak, ad-ad-acha nan inpey nan naay ay posi ay nailekkasan mo nan inpey am-in nan tapina ay cha nen-ippey. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MK12_44","071_12_44","MRK","12","44","44","Tay inchowacha am-in nan sobla isnan ifaknangcha, ngem nan nay ay nailekkasan, olay mo maid mabfalina, inchowana am-in, am-in nan ikatakhona.” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MK13_1","071_13_1","MRK","13","1","1","Issan finmal-an cha Jesus is kaTimplo, kinwanin nan esa'y disipolosna, “Mistolo, ilaem kay ya! Aye pay nan kinagkhawis nan sanacha'y fato ya nan nangnen nan afong ay nakhaeb!” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MK13_2","071_13_2","MRK","13","2","2","Sa et kanan Jesus, “Siya man, isin-engyo achi nan naycha'y chadchake ay afong. Ngem awni pa achi et maid paat olay esang is entotoon ay fato tay at maikoob cha am-iam-in.” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MK13_3","071_13_3","MRK","13","3","3","Nawni ya ket isnan tomotokchowan Jesus isnan filig ay Olivo ay chemang nan Timplo, inkekecheng cha Pedro, Santiago, Juan ya si Andres ay nensalodsod ay mangwanin, ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MK13_4","071_13_4","MRK","13","4","4","“Ibfakham ed mo kaatna nan sa kaomatan nan sanacha. Ngag nan kaimatonan nan sa maangnenan am-in nan naycha?” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MK13_5","071_13_5","MRK","13","5","5","Sa et kanan Jesus, “Ilaenyo mampay ta ad-i kayo masasailowan. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MK13_6","071_13_6","MRK","13","6","6","Angsan cha nan fomala ay mangosar isnan ngachanko ay Cristo ya mangmangwanin, ‘Sak-en nan Cristo,’ ya at angsan nan sailowancha. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MK13_7","071_13_7","MRK","13","7","7","Awni't chengngenyo nan chamag maipoon isnan khofat isnan ensag-en ya isnan adchawi. Ad-i kayo omeg-egyat, tay siya chadlo sa nan maangnen ay maangnen, ngem faken kayet sa nan mapengpengan nan lofong. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MK13_8","071_13_8","MRK","13","8","8","Tay at enfifinnaloknit ona nan kailiili, ya enkhogkhofat cha nan kaaliali, ya at wad-ay nan yekha isnan tapina ay ili ya wad-ay akhes fitil. Siya am-in chasa nan omat, kag isnan lapon nan ensikhafan nan fafai ay omaanak. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MK13_9","071_13_9","MRK","13","9","9","“Ngem ilaenyo tay at iyeycha chakayo ay masomarya isnan amam-a. Saplitencha chakayo is kasinagoga, ya at ipatakchegcha chakayo ay masomarya isnan sakhang nan cheycha'y khofernachor ya ali midkakay ken sak-en. Et siya chi nan manistikhowanyo isnan kinatet-ewa maipoon ken sak-en. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MK13_10","071_13_10","MRK","13","10","10","Ngem masapol ay maipalawag ona nan Khawis ay Chamag isnan olay entona issa ay ili. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MK13_11","071_13_11","MRK","13","11","11","Ngem mo tiliwencha ay en mangidchalom ken chakayo, ad-i kayo madchanakhan isnan sa yo kanan. Ifaagyo et yangkhay nan isolon Apo Dios ken chakayo isnan chey kannay ay olas, tay at faken chakayo nan enkali, mod-i ket nan Ispirito Santo. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MK13_12","071_13_12","MRK","13","12","12","“Siya akhes chana nan timpo ay mangipapateyan nan etad isnan akhina kannay, nan ama isnan anakna kannay, ya nan an-ak, at ipapateycha akhes kannay nan chakek-echa. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MK13_13","071_13_13","MRK","13","13","13","At liligten am-in nan takho chakayo khapo ken sak-en. Nay met achi mo sino ka issa ay makakatpe isnacha engkhana'y khifosna, et maisalakan ka.” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MK13_14","071_13_14","MRK","13","14","14","Sa et kinwanin Jesus, “Ngem at ilaenyo nan kafokkawan nan nasantowan ay kawad Apo Dios khapo isnan kakkaisiw ay sinomkhep ya tomakcheg ischi ay ad-ina lebfeng ay entey-an. (Chakayo ay menfasa isna, et maawatanyo koma na.) Sa et chakayo ay wad-ay isna id Judea, lomayaw kayo is kafilig. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MK13_15","071_13_15","MRK","13","15","15","Nan wad-ay is kaatep nan afongna, ad-i kasin pomanad ay somkhep ay en mangilayaw isnan wad-ay isnan afongna. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MK13_16","071_13_16","MRK","13","16","16","Ya nan namoknag, ad-i kasin somaa ay en mangilayaw isnan nataynan ay fachona. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MK13_17","071_13_17","MRK","13","17","17","Selaeg nan cheycha'y maliton ya nan enpasoso isnan tosacha ay akhew! ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MK13_18","071_13_18","MRK","13","18","18","Ilol-owaloyo et mampay ta ad-i maigkhisan chana isnan lemlem. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MK13_19","071_13_19","MRK","13","19","19","Tay siya chasa nan akhew ay kaomatan nan likhat ay eg-ay kail-ila engkhana issan lapon nan nangab-an Apo Dios isnan lofong engkhana idwani. Et olay kaatna, at ad-i kasin maangnen nan kag tona. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MK13_20","071_13_20","MRK","13","20","20","Inaptik Apo Dios nan filang nan cha omali ay akhew khapo isnan takhona ay sinmek ya pinilina. Tay mo ad-i, at maid paat makhayad si matatakho. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MK13_21","071_13_21","MRK","13","21","21","“Sa et mo wad-ay mangwani ken chakayo, ‘Chey, naay et nan Cristo!’ paymo kananchan, ‘Chey, wad-ay siya ischi!’ ad-iyo patpatiyen. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MK13_22","071_13_22","MRK","13","22","22","At wad-ay cha ay wad-ay nan fomala ay ad-i tet-ewa ay Cristo, ya nan ad-i tet-ewa ay mamadto, ya en-ipaila cha is sinyal ya nan katataa, ta mo mabfalin et masailowan nan takhon Apo Dios ay pinilina. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MK13_23","071_13_23","MRK","13","23","23","Ngem ilaenyo, tay nay inyon-onak et ay mamagfakha ken chakayo isnan am-in.” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MK13_24","071_13_24","MRK","13","24","24","Kinwanin kayet Jesus, “Isnan chey magtek ay timpo, kakwasan nan timpon si likhat, at mamaid nan silaw nan akhew. Sa et mamaid nan langlang nan fowan, ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MK13_25","071_13_25","MRK","13","25","25","ya mekmekchag nan tokwifi. Ya at maid manongnong isnan wad-ay id tongcho tay at maiwegwewegweg cha. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MK13_26","071_13_26","MRK","13","26","26","Sa et chadlo ilaen nan katakhotakho sak-en ay Anak si takho ay omal-ali isnan lifoo isnan chachama ay kamabfalinko ya nan kalanglang nan chayawko. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MK13_27","071_13_27","MRK","13","27","27","Ya at ifaak nan anghelesko isnan olay entona isnan lofong, ta en cha amongen nan pinilin Apo Dios ay takhona isnan olay entona issa ay ili ay kawadcha.” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MK13_28","071_13_28","MRK","13","28","28","Sa et kinwanin Jesus, “Semsemkenyo nan wad-ay ay maachar isnan kaew ay higos. Mo chakhos somingi ya fomala nan tofona, ammoyo ay nganngani et nan chakhon. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MK13_29","071_13_29","MRK","13","29","29","Siya akhes mo ilaenyo ay maangnen chana, ammoyo et ay nganngani nan omaliyak, ya kag ak et wad-ay is kapantew. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MK13_30","071_13_30","MRK","13","30","30","Tet-ewa kanak ken chakayo, at maangnen ay maangnen ona am-in chana esa pay mal-os nan takho ay wad-ay idwani. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MK13_31","071_13_31","MRK","13","31","31","Mamaid nan chaya ya nan lota, ngem nan kankanak et sisya is eng-engkhana ya ad-i enfab-aliw.” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MK13_32","071_13_32","MRK","13","32","32","Intoloy Jesus ay nangwanin, “Ngem mo maipoon isnan omchanan nan chey ay akhew paymo olas, et maid mangammo, olay pay nan angheles id chaya paymo sak-en ay Anak, tay nan Dios Ama yangkhay nan mangammo. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MK13_33","071_13_33","MRK","13","33","33","Ilaenyo mampay, ensasakhana kayo. Tay ad-iyo ammo nan kaomatan nan naycha. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MK13_34","071_13_34","MRK","13","34","34","Nan kaiyalikhana et kag isnan lalaki ay enfab-aat. Italekna nan afongna isnan cheycha'y faana ay mangigwaana isnan waschin kalebfengancha ay chonnen. Ifilina akhes isnan khwarchiyana ta entotokkhong, sa et komaan. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MK13_35","071_13_35","MRK","13","35","35","Siya akhes ay masapol ay ensasakhana kayo tay ad-iyo ammo nan sa kanatoliyan nan nenkwa isnan afong. Mabfalin ay sedsechemna, paymo tengan si lafi, paymo talan-o paymo isnan wiit. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MK13_36","071_13_36","MRK","13","36","36","Entokkhong kayo, tay et lang awni ya lektat ay kaanali ya aspowana chakayo ay mamaseyep. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MK13_37","071_13_37","MRK","13","37","37","Nan kanak ken chakayo et kanak isnan am-in: Ensasakhana kayo.” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MK14_1","071_14_1","MRK","14","1","1","Chwa kayet ay akhew nan chaan esa pay omchan nan Piyastan si Paskua ya Piyastan nan Tinapay ay Egay Kabfofochan. Inyan-anap nan aap-apon nan papachi ya nan mimistolon si lenteg mo ngag nan ikkancha ay mangisikap ay maniliw ken Jesus, ta sa cha't ipapatey. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MK14_2","071_14_2","MRK","14","2","2","Kananchan, “Masapol ay faken isnan piyasta ay nay tay ta ket lang magkholo nan takho.” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MK14_3","071_14_3","MRK","14","3","3","Wad-ay cha Jesus id Betania isnan afong nan nakolit ay enngachan is Simon. Isnan mangmanganancha inmey ken siya nan fafai ay nangitakin isnan fotilya ay alabastro ay napno is nafanglofanglo ya chadlos kafalolan ya telen ay lana ay makwanin nardo. Ala na ya tekwab isnan fotilya sa na't nen-ifokfok is kaolon Jesus. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MK14_4","071_14_4","MRK","14","4","4","Nay met achi wad-ay cha ischi nan sinmonget ay mangwani isnan ib-ana, “Ay ke ad-i ayyew nan chey ay lana? ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MK14_5","071_14_5","MRK","14","5","5","Mailako pay chi is solok si tolon khasot ay denaryo, et maichowa isnan posi.” Sa cha't yinangyangan siya. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MK14_6","071_14_6","MRK","14","6","6","Ngem ket ay kinwanin Jesus, “Ngag ngotoyo ken siya. En yo man pangayaen siya ay? Khawis nan inangnena ken sak-en. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MK14_7","071_14_7","MRK","14","7","7","Tay wawawawad-ay cha nan posi ken chakayo, ya mabfalin ay olay ngag ay olas et angnenyo nan khawis ken chaicha. Ngem sak-en, ad-i ak eng-engkhana ken chakayo. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MK14_8","071_14_8","MRK","14","8","8","Inangnena nan mabfalin ay angnena ken sak-en. Linanaana nan awakko idwani ay mangisakhana isnan sak maikaofan. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MK14_9","071_14_9","MRK","14","9","9","Tet-ewa kanak ken chakayo, olay entona issa isnan lofong nan maipalawakhan nan Khawis ay Chamag, at maitapi ay maog-okhod akhes nan nay ay inangnena ay at kaskasmekana.” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MK14_10","071_14_10","MRK","14","10","10","Sa et inmey isnan aap-apon si papachi si Judas Iscariote ay esang isnan sinpoo ya chwa'y disipolos Jesus, ta en na itiktik si Jesus ken chaicha. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MK14_11","071_14_11","MRK","14","11","11","Osto'y chinnge cha nan kinwanina nenlal-ayad cha, sa cha't inkali ken siya nan siping. Siya chi ya ke na't inyan-anap nan ikkana ay mangitiktik ken Jesus. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MK14_12","071_14_12","MRK","14","12","12","Isnan omona ay akhew nan Piyastan si Tinapay ay Egay Kabfofochan ay mangekhechancha isnan kordero isnan am-amongcha isnan Paskua, kinwanin nan disipolosna, “Ento nan laychem ay en mi omisagkhanaan isnan manganan tako isnan am-among ay Paskua?” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MK14_13","071_14_13","MRK","14","13","13","Adi kad finaan Jesus nan chwa'y disipolosna ya kananan, “Somaa kayo isnan ili, ya at wad-ay nan lalaki ay sab-atenyo ay en nangisakcho isnan fanga. Onochenyo siya ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MK14_14","071_14_14","MRK","14","14","14","isnan somkhepana, ya kananyo isnan nen-afong, ‘Laychen nan Mistolo ay ammowen mo ento nan kwarto ay mangiyofongana isnan disipolosna isnan Paskua?’ ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MK14_15","071_14_15","MRK","14","15","15","Ya at ipailana ken chakayo nan chakchake ay entongcho ay kwarto ay nanongnonongnong ya naisakhasakhana. Ischi nan en-isagkhanaanyo.” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MK14_16","071_14_16","MRK","14","16","16","Naligwat cha nan chwa'y disipolosna ay inmey isnan ili, et inchanancha tet-ewa nan chadlos infaag Jesus ken chaicha, ya insakhanacha ischi nan manganancha isnan am-among ay Paskua. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MK14_17","071_14_17","MRK","14","17","17","Naschem pay ya inmey cha Jesus ya nan sinpoo ya chwa ay disipolosna isnan chey ay afong. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MK14_18","071_14_18","MRK","14","18","18","Ya isnan cha cha manganan ket ay kanan Jesus, “Tet-ewa kanak ken chakayo, esang ken chakayo nan mangitiktik ken sak-en. Esang ay cha makikan ken sak-en.” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MK14_19","071_14_19","MRK","14","19","19","Sa cha't enngongoyos ya waschin nangisonson ay mangwanin, “Apo, faken achi sak-en, ad-i ngen?” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MK14_20","071_14_20","MRK","14","20","20","Sa na't kanan, “Esang ken chakayo ay sinpoo ya chwa. Siya nan chadlos makisiwsiw ken sak-en isnan tinapay isnan malokong. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MK14_21","071_14_21","MRK","14","21","21","Tay awni't matey ak ay Anak si Takho maiyafoloy isnan naisolat ay kalin Apo Dios, ngem selaeg nan takho ay mangitiktik ken sak-en! Khap-esna't si egay naiyanak nan chey ay takho.” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MK14_22","071_14_22","MRK","14","22","22","Issan cha cha manganan, inalan Jesus nan tinapay sa et nenyaman ken Apo Dios ya pinet-apet-angna. Sa na't inchowa isnan disipolosna ya kinwanina, “Nay, alaenyo na ta kanenyo. Siya na nan awakko.” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MK14_23","071_14_23","MRK","14","23","23","Inalana akhes nan matatasa ay fayas, ya nenyaman. Sa na't inchowa ken chaicha ya inminom cha am-in. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MK14_24","071_14_24","MRK","14","24","24","Sa na't kanan, “Siya na nan chalak ay mangaeb isnan tolag Apo Dios, ya omayos pala isnan angsan ay takho. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MK14_25","071_14_25","MRK","14","25","25","Tet-ewa kanak ken chakayo, at ad-ik kasin in-inomen nan kag tona ay fayas engkhana isnan akhew ay inomek nan falo ay fayas isnan en-ap-apowan Apo Dios.” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MK14_26","071_14_26","MRK","14","26","26","Nenchag-ay cha ay nanad-ayaw ken Apo Dios, sa cha't nanikid is kafilig ay Olivo. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MK14_27","071_14_27","MRK","14","27","27","Awni ya kinwanin Jesus ken chaicha, “At lomayaw kayo am-in ay tomaynan. Tay kinwanin Apo Dios isnan naisolat ay kalina, ‘At alaek nan enpaspastor ya at omapok nan karnilo.’ ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MK14_28","071_14_28","MRK","14","28","28","Nay met achi isnan kasina manakhowan ken sak-en isnan etey, at mang-ona ak mo chakayo ay omey id Galilea.” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MK14_29","071_14_29","MRK","14","29","29","Sa et kinwanin Pedro, “At ad-ik taytaynan sik-a Apo, olay mo taynancha am-in sik-a!” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MK14_30","071_14_30","MRK","14","30","30","Sa et kinwanin Jesus ken siya, “Tet-ewa kanak ken sik-a, idwani kannay ay lafi, at sisya'y ad-i enkokook nan kawitan is mamidwa is talan-o, ya at omisaot ka is mamitlo ay mangwanin ad-im ammo sak-en.” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MK14_31","071_14_31","MRK","14","31","31","Ngem kad-in inpapatin Pedro, “Olay maitapi ak ken sik-a ay matey, at ad-ik paat isas-aot sik-a.” Siya akhes chi nan kinwanicha am-in. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MK14_32","071_14_32","MRK","14","32","32","Sa et inmey cha Jesus isnan oma ay makwanin Getsemani, ay nangwaniyana isnan disipolosna, “Itoktokchoyo isna ta ennak enlowalo.” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MK14_33","071_14_33","MRK","14","33","33","Intakina si Pedro, si Santiago ya si Juan. Sa et naegyatan ya ad-i tomke nan semekna. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MK14_34","071_14_34","MRK","14","34","34","Ke na't ay kanan ken chaicha, “Chachama ay enseseg-ang nan semekko et nay kag ak matey. Isna kayo ya ensasakhana kayo.” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MK14_35","071_14_35","MRK","14","35","35","Sa et inmadchawi is akit ya nenlokfob ay nenlowalo ta mo sa ya mabfalin et ad-i koma maangnen ken siya nan chey ay likhat. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MK14_36","071_14_36","MRK","14","36","36","Inlowalona ay mangwanin, “Ama, Ama, am-in ay ngag sisa et kafaelam. Kaanem nan nay ay chad-ama ay likhat ken sak-en. Nay met achi faken nan nemnemko mod-i ket nan nemnemmo nan maangnen.” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MK14_37","071_14_37","MRK","14","37","37","Issan tinmoliyana is kakawad nan cheycha'y tolo, inaspowana chaicha ay cha mitom-e. Kinwanina't ken Pedro, “Simon, maseseyep ka pet? Ad-i ka ngen paat makaikatpe is esa'y olas ay makisasakhana? ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MK14_38","071_14_38","MRK","14","38","38","Ensasakhana kayo achi ya enlowalo kayo, ta ad-i kayo maafak isnan sailo. Tet-ewa ay enfifikas nan semekyo ngem nakapsot nan awakyo.” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MK14_39","071_14_39","MRK","14","39","39","Inmadchawi kasin si Jesus ay en menlowalo, ya siya kayet chi nan inlowalona. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MK14_40","071_14_40","MRK","14","40","40","Issan kasina tinmoliyan, inaspowana chaicha ay cha mitom-e, tay makases-eyep cha. Et ad-icha ammo nan kanancha ken siya. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MK14_41","071_14_41","MRK","14","41","41","Awni ya kasin tinmoli si Jesus ken chaicha isnan maikapitlo, sa na't kanan ken chaicha, “Maseseyep kayo ngen kayet ya omil-illeng kayo? Ad-o et sa, tay olas et ya! Ya nay et alaencha sak-en ay Anak si Takho, ay naitiktik isnan cheycha'y fomafasol. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MK14_42","071_14_42","MRK","14","42","42","Fomangon kayo! Tay nay, omal-ali nan inmitiktik. En tako't abten.” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MK14_43","071_14_43","MRK","14","43","43","Ket ay sisya ay cha enkak-ali si Jesus ya ket naanali si Judas ay esang isnan sinpoo ya chwa ay disipolosna, ya infofowegna nan angsan ay takho ay mamebfeneng ya enpapak-o, ay finaan nan aap-apon si papachi, nan mimistolon si lenteg ya nan amam-a. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MK14_44","071_14_44","MRK","14","44","44","Idwani, siya na nan infaag Judas ay mangimatonancha: “Nan takho ay fisitowek, siya nan khoyochenyo. Tokkhonganyo siya ay mangikaan,” kinwanina. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MK14_45","071_14_45","MRK","14","45","45","Issan inomchanancha, chinadchawesna't si Jesus ay mangwanin, “Mistolo!” Sa na't finisito. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MK14_46","071_14_46","MRK","14","46","46","Ke cha't ay khoyochen si Jesus ay naniliw ken siya. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MK14_47","071_14_47","MRK","14","47","47","Ngem inokfos nan esang ay nanatakcho ken Jesus nan fadyokna, sa na't ala ya fakag isnan faan nan katongchowan ay pachi ya ket ay nan koweng nan chey ay faa nan nalongochan. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MK14_48","071_14_48","MRK","14","48","48","Sa et kanan Jesus ken chaicha, “Ay ke ak mangaakew ya kakaegyat, ta omali kayo ay enfafadyok ya enpapak-o ay tomiliw? ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MK14_49","071_14_49","MRK","14","49","49","Inakhew ay wad-ay ak ken chakayo is kaTimplo ay nen-isos-olo, ya en yo man egay tiniliw sak-en mo? Ngem siya chi ta matongpal nan naisolat ay kalin Apo Dios.” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MK14_50","071_14_50","MRK","14","50","50","Ket ay tinaynan am-in nan fowegna siya ya linmayaw cha. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MK14_51","071_14_51","MRK","14","51","51","Wad-ay nan esa'y fab-alo ay inmonod ken siya ay aped yangkhay nangipopotipot isnan lopot ay linen isnan awakna. Chinpapcha siya, ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MK14_52","071_14_52","MRK","14","52","52","ngem ke na't ala ya lokpos isnan chey inpopotipotna ay lopot ya linmayaw ay enlalafos. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MK14_53","071_14_53","MRK","14","53","53","Sa cha't inyey si Jesus isnan katongchowan ay pachi, ay naamongan am-in nan aap-apon si pachi, nan amam-a ya nan mimistolon si lenteg. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MK14_54","071_14_54","MRK","14","54","54","Nakhag-ayad si Pedro ay inmon-onod ken siya isnan adchawi, engkhana ay somkhep isnan kaawwichan nan afong nan katongchowan ay pachi ya nakitokcho isnan cheycha'y khwarchiya ay makinidnicho. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MK14_55","071_14_55","MRK","14","55","55","Idwani, nan aap-apon si papachi ya nan am-in nan papangolon si Judio, et mid egaycha inangnen ay nangiyan-anap isnan mangipangaakhancha ken Jesus ta chalatna's mapateyana, ngem maid nad-anancha. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MK14_56","071_14_56","MRK","14","56","56","Angsan cha nan nen-eng-engag ay nangipangpangaag ken siya ngem ad-i mis-o nan kinwanicha ay nentistikho. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MK14_57","071_14_57","MRK","14","57","57","Sa et wad-ay cha nan tinmakcheg ay nangipangaag ken siya ay mangwanin, ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MK14_58","071_14_58","MRK","14","58","58","“Chinngemi ay kinwanina, ‘At etfek nan nay ay Timplo ay khinaeb si takho, sa et isnan las-od nan tolo ay akhew, at patakchekhek nan teken ay faken takho nan mangaeb.’ ” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MK14_59","071_14_59","MRK","14","59","59","Ngem olay nan nay ay kinwanicha'y nanistikho et ad-i mis-o. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MK14_60","071_14_60","MRK","14","60","60","Tinmakcheg et nan katongchowan ay pachi ay nangwani ken Jesus, “Ngag nan kanam? Ay ke maid isfatmo isnan mangisaklangan nan naycha'y tistikho ken sik-a?” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MK14_61","071_14_61","MRK","14","61","61","Ngem khinmigkhinek yangkhay si Jesus ya egay sinomfat. Sa et kasin nensalodsod nan katongchowan ay pachi ay mangwanin, “Sik-a ngen nan Cristo ay Anak nan Machad-ayaw ay Dios?” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MK14_62","071_14_62","MRK","14","62","62","Sa et kanan Jesus, “Wen, sak-en, ya awni't ilaenyo sak-en ay Anak si Takho ay tomotokcho is kakannawan nan Makabfalin, ya omali ak isnan lifoo id chaya.” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MK14_63","071_14_63","MRK","14","63","63","Alan et nan katongchowan ay pachi ya peskhat isnan fachona ay mangwanin, “Ay ke tako kasin masapol nan mentistikho? ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MK14_64","071_14_64","MRK","14","64","64","Chinngeyo et nan nangipangaakhana ken Apo Dios ya! Ngag et nan kananyo?” Sa cha't am-in kanan en lebfengna ay mapatey siya. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MK14_65","071_14_65","MRK","14","65","65","Sa et tinobfaan nan tapina siya, ya inap-apan nan tapina nan kamesna ta sodpakencha siya ay mangwanin, “Ayed ta pontowam mo sino nan nanodpak ken sik-a!” Sa et akhes alaen nan cheycha'y khwarchiya ay manodpasodpak ken siya. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MK14_66","071_14_66","MRK","14","66","66","Wad-ay si Pedro is khwabna is kaawwichan, ket ay sinmag-en ken siya nan magmagkit ay esa'y faan nan katongchowan ay pachi. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MK14_67","071_14_67","MRK","14","67","67","Inilana si Pedro ay makinidnicho, ya insisin-engna siya ay mangwanin, “Sik-a akhes nan fob-oweg Jesus ay iNazaret.” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MK14_68","071_14_68","MRK","14","68","68","Ngem insaot Pedro ay nangwanin, “Ay kek man ammo nan cham kankanan? Ad-ik pay maawatan mo ngag nan laychem ay kanan.” Sa et khinmeg-ed ay inmey is kapantew nan awwichan. (Sa et enkokook nan kawitan.) ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MK14_69","071_14_69","MRK","14","69","69","Sa et inilan kasin san magmagkit ya kinwanina kayet isnan cheycha'y wad-ay ischi, “Esang na ay ib-acha.” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MK14_70","071_14_70","MRK","14","70","70","Ngem insaotna kayet. Nawnawnin ya ket inpapatin kayet nan cheycha'y wad-ay ischi ay nangwani ken Pedro, “Sik-a mampet tet-ewa nan esang isnan fob-owegna, tay iGalilea ka.” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MK14_71","071_14_71","MRK","14","71","71","Sa na't ala ya sapata ay mangwanin, “Isapatak ay ad-ik ammo nan sana ay takho ay kankananyo, olay mo matey ak.” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MK14_72","071_14_72","MRK","14","72","72","Osto'y siya chi ya ket ay nanakokook nan kawitan isnan ikadwa, ya sinmek Pedro san kinwanin Jesus ken siya, “At sisya'y ad-i enkokook nan kawitan is mamidwa is talan-o, ya at mamitlo ay omisaot ka.” Ket ay chadlos nensifesifek. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MK15_1","071_15_1","MRK","15","1","1","Osto ay nawiit naamong ay matotya nan cheycha'y aap-apon si papachi, nan amam-a, nan mimistolon si lenteg, ya am-in nan papangolon si Judio. Tinakedcha si Jesus sa cha't inkaan ay nangiyey ken Pilato. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MK15_2","071_15_2","MRK","15","2","2","Sa et kinwanin Pilato, “Ay sik-a pet tet-ewa nan Alin si Judio?” “Osto nan kinwanim,” inisfat Jesus. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MK15_3","071_15_3","MRK","15","3","3","Angsan nan inpafapafasol nan aap-apon si papachi ken Jesus. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MK15_4","071_15_4","MRK","15","4","4","Sa et kasin kanan Pilato ken siya, “Maid ngen isfatmo? Ilaem nan angsan ay chalomcha ken sik-a.” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MK15_5","071_15_5","MRK","15","5","5","Ya nataa si Pilato tay egay kayet sinomfat si Jesus. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MK15_6","071_15_6","MRK","15","6","6","Idwani, nan sikhod ay ekhad Pilato isnan Piyastan si Paskua, et ipalofosna nan esa'y falod ay kedchawencha ken siya. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MK15_7","071_15_7","MRK","15","7","7","Issan chey ay timpo, wad-ay nan esang isnan cheycha'y nenkholo ay naifalod ay enngachan is Barrabas. Esang siya ay nangipangpango isnan kholo ya nenpatey. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MK15_8","071_15_8","MRK","15","8","8","Naamong cha nan angsan ay takho ay inmey ken Pilato ta kedchawencha ken siya ta iyangnena nan chey ay ekhadna isnan kag todi ay Piyasta. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MK15_9","071_15_9","MRK","15","9","9","Sa et kinwanin Pilato, “Ay laychenyo ngen ay ipalofosko nan nay Aliyo ay Judio?” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MK15_10","071_15_10","MRK","15","10","10","Tay inammowana ay inchowan nan aap-apon si pachi si Jesus ken siya midkakay yangkhay isnan apalcha. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MK15_11","071_15_11","MRK","15","11","11","Ngem inpafikas nan aap-apon si papachi nan angsan ay takho ta faken si Jesus nan kedchawencha ken Pilato mod-i ket si Barrabas nan ipalofosna. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MK15_12","071_15_12","MRK","15","12","12","Kinwanin Pilato ken chaicha, “Ngag kay et nan angnek isnan chey takho ay kananyo en Aliyo ay Judio?” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MK15_13","071_15_13","MRK","15","13","13","Sa cha't ala ya fokhaw kasin ay mangwanin, “Ipailansam is kakolos!” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MK15_14","071_15_14","MRK","15","14","14","Sa et kanan Pilato, “Ngag mampay nan finmasolana?” Nay met achi onanig cha infokhaw ay mangwanin, “Ipailansam is kakolos!” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MK15_15","071_15_15","MRK","15","15","15","Idwani tay laychen Pilato ay palaylaychen nan cheycha'y takho, ke na't ay inpalofos si Barrabas ken chaicha. Ya osto'y inpasaplitna si Jesus, inchowana ay en mailansa is kakolos. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MK15_16","071_15_16","MRK","15","16","16","Iniskhep et nan cheycha'y sorchacho si Jesus isnan palasyo ay afong nan khofernachor. Sa cha't inayakhan am-in nan iib-acha'y sorchacho. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MK15_17","071_15_17","MRK","15","17","17","Sa cha't inpafacho nan an-ancho ay enkilat. Inmapid cha is sibsifit ay inpeycha isnan olona. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MK15_18","071_15_18","MRK","15","18","18","Sa cha't nasonson ay kachayachayaw ay mangwanin, “Apo ay Alin si Judio, matakhotakho ka!” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MK15_19","071_15_19","MRK","15","19","19","Sa cha't nenfaig nan olona isnan lolo, tinobtobfaancha, sa cha't cha kabfalifalintomeng ay manayaw ken siya. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MK15_20","071_15_20","MRK","15","20","20","Osto ay inangoangocha, kinaancha't nan inpafachocha ken siya ay enkilat, sa cha't inpafacho chadlo san fachona, ya inkaancha ay en nangilansa is kakolos. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MK15_21","071_15_21","MRK","15","21","21","Idwani wad-ay ischi nan cha lomaos ay iCirene ay nenngachan si Simon ay nalpo id ilit ya cha somkhep isnan ili. (Siya nan aman cha Alejandro ya si Rufo.) Ke cha't ay pinilit ay nangipasakfat ken siya isnan kolos ay sasakfaten Jesus. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MK15_22","071_15_22","MRK","15","22","22","Inyeycha si Jesus isnan kawad nan makwanin Golgota (ay nan laychena ay kanan et ingit si olo). ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MK15_23","071_15_23","MRK","15","23","23","Sa cha't inchowa ken Jesus nan fayas ay nalaokan isnan akhas ay makwanin mirra, ngem inad-ina. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MK15_24","071_15_24","MRK","15","24","24","Inlansacha't siya isnan kolos, sa cha't nenfonot ta mangil-ancha mo sino nan omayan nan waschin esang isnan fachona. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MK15_25","071_15_25","MRK","15","25","25","Alas nowibi isnan mag-akhew nan nangilansaancha ken siya. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MK15_26","071_15_26","MRK","15","26","26","Wad-ay nan inpeycha ay naisolatan nan chalomcha ken siya. Kananan, “Si ton-a nan Alin si Judio.” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MK15_27","071_15_27","MRK","15","27","27","Wad-ay akhes nan chwa'y kakaegyat ay mangaakew ay naigkhisan ken siya ay naikolos, nan esang is kakannawana ya nan esang is kakannikhidna. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MK15_28","071_15_28","MRK","15","28","28","(Siya sa nan tinmet-ewaan nan naisolat ay kalin Apo Dios ay mangwanin, “Naitapi siya isnan cheycha'y kangaakhan ay takho.”) ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MK15_29","071_15_29","MRK","15","29","29","Sa et nan cheycha'y linmal-aos ischi, chinopchopischa siya ya cha cha nenwegwegweg ay mangwanin, “Siya pet! Sik-a ay nangwanin etfem nan Timplo sam et kasin toochen isnan las-od nan tolo'y akhew, ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MK15_30","071_15_30","MRK","15","30","30","isalakam achi nan awakmo! Khomwab ka isnan sana ay kolos!” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MK15_31","071_15_31","MRK","15","31","31","Siya akhes nan inangnen nan aap-apon si papachi ya nan mimistolon si lenteg ay nangang-ango ken siya ay cha mangwanin, “Insalakana nan tapina, ngem nan awakna ya ad-i pet makaisalak! ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MK15_32","071_15_32","MRK","15","32","32","Siya nan Cristo ay Alin si Israel. Ayed mo pomanad siya idwani is kakolos, ta ilaen tako esa tako't patiyen!” Olay akhes nan cheycha'y ib-an Jesus ay naikolos, et chinopchopischa akhes siya. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MK15_33","071_15_33","MRK","15","33","33","Awni ya isnan alas chosi, ya ket ay finmollinget nan am-in ay ili ischi engkhana'y alas tres isnan misoyaw. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MK15_34","071_15_34","MRK","15","34","34","Isnan alas tres, ket ay nenngao si Jesus ay nangwanin, “Eloi, Eloi, lama sabaktani?” Laychena ay kanan et, “Diosko, Diosko, en ka man inmiwayang ay?” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MK15_35","071_15_35","MRK","15","35","35","Chinngen nan cheycha'y tapin nan nentatakcheg ischi ay enfob-oya ya kinwanicha, “Chengngenyo! Ay-ayakhana si Elias.” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MK15_36","071_15_36","MRK","15","36","36","Sa et nentagtag nan esang ya inmala is maosar ay manosop isnan sinmoka ay fayas, sa na't inpey isnan lolo ta ipasosopna ken Jesus. Kinwanina, “Ngag ngotoyo ta ilaen tako mo omali si Elias ay mangipagkhwab ken siya!” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MK15_37","071_15_37","MRK","15","37","37","Sa et inpapangekhen Jesus ay nenngao, ya chag-as na't chi ya ket nasokpot nan fiyagna. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MK15_38","071_15_38","MRK","15","38","38","Sa et nenkapepeskhat nan kortinan nan Timplo ya nakhedwa, mailapo is tongchona engkhana is khwabna. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MK15_39","071_15_39","MRK","15","39","39","Osto'y inilan nan chey kapitan si sorchacho ay nentatakcheg is kasakhang Jesus nan inangnena ay natey, kinwanina, “Tet-ewa pet ay Anak nan Dios na!” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MK15_40","071_15_40","MRK","15","40","40","Wad-ay akhes isnan adchawi's akit nan fabfafai ay mangiila isnan cha omat. Wad-ay ken chaicha cha Maria Magdalena, Maria ay inan cha Santiago ay makwanin ong-onga ya si Jose, sa et si Salome. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MK15_41","071_15_41","MRK","15","41","41","Naifob-oweg ya nensilsilfi chana ken Jesus issan kawadna id Galilea. Ya angsan kayet nan tapina ay fabfafai ay nakieey ken siya id Jerusalem. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MK15_42","071_15_42","MRK","15","42","42","Nan chey akhew et kalmana, ya siya nan akhew ay ensagkhanaan nan Judio isnan kawaksana ay Sabfacho ay tengawcha. Idwani, tay sedsechemna, ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MK15_43","071_15_43","MRK","15","43","43","inmey si Jose ay iyArimatea ken Pilato ya intotoledna ay en nangchaw isnan awak Jesus. Si Jose nan esang isnan amam-an si Judio ya maichad-ayaw. Siya nan esang ay manman-ed isnan omaliyan nan en-ap-apowan Apo Dios. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MK15_44","071_15_44","MRK","15","44","44","Nataa si Pilato ya enchwadchwa mo tet-ewa ay natey si Jesus, et nay inayakhana nan chey kapitan si sorchacho ta pootena mo apchas natey. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MK15_45","071_15_45","MRK","15","45","45","Osto ay inammowana isnan kapitan ay natey et si Jesus, inpalofosna ay alaen Jose nan awakna. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MK15_46","071_15_46","MRK","15","46","46","Adi kad linmako si Jose is lopot ay linen sa na't inpagkhwab nan awak Jesus ya innewesana isnan lopot. Sa na't inpey isnan liyang ay sikhod ay inpakaongna is kacheppas. Sa na't inol-olin nan fato ay inyenebna ischi. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MK15_47","071_15_47","MRK","15","47","47","Inilan cha Maria Magdalena ya si Maria ay inan Jose nan naipay-ana. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MK16_1","071_16_1","MRK","16","1","1","Issan nakwasan nan tengaw ay Sabfacho, cha Maria Magdalena, si Maria ay inan Santiago ya si Salome, et inmey cha linmako is fangfanglo ay en cha iyappos isnan awak Jesus. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MK16_2","071_16_2","MRK","16","2","2","Osto ay Chomingkho, namikhat cha ay inmey isnan kakaofan ya natan-ang et nan akhew issan inomchanancha ischi. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MK16_3","071_16_3","MRK","16","3","3","Sa cha't cha kankanan, “Sino kay nan sa mangolin isnan fato ay naitangeb isnan liyang?” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MK16_4","071_16_4","MRK","16","4","4","Ket ay sinakhangcha nan liyang, ya naolin pet san chakchake ay fato! ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MK16_5","071_16_5","MRK","16","5","5","Osto ay sinomkhep cha is kaliyang, inilacha't nan fab-alo ay nenfafacho is an-ancho ay enpokkakaaw ya tomotokcho is kakannawancha. Sa cha't natakag. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MK16_6","071_16_6","MRK","16","6","6","Sa na't kanan, “Ad-i kayo matakag. An-anapenyo achi si Jesus ay iNazaret ay naikolos. Ngem maid met isna, tay finmangon kasin. Ilaenyo nan nangipay-ancha ken siya. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MK16_7","071_16_7","MRK","16","7","7","Ngem en kayo't ifaag ken Pedro ya nan tapina ay disipolosna ay at mang-ona siya mo chakayo ay omey id Galilea. At ilaenyo siya ischi, ay kag isnan sikhod chadlo ay infakhana.” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MK16_8","071_16_8","MRK","16","8","8","Sa cha't ala ya fala is kaliyang ya layaw, tay natakag cha ya chadlos ay nentat-ayenten cha. Et maid paat nangifagfag-ancha isnan olay sino tay omegyat cha. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MK16_9","071_16_9","MRK","16","9","9","Osto ay wiit isnan Chomingkho, natakho si Jesus. Si Maria Magdalena ay nangipakaanana isnan pito ay anito nan inmona ay nenpail-ana. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MK16_10","071_16_10","MRK","16","10","10","Sa et inmey si Maria isnan sikhod ay foweg Jesus ay ensasanga ya en-ag-akha, ya infakhana ay inilana si Jesus. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MK16_11","071_16_11","MRK","16","11","11","Nay met achi, isnan nanngelancha ay natakho siya ya inilan Maria, khechangna'y ad-icha patiyen. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MK16_12","071_16_12","MRK","16","12","12","Nakwas chi sa et nenpaila siya ay teken nan ilana isnan chwa ay disipolosna ay cha manad-alan id ilit. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MK16_13","071_16_13","MRK","16","13","13","Sa cha't tinmoli isnan ili ay nangibfakha isnan tapina ay ib-acha, ngem egay cha namati. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MK16_14","071_16_14","MRK","16","14","14","Awni pay ya ket ay nenpaila si Jesus isnan sinpoo ya esang ay disipolosna issan mangmanganancha. Yinangyangana chaicha tay maid pammaticha ya enkenteg nan olocha, tay ad-icha patiyen nan cheycha'y nangila ken siya kakwasan nan finmangonana. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MK16_15","071_16_15","MRK","16","15","15","Sa na't kinwani ken chaicha, “En kayo isnan olay entona issa isnan lofong ta ipalawagyo nan Khawis ay Chamag isnan am-in ay takho. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MK16_16","071_16_16","MRK","16","16","16","Et mo sino nan mamati ya mafonyakhan, at maisalakan. Ngem nan cheycha'y ad-i mamati et maokom cha ay machosa. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MK16_17","071_16_17","MRK","16","17","17","Ya nan cheycha'y mamati et siya chana nan kaimatonancha: Kafaelancha ay mangipakaan isnan anito isnan ngachanko, ya makakkali cha isnan nateketeken ay kali ay eg-aycha inam-ammowan. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MK16_18","071_16_18","MRK","16","18","18","Mo egnancha nan oweg paymo inomencha nan khiwachay at maid maangnen is ngaag ken chaicha. Sa cha't akhes ipatang nan limacha isnan masasakit ya khomawis.” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MK16_19","071_16_19","MRK","16","19","19","Kakwasan nan nanot-oyyan Apo Jesus isnan cheycha'y fob-owegna, ket ay naala ay naipalamag id chaya, ya tinmokcho is kakannawan Apo Dios. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("MK16_20","071_16_20","MRK","16","20","20","Sa et naligwat nan cheycha'y fob-owegna ay inmey nenpap-alawag isnan olay entona issa. Ya wad-ay si Apo Jesus ay makidkidno ken chaicha, ya mangipatet-ewa isnan isos-olocha isnan katataa ay sinyal ay inang-angnencha.");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("LK1_1","072_1_1","LUK","1","1","1","Apo Teofilo: Angsan cha nan apchas nangisolat isnan am-in ay in-inmat isnan ili tako. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("LK1_2","072_1_2","LUK","1","2","2","Insolatcha nan cheycha'y chinngemi isnan cheycha'y chadlos nangiila engkhana issan lapona maipoon isnan naycha ay cha inmat ay inwalakhawagcha. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("LK1_3","072_1_3","LUK","1","3","3","Kag akhes ken sak-en, sinmekko Apo ay away nget khawis mo isolatko chana ken sik-a tay pinoopootko chana ay khawis mailapo issan chamona. Et nay inongnongko ay mensolat ken sik-a Apo, maipoon isnan naycha'y naik-ikkan, ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("LK1_4","072_1_4","LUK","1","4","4","ta maammowam nan kinatet-ewan nan cheycha'y naisolo ken sik-a. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("LK1_5","072_1_5","LUK","1","5","5","Issan timpo ay nen-aliyan Herodes id Judea, wad-ay nan esang ay pachi ay enngachan is Zacarias ay waned Abias ay pachi akhes. Nan asawana ay si Elisabet, siya akhes nan apon Aaron ay pachi id sangad-om. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("LK1_6","072_1_6","LUK","1","6","6","Cha Zacarias ay sin-asawa et nalenteg cha isnan sakhang Apo Dios, ya inafolotcha ay osto nan am-in ay filin ya lentegna ya maid naknakwaniyancha. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("LK1_7","072_1_7","LUK","1","7","7","Ngem maid anakcha tay nakot-eg si Elisabet ya nalakay cha't ay chwa. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("LK1_8","072_1_8","LUK","1","8","8","Isnan namingsan inomchan nan fiyang cha Zacarias ay ensilfi ken Apo Dios is kaTimplo. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("LK1_9","072_1_9","LUK","1","9","9","Nan ekhad nan papachi issan chey, et enfonot cha mo sino ken chaicha nan somkhep ay ensilfi is kaTimplon Apo Dios, et si Zacarias nan nabfonotan. Tay siya chi, sinomkhep siya is kaTimplo, ay mamoo isnan insinso. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("LK1_10","072_1_10","LUK","1","10","10","Siya nan olas ay mapoowan nan insinso, ya naamong nan katakhotakho ay cha enlol-owalo is kadchela. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("LK1_11","072_1_11","LUK","1","11","11","Ya ket ay nenpaila nan anghel Apo Dios ken Zacarias. Intatakchegna isnan kakannawan nan altar ay mapop-oowan nan insinso. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("LK1_12","072_1_12","LUK","1","12","12","Natakag si Zacarias isnan nangil-ana ya chad-ama nan egyatna. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("LK1_13","072_1_13","LUK","1","13","13","Nay met achi kinwanin nan anghel, “Ad-i ka omegyat Zacarias, tay chinngen Apo Dios nan lowalom, ya nay at omanak si Elisabet ay asawam is lalaki, ya at ngadnam siya is Juan. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("LK1_14","072_1_14","LUK","1","14","14","At enlal-ayad ka isnan chachama ay lagsakmo, ya angsan cha nan enlal-ayad isnan maiyanakana, ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("LK1_15","072_1_15","LUK","1","15","15","tay at matangad siya isnan sakhang Apo Dios. Ad-i omin-inom isnan fayas paymo ngag issa ay fomoteng, ya mailapo isnan maililitonana, wad-ay nan Ispirito Santo ken siya. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("LK1_16","072_1_16","LUK","1","16","16","Siya nan mangisakhong isnan angsan ay Israelita ta mamati cha kasin isnan Apo ay Dioscha. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("LK1_17","072_1_17","LUK","1","17","17","At siya nan mangon-ona mo si Cristo ya at wad-ay ken siya nan fikas ya kamabfalin ay kag ken Elias ay mamadton Apo Dios, ta paornosena kasin nan am-a ya an-ak. Ya nan nasokil, ta ensemek cha isnan semek si nalenteg. Siya chi nan ikkana ta isakhanana nan takho isnan omaliyan nan Apocha.” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("LK1_18","072_1_18","LUK","1","18","18","Sinfat Zacarias nan anghel ay nangwanin, “Ngag nan mangammowak ay tet-ewa na? Nay apchas ak et nalakay, ya si asawak et nalakay akhes.” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("LK1_19","072_1_19","LUK","1","19","19","Sinmongfat akhes nan anghel ay nangwanin, “Sak-en si Gabriel ay maitatakcho ken Apo Dios, ya infaana sak-en ay mangifaag ken sik-a isnan nay Khawis ay Chamag. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("LK1_20","072_1_20","LUK","1","20","20","Nay met achi tay egaymo pinati san kinwanik, at khomigkhinek ka ya ad-i ka makakkali engkhana isnan akhew ay maangnenan nan infaagko. Tay at mampay tomet-ewa nan naycha isnan osto ay timpocha.” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("LK1_21","072_1_21","LUK","1","21","21","Idwani, sisin-ed nan takho si Zacarias, ya nataa cha tay nawninawnin is kaTimplo. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("LK1_22","072_1_22","LUK","1","22","22","Issan finmalaana, aped yangkhay nenkak-awad ken chaicha tay ad-i makakkali. Tay siya chi, inammowancha ay wad-ay nan nenpaila ken siya isnan Timplo. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("LK1_23","072_1_23","LUK","1","23","23","Sa et sinmaa si Zacarias isnan nakontowan nan chonona is kaTimplo. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("LK1_24","072_1_24","LUK","1","24","24","Awni pay ya ket ay naliton si asawana ay Elisabet ya sinosomkheng is afongcha isnan lima ay fowan. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("LK1_25","072_1_25","LUK","1","25","25","Kinwanina en, “Siya na pet nan inangnen Apo Dios ken sak-en isnan akhew ay inmoschongana, ay nangaan isnan kaang-angowak isnan takho.” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("LK1_26","072_1_26","LUK","1","26","26","Issan maikan-em ay fowan nan liton Elisabet, infaan Apo Dios si Gabriel ay anghelna isnan ili ay Nazaret ay sakop nan Galilea. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("LK1_27","072_1_27","LUK","1","27","27","Wad-ay ischi nan esang ay magmagkit ay enngachan is Maria ay naitot-oya isnan esa'y lalaki ay enngachan is Jose ay nalpo isnan waned ali ay David. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("LK1_28","072_1_28","LUK","1","28","28","Inmey nan anghel ken siya ay nangwanin, “Enlal-ayad ka ay chadlos binindisyonan Apo Dios! Wad-ay nan Apo ken sik-a.” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("LK1_29","072_1_29","LUK","1","29","29","Nay met achi chadlos nadchanakhan si Maria isnan kinwanina, ya nensemesemek mo ngag nan laychena ay kanan. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("LK1_30","072_1_30","LUK","1","30","30","Sa et kinwanin nan anghel, “Ad-i ka omegyat, Maria, tay laylaychen Apo Dios sik-a. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("LK1_31","072_1_31","LUK","1","31","31","Nay, at maliton ka ya at iyanakmo nan esang ay lalaki ay at ngadnam is Jesus. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("LK1_32","072_1_32","LUK","1","32","32","At matangtangad siya ya makwani en Anak nan Katotongchowan. Sa et khab-en Apo Dios siya is ali ay kag ken David ay naiwanchana. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("LK1_33","072_1_33","LUK","1","33","33","Iyapowana nan waned Jacob is eng-engkhana, ya maid pengpeng nan en-ap-apowana.” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("LK1_34","072_1_34","LUK","1","34","34","Kinwanin et Maria isnan anghel, “Ento kay nan ikkana, tay maid met chinchinpak is lalaki?” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("LK1_35","072_1_35","LUK","1","35","35","Sa et kinwanin nan anghel, “At omchan nan Ispirito Santo ken sik-a, ya nan kamabfalin nan Katotongchowan et takchowena sik-a. Tay siya chi, nan nasantowan ay ong-onga ay iyanakmo et makwanin Anak Apo Dios. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("LK1_36","072_1_36","LUK","1","36","36","Ilaem si Elisabet ay nangagkhiyanmo ay makwanin nakot-eg. Olay nain-ina, naliton siya, ya nay maikan-em et ay fowana idwani, ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("LK1_37","072_1_37","LUK","1","37","37","tay si Apo Dios, maid ad-ina kafaelan.” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("LK1_38","072_1_38","LUK","1","38","38","Kinwanin et Maria, “Naay ak ay faan chadlo Apo Dios. Maangnen et koma ken sak-en nan kinwanim.” Sa et tinaynan nan anghel siya. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("LK1_39","072_1_39","LUK","1","39","40","Awni pay ya ket naligwat si Maria ya nenkakamo ay inmey isnan afong cha Zacarias isnan esa'y ili isnan nafib-ilikhana id Judea. Sinomkhep isnan afongcha ya tinot-oyana si Elisabet. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("LK1_41","072_1_41","LUK","1","41","41","Issan nanngelan Elisabet isnan kalin Maria, nakhanniwa nan ong-onga ay ilillitona, ya wad-ay nan Ispirito Santo ken siya. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("LK1_42","072_1_42","LUK","1","42","42","Sa na't inpapangekhe ay nangwanin, “Isnan am-in ay fabfafai sik-a nan kaoneyan, ya siya akhes isnan ilillitonmo. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("LK1_43","072_1_43","LUK","1","43","43","Ya ke pet sak-en nan maichayaw tay inmali nan inan nan Apok ay mangila ken sak-en! ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("LK1_44","072_1_44","LUK","1","44","44","Tay issan chadlos ko nanngelan isnan kalim, nakhanniwa nan nay ay ilillitonko khapo isnan lagsakna. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("LK1_45","072_1_45","LUK","1","45","45","Naoney ka tay pinatim ay at maangnen nan inkalin Apo Dios ay maangnen ken sik-a.” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("LK1_46","072_1_46","LUK","1","46","46","Sa et kinwanin Maria, “Chad-ayawek si Apo Dios isnan am-in ay kafaelak, ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("LK1_47","072_1_47","LUK","1","47","47","ya isnan nemnemko ilal-ayadko si Apo Dios ay mangisas-alak ken sak-en, ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("LK1_48","072_1_48","LUK","1","48","48","khapo tay sisinmekna sak-en ay ad-i maifilang ay faana. Tay siya chi, mailapo idwani at kanan nan am-in ay masokasokat ay takho isnan eng-engkhana ay naoney ak, ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("LK1_49","072_1_49","LUK","1","49","49","khapo isnan katataa ay inangnen nan Makabfalin ken sak-en. Nasantowan chadlo nan ngachana. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("LK1_50","072_1_50","LUK","1","50","50","Isnan masokasokat ay wanen-ed si takho, kad-in seg-angana nan cheycha'y mangiyegyat ken siya. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("LK1_51","072_1_51","LUK","1","51","51","Inpailana nan kafikas nan limana tay nenpaappokena nan nachayew ta masangaw nan semsemkencha ay angnen. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("LK1_52","072_1_52","LUK","1","52","52","Kinaana nan ali isnan tronocha, sa na't inpatongcho nan cheycha'y fan-ig ay takho. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("LK1_53","072_1_53","LUK","1","53","53","Pang-epena isnan khawis nan cheycha'y maoowat, ngem inpakaana nan fafaknang ay maid mabfalincha. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("LK1_54","072_1_54","LUK","1","54","54","Sisinmekna nan inkalina isnan am-a tako id solit, et nay finachangana chatako ay faana ay waned Israel. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("LK1_55","072_1_55","LUK","1","55","55","Siya, inpailana nan seg-angna ken Abraham ya isnan wanen-edna is eng-engkhana!” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("LK1_56","072_1_56","LUK","1","56","56","Nakitetee si Maria ken cha Elisabet is tolo ay fowan, sa et sinmaa. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("LK1_57","072_1_57","LUK","1","57","57","Idwani, inomchan nan omanakan Elisabet, et inmanak is lalaki. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("LK1_58","072_1_58","LUK","1","58","58","Issan osto'y nanngelan nan sasagkhongcha ya nan kikib-acha nan chachama ay seg-ang Apo Dios ken Elisabet, nakilal-ayad cha ken siya. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("LK1_59","072_1_59","LUK","1","59","59","Issan maikawalo ay akhew nan ong-onga, naamong cha't ta masegyatan ya mangadnan siya. Kanamo ipangachancha nan Zacarias ay ngachan amana, ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("LK1_60","072_1_60","LUK","1","60","60","ya ket kinwanin inana en, “Ad-i! Juan nan maipangachan ken siya.” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("LK1_61","072_1_61","LUK","1","61","61","Kanancha't en, “Maid met paat kikib-ayo is enngachan isnan kag tosa!” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("LK1_62","072_1_62","LUK","1","62","62","Sa cha't nenkawad ken amana ay nensalodsod mo ngag nan laychena ay maipangachan isnan ong-onga. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("LK1_63","072_1_63","LUK","1","63","63","Ala na et ya faa is pagsolatan sa na't isolat nan kag tona: “Juan nan ngachana.” Chachama'y nataa cha am-in. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("LK1_64","072_1_64","LUK","1","64","64","Faagna ya ket ay inpalosfot chadlo kasin Apo Dios nan kalin Zacarias ya chinad-ayawna si Apo Dios. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("LK1_65","072_1_65","LUK","1","65","65","Natakag cha't am-in nan sasagkhongcha, sa et naog-okhod nan naycha ay cha inmat isnan am-in ay kailiili isnan nafib-ilkhana id Judea. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("LK1_66","072_1_66","LUK","1","66","66","“Ngag ngen et nan enfalinan nan nay ay ong-onga?” kinwanin nan am-in ay nannge isnan naangnen. Sinmesinmekcha ay khawis nan inmat tay naammowan ay wad-ay nan kamabfalin Apo Dios ken siya. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("LK1_67","072_1_67","LUK","1","67","67","Idwani, wad-ay nan Ispirito Santo ken Zacarias ay aman Juan sa na't inpadto ay mangwanin, ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("LK1_68","072_1_68","LUK","1","68","68","“Machad-ayaw nan Apo tako ay Dios nan Israel, tay inmali ay mamachang ay mangipalofos isnan takhona. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("LK1_69","072_1_69","LUK","1","69","69","Infaana et ken chatako nan makabfalin ay omisalak ay waned nan faana ay si David. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("LK1_70","072_1_70","LUK","1","70","70","Kag isnan inkalina ken chatako isnan nasantowan ay mamadtona id solit ay nangwanin, ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("LK1_71","072_1_71","LUK","1","71","71","isalakana chatako isnan kafoso tako ya isnan kamabfalin nan am-in ay mangola ken chatako. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("LK1_72","072_1_72","LUK","1","72","72","Kinwanina ay seg-angana nan am-a tako ya sesemkena nan nasantowan ay tolagna. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("LK1_73","072_1_73","LUK","1","73","73","Siya sa nan insapatana ken ama tako ay Abraham, ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("LK1_74","072_1_74","LUK","1","74","74","ay siya nan mangisalak ken chatako isnan fomoso ta ad-i tako omeg-egyat ay manad-ayaw ken siya. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("LK1_75","072_1_75","LUK","1","75","75","Ta isnan am-in ay akhew ay matatakhowan tako, et khawis ya nalenteg nan okhali tako isnan sakhangna.” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("LK1_76","072_1_76","LUK","1","76","76","Sa et kinwanin Zacarias isnan anakna, “Sik-a anakko, at makwani ka en mamadton nan Katotongchowan, tay at mang-ona ka mo nan Apo tako ay Cristo ay mangisakhana isnan kew-ana. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("LK1_77","072_1_77","LUK","1","77","77","Ta ipaammom isnan takhona ay at maisalakan cha isnan mapakawanan nan fasolcha. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("LK1_78","072_1_78","LUK","1","78","79","Siya chasa nan maangnen khapo tay chachama nan seg-ang nan Dios tako. Nay et wad-ay nan omali ken chatako ay faalen Apo Dios ay malpo id chaya ay kag isnan fomal-an nan akhew nan omaliyana. At silawana nan takho ay kag entetee isnan ab-afollinget ya omegyat ay matey. Ya ta ipangona chatako isnan chalan ay oompaan nan semek tako.” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("LK1_80","072_1_80","LUK","1","80","80","Idwanin, nan anak Zacarias, naengngan ya linmaing. Sa et inmey nentetee isnan malalango ay ponchag engkhana ay omchan nan timpo ay enpail-ana isnan Israelitas. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("LK2_1","072_2_1","LUK","2","1","1","Issan chey ay timpo infilin nan ap-apo ay si Cesar Augusto ay enpalista am-in nan katakhotakho isnan am-in ay ili ay iyap-apowan nan iRoma. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("LK2_2","072_2_2","LUK","2","2","2","Si Kirenio nan khofernachor isnan probinsiya ay Siria isnan nay ay inmon-ona ay nenpalistaan si katakhotakho. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("LK2_3","072_2_3","LUK","2","3","3","Idwani waschin et sinmaa isnan chadlos ilina ay en nenpalista. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("LK2_4","072_2_4","LUK","2","4","4","Naligwat akhes si Jose isnan ilina ay Nazaret id Galilea, ya sinmaa id Betlehem id Judea, tay siya nan ilin nan naiwanchana ay si David id solit. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("LK2_5","072_2_5","LUK","2","5","5","Issan inmayana ay nenpalistaan, intakina si Maria ay asawana. Malilliton si Maria, ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("LK2_6","072_2_6","LUK","2","6","6","ya osto ay wad-ay cha ischi, inomchan nan akhew ay omannakana. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("LK2_7","072_2_7","LUK","2","7","7","Nay met achi tay maid paat entey-ancha isnan en-ab-afangan, ket ay isnan afong si faka nan nangiyanakana isnan on-ona ay anakna ay lalaki. Esa na't finongon isnan lopot ya inpaseyepna isnan mangmanganan nan faka. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("LK2_8","072_2_8","LUK","2","8","8","Isnan chey ay ili wad-ay cha nan oomyan isnan ponchag ay mangipaspastor isnan karnilocha. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("LK2_9","072_2_9","LUK","2","9","9","Sa et nenpaila ken chaicha nan anghel Apo Dios ya tinangkhewan nan langlang ay chayaw Apo Dios chaicha. Chad-ama nan egyatcha, ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("LK2_10","072_2_10","LUK","2","10","10","ngem kinwanin nan anghel ken chaicha en, “Ad-i kayo omegyat! Tay ibfakhak ken chakayo nan khawis ay chamag ay mangipalal-ayad isnan am-in ay takho. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("LK2_11","072_2_11","LUK","2","11","11","Idwanin ay akhew, isnan ilin David, naiyanak nan mangisalak ken chakayo. Siya si Cristo ay Apo! ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("LK2_12","072_2_12","LUK","2","12","12","Et siya na nan mangimatonanyo: At edchananyo nan ong-onga ay nakomonan is lopot ay maipapaseyep isnan manganan nan faka.” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("LK2_13","072_2_13","LUK","2","13","13","Nenkawawad-ay cha't nan ang-angsan ay angheles ay nalpo id chaya ya naitapi cha isnan chey ay anghel ay nanad-ayaw ken Apo Dios ay nangwanin, ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("LK2_14","072_2_14","LUK","2","14","14","“Machad-ayaw si Apo Dios isnan katotongchowan, sa et isnan lofong, oompa koma nan takho ay laylaychena!” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("LK2_15","072_2_15","LUK","2","15","15","Issan osto ay kinmaanan nan angheles ay tomoli id chaya, natotya nan cheycha'y enpaspastor ay nangwanin, “En tako't ilaen id Betlehem nan chey inmat ay inpaammon nan Apo ken chatako.” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("LK2_16","072_2_16","LUK","2","16","16","Sa cha't nenkakamo ay inmey ya inchanancha cha Maria ken Jose ya nan ong-onga ay naipapaseyep isnan manganan si faka. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("LK2_17","072_2_17","LUK","2","17","17","Issan nangil-ancha, inpaammocha nan naifaag ken chaicha maipoon isnan ong-onga. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("LK2_18","072_2_18","LUK","2","18","18","Et am-in ay nannge, natataa cha isnan infab-aag nan enpaspastor. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("LK2_19","072_2_19","LUK","2","19","19","Nay met achi si Maria, iniigtona am-in is kasemekna nan cha inmat, ya kad-in ninemnemna. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("LK2_20","072_2_20","LUK","2","20","20","Nan cheycha ay enpaspastor akhes, tinmoli cha ay manad-ayaw ya mangichagchag-ay ken Apo Dios isnan am-in ay chinngecha ya inilacha, ay kag isnan infakhan nan anghel ken chaicha. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("LK2_21","072_2_21","LUK","2","21","21","Inomchan et nan maikawalo ay akhew nan ong-onga, ay masegyatana, ya inpangachancha nan Jesus ken siya maiyafoloy isnan infakhan nan anghel issan sisya ay egay nailiton. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("LK2_22","072_2_22","LUK","2","22","22","Awni ya ket inyey cha Jose nan ong-onga ay mangichoo ken Apo Dios id Jerusalem tay inomchan et nan akhew ay mangiyangnenancha isnan nailenteg ay ekhad ay kachalosan inana isnan lenteg Moises. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("LK2_23","072_2_23","LUK","2","23","23","Tay siya na nan naisolat isnan chey ay lenteg Apo Dios, “Am-in nan inaona ay anak ay lalaki et masapol ay maichoo ay kwan Apo Dios.” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("LK2_24","072_2_24","LUK","2","24","24","Idwani inmey cha Jose ay mangichaton isnan infilin nan lenteg Apo Dios ay chwa ay ay-ayam ay falog paymo chwa ay anak si kalopati. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("LK2_25","072_2_25","LUK","2","25","25","Idwani, wad-ay nan am-ama id Jerusalem ay enngachan is Simeon ay nannan-ed isnan timpo ay mamachangan Apo Dios isnan Israelitas. Khawigkhawis siya ya iyeegyatna si Apo Dios, ya wad-ay nan Ispirito Santo ken siya. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("LK2_26","072_2_26","LUK","2","26","26","Inpaammon akhes nan Ispirito Santo ken siya ay at ad-i matmatey engkhana ay ilaena si Cristo ay inkalin Apo Dios ay ifaana. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("LK2_27","072_2_27","LUK","2","27","27","Osto ay inyey cha Jose si Jesus is kaTimplo ay mangangnen isnan chey ay ekhad ay naifilin is kalenteg, wad-ay akhes si Simeon ischi ay inpangon nan Ispirito Santo. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("LK2_28","072_2_28","LUK","2","28","28","Sinakloyna nan ong-onga sa na't chinad-ayaw si Apo Dios ay nangwanin, ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("LK2_29","072_2_29","LUK","2","29","29","“Idwanin Apo, tay naangnen et nan inkalim, olay alaem et sak-en et oompa nan semekko ay faam. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("LK2_30","072_2_30","LUK","2","30","30","Tay nay et inilak chadlo nan infaam ay omisalak. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("LK2_31","072_2_31","LUK","2","31","31","Siya na nan insakhanam isnan sakhang nan am-in ay takho. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("LK2_32","072_2_32","LUK","2","32","32","Siya nan silaw ay mensilaw isnan semek nan Gentil. Ya siya nan khapon nan matangachan nan takhom ay waned Israel.” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("LK2_33","072_2_33","LUK","2","33","33","Chinngen cha Jose nan kinwanin Simeon maipoon isnan anakcha, ya nataa cha. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("LK2_34","072_2_34","LUK","2","34","34","Sa na't binindisyonan chaicha ya kinwanina isnan inana ay si Maria en, “Naay nan ong-onga ay pinilin Apo Dios ay mangsisyan isnan Israelitas. Pakawasena nan tapina, ya isalakana nan tapina. Siya nan sinyal ay malpo ken Apo Dios ay at kholaen nan ang-angsan ay takho, ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("LK2_35","072_2_35","LUK","2","35","35","ya nay et maammowan nan wad-ay ay naitafon isnan semekcha. Et sik-a ay inana, alig ka mayoyok isnan fadyok isnan cham manginaakhan isnan chad-ama'y ensikhafan nan semekmo.” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("LK2_36","072_2_36","LUK","2","36","36","Wad-ay akhes sid-i nan esang ay in-ina ay mamadton Apo Dios. Siya si Ana ay anak Fanuel ay nalpo isnan tribon Aser. Pito ay tawen nan nen-aamongancha ken asawana ket ay nailekkasan. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("LK2_37","072_2_37","LUK","2","37","37","Nay walon poo et ya epat ay tawena. Inakhew ya minaschem ay wad-ay is kaTimplo siya ay egay nangnangan ay nenchad-ayaw ya nenlol-owalo ken Apo Dios. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("LK2_38","072_2_38","LUK","2","38","38","Isnan chey kannay ay olas ay kawad cha Jesus is kaTimplo, inomchan siya ya nenyaman ken Apo Dios. Sa na't inog-okhod nan maipoon isnan ong-onga isnan am-in ay cha manman-ed isnan mensobtan Apo Dios isnan iJerusalem. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("LK2_39","072_2_39","LUK","2","39","39","Nakwas et ay inangnencha nan am-in ay infilin nan lenteg Apo Dios, sa cha't sinmaa id Galilea isnan ilicha ay Nazaret. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("LK2_40","072_2_40","LUK","2","40","40","Sa et naengngan nan ong-onga ya finmikas. Silib nan wad-ay ken siya ya finadfachangan Apo Dios siya. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("LK2_41","072_2_41","LUK","2","41","41","Tinnawen ay omey nan chakek-en Jesus id Jerusalem ay makipiyasta isnan kanancha en Paskua. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("LK2_42","072_2_42","LUK","2","42","42","Isnan maikasinpoo ya chwa'y tawen Jesus, inmey cha ay nakipiyasta maiyafoloy isnan sikhod ay ekhadcha. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("LK2_43","072_2_43","LUK","2","43","43","Issan nakwasan nan am-among, naligwat cha ay somaa. Nay met achi ad-i ammon cha amana ken inana ay ke pet nakhayad si Jesus id Jerusalem. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("LK2_44","072_2_44","LUK","2","44","44","Kanancha en mo wad-ay siya ay maifofoweg, ya esa'y akhewcha ay nanad-alan ay somaa issan nanmekancha ay manganapan ken siya isnan kikib-acha ya nan tapina. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("LK2_45","072_2_45","LUK","2","45","45","Ngem tay maid inilacha, ala cha't ya toli id Jerusalem ay en manganap ken siya. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("LK2_46","072_2_46","LUK","2","46","46","Issan maikatlo ay akhew, inchanancha siya is kaTimplo ay makitoktokcho isnan mimistolo. Chinchinngena nan kinkinwanicha ya cha nensas-alodsod. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("LK2_47","072_2_47","LUK","2","47","47","Am-in ay nannge, nataa cha isnan silibna ya songfatna ken chaicha. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("LK2_48","072_2_48","LUK","2","48","48","Nataa akhes cha amana ken inana issan nangil-ancha ken siya. Sa et kinwanin inana, “Anak, em man inangnen na ken chakami ay? Ilam, si amam ya sak-en, chad-ama nan chanagmi isnan cha mi mangan-anapan ken sik-a!” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("LK2_49","072_2_49","LUK","2","49","49","“En kayo man mang-ey omanaanap ay? Ad-iyo ngen ammo ay masapol ay wad-ay ak isnan afong Ama?” kinwanin Jesus. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("LK2_50","072_2_50","LUK","2","50","50","Ngem egaycha naawatan nan kinwanina. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("LK2_51","072_2_51","LUK","2","51","51","Naitakin et si Jesus ken chaicha ay khinomwab id Nazaret, ya sikhod ay patpatiyena chaicha. Si inana akhes, iniigtona is kasemekna yangkhay nan am-in ay in-inmat. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("LK2_52","072_2_52","LUK","2","52","52","Et naengngan si Jesus, olay isnan kinasilib, ya laylaychen Apo Dios ya nan katakhotakho siya. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("LK3_1","072_3_1","LUK","3","1","2","Isnan maikasinpoo ya lima ay tawen isnan en-ap-apowan Cesar Tiberio, inomchan nan kalin Apo Dios ken Juan ay anak Zacarias ya entetee isnan ponchag. Siya akhes chi nan en-ap-apowan nan naycha: si Poncio Pilato ay khofernachor id Judea, si Herodes ay khofernachor id Galilea, nan akhina ay si Felipe ay khofernachor id Iturea ya id Traconite, si Lisanias ay khofernachor id Abilene, sa et cha Anas ken Caifas ay entongcho ay papachi is kaTimplo. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("LK3_3","072_3_3","LUK","3","3","3","Idwani alan et Juan ya eey isnan am-in ay ili ay nenliwes isnan wanga ay Jordan, ay mangipalawag, “Ibfafawiyo ta chokokhanyo nan fasolyo ya enpafonyag kayo, ya at pakawanen Apo Dios chakayo!” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("LK3_4","072_3_4","LUK","3","4","4","Siya chi mampay san insolat Isaias ay mamadton Apo Dios id solit ay mangwani en, “Wad-ay isnan malalango ay ponchag nan mangifogfokhaw ay mangwanin, ‘Isakhanayo nan chalan nan Apo, enletkhenyo nan ikwana. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("LK3_5","072_3_5","LUK","3","5","5","Am-in ay nachad-alolog, khab-onanyo. Am-in nan at-atakchag ya enkhwab ay filig, chatlenyo. Nan natikotiko ay chalan, paletkhenyo. Ya nan kakhotkhotongan, masapol ay mas-et. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("LK3_6","072_3_6","LUK","3","6","6","Sa et ilaen nan am-in ay katakhotakho nan angnen Apo Dios ay en-isalak!’ ” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("LK3_7","072_3_7","LUK","3","7","7","Chadlos angsan ay takho nan inmey ay nenpafonyag ken Juan. Kinwanina, “Chakayo ay kag an-ak si oweg! Ay ke yo mailayawan nan omal-ali ay songet Apo Dios isnan ap-aped ay fafawiyo? ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("LK3_8","072_3_8","LUK","3","8","8","Angnenyo magtek nan okhali ay mangipaila ay chinokokhanyo nan fasolyo! Ya ad-iyo cha et onaen ay mangwanin, ‘Osto kami tay si Abraham nan amami,’ tay kanak ken chakayo, mabfalin met ay aped yangkhay alaen Apo Dios nan naycha'y fato ya enfalinena si an-ak Abraham! ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("LK3_9","072_3_9","LUK","3","9","9","Maiyalig kayo isnan kaew ay wad-ay nan naisasakhana ay wasay is kapoocha. Adi kad am-in nan kaew ay maid khawis si fekhasna et masipo ya maiwasit is kaapey!” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("LK3_10","072_3_10","LUK","3","10","10","“Ngag et kay mampay nan angnenmi?” sinalodsod nan katakhotakho. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("LK3_11","072_3_11","LUK","3","11","11","Kinwanina en, “Mo sino nan chwa nan fachona, ichowana nan esang isnan ib-ana ay maid fachona, ya mo sino nan wad-ay kanena, siya akhes nan angnena.” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("LK3_12","072_3_12","LUK","3","12","12","Wad-ay nan tapina ay enkorkortais ay inmey nenpafonyag ay nangwanin, “Mistolo, ngag nan masapol ay angnenmi?” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("LK3_13","072_3_13","LUK","3","13","13","“Ad-i kayo ensingsingil is sobla mo nan naifilin ken chakayo,” kinwanina. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("LK3_14","072_3_14","LUK","3","14","14","Olay akhes nan cheycha'y sorchacho, nensalodsod cha, “Chakami pay? Ngag nan osto ay angnenmi?” Kinwanina, “Ad-iyo paegyaten paymo pabfasolen nan takho ta alaenyo nan kwacha. Mang-ep kayo magtek isnan lagfoyo!” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("LK3_15","072_3_15","LUK","3","15","15","Amed finmikas nan semek nan katakhotakho. Kasin cha nensemesemek am-in maipoon ken Juan mo siya nan Cristo. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("LK3_16","072_3_16","LUK","3","16","16","Ngem insongfat Juan ay nangwanin, “At wad-ay nan omali ay maisokat ken sak-en. Sak-en, fonyakhak chakayo isnan chanom, ngem nan omali fonyakhana chakayo isnan Ispirito Santo ya apey. Wadwad-ay chadlos nan kamabfalina mo sak-en, ya ad-i ak maikali ay mamadfad olay isnan taked nan pallokana. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("LK3_17","072_3_17","LUK","3","17","17","At sisyanena nan takho. Kag wad-ay lig-ona ay mannaep isnan ilik, sa na't igto is kaallang nan naptong ay ilik, ya poowana nan nakpit ay ilik ya olot is kaapey ay ad-i kaad-achep.” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("LK3_18","072_3_18","LUK","3","18","18","Angsan kayet nan cha intokhon Juan isnan nangipalawakhana isnan Khawis ay chamag ken chaicha. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("LK3_19","072_3_19","LUK","3","19","19","Yinangyangan akhes Juan si khofernachor Herodes isnan nangasaw-ana ken Herodias ay asawan nan akhina ya isnan angsan kayet ay ngaag ay ang-angnena. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("LK3_20","072_3_20","LUK","3","20","20","Ngem ket ay onanig nginmaag si Herodes tay awni ya ke na't inpafalod si Juan. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("LK3_21","072_3_21","LUK","3","21","21","Issan namonyakhan Juan sinan katakhotakho, finonyakhana akhes si Jesus. Sa et issan cha enlol-owalowan Jesus, natekwafan nan chaya, ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("LK3_22","072_3_22","LUK","3","22","22","ya khinomwab ken siya nan Ispirito Santo ay kag kalopati nan ilana. Sa et id chaya wad-ay nan nenkali ay nangwanin, “Sik-a nan laylaychek ay Anakko. Malaylaychan ak ken sik-a.” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("LK3_23","072_3_23","LUK","3","23","23","Omey is tolon poo ay tawen Jesus issan nangilapowana ay nen-isos-olowan. Infilang nan takho siya ay anak Jose. Si Jose et siya nan anak Eli. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("LK3_24","072_3_24","LUK","3","24","24","Et si Eli, anak Matat; si Matat, anak Levi; si Levi, anak Melki; si Melki, anak Jane; si Jane, anak Jose; ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("LK3_25","072_3_25","LUK","3","25","25","si Jose, anak Matatias; si Matatias, anak Amos; si Amos, anak Nahum; si Nahum, anak Esli; si Esli, anak Nage; ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("LK3_26","072_3_26","LUK","3","26","26","si Nage, anak Maat; si Maat, anak Matatias; si Matatias, anak Semei; si Semei, anak Jose; si Jose, anak Juda; ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("LK3_27","072_3_27","LUK","3","27","27","si Juda, anak Joana; si Joana, anak Resa; si Resa, anak Zorobabel; si Zorobabel, anak Sealtiel; si Sealtiel, anak Neri; ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("LK3_28","072_3_28","LUK","3","28","28","si Neri, anak Melki; si Melki, anak Adi; si Adi, anak Cosam; si Cosam, anak Elmodam; si Elmodam, anak Er; ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("LK3_29","072_3_29","LUK","3","29","29","si Er, anak Josue; si Josue, anak Eliezer; si Eliezer, anak Jorim; si Jorim, anak Matat; si Matat, anak Levi; ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("LK3_30","072_3_30","LUK","3","30","30","si Levi, anak Simeon; si Simeon, anak Judas; si Judas, anak Jose; si Jose, anak Jonan; si Jonan, anak Eliakim; ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("LK3_31","072_3_31","LUK","3","31","31","si Eliakim, anak Melea; si Melea, anak Mena; si Mena, anak Matata; si Matata, anak Natan; si Natan, anak David; ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("LK3_32","072_3_32","LUK","3","32","32","si David, anak Jesse; si Jesse, anak Obed; si Obed, anak Booz; si Booz, anak Salmon; si Salmon, anak Naason; ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("LK3_33","072_3_33","LUK","3","33","33","si Naason, anak Aminadab; si Aminadab, anak Aram; si Aram, anak Arni; si Arni, anak Esron; si Esron, anak Fares; si Fares, anak Juda; ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("LK3_34","072_3_34","LUK","3","34","34","si Juda, anak Jacob; si Jacob, anak Isaac; si Isaac, anak Abraham; si Abraham, anak Tare; si Tare, anak Nacor; ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("LK3_35","072_3_35","LUK","3","35","35","si Nacor, anak Serug; si Serug, anak Ragau; si Ragau, anak Peleg; si Peleg, anak Heber; si Heber, anak Selah; ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("LK3_36","072_3_36","LUK","3","36","36","si Selah, anak Cainan; si Cainan, anak Arfaxad; si Arfaxad, anak Sem; si Sem, anak Noe; si Noe, anak Lamec; ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("LK3_37","072_3_37","LUK","3","37","37","si Lamec, anak Matusalem; si Matusalem, anak Enoc; si Enoc, anak Jared; si Jared, anak Mahalaleel; si Mahalaleel, anak Cainan; ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("LK3_38","072_3_38","LUK","3","38","38","si Cainan, anak Enos; si Enos, anak Set; si Set, anak Adan; ya si Adan, anak Apo Dios. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("LK4_1","072_4_1","LUK","4","1","1","Kinmaan si Jesus isnan wanga ay Jordan ya wad-ay nan Ispirito Santo ken siya. Et inpangon nan Ispirito Santo isnan ponchag. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("LK4_2","072_4_2","LUK","4","2","2","Ischi nan nanas-ailowan nan chimonyo ken siya is epat poo ay akhew. Eg-ay paat nangnangan issan cheycha ay akhew, awni ya ket ay naowaowat. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("LK4_3","072_4_3","LUK","4","3","3","Kinwanin et Satanas ken siya, “Mo sik-a nan Anak nan Dios, ayed, filinem nan nay fato ta enfalin is tinapay.” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("LK4_4","072_4_4","LUK","4","4","4","Kinwanin Jesus ay sinmongfat, “Kanan nan naisolat ay kalin Apo Dios en, ‘Faken yangkhay nan tinapay nan maikatakho.’ ” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("LK4_5","072_4_5","LUK","4","5","5","Sa et inpangon nan chimonyo si Jesus id tongcho, et inpailana is sin-ak-itan nan am-in ay en-ap-apowan isnan lofong. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("LK4_6","072_4_6","LUK","4","6","6","Sa na't kanan, “Am-in chasa ay kamabfalin ay en-ap-apowan ya nan am-in ay kaidchayawancha, et ichowak ken sik-a, tay naichowa am-in sa ken sak-en et mabfalin ay ichowak isnan olay sino ay laychek. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("LK4_7","072_4_7","LUK","4","7","7","At kwam am-in chasa mo enlokfob ka't mampay ay manad-ayaw ken sak-en.” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("LK4_8","072_4_8","LUK","4","8","8","Sinmongfat si Jesus ay mangwanin, “Kanan nan naisolat ay kalin Apo Dios en, ‘Enchayaw ka ken Apo Dios ay Diosmo, ya siya yangkhay nan ensilfiyam.’ ” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("LK4_9","072_4_9","LUK","4","9","9","Sa na't inpango siya id Jerusalem ya inyeyna is katoktok nan Timplo, sa na't kanan, “Mo sik-a nan Anak nan Dios, ayed lomabtok ka. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("LK4_10","072_4_10","LUK","4","10","10","Tay kanan nan naisolat ay kalin nan Dios en, ‘At filinena nan anghelesna ay manokkhong ken sik-a.’ ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("LK4_11","072_4_11","LUK","4","11","11","Kanana akhes en, ‘At salapaencha sik-a ta ad-i maisogto nan sikim isnan fato.’ ” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("LK4_12","072_4_12","LUK","4","12","12","Sa et kasin sinmongfat si Jesus ay nangwanin, “Wen, ngem kanana met akhes en, ‘Ad-im teptepngen si Apo Dios ay Diosmo.’ ” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("LK4_13","072_4_13","LUK","4","13","13","Mid ad-i inangnen Satanas ay nannailo ken Jesus, ya osto'y siya chi, tinaynana is sin-ak-itan. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("LK4_14","072_4_14","LUK","4","14","14","Tinmoli si Jesus id Galilea, ya wad-ay ken siya nan kamabfalin nan Ispirito Santo. Et nadngenadnge siya isnan olay entona ay ili ischi. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("LK4_15","072_4_15","LUK","4","15","15","Cha na sinkhep nan sinagogacha ay nen-isos-olo, sa cha't chinad-ayaw am-in siya. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("LK4_16","072_4_16","LUK","4","16","16","Sa et sinmaa si Jesus id Nazaret ay naengnganana, ya isnan Sabfacho sinomkhep is kasinagoga tay siya nan inpaingsana. Tinmakcheg ay namasa isnan kalin Apo Dios, ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("LK4_17","072_4_17","LUK","4","17","17","ya naichowa ken siya nan nalolokot ay liblon Isaias ay mamadton Apo Dios. Finitlagna chi sa na't inchanan nan nay ay naisolat, ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("LK4_18","072_4_18","LUK","4","18","18","“Wad-ay nan Ispiriton Apo Dios ken sak-en. Tay pinilina sak-en ay mangiwalakhawag isnan Khawis ay Chamag isnan poposi. Infaana sak-en ay mangifaag isnan mabfafalod ay at maipalofos cha, ya isnan ad-i makaila ta at makaila cha kasin. Infaana sak-en ay mangipawaya isnan maliglikhatan, ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("LK4_19","072_4_19","LUK","4","19","19","ya ta ipalawagko ay siya na nan tawen ay mangisalakan Apo Dios isnan takhona.” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("LK4_20","072_4_20","LUK","4","20","20","Linokot Jesus nan liblo ya insoblina isnan kafachang sa et tinmokcho ay nen-isolo. Iilaen am-in nan takho is kasinagoga siya. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("LK4_21","072_4_21","LUK","4","21","21","Sa na't kinwani en, “Naangnen idwani kannay nan nay ay kalin Apo Dios isnan cha yo manngelan.” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("LK4_22","072_4_22","LUK","4","22","22","Tinan-oyancha ya nataa cha am-in isnan khanag-awis ay kinkinwanina. Kinwanicha en, “Ay ke faken na san anak Jose?” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("LK4_23","072_4_23","LUK","4","23","23","Sa na't kanan, “At kananyo ken sak-en nan nay ay al-alig, ‘Sik-a ay en-ag-akhas, akhasam nan awakmo.’ Nan laychenyo ay kanan ken sak-en et, ‘Angnem isnan osto ay ilim nan chinchinngemi ay inang-angnem id Capernaum.’ ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("LK4_24","072_4_24","LUK","4","24","24","Ngem tet-ewa kanak ken chakayo, maid paat mamadto ay mafigfig isnan chadlos ilina. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("LK4_25","072_4_25","LUK","4","25","25","Nay, ifaagko ken chakayo nan tet-ewa, angsan cha nan nailekkasan id Israel issan timpon Elias ay eg-ayna nen-od-odchanan is tolo ya kakhedwa ay tawen, ya chad-ama nan fitil isnan olay entona issa ay ili. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("LK4_26","072_4_26","LUK","4","26","26","Ngem olay mo siya chi, egay paat infab-aan Apo Dios si Elias ay mamachang isnan olay esang ken chaicha, kecheng yangkhay nan esang ay mangili ay nailekkasan ay iSerepta id Sidon. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("LK4_27","072_4_27","LUK","4","27","27","“Wad-ay akhes nan angsan ay nenkakolit id Israel isnan timpon nan mamadto ay si Eliseo, ngem maid paat olay esang is naipagkhawis ken chaicha, kecheng si Naaman ay mangili ay iSiria.” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("LK4_28","072_4_28","LUK","4","28","28","Peteg nan songet nan am-in ay wad-ay is kasinagoga issan nanngelancha ischi. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("LK4_29","072_4_29","LUK","4","29","29","Naligwat cha ya ala cha ya khoyod ken siya ay mangipafala is kaili. Khinoyodcha siya ay nangiyey isnan cheppas nan filig ay naikhab-an nan ilicha ta en cha ekchakhen. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("LK4_30","072_4_30","LUK","4","30","30","Nay met achi nanalan is kakhawan nan mangal-alifongfong ay katakhotakho ya kinmaan. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("LK4_31","072_4_31","LUK","4","31","31","Sa et khinomwab si Jesus id Capernaum id Galilea ay cha na nen-isos-olowan is kasinagoga isnan Sabfacho. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("LK4_32","072_4_32","LUK","4","32","32","Cha cha nataa isnan ikkana ay en-isolo, tay wad-ay pet kalebfengan nan kalina. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("LK4_33","072_4_33","LUK","4","33","33","Ya ket wad-ay nan esang ay lalaki is kasinagoga ay naan-anitowan. Chadlos nenfogfokhaw ay mangwanin, ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("LK4_34","072_4_34","LUK","4","34","34","“Na! Sik-a Jesus ay iNazaret, ngag nan fiyangmo ken chakami? Ay inmali ka ngen ay mamakawas ken chakami? Ammok mo sino ka. Sik-a nan Nasantowan ay Faan Apo Dios!” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("LK4_35","072_4_35","LUK","4","35","35","Ngem yinangyangan Jesus ay nangwanin, “Khenekmo! Komaan ka ken siya!” Infasfas nan anito nan lalaki isnan sakhangcha am-in, sa et finmala siya ya egayna sinaksaktan nan lalaki. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("LK4_36","072_4_36","LUK","4","36","36","Nataa am-in nan takho ay cha mangwani isnan ib-acha, “Ngag man chana ay kali? Tay ya ke wad-ay pet kalebfengana ya kamabfalina ay mamilin isnan anito ya fomala cha tet-ewa!” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("LK4_37","072_4_37","LUK","4","37","37","Sa et nadngenadnge nan maipoon ken Jesus isnan olay entona isnan chey ay ili. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("LK4_38","072_4_38","LUK","4","38","38","Kinmaan si Jesus is kasinagoga ya inmey is afong cha Simon. Wad-ay ischi nan katokhangan Simon ay fafai, ay ensaksakit ya chachama nan pochotna. Sa cha't nenseg-ang ken Jesus. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("LK4_39","072_4_39","LUK","4","39","39","Sinmag-en si Jesus ay nangoschong ken siya, ya yinangyangana nan pochotna ket ay nenkakkakaan. Ala na ya fangon sa na't panganen chaicha. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("LK4_40","072_4_40","LUK","4","40","40","Issan osto'y sedsechemna, waschin et nangiyey ken Jesus isnan nenkasakit ken chaicha isnan nateketeken ay sakit. Kinkincheng Jesus ay nangappos ay nangipagkhawis ken chaicha am-in. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("LK4_41","072_4_41","LUK","4","41","41","Nan cheycha'y anito ay finmala isnan cheycha'y sinkhepcha et nenfogfokhaw cha ay nangwanin, “Sik-a nan Anak nan Dios!” Nay met achi yinangyangan Jesus chaicha ya inpawana nan enkaliyancha, tay ammocha ay siya nan Cristo. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("LK4_42","072_4_42","LUK","4","42","42","Issan cha et mawiit, tinaynan Jesus nan ili ya inmey isnan maid paat tagtakhowan. Ngem ket ay inmey nan katakhotakho ay nangan-anap ken siya, ya osto'y inchanancha siya inpakodcha. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("LK4_43","072_4_43","LUK","4","43","43","Ngem kinwanina ken chaicha, “Masapol ay iwalakhawagko akhes nan Khawis ay Chamag maipoon isnan en-ap-apowan Apo Dios isnan tapina'y ili, tay siya nan khotok nan naibfaalak.” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("LK4_44","072_4_44","LUK","4","44","44","Et inmey nenpap-alawag isnan kasinagoga isnan olay entona ay ili id Judea. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("LK5_1","072_5_1","LUK","5","1","1","Isnan namingsan, wad-ay si Jesus ay tomatakcheg is kailit nan fayfay id Genesaret, ya inalifongfongan nan katakhotakho ta chengngencha nan isolona ay kalin Apo Dios. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("LK5_2","072_5_2","LUK","5","2","2","Inilana is kailit nan fayfay nan chwa ay fangka ay tinaynan nan cheycha'y mangadkhachiw ay cha mangowas isnan tafokorcha. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("LK5_3","072_5_3","LUK","5","3","3","Idwani, nen-agchang siya isnan esang ay fangka ay kwan Simon, sa na't infakha ken siya ta ipagpakheg-edna is akit nan fangka ta maiyadchawi is kalota. Sa et tinmokcho ischi ay nen-isos-olo isnan katakhotakho. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("LK5_4","072_5_4","LUK","5","4","4","Kakwasan nan nen-isos-olowana, kinwanina ken Simon, “Iyeymo nan fangka is kaad-achaem ta oy-oyenyo nan iketyo.” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("LK5_5","072_5_5","LUK","5","5","5","“Apo,” kinwanin Simon, “Iinsetmi met isnan maschem engkhana idwani ay wiit, ya ke maid paat inalami mo! Ngem khapo tay kanam, olay kasik oy-oyen nan iket.” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("LK5_6","072_5_6","LUK","5","6","6","Et osto ay inoy-oycha nan iketcha, ket ay angsaangsan tet-ewa nan inalacha ya nganngani mafakas nan iket. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("LK5_7","072_5_7","LUK","5","7","7","Ala cha't ya kawad isnan kakadwacha is kaesang ay fangka ta omali cha ay mamachang ken chaicha. Sa cha't inmali ya pinnopinnocha nan chwa'y fangka ke cha't ay nganngani malin-eb. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("LK5_8","072_5_8","LUK","5","8","8","Issan nangil-an Simon Pedro isnan cha inmat, ala na et ya falintomeng isnan sakhang Jesus ay nangwanin, “Taynam sak-en, Apo, tay fomafasol ak!” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("LK5_9","072_5_9","LUK","5","9","9","Natakatakag cha ay enkakadwa isnan ad-achowan ay kinnacha. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("LK5_10","072_5_10","LUK","5","10","10","Siya akhes isnan tapina ay kakadwan Simon ay si Santiago ya si Juan ay anak Zebedeo. Kinwanin et Jesus ken Simon, “Ad-i ka omegyat. Tay mailapo kannay idwani, takho nan en ka khadchiwen.” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("LK5_11","072_5_11","LUK","5","11","11","Sa cha't inpachaka nan fangkacha ya khinayadcha am-in nan ngag issa, ya naifoweg cha ken Jesus. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("LK5_12","072_5_12","LUK","5","12","12","Isnan namingsan ay kawad Jesus isnan esa'y ili, sinmag-en nan lalaki ay chadlos nakolit. Issan chadlos na nangil-an ken Jesus, ala na ya eey is sakhangna ay nenlokfob ya nenseg-ang ken siya. Kinwanina, “Apo, mo sa ya laychem, et mabfalin ay pakhawisem sak-en.” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("LK5_13","072_5_13","LUK","5","13","13","Kinappos Jesus nan nakolit ay nangwanin, “Laychek, khomawis ka!” Ya ket ay nenkakkakaan kannay nan kolitna. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("LK5_14","072_5_14","LUK","5","14","14","Sa et finilin Jesus siya ay nangwanin, “Ad-im ifab-aag isnan olay sino nan sana ay inmat ken sik-a. Enchadchawes ka't ay en mangipaila isnan awakmo isnan pachi. Sam et ichowa nan chaton ay infilin Moises ay mangipaila isnan takho ay tet-ewa ay khinmawis ka.” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("LK5_15","072_5_15","LUK","5","15","15","Ngem am-amed kayet ay nadnadnge isnan olay entona, nan maipoon ken Jesus, et angsan cha nan katakhotakho ay inmey ken siya ay nannge isnan kalina ya nangipakaan isnan sakitcha. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("LK5_16","072_5_16","LUK","5","16","16","Ngem si Jesus, omeomey isnan maid paat tagtakhowan ay en nenlol-owalo. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("LK5_17","072_5_17","LUK","5","17","17","Isnan namingsan ay cha en-isos-olowan Jesus, wad-ay cha nan nakitotokcho ay Fariseo ya mistolon si lenteg. Nalpo cha isnan am-in ay il-ili id Galilea, ya id Judea, ya id Jerusalem. Ya wad-ay ken Jesus nan kamabfalin Apo Dios ay mangipagkhawis isnan sakit. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("LK5_18","072_5_18","LUK","5","18","18","Ya ket sanacha nan lallalaki ay mangiyal-ali isnan esang ay ad-i makagkhiwa ay lalaki ay maiyaamaka. Et inyan-anapcha nan angnencha ay mangiskhep ken siya is kasakhang Jesus. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("LK5_19","072_5_19","LUK","5","19","19","Nay met achi ad-icha makaiskhep khapo isnan katakhotakho, inlamagcha siya is kaatep, ya linekwabcha nan tapin nan minadchalilyo ay atep ischi, sa cha't inpagkhwab isnan sakhang Jesus is katengan nan katakhotakho. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("LK5_20","072_5_20","LUK","5","20","20","Isnan nangilasinan Jesus isnan pammaticha, kinwanina isnan lalaki, “Kayong, napakawan et nan fasolmo.” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("LK5_21","072_5_21","LUK","5","21","21","Ya ket ay kankanan nan cheycha'y mistolon si lenteg ya Fariseo is kasemekcha en, “Sino pan na's takho ay aped mangam-amsiw ken Apo Dios! Ay ke wad-ay makapakawan si fasol mod-i si Apo Dios yangkhay?” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("LK5_22","072_5_22","LUK","5","22","22","Si magtek Jesus, ammona nan semekcha, sa na't kanan, “Ngag man kasin nan en yo semkesemken? ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("LK5_23","072_5_23","LUK","5","23","23","Ngag nan malanlanoy ay kanan, ‘Napakawan et nan fasolmo,’ paymo, ‘Fomangon ka ya manalan ka’? ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("LK5_24","072_5_24","LUK","5","24","24","Nay met achi ta mangammowanyo ay wad-ay kalebfengak ay Anak si Takho is kalota ay mamakawan isnan fasol, ay man et ta ipailak.” Et kinwanina isnan lalaki ay ad-i makagkhiwa, “Kanak ken sik-a, fomangon ka! Alaem nan kaseypam ta somaa ka!” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("LK5_25","072_5_25","LUK","5","25","25","Ya isnan sakhangcha am-in, finmangon kannay sa na't inala nan kaseypana, et sinmaa ay nanad-ayaw ken Apo Dios. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("LK5_26","072_5_26","LUK","5","26","26","Sa cha't nenkatatakag, ya chinad-ayawcha si Apo Dios. Chadlos cha inmegyat ay nangwanin, “Chad-ama paat ay katataa nan naycha'y inila tako idwani.” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("LK5_27","072_5_27","LUK","5","27","27","Issan osto'y nakwas chachi, finmala si Jesus ya inilana nan esang ay enkorkortais ay enngachan is Levi. Wad-ay ay tomotokcho is kaenfob-owisana. Kinwanin Jesus ken siya en, “Maifoweg ka ken sak-en.” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("LK5_28","072_5_28","LUK","5","28","28","Nenkaliligwat si Levi sa na't tinaynan nan am-in ya naifoweg ken siya. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("LK5_29","072_5_29","LUK","5","29","29","Idwanin, nenpapiyasta si Levi is afongna. Angsan cha nan inmey ay enkorkortais ya nan tapina kayet ay makikan. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("LK5_30","072_5_30","LUK","5","30","30","Ngem isnan nangil-an nan cheycha'y Fariseo ya nan ib-acha ay mistolon si lenteg isnan cheycha ay naamong, nenlili cha isnan disipolos Jesus, “En kayo man cha pet makikan ya makiinom isnan sanacha'y enkorkortais ya wasit ay takho ay?” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("LK5_31","072_5_31","LUK","5","31","31","Sinfat et Jesus chaicha ay nangwanin, “Faken nan takho ay komekedse nan makasapol isnan choktor mod-i ket nan nasakit. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("LK5_32","072_5_32","LUK","5","32","32","Egay ak inmali ay mangayag isnan cheycha'y nalenteg, mod-i ket nan fomafasol ta enfafawi cha.” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("LK5_33","072_5_33","LUK","5","33","33","Wad-ay cha nan nangwani ken Jesus, “Apo, entiptipe nan cheycha'y disipolos Juan, ta enlol-owalo cha et yangkhay. Siya akhes isnan disipolos nan Fariseo. Ngem ya ke pet cha ominom ya cha mangan nan disipolosmo mo?” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("LK5_34","072_5_34","LUK","5","34","34","Sa et kinwanin Jesus, “Ay ke kayo makaiyad-i isnan makikkanan nan lilwid nan kaab-afong ay lalaki, mo sisya kayet siya ken chaicha? ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("LK5_35","072_5_35","LUK","5","35","35","Ngem at omali nan akhew ay maal-ana ken chaicha, at siya chachi ay akhew nan ad-i cha mangmanganan.” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("LK5_36","072_5_36","LUK","5","36","36","Inyalig kayet Jesus ken chaicha ay nangwanin, “Maid mamikis isnan falo ay fachona ta sa na't itakop nan chey pinikisna isnan lokhak. Tay at pakawasena't yangkhay nan falo ay facho, sa et ad-i akhes enfakhay nan falo ay lopot ya nan lokhak. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("LK5_37","072_5_37","LUK","5","37","37","Maid akhes mangippey isnan kakhag-aeb ay fayas isnan chaan ay kochil ay entey-an si fayas. Tay at paptoken nan falo ay fayas chi, ya ayyew et yangkhay nan kakhag-aeb ay fayas, olay nan nafakas ay pagfayyasan. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("LK5_38","072_5_38","LUK","5","38","38","Nan magtek falo ay fayas, et masapol ay maippey isnan falo ay kochil ay pagfayyasan. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("LK5_39","072_5_39","LUK","5","39","39","Maid akhes kasin menlayad isnan kakhag-aeb ay fayas mo apchas et nakainom isnan naeteng ay fayas. Tay kanana en, ‘Khagkhag-awis nan naeteng.’ ” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("LK6_1","072_6_1","LUK","6","1","1","Isnan esang ay Sabfacho, ay nanad-alanan cha Jesus is kapayewan, inmala nan cheycha'y disipolosna is kinotkotimcha. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("LK6_2","072_6_2","LUK","6","2","2","Ket ay kinwanin nan tapin nan Fariseo en, “Ya ke yo pappaaten ay mangangnen isnan maipawa isnan tengaw ay Sabfacho ay?” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("LK6_3","072_6_3","LUK","6","3","3","Sa et kanan Jesus, “Egayyo ngen finasa nan inangnen David ya nan cheycha'y fowegna issan naowatancha? ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("LK6_4","072_6_4","LUK","6","4","4","Sinomkhep si David isnan afong Apo Dios, ya kinmakan isnan tinapay ay naichoo ken Apo Dios. Sa na't inwalas isnan fowegna. Maipawa met chi isnan olay sino ay mangakan mo ad-i yangkhay nan papachi.” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("LK6_5","072_6_5","LUK","6","5","5","Sa na't kinwani ken chaicha en, “Sak-en met ay Anak si Takho nan mangiyapo isnan tengaw.” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("LK6_6","072_6_6","LUK","6","6","6","Isnan esang kasin ay Sabfacho, sinomkhep si Jesus is kasinagoga ya nen-isos-olo. Ya ket ay wad-ay ischi nan esang ay lalaki ay nasakew nan kannawan ay limana. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("LK6_7","072_6_7","LUK","6","7","7","Sa et tinotokkhongan nan cheycha'y mistolon si lenteg ya nan Fariseo si Jesus ta mangil-ancha mo en-akhas isnan Sabfacho ay tengaw, ta chomalat si mangipafasolancha ken siya. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("LK6_8","072_6_8","LUK","6","8","8","Ngem si Jesus, ammona nan semekcha, sa na't kinwani isnan chey nasakew nan limana, “Itakchegmo ta omali ka is katengana.” Tinmakcheg tet-ewa ya khinmawa. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("LK6_9","072_6_9","LUK","6","9","9","Ya ket kinwanin Jesus, “Salodsochek na ken chakayo. Ngag nan ipalofos nan lenteg tako ay angnen isnan tengaw? En-angnen tako ngen isnan khawis paymo nan ngaag? En-isalak tako ngen paymo enpakawas tako isnan fiyag?” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("LK6_10","072_6_10","LUK","6","10","10","Sa et nenmonaang ken chaicha am-in, ya kinwanina isnan lalaki, “Oyachem nan limam.” Inangnena, ya ket khinmawis kasin nan limana. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("LK6_11","072_6_11","LUK","6","11","11","Nay met achi amed cha sinmonget ya natotya cha mo ngag nan angnencha ken Jesus. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("LK6_12","072_6_12","LUK","6","12","12","Issan chey ay timpo, linmamag si Jesus is kafilig ay en nenlowalo. Et sinlabfiyan ischi ay nenlol-owalo ken Apo Dios. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("LK6_13","072_6_13","LUK","6","13","13","Issan kawiitana, inayakhana nan cheycha'y disipolosna sa na't pinili ken chaicha nan sinpoo ya chwa ay nginadnana is apostoles. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("LK6_14","072_6_14","LUK","6","14","14","Siya chana nan pinilina: Si Simon (ay nginadnan Jesus is Pedro), sa et nan akhina ay si Andres; cha Santiago ken Juan; cha Felipe ken Bartolome; ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("LK6_15","072_6_15","LUK","6","15","15","cha Mateo ken Tomas; si Santiago ay anak Alfeo; si Simon (ay nginadnancha is Zelot tay isaksakitna nan ilicha); ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("LK6_16","072_6_16","LUK","6","16","16","si Judas ay anak Santiago, ya si Judas Iscariote ay awni't mangitiktik ken Jesus. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("LK6_17","072_6_17","LUK","6","17","17","Pinmanad cha Jesus is kadchata. Ya wad-ay cha ischi nan angsan ay disipolosna ya nan angsan ay katakhotakho ay nalpo isnan kailiili id Judea, id Jerusalem, ya id Tiro ya Sidon ay ilit nan fayfay. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("LK6_18","072_6_18","LUK","6","18","18","Inmali cha ay nannge ken Jesus ya nangipaakhas isnan sakitcha. Nan cheycha akhes ay naan-anitowan, naipagkhawis cha. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("LK6_19","072_6_19","LUK","6","19","19","Ya waschin nenlayad ay manikchod ken siya, tay wad-ay nan kamabfalin ay malmalpo ken siya ay mangipagkhawis ken chaicha am-in. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("LK6_20","072_6_20","LUK","6","20","20","Sa et iilaen Jesus nan disipolosna ya kinwanina en, “Naoney kayo ay mamigfig isnan kinakolangyo tay at maitapi kayo isnan en-ap-apowan Apo Dios! ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("LK6_21","072_6_21","LUK","6","21","21","Naoney kayo ay kag maoowat idwani, tay at megsan kayo! Naoney kayo ay en-ag-akha idwani, tay at chadlo en-ango kayo!” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("LK6_22","072_6_22","LUK","6","22","22","“Naoney kayo olay mo wad-ay menlilikhet ken chakayo, ya telachencha chakayo sa cha't am-amsiwen chakayo, paymo ippeycha ay ngaag nan ngachanyo khapo ken sak-en ay Anak si Takho. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("LK6_23","072_6_23","LUK","6","23","23","Siya, enlal-ayad kayo mo siya sa nan omat ken chakayo. Itaodyo nan lagsakyo, tay at chakchake nan fongaenyo id chaya. Siya akhes nan inang-angnen nan ikik-itcha isnan mamadton Apo Dios id sangad-om. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("LK6_24","072_6_24","LUK","6","24","24","Ngem chakayo ay fafaknang idwani, selaeg yo tay apchas yo chinawat nan enkhawisanyo. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("LK6_25","072_6_25","LUK","6","25","25","Selaeg yo ay maeegsan idwani, tay awni't maowat kayo! Ya chakayo ay aped en-ang-ango idwani, selaeg yo tay awni't aped kayo enngoyngoyos ya en-ag-akha! ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("LK6_26","072_6_26","LUK","6","26","26","“Selaeg yo akhes, mo khawis nan kankanan nan am-in ay takho ken chakayo. Tay siya akhes chadlo sa nan kalin nan ikik-itcha id sangad-om issan cheycha'y ad-i tet-ewa ay mamadto.” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("LK6_27","072_6_27","LUK","6","27","27","Sa et kinwanin Jesus, “Ngem siya na nan ibfakhak ken chakayo ay mamannge ken sak-en: Laychenyo nan fosoyo. Khakhawisenyo nan menlikhet ken chakayo. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("LK6_28","072_6_28","LUK","6","28","28","Bindisyonanyo nan mangifotlog ken chakayo. Ilowalowanyo nan mangoyong ken chakayo. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("LK6_29","072_6_29","LUK","6","29","29","Mo wad-ay manodpak isnan ipingmo, ad-im ifales, mod-i ket ichoom kayet nan topakna. Mo wad-ay mangala isnan kakhaymo, iyoyam ta olay alaena kayet nan kamasitam. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("LK6_30","072_6_30","LUK","6","30","30","Agtam nan olay sino ay komchaw ken sik-a, ya mo wad-ay mangikaan isnan kwam, ad-im kasin anapen. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("LK6_31","072_6_31","LUK","6","31","31","Angnenyo isnan ib-ayo ay takho nan ngag issa ay laychenyo akhes ay angnencha ken chakayo. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("LK6_32","072_6_32","LUK","6","32","32","“Mo nan yangkhay menlal-ayad ken chakayo nan laylaychenyo, ay ke wad-ay fongaenyo sidi? Tay olay nan fomafasol, laychencha nan menlayad ken chaicha! ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("LK6_33","072_6_33","LUK","6","33","33","Ya mo khakhawisenyo yangkhay nan cheycha'y mangagkhawis ken chakayo, ay ke wad-ay fongaenyo? Tay olay nan fomafasol, angnencha akhes sa! ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("LK6_34","072_6_34","LUK","6","34","34","Ya mo enpakhawat kayo yangkhay isnan cheycha ay ammoyo ay enfayad, ay ke wad-ay fongaenyo ischi? Tay olay akhes nan fomafasol et enpakhawat cha isnan ib-acha ay fomafasol ay mangisakhong isnan ostoosto ay khinawatcha. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("LK6_35","072_6_35","LUK","6","35","35","Nan magtek angnenyo, et laychenyo nan kafosoyo. Khawisenyo chaicha. Enpakhawat kayo ya ad-iyo kasin sad-en nan maisakhongana. Mo siya chi nan angnenyo, at chakchake nan fongaenyo, ya maifilang kayo ay an-ak nan Katotongchowan, tay naanos siya isnan cheycha'y ngaag ya isnan cheycha'y ad-i mangammo ay ensofalit. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("LK6_36","072_6_36","LUK","6","36","36","Seg-anganyo mampay nan takho ay kag ken Amayo id chaya ay maseg-ang.” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("LK6_37","072_6_37","LUK","6","37","37","Sa et kinwanin Jesus, “Ad-iyo okomen nan ib-ayo ta ad-i akhes okomen Apo Dios chakayo. Ad-iyo pabfasolen nan ib-ayo, ta ad-i akhes okomen Apo Dios chakayo ay machosa. Pakawanenyo nan ib-ayo ya at pakawanen akhes Apo Dios chakayo. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("LK6_38","072_6_38","LUK","6","38","38","“Agtanyo nan ib-ayo ya at agtan akhes Apo Dios chakayo. Ad-acha nan ichowana ay kag isnan finayo ay nasalop isnan ostoosto ay salop ay nasedsesedsed sa et naiwegwewegweg ya enliblifas. Tay mo ngag nan kaad-achan nan ichowayo at siya akhes nan kaad-achan nan maichowa ken chakayo.” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("LK6_39","072_6_39","LUK","6","39","39","Inyalig kayet Jesus ken chaicha ay nangwanin, “Ay ke mabfalin ay ipangon nan esang ay nakolap nan ib-ana ay nakolap? Ad-i cha ngen mekchag ay chwa is kafito? ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("LK6_40","072_6_40","LUK","6","40","40","Maid disipolos is entongtongcho mo nan mistolona. Ngem mo linpas nan olay sino nan ad-achalena, at chadlo enfalin ay kag isnan chey ay mistolona.” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("LK6_41","072_6_41","LUK","6","41","41","Sa et kinwanin Jesus, “Em man isin-eng nan namolaw isnan matan nan ib-am, ya okhay nan sinlanges ay manasalak isnan matam kannay ay? ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("LK6_42","072_6_42","LUK","6","42","42","Ay kem aped kanan isnan ib-am en, ‘Kayong, ay ta kaanek nan sana'y mamofolaw isnan matam,’ ya ad-im ilaen nan sinlanges ay manasalak isnan matam? Sik-a ay kakas-okas-on! Kaanem pay ona nan sinlanges ay manasalak isnan matam, ta nalatak nan mangil-am ay mangaan isnan namolaw isnan matan nan ib-am.” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("LK6_43","072_6_43","LUK","6","43","43","Kinwanin kayet Jesus, “Maid khawis ay kaew ay mamkhas is ngaag. Ya ad-i akhes mamkhas nan ngaag ay kaew is khawis. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("LK6_44","072_6_44","LUK","6","44","44","Tay maammowan nan am-in ay kaew isnan fekhasna. Ad-i mapokhas nan higos isnan pagpakhat paymo nan ofas isnan sibsifit. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("LK6_45","072_6_45","LUK","6","45","45","Kag tona tako akhes ay takho. Nan khawis ay takho, pabfalaena nan am-in ay khawis ay iigtona isnan semekna. Ngem nan ngaag ay takho, nan yangkhay ngaag ay naiigto is kasemekna nan ap-apatena. Tay mo ngag nan wad-ay ay semekna, siya akhes chi nan ap-apaten nan topekna.” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("LK6_46","072_6_46","LUK","6","46","46","Sa et kinwanin Jesus, “En yo man kanan ken sak-en en Apo, Apo, ya ad-iyo angnen nan filinko ay? ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("LK6_47","072_6_47","LUK","6","47","47","Iyaligko ken chakayo nan kasasaad nan takho ay omali ken sak-en ay mannge isnan kalik sa na't iyangnen: ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("LK6_48","072_6_48","LUK","6","48","48","Siya nan kag isnan takho ay kinmaob engkhana ay inchasana nan fato ay tomakchekhan nan tokod nan cha na ipatood ay afongna. Awni ya ket nenlemlem ya chinmakchakowag nan anewang ya ab-afikas ay nanarsar isnan afong, ngem ad-i maiwegweg tay khawis nan naipatakchekhana. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("LK6_49","072_6_49","LUK","6","49","49","“Nay met achi kag tona nan takho ay aped yangkhay manmannge isnan kalik ya ad-ina iyangnen: Siya nan kag isnan takho ay nangipatood isnan afongna isnan lota ay maid pegnadna. Osto ay lemlem ya ab-afikas nan anewang ay nanarsar isnan afong, ya ket nenkatotokang ya chad-ama nan inangnena ay napakawas.” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("LK7_1","072_7_1","LUK","7","1","1","Sa et inmey si Jesus id Capernaum issan nakwasan nan nen-isos-olowana isnan katakhotakho. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("LK7_2","072_7_2","LUK","7","2","2","Wad-ay ischi nan kapitan si sorchacho ay iRoma ay masaksakit nan patpatkhena ay faana ya nganngani matey. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("LK7_3","072_7_3","LUK","7","3","3","Osto'y chinngen nan kapitan nan maipoon ken Jesus, infaana nan tapin nan amam-an nan Judio ay omey enseg-ang ken Jesus ta omali ay mangipagkhawis isnan faana. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("LK7_4","072_7_4","LUK","7","4","4","Inmey cha ken Jesus ya nenseg-aseg-ang cha ay nangwanin, “Tet-ewa ay nan tona ay takho et lebfengna'y mabfachangan. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("LK7_5","072_7_5","LUK","7","5","5","Tay laylaychena chatako ay Judio, ya siya nan nangipakhaeb isnan sinagoga tako.” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("LK7_6","072_7_6","LUK","7","6","6","Sa et naifoweg si Jesus ken chaicha. Issan nganngani cha'y omchanan isnan afong, infaan kannay san kapitan nan lil-iwidna ay en mangibfakha ken Jesus, “Apo, ad-i ka kasin enfelay ay omali, tay ad-i ak maikali ken sik-a, ta chadlos ka somkhep isnan afongko. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("LK7_7","072_7_7","LUK","7","7","7","Ya olay akhes sak-en, ad-i ak maikali ay aped omali ken sik-a. Ifilinmo koma et yangkhay, ya at omanay chi is mangipagkhawis isnan faak. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("LK7_8","072_7_8","LUK","7","8","8","Maawatak sa tay sak-en akhes, wad-ay nan entongtongcho mo sak-en, ya wad-ay cha akhes nan iyap-apowak ay sorchachok. Kanak yangkhay isnan esang, ‘Omey ka ischi,’ et omey. Sa et isnan esang kayet kanak en, ‘Omali ka,’ ya omali. Ya isnan faak kanak en, ‘Angnem na,’ et angnena. Isonga ammok ay kafaelam.” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("LK7_9","072_7_9","LUK","7","9","9","Osto'y chinngen Jesus chi, nataa, sa et nensakhong isnan katakhotakho ay inmonod ken siya ay nangwanin, “Ibfakhak ken chakayo, ay maid paat inilak is kag tona ay pammati isnan olay sino isna id Israel.” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("LK7_10","072_7_10","LUK","7","10","10","Issan tinmoliyan nan cheycha'y nafaa is afong nan kapitan, inchanancha nan chey faa ay apchas khinmawis. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("LK7_11","072_7_11","LUK","7","11","11","Awni ya ket inmey cha Jesus isnan ili ay makwani en Nain. Naifoweg ken siya nan disipolosna ya nan katakhotakho. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("LK7_12","072_7_12","LUK","7","12","12","Issan cha cha omchanan isnan pantew nan ili, ke cha't ay sab-aten nan angsan ay omili ay en mangikaob isnan fab-alo ay kedkecheng si anak nan nailekkasan. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("LK7_13","072_7_13","LUK","7","13","13","Chachama ay naseg-ang si Jesus issan nangil-ana isnan ina, sa na't kanan, “Ad-i ka en-akha.” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("LK7_14","072_7_14","LUK","7","14","14","Sa et sinmag-en ay nangegnan isnan alongan, ya tinomke nan cheycha'y nangaawit. Sa et kinwanin Jesus, “Anakko, kanak ken sik-a, fomangon ka.” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("LK7_15","072_7_15","LUK","7","15","15","Ya ket tet-ewa finmangon ya nakannali. Sa et inchawat Jesus ken inana. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("LK7_16","072_7_16","LUK","7","16","16","Ke cha't ay inmegyat am-in ya chinad-ayawcha si Apo Dios. Kankanancha en, “Da! Naay nan matangtangad ay mamadton Apo Dios ay inmali ken chatako!” Kinwanicha akhes en, “Nay, inmali si Apo Dios ay mamachang isnan takhona!” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("LK7_17","072_7_17","LUK","7","17","17","Kasin et nadngenadnge nan nay maipoon ken siya isnan am-in ay ili id Judea ya isnan malilwes ay ili. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("LK7_18","072_7_18","LUK","7","18","18","Idwani, nan disipolos Juan, infakhacha ken siya nan am-in ay cha inmat. Sa na't inayakhan nan chwa ken chaicha ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("LK7_19","072_7_19","LUK","7","19","19","ya finaana chaicha ay omey ken Apo Jesus ta salodsochencha ay mangwani en, “Ad-i ngen sik-a san nakwani ay at omali, paymo som-ed kami ngen si teken?” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("LK7_20","072_7_20","LUK","7","20","20","Osto'y inomchan cha ken Jesus kinwanicha, “Finaan Juan Bautista chakami ay mangwani en, ‘Ad-i ngen sik-a san nakwani ay at omali, paymo som-ed kami ngen is teken?’ ” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("LK7_21","072_7_21","LUK","7","21","21","Siya kannay chi ay timpo nan cha nangag-akhasan Jesus isnan angsan ay nenkasakit isnan nateketeken ay sakitcha. Siya akhes nan cha na nangipafal-an isnan anito isnan tapina ay naan-anitowan, ya nan nangipakhawisana isnan matan nan angsan ay ad-i makaila. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("LK7_22","072_7_22","LUK","7","22","22","Adi kad sinfat Jesus nan disipolos Juan ay nangwanin, “Tomoli kayo ya ibfakhayo ken Juan nan am-in ay inilayo ya chinngeyo: Nan nakolap, makaila cha kasin, nan napilay, makachalan cha, naipagkhawis nan nakolit, makadnge nan natoweng, naipatakho nan natey, ya cha maipalawag nan Khawis ay Chamag isnan posi. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("LK7_23","072_7_23","LUK","7","23","23","Naoney yangkhay nan takho ay ad-i enchwadchwa ken sak-en!” kinwanina. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("LK7_24","072_7_24","LUK","7","24","24","Issan osto'y kinmaanan nan infaan Juan, inokhod Jesus isnan katakhotakho nan maipoon ken Juan. Kinwanina, “Ngag kay nan kananyo ay katatakhon nan en yo inila is kaponchag? Kag ngen isnan fololong ay pakhig-iwwen si chakhem? ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("LK7_25","072_7_25","LUK","7","25","25","Ngag nan en yo inila ischi? Nan ngen enfafacho is khawigkhawis ay enchangchangnge ay lopot? Nan man takho ay khanag-awis nan fachocha ya finofoslon nan fiyagcha, wad-ay cha isnan afong nan ali. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("LK7_26","072_7_26","LUK","7","26","26","Ngag nan en yo inila? Esang ngen ay mamadto? Siya. Ya kanak ken chakayo ay wadwad-ay kayet mo nan mamadto nan inilayo. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("LK7_27","072_7_27","LUK","7","27","27","Tay si Juan nan nakwani isnan naisolat ay kalin Apo Dios ay mangwanin, ‘Chey, faalek nan faak ay mang-ona mo sik-a, ta isakhanana nan kew-am.’ ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("LK7_28","072_7_28","LUK","7","28","28","Kanak ken chakayo ay isnan am-in ay naiyanak, maid entongtongcho mo si Juan. Nay met achi olay mo siya sa, maifilang kayet ay naon-oney mo siya nan kafan-ikhan ay takho ay maitapi isnan en-ap-apowan Apo Dios.” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("LK7_29","072_7_29","LUK","7","29","29","Am-in nan takho ya nan cheycha'y enkorkortais chinchinngecha nan kinwanina. Chaicha nan sikhod ay namigfig isnan kinalenteg Apo Dios ya nay et nenpafonyag cha ken Juan. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("LK7_30","072_7_30","LUK","7","30","30","Ngem nan Fafariseo ya nan mimistolon si lenteg, inad-icha nan pangkhep Apo Dios ken chaicha, et egay cha nenpafonyag ken Juan. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("LK7_31","072_7_31","LUK","7","31","31","Sa et kinwanin Jesus, “Ngag et kay nan mangiyalikhak isnan naycha ay takho idwani? Ngag kay nan kais-isocha? ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("LK7_32","072_7_32","LUK","7","32","32","Kag cha paat san ongang-a ay en-ay-ayam is kamarkitan ay maid paat pasiyat-encha. Kanan nan esang en, ‘Mamattong kami ngem ad-i kayo met manayaw. Ilapomi ay en-antoway ngem ad-iyo met afayan.’ ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("LK7_33","072_7_33","LUK","7","33","33","Idwani, inmali si Juan Bautista ay cha nentiptipe ya eg-ay inmin-inom si fayas, ya kananyo en, ‘Naan-anitowan!’ ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("LK7_34","072_7_34","LUK","7","34","34","Sak et akhes inmali ay Anak si Takho ay makikkikan ya makiin-inom, ya ket ay kananyo akhes en, ‘Chey na! Ilaenyo kay nan takho ay nay ya! Oklong ya foteng yangkhay nan ammona. Liwid si enkorkortais ya wasit ay takho.’ ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("LK7_35","072_7_35","LUK","7","35","35","Ngem olay, tay nan kinatet-ewan nan silib Apo Dios et maipaila ay chadlos isnan fiyag nan manawat ischi.” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("LK7_36","072_7_36","LUK","7","36","36","Awni ya inayakhan nan esang ay Fariseo si Jesus ay en makikan is afongna. Et inmey si Jesus ya nakiofong. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("LK7_37","072_7_37","LUK","7","37","37","Idwani wad-ay nan esang ay omili ischi ay asi ay fafai, ay nannge ay wad-ay si Jesus is afong nan Fariseo ay cha makikan. Ala na't ya eey ken Jesus ya intakina nan fotilya ay alabastro ay entetey-an nan nafanglofanglo ay lana. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("LK7_38","072_7_38","LUK","7","38","38","Sa et tinmokcho is kachokogna ay nen-ag-akha engkhana ay infena nan sikin Jesus isnan akhana. Sa na't cha kannay ponasan isnan fookna ay cha mamisfisito ischi. Sa na't lanaan isnan chey ay fangfanglo. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("LK7_39","072_7_39","LUK","7","39","39","Issan nangil-an nan Fariseo ay nangayag ken siya, kinwanina isnan semekna, “Mo sa ya tet-ewa ay mamadto na, et man ammona mo sino nan nay ay fafai ay mangeg-egnan ken siya ya mo ngag nan katatakhona. Ammona koma ay asi nan okhalina.” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("LK7_40","072_7_40","LUK","7","40","40","Ya ket kinwanin Jesus, “Simon, wad-ay nan laychek ay ifaag ken sik-a.” “Wen, Mistolo, kanam et mampay,” kinwanina. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("LK7_41","072_7_41","LUK","7","41","41","“Wad-ay nan chwa ay nakaotang isnan enpaot-otang. Nan esang, liman khasot ay denaryo nan otangna, ya nan esang liman poo. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("LK7_42","072_7_42","LUK","7","42","42","Et tay ad-i cha makafayad isnan inotangcha, pinakkawana chaicha. Idwani, sino et ken chaicha ay inmotang nan wadwad-ay nan layadna isnan enpaot-otang?” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("LK7_43","072_7_43","LUK","7","43","43","Sinmongfat si Simon ay nangwanin, “Away achi nan napakawan is ad-ad-acha.” “Naitneng nan songfatmo,” kinwanin Jesus. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("LK7_44","072_7_44","LUK","7","44","44","Sinakhongna't san fafai sa na't kanan ken Simon, “Ilaem achi nan cha angnen nan fafai ay nay. Minangilim tet-ewa sak-en isnan afongmo, ngem eg-ay ka inmagtan is chanom ay maiyowas isnan sikik. Ngem nan nay ay fafai, infena nan sikik isnan akhana sa na't pinnonasan isnan fookna. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("LK7_45","072_7_45","LUK","7","45","45","Eg-ay ka finmisito, ngem si tona, eg-ay tinomtomke ay namisfisito isnan sikik nailapo issan inmaliyak. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("LK7_46","072_7_46","LUK","7","46","46","Egaymo linanlanaan nan olok, ngem siya, inappoapposana nan sikik isnan lana ay nafanglofanglo. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("LK7_47","072_7_47","LUK","7","47","47","Tay siya chi, ifaagko et ken sik-a ay nan nay chachama ay layad ay inpailana, siya nan mangipaila ay apchas et napakawan nan angsan ay fasolna. Ngem nan takho ay akit nan fasolna ay napakawan, et akit akhes nan layad ay ipailana.” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("LK7_48","072_7_48","LUK","7","48","48","Sa na't kinwani isnan fafai, “Napakawan et nan fasolmo.” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("LK7_49","072_7_49","LUK","7","49","49","Ya ket nan cheycha'y tapina ay nakikan, kinwanicha isnan semekcha, “Sino man nan nay takho ay olay pet nan fasol, ya pakawwanena?” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("LK7_50","072_7_50","LUK","7","50","50","Ngem kinwanin Jesus isnan fafai, “Nan sana ay pammatim nan nangisalak ken sik-a. Omey ka et oompa nan semekmo.” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("LK8_1","072_8_1","LUK","8","1","1","Nawnawni kasin nenfaat si Jesus isnan kailiili ay nangipap-alawag isnan Khawis ay Chamag maipoon isnan en-ap-apowan Apo Dios. Naifob-oweg nan cheycha'y sinpoo ya chwa ay disipolosna, ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("LK8_2","072_8_2","LUK","8","2","2","ya nan tapina ay fabfafai ay inpagkhawis Jesus isnan sakitcha ya nan fabfafai ay nangipakaanana isnan anito ay nankhep ken chaicha. Chaicha cha Maria (ay makwanin Magdalena) ay nakaanan nan pito ay anito; ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("LK8_3","072_8_3","LUK","8","3","3","si Juana ay asawan Cusa ay ap-apo isnan afong Herodes; si Susana; ya nan angsan kayet ay fabfafai ay cha finmachang ken cha Jesus isnan ikatakhocha. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("LK8_4","072_8_4","LUK","8","4","4","Naam-among ken Jesus nan chadlos angsan ay takho ay nalpo isnan kailiili, sa na't inokhod nan nay ay al-alig: ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("LK8_5","072_8_5","LUK","8","5","5","“Wad-ay nan inmey nensapowak is esek. Isnan cha na nen-isapowakan, wad-ay nan cha nap-as is kachalan, ya cha cha nagkhatinan ya tinopek nan ay-ayam. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("LK8_6","072_8_6","LUK","8","6","6","Wad-ay akhes nan nap-as isnan lota ay cheppas nan enchaem, ya osto ay cha cha tomofo, ke cha't ay nenkaloloyaw tay kolang nan chanom. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("LK8_7","072_8_7","LUK","8","7","7","Nan akhes tapina, nap-as cha is kasibsifitan, ya osto'y tinmofo nan sibsifit, sinolincha et nan cha tomofo ay esek. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("LK8_8","072_8_8","LUK","8","8","8","Nan akhes tapina, nap-as cha isnan khawis ay lota ya siya chachi nan tinmofo ay khawis ya nenfekhas cha is sinkhagsot.” Sa et inyanongos Jesus nan okhodna ay nangipapangekhe ay nangwanin, “Chengngenyo mampay chana, mo wad-ay kowengyo ay mannge!” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("LK8_9","072_8_9","LUK","8","9","9","Awni ya ket pinoot nan disipolos Jesus nan ayen nan chey ay al-alig. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("LK8_10","072_8_10","LUK","8","10","10","Sa et kinwanin Jesus en, “Chakayo nan naipaammowan nan sikhod ay egay naammowan maipoon isnan en-ap-apowan Apo Dios. Ngem isnan tapina et nan al-alig nan maosar ay mangipaammo ken chaicha isnan naycha, tatno olay mo chadlos cha iilaen, pakebtencha ay ad-i mangila, ya olay mo chechengngencha, ad-i cha maawatan.” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("LK8_11","072_8_11","LUK","8","11","11","“Idwani, kag tona nan ayen nan chey ay al-alig,” kinwanin Jesus. “Nan chey ay esek, siya nan kalin Apo Dios. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("LK8_12","072_8_12","LUK","8","12","12","Nan chalan ay nap-asan nan esek, siya nan kaiyalikhan nan takho ay mannge isnan kalin Apo Dios, ngem naanali nan Chimonyo ay nangamas is kasemekcha nan chinngecha ay kali ta ad-i cha mamati ya maisalakan. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("LK8_13","072_8_13","LUK","8","13","13","“Nan lota ay cheppas nan chaemna ay nap-asan nan esek, et maiyalig isnan takho ay mannge isnan kalin Apo Dios sa cha't ala ya chawat ay mangilayalayad. Ngem tay egay linmamot isnan semekcha, sin-ak-itan nan pammaticha. Et isnan omchanan nan mapalikhatancha at ipeg-anancha kannay nan pammaticha. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("LK8_14","072_8_14","LUK","8","14","14","“Nan kasibsifitan ay nap-asan nan esek, et maiyalig isnan cheycha'y mannge, ngem aw-awni ya ket nan ayaka ay chanag ya kinafaknangcha ya laglagsakcha isnan nay ay lota nan manolin isnan chinngecha, et nay ad-i maengngan nan pammaticha. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("LK8_15","072_8_15","LUK","8","15","15","“Nan akhes khawis ay lota ay nap-asan nan tapina, et chaicha nan takho ay mannge isnan kalin Apo Dios, sa cha't igto isnan tet-ewa ya khawis ay semekcha, ya eestencha engkhana ay mamkhas nan pammaticha,” kinwanina. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("LK8_16","072_8_16","LUK","8","16","16","Kinwanin kayet Jesus, “Maid takho is mamaskhed isnan silaw sa na't tangfan isnan fanga paymo padchaowen is kamaseypana. Ippeyna magtek isnan osto ay kaipatpatangana, ta nan somkhep et ilaencha nan silaw. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("LK8_17","072_8_17","LUK","8","17","17","Siya akhes ay maid maitatafon idwani ay at ad-i maipaila. Maid maitatafon idwani ay ad-i maammowan ya maipalawag is tap-in. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("LK8_18","072_8_18","LUK","8","18","18","Ilaenyo et mampay ay khawis nan angnenyo ay enchenge. Tay nan mangidno isnan wad-ay ken siya, at maagtan kayet. Ngem nan maiyalig ay maid mabfalina ay ad-i mangidno isnan wad-ay ken siya, olay nan akit ay semsemkena ay wad-ay ken siya, et makaan.” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("LK8_19","072_8_19","LUK","8","19","19","Inmey nan inan Jesus ya nan aag-ina ay nangila ken siya, ngem ad-i cha makasag-en khapo isnan katakhotakho. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("LK8_20","072_8_20","LUK","8","20","20","Kinwanicha ken siya, “Apo, wad-ay cha inam ya nan aag-im ay entatakcheg is kadchela. Laychencha ay mangila ken sik-a.” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("LK8_21","072_8_21","LUK","8","21","21","Sa et kinwanin Jesus, “Nan inak ya nan aag-ik, chaicha nan mannge isnan kalin Apo Dios ya angnencha.” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("LK8_22","072_8_22","LUK","8","22","22","Isnan namingsan nenlokhan cha Jesus ya nan disipolosna isnan fangka. Kinwanina en, “En tako is chemangna.” Sa cha't naligwat ay inmey. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("LK8_23","072_8_23","LUK","8","23","23","Issan cha cha omayan, naseyep si Jesus. Ya ket ay wad-ay nan chad-ama ay chakhem is kafayfay, ya cha et mapsong nan fangka engkhana ay nganngani cha'y malin-eb. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("LK8_24","072_8_24","LUK","8","24","24","Ala cha't ya fangon ken Jesus. “Apo! Apo! Nay malin-eb tako!” kinwanicha. Finmangon ay nangipatke isnan chakhem ya nan chakchake ay talipyakew. Et inompa tet-ewa nan fayfay ya ket kakhigkhinek chadlo. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("LK8_25","072_8_25","LUK","8","25","25","Sa na't kanan ken chaicha, “Ento pay nan pammatiyo?” Nay met achi sisya kayet san egyatcha ya taacha, ya cha cha kanan, “Sino mampet na ay takho? Ya ke pet olay nan chakhem ya chanom et filinena ya patiyencha tet-ewa siya!” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("LK8_26","072_8_26","LUK","8","26","26","Sa cha't inomchan isnan ilin nan iGerasa, ay chechemangen nan fayfay id Galilea. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("LK8_27","072_8_27","LUK","8","27","27","Ya osto ay chinmaka si Jesus, sinab-at nan naan-anitowan ay lalaki ay omili ischi. Inmannong ay aped enlalalalafos, ya faken isnan afong, mod-i ket is kaliyang si natey nan entetey-ana. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("LK8_28","072_8_28","LUK","8","28","29","Kad-ikad-in malokhanan siya isnan anito et olay mo maifalod ya makadchinaan nan lima ya sikina, sinokpotna kayet chachi, ya kasin piliten nan anito ay mangittolong ken siya is kaponchag. Issan nangil-ana ken Jesus, ala na't ya wakis ya lokfob isnan sakhangna ay nangifokhaw, “Ngag nan fiyangmo ken sak-en Jesus ay Anak nan Katotongchowan? Pangngaasim ta ad-i ka omipalikhat!” Siya sa nan kinwanina tay apchas finilin Jesus nan anito ay fomala ken siya. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("LK8_30","072_8_30","LUK","8","30","30","Sa et kinwanin Jesus, “Ngag nan ngachanmo?” “Kalifolifo,” kinwanina, tay angsan cha ay anito nan nangeegnan ken siya. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("LK8_31","072_8_31","LUK","8","31","31","Sa cha't nenseg-aseg-ang ken Jesus ta ad-ina filinen chaicha ay omey isnan fito ay maid pengpeng nan kachaemna. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("LK8_32","072_8_32","LUK","8","32","32","Idwani, wad-ay akhes isnan chey ay ponchag nan angsan ay fotog ay cha en-anglod. Sa et inseg-ang nan kaanianito ta somkhep cha isnan cheycha'y fotog. Et tinan-oyan Jesus. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("LK8_33","072_8_33","LUK","8","33","33","Nabfanala kannay nan kaanianito isnan chey ay lalaki sa cha't ala ya sekhep isnan kafotofotog. Ke cha't ay ala ya tagtag is katoy-ob ay enchadchawes is kafayfay sa cha't nalin-eb. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("LK8_34","072_8_34","LUK","8","34","34","Issan nangil-an nan enpaspastor isnan chey ay inmat, linmayaw cha, sa cha't inmey isnan olay entona ay kawad si afong isnan chey ay ili ay nangipadnge isnan chey ay inmat. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("LK8_35","072_8_35","LUK","8","35","35","Et nakhogkhog-oy nan katakhotakho ay inmey nangila ischi. Inmey cha ay nangchan ken Jesus ya inilacha san chey lalaki ay nakaanan san kaanianito. Tinmotokcho is kasag-en nan sikin Jesus ya nabfachowan et, sa et inomchan chadlo nan osto ay semekna. Sa cha't inmegyat. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("LK8_36","072_8_36","LUK","8","36","36","Nan cheycha akhes chadlos nangila isnan chey ay inmat, inog-okhodcha nan naangnen isnan naan-anitowan ay naipagkhawis. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("LK8_37","072_8_37","LUK","8","37","37","Sa et am-in nan omili ay iGerasa, inpakaancha si Jesus isnan ilicha tay isnan chad-ama ay egyatcha. Et nenlokhan is kafangka si Jesus ya tinmoli. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("LK8_38","072_8_38","LUK","8","38","38","Osto'y siya chi, nenseg-ang ken Jesus san chey lalaki ay nakaanan nan kaanianito ta maifoweg ken siya. Ngem inpasaan Jesus ay nangwanin, ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("LK8_39","072_8_39","LUK","8","39","39","“Somaa ka ta em ifaag nan am-in ay inangnen Apo Dios ken sik-a.” Et inmey tet-ewa ay nangifab-aag isnan am-in ay kailiyana, nan maipoon isnan am-in ay inangnen Jesus ken siya. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("LK8_40","072_8_40","LUK","8","40","40","Issan tinmoliyan Jesus is chemangna, chachama nan layad nan katakhotakho, tay siya nan sadsad-encha. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("LK8_41","072_8_41","LUK","8","41","41","Idwani, wad-ay nan inmey ken Jesus ay esang ay mangichad-alan isnan sinagogacha ay enngachan is Jairo. Nenfalintomeng ay nentowad ken Jesus ay nenseg-ang ta chomag-os is afongna, ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("LK8_42","072_8_42","LUK","8","42","42","tay nan es-esang ay anakna ay fafai ay away nget entawen is sinpoo ya chwa et matmatey. Naifoweg si Jesus, et issan omay-ayana, inalifongfongan nan katakhotakho. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("LK8_43","072_8_43","LUK","8","43","43","Wad-ay akhes ischi nan esang ay fafai ay eg-ay nasnaschok nan kachawyana is sinpoo ya chwa ay tawen. Inamasna am-in nan kwana isnan nen-atoatonana ay nenpaag-akhasan, nay met achi maid paat nakaipagkhawis ken siya. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("LK8_44","072_8_44","LUK","8","44","44","Inmey is kadchokog Jesus sa na't sinikchod nan khayachan nan fachona. Ya ket tinomke kannay nan chala ay fomab-ala ken siya. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("LK8_45","072_8_45","LUK","8","45","45","Sa et sinalodsod Jesus ay nangwanin, “Sino nan sinmikchod?” Idwani tay kinwanicha am-in ay faken cha, kinwanin et Pedro en, “Apo, ya ke man sanacha nan katakhotakho ay menliliwes ya mangal-alifongfong ken sik-a ya!” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("LK8_46","072_8_46","LUK","8","46","46","Ngem cha kayet kanan Jesus, “Wad-ay nan sinmikchod, tay liniknak ay finmala nan kamabfalin ken sak-en.” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("LK8_47","072_8_47","LUK","8","47","47","Osto ay nadlaw nan fafai ay naammowan ay siya, nentat-ayenten ay inmey ken Jesus ya nenfalintomeng isnan sakhangna. Sa na't infaag isnan am-in ay katakhotakho nan khotok nan nanikchochana ken siya ya nan nakhannawisana. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("LK8_48","072_8_48","LUK","8","48","48","Sa et kinwanin Jesus, “Anakko, inpagkhawis nan pammatim sik-a. Omey ka et oompa nan semekmo.” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("LK8_49","072_8_49","LUK","8","49","49","Issan cha mangwaniyan Jesus ischi, ket ay inmali nan esang ay faa ay nalpo is afong Jairo ay nangwanin, “Apo, natey et nan anakmo. Ad-im kasin sangawen nan Mistolo.” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("LK8_50","072_8_50","LUK","8","50","50","Ngem tay chinngen Jesus chi kinwanina ken Jairo, “Ad-i ka omegyat. Mamati ka yangkhay, ya at khomawis siya.” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("LK8_51","072_8_51","LUK","8","51","51","Osto'y inomchan cha is afong, maid inpaspaskhepna, kecheng yangkhay cha Pedro, Juan, ya si Santiago, sa et nan ama ya inan nan ong-onga. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("LK8_52","072_8_52","LUK","8","52","52","Waschin cha aakha nan takho ay nangad-achog isnan ong-onga. Kinwanin et Jesus, “Ad-i kayo en-akha. Egay natey siya, mamaseyep yangkhay!” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("LK8_53","072_8_53","LUK","8","53","53","Sa cha't inang-ango si Jesus, tay ammocha ay natey. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("LK8_54","072_8_54","LUK","8","54","54","Ngem inalana nan limana ay nangwanin, “Anak, fomangon ka!” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("LK8_55","072_8_55","LUK","8","55","55","Ya ket sinmakhong san leng-agna ya ala na't ya fangon. Sa et infilin Jesus ta panganencha. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("LK8_56","072_8_56","LUK","8","56","56","Nataataa cha amana ken inana, ngem ya ket ay infilin Jesus ta ad-icha ifab-aag nan chey ay inmat isnan olay sino. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("LK9_1","072_9_1","LUK","9","1","1","Inayakhan Jesus nan sinpoo ya chwa ay disipolosna sa na't inagtan chaicha is kamabfalin ya kalebfengancha ay mangipakaan isnan am-in ay anito ya mangag-akhas isnan kasakisakit. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("LK9_2","072_9_2","LUK","9","2","2","Sa na't infaa chaicha ay mangipalawag maipoon isnan en-ap-apowan Apo Dios, ya mangipagkhawis isnan masasakit. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("LK9_3","072_9_3","LUK","9","3","3","Kinwanina ken chaicha, “Ad-i kayo en-itaktakin is olay ngag isnan enfaatanyo. Maid sokod, sopot, makakan, siping, paymo ensokatanyo. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("LK9_4","072_9_4","LUK","9","4","4","Ya olay sino ay menmangili ken chakayo, entetee kayo yangkhay isnan afongcha engkhana ay taynanyo nan chey ay ili. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("LK9_5","072_9_5","LUK","9","5","5","Sa et mo wad-ay ili ay ad-i manawat ken chakayo, taynanyo, ya isnan komaananyo, pagpakhenyo nan sikiyo ta makaan nan pinomket ay chapog nan chey ay ili, ay kag manokhon ken chaicha.” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("LK9_6","072_9_6","LUK","9","6","6","Sa cha't naligwat ay nenfab-aat isnan kailiili ay nangipap-alawag isnan Khawis ay Chamag ya nangipagkhawis isnan nenkasakit isnan olay entona. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("LK9_7","072_9_7","LUK","9","7","7","Si Herodes ay khofernachor, chinngena nan am-in ay in-inmat, et maid osto is semkena tay kanan nan tapina en kasin finmangon si Juan Bautista isnan etey. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("LK9_8","072_9_8","LUK","9","8","8","Nan tapina akhes kanancha en nenpaila si Elias, ya wad-ay kayet nan mangmangwani en kasin natakho nan esang isnan cheycha'y mamadto id solit. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("LK9_9","072_9_9","LUK","9","9","9","Sa et kinwanin Herodes, “Inpapotlongko met nan olon Juan, ngem sino man na ay cha maog-okhod isnan kag tonacha ay chak chengngen?” Siya chi't ya lalaychena ay mangila ken Jesus. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("LK9_10","072_9_10","LUK","9","10","10","Tinmoli nan cheycha'y apostoles, ya infab-aagcha nan am-in ay inang-angnencha. Sa et inayakhan Jesus chaicha yangkhay ay omey isnan ili ay Betsaida. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("LK9_11","072_9_11","LUK","9","11","11","Issan magtek nangammowan nan katakhotakho isnan inmayana ischi, inonodcha siya. Khinagkhawisna ay nanawat ken chaicha, sa na't infab-aag nan maipoon isnan en-ap-apowan Apo Dios, ya inakhasana akhes nan makasapol isnan khomawisancha. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("LK9_12","072_9_12","LUK","9","12","12","Issan cha malonokhan nan akhew, inmey nan sinpoo ya chwa ay disipolosna ay nangwani ken siya, “Kanam et achi isnan katakhotakho ta en cha't omanap is manganancha ya omyanancha isnan sanacha ay ili, tay ponchag na.” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("LK9_13","072_9_13","LUK","9","13","13","Ngem kinwanin Jesus ken chaicha, “Panganenyo chaicha.” Sa cha't kanan, “Kedkecheng paat nan lima ay tinapay ya chwa ay filis nan wad-ay ya! Laychem ngen ay en kami ilakwan nan katakhotakho ay naycha is kanencha?” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("LK9_14","072_9_14","LUK","9","14","14","(Tay inmey si liman lifo ay lallalaki nan wad-ay ischi.) “Patokchowenyo chaicha is sinpapangfon. Olay masinlilman popoo cha,” kinwanin Jesus. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("LK9_15","072_9_15","LUK","9","15","15","Et siya chi nan inangnen nan disipolosna, inpatokchocha am-in nan katakhotakho. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("LK9_16","072_9_16","LUK","9","16","16","Inalan Jesus nan chey lima ay tinapay ya chwa ay filis ya nentangad id chaya ay nenyaman, sa na't pinet-apet-ang ya inchowana isnan disipolosna ta iwalascha isnan katakhotakho. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("LK9_17","072_9_17","LUK","9","17","17","Nangan cha't am-in ya nabsog cha, ya nan nakhayad ay tinapay ay cha chinakhop nan disipolosna et sinpoo ya chwa ay labfa. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("LK9_18","072_9_18","LUK","9","18","18","Isnan namingsan, nakekecheng si Jesus ay nenlowalo isnan kawad nan disipolosna. Awni ya sinalodsodna ken chaicha ay mangwanin, “Sino ak isnan semek nan takho?” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("LK9_19","072_9_19","LUK","9","19","19","“Kanan nan tapina ay sik-a si Juan Bautista, ngem nan tapina kanancha ay sik-a si Elias, ya wad-ay akhes nan tapina ay mangwanin esang ka isnan cheycha'y mamadto id sangad-om ay kasin natakho.” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("LK9_20","072_9_20","LUK","9","20","20","“Chakayo kay, sino ak isnan semekyo?” kinwanina. Sinmongfat si Pedro ay nangwanin, “Sik-a nan Criston Apo Dios.” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("LK9_21","072_9_21","LUK","9","21","21","Sa et finilifilin Jesus chaicha ta ad-icha ifab-aag chi isnan olay sino. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("LK9_22","072_9_22","LUK","9","22","22","Sa na't kayet kanan, “Sak-en ay Anak si Takho, masapol ay chadlos maipap-alikhat ya maad-i ak isnan amam-an si Judio, nan aap-apon si papachi, ya nan mimistolon si lenteg. Sak et maipapatey, ya isnan maikatlo ay akhew et maipatakho ak.” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("LK9_23","072_9_23","LUK","9","23","23","Sa na't kinwani ken chaicha am-in, “Mo sino nan menlayad ay maifoweg ken sak-en, masapol ay lichongana nan awakna ya kawakawakas ay awitena nan kolosna ya maifoweg ken sak-en. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("LK9_24","072_9_24","LUK","9","24","24","Tay mo sino nan ad-i mangayyew isnan fiyagna ta olay matey midkakay ken sak-en, at maisalakan. Ngem nan takho ay chadlos mangisalak isnan fiyagna at khechangna ay amasena. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("LK9_25","072_9_25","LUK","9","25","25","Ay ke wad-ay fongaen nan takho olay mo kowaena am-in nan wad-ay isnan lofong, mo siya chi kannay nan maamasana paymo maafakana? ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("LK9_26","072_9_26","LUK","9","26","26","Tay nan mabfain ay mangitakcheg ken sak-en ya nan sos-olok, siya akhes ay mabfain ak ay Anak si Takho ay mangitakcheg ken siya isnan omaliyak isnan katangtangachak ya isnan kamabfalin Ama ya nan nasantowan ay anghelesna. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("LK9_27","072_9_27","LUK","9","27","27","Ngem ibfakhak ken chakayo nan tet-ewa, at wad-ay ken chakayo isna nan ad-i mangippeng isnan etey engkhana ay ilaencha nan en-ap-apowan Apo Dios.” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("LK9_28","072_9_28","LUK","9","28","28","Nar-os et nan away esa'y chomingkho issan nangifag-an Jesus isnacha, sa et inmey is kafilig ay nenlowalo. Intakina cha Pedro, Juan ya si Santiago. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("LK9_29","072_9_29","LUK","9","29","29","Issan cha na enlol-owalowan, ket ay tinmeken nan kamesna ya nan fachona nenfalin ay chad-ama'y somili. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("LK9_30","072_9_30","LUK","9","30","30","Sa et nenkawawad-ay nan chwa ay lallalaki ay nakitot-oya ken siya. Chaicha cha Moises ken Elias ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("LK9_31","072_9_31","LUK","9","31","31","ya chachama ay somili nan ilacha. Tinot-oyacha si Jesus maipoon isnan maangnenan nan pangkhep Apo Dios ken siya ay siya nan at mateyana id Jerusalem. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("LK9_32","072_9_32","LUK","9","32","32","Idwani, naseyeseyep cha Pedro, ya osto'y finmangon cha ya ket inilacha nan katangtangachan Jesus ya nan chwa ay lalaki ay nakitaktakcheg ken siya. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("LK9_33","072_9_33","LUK","9","33","33","Issan nanaynanan nan chwa'y lallalaki ken Jesus, kinwanin et Pedro ken siya, “Apo, khawis pet nan wad-ayan tako isna. Khomaeb kami is tolo ay ab-afong, enkwam nan esang, kwan Moises nan esang, ya kwan akhes Elias nan esang.” (Tay ad-ina ammo nan kankanana.) ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("LK9_34","072_9_34","LUK","9","34","34","Sa et isnan enkak-aliyana, inmali nan lifoo ay nangap-ap ken chaicha sa cha't naegyatan isnan nalibfoowancha. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("LK9_35","072_9_35","LUK","9","35","35","Sa et nadnge nan kali ay nalpo is kalifoo ya mangwanin, “Siya na nan Anakko ay pinilik. Chengngenyo siya!” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("LK9_36","072_9_36","LUK","9","36","36","Osto'y khinminek nan cha enkali, kedkecheng et si Jesus is wad-ay. Mailapo issan chey inkhigkhinek et yangkhay cha Pedro, ya maid paat nangifagfag-ancha isnan chey ay timpo nan olay ngag sisa ay inilacha. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("LK9_37","072_9_37","LUK","9","37","37","Issan kawaksana nen-eseg cha't ay nalpo isnan filig, ya chadlos angsan nan takho ay inmey nanab-at ken Jesus. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("LK9_38","072_9_38","LUK","9","38","38","Sa et wad-ay isnan cheycha'y takho nan lalaki ay nenfokhaw ay nangwanin, “Mistolo, seg-angam sak-en ta ilaem ed nan kedkecheng paat ay anakko. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("LK9_39","072_9_39","LUK","9","39","39","Tay sinkhep si anito ya aped kanafokhaw ya enpap-ayagpag ya omos-osab nan topekna. Kad-ikad-in palikhatena siya ya ad-ina paat pawayaen. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("LK9_40","072_9_40","LUK","9","40","40","Inseg-angko isnan disipolosmo ta pakaanencha nan chey ay anito, ngem ad-icha kafaelan.” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("LK9_41","072_9_41","LUK","9","41","41","Kinwanin Jesus ken chaicha en, “Chakayo ay maid pammatina ya nikfis nan akkhona! Ay kek sa makitetee ya sak an-an-anosan chakayo?” Sa na't kinwani isnan lalaki, “Iyalim sina nan anakmo.” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("LK9_42","072_9_42","LUK","9","42","42","Issan cha maisag-enan nan chey ay ong-onga, infasfas kasin nan anito ket ay nenpap-ayagpag. Ngem nenyangyangan Jesus nan anito ya khinmawis chadlo, sa na't insakhong ken amana. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("LK9_43","072_9_43","LUK","9","43","43","Natakag am-in nan takho isnan chey ay matangtangad ay kamabfalin Apo Dios. Sisya kayet nan taan nan katakhotakho isnan am-in ay inang-angnen Jesus. Sa na't kinwani isnan disipolosna, ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("LK9_44","072_9_44","LUK","9","44","44","“Semkenyo ay khawis nan nay ay ifaagko: At maichowa ak ay Anak si Takho isnan kamabfalin nan takho.” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("LK9_45","072_9_45","LUK","9","45","45","Nay met achi eg-aycha naawatan nan kinwanina, tay naitafon na ta ad-icha maawatan, ya omegyat cha ay kasin mamoot ischi. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("LK9_46","072_9_46","LUK","9","46","46","Awni ya ket wad-ay nan nasosmaan nan disipolos Jesus, mo sino ken chaicha nan katongchowan. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("LK9_47","072_9_47","LUK","9","47","47","Ngem tay ammon Jesus nan semekcha, inayakhana nan esang ay ong-onga ya inpatakchegna isnan sag-ena. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("LK9_48","072_9_48","LUK","9","48","48","Sa na't kinwani ken chaicha, “Mo sino nan manawat isnan ong-onga ay kag ken tona maigkhapo ken sak-en, sak-en akhes nan chawatena. Ya mo sino nan manawat ken sak-en, chawatena akhes nan nangifaa ken sak-en. Tay mo sino nan kaoyaan ken chakayo am-in, siya nan katongchowan.” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("LK9_49","072_9_49","LUK","9","49","49","Sa et kinwanin Juan, “Apo, wad-ay nan inilami ay cha mangipakaan isnan anito maichalan isnan ngachanmo, ya inpawami tay faken tako foweg.” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("LK9_50","072_9_50","LUK","9","50","50","Ngem kinwanin Jesus, “Ad-iyo aped ipawa siya, tay mo sino nan ad-i manopla ken chakayo, wad-ay cha ken chakayo.” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("LK9_51","072_9_51","LUK","9","51","51","Issan nganngani et nan timpo ay tomoliyan Jesus id chaya, inpapatina ay omey id Jerusalem. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("LK9_52","072_9_52","LUK","9","52","52","Inpaon-onana nan cheycha'y omey ay mangisakhana isnan omayancha. Nay met achi issan inmayancha isnan esa'y ili id Samaria ay en mangisakhana isnan am-in, ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("LK9_53","072_9_53","LUK","9","53","53","ket ay inad-in nan omili ischi, tay nalatak ay id Jerusalem nan ayena. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("LK9_54","072_9_54","LUK","9","54","54","Osto ay siya chi nan inmat ay inilan nan disipolosna ay cha Santiago ya si Juan, kinwanicha, “Apo, laychem ngen ta lalayanmi nan apey ay malpo id chaya ta poowana chaicha?” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("LK9_55","072_9_55","LUK","9","55","55","Alan et Jesus ya sakhong ay nenyangyang ken chaicha. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("LK9_56","072_9_56","LUK","9","56","56","Sa cha't intoloy ay inmey isnan teken ay ili. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("LK9_57","072_9_57","LUK","9","57","57","Issan cha cha omayan, wad-ay nan lalaki ay nangwanin, “Maifoweg ak ken sik-a isnan olay entona ay omayam.” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("LK9_58","072_9_58","LUK","9","58","58","Kinwanin et Jesus ken siya, “Nan silay, wad-ay tekawcha, ya siya akhes isnan ay-ayam, wad-ay khafancha. Ngem sak-en ay Anak si Takho et maid osto is maseypak.” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("LK9_59","072_9_59","LUK","9","59","59","Wad-ay akhes nan teken ay nangwaniyana, “Maifoweg ka ken sak-en.” Ngem kinwaninan, “Aw-awni Apo, ta ennak ed ona ikaob si ama.” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("LK9_60","072_9_60","LUK","9","60","60","Ket ay inyal-alig Jesus ay nanongfat ken siya, “Ngag ngotom ta nan natey nan en mangikaob isnan ib-acha ay natey. En ka't magtek ipalawag nan maipoon isnan en-ap-apowan Apo Dios.” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("LK9_61","072_9_61","LUK","9","61","61","Wad-ay akhes nan teken ay nangwanin, “Maifoweg ak ken sik-a, Apo, ngem awni ona ta ek ifaag isnan pangafongko.” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("LK9_62","072_9_62","LUK","9","62","62","Sa et inyal-alig Jesus ay nangwani ken siya, “Nan mangilapo ay en-alacho ya ensakhosakhong, maid silfina isnan en-ap-apowan Apo Dios.” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("LK10_1","072_10_1","LUK","10","1","1","Awni ya wad-ay akhes nan teken ay pinilin Apo Jesus ay piton poo ya chwa ay disipolosna ay infaana ta masinchodwa cha ay mamangpango isnan olay entona ay ili ay omaayana. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("LK10_2","072_10_2","LUK","10","2","2","Et siya na nan infaagna ken chaicha: “Angsan tet-ewa nan maani, ngem akit cha nan en-ani. Enlowalo kayo et mampay isnan nenkwa isnan maani ta wad-ay faalena is omey en-ani. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("LK10_3","072_10_3","LUK","10","3","3","Engkayo. Tay nay ifaak chakayo ay kag anak si karnilo isnan kawad nan kakaegyat ay atap ay aso. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("LK10_4","072_10_4","LUK","10","4","4","Ad-i kayo en-itaktakin is pitaka, paymo sopot, paymo nan ensokatanyo ay palloka. Ad-i kayo tomtomke isnan chalan ay manot-oya isnan olay sino ay sab-atenyo. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("LK10_5","072_10_5","LUK","10","5","5","Et mo wad-ay somkhepanyo is afong, kananyo ona en, ‘Oompa kayo isnan nay ay afong.’ ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("LK10_6","072_10_6","LUK","10","6","6","Mo nan nen-afong ischi ya nan oompaana nan wadwad-ay ay sesemkena, at omey ken chaicha nan enkhawisan ay pawad-ayenyo. Ngem mo faken chi is semekna, at tomoli ken chakayo nan chey ay enkhawisan ay ento mo ichowayo. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("LK10_7","072_10_7","LUK","10","7","7","Eesangenyo nan afong ay makitey-anyo. Ad-i kayo en-atoaton. Mangan kayo ya ominom kayo isnan is yangkhay ay ipasangocha ken chakayo, tay nan enchono lebfengna ay malagfo. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("LK10_8","072_10_8","LUK","10","8","8","Mo wad-ay omayanyo ay ili ya chawatencha chakayo, kanenyo nan ipasangocha. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("LK10_9","072_10_9","LUK","10","9","9","Pakhawisenyo nan nenkasakit ischi ay ili, sa yo't kanan ken chaicha en, ‘Nganngani et nan en-ap-apowan Apo Dios ken chakayo.’ ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("LK10_10","072_10_10","LUK","10","10","10","Ngem mo nan omayanyo ay ili ya ad-icha chawaten chakayo, omey kayo isnan karsacha ay mangwanin, ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("LK10_11","072_10_11","LUK","10","11","11","‘Chey, olay nan chapog nan iliyo ay pinomket isnan sikimi, pokpokanmi ta kag yo matokhonan. Ngem sesemkenyo ay sinmag-en et nan en-ap-apowan Apo Dios ken chakayo!’ ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("LK10_12","072_10_12","LUK","10","12","12","Chadlos ko ifaag ken chakayo ay isnan chey ay akhew ay en-okoman Apo Dios, at enyapyap-ew nan ichowana ay chosan nan iSodoma mo nan takho isnan chey ay ili.” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("LK10_13","072_10_13","LUK","10","13","13","Kinwanin kayet Jesus, “Selaeg yo ay iCorazin ya ken chakayo akhes ay iBetsaida! Tay mo sa ya inangnek id Tiro ya Sidon nan cheycha'y kamabfalin ay chak inangnen ken chakayo, at chinokokhancha issan chey kannay nan fasolcha, ya at enfacho cha is sako ay en mangitotokcho is kadchapo ay mangipaila isnan fafawicha. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("LK10_14","072_10_14","LUK","10","14","14","Tay siya chi at enyapyap-ew nan chosan nan iTiro ya iSidon mo nan chosayo is omaliyan nan en-okoman Apo Dios. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("LK10_15","072_10_15","LUK","10","15","15","Ya chakayo akhes ay iCapernaum, ay ke yo kanan en at matangad kayo id chaya? At maiwasit kayo id inferno!” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("LK10_16","072_10_16","LUK","10","16","16","Sa et isnan disipolosna kinwanina en, “Nan takho ay mannge ken chakayo, chengngena akhes sak-en. Mo sino nan mangad-i ken chakayo, sak-en nan ad-iyena. Ya mo sino nan omad-i ken sak-en, ad-iyena akhes nan nangifaa ken sak-en.” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("LK10_17","072_10_17","LUK","10","17","17","Nenlal-ayad nan piton poo ya chwa ay disipolos Jesus issan tinmoliyancha. “Apo,” kinwanicha, “olay nan anito, pinaticha chakami issan nangipakaananmi ken chaicha isnan ngachanmo!” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("LK10_18","072_10_18","LUK","10","18","18","Kinwanin Jesus ken chaicha, “Wen, inilak si Satanas ay mekmekyag ay kag koryapyap ay nalpo id chaya. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("LK10_19","072_10_19","LUK","10","19","19","Chengngenyo na! Inagtak chakayo is kalebfenganyo ta mabfalin ay khatinanyo nan oweg ya khayaman, ya ta afakenyo nan am-in ay kamabfalin nan fosoyo ay si Satanas. Tet-ewa, maid paat maik-ikkan is ngaag ken chakayo. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("LK10_20","072_10_20","LUK","10","20","20","Ngem faken nan mamatiyan nan anito ken chakayo is ilal-ayadyo, mod-i ket enlal-ayad kayo tay apchas naitapi nan ngachanyo isnan omili id chaya.” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("LK10_21","072_10_21","LUK","10","21","21","Issan chey ay timpo, inpalal-ayad nan Ispirito Santo si Jesus ay nangwanin, “Enyaman ak ken sik-a Ama ay Apon nan chaya ya nan lota, tay inpailam isnan cheycha'y egay nakaachar nan eg-aymo inpaam-ammo isnan mamasilib ya nan cheycha'y makaawat. Tet-ewa Ama, siya sa nan inangnem tay siya nan khawis ay mangipalal-ayad ken sik-a.” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("LK10_22","072_10_22","LUK","10","22","22","Sa na't kinwanin, “Si Ama, inchowana nan am-in ken sak-en. Maid mangammo ken sak-en ay Anakna, mo sino ak, mod-i yangkhay si Ama. Ya maid akhes mangammo ken Ama mod-i yangkhay sak-en ay Anakna, ya nan olay sino ay laychek ay mangipaammowan ken siya.” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("LK10_23","072_10_23","LUK","10","23","23","Sa et nensakhong si Jesus isnan disipolosna isnan nakekedchengancha. Sa na't kanan, “Naoney kayo ay mangiila isnan naycha ay il-ilaenyo! ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("LK10_24","072_10_24","LUK","10","24","24","Kanak ken chakayo ay angsan cha nan mamadto ya ali id sangad-om ay chadlos menlayad ay mangila isnan il-ilaenyo, ngem egaycha inila. Lalaychencha ay mannge isnan chengchengngenyo, ngem eg-aycha chinnge.” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("LK10_25","072_10_25","LUK","10","25","25","Isnan namingsan, tinmakcheg nan esa'y mistolon si lenteg ay naneptepeng ken Jesus ay nangwanin, “Mistolo, ngag ngen et nan masapol ay angnek ta tawichek nan fiyag ay maid pengpengna?” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("LK10_26","072_10_26","LUK","10","26","26","Sinongfatan Jesus ay nangwanin, “Ngag nan naisolat ay lenteg Apo Dios? Ngag nan maawatam ay ibfakhana?” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("LK10_27","072_10_27","LUK","10","27","27","Sa na't kanan, “Masapol ay laylaychem nan Apo ay Diosmo isnan am-in ay wad-ay ken sik-a: nan posom, nan leng-agmo, nan fikasmo, ya nan semekmo. Sa et masapol ay laylaychem nan sagkhongmo ay kag isnan menlaycham isnan awakmo.” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("LK10_28","072_10_28","LUK","10","28","28","“Naitneng nan songfatmo,” kinwanin Jesus. “Siya et mampay sa nan angnem ya at matakho ka is eng-engkhana.” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("LK10_29","072_10_29","LUK","10","29","29","Nay met achi tay laychena ay mangitakcheg isnan awakna, kasalosalodsod ken Jesus ay nangwanin, “Sino nan sagkhongko?” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("LK10_30","072_10_30","LUK","10","30","30","Idwani, inokhod Jesus ay nangwanin, “Wad-ay nan esang ay Judio ay cha en-eseg id Jerico ay nalpo id Jerusalem. Ya ket ay inafangan si mangaakew, sa cha't linafosan ya pinak-opak-o engkhana'y nganngani matey. Sa cha't tinaynan. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("LK10_31","072_10_31","LUK","10","31","31","Naiyaspo et ay wad-ay nan pachi ay cha akhes en-eseg ischi, ya osto ay oschongana nan chey ay takho, ke na't aped yangkhay linaosan ay nanalan is katopakna. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("LK10_32","072_10_32","LUK","10","32","32","“Nawni, ya ket wad-ay akhes nan nen-eseg ischi ay kafachang isnan sinagoga ay makwanin Levita. Sinmag-en ay nangoschong ken siya, ngem siya kayet ay aped akhes linmaos ay nanalan is katopakna. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("LK10_33","072_10_33","LUK","10","33","33","“Ngem ket ay awni ya wad-ay nan Samaritano ay nenfaat ischi. Osto'y inilana nan lalaki, chachama nan seg-angna ken siya. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("LK10_34","072_10_34","LUK","10","34","34","Sa et inmey ya inakhasana nan sokhatna is lana ya fayas, ya finedfechana is lopot. Sa na't inpasakay isnan ensakayana ya inyeyna isnan esang ay en-ab-afangan, ya tinokkhongana siya. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("LK10_35","072_10_35","LUK","10","35","35","“Issan kawaksana, finayachana nan enpaab-afang is chwa'y denaryo sa na't kanan, ‘Nongnongem siya, sa et mo wad-ay kayet nan enkhastosam pala ken siya, at fayachak is kasin ko aliyan.’ ” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("LK10_36","072_10_36","LUK","10","36","36","Sa et kanan Jesus, “Isnan semekmo, sino isnan tolo ay cheycha nan nensagkhong isnan lalaki ay inpalikhat nan cheycha'y mangaakew?” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("LK10_37","072_10_37","LUK","10","37","37","Sinfat nan mistolon si lenteg ay nangwanin, “Nan chey achi naneg-ang ken siya.” Kinwanin et Jesus, “En ka't mampay ya siya akhes chi nan angnem.” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("LK10_38","072_10_38","LUK","10","38","38","Issan cha enfaatan cha Jesus, inomchan cha isnan ili ay kawad cha Marta ay nangipachag-os ken Jesus is afongna. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("LK10_39","072_10_39","LUK","10","39","39","Wad-ay nan akhin Marta ay si Maria, ya osto ay en-isos-olo si Jesus, tinmokcho et si Maria isnan sag-en nan sikin Jesus ay nannannge isnan isos-olona. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("LK10_40","072_10_40","LUK","10","40","40","Ngem si Marta, makokorkor nan semekna isnan angsan ay chonona, sa et inmey ken Jesus ay nangwanin, “Apo, ay kem ad-i ilaen si annochik? Aped na tinaynan sak-en ay es-esang ay manno am-in isnacha? Kanam achi ta omali ay fomachang!” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("LK10_41","072_10_41","LUK","10","41","41","Sa et kinwanin Jesus, “Marta! Marta! Aped ka yangkhay enchanachanag isnan angsan ay khabkhab-em. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("LK10_42","072_10_42","LUK","10","42","42","Nay met achi esang yangkhay nan kasapolan. Siya chi nan osto ay pinilin Maria ya at ad-i makak-aan ken siya.” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("LK11_1","072_11_1","LUK","11","1","1","Isnan namingsan ay cha enlol-owalo si Jesus, waday akhes ischi nan disipolosna. Osto ay nakwas, kinwanin nan esang en, “Apo, isolowam ed chakami ay enlowalo, kag isnan inangnen Juan isnan cheycha'y disipolosna.” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("LK11_2","072_11_2","LUK","11","2","2","“Kag tona nan angnenyo ay enlowalo,” kinwanin Jesus. Kananyo en, “Ama, machad-ayaw nan ngachanmo. Omali nan en-ap-apowam. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("LK11_3","072_11_3","LUK","11","3","3","Ichowam nan kanenmi isnan kawakawakas. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("LK11_4","072_11_4","LUK","11","4","4","Pakawwanem nan fasolmi tay chakami akhes, pakawwanenmi nan am-in ay cha fomasol ken chakami. Ad-im ogkhayen chakami isnan maawisanmi ay enfasol.” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("LK11_5","072_11_5","LUK","11","5","5","Sa na't kinwani ken chaicha, “Mo sa ya wad-ay esang ken chakayo ay omey is afong nan liwidna isnan tengan si lafi ay en mangwani en, ‘Kayong, omagtan ka ed is tolo ay tinapay ta at sak sokatan, ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("LK11_6","072_11_6","LUK","11","6","6","tay kaal-ali nan liwidko ay cha enfaat, ya nay maid paat ipasangok ken siya!’ ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("LK11_7","072_11_7","LUK","11","7","7","Et mo sa ya somfat nan liwidna is afong ay mangwani en, ‘Ad-im sangawen sak-en! Apchas et naifoti nan eneb, ya iseseyepko nan an-akko. Ad-i ak makafangon ay mangagtan ken sik-a.’ ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("LK11_8","072_11_8","LUK","11","8","8","Ibfakhak ken chakayo, olay mo ad-i fomangon ay mangagtan ken siya tay liwidna, et khechangna ay fomangon ay mangichowa isnan am-in ay masapol nan liwidna tay ad-i tomke ay enkechakechaw. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("LK11_9","072_11_9","LUK","11","9","9","Siya akhes koma sa nan ikkanyo ay enlowalo. Komchaw kayo et maagtan kayo. En-anap kayo et makad-an kayo. Enkogkog kayo et matekwafan nan eneb ken chakayo. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("LK11_10","072_11_10","LUK","11","10","10","Tay mo sino nan komchaw at maagtan, ya nan en-anap makad-an, ya isnan enkogkog, et matekwafan nan eneb ken siya. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("LK11_11","072_11_11","LUK","11","11","11","“Ken chakayo akhes ay am-a, ay ke wad-ay ken chakayo nan mangichowa isnan oweg isnan fab-alona, mo komchaw is sibfana ay khachiw? ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("LK11_12","072_11_12","LUK","11","12","12","Kag akhes mo komchaw is itlog, ay ke yo aped ichowa nan khayaman? ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("LK11_13","072_11_13","LUK","11","13","13","Olay ngaag kayo, et ammoyo ay en-ichowa is enkhawisan nan an-akyo. Mo siya sa, ad-i ngen wadwad-ay chadlos nan ikkan Ama id chaya ay mangichawchaw isnan Ispirito Santo ken chakayo ay komchaw ken siya?” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("LK11_14","072_11_14","LUK","11","14","14","Isnan namingsan wad-ay nan lalaki ay ad-i makakkali tay sinkhep si nangengek ay anito. Osto ay inpakaan Jesus san anito, ya ket chadlo nenkali nan lalaki, ya nataataa nan angsan ay takho. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("LK11_15","072_11_15","LUK","11","15","15","Nay met achi wad-ay nan tapina ay nangwanin, “Da! Nan kamabfalin maachi Beelzebub ay ap-apon si anito nan mangipakpakaanan tosa isnan anito.” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("LK11_16","072_11_16","LUK","11","16","16","Wad-ay cha akhes nan naneptepeng ken siya isnan mangmangchawancha isnan katataa ay kaimatonana ay malpo id chaya. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("LK11_17","072_11_17","LUK","11","17","17","Ngem tay ammon Jesus nan semsemkencha, kinwanina en, “Olay ngag ay en-ap-apowan ay en-asifaloknit kannay, et mapakawas. Nan akhes sinpangafong ay maid ornoscha at maamas cha akhes. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("LK11_18","072_11_18","LUK","11","18","18","Siya akhes chi isnan en-ap-apowan Satanas. Mo siya sa ay en-asikhola cha, ngag et kay nan ikkan nan en-ap-apowana ay tomakcheg? Tay kananyo en chak pakaanen nan anito isnan kamabfalin Beelzebub. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("LK11_19","072_11_19","LUK","11","19","19","“Idwani, mo siya sa ay chak pakaanen nan anito isnan kamabfalin Beelzebub, ngag akhes ay kamabfalin nan cha osalen nan takhoyo ay enpakaan? Ay ke teken? Idwani nay et chaicha kannay nan mangokom isnan nenkamaliyanyo. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("LK11_20","072_11_20","LUK","11","20","20","Ngem tay pakaanek nan anito maichalan isnan kamabfalin Apo Dios, siya na nan mangipaila ay inomchan et nan en-ap-apowan Apo Dios ken chakayo.” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("LK11_21","072_11_21","LUK","11","21","21","Inokhod Jesus nan nay ay al-alig: “Mo nan mafikas ay takho et nakaarmas ay khawis ay manokkhong isnan afongna, at mimigto ay khawis nan kwana. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("LK11_22","072_11_22","LUK","11","22","22","Ngem mo omali nan mafikfikas ay mangafak ken siya, at ikaana am-in nan armasna ay entatalkana sa et omey ay mangikakcheng isnan cheycha ay kinamkamna.” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("LK11_23","072_11_23","LUK","11","23","23","Sa et kinwanin Jesus akhes en, “Mo sino nan maid ken sak-en, chaicha nan omad-i. Ya nan cheycha'y ad-i mamachang ken sak-en ay en-iyapon, chaicha nan cha enfoka.” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("LK11_24","072_11_24","LUK","11","24","24","Inyal-alig Jesus ay nangwanin, “Mo komaan nan anito isnan takho, enfaat isnan kaponchaponchag ay omanap is omillengana. Et mo maid maanapana, kecheng kanana isnan nemnemna en, ‘Somakhong ak et chadlo isnan sikhod ay nentetey-ak.’ ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("LK11_25","072_11_25","LUK","11","25","25","Ket ay tomoli ya edchanana san tinaynana ya nachalochalosan ya nanongnonongnong. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("LK11_26","072_11_26","LUK","11","26","26","Sa et en omayag is pito kayet ay ib-ana ay anito ay am-amed ay ngaag mo siya, sa cha't somkhep ay entee isnan chey ay takho. Adi kad nan enfanakhan et nan chey ay takho, et am-am-amed mo san chey nang-ona ay kasasaadna.” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("LK11_27","072_11_27","LUK","11","27","27","Issan sisya ay enkak-aliyan Jesus isnan angsan ay takho, wad-ay nan fafai ischi ay nangifokhaw, “Naoney nan fafai ay nangiyanak ya nangipasoso ken sik-a.” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("LK11_28","072_11_28","LUK","11","28","28","Ngem sinmongfat si Jesus ay nangwanin, “Naon-oney kayet nan cheycha ay mannge isnan kalin Apo Dios ya angnencha.” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("LK11_29","072_11_29","LUK","11","29","29","Issan am-amed kayet inmangsanan nan angsan ay takho ay mangal-alifongfong ken Jesus, ke na't kanan, “Chad-ama nan kinangaag nan takho idwanin! Komchakomchaw cha yangkhay is katataa ay sinyal, ngem maid paat maipaila ken chaicha, mod-i kecheng nan sinyal ay naila ken Jonas. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("LK11_30","072_11_30","LUK","11","30","30","Kag isnan nenfallinan Jonas ay sinyal isnan iNineve, kag akhes ken sak-en ay Anak si Takho, at sak-en nan sinyal nan takho idwanin. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("LK11_31","072_11_31","LUK","11","31","31","“Nan akhes Reyna ay nalpo isnan ambagatan ay ili, at tomakcheg ay mangisaklang isnan naycha ay takho isnan at en-okoman Apo Dios. Tay paat nenfaat ay nalpo isnan pengpeng nan lota ta en na chengngen nan silib Solomon. Ngem ilaenyo, wad-ay isna nan entongtongcho mo si Solomon. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("LK11_32","072_11_32","LUK","11","32","32","“Siya akhes ay is omali ay akhew ay en-okoman Apo Dios, at tomakcheg cha akhes nan iNineve ay mangisaklang isnan naycha ay takho idwani, tay chaicha et chinokokhancha kannay nan fasolcha issan nanngelancha isnan inpalawag Jonas. Ngem ilaenyo, wad-ay isna nan entongtongcho mo si Jonas.” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("LK11_33","072_11_33","LUK","11","33","33","Insolon Jesus ay mangwanin, “Maid mamaskhed isnan silaw sa na't itafon paymo tangfan isnan salop, mod-i ket ippeyna isnan osto ay kaipatpatangana ta mo sino nan somkhep at ilaencha nan langlang nan silaw. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("LK11_34","072_11_34","LUK","11","34","34","Nan mata, siya nan kag silaw nan awak. Mo nalatak nan angnen ay en-ila, kag masisilawan nan semek ya khawis nan enfanakhana isnan am-in ay katatakhoyo. Ngem mo ngaag nan pinang-ila, at kag akhes enpapanget nan semek. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("LK11_35","072_11_35","LUK","11","35","35","Ilaenyo et mampay ay khawis ta faken follinget mod-i ket nan silaw nan manangkhew ken chakayo. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("LK11_36","072_11_36","LUK","11","36","36","Mo nan semekyo et nasilawan ya mam-aid follingetna, et kag enlalanglang nan am-in, ya kag kayo malalanglangan isnan silaw.” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("LK11_37","072_11_37","LUK","11","37","37","Osto ay nakwas si Jesus ay nen-isos-olo, inayakhan nan Fariseo ay en makikan is afongna. Et inmey ya tinmokcho ay makikan. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("LK11_38","072_11_38","LUK","11","38","38","Ket ay nataa san Fariseo tay egay ona nenfolo si Jesus esa mangan. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("LK11_39","072_11_39","LUK","11","39","39","Kinwanin et Apo Jesus ken siya en, “Chakayo maachi ay Fariseo, et tet-ewa'y eestenyo nan naiwaned ay ekhad ken chakayo, agkha ket ya tokong ya kinangaag yangkhay nan wad-ay isnan nemnemyo! Kag kayo tasa ya palato ay nadchalodchalos is kafalana ya ke pet nalokhilokhit isnan chaemna. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("LK11_40","072_11_40","LUK","11","40","40","Chakayo ay ad-i ensemsemek, ay ke si Apo Dios ay nangaeb isnan falana, ya faken akhes siya nan nangaeb isnan chaemna? ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("LK11_41","072_11_41","LUK","11","41","41","En-ated kayo magtek isnan poposi isnan wad-ay ken chakayo tatno khomawis mampay nan katatakhoyo. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("LK11_42","072_11_42","LUK","11","42","42","“Selaeg yo ay Fariseo! Khawis tay ichowayo ken Apo Dios nan olay pagkapoon nan am-in ay ilan si likacho ay aniyenyo, ngem nenkammali kayo tay iwayangyo nan nalenteg ay okhali, ya nan layadyo ken Apo Dios. Mang-ona koma chana ay angnenyo, esa pay nan tapina. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("LK11_43","072_11_43","LUK","11","43","43","“Selaeg yo ay Fariseo! Tay nan laychenyo et nan kakhawisan ay tokchowan is kasinagoga, ya nan maichad-ayawanyo is kamarkitan. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("LK11_44","072_11_44","LUK","11","44","44","“Selaeg yo! Tay kag kayo isnan naikaofan nan natey ay maid matona ay aped khatkhatinan nan takho tay ad-icha ammo.” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("LK11_45","072_11_45","LUK","11","45","45","“Mistolo,” kinwanin nan esang ay mistolon si lenteg, “isnan cham mangwaniyan issacha, nay et maitapi kami ay mafainan!” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("LK11_46","072_11_46","LUK","11","46","46","Sinmongfat si Jesus ay nangwanin, “Olay akhes chakayo ay mistolon si lenteg, selaeg yo akhes! Tay ipasakfatyo isnan takho nan ad-acham-et ay awit ay ad-icha kafaelan, ngem ad-iyo met paat oyachen nan olay esang ay lechengyo ay mamachang ken chaicha! ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("LK11_47","072_11_47","LUK","11","47","47","Selaeg yo! Tay khab-enyo nan pantiyong nan cheycha'y mamadton Apo Dios ay cha pinatey nan ik-ityo, ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("LK11_48","072_11_48","LUK","11","48","48","et nay ipailayo kannay ay tantan-oyanyo nan inang-angnencha. Cha cha pinatey nan mamadto ya cha kayo akhes khomaeb is pantiyongcha. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("LK11_49","072_11_49","LUK","11","49","49","Tay siya chi isnan silib Apo Dios kinwanina, ‘At ifaak ken chaicha nan cheycha'y mamadto ya apostoles ya at pateyencha ya palikhatencha nan tapina!’ ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("LK11_50","072_11_50","LUK","11","50","50","Tay siya chi, at machosa nan takho idwani khapo isnan napateyan nan am-in ay mamadto, mailapo issan nakhab-an nan lofong engkhana idwani, ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("LK11_51","072_11_51","LUK","11","51","51","mailapo issan napateyan Abel engkhana issan napateyan Zacarias ay napatey isnan nenfet-akan nan altar ya nan Timplo. Tet-ewa, ifaagko ay at machosa kayo maipoon isnan am-in ay nateyancha! ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("LK11_52","072_11_52","LUK","11","52","52","“Selaeg yo ay mimistolon si lenteg! Tay kag yo kinaan nan torfek ay manekwab isnan pantew ay somkhepan koma nan takho ta mangammowancha isnan silib Apo Dios. Ad-i kayo somkhep ischi, sa yo't cha selat-an nan takho ay cha koma somkhep.” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("LK11_53","072_11_53","LUK","11","53","53","Issan kinmaanan Jesus ischi, inlapon nan Fariseo ya nan mimistolon si lenteg ay menkhola ken siya, ya pinilipilitcha siya ay manongfat isnan angsan ay salodsodcha ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("LK11_54","072_11_54","LUK","11","54","54","ta omanap cha is khotokna ay manpapancha ken siya maipoon isnan kankanana. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("LK12_1","072_12_1","LUK","12","1","1","Liniblifo nan mangal-alifongfong ken Jesus ya cha cha enkhikhinnatin. Sa et inyon-onan Jesus ay nanokhon isnan disipolosna ya kinwanina, “Ilaenyo ta meymey-anyo nan awakyo isnan fofod nan Fariseo ay siya nan kakas-okas-onancha. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("LK12_2","072_12_2","LUK","12","2","2","Tay maid masasalakan ay at ad-i maipaila, ya maid maitatafon ay at ad-i maipaammo. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("LK12_3","072_12_3","LUK","12","3","3","Am-in ay kinwakinwaniyo isnan ab-afollinget, at madmadnge isnan mag-akhew. Ya am-in ay intifitifiyo isnan ib-ayo is afong, et maifokhaw isnan toktok nan afong.” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("LK12_4","072_12_4","LUK","12","4","4","Kinwanin kayet Jesus, “Kanak ken chakayo ay iib-ak, ad-i kayo omegyat isnan menpatey ken chakayo, tay mo pateyencha nan awakyo, kecheng et maid kasin maangnencha. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("LK12_5","072_12_5","LUK","12","5","5","Nay ifaagko magtek ken chakayo nan tet-ewa ay omegyatan: Siya si Apo Dios. Tay mo inalana't nan fiyagyo, kafaelana kayet ay mangibkas ken chakayo id inferno. Tet-ewa, siya chadlo nan egyatenyo. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("LK12_6","072_12_6","LUK","12","6","6","“Ilaenyo nan chekchekchek. Ad-i ngen chwa ay tanso yangkhay nan lakon nan lima? Ngem maid lichongan Apo Dios ken chaicha, olay esang. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("LK12_7","072_12_7","LUK","12","7","7","Am-amed ken chakayo, tay ammona chakayo, olay nan kabfifilang nan fookyo. Ad-i kayo omeg-egyat, tay napatpateg kayo mo nan angsan ay chekchekchek.” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("LK12_8","072_12_8","LUK","12","8","8","Sa et kinwanin Jesus, “Naay kayet nan ifaagko: Mo sino nan mangifaag isnan sakhang nan takho ay takhok siya, at siya akhes chi nan ikkak ay Anak si Takho ken siya isnan sakhang nan angheles Apo Dios. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("LK12_9","072_12_9","LUK","12","9","9","Ngem mo sino nan mangisaot ay takhok siya isnan sakhang nan katakhotakho, at siya akhes ay maad-i siya isnan sakhang nan angheles Apo Dios. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("LK12_10","072_12_10","LUK","12","10","10","“Mabfalin ay mapakawan nan olay sino ay mangipangaag ken sak-en ay Anak si Takho, ngem nan mangipangaag isnan Ispirito Santo et ad-i kapakpakawan. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("LK12_11","072_12_11","LUK","12","11","11","“Mo ikhoyodcha chakayo ay mangidchalom is kasinagoga paymo isnan aap-apo paymo isnan okom, ad-i kayo madchanakhan isnan angnenyo ay ensefat paymo nan kananyo. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("LK12_12","072_12_12","LUK","12","12","12","Tay nan Ispirito Santo nan at mangisolo ken chakayo isnan omno ay kananyo isnan chey kannay ay olas.” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("LK12_13","072_12_13","LUK","12","13","13","Ket ay wad-ay isnan angsaangsan ay takho nan nangwani ken Jesus, “Mistolo, kanam ed ay isnan akhik ta omichatag isnan tawid ay tinaynan ama ken chakami.” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("LK12_14","072_12_14","LUK","12","14","14","Sinfat Jesus ay nangwanin, “Kayong, ay ke sak-en nan napili ay mangischo isnan ikkanyo ay enchatag isnan tawichenyo?” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("LK12_15","072_12_15","LUK","12","15","15","Sa na't kinwani isnan katakhotakho en, “Ilaenyo ay khawis ta maid ken chakayo nan am-in ay ilan si kinaakhom, tay nan tet-ewa ay fiyag nan takho et ad-i maiyala isnan omawas ay kwa.” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("LK12_16","072_12_16","LUK","12","16","16","Sa et inyal-alig Jesus ken chaicha ay nangwanin, “Wad-ay nan esang ay faknang ay ad-acha nan inanina isnan payewna. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("LK12_17","072_12_17","LUK","12","17","17","Sa na't semkesemken, ‘Ngag man et nan angnek? Tay ya ke maid mangipay-ak isnan am-in ay inanik. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("LK12_18","072_12_18","LUK","12","18","18","Na! Kag tona pet nan angnek,’ kinwanina. ‘Tastasek nan allangko ta khomaeb ak is chakchakchake ay mangipay-ak isnan pakhey ya nan tap-ina kayet ay ippeyko. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("LK12_19","072_12_19","LUK","12","19","19","Et mabfalin ay kanak en, “Naoney ak pet! Tay wad-ay et am-in ken sak-en nan ngonon ay masapolko is katawetawen. Chey, khankhanasek et ay enfiyag. Aped ak yangkhay mangmangan, omin-inom ya makilil-iwid.” ’ ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("LK12_20","072_12_20","LUK","12","20","20","“Ngem ket ay kanan Apo Dios ken siya en, ‘Sik-a ay ad-i ensemsemek! Idwani kannay ay maschem, alaek nan leng-agmo. Sino pay nan sa menfanes isnan am-in ay kwam ay em inigtoigto?’ ” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("LK12_21","072_12_21","LUK","12","21","21","Sa et kinwanin Jesus, “Siya sa nan kasasaad nan cheycha'y aped yangkhay en omamoamong is ifaknangcha, ya maid mabfalincha isnan sakhang Apo Dios.” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("LK12_22","072_12_22","LUK","12","22","22","Sa et kinwanin Jesus isnan disipolosna, “Kanak et mampay ken chakayo, ad-i kayo man madchanakhan isnan fiyagyo. Ad-i kayo madchanakhan mo ngag nan kanenyo paymo nan ifachoyo. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("LK12_23","072_12_23","LUK","12","23","23","Tay wadwad-ay nan fiyag mo nan makakan, ya nan awak mo nan facho. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("LK12_24","072_12_24","LUK","12","24","24","Ilaenyo nan khayang. Ad-i cha met enmola, ad-i cha en-ani, ya maid en-ig-igtowancha paymo allangcha, ngem ya ke cha kayet panganen Apo Dios chaicha mo! Ad-i kayo ngen napatpateg is solit mo nan ay-ayam? ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("LK12_25","072_12_25","LUK","12","25","25","Sino ken chakayo nan makaipaancho is akit isnan fiyagna mo enchanachanag? ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("LK12_26","072_12_26","LUK","12","26","26","Mo maid maangnen nan chanagyo isnan olay kag tosa ay akiakit, en kayo man madchanakhan isnan tapina mo? ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("LK12_27","072_12_27","LUK","12","27","27","Ilaenyo achi nan sabsafong. Aped cha cha mengngan. Ad-i cha met enchono paymo en-afe. Nay met achi kanak ken chakayo, ay olay si ali Solomon isnan am-in ay chayawna, et eg-ay nabfachowan isnan kakhawisan ay kag nan kinagkhawis nan olay esang isnan sabsafong. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("LK12_28","072_12_28","LUK","12","28","28","Et mo kag tosa nan ikkan Apo Dios ay mamacho isnan mola, ay wad-ay is kaponchag idwani ya is wakas et maittongo, ad-ina ngen am-amed fachowan chakayo? Akiakit paat nan pammatiyo! ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("LK12_29","072_12_29","LUK","12","29","29","“Faken koma nan kanen ya inomenyo nan anaanapenyo. Ad-i kayo madchanakhan issacha. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("LK12_30","072_12_30","LUK","12","30","30","Tay siya chasa nan anaanapen nan takho isnan olay entona isnan lofong ay ad-i mamati ken Apo Dios. Ngem si Ama id chaya, aammona ay masapolyo chana. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("LK12_31","072_12_31","LUK","12","31","31","Pawadwad-enyo magtek nan en-ap-apowan Apo Dios, et ichawchawna akhes nan masapolyo.” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("LK12_32","072_12_32","LUK","12","32","32","Kinwanin kayet Jesus, “Chakayo ay kag ko paspastolan, ad-i kayo omeg-egyat, olay akit kayo. Tay layad Amayo ay mangitapi ken chakayo ay makiap-apo ken siya. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("LK12_33","072_12_33","LUK","12","33","33","Ilakoyo magtek nan kwayo sa yo't ichowa nan lakona isnan maid mabfalincha. Et siya chi ay icholinyo nan kag yo pitaka id chaya ay ad-i machonot, ya nan kag yo akon ay ad-i mangmangkhay, tay maid mangakew ya maid akhes kimkimi ay mamakawas ischi. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("LK12_34","072_12_34","LUK","12","34","34","Tay mo ento nan kawad nan kinafaknangyo, siya akhes nan kawad nan semekyo.” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("LK12_35","072_12_35","LUK","12","35","36","Intoloy Jesus ay nangwanin, “Ensasakhana kayo ay kag isnan cheycha'y faa ay nakafachofacho ay mangipabfifichang isnan silawcha ay manman-ed isnan tomoliyan nan apocha ay malpo isnan chomno. Ta mo omali ya enkogkog wad-ay cha kannay ay manekwab isnan eneb ken siya. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("LK12_37","072_12_37","LUK","12","37","37","Naoney nan cheycha'y faa ay at edchanan nan apocha ay manman-ed isnan tomoliyana. Nay ibfakhak ken chakayo nan tet-ewa: At ala na ya sokat ya at patokchowena kannay chaicha sa na't ikhaowan chaicha. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("LK12_38","072_12_38","LUK","12","38","38","Naoney nan cheycha'y mad-anan ay ensasakhana isnan tomoliyan nan apocha isnan olay ngag ay olas - tengan si lafi paymo mawmawni kayet! ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("LK12_39","072_12_39","LUK","12","39","39","“Sesemkenyo na: Mo nan nenkwa isnan afong ya aammona mo ngag ay olas nan omchanan nan mangaakew, at ensasakhana ta ad-i maskhep nan afongna. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("LK12_40","072_12_40","LUK","12","40","40","Siya akhes ken chakayo, masapol ay ensasakhana kayo, tay at omali ak ay Anak si Takho isnan olas ay ad-iyo ammo.” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("LK12_41","072_12_41","LUK","12","41","41","Kinwanin Pedro, “Apo, ken chakami ngen nan mangifagfag-am isnan sana ay al-alig, paymo isnan olay sino?” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("LK12_42","072_12_42","LUK","12","42","42","Kinwanin Apo Jesus ay sinmongfat, “Sino et mampay nan katatalek ya masilib ay faa? Siya nan ippey nan apona ay mangila isnan kafaafaana, ya mangichowa isnan chatagcha isnan osto ay timpo. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("LK12_43","072_12_43","LUK","12","43","43","Naoney nan chey faa ay okhay ay cha manno isnan chonona isnan mangchanan nan apona ken siya isnan somaalana. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("LK12_44","072_12_44","LUK","12","44","44","Tet-ewa kanak ken chakayo, at ippey nan apona siya ay mangila isnan am-in ay kwana. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("LK12_45","072_12_45","LUK","12","45","45","“Ngem mo nan sana ay nadchotokan ay faa ya kanana isnan semekna en, ‘Na! Mawni pet nan apok,’ ya ke na't ala ya faifaig isnan tapina ay faa ay lallalaki ya fabfafai, ya en et yangkhay mangmangan ya omin-inom ya enfotfoteng, ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("LK12_46","072_12_46","LUK","12","46","46","anono et ya naanali nan apona isnan akhew ay egayna nan-echan ken siya, ya isnan olas ay ad-ina ammo. Et siya chi nan chad-ama ay manosaan nan apona sa na't iwasit siya ay maitapi isnan ad-i katatalek. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("LK12_47","072_12_47","LUK","12","47","47","“Nan faa ay mangammo isnan laychen nan apona ay maangnen sa et ad-i ensakhana ya ad-ina angnen, at angsaangsan nan faigna. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("LK12_48","072_12_48","LUK","12","48","48","Ngem nan faa ay ad-i mangammo isnan laychen nan apona ay angnena, sa et nen-angnen is kadchosaana, at akit nan faigna. Nan takho ay naigwaan nan ad-acha, et ad-acha akhes nan masingil ken siya. Nan akhes naigwaan nan ad-ad-acha kayet, et ad-ad-acha akhes nan masingil ken siya.” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("LK12_49","072_12_49","LUK","12","49","49","Kinwanin kayet Jesus, “Nan khotok nan inmaliyak et ta iyalik nan mangipafichang isnan lota, ya laychek ay fomichang et koma! ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("LK12_50","072_12_50","LUK","12","50","50","Ngem masapol ay mafonyakhan ak ona isnan likhat, ya chad-ama ay enlikhat ak engkhana'y makwas. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("LK12_51","072_12_51","LUK","12","51","51","“Away ngen kananyo ay ornos nan enfanakhan nan inmaliyak isnan lofong? Faken ornos, mod-i ket nan masisyanan. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("LK12_52","072_12_52","LUK","12","52","52","Tay mailapo idwani at masisyan nan lima isnan sinpangafong. Nan tolo kholaencha nan chwa, ya nan chwa akhes kholaencha nan tolo. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("LK12_53","072_12_53","LUK","12","53","53","At enkhinnola nan sin-ama, ya nan sin-ina, ya olay akhes nan sinkatokhangan, enkhinnola nan innapo ay fafai ya nan katokhangana ay fafai.” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("LK12_54","072_12_54","LUK","12","54","54","Sa et kinwanin Jesus isnan angsaangsan ay takho, “Mo ilaenyo nan lifoo ay malpo isnan kalonokhan si akhew kananyo kannay en, ‘Chey, at omochan,’ ya siya nan omat. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("LK12_55","072_12_55","LUK","12","55","55","Ya mo ilaenyo ay malpo is ambagatan nan chakhem kananyo en, ‘Chey, at pomoos,’ ya siya nan omat. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("LK12_56","072_12_56","LUK","12","56","56","Chakayo ay kakas-okas-on! Ammoyo pet ay mangifaag isnan ayen nan ilan nan lota ya chaya, ngem ya ke kayo ad-i makaawat isnan ayen nan cha maang-angnen idwani ay timpo mo!” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("LK12_57","072_12_57","LUK","12","57","57","Sa et kinwanin Jesus en, “En kayo man ad-i makasmek isnan omno ay maangnen ay? ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("LK12_58","072_12_58","LUK","12","58","58","Mo wad-ay en mangidchalom koma ken sik-a, ipapatim ay kasin maiyornos ken siya isnan cha yo omayan is kaokom, ta ad-ina apchas pen khoyakhoy sik-a ay en mangisaklang, ya at pen igwan nan okom sik-a isnan polis, ya at ifalod nan polis sik-a. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("LK12_59","072_12_59","LUK","12","59","59","Ibfakhak ken sik-a, at ad-i ka makafab-ala ischi engkhana ay fayacham nan mortam engkhana isnan kaaanongosan ay sintimos.” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("LK13_1","072_13_1","LUK","13","1","1","Issan chey ay timpo, wad-ay cha nan nangifaag ken Jesus maipoon isnan iGalilea ay inpapatey Pilato issan cha cha enchatonan ken Apo Dios et naikaslang nan chalacha isnan chalan nan cha cha ichaton. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("LK13_2","072_13_2","LUK","13","2","2","Kinwanin Jesus ken chaicha, “At ngen kananyo en siya man chadlo chi nan mangipaila ay am-amed nan fasolcha mo nan tapina ay iGalilea, tay siya chi nan inangnencha ay natey? ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("LK13_3","072_13_3","LUK","13","3","3","Ad-i, tay ibfakhak ken chakayo, mo ad-iyo chokokhan nan fasolyo, et siya akhes ay kakaegyat nan eteyyo am-in. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("LK13_4","072_13_4","LUK","13","4","4","Kag akhes isnan cheycha'y sinpoo ya walo ay natey issan nat-efan nan at-atakchag ay toping ay nangab-on ken chaicha id Siloe. At ngen kananyo en siya man chadlo chi nan mangipaila ay am-amed nan kinangaagcha mo nan am-in nan kailiyancha ay entetee id Jerusalem? ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("LK13_5","072_13_5","LUK","13","5","5","Ad-i! Ibfakhak ken chakayo ay mo ad-iyo chokokhan nan fasolyo, et siya akhes ay kakaegyat nan eteyyo am-in.” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("LK13_6","072_13_6","LUK","13","6","6","Sa et inokhod Jesus ken chaicha nan nay ay al-alig. Kinwanina, “Nan esang ay takho, wad-ay nan kaew ay higos isnan omana. Osto ay timpon nan enfegkhasana, maid paat inchanana is fekhasna. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("LK13_7","072_13_7","LUK","13","7","7","Sa na't kinwani isnan padpadnowena, ‘Ilaem, nay tolo et ay tawen ay tolitoliyek nan fekhas nan nay ay kaew ya maid paat edchanak. Sipowem et achi! Ya ke pet aped yangkhay ay-ayyew nan lota ay seselat-ana!’ ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("LK13_8","072_13_8","LUK","13","8","8","“Ngem kinwanin nan enmadmadno en, ‘Apo, ogkhayem ed isnan tawen yangkhay ay nay. Ta kaykayek nan liwesna ya sak et lomengan. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("LK13_9","072_13_9","LUK","13","9","9","Et mo mamkhas is omali ay tawen, khawis, ngem mo ad-i, at chadlo ipasipom.’ ” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("LK13_10","072_13_10","LUK","13","10","10","Isnan esang ay Sabfacho, nen-isos-olo si Jesus isnan esang ay sinagoga. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("LK13_11","072_13_11","LUK","13","11","11","Ya ket ay wad-ay ischi nan in-ina ay sinakew si anito is sinpoo ya walo ay tawen. Napikot nan awakna ya ad-ina paat maiyoyad. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("LK13_12","072_13_12","LUK","13","12","12","Issan nangil-an Jesus ken siya, inayakhana ya kinwanina, “Ina, mawayaan ka't chadlo isnan likhatmo!” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("LK13_13","072_13_13","LUK","13","13","13","Inpatang Jesus nan limana ken siya ya ket kannay naoyad nan awakna, ya chinad-ayawna si Apo Dios. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("LK13_14","072_13_14","LUK","13","14","14","Ket ay sinmonget nan ap-apon nan sinagoga tay isnan Sabfacho ay tengaw nan nenpakhawisan Jesus. Kinwanina isnan cheycha'y takho, “Ad-i ngen wad-ay nan enem ay akhew ay siya chadlo nan osto ay enchonnan? Siya chasa nan akhew ay enpaakhasanyo, ta faken isnan Sabfacho!” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("LK13_15","072_13_15","LUK","13","15","15","Sa et kinwanin Jesus, “Chakayo ay kakas-okas-on! Ay ke wad-ay ken chakayo nan ad-i mamadfad isnan taked nan fakana paymo dangkina is kamaitaktakchana isnan Sinabfacho ay tengaw ta en na painomen? ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("LK13_16","072_13_16","LUK","13","16","16","Sa et naay isna nan esang ay kailiyan tako ay apon Abraham ay kag intaked Satanas is sinpoo ya walo ay tawen. Ad-i ngen osto chadlo nan mawayaana isnan Sabfacho ay tengaw?” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("LK13_17","072_13_17","LUK","13","17","17","Ya ket ay nafainan am-in nan cheycha'y menkhola ken siya isnan chey ay songfatna, ngem nan am-in ay takho, nenlal-ayad cha isnan am-in ay khanag-awis ay inang-angnena. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("LK13_18","072_13_18","LUK","13","18","18","Sa et kinwanin kayet Jesus en, “Ngag nan ilan nan en-ap-apowan Apo Dios? Ngag nan mangiyalikhak ischi? ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("LK13_19","072_13_19","LUK","13","19","19","Kag chi isnan esang ay kafafan-ikhan ay esek ay makwani en mostasa, ay inyey nan esa'y takho ay mangimola is kaomana. Awni ya tinmofo ya nenfalin ay chapong ay kag kaew ya nenkhafanan si ay-ayam nan pangana.” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("LK13_20","072_13_20","LUK","13","20","20","Inyal-alig kayet Jesus ay nangwanin, “Ngag nan mangiyalikhak isnan en-ap-apowan Apo Dios? ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("LK13_21","072_13_21","LUK","13","21","21","Kag chi isnan fofod ay inlaok nan fafai isnan tolo ay salop ay alina ay awni ya ket finomlad am-in.” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("LK13_22","072_13_22","LUK","13","22","22","Nen-atoaton si Jesus isnan kailiili ay chadchake ya fanan-ig, ta en-isos-olo isnan cha na omay-ayan id Jerusalem. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("LK13_23","072_13_23","LUK","13","23","23","Ya wad-ay nan nensalodsod ay nangwani ken siya en, “Apo, akit ngen yangkhay nan takho ay maisalakan?” Sa et kinwanin Jesus, ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("LK13_24","072_13_24","LUK","13","24","24","“Ipapatiyo ay somkhep isnan nasopit ay segpan id chaya, tay kanak ken chakayo ay angsan cha nan mamangset ay somkhep ischi ngem ad-i mabfalin. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("LK13_25","072_13_25","LUK","13","25","25","Mo apchas intangeb nan Apo nan segpan ischi, ya sisya ay wad-ay kayo is chela ay entatakcheg, sa yo't ala ya kogkokogkog ay mangwani en, ‘Apo, tekwafam ed nan segpan ken chakami!’ “Ngem at kanana ay manongfat ken chakayo en, ‘Ad-ik ammo chakayo!’ ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("LK13_26","072_13_26","LUK","13","26","26","“At ala yo ya songfat ay mangwanin, ‘Ya ke kami man nakiob-ofong ken sik-a ya! Nen-isos-olo ka pay is ilimi!’ ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("LK13_27","072_13_27","LUK","13","27","27","“Ngem at kasina kanan, ‘Kinwanik et ay ad-ik ammo chakayo! Komaan kayo, am-in kayo ay ngaag!’ ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("LK13_28","072_13_28","LUK","13","28","28","Ya at siya chi nan enngegngekhanyo ya enkak-aletketan nan fab-ayo mo ilaenyo cha Abraham, Isaac, Jacob ya am-in nan mamadton Apo Dios isnan en-ap-apowana, ya wad-ay kayo ay naiwasit is chela. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("LK13_29","072_13_29","LUK","13","29","29","At omali nan mangili ay malpo isnan amyanan ya ambagatan, ya isnan falaan ya kalonokhan si akhew ay en makikan isnan en-ap-apowan Apo Dios. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("LK13_30","072_13_30","LUK","13","30","30","Et wad-ay nan tapina ay enkotit idwani ay at omon-ona, ya wad-ay nan omon-ona idwani ay at enkotit.” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("LK13_31","072_13_31","LUK","13","31","31","Isnan siya chi kannay ay olas wad-ay cha nan Fariseo ay inmey ken Jesus ya kinwanichan, “Komaan ka et isna tay si Herodes, laychena ay pateyen sik-a.” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("LK13_32","072_13_32","LUK","13","32","32","Kinwanin Jesus ken chaicha, “En kayo ibfakha ken tod-i ay nasikap en, ‘Chey, chak pakpakaanen nan anito isnan naan-anitowan ya chak en-akhas idwani. Siya kayet is wakas ya is kafigkhatana ay menlepasak isnan chonok.’ ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("LK13_33","072_13_33","LUK","13","33","33","Olay mo siya sa, masapol ay manad-alan ak kayet idwani, is wakas ya is kafigkhatana ay enchadchawes id Jerusalem. Tay id Jerusalem pet nan omno ay aped mapateyan nan mamadto ya faken isnan olay entona.” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("LK13_34","072_13_34","LUK","13","34","34","Kinwanina akhes, “Chakayo ay iJerusalem, aped yo pateyen nan cheycha'y mamadto, ya faokhenyo nan infaan Apo Dios ken chakayo! Nangngat chadlo ay laychek ay yomyomen chakayo, ay kag nan angnen nan mangalak ay mensakoong isnan impasna, ngem inmad-i kayo! ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("LK13_35","072_13_35","LUK","13","35","35","Idwani, kikhad kayo tay chey, inwayang Apo Dios nan kawadyo. Kanak ken chakayo, at ad-iyo kasin il-ilaen sak-en, engkhana ay sok-ed yo kanan en, ‘Machad-ayaw nan omali ay finaan Apo Dios ya mangitakcheg ken siya.’ ” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("LK14_1","072_14_1","LUK","14","1","1","Isnan esa'y Sabfacho ay tengaw inmey nakikan si Jesus is afong nan esang ay matangad ay Fariseo. Sipsipotancha siya mo ngag nan angnena. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("LK14_2","072_14_2","LUK","14","2","2","Ya ket ay wad-ay nan lalaki ay komakkayong nan awakna ay sinmag-en ken siya. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("LK14_3","072_14_3","LUK","14","3","3","Sa et pinoot Jesus isnan mimistolon si lenteg ya nan Fafariseo ay mangwanin, “Ipalofos ngen nan lenteg tako ay en-akhas isnan tengaw ay Sabfacho, paymo ad-i?” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("LK14_4","072_14_4","LUK","14","4","4","Ngem aped cha inkhigkhinek. Sa na't inegnan san lalaki, inpagkhawisna, ya inpasaana. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("LK14_5","072_14_5","LUK","14","5","5","Sa na't kinwani ken chaicha, “Olay sino ken chakayo, mo sa ya naekchag nan anakna paymo fakana is kafito, ay ke na ad-i palot-ayen kannay chi isnan chey kannay ay Sabfacho?” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("LK14_6","072_14_6","LUK","14","6","6","Ngem egay cha nakasongfat. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("LK14_7","072_14_7","LUK","14","7","7","Nadlaw Jesus ay wad-ay nan tapina isnan cheycha'y naayakhan ay cha namili isnan matangad ay tokchowan. Tay siya chi, inyal-aligna ken chaicha ay mangwanin, ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("LK14_8","072_14_8","LUK","14","8","8","“Mo sa ya naayakhan ka ay en makikan is kakasalan, ad-i ka omey tomokcho isnan matangad ay tokchowan. Tay et lang wad-ay nan naayakhan ay entongtongcho mo sik-a. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("LK14_9","072_14_9","LUK","14","9","9","Sa et omali nan nangayag ken chakayo ay chwa ya kanana ken sik-a en, ‘Iyoyam nan nay ay tokchowan ken tona.’ At achi mafainan ka ya en ka tomokcho isnan enkhwab. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("LK14_10","072_14_10","LUK","14","10","10","Nan magtek angnenyo mo maayakhan kayo, et chawsenyo nan kakhowafan ay tomokchowan, ta mo ilaen nan nen-ayag ken chakayo, et omali ay mangwani en, ‘Kayong, tomongtongcho ka ischi.’ Ya at maichayaw ka isnan sakhang nan am-in ay cha makikan. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("LK14_11","072_14_11","LUK","14","11","11","Tay olay sino ay mangipatongcho isnan awakna, et maifan-ig, ya mo sino nan mangifafan-ig isnan awakna, et maipatongcho.” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("LK14_12","072_14_12","LUK","14","12","12","Sa et infakhan Jesus isnan takho ay nangayag ken siya en, “Mo omayag ka is olay sino ay makikan isnan mag-akhew paymo maschem, ad-im ayakhan nan lililwidmo, paymo nan aag-im, nan kikib-am paymo nan faknang ay sag-enmo, tay at ensofalit cha ay mangayag akhes ken sik-a. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("LK14_13","072_14_13","LUK","14","13","13","Mo magtek enpangan ka, ayakham nan poposi, nan nenkakotmochan, nan nenkapilay, ya nan cheycha'y ad-i makaila. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("LK14_14","072_14_14","LUK","14","14","14","Et mabindisyonan ka, tay at ad-icha kafaelan ay mensofalit ken sik-a. Si magtek Apo Dios nan manofalit ken sik-a is kasin matakhowan nan nalenteg ay natey.” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("LK14_15","072_14_15","LUK","14","15","15","Sa et nan esang ay makikan, issan nanngelana isnan kinwanin Jesus, nenkali ay nangwanin, “Naoney nan at makikan isnan en-ap-apowan Apo Dios!” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("LK14_16","072_14_16","LUK","14","16","16","Ket ay inyal-alig Jesus ay mangwani ken siya en, “Wad-ay nan esa'y takho ay nenpapiyasta ya angsaangsan cha nan inayakhana. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("LK14_17","072_14_17","LUK","14","17","17","Osto ay inomchan nan timpon nan kakan, finaana nan omey mangwani isnan cheycha'y cha na inpaayag, ‘Omali kayo et! Tay naisakhana et nan am-in!’ ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("LK14_18","072_14_18","LUK","14","18","18","Nay met achi ke cha't ay mismis-o ay waschin nenlason. Nan esang kinwanina, ‘Linmako ak is payew, et masapol ay ek ilaen chi. Asop man ya maawatam sak-en.’ ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("LK14_19","072_14_19","LUK","14","19","19","Nan esang akhes, kinwanina, ‘Chey, linmako ak is sinpoo ay faka, ya nay omey ak idwani ay mamachas ken chaicha. Asop man ya maawatam sak-en.’ ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("LK14_20","072_14_20","LUK","14","20","20","Kinwanin nan esang kayet, ‘Ad-i ak pay makaali tay nay kaab-afong ak.’ ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("LK14_21","072_14_21","LUK","14","21","21","“Sa et tinmoli nan faa ya infakhana chana isnan apona. Peteg nan songet nan apona ya nenkanana ken siya, ‘En ka! Kamowem ay omey id kammalin ya isnan am-in ay chalan isnan ili ta iyalim nan poposi, nan nenkakotmochan, nan ad-i makaila, ya nan nenkapilay.’ ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("LK14_22","072_14_22","LUK","14","22","22","“Awni ya ket ay kinwanin nan faa en, ‘Apo, naangnen nan filinmo, ngem wad-ay kayet nan tey-an!’ ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("LK14_23","072_14_23","LUK","14","23","23","Kinwanin et nan apo isnan faa, ‘Fomala ka isnan ili ya omey ka isnan karsa ya isnan olay entona ay chalan ischi, ta pilitem nan olay sino, ta mapno nan afongko. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("LK14_24","072_14_24","LUK","14","24","24","Tay kanak ken chakayo ay at maid paat olay esang isnan cheycha'y sikhod ay naayakhan is sa makalaman isnan nay ay makakan!’ ” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("LK14_25","072_14_25","LUK","14","25","25","Chadlos angsan ay takho nan naifoweg ken Jesus. Sa na't sinakhong chaicha ay nangwanin, ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("LK14_26","072_14_26","LUK","14","26","26","“Mo sino nan omali ken sak-en ta maitapi isnan disipolosko, masapol ay wadwad-ay nan layadna ken sak-en mo nan layadna isnan amana, nan inana, nan asawana, nan an-akna, nan aag-ina ya olay nan fiyagna kannay. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("LK14_27","072_14_27","LUK","14","27","27","Mo sino nan ad-i mangekwat isnan kolosna ta omonod ken sak-en et ad-i maitapi ay endisipolosko.” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("LK14_28","072_14_28","LUK","14","28","28","“Mo wad-ay ken chakayo nan menlayad ay enpatoping is at-atakchag, ay ke ad-i ona tomokcho ay manmek mo kaat nan makhastos, ya mo omanay nan sipingna paymo ad-i? ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("LK14_29","072_14_29","LUK","14","29","29","Tay mo ad-ina ona koblalen nan khastosna, ya aped na ipamanman nan pegnad nan toping sa et maid sipingna ay mangikwas ischi, at am-in nan mangila isnan naangnen et ang-angowencha siya. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("LK14_30","072_14_30","LUK","14","30","30","Kanancha, ‘Chey nan takho ay cha kailapolapo ay enpatoping ya ket ay ad-i makaikwas isnan ipadnona!’ ” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("LK14_31","072_14_31","LUK","14","31","31","“Siya achi akhes isnan ali ay omey makifaloknit isnan teken ay ali. At tomokcho ona ay manmemanmek mo nan sinpoo ay lifo ay takhona, et kafaelancha nan kafosona ay cha omali ay chwan poo ay lifo nan takhona. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("LK14_32","072_14_32","LUK","14","32","32","Tay mo ilaena ay ad-i omanay nan takhona, at omifaa kannay is en mangiyafet isnan pechen isnan fosona ay ali ay sisya'y wad-ay isnan ad-adchawi.” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("LK14_33","072_14_33","LUK","14","33","33","Sa et kinwanin Jesus, “Siya akhes isnan olay sino ken chakayo, ad-i kayo mabfalin ay endisipolosko mo ad-iyo ona ipeg-anan nan am-in ay wad-ay ken chakayo.” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("LK14_34","072_14_34","LUK","14","34","34","Inyalig Jesus ay nangwanin, “Khawis nan asin, ngem mo mamaid nan aklitna, kecheng, ad-i kasin omaklit. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("LK14_35","072_14_35","LUK","14","35","35","Maid enkhawisana olay is kalota, paymo is kalomeng. At aped yangkhay maiwasit. Chengngenyo et mampay na, mo wad-ay kowengyo ay mannge!” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("LK15_1","072_15_1","LUK","15","1","1","Isnan namingsan angsan cha nan naam-among ken Jesus ay enkorkortais ya nan cheycha'y makwani en wasit ay takho, ta chengngencha siya. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("LK15_2","072_15_2","LUK","15","2","2","Ket ay enmollomollotomot nan Fariseo ya mimistolon si lenteg ay nangwanin, “Ya ke chawaten tona nan cheycha'y wasit ay takho, ya makikan ken chaicha!” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("LK15_3","072_15_3","LUK","15","3","3","Tay siya chi, ket ay inog-okhod Jesus nan naycha ay al-alig: ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("LK15_4","072_15_4","LUK","15","4","4","“Mo sa ya nan esang ken chakayo et wad-ay nan sinkhasot ay karnilona, sa et nadchongaw nan esang, ngag ngen et nan angnena? Ay ke na ad-i khayachen nan cheycha'y siyam poo ya siyam is kaponchag ta en na anapen nan chey esang engkhana ay edchanana? ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("LK15_5","072_15_5","LUK","15","5","5","Et mo inchanana, at enlal-ayad ay manakor-ang ischi ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("LK15_6","072_15_6","LUK","15","6","6","ay mangisaa. Sa na't ayakhan nan lililwidna ya nan sasagkhongna ay mangwanin, ‘Ali kayo ta ilagsakan tako nan nangchanak isnan nadchongaw ay karnilok.’ ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("LK15_7","072_15_7","LUK","15","7","7","Kanak ken chakayo, ay siya akhes ay wadwad-ay nan lagsak id chaya khapo isnan esang ay nenfafawi ay fomafasol, mo nan siyam poo ya siyam ay nalenteg ay takho ay ad-i masapol ay enfafawi.” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("LK15_8","072_15_8","LUK","15","8","8","Sa et inyal-alig kayet Jesus ay nangwanin, “Kag akhes isnan fafai ay wad-ay nan sinpoo ay silver ay sipingna, ya ket ay chinongawna nan esang. Ngag ngen et nan angnena? Ad-ina ngen paskhechan nan silawna, sa na't sakhasakhachan nan afongna ya mamangset ay manganap ischi engkhana ay mad-asana? ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("LK15_9","072_15_9","LUK","15","9","9","Et mo inchasana chi, ayakhana nan lililwidna ya nan sasagkhongna ay mangwanin, ‘Ali kayo ta ilagsakan tako nan inchanak ay nadchongaw ay sipingko.’ ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("LK15_10","072_15_10","LUK","15","10","10","“Kanak ken chakayo, ay siya akhes isnan angheles Apo Dios, enlal-ayad cha isnan enfabfawiyan nan esang ay fomafasol.” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("LK15_11","072_15_11","LUK","15","11","11","Sa et inyal-alig Jesus kayet ay nangwanin, “Wad-ay nan esang ay ama ay chwa nan an-akna ay fafallo. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("LK15_12","072_15_12","LUK","15","12","12","Nan annochi, kinwanina ken amana, ‘Ama, yaim et achi idwani nan fingayko isnan kwam ay at tawichek.’ Sa et finingay amacha nan ipatawidna ken chaicha. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("LK15_13","072_15_13","LUK","15","13","13","Nar-os nan akit ay akhew, ya ket inlakon nan annochi nan tawidna, sa et nenfaat isnan adchaadchawi ay ili. Sa na't khinastokhastos nan sipingna isnan finofoslon ay fiyag. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("LK15_14","072_15_14","LUK","15","14","14","Osto ay khinastosna am-in, inmali nan chad-ama ay fitil isnan chey ay ili, ya maid paat nakhag-ayad is ikatakhona. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("LK15_15","072_15_15","LUK","15","15","15","Sa et inmey ay nenmadno isnan esang ay omili ischi, ay nangifaa ken siya ay manallaken isnan fotogna. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("LK15_16","072_15_16","LUK","15","16","16","Ngem maid paat nen-ichowa is kanena, et mo sa ya mabfalin, laychena ay mangan isnan finogfogna is kakaew ay kanen si fotog. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("LK15_17","072_15_17","LUK","15","17","17","“Awni ya ket chadlo naleng-akhan ya kinwanina en, ‘Ya ke ak naay isna ay aped matmatey is owat, sa et am-in ay laglagfowen ama ay faana et masawalan nan kanencha! ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("LK15_18","072_15_18","LUK","15","18","18","Somaa ak man et ay mangwani ken ama en, “Ama, nakafasol ak ken Apo Dios ya ken sik-a. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("LK15_19","072_15_19","LUK","15","19","19","Ad-i ak maikali ay makwani en anakmo. Ifilangmo et yangkhay sak-en ay laglagfowem ay faam.” ’ ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("LK15_20","072_15_20","LUK","15","20","20","Adi kad ala na't ya ligwat ay somaa ken amana. “Ngem issan sisya ay ad-adchawi siya, inilan et amana, ya naseg-aseg-ang. Ala na't ya tagtag ay nangawe ya namisito ken siya. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("LK15_21","072_15_21","LUK","15","21","21","“Sa et kinwanin nan anak, ‘Ama, nakafasol ak ken Apo Dios ya ken sik-a. Ad-i ak maikali ay makwani en anakmo.’ ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("LK15_22","072_15_22","LUK","15","22","22","“Ngem ya ket ay inpaayag amana nan kafaafaana sa na't kanan, ‘Ikamoyo! Iyaliyo nan kakhawisan ay kakhay ta ipafachoyo ken siya. Paalitosenyo akhes ya pasapatosenyo. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("LK15_23","072_15_23","LUK","15","23","23","Sa yo't iyali nan al-alames ay innanak si faka ta parkiyenyo ta sa tako't maam-among ay mangan ya enlaglagsak! ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("LK15_24","072_15_24","LUK","15","24","24","Tay nan anakko ay nay, kag natey ay kasin natakho. Nadchongaw, ya ket ay naanapan.’ Et nailapo tet-ewa nan am-among ya laglagsak. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("LK15_25","072_15_25","LUK","15","25","25","“Idwani nan yon-a, sisya is kapayew, ya issan cha na somaalan, chinngena't nan tokar ya nan sas-ala. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("LK15_26","072_15_26","LUK","15","26","26","Sa na't inayakhan nan esang isnan faa ay manalodsod mo ngag nan khotok nan chey ay laglagsak. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("LK15_27","072_15_27","LUK","15","27","27","Kanan nan faa, ‘Sinmaa nan annochim, ya nenparki si amam isnan al-alames ay innanak si faka tay chinawatna siya ay enkhagkhawis.’ ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("LK15_28","072_15_28","LUK","15","28","28","“Nay met achi ket ay peteg nan songet nan yon-a, ya ad-ina paat laychen ay somkhep is afong. Sa et finmala si amana ay nangal-alok. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("LK15_29","072_15_29","LUK","15","29","29","Ngem ket ay finogtakana si amana ay nangwanin, ‘Ilaem kay ya! Ayaka ay tawen nan nensilfiyak ken sik-a, ya maid paat inwaywayangko is filinmo! Et wad-ay ngen inchod-owam ken sak-en is olay paat anak si karching ta parkiyenmi koma isnan lililwidko! ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("LK15_30","072_15_30","LUK","15","30","30","Sa et omali nan nay ay anakmo ay en nangamas isnan am-in ay kwam isnan asi ay fabfafai, sam et aped iparparkiyan isnan al-alames ay innanak si faka!’ ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("LK15_31","072_15_31","LUK","15","31","31","“Sa et kinwanin amana, ‘Anakko, wad-awad-ay ka ken sak-en. Ya am-in ay wad-ay ken sak-en et kwam am-in. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("LK15_32","072_15_32","LUK","15","32","32","Nay met achi, khawis chadlo mo enpiyasta tako ay enlaglagsak, tay nan annochim ay nay, kag natey ay kasin natakho. Nadchongaw, ya ket ay naanapan.’ ” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("LK16_1","072_16_1","LUK","16","1","1","Inyalig Jesus isnan disipolosna ay nangwanin, “Wad-ay nan esang ay faknang ay nangipakarkho isnan am-in ay kwana isnan kafachangna. Ngem ket ay awni ya chinngena ay nan chey ay kafachangna, et aped na pet am-amasen chachi. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("LK16_2","072_16_2","LUK","16","2","2","“Tay siya chi, inayakhana siya ay nangwanin, ‘Ngag man nan nay ay chinngek maipoon ken sik-a? Chey, nongnongem et am-in ta ipailam mo ento nan inmay-ayan nan inpaegnak ken sik-a! Tay mailapo idwani ad-im et kasin karkhowen nan kwak.’ ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("LK16_3","072_16_3","LUK","16","3","3","“Sa et nensemesemek nan kafachangna ay nangwanin, ‘Ngag man et nan angnek, tay at kaanen nan apok sak-en isnan chonok? Ay ke wad-ay fikasko ay enkaykay! Fomain ak met akhes ay enlimos. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("LK16_4","072_16_4","LUK","16","4","4","Na! Kag tona pet nan angnek, ta mo makaan ak isnan chonok at wad-ay cha nan lililwidko ay manawat ken sak-en isnan afob-ongcha.’ ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("LK16_5","072_16_5","LUK","16","5","5","“Idwanin inayakhana ay sin-es-a nan am-in ay nakaotang isnan apona. Sa na't kinwani isnan nang-ona, ‘Kaat nan otangmo isnan apok?’ ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("LK16_6","072_16_6","LUK","16","6","6","“ ‘Sinkhasot ay fornay ay lana,’ kinwanina. “Sa na't kinwanin, ‘Nay! Pen itokchom ta kamowem ay sokatan nan sinkhasot is liman poo ay fornay isnan listaam.’ ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("LK16_7","072_16_7","LUK","16","7","7","“Isnan teken akhes, kinwanina, ‘Sik-a kay, kaat akhes nan otangmo?’ “ ‘Sinkhasot ay kafan ay finayo,’ insongfatna. “Kinwanina, ‘Nay! Sokatam is kalistaam nan sinkhasot ta ippeymo ay walon poo ay kafan yangkhay.’ ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("LK16_8","072_16_8","LUK","16","8","8","“Adi kad nan chey ay faknang, olay mo siya chi, ket ay chinayawna nan silib nan kafachangna. Tay nan takho ay kalotaan yangkhay nan semekcha, et am-am-amed ay masilib cha ay mennongnong isnan fiyangcha, mo nan ikkan nan takho ay nasilawan nan semekcha ay mennongnong isnan fiyangcha akhes.” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("LK16_9","072_16_9","LUK","16","9","9","Sa et kinwanin Jesus, “Kanak et mampay ken chakayo en, osalenyo nan kalotaan ay kwayo ay menliwchanyo isnan iib-ayo tatno isnan tap-in akhew ay ad-i et ensilfi chachi, at wad-ay cha nan iib-ayo ay manawat ken chakayo isnan entey-an ay maid pengpengna.” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("LK16_10","072_16_10","LUK","16","10","10","Sa et kanan Jesus en, “Mo sino nan matalek isnan akit, at matalek akhes isnan chakchake. Ya mo sino nan ad-i matalek isnan olay akit, siya akhes ay ad-i matalek isnan ad-acha. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("LK16_11","072_16_11","LUK","16","11","11","Mo mampay ad-i kayo matalek ay mangegnan isnan kalotaan ay kinafaknang, ay ke na sa talken chakayo isnan tet-ewa ay nabfalor? ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("LK16_12","072_16_12","LUK","16","12","12","Ya mo ad-i kayo matalek isnan kwan nan teken, ay ke na sa aped ichowa ken chakayo nan chadlos yo enkwa? ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("LK16_13","072_16_13","LUK","16","13","13","Maid faa ay pafab-aa isnan chwa ay apo, tay at liligtena nan esang ya laylaychena nan esang. Tet-ewa, nakapet isnan esang ya chilawena nan esang. Ad-i mabfalin ay chwa nan omayan nan semekmo, nan Dios ya nan siping.” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("LK16_14","072_16_14","LUK","16","14","14","Inang-angon nan cheycha'y Fariseo si Jesus issan osto ay nanngelancha isnan kinkinwanina, tay siping yangkhay nan pasiyat-encha. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("LK16_15","072_16_15","LUK","16","15","15","Ket ay kinwanin Jesus ken chaicha, “Kas-okas-on kayo nalenteg isnan sakhang nan takho, ngem si Apo Dios, ammona nan semekyo. Tay nan ifilang nan takho ay napateg, siya chachi nan kakkaisiw isnan sakhang Apo Dios.” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("LK16_16","072_16_16","LUK","16","16","16","Sa et kinwanin Jesus, “Nan lenteg Moises ya nan insos-olat nan mamadton Apo Dios id solit, et wad-ay kafalinancha engkhana isnan timpon Juan Bautista. Nailapo ischi, wad-ay nan naipap-alawag ay Khawis ay Chamag maipoon isnan en-ap-apowan Apo Dios, et waschin mangipapilit ay somkhep ischi. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("LK16_17","072_16_17","LUK","16","17","17","Ngem olay siya chi, malanlanoy nan maamasan nan chaya ya nan lofong mo nan mamaichan nan olay akiakit ay naisolat isnan lenteg Moises.” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("LK16_18","072_16_18","LUK","16","18","18","Sa et kinwanin Jesus, “Mo sino nan lalaki ay mangichang isnan asawana sa et kasin omasawa is teken, chwadchwaena nan pantewna. Siya kayet sa isnan lalaki ay mangasawa isnan nakikaichang.” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("LK16_19","072_16_19","LUK","16","19","19","Kinwanin kayet Jesus, “Wad-ay issan chey nan esang ay kachangyan ay nenkabfalor nan fadfachona ya inmawas nan kanena isnan kawakawakas. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("LK16_20","072_16_20","LUK","16","20","20","Ya wad-ay akhes nan esang ay posiposi ay enngachan si Lazaro, ay nayam-ayam-an nan awakna, ya kad-in maiyey is kapantew nan chey ay kachangyan, ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("LK16_21","072_16_21","LUK","16","21","21","ta asop ya makakkakan isnan cha mayagyag isnan lamisaan nan kachangyan. Ya olay nan aso, et cha cha chinilchilan nan nayam-an ken siya. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("LK16_22","072_16_22","LUK","16","22","22","“Awni, natey nan chey ay posi ya inkaan nan angheles ay nangiyey is kawad Abraham. Natey akhes nan chey ay faknang ya naikaob. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("LK16_23","072_16_23","LUK","16","23","23","Sa et inmey id inferno ay chad-ama nan likhatna. Issan kawadna ischi nentangad ya ket inilana si Abraham isnan ad-adchawi ya wad-ay si Lazaro ken siya. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("LK16_24","072_16_24","LUK","16","24","24","Sa et nenfokhaw ay nangwanin, ‘Ama ay Abraham, seg-angam man sak-en! Faalem ed si Lazaro ta en na itapek nan ochon nan lechengna isnan chanom ta palatngena nan chilak, tay chad-ama nan likhatko isnan nay apey ay kawadko!’ ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("LK16_25","072_16_25","LUK","16","25","25","“Ngem kinwanin Abraham, ‘Anakko, semkem achi ay issan sikhod ay natatakhowam, et naichowa ken sik-a nan am-in ay khanag-awis, ya siya akhes ay inamong Lazaro nan am-in ay likhat? Ngem idwani, khanasena't nan kawadna isna, ya sik-a akhes, enliglikhat ka. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("LK16_26","072_16_26","LUK","16","26","26","Faken yangkhay sa, tay wad-ay nan naippey ay ad-achaem ay cheppas ay mamanlad ken chatako tatno ad-i makagchang nan menlayad ay omey issa, paymo nan wad-ay issa ay menlayad ay omali isna.’ ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("LK16_27","072_16_27","LUK","16","27","27","“Sa et kinwanin nan kachangyan, ‘Mo siya chi ama, pangngaasim ta faalem si Lazaro ta omey is afong ama, ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("LK16_28","072_16_28","LUK","16","28","28","tay wad-ay cha nan lima ay lallalaki ay ag-ik. Ta en na fagfag-an chaicha tay ta ket lang omali cha akhes isna ay kawad nan chad-ama'y likhat.’ ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("LK16_29","072_16_29","LUK","16","29","29","“Ngem ket ay kinwanin Abraham, ‘Wad-ay et nan solat cha Moises ya nan cheycha'y mamadto ay manokhon ken chaicha. Siya achi chi nan chengngencha.’ ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("LK16_30","072_16_30","LUK","16","30","30","“Sa na't kinwani kayet, ‘Ad-i omanay chi, ama'y Abraham! Ngem mo wad-ay natey ay kasin matakho ay omey ken chaicha, at chadlo chokokhancha nan fasolcha.’ ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("LK16_31","072_16_31","LUK","16","31","31","“Nay met achi kinwanin Abraham, ‘Mo ad-icha chengngen nan insolat Moises ya nan mamadto, at ad-i cha kayet maawis olay mo wad-ay natey ay kasin matakho.’ ” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("LK17_1","072_17_1","LUK","17","1","1","Kinwanin Jesus isnan disipolosna, “Tet-ewa ay wad-ay ay wad-ay nan mangawis isnan takho ay enfasol, ngem at selaeg nan takho ay kalpowan nan enfasolan! ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("LK17_2","072_17_2","LUK","17","2","2","Khagkhag-awis et yangkhay mo maitaked is kafakhangna nan losong ay fato sa et maiwasit is kafayfay, mo nan aped na awisen ay enfasol nan esang isnan naycha ay ongang-a. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("LK17_3","072_17_3","LUK","17","3","3","Ilaenyo mampay ay khawis nan angnenyo! “Mo finmasol nan ib-ayo, tokhonenyo. Ya pakawanenyo siya mo enfafawi. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("LK17_4","072_17_4","LUK","17","4","4","Mo maminpito isnan sin-akhew ay enfasol ken sik-a, sa et kad-in enfafawi ay mangwani ken sik-a en, ‘Na, ibfafawik man nan inangnek,’ masapol ay pakawanem siya.” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("LK17_5","072_17_5","LUK","17","5","5","Sa et kinwanin nan apostoles ken Apo Jesus en, “Apo, pafibfikasem koma yangkhay nan pammatimi.” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("LK17_6","072_17_6","LUK","17","6","6","Ke na't kanan, “Mo sa ya wad-ay pammatiyo ay olay kag isnan kafan-ig nan esek si mostasa, at mabfalin ay kananyo isnan nay ay kaew ay sikomoro en, ‘Khafotem nan awakmo ta imolam is kafayfay!’ ya at patiyena kannay chakayo.” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("LK17_7","072_17_7","LUK","17","7","7","Kinwanin kayet Jesus, “Mo sa ya chakayo et wad-ay faayo ay en nen-alacho paymo en nangipastor isnan karnilo sa et kasas-aa ay namoknag, ngag kay nan kananyo? Ay ke yo sa kanan ken siya en, ‘Ikamom ta mangan ka’? ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("LK17_8","072_17_8","LUK","17","8","8","Ad-i achi! Tay at kananyo en, ‘Isakhanam nan kanek. En ka ensokat, sa ka't enkhao ta mangan ak. Awni et sam akhes isobli.’ ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("LK17_9","072_17_9","LUK","17","9","9","Ay ke kayo masapol enyaman isnan faa tay inangnena nan naifilin ken siya? Ad-i! ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("LK17_10","072_17_10","LUK","17","10","10","Siya akhes ken chakayo ay faak, mo inangnenyo am-in nan naifilin ay chonnenyo, siya na koma nan kananyo, ‘Ad-i kami man maikali. Mafab-aa kami yangkhay ay cha manno isnan lebfengmi ay chonnen.’ ” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("LK17_11","072_17_11","LUK","17","11","11","Issan cha omayan cha Jesus id Jerusalem, inikwancha isnan saefan nan Samaria ya Galilea. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("LK17_12","072_17_12","LUK","17","12","12","Osto ay om-omchan cha isnan esa'y ili, ya ket ay wad-ay nan sinpoo ay nenkakolit ay tinmatakcheg isnan ad-adchawi, ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("LK17_13","072_17_13","LUK","17","13","13","ay nangifogfokhaw en, “Jesus! Apo! Seg-angam ed chakami!” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("LK17_14","072_17_14","LUK","17","14","14","Issan nangil-ana ken chaicha, kinwaninan, “En kayo paila nan awakyo isnan papachi.” Issan cha cha omayan, ket ay naipagkhawis cha am-in. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("LK17_15","072_17_15","LUK","17","15","15","Sa et nan esang ken chaicha, osto ay inilana ay naipagkhawis siya, ala na't ya toli ay nangipapangekhe ay nenchad-ayaw ken Apo Dios. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("LK17_16","072_17_16","LUK","17","16","16","Naneng na't ya lokfob is kasikin Jesus ay nenyamyaman ken siya. Ke pet esang siya ay iSamaria. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("LK17_17","072_17_17","LUK","17","17","17","Sa et kinwanin Jesus, “Ad-i ngen sinpoo cha ay naipagkhawis? Ngem ento cha kay nan siyam? ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("LK17_18","072_17_18","LUK","17","18","18","Ya ke pet maid tinmoli ay nenchayaw ken Apo Dios mod-i kedkecheng nan mangili ay nay?” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("LK17_19","072_17_19","LUK","17","19","19","Sa et kinwanin Jesus ken siya, “Itakchegmo ta omey ka. Nan pammatim nan nangipagkhawis ken sik-a.” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("LK17_20","072_17_20","LUK","17","20","20","Isnan namingsan wad-ay cha nan Fariseo ay nensalodsod ken Jesus mo kaatna nan sa omaliyan nan en-ap-apowan Apo Dios. Kinwaninan, “Ad-i chadlos maimatonan nan omaliyan nan en-ap-apowan Apo Dios. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("LK17_21","072_17_21","LUK","17","21","21","Maid makakwani en, ‘Naay, wad-ay sina!’ paymo, ‘Chey, wad-ay ischi!’ Tay wad-ay et mampay nan en-ap-apowan Apo Dios ken chakayo.” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("LK17_22","072_17_22","LUK","17","22","22","Sa na't kinwani isnan disipolosna, “At wad-ay nan timpo ay menlalaychanyo paat ay mangil-an ken sak-en ay Anak si Takho, olay isnan sin-akhew yangkhay, ngem ad-i mabfalin. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("LK17_23","072_17_23","LUK","17","23","23","At wad-ay cha nan mangwani ken chakayo en, ‘Chey, wad-ay ischi!’ paymo, ‘Naay, wad-ay isna!’ Ilaenyo ta ad-i kayo aped omey. Ad-iyo onochen chaicha! ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("LK17_24","072_17_24","LUK","17","24","24","Tay nan akhewko ay Anak si Takho, at kag isnan koryapyap ay mo enkoryapyap isnan esang ay ilit nan chaya, pen langlangana akhes nan tapina ay ilit nan chaya. Siya akhes isnan kasik omaliyan. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("LK17_25","072_17_25","LUK","17","25","25","Ngem masapol ay ilikhalikhatko ona nan angsan, ya maongoongosan ak isnan katakhotakho ay wad-ay idwani. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("LK17_26","072_17_26","LUK","17","26","26","“Nan akhew ay kasik omaliyan ay Anak si Takho, et kag isnan inmat isnan katakhotakho issan timpon Noe. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("LK17_27","072_17_27","LUK","17","27","27","Cha cha mangmangan ya omin-inom, ya cha cha maasaswa engkhana issan chey kannay ay akhew ay sinomkhepan cha Noe isnan chakchakowag ay fangka, ya ket naanali nan lifog ay namatey ken chaicha am-in. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("LK17_28","072_17_28","LUK","17","28","28","“Kag akhes issan timpon Lot id Sodoma. Cha cha mangmangan ya omin-inom, enlaklako ya lomaklako, enmolmola ya cha enpatakcheg is afong. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("LK17_29","072_17_29","LUK","17","29","29","Ngem isnan akhew ay kinmaanan Lot isnan ili ay Sodoma, ya ket naiyochan nan apey ya nan enfidfichang ay asufre ay nalpo id chaya ya pinakawasna am-in chaicha. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("LK17_30","072_17_30","LUK","17","30","30","Siya akhes sa nan at kasasaad nan katakhotakho isnan akhew ay kasin ko enpail-an ay Anak si Takho. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("LK17_31","072_17_31","LUK","17","31","31","“Adi kad mo omali nan chey ay akhew, nan wad-ay is kaatep nan afongna, et ad-i kasin khomwab ay en mangilayaw isnan kwana ay nakhayad ischi. Siya akhes isnan namoknag, ad-i kasin somaa. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("LK17_32","072_17_32","LUK","17","32","32","Semkenyo nan naangnen isnan asawan Lot! ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("LK17_33","072_17_33","LUK","17","33","33","Mo sino mampay nan chadlos mangisalak isnan fiyagna, at khechangna ay maamas kayet. Ngem nan takho ay ad-i mangayyew isnan fiyagna ta olay matey, at maisalakan. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("LK17_34","072_17_34","LUK","17","34","34","“Kanak ken chakayo ay isnan chey ay maschem, at wad-ay cha nan enchidchipa ay mammaek. Nan esang, at menkaaala, ya makhayad nan esang. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("LK17_35","072_17_35","LUK","17","35","35","At wad-ay akhes nan chwa ay fafai ay enkhig-iling, ya at menkaaala nan esang ya makhayad nan esang. ( ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("LK17_36","072_17_36","LUK","17","36","36","Siya akhes sa nan omat isnan chwa ay lallalaki is kaponchag, at menkaaala nan esang ya makhayad nan esang.)” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("LK17_37","072_17_37","LUK","17","37","37","Sa et kinwanin nan disipolosna ken siya, “Entona ta, Apo?” Sa et inyalig Jesus ay nangwanin, “Mo ento nan kawad nan naisaad ay awak, ischi nan maam-amongan nan kalafalafaan.” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("LK18_1","072_18_1","LUK","18","1","1","Inokhod Jesus isnan disipolosna nan nay ay al-alig, ta isolona ken chaicha ay masapol ay kad-in enlowalo cha ya ta ad-i cha ngomayngaya. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("LK18_2","072_18_2","LUK","18","2","2","Kinwaninan, “Wad-ay nan okom isnan esang ay ili ay ad-i mangiyegyat ken Apo Dios ya maid ngotngotona isnan olay sino. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("LK18_3","072_18_3","LUK","18","3","3","Ya wad-ay akhes ischi ay ili nan nailekkasan ay kad-in nen-olioli ken siya ay en mangiseg-aseg-ang isnan kalentekhana. Kinwanina, ‘Pangngaasim ta itakchegmo nan kalentekhak isnan cha omap-apos.’ ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("LK18_4","072_18_4","LUK","18","4","4","“Inmannong ay inog-okhay nan okom siya ngem osto'y aw-awni chadlo, ket ay kinwanina isnan semekna, ‘Olay mo ad-ik iyegyat nan Dios ya maid ngotngotok isnan olay sino, ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("LK18_5","072_18_5","LUK","18","5","5","itakchegko kayet nan kalentekhana khapo isnan kad-ina omalialiyan ken sak-en. Tay ya ke chadlo kaooma nan en-olioliyana!’ ” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("LK18_6","072_18_6","LUK","18","6","6","Sa et kinwanin Apo Jesus, “Semkenyo nan kinwanin nan ngaag ay okom! ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("LK18_7","072_18_7","LUK","18","7","7","Si kay Apo Dios, ad-ina ngen am-amed itakcheg nan kalentekhan nan pinilina ay takhona ay enseg-aseg-ang ken siya is fachang isnan inakhew ya minaschem? Ay ke na sa iyawniawni nan mamachangana ken chaicha? ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("LK18_8","072_18_8","LUK","18","8","8","Ibfakhak ken chakayo, at itakchegna kannay nan kalentekhancha. Ngem, mo omali ak kasin ay Anak si Takho, at ngen wad-ay edchanak isnan lota ay mamati?” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("LK18_9","072_18_9","LUK","18","9","9","Inokhod akhes Jesus nan nay ay al-alig isnan cheycha'y takho ay mangwanin tet-ewa'y nalenteg cha ya chilawencha nan tapina. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("LK18_10","072_18_10","LUK","18","10","10","Kinwanina, “Chwa ay lalaki nan nanikid ay inmey nenlowalo is kaTimplo. Fariseo nan esang, ya nan esang, enkorkortais. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("LK18_11","072_18_11","LUK","18","11","11","Nentatakcheg san Fariseo ay nangitibtifi ay nangilowalo, ‘Enyaman ak ken sik-a Apo Dios tay osto ak ya faken ak kag isnan tapina ay takho. Ad-i ak mangak-akew paymo enlokloko paymo makifabfafai. Ya faken ak kayet kag isnan nay enkorkortais. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("LK18_12","072_18_12","LUK","18","12","12","Tay sak-en, entipe ak ay mamidwa isnan esa'y chomingkho, sak et cha ichowa ken sik-a nan pagkapoo isnan am-in ay maanapak.’ ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("LK18_13","072_18_13","LUK","18","13","13","“Nay met achi nan enkorkortais ay chey, nentatakcheg isnan ad-adchawi sa et egay paat nentangtangad id chaya, mod-i ket kinabkabna nan takebna ay nangnangwani en, ‘Apo Dios, pangngaasim ta seg-angam sak-en ay fomafasol!’ ” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("LK18_14","072_18_14","LUK","18","14","14","Sa et kinwanin Jesus, “Kanak ken chakayo ay nan nay ay enkorkortais, sinmaa ay naifilang ay nalenteg isnan sakhang Apo Dios, ngem egay nan chey esang. Tay mo sino nan mangipatongcho isnan awakna, at maifan-ig siya, ya mo sino nan mangifafan-ig isnan awakna, at siya nan maipatongcho.” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("LK18_15","072_18_15","LUK","18","15","15","Wad-ay cha nan tapina ay nangiyey akhes isnan an-akcha ken Jesus ta egnana chaicha. Ngem issan nangil-an nan disipolosna, yinangyangancha chaicha. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("LK18_16","072_18_16","LUK","18","16","16","Nay met achi inayakhan kayet Jesus nan ongang-a, sa na't kinwanin, “Ogkhayenyo nan ongang-a ay omali ken sak-en. Ad-iyo ipap-awa chaicha. Tay nan kag tosacha ay takho nan maitapi isnan en-ap-apowan Apo Dios. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("LK18_17","072_18_17","LUK","18","17","17","Tet-ewa kanak ken chakayo, nan ad-i manawat isnan en-ap-apowan Apo Dios kag isnan angnen nan ong-onga ay manawat, at ad-i maitapi.” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("LK18_18","072_18_18","LUK","18","18","18","Nensalodsod nan esang ay ap-apon si Judio ken Jesus ay nangwanin, “Khawis ay Mistolo, ngag man nan masapol ay angnek ta matawidko nan fiyag ay maid pengpengna?” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("LK18_19","072_18_19","LUK","18","19","19","Sa et kanan Jesus, “Ngag nan mangwaniyam en khawis ak? Ad-i ngen maid khawis mod-i yangkhay si Apo Dios? ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("LK18_20","072_18_20","LUK","18","20","20","Ammom met nan cheycha'y filina: Ad-im chwadchwaen nan pantewmo; Ad-i ka enpatey; Ad-i ka mangakew; Ad-i ka en-engag ay enpangaag isnan ib-am; Patkhem cha amam ken inam.” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("LK18_21","072_18_21","LUK","18","21","21","Ket ay sinmongfat nan lalaki ay nangwanin, “Inkaong-ongak met ay nangang-angnen am-in issacha ay filin.” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("LK18_22","072_18_22","LUK","18","22","22","Issan nanngelan Jesus ischi, kinwanina, “Wad-ay kayet nan esang ay kolangmo. En ka ilako nan am-in ay kwam ta iwalasmo nan lakona isnan maid mabfalincha, ya at wad-ay akonmo id chaya. Sa ka't omali ya omonod ka et chadlo ken sak-en.” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("LK18_23","072_18_23","LUK","18","23","23","Ngem osto'y chinngen san lalaki chi, ket ay nenngongoyos tay telen ay kachangyan siya. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("LK18_24","072_18_24","LUK","18","24","24","Osto ay inilan Jesus siya ay nenngongoyos, kinwanina en, “Chad-ama paat ay sikhab nan somkhepan nan kachangyan isnan en-ap-apowan Apo Dios! ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("LK18_25","072_18_25","LUK","18","25","25","Malanlanoy et pay nan somkhepan nan kamelio isnan lokaw si kachayom, mo nan somkhepan nan kachangyan isnan en-ap-apowan Apo Dios.” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("LK18_26","072_18_26","LUK","18","26","26","Sa et nan cheycha'y takho ay nannge ischi sinalodsodcha ay nangwani en, “Mo siya sa, sino mampet nan mabfalin ay maisalakan?” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("LK18_27","072_18_27","LUK","18","27","27","Kinwanin Jesus, “Nan ad-i kafaelan nan takho, mabfalin ken Apo Dios.” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("LK18_28","072_18_28","LUK","18","28","28","Sa et kinwanin Pedro, “Chakami kay, tinaynanmi met nan am-in ay wad-ay ken chakami ta onochenmi sik-a.” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("LK18_29","072_18_29","LUK","18","29","29","“Wen,” kinwanin Jesus. “Ya tet-ewa kanak ken chakayo, mo sino nan manaynan isnan afongna paymo nan asawana, aag-ina, amana ya inana, paymo nan an-akna midkakay nan en-ap-apowan Apo Dios, ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("LK18_30","072_18_30","LUK","18","30","30","at ad-ad-acha nan chawatena idwani, ya at chawatena kayet nan fiyag ay eng-engkhana isnan omali ay fiyag.” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("LK18_31","072_18_31","LUK","18","31","31","Inayakhan Jesus nan sinpoo ya chwa ay disipolosna, sa na't kanan, “Nay manikid tako id Jerusalem ay at maangnenan nan am-in ay cha insolat nan mamadto maipoon ken sak-en ay Anak si Takho. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("LK18_32","072_18_32","LUK","18","32","32","Tay at ichowacha sak-en isnan Gentil, ay at omam-amsiw ya at omilal-ayos ya tomobfatobfa. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("LK18_33","072_18_33","LUK","18","33","33","Somaplisaplit cha akhes sa cha't pomatey. Ngem at matakho ak kasin isnan maikatlo ay akhew.” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("LK18_34","072_18_34","LUK","18","34","34","Nay met achi eg-ay paat naawatan nan disipolosna nan ayen nan chey ay kinwanina. Ad-icha ammo nan laychena ay kanan tay naitafon nan ayen nan chey ay kali ken chaicha. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("LK18_35","072_18_35","LUK","18","35","35","Issan cha maisag-enan cha Jesus id Jerico, wad-ay nan nakolap ay lalaki ay tomotokcho ay cha enlimlimos is kailit nan chalan. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("LK18_36","072_18_36","LUK","18","36","36","Issan nanngelana isnan angsaangsan ay takho ay lomal-aos kinwanina en, “Ngag man nan cha maang-angnen sina?” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("LK18_37","072_18_37","LUK","18","37","37","“Cha lomaos si Jesus ay iNazaret,” kinwanicha. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("LK18_38","072_18_38","LUK","18","38","38","Naneng na't ya fokhaw ay nangwanin, “Jesus ay Anak David, seg-angam sak-en!” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("LK18_39","072_18_39","LUK","18","39","39","Sa et yinangyangan nan cheycha'y namangpango ay cha mangipagkhinek. Ngem onanig na infokhaw ay nangwanin, “Anak David, seg-angam sak-en!” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("LK18_40","072_18_40","LUK","18","40","40","Tinomke si Jesus ya infilina ta iyalicha ken siya. Osto ay sinmag-en, tinot-oyan Jesus ay nangwanin, ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("LK18_41","072_18_41","LUK","18","41","41","“Ngag nan laychem ay angnek ken sik-a?” “Apo,” kinwanina, “laychek man ay makaila kasin.” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("LK18_42","072_18_42","LUK","18","42","42","Kinwanin et Jesus, “Makaila ka. Nan pammatim nan nangipagkhawis ken sik-a.” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("LK18_43","072_18_43","LUK","18","43","43","Ya ket kannay nakaila, sa et inmonod ken Jesus ay nenchad-ayaw ken Apo Dios. Olay akhes nan am-in ay takho, chinad-ayawcha si Apo Dios issan nangil-ancha ischi. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("LK19_1","072_19_1","LUK","19","1","1","Inomchan et cha Jesus id Jerico. Issan linmaosancha ischi, ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("LK19_2","072_19_2","LUK","19","2","2","wad-ay nan ap-apon si enkorkortais ay faknang ay enngachan is Zakeo. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("LK19_3","072_19_3","LUK","19","3","3","Laychena koma ay ilaen mo sino si Jesus, ngem ad-i mabfalin tay aptik ya angsan ay takho nan nangalifongfong ken Jesus. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("LK19_4","072_19_4","LUK","19","4","4","Naneng na't ya tagtag ay nang-ona, ya kinmalab is kakaew ay sikomoro ta ilaena si Jesus ay at lomaos ischi. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("LK19_5","072_19_5","LUK","19","5","5","Osto ay inomchan si Jesus is kakawad Zakeo, nentangad ay nangwanin, “Khomwab ka Zakeo. Ikamom, tay masapol ay chomag-os ak is afongmo idwani.” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("LK19_6","072_19_6","LUK","19","6","6","Sa na't ala ya panad ya chachama nan layadna ay nangipaskhep ken Jesus is afongna. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("LK19_7","072_19_7","LUK","19","7","7","Am-in nan nangila ischi, et nenmollotomot cha ay nangwanin, “En man aped chomag-os siya is afong nan fomafasol ay?” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("LK19_8","072_19_8","LUK","19","8","8","Tinmakcheg si Zakeo ay nangwani ken Apo Jesus, “Chey, Apo. Ichowak et nan khedwan nan kwak isnan posi, ya nan olay sino ay tinokongko isnan is yangkhay, et fayachak is mamin-epat ay kaad-acha.” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("LK19_9","072_19_9","LUK","19","9","10","Sa et kinwanin Jesus ken siya, “Naisalakan et chadlo nan nay ay sinpangafong idwani. Tay sak-en ay Anak si Takho, inmali ak ay manganap ya mangisalak isnan nadchongaw ay inmadchawi ken Apo Dios. Ya si Zakeo ay nay, nan esang ay nadchongaw ay anak met laeng Abraham.” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("LK19_11","072_19_11","LUK","19","11","11","Issan nanngelan nan cheycha'y takho isnacha, inog-okhod kayet Jesus nan esang ay al-alig, tay kanancha mo nganngani et nan maipail-an nan en-ap-apowan Apo Dios, tay cha et somag-en siya id Jerusalem. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("LK19_12","072_19_12","LUK","19","12","12","Adi kad kinwanina, “Wad-ay nan esang ay matangad ay lalaki ay nenfaat isnan ad-adchawi ay ili ta enfalin siya ay ali sa et chadlo somaa. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("LK19_13","072_19_13","LUK","19","13","13","“Idwani, inayakhana nan sinpoo ay faana sa na't inkakcheng ay os-osto ken chaicha nan fallitokna ya infilina ken chaicha ay mangwanin, ‘Nay, igkhalansiyaanyo na engkhana is tomoliyak.’ ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("LK19_14","072_19_14","LUK","19","14","14","Ngem khapo tay kakholan nan kakailiyana siya, finmaa cha is omonod ay en mangwani, ‘Ad-imi laychen chi ay en-alimi.’ ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("LK19_15","072_19_15","LUK","19","15","15","Ngem khechangna kayet ay nenfalin siya ay ali sa et sinmaa. “Idwani, inpaayagna kannay nan cheycha'y faana ay nangitalkana isnan fallitok, ta waschin manakhang ken siya ay mangibfakha isnan khinalansiyana. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("LK19_16","072_19_16","LUK","19","16","16","Nan inmona ay inmali, kinwanina, ‘Apo, nay nan maminsinpoo ay kaad-achan nan fallitok ay khinalansiyak isnan fallitokmo.’ ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("LK19_17","072_19_17","LUK","19","17","17","“Sa et kinwanin nan apona ken siya, ‘Khawis nan inangnem. Khawis ka ay faa. Idwani tay matalek ka isnan olay akit, nay et ippeyko sik-a ay mangiyapo isnan sinpoo ay ili.’ ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("LK19_18","072_19_18","LUK","19","18","18","“Inmali akhes nan ikadwa ay faa ay nangwanin, ‘Apo, nay nan maminlima ay kaad-achan nan fallitok ay khinalansiyak isnan fallitokmo.’ ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("LK19_19","072_19_19","LUK","19","19","19","“Sa na't kanan ken siya en, ‘At sik-a nan mangiyapo isnan lima ay ili.’ ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("LK19_20","072_19_20","LUK","19","20","20","“Inmali kayet nan esang, ke na't ay kanan en, ‘Apo, nay et chadlo nan fallitokmo. Finongonko isnan panyo ay nangitafon, ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("LK19_21","072_19_21","LUK","19","21","21","tay omegyat ak ken sik-a, tay nalikhat ka ay takho. Aped mo alaen nan egaymo nenfellayan, sam et aniyen nan egaymo inmola.’ ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("LK19_22","072_19_22","LUK","19","22","22","“Kanan et nan apona, ‘Ngaag ka ay faa! Nan sana ay kinwanim, tomoli ay men-okom ken sik-a! Ammom pet ay nalikhat ak ay takho tay alaek nan egayko inidno, sak et aniyen nan eg-ayko inmola. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("LK19_23","072_19_23","LUK","19","23","23","Ngem ya kem eg-ay et mampay inyey is kabangko ta isnan nay ay sinmaalak ya alaek nan fallitokko ay wad-ay anakna?’ ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("LK19_24","072_19_24","LUK","19","24","24","“Sa na't kinwani isnan cheycha ay maitatakcho ken siya en, ‘Alaenyo ken siya nan fallitokko ya ichowayo isnan faak ay kawad nan maminsinpoo ay kaad-acha.’ ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("LK19_25","072_19_25","LUK","19","25","25","“Sa cha't kinwani ken siya, ‘Apo, ke man wad-ay et nan maminsinpoo ay kaad-acha ken siya ya!’ ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("LK19_26","072_19_26","LUK","19","26","26","“Sinongfatana chaicha ay nangwanin, ‘Siya na nan ibfakhak ken chakayo. Mo sino nan mangidno isnan wad-ay ken siya, at maagtan kayet. Ngem nan maiyalig ay maid mabfalina ay ad-i mangidno isnan wad-ay ken siya, et olay nan akit ay wad-ay ken siya, at makaan. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("LK19_27","072_19_27","LUK","19","27","27","Idwani, nan cheycha'y khomola ay ad-i menlayad ken sak-en ay en-alicha, iyaliyo chaicha isna ta pateyenyo isnan sakhangko!’ ” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("LK19_28","072_19_28","LUK","19","28","28","Osto ay kinwas Jesus nan al-aligna, namangpango ay nanikid id Jerusalem. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("LK19_29","072_19_29","LUK","19","29","29","Issan cha na somag-enan id Betfage ya id Betania, isnan filig ay makwani en Olivo, kinwanin Jesus ay nangipaon-ona isnan chwa ay disipolosna, ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("LK19_30","072_19_30","LUK","19","30","30","“En kayo isnan chey ay ili ay masasakhang, ya mo somkhep kayo ischi at edchananyo nan maitattaked ay anak si dangki ay eg-ay kasaksakayan. Fadfachenyo nan talina ya iyaliyo isna. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("LK19_31","072_19_31","LUK","19","31","31","Mo wad-ay mangwanin, ‘En yo man aped fadfachen sa ay?’ kananyo en, ‘Masapol nan Apo nan nay.’ ” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("LK19_32","072_19_32","LUK","19","32","32","Issan inmayancha, tet-ewa ay inchanancha nan kinwanin Jesus ken chaicha. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("LK19_33","072_19_33","LUK","19","33","33","Issan cha cha mamadfachan isnan dangki ket ay kinwanin nan nenkwa en, “En yo man aped fadfachen sa ay?” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("LK19_34","072_19_34","LUK","19","34","34","“Masapol nan Apo nan nay,” kinwanicha. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("LK19_35","072_19_35","LUK","19","35","35","Adi kad inyeycha chi ken Jesus, ya inyap-apcha nan kakhaycha sa cha't finachangan siya ay nensakay ischi. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("LK19_36","072_19_36","LUK","19","36","36","Issan cha omayan Jesus, cha inyap-aplag nan cheycha'y takho nan kakhaycha is kachalan ay menchad-ayaw ken siya isnan omay-ayana. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("LK19_37","072_19_37","LUK","19","37","37","Osto ay sinmag-en et id Jerusalem, is kapannachan nan filig ay Olivo, inlapon nan angsaangsan ay disipolosna ay nenlal-ayad ya nangipapangekhe ay nenchad-ayaw ken Apo Dios khapo isnan angsan ay kamabfalina ay inil-ilacha. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("LK19_38","072_19_38","LUK","19","38","38","Kinwanichan, “Bindisyonan Apo Dios nan Ali ay omali ay mangitakcheg ken siya. Machad-ayaw nan Katotongchowan, ya naornos cha nan wad-ay id chaya!” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("LK19_39","072_19_39","LUK","19","39","39","Sa et nenkanan nan tapin nan Fariseo ay naichachad-om isnan angsaangsan ay takho ken Jesus, “Mistolo, pakhinkem nan disipolosmo!” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("LK19_40","072_19_40","LUK","19","40","40","Ket ay kinwanin Jesus en, “Mo khominek cha, ibfakhak ken chakayo ay at isoblat nan naycha ay fato ay enfokhaw.” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("LK19_41","072_19_41","LUK","19","41","41","Issan cha et somag-enan cha Jesus id Jerusalem, nen-akha issan manasakhangana ischi. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("LK19_42","072_19_42","LUK","19","42","42","Kinwanina, “Mo sa ya inammowanyo akhes nan mangitcho isnan oompaanyo, olay yangkhay idwani ay akhew! Ngem idwani naitafon et ken chakayo. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("LK19_43","072_19_43","LUK","19","43","43","Nay at omchan nan akhew ay menliwsan nan fosoyo isnan iliyo. Sa cha't alachan is lota nan iliyo ta selat-ancha ay ostoosto chakayo. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("LK19_44","072_19_44","LUK","19","44","44","Pakawasencha nan iliyo ya pateyencha chakayo ay omili ay wad-ay ischi, olay nan ongang-a. Ya maid paat mataynan ay olay esa'y matotoon ay fato isnan iliyo, tay paatenyo ay ad-i mamigfig isnan inmaliyan Apo Dios ken chakayo.” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("LK19_45","072_19_45","LUK","19","45","45","Sinomkhep si Jesus isnan awwichan nan Timplo, sa na't ala ya soyog isnan wad-ay ischi ay cha en-ilaklako. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("LK19_46","072_19_46","LUK","19","46","46","Kinwanina, “Naisolat isnan kalin Apo Dios en, ‘Nan afongko, et makwani en afong ay enlol-owalowan,’ ngem khinaebyo ay afong si mangaakew!” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("LK19_47","072_19_47","LUK","19","47","47","Sa et winakas ay en nen-isos-olo is kaTimplo. Ngem nan aap-apon si papachi ya mimistolon si lenteg ya nan cheycha'y matangtangad ay takho, laychencha ay pateyen siya. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("LK19_48","072_19_48","LUK","19","48","48","Nay met achi ad-i cha makaanap is waya ay mangangnen sidi, tay nan takho, eestencha ay manmannge isnan am-in ay kankanana. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("LK20_1","072_20_1","LUK","20","1","1","Isnan namingsan ay nen-isos-olowan ya nen-ipap-alawakhan Jesus isnan Khawis ay Chamag isnan takho isnan awwichan nan Timplo, inmey nan aap-apon si papachi ya nan mimistolon si lenteg ya nan amam-a ay ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("LK20_2","072_20_2","LUK","20","2","2","nangwani ken siya en, “Ibfakham ken chakami mo ngag nan kalebfengam ay mangangnen isnacha. Sino nan nangichowa isnan nay ay kalebfengam?” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("LK20_3","072_20_3","LUK","20","3","3","Sinongfatana chaicha ay nangwanin, “Ensalodsod ak ed akhes ken chakayo ta songfatanyo. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("LK20_4","072_20_4","LUK","20","4","4","Siya na nan salodsodko: ‘Sino nan nalpowan nan kalebfengan Juan ay mamonyag? Nalpo ngen ken Apo Dios paymo isnan takho?’ ” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("LK20_5","072_20_5","LUK","20","5","5","Sa cha't natotya ay nangwanin, “Mo kanan tako en, ‘Nalpo ken Apo Dios,’ at kananan, ‘Ya ke yo mampay ad-i patpatiyen siya mo?’ ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("LK20_6","072_20_6","LUK","20","6","6","Ngem mo akhes kanan tako en, ‘Nalpo isnan takho,’ at fomaog am-in nan naycha'y takho tay patiyencha ay mamadto si Juan.” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("LK20_7","072_20_7","LUK","20","7","7","Adi kad kinwanichan, “Ad-imi ammo nan nalpowana.” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("LK20_8","072_20_8","LUK","20","8","8","Sa et kinwanin Jesus, “Ad-ik et akhes ifaag ken chakayo mo ngag nan kalebfengak ay mangik-ikkan isnacha.” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("LK20_9","072_20_9","LUK","20","9","9","Sa et inokhod Jesus nan nay ay al-alig isnan cheycha'y takho. Kinwanina, “Wad-ay nan esa'y takho ay nenmola is ofas is kaomana, sa na't inpasama ya nenfaat isnan teken ay ili ya inmannong siya ischi. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("LK20_10","072_20_10","LUK","20","10","10","Osto ay timpon si pinagpokhas, finaana nan en manot-oya isnan cheycha'y nannama ta alaena nan chatag nan apona. Nay met achi alan et nan cheycha'y nangipasamalana, ya faifaig ken siya, sa cha't aped inpakaan ay maid paat inalana. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("LK20_11","072_20_11","LUK","20","11","11","Idwani kasin finmaa is teken, ngem pinak-ocha kayet ya inlayolayosancha, sa cha't aped akhes inpakaan ay maid kayet inalana. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("LK20_12","072_20_12","LUK","20","12","12","Sa et issan namaalana isnan maikatlo akhes, nenfakag cha, sa cha't aped inpakaan. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("LK20_13","072_20_13","LUK","20","13","13","“Sa et kinwanin nan nenkwa isnan kaob-ofasan, ‘Ngag man et nan angnek? Ay man chadlo ta ifaak nan kedkecheng ay anakko ay laylaychek. At chadlo ibfaincha siya.’ ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("LK20_14","072_20_14","LUK","20","14","14","“Ngem osto'y inilan nan cheycha'y manamsama isnan ofasan siya, kanancha't ay matotya, ‘Naay nan at manawid isna. Ay ta pateyen tako, ta enkwa tako nan tawidna!’ ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("LK20_15","072_20_15","LUK","20","15","15","Ke cha't nenkhoyakhoy ay nangibkas is kailitna sa cha't pinatey. “Idwani, ngag et kay nan angnen nan nenkwa isnan ofasan isnan cheycha'y manamsama? ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("LK20_16","072_20_16","LUK","20","16","16","At kanaali ay mamatey ken chaicha, sa na't ipabfanes nan omana isnan teken.” Issan nanngelan nan cheycha'y takho ischi, kinwanicha en, “Na! Lawa man! Asop ya ad-i maang-angnen sa!” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("LK20_17","072_20_17","LUK","20","17","17","Iilaen Jesus chaicha ke na't kanan, “Mo siya sa, ngag et mampay nan ayen nan nay ay naisolat ay kalin Apo Dios? ‘Nan chadlos fato ay inad-in nan tomottoping, et siya nan nenfalin ay kapapatekhan ay fato isnan pegnadna’? ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("LK20_18","072_20_18","LUK","20","18","18","Et olay sino ay mekchag isnan chey ay fato at mamekmek. Ya mo sino nan mekchakhan nan chey ay fato, at matomek.” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("LK20_19","072_20_19","LUK","20","19","19","Idwani, laychen nan mimistolon si lenteg ya nan aap-apon nan papachi ay pen tiliw kannay si Jesus isnan chey chadlos ay olas, tay ammocha ay chaicha nan kankanan Jesus isnan chey ay al-aligna. Ngem omegyat cha isnan takho. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("LK20_20","072_20_20","LUK","20","20","20","Et nensasaed cha is waya ay maniliwancha ken siya. Finmaa cha is finayachancha ay en kakhawigkhawis ya kasalosalodsod ken siya ta asop ya wad-ay kanana is khotok nan kaisaklangana ta ichowacha siya isnan kamabfalin ya kalebfengan nan khofernachor. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("LK20_21","072_20_21","LUK","20","21","21","Sa cha't kinwani en, “Mistolo, ammomi ay osto nan kankanam ya isos-olom. Ya maid chadlos pawadwad-em isnan olay sino ay takho, mod-i ket nan yangkhay okhali ay laychen Apo Dios nan tet-ewa ay isos-olom. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("LK20_22","072_20_22","LUK","20","22","22","Ibfakham ed ken chakami, mo ipalofos nan lenteg tako ay Judio nan enfayachan isnan fowis ken Cesar, paymo ad-i?” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("LK20_23","072_20_23","LUK","20","23","23","Ngem ammon Jesus nan sikapcha, ya kinwanina ken chaicha, ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("LK20_24","072_20_24","LUK","20","24","24","“Omipaila kayo is siping. Idwani, sino nan nenkames ya nenngachan isnan wad-ay isna?” “Si Cesar,” kinwanicha. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("LK20_25","072_20_25","LUK","20","25","25","“Mo siya sa,” kinwanina, “ichowayo et mampay ken Cesar nan lebfengna ay enkwa, ya ken Apo Dios nan lebfengna akhes ay enkwa.” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("LK20_26","072_20_26","LUK","20","26","26","Adi kad egay cha't nakaipafasol ken siya isnan am-in ay kinkinwanina isnan takho. Cha cha't yangkhay nataa isnan insongfatna et inkhigkhinek cha et chadlo. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("LK20_27","072_20_27","LUK","20","27","27","Wad-ay cha nan tapin nan Saduceo ay inmey ken Jesus. (Chaicha nan mangwani en ad-i kasin matakho nan natey.) ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("LK20_28","072_20_28","LUK","20","28","28","Sinalodsod cha ay nangwanin, “Mistolo, wad-ay nan insolat Moises ay lenteg ta wanchen tako nan kag tona: ‘Mo matey nan inasaw-an ay lalaki ya maid anakna, masapol ay asaw-en nan akhina nan chey ay nailekkasan, ta enpawad-ay si anak nan akhina ay natey.’ ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("LK20_29","072_20_29","LUK","20","29","29","Idwani, wad-ay nan pito ay sin-ag-i ay lallalaki. Inmasawa nan inaona, ya ket natey ay maid winad-ayna. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("LK20_30","072_20_30","LUK","20","30","30","Sa et inasawan nan ikadwa nan chey ay nailekkasan, ngem natey akhes ay maid anakcha. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("LK20_31","072_20_31","LUK","20","31","31","Siya kayet chi isnan ikatlo engkhana isnan ikapito. Natey cha am-in ay maid anakcha. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("LK20_32","072_20_32","LUK","20","32","32","Awni pay ya ket natey akhes nan chey ay fafai. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("LK20_33","072_20_33","LUK","20","33","33","“Idwani, isnan chey ay akhew ay kasin matakhowan nan natey, sino nan osto ay asawana? Tay siya chi ay inasawan nan pito ay sin-ag-i.” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("LK20_34","072_20_34","LUK","20","34","34","Sinmongfat si Jesus ay nangwanin, “Nan takho isnan nay ay lota et maasaswa cha. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("LK20_35","072_20_35","LUK","20","35","35","Ngem nan takho ay maikali ay matakho kasin isnan etey ta enfiyag isnan kasin wad-ay ay fiyag, at ad-i cha kasin maasaswa paymo maipaasawa ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("LK20_36","072_20_36","LUK","20","36","36","tay ad-i cha matmatey. Kag cha angheles. Anak Apo Dios chaicha tay natakho cha kasin isnan etey. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("LK20_37","072_20_37","LUK","20","37","37","Olay si Moises, inpailana ay kasin matakho nan natey. Tay isnan naisolat maipoon issan enfidfichang ay chapong, infakhana nan maipoon ken Apo Dios ay nangwanin, ‘Nan Dios cha Abraham, Isaac, ya si Jacob.’ ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("LK20_38","072_20_38","LUK","20","38","38","Idwani, nan laychena ay kanan et faken siya nan Dios si natey, mod-i ket Dios nan matatakho. Tay am-in nan takho, ay sisya'y wad-ay ya kinmaan, et matatakho cha isnan sakhangna.” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("LK20_39","072_20_39","LUK","20","39","39","Sa et kinwanin nan tapina ay mistolon si lenteg en, “Khawis nan insongfatmo, Mistolo!” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("LK20_40","072_20_40","LUK","20","40","40","Tay maid kasin toledcha ay ensalodsod ken siya. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("LK20_41","072_20_41","LUK","20","41","41","Sa et kinwanin Jesus ken chaicha, “Ngag nan mangwaniyancha ay nan Cristo, et malpo isnan waned David? ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("LK20_42","072_20_42","LUK","20","42","42","Tay si David kannay nan nangwani maipoon ken Cristo isnan liblon nan Salmo en, ‘Kinwanin nan Dios Apo isnan Apok en, “Itokchom is kakannawanko, ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("LK20_43","072_20_43","LUK","20","43","43","engkhana ay lag-ek nan fosom ay kag mo enkhatkhatinan.” ’ ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("LK20_44","072_20_44","LUK","20","44","44","Idwani mo siya sa ay Apo nan kinwanin David ken siya ay Cristo, ngag kay nan ikkana ay anak David siya?” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("LK20_45","072_20_45","LUK","20","45","45","Issan nanngelan nan katakhotakho ken Jesus, kinwanina isnan disipolosna, ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("LK20_46","072_20_46","LUK","20","46","46","“Ilaenyo ta en-annad kayo isnan mimistolon si lenteg, ay en yangkhay mangichalachalan isnan khag-awis ay anancho ay fachocha. Laylaychencha ay maichad-ayaw is kamarkitan, isnan kakhawisan ay tokchowan is kasinagoga, ya isnan maayakhancha ay makikkanan. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("LK20_47","072_20_47","LUK","20","47","47","Maid ad-icha angnen ay en mensikasikap isnan cheycha'y nailekkasan ta mangal-ancha isnan afongcha. Sa cha't anchoanchowen nan lowalocha ta mafob-oya cha. At kadchacham-etan nan chosacha!” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("LK21_1","072_21_1","LUK","21","1","1","Wad-ay cha Jesus isnan awwichan nan Timplo ay sag-en nan maipaypay-an nan siping, ya osto'y nen-ila, inilana nan fafaknang ay cha mangippey isnan likhalocha ischi. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("LK21_2","072_21_2","LUK","21","2","2","Sa na't inila akhes nan nailekkasan ay maid mabfalina ay en nangippey isnan chwa ay tanso. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("LK21_3","072_21_3","LUK","21","3","3","Sa na't kanan, “Tet-ewa nan kanak, ad-ad-acha nan inpey nan naay ay posi ay nailekkasan mo nan inpey am-in nan cheycha'y tapina. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("LK21_4","072_21_4","LUK","21","4","4","Tay inigwacha am-in nan sobla isnan ifaknangcha, ngem nan nay ay nailekkasan, olay mo maid mabfalina, inigwana nan am-in ay ikatakhona.” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("LK21_5","072_21_5","LUK","21","5","5","Cha matotya nan tapina maipoon isnan khag-awis ay ilan nan ensis-ileng ay fato ay naikhaeb isnan Timplo ya nan naiyar-arkos ay likhalo ay naichowa ken Apo Dios. Ngem kinwanin Jesus, ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("LK21_6","072_21_6","LUK","21","6","6","“Am-in nan naycha ay iilaenyo, at omali nan timpo ay mapakawas chasa ay ostoosto, ya maid paat olay esang is entotoon ay fato tay at maikoob cha am-iam-in.” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("LK21_7","072_21_7","LUK","21","7","7","Sa cha't kanan, “Mistolo, kaatna kay nan kaommatan nan tosacha? Ya ngag nan kaimatonana ay nganngani et ay omat?” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("LK21_8","072_21_8","LUK","21","8","8","Sinmongfat ay nangwanin, “Ilaenyo mampay ay khawis ta ad-i kayo masasailowan. Tay at angsan cha nan fomala ay mangosar isnan ngachanko ay Cristo ay mangmangwani en, ‘Sak-en nan Cristo,’ ya, ‘Inomchan et nan timpo!’ Ad-iyo ab-abfoloten chaicha. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("LK21_9","072_21_9","LUK","21","9","9","Mo akhes chengngenyo ay wad-ay khofat ya enkhogkholo nan katakhotakho, ad-i kayo omeg-egyat, tay masapol ona ay maangnen chasa, ngem faken kayet sa nan mapengpengan nan lofong.” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("LK21_10","072_21_10","LUK","21","10","10","Sa na't intot-oloy ay nangwanin, “At enfifinnaloknit ona nan kailiili, ya enkhogkhofat cha nan kaaliali. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("LK21_11","072_21_11","LUK","21","11","11","At wad-ay nan chachama ay yekha, ya isnan olay entona ay ili wad-ay nan chad-ama ay fitil ya kakaegyat ay pisti. Ya wad-ay kayet nan kakaegyat ay om-omat ya fomegyas ay maton ay mail-ila id chaya. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("LK21_12","072_21_12","LUK","21","12","12","“Ngem isnan ad-i kayet kaommatan am-in nan naycha, at khoyochencha chakayo ya palikhatencha chakayo. Isaklangcha chakayo is kasinagoga ya ifalodcha chakayo. Iyeycha akhes chakayo ay ipaokom isnan sakhang nan ali ya khofernachor midkakay ken sak-en. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("LK21_13","072_21_13","LUK","21","13","13","Siya sa nan wayayo ay manistikho isnan kinatet-ewa maipoon ken sak-en. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("LK21_14","072_21_14","LUK","21","14","14","Imolayo is kasemekyo ta ad-iyo cha et onaen ay manmemanmek isnan isfatyo, ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("LK21_15","072_21_15","LUK","21","15","15","tay at sak-en kannay nan mangichowa isnan kananyo ya nan kinasilibyo ay somfat, ay ad-i mabfalin ay kasin soplaen paymo issot nan en-ap-apos. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("LK21_16","072_21_16","LUK","21","16","16","Olay nan ama ya inayo, nan ag-iyo, kikib-ayo ya nan lilwidyo, chaicha kannay nan mangitiktik ken chakayo, sa cha't pateyen nan tapina ken chakayo. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("LK21_17","072_21_17","LUK","21","17","17","At liligten nan olay sino chakayo midkakay ken sak-en. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("LK21_18","072_21_18","LUK","21","18","18","Nay met achi olay kag tosa, enkhagkhawis kayo kayet, maid olay esang is fook ay maamas isnan oloyo. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("LK21_19","072_21_19","LUK","21","19","19","Ikekedseyo tay siya sa nan kaisalakan nan leng-agyo.” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("LK21_20","072_21_20","LUK","21","20","20","Sa et kinwanin Jesus, “Mo ilaenyo nan ili ay Jerusalem ay liniwes nan kalifolifo ay sorchacho, at siya nan mangammowanyo ay nganngani nan mapakawasana. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("LK21_21","072_21_21","LUK","21","21","21","Sa et chakayo ay wad-ay isna id Judea, lomayaw kayo kannay is kafilig. Nan wad-ay isnan ili, enfakwit cha, ya nan namoknag ad-i cha kasin somaa. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("LK21_22","072_21_22","LUK","21","22","22","Tay at siya chana nan akhew ay madchosaan nan takho ay at maangnenan nan am-in ay naisolat ay kalin Apo Dios. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("LK21_23","072_21_23","LUK","21","23","23","Selaeg nan cheycha'y maliton ya nan enpasoso isnan tosacha ay akhew! Tay at kangangaya nan am-in isnan nay ay ili ya nan songet Apo Dios nan maliliknan nan naycha ay takho. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("LK21_24","072_21_24","LUK","21","24","24","At mafadyokan nan tapina, mafalod nan tapina ay maiyey isnan kailiili. Sa et aped khakhagkhatinan nan Gentil nan iJerusalem engkhana ay makwas nan timpocha.” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("LK21_25","072_21_25","LUK","21","25","25","Kinwanin kayet Jesus, “At wad-ay cha nan maton ay mail-ila isnan akhew, isnan fowan ya isnan tokwifi. Ya at ngomangaya nan am-in ay kailiili tay maid kasin maangnencha khapo isnan egyatcha isnan kakaegyat ay komayaas ay fayfay ya talipyakew. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("LK21_26","072_21_26","LUK","21","26","26","At cha aped maolaw nan takho isnan egyatcha ay manman-ed et yangkhay isnan at maangnen isnan lofong, tay maid paat manongnong isnan wad-ay id chaya tay at maipaatoaton. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("LK21_27","072_21_27","LUK","21","27","27","Sa et chadlo ilaen nan katakhotakho sak-en ay Anak si Takho ay omal-ali isnan lifoo isnan kamabfalinko ya nan chadlos ay kalanglang nan chayawko. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("LK21_28","072_21_28","LUK","21","28","28","Et mo mailapo ay maangnen chana, itakchegyo ya entangad kayo tay nganngani et nan kaisalakanyo.” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("LK21_29","072_21_29","LUK","21","29","29","Sa et inokhod Jesus nan nay ay al-alig. Kinwanina, “Ilaenyo nan kaew ay higos ya nan tapina kayet ay kaew. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("LK21_30","072_21_30","LUK","21","30","30","Mo chakhos ilaenyo ay kasin tomofo, ammoyo ay nganngani et nan chakhon. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("LK21_31","072_21_31","LUK","21","31","31","Kag akhes mo ilaenyo ay om-omat nan naycha, at ammoyo ay nganngani nan en-ap-apowan Apo Dios. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("LK21_32","072_21_32","LUK","21","32","32","Tet-ewa kanak ken chakayo, at maangnen ay maangnen ona am-in chana esa pay mar-os nan takho ay wad-ay idwani. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("LK21_33","072_21_33","LUK","21","33","33","Mamaid nan chaya ya nan lota, ngem nan kankanak et sisya is eng-engkhana ya ad-i enfab-aliw.” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("LK21_34","072_21_34","LUK","21","34","34","Sa et kinwanin Jesus, “Mey-anyo, ta ad-i kayo makna isnan chey ay akhew ay kaanaliyak, ya maaspowan kayo ay maoolaw isnan foteng ya finofoslon ay fiyag, ya isnan ngag issa ay chanag maipoon isnan ikatakho. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("LK21_35","072_21_35","LUK","21","35","35","Tay isnan sak omaliyan, kag masalacheyan nan am-in ay takho isnan olay entona isnan lofong. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("LK21_36","072_21_36","LUK","21","36","36","Ngem chakayo, ensasakhana kayo isnan ngag issa ay olas, ya kad-in enlol-owalo kayo ta wad-ay omanay is fikasyo ay mangikatpe ya komasiw isnan kaommatan am-in nan naycha, ya ta mabfalinyo ay somakhang ken sak-en ay Anak si Takho.” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("LK21_37","072_21_37","LUK","21","37","37","Sa et kawakawakas si Jesus is kaTimplo ay cha en-isos-olo. Ngem mo malafi, omey isnan filig ay Olivo ay omyan sid-i. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("LK21_38","072_21_38","LUK","21","38","38","Ya isnan kawiiwiit, omey nan katakhotakho ay mannge isnan kankanana is kaTimplo. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("LK22_1","072_22_1","LUK","22","1","1","Idwani nganngani et nan Piyastan nan Tinapay ay Egay Kafofochan, ay makwani akhes en Paskua. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("LK22_2","072_22_2","LUK","22","2","2","Et nan aap-apon nan papachi ya nan mimistolon si lenteg, cha cha inyan-anap mo ngag nan ikkancha ay mangipapatey ken Jesus, tay omegyat cha isnan katakhotakho. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("LK22_3","072_22_3","LUK","22","3","3","Ket ay sinkhep Satanas si Judas Iscariote, ay esang isnan sinpoo ya chwa ay disipolos. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("LK22_4","072_22_4","LUK","22","4","4","Et inmey nakitoya isnan aap-apon si papachi ya nan kakapitan nan cheycha'y khwarchiya isnan Timplo maipoon isnan at angnena ay mangichowa ken Jesus ken chaicha. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("LK22_5","072_22_5","LUK","22","5","5","Sa cha't nenlal-ayad ya inkalicha ken siya nan siping. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("LK22_6","072_22_6","LUK","22","6","6","Tinan-oyan Judas nan kinwanicha, sa na't inyan-anap nan ikkana ay mangitiktik ken Jesus isnan maichan nan katakhotakho. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("LK22_7","072_22_7","LUK","22","7","7","Inomchan et nan akhew ay Piyastan si Tinapay ay Egay Kafofochan ay masapol ay menkhekhechancha isnan kordero isnan am-amongcha isnan Paskua. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("LK22_8","072_22_8","LUK","22","8","8","Et finaan Jesus cha Pedro ken Juan ya kinwanina, “En kayo isakhana nan manganan tako isnan Paskua.” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("LK22_9","072_22_9","LUK","22","9","9","“Ento nan laychem ay omisagkhanaanmi?” kinwanicha. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("LK22_10","072_22_10","LUK","22","10","10","Sa na't kanan, “En kayo isnan ili, ya mo somkhep kayo, at wad-ay nan lalaki ay sab-atenyo ay en nangisakcho isnan fanga. Onochenyo isnan afong ay somkhepana, ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("LK22_11","072_22_11","LUK","22","11","11","sa yo't kanan isnan nen-afong en, ‘Laychen nan Mistolo ay ammowen mo ento nan kwarto ay mangiyofongana isnan disipolosna isnan Paskua?’ ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("LK22_12","072_22_12","LUK","22","12","12","Ya at ipailana ken chakayo nan chakchake ay kwarto ay entongcho ay nanongnonongnong. Ischi nan en-isagkhanaanyo.” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("LK22_13","072_22_13","LUK","22","13","13","Inmey cha ya inchanancha tet-ewa nan chadlos infaag Jesus ken chaicha, ya insakhanacha ischi nan manganancha isnan am-among ay Paskua. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("LK22_14","072_22_14","LUK","22","14","14","Osto'y olas ay pinnangan, nangan cha Jesus ya nan apostolesna. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("LK22_15","072_22_15","LUK","22","15","15","Sa na't kanan, “Inmannong ay lalaychek ay makikan ken chakayo isnan nay ay Paskua, isnan sisya ay ad-ik enlikhatan! ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("LK22_16","072_22_16","LUK","22","16","16","Tay kanak ken chakayo ay ad-i ak kasin mangmangan isnan Paskua engkhana ay maangnen ona nan ayen nan Paskua isnan en-ap-apowan Apo Dios.” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("LK22_17","072_22_17","LUK","22","17","17","Sa et inalan Jesus nan matatasa ay fayas ya nenyaman ken Apo Dios, sa na't kanan, “Alaenyo na ta waschin kayo ominom. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("LK22_18","072_22_18","LUK","22","18","18","Tay kanak ken chakayo ay mailapo idwani at maid kasin omin-inomak isnan kag tona ay fayas, engkhana ay omali ona nan en-ap-apowan Apo Dios.” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("LK22_19","072_22_19","LUK","22","19","19","Sa et akhes inmala isnan tinapay, nenyaman, pinetpet-angna sa na't inchowa ken chaicha ay mangwanin, “Siya na nan awakko ay maigwa pala ken chakayo. Kanenyo na ta manemsemkanyo ken sak-en.” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("LK22_20","072_22_20","LUK","22","20","20","Isnan nakakkanancha, siya akhes chi nan inangnena isnan matatasa ay inchowana ken chaicha. Kinwanina en, “Nan nay ay matatasa, siya nan falo ay tolag Apo Dios ay nakhaeb isnan chalak ay omayos pala ken chakayo. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("LK22_21","072_22_21","LUK","22","21","21","Ngem, ilaenyo! Wad-ay ay makikkikan ken sak-en nan at aped mangitiktik ken sak-en! ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("LK22_22","072_22_22","LUK","22","22","22","Tay awni't matey ak ay Anak si Takho ay maiton-od isnan inkedcheng Apo Dios, ngem selaeg nan takho ay mangitiktik ken sak-en!” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("LK22_23","072_22_23","LUK","22","23","23","Sa cha't nen-asisalodsod mo sino ken chaicha nan sa mangangnen ischi. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("LK22_24","072_22_24","LUK","22","24","24","Sa et nasosma nan disipolos Jesus mo sino ken chaicha nan maifilang ay katotongchowan. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("LK22_25","072_22_25","LUK","22","25","25","Sa et kinwanin Jesus, “Nan alin nan Gentil, palikhatencha nan iyap-apowancha. Wen, chaicha ay wad-ay kalebfengancha, laychencha kayet ay makwani en, ‘Naoya ay Apo’. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("LK22_26","072_22_26","LUK","22","26","26","Ngem faken kag tosa ken chakayo, mod-i ket nan katotongchowan ken chakayo, siya koma nan kag alilis, ya nan en-apo, siya koma nan mafab-aa. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("LK22_27","072_22_27","LUK","22","27","27","Sino nan entongtongcho, nan tomokcho ay mangan paymo nan chey faa ay namangan ken siya? Ad-i ngen nan chey tomokcho ay mangan? Ngem sak-en, wad-ay ak ken chakayo ay kag faa.” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("LK22_28","072_22_28","LUK","22","28","28","Sa et kinwanin Jesus, “Chakayo nan wawawawad-ay ken sak-en isnan am-in ay likhatko. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("LK22_29","072_22_29","LUK","22","29","29","Idwani, angnek ken chakayo nan inangnen Ama ken sak-en, tay inchowana ken sak-en nan kalebfengak ay en-apo, ya siya akhes nan angnek ken chakayo. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("LK22_30","072_22_30","LUK","22","30","30","At makikan kayo ya makiinom kayo is kalamisaanko isnan en-ap-apowak, ya at wad-ay kayo akhes isnan cheycha'y tronoyo ay cha mangokom isnan sinpoo ya chwa ay tribon Israel.” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("LK22_31","072_22_31","LUK","22","31","31","“Simon, Simon, chengngem! Chey, chinawat et Satanas nan olasna ay maneptepeng ken chakayo isnan likhat, ay kag cha mangakhaag ken chakayo. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("LK22_32","072_22_32","LUK","22","32","32","Ngem inlol-owalowak sik-a, Simon, ta ad-i makaan nan pammatim. Ya sa et mo kasin ka somakhong ken sak-en, at isoblatmo akhes ay mangipafikas isnan ib-am.” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("LK22_33","072_22_33","LUK","22","33","33","Kinwanin Pedro, “Apo, ensasakhana ak ay maitapi ken sik-a olay is kafabfalochan paymo isnan etey.” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("LK22_34","072_22_34","LUK","22","34","34","“Pedro, kanak ken sik-a ay at sisya ay ad-i enkokook nan kawitan is talan-o ya omisaot ka is mamitlo ay mangwanin ad-im ammo sak-en.” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("LK22_35","072_22_35","LUK","22","35","35","Sa et kinwanin Jesus, “Issan namaalak ken chakayo ay maid pitaka, sopot paymo sinilas, wad-ay ngen nenkolanganyo?” “Maid paat,” kinwanicha. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("LK22_36","072_22_36","LUK","22","36","36","“Ngem idwani, nan wad-ay pitaka paymo sopotna, itakina. Ya mo sino nan maid fadyokna, ilakona nan kakhayna ta lomako. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("LK22_37","072_22_37","LUK","22","37","37","Tay kanak ken chakayo ay masapol ay maangnen ken sak-en nan naisolat ay kalin Apo Dios ay mangwanin, ‘Infilangcha siya isnan takho ay maid lentegna.’ Siya, tay am-in nan naisolat maipoon ken sak-en, et cha maangnen.” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("LK22_38","072_22_38","LUK","22","38","38","Sa cha't kanan, “Naay, Apo. Wad-ay et chwa'y fadyok isna.” Sa na't kinwanin, “Osto sa!” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("LK22_39","072_22_39","LUK","22","39","39","Idwani, kinmaan si Jesus ischi, ya kag isnan inpaingsana ay ang-angnen, nanikid cha isnan disipolosna isnan filig ay Olivo. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("LK22_40","072_22_40","LUK","22","40","40","Osto'y inomchan cha ischi, kinwanina ken chaicha, “Enlowalo kayo ta ad-i kayo maafak isnan sailo.” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("LK22_41","072_22_41","LUK","22","41","41","Sa et inmadchawi siya is akit ay kag isnan kaadchawin nan maibkasan nan fato, sa et nenfalintomeng ay nenlowalo. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("LK22_42","072_22_42","LUK","22","42","42","“Ama,” kinwanina, “mo sa ya laychem ta kaanem ken sak-en nan nay ay chad-ama ay likhat. Nay met achi faken nan nemnemko mod-i ket nan nemnemmo nan maangnen.” ( ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("LK22_43","072_22_43","LUK","22","43","43","Sa et nenpaila nan anghel ay nalpo id chaya ay nangipafikas ken siya. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("LK22_44","072_22_44","LUK","22","44","44","Ya onanig na inpapati ay nenlowalo isnan chad-ama ay likhatna, ya nenlingelinget is kag chala ay cha entedted is kalota.) ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("LK22_45","072_22_45","LUK","22","45","45","Issan nakwasana ay nenlowalowan, naligwat ya tinmoli is kakawad nan disipolosna, ya inaspowana chaicha ay cha mitom-e tay chad-ama nan sangacha. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("LK22_46","072_22_46","LUK","22","46","46","Sa na't kanan, “Ya ke kayo mammaek? Ifangonyo et achi ta enlowalo kayo ta ad-i kayo maafak isnan sailo.” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("LK22_47","072_22_47","LUK","22","47","47","Sisya'y enkak-ali si Jesus issan inmaliyan nan angsan ay takho, ya si Judas ay esang isnan sinpoo ya chwa ay disipolos nan nangipango ken chaicha. Sa et sinmag-en ay mamisito ken Jesus. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("LK22_48","072_22_48","LUK","22","48","48","Ngem nenkanan Jesus, “Judas, ay kem itiktik sak-en ay Anak si Takho isnan fomisitowam?” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("LK22_49","072_22_49","LUK","22","49","49","Issan nangil-an nan cheycha'y disipolos Jesus ay ensag-en ken siya nan sa omat, nenkanancha, “Apo, pen fadyokanmi ngen chaicha?” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("LK22_50","072_22_50","LUK","22","50","50","Sa et alan nan esang ken chaicha ya fakag isnan faan nan katongchowan ay pachi ya ket ay nan kannawan ay koweng nan chey ay faa nan nalongochan. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("LK22_51","072_22_51","LUK","22","51","51","“Ad-o sa!” kinwanin Jesus. Sa na't inegnan nan koweng nan chey faa ya inpagkhawisna. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("LK22_52","072_22_52","LUK","22","52","52","Sa et kinwanin Jesus isnan aap-apon nan papachi ya nan kakapitan nan cheycha'y khwarchiya isnan Timplo ya nan amam-a ay naitakin ay en maniliw ken siya, “Ay ke ak mangaakew ya kakaegyat, ta omali kayo ay enfafadyok ya enpapak-o? ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("LK22_53","072_22_53","LUK","22","53","53","Inakhew met ay wad-ay ak ken chakayo is kaTimplo, ya eg-ay kayo tinmit-iliw. Ngem siya na nan naitcho ay timpoyo ay olas si follinget, ay en-ap-apowan nan ngaag.” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("LK22_54","072_22_54","LUK","22","54","54","Sa cha't tiniliw si Jesus ya inpangocha ay nangiyey is afong nan katongchowan ay pachi, ya nakhag-ayad si Pedro ay inmon-onod. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("LK22_55","072_22_55","LUK","22","55","55","Osto ay pinaskhechancha nan ennidnichowancha isnan tengan nan awwichan nan afong, inmey et si Pedro ay nakitoktokcho ken chaicha. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("LK22_56","072_22_56","LUK","22","56","56","Ngem ket ay wad-ay nan magmagkit ay faa ay nangila ken siya issan nalanglangana. Sa na't insin-eng ay nangwanin, “Esang akhes si ton-a ay fowegna!” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("LK22_57","072_22_57","LUK","22","57","57","Nay met achi insaot Pedro ay nangwanin, “Anen! Ay kek man ammo siya.” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("LK22_58","072_22_58","LUK","22","58","58","Osto'y nawnawni is akit, wad-ay kasin nan lalaki ay nangila ken siya. Sa na't kinwanin, “Sik-a akhes nan esang ay fowegna!” Ngem kinwanina, “Ay ke sak-en?” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("LK22_59","072_22_59","LUK","22","59","59","Away nget esa'y olas ya ket ay wad-ay nan nangipapilit ay nangwanin, “Tet-ewa mampet ay esang na akhes isnan fob-owegna, tay iGalilea!” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("LK22_60","072_22_60","LUK","22","60","60","Ngem kinwanin kayet Pedro en, “Ay kek man ammo nan kankanam!” Ket ay nanakokook nan kawitan issan cha na enkak-aliyan. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("LK22_61","072_22_61","LUK","22","61","61","Sa et nensakhong si Jesus, ya iilaena si Pedro. Sa na't sinmek nan kinwanin Apo Jesus issan nangwaniyana en, “At sisya'y ad-i enkokook nan kawitan is talan-o, ya at mamitlo ay omisaot ka!” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("LK22_62","072_22_62","LUK","22","62","62","Sa et finmala ya nensifesifek. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("LK22_63","072_22_63","LUK","22","63","63","Idwani, intachon nan cheycha'y manoktokkhong ken Jesus ay nangang-ango ya nanodsodpak ken siya. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("LK22_64","072_22_64","LUK","22","64","64","Sa cha't inokopan nan matana ay mangwanin, “Pontowam man mo sino nan nanodpak ken sik-a.” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("LK22_65","072_22_65","LUK","22","65","65","Sa cha't kayet kinalyakalyan siya is ensakit ay kali. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("LK22_66","072_22_66","LUK","22","66","66","Osto ay nawiit, naamong nan amam-an nan Judio ya aap-apon si papachi ya nan mimistolon si lenteg, sa cha't inpaayag si Jesus ay manakhang ken chaicha. Sa cha't kinwanin, ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("LK22_67","072_22_67","LUK","22","67","67","“Ibfakham ken chakami mo sik-a nan Cristo.” Ngem kinwanina, “Mo ifaagko ken chakayo, ad-iyo kayet patiyen, ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("LK22_68","072_22_68","LUK","22","68","68","ya mo wad-ay salodsochek ken chakayo, ad-i kayo somongfat. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("LK22_69","072_22_69","LUK","22","69","69","Ngem mailapo idwani, wad-ay ak ay Anak si Takho ay tomotokcho is kakannawan nan Makabfalin ay Dios.” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("LK22_70","072_22_70","LUK","22","70","70","Sa cha't am-in kinwanin, “Et sik-a ngen mampay nan Anak Apo Dios?” Sa na't kanan, “Kinwaniyo et ya!” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("LK22_71","072_22_71","LUK","22","71","71","Sa cha't kinwanin, “Ay ke tako kasin masapol nan tistikho? Chinnge tako met nan chadlos na infakha!” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("LK23_1","072_23_1","LUK","23","1","1","Sa cha't am-in naligwat ay nangiyey ken Jesus is sakhang Pilato. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("LK23_2","072_23_2","LUK","23","2","2","Sa cha't inlapo ay nangisaklang ken siya ay nangwanin, “Inchananmi si tona ay mangipabpafikas isnan kakailiyanmi ta kholaencha nan khoferno, sa na't cha kankanan en ad-imi fayachan nan fowismi ken Cesar. Ifagfakhana akhes ay siya nan Cristo ay ali.” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("LK23_3","072_23_3","LUK","23","3","3","Sa et kinwanin Pilato, “Ay sik-a pet tet-ewa nan Alin si Judio?” “Osto nan kinwanim,” inisfat Jesus. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("LK23_4","072_23_4","LUK","23","4","4","Sa et kinwanin Pilato isnan aap-apon nan papachi ya nan katakhotakho en, “Maid maanapak is fasol tona.” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("LK23_5","072_23_5","LUK","23","5","5","Ngem inpapaticha kayet ay nangwanin, “Pabpafikasena nan katakhotakho ay menkholo isnan am-in ay ili id Judea, khapo isnan isos-olona. Inlapona id Galilea, engkhana ay inomchan isna.” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("LK23_6","072_23_6","LUK","23","6","6","Issan nanngelan Pilato isna, sinalodsodna ay nangwanin, “iGalilea ngen na?” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("LK23_7","072_23_7","LUK","23","7","7","Osto ay chinngena ay nalpo si Jesus isnan ili ay iyap-apowan Herodes, inpaiyeyna siya ken Herodes ay wad-ay akhes id Jerusalem issan chey ay timpo. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("LK23_8","072_23_8","LUK","23","8","8","Issan nangil-an Herodes ken Jesus, nenlal-ayad tay inmannong ay laychena ay mangila ken siya. Chinngechinngena nan maipoon ken siya, ya laychena ay ilaen si Jesus ay en-angnen koma is katataa. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("LK23_9","072_23_9","LUK","23","9","9","Tay siya chi angsan nan sinas-alodsod Herodes ken siya, ngem maid paat insongfatna. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("LK23_10","072_23_10","LUK","23","10","10","Osto ay siya chi, nan aap-apon nan papachi ya nan mimistolon si lenteg ay entatakcheg ischi, ab-afikas cha ay nangipangpangaag ken Jesus. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("LK23_11","072_23_11","LUK","23","11","11","Sa et si akhes Herodes ya nan sorchachona, inang-angocha ya inlal-ayosancha siya. Sa cha't inpafacho nan khag-akhag-awis ay kakhay ya inpasakhongna ken Pilato. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("LK23_12","072_23_12","LUK","23","12","12","Et nailapo isnan chey ay akhew, cha Herodes ken Pilato ay nen-asikhola issan chey, nenliwid cha't chadlo. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("LK23_13","072_23_13","LUK","23","13","13","Sa et inpaayag Pilato nan aap-apon nan papachi, nan aap-apon nan takho, ya nan katakhotakho. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("LK23_14","072_23_14","LUK","23","14","14","Kinwanina ken chaicha, “Inyaliyo ken sak-en si tona tay kananyo en pabpafikasena nan katakhotakho ay menkhola isnan khoferno. Sinomaryak siya isnan sakhangyo, ngem chey, maid paat naanapak is fasolna maipoon isnan am-in ay chalomyo ken siya. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("LK23_15","072_23_15","LUK","23","15","15","Siya akhes ken Herodes, tay inpasakhongna ken chatako, tay maid mampay inangnena is khotok si aped na mapateyan. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("LK23_16","072_23_16","LUK","23","16","16","Faikhek et yangkhay siya ta sak et palofosen.” ( ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("LK23_17","072_23_17","LUK","23","17","17","Idwani, ekhad Pilato ay omipalofos is esang ay falod pala ken chaicha mo omchan nan kag tona ay piyasta.) ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("LK23_18","072_23_18","LUK","23","18","18","Sa et waschin fofokhaw nan katakhotakho ay mangwanin, “Alaem si tosa, si Barrabas nan ipalofosmo ken chakami!” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("LK23_19","072_23_19","LUK","23","19","19","(Naifalod si Barrabas tay siya nan nangipangpango isnan kholo id Jerusalem ya nenpatey.) ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("LK23_20","072_23_20","LUK","23","20","20","Idwani, tay lalaychen Pilato ay ipalofos si Jesus, kasin et nenkali isnan katakhotakho. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("LK23_21","072_23_21","LUK","23","21","21","Ngem onanig cha kasifofokhaw ay mangwanin, “Ilansam siya! Ilansam siya is kakolos!” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("LK23_22","072_23_22","LUK","23","22","22","Sa et kinwanin kayet Pilato ken chaicha isnan ikapitlo en, “Ngag mampay nan ngaag ay inangnena? Maid met naanapak is fasolna ay chadlos na mapateyan! Faikhek et yangkhay ta sak et palofosen.” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("LK23_23","072_23_23","LUK","23","23","23","Ngem inpapaticha kayet ay nangifogfokhaw ta mailansa siya, ya ket ay nangafak nan fokhawcha. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("LK23_24","072_23_24","LUK","23","24","24","Tay siya chi, intan-oy et Pilato nan kechaw nan katakhotakho. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("LK23_25","072_23_25","LUK","23","25","25","Sa na't inpalofos nan naifalod ay nenkholo ya nenpatey ay kinchawcha, ngem si Jesus, inchowana ken chaicha ta angnencha ken siya nan laychencha. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("LK23_26","072_23_26","LUK","23","26","26","Idwani, issan cha cha mangikaanan ken Jesus, khinoyodcha nan iCirene ay enngachan is Simon ay nalpo id ilit ya cha somkhep isnan ili, sa cha't inpasakfat ken siya nan kolos ta iyon-onodna ken Jesus. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("LK23_27","072_23_27","LUK","23","27","27","Angsan nan katakhotakho ay inmon-onod, ya wad-ay nan tapina ay fabfafai ay cha enngegngeg ay mangag-akha ken Jesus. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("LK23_28","072_23_28","LUK","23","28","28","Sa et sinakhong Jesus chaicha ay nangwanin, “In-a ay iJerusalem, ad-iyo akhalan sak-en, mod-i ket nan awakyo ya nan an-akyo. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("LK23_29","072_23_29","LUK","23","29","29","Tay at omali nan kakaegyat ay akhew ay mangmangwaniyancha en, ‘Oneoney nan fafai ay nakot-eg, ay egay inman-anak paymo nenpaspasoso.’ ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("LK23_30","072_23_30","LUK","23","30","30","Siya kayet chasa nan akhew ay at aped mangifag-an nan takho isnan kafilifilig en, ‘Khomab-on kayo!’ paymo, ‘Omitafon kayo!’ ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("LK23_31","072_23_31","LUK","23","31","31","Tay mo mampay kag tona nan angnencha ken sak-en ay kag al-alangta ay kaew, ad-i ngen am-am-amed nan angnencha ken chakayo ay kag nalango ay kaew?” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("LK23_32","072_23_32","LUK","23","32","32","Inpangocha akhes nan chwa ay falod ay maitapi ken siya ay en mapatey. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("LK23_33","072_23_33","LUK","23","33","33","Ya issan inomchanancha isnan filig ay makwani en Ingit nan Olo, inlansacha si Jesus is kakolos, ya nan chwa ay falod akhes, is kakannawana ya is kakannikhidna. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("LK23_34","072_23_34","LUK","23","34","34","Sa et kinwanin Jesus, “Ama, pakawanem chaicha, tay ad-icha ammo nan ang-angnencha.” Sa et nenfonot nan sorchacho ay manatag isnan fachona. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("LK23_35","072_23_35","LUK","23","35","35","Wad-ay cha nan katakhotakho ay enfob-oya, ngem nan aap-apocha, chinopichopischa ay mangwanin, “Insalakana nan tapina, isalakana achi akhes nan awakna mo tet-ewa ay siya nan Criston Apo Dios ay pinilina!” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("LK23_36","072_23_36","LUK","23","36","36","Intachon akhes nan cheycha'y sorchacho ay nangang-ango ay en nangipasosop isnan sinmoka ay fayas. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("LK23_37","072_23_37","LUK","23","37","37","Kinwanicha, “Mo sik-a nan alin nan Judio, isalakam nan awakmo!” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("LK23_38","072_23_38","LUK","23","38","38","Tay wad-ay nan naisolat is tongchona ay kag tona: “Si tona nan Alin si Judio.” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("LK23_39","072_23_39","LUK","23","39","39","Sa et nan chey esang ay falod ay naitapi ay naikolos, ab-afikas ay nangam-amsiw ken Jesus ay nangwanin, “Ay ke ka faken Cristo! Isalakam achi nan awakmo ya chakami!” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("LK23_40","072_23_40","LUK","23","40","40","Ngem yinangyangan nan kadwana ay nangwanin, “Ay ke ka ad-i omegyat ken Apo Dios? Ya ke tako mis-o am-in ay cha machosa ya! ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("LK23_41","072_23_41","LUK","23","41","41","Chaita, lebfengna ay machosa ta khapo isnan inangnenta, ngem si tona, olay maid paat ngaag is inikkana…!” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("LK23_42","072_23_42","LUK","23","42","42","Sa na't kanan ken Jesus, “Jesus, asop ya sesemkem sak-en mo omali ka ay en-ap-apo.” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("LK23_43","072_23_43","LUK","23","43","43","Kinwanin Jesus ken siya, “Tet-ewa kanak ken sik-a ay idwani kannay ay akhew at wad-ay ka ken sak-en id Paraiso.” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("LK23_44","072_23_44","LUK","23","44","45","Away nget alas chosi ya ket ay namaid nan silaw nan akhew ya finmollinget isnan am-in ay ili ischi engkhana ay alas tris isnan misoyaw. Sa et nenkapepeskhat ay nakhedwa nan kortinan nan Timplo. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("LK23_46","072_23_46","LUK","23","46","46","Sa et inpapangekhen si Jesus ay nenngao, “Ama, nay italekko nan leng-agko ken sik-a!” Kinwanina chi sa et nasokpot nan fiyagna. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("LK23_47","072_23_47","LUK","23","47","47","Issan nangil-an nan kapitan si sorchacho isnan chey ay naang-angnen, nenchayaw ken Apo Dios ay nangwanin, “Tet-ewa pet ay nalenteg na ay takho!” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("LK23_48","072_23_48","LUK","23","48","48","Am-in akhes nan takho ay naam-among ischi ay enfob-oya, et sinmaa cha ay enngongoyos ay nangabkabkab isnan takebcha, issan nangil-ancha isnan cha inmat. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("LK23_49","072_23_49","LUK","23","49","49","Am-in kayet nan cheycha'y chadlos mangammo ken Jesus ya nan fabfafai ay inmon-onod ken siya ay nalpo id Galilea, et nentatakcheg cha isnan ad-adchawi ay namob-oya isnacha. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("LK23_50","072_23_50","LUK","23","50","51","Idwani, wad-ay nan esang ay khawis ya nalenteg ay lalaki ay enngachan si Jose ay nalpo id Arimatea, ay esang ay ilin nan Judio. Sinsin-edna nan omaliyan nan en-ap-apowan Apo Dios. Ya olay mo esang siya isnan amam-an nan Judio, eg-ay nakitantan-oy isnan natotyaancha ya nan inangnencha ken Jesus. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("LK23_52","072_23_52","LUK","23","52","52","Inmey ken Pilato ay nangchaw isnan awak Jesus. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("LK23_53","072_23_53","LUK","23","53","53","Sa et inmey ay nangipagkhwab isnan awakna ya innewesana isnan khawis ay lopot, sa na't inpey isnan naliyangan ay cheppas ay egay kapaypay-an si natey. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("LK23_54","072_23_54","LUK","23","54","54","Kalmana chi isnan misoyaw, ya nganngani ay mailapo nan Sabfacho ay tengaw. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("LK23_55","072_23_55","LUK","23","55","55","Nan fabfafai ay naifoweg ken Jesus ay nalpo id Galilea, inmonod cha ken Jose. Inilacha nan naikaofan Jesus ya nan inangnen Jose ay nangisaad isnan awakna. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("LK23_56","072_23_56","LUK","23","56","56","Sa cha't sinmaa ay en nen-isakhana is fangfanglo ya sapsapo ay maiyappos isnan awak Jesus. Et nentengaw cha isnan Sabfacho tay siya nan nailenteg. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("LK24_1","072_24_1","LUK","24","1","1","Osto ay wiiwiit isnan Chomingkho, inyey nan fabfafai nan insakhanacha ay fangfanglo isnan kakaofan. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("LK24_2","072_24_2","LUK","24","2","2","Ket ay inchanancha ay apchas naalin nan fato ay tangeb nan liyang ay naikaofan Jesus. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("LK24_3","072_24_3","LUK","24","3","3","Sa cha't sinomkhep, ngem ket ay maid inchanancha isnan awak Apo Jesus. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("LK24_4","072_24_4","LUK","24","4","4","Osto ay cha cha mataa, ket ay nenkawawad-ay isnan sag-encha nan chwa ay lallalaki ay somili nan fachocha. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("LK24_5","072_24_5","LUK","24","5","5","Sa cha't nenyongyong isnan fegyascha. Ngem kinwanin nan lallalaki ken chaicha, “En yo man an-anapen nan matatakho isnan kawad nan natey ay? ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("LK24_6","072_24_6","LUK","24","6","6","Maid siya isna, tay natakho et. Semkenyo man nan kinwanina ken chakayo issan sisya ay kawad-ayanyo id Galilea issan nangwaniyana en, ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("LK24_7","072_24_7","LUK","24","7","7","‘Masapol ay maichowa ak ay Anak si Takho isnan fomafasol, ta ilansacha sak-en sak et kasin matakho isnan maikatlo ay akhew.’ ” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("LK24_8","072_24_8","LUK","24","8","8","Sinmekcha tet-ewa nan kinwanina, ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("LK24_9","072_24_9","LUK","24","9","9","sa cha't ala ya taynan isnan naikaofana ya tinmoli cha ay en nangifab-aag isnan sinpoo ya esang ay disipolos Jesus ya isnan tapina kayet. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("LK24_10","072_24_10","LUK","24","10","10","Nan naycha'y fabfafai et chaicha cha Maria Magdalena, si Juana ya si Maria ay inan Santiago ya nan tapina kayet ay fabfafai ay fowegcha. Chaicha nan nangifaag isna isnan apostolesna. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("LK24_11","072_24_11","LUK","24","11","11","Ngem ya ket ay ad-icha patiyen chaicha tay kanancha mo aped yangkhay ap-apat nan kankanancha. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("LK24_12","072_24_12","LUK","24","12","12","Nay met achi si Pedro, ala na ya tagtag is kaliyang ay naipay-ana, ket ay kedkecheng nan lopot ay naiyewes ken siya nan inoschongana ischi. Sa et sinmaa ay natataa isnan am-in ay cha inmat. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("LK24_13","072_24_13","LUK","24","13","13","Issan siya chi kannay ay akhew, cha enfaat nan chwa ay disipolos Jesus id Emaus, ay away nget sinpoo ya esang ay kilomitro nan kaadchawina mailapo id Jerusalem. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("LK24_14","072_24_14","LUK","24","14","14","Cha cha entot-oya maipoon isnan am-in ay cha inmat. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("LK24_15","072_24_15","LUK","24","15","15","Osto ay cha cha entot-oya ay en-og-okhod, sinmag-en si Jesus ay namoweg ken chaicha, ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("LK24_16","072_24_16","LUK","24","16","16","ngem ke cha't ay kag nakimit tay egay cha naipalofos ay makaimaton ken siya. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("LK24_17","072_24_17","LUK","24","17","17","Sa na't kanan, “Ngag man nan entot-otot-oyyanyo isnan cha yo manalanan?” Sa cha't nensasanga ay tinomke, ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("LK24_18","072_24_18","LUK","24","18","18","ya kinwanin et nan esang ay enngachan is Cleofas en, “Away nget kecheng ka is mangili id Jerusalem ay ad-i mangammo isnan cha inmat ischi isnan nar-os ay akhew.” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("LK24_19","072_24_19","LUK","24","19","19","“Ngag kay chachi?” kinwanina. “Nan man naangnen ken Jesus ay iNazaret,” kinwanicha. “Esang ay mamadto, ay makabfalin nan chonona ya nan sos-olona isnan sakhang Apo Dios ya nan katakhotakho. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("LK24_20","072_24_20","LUK","24","20","20","Ya ket ay aped inchowan nan aap-apon nan papachi ya nan kannay aap-apo ay nangipapatey ken siya, sa cha't inpailansa is kakolos. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("LK24_21","072_24_21","LUK","24","21","21","Ngem siya pay nan namnamaenmi ay mensofot isnan Israel! Ngem faken yangkhay kecheng chachi ay inmat id etewna is naangnen. Tay olay idwani ay ikatlo et ay akhew, ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("LK24_22","072_24_22","LUK","24","22","22","wad-ay cha nan fabfafai ay fowegmi ay inmipataataa. Tay nawiiwiit cha isnan naikaofana, ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("LK24_23","072_24_23","LUK","24","23","23","ngem maid inchanancha isnan awakna, sa cha't tinmoli ay nangifaag maipoon isnan nenpaila ken chaicha ay angheles ay nangwanin natakho et siya. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("LK24_24","072_24_24","LUK","24","24","24","Naneng cha't akhes ya eey nan tapina ay fowegmi isnan naikaofana, ya inilacha nan wad-ay ischi ay ostoosto ay kag isnan infaag nan fabfafai, ngem si Jesus, egaycha inila.” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("LK24_25","072_24_25","LUK","24","25","25","Sa et kinwanin Jesus ken chaicha, “Chakayo ay ad-i ensemsemek, ya nalikhat ay mamati isnan am-in ay kinwanin nan mamadto! ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("LK24_26","072_24_26","LUK","24","26","26","Ad-i ngen masapol ona ay ilikhat Cristo nan naycha, sa et somkhep isnan kachad-ayawana?” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("LK24_27","072_24_27","LUK","24","27","27","Sa et inlawlawag Jesus nan nakwani maipoon ken siya isnan am-in ay naisolat ay kalin Apo Dios mailapo isnan insolat Moises engkhana isnan insos-olat nan am-in ay mamadto. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("LK24_28","072_24_28","LUK","24","28","28","Nganngani cha't ay omchan isnan omayancha ay ili, ngem madlawcha ay itoloy kayet Jesus ay omey isnan omayana. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("LK24_29","072_24_29","LUK","24","29","29","Ngem inpakodcha ay nangwanin, “Makiiyan ka et achi ken chakami, tay nay nalonog et nan akhew ya cha et maschem.” Sa et sinomkhep ay nakiiyan ken chaicha. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("LK24_30","072_24_30","LUK","24","30","30","Osto ay tinmokcho cha ay nangan, inalana nan tinapay ya nenyaman. Sa na't pinetpet-ang chi ya inchowana ken chaicha. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("LK24_31","072_24_31","LUK","24","31","31","Ya ke cha't inmatonan chadlo siya, tay inpailatakna nan pinang-ilacha, ngem ket ay apchas nenkamamaid. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("LK24_32","072_24_32","LUK","24","32","32","Sa cha't kanan, “Da! Ta sa et mampet chadlo pomopoos nan liknata issan cha na nakikak-aliyan ken chaita is kachalan, ay nangilawlawakhana isnan naisolat ay kalin Apo Dios!” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("LK24_33","072_24_33","LUK","24","33","33","Sa cha't nenligwat isnan chey kannay ay olas ay tinmoli id Jerusalem. Ya inchanancha nan sinpoo ya esang ay disipolos Jesus ya nan tapina kayet ay maam-among ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("LK24_34","072_24_34","LUK","24","34","34","ay mangmangwanin, “Tet-ewa pet ay natakho nan Apo! Nenpaila ken Simon!” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("LK24_35","072_24_35","LUK","24","35","35","Sa et inpalawag nan chwa ay cheycha nan inmat is kachalan, ya nan nangimatonancha ken siya issan nametpet-angana isnan tinapay. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("LK24_36","072_24_36","LUK","24","36","36","Osto ay cha cha og-okhochen chana, faagna ya ket wad-ay si Jesus ay tomatakcheg isnan kawadcha. Kinwanina, “Oompa kayo!” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("LK24_37","072_24_37","LUK","24","37","37","Natakag ya nafegyas cha, tay kananchan mo anito nan inilacha. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("LK24_38","072_24_38","LUK","24","38","38","Ngem kinwanina ken chaicha, “En kayo man matatakag ay? Ya ngag man nan kasin yo semkesemken? ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("LK24_39","072_24_39","LUK","24","39","39","Ilaenyo nan limak ya nan sikik, ta mangil-anyo ay sak-en kannay na. Egnanyo sak-en ta mangil-anyo. Tay nan anito, maid awak paymo ingitna ay ad-i kag ken sak-en ay iilaenyo.” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("LK24_40","072_24_40","LUK","24","40","40","Osto ay kinwanina chi, inpailana ken chaicha nan limana ya nan sikina. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("LK24_41","072_24_41","LUK","24","41","41","Nay met achi eg-ay cha kayet namati, tay chachama nan layadcha ya nan taacha. Sa na't kanan, “Wad-ay ngen kanenyo isna?” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("LK24_42","072_24_42","LUK","24","42","42","Sa cha't inmichowa ken siya is nachawis ay fangos. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("LK24_43","072_24_43","LUK","24","43","43","Inalana chi sa na't kinan isnan sakhangcha. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("LK24_44","072_24_44","LUK","24","44","44","Sa na't kinwani ken chaicha en, “Naangnen idwani nan chadlos ko infagfakha ken chakayo issan chey, issan nangwaniyak en, ‘Am-in nan naisos-olat maipoon ken sak-en isnan lenteg Moises, ya nan akhes insolat nan cheycha'y mamadto, ya isnan Salmo, et masapol ay maangnen.’ ” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("LK24_45","072_24_45","LUK","24","45","45","Sa na't linawlawwakhan nan semekcha ta maawatancha nan naisolat ay kalin Apo Dios. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("LK24_46","072_24_46","LUK","24","46","46","Kinwaninan, “Siya na nan naisolat: ‘Masapol ay enlikhat nan Cristo, ya matey, sa et fomangon kasin isnan etey isnan maikatlo ay akhew. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("LK24_47","072_24_47","LUK","24","47","47","Ya ta maipalawag isnan am-iam-in ay ili, mailapo id Jerusalem, nan enfabfawiyan ya manokokhan isnan fasol ta mapakawan isnan ngachana.’ ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("LK24_48","072_24_48","LUK","24","48","48","Chakayo nan tistikho isnacha. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("LK24_49","072_24_49","LUK","24","49","49","Et sak-en kannay nan at mangifaa isnan inkalin Ama ay pal-iyena ken chakayo. Ngem masapol ay sad-enyo siya id Jerusalem, engkhana ay chawatenyo nan kag yo mabfachowan isnan kamabfalin ay malpo id tongcho.” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("LK24_50","072_24_50","LUK","24","50","50","Sa et inpangon Jesus chaicha isnan ilit nan ili ay Betania. Sa na't intakwad nan limana ay namindisyon ken chaicha. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("LK24_51","072_24_51","LUK","24","51","51","Ya issan cha na mamindisyonan ken chaicha, tinaynana't chaicha tay ket ay naala id chaya. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("LK24_52","072_24_52","LUK","24","52","52","Sa cha't chinad-ayaw siya, ya tinmoli cha id Jerusalem ay chadlos nenlal-ayad. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("LK24_53","072_24_53","LUK","24","53","53","Ya wad-awad-ay cha is kaTimplo ay nenchad-ayaw ken Apo Dios.");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("JN1_1","073_1_1","JHN","1","1","1","Issan laplapona ay egay nakhab-an nan lofong, sikhod ay wad-ay siya ay makwani en Kali. Wad-ay siya ken Apo Dios, ya siya et Dios. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("JN1_2","073_1_2","JHN","1","2","2","Et siya chi ay engkhana issan laplapona, wad-ay siya ken Apo Dios. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("JN1_3","073_1_3","JHN","1","3","3","Naichalan ken siya nan nawad-ayan nan am-in. Siya, maid paat nawad-ay, mo egay naichalan ken siya. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("JN1_4","073_1_4","JHN","1","4","4","Siya nan poon nan fiyag, ay maiyalig ay silaw si takho. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("JN1_5","073_1_5","JHN","1","5","5","Langlangan nan silaw nan follinget ya maid mabfalin nan follinget ay mangafak isnan silaw. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("JN1_6","073_1_6","JHN","1","6","6","Wad-ay nan esa'y takho ay finaan Apo Dios ay enngachan is Juan. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("JN1_7","073_1_7","JHN","1","7","7","Siya nan inmali ay manistikho maipoon isnan makwani en silaw, ta am-in nan mannge et mamati cha. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("JN1_8","073_1_8","JHN","1","8","8","Faken siya nan chey makwani en silaw, mod-i ket inmali ay manistikho isnan silaw. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("JN1_9","073_1_9","JHN","1","9","9","Nan tet-ewa ay silaw, siya nan manangkhew isnan semek nan waschin esa'y takho ya omal-ali isnan lofong. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("JN1_10","073_1_10","JHN","1","10","10","Sikhod ay wad-ay siya isnan lofong, ya naichalan ken siya nan nakhab-an nan lofong, nay met achi maid namigfig ken siya. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("JN1_11","073_1_11","JHN","1","11","11","Inmey isnan osto'y ilina ngem egay chinawat nan kailiyana. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("JN1_12","073_1_12","JHN","1","12","12","Isnan magtek am-in ay nanawat ya namati ken siya, et inchowana ken chaicha nan kafaelancha ay enfalin ay an-ak Apo Dios. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("JN1_13","073_1_13","JHN","1","13","13","Ya nan nenfalinancha ay an-ak Apo Dios, et faken kag isnan angnencha ay maiyanak isnan awak khapo isnan layad si sin-asawa ya semek nan lalaki, mod-i ket khapo isnan nemnem Apo Dios ay en Amacha. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("JN1_14","073_1_14","JHN","1","14","14","Siya akhes nan Kali ay nenfalin ay takho ya nakitee ken chatako. Inilami nan katangtangachana ay maifakhay ken siya ay es-esang ay Anak nan Ama id chaya. Wad-ay ken siya nan am-in ay kinagkhawis ya kinatet-ewa. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("JN1_15","073_1_15","JHN","1","15","15","Siya nan tinistikhowan Juan issan nangifogfokhawana ay mangwanin, “Siya san kinwanik ay omali ay maisokat ken sak-en ya entongcho is solit mo sak-en, tay sikhod chadlo ay wad-ay siya.” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("JN1_16","073_1_16","JHN","1","16","16","Ya isnan chachama ay kinagkhawisna, et ad-i mangmangkhay nan ichod-owana ken chatako ay enkhawisan. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("JN1_17","073_1_17","JHN","1","17","17","Tay nan lenteg ay inchowan Apo Dios ken chatako et naichalan ken Moises, ngem inpailana nan kinagkhawisna ya nan kinatet-ewana maichalan ken Jesu Cristo. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("JN1_18","073_1_18","JHN","1","18","18","Maid nakaila ken Dios Ama mod-i yangkhay nan es-esang ay Anakna ay maitatakcho ken siya. Siya nan nangipaammo ken Amana. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("JN1_19","073_1_19","JHN","1","19","19","Siya na nan infaag Juan isnan cheycha'y papachi ya nan kafachangcha ay makwani en Levita, ay finaan nan aap-apon si Judio ay en mamoot ken Juan mo sino tet-ewa siya. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("JN1_20","073_1_20","JHN","1","20","20","Et egay inkhigkhinek Juan nan tet-ewa maipoon isnan awakna, mod-i ket inlatakna ay nangwanin, “Faken sak-en nan Cristo.” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("JN1_21","073_1_21","JHN","1","21","21","Sa cha't inpoot ay nangwanin, “Ya sino ka mampet? Ay sik-a ngen nan mamadto ay si Elias?” “Faken ak!” insongfatna. “Sik-a ngen nan omali ay Mamadto?” Kinwanin kayet Juan, “Faken.” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("JN1_22","073_1_22","JHN","1","22","22","Inpootcha kayet ay nangwanin, “Ibfakham et achi ken chakami mo sino ka, ta wad-ay isfatmi isnan namaa ken chakami. Ngag nan kanam maipoon ken sik-a?” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("JN1_23","073_1_23","JHN","1","23","23","Sa et kinwanin Juan, “Sak-en nan inpadton Isaias ay nangwanin, ‘Wad-ay isnan ponchag nan mangifogfokhaw ay mangwanin, “Enletkhenyo nan chalan nan Apo.” ’ ” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("JN1_24","073_1_24","JHN","1","24","24","Sa et kinwanin nan cheycha'y finaan nan Fafariseo en, ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("JN1_25","073_1_25","JHN","1","25","25","“Mo faken ka pet si Cristo, paymo si Elias, paymo nan omali ay Mamadto, ya ke ka enfonyag mo?” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("JN1_26","073_1_26","JHN","1","26","26","Sa et kinwanin Juan, “Sak-en, chanom yangkhay nan ifonyagko. Ngem wad-ay ken chakayo nan esang ay ad-iyo ammo. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("JN1_27","073_1_27","JHN","1","27","27","Siya nan at omonod ken sak-en, ngem ad-i ak chadlos maikali ay olay mamadfad yangkhay isnan taked nan pallokana.” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("JN1_28","073_1_28","JHN","1","28","28","Inmat am-in chana id Betania is apet falaan nan akhew nan wanga ay Jordan ay cha nenfonyakhan Juan. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("JN1_29","073_1_29","JHN","1","29","29","Kawaksana, inilan Juan si Jesus ay omal-ali sa na't kanan, “Naay nan Korderon Apo Dios ay mangaan isnan fasol nan katakhotakho. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("JN1_30","073_1_30","JHN","1","30","30","Siya san chak kankanan ay omonod ken sak-en ya entongcho is solit mo sak-en, tay sikhod chadlo ay wad-ay siya. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("JN1_31","073_1_31","JHN","1","31","31","Olay pay sak-en, egayko akhes finigfig siya. Ngem nan khotok nan inmaliyak ay enfonyag isnan chanom, et ta ipaammok siya isnan iyIsrael.” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("JN1_32","073_1_32","JHN","1","32","32","Infaag kayet Juan nan chadlos na inila, “Inilak nan Ispirito Santo ay kag kalopati ay cha khomwab ay nalpo id chaya. Sa et nentee ken siya. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("JN1_33","073_1_33","JHN","1","33","33","Sak-en, sisya'y egayko finigfig siya issan lapona. Nay met achi si Apo Dios ay namaa ken sak-en ay en mangifonyag isnan chanom, et kinwanina ken sak-en, ‘Nan ilaem ay khomwafan ya entey-an nan Ispirito Santo, et siya nan mangifonyag isnan Ispirito Santo.’ ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("JN1_34","073_1_34","JHN","1","34","34","Tet-ewa, inilak ya tistikhowak ay siya nan Anak Apo Dios.” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("JN1_35","073_1_35","JHN","1","35","35","Issan kawaksana, wad-ay kasin cha Juan ya nan chwa'y disipolosna, ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("JN1_36","073_1_36","JHN","1","36","36","ya inilana si Jesus ay lomal-aos, sa na't kanan en, “Ilaenyo, cheey nan Korderon Apo Dios!” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("JN1_37","073_1_37","JHN","1","37","37","Issan nanngelan nan chey chwa'y disipolosna isnan kinwanina, inmey cha ay maifoweg ken Jesus. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("JN1_38","073_1_38","JHN","1","38","38","Nensakhong si Jesus ya inilana chaicha ay cha omon-onod. Sa na't kanan, “Wad-ay ngen masapolyo?” “Rabbi, ento pay nan entetey-am?” insongfatcha. (Nan ayen nan Rabbi isnan kalin si Judio, et Mistolo.) ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("JN1_39","073_1_39","JHN","1","39","39","“Omali kayo ta ilaenyo,” kinwanin Jesus. Naifoweg cha't ken siya ya inilacha nan entetey-ana, sa cha't nakiiyan ken siya tay away nget alas kwatro chi. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("JN1_40","073_1_40","JHN","1","40","40","Si Andres ay akhin Simon Pedro nan esang ken chaicha ay chwa ay nannge isnan kinwanin Juan sa cha't naifoweg ken Jesus. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("JN1_41","073_1_41","JHN","1","41","41","Nan inmona ay inangnena, et inmey ay en manganap ken Simon ay akhina ya kinwanina ken siya en, “Inchananmi et nan Mesias!” (Nan laychen nan Mesias ay kanan et Cristo.) ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("JN1_42","073_1_42","JHN","1","42","42","Sa na't infoweg si Simon ken Jesus. Insisin-eng Jesus si Simon sa na't kanan, “Sik-a si Simon ay anak Juan. At makwani ka en Cefas.” (En-iso nan ayen nan ngachan ay Pedro ya Cefas. Nan laychencha ay kanan et fato.) ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("JN1_43","073_1_43","JHN","1","43","43","Issan kawaksana, sinmek Jesus ay enpaGalilea. Sa na't inila si Felipe, ya kinwaninan, “Maifoweg ka ken sak-en.” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("JN1_44","073_1_44","JHN","1","44","44","Si Felipe ay nay et ib-an cha Andres ken Pedro ay iBetsaida. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("JN1_45","073_1_45","JHN","1","45","45","Idwani, en inanap Felipe si Natanael, sa na't kanan, “Inchananmi et san takho ay kankanan Moises isnan lenteg, ya san akhes insolat san cheycha'y mamadto ay at omali. Siya si Jesus ay iNazaret ay anak Jose.” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("JN1_46","073_1_46","JHN","1","46","46","Sa et kinwanin Natanael, “Siya pet! Ay ke wad-ay khawis ay malpo id Nazaret?” “Omali ka achi ta ilaem,” kinwanin Felipe. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("JN1_47","073_1_47","JHN","1","47","47","Issan nangil-an Jesus ken Natanael ay omal-ali, kinwanina, “Naay nan tet-ewa ay iyIsrael. Maid paat sikapna!” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("JN1_48","073_1_48","JHN","1","48","48","Sa et kinwanin Natanael ken siya, “Ngag nan nangammowam isnan katatakhok?” “Inilak sik-a is kapoon nan kaew ay higos issan sisya'y egay nangayakhan Felipe ken sik-a,” insongfat Jesus. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("JN1_49","073_1_49","JHN","1","49","49","Sefat et Natanael ay nangwanin, “Apo, sik-a nan Anak Apo Dios! Sik-a nan Alin nan Israel!” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("JN1_50","073_1_50","JHN","1","50","50","“Mamati ka tay kinwanik en inilak sik-a is kapoon nan kaew ay higos, ad-i ngen? At chakchakchake kayet nan ilaem ay katataa mo nan nay!” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("JN1_51","073_1_51","JHN","1","51","51","Intoptop kayet Jesus ay nangwanin, “Tet-ewa kanak ken chakayo, at ilaenyo nan chaya ay matekwafan, ya nan angheles Apo Dios ay cha tomongcho ya cha khomwab ken sak-en ay Anak si Takho.” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("JN2_1","073_2_1","JHN","2","1","1","Issan maikatlo ay akhew wad-ay nan kasar id Cana ay sakop nan Galilea, ya wad-ay si inan Jesus ischi. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("JN2_2","073_2_2","JHN","2","2","2","Olay akhes si Jesus ya nan disipolosna et naayakhan cha. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("JN2_3","073_2_3","JHN","2","3","3","Idwani, issan nangkhayan nan fayas, ket ay inmey si inan Jesus ken siya ay nangwanin, “Maid et fayascha.” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("JN2_4","073_2_4","JHN","2","4","4","Ya ket kinwanin Jesus, “Ina, ogkhayem yangkhay sak-en. Sisya'y egay inmali nan timpok.” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("JN2_5","073_2_5","JHN","2","5","5","Sa et kinwanin inana isnan cheycha'y faa, “Angnenyo nan ngag sisa ay ifaagna.” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("JN2_6","073_2_6","JHN","2","6","6","Idwani, wad-ay ischi nan kasaasaad ay enem ay fornay ay nakhaeb isnan fato ay maipaypay-an nan chanom, ya lima paymo enem ay lata nan malaon nan esang. Siya sa tay wad-ay nan ekhad nan Judio ay en-owas ay mangaan isnan afigcha. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("JN2_7","073_2_7","JHN","2","7","7","Kinwanin et Jesus ken chaicha, “Ponnenyo nan sanacha ay fornay is chanom.” Osto ay pinnopinnocha chachi, ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("JN2_8","073_2_8","JHN","2","8","8","kinwanina't ken chaicha, “Komiyod kayo ta iyeyyo isnan cha ennongnong isnan kasar.” Sa cha't inyey. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("JN2_9","073_2_9","JHN","2","9","9","Osto'y linamanan nan cha ennongnong isnan kasar nan chey ay chanom ke pet fayas, sa na't nen-ipaayag nan kaab-afong ay lalaki. Ad-i ammon nan chey cha ennongnong nan nalpowan nan chey ay fayas, tay kecheng nan cheycha'y faa ay nangiyod isnan chanom nan mangammo ischi. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("JN2_10","073_2_10","JHN","2","10","10","Sa na't kinwani en, “Am-in ay takho, ipafalacha ona nan kakhawisan ay fayas. Sa et mo inminoinom cha't nan takho, ifalacha nan tapina. Ngem sik-a iniigtom pet nan kakhawisan ay fayas engkhana idwani.” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("JN2_11","073_2_11","JHN","2","11","11","Inangnen Jesus na id Cana ay sakop nan Galilea. Siya na nan inmona ay katataa ay inangnena ay sinyal ay nangilatak isnan katangtangachana, ya onanig namati nan disipolosna ken siya. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("JN2_12","073_2_12","JHN","2","12","12","Osto'y nakwas chi, khinomwab cha Jesus id Capernaum. Naifoweg ken siya cha inana, nan aag-ina ya nan cheycha'y disipolosna, sa cha't natanee ischi is sin-ak-itan ay akhew. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("JN2_13","073_2_13","JHN","2","13","13","Isnan nganngani et nan Piyastan si Judio ay makwanin Paskua, nanikid si Jesus id Jerusalem. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("JN2_14","073_2_14","JHN","2","14","14","Issan inmayana is kaTimplo, inaspowana't nan cheycha'y enlaklako is faka, karnilo ya kalopati, ya nan cheycha'y tomotokcho ay ensoksokat isnan siping. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("JN2_15","073_2_15","JHN","2","15","15","Sa et inmapid siya is tali ay khinaebna is faigna ay nanyog am-in ken chaicha, am-in nan cheycha'y faka ya karnilocha, et nasyog cha am-in ay finmala is kaTimplo. Nen-itokangna nan lamisaan nan cheycha'y ensoksokat si siping, ya nenpaappokena nan kasis-isis-ilyocha. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("JN2_16","073_2_16","JHN","2","16","16","Sa na't yinangyangan nan cheycha'y en-ilaklako isnan kalopati ay nangwanin, “Pabfalaenyo chasa. Ad-iyo khab-en ay enkomersowan nan afong Ama!” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("JN2_17","073_2_17","JHN","2","17","17","Ket ay sinmek nan cheycha'y disipolosna san naisolat ay kalin Apo Dios ay nangwanin, “Apo Dios, chadlos ko ikateyan nan mangipatkhak isnan afongmo.” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("JN2_18","073_2_18","JHN","2","18","18","Sa et inmey nan cheycha'y aap-apon si Judio ken Jesus ay nangwanin, “Ngag nan ipailam ay katataa ay kaimatonam ay wad-ay kalebfengam ay mangangnen issacha?” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("JN2_19","073_2_19","JHN","2","19","19","Kinwanin et Jesus ken chaicha, “Etfenyo nan nay ay Timplo, ya at patakchekhek isnan las-od nan tolo ay akhew.” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("JN2_20","073_2_20","JHN","2","20","20","“Ento nan ikkam ay mangipatakcheg isnan nay ay Timplo isnan tolo ay akhew yangkhay? Epat poo ya enem ay tawen nan nakhab-ana ya!” kinwanicha. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("JN2_21","073_2_21","JHN","2","21","21","Ngem nan laychen Jesus ay kanan isnan kinwanina ay Timplo et nan awakna kannay. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("JN2_22","073_2_22","JHN","2","22","22","Isonga issan natakhowana kasin isnan etey, sinmek nan disipolosna nan chey ay kinwanina. Ya onanig cha namati isnan kalin Apo Dios ya nan infab-aag Jesus. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("JN2_23","073_2_23","JHN","2","23","23","Idwani, issan kawad-an Jesus id Jerusalem isnan Piyasta ay makwanin Paskua, angsan nan namati ken siya issan nangil-ancha isnan katataa ay sinyal ay inang-angnena. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("JN2_24","073_2_24","JHN","2","24","24","Olay mo siya chi, ngem khechangna'y egay intalek Jesus nan awakna ken chaicha, tay ammona nan semek nan am-in ay takho. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("JN2_25","073_2_25","JHN","2","25","25","Ad-ina masapol nan mangifag-an nan olay sino ken siya maipoon isnan takho, tay siya kannay et ammona nan semekcha. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("JN3_1","073_3_1","JHN","3","1","1","Wad-ay nan esa'y Fariseo ay nenngachan si Nicodemo ay ap-apon si Judio. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("JN3_2","073_3_2","JHN","3","2","2","Isnan esa'y lafi inmey ken Jesus ya kinwanina ken siya, “Apo, ammomi ay sik-a nan mistolo ay nalpo ken Apo Dios. Maid makaikkan issacha ay katataa ay sinyal ay cham ang-angnen, mo maid si Apo Dios ken siya.” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("JN3_3","073_3_3","JHN","3","3","3","Ya ket kinwanin Jesus, “Tet-ewa kanak ken sik-a, sok-ed chadlo ona maiyanak kasin nan takho, esa maitapi isnan en-ap-apowan Apo Dios.” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("JN3_4","073_3_4","JHN","3","4","4","Pinoot et Nicodemo ay nangwanin, “Ento pan nan angnen nan takho ay maiyanak kasin mo apchas et nalakay? Ay ke mamidwa ay iliton inana ta kasin maiyanak?” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("JN3_5","073_3_5","JHN","3","5","5","Kanan et Jesus, “Tet-ewa kanak ken sik-a, sok-ed maiyanak ona nan takho isnan chanom ya isnan Ispirito Santo esa makaskhep isnan en-ap-apowan Apo Dios. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("JN3_6","073_3_6","JHN","3","6","6","Nan maiyanak isnan takho, wanchena nan okhalin nan takho. Nay met achi nan maiyanak isnan Ispirito Santo, wanchena akhes nan okhalin nan Ispirito Santo. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("JN3_7","073_3_7","JHN","3","7","7","Ad-i ka mataa isnan mangwaniyak en, ‘Masapol ay maiyanak kayo kasin.’ ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("JN3_8","073_3_8","JHN","3","8","8","Maiyalig isnan chakhem nan Ispirito Santo. Isyangkhay nan chawsen nan chakhem. Makadnge ka isnan awengna, ngem ad-im ammo nan malpowana ya nan omayana. Siya akhes ay ad-i chadlos maawatan nan maiyanakan nan olay sino isnan Ispirito Santo.” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("JN3_9","073_3_9","JHN","3","9","9","Sa et kinwanin Nicodemo, “Ento kay nan ikakkan nan sana ay maangnen?” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("JN3_10","073_3_10","JHN","3","10","10","“Na! Sik-a nan mapatpateg ay Mistolon nan Israel, ya ad-im maawatan chana? ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("JN3_11","073_3_11","JHN","3","11","11","Tet-ewa kanak ken sik-a, kananmi nan ammomi ya ifaagmi nan inilami, ngem khechangna ay ad-iyo chawaten nan kananmi. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("JN3_12","073_3_12","JHN","3","12","12","Mo siya sa ay ad-iyo patiyen nan ifab-aagko ay wad-ay isnan kalotaan, ngag pet nan katekena mo ifaagko nan maipoon isnan wad-ay id chaya? ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("JN3_13","073_3_13","JHN","3","13","13","Maid paat linmamag ay nangila id chaya, mod-i yangkhay sak-en ay Anak si Takho ay nalpo ischi ya khinomwab isna is kalota. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("JN3_14","073_3_14","JHN","3","14","14","“Nan akhes maangnen ken sak-en et kag isnan nangipatongchowan Moises isnan khinaebna ay kag oweg is kakaew issan kawadcha is kaponchag. Masapol ay maipatongcho ak akhes ay Anak si Takho, ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("JN3_15","073_3_15","JHN","3","15","15","ta nan olay sino ay mamati ken sak-en, et wad-ay fiyagcha is eng-engkhana.” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("JN3_16","073_3_16","JHN","3","16","16","Tay chachama nan layad Apo Dios isnan takho isnan lofong, inchawchawna nan es-esang ay Anakna, ta olay sino ay mamati ken siya, et ad-i madchongaw mod-i ket wad-ay fiyagna is eng-engkhana. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("JN3_17","073_3_17","JHN","3","17","17","Tay egay finaan Apo Dios nan Anakna isnan lofong ta okomena ay manosa isnan takho, mod-i ket ta isalakana chaicha. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("JN3_18","073_3_18","JHN","3","18","18","Ad-i maokom ay machosa nan takho ay mamati ken siya. Ngem nan ad-i mamati ken siya et apchas naokom ay machosa, tay ad-i mamati isnan es-esang ay Anak Apo Dios. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("JN3_19","073_3_19","JHN","3","19","19","Adi kad siya na nan kaokomancha, tay inmali et isnan lofong nan manangkhew koma isnan semekcha, nay met achi nan follinget nan wadwad-ayencha mo nan matangkhewancha, tay ngaag nan ang-angnencha. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("JN3_20","073_3_20","JHN","3","20","20","Tay olay sino ay ngaag nan ik-ikkana, et ad-ina laychen ay masilawan nan semekna, ya ad-i somag-en isnan silaw tay ta ket lang maipaila nan ngaag ay ang-angnena. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("JN3_21","073_3_21","JHN","3","21","21","Ngem nan takho ay mangangnen isnan tet-ewa, et somag-en isnan silaw ta mailatak ay si Apo Dios nan mangis-ischo isnan ik-ikkana. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("JN3_22","073_3_22","JHN","3","22","22","Awni sa et inmey cha Jesus ya nan disipolosna isnan probinsiya ay Judea. Nanatee cha Jesus ischi ay cha enfonyag. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("JN3_23","073_3_23","JHN","3","23","23","Si Juan akhes, et wad-ay ay cha enfonyag id Enon ay sag-en nan Salim, tay ad-acha nan chanom ischi. Et cha na finonyakhan nan cheycha'y inmey ay nenpafonyag ken siya. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("JN3_24","073_3_24","JHN","3","24","24","Tay sisya'y egay naifalod siya ischi. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("JN3_25","073_3_25","JHN","3","25","25","Osto'y siya chi, nasosma nan cheycha'y disipolos Juan ya nan esa'y Judio maipoon isnan fonyag. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("JN3_26","073_3_26","JHN","3","26","26","Sa cha't inmey ken Juan ya kinwanicha, “Apo, sesemkem ngen nan chey kadwam is chemangna isnan wanga ay Jordan ay siya san tinistikhowam? Wad-ay siya ay cha enfonyag idwani, et chey, siya nan cha omayan am-in nan takho.” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("JN3_27","073_3_27","JHN","3","27","27","Kinwanin et Juan, “Maid kafallinan nan takho isnan olay ngag issa, mo ad-i ona ichowan Apo Dios ken siya. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("JN3_28","073_3_28","JHN","3","28","28","Ad-i ngen chakayo kannay san chadlos nanannge issan kinwanik ay faken sak-en nan Cristo, mod-i ket nafaa ak yangkhay ay mamangpango? ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("JN3_29","073_3_29","JHN","3","29","29","Iyaligko nan awakko isnan aloyos nan omafong ay lalaki. Tay nan aloyos nan omafong, olay mo faken siya nan mangasawa isnan fafai, chachama nan layadna ay man-ed isnan omaliyan nan omafong, ya mo chengngena nan kalina, enlal-ayad. Siya akhes ay chachama nan layadko idwani. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("JN3_30","073_3_30","JHN","3","30","30","Masapol ay tomongtongcho siya ya khomkhomwab ak,” kinwanin Juan. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("JN3_31","073_3_31","JHN","3","31","31","Nan malpo id tongcho, entongcho siya isnan am-in. Nan akhes takho ay fakinlolota, et nailotaan nan katatakhona ya nan wad-ay yangkhay isnan lofong nan ap-apatena. Ngem nan malpo id chaya et siya nan entongcho isnan am-in, ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("JN3_32","073_3_32","JHN","3","32","32","ya tistikhowana nan chadlos na inila ya chinnge ischi, nay met achi maid manawat isnan ifab-aagna. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("JN3_33","073_3_33","JHN","3","33","33","Mo sino magtek nan manawat isnan ifaagna, et ipailana ay tet-ewa si Apo Dios. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("JN3_34","073_3_34","JHN","3","34","34","Tay si Jesus ay finaan Apo Dios, et ifaagna nan kalin Apo Dios, ya ad-i kakonto nan angnen Apo Dios ay mangigwa isnan Ispirito Santo ken siya. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("JN3_35","073_3_35","JHN","3","35","35","Chadlos laylaychen Dios Ama nan Anakna, ya inpeyna siya ay enlebfeng isnan am-in. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("JN3_36","073_3_36","JHN","3","36","36","Mo sino nan mamati isnan Anakna, wad-ay ken siya nan fiyag ay maid pengpengna. Nay met achi nan mangad-i isnan Anakna, ad-i maitapi isnan fiyag ay maid pengpengna, mod-i ket sisyasisya nan songet Apo Dios ken siya. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("JN4_1","073_4_1","JHN","4","1","1","Nan Fafariseo, chinngecha ay angsan nan somos-olot ya cha enpafonyag ken Jesus mo ken Juan. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("JN4_2","073_4_2","JHN","4","2","2","Nan magtek tet-ewa et faken si Jesus nan cha enfonyag mod-i ket nan disipolosna. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("JN4_3","073_4_3","JHN","4","3","3","Osto ay chinngen Jesus ay inammowancha chi, kinmaan id Judea ya tinmoli id Galilea. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("JN4_4","073_4_4","JHN","4","4","4","Sa et nenpaSamaria tay masapol ay ischi nan ikwana. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("JN4_5","073_4_5","JHN","4","5","5","Issan cha cha omayan, sinmag-en cha id Sicar, ay esa'y ili id Samaria ay sag-en nan lota ay inpatawid Jacob ken Jose ay anakna. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("JN4_6","073_4_6","JHN","4","6","6","Ischi nan kawad nan fofon ay makwanin fofon Jacob. Inmilleng si Jesus is kasag-en nan chey ay fofon, tay nablay isnan nenfaatana, ya away alas chosi chi. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("JN4_7","073_4_7","JHN","4","7","8","Sa et inmey nan disipolosna isnan chey ay ili ay en lomako is kanencha. Awni ya ket ay wad-ay nan fafai ay iSamaria ay en manakcho. Sa et kinwanin Jesus, “Omagtan ka ed is inomek.” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("JN4_9","073_4_9","JHN","4","9","9","Sa et kanan nan fafai, “Ya ke ka lang Judio, ya komchaw ka ken sak-en ay fafai ya iSamaria akhes, is inomem ay?” (Kinwanina chi tay ad-i ib-aen nan Judio nan iSamaria.) ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("JN4_10","073_4_10","JHN","4","10","10","Sinmongfat si Jesus ay nangwanin, “Mo sa yangkhay ammom nan ilayad Apo Dios, ya mo sino nan cha komchaw ken sik-a is inomena, at komchaw ka ya agtana sik-a isnan tomakho ay chanom.” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("JN4_11","073_4_11","JHN","4","11","11","Sa et kinwanin nan fafai, “Apo, ya ke maid isakchom ya sa et ad-achaem nan kawad nan chanom. Ento nan aped mo omalaan isnan chey ay tomakho ay chanom? ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("JN4_12","073_4_12","JHN","4","12","12","Si ama tako ay Jacob nan nangipatawid isnan nay ay fofon ken chakami. Siya pay na nan inmin-inomana ya nan an-akna, sa et nan angsan ay enkiwiyena. Ay ke wad-ay kafaelam mo siya?” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("JN4_13","073_4_13","JHN","4","13","13","Kinwanin et Jesus, “Olay sino ay ominom isnan nay ay chanom et kasin maew-ew, ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("JN4_14","073_4_14","JHN","4","14","14","ngem nan ominom isnan ichawchawko ay chanom et ad-i paat kaew-ew. Nan chanom ay ichawchawko ken siya, et enfalin ay eb-eb isnan awakna ay mangichawchaw isnan fiyag ay maid pengpengna.” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("JN4_15","073_4_15","JHN","4","15","15","Sa et kinwanin nan fafai, “Apo, ichowam man ed ken sak-en nan chey ay chanom, ta ad-i ak kasin maew-ew-ew, paymo omaliali ay manakcho isna.” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("JN4_16","073_4_16","JHN","4","16","16","“Engka, ayakhan si asawam ta omali kayo,” kinwanin Jesus. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("JN4_17","073_4_17","JHN","4","17","17","“Maid asawak,” kinwanin nan fafai. Sa et kanan Jesus, “Tet-ewa nan kanam en maid asawam, ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("JN4_18","073_4_18","JHN","4","18","18","tay lima kay man nan cham inas-asawa, ya nan maiyaamongam idwani et faken mo osto'y asawa. Tet-ewa nan kinwanim.” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("JN4_19","073_4_19","JHN","4","19","19","Ya ket kinwanin nan chey fafai, “Apo, maawatak ay mamadto ka pet. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("JN4_20","073_4_20","JHN","4","20","20","Chakami ay iSamaria, is kafilig ay nay nan enchad-ayawan nan am-ami ken Apo Dios, ngem chakayo ay Judio kananyo ay id Jerusalem nan osto chadlo ay enchayawan ken Apo Dios.” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("JN4_21","073_4_21","JHN","4","21","21","Sa et kanan Jesus, “Anen, patiyem nan nay ay kanak. Nay cha et omchan nan akhew ay at faken isnan nay ay filig paymo id Jerusalem nan menchayawan nan takho ken Dios Ama. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("JN4_22","073_4_22","JHN","4","22","22","Chakayo ay iSamaria, ad-iyo ammo nan chad-ayawenyo. Chakami, ammomi nan chad-ayawenmi, tay malpo ken chakami ay Judio nan kaisalakan. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("JN4_23","073_4_23","JHN","4","23","23","Ngem nay cha omali nan timpo ya wad-ay et idwani, ay nan takho ay tet-ewa ay manad-ayaw ken Ama, et chayawencha siya isnan osto ay semekcha ay maiyornos ken siya. Siya sa nan laychen Ama ay angnen nan takho ay menchayaw ken siya. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("JN4_24","073_4_24","JHN","4","24","24","Si Apo Dios, et Ispirito. Tay siya chi, et nan angnen nan takho ay menchayaw ken siya, et masapol ay maiyornos nan am-in ay semekcha isnan kinatet-ewan Apo Dios,” kinwanina. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("JN4_25","073_4_25","JHN","4","25","25","Sa et kinwanin nan fafai, “Ammok ay awni't omali nan Mesias ay makwani en Cristo. Ya mo omali, at ipaammona nan am-in ken chatako.” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("JN4_26","073_4_26","JHN","4","26","26","Ket ay kinwanin Jesus, “Sak-en ay makikak-ali kannay ken sik-a nan kankanam.” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("JN4_27","073_4_27","JHN","4","27","27","Osto ay siya chi, tinmoli cha nan disipolos Jesus. Ya ket nataa cha issan nangedchanancha ken Jesus ay cha makitot-oya isnan fafai. Ngem maid namoot ay nangwanin, “Ngag nan masapolmo?” Ya maid akhes nanalodsod ken Jesus mo ngag nan khotok nan cha na makitot-oyyan isnan fafai. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("JN4_28","073_4_28","JHN","4","28","28","Sa et tinaynan nan fafai nan fangana, ya sinmaa ay en nangifaag isnan kakailiyana, ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("JN4_29","073_4_29","JHN","4","29","29","“Omali kayo ed ta ilaenyo nan chey takho ay nangifaag ken sak-en isnan am-in ay inik-ikkak. Siya mangnget chi nan Cristo?” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("JN4_30","073_4_30","JHN","4","30","30","Sa cha't naligwat isnan ilicha ay inmey isnan kad-an Jesus. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("JN4_31","073_4_31","JHN","4","31","31","Nan akhes disipolos Jesus, inawiawischa siya ay mangwanin, “Apo, ali ka't man ta mangan ka.” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("JN4_32","073_4_32","JHN","4","32","32","Ngem kinwanin Jesus, “Wad-ay nan kanek ay ad-iyo ammo.” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("JN4_33","073_4_33","JHN","4","33","33","Ket ay natotya nan cheycha'y disipolosna ay mangwanin, “Wad-ay ngen inomyali is kanena?” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("JN4_34","073_4_34","JHN","4","34","34","Sa et kanan Jesus, “Nan kang-epak, siya nan mangiyangnenak isnan nemnem nan finmaa, engkhana ay konfosek nan am-in ay inpadnona ken sak-en. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("JN4_35","073_4_35","JHN","4","35","35","Ad-i ngen wad-ay nan kananyo en, ‘Wad-ay nan epat kayet ay fowan sa et ani’? Kanak magtek, ani et ya! Enmonaang kayo achi ta ilaenyo nan katakhotakho ay maiyalig isnan pakhey ket ay lektat ay nagkhasan ya mabfalin et ay maani. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("JN4_36","073_4_36","JHN","4","36","36","Adi kad nan omey en-ani, cha malagfo, ya nan takho ay kag na cha aniyen et maitapi cha isnan fiyag ay maid pengpengna. Siya chi tatno makhigsan nan en-imola ya nan en-ani ay malaylaychan. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("JN4_37","073_4_37","JHN","4","37","37","Tay tet-ewa nan nakwani en, ‘Esang nan enmola ya teken nan en-ani.’ ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("JN4_38","073_4_38","JHN","4","38","38","Finaak chakayo ay en men-ani isnan egayyo chadlos nenfellayan. Teken nan nanno ya chakayo nan mangani isnan fongan nan felaycha.” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("JN4_39","073_4_39","JHN","4","39","39","Angsan cha nan iSamaria ay namati ken Jesus isnan chey ay ili khapo isnan nangifag-an san fafai en, “Infaagna ken sak-en nan am-in ay inik-ikkak.” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("JN4_40","073_4_40","JHN","4","40","40","Tay siya chi, issan inmayancha ken Jesus inpakodcha siya ta makitee ken chaicha. Adi kad natanee ken chaicha is chwa ay akhew. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("JN4_41","073_4_41","JHN","4","41","41","Ya inmang-angsan kayet nan namati ken siya khapo isnan insos-olona. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("JN4_42","073_4_42","JHN","4","42","42","Sa cha't kinwani isnan fafai, “Mamati kami chadlo idwani faken yangkhay khapo isnan kinwanim, mod-i ket tay chadlos mi chinnge siya, ya ammomi ay siya pet tet-ewa nan mangisalak isnan katakhotakho isnan lofong.” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("JN4_43","073_4_43","JHN","4","43","43","Kakwasan nan chwa ay akhew nenpaGalilea si Jesus. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("JN4_44","073_4_44","JHN","4","44","44","(Wad-ay san kinwanin Jesus issan chey ay ad-i maipateg nan mamadto isnan chadlos ilina.) ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("JN4_45","073_4_45","JHN","4","45","45","Issan magtek inomchanana id Galilea, ke cha't ay nalaylaychan ken siya, tay inilacha nan am-in ay inang-angnena id Jerusalem issan Piyasta ay Paskua, tay inmey cha akhes ay nakipiyasta. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("JN4_46","073_4_46","JHN","4","46","46","Kasin inmey cha Jesus id Cana ay sakop nan Galilea, ay nangipafalinana isnan chanom is fayas. Idwani, wad-ay id Capernaum nan esa'y okom ay masasakit nan fab-alona. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("JN4_47","073_4_47","JHN","4","47","47","Chinngena ay inmali si Jesus ay nalpo id Judea ya wad-ay et id Galilea, sa et inmey ay nenseg-ang ay mangayag ken Jesus ta khomwab ay en mangipagkhawis isnan anakna ay matmatey. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("JN4_48","073_4_48","JHN","4","48","48","Tay siya chi kinwanin Jesus ken siya, “Sok-ed pet ona wad-ay ilaenyo is sinyal ya nan omipataa esa kayo mamati!” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("JN4_49","073_4_49","JHN","4","49","49","Kinwanin kayet nan okom, “Apo, pangngaasim ta omey ta't tay ta ket lang matey nan anakko.” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("JN4_50","073_4_50","JHN","4","50","50","Ya ket ay kinwanin Jesus en, “Somaa ka tay matakho nan anakmo.” Pinatin nan okom nan kinwanin Jesus ya sinmaa. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("JN4_51","073_4_51","JHN","4","51","51","Et issan cha na pomannachan, sana cha't nan faana ay mangwanin, “Khinmawis nan fab-alom.” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("JN4_52","073_4_52","JHN","4","52","52","Adi kad sinalodsodna mo ngag ay olas nan nangilapowana ay khinmawis. Sa cha't kanan, “Ala ona id kogkha nan nabfaewan nan pochotna.” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("JN4_53","073_4_53","JHN","4","53","53","Ya ket sinmek amana ay siya chi kannay san olas ay nangwaniyan Jesus en, “Matakho nan anakmo.” Sa et namati, ya olay nan am-in ay pangafongna. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("JN4_54","073_4_54","JHN","4","54","54","Siya na nan ikadwa ay katataa ay inangnen Jesus ay kaimatonana issan inmayana id Galilea ay nalpo id Judea. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("JN5_1","073_5_1","JHN","5","1","1","Awni ya ket wad-ay nan piyastacha ay Judio id Jerusalem, et nanikid si Jesus ay en nakipiyasta. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("JN5_2","073_5_2","JHN","5","2","2","Kakwasan nan mankhepan isnan makwanin Segpan si Karnilo id Jerusalem, wad-ay nan posposong ay om-ommesan. Betsata nan ngachan nan posposong isnan kalin si Judio. Ya wad-ay nan lima ay malilwes ay enpap-aingan, ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("JN5_3","073_5_3","JHN","5","3","3","ay oomfekhan nan angsan ay nenkasakew, nenkakimit, nenkapilay ya nan ad-i makagkhiwa, (tay sadsad-encha nan enkhiwwan nan chanom. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("JN5_4","073_5_4","JHN","5","4","4","Tay mammamingsan yangkhay ay khomwab is kaposong nan anghel nan Apo ay en mangipagkhiwa isnan chanom. Et nan masasakit ay mang-ona ay omey is kadchanom kakwasan nan enkhiwwana, et khomawis nan am-in ay sakitna.) ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("JN5_5","073_5_5","JHN","5","5","5","Idwani, wad-ay ischi nan esa'y lalaki ay nasasakit is tolon poo ya walo ay tawen. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("JN5_6","073_5_6","JHN","5","6","6","Issan nangil-an Jesus ken siya, ya inammowana ay inmannong ay apegket naiwawangcha ischi, ke na't kanan ken siya, “Ay laychem ay khomawis?” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("JN5_7","073_5_7","JHN","5","7","7","Sinmongfat nan chey masakit ay nangwanin, “Apo, maid man chadlo ib-ak is fomachang ay mangippey ken sak-en is kaposposong mo enkhiwa nan chanom. Mo cha ak omey, ket ay wad-ay nan apchas pinmanad.” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("JN5_8","073_5_8","JHN","5","8","8","Kinwanin et Jesus ken siya, “Maligwat ka, alaem nan aplagmo ta manalan ka.” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("JN5_9","073_5_9","JHN","5","9","9","Faagna ya ket khinmawis san lalaki, sa na't inala nan aplagna ya nanalan. Adi kad, tay Sabfacho chi ay tengaw, ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("JN5_10","073_5_10","JHN","5","10","10","kinwanin et nan aap-apon si Judio isnan lalaki ay naipagkhawis, “Anen, Sabfacho ya! Lawa pay isnan lenteg nan mangawwitam isnan aplagmo.” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("JN5_11","073_5_11","JHN","5","11","11","Ke na't kanan, “Ngem kanan met nan takho'y inmipagkhawis en alaek nan aplagko ta manalan ak.” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("JN5_12","073_5_12","JHN","5","12","12","“Sino nan nangwanin alaem nan aplagmo ta manalan ka?” kinwanicha. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("JN5_13","073_5_13","JHN","5","13","13","Nay met achi ad-i ammon san lalaki mo sino san nangipagkhawis ken siya, tay angsaangsan nan takho ischi ya apchas namaid si Jesus. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("JN5_14","073_5_14","JHN","5","14","14","Aw-awni ya ket inchanan Jesus san lalaki is kaTimplo, sa na't kanan, “Ilaem, twa et khinmawis ka! Chokokham nan fasol, ta maid am-am-amed sikhab is maangnen ken sik-a.” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("JN5_15","073_5_15","JHN","5","15","15","Inmey et san lalaki ay en nangifaag isnan aap-apon si Judio ay si pet Jesus nan nangipagkhawis ken siya. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("JN5_16","073_5_16","JHN","5","16","16","Midkakay et chi is mangapoaposan nan aap-apon si Judio ken Jesus, tay inangnena chi isnan Sabfacho. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("JN5_17","073_5_17","JHN","5","17","17","Ngem kinwanin Jesus ken chaicha, “Olay ngag ay akhew et enchono si Ama ya siya akhes ken sak-en.” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("JN5_18","073_5_18","JHN","5","18","18","Isnan nay ay kinwanina, onanig inmanap nan cheycha'y aap-apon si Judio is ikkancha ay mamatey ken siya. Tay faken yangkhay nan ad-ina somolotan isnan ekhad sinan Sabfacho nan menliligtancha ken siya, mod-i ket tay kananchan ikiskis-ona nan awakna ken Apo Dios isnan mangwaniyana en chadlos na Ama si Apo Dios. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("JN5_19","073_5_19","JHN","5","19","19","Tay siya chi kinwanin Jesus ken chaicha, “Tet-ewa kanak ken chakayo, ad-i mabfalin ay aped ko angnen ay Anak nan malpo isnan semekko, mod-i yangkhay nan ilaek ay ang-angnen Ama. Mo ngag nan angnen Ama, siya akhes chi nan angnek ay Anakna, ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("JN5_20","073_5_20","JHN","5","20","20","tay chadlos chachama nan layad Ama ken sak-en ay Anakna, ya ischona ken sak-en nan am-in ay ang-angnena. Ya wadwad-ay kayet ay katataa ay chono mo nan naycha nan at ischona ay angnek, ya at mataataa kayo. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("JN5_21","073_5_21","JHN","5","21","21","Kag nan menfangonan Ama isnan natey, ay mangagtanana ken chaicha isnan fiyag, siya akhes ken sak-en ay Anakna, agtak si fiyag nan olay sino sisa ay laychek ay agtan. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("JN5_22","073_5_22","JHN","5","22","22","Maid akhes okomen Dios Ama, mod-i ket inchawchawna ken sak-en ay Anakna nan am-in ay kalebfengak ay en-okom, ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("JN5_23","073_5_23","JHN","5","23","23","ta chayawen am-in nan takho sak-en, ay kag isnan pinangchayawcha ken Ama. Nan ad-i menchayaw ken sak-en, ad-ina akhes chayawen si Ama ay finmaa. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("JN5_24","073_5_24","JHN","5","24","24","“Tet-ewa kanak ken chakayo, nan mannge isnan kalik ya mamati isnan namaa ken sak-en, et wad-ay fiyagna ay maid pengpengna. Ya ad-i maokom ay machosa, tay apchas naikasiw isnan kadchosaana, ta enfiyag is engkhana. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("JN5_25","073_5_25","JHN","5","25","25","Tet-ewa kanak ken chakayo, nay cha omali nan timpo ya wad-ay et idwani, ay nan cheycha'y kag natey et chengngencha nan kalik ay Anak Apo Dios. Ya mo sino nan mannge, et enfiyag cha. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("JN5_26","073_5_26","JHN","5","26","26","Tay si Apo Dios nan poon si fiyag, inpeyna akhes sak-en ay Anak is poon si fiyag. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("JN5_27","073_5_27","JHN","5","27","27","Et tay sak-en nan Anak si Takho, inchowana kayet ken sak-en nan kalebfengak ay mangokom isnan takho. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("JN5_28","073_5_28","JHN","5","28","28","Ad-i kayo mataa isnan kinwanik, tay awni't omali nan timpo ay am-in ay natey et chengngencha nan kalik, ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("JN5_29","073_5_29","JHN","5","29","29","ya fomala cha isnan naikaofancha. Nan cheycha'y khawis nan inang-angnencha, at fomangon cha ay matakho is engkhana ken Apo Dios. Ya nan ngaag nan inang-angnencha, fomangon cha ay maokom ya machosa,” kinwanin Jesus. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("JN5_30","073_5_30","JHN","5","30","30","Kinwanin kayet Jesus, “Ad-i mabfalin ay aped ko angnen nan malpo isnan semekko, tay mo ngag nan isolon Ama, siya nan ikkak ay mangokom isnan takho. Et nalenteg nan angnek ay en-okom, tay faken nan nemnemko is laychek ay angnen, mod-i ket nan nemnem nan namaa ken sak-en. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("JN5_31","073_5_31","JHN","5","31","31","Tay maid filangna mo sak-en kannay nan manistikho isnan awakko, ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("JN5_32","073_5_32","JHN","5","32","32","nay met achi wad-ay akhes si Ama ay manistikho maipoon ken sak-en, ya ammok ay tet-ewa nan kanana. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("JN5_33","073_5_33","JHN","5","33","33","“Wad-ay cha nan finaayo ay inmey ken Juan, et si Juan, infaagna nan tet-ewa maipoon ken sak-en. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("JN5_34","073_5_34","JHN","5","34","34","Ad-ik kanan en masapol ko nan takho ay manistikho ken sak-en. Ipasmekko magtek yangkhay nan infaagna ta kaisalakanyo. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("JN5_35","073_5_35","JHN","5","35","35","Si Juan san kag napaskhechan ay silaw ay enlalanglang, ya nanang-ep kayo isnan sin-ak-itan ay nangilal-ayad isnan nangilawlawakhana ken chakayo. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("JN5_36","073_5_36","JHN","5","36","36","Ngem wadwad-ay nan chadlos mangitakcheg ken sak-en mo nan tinmistikhowan Juan. Siya chachi nan katataa ay chak angnen. Siya nan inpadnon Ama ken sak-en ay mangitet-ewa ay finaana sak-en. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("JN5_37","073_5_37","JHN","5","37","37","Et si kannay Ama ay namaa ken sak-en, siya nan tomistikho. Nay pay ya egayyo paat chinnge nan kalina paymo finoya nan ilana, ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("JN5_38","073_5_38","JHN","5","38","38","ya ad-i entee nan kalina isnan semekyo tay ad-iyo patiyen sak-en ay finaana. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("JN5_39","073_5_39","JHN","5","39","39","Aped yo poopooten nan naisolat ay kalin Apo Dios, tay kananyo en edchananyo ischi nan fiyag ay maid pengpengna. Ngem sak-en nan kankanan nan fasfasaenyo! ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("JN5_40","073_5_40","JHN","5","40","40","Nay met achi ad-iyo laychen ay omali ken sak-en ta mampay matakho kayo is engkhana. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("JN5_41","073_5_41","JHN","5","41","41","“Faken nan kaidchayawak isnan takho nan an-anapek, ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("JN5_42","073_5_42","JHN","5","42","42","ngem ken chakayo teken, tay ammok ay maid layadyo ken Apo Dios. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("JN5_43","073_5_43","JHN","5","43","43","Inmali ak isnan kalebfengan Ama, ya ke kayo't omad-i. Ngem mo pet wad-ay omali ay mangitakcheg isnan awakna kannay, et chawatenyo! ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("JN5_44","073_5_44","JHN","5","44","44","Ngag man chadlo nan ikkanyo ay pomati mo nan et yangkhay en-asipadchayawanyo nan pawadwad-enyo, ya faken nan kaidchayawanyo isnan es-esang ay Dios nan pawadwad-enyo? ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("JN5_45","073_5_45","JHN","5","45","45","Ngem ad-iyo kanan en sak-en nan sa mangidchalom ken chakayo ken Ama. Si Moises nan mangidchalom ken chakayo ay nangisolat isnan nangipay-anyo isnan namnamayo. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("JN5_46","073_5_46","JHN","5","46","46","Tay mo pinatiyo si Moises, et patiyenyo akhes sak-en, tay sak-en nan kankanan Moises isnan insolatna. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("JN5_47","073_5_47","JHN","5","47","47","Ngem tay ad-iyo patiyen nan insolatna, ngag nan nateknana isnan ifab-aagko?” kinwanin Jesus. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("JN6_1","073_6_1","JHN","6","1","1","Awni ya khinomchang si Jesus isnan Fayfay id Galilea ay makwani akhes en Fayfay nan Tiberias. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("JN6_2","073_6_2","JHN","6","2","2","Sa et inon-onod nan angsaangsan ay takho, tay inilacha nan katataa ay kaimatonana isnan cha na nangipakhawisan isnan nenkasakit. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("JN6_3","073_6_3","JHN","6","3","3","Nanikid si Jesus ya nan cheycha'y disipolosna is kafilig et nakitoktokcho ken chaicha ischi. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("JN6_4","073_6_4","JHN","6","4","4","Nganngani et nan Paskua ay Piyastan si Judio. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("JN6_5","073_6_5","JHN","6","5","5","Idwani, issan nangil-an Jesus isnan angsaangsan ay takho ay cha somag-en ken siya, kinwanina ken Felipe, “Ngag nan angnen tako ay lomako is ipangan tako isnan naycha'y takho?” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("JN6_6","073_6_6","JHN","6","6","6","(Ammon Jesus nan angnena, ngem sinalodsodna chi ay maneptepeng/mamadpachas ken Felipe mo ngag nan isongfatna.) ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("JN6_7","073_6_7","JHN","6","7","7","Kinwanin et Felipe, “Olay pay nget chowa'y khasot ay denaryo, ay ke sa omanay si mailako is tinapay ay maikakcheng is olay sin-ak-it yangkhay ken chaicha!” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("JN6_8","073_6_8","JHN","6","8","8","Sa et kanan Andres ay akhin Simon Pedro ya disipolos akhes Jesus en, ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("JN6_9","073_6_9","JHN","6","9","9","“Naay nan fab-alo ay nannget is lima ay sebada ay tinapay ya chwa'y filis. Ngem ay ke sa omanay nan sengetna isnan ad-achowan ay takho?” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("JN6_10","073_6_10","JHN","6","10","10","Kinwanin et Jesus, “Patokchowenyo am-in chaicha.” (Annawa nan ponchag ischi.) Waschin tinmokcho et omey ay liman lifo nan filang nan lallalaki yangkhay. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("JN6_11","073_6_11","JHN","6","11","11","Inalan Jesus nan tinapay ya nenyaman ken Apo Dios, sa na't inchowa ta maiwalas isnan cheycha'y takho, ta mangan cha ay osto. Siya akhes chi nan inangnena isnan filis. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("JN6_12","073_6_12","JHN","6","12","12","Issan nakakkanancha ya negsanancha, kinwanin Jesus isnan disipolosna, “Amongenyo am-in nan nakhayad tay ayyew.” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("JN6_13","073_6_13","JHN","6","13","13","Sa cha't chinakhop nan khinayad nan cheycha'y nangan, et napno nan sinpoo ya chwa ay lowa ay nalpo isnan lima ay tinapay ay sebada. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("JN6_14","073_6_14","JHN","6","14","14","Issan nangil-an san cheycha'y takho isnan katataa ay kaimatonana, kinwanicha, “Siya na tet-ewa nan chey mamadto ay nakwani en omali isnan lofong.” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("JN6_15","073_6_15","JHN","6","15","15","Sa et, tay ammon Jesus ay maliligwat nan cheycha'y takho ay mamilit ken siya ta enfalinencha siya ay ali, kinmaan isnan kawadcha ta maes-esang ay omey isnan nafib-ilikhana. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("JN6_16","073_6_16","JHN","6","16","16","Awni ya sedsechemna, sa et khinomwab nan cheycha'y disipolosna is kafayfay. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("JN6_17","073_6_17","JHN","6","17","17","Sa cha't nenfangka ay omey is chemangna id Capernaum, tay ampon maschem ya maid kayet si Jesus ken chaicha. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("JN6_18","073_6_18","JHN","6","18","18","Et ab-afikas nan chakhem ya chinmakchake nan fayfay. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("JN6_19","073_6_19","JHN","6","19","19","Lima paymo enem et ay kilomitro nan nangipadchalanancha isnan fangka, ya ke cha't ilaen si Jesus ay manad-alan is kaoson nan chanom ay cha somag-en is kafangka. Sa cha't nafegyas. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("JN6_20","073_6_20","JHN","6","20","20","Ket ay kinwanin Jesus, “Ad-i kayo man omegyat, tay sak-en na!” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("JN6_21","073_6_21","JHN","6","21","21","Sa cha't nalaychan ay mangipalokhan ken siya, ket ay chinmapos cha kannay isnan ili ay omayancha. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("JN6_22","073_6_22","JHN","6","22","23","Kawaksana, nan cheycha'y takho wad-ay cha ay napnap-on isnan chey chemang nan fayfay, ay nenyamanan Jesus ya namangnganana ken chaicha isnan tinapay. Ya ke cha't sinmek ay es-esang tegwa nan fangka id kogkha, ya egay nakilokhan si Jesus isnan disipolosna tay kecheng nan disipolosna nan kinmaan. Idwani, wad-ay nan tapina ay fangka ay nalpo id Tiberias ay cha chinmaka isnan sag-encha. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("JN6_24","073_6_24","JHN","6","24","24","Adi kad issan nangil-an nan cheycha'y takho ay maid si Jesus ya nan disipolosna, nenfangka cha ay inmey id Capernaum ay en nanganap ken siya. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("JN6_25","073_6_25","JHN","6","25","25","Osto'y inchanan nan cheycha'y takho si Jesus is chemangna, kinwanicha ken siya, “Apo, kaatna nan inmaliyam isna?” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("JN6_26","073_6_26","JHN","6","26","26","Kinwanin et Jesus ay sinmongfat, “Tet-ewa kanak ken chakayo, omanap kayo, ad-i khapo tay naawatanyo nan ayen nan katataa ay kaimatonak ay inilayo, mod-i ket tay nangan kayo ya negsan kayo. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("JN6_27","073_6_27","JHN","6","27","27","Ad-iyo koma pawadwad-en nan enchonowanyo isnan makakan ay awni't mafang-es, mod-i ket ippeyyo nan felayyo isnan makakan ay omichowa is fiyag ay eng-engkhana. Siya sa nan ichowak ken chakayo, tay tinan-oyan Dios Ama sak-en ay Anak si Takho ay mangegnan isnan kalebfengana.” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("JN6_28","073_6_28","JHN","6","28","28","Sa cha't kanan, “Ngag et nan masapol ay ikkanmi ta maiyangnenmi nan chono ay laychen Apo Dios?” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("JN6_29","073_6_29","JHN","6","29","29","Sinfat Jesus chaicha ay nangwanin, “Siya na nan laychen Apo Dios ay angnenyo: patiyenyo sak-en ay finaana.” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("JN6_30","073_6_30","JHN","6","30","30","Tay siya chi kinwanicha, “Ngag et mampay nan katataa ay ipailam ken chakami ay kaimatonam ta ilaenmi ya patiyenmi sik-a? Ngag kay nan angnem? ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("JN6_31","073_6_31","JHN","6","31","31","Tay si Moises, pinnangana nan cheycha'y am-a tako isnan mana issan kawadcha isnan ponchag id solit, kag isnan naisolat ay kalin Apo Dios ay nangwanin, ‘Inagtana chaicha is tinapay ay nalpo id chaya.’ ” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("JN6_32","073_6_32","JHN","6","32","32","Sa et kanan Jesus, “Tet-ewa kanak ken chakayo ay faken si Moises nan nangichowa ken chakayo issan chey isnan tinapay ay nalpo id chaya, mod-i ket si Ama. Ya faken chi nan tet-ewa ay tinapay ay malpo id chaya ay ichowan Ama ken chakayo idwani. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("JN6_33","073_6_33","JHN","6","33","33","Tay nan tet-ewa ay tinapay ay ichowan Apo Dios, et siya nan khomwab ay malpo id chaya ay manakho isnan am-in ay takho.” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("JN6_34","073_6_34","JHN","6","34","34","Sa cha't kanan ken Jesus, “Apo, kad-in ichowam koma ken chakami nan nay ay tinapay.” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("JN6_35","073_6_35","JHN","6","35","35","Kinwanin et Jesus, “Sak-en nan tinapay ay omipabfiyag. Mo sino nan omali ay maitapi ken sak-en, et olay kaatna ad-i maowat. Siya, mo sino nan mamati ken sak-en et ad-i paat maew-ew. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("JN6_36","073_6_36","JHN","6","36","36","Ngem kag issan kinwanik, olay mo inmila kayo, khechangna'y ad-i kayo mamati. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("JN6_37","073_6_37","JHN","6","37","37","Am-in ay ichowan Ama ken sak-en et omali cha ay maitapi ken sak-en. Ya ad-ik ad-iyen nan olay sino ay omali ken sak-en. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("JN6_38","073_6_38","JHN","6","38","38","Tay pinmanad ak ay nalpo id chaya ta omali ak ay manno isnan nemnem Apo Dios ay finmaa, ya faken nan nemnemko. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("JN6_39","073_6_39","JHN","6","39","39","Et siya na nan nemnem nan finmaa, ta ilaek ta ad-ik chongawen nan olay sino ay inchowana ken sak-en, mod-i ket ta kasik takhowen chaicha isnan omochi ay akhew. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("JN6_40","073_6_40","JHN","6","40","40","Tay nan nemnem Ama, et mo sino nan mamigfig isnan Anakna ya mamati ken siya, et maagtan is fiyag ay maid pengpengna. At sak-en nan mamangon ken siya isnan etey is kaomodchiyan si akhew,” kinwanin Jesus. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("JN6_41","073_6_41","JHN","6","41","41","Nenmollomollotomot nan cheycha'y Judio tay kinwanin Jesus ay siya nan tinapay ay khinomwab ay nalpo id chaya. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("JN6_42","073_6_42","JHN","6","42","42","Kinwanicha, “Na! Ay ke faken si tosa si Jesus ay anak Jose? Ammo tako met nan chakek-ena. En na man aped kanan en nalpo siya id chaya ay?” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("JN6_43","073_6_43","JHN","6","43","43","Kinwanin et Jesus ken chaicha, “Ad-i kayo en-amoamoto. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("JN6_44","073_6_44","JHN","6","44","44","Kanak, maid olay sino is makaali ay maitapi ken sak-en sok-ed ona awisen Ama ay namaa ken sak-en, ya at fangonek siya isnan etey is kaomodchiyan si akhew. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("JN6_45","073_6_45","JHN","6","45","45","Tay insolat nan cheycha'y mamadto en, ‘Am-in ay takho, et isolowan Apo Dios chaicha.’ Am-in nan cheycha'y mannge ya masolowan ken Ama, chaicha nan omali ken sak-en. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("JN6_46","073_6_46","JHN","6","46","46","Ad-ik kanan en wad-ay nangila ken Ama, tay maid nakaila ken siya mod-i kecheng nan nalpo ken siya ay Dios. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("JN6_47","073_6_47","JHN","6","47","47","Tet-ewa kanak ken chakayo ay mo sino nan mamati ken sak-en et wad-ay fiyagna is eng-engkhana. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("JN6_48","073_6_48","JHN","6","48","48","“Sak-en nan tinapay ay omipabfiyag. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("JN6_49","073_6_49","JHN","6","49","49","Nan cheycha'y am-ayo, olay nangan cha isnan mana issan kawadcha isnan ponchag id solit, natey cha kayet. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("JN6_50","073_6_50","JHN","6","50","50","Ngem nan tinapay ay kankanak, malpo na id chaya ta nan takho ay mangan isna et ad-i matey. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("JN6_51","073_6_51","JHN","6","51","51","Sak-en nan omipabfiyag ay tinapay ay nalpo id chaya. Mo sino nan mangan isnan nay ay tinapay, at matakho is engkhana. Nan nay ay tinapay, siya nan awakko kannay ay ichowak ay menfiyag isnan am-in ay takho.” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("JN6_52","073_6_52","JHN","6","52","52","Osto'y siya chi ya ket naangang-a nan cheycha'y Judio ay mangwanin, “Ngag man nan angnen tona ay mangichowa isnan awakna ta kanen tako?” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("JN6_53","073_6_53","JHN","6","53","53","Kinwanin et Jesus ken chaicha, “Tet-ewa kanak ken chakayo ay mo ad-iyo kanen nan awakko ay Anak si Takho, ya inomen nan chalak, et maid fiyag ay tet-ewa ken chakayo. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("JN6_54","073_6_54","JHN","6","54","54","Mo sino et mampay nan mangan isnan awakko ya ominom isnan chalak, wad-ay et fiyagna ay maid pengpengna, et siya nan takhowek is kaomodchiyan si akhew. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("JN6_55","073_6_55","JHN","6","55","55","Tay nan awakko siya nan osto ay makakan, ya nan chalak nan osto ay mainom. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("JN6_56","073_6_56","JHN","6","56","56","Mo sino nan mangan isnan awakko ya ominom isnan chalak et entetee ay maiyornos ken sak-en, ya wawawawad-ay ak akhes ken siya. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("JN6_57","073_6_57","JHN","6","57","57","Si Ama ay kalpowan si fiyag nan namaa ken sak-en, ya matatakho ak khapo ken siya. Siya akhes ay olay sino ay mangakan ken sak-en, et enfiyag is eng-engkhana khapo ken sak-en. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("JN6_58","073_6_58","JHN","6","58","58","Sak-en nan tet-ewa ay tinapay ay nalpo id chaya, ay faken kag isnan kinan san am-ayo id sangad-om. Tay nan nangan ischi, khechangna'y natey cha, ngem mo sino nan mangan isnan nay ay kankanak et enfiyag is engkhana.” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("JN6_59","073_6_59","JHN","6","59","59","Siya chana am-in nan kinwanin Jesus ay nen-isos-olo is kasinagoga id Capernaum. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("JN6_60","073_6_60","JHN","6","60","60","Issan nanngelan nan disipolos Jesus isnan chey ay sos-olona, angsan nan nangwanin, “To! Sikhab pay sa ay sos-olo! Sino nan sa mannge issa?” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("JN6_61","073_6_61","JHN","6","61","61","Ngem tay ammon Jesus ay cha en-amoto nan disipolosna maipoon isnan infakhana, kinwanina, “En kayo man chadlos ngomaya isnan kinwanik ay? ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("JN6_62","073_6_62","JHN","6","62","62","Ngag kay nget mo sa ya ilaenyo sak-en ay Anak si Takho ay tomongcho id chaya ay sikhod ay nalpowak? ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("JN6_63","073_6_63","JHN","6","63","63","Nan mangigwa isnan tet-ewa ay fiyag, siya nan Ispirito Santo. Maid mabfalin nan takho. Et nan naycha ay chak kinwani ken chakayo, siya nan mangipaiyali ken chakayo isnan Ispirito Santo ay omipabfiyag. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("JN6_64","073_6_64","JHN","6","64","64","Ngem wad-ay cha nan ad-i mamati ay tapina ken chakayo,” kinwanina. (Tay si Jesus, sikhod ay ammona mo sino nan cheycha'y ad-i mamati, ya mo sino nan at mangitiktik ken siya.) ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("JN6_65","073_6_65","JHN","6","65","65","Sa na't kanan, “Siya sa nan mangwaniyak ken chakayo ay maid makaali ay maitapi ken sak-en mod-i sok-ed ona tan-oyan Ama.” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("JN6_66","073_6_66","JHN","6","66","66","Osto'y siya chi, ya ket angsan nan disipolosna ay nanaynan ken siya, ya egay cha't kasin naifob-oweg. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("JN6_67","073_6_67","JHN","6","67","67","Sa et kinwanin Jesus isnan sinpoo ya chwa ay disipolosna, “Chakayo kay, laychenyo ngen akhes ay tomaynan?” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("JN6_68","073_6_68","JHN","6","68","68","Sa et kanan Simon Pedro, “Apo, sino nan kasin mi omayan? Sik-a met yangkhay nan kawad nan kali ay tomakho is engkhana. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("JN6_69","073_6_69","JHN","6","69","69","Ya apchas kami namati, ya chadlos mi inammowan ay sik-a chadlo nan Nasantowan ay nalpo ken Apo Dios.” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("JN6_70","073_6_70","JHN","6","70","70","Kinwanin et Jesus ken chaicha, “Ay ke faken sak-en nan namili ken chakayo ay sinpoo ya chwa, nay met achi itakcheg nan esang ken chakayo nan chimonyo.” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("JN6_71","073_6_71","JHN","6","71","71","Si Judas ay anak Simon Iscariote nan kankanan Jesus, tay siya nan awni't manmek ay mangitiktik ken Jesus, olay mo esang siya isnan sinpoo ya chwa ay disipolosna. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("JN7_1","073_7_1","JHN","7","1","1","Osto ay siya chi, intot-oloy Jesus ay namab-aat id Galilea. Ad-ina laychen ay omey id Judea, tay an-anapen nan cheycha'y aap-apon si Judio nan ikkancha ay mamatey ken siya. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("JN7_2","073_7_2","JHN","7","2","2","Ngem issan nganngani nan piyastan si Judio ay makwani en Piyastan si Ab-afong, ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("JN7_3","073_7_3","JHN","7","3","3","kinwanin nan aag-ina, “Ya ke ka ad-i omey id Judea ay? En ka't achi ta ilaen nan cheycha'y disipolosmo nan katataa ay ang-angnem. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("JN7_4","073_7_4","JHN","7","4","4","Tay maid mangitafon isnan cha na angnen mo laychena ay maammowan isnan katakhotakho. Mo tet-ewa'y cham angnen chana, ipailam ta maammowan ka isnan olay entona isnan lofong.” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("JN7_5","073_7_5","JHN","7","5","5","Kinwanicha chi tay olay chaicha ay aag-in Jesus, ad-i cha mamati ken siya. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("JN7_6","073_7_6","JHN","7","6","6","Sa et kinwanin Jesus, “Sisya'y egay inomchan nan osto ay timpok. Omey kayo magtek, tay olay ngag ay akhew et nawaya kayo. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("JN7_7","073_7_7","JHN","7","7","7","Nan kalotaan nan semekcha, ad-icha mabfalin ay ligten chakayo, ngem liligtencha sak-en, tay ilatakko ay ngaag nan cha cha ik-ikkan. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("JN7_8","073_7_8","JHN","7","8","8","En kayo. Ad-i ak pay laeng omey isnan nay ay piyasta tay egay inomchan nan osto ay timpok.” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("JN7_9","073_7_9","JHN","7","9","9","Kinwanina chi sa et nentetee kayet id Galilea. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("JN7_10","073_7_10","JHN","7","10","10","Issan nar-osan nan aag-ina ay en nakipiyasta id Jerusalem, inmey akhes si Jesus. Eg-ayna inpap-aila nan inmayana ta ammowen nan takho. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("JN7_11","073_7_11","JHN","7","11","11","Nan aap-apon si Judio, cha cha anapen siya ay kad-in manalodsod mo ento nan kawadna. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("JN7_12","073_7_12","JHN","7","12","12","Nan akhes cheycha'y takho, cha cha entibtifi maipoon ken siya. Kanan nan tapina en, “Khawis man chi ay takho.” Nan tapina akhes kanancha en, “Ad-i! Sas-ailowana yangkhay nan katakhotakho!” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("JN7_13","073_7_13","JHN","7","13","13","Ngem maid nangipadpadnge isnan apatcha maipoon ken siya, tay omegyat cha isnan cheycha'y aap-apon si Judio. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("JN7_14","073_7_14","JHN","7","14","14","Isnan tengan si piyasta, inmey nen-isos-olo si Jesus is kaTimplo. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("JN7_15","073_7_15","JHN","7","15","15","Nataataa san aap-apon si Judio ay mangwanin, “Ya ke pet la angsaangsan nan ammon tona ya egay met nakaachar?” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("JN7_16","073_7_16","JHN","7","16","16","Sa et kinwanin Jesus ken chaicha, “Faken sak-en nan malpowan nan naycha'y isos-olok, mod-i ket malpo isnan namaa ken sak-en. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("JN7_17","073_7_17","JHN","7","17","17","Mo sino nan menlayad ay mangikkan isnan laychen Apo Dios, at ammowena nan nalpowan nan isos-olok mo malpo ken Apo Dios paymo malpo ken sak-en yangkhay. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("JN7_18","073_7_18","JHN","7","18","18","Nan takho ay mangisos-olo isnan malpo isnan semekna kannay, et an-anapena nan kaidchayawana. Ngem mo sino nan menwadwad-ay isnan kaidchayawan nan namaa ken siya, et tet-ewa, ya maid engag ken siya. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("JN7_19","073_7_19","JHN","7","19","19","Ad-i ngen inchowan Moises ken chakayo nan lenteg? Ngem maid paat olay esang ken chakayo is mangangnen sidi! Tay ya ke yo laychen ay pomatey mo?” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("JN7_20","073_7_20","JHN","7","20","20","Sa et kanan nan cheycha'y takho, “To! Naan-anitowan ka! Sino ta nan menlayad ay mamatey ken sik-a?” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("JN7_21","073_7_21","JHN","7","21","21","Sa et kanan Jesus, “Wad-ay nan esang ay inangnek isnan tengaw, ya ke kayo't mataa am-in. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("JN7_22","073_7_22","JHN","7","22","22","Chakayo kay! Segyatanyo nan an-akyo isnan maikawalo ay akhewna, olay mo Sabfacho ay tengaw, ta iyangnenyo nan infilin Moises. (Ngem faken si Moises nan nangifilin isnan kasegyatan nan ong-onga, mod-i ket nan cheycha'y ikik-ityo ay inmon-ona mo siya.) ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("JN7_23","073_7_23","JHN","7","23","23","Mo siya sa ay ensegyat kayo isnan tengaw ta mangabfolotanyo isnan lenteg Moises, ya ke kayo lomikhet isnan inangnek ay nangipagkhawis isnan am-in nan awak nan esa'y takho isnan tengaw mo! ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("JN7_24","073_7_24","JHN","7","24","24","Ad-i kayo enpafapafasol khapo isnan aped yo mail-ila, mod-i ket semkesemkenyo ona mo ngag nan osto,” kinwanin Jesus. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("JN7_25","073_7_25","JHN","7","25","25","Kinwanin et nan tapin nan iJerusalem, “Ay ke faken si ton-a san laychencha'y pateyen? ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("JN7_26","073_7_26","JHN","7","26","26","Ya ke pet wad-ay sina ay enkak-ali isnan sakhang nan katakhotakho, ya maid paat kanancha ken siya mo! Ammon ngen nan aap-apo tako ay si tona tet-ewa nan Cristo? ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("JN7_27","073_7_27","JHN","7","27","27","Away mangnget faken, tay mo met omali nan Cristo et maid mangammo isnan malpowana, ya si tosa et ammo tako tet-ewa nan nalpowan.” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("JN7_28","073_7_28","JHN","7","28","28","Adi kad issan nen-isolowan Jesus is kaTimplo, inpapangekhena ay nangwanin, “Ammoyo ngen tet-ewa sak-en, ya nan nalpowak? Ngem kanak, faken ko fokfokod ay semek nan inmaliyak, mod-i ket tet-ewa ay wad-ay nan finmaa. Ad-iyo ammo siya, ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("JN7_29","073_7_29","JHN","7","29","29","ngem sak-en, ammok siya, tay siya nan nalpowak ya siya nan finmaa.” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("JN7_30","073_7_30","JHN","7","30","30","Sa cha't laychen ay tiliwen siya, ngem maid nakaitoloy ay manme tay sisya'y fakena timpo. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("JN7_31","073_7_31","JHN","7","31","31","Ngem siya kayet ay angsan cha nan namati ken siya. Kinwanicha, “Mo omali nan Cristo, ay ke sa am-am-amed nan ikkana ay katataa ay kaimatonana mo si ton-a?” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("JN7_32","073_7_32","JHN","7","32","32","Chinngen nan Fafariseo nan cha entibtibfiyan nan takho maipoon ken Jesus, isonga naamong cha isnan aap-apon si papachi ay namaa isnan khwarchiya ay en maniliw ken siya. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("JN7_33","073_7_33","JHN","7","33","33","Sa et kinwanin Jesus ken chaicha, “Sin-ak-itan yangkhay nan makitey-ak ken chakayo, sak et tomoli isnan namaa ken sak-en. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("JN7_34","073_7_34","JHN","7","34","34","At awni't omanap kayo, ngem ad-i kayo paat makad-an ken sak-en, tay ad-i kayo makaali isnan kawadko.” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("JN7_35","073_7_35","JHN","7","35","35","Natotya nan aap-apon si Judio ay mangwanin, “Ento nan omayan ton-a ay ad-i tako makad-anan ken siya? At ngen omey isnan entona issa ay ilin si Griego ay makiiiliyan nan ib-a tako, ta en na isolowan nan faken Judio? ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("JN7_36","073_7_36","JHN","7","36","36","Ngag nan laychena ay kanan isnan nangwaniyana en, ‘At omanap kayo, ngem ad-i kayo makad-an ken sak-en.’ Ya, ‘Ad-i kayo makaali isnan kawadko?’ ” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("JN7_37","073_7_37","JHN","7","37","37","Isnan anongos ay akhew nan piyasta, ay kapapatekhan ay akhew, tinmakcheg si Jesus ay nangiyaangekhe ay nangwanin, “Mo sino nan naew-ew, omali ken sak-en ay ominom. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("JN7_38","073_7_38","JHN","7","38","38","Tay kanan nan kalin Apo Dios en, ‘Mo sino nan mamati ken sak-en, at wad-ay ken siya nan wanga ay omipabfiyag ay en-ay-ayos ay malpo ken siya.’ ” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("JN7_39","073_7_39","JHN","7","39","39","Nan nay ay infaag Jesus, et maipoon isnan Ispirito Santo ay at chawaten nan takho ay mamati ken siya. Sisya'y egay naichowa nan Ispirito Santo ken chaicha tay chaan nan naidchayawan Jesus isnan nateyana ya linmamakhana. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("JN7_40","073_7_40","JHN","7","40","40","Issan nanngelancha isnan kinwanin Jesus, wad-ay cha nan nangwanin, “Si tona tet-ewa nan sinsin-ed tako ay mamadto.” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("JN7_41","073_7_41","JHN","7","41","41","Nan tapina kinwanichan, “Siya nan Cristo.” Wad-ay cha magtek nan nangwanin, “Ay ke iGalilea nan Cristo? ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("JN7_42","073_7_42","JHN","7","42","42","Ad-i ngen kanan nan naisolat ay kalin Apo Dios en, maiwaned ken David nan Cristo ya malpo id Betlehem ay ilin David?” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("JN7_43","073_7_43","JHN","7","43","43","Tay siya chi ad-i et enkinaawatan nan cheycha'y takho maipoon ken siya. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("JN7_44","073_7_44","JHN","7","44","44","Kanan nan tapina ta tiliwencha siya, ngem maid inmey ay naniliw ken siya. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("JN7_45","073_7_45","JHN","7","45","45","Sa et tinmoli nan cheycha'y khwarchiya isnan aap-apon si papachi ya isnan Fafariseo. “Ento pay siya mo? Ke yo egay inyali?” pinootcha. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("JN7_46","073_7_46","JHN","7","46","46","Insongfat nan cheycha'y khwarchiya ay nangwanin, “To! Maid man paat takho is makaangnen isnan ikkana ay enkali!” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("JN7_47","073_7_47","JHN","7","47","47","Kinwanin akhes nan cheycha'y Fariseo, “Ay olay ngen chakayo ya nasailowan kayo akhes? ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("JN7_48","073_7_48","JHN","7","48","48","Wad-ay ngen namati isnan cheycha'y aap-apo paymo isnan cheycha'y ib-ami ay Fariseo? Maid! ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("JN7_49","073_7_49","JHN","7","49","49","Kecheng achi nan cheycha'y ad-i mangammo isnan lenteg Moises. Machosa cha et ken Apo Dios.” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("JN7_50","073_7_50","JHN","7","50","50","Sa et nenkali si Nicodemo ay esang ken chaicha ay Fariseo. Siya san inmey ken Jesus issan chey. Kinwaninan, ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("JN7_51","073_7_51","JHN","7","51","51","“Isnan lenteg tako ay ke aped machosa nan takho, mo ad-i ona masomarya ta maammowan mo ngag nan inangnena?” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("JN7_52","073_7_52","JHN","7","52","52","“Ay ke ka iGalilea akhes ta!” kinwanicha. “Ilaem achi ay khawis nan naisolat ay kalin Apo Dios, ta mangammowam ay maid paat mamadto ay malpo id Galilea.” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("JN7_53","073_7_53","JHN","7","53","53","Sa et waschin sinmaa, ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("JN8_1","073_8_1","JHN","8","1","1","ngem si Jesus inmey isnan filig ay Olivo. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("JN8_2","073_8_2","JHN","8","2","2","Wiit pay, sa et tinmoli is kaTimplo, ya inmey akhes am-in nan takho ay nangal-alifongfong ken siya, sa na't intokcho ya insolowana chaicha. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("JN8_3","073_8_3","JHN","8","3","3","Ya ket ay wad-ay nan esa'y fafai ay inyey nan mimistolon si lenteg ya nan Fafariseo ken Jesus ay naaspowan ay nenfasol sinan asi. Inpakhawacha siya is kasakhang nan takho, ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("JN8_4","073_8_4","JHN","8","4","4","sa cha't kinwani ken Jesus, “Mistolo, nan nay ay fafai, et naaspowan ay cha mangangnen isnan asi. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("JN8_5","073_8_5","JHN","8","5","5","Naifilin isnan lenteg ay insolat Moises ay mafaog engkhana ay matey nan kag tosa ay takho. Ngag kay nan kanam?” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("JN8_6","073_8_6","JHN","8","6","6","Kinwanicha na ay maneptepeng ken Jesus, ta wad-ay mangichalomancha ken siya. Ngem nenyoko si Jesus ay nen-isos-olat isnan lechengna is kalota. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("JN8_7","073_8_7","JHN","8","7","7","Ket ay isnan cha cha kayet mamootan ken siya, nenleteg sa na't kanan, “Mo wad-ay ken chakayo nan maid nenfasfasolana, siya nan mang-ona ay mamaog ken siya.” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("JN8_8","073_8_8","JHN","8","8","8","Sa et kasin nenyoko ay nen-isos-olat isnan lechengna is kalota. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("JN8_9","073_8_9","JHN","8","9","9","Issan nanngelancha isnan kinwanina, cha cha naesang ay kinmaan et inlaplapon nan kaam-amaan, engkhana ay kedkecheng si Jesus ya san chey fafai ay sisya ay tomatakcheg isnan sakhangna nan nataynan ischi. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("JN8_10","073_8_10","JHN","8","10","10","Nenleteg kasin si Jesus sa na't kinwani isnan fafai en, “Anen, ento cha pay? Maid ngen nanosa ken sik-a?” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("JN8_11","073_8_11","JHN","8","11","11","“Maid Apo,” kinwanina. “Olay sak-en, ad-ik akhes chosaen sik-a. En ka't magtek, ya chokokham nan fasolmo,” kinwanin Jesus ken siya. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("JN8_12","073_8_12","JHN","8","12","12","Awni, kasin inyal-alig Jesus ay nangisolo isnan cheycha'y takho ay nangwanin, “Sak-en nan silaw si katakhotakho. Nan omab-afolot ken sak-en, et ad-i manalan isnan enfollinget, mod-i ket wad-ay ken siya nan silaw ay omipabfiyag.” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("JN8_13","073_8_13","JHN","8","13","13","Ya ket kanan nan cheycha'y Fariseo, “Ad-i kaaafolot nan kankanam! Sik-a kannay nan cha manistikho isnan awakmo!” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("JN8_14","073_8_14","JHN","8","14","14","Sa et kanan Jesus, “Olay mo tistikhowak kannay nan awakko, tet-ewa nan kankanak, tay ammok nan nalpowak ya nan awni't omayak. Chakayo, ad-iyo ammo nan nalpowak ya nan at omayak. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("JN8_15","073_8_15","JHN","8","15","15","Semek si takho nan pinang-okomyo. Sak-en, ad-ik okomen nan olay sino. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("JN8_16","073_8_16","JHN","8","16","16","Nay met achi mo sa ya ta en-okom ak, nalenteg nan angnek tay faken ak kecheng si en-okom, mod-i ket chwa kami ken Ama ay namaa ken sak-en. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("JN8_17","073_8_17","JHN","8","17","17","Kanan nan naisolat ay lentegyo ay nan kanan nan chwa ay tistikho, et siya nan maifilang ay tet-ewa. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("JN8_18","073_8_18","JHN","8","18","18","Siya akhes ay chwa kami ay manistikho isnan awakko, sak-en ya si Ama ay finmaa.” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("JN8_19","073_8_19","JHN","8","19","19","Sa cha't kanan, “Ya ento kay mampay si Amam mo?” “Ad-iyo ammo si Ama tay ad-iyo ammo mo sino ak. Mo sa ammoyo sak-en, at ammoyo akhes si Ama,” kinwanin Jesus. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("JN8_20","073_8_20","JHN","8","20","20","Siya chana nan infab-aag Jesus is kasag-en nan kwarto'y mangig-igtowan si siping is kaTimplo, ay cha na en-isos-olowan. Maid magtek inmey ay naniliw ken siya tay sisya'y egay inomchan nan osto ay timpona. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("JN8_21","073_8_21","JHN","8","21","21","Kasin kinwanin Jesus ken chaicha, “At komaan ak, ya awni't omanaanap kayo ngem khechangna'y at matey kayo ay sisya ay egay kapakawan nan fasolyo. Ya ad-i kayo makaali isnan omayak.” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("JN8_22","073_8_22","JHN","8","22","22","Sa et kanan nan aap-apon si Judio, “En na man kanan chi ay? Ay ke na pateyen nan awakna ta kanana en ad-i tako makaeey isnan omayana?” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("JN8_23","073_8_23","JHN","8","23","23","Sa na't kanan ken chaicha, “Chakayo, fakinlolota kayo, ngem sak-en, nalpo ak id tongcho. Kalotaan nan semekyo, ngem sak-en, faken. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("JN8_24","073_8_24","JHN","8","24","24","Kinwanik en awni't matey kayo ay sisya'y egay kapakawan nan fasolyo. Tay mo ad-iyo patiyen nan kankanak maipoon isnan awakko, et matey kayo'y matey ay sisya ay egay kapakawan nan fasolyo.” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("JN8_25","073_8_25","JHN","8","25","25","“Sino ka achi mampay?” kinwanicha. Sa et kanan Jesus, “Sak-en san apchas ko infaafaag ken chakayo engkhana issan lapona. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("JN8_26","073_8_26","JHN","8","26","26","Mo maipoon ken chakayo angsan nan mabfalin ay kanak ay mangipafasol ken chakayo, ngem ifaagko yangkhay ken chakayo isnan lofong nan chinngek ay nalpo isnan kaaafolot ay nangifaa ken sak-en.” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("JN8_27","073_8_27","JHN","8","27","27","Egaycha magtek naawatan ay si Amana nan kankanana. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("JN8_28","073_8_28","JHN","8","28","28","Tay siya chi kinwanin Jesus ken chaicha, “Chakhos yo inpatongcho sak-en ay Anak si Takho isnan kolos, at siya chi nan mamigfikhanyo ay tet-ewa nan kankanak maipoon isnan awakko, ya figfikhenyo akhes ay ad-ik aped angnen nan malpo isnan semekko, mod-i ket nan isolon Ama, siya nan kanak. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("JN8_29","073_8_29","JHN","8","29","29","Wad-ay ay komakadwa nan namaa ken sak-en, ya ad-i omog-okhay, tay kad-in angnek nan malaylaychana.” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("JN8_30","073_8_30","JHN","8","30","30","Issan cha mangmangwaniyan Jesus isna, angsan ay Judio nan namati ken siya. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("JN8_31","073_8_31","JHN","8","31","31","Sa et kinwanin Jesus isnan cheycha'y Judio ay namati ken siya, “Mo eestenyo ay mangiyangnen isnan sos-olok, tet-ewa ay disipolosko chakayo. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("JN8_32","073_8_32","JHN","8","32","32","Ya maammowanyo nan kinatet-ewa, ya nan kinatet-ewa pawayaena chakayo.” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("JN8_33","073_8_33","JHN","8","33","33","Sa cha't kanan, “An-ak met Abraham chakami, ya maid paat namab-aa ken chakami. Ngag nan mangwaniyam en mawayaan kami?” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("JN8_34","073_8_34","JHN","8","34","34","Sa et kanan Jesus, “Tet-ewa kanak ken chakayo, am-in ay takho ay enfasofasol et enfaan si fasol. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("JN8_35","073_8_35","JHN","8","35","35","Nan faa, ad-i maifilang ay esang isnan pangafong is engkhana. Ngem nan anak, siya nan maifilang ay pangafong is eng-engkhana. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("JN8_36","073_8_36","JHN","8","36","36","Isonga mo pawayaek ay Anak Apo Dios chakayo, tet-ewa ay mawayaan kayo. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("JN8_37","073_8_37","JHN","8","37","37","Ammok ay an-ak Abraham chakayo, ngem laychenyo ay pateyen sak-en tay ad-i somkhep nan sos-olok ken chakayo. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("JN8_38","073_8_38","JHN","8","38","38","Sak-en, chak og-okhochen nan chadlos ko inila ken Ama. Ngem chakayo, angnenyo nan sinoloyo ken amayo.” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("JN8_39","073_8_39","JHN","8","39","39","Sa cha't kanan, “Si Abraham met nan amami.” Sa et kanan Jesus, “Mo siya sa ay si Abraham nan tet-ewa ay amayo, at man angnenyo akhes nan inangnena. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("JN8_40","073_8_40","JHN","8","40","40","Ngem iyan-anapyo nan angnenyo ay mamatey ken sak-en ay cha mangifaag ken chakayo isnan tet-ewa ay chinngek ken Apo Dios. Maid kag tosa's inangnen Abraham. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("JN8_41","073_8_41","JHN","8","41","41","Nan sana ay ang-angnenyo et siya nan ekhad amayo.” Sa cha't kanan, “Faken kami takey. Es-esang nan poonmi ay si Apo Dios yangkhay.” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("JN8_42","073_8_42","JHN","8","42","42","Sa et kanan Jesus, “Mo tet-ewa ay si Apo Dios nan Amayo, et laylaychenyo akhes sak-en, tay inmali ak isna ay nalpo ken siya kannay. Faken sak-en nan nanmek ay omali, mod-i ket finaan Apo Dios sak-en. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("JN8_43","073_8_43","JHN","8","43","43","Ya ke yo ad-i paat maawatan nan kanak? Siya sa tay tot-owengenyo nan isos-olok. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("JN8_44","073_8_44","JHN","8","44","44","Nan Chimonyo ay amayo nan nalpowanyo, ya laychenyo akhes ay ik-ikkan nan laychena. Pomapatey siya mailapo issan laplapona, ya maid ngotona isnan kinatet-ewa, tay maid kinatet-ewa ken siya. Mo en-engag, siya chi tay ekhadna chadlo ay engngakhan. Siya nan poon si engag. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("JN8_45","073_8_45","JHN","8","45","45","Siya tay chak ifaag nan tet-ewa, ya nay siya nan ad-iyo pomatiyan. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("JN8_46","073_8_46","JHN","8","46","46","Ay ke wad-ay fasolko is ifaagyo? Ya tay kanak nan tet-ewa, ke kayo ad-i mampay pomati mo? ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("JN8_47","073_8_47","JHN","8","47","47","Nan anak Apo Dios et chengngena nan kalin Apo Dios. Ad-iyo chengngen nan kalina tay fakena an-ak chakayo.” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("JN8_48","073_8_48","JHN","8","48","48","Sa et kanan nan cheycha'y Judio ken siya, “Ad-i ngen osto nan kananmi en iSamaria ka ya naan-anitowan ka?” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("JN8_49","073_8_49","JHN","8","49","49","“Ad-i ak naan-anitowan. Sak-en, patkhek si Ama, nay pay ya chomopchopis kayo. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("JN8_50","073_8_50","JHN","8","50","50","Faken nan kaidchayawak nan an-anapek, ngem wad-ay nan esang ay mangan-anap isnan kaidchayawak, ya siya nan en-okom. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("JN8_51","073_8_51","JHN","8","51","51","Tet-ewa kanak ken chakayo, mo sino nan mangiyang-angnen isnan sos-olok, at ad-i katkatey.” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("JN8_52","073_8_52","JHN","8","52","52","Sa et kanan nan cheycha'y Judio, “Idwani ammomi ay naan-anitowan ka tet-ewa. Tay natey si Abraham, ya siya akhes isnan cheycha'y mamadto, sam et kanan ay mo sino nan mangiyang-angnen isnan sos-olom, ya at ad-i mangippeng isnan etey. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("JN8_53","073_8_53","JHN","8","53","53","Ay ke ka wadwad-ay mo si ama tako ay Abraham ay khechangna'y natey? Ya olay pay san cheycha'y mamadto? Ngag mampet nan semekmo isnan awakmo?” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("JN8_54","073_8_54","JHN","8","54","54","Sinomfat si Jesus ay nangwanin, “Mo padchayawak kannay nan awakko, maid silfin nan chayawko. Si Ama ay kananyo en Diosyo, siya nan mangichayaw ken sak-en. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("JN8_55","073_8_55","JHN","8","55","55","Ad-iyo am-ammo siya, ngem sak-en, chadlos ko ammo siya. Mo kanak en ad-ik ammo siya, at nalalangkowag ak ay kag ken chakayo. Ngem chadlos ko ammo siya, ya iyang-angnek nan kanana. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("JN8_56","073_8_56","JHN","8","56","56","Nenlal-ayad si amayo ay Abraham isnan nangammowana ay awni't ilaena nan omaliyak. Et nang-ep tay inilana.” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("JN8_57","073_8_57","JHN","8","57","57","Sa et kinwanin nan Judio, “Ya ke akhes maid liman poo's tawenmo ya sam et kanan ay inilam si Abraham?” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("JN8_58","073_8_58","JHN","8","58","58","Sa et kanan Jesus, “Tet-ewa kanak ken chakayo, sisya ay eg-ay nawad-ay si Abraham ya wad-ay ak ay sikhod.” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("JN8_59","073_8_59","JHN","8","59","59","Sa cha't ala ya pichit isnan fato ta faokhencha koma siya, ya ket ay nentafon sa na't ala ya liwet ya kinmaan is kaTimplo. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("JN9_1","073_9_1","JHN","9","1","1","Issan nanad-alanan Jesus, inilana nan esa'y lalaki ay naiyanak ay ad-i makaila. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("JN9_2","073_9_2","JHN","9","2","2","Sa et nensalodsod nan cheycha'y disipolosna ay mangwanin, “Mistolo, sino nan nenfasol is khotok nan naiyanakan ton-a ay ad-i makaila? Nan ngen chakek-ena, paymo siya kannay?” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("JN9_3","073_9_3","JHN","9","3","3","Sa et kanan Jesus, “Faken si ton-a paymo nan chakek-ena nan nenfasol. Siya sa magtek nan inmat ken siya ta maipaila nan kamabfalin Apo Dios ken siya. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("JN9_4","073_9_4","JHN","9","4","4","Masapol ay angnen tako idwani ay sisya'y pomapaway nan ipadnon nan finmaa. Tay awni't fomollinget ya maid mabfalin ay enchono. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("JN9_5","073_9_5","JHN","9","5","5","Isnan sisya ay kawadko isnan nay ay lofong, sak-en nan silaw nan lofong.” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("JN9_6","073_9_6","JHN","9","6","6","Osto ay kinwanina chi, nentobfa is kalota ta papitekena, sa na't alaen ay mangikappod isnan matan nan lalaki. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("JN9_7","073_9_7","JHN","9","7","7","Sa na't kanan, “En ka enchilam-os isnan om-ommesan id Siloe.” (Nan ayen nan ngachan ay Siloe et nafaa.) Inmey nenchilam-os san lalaki ya ket ay nakaila, sa et sinmaa ay khinmawis. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("JN9_8","073_9_8","JHN","9","8","8","Issan nangil-an nan sasagkhongna ya nan cheycha'y nangila ay enlimlimos siya issan chey, kinwanicha, “Ay ke faken na san tomotototokcho ay enlimlimos?” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("JN9_9","073_9_9","JHN","9","9","9","Kinwanin nan tapina, “Siya ya!” Ngem wad-ay cha akhes nan nangwanin, “Faken ya! Kak-aagna yangkhay.” Ngem siya kannay nan nangwanin, “Wen, sak-en chi.” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("JN9_10","073_9_10","JHN","9","10","10","Sa cha't pinoot ay nangwanin, “Ento nan inangnen nan matam ay aped makaila?” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("JN9_11","073_9_11","JHN","9","11","11","Sa na't kanan, “Nan takho ay enngachan si Jesus, et inpapitekna nan lota, sa na't inkappod isnan matak ya infaana sak-en ay en menchilam-os id Siloe. Inmey ak ya osto ay nenchilam-os ak, ya kek et makaila.” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("JN9_12","073_9_12","JHN","9","12","12","Sa cha't kanan, “Ento pay nan kawadna?” “Tew-an,” kinwanina. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("JN9_13","073_9_13","JHN","9","13","13","Inyeycha isnan Fafariseo san nakolap. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("JN9_14","073_9_14","JHN","9","14","14","Idwani, tengaw ay Sabfacho nan nangipapitekan Jesus isnan lota ay nangipakhawisana isnan matan san lalaki. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("JN9_15","073_9_15","JHN","9","15","15","Kasin pinoot san cheycha'y Fariseo nan inangnena ay nakaila. Sa na't kanan, “Inkappodna nan pitek isnan matak, sak et chinilam-osan, ya kek et ay makaila.” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("JN9_16","073_9_16","JHN","9","16","16","Sa et kinwanin nan tapin nan Fariseo, “Faken chi's takho ay nalpo ken Apo Dios, tay ad-ina iyangnen nan ekhad isnan Sabfacho.” Nay met achi wad-ay nan tapina ay nangwanin, “Ngag nan ikkan nan fomafasol ay en-angnen si kag todi ay katataa ay kaimatonan?” Ya ad-i cha't enkasiawatan. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("JN9_17","073_9_17","JHN","9","17","17","Kasin cha kayet pinoot isnan sikhod ay nakolap ay nangwanin, “Kanam ay inpagkhawisna nan matam, ngag kay nan kanam maipoon ken siya?” Sa na't kanan, “Siya nan esa'y mamadto.” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("JN9_18","073_9_18","JHN","9","18","18","Nay met achi ad-i kayet patiyen nan aap-apon si Judio ay sikhod ay nakolap nan chey ay lalaki ya ket ay makaila. Tay siya chi inpaayagcha nan chakek-ena, ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("JN9_19","073_9_19","JHN","9","19","19","ya pinootcha ay mangwanin, “Si ton-a ngen nan anakyo ay kananyo en naiyanak ay nakolap? Ngag nan inangnena ay aped nakaila idwani?” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("JN9_20","073_9_20","JHN","9","20","20","Sinmongfat nan chakek-ena ay nangwanin, “Wen, ammomi ay si tona nan anakmi, ya ammomi ay naiyanak ay nakolap. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("JN9_21","073_9_21","JHN","9","21","21","Ngem ad-imi ammo mo ngag nan inikkana ay makaila idwani, ya mo sino nan nangipagkhawis isnan matana. Pootenyo achi ken siya tay nengngan met siya. At man siya kannay nan mangwani.” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("JN9_22","073_9_22","JHN","9","22","22","Siya sa nan kinwanin nan chakek-ena, tay omegyat cha isnan aap-apon si Judio, tay apchas cha natotya ay mo wad-ay mangwani ay si Jesus nan Cristo, at matlad isnan sinagoga. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("JN9_23","073_9_23","JHN","9","23","23","Siya na nan khotok nan nangwaniyan nan chakek-ena en, “Pootenyo achi ken siya, tay nengngan met siya.” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("JN9_24","073_9_24","JHN","9","24","24","Sa cha't kayet inpaayag isnan ikapidwa san chey nakolap ay mangwanin, “Isapatam ken Apo Dios nan tet-ewa, tay ammomi ay fomafasol nan chey ay takho.” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("JN9_25","073_9_25","JHN","9","25","25","Sa na't kanan, “Ad-ik ammo mo fomafasol chi paymo ad-i. Nan magtek yangkhay ammok et, sak-en, sikhod chadlo ay nakolap ak, ya ket idwani makaila ak.” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("JN9_26","073_9_26","JHN","9","26","26","Kasin cha't kanan, “Ngag mampay nan inangnena ken sik-a? Ngag nan inangnena isnan matam ta makaila?” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("JN9_27","073_9_27","JHN","9","27","27","Sa na't kanan, “Apchas ko et infaag ken chakayo, ngem ad-iyo laychen ay mannge. En yo man kasin poopooten ay? Away mampet laychenyo ay enfalin ay disipolosna akhes?” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("JN9_28","073_9_28","JHN","9","28","28","Sa cha't chilawen ay mangwanin, “Sik-a nan disipolosna. Chakami, disipolos Moises. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("JN9_29","073_9_29","JHN","9","29","29","Ammomi ay nakitottot-oya si Apo Dios ken Moises, ngem si tod-i kay? Olay nan nalpowan, ad-imi pay ammo!” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("JN9_30","073_9_30","JHN","9","30","30","Sa et kanan san lalaki en, “Ya ke chadlos katataa sa! Tay ke yo pet ad-i ammo nan nalpowan olay mo inpagkhawisna nan matak! ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("JN9_31","073_9_31","JHN","9","31","31","Ammo tako met ay ad-i chengngen Apo Dios nan fomafasol. Ngem chengngena ay chengngen nan olay sino ay menchayaw ken siya ya mangangnen isnan nemnemna. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("JN9_32","073_9_32","JHN","9","32","32","Maid paat nadnadnge engkhana issan laplapon nan lofong, ay wad-ay nangipagkhawis isnan matan nan takho ay naiyanak ay ad-i makaila. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("JN9_33","073_9_33","JHN","9","33","33","Mo egay nalpo ken Apo Dios, maid kamabfalina.” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("JN9_34","073_9_34","JHN","9","34","34","Sa cha't kanan ken siya, “Ya ke ka akhes naiyanak ay ngaag, ya cha ka la kaisolosolo ken chakami?” Sa cha't inpakaan siya. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("JN9_35","073_9_35","JHN","9","35","35","Chinngen Jesus nan nangipakaanancha ken siya, ya issan nangchanana ken siya kinwanina, “Ay mamati ka ngen isnan Anak si Takho?” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("JN9_36","073_9_36","JHN","9","36","36","Sa na't kanan, “Apo, ibfakham ed mo sino siya ta sak et mamati ken siya?” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("JN9_37","073_9_37","JHN","9","37","37","“Inilam et siya, ya siya nan cha makitot-oya ken sik-a idwanin,” kinwanin Jesus. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("JN9_38","073_9_38","JHN","9","38","38","Sa na't kanan, “Apo, mamati ak.” Sa et nenfalintomeng isnan sakhang Jesus. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("JN9_39","073_9_39","JHN","9","39","39","Sa et kanan Jesus, “Nan inmaliyak isnan lofong, et siya kannay nan masisyanan nan takho, tatno nan takho ay mamigfig isnan osto ay kasasaadna ay maiyalig ay nakolap, et makaila chadlo, ya nan mangwanin makaila cha, et enfalin cha ay kag nakolap.” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("JN9_40","073_9_40","JHN","9","40","40","Wad-ay nan tapin nan Fariseo ay naisasag-en ken Jesus, ya osto'y chinngecha nan kinwanina, pinootcha ken siya ay mangwanin, “Ad-im met kanan en nakolap kami akhes, ad-i ngen?” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("JN9_41","073_9_41","JHN","9","41","41","Kinwanin et Jesus, “Mo tet-ewa ay nakolap kayo, maid makwaniyanyo. Ngem idwani tay kananyo ay makaila kayo, sisya kay man nan fasolyo,” kinwanina. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("JN10_1","073_10_1","JHN","10","1","1","Sa et inyalig Jesus ay mangwanin, “Tet-ewa kanak ken chakayo, nan takho ay ad-i mangikwa isnan segpan mod-i ket komalab isnan faken segpan ay somkhep isnan omap-aponan si karnilo, et mangaakew ya kakaegyat. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("JN10_2","073_10_2","JHN","10","2","2","Nan chadlo mangikwa is kasegpan et siya nan osto ay enpaspastor isnan karnilo. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("JN10_3","073_10_3","JHN","10","3","3","Siya nan paskhepen nan manoktokkhong isnan segpan. Ya nan karnilo, imatonancha nan kalina isnan mangayakhana isnan ngadngachancha ay mangifal-ana ken chaicha. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("JN10_4","073_10_4","JHN","10","4","4","Et mo infalana am-in chaicha, ipangona chaicha ya onochencha siya, tay ammocha nan kalina. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("JN10_5","073_10_5","JHN","10","5","5","Ad-icha omon-onod isnan teken, mod-i ket ilayyawancha tay ad-icha ammo nan kalina.” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("JN10_6","073_10_6","JHN","10","6","6","Siya na nan inyal-alig Jesus ken chaicha, nay met achi egaycha naawatan nan laychena ay kanan. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("JN10_7","073_10_7","JHN","10","7","7","Tay siya chi, kasin inyal-alig Jesus ay nangwanin, “Tet-ewa kanak ken chakayo, sak-en nan segpan si karnilo. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("JN10_8","073_10_8","JHN","10","8","8","Mangaakew ya kakaegyat nan am-in ay nang-ona ay aped inmali mo sak-en, ngem egay chinngen nan karnilo chaicha. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("JN10_9","073_10_9","JHN","10","9","9","Tet-ewa, sak-en nan segpan, ya mo sino nan somkhep ay manalan ken sak-en, et enkhagkhawis. Ya kag cha karnilo ay nawaya ay somkhep ya fomala ay en men-ang-anglod. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("JN10_10","073_10_10","JHN","10","10","10","Maid kasin teken si aliyen nan mangaakew, mod-i yangkhay mangakew, enpatey ya enpakawas. Sak-en, inmali ak ay mangigwa isnan takho isnan khawigkhawis ay fiyag, ay mam-aid kolangna. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("JN10_11","073_10_11","JHN","10","11","11","“Sak-en nan khawis ay enpaspastor. Nan khawis ay enpaspastor, et ikateyana nan karnilona isnan mangisalakana ken chaicha. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("JN10_12","073_10_12","JHN","10","12","12","Nan magtek aped masilsilchowan ay mangitokkhong koma isnan karnilo, ya faken osto ay enpaspastor ay manallaken ken chaicha, iwayangna nan karnilo ya lomayaw, mo ilaena nan enpatpatey ay atap ay enkik-iwi ay omal-ali. Tay siya chi, at nawaya nan atap ay enkik-iwi ay en manokmat isnan karnilo, sa na't pen paapoken chaicha isnan entona. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("JN10_13","073_10_13","JHN","10","13","13","Wen, lomayaw siya tay silchona yangkhay nan semsemkena ya maid ngotona isnan karnilo. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("JN10_14","073_10_14","JHN","10","14","15","“Sak-en nan khawis ay enpaspastor. Si Ama, chadlos na ammo sak-en ya chadlos ko ammo akhes siya. Siya akhes ken sak-en, chadlos ko ammo nan paspastolak, ya chadlos cha akhes ammo sak-en. Et ikateyak nan karnilok ay mangisalak ken chaicha. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("JN10_16","073_10_16","JHN","10","16","16","Wad-ay kayet nan tapina ay karnilok ay ad-i malpo isnan nay ay naiyapon. Masapol ay itapik akhes chaicha. At chengngencha nan kalik, ya at es-esang nan maamongan nan karnilok, ya esang akhes nan pastorcha. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("JN10_17","073_10_17","JHN","10","17","17","“Siya na nan khotok nan menlaylaychan Ama ken sak-en, et tay ad-ik ikedse mod-i ket iyoyak nan fiyagko, ta sak et chadlo kasin matakho. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("JN10_18","073_10_18","JHN","10","18","18","Maid mangala isnan fiyagko mo ad-ik ipalofos, tay kikhad ak ay mangiyoya. Tay sak-en, wad-ay kalebfengak ay mangichawchaw isnan fiyagko, ya wad-ay kalebfengak ay kasin matakho. Siya na nan infilin Ama ken sak-en.” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("JN10_19","073_10_19","JHN","10","19","19","Ket ay ad-i kasin enkasiawatan nan cheycha'y Judio maipoon isnan kinwanin Jesus. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("JN10_20","073_10_20","JHN","10","20","20","Angsan ken chaicha nan nangwanin, “Ya naan-anitowan pay sa! Nalewlew sa ay takho! Cha yo maachi cha chengchengngen siya!” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("JN10_21","073_10_21","JHN","10","21","21","Kinwanin akhes nan tapina, “Faken sa's kalin si naan-anitowan ya! Ay ke makaipagkhawis nan anito isnan matan nan nakolap?” kinwanicha. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("JN10_22","073_10_22","JHN","10","22","22","Idwani inomchan nan Piyasta ay Panemsemkan isnan Nabindisyonan nan Timplo id Jerusalem. Timpon si lateng chi, ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("JN10_23","073_10_23","JHN","10","23","23","ya wad-ay si Jesus ay nanad-alan isnan makwanin fangsar Solomon is kaTimplo. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("JN10_24","073_10_24","JHN","10","24","24","Sa et nap-onap-on kasin nan cheycha'y Judio isnan kawadna sa cha't kanan, “Ayaka man chi's omipasesegchanam! Mo sik-a achi nan Cristo et ilatakmo ay mangifaag ken chakami.” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("JN10_25","073_10_25","JHN","10","25","25","Sa et kinwanin Jesus, “Apchas ko kinwakinwani ken chakayo ya! Ngem ad-iyo met patiyen. Nan naycha'y chak ang-angnen ay mangitakcheg ken Ama, siya kannay chana nan mangitet-ewa maipoon ken sak-en. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("JN10_26","073_10_26","JHN","10","26","26","Nay pay ya ad-iyo patiyen tay faken ko karnilo chakayo. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("JN10_27","073_10_27","JHN","10","27","27","Nan karnilok chengngencha nan kanak, ya ammok chaicha, ya onochencha sak-en. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("JN10_28","073_10_28","JHN","10","28","28","Agtak chaicha is fiyag ay maid pengpengna. Ad-i cha madchongaw, ya maid makaok-okat ken chaicha ken sak-en. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("JN10_29","073_10_29","JHN","10","29","29","Si Ama ay nangichowa ken chaicha ken sak-en, et siya nan katotongchowan isnan am-in, ya maid makaok-okat ken chaicha ken Ama. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("JN10_30","073_10_30","JHN","10","30","30","Sak-en ya si Ama et es-esang kami.” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("JN10_31","073_10_31","JHN","10","31","31","Osto'y siya chi ya ket waschin nenpichit is fato ta faokhencha siya. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("JN10_32","073_10_32","JHN","10","32","32","Sa et kanan Jesus, “Angsan nan khawis ay chak inangnen ay inpadnon Ama. Ibfakhayo achi mo ngag ay chono nan inangnek ay khotokna is fomaokhanyo.” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("JN10_33","073_10_33","JHN","10","33","33","Sa et kanan nan cheycha'y Judio, “Faken isnan khawis ay chono nan menfaokhanmi ken sik-a, mod-i ket tay amsiwem si Apo Dios. Tay takho ka yangkhay, ya sam et khab-en nan awakmo ay Dios!” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("JN10_34","073_10_34","JHN","10","34","34","Kinwanin Jesus, “Ad-i ngen wad-ay nan naisolat isnan lentegyo ay kinwanin Apo Dios en, ‘Chakayo et dios kayo’? ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("JN10_35","073_10_35","JHN","10","35","35","Ammo tako ay maid paat maiwasit ay kalin Apo Dios. Et mo siya sa ay dios nan pangwanin Apo Dios isnan cheycha'y nanawat isnan kalina, ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("JN10_36","073_10_36","JHN","10","36","36","ngag kay nan aped yo mangwaniyan ay am-amsiwek si Apo Dios? Tay sak-en nan pinilina ya infaana isnan lofong, ngag nan mangwaniyanyo ay am-amsiwek siya isnan mangwaniyak en, ‘Sak-en nan Anak Apo Dios’? ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("JN10_37","073_10_37","JHN","10","37","37","Mo sa ad-ik cha angnen nan inpadnon Ama, et lebfengyo ay ad-i pomati. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("JN10_38","073_10_38","JHN","10","38","38","Nay met achi tay siya chi nan chonchonnek, olay man ad-iyo patiyen sak-en, mo ket patiyenyo nan ang-angnek, ta mampay ammowenyo ya maawatanyo ay si Ama et wad-ay ken sak-en, ya wad-ay ak akhes ken Ama.” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("JN10_39","073_10_39","JHN","10","39","39","Laychencha't kasin ay maniliw ken siya, nay met achi apchas na inlayawan chaicha. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("JN10_40","073_10_40","JHN","10","40","40","Sa et kinmaan ischi ya finmas-ang isnan wanga ay Jordan ay nenfonfonyakhan Juan issan laplapona, ya natanee ischi. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("JN10_41","073_10_41","JHN","10","41","41","Nap-onap-on cha kasin nan angsan ay takho ken siya ya cha cha kanan ay matotya, “Maid paat inang-angnen Juan is katataa ay maton, ngem am-in ay kinwanina maipoon ken tona et tet-ewa.” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("JN10_42","073_10_42","JHN","10","42","42","Sa et angsan cha nan namati ken siya ischi. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("JN11_1","073_11_1","JHN","11","1","1","Idwani, wad-ay id Betania ay ilin cha Maria ken Marta nan masasakit ay akhicha ay si Lazaro. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("JN11_2","073_11_2","JHN","11","2","2","Si Maria nan awni't mangilana isnan fangfanglo is kasikin Jesus, sa na't ponasan isnan fookna. Si Lazaro ay akhina nan masasakit. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("JN11_3","073_11_3","JHN","11","3","3","Tay siya chi, wad-ay nan finaan cha Maria ken Marta ay omey mangwani ken Jesus, “Apo, ensaksakit nan aloyosmo ay laylaychem.” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("JN11_4","073_11_4","JHN","11","4","4","Issan nanngelan Jesus ischi kinwanina, “Nan sakit Lazaro ay sana et ad-ina ikatey sa, mod-i ket ta maipaila nan katangtangachan Apo Dios, ya ta siya akhes chi nan maipail-an nan katangtangachak ay Anakna.” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("JN11_5","073_11_5","JHN","11","5","5","Olay mo laylaychen Jesus nan naycha ay sin-ag-i ay cha Maria, Marta ya si Lazaro, ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("JN11_6","073_11_6","JHN","11","6","6","ngem issan nanngelana ay ensaksakit si Lazaro, ket ay nentee kayet is chwa'y akhew is kakawadna. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("JN11_7","073_11_7","JHN","11","7","7","Sa na't kinwani isnan disipolosna, “Tomoli tako't id Judea.” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("JN11_8","073_11_8","JHN","11","8","8","Sa cha't kanan, “Mistolo, ya ke kaatna yangkhay san akit et mamaokhan nan aap-apon si Judio ken sik-a, ya sam et kanan en tomoli ka kasin?” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("JN11_9","073_11_9","JHN","11","9","9","Ket ay inyal-alig Jesus ay nangwanin, “Ad-i ngen wad-ay nan sinpoo ya chwa ay olas isnan sin-akhew? Mo manalan nan takho isnan mag-akhew, ad-i maisakhaw tay wad-ay nan silaw nan lofong ay manatangkhew ken siya. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("JN11_10","073_11_10","JHN","11","10","10","Ngem mo manalan isnan lafi, maisakhaw tay maid nan silaw ken siya.” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("JN11_11","073_11_11","JHN","11","11","11","Intoptop Jesus ay nangwani kayet en, “Mamaek nan liwid tako ay si Lazaro, ngem omey ak ta ennak fangonen.” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("JN11_12","073_11_12","JHN","11","12","12","Sa et kanan nan disipolosna, “Apo, mo achi mamaek, et awni't khomawis.” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("JN11_13","073_11_13","JHN","11","13","13","Kinwanicha chi tay kananchan mo mamaek yangkhay siya. Ngem nan pet etey Lazaro nan laychen Jesus ay kanan. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("JN11_14","073_11_14","JHN","11","14","14","Inlallatak et Jesus ay nangwanin, “Natey si Lazaro. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("JN11_15","073_11_15","JHN","11","15","15","Ngem tay enkhawisanyo, enlal-ayad ak tay maid ak isnan nateyana, tatno fomikas nan pammatiyo. En tako ilaen siya.” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("JN11_16","073_11_16","JHN","11","16","16","Si akhes Tomas ay makwani en Apik, kinwanina isnan iib-ana ay disipolos, “Maifoweg tako ken siya olay mo maitapi tako ay matey.” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("JN11_17","073_11_17","JHN","11","17","17","Issan inomchanan cha Jesus id Betania, inammowancha ay apchas naiyey si Lazaro ya ikap-at et ay akhewna ay naikaob. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("JN11_18","073_11_18","JHN","11","18","18","Tolo'y kilomitro yangkhay nan kaadchawin nan Betania id Jerusalem, ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("JN11_19","073_11_19","JHN","11","19","19","et angsan nan Judio ay cha inmey is afong cha Marta ken Maria, ay nenliwliwa ken chaicha isnan nateyan nan akhicha. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("JN11_20","073_11_20","JHN","11","20","20","Osto ay chinngen Marta ay omal-ali si Jesus, inmey ay nanab-at, ya nakhayad si Maria is afong. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("JN11_21","073_11_21","JHN","11","21","21","Kinwanin Marta ken Jesus, “Apo, mo sa ya wad-ay ka issan chey, et egay natey nan akhik. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("JN11_22","073_11_22","JHN","11","22","22","Ngem ammok ay olay pay idwani et mo ngag nan kedchawem ken Apo Dios, ichowana'y ichowa ken sik-a.” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("JN11_23","073_11_23","JHN","11","23","23","Sa et kinwanin Jesus ken siya, “Kasin fomangon nan akhim.” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("JN11_24","073_11_24","JHN","11","24","24","“Wen, ammok ay awni't kasin fomangon isnan kasin matakhowan nan am-in is kaomodchiyan si akhew,” kinwanin Marta. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("JN11_25","073_11_25","JHN","11","25","25","Sa et kanan Jesus, “Sak-en nan manakho isnan matey, ya nan kalpowan si fiyag. Mo sino nan mamati ken sak-en, olay mo matey matatakho kayet. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("JN11_26","073_11_26","JHN","11","26","26","Ya mo sino nan matatakho ya mamati ken sak-en, at ad-i matey is eng-engkhana. Patiyem ngen na?” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("JN11_27","073_11_27","JHN","11","27","27","Sa na't kanan, “Wen, Apo. Patiyek ay sik-a nan Cristo, ay Anak nan Dios, ay sadsad-enmi ay omali isnan lofong.” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("JN11_28","073_11_28","JHN","11","28","28","Osto'y kinwanina chi, sinmaa ay nangayag ken Maria ay akhina. Inyak-akitna ay nangwanin, “Wad-ay si Mistolo, ya ipaay-ayagna sik-a.” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("JN11_29","073_11_29","JHN","11","29","29","Osto'y chinngena chi, ala na't ya ligwat ya inmey ay nangila ken siya. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("JN11_30","073_11_30","JHN","11","30","30","Sisya kayet si Jesus isnan kawadna ay en nangil-an Marta ken siya, ya egay chadlos chinmapos isnan ili. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("JN11_31","073_11_31","JHN","11","31","31","Nan cheycha'y Judio ay nenliwliwa ken Maria is afong, et inonodcha siya issan nangil-ancha ken siya ay naligwat ay finmala. Kanancha en away nget omey is kakaofan ay en men-akha ischi. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("JN11_32","073_11_32","JHN","11","32","32","Inomchan si Maria isnan kawad Jesus, ya issan nangil-ana ken siya, inmey nenfalintomeng isnan sakhangna ay mangwanin, “Apo, mo sa ya wad-ay ka issan chey, et egay natey nan akhik.” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("JN11_33","073_11_33","JHN","11","33","33","Issan nangil-an Jesus ay cha en-akha si Maria, ya olay akhes nan cheycha'y Judio ay naifoweg ken siya, ensakisakit nan semekna ya chadlos ay nensasanga ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("JN11_34","073_11_34","JHN","11","34","34","ay nangwanin, “Ento nan nangiyanyo ken siya?” “Ali ka ta ilaem, Apo,” kinwanicha. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("JN11_35","073_11_35","JHN","11","35","35","Nensibsifek si Jesus. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("JN11_36","073_11_36","JHN","11","36","36","Sa et kinwanin nan cheycha'y Judio, “Ilaenyo, chachama nan layadna ken siya.” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("JN11_37","073_11_37","JHN","11","37","37","Wad-ay cha magtek nan tapina ay nangwanin, “Ya ke siya ay nangipagkhawis isnan matan nan chey ay nakolap ya ay ke ad-i ngen akhes nakaisalak ken Lazaro ta ad-i matey?” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("JN11_38","073_11_38","JHN","11","38","38","Adi kad nensakisakit kasin nan semek Jesus, sa cha't inomchan is kaliyang ay naipay-an Lazaro ay naenfan si fato. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("JN11_39","073_11_39","JHN","11","39","39","Ke na't kanan, “Kaanenyo nan naiyeneb ay fato.” Sa et kinwanin Marta ay kafabfaiyan san natey, “Apo, apchas pay inmakhob tay nay epat et ay akhewna idwani ya!” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("JN11_40","073_11_40","JHN","11","40","40","Sa et kanan Jesus, “Egayko ngen kinwani ken sik-a en mo mamati ka et ilaem nan katangtangachan Apo Dios?” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("JN11_41","073_11_41","JHN","11","41","41","Kinaancha nan fato. Sa et nentangad si Jesus ay nangwanin, “Ama, enyaman ak tay chinngem sak-en. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("JN11_42","073_11_42","JHN","11","42","42","Ammok ay kad-in chengngem sak-en, ngem kanak na ta chengngen nan naycha'y takho ay wad-ay isna, ya patiyencha ay finaam sak-en.” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("JN11_43","073_11_43","JHN","11","43","43","Osto ay inlowalona chi, inpapangekhena ay nangwanin, “Lazaro, fomala ka.” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("JN11_44","073_11_44","JHN","11","44","44","Sa et finmala si Lazaro ay napotipotan is lopot si natey nan limana ya sikina, ya naapongotan nan kamesna. Sa et kinwanin Jesus, “Okfayanyo ta mawayaan.” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("JN11_45","073_11_45","JHN","11","45","45","Osto'y siya chi, ya ket angsan isnan cheycha'y Judio ay inmey nangila ken Maria, nan namati ken Jesus issan nangil-ancha isnan chey ay inangnena. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("JN11_46","073_11_46","JHN","11","46","46","Ngem nan tapina, inmey cha insodsod isnan Fafariseo nan inangnen Jesus. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("JN11_47","073_11_47","JHN","11","47","47","Sa et inpachakhop nan Fafariseo ya nan aap-apon si papachi nan aap-apon si Judio. Sa cha't kanan, “Ngag kay nan ikkan tako? Tay ke angsan nan ik-ikkan tosa ay katataa ay kaimatonana. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("JN11_48","073_11_48","JHN","11","48","48","Mo ogkhayen tako siya ta cha na't angnen nan angnena, at awni't patiyen si katakhotakho. Kecheng, awni't omali nan okom si iRoma ay mangipappakawas isnan Timplo ya nan ili tako.” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("JN11_49","073_11_49","JHN","11","49","49","Sa et nenkali si Caifas ay katongchowan ay pachi isnan chey ay tawen. Kinwanina, “Maid paat ammoyo! ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("JN11_50","073_11_50","JHN","11","50","50","Ad-iyo ngen maawatan ay khagkhag-awis mo matey nan esa'y takho ta matakho nan omili, ya ta ad-i mapakawas nan ili?” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("JN11_51","073_11_51","JHN","11","51","51","Nan nay ay kinwanin Caifas et egay nalpo isnan nemnemna, mod-i ket tay siya nan katongchowan ay pachi isnan chey ay tawen, inpapadton Apo Dios ken siya nan at mateyan Jesus pala isnan kakailiyana. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("JN11_52","073_11_52","JHN","11","52","52","Ya faken yangkhay magtek nan Judio, mod-i ket olay akhes nan am-in ay an-ak Apo Dios ay nawalawalas isnan entona ta amongena chaicha ta maesang cha. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("JN11_53","073_11_53","JHN","11","53","53","Tay siya chi, engkhana issan chey ay akhew, kad-in natotya cha mo ngag nan ikkancha ay mangipapatey ken Jesus. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("JN11_54","073_11_54","JHN","11","54","54","Siya chi nan khotokna is egay chadlos nakifob-owekhan si Jesus isnan Judio, mod-i ket kinmaan ya inmey isnan ili ay Efraim ay sag-en nan ponchag, ya nentee cha ischi isnan disipolosna. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("JN11_55","073_11_55","JHN","11","55","55","Idwani, nganngani et nan Piyastan si Judio ay Paskua, ya angsan cha nan nanikid id Jerusalem ay nalpo isnan kabfakhaang ta en cha ona iyangnen nan kachalosancha ay makaanan nan ab-afikhencha, esa pay omchan nan timpon si piyasta. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("JN11_56","073_11_56","JHN","11","56","56","Cha cha kannay il-ilaen mo wad-ay si Jesus, ya isnan nadchakhopancha is kaTimplo, natotya cha ay mangwanin, “Ngag nan kananyo? Ay ke omali siya ay makipiyasta?” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("JN11_57","073_11_57","JHN","11","57","57","Nan akhes aap-apon si papachi ya nan Fafariseo, infilincha isnan takho ay mo wad-ay mangammo isnan kawad Jesus, et ifaagcha, ta en cha tiliwen. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("JN12_1","073_12_1","JHN","12","1","1","Isnan sisya'y chaan nan enem ay akhew esa pay wad-ay nan Piyasta ay Paskua, inmey si Jesus id Betania ay ilin Lazaro ay finangona isnan etey. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("JN12_2","073_12_2","JHN","12","2","2","Nenpakan cha isnan kaidchayawan Jesus, ya si Marta nan nenkhag-ao. Si Lazaro nan esang isnan cheycha'y nakikan ken Jesus. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("JN12_3","073_12_3","JHN","12","3","3","Si akhes Maria, inmala is pagkatlon si esa'y kilo ay kanginaan ay nafanglofanglo ay telen ay lana ay makwani en nardo, ya inlanana is kasikin Jesus, sa na't pinnonasan isnan fookna. Ya napno nan afong isnan fanglona. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("JN12_4","073_12_4","JHN","12","4","4","Ya ket kinwanin Judas Iscariote ay esang isnan disipolos Jesus (ya awni't mangitiktik ken Jesus), ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("JN12_5","073_12_5","JHN","12","5","5","“En man egay et yangkhay nailako na ay fangfanglo is kaat ay lifo ta sa et maichowa isnan posi ay?” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("JN12_6","073_12_6","JHN","12","6","6","Ngem si Judas, egayna kinwani chi mo ke tay isakitna nan posi, mod-i ket tay mangaakew siya ya siya akhes nan mangeegnan isnan sipingcha, ya cha na iliwet nan tapina ay naipaigto ken siya. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("JN12_7","073_12_7","JHN","12","7","7","Sa et kanan Jesus, “Ngag ngotom ken Maria, tay iniigtona na engkhana idwani ay mangisakhana isnan awakko isnan sak maikaofan. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("JN12_8","073_12_8","JHN","12","8","8","Nan posi, kad-in wad-ay cha isnan kawadyo. Ngem sak-en, ad-i ak wawawawad-ay ken chakayo.” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("JN12_9","073_12_9","JHN","12","9","9","Chinngen nan angsan ay Judio ay wad-ay si Jesus id Betania, sa cha't inmey. Ngem faken yangkhay si Jesus nan khotok si inmayancha ischi, mod-i ket tay laychencha akhes ay ilaen si Lazaro ay finangona isnan etey. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("JN12_10","073_12_10","JHN","12","10","10","Tay siya chi, natotlag nan aap-apon si papachi ta itapicha akhes si Lazaro ay mangipapatey, ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("JN12_11","073_12_11","JHN","12","11","11","tay midkakay isnan natakhowana nan sinmiyanan nan angsan ay Judio ken chaicha ta mamati cha ken Jesus. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("JN12_12","073_12_12","JHN","12","12","12","Issan kawaksana, nan cheycha'y angsan ay naamong ay en nakipiyasta, et chinngecha ay omal-ali si Jesus id Jerusalem. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("JN12_13","073_12_13","JHN","12","13","13","Sa cha't inmala is tofon si kag inyog, ya inmey cha ay nanab-at ken Jesus ay waschin nangifogfokhaw, “Machad-ayaw ka! Bindisyonan Apo Dios sik-a ay omali ay mangitakcheg ken siya! Bindisyonan Apo Dios sik-a ay Alin nan Israel!” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("JN12_14","073_12_14","JHN","12","14","14","Osto kannay ay inpaalan Jesus nan innanak si dangki, et nensakay, kag isnan naisolat ay kalin Apo Dios ay mangwanin, ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("JN12_15","073_12_15","JHN","12","15","15","“Chakayo ay iJerusalem, ad-i kayo omeg-egyat, tay naay omal-ali nan Aliyo ay ensasakay isnan anak si dangki!” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("JN12_16","073_12_16","JHN","12","16","16","Egay paat naawatan nan cheycha'y disipolos Jesus nan chey ay cha maangnen isnan chey kannay ay timpo. Ngem issan naipatakhowan Jesus ay nail-an nan katangtangachana, ke cha't ay sinmek ay naisolat isnan kalin Apo Dios nan chey ay maipoon ken siya, ya nan chey ay cha cha inang-angnen ken siya. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("JN12_17","073_12_17","JHN","12","17","17","Idwani, nan cheycha'y angsan ay nangila isnan nangayakhan Jesus ken Lazaro is kaliyang ay namangonana ken siya isnan etey, et inmey cha infab-aag nan inmat. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("JN12_18","073_12_18","JHN","12","18","18","Adi kad angsaangsan nan inmey ay nanab-at ken Jesus, tay chinngecha nan chey ay inikkana ay katataa ay kaimatonana. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("JN12_19","073_12_19","JHN","12","19","19","Sa et cha kankanan nan Fafariseo en, “Ilaenyo! Maid mabfalin tako tay nay onochen si katakhotakho siya ya!” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("JN12_20","073_12_20","JHN","12","20","20","Isnan cheycha'y nanikid id Jerusalem ay en manad-ayaw ken Apo Dios isnan chey ay Piyasta, wad-ay cha nan Griego. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("JN12_21","073_12_21","JHN","12","21","21","Inmey cha ken Felipe ay nangwanin, “Apo, laychenmi ay ilaen si Jesus.” Si Felipe, et iBetsaida id Galilea. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("JN12_22","073_12_22","JHN","12","22","22","Idwani, inmey infaag Felipe na ken Andres. Sa cha't nenfoweg ay inmey ay nangifaag ken Jesus. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("JN12_23","073_12_23","JHN","12","23","23","Sa et kinwanin Jesus ken chaicha, “Inomchan et nan timpo ay mail-an nan katangtangachak ay Anak si Takho. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("JN12_24","073_12_24","JHN","12","24","24","Kag isnan esang ay fin-i. Tet-ewa kanak ay mo ad-i ona mais-ek nan esang ay fin-i ta machonot ya tomofo, et sisya'y es-esang kayet. Ngem mo mais-ek ya machonot at tomofo ya mamkhas is ad-acha. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("JN12_25","073_12_25","JHN","12","25","25","Olay sino issa ay chadlos menfalor isnan fiyagna, et khechangna'y amasena. Ngem mo sino akhes nan ad-i chadlos menfalor isnan fiyagna isnan lofong, et siya nan mennonongnong isnan fiyagna ay maid pengpengna. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("JN12_26","073_12_26","JHN","12","26","26","Mo sino nan menlayad ay ensilfi ken sak-en, masapol ay maifoweg ken sak-en, ta mo ento nan kawadko wad-ay siya. Ya ichayaw Ama nan olay sino ay ensilfi ken sak-en.” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("JN12_27","073_12_27","JHN","12","27","27","Kinwanin kayet Jesus, “Ad-i tomke nan semekko, ya ngag koma nan kanak? Ay kek kanan en, ‘Ama, isalakam sak-en isnan omali ay likhatko idwanin.’ Ad-i, tay siya na ay likhat nan khotok nan inmaliyak. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("JN12_28","073_12_28","JHN","12","28","28","Nan kanak, ‘Ama, padchayawam et nan ngachanmo!’ ” Ya ket id chaya wad-ay nan nadnge ay kali ay nangwanin, “Pinadchayawak et nan ngachanko ya nay kasik angnen.” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("JN12_29","073_12_29","JHN","12","29","29","Chinngen nan cheycha'y angsan ay takho ay wad-ay ischi nan kali, ya kanancha en mo nenkeleb. Wad-ay cha akhes nan nangwanin, “Nenkali nan anghel ken siya.” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("JN12_30","073_12_30","JHN","12","30","30","Sa et kanan Jesus, “Nan chey ay kali ay chinngeyo, et enkhawisanyo, ya faken pala ken sak-en. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("JN12_31","073_12_31","JHN","12","31","31","Idwanin et nan maokoman nan katakhotakho isnan lofong, ya siya akhes nan maafakan Satanas ay ap-apo isnan nay ay lofong. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("JN12_32","073_12_32","JHN","12","32","32","Et mo maipatongcho ak isnan nay lota at lalayak am-in nan takho ta omali cha ken sak-en.” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("JN12_33","073_12_33","JHN","12","33","33","Siya na nan infaagna ta ipaammona mo ngag nan angnena ay matey. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("JN12_34","073_12_34","JHN","12","34","34","Sa et kinwanin nan cheycha'y takho ken siya, “Ngag nan mangwaniyam en awni't maipatongcho nan Anak si Takho? Ad-i ngen kanan nan lenteg en, nan Cristo et matatakho is engkhana? Sino ngen nan Anak si Takho?” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("JN12_35","073_12_35","JHN","12","35","35","Sa et inyalig Jesus ay nangwanin, “Sin-ak-itan yangkhay nan wad-ayan nan silaw ken chakayo. Ilaenyo ta manalan kayo isnan kakawad nan silaw, ta ad-i kayo malabfiyan. Tay nan manalan isnan kaab-afollinget, ad-ina ammo nan omay-ayana. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("JN12_36","073_12_36","JHN","12","36","36","Isnan sisya ay wad-ayan nan silaw ken chakayo, patiyenyo chi ta enfalin kayo ay takho ay masisilawan nan semekna.” Issan nangwaniyan Jesus ischi, kinmaan ya egay et nenpap-aila ken chaicha. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("JN12_37","073_12_37","JHN","12","37","37","Olay angsan nan cha na inpaila isnan sakhangcha ay katataa ay kaimatonana, ad-icha kayet patiyen siya. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("JN12_38","073_12_38","JHN","12","38","38","Siya na nan naangnenan nan kinwanin Isaias ay mamadton Apo Dios id sangad-om, “Apo, ay ke man wad-ay namati isnan infab-aagmi? Ya ay ke man wad-ay namigfig isnan kamabfalinmo?” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("JN12_39","073_12_39","JHN","12","39","39","Ad-i cha kay man mamati tay kinwanin Isaias, ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("JN12_40","073_12_40","JHN","12","40","40","“Kag kinimit Apo Dios nan matacha ya inpakekentegna nan semekcha, ta ad-icha ippey nan kafaelan nan mata ya semekcha ay mangila ya mangawat, ya sa cha't somakhong ken sak-en ay Dios ta pakhawisek chaicha.” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("JN12_41","073_12_41","JHN","12","41","41","Kinwanin Isaias na tay inilana id sangad-om nan katangtangachan Cristo, sa na't infaag nan maipoon ken siya. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("JN12_42","073_12_42","JHN","12","42","42","Nay met achi, olay isnan aap-apon si Judio, wad-ay nan angsan ay namati ken siya, ngem khapo tay omegyat cha isnan Fafariseo, egaycha inpap-aammo, ta ad-i cha matlad isnan sinagoga. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("JN12_43","073_12_43","JHN","12","43","43","Pawadwad-encha nan kaidchayawancha isnan takho mo nan kaidchayawancha ken Apo Dios. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("JN12_44","073_12_44","JHN","12","44","44","Inpapangekhen Jesus ay nangwanin, “Nan mamati ken sak-en, faken yangkhay sak-en nan patiyena, mod-i ket olay akhes nan namaa ken sak-en. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("JN12_45","073_12_45","JHN","12","45","45","Ya mo sino nan mangila ken sak-en, il-ilaena kannay nan namaa ken sak-en. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("JN12_46","073_12_46","JHN","12","46","46","Inmali ak ay kag silaw isnan lofong, ta nan am-in ay mamati ken sak-en et ad-i cha entetee isnan follinget. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("JN12_47","073_12_47","JHN","12","47","47","Mo sino nan aped yangkhay manmannge isnan isos-olok ya ad-ina paat iyangnen, faken sak-en nan mangokom ay manosa ken siya. Tay egay ak inmali isnan lofong ay mangokom isnan takho, mod-i ket inmali ak ay mangisalak ken chaicha. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("JN12_48","073_12_48","JHN","12","48","48","Nan mangad-i ken sak-en ya isnan sos-olok, et maokom ay maokom. Nan chak kannay kinkinwani nan kaidchalanan nan kaokomana ay kadchosaana is kaomodchiyan si akhew. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("JN12_49","073_12_49","JHN","12","49","49","Tay faken ak si aped manmanmek isnan ifagfakhak, mod-i ket si Ama ay finmaa nan nangifilin isnan am-in ay isos-olok ya kankanak. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("JN12_50","073_12_50","JHN","12","50","50","Ya ammok ay nan filina nan mangischo isnan fiyag ay maid pengpengna. Adi kad nan infilin Ama ken sak-en, siya yangkhay nan kankanak.” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("JN13_1","073_13_1","JHN","13","1","1","Nganngani nan Piyasta ay Paskua, ya ammon Jesus ay cha et akhes somag-en nan olas ay at komaanana isnan lofong ta tomoli ken Amana. Sikhod ay chachama nan layadna isnan takhona isnan lofong, ya inpailana chi engkhana isnan kifos nan fiyagna. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("JN13_2","073_13_2","JHN","13","2","2","Idwani wad-ay cha Jesus ay cha mangmangan isnan maschem. Apchas inpey nan Chimonyo is kasemek Judas ay anak Simon Iscariote nan mangitiktikana ken Jesus. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("JN13_3","073_13_3","JHN","13","3","3","Ammon Jesus ay inchowan Amana nan am-in ay kamabfalin ken siya. Ammona akhes ay at tomoli ken Apo Dios ay nalpowan. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("JN13_4","073_13_4","JHN","13","4","4","Sa et naligwat siya is kamanganancha, ya kinaana nan nen-oson ay fachona, ya infalikesna nan towarya. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("JN13_5","073_13_5","JHN","13","5","5","Sa na't pinay-an nan palangkhana is chanom ya cha na inwasan nan sikin nan disipolosna, sa na't pinnonasan isnan chey insasangkhetana ay towarya. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("JN13_6","073_13_6","JHN","13","6","6","Osto'y naifatog ken Simon Pedro, ket ay kanan Pedro en, “Apo, ay ke sik-a nan mangowas isnan sikik?” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("JN13_7","073_13_7","JHN","13","7","7","Sa et kanan Jesus, “Nan nay chak angnen, ad-im maawatan idwani, ngem at awni't maawatam chadlo.” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("JN13_8","073_13_8","JHN","13","8","8","Kinwanin et Pedro, “Olay kaatna, ad-im mabfalin ay owasan nan sikik.” “Et pay ad-i ka maitapi ken sak-en mo ad-ik owasan nan sikim,” kinwanin Jesus. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("JN13_9","073_13_9","JHN","13","9","9","Ket ay kinwanin Simon Pedro, “Apo, mo siya sa et faken yangkhay nan sikik si owasam. Itapim akhes nan limak ya nan olok!” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("JN13_10","073_13_10","JHN","13","10","10","Sa et kanan Jesus, “Mo inommes nan takho nadchalos et siya. Ad-i kasin en-owas, mod-i ket kecheng yangkhay nan sikina is owasana. Kag ken chakayo, nadchalos kayo et, ngem wad-ay ken chakayo nan ad-i nadchalos.” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("JN13_11","073_13_11","JHN","13","11","11","(Ammon et Jesus mo sino ken chaicha nan at mangitiktik ken siya. Siya chi nan nangwaniyana en, “Wad-ay ken chakayo nan ad-i nadchalos.”) ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("JN13_12","073_13_12","JHN","13","12","12","Kakwasan nan nangwasanana isnan sikin nan cheycha'y disipolosna, ya kasin nenfacho ya nakitokcho, sa na't kanan, “Maawatanyo ngen nan nay ay inangnek ken chakayo? ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("JN13_13","073_13_13","JHN","13","13","13","Osto nan mangwaniyanyo en Mistolo ya Apo ken sak-en, tay tet-ewa. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("JN13_14","073_13_14","JHN","13","14","14","Tay mampay sak-en ay Apo ya Mistoloyo et inwasak nan sikiyo, siya akhes nan masapol ay angnenyo isnan ib-ayo. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("JN13_15","073_13_15","JHN","13","15","15","Inangnek nan ensarminganyo ta angnenyo akhes nan kag isnan inangnek ken chakayo. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("JN13_16","073_13_16","JHN","13","16","16","Tet-ewa kanak ken chakayo, nan esa'y enmadno, et ad-i entongtongcho mo nan mangipadno ken siya. Siya akhes isnan nafaa, ad-i entongtongcho mo nan namaa ken siya. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("JN13_17","073_13_17","JHN","13","17","17","Idwani, tay ammoyo chana, oney kayo mo siya's iyangnenyo. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("JN13_18","073_13_18","JHN","13","18","18","“Ad-ik itapi am-in chakayo isnan kinwanik. Chadlos ko ammo nan cheycha'y pinilik. Ngem siya na nan omat ta maangnen nan naisolat ay kalin Apo Dios, ‘Nan esa'y pinnanganko, et siya kannay nan khinmatin.’ ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("JN13_19","073_13_19","JHN","13","19","19","Siya chana nan ifabfakhak ken chakayo idwani, ay sisya'y ad-ina kaommatan, ta isnan maangnenana, at chadlo mamati kayo isnan kankanak maipoon isnan awakko. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("JN13_20","073_13_20","JHN","13","20","20","Tet-ewa kanak ken chakayo, ay mo sino nan manawat isnan olay sino ay faalek, chawatena sak-en. Ya nan manawat ken sak-en, chawatena akhes nan finmaa.” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("JN13_21","073_13_21","JHN","13","21","21","Kinwanin Jesus chi, ya chadlos nakorkor nan semekna, sa na't inloneloney ay nangwanin, “Tet-ewa kanak ken chakayo, awni't esang ken chakayo nan omitiktik.” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("JN13_22","073_13_22","JHN","13","22","22","Nen-iinnila nan disipolosna, tay ad-icha ammo mo sino ken chaicha nan kankanana. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("JN13_23","073_13_23","JHN","13","23","23","Idwani, nan chey laylaychen Jesus ay disipolosna ay mimidpa ken siya, ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("JN13_24","073_13_24","JHN","13","24","24","sininyasan Simon Pedro ay mangwanin, “Pootem mo sino nan kankanana.” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("JN13_25","073_13_25","JHN","13","25","25","Sa et nensakhong nan chey ay disipolos ken Jesus ay mangwanin, “Apo, sino kay chi?” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("JN13_26","073_13_26","JHN","13","26","26","Sa et kanan Jesus, “Siya nan chey mangichawchawak isnan nay ay tinapay ay isiwsiwko.” Insiwsiw et Jesus nan tinapay, sa na't inchowa ken Judas ay anak Simon Iscariote. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("JN13_27","073_13_27","JHN","13","27","27","Ya osto ay inalan Judas chi, sinkhep kannay Satanas siya. Sa et kanan Jesus, “Angnem et kannay idwani nan semsemkem ay angnen.” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("JN13_28","073_13_28","JHN","13","28","28","Maid ken chaicha ay cha makikan nan nangammo mo ngag nan khotok nan nangwaniyana ischi ken Judas. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("JN13_29","073_13_29","JHN","13","29","29","Nan tapina, kananchan mo finaan Jesus ay en lomako is osalencha isnan Piyasta, paymo en na agtan nan cheycha'y poposi, tay si Judas nan mangeegnan isnan sipingcha. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("JN13_30","073_13_30","JHN","13","30","30","Chinawat Judas san tinapay sa et finmala kannay. Maschem nan kinmaanana. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("JN13_31","073_13_31","JHN","13","31","31","Issan kinmaanan Judas kinwanin Jesus, “Idwani nan katangtangachak ay Anak si Takho, ya maila akhes ken sak-en nan katangtangachan Apo Dios. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("JN13_32","073_13_32","JHN","13","32","32","Et mo maipaila nan katangtangachan Apo Dios maichalan ken sak-en ay Anak si Takho, at siya kannay nan mangipaila isnan katangtangachak isnan ad-i omannong. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("JN13_33","073_13_33","JHN","13","33","33","“Kanak ken chakayo ay an-akko, sin-ak-itan yangkhay nan wad-ayak ken chakayo. Et awni't omanaanap kayo, ngem kag isnan kinwanik isnan cheycha'y Judio, siya kayet nan kanak ken chakayo en, ‘At ad-i kayo makal-i isnan omayak.’ ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("JN13_34","073_13_34","JHN","13","34","34","Naay nan falo ay filinko ken chakayo: Enlilinnayad kayo. Mo ngag nan inangnek ay nenlaylayad ken chakayo, siya akhes nan angnenyo ay enlilinnayad. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("JN13_35","073_13_35","JHN","13","35","35","Mo siya sa ay enlilinnayad kayo, at ammowen nan am-in ay takho ay disipolosko chakayo.” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("JN13_36","073_13_36","JHN","13","36","36","Pinoot Simon Pedro ken Jesus ay mangwanin, “Apo, ento nan omayam?” Sa et kanan Jesus, “Ad-i mabfalin ay maifoweg ka ken sak-en idwani, ngem awni at chadlo omonod ka.” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("JN13_37","073_13_37","JHN","13","37","37","Pinoot kayet Pedro ay nangwanin, “Apo, en man ad-i mabfalin ay maifoweg ak ken sik-a idwani ay? Olay pay sik-a's kateyak ya!” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("JN13_38","073_13_38","JHN","13","38","38","Sa et kanan Jesus, “Tet-ewa ngen ay iyoyam ay olay ikateyam sak-en? Tet-ewa kanak ken sik-a en, isnan sisya ay ad-i enkokook nan kawitan isnan talan-o, at isaotmo sak-en is mamitlo ay mangwani en ad-im am-ammo sak-en.” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("JN14_1","073_14_1","JHN","14","1","1","Kinwanin Jesus, “Ad-i kayo madchanakhan. Mamati kayo ken Apo Dios, ya mamati kayo akhes ken sak-en. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("JN14_2","073_14_2","JHN","14","2","2","Isnan kawad Ama angsan nan entey-an. Mo sa ya ad-i tet-ewa sa, et pay apchas ko infakha ken chakayo. Idwani, mang-ona ak ta ek omisakhana is entey-anyo. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("JN14_3","073_14_3","JHN","14","3","3","Mo insakhanak et nan entey-anyo, at kasin ak omali ay mangisaa ken chakayo, ta mo ento nan kawadko, at wad-ay kayo akhes. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("JN14_4","073_14_4","JHN","14","4","4","Ammoyo met nan chalan ay omey isnan omayak.” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("JN14_5","073_14_5","JHN","14","5","5","Sa et kanan Tomas, “Apo, ay ke mi man ammo mo ento nan omayam? Ngag kay nan sa mi mangammowan isnan chalan?” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("JN14_6","073_14_6","JHN","14","6","6","Sa et kanan Jesus, “Sak-en nan chalan, nan kinatet-ewa, ya nan kalpowan si fiyag. Maid makaeey ken Ama mo ad-i manalan ona ken sak-en. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("JN14_7","073_14_7","JHN","14","7","7","Mo tet-ewa ay chadlos yo ammo sak-en, et chadlos yo ammo akhes si Ama. Mailapo idwani at ammowenyo siya, ya nay et inilayo siya.” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("JN14_8","073_14_8","JHN","14","8","8","Kinwanin et Felipe, “Apo, ipailam ed si Amam ken chakami ta kang-epanmi.” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("JN14_9","073_14_9","JHN","14","9","9","Sa et kanan Jesus, “Kanak pay mo inmannong ak et ay nakifob-oweg ken chakayo ya kem pet pay ad-i kayet ammo sak-en Felipe? Mo sino cha nan nangila ken sak-en, inilacha't kannay si Ama. Ngag nan kasin mo mangwaniyan en ta pailak si Ama ken chakayo? ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("JN14_10","073_14_10","JHN","14","10","10","Ad-im ngen patiyen ay wad-ay ak ken Ama ya si Ama wad-ay ken sak-en? Nan kankanak ken chakayo, et egayko aped sinmek yangkhay, mod-i ket malpo ken Ama ay wawawawad-ay ken sak-en, ya cha mangidno isnan chonona. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("JN14_11","073_14_11","JHN","14","11","11","Patiyenyo nan kanak ay sak-en, et wad-ay ak ken Ama ya wad-ay si Ama ken sak-en. Mo ad-iyo patiyen chi, pomati kayo khapo isnan naycha'y chak ang-angnen. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("JN14_12","073_14_12","JHN","14","12","12","“Tet-ewa kanak ken chakayo, mo sino nan mamati ken sak-en, at angnena akhes nan ang-angnek, ya at wadwad-ay kayet nan angnena mo nan cheycha'y inangnek, tay at omey ak ken Ama. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("JN14_13","073_14_13","JHN","14","13","13","Et mo ngag issa nan kedchawenyo isnan naiyornosanyo ken sak-en, angnek ay angnen ta kail-an nan katangtangachan Ama khapo ken sak-en ay Anakna. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("JN14_14","073_14_14","JHN","14","14","14","Tet-ewa, mo wad-ay ngag issa ay kedchawenyo ken sak-en isnan naiyornosanyo ken sak-en, at angnek ay angnen.” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("JN14_15","073_14_15","JHN","14","15","15","Kinwanin kayet Jesus, “Mo laylaychenyo sak-en, et abfolotenyo nan filinko. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("JN14_16","073_14_16","JHN","14","16","16","Ya at kedchawek ken Ama, ta ichawchawna ken chakayo nan esang kayet ay mamadfachang ken chakayo ay kasokatko, ta makitetee ken chakayo is eng-engkhana. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("JN14_17","073_14_17","JHN","14","17","17","Siya nan Ispirito Santo ay mangit-itcho isnan kinatet-ewa. Nan ad-i mamati, maid mabfalincha ay manawat ken siya, tay ad-icha maimatonan ya ad-icha ammo siya. Ngem chakayo, ammoyo siya tay wad-ay siya ay entee ken chakayo ya wad-ay isnan katatakhoyo. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("JN14_18","073_14_18","JHN","14","18","18","“Ad-ik og-ogkhayen chakayo. Omali ak ay omali ken chakayo. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("JN14_19","073_14_19","JHN","14","19","19","Isnan ad-i omannong at ad-i ak maila isnan cheycha'y ad-i mamati, ngem chakayo, at ilaenyo sak-en. Et khapo tay matakho ak kasin, at siya akhes ken chakayo. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("JN14_20","073_14_20","JHN","14","20","20","Ya mo omchan nan chey ay akhew at ammoyo ay wad-ay ak ken Ama, ya wad-ay kayo akhes ken sak-en, ya sak-en wad-ay ak ken chakayo. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("JN14_21","073_14_21","JHN","14","21","21","“Mo sino nan manawat isnan filinko sa na't iyangnen, siya nan menlaylayad ken sak-en. Mo sino nan lomaylayad, laylaychen Ama, ya laylaychek akhes siya, ya enpaammo ak ay osto ken siya,” kinwanin Jesus. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("JN14_22","073_14_22","JHN","14","22","22","Sa et kanan Judas (faken si Judas Iscariote), “Apo, ento nan ikkana ay chakami yangkhay nan enpaammowam, ya faken isnan am-in ay takho?” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("JN14_23","073_14_23","JHN","14","23","23","Sa et kanan Jesus, “Mo sino nan menlaylayad ken sak-en, et iyangnena nan sos-olok, ya laylaychen Ama siya, ya omali kami ken Ama ay makitetee ken siya. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("JN14_24","073_14_24","JHN","14","24","24","Ngem mo sino nan ad-i lomayad, ad-ina iyangnen nan sos-olok. Nan naycha ay chinngeyo ay kankanak, et eg-ay nalpo ken sak-en, mod-i ket nalpo ken Ama ay finmaa. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("JN14_25","073_14_25","JHN","14","25","25","“Siya chana nan chak kinwani issan sisya ay wad-ay ak ken chakayo. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("JN14_26","073_14_26","JHN","14","26","26","Ngem nan Mamadfachang ken chakayo ay Ispirito Santo ay ifaan Ama ay mangitakcheg ken sak-en, at isolona nan am-in, ya ipasmekna akhes nan am-in ay chak kinkinwani ken chakayo. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("JN14_27","073_14_27","JHN","14","27","27","“Talna nan khayachek ken chakayo. Siya, ichowak ken chakayo nan talna ay wad-ay ken sak-en. Ya nan talna ay ichowak ken chakayo, et faken kag isnan ilan si talna ay ichowan nan takho isnan lofong. Ad-i kayo madchanakhan paymo omeg-egyat. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("JN14_28","073_14_28","JHN","14","28","28","Chinngeyo san kinwanik ay at komaan ak ngem at kasin ak omali ken chakayo. Mo tet-ewa ay laylaychenyo sak-en, at ilal-ayadyo nan omayak ken Ama tay entongtongcho siya mo sak-en. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("JN14_29","073_14_29","JHN","14","29","29","Kanak na ken chakayo idwanin ay sisya'y ad-ina kaommatan, ta mo omchan nan maangnenana et mamati kayo. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("JN14_30","073_14_30","JHN","14","30","30","Ad-i omannong nan makitot-oyyak ken chakayo tay nay omal-ali et nan mangiyapo isnan lofong. Maid kafaelana ken sak-en, ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("JN14_31","073_14_31","JHN","14","31","31","ngem olay mo siya chi, angnek ay osto nan filin Ama ta mangammowan nan takho ay laylaychek si Ama. Chey, maligwat kayo ta en tako,” kinwanina. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("JN15_1","073_15_1","JHN","15","1","1","Inyal-alig Jesus ay nangwanin, “Sak-en nan tet-ewa ay wakan si ofas ya si Ama nan mennongnong ken sak-en. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("JN15_2","073_15_2","JHN","15","2","2","Am-in ay pinmingi ken sak-en ay ad-i fomkhas, et kaanena. Am-in akhes ay pinmingi ken sak-en ay fomkhas, at chalosana ta amed fomkhas is ad-ad-acha kayet. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("JN15_3","073_15_3","JHN","15","3","3","Apchas kayo nachalosan isnan kalin Apo Dios ay insos-olok ken chakayo. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("JN15_4","073_15_4","JHN","15","4","4","Makies-esa kayo ken sak-en, et siya akhes ay makies-esa ak ken chakayo. Tay mo matlad nan pingi, maid angnena ay fomkhas mo ad-i maiyawak isnan waka. Siya akhes ken chakayo, maid angnenyo ay mamkhas mo ad-iyo itot-oloy ay makies-esa ken sak-en. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("JN15_5","073_15_5","JHN","15","5","5","“Siya, sak-en nan kag wakan si ofas ya chakayo nan kag pingi. Mo sino nan mangitot-oloy ay makies-esa ken sak-en et siya akhes ay makies-esa ak ken siya, ya at fomkhas is ang-angsan. Ngem mo matlad kayo ken sak-en, et maid paat mabfalinyo. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("JN15_6","073_15_6","JHN","15","6","6","Mo akhes sino nan ad-i makies-esa ken sak-en, at maiwasit ya malango ay kag isnan pingi ay napotlong. Sa et maamong ya maibkas is kaapey ay mapoowan. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("JN15_7","073_15_7","JHN","15","7","7","Mo makies-esa kayo ken sak-en ya sesemkenyo nan sos-olok, mabfalin ay kedchawenyo nan ngag sisa, et maigwa ay maigwa ken chakayo. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("JN15_8","073_15_8","JHN","15","8","8","Et mo siya sa ay fomkhas kayo is ang-angsan, siya nan katangtangachan Ama, ya maammowan ay chakayo nan tet-ewa ay disipolosko. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("JN15_9","073_15_9","JHN","15","9","9","“Laylaychek chakayo kag isnan menlaychan Ama ken sak-en. Masapol ay nakapet kayo isnan layadko ken chakayo. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("JN15_10","073_15_10","JHN","15","10","10","Mo angnenyo nan filinko, tet-ewa ay nakapet kayo isnan layadko, ya kag kayo ken sak-en ay nangik-ikkan isnan filin Ama ya nakapet isnan layadna. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("JN15_11","073_15_11","JHN","15","11","11","Infaagko na ken chakayo ta enlal-ayad kayo isnan layad ay ichowak, ya ta maanay nan enlal-ayachanyo. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("JN15_12","073_15_12","JHN","15","12","12","Siya na nan filinko ken chakayo: enlilinnayad kayo kag isnan menlaychak ken chakayo. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("JN15_13","073_15_13","JHN","15","13","13","Maid kasin napatpateg ay layad mo faken nan layad nan esa'y takho ay mangiyoya isnan fiyagna ta isalakana nan lil-iwidna. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("JN15_14","073_15_14","JHN","15","14","14","Ya chakayo nan lilwidko mo angnenyo nan filinko ken chakayo. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("JN15_15","073_15_15","JHN","15","15","15","Faken et faa nan kanak ken chakayo, tay nan esa'y faa, ad-ina ammo nan semek nan apona ay angnen. Nan magtek kanak ken chakayo idwani et lilwid, tay am-in ay chinngek ken Ama, inpaammok ken chakayo. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("JN15_16","073_15_16","JHN","15","16","16","Ya sa et faken chakayo nan namili ken sak-en, mod-i ket sak-en nan namili ken chakayo, ya chinotokak chakayo ay en men-awis is angsan ya ta chaicha ay kag yo fonga et ikakkancha. Ta sa et mo ngag sisa nan kedchawenyo ken Ama isnan naiyornosanyo ken sak-en at ichowana ay ichowa. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("JN15_17","073_15_17","JHN","15","17","17","Adi kad siya na nan filinko ken chakayo: enlilinnayad kayo,” kinwanin Jesus. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("JN15_18","073_15_18","JHN","15","18","18","Kinwanin kayet Jesus, “Mo siya sa ay liligten nan ad-i mamati chakayo, sesemkenyo yangkhay ay siya chadlo sa tay sak-en nan inmona ay liligtencha. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("JN15_19","073_15_19","JHN","15","19","19","Mo sa ya makies-esa kayo ken chaicha ay ad-i mamati, at laylaychencha chakayo tay isoyo chaicha. Nay met achi tay pinilik chakayo ay matlad ken chaicha, ad-i kayo et makies-esa ken chaicha. Siya sa nan khotok nan menliligtancha ken chakayo. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("JN15_20","073_15_20","JHN","15","20","20","Sesemkenyo san kinwanik, ‘Nan esa'y faa, ad-i entongtongcho mo nan mamab-aa ken siya.’ Ya nay pay tay palikhatencha sak-en, siya akhes nan ikkancha ken chakayo. Ngem mo abfolotencha nan kanak, abfolotencha akhes nan kananyo. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("JN15_21","073_15_21","JHN","15","21","21","Siya am-in chana nan angnencha ken chakayo khapo isnan mangitakchekhanyo isnan ngachanko, tay ad-icha ammo nan namaa ken sak-en. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("JN15_22","073_15_22","JHN","15","22","22","“Mo sa ya egay ak inmali ay namagfakha ken chaicha, et maid makwaniyancha. Ngem idwani, ad-i cha makalason isnan finmasolancha. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("JN15_23","073_15_23","JHN","15","23","23","Nan menlilikhet ken sak-en, liligtencha akhes si Ama. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("JN15_24","073_15_24","JHN","15","24","24","Mo sa ya maid inpailak ken chaicha is katataa ay maid paat nangik-ikkan, at achi maid makwaniyancha. Nay pay ya wad-ay nan inilacha ay inangnek, ya ke cha't ay liligten chakami ken Ama. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("JN15_25","073_15_25","JHN","15","25","25","Ngem siya sa ta maangnen nan naisolat isnan lentegcha id sangad-om ay mangwanin, ‘Maid khotkhotok nan aped cha lomiligtan ken sak-en.’ ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("JN15_26","073_15_26","JHN","15","26","26","“At ipal-ik nan wad-ay ken Ama ay Mamadfachang ken chakayo. Siya nan Ispirito Santo ay malpo ken Ama ya mangit-itcho isnan kinatet-ewa. Siya nan manistikho maipoon ken sak-en. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("JN15_27","073_15_27","JHN","15","27","27","Olay akhes chakayo, chakayo nan tomistikho tay naitaktakin kayo ken sak-en engkhana issan laplapona.” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("JN16_1","073_16_1","JHN","16","1","1","Sa et kinwanin Jesus, “Siya am-in chana nan inloneloneyko ken chakayo ta ad-iyo ipegpeg-anan nan pammatiyo. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("JN16_2","073_16_2","JHN","16","2","2","Tay at telachencha chakayo isnan sinagoga. Faken yangkhay sa, mod-i ket omali ay omali kayet nan timpo ay nan menpatey ken chakayo, et kanancha mo ichayawcha si Apo Dios isnan angnencha. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("JN16_3","073_16_3","JHN","16","3","3","Siya chi nan angnencha ken chakayo tay egaycha finigfig si Ama paymo sak-en. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("JN16_4","073_16_4","JHN","16","4","4","Kanakanak chana, ta mo omali nan timpo ay maangnen chi, et semsemkenyo nan apchas ko kinwakinwani.” Intoptop Jesus ay nangwanin, “Egayko infab-aag chana ken chakayo issan laplapona tay wad-ay ak ken chakayo. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("JN16_5","073_16_5","JHN","16","5","5","Ngem idwani, omey ak et ken Ama ay namaa ken sak-en. Ngem ya ke maid paat ken chakayo nan ensalodsod ken sak-en mo ento nan omayak, ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("JN16_6","073_16_6","JHN","16","6","6","mod-i ket enngongoyos kayo isnan infab-aagko. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("JN16_7","073_16_7","JHN","16","7","7","Ngem tet-ewa kanak ay chadlos enkhawisanyo nan komaanak, tay mo ad-i ak omey, at ad-i omali nan Mamadfachang ken chakayo. Ngem mo omey ak, at ipal-ik ay ipal-i siya ken chakayo. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("JN16_8","073_16_8","JHN","16","8","8","Ya isnan omaliyana, ipaammona isnan ad-i mamati ta figfikhencha ay naiksaw nan semekcha maipoon isnan fasol, mo sino nan nalenteg, ya nan maipoon isnan en-okoman Apo Dios. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("JN16_9","073_16_9","JHN","16","9","9","Ta figfikhencha ay nan fasol, siya nan ad-icha mamatiyan ken sak-en. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("JN16_10","073_16_10","JHN","16","10","10","Ya ta figfikhencha mo sino nan nalenteg, tay maila isnan at omayak ken Ama ya isnan ad-iyo kasin mangil-an ken sak-en. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("JN16_11","073_16_11","JHN","16","11","11","Ya ta figfikhencha akhes nan maipoon isnan en-okoman Apo Dios, tay apchas na inokom si Satanas ay en-ap-apo isnan lofong. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("JN16_12","073_16_12","JHN","16","12","12","“Angsan kayet nan laychek ay ifaag ken chakayo, ngem sikhab nan manngelanyo idwani. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("JN16_13","073_16_13","JHN","16","13","13","Nay met achi mo omali nan Ispirito Santo ay mangit-itcho isnan kinatet-ewa, at ichalana chakayo isnan am-in ay kinatet-ewa. Faken nan malpo isnan nemnemna nan kanana mod-i ket nan chengngena ken Ama. Ya ifaagna nan at omat. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("JN16_14","073_16_14","JHN","16","14","14","Ipailana nan katangtangachak isnan mangipaammowana ken chakayo isnan cha na chengngen ken sak-en. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("JN16_15","073_16_15","JHN","16","15","15","Am-in ay wad-ay ken Ama, wad-ay am-in ken sak-en. Siya na nan mangwaniyak en, nan Ispirito Santo chengngena nan kanak ya ipaammona am-in ken chakayo.” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("JN16_16","073_16_16","JHN","16","16","16","Kinwanin kayet Jesus, “Awni't ad-iyo ilaen sak-en isnan sin-ak-itan. Sa yo't kasin ilaen sak-en.” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("JN16_17","073_16_17","JHN","16","17","17","Sa et natotya nan tapina ay disipolosna ay mangwanin, “Ngag nan laychena ay kanan isnan mangwaniyana en, ‘Awni't ad-iyo ilaen sak-en isnan sin-ak-itan. Sa yo't kasin ilaen sak-en’? Ya isnan nangwaniyana en, ‘Tay omey ak ken Ama’? ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("JN16_18","073_16_18","JHN","16","18","18","Ngag akhes nan laychena ay kanan isnan kinwanina ay sin-ak-itan? Ad-i tako maawatan nan kankanana.” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("JN16_19","073_16_19","JHN","16","19","19","Khapo tay ammon Jesus ay laychencha'y salodsochen ken siya, kinwanina, “Ad-i kayo ngen natotya mo ngag nan ayen nan kinwanik en, ‘Awni't ad-iyo ilaen sak-en isnan sin-ak-itan. Sa yo't kasin ilaen sak-en’? ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("JN16_20","073_16_20","JHN","16","20","20","Tet-ewa kanak ken chakayo, at wad-ay kayo ay en-ad-achog ya cha en-akha, ngem siya kannay chi nan cha enlaglagsakan nan ad-i mamati. Enngongoyos kayo ngem awni't masokatan nan sangayo is lagsak. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("JN16_21","073_16_21","JHN","16","21","21","Kag isnan omaanak ay fafai, ensasanga tay timpon et nan ensikhafana. Ngem mo inmanak et, kecheng malichongana am-in nan likhatna tay enlal-ayad isnan inyanakna. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("JN16_22","073_16_22","JHN","16","22","22","Siya akhes ken chakayo. Enngongoyos kayo idwani, ngem khechangna'y at kasik ilaen chakayo, ya at enlal-ayad kayo, ya maid mangaan isnan chey ay lagsakyo. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("JN16_23","073_16_23","JHN","16","23","23","“Mo omchan nan chey ay akhew, at maid salodsochenyo ken sak-en. Tet-ewa kanak ken chakayo, mo ngag sisa nan kedchawenyo ken Ama isnan naiyornosanyo ken sak-en, et ichowana ken chakayo. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("JN16_24","073_16_24","JHN","16","24","24","Engkhana idwani maid paat kinkinchawyo ken siya isnan naiyornosanyo ken sak-en. Komchaw kayo, et maagtan kayo tatno maanay nan lagsakyo.” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("JN16_25","073_16_25","JHN","16","25","25","Intoloy Jesus ay nangwanin, “Engkhana idwani ngag ko alig ay mangifaag ken chakayo isnacha, ngem awni't wad-ay nan timpo ay ad-ik kasin ngag alig, tay at nalatak chadlo nan ikkak ay enkali ken chakayo maipoon ken Ama. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("JN16_26","073_16_26","JHN","16","26","26","Et isnan chey ay akhew, at chakayo kannay nan komchaw ken Ama khapo isnan naiyornosanyo ken sak-en. Faken et sak-en si chadlos mangitoya ken chakayo ken Ama, ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("JN16_27","073_16_27","JHN","16","27","27","tay siya kannay et laylaychena chakayo khapo isnan layadyo ken sak-en ya isnan mamatiyanyo ay nalpo ak ken siya. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("JN16_28","073_16_28","JHN","16","28","28","Siya, inmali ak isnan lofong ay nalpo ken Ama. Idwani at taynak nan lofong tay omey ak chadlo ken siya.” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("JN16_29","073_16_29","JHN","16","29","29","Sa et kanan nan disipolosna, “Ilaem, nalatak et chadlo nan kankanam idwani, tay ad-im chadlo ngag al-alig. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("JN16_30","073_16_30","JHN","16","30","30","Idwani, ammomi ay ammom nan am-in ay isyangkhay, ya ad-im mang-ey sad-en nan kaifalikkasan nan salodsod. Siya na nan mamatiyanmi ay nalpo ka ken Apo Dios.” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("JN16_31","073_16_31","JHN","16","31","31","Sa et kanan Jesus, “Mamati kayo ngen chadlo idwani? ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("JN16_32","073_16_32","JHN","16","32","32","Ilaenyo, nay cha omali nan timpo ya nganngani et ay omapok kayo ya taynanyo sak-en ay maeesang, ya waschin mangon-on isnan afongna. Ngem olay siya chi, at ad-i ak maeesang, tay wad-ay si Ama ken sak-en. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("JN16_33","073_16_33","JHN","16","33","33","Infaagko na ken chakayo ta oompa nan semekyo isnan makies-esanganyo ken sak-en. Chad-ama nan maipalikhatanyo isnan ad-i mamati, ngem pabfikasenyo kayet nan semekyo, tay inafakko nan kamabfalin si ngaag isnan lofong.” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("JN17_1","073_17_1","JHN","17","1","1","Kinwanin Jesus chi sa et nentangad id chaya ay nangwanin, “Ama inomchan et nan timpo ay kateyak. Ipailam nan katangtangachak ay Anakmo, ta wad-ay akhes angnek ay mangipaila isnan katangtangacham. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("JN17_2","073_17_2","JHN","17","2","2","Tay inchowam nan kalebfengak ay mangiyapo isnan am-in ay takho tatno ichowak nan fiyag ay maid pengpengna ken chaicha am-in ay inigwam ken sak-en. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("JN17_3","073_17_3","JHN","17","3","3","Siya na nan fiyag ay maid pengpengna: nan cha mangammowan nan takho ken sik-a ay es-esang ya tet-ewa ay Dios, ya nan cha cha mangammowan ken sak-en ay Cristo ay finaam. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("JN17_4","073_17_4","JHN","17","4","4","Inpailak nan katangtangacham isnan lota isnan nangikwasak isnan inpadnom ken sak-en. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("JN17_5","073_17_5","JHN","17","5","5","Idwani Ama, ipailam nan katangtangachak isnan kawadmo ay kag isnan sikhod ay katangtangachak issan kawadko ken sik-a issan chey, ay sisya ay egay nakhab-an nan lofong.” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("JN17_6","073_17_6","JHN","17","6","6","Kinwanin kayet Jesus, “Inpaammok sik-a ken chaicha ay tinladmo isnan fakinlolota ay inchowam ken sak-en. Sikhod ay takhom chaicha ay inchowam ken sak-en, ya nay inab-afolotcha nan kalim. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("JN17_7","073_17_7","JHN","17","7","7","Idwani et nay inammowancha ay am-in ay inchowam ken sak-en, et nalpo tet-ewa ken sik-a. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("JN17_8","073_17_8","JHN","17","8","8","Siya sa tay am-in ay infaagmo ken sak-en, et chak infaag ken chaicha ya chinawatcha. Ya tet-ewa ay finigfigcha ay nalpo ak ken sik-a ya patiyencha ay finaam sak-en. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("JN17_9","073_17_9","JHN","17","9","9","“Chaicha nan ilol-owalowak. Ad-ik ilol-owalowan nan am-in ay takho, mod-i ket nan takhom ay inchowam ken sak-en, tay takhom chaicha. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("JN17_10","073_17_10","JHN","17","10","10","Am-in ay takhok et takhom. Ya am-in ay takhom, takhok akhes, ya ipailacha nan katangtangachak. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("JN17_11","073_17_11","JHN","17","11","11","“Idwani, omali ak ken sik-a. At maid ak isnan lofong, ngem makhayad cha isna. Nasantowan ay Ama, maseg-ang ka Apo ta tokkhongam chaicha isnan kamabfalin nan ngachanmo ay inpangachanmo akhes ken sak-en, ta maes-esa cha ay kag ken chaita ay maes-esa. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("JN17_12","073_17_12","JHN","17","12","12","Isnan kawadko ken chaicha, tinotokkhongak chaicha isnan kamabfalin nan ngachanmo, ay inpangachanmo akhes ken sak-en. Tet-ewa, insas-alakak chaicha ta maid madchongaw, kecheng magtek yangkhay nan esang ay nakedchengan ay madchongaw, ta maangnen nan naisolat isnan kalim id sangad-om. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("JN17_13","073_17_13","JHN","17","13","13","“Ngem idwani, omali ak et ken sik-a, ya ifaagko chana isnan sisya'y wad-ayak ken chaicha isnan lofong ta maanay nan enlal-ayachancha ay kag isnan lagsak ay wad-ay ken sak-en. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("JN17_14","073_17_14","JHN","17","14","14","Infaagko nan kalim ken chaicha ya ket ay linikhet nan ad-i mamati chaicha, tay ad-i cha makies-esang isnan ad-i mamati, kag ken sak-en ay ad-i makies-esang ken chaicha. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("JN17_15","073_17_15","JHN","17","15","15","Ad-ik kedchawen ay kaanem chaicha isnan lofong, mod-i ket ta cham isas-alakan chaicha ken Satanas. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("JN17_16","073_17_16","JHN","17","16","16","Siya, kag cha ken sak-en ay ad-i cha makies-esang isnan ad-i mamati. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("JN17_17","073_17_17","JHN","17","17","17","Maichalan isnan kinatet-ewa isakhanam chaicha ay mangidno isnan ipadnom ken chaicha. Nan kanam, siya kannay nan kinatet-ewa. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("JN17_18","073_17_18","JHN","17","18","18","Finaak chaicha ay kag isnan inangnem ay namaa ken sak-en ay omey isnan am-in ay takho. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("JN17_19","073_17_19","JHN","17","19","19","Khapo ken chaicha naay ak ay mangichaton isnan awakko ay ensilfi ken sik-a, ta siya akhes nan tet-ewa ay angnencha.” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("JN17_20","073_17_20","JHN","17","20","20","Kinwanin kayet Jesus, “Faken magtek kecheng chaton-a ay disipolosko is ilol-owalowak, mod-i ket nan am-in ay sa mamati ken sak-en maichalan isnan isos-olocha. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("JN17_21","073_17_21","JHN","17","21","21","Ilowalok ta maes-esa cha am-in. Ama asop ya maiyoornos cha ken chaita, ay kag ken sik-a ay maiyoornos ken sak-en, ya sak-en ay maiyoornos ken sik-a. Et mo siya chi ay maes-esa cha, at am-in ay takho patiyencha ay finaam sak-en. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("JN17_22","073_17_22","JHN","17","22","22","Inchowak ken chaicha nan kaidchayawancha ay kag isnan inchowam ken sak-en ay kaidchayawak, ta maes-esang cha ay kag ken chaita. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("JN17_23","073_17_23","JHN","17","23","23","Isnan makies-esangak ken chaicha, ya nan makies-esangam ken sak-en, at tet-ewa ay maes-esang ay osto nan nemnemcha, tatno nan ad-i mamati, et figfikhencha ay finaam sak-en, ya laylaychem nan takhom ay kag isnan menlaylaycham ken sak-en. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("JN17_24","073_17_24","JHN","17","24","24","“Ama, laychek ay chaton-a ay takhom ay inchowam ken sak-en, et wad-ay cha ken sak-en isnan olay entona ay kawadko, ta ilaencha nan katangtangachak ay inchowam khapo isnan sikhod ay layadmo ken sak-en issan sisya ay egay nakhab-an nan lofong. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("JN17_25","073_17_25","JHN","17","25","25","“Ama ay nalenteg, olay mo egay finigfig nan ad-i mamati sik-a, sikhod ay ammok sik-a, ya inammowan nan naycha ay takhom ay finaam sak-en. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("JN17_26","073_17_26","JHN","17","26","26","Inpaammok sik-a ken chaicha, ya siya kayet nan chak angnen, ta wad-ay ken chaicha nan layad ay kag isnan layadmo ken sak-en, ya ta wawawawad-ay ak ken chaicha,” kinwanina. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("JN18_1","073_18_1","JHN","18","1","1","Issan nangontowan Jesus isnan lowalona, kinmaan cha isnan disipolosna ya khinchangcha nan khinnaw ay Kidron, sa cha't linmosfot isnan oma ischi ay namolamolaan is kaew. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("JN18_2","073_18_2","JHN","18","2","2","Si magtek Judas ay sa mangitiktik ken siya, ammona nan chey ay oma tay ischi san kad-in naam-amongan cha Jesus ya nan disipolosna. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("JN18_3","073_18_3","JHN","18","3","3","Adi kad inpangon Judas ischi nan sinpamoweg ay sorchacho, ya nan tapina'y khwarchiya ay finaan nan aap-apon si papachi ya Fafariseo. Inmey cha ay nanisilew, nanisilaw, nanotofay ya namafadyok. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("JN18_4","073_18_4","JHN","18","4","4","Idwanin, tay ammon Jesus nan am-in ay sa omat ken siya, inmey ay nanab-at ken chaicha ay mangwanin, “Sino nan an-anapenyo?” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("JN18_5","073_18_5","JHN","18","5","5","Sa cha't kanan, “Si Jesus ay iNazaret.” “Sak-en!” kinwanina. Si akhes Judas ay nangitiktik ken siya, wad-ay ay nakitatakcheg ken chaicha. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("JN18_6","073_18_6","JHN","18","6","6","Osto'y kinwanin Jesus en, “Sak-en,” ke cha't ay waschin eenat ya cha cha matokang. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("JN18_7","073_18_7","JHN","18","7","7","“Sino man nan anapenyo?” kinwanin kayet Jesus ken chaicha. “Si Jesus ay iNazaret,” insongfatcha kasin. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("JN18_8","073_18_8","JHN","18","8","8","Sa et kanan Jesus, “Ya kek man kinwani ay sak-en ya! Pasaalenyo et achi nan iib-ak ay naycha mo sak-en mampay nan an-anapenyo.” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("JN18_9","073_18_9","JHN","18","9","9","Siya sa nan kinwanina ta maangnen san kinwanina ken Dios Amana en, “Isnan olay sino ay inchowam ken sak-en, maid madchongaw ken chaicha.” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("JN18_10","073_18_10","JHN","18","10","10","Ya ket ay si Simon Pedro ay namebfeneng, et inokfosna nan fenengna, sa na't ala ya fakag isnan faan nan katongchowan ay pachi ya ket ay nenkalolongochan nan kannawan ay koweng nan chey ay faa. Nan ngachan nan chey ay faa et Malco. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("JN18_11","073_18_11","JHN","18","11","11","Yinangyangan Jesus si Pedro ay nangwanin, “Igtom nan sana'y fenengmo! Ay kek ad-i inaag nan likhat ay inchowan Ama ken sak-en?” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("JN18_12","073_18_12","JHN","18","12","12","Inalan et nan cheycha'y sorchacho ya nan kapitancha ya nan khwarchiya si Jesus sa cha't tinaked. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("JN18_13","073_18_13","JHN","18","13","13","Si Caifas nan katongchowan ay pachi isnan chey ay tawen. Nan magtek inmona'y nangiyancha ken Jesus, et ken Anas ay katokhangan Caifas. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("JN18_14","073_18_14","JHN","18","14","14","Si Caifas san nangitokhon ay nangwani isnan cheycha'y Judio ay khagkhag-awis mo matey nan esa'y takho ta matakho nan omili. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("JN18_15","073_18_15","JHN","18","15","15","Idwani, inonod Simon Pedro ya nan esang kayet ay disipolos si Jesus. Ya tay am-ammon nan katongchowan ay pachi nan chey ay esang ay disipolos Jesus, nakiskhep ken Jesus isnan naalachan ay awwichan nan afong nan katongchowan ay pachi, ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("JN18_16","073_18_16","JHN","18","16","16","ngem nakhayad si Pedro is kadchela. Idwani, kasin finmala nan chey esa'y disipolos ay am-ammon nan katongchowan ay pachi, sa na't tinot-oya nan chey magmagkit ay manoktokkhong isna pantew is kaalad ya inpaskhepna si Pedro. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("JN18_17","073_18_17","JHN","18","17","17","Sa et kinwanin nan chey magmagkit ken Pedro en, “Ad-i ngen sik-a akhes nan esa'y disipolos nan chey ay takho?” “Faken ya!” kinwanin Pedro. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("JN18_18","073_18_18","JHN","18","18","18","Lateng issan chey ay timpo, ya nenpaskhed nan cheycha'y faa ya khwarchiya is ennidnichowancha ay oling, et nentaktakcheg cha ischi. Sa et inmey si Pedro ay nakitaktakcheg ay nakinidnicho. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("JN18_19","073_18_19","JHN","18","19","19","Idwani, sinas-alodsod nan katongchowan ay pachi ken Jesus maipoon isnan disipolosna ya nan sos-olona. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("JN18_20","073_18_20","JHN","18","20","20","Sa et sinongfatan Jesus ay nangwanin, “Nenpap-alawag ak met isnan sakhang nan am-in ay takho, ya kad-in nen-isos-olo ak is kasinagoga ya is kaTimplo ay kaam-amongan nan am-in ay Judio. Maid intabtafonko. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("JN18_21","073_18_21","JHN","18","21","21","En yo man chadlos salodsochen sa ken sak-en ay? Salodsochenyo achi isnan cheycha'y cha nannge ken sak-en, mo ngag nan chak kinwani, tay chaicha chadlo nan mangammo isnan infab-aagko.” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("JN18_22","073_18_22","JHN","18","22","22","Osto'y kinwanin Jesus chi, nensodpak nan esa'y khwarchiya ay naisasag-en ken siya. “Siya ngen sa nan angnen ay manfat isnan katongchowan ay pachi?” kinwanina. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("JN18_23","073_18_23","JHN","18","23","23","Sa et kanan Jesus, “Mo ngaag nan kinwanik, kanam mo ngag nan enngaakhana. Ngem mo osto nan kinwanik, ngag nan aped mo somodpakan?” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("JN18_24","073_18_24","JHN","18","24","24","Sa et inpaiyey Anas si Jesus ay sisya'y matattaked ken Caifas ay katongchowan ay pachi. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("JN18_25","073_18_25","JHN","18","25","25","Issan sisya'y wad-ay si Pedro ay nentatakcheg ay nakinidnicho, wad-ay nan nangwanin, “Ad-i ngen sik-a akhes nan esa'y disipolosna?” Sa na't insaot ay nangwanin, “Ay ke sak-en?” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("JN18_26","073_18_26","JHN","18","26","26","Ket ay kinwanin nan esa'y faan nan katongchowan ay pachi, ay kib-an san chey linongochan Pedro en, “Ad-i ngen sik-a san inilak ay fowegna isnan chey ay oma?” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("JN18_27","073_18_27","JHN","18","27","27","Sa et insaot kayet Pedro. Osto'y siya chi ya ket nenkokook nan kawitan. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("JN18_28","073_18_28","JHN","18","28","28","Wiiwiit nan nangibfalaan nan cheycha'y Judio ken Jesus is afong Caifas, sa cha't inyaton siya is afong nan khofernachor ay si Pilato. Eg-ay cha magtek sinomkhep isnan afongna, tay at siya chi nan khotok nan en-afikhancha ya nan ad-icha makikkanan isnan Piyasta ay Paskua. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("JN18_29","073_18_29","JHN","18","29","29","Tay siya chi si et Pilato nan finmala ay nangwani ken chaicha, “Ngag nan mangichalomanyo ken tosa ay takho?” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("JN18_30","073_18_30","JHN","18","30","30","“Ay ke mi aped iyali siya ken sik-a mo faken ngaag siya ay takho?” kinwanicha. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("JN18_31","073_18_31","JHN","18","31","31","Sa et kanan Pilato, “Ikaanyo siya ta kikhad kayo ay mangokom ken siya isnan lentegyo kannay.” “Maid lebfengmi ay mamatey ay menchosa isnan olay sino ay takho!” kinwanicha. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("JN18_32","073_18_32","JHN","18","32","32","(Siya na nan inmat ta maangnen nan kinwanin Jesus maipoon isnan ikkana ay matey.) ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("JN18_33","073_18_33","JHN","18","33","33","Sa et kasin sinomkhep si Pilato is afong ya inpaayagna si Jesus, sa na't pooten ay mangwanin, “Ay sik-a pet tet-ewa nan Alin si Judio?” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("JN18_34","073_18_34","JHN","18","34","34","Sa et kanan Jesus, “Semekmo ngen sa, paymo wad-ay ngen teken ay takho is nangokhod ken sik-a isnan maipoon ken sak-en?” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("JN18_35","073_18_35","JHN","18","35","35","Kinwanin et Pilato, “Ay kem kanan en Judio ak? Sanacha nan kakailiyam ya nan aap-apon si pachiyo ay nangiyali ken sik-a ken sak-en ya! Ngag man et nan inangnem?” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("JN18_36","073_18_36","JHN","18","36","36","Sa et kanan Jesus, “Nan nalpowan nan kalebfengak ay en-ap-apo, et faken isnan lofong. Tay mo nalpo isnan lofong, at achi makioonong nan disipolosko ta ad-i ak maichowa isnan Judio. Ngem ad-i malpo isna nan kalebfengak ay en-apo.” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("JN18_37","073_18_37","JHN","18","37","37","Kinwanin et Pilato, “Adi kad ali ka pet!” “Sik-a nan apchas nangwani,” kinwanin Jesus. “Nan pangkhep nan inmaliyak ya naiyanakak isnan lofong, et ta ifaagko nan kinatet-ewa. Mo sino nan nakapet isnan kinatet-ewa, chengngencha nan kanak.” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("JN18_38","073_18_38","JHN","18","38","38","Kinwanin et Pilato, “Ay ngag kan nan kinatet-ewa?” Osto'y kinwanina chi, kasin finmala si Pilato ay nangwani isnan cheycha'y Judio en, “Maid paat mad-anak is fasol tona ay takho. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("JN18_39","073_18_39","JHN","18","39","39","Ekhadyo magtek ay masapol ay wad-ay esa'y takho ay ipalofosko ken chakayo isnan timpon si Piyastayo ay Paskua. Laychenyo ngen ay ipalofosko nan nay Aliyo ay Judio?” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("JN18_40","073_18_40","JHN","18","40","40","Ala cha't ya fokhaw ay nangwanin, “Faken si tosa ay takho. Si Barrabas nan laychenmi!” (Si Barrabas nan esa'y nenkholo isnan khoferno.) ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("JN19_1","073_19_1","JHN","19","1","1","Sa et inpakaan Pilato si Jesus ta pasaplitna isnan cheycha'y sorchacho. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("JN19_2","073_19_2","JHN","19","2","2","Sa cha't inmapid is sibsifit ay inpakoronacha ken siya. Sa cha't inpafacho nan an-ancho ay enkilat, ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("JN19_3","073_19_3","JHN","19","3","3","ya en cha sinag-esag-en ay mangmangwanin, “Machad-ayaw ay Alin si Judio, matakhotakho ka!” Sa cha't tappaken siya. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("JN19_4","073_19_4","JHN","19","4","4","Kasin finmala si Pilato ay nangwani isnan Judio en, “Nay, ifalak siya ken chakayo, ta mangammowanyo ay maid mad-anak is fasolna.” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("JN19_5","073_19_5","JHN","19","5","5","Sa et finmala si Jesus, ay nakokoronaan isnan sibsifit ya nenfafacho is an-ancho ay enkilat. Kinwanin et Pilato, “Naay siya, ilaenyo!” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("JN19_6","073_19_6","JHN","19","6","6","Issan nangil-an nan aap-apon si papachi ya nan khwarchiya, ala cha ya fokhaw ay mangwanin, “Ilansam is kakolos! Ilansam!” Sinomfat si Pilato ay nangwanin, “Aye! Alaenyo ta chakayo kannay nan mangilansa, tay sak-en, maid mad-anak is fasolna.” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("JN19_7","073_19_7","JHN","19","7","7","Sa et kanan nan cheycha'y Judio en, “Wad-ay nan lentegmi ay mangwani en masapol ay matey siya tay ippeyna nan awakna ay Anak Apo Dios.” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("JN19_8","073_19_8","JHN","19","8","8","Ya ket onanig inmegyat si Pilato issan nanngelana isnan kinwanicha. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("JN19_9","073_19_9","JHN","19","9","9","Kasin sinomkhep is afong ay namoot ken Jesus, “Ento man nan tet-ewa ay nalpowam?” Nay met achi egay sinfat Jesus. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("JN19_10","073_19_10","JHN","19","10","10","Kinwanin et Pilato ken siya, “Ke ka ad-i somfat? Ay kem ad-i ammo ay wad-ay kalebfengak ay mangipalofos ken sik-a paymo mangipalansa ken sik-a?” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("JN19_11","073_19_11","JHN","19","11","11","Sa et kinwanin Jesus, “Maid mabfalinmo ken sak-en mo maid ichowan nan Entotongcho ken sik-a. Tay siya chi wedwedwecha nan fasol nan nangichowa ken sak-en ken sik-a, mo nan fasolmo.” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("JN19_12","073_19_12","JHN","19","12","12","Issan nanngelan Pilato sidi, inmanap is angnena ay mangipalofos ken Jesus. Ngem infogfokhaw kayet nan cheycha'y Judio ay mangmangwanin, “Mo ipalofosmo si tosa, faken ka is aloyos nan Emperador. Tay mo sino nan mangippey isnan awakna ay ali, kholaena nan Emperador.” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("JN19_13","073_19_13","JHN","19","13","13","Osto'y chinngen Pilato chi, infalana si Jesus sa et tinmokcho is katokchowan si okom, isnan makwani en Nachap-ayan ay Chet-a, ay Gabata nan ngachana isnan osto'y kalin si Judio. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("JN19_14","073_19_14","JHN","19","14","14","Away nget alas chosi chi isnan chey ay akhew ay cha cha ensagkhanaan isnan Piyasta ay Paskua. Kinwanin Pilato isnan cheycha'y Judio en, “Nay, ilaenyo nan Aliyo!” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("JN19_15","073_19_15","JHN","19","15","15","Ke cha't ala ya fokhafokhaw ay mangwanin, “Ikaanmo siya! Ikaanmo siya! Ilansam is kakolos!” Sa et kanan Pilato, “Ay ke nan aliyo nan laychenyo ay pailansak?” “Maid teken si alimi mod-i nan Emperador yangkhay!” kinwanin nan aap-apon si papachi. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("JN19_16","073_19_16","JHN","19","16","16","Sa na't inchowa si Jesus ken chaicha ta en mailansa is kakolos. Inalan et nan sosorchacho si Jesus, ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("JN19_17","073_19_17","JHN","19","17","17","ya inpasakfatcha ken siya ay nangiyey isnan kolosna ta iyeyna isnan filig ay makwanin Ingit si Olo. (Siya nan kanan si Judio en Golgota.) ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("JN19_18","073_19_18","JHN","19","18","18","Ischi nan nangilansaancha ken siya isnan kolos. Wad-ay akhes nan chwa'y naigkhisan ken siya ay nailansa. Nan esang is kakannawan Jesus ya nan esang is kakannikhidna, et enkhakhawa si Jesus. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("JN19_19","073_19_19","JHN","19","19","19","Wad-ay akhes nan inpaisolat Pilato ay naippey is kakolos Jesus. Kananan, “Jesus ay iNazaret ay Alin si Judio”. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("JN19_20","073_19_20","JHN","19","20","20","Naisolat chi isnan tolo ay ilan si kali: kalin si Judio, iRoma ya Griego. Angsan cha nan Judio ay namasa ischi tay ensag-en isnan ili nan nailansaan Jesus. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("JN19_21","073_19_21","JHN","19","21","21","Sa et kinwanin nan aap-apon nan pachin si Judio ken Pilato en, “Faken koma ‘Alin si Judio’ nan inpasolatmo sisa, mod-i ket siya na: ‘Kinwanin nan nay ay takho en, Sak-en nan Alin si Judio.’ ” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("JN19_22","073_19_22","JHN","19","22","22","Ket ay kinwanin Pilato, “Nan insolatko, insolatko.” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("JN19_23","073_19_23","JHN","19","23","23","Osto ay inkolos nan cheycha'y sorchacho si Jesus, inalacha nan cheycha'y nakaan ay fachona, sa cha't kinap-at ta makcheng cha. Inalacha akhes nan nenchaem ay fachona ay maid pannaitana ay kachongsan ay naafe is facho. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("JN19_24","073_19_24","JHN","19","24","24","Tay siya chi nan khaebna, kinwanin et nan cheycha'y sorchacho en, “Ad-i tako pikisen na. Enfonot tako't yangkhay ta ilaen tako mo sino nan omayana.” Siya na nan inmat ta maangnen nan naisolat ay kalin Apo Dios ay nangwanin, “Nenkakkakchengancha nan fachok, ya nenfonfonotancha nan lopotko.” Siya chi nan inangnen nan cheycha'y sorchacho. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("JN19_25","073_19_25","JHN","19","25","25","Wad-ay akhes nan fabfafai ay maitatakcho is kakolosna: cha inan Jesus ay sin-akhi ya si Maria ay asawan Cleofas sa et si Maria Magdalena. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("JN19_26","073_19_26","JHN","19","26","26","Issan nangil-an Jesus ken inana ya san laylaychena ay disipolosna ay tomatakcheg isnan sag-ena, kinwanina't ken inana en, “Anen, si tosa et nan anakmo.” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("JN19_27","073_19_27","JHN","19","27","27","Sa na't kinwani isnan chey disipolosna en, “Siya et nan inam!” Adi kad insaan et kannay san chey ay disipolos is afongna si inan Jesus. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("JN19_28","073_19_28","JHN","19","28","28","Nawnawni ya ket ammon Jesus ay nakwas et am-in, ya ta maangnen nan kalin Apo Dios ay naisolat id solit, kinwanina en, “Naew-ew ak.” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("JN19_29","073_19_29","JHN","19","29","29","Idwani, tay wad-ay ischi nan masosokong ay sinmoka ay fayas, intapekcha't nan enyam-es ay manosop isnan fayas sa cha't inpey isnan chapong ay makwanin hisopo ya inkaw-edcha is katopek Jesus. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("JN19_30","073_19_30","JHN","19","30","30","Osto'y sinisipan Jesus nan sinmoka ay fayas, kinwanina, “Kecheng chi!” Chag-as na't ya nenyongyong, ya inyoyana nan leng-agna ken Apo Dios. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("JN19_31","073_19_31","JHN","19","31","31","Tay siya chi san akhew ay cha cha ensagkhanaan isnan Piyasta, law-encha nan awak ay sisya is kakolos isnan kawaksana ay Sabfacho, ay kapapatekhan ay tengawcha. Idwani, inmey nan aap-apon si Judio ken Pilato ta en cha kedchawen ken siya, ta pamekmekna nan sikin nan cheycha'y naikolos ya sa cha't maikaan. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("JN19_32","073_19_32","JHN","19","32","32","Et siya chi nan naangnen. Inmey san cheycha'y sorchacho ya sinonsoncha ay nenmekmek isnan sikin nan chwa'y ib-an Jesus ay naikolos. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("JN19_33","073_19_33","JHN","19","33","33","Ngem issan inmayancha ken Jesus, inilacha ay apchas natey, eg-ay cha't mekmeken nan sikina. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("JN19_34","073_19_34","JHN","19","34","34","Nan magtek esang ay sorchacho, yinoyokna sinan tofayna nan fikes Jesus ya ket ay finmob-o kannay nan chala ya chanom. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("JN19_35","073_19_35","JHN","19","35","35","Nan takho ay chadlos nangiila isnan naycha ay inmat et tistikhowana, ya nan ifab-aagna et kaaafolot. Ammona ay nan ifab-aagna et tet-ewa, ya tistikhowana ta mamati kayo akhes. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("JN19_36","073_19_36","JHN","19","36","36","Siya chana nan inmat ta maangnen nan naisolat ay kalin Apo Dios ay nangwanin, “At maid paat olay esa is ingitna ay mapten.” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("JN19_37","073_19_37","JHN","19","37","37","Wad-ay kayet nan nakwani isnan naisolat ay kalin Apo Dios, “At sakhangencha kannay siya ay yinoyokcha.” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("JN19_38","073_19_38","JHN","19","38","38","Awni pay ya inmey ken Pilato nan esa'y lalaki ay iyArimatea ay enngachan si Jose. Esang siya ay namati ken Jesus, ngem egayna inpadpadlaw tay omegyat isnan aap-apon si Judio. En na kinchaw ken Pilato mo mabfalin ay ikaana nan awak Jesus, et inpalofosna. Adi kad inmey ay nangikaan sidi. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("JN19_39","073_19_39","JHN","19","39","39","Inmey akhes si Nicodemo, ay nangitattakin isnan nganngani tolon poo ya lima ay kilo ay fangfanglo ay nakhaeb isnan makwani en mirra ya aloe. Siya san en nangila ken Jesus issan chey, isnan esa'y lafi. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("JN19_40","073_19_40","JHN","19","40","40","Inalacha nan awak Jesus, sa cha't kinomokomonan isnan lopot ay linen, ya intapicha nan fangfanglo ay akhas ay nangikomon isnan awakna. Siya chi nan ekhad nan Judio ay ikkancha isnan natey mo iyeycha. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("JN19_41","073_19_41","JHN","19","41","41","Idwani, isnan sag-en nan en cha nangilansaan ken Jesus, wad-ay nan oma ay kawad nan egay kaos-osar ay liyang si natey ay egay paat kapaypay-an. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("JN19_42","073_19_42","JHN","19","42","42","Adi kad tay siya chi nan akhew ay cha cha ensagkhanaan isnan tengawcha ay Judio, inpeycha kannay nan awak Jesus ischi tay ensag-en. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("JN20_1","073_20_1","JHN","20","1","1","Isnan sisya ay egay kapat-a isnan chey ay Chomingkho, namikhat si Maria Magdalena ay inmey is kaliyang ay naikaofan Jesus. Ya ke na't inila ay nakaan san enebna ay fato. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("JN20_2","073_20_2","JHN","20","2","2","Ala na't ya tagtag ay en nangila ken Simon Pedro ya san disipolos ay laylaychen Jesus. “Anen cha! Inlayawcha pay nan awak nan Apo tako isnan naikaofana, ya tew-an mo ento nan nangiyancha!” kinwanin Maria. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("JN20_3","073_20_3","JHN","20","3","3","Sa et nalanigwat cha Pedro ya san disipolos ay ib-ana ya chinadchawescha nan liyang ay naikaofana. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("JN20_4","073_20_4","JHN","20","4","4","Nentatagtag cha ay chwa, ngem nang-ona'y inomchan is kaliyang san esa'y disipolos tay at-atagtag mo si Pedro, ngem egay sinomkhep. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("JN20_5","073_20_5","JHN","20","5","5","Nen-oschong yangkhay is kaliyang ya kecheng nan linen ay fachon si natey nan inilana ischi. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("JN20_6","073_20_6","JHN","20","6","6","Anono et ya wad-ay si Simon Pedro ya sinomkhep is kaliyang. Inilana nan fachon si natey ay naisasaad ischi, ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("JN20_7","073_20_7","JHN","20","7","7","ya nan chey inyapongotcha ken Jesus, et egay naitapi isnan linen ay naiyewes mod-i ket nanatken ya nalolonlon isnan kawadna. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("JN20_8","073_20_8","JHN","20","8","8","Sa et sinomkhep akhes san chey disipolos ay nang-ona ay inomchan is kaliyang, ya chadlos na insin-eng chachi ket ay namati. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("JN20_9","073_20_9","JHN","20","9","9","Tay sisya ay egaycha naawatan nan naisolat ay kalin Apo Dios, ay at masapol ay matakho si Jesus isnan etey. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("JN20_10","073_20_10","JHN","20","10","10","Sa et sinmaa nan cheycha'y disipolos. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("JN20_11","073_20_11","JHN","20","11","11","Si magtek Maria Magdalena sisya'y nentatakcheg ay nen-ag-akha is kadchelan nan liyang ay naikaofana. Isnan cha na en-ag-akhalan, nen-oschong is kaliyang, ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("JN20_12","073_20_12","JHN","20","12","12","ket ay wad-ay nan chwa'y anghel ay enfafacho is enpokaw ya tomotokcho isnan naisaachan nan awak Jesus. Nan esang wad-ay is kaolowan ya nan esang is kasikiyan. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("JN20_13","073_20_13","JHN","20","13","13","Sa cha't kanan, “Anen, en ka man en-ag-akha ay?” Sa na't kanan, “Tay man inkaancha nan awak nan Apok, ya tew-an mo ento nan nangiyancha.” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("JN20_14","073_20_14","JHN","20","14","14","Osto'y kinwanina chi, nensakhong ya inilana si Jesus ay tomatakcheg, ngem eg-ayna inmatonan. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("JN20_15","073_20_15","JHN","20","15","15","Sa et kanan Jesus, “Anen, en ka man en-ag-akha ay? Sino nan an-anapem?” Nay met achi khapo tay kanan Maria mo siya nan mangom-oma, ke na't kanan, “Apo, ay mo sik-a achi nan nangikaan isnan awakna, et ibfakham mo ento nan nangipay-am ta ek alaen.” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("JN20_16","073_20_16","JHN","20","16","16","Sa et kanan Jesus, “Maria.” Nenlikhos et si Maria ya ke na't kanan, “Rabboni!” (Nan ayen nan Rabboni isnan kalin si Judio, et Mistolo.) ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("JN20_17","073_20_17","JHN","20","17","17","Sa et kanan Jesus, “Ad-i ka omeegnan, tay sisya ay egay ak linmamag ay tomoli ken Ama. En ka magtek ifaag isnan iib-ak, ay lomamag ak et ay tomoli ken Ama ay Amayo, ay Diosko ya Diosyo akhes.” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("JN20_18","073_20_18","JHN","20","18","18","Chag-as na't chi ya inmey si Maria Magdalena isnan disipolos Jesus ay nangwanin, “Inilak nan Apo.” Sa na't infaag nan am-in ay kinwanin Jesus ken siya. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("JN20_19","073_20_19","JHN","20","19","19","Kalabfiyan nan chey ay akhew ay Chomingkho, namotifoti nan disipolos Jesus tay omegyat cha isnan aap-apon si Judio. Faagna ya ket ay wad-ay si Jesus ay tomatakcheg isnan kawadcha. Sa na't kanan, “Oompa kayo!” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("JN20_20","073_20_20","JHN","20","20","20","Kinwanin Jesus chi sa na't inpaila ken chaicha san limana ya san fikesna. Ket ay chachama nan lagsakcha isnan nangil-ancha ken siya ay Apocha. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("JN20_21","073_20_21","JHN","20","21","21","Sa na't kasin kinwani ken chaicha, “Oompa kayo. Idwani, nay faalek chakayo kag isnan inangnen Ama ay namaa ken sak-en.” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("JN20_22","073_20_22","JHN","20","22","22","Osto ay kinwanina chi, sinop-oyana chaicha ay nangwanin, “Chawatenyo nan Ispirito Santo. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("JN20_23","073_20_23","JHN","20","23","23","Mo wad-ay takho ay pakawanenyo nan fasolna, at mapakawan. Ya mo wad-ay ad-iyo pakawanen, at ad-i mapakawan.” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("JN20_24","073_20_24","JHN","20","24","24","Issan nenpail-an Jesus isnan cheycha'y disipolosna, wad-ay nan esang isnan sinpoo ya chwa ay maid. Siya san si Tomas ay makwanin Apik. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("JN20_25","073_20_25","JHN","20","25","25","Sa et inokhod nan iib-ana ay disipolos, “Inilami nan Apo!” Ke na't ay kanan, “Sok-ed ko achi ona ilaen nan linoskaw si lansa isnan limana, sak et ippey nan lechengko ischi, ya kam-elek nan fikesna, esak mamati.” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("JN20_26","073_20_26","JHN","20","26","26","Kakwasan nan walo ay akhew, kasin naam-among nan disipolos Jesus isnan chey ay afong ya wad-ay chadlo si Tomas ay ib-acha. Ngem olay naifofoti nan eneb, faagna ya ket wad-ay si Jesus ay tomatakcheg isnan kawadcha. Sa na't kanan, “Oompa kayo.” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("JN20_27","073_20_27","JHN","20","27","27","Kinwanina't ken Tomas, “Ippeymo nan lechengmo isna. Chey, ilaem nan limak. Sam et oyachen nan limam ta ikam-em isnan fikesko. Ad-i ka enchwadchwa. Mamati ka yangkhay!” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("JN20_28","073_20_28","JHN","20","28","28","Sa et kanan Tomas, “Sik-a nan Apok ya Diosko!” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("JN20_29","073_20_29","JHN","20","29","29","“Mamati ka chadlo tay inmila ka, ad-i ngen? Naoney yangkhay nan cheycha'y egay inmila, ya khechangna'y mamati cha!” kinwanin Jesus. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("JN20_30","073_20_30","JHN","20","30","30","Angsan kayet nan katataa ay inik-ikkan Jesus ay kaimatonana isnan kawad nan cheycha'y disipolosna, ay egay nailiblo isna. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("JN20_31","073_20_31","JHN","20","31","31","Nay met achi naisolat chana ta wad-ay menpatiyanyo ay si Jesus, et siya nan Cristo ay Anak Apo Dios, ya tatno isnan mamatiyanyo at mawad-ay nan fiyagyo ay maid pengpengna isnan naiyornosanyo ken siya. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("JN21_1","073_21_1","JHN","21","1","1","Awni ya kasin nenpaila si Jesus isnan disipolosna is kailit nan Fayfay nan Tiberias. Kag tona nan inikkana ay nenpaila. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("JN21_2","073_21_2","JHN","21","2","2","Naam-among cha Simon Pedro, Tomas ay makwanin Apik, Natanael ay iCana id Galilea, nan chwa'y an-ak Zebedeo ya nan chwa kayet ay disipolosna. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("JN21_3","073_21_3","JHN","21","3","3","Sa et kinwanin Simon Pedro isnan ib-ana, “Tak et mangachiw na.” Sa cha't kanan, “Maifoweg kami!” Nenligwat cha sa cha't nenfangka ay omey. Nay met achi isnan chey ay sinlabfiyan maid paat khinachiwcha. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("JN21_4","073_21_4","JHN","21","4","4","Issan cha mapat-a ya ket wad-ay si Jesus ay entatakcheg is kailit nan fayfay, nay met achi egay cha inmatonan siya. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("JN21_5","073_21_5","JHN","21","5","5","Sa na't kanan, “Anen cha'y lilwidko, wad-ay ngen iniketanyo?” “To! Maid ya!” kinwanicha. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("JN21_6","073_21_6","JHN","21","6","6","Sa na't kanan, “Ibkasyo nan iketyo is kakannawan nan fangka, et wad-ay maalayo.” Inibkascha tet-ewa nan sichok ya ke cha't ay ad-i et makakhoyod, tay angsaangsan nan nakna ay chadchakowag ay ikan. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("JN21_7","073_21_7","JHN","21","7","7","Sa et kanan san disipolos ay laylaychen Jesus ken Pedro en, “Si Apo pet chi!” Osto'y inammowan Simon Pedro ay si Apo Jesus chi, ala na't ya facho isnan kinaana ay fachona isnan cha na enchonowan, sa na't ala ya lay-og ay chomaka. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("JN21_8","073_21_8","JHN","21","8","8","Nan cheycha'y ib-ana, nenlokhan cha isnan fangka ay mangoyod ay mangichaka isnan iket ay napnonapno is chadchakowag ay ikan, tay as-op cha is kailitna, ay kag sinkhasot ay mitro yangkhay. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("JN21_9","073_21_9","JHN","21","9","9","Issan chinmakalancha, inilacha nan machad-awis ay sibfan isnan khomakhalang ay oling. Wad-ay akhes tinapay ischi. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("JN21_10","073_21_10","JHN","21","10","10","Sa et kanan Jesus, “Omyali kayo isnan sinichokanyo.” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("JN21_11","073_21_11","JHN","21","11","11","Sa et inmey si Simon Pedro is kafangka ay nangoyod ay nangipachaka isnan iket ay napno is ad-achowan ay chadchakowag ay ikan. Et sinkhasot ya liman poo ya tolo am-in nan filangna. Ngem olay angsaangsan chi, sisya ay egay kafakfakas nan iket. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("JN21_12","073_21_12","JHN","21","12","12","Sa et kanan Jesus, “Ali kayo et ta mangan tako.” Idwani, maid makatoled ay kasin manalodsod mo sino siya, tay finigfigcha ay siya nan Apocha. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("JN21_13","073_21_13","JHN","21","13","13","Sa et en inalan Jesus nan tinapay ya inwalasna ken chaicha. Siya akhes nan inangnena isnan chinawisna. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("JN21_14","073_21_14","JHN","21","14","14","Siya na nan maikatlo ay nenpail-an Jesus isnan disipolosna kakwasan nan finmangonana isnan etey. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("JN21_15","073_21_15","JHN","21","15","15","Issan nakakkanancha, kinwanin Jesus ken Simon Pedro, “Simon ay anak Juan, wadwad-ay ngen nan layadmo ken sak-en mo nan layad nan tapina ay naycha?” Sa na't kanan, “Wen, Apo, ammom met ay laylaychek sik-a.” Kinwanin et Jesus, “Mo siya sa, tokkhongam et nan korderok.” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("JN21_16","073_21_16","JHN","21","16","16","Ikapidwa kinwanina kasin en, “Simon ay anak Juan, laylaychem ngen sak-en?” Sinomfat kayet ay nangwani, “Wen man Apo, ya kem ammo'y laylaychek sik-a ya!” Sa et kanan Jesus, “Tokkhongam nan karnilok.” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("JN21_17","073_21_17","JHN","21","17","17","Ikapitlo kayet kinwanin Jesus, “Simon ay anak Juan, tet-ewa ngen ay laychem sak-en?” Ya ket ay enseseg-ang nan semek Pedro tay ikapitlo et chi is nannalodsochan Jesus ken siya, mo tet-ewa nan layadna ken siya. Kinwanina't ken Jesus en, “Apo, ammom nan kangnon et ammom ay laychek sik-a.” Sa et kinwanin Jesus, “Tokkhongam nan karnilok. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("JN21_18","073_21_18","JHN","21","18","18","Tet-ewa kanak ken sik-a, issan kachad-aanmo, kikhad ka ay enfacho ya ensangkhetan ya nawaya ka ay omey isnan laychem ay omayan. Nay met achi isnan malakayam, at iyoyadmo nan limam ya teken nan mangippey isnan sangkhetan mo sa cha't iyey sik-a isnan ad-im laychen ay omayan.” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("JN21_19","073_21_19","JHN","21","19","19","(Infaag Jesus na ta ipaammona mo ngag ay ilan si etey nan ikatey Pedro ay katangtangachan Apo Dios.) Osto'y siya chi kinwanina't ken Pedro, “Wanchem sak-en.” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("JN21_20","073_21_20","JHN","21","20","20","Nensakhong si Pedro ya inilana ay omon-onod san disipolos ay laylaychen Jesus. Siya san ninidpa ken Jesus issan lafi ay nangnganancha, ya san nanalodsod ken siya mo sino nan mangitiktik ken siya. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("JN21_21","073_21_21","JHN","21","21","21","Issan nangil-an Pedro isnan chey ay disipolos kinwanina ken Jesus, “Apo, si kay tod-i?” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("JN21_22","073_21_22","JHN","21","22","22","Sa et kanan Jesus, “Mo laychek ay matakhotakho siya is engkhana ay kasik omaliyan, ngag ta nan fiyangmo? Sik-a, wanchem sak-en!” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("JN21_23","073_21_23","JHN","21","23","23","Ya ket aped naiwalakhawag isnan disipolos Jesus ay at ad-i matmatey nan chey ay disipolos. Ngem egay kinwanin Jesus ay ad-i matey siya mod-i ket kinwanina en, “Mo laychek ay matakhotakho siya engkhana is kasik omaliyan, ngag ta nan fiyangmo?” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("JN21_24","073_21_24","JHN","21","24","24","Sak-en nan chey ay disipolos ay chadlos nanistigo isnan naycha ay naik-ikkan, ya chak insolat chana. Et naammowan ay tet-ewa am-in nan naycha ay insolatko ay tinistikhowak. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("JN21_25","073_21_25","JHN","21","25","25","Ang-angsan kayet nan tapina ay inik-ikkan Jesus. Mo sa ya maisolat cha am-in, et away nget ad-i omanay nan lofong ay kaipay-an nan liblo ay kaisolatana.");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("AC1_1","074_1_1","ACT","1","1","1","Teofilo: Isnan inmona ay chak insolat, inokhodko nan am-in ay cha inang-angnen Jesus ya nan cha na insos-olo mailapo isnan chamon nan chonona ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("AC1_2","074_1_2","ACT","1","2","3","engkhana ay naipalamag siya id chaya. Nakwas san nateyana, kasin natakho, sa et nenpaila isnan pinilina ay apostolesna, ya angsan nan inang-angnena ay mangipaila ay tet-ewa ay natakho siya kasin. Nenpap-aila siya ken chaicha isnan epat poo ay akhew, ya infagfakhana nan maipoon isnan en-ap-apowan Apo Dios. Infilina akhes ken chaicha nan infaag nan Ispirito Santo ken siya. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("AC1_4","074_1_4","ACT","1","4","4","Isnan namingsan ay naam-amongancha, infilina ken chaicha, “Ad-i kayo komakkaan isna id Jerusalem. Sad-enyo magtek nan chey infaagko ay inkalin Ama ay ilayadna ken chakayo. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("AC1_5","074_1_5","ACT","1","5","5","Tay faken et nan chanom ay infonyag Juan nan kafonyakhanyo, mod-i ket awni't mafonyakhan kayo isnan Ispirito Santo kakwasan nan akit yangkhay ay akhew mailapo idwani.” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("AC1_6","074_1_6","ACT","1","6","6","Adi kad issan naam-amongancha, ke cha't salodsochen ken siya, “Apo, idwani ngen nan mangisakhongam isnan en-ap-apowan tatno chatako ay Israelitas nan en-apo isnan ili tako?” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("AC1_7","074_1_7","ACT","1","7","7","Sa et kanan Jesus, “Maid fiyangyo issa, tay si Ama yangkhay nan wad-ay kalebfengana ay mangikedcheng mo ngag nan maangnen is tapin akhew, ya mo kaatna nan kaommatana. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("AC1_8","074_1_8","ACT","1","8","8","Ngem at chawatenyo nan kamabfalin isnan omchanan nan Ispirito Santo ay entee ken chakayo, ya at chakayo nan tistikhok ay makaifaag isnan maipoon ken sak-en id Jerusalem, id Judea ya isnan am-in ay sakopna, id Samaria ya isnan olay entona issa ay patengkhan nan lota.” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("AC1_9","074_1_9","ACT","1","9","9","Osto ay kinwanina chi, ke cha't iilaen ay cha maipalamag id chaya, ya tinatangadcha siya engkhana ay nasalinan isnan lifoo. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("AC1_10","074_1_10","ACT","1","10","10","Isnan sisya'y manatangachancha isnan inmayana id tongcho, faagna ket ay wad-ay nan chwa ay enfafacho is enpokaw ay tinmatakcheg isnan sag-encha ay ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("AC1_11","074_1_11","ACT","1","11","11","nangwanin, “Chakayo ay iGalilea, en kayo man entatakcheg isna ay manatangad id chaya ay? Si Jesus ay chey ay naala ken chakayo ya naipalamag id chaya et sa kasin tomoli ay kag isnan inilayo ay inangnena ay inmey id chaya.” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("AC1_12","074_1_12","ACT","1","12","12","Osto ay siya chi, tinmoli cha id Jerusalem. Nalpo cha isnan chey ay filig ay makwanin Olibo ay kolang si esa'y kilomitro nan kaadchawina isnan ili. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("AC1_13","074_1_13","ACT","1","13","13","Issan inomchanancha, linmamag cha isnan entongcho ay kwarto ay entetey-ancha. Nan linmamag ischi, et cha Pedro, Juan, Santiago, Andres, Felipe, Tomas, Bartolomeo, Mateo, si Santiago ay anak Albiyo, si Simon ay mangisaksakit isnan ilina, ya si Judas ay anak Santiago. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("AC1_14","074_1_14","ACT","1","14","14","Kad-in naam-among cha am-in ay nenlol-owalo. Wad-ay akhes nan fabfafai ay naitapi ken chaicha ya si akhes Maria ay inan Jesus ya nan lallalaki ay aag-ina. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("AC1_15","074_1_15","ACT","1","15","15","Issan namingsan ay naamongan nan omey si sinkhasot ya chwan poo ay mamati, tinmakcheg si Pedro ay nenkali. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("AC1_16","074_1_16","ACT","1","16","16","Kinwanina, “Masapol ay maangnen am-in nan naisolat ay kalin Apo Dios et nay naangnen nan inpaipadton nan Ispirito Santo ken David, maipoon ken Judas ay nangipangpango isnan cheycha'y naniliw ken Jesus. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("AC1_17","074_1_17","ACT","1","17","17","Esang si Judas ay naifilang ay ib-ami, tay esang akhes ay nadchotokan ay makidno isnan nay ay chonomi. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("AC1_18","074_1_18","ACT","1","18","18","“Nan siping ay lagfon Judas isnan kangaakhan ay inangnena, et nailako isnan lota ay naekyakhana kannay ya pinomtokan nan awakna ya inmapokan nan potona. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("AC1_19","074_1_19","ACT","1","19","19","Chinngen nan omili id Jerusalem nan inmat, ya ket ay nangadnan chi ay lota is Aceldama. Nan laychena ay kanan isnan kalicha et Lotan si Chala. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("AC1_20","074_1_20","ACT","1","20","20","“Tay wad-ay nan naisolat maipoon ken siya isnan liblo ay Salmo: ‘Enfalin is kab-ew koma nan afongna, ya maid kasin entee ischi.’ Wad-ay akhes nan naisolat ay mangwanin, ‘Asop ya fansen si teken nan saadna.’ ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("AC1_21","074_1_21","ACT","1","21","22","“Adi kad masapol ay pomili tako is sokat Judas ta en-ib-ami ay manistikho isnan kasin natakhowan Jesus. Masapol ay esa ay nakifob-oweg ken chakami isnan kad-in naifob-owekhanmi ken Apo Jesus issan kawadna ken chatako mailapo issan cha nenfonfonyakhan Juan engkhana isnan naal-ana ken chatako ay naipalamakhana id chaya.” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("AC1_23","074_1_23","ACT","1","23","23","Sa cha't infakha nan chwa'y ngachan ta enpiliyan cha: si Jose ay makwanin Barsabas (ay nangadnan akhes is Justo), sa et si Matias. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("AC1_24","074_1_24","ACT","1","24","24","Sa cha't nenlowalo ay mangwanin, “Apo ay mangammo isnan semek nan olay sino, ipailam koma ken chakami mo sino isnan naycha'y chwa nan pinilim ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("AC1_25","074_1_25","ACT","1","25","25","ay maisokat ay ensilfi isnan nay ay chono ya kinaapostol ay chinokokhan Judas ta omey isnan osto ay kaifakhayana.” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("AC1_26","074_1_26","ACT","1","26","26","Sa cha't nenfonot mo sino nan mapili ken chaicha. Et si Matias nan nabfonotan ay naitapi isnan sinpoo ya esang ay apostoles. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("AC2_1","074_2_1","ACT","2","1","1","Osto'y inomchan nan Piyasta ay makwanin Pentecostes, naamoamong nan am-in ay mamati. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("AC2_2","074_2_2","ACT","2","2","2","Faagna ya ket ay wad-ay nan chinngecha ay aweng ay nalpo id chaya ay kag ab-afikas ay chakhem, ay mamadnge isnan olay entona isnan afong ay tinmotokchowancha. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("AC2_3","074_2_3","ACT","2","3","3","Ke cha't inila nan kag apey ay enfidfichang ay kag chila nan ilana, ay nasiyasiyan ya naiwalas ay inompa isnan waschin esang ken chaicha. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("AC2_4","074_2_4","ACT","2","4","4","Siya chi ya ket ay inomchan nan Ispirito Santo ay nentee isnan waschin esang ken chaicha, ya nenkali cha isnan teketeken ay kali ay inpaifalikasna ken chaicha. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("AC2_5","074_2_5","ACT","2","5","5","Idwani, issan chey ay timpo wad-ay id Jerusalem nan angsan ay Judio ay chadlos mangiyeegyat ken Apo Dios. Nalpo chachi isnan nateketeken ay ili isnan olay entona issa. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("AC2_6","074_2_6","ACT","2","6","6","Isnan nanngelancha isnan ngomanawngaw ischi, ket ay naamong nan katakhotakho, sa cha't nataataa tay ket ay waschin nannge isnan osto ay kalina ay cha ikak-alin nan cheycha'y mamati. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("AC2_7","074_2_7","ACT","2","7","7","Natakag ya nataa cha ay mangmangwanin, “Faken ngen iGalilea am-in chana ay cha enkak-ali? ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("AC2_8","074_2_8","ACT","2","8","8","Ento kay nan ikkana? Ya ke pet waschin esang ken chatako et chengngena nan kalin nan ilina kannay! ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("AC2_9","074_2_9","ACT","2","9","9","Wad-ay ken chatako nan iPartia, iMedia, iyElam, iMesopotamia, iJudea, iCapadocia, iPonto, iyAsia, ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("AC2_10","074_2_10","ACT","2","10","10","iFrigia, iPamfilia, iyEgipto ya nan cheycha'y nalpo isnan sakop nan Libya ay sag-en nan Cirene. Wad-ay cha akhes nan mangili ay nalpo id Roma ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("AC2_11","074_2_11","ACT","2","11","11","ay Judio ya Gentil ay sinmolot isnan pammatin si Judio. Wad-ay cha kayet nan iCreta ya iyArabia, ya nay chechengngen tako nan enkak-aliyancha isnan waschin tako kali ay mangifab-aag isnan katataa ay cha ang-angnen Apo Dios!” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("AC2_12","074_2_12","ACT","2","12","12","Nataataa cha am-in ya cha cha mangawngaw ay ensisinalodsod ay mangwanin, “Ngag man nan laychen nan nay ay kanan?” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("AC2_13","074_2_13","ACT","2","13","13","Ngem nan tapina inang-angocha chaicha ay nangwanin, “To! Nangekhe mangnget chana isnan kakhag-aeb ay mainom.” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("AC2_14","074_2_14","ACT","2","14","14","Idwani ket ay tinmakcheg si Pedro ya nan sinpoo ya esang ay ib-ana ay apostoles, sa na't inpalawag isnan cheycha'y takho ay mangwanin, “Iib-ak ay Judio ya am-in kayo ay omili isna'd Jerusalem, chengngenyo ta ifaagko nan laychen nan nay cha omat ay kanan. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("AC2_15","074_2_15","ACT","2","15","15","Ad-iyo kanan en nafoteng chana, tay ay ke way mafoteng isnan mag-akhew ay sisya'y alas nowibi yangkhay? ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("AC2_16","074_2_16","ACT","2","16","16","Nan nay magtek cha omat et siya na san kinwanin san mamadto ay si Joel ay nangwanin, ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("AC2_17","074_2_17","ACT","2","17","17","‘Kinwanin Apo Dios en, “Isnan kaomodchiyan si akhew, at al-allayad ak ay mangifaa isnan Ispiritok ay entee isnan am-in ay takho. At ifaag nan an-akyo nan ipaammok ken chaicha. Nan fabfafalloyo et wad-ay nan ipailak ken chaicha ay kag iitaw. Ya nan am-ayo et sa cha it-itawen nan laychek ay ipaammo ken chaicha. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("AC2_18","074_2_18","ACT","2","18","18","Siya, olay isnan lallalaki ya fabfafai ay faak et siya akhes sa nan maangnen isnan cheycha'y akhew. At al-allayad ak ay mangifaa isnan Ispiritok ay entee ken chaicha ya at ifaagcha nan ipaammok. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("AC2_19","074_2_19","ACT","2","19","19","At ipailak nan katataa id tongcho ay chaya, ya ipailak is khwabna is kalota nan sinyal ay chala, apey, ya nan en-al-alingasew ay asok. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("AC2_20","074_2_20","ACT","2","20","20","At fomollinget nan akhew ya at kag chala nan ilan nan fowan, esa pay omchan nan chadlos kapatekhan ay akhew ay omaliyan nan Apo. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("AC2_21","074_2_21","ACT","2","21","21","Ya mo sino nan enseg-ang isnan Apo, et isalakana.” ’ ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("AC2_22","074_2_22","ACT","2","22","22","“Iib-ak ay Israelitas chengngenyo nan nay ay kanak. Ammoyo ay inpailan Apo Dios ken chakayo ay si Jesus ay iNazaret nan inischona, maichalan isnan katataa ay kamabfalin ya sinyal ay inpaangnen Apo Dios ken siya isnan kawadyo. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("AC2_23","074_2_23","ACT","2","23","23","Si Jesus ay nay et naigwa ken chakayo tay siya nan sikhod ay semek ya khakhalan Apo Dios. Ngem ke yo't pinatey isnan nangipalansaanyo isnan cheycha'y fomafasol. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("AC2_24","074_2_24","ACT","2","24","24","Ngem winayaan Apo Dios siya isnan kasikhab nan etey isnan kasina nanakhowan ken siya, tay ad-i mabfalin ay ipakod nan kamabfalin nan etey siya. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("AC2_25","074_2_25","ACT","2","25","25","Tay inpadton David id solit nan maipoon ken Jesus: ‘Iilaek ay wawawawad-ay ken sak-en nan Apo. Wad-ay siya ay tomatakcho is kakannawanko ta ad-i ak enchwadchwa. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("AC2_26","074_2_26","ACT","2","26","26","Tay siya chi malaylaychan nan semekko ya enlal-ayad ak ay mangifab-allikas isnan lagsakko. Ya oompa ak akhes tay wad-ay namnaman nan awakko, ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("AC2_27","074_2_27","ACT","2","27","27","tay ad-im iwayang nan leng-agko isnan omayan nan natey paymo ipalofos ay machonot nan awakko ay nakapet ay faam. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("AC2_28","074_2_28","ACT","2","28","28","Inischom ken sak-en nan chalan ay omyey isnan fiyag ay eng-engkhana, ya ad-i enkolang nan omipalal-ayyacham isnan kawadmo.’ ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("AC2_29","074_2_29","ACT","2","29","29","“Kakailiyak, laychek ay ipaammo ay osto nan maipoon ken ali David ay ama tako id solit. Natey siya ya naikaob, ya sisya nan naikaofana isnan kawad tako engkhana idwani. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("AC2_30","074_2_30","ACT","2","30","30","Et tay esang ay mamadto siya, ammona nan inkalin Apo Dios ay nangisapata ay at ischona nan esang isnan wanen-edna ay en-ali ay kag ken siya. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("AC2_31","074_2_31","ACT","2","31","31","Et tay siya chi, inilana ya inpadtona nan kasin matakhowan nan Cristo, ya nan ad-i mangiwayangan Apo Dios ken siya isnan kawad nan natey, ya nan ad-i madchonotan nan awakna. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("AC2_32","074_2_32","ACT","2","32","32","Siya na si Jesus ay tinakhon mampay Apo Dios, ya chakami am-in nan tistikho isna tay inilami. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("AC2_33","074_2_33","ACT","2","33","33","Naipalamag is kakannawan Apo Dios ay Amana, ay nanawatana isnan Ispirito Santo ay inkalin Amana ken siya. Idwani al-allayad siya akhes ay mangifaa isnan Ispirito Santo ay entee ken chakami, et nay siya nan iilaenyo ya chechengngenyo idwani. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("AC2_34","074_2_34","ACT","2","34","35","“Tay si David, faken nan awakna mod-i ket nan Apona nan kankanana issan nangwaniyana en, ‘Kanan Apo Dios isnan Apok: Tomokcho ka is kakannawanko engkhana ay khab-ek ay enkhatkhatinam nan fosom.’ Tay faken si David nan linmamag id chaya. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("AC2_36","074_2_36","ACT","2","36","36","“Idwani et mampay, am-in tako ay Israelitas et masapol ay ammowen tako ay osto ay si Jesus ay chey ay inlansayo is kakolos, et siya nan inpey Apo Dios ay Apo ya Cristo.” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("AC2_37","074_2_37","ACT","2","37","37","Osto ay chinngen nan cheycha'y takho chi, ket ay chad-ama nan ngoyoscha, sa cha't kanan ken Pedro ya isnan tapin nan apostoles, “Iib-a, ngag et kay nan angnenmi?” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("AC2_38","074_2_38","ACT","2","38","38","Sa et kinwanin Pedro, “Masapol ay waschin enfafawi ay manokog isnan fasolna ya enpafonyag ay mangipaammo ay si Jesu Cristo nan Apona, ta mapakawan nan fasolna ya chawatena nan Ispirito Santo ay ilayad Apo Dios. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("AC2_39","074_2_39","ACT","2","39","39","Tay siya sa nan inkalin Apo Dios ken chakayo, isnan am-in ay wanen-edyo, ya isnan am-in ay wad-ay isnan adchawi. Siya sa nan inkalina isnan am-in ay ayakhan nan Apo ay Dios tako ay maitapi ken siya.” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("AC2_40","074_2_40","ACT","2","40","40","Angsan kayet nan inloneloney Pedro ay tokhona ken chaicha. Kinwanina, “Enpaisalak kayo ta ad-i kayo maitapi ay machosa isnan naycha'y takho ay naikfis nan akkhocha.” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("AC2_41","074_2_41","ACT","2","41","41","Sa et am-in nan nanawat isnan infaagna et nafonyakhan cha. Ya omey is tolon lifo ay takho nan naichad-om ken chaicha isnan chey ay akhew. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("AC2_42","074_2_42","ACT","2","42","42","Sa cha't inpey nan timpocha ay nangad-achar isnan sos-olon nan apostoles, ya nakiam-among, ya kad-in nakikan cha ay manemsemek isnan Apo ya nakilol-owalo. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("AC2_43","074_2_43","ACT","2","43","43","Angsan ay katataa ya sinyal nan cha naang-angnen maichalan isnan cheycha'y apostoles, et cha natakag nan olay sino. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("AC2_44","074_2_44","ACT","2","44","44","Kad-in naam-among nan am-in ay mamati, ya nensisinniglat cha isnan am-in ay kwacha. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("AC2_45","074_2_45","ACT","2","45","45","Inlakocha nan lotacha ya nan tapin nan kwacha sa cha't inchowa nan lakona ay maosar isnan kasapolan nan olay sino ay makasapol. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("AC2_46","074_2_46","ACT","2","46","46","Winakas ay naam-among cha is kaTimplo, sa cha't maob-ofob-ong ay mangan ay manemsemek isnan Apo isnan afob-ongcha. Al-allayad cha ya maes-esang nan nemnemcha ay mangan ya ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("AC2_47","074_2_47","ACT","2","47","47","manad-ayaw ken Apo Dios, ya pinatpateg nan katakhotakho chaicha. Sa et winakas ay chad-oman Apo Jesus nan cheycha'y cha maisalakan. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("AC3_1","074_3_1","ACT","3","1","1","Isnan namingsan inmey cha Pedro ken Juan is kaTimplo isnan alas tres isnan misoyaw ay timpon si lowalo. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("AC3_2","074_3_2","ACT","3","2","2","Wad-ay ischi nan esa'y lalaki ay naiyanak ay napilay. Winakas ay inek-ekwatcha ay en nangisaad isnan kasegpan nan Timplo ay makwanin Khag-awis ay Segpan, ta enlimos isnan cheycha'y cha somkhep. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("AC3_3","074_3_3","ACT","3","3","3","Osto'y inilana cha Pedro ken Juan ay cha somag-en ay omey is kaTimplo, nenlimos ken chaicha. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("AC3_4","074_3_4","ACT","3","4","4","Sa et isin-eng cha Pedro ken Juan siya, ket ay kinwanin Pedro, “Ilaem chakami!” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("AC3_5","074_3_5","ACT","3","5","5","Sa na't iilaen chaicha tay kananan mo wad-ay ichawchawcha ken siya. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("AC3_6","074_3_6","ACT","3","6","6","Ngem ket ay kanan Pedro, “Maid paat sipsiping paymo fallitokko, ngem ichowak ken sik-a nan wad-ay ken sak-en. Isnan ngachan Jesu Cristo ay iNazaret, manalan ka!” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("AC3_7","074_3_7","ACT","3","7","7","Sa na't chawaten isnan kannawan ay limana ay mangipatakcheg ken siya, ya ket kannay finmikas nan sikina ya nan mokmoklingna. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("AC3_8","074_3_8","ACT","3","8","8","Ket ay natanaod ay tinmakcheg ya sa et chadlo manalan ya nakiskhep ken chaicha is kaTimplo. Nanalachalan ya nentat-aod ay nanad-ayaw ken Apo Dios. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("AC3_9","074_3_9","ACT","3","9","9","Inilan am-in nan takho nan cha na manad-alanan ya enchad-ayawan ken Apo Dios. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("AC3_10","074_3_10","ACT","3","10","10","Ya osto ay inmatonancha ay siya san tomotototokcho ay enlimlimos isnan kasegpan nan Timplo ay makwanin Khag-awis ay Segpan, ke cha't ay chadlos nataa isnan chey ay inmat ken siya ya maid osto is semkencha. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("AC3_11","074_3_11","ACT","3","11","11","Sa et waschin tatagtag ay cha mataa nan am-in ay takho ay naam-among is kakawadcha isnan enpap-aingan ay makwanin Pap-aingan Solomon, ay kawad nan chey ay lalaki ay sisya'y kokompet ken cha Pedro ken Juan. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("AC3_12","074_3_12","ACT","3","12","12","Issan nangil-an Pedro isnan inmat, ke na't ay kanan ken chaicha, “Chakayo ay kakailiyan ay Israelitas, en kayo man chadlos mataa isnan nay ay inmat ay? Ya en kayo man chadlos omiila ay kag san wad-ay kamabfalinmi ay mangipachalan ken tona, paymo nakachalan siya khapo isnan kinakapetmi ken Apo Dios ay? ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("AC3_13","074_3_13","ACT","3","13","13","Faken chakami nan nangangnen sina, mod-i ket si Apo Dios ay Dios cha Abraham, Isaac, Jacob ya nan ikik-it tako. Siya nan nangischo isnan katangtangachan nan faana ay si Jesus ay inpatiliwyo sa yo't kayet inad-i isnan sakhang Pilato, olay issan apchas na nangedchengan ay mangipalofos ken siya. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("AC3_14","074_3_14","ACT","3","14","14","Ngem olay mo nakapet siya ken Apo Dios ya nalenteg, inad-iyo, ya nan chey enpatpatey nan kinchawyo ken Pilato ay maipalofos ken chakayo. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("AC3_15","074_3_15","ACT","3","15","15","Sa yo't inpapatey siya ay kalpowan si fiyag, ngem si Apo Dios, kasina tinakho siya isnan etey, ya chakami nan tistikho ischi. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("AC3_16","074_3_16","ACT","3","16","16","Finmikas nan nay ay lalaki ay iilaenyo ya ammoyo, maichalan ken Jesus, ya isnan pammati isnan ngachana. Et nan pammati ken Jesus nan nangipagkhawis ken siya ay kag isnan iilaenyo am-in idwani. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("AC3_17","074_3_17","ACT","3","17","17","“Idwani iib-a, ammok ay issan namateyanyo ken siya, et ad-iyo ammo nan kasasaadna. Ya olay nan aap-apoyo, et ad-icha ammo. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("AC3_18","074_3_18","ACT","3","18","18","Nay met achi siya chi nan inmat ta maangnen nan inpapadton Apo Dios isnan am-in ay mamadtona ay mangwanin at enlikhat ay matey nan inischona ay Cristo. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("AC3_19","074_3_19","ACT","3","19","19","Chokokhanyo et mampay nan fasolyo ya somakhong kayo kasin ken Apo Dios ta amasena nan fasolyo, ta ippengyo nan iyalin Apo Dios ay timpo ay malin-awaanyo, ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("AC3_20","074_3_20","ACT","3","20","20","ya at ifaana ken chakayo nan Cristo ay sikhod ay inischona. Siya si Jesus ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("AC3_21","074_3_21","ACT","3","21","21","ay masapol ay entetee kayet id chaya engkhana isnan timpo ay mangipafalowan Apo Dios isnan am-in, ay kag isnan inpapadtona id solit isnan cheycha'y mamadtona. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("AC3_22","074_3_22","ACT","3","22","22","“Kag isnan kinwanin Moises, ‘At ischon nan Apo ay Diosyo nan esang isnan kailiyanyo ay at enfalin ay mamadto ay kag nan inangnena ken sak-en. Et mo ngag nan ifaagna ken chakayo, chengngenyo. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("AC3_23","074_3_23","ACT","3","23","23","Ya mo sino nan ad-i mannge isnan kanan nan chey ay mamadto, at matlad isnan takhon Apo Dios is eng-engkhana ta machosa.’ ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("AC3_24","074_3_24","ACT","3","24","24","Am-in nan cheycha'y mamadto mailapo ken Samuel ya nan cha kayet inmonod, et inog-okhodcha nan maipoon isnan naycha ay akhew. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("AC3_25","074_3_25","ACT","3","25","25","Chakayo nan manawid isnan inkalin Apo Dios maichalan isnan cheycha'y mamadto, ya naitapi kayo akhes isnan tolag Apo Dios ay inchowana isnan am-ayo, tay kinwanina ken Abraham, ‘At bindisyonak nan am-in ay takho isnan lofong maichalan isnan wanedmo.’ ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("AC3_26","074_3_26","ACT","3","26","26","Adi kad chinotokan Apo Dios nan faana, sa na't finaa ay omey ken chakayo ona ta bindisyonana chakayo isnan mangipachokokhana isnan waschin esang ken chakayo isnan ngaag ay cha yo ang-angnen.” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("AC4_1","074_4_1","ACT","4","1","1","Sisya'y cha enkali cha Pedro ken Juan isnan cheycha'y takho ket ay inomchan nan tapin si papachi, nan kapitan nan khwarchiya isnan Timplo ya nan tapin si Saduceo. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("AC4_2","074_4_2","ACT","4","2","2","Linilikhetcha cha Pedro tay isos-olocha ay si Jesus et kasin natakho isnan etey ya siya nan mangipaila ay nan matey et kasin matakho. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("AC4_3","074_4_3","ACT","4","3","3","Sa cha't tiniliw chaicha ay nangipokok engkhana ay nawakas tay misoyaw et chi. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("AC4_4","074_4_4","ACT","4","4","4","Ngem angsan isnan cheycha'y nannge nan namati isnan kinwanicha, ya omey ay liman lifo et nan filang nan am-in ay namati ay lallalaki. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("AC4_5","074_4_5","ACT","4","5","5","Isnan kawaksana, naamong id Jerusalem nan cheycha'y aap-apon si Judio, nan amam-a ya nan mimistolon si lenteg. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("AC4_6","074_4_6","ACT","4","6","6","Naamong cha isnan katongchowan ay pachi ay si Anas ya sa et si Caifas, si Juan, si Alejandro ya nan tapina kayet ay papangafong nan katongchowan ay pachi. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("AC4_7","074_4_7","ACT","4","7","7","Sa cha't inpatakcheg nan cheycha'y apostoles isnan sakhangcha ya sinomaryacha chaicha ay mangwanin, “Ngag nan innosaryo ay kamabfalin ken tosa paymo sino nan nenngachan isnan innosaryo?” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("AC4_8","074_4_8","ACT","4","8","8","Sa et kinwanin Pedro ay ichad-alan nan Ispirito Santo, “Chakayo ay aap-apo ya amam-a isnan ili tako, ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("AC4_9","074_4_9","ACT","4","9","9","mo somaryaenyo chakami idwani maipoon isnan khawis ay naangnen isnan nay ay napilay, ya mo ngag nan inikkana ay khinmawis, ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("AC4_10","074_4_10","ACT","4","10","10","laychek ay ammowenyo am-in ya olay nan am-in ay Israelitas, ay nan nay ay takho et wad-ay ay entatakcheg ay enkhagkhawis isnan sakhangyo mo ke tay ken Jesu Cristo ay iNazaret. Siya ay inlansayo ya kasin tinakhon Apo Dios isnan etey, siya nan nenngachan isnan nalpowan nan kamabfalin ay nangipagkhawis ken tona. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("AC4_11","074_4_11","ACT","4","11","11","Siya akhes nan maiyalikhan nan naisolat ay kalin Apo Dios en, ‘Nan fato ay inad-iyo ay entoptoping et siya nan nenfalin ay kapapatekhan ay fato.’ ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("AC4_12","074_4_12","ACT","4","12","12","“Maid kasin kalpowan nan kaisalakan, tay isnan lofong maid teken ay ngachan ay inischon Apo Dios ken chatako ay takho mod-i nan yangkhay ngachan Jesus nan makaisalak ken chatako.” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("AC4_13","074_4_13","ACT","4","13","13","Idwani, isnan nangil-an nan aap-apo isnan toled cha Pedro ken Juan nataa cha, tay ammocha ay fan-ig cha ay takho ay maid acharcha. Siya chi ya ket finigfigcha ay chaicha san fob-oweg Jesus. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("AC4_14","074_4_14","ACT","4","14","14","Maid magtek kasin cha kanan tay inilacha nan chey napilay ay khinmawis, ay makitatakcheg ken chaicha. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("AC4_15","074_4_15","ACT","4","15","15","Ket ay inpafalan nan aap-apo cha Pedro ken Juan sa cha't matotya ay mangwanin, ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("AC4_16","074_4_16","ACT","4","16","16","“Ngag et kay nan ikkan tako ken chatod-i? Ke olay sino ay omili isna'd Jerusalem et ammocha nan nay ay katataa ay maton ay naangnen maichalan ken chaicha, ya nay ad-i tako makaisaot. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("AC4_17","074_4_17","ACT","4","17","17","Ngem ta ad-i maiwalakhawag na isnan katakhotakho, paegyaten tako chaicha ta ad-icha kasin kankanan nan ngachan Jesus isnan olay sino.” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("AC4_18","074_4_18","ACT","4","18","18","Kasin cha't inpaskhep chaicha sa cha't finilin chaicha ta ad-icha kasin kankanan nan ngachan Jesus paymo isos-olo nan maipoon ken siya. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("AC4_19","074_4_19","ACT","4","19","19","Nay met achi sinmongfat cha Pedro ken Juan ay nangwanin, “Semkenyo achi mo ngag nan lebfengna ay angnen isnan sakhang Apo Dios, mo chakayo ngen nan mapati paymo siya. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("AC4_20","074_4_20","ACT","4","20","20","Tay ad-i mabfalin ay tomomenmi nan topekmi maipoon isnan inilami ya chinngemi.” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("AC4_21","074_4_21","ACT","4","21","21","Am-amed cha't inpap-aegyat chaicha sa cha't inpalofos chaicha. Maid mabfalincha ay manosa ken chaicha tay am-in nan takho et chinad-ayawcha si Apo Dios khapo isnan inmat, ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("AC4_22","074_4_22","ACT","4","22","22","tay nan katataa ay sinyal et nan naipakhawisan nan lalaki ay nenpip-ilay is solok si epat poo ay tawen. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("AC4_23","074_4_23","ACT","4","23","23","Osto'y naipalofos cha Pedro ken Juan en cha inila nan iib-acha ya insodsodcha nan am-in ay kinwanin nan aap-apon si papachi ya nan amam-a ken chaicha. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("AC4_24","074_4_24","ACT","4","24","24","Chinngecha pay chi ya ke cha't nayomyom ay nangilowalo, “Makabfalin ay Apo ay nangaeb isnan chaya, nan lota, nan fayfay ya nan am-in ay wad-ay ischicha, ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("AC4_25","074_4_25","ACT","4","25","25","sik-a kannay nan nenkali isnan inpaisolat nan Ispirito Santo ken ikitmi ay David ay faam isnan kag tona: ‘En man makiaanga nan Gentil ay? Ya en man enpangpangkhep nan katakhotakho isnan maid silfina ay cha cha ik-ikkan ay? ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("AC4_26","074_4_26","ACT","4","26","26","Siya, ensasakhana nan kaaliali isnan lofong ay makigkhofat, ya mayoyomyom cha nan aap-apo ay mamoso ken Apo Dios ya nan pinilina ay Cristo.’ ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("AC4_27","074_4_27","ACT","4","27","27","Et siya chi tet-ewa nan naangnen isna ay ili. Nayomyom cha Herodes ken Poncio Pilato, nan cheycha'y Gentil sa et nan Israelitas et finosocha nan nasantowan ay faam ay si Jesus ay chinotokam ay Cristo. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("AC4_28","074_4_28","ACT","4","28","28","Nayomyom cha ta ikkancha nan am-in ay sikhod ay sinmekmo isnan kamabfalinmo ay masapol ay maikkan. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("AC4_29","074_4_29","ACT","4","29","29","Idwani Apo, ilaem nan ik-ikkancha ay mangipaegyat ken chakami. Fachangam chakami ay faam ta tomotoled kami kayet ay mangifagfakha isnan kalim. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("AC4_30","074_4_30","ACT","4","30","30","Ya cham kayet ipaila nan sinyal ya kamabfalinmo ay mangipagkhawis isnan sakit ya cham angnen nan sinyal ya omipataa isnan ngachan nan nasantowan ay faam ay si Jesus.” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("AC4_31","074_4_31","ACT","4","31","31","Osto ay nakalowalowancha ya ket nawegweg nan afong ay naam-amongancha ya waschin nawad-ayan isnan Ispirito Santo ay nangichad-alan ken chaicha ya tinmoled cha ay nangipap-alawag isnan kalin Apo Dios. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("AC4_32","074_4_32","ACT","4","32","32","Naornos cha am-in ay mamati ya es-esang nan semek ya pangkhepcha. Ya egay inimotan nan olay sino ken chaicha nan wad-ay ken siya mod-i ket nensisinniglat cha isnan am-in ay wad-ay ken chaicha. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("AC4_33","074_4_33","ACT","4","33","33","Chachama nan kamabfalin nan apostoles ay nanistikho isnan kasin natakhowan Apo Jesus, ya ad-acha nan fachang Apo Dios ken chaicha am-in. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("AC4_34","074_4_34","ACT","4","34","34","Et maid nenkolangan nan olay sino ken chaicha tay nan cheycha'y wad-ay lotacha paymo afongcha, et inlakocha sa cha't ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("AC4_35","074_4_35","ACT","4","35","35","inyey nan lakona isnan cheycha'y apostoles ay nanatchatag ay nangiwalas isnan kasapolan nan waschin esa ken chaicha. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("AC4_36","074_4_36","ACT","4","36","36","Siya akhes chi nan inangnen Jose ay waned Levi ay iChipre ya inpangachan nan cheycha'y apostoles is Bernabe ay nan laychena'y kanan et, “Nan Omipabpafikas.” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("AC4_37","074_4_37","ACT","4","37","37","Inlakona nan lotana sa na't inyey nan siping isnan apostoles. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("AC5_1","074_5_1","ACT","5","1","1","Wad-ay magtek nan sin-asawa ay enngachan si Ananias ya Safira ay nangilako isnan tapin nan lotacha. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("AC5_2","074_5_2","ACT","5","2","2","Ke cha't nentolag ay mangitafon isnan tapin nan lakona, sa na't inyey nan tapina isnan apostoles. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("AC5_3","074_5_3","ACT","5","3","3","Ngem kinwanin Pedro, “Ananias, em man inpalofos ay iyapowan Satanas sik-a ta sam et engngakhan nan Ispirito Santo isnan nangitafonam isnan tapin nan lakon nan lotam ay? ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("AC5_4","074_5_4","ACT","5","4","4","Sikhod ay lotam met chi. Ay ke way sa makibfiyang isnan mangilakwam paymo isnan lakona? Kikhad ka met. En yo man sinmek ay nangangnen isnan kag todi ay kangaakhan ay? Maid kasin teken si inengngakham mod-i si Apo Dios.” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("AC5_5","074_5_5","ACT","5","5","5","Osto'y chinngen Ananias nan infaagna, ya ket ay nenkatotokang ya natey. Et am-in ay nannge isnan chey ay inmat et inmegyaegyat cha. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("AC5_6","074_5_6","ACT","5","6","6","Sa et naligwat nan fabfafallo ay nangomon isnan awakna, sa cha't inkaan ay en nangikaob. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("AC5_7","074_5_7","ACT","5","7","7","Awni ya inmey nan away tolo ay olas, sa et sinomkhep si asawana ya egayna inammowan nan inmat. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("AC5_8","074_5_8","ACT","5","8","8","Sa et kinwanin Pedro ken siya, “Ibfakham ed mo siya na nan lakon nan lotayo?” Kinwanin et nan fafai, “Wen, siya sa.” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("AC5_9","074_5_9","ACT","5","9","9","Nay met achi kinwanin Pedro ken siya, “En yo man is-isowen ay sin-asawa ay cha maneptepeng isnan Ispiriton Apo Dios ay? Chengngem nan kalosokos nan chapan nan cheycha'y en nangikaob ken asawam. Chey, sa na cha't is kapantew ay mangiyey akhes ken sik-a.” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("AC5_10","074_5_10","ACT","5","10","10","Osto'y siya chi ya ket nenkatotokang is kasikin Pedro ya natey. Osto'y somkhep nan fabfafallo inchanancha siya ay natey, sa cha't inkaan ay en nangikaob ay nangidchipa ken asawana. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("AC5_11","074_5_11","ACT","5","11","11","Ya am-in nan mamati ken Jesus ya am-in akhes nan tapina kayet ay nannge isnan chey ay inmat, et inmegyaegyat cha. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("AC5_12","074_5_12","ACT","5","12","12","Am-in nan cheycha'y mamati, et kad-in naam-among cha is kaTimplo isnan enpap-aingan ay makwanin Pap-aingan Solomon. Ya angsan nan katataa ya maton ay inik-ikkan nan cheycha'y apostoles ay inil-ilan nan cheycha'y takho. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("AC5_13","074_5_13","ACT","5","13","13","Ad-i makaitoled nan tapina ay takho ay faken cha ib-a ay maitapi ken chaicha, ngem olay siya chi inchayaw kayet nan takho chaicha. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("AC5_14","074_5_14","ACT","5","14","14","Et inmang-angsan cha kayet nan lallalaki ya fabfafai ay cha mamati ken Apo Jesus ya naichad-om ken chaicha. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("AC5_15","074_5_15","ACT","5","15","15","Siya chi ya ket olay nan cheycha'y masasakit et cha cha infala ay nangiyey is kakarsa ay nangipaseyep ken chaicha isnan kamen ya aplagcha, ta mo ket yangkhay alin-ewan Pedro nan tapina ken chaicha isnan lomaosana. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("AC5_16","074_5_16","ACT","5","16","16","Olay akhes nan angsan ay takho ay nalpo isnan kabfakhaang nan Jerusalem et nakhogkhog-oy cha ay nangiyey isnan cheycha'y nenkasakit ya nan nenkaan-anitowan, et naipagkhawis cha am-in. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("AC5_17","074_5_17","ACT","5","17","17","Awni pay ya ket naligwat nan katongchowan ay pachi ya nan iib-ana ay takhon si makwanin Saduceo, tay inmapaapal cha. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("AC5_18","074_5_18","ACT","5","18","18","Sa cha't tiniliw nan cheycha'y apostoles ya inpokokcha chaicha isnan fabfalochan. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("AC5_19","074_5_19","ACT","5","19","19","Nay met achi isnan chey ay lafi wad-ay nan anghel Apo Dios ay nanekwab isnan eneb nan fabfalochan. Inpafala chaicha ay nangwanin, ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("AC5_20","074_5_20","ACT","5","20","20","“En kayo is kaTimplo ya ipalawagyo isnan takho nan am-in ay maipoon isnan nay falo ay fiyag.” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("AC5_21","074_5_21","ACT","5","21","21","Issan cha mapat-a, inangnencha nan naifilin ken chaicha, et inmey cha is kaTimplo ay nen-isos-olo. Idwani naamong nan katongchowan ay pachi ya nan iib-ana, sa cha't paayag nan am-in ay aamam-a ta wad-ay cha am-in ay okom si Israel ay matotya. Sa cha't inpaayag nan cheycha'y apostoles is kafabfalochan. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("AC5_22","074_5_22","ACT","5","22","22","Ngem issan inomchanan nan cheycha'y nafaa is kafabfalochan maid inchanancha ken chaicha, sa cha't tinmoli ay en nangifaag. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("AC5_23","074_5_23","ACT","5","23","23","Kinwanicha, “To! Inomchan kami isnan fabfalochan ya inilami ay naifofoti ya nagkhwarchiyaan nan pantew, nay met achi issan nanekwafanmi, ya ket maid cha nan falod!” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("AC5_24","074_5_24","ACT","5","24","24","Idwani issan nanngelan nan kapitan si khwarchiya isnan Timplo ya nan aap-apon si papachi, maid osto's semkencha tay ad-icha ammo mo ngag nan ayen nan chey ay inmat. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("AC5_25","074_5_25","ACT","5","25","25","Ket ay wad-ay nan inomchan ay nangwanin, “Ya ke pet wad-ay is kaTimplo nan cheycha'y infalodyo mo, ay cha enpalawag isnan katakhotakho!” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("AC5_26","074_5_26","ACT","5","26","26","Alan et nan kapitan ya nan cheycha'y takhona ya eey ay en nangala ken chaicha, ngem egaycha khinoyod chaicha tay omegyat cha isnan katakhotakho tay ta ket lang faokhencha chaicha. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("AC5_27","074_5_27","ACT","5","27","27","Inyeycha chaicha isnan sakhang nan maam-among ay okom, sa et somaryaen nan katongchowan ay pachi chaicha ay mangwanin, ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("AC5_28","074_5_28","ACT","5","28","28","“Ay ke mi egay chadlos infilifilin ken chakayo ay ad-iyo kasin isos-olo nan maipoon isnan chey ay ngachan? Ngem chey, nay et naiwalawalas nan sana ay isos-oloyo isnan olay entona isna'd Jerusalem, ya kag yo laychen ay pabfasolen chakami maipoon isnan eteyna!” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("AC5_29","074_5_29","ACT","5","29","29","Sa et sinomfat si Pedro ya nan ib-ana ay apostoles ay mangwanin, “Lebfengna ay si Apo Dios nan patiyenmi, ya faken nan takho. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("AC5_30","074_5_30","ACT","5","30","30","Tay nan Dios nan ikik-it tako nan nanakho ken Jesus ay inpapateyyo isnan nangipalansaanyo ken siya is kakaew. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("AC5_31","074_5_31","ACT","5","31","31","Inpatongchon Apo Dios siya ta tomokcho is kakannawana tatno siya nan en-apo ya mangisalak ken chatako, ya ta agtana chatako ay Israelitas is waya tako ay manokog isnan fasol tako ta mapakawan. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("AC5_32","074_5_32","ACT","5","32","32","Chakami nan tistikho isnacha ya olay nan Ispirito Santo ay ichawchaw Apo Dios isnan mangafolot ken siya.” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("AC5_33","074_5_33","ACT","5","33","33","Issan nanngelan nan okom isnan kinwanicha, sinmongesonget cha ya laychencha ay ipapatey chaicha. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("AC5_34","074_5_34","ACT","5","34","34","Ngem wad-ay ken chaicha ay okom nan esa'y Fariseo ay si Gamaliel, ay esa'y mistolo isnan lenteg ya chadlos ay maichayaw isnan am-in ay takho. Tinmakcheg ya infilina ta maipafala nan cheycha'y apostoles is sin-ak-itan, ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("AC5_35","074_5_35","ACT","5","35","35","sa na't kanan isnan iib-ana en, “Iib-a ay Israelitas, mey-anyo nan ikkanyo ken chatod-i ay takho. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("AC5_36","074_5_36","ACT","5","36","36","Away kaat yangkhay ay tawen nan nar-os issan finmal-an Teudas ay nangipatotongcho isnan awakna, ya omey nget si epat khasot ay lallalaki nan naitapi ken siya. Nay met achi issan napateyana, aped cha nafoka nan inmafolot ken siya ya maid nenfanfanakhan nan linapowana. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("AC5_37","074_5_37","ACT","5","37","37","Nakwas chi sa et finmala san si Judas ay iGalilea issan timpon nan nenpalistaan si katakhotakho. Angsan akhes nan inawisna ngem siya akhes ay aped cha nafoka nan inmafolot ken siya issan napateyana. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("AC5_38","074_5_38","ACT","5","38","38","Adi kad idwani, nan laychek ay itokhon ken chakayo et ta ogkhayenyo yangkhay chaicha. Ipalofosyo et chaicha. Tay mo nan chey ay pangkhep paymo chonocha et sinsinmek yangkhay si takho, at awni't khechangna'y maid enfanfanakhana. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("AC5_39","074_5_39","ACT","5","39","39","Ngem mo si Apo Dios nan nangischo ischi, at ad-i kayo makaafak ken chaicha, tay awni ya et lang maammowan ay si Apo Dios pet nan cha yo on-onongen!” Siya chi et inangnencha nan intokhona. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("AC5_40","074_5_40","ACT","5","40","40","Sa cha't kasin inayakhan nan cheycha'y apostoles. Finaifaigcha chaicha sa cha't finilifilin chaicha ta ad-icha kasin ap-apaten nan maipoon isnan chey ay nenngachan is Jesus. Sa cha't inpalofos chaicha. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("AC5_41","074_5_41","ACT","5","41","41","Tinaynancha nan naam-among ay okom ya nenlal-ayad cha tay infilang Apo Dios chaicha ay maikali ay mafainan maipoon isnan ngachan Jesus. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("AC5_42","074_5_42","ACT","5","42","42","Et winakas ay omey cha is kaTimplo ya isnan kaafoafong, ya egay cha tinomtomke ay nangisos-olo ya nangipap-alawag ay si Jesus nan Cristo. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("AC6_1","074_6_1","ACT","6","1","1","Idwani ay cha et omangsan nan disipolos Jesus, ket ay nenmollotomot nan cheycha'y Judio ay Griego nan kalicha. Nenlili cha isnan ib-acha'y Judio ay Hebreo nan kalicha, tay kanancha ay kad-in ad-i maagtan nan nailekkasan ay iib-acha isnan inakhew ay machatchatag isnan cheycha'y nailekkasan. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("AC6_2","074_6_2","ACT","6","2","2","Sa et inamong nan cheycha'y sinpoo ya chwa ay apostoles nan am-in ay mamati ta matotya cha. Sa cha't kanan, “Iib-a, ad-i somya mo tomke kami ay en-isolo isnan kalin Apo Dios ta nan et en-ichatag nan nongnongenmi. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("AC6_3","074_6_3","ACT","6","3","3","Idwani, pomili kayo et achi is pito ken chakayo ay nachamchamag ay khawis ay takho, ay masilib ya ichad-alan nan Ispirito Santo, ta chaicha nan ippeymi ay menfiyang isnan sana ay chono. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("AC6_4","074_6_4","ACT","6","4","4","Et chakami, eestenmi akhes ay enlowalo ya mangipalawag isnan kalin Apo Dios.” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("AC6_5","074_6_5","ACT","6","5","5","Nang-ep cha am-in isnan fagfakhan nan apostoles, et siya chana nan pinilicha: si Esteban ay napigsa nan pammatina ya ichad-alan nan Ispirito Santo, sa et akhes cha Felipe, Procoro, Nicanor, Timon, Parmenas sa et si Nicolas ay Gentil ay iyAntiokia ay sinmolot isnan pammatin si Judio. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("AC6_6","074_6_6","ACT","6","6","6","Sa cha't inyey chaicha isnan sakhang nan apostoles ay nenchotok ken chaicha isnan nangilowalowancha ya nangipatangancha isnan limacha is kaolocha. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("AC6_7","074_6_7","ACT","6","7","7","Et siya chi ay inmam-amed ay naammowan nan kalin Apo Dios ya onanig inmangsan kayet nan disipolos Jesus id Jerusalem, ya angsaangsan nan papachi ay naiyornos isnan pammati. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("AC6_8","074_6_8","ACT","6","8","8","Idwani si Esteban ay chey, wad-ay nan chadlos enpataa ya sinyal ay inik-ikkana ay inil-ilan nan takho, tay wad-ay ken siya nan kamabfalin Apo Dios ay namadfachang ken siya. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("AC6_9","074_6_9","ACT","6","9","9","Wad-ay cha magtek nan tapina ay lallalaki ay nakisoma ken siya. Chaicha nan takhon si esa'y sinagoga ay makwanin “Sinagogan si Nawayaan ay Takho.” Judio cha ay iCirene, iyAlejandria, iCilicia ya iyAsia. Inmey cha ay nakisoma ken Esteban, ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("AC6_10","074_6_10","ACT","6","10","10","nay met achi ad-i cha makaafak ken siya tay nan Ispirito Santo nan nalpowan nan silibna ay enkali. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("AC6_11","074_6_11","ACT","6","11","11","Sa cha't pinasoksokan nan tapina ay lallalaki ta en-engag cha ay nangwanin, “Chinngemi siya ay ngaag nan kankanana maipoon ken Moises ya ken Apo Dios.” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("AC6_12","074_6_12","ACT","6","12","12","Siya chi nan inang-angnencha ay nangipafikas isnan katakhotakho ya nan amam-a ya nan mimistolon si lenteg. Sa cha't inmey khinoyakhoy si Esteban ya inyeycha isnan maam-amongan nan okomcha. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("AC6_13","074_6_13","ACT","6","13","13","Sa cha't inpatakcheg nan eng-engag ay tistikhocha ay mangwanin, “Si tona ay takho et ad-i paat tomke ay mangipangaag isnan nasantowan ay Timplo ya nan lenteg Moises, ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("AC6_14","074_6_14","ACT","6","14","14","tay chinngemi siya ay nangwanin si Jesus ay iNazaret et pakawasena nan Timplo, sa na't sokatan nan ekhad ay inpabfanes Moises ken chatako.” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("AC6_15","074_6_15","ACT","6","15","15","Sa et iilaen am-in nan cheycha'y maam-among ay okom siya, ya inilacha ay kag kames si anghel nan kamesna. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("AC7_1","074_7_1","ACT","7","1","1","Kinwanin et nan katongchowan ay pachi, “Tet-ewa ngen nan kinwanicha?” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("AC7_2","074_7_2","ACT","7","2","2","Sa et kinwanin Esteban, “Chakayo ay iib-ak ya aam-ak, chengngenyo koma nan nay ay laychek ay isfat ken chakayo: Issan sisya si ikit tako ay Abraham id Mesopotamia ya egayna inmayan ay nentey-an id Haran, nenpaila ken siya nan matangtangad ay Dios ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("AC7_3","074_7_3","ACT","7","3","3","ay nangwanin, ‘Taynam nan ilim ya nan kikib-am ta omey ka isnan ili ay ischok ken sik-a.’ ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("AC7_4","074_7_4","ACT","7","4","4","Kinmaan tet-ewa si Abraham isnan ilina ay ilin si Caldeo ya inmey nentee id Haran. Osto'y natey si amana, inyaton Apo Dios siya isnan nay ay lota ay omiiliyan tako idwani. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("AC7_5","074_7_5","ACT","7","5","5","Maid inchowan Apo Dios ken siya is lotana, olay akit yangkhay ay mabfalin ay enkhatinana. Ngem inkalin Apo Dios ken siya nan nay ay ili ta enkwacha isnan wanen-edna, olay mo maid anakna issan chey ay timpo. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("AC7_6","074_7_6","ACT","7","6","6","Kinwanin Apo Dios ken siya, ‘At mangmangili cha yangkhay nan aap-om isnan teken ay ili ay at aped cha mafab-aalan ya mapap-alikhatan is las-od si epat khasot ay tawen.’ ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("AC7_7","074_7_7","ACT","7","7","7","Kinwanin kayet Apo Dios en, ‘At magtek chosaek nan cheycha'y takho ay mamab-aa ken chaicha. Ya sa cha't komaan ischi ta tomoli cha chadlo isna ay sa cha manad-ayawan ken sak-en.’ ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("AC7_8","074_7_8","ACT","7","8","8","Sa et inischon Apo Dios nan maton nan tolagna ay siya nan ekhad ay kasegyatan. Adi kad issan naiyanakan Isaac ay anakna, sinegyatan Abraham isnan maikawalo ay akhewna. Siya akhes nan inangnen Isaac isnan anakna ay si Jacob. Ya siya kayet akhes nan inikkan Jacob isnan sinpoo ya chwa ay an-akna ay ikik-it tako. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("AC7_9","074_7_9","ACT","7","9","9","“San cheycha'y ikik-it tako, inmapal cha isnan annochicha ay si Jose sa cha't inlako siya ay maiyey id Egipto ay enfalin ay faa. Ngem si Apo Dios wawawawad-ay ken siya ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("AC7_10","074_7_10","ACT","7","10","10","ya insas-alakana isnan am-in ay likhatna. Ya inagtan Apo Dios siya is silib et nalaylaychan nan Faraon ay ali id Egipto, ya ket ay inpeyna siya ay enkhofernachor isnan olay entona issa id Egipto ya mennongnong isnan am-in ay kwana. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("AC7_11","074_7_11","ACT","7","11","11","“Idwani ket ay wad-ay nan inomchan ay fitil isnan olay entona ay ili id Egipto ya Canaan ya chad-ama nan likhat, et maid innanapan nan ikik-it tako is makakan. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("AC7_12","074_7_12","ACT","7","12","12","Osto pay ay chinngen Jacob ay wad-ay makakan id Egipto, ke na't faalen san cheycha'y an-akna ay ikik-it tako. Siya chi nan lapona ay inmayancha id Egipto. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("AC7_13","074_7_13","ACT","7","13","13","Issan maikadwa ay inmayancha, inpaammon et Jose nan awakna isnan et-adna et siya chi nan nangammowan nan Faraon isnan pangafong Jose. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("AC7_14","074_7_14","ACT","7","14","14","Siya chi ya ket inpaayag Jose si amana ay Jacob ya nan am-in ay papangafong amana, ya piton poo ya lima cha am-in. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("AC7_15","074_7_15","ACT","7","15","15","Adi kad inmey cha Jacob ay nentee id Egipto, ya ischi akhes nan nateyana ya olay nan ikik-it tako. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("AC7_16","074_7_16","ACT","7","16","16","Sa et naiyaton nan awakcha id Sikem et naippey isnan liyang ay linakwan Abraham ischi is pilak ay silver isnan an-ak Hamor. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("AC7_17","074_7_17","ACT","7","17","17","“Issan nganngani et nan matongpalan nan inkalin Apo Dios ken Abraham, am-amed kayet ay inmangsaangsan cha nan wanen-edna ischi'd Egipto. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("AC7_18","074_7_18","ACT","7","18","18","Cha nasokatan nan ali id Egipto engkhana ay wad-ay nan ali ay ad-i mangammo ken Jose. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("AC7_19","074_7_19","ACT","7","19","19","Sinikasikapana nan ikik-it tako ya inpap-alikhatna chaicha ya pinilitna chaicha ay mangiwayang isnan midlagna is kadchela ta ad-i cha matakho. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("AC7_20","074_7_20","ACT","7","20","20","“Siya chi san timpo ay naiyanakan Moises ay esa'y kalal-ayad ay ong-onga. Tolo ay fowan ay iniiskhengcha siya is afongcha. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("AC7_21","074_7_21","ACT","7","21","21","Ya issan nangiwayangancha, inchanan et nan magmagkit nan Faraon sa na't tinalaken ay kag na anak. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("AC7_22","074_7_22","ACT","7","22","22","Naisolwasolwan siya isnan am-in ay silib nan iyEgipto ya ket ay nenfalin ay chadlos nalaing isnan kankanana ya ik-ikkana. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("AC7_23","074_7_23","ACT","7","23","23","“Osto'y nen-epat poo nan tawena, sinmekna ay en mangila isnan iib-ana ay Israelitas. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("AC7_24","074_7_24","ACT","7","24","24","Ke na't inila nan esa'y ib-ana ay cha pap-alikhaten nan esa'y iyEgipto. En na't insalakan nan chey naipap-alikhat ya finmales ay namatey isnan chey iyEgipto. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("AC7_25","074_7_25","ACT","7","25","25","(Kanana mo figfikhen nan cheycha'y iib-ana ay siya nan osalen Apo Dios ay mangipawaya ken chaicha, ngem ad-icha pet maawatan.) ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("AC7_26","074_7_26","ACT","7","26","26","“Mawakas pay, inilana akhes nan chwa ay iib-ana ay cha en-onong, sa na't laychen ay paornosen koma chaicha ay mangwanin, ‘Iib-a, ilaenyo kay ya! Sin-akhi kayo ya sa kayo't en-onong.’ ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("AC7_27","074_7_27","ACT","7","27","27","Nay met achi nan chey cha mangonong isnan ib-ana et nen-itolodna si Moises sa na't kanan, ‘Sino nan nangippey ken sik-a ay mangiyapo ya mangokom ken chakami? ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("AC7_28","074_7_28","ACT","7","28","28","Ay kem laychen ay pomatey ken sak-en akhes ay kag isnan inangnem isnan iyEgipto id kogkha?’ ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("AC7_29","074_7_29","ACT","7","29","29","Osto pay ay chinngen Moises chi ala na't ya layaw ya inmey ay nakiili id Midian. Ischi nan nawad-ayan nan chwa ay an-akna ay lallalaki. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("AC7_30","074_7_30","ACT","7","30","30","“Osto'y nakwas nan epat poo ay tawen, issan kawad Moises isnan ponchag ay sag-en nan filig ay makwanin Sinai, nenpaila nan anghel ken siya isnan enfidfichang ay chapong. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("AC7_31","074_7_31","ACT","7","31","31","Nataa si Moises issan nangil-ana ischi ya osto'y cha somag-en ay mangisin-eng, chinngena't si Apo Dios ay nenkali ay mangwanin, ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("AC7_32","074_7_32","ACT","7","32","32","‘Sak-en nan Dios nan ikik-ityo, nan Dios cha Abraham, Isaac ya si Jacob.’ Nanayenten si Moises isnan egyatna ya ad-ina kasin maitoled ay mangila ischi. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("AC7_33","074_7_33","ACT","7","33","33","Sa et kanan Apo Dios ken siya, ‘Kaanem nan pallokam tay nan nay lota ay entatakchekham et nasantowan. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("AC7_34","074_7_34","ACT","7","34","34","Inilak ay chadlos nan maipap-alikhatan nan takhok id Egipto ya chinngek nan ananacha ay cha en-achawag. Siya chi nan khotok nan khinomwafak ta pawayaek chaicha. Idwani, maligwat ka ta faalek sik-a id Egipto.’ ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("AC7_35","074_7_35","ACT","7","35","35","“Si Moises ay nay ay inad-in nan Israelitas isnan nangwaniyancha en, ‘Sino nan nangippey ken sik-a ay mangiyapo ya mangokom ken chakami?’ et chadlos ay siya nan finaan Apo Dios ay en-apo ya mangipawaya ken chaicha, maichalan isnan kamabfalin nan anghel ay nenpaila ken siya is kachapong. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("AC7_36","074_7_36","ACT","7","36","36","Siya akhes nan nangipango ken chaicha issan finmal-ancha id Egipto, ya siya nan nangangnen isnan enpataa ya sinyal id Egipto, isnan Fayfay ay makwanin Enkilat, ya sa et akhes isnan malalango ay lota ay nentetey-ancha is epat poo ay tawen. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("AC7_37","074_7_37","ACT","7","37","37","Siya na san si Moises ay nangwani isnan Israelitas, ‘At ischon Apo Dios nan esang isnan kailiyanyo ay at enfalin ay mamadto ay kag nan inangnena ken sak-en.’ ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("AC7_38","074_7_38","ACT","7","38","38","Issan naam-amongan nan ikik-it tako isnan malalango ay lota, siya nan nakikaliyan nan anghel isnan chey ay filig ay Sinai. Ya siya nan nanawat isnan kalin Apo Dios ay tomakho ta ichowana ken chatako. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("AC7_39","074_7_39","ACT","7","39","39","“Nay met achi nan ikik-it tako et pinapaatcha ay ad-i mamatpati ken Moises. Chinokokhancha siya ya sakhosakhongen nan semekcha id Egipto. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("AC7_40","074_7_40","ACT","7","40","40","Sa cha't aped kanan ken Aaron, ‘Khomaeb ka is dios tako ay omipangpango, tay away nget ngag nan inmat ken naMommoises ay chey ay nangifala ken chatako id Egipto?’ ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("AC7_41","074_7_41","ACT","7","41","41","“Ya ket cha't tet-ewa khinmaeb is ap-aped koyaw si faka sa cha't nenchaton ischi ya inlagsakancha nan khinaebcha kannay. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("AC7_42","074_7_42","ACT","7","42","42","Et chinokokhan Apo Dios chaicha ya inokhayna chaicha ta olay chayawencha nan tokwifi id chaya, ay kag nan kanan nan naisolat isnan liblon nan mamadto: ‘Chakayo ay Israelitas, ay ke sak-en nan chinad-ayawyo ay inkhekhechanyo isnan enkik-iwi ay inchatonyo isnan epat poo ay tawen ay kawadyo isnan malalango ay lota? ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("AC7_43","074_7_43","ACT","7","43","43","Ad-i! Tay nan torcha ay ab-afong nan ap-aped ay diosyo ay Moloch ya nan tinoktokwifi ay ap-aped ay diosyo ay Refam nan inaw-awityo. Siya chachi nan khinag-aebyo ay chad-ayawenyo. Idwani, nay et pakaanek chakayo ta omey kayo isnan fas-ang nan Babilonia.’ ” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("AC7_44","074_7_44","ACT","7","44","44","Kinwanin kayet Esteban en, “Issan kawad nan ikik-it tako isnan malalango ay lota intaktakincha nan torcha ay afong ay mangipaila ay wad-ay si Apo Dios ken chaicha. Inpakhaeb Moises chi ay kag isnan inilana ay inischon Apo Dios ay maton-od. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("AC7_45","074_7_45","ACT","7","45","45","Sinokatan Josue siya ay mangipango isnan ikik-it tako issan inmaliyancha isnan nay ay ili ay finanescha isnan kailiili ay inpakaan Apo Dios isnan sakhang nan ikik-it tako. Intakincha san torcha ay afong, et nentetee isnan ili tako engkhana isnan timpon ali David. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("AC7_46","074_7_46","ACT","7","46","46","Nalaylaychan si Apo Dios ken David, ket ay kinchawna ken siya mo mabfalin ay enpatakcheg is tey-an nan Dioscha ay wanen-ed Jacob. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("AC7_47","074_7_47","ACT","7","47","47","Nay met achi nan anakna ay si Solomon nan nangipatakcheg isnan afong Apo Dios. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("AC7_48","074_7_48","ACT","7","48","48","“Ngem ay ke nan afong ay khinaeb yangkhay si takho nan entetey-an nan Katotongchowan ay Dios? Kag isnan kinwanin nan mamadto ay nangwanin, ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("AC7_49","074_7_49","ACT","7","49","49","‘Nan chaya siya nan tronok,’ kinwanin Apo Dios, ‘ya nan lota nan enkhagkhatinak. Ngag kay ay ilan si afong nan ipatakchegyo ay somya ken sak-en? Paymo ento nan somya ay omillengak? ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("AC7_50","074_7_50","ACT","7","50","50","Ay ke faken sak-en nan nangaeb isnan ngonon?’ ” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("AC7_51","074_7_51","ACT","7","51","51","Kinwanin akhes Esteban en, “Chad-ama nan kinaweweyo! Kag semek si pagano nan semekyo. Tot-owengenyo ay mannge isnan kalina ya ad-iyenyo nan Ispirito Santo kag kannay nan inang-angnen nan ikik-ityo. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("AC7_52","074_7_52","ACT","7","52","52","Ay ke way olay esa's mamadto ay egay paat inpap-alikhat nan ikik-ityo? Pinateycha kayet nan cha finaan Apo Dios ay nangifaag isnan at omaliyan nan chey ay makwanin Nalenteg. Sa et chakayo nan nangitiktik ya namatey ken siya idwani, ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("AC7_53","074_7_53","ACT","7","53","53","olay mo chakayo nan namanes isnan lenteg ay inchowan Apo Dios issan chey maichalan isnan anghelna ngem egayyo kayet pinatpati.” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("AC7_54","074_7_54","ACT","7","54","54","Idwani issan nanngelancha isnan kinkinwanin Esteban, chad-ama nan songetcha ya enkak-aletket nan fab-acha isnan likhetcha ken siya. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("AC7_55","074_7_55","ACT","7","55","55","Ngem si Esteban, wad-ay nan Ispirito Santo ay nangichad-alan ken siya, ya osto ay nentangad id chaya inilana nan katangtangachan Apo Dios ya si Jesus ay tomatakcheg is kakannawana. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("AC7_56","074_7_56","ACT","7","56","56","Sa na't kanan, “Chey, matekwafan nan chaya ya iilaek nan Anak si Takho ay tomatakcheg is kakannawan Apo Dios!” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("AC7_57","074_7_57","ACT","7","57","57","Ke cha't nenfogfokhaw ay nangookop isnan kowengcha, sa cha't ala ya changey ken siya ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("AC7_58","074_7_58","ACT","7","58","58","ya nen-iwasitcha is kailit nan ili ay namabfaog ken siya. Sa et nan cheycha'y tistikho ay cha makifaog, insaadcha nan kakhaycha is kasikin nan esa'y fab-alo ay enngachan si Saulo. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("AC7_59","074_7_59","ACT","7","59","59","Issan cha cha mamaokhan ken Esteban, nenlowalo ay mangwanin, “Apo Jesus, chawatem nan leng-agko!” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("AC7_60","074_7_60","ACT","7","60","60","Sa et nenfalintomeng ay nangifokhaw, “Apo Dios, ad-im koma singsingilen chaton-a isnan nay ay fasolcha.” Kinwanina chi ya natey. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("AC8_1","074_8_1","ACT","8","1","1","Si akhes Saulo et tinan-oyana nan napateyana. Adi kad siya chi ay akhew nan lapon nan chad-ama ay naipap-alikhatan nan maam-among ay mamati id Jerusalem. Ke cha't inmapok am-in isnan olay entona issa id Judea ya id Samaria. Kecheng nan apostoles si egay. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("AC8_2","074_8_2","ACT","8","2","2","Wad-ay cha nan mangiyegyat ken Apo Dios ay lallalaki ay nangipapangekhe ay nangag-akha ay en nangikaob isnan awak Esteban. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("AC8_3","074_8_3","ACT","8","3","3","Si akhes Saulo nenfifikas ay nangipap-alikhat isnan am-in ay mamati. Ala na ya sekhesekhep isnan kaafoafong ay en namib-ilalay ay en nangipafalod isnan lallalaki ya fabfafai. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("AC8_4","074_8_4","ACT","8","4","4","Idwani nan cheycha'y nasiyasiyan, inmey cha isnan kailiili ay en nangipap-alawag isnan Khawis ay Chamag. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("AC8_5","074_8_5","ACT","8","5","5","Si Felipe nan esang ken chaicha. Inmey siya isnan esa'y ili id Samaria ay en nangipap-alawag maipoon ken Cristo. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("AC8_6","074_8_6","ACT","8","6","6","Issan nanngelan nan katakhotakho ken siya ya nangil-ancha isnan katataa ay maton ay ang-angnena, ke cha't ay nayomyom ay nannannge ken siya. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("AC8_7","074_8_7","ACT","8","7","7","Tay angsan nan inpakaana ay anito ay nenwakwakis isnan finmal-ancha isnan nenkaan-anitowan, ya angsan akhes nan ad-i makagkhiwa ya nenkapilay ay naipagkhawis. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("AC8_8","074_8_8","ACT","8","8","8","Et ayaka nan layad nan takho ischi. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("AC8_9","074_8_9","ACT","8","9","9","Wad-ay ischi ay ili nan esa'y lalaki ay enngachan si Simon ay sikhod ay cha nensopsop-ok ya nangipataa isnan omili id Samaria isnan cha na inang-angnen, ya kinwanina ay makabfaer siya. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("AC8_10","074_8_10","ACT","8","10","10","Et olay sino is nan chey ay ili, fan-ig paymo matangad ay takho, chinngecha siya. Kinwanicha, “Siya na nan chey ay makwanin Nan Chachama ay Kamabfalin Apo Dios.” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("AC8_11","074_8_11","ACT","8","11","11","Chinngen nan omili siya tay inmannong nan nangipataataalana ken chaicha isnan kafaelana ay ensop-ok. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("AC8_12","074_8_12","ACT","8","12","12","Idwani magtek ket ay si et Felipe nan pinaticha isnan ipap-alawagna ay Khawis ay Chamag maipoon isnan en-ap-apowan Apo Dios ya nan kinwanina maipoon isnan Cristo ay enngachan si Jesus. Sa cha't cha nenpafonyag, lallalaki's fabfafai. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("AC8_13","074_8_13","ACT","8","13","13","Ya ket olay si Simon et namati akhes, ya osto'y nafonyakhan, naifob-oweg ken Felipe. Ya nataataa siya isnan katataa ay maton ya kamabfalin ay cha inik-ikkan Felipe. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("AC8_14","074_8_14","ACT","8","14","14","Isnan nanngelan nan apostoles id Jerusalem ay chinawat nan iSamaria nan kalin Apo Dios, finaacha cha Pedro ken Juan ay omey ischi. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("AC8_15","074_8_15","ACT","8","15","15","Osto'y inomchan cha, inlowalowancha nan cheycha'y mamati ta omali nan Ispirito Santo ay mangichad-alan ken chaicha, ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("AC8_16","074_8_16","ACT","8","16","16","tay sisya'y egayna sinkhep nan olay sino ken chaicha. Nafonyakhan cha yangkhay isnan ngachan Apo Jesus. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("AC8_17","074_8_17","ACT","8","17","17","Sa et inpatang cha Pedro ken Juan nan limacha ken chaicha ya chinawatcha nan Ispirito Santo. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("AC8_18","074_8_18","ACT","8","18","18","Idwani isnan nangil-an Simon ay chinawatcha nan Ispirito Santo issan nangipatangan nan apostoles isnan limacha ken chaicha, ke na't inyalok nan siping isnan apostoles ay mangwanin, ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("AC8_19","074_8_19","ACT","8","19","19","“Omagtan kayo ed akhes is kag todi ay kamabfalin, ta olay sino ay mangipatangak isnan limak et chawatena nan Ispirito Santo.” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("AC8_20","074_8_20","ACT","8","20","20","Ngem kinwanin Pedro ken siya, “Mapoowan ka ya nan sipingmo id inferno, tay kanam en mo malakwan nan ilayad Apo Dios! ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("AC8_21","074_8_21","ACT","8","21","21","Ad-i ka mabfalin ay maitapi ken chakami ya maid fiyangmo isnan nay ay chonomi, tay ad-i osto nan semekmo isnan sakhang Apo Dios. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("AC8_22","074_8_22","ACT","8","22","22","Ibfafawim mampay nan ngaag ay semsemkem, ya enlowalo ka ta asop ya pakawanen Apo Dios sik-a isnan sana ay ngaag ay pangkhepmo. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("AC8_23","074_8_23","ACT","8","23","23","Tay nalatak ay kag khiwachay nan semekmo ya sisya'y kag ka falod si ngaag.” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("AC8_24","074_8_24","ACT","8","24","24","Kinwanin et Simon, “Pangngaasiyo ta kedchawenyo isnan Apo ta maid omat isnan sanacha ay kinwaniyo ken sak-en.” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("AC8_25","074_8_25","ACT","8","25","25","Osto ay tinistikhowancha nan maipoon ken Apo Jesus ya nan kalina, naligwat cha ay enpaJerusalem. Issan cha cha omayan inpap-alawagcha nan Khawis ay Chamag isnan angsan ay cha cha linaosan ay ili id Samaria. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("AC8_26","074_8_26","ACT","8","26","26","Idwani infaag nan anghel Apo Dios ken Felipe en, “Maligwat ka ta enpaambagatan ka ay mangikwan isnan karsa isnan malalango ay lota ay malpo id Jerusalem ay khomwab id Gaza.” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("AC8_27","074_8_27","ACT","8","27","27","Sa et naligwat si Felipe ya inmey. Idwani inilana nan esa'y ap-apo ay nalpo id Etiopia ay naitalkan nan am-in ay akon nan reyna id Etiopia ay makwanin Candace. Nalpo siya id Jerusalem ay en nenchayaw ken Apo Dios ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("AC8_28","074_8_28","ACT","8","28","28","ya nenlolokhan isnan kalisana. Isnan cha na somaalan, fasfasaena nan insolat Isaias ay mamadto. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("AC8_29","074_8_29","ACT","8","29","29","Sa et kinwanin nan Ispirito Santo ken Felipe, “En ka maisag-en isnan kalisa ay chey.” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("AC8_30","074_8_30","ACT","8","30","30","Sa et nentagtag si Felipe ay sinmag-en ya chinngena ay fasfasaena nan insolat Isaias ay mamadto. Kinwanina't, “Ay maawatam ngen nan cham fasfasaen?” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("AC8_31","074_8_31","ACT","8","31","31","Sa et kanan nan ap-apo, “Ngag kay nan angnek ay mangawat mo maid mangilatlatak ken sak-en?” Sa na't ayakhan si Felipe ay makilokhan ken siya. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("AC8_32","074_8_32","ACT","8","32","32","Nan fasfasaena isnan naisolat ay kalin Apo Dios et siya na: “Maiyalig siya isnan karnilo ay cha maiyey ay maparki. Maiyalig akhes isnan kordero ay khomigkhinek mo cha mapokisan nan chotchotna. Siya, maiyalig siya isnan naycha ay ad-i enkak-ali. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("AC8_33","074_8_33","ACT","8","33","33","Isnan nangilayosancha ken siya, nakaan nan kalentekhana. Ay ke wad-ay osto is makatonton isnan at cha kayet mawad-ay ay kawanewanedna khapo isnan naal-an nan fiyagna isnan lota.” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("AC8_34","074_8_34","ACT","8","34","34","Sa et kinwanin nan chey ap-apo ken Felipe, “Sino kay nget nan kankanan nan mamadto isna? Nan ngen awakna kannay paymo teken ay takho?” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("AC8_35","074_8_35","ACT","8","35","35","Nenkali et si Felipe, ya nan chey kannay ay nafasa ay kalin Apo Dios nan nangilapowana ay nangokhod isnan Khawis ay Chamag maipoon ken Jesus. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("AC8_36","074_8_36","ACT","8","36","36","Isnan cha cha enfaatan, inomchan cha isnan esa'y posong, ya kinwanin nan ap-apo ken Felipe, “Naay pet sina's chanom ya! Wad-ay ngen mensali isnan kafonyakhak?” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("AC8_37","074_8_37","ACT","8","37","37","(Sa et kanan Felipe, “Maid, mo ket tet-ewa ay mamati ka.” Sa et kinwanin nan ap-apo, “Wen, patiyek ay si Jesu Cristo nan Anak Apo Dios.”) ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("AC8_38","074_8_38","ACT","8","38","38","Sa na't inpatke nan lokhan ya khinomwab cha'y chwa is kadchanom, sa et fonyakhan Felipe siya. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("AC8_39","074_8_39","ACT","8","39","39","Osto'y chinmaka cha ay nalpo is kadchanom, ya ket nenkamamaid si Felipe tay inkaan nan Ispiriton Apo Dios. Ya egay kasin inil-ilan nan chey ap-apo ngem khechangna'y nenlal-ayad ay nangitoloy isnan faatna. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("AC8_40","074_8_40","ACT","8","40","40","Si akhes Felipe ya ket aped wad-ay id Azoto, sa et inmey isnan am-in ay ili ischi ay en nangipap-alawag isnan Khawis ay Chamag engkhana ay inomchan siya id Cesarea. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("AC9_1","074_9_1","ACT","9","1","1","Si akhes Saulo, et nan yangkhay mangipap-aegyat ya mangipapatey isnan disipolos Apo Jesus nan wad-ay is kasemekna. Et inmey isnan katongchowan ay pachi ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("AC9_2","074_9_2","ACT","9","2","2","ta komchaw is kasolasolat ay iyeyna isnan waschin esa'y sinagoga id Damasco, tatno mo wad-ay edchanana ischi ay lallalaki paymo fabfafai ay omab-afolot isnan makwanin Chalan nan Apo et wad-ay kalebfengana ay maniliw ay mangiyey ken chaicha id Jerusalem. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("AC9_3","074_9_3","ACT","9","3","3","Idwani nenfaat si Saulo id Damasco ya issan cha na omchanan isnan ili, faagna ya ket ay nenkasisilawan nan kawadcha isnan somili ay silaw ay nalpo'd chaya. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("AC9_4","074_9_4","ACT","9","4","4","Sa et nenkatotokang, ya ket ay chinngena nan mangwanin, “Saulo, Saulo, en ka man omipap-alikhat ay?” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("AC9_5","074_9_5","ACT","9","5","5","Sa et kanan Saulo ay sinmongfat, “Sino ka man, Apo?” Sa et kanan nan enkak-ali en, “Sak-en si Jesus ay pap-alikhatem. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("AC9_6","074_9_6","ACT","9","6","6","Ngem maligwat ka ta omey ka isnan ili ay chey, ya at wad-ay ischi nan mangifaag isnan masapol ay angnem.” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("AC9_7","074_9_7","ACT","9","7","7","Nan akhes cheycha'y foweg Saulo et tinmakcheg cha ay aped fofomtog. Chinngecha nan kali ngem maid inilacha. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("AC9_8","074_9_8","ACT","9","8","8","Naligwat si Saulo ngem osto ay enfongag ad-i makaila, et nay pinadpachang nan fowegna ay nangipango ken siya id Damasco. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("AC9_9","074_9_9","ACT","9","9","9","Tolo ay akhew ay nakokolap siya, ya egay nangnangan paymo inmin-inom. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("AC9_10","074_9_10","ACT","9","10","10","Wad-ay id Damasco nan esa'y disipolos ay enngachan si Ananias. Tinot-oyan Apo Jesus siya isnan kag it-itawna ay nangwanin, “Ananias.” Sinmongfat ay nangwanin, “Wen Apo, naay ak.” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("AC9_11","074_9_11","ACT","9","11","11","Sa et kanan Apo Jesus, “Maligwat ka ta omey ka isnan chey karsa ay makwanin Enleleteg ay Karsa. Omey ka is afong Judas ya salodsochem nan enngachan si Saulo ay iTarso. Wad-ay ischi idwani ay enlol-owalo. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("AC9_12","074_9_12","ACT","9","12","12","Ya inpailak ken siya isnan kag na it-itaw nan esa'y lalaki ay enngachan si Ananias ay omey ken siya, ya inpatangna nan limana ken siya ta kasin makaila.” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("AC9_13","074_9_13","ACT","9","13","13","Ngem ket ay kinwanin Ananias, “Apo, angsan cha nan nangog-okhod ken sak-en maipoon ken siya. Angsan nan chinngek ay ngaag ay inik-ikkana isnan takhom id Jerusalem. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("AC9_14","074_9_14","ACT","9","14","14","Ya inagtan kano nan aap-apon si papachi is kalebfengana ay omali isna ay mamalod isnan am-in ay mangipateg isnan ngachanmo.” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("AC9_15","074_9_15","ACT","9","15","15","Nay met achi kinwanin Apo Jesus ken siya en, “Engka ket ya, tay siya nan lamintak ay pinilik ay en mangipaammo isnan ngachanko isnan Gentil ya isnan alicha sa et isnan Israelitas. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("AC9_16","074_9_16","ACT","9","16","16","Ya at ipailak ken siya nan am-in ay likhat ay at itopegna khapo isnan mangitakchekhana isnan ngachanko.” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("AC9_17","074_9_17","ACT","9","17","17","Adi kad inmey si Ananias isnan afong ay kawad Saulo sa na't inpatang nan limana ken siya ay mangwanin, “Kayong ay Saulo, si Apo Jesus ay nenpaila ken sik-a isnan chalan isnan inmaliyam sina, et finaana sak-en ta kasin ka makaila, ya ta chawatem nan Ispirito Santo ay mangichalan ken sik-a.” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("AC9_18","074_9_18","ACT","9","18","18","Osto'y siya chi ya ket nayagyag nan kokhim isnan matan Saulo ya ket ay makaila chadlo. Sa et naligwat ya nafonyakhan. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("AC9_19","074_9_19","ACT","9","19","19","Sa et nangan ya kasin finmikas. Nakitetee si Saulo is sin-ak-itan isnan cheycha'y disipolos id Damasco. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("AC9_20","074_9_20","ACT","9","20","20","Inmey kannay siya isnan kasinasinagoga ay en mangipap-alawag maipoon ken Jesus. Kinwanina, “Siya nan Anak Apo Dios.” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("AC9_21","074_9_21","ACT","9","21","21","Et am-in ay mamannge ken siya, nataataa cha ya waschin mangwanin, “Faken ngen na san chey chad-ama ay nangipap-alikhat isnan cheycha'y mangichayaw isnan ngachan Jesus id Jerusalem? Ya nan pangkhepna ay inmaliyan isna et ta falochena chaicha ay en mangipalang isnan aap-apon si papachi.” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("AC9_22","074_9_22","ACT","9","22","22","Nay met achi am-amed kayet finmikas si Saulo ay nangipatet-ewa ay si Jesus et siya nan Cristo, engkhana'y naolaw nan Judio id Damasco ya ad-i cha makasongfat. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("AC9_23","074_9_23","ACT","9","23","23","Kakwasan nan akit ay akhew ya ket natotya nan Judio mo ngag nan angnencha ay mamatey ken siya, ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("AC9_24","074_9_24","ACT","9","24","24","nay met achi inammowana nan chey ay pangkhepcha. Adi kad winakas ya minaschem ay tinotokkhongancha nan pantew nan ili ta pateyencha. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("AC9_25","074_9_25","ACT","9","25","25","Ngem isnan esa'y lafi, inpey nan cheycha'y disipolosna siya isnan tiklis sa cha't inpafas-ang ay nangipagkhwab is kaalad nan ili ta makalayaw. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("AC9_26","074_9_26","ACT","9","26","26","Isnan inomchanan Saulo id Jerusalem, laychena ay maitapi isnan cheycha'y disipolos, nay met achi omegyat cha am-in ken siya tay ad-icha patiyen ay nenfalin et siya ay ib-acha ay disipolos. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("AC9_27","074_9_27","ACT","9","27","27","Ngem inayakhan Bernabe siya ya infowegna is kakawad nan apostoles. Sa na't okhochen nan nangil-an Saulo ken Apo Jesus is kachalan, ya nan nakitot-oyyana ken siya. Infaagna akhes nan toled Saulo ay nangipap-alawag isnan ngachan Jesus, ay mangifab-aag isnan maipoon ken siya id Damasco. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("AC9_28","074_9_28","ACT","9","28","28","Siya chi ya naifob-oweg si Saulo ken chaicha ya natoled ay nangipap-alawag isnan ngachan Apo Jesus. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("AC9_29","074_9_29","ACT","9","29","29","Sa et nakitot-otot-oya ya nakisodsochok isnan cheycha'y Judio ay Griego nan kalicha, ngem ke cha't ay anapen nan ikkancha ay mamatey ken siya. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("AC9_30","074_9_30","ACT","9","30","30","Osto ay inammowan nan iib-ana ay mamati, infowegcha siya id Cesarea sa cha't inpaligwat ay somaa id Tarso. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("AC9_31","074_9_31","ACT","9","31","31","Adi kad idwani ya ket chadlo oompa nan cheycha'y mamati ay maam-among isnan am-in ay ili id Judea, Galilea ya Samaria, ya fomifikas nan pammaticha. Inyeegyatcha si Apo Dios ya wad-ay nan Ispirito Santo ay mangipabfifikas ken chaicha, ya inmangsaangsan cha kayet. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("AC9_32","074_9_32","ACT","9","32","32","Si akhes Pedro et nenfab-aat isnan olay entona. Isnan namingsan inmey id Lidda ay en nangila isnan cheycha'y takhon Apo Dios. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("AC9_33","074_9_33","ACT","9","33","33","Inilana ischi nan esa'y lalaki ay enngachan is Eneas ay ad-i makagkhiwa ya entetee is kamaseypana isnan walo ay tawen. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("AC9_34","074_9_34","ACT","9","34","34","Kinwanin et Pedro ken siya, “Eneas, pakhawisen Jesus Cristo sik-a. Fomangon ka ta nongnongem nan kaseypam.” Ya ke na't ala ya fangon. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("AC9_35","074_9_35","ACT","9","35","35","Am-in nan omili id Lidda ya id Sarona et inilacha siya ke cha't ay sinmakhong ken Apo Jesus. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("AC9_36","074_9_36","ACT","9","36","36","Wad-ay id Joppe nan esa'y disipolos ay fafai ay enngachan is Tabita. (Nan ngachana isnan Griego et Dorcas ay nan laychena'y kanan et ogsa.) Nan nay ay fafai et ekhadna ay mangagkhawis ya mamadfachang isnan posi. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("AC9_37","074_9_37","ACT","9","37","37","Awni pay ya ket nensakit ya natey. Osto'y inmescha siya, inyeycha isnan entongcho ay kwarto. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("AC9_38","074_9_38","ACT","9","38","38","Sa cha't faalen nan chwa'y lallalaki ay en mangayag ken Pedro, tay chinngecha ay wad-ay siya id Lidda ay sag-en nan ilicha. Inmey cha ken siya sa cha't kanan “Pangngaasim ta makisaa ka koma kannay ken chakami idwani.” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("AC9_39","074_9_39","ACT","9","39","39","Nenligwat si Pedro ya nakisaa ken chaicha. Osto'y inomchan cha, inpangocha siya isnan entongcho ay kwarto. Ya am-in nan nailekkasan ay wad-ay ischi et inalifongfongancha siya ya en-ag-akha cha ay mangipap-aila isnan teketeken ay facho ay cha khinaeb Dorcas issan sisya'y matatakhowana. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("AC9_40","074_9_40","ACT","9","40","40","Sa et inpafalan Pedro am-in chaicha ya nenfalintomeng ay enlowalo. Osto'y nakwas ay nenlowalo, sinakhongna nan awak nan natey ya kinwanina, “Tabita, ifangonmo.” Ket ay nenfongag ya issan nangil-ana ken Pedro, finmangon. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("AC9_41","074_9_41","ACT","9","41","41","Chinawat Pedro nan limana ay nangipatakcheg ken siya. Sa na't inayakhan nan cheycha'y nailekkasan ya nan tapina'y takhon Apo Dios ya sa na't inpaila si Dorcas ay matatakho isnan sakhangcha. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("AC9_42","074_9_42","ACT","9","42","42","Chinngen am-in nan omili id Joppe nan inmat, ya angsan cha nan namati ken Apo Jesus. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("AC9_43","074_9_43","ACT","9","43","43","Inmannong nan nentey-an Pedro id Joppe isnan afong Simon ay enkhag-aeb is lalat. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("AC10_1","074_10_1","ACT","10","1","1","Idwani, wad-ay id Cesarea nan esa'y lalaki ay enngachan si Cornelio, ay kapitan si sinkhasot ay sorchacho. Nan naycha'y sinpamoweg ay sorchachona, et tapin nan makwani en Kompanyan si iyItalia. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("AC10_2","074_10_2","ACT","10","2","2","Nakapet siya ken Apo Dios ay iyeegyatcha am-in ay sinpangafong. Angsan nan infadfachangna isnan kaseseg-ang ay Judio ya kad-in enlowalo ken Apo Dios. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("AC10_3","074_10_3","ACT","10","3","3","Isnan namingsan ay away nget alas tris chi isnan misoyaw, chadlos na inila isnan kag na it-itaw nan esa'y anghel Apo Dios ay inmey ken siya ay nangwanin, “Cornelio.” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("AC10_4","074_10_4","ACT","10","4","4","Omeegyat si Cornelio ay nangisisin-eng isnan anghel sa na't kanan, “Ngag man chi, Apo?” Sa et kanan nan anghel, “Nan lowalom ya nan seg-angmo isnan poposi, et kag seng-ew si insinso ya linmamag ken Apo Dios et nay sesemkena sik-a. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("AC10_5","074_10_5","ACT","10","5","5","Idwani, fomaa ka is omey id Joppe ay en mangayag isnan esa'y lalaki ay si Simon ay nangadnan akhes is Pedro. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("AC10_6","074_10_6","ACT","10","6","6","Makitetee siya isnan esa'y lalaki ay Simon akhes nan ngachana ay enkhag-aeb is lalat. Sag-en nan fayfay nan afongna.” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("AC10_7","074_10_7","ACT","10","7","7","Osto'y kinmaan nan anghel ay nanot-oya ken siya, inayakhan Cornelio nan chwa ay faana sa et nan esa'y sorchachona ay fokfokodna ay kafachang ay nakapet ken Apo Dios. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("AC10_8","074_10_8","ACT","10","8","8","Infaagna ken chaicha nan am-in ay inmat ya sa na't faalen chaicha ta omey cha id Joppe. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("AC10_9","074_10_9","ACT","10","9","9","Isnan kawaksana isnan cha cha enfaatan ay nganngani cha omchanan id Joppe, linmamag si Pedro is kanadchata ay atep nan afong ay en nenlowalo isnan alas chosi. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("AC10_10","074_10_10","ACT","10","10","10","Naowat siya ya laychena ay mangan koma, ya osto ay cha kainongnongan nan kanencha ket ay wad-ay nan inpailan Apo Dios ken siya ay kag iitaw. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("AC10_11","074_10_11","ACT","10","11","11","Nan inilana et natekwafan nan chaya ya cha maoy-oy is kalota nan an-anwa ay lopot ay nataked nan epat ay soysoyngokna. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("AC10_12","074_10_12","ACT","10","12","12","Et wad-ay am-in ischi nan isyangkhay ay ilan si enkik-iwi, enkodkochong, ya entat-ayaw. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("AC10_13","074_10_13","ACT","10","13","13","Sa et wad-ay nan nangwani ken siya, “Maligwat ka Pedro, pomarki ka is ischam!” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("AC10_14","074_10_14","ACT","10","14","14","Nay met achi kinwanin Pedro, “Ad-i mabfalin Apo, tay maid paat kinkinanko is mallawa paymo maipawa ay maischa.” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("AC10_15","074_10_15","ACT","10","15","15","Sa et kinwanin kayet nan cha enkali, “Ad-im law-en nan olay ngag sisa ay ifilang Apo Dios ay nadchalos.” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("AC10_16","074_10_16","ACT","10","16","16","Namitlo ay naangnen chi sa et nenkaipapatongcho kannay id chaya nan lopot. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("AC10_17","074_10_17","ACT","10","17","17","Issan sisya'y cha mangotkotoman Pedro isnan ayen nan inilana ay kag na iitaw, inammowan et nan cheycha'y finaan Cornelio nan afong Simon, ya nay wad-ay cha et is kapantewna. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("AC10_18","074_10_18","ACT","10","18","18","Sa cha't nenfokhaw ay manalodsod mo ischi nan entetey-an Simon ay nangadnan akhes is Pedro. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("AC10_19","074_10_19","ACT","10","19","19","Cha kayet an-anakhen Pedro nan laychen nan chey ay kag na iitaw ay kanan, ya ket kinwanin nan Ispirito Santo ken siya, “Ilaem! Wad-ay cha nan lallalaki ay mangan-anap ken sik-a. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("AC10_20","074_10_20","ACT","10","20","20","Maligwat ka ta khomwab ka ya ad-i ka enchwadchwa ay maifoweg ken chaicha, tay sak-en kannay nan namaa ken chaicha.” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("AC10_21","074_10_21","ACT","10","21","21","Adi kad khinomwab si Pedro sa na't kanan isnan cheycha'y lallalaki, “Wen, sak-en nan an-anapenyo! Ngag nan khotok nan inmaliyanyo?” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("AC10_22","074_10_22","ACT","10","22","22","“Finaan kapitan Cornelio chakami,” kinwanicha. “Nalenteg ay takho siya ya iyegyatna si Apo Dios sa et khawis nan kaog-okhochana isnan am-in ay Judio. Infilin nan esa'y nasantowan ay anghel ken siya ta ipaayagna sik-a ay omey is afongna ta chengngena nan ifaagmo.” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("AC10_23","074_10_23","ACT","10","23","23","Sa et paskhepen Pedro chaicha ta omyan cha. Isnan kawaksana, naligwat si Pedro ay nakisaa ken chaicha, ya wad-ay cha nan tapina ay mamati ay iJoppe ay nakitakin. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("AC10_24","074_10_24","ACT","10","24","24","Inomchan cha id Cesarea isnan kawaksana, et wad-ay cha Cornelio ya nan inayakhana ay kikib-ana ya lililwidna ay manman-ed ken siya. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("AC10_25","074_10_25","ACT","10","25","25","Osto ay sinomkhep si Pedro, sinab-at Cornelio sa et nenlokfob is kasakhangna ay nenchayaw ken siya. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("AC10_26","074_10_26","ACT","10","26","26","Ngem inpatakcheg Pedro ay mangwanin, “Itakchegmo, tay sak-en et takho ak yangkhay ay kag ken sik-a!” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("AC10_27","074_10_27","ACT","10","27","27","Cha cha entot-oya ay somkhep is afong, ya ket inilan Pedro ay angsan nan takho ay naam-among. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("AC10_28","074_10_28","ACT","10","28","28","Sa na't kinwani ken chaicha, “Ammoyo ay law-enmi ay Judio nan makikadwa paymo manam-aw isnan olay sino ay faken Judio. Nay met achi inpailan Apo Dios ken sak-en ay masapol ay ad-ik kanan en maipawa paymo law-en nan makikadwa isnan olay sino. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("AC10_29","074_10_29","ACT","10","29","29","Tay siya chi issan inmipaayakhanyo egay ak kasin nen-en-enat ay inmali. Idwani laychek ay salodsochen mo ngag nan khotok nan inmipaayakhanyo.” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("AC10_30","074_10_30","ACT","10","30","30","Sa et kanan Cornelio, “Tolo ay akhew nan nar-os issan wad-ay ak isna is afong isnan kag tona ay olas, ay cha mangiyangnen isnan ekhad ay enlowalowan isnan alas tris isnan misoyaw, ya ket ay wad-ay nan lalaki ay enlalanglang nan fachona ay tinmatakcheg is kasakhangko. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("AC10_31","074_10_31","ACT","10","31","31","Kinwanina, ‘Cornelio, chinngen Apo Dios nan lowalom ya sesemkena nan cham manegseg-angan isnan posi. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("AC10_32","074_10_32","ACT","10","32","32","Fomaa ka et is omey id Joppe ay en mangayag isnan lalaki ay si Simon ay nangadnan akhes is Pedro. Entetee siya isnan afong Simon ay enkhag-aeb is lalat ya sag-en nan fayfay nan afongna.’ ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("AC10_33","074_10_33","ACT","10","33","33","Sak et inpaayag kannay sik-a, ya khawis tay inanosam ay inmali. Adi kad idwani, wad-ay kami am-in isna isnan sakhang Apo Dios ta chengngenmi nan am-in ay infilina ay ipaawatmo ken chakami.” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("AC10_34","074_10_34","ACT","10","34","34","Sa et nenkali si Pedro ay mangwanin, “Idwani, figfikhek ay si Apo Dios et tet-ewa ay maid pawadwad-ena, ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("AC10_35","074_10_35","ACT","10","35","35","mod-i ket chawatena, nan olay sino ay mangiyegyat ken siya ya en-angnen is nalenteg, Judio paymo Gentil. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("AC10_36","074_10_36","ACT","10","36","36","Ammoyo nan Khawis ay Chamag ay inpaammon Apo Dios ken chakami ay Israelitas. Siya chi nan naipap-alawag maipoon isnan kasin maiyornosan ken siya maichalan ken Jesu Cristo ay en-apo isnan am-in ay takho. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("AC10_37","074_10_37","ACT","10","37","37","Ammoyo ay osto ay linpas Juan nan nenpap-alawakhana maipoon isnan fonyag, wad-ay nan inmat ay nachamchamag mailapo id Galilea, sa et isnan olay entona issa id Judea. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("AC10_38","074_10_38","ACT","10","38","38","Siya nan maipoon ken Jesus ay iNazaret ay chinotokan Apo Dios isnan nangigwaana isnan Ispirito Santo ya nan kamabfalin. Sa et inmey isnan kailiili ay nangid-idno isnan enkhawisan ya nangipagkhawis isnan inpap-alikhat nan chimonyo. Tay siya chi, maiila ay wad-ay si Apo Dios ken siya. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("AC10_39","074_10_39","ACT","10","39","39","Et chakami nan tistikho isnan am-in ay inik-ikkana id Jerusalem ya isnan kailiilin nan Judio. Pinateycha siya ay nangilansa is kakaew, ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("AC10_40","074_10_40","ACT","10","40","40","ngem tinakhon kasin Apo Dios siya isnan maikatlo ay akhew. Sa na't inpaila ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("AC10_41","074_10_41","ACT","10","41","41","ken chakami yangkhay ay pinilin Apo Dios ay manistikho isnacha, ya faken isnan am-in ay takho. Nakikan ya nakiinom kami ken siya issan kasina natakhowan. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("AC10_42","074_10_42","ACT","10","42","42","Sa na't infilin ken chakami ta en kami ipalawag siya ya cha mi kannay tistikhowan ay siya et chinotokan Apo Dios ay mangokom isnan matatakho ya nan natey. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("AC10_43","074_10_43","ACT","10","43","43","Si Jesus san cha infab-aag nan am-in ay mamadto ay mangwanin mo sino nan mamati ken siya et mapakawan nan fasolna maichalan ken siya.” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("AC10_44","074_10_44","ACT","10","44","44","Issan sisya'y cha enkali si Pedro ya ket ay sinomkhep nan Ispirito Santo ay nentee isnan am-in ay nannge isnan kankanana. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("AC10_45","074_10_45","ACT","10","45","45","Sa et nataataa nan cheycha'y mamati ay Judio ay naitakin ken Pedro, tay si Apo Dios, et egay na inimotan nan Ispirito Santo, mod-i ket al-allayad ay nangichowa olay kayet isnan Gentil. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("AC10_46","074_10_46","ACT","10","46","46","Tay chinngecha chaicha ay enkak-ali isnan teketeken ay kali ay egaycha inachar ya chinad-ayawcha si Apo Dios isnan katangtangachana. Sa et kinwanin Pedro, ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("AC10_47","074_10_47","ACT","10","47","47","“Idwani ay chinawat chaton-a nan Ispirito Santo ay kag ken chatako, at ngen sa wad-ay mangipawa isnan mafonyakhancha isnan chanom?” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("AC10_48","074_10_48","ACT","10","48","48","Sa na't filinen chaicha ay mafonyakhan cha isnan ngachan Jesu Cristo. Sa cha't inpakod si Pedro ay makitee ken chaicha is olay akit ay akhew yangkhay. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("AC11_1","074_11_1","ACT","11","1","1","Idwani nan cheycha'y apostoles ya nan mamati ay wad-ay id Judea et chinngecha ay olay akhes nan Gentil et chinawatcha nan kalin Apo Dios. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("AC11_2","074_11_2","ACT","11","2","2","Nay met achi issan tinmoliyan Pedro id Jerusalem, nan cheycha'y mamati ay mangipip-ilit isnan ekhad si kasegyatan et chinilawcha siya. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("AC11_3","074_11_3","ACT","11","3","3","Kinwanicha, “Da! En ka man sinomkhep isnan afong si loyyop ay? Nakikan ka pay kayet ken chaicha!” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("AC11_4","074_11_4","ACT","11","4","4","Sa et inyon-on Pedro ay nangokhod isnan am-in ay inmat. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("AC11_5","074_11_5","ACT","11","5","5","Kinwanina, “Wad-ay ak id Joppe ay enlol-owalo, ya ket wad-ay nan inpailan Apo Dios ken sak-en isnan kag it-itaw. Inilak nan an-anwa ay lopot ay cha maoy-oy ay nalpo id chaya ya natattaked nan epat ay soysoyngokna, ya khomkhomwab isnan kawadko. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("AC11_6","074_11_6","ACT","11","6","6","Insin-engko ay khawis chi ya inilak nan isyangkhay ay ilan si atap ya amo ay enkik-iwi, nan enkodkochong ya entat-ayaw. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("AC11_7","074_11_7","ACT","11","7","7","Sak et chinnge nan mangwani ken sak-en, ‘Maligwat ka Pedro, pomarki ka is ischam.’ ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("AC11_8","074_11_8","ACT","11","8","8","Ngem kinwanik, ‘Ad-i mabfalin, Apo! Maid paat linamlamanak is mallawa paymo maipawa ay maischa.’ ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("AC11_9","074_11_9","ACT","11","9","9","“Sa et kasin kinwanin nan cha enkali id chaya en, ‘Ad-im law-en nan olay ngag sisa ay ifilang Apo Dios ay nadchalos.’ ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("AC11_10","074_11_10","ACT","11","10","10","Namitlo ay naangnen chi sa et nenkagkhokhoyod am-in id chaya. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("AC11_11","074_11_11","ACT","11","11","11","Idwani isnan chey kannay ay olas, ya ket ay wad-ay nan tolo ay lallalaki ay nalpo id Cesarea ay nafaa ay mangayag ken sak-en isnan afong ay nentetey-ak. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("AC11_12","074_11_12","ACT","11","12","12","“Sa et infakhan nan Ispirito Santo ken sak-en ay mangwanin ad-i ak enchwadchwa ay maifoweg. Naitakin akhes ken sak-en nan naycha ay enem ay iib-a'y mamati, ya inmey kami et mampay isnan afong Cornelio. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("AC11_13","074_11_13","ACT","11","13","13","Inokhodna't ken chakami nan nangil-ana isnan anghel ay inomchan is afongna ya nangwani ken siya, ‘Fomaa ka is omey id Joppe ay en mangayag isnan esa'y enngachan is Simon ay makwani akhes en Pedro. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("AC11_14","074_11_14","ACT","11","14","14","At ipaammona ken sik-a nan Chamag ay kaidchalanan nan kaisalakanyo am-in ay sinpangafong.’ ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("AC11_15","074_11_15","ACT","11","15","15","Osto'y linapowak ay enkali, ya ket ay sinomkhep nan Ispirito Santo ay mentee ken chaicha ay kag isnan naangnen ken chatako issan lapona. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("AC11_16","074_11_16","ACT","11","16","16","Sak et sinmek san kinwanin Apo Jesus en, ‘Si Juan, chanom nan infonyagna ngem at mafonyakhan kayo isnan Ispirito Santo.’ ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("AC11_17","074_11_17","ACT","11","17","17","Mo siya chi ay en-iso nan inlayad Apo Dios ken chaicha ay Gentil isnan inlayadna ken chatako issan namatiyan tako ken Apo Jesu Cristo, sino ak kay ay aped takho ay mangipawa ken Apo Dios?” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("AC11_18","074_11_18","ACT","11","18","18","Issan nanngelancha ischi, nang-ep cha. Sa cha't chinad-ayaw si Apo Dios ay mangwanin, “Inchowan pet akhes Apo Dios isnan cheycha'y Gentil nan waya ay enfafawi ta mawad-an cha is fiyag ay eng-engkhana.” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("AC11_19","074_11_19","ACT","11","19","19","Idwani, kakwasan nan napateyan Esteban, naipap-alikhat nan cheycha'y mamati sa cha't inmapok. Wad-ay cha nan inmey id Fenicia, id Chipre ya id Antiokia ay en nangifab-aag isnan kalin Apo Dios, kecheng magtek yangkhay nan ib-acha ay Judio is nangifag-ancha. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("AC11_20","074_11_20","ACT","11","20","20","Ngem wad-ay nan tapina ken chaicha ay iChipre ya iCirene ay inmey id Antiokia ya infab-aagcha isnan cheycha'y Gentil nan Khawis ay Chamag maipoon ken Apo Jesus. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("AC11_21","074_11_21","ACT","11","21","21","Ya wad-ay ken chaicha nan kamabfalin Apo Dios et nay angsaangsan nan nafaliwan nan semekcha ya namati ken Apo Jesus. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("AC11_22","074_11_22","ACT","11","22","22","Issan nanngelan nan mamati ay maam-among id Jerusalem nan inmat, finaacha si Bernabe ay omey id Antiokia. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("AC11_23","074_11_23","ACT","11","23","23","Issan inomchanana ya nangil-ana isnan fongan nan fachang Apo Dios ken chaicha, nenlal-ayad, sa na't inpafikas chaicha ta ippeycha am-in nan kafaelancha ay cha mangab-afolot ken Apo Jesus. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("AC11_24","074_11_24","ACT","11","24","24","Khawis ay takho si Bernabe, wad-ay nan Ispirito Santo ay mangichad-alan ken siya ya napigsa nan pammatina, et nay angsaangsan nan naichad-om ay namati ken Apo Jesus ischi. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("AC11_25","074_11_25","ACT","11","25","25","Sa et inmey si Bernabe id Tarso ay nanganap ken Saulo. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("AC11_26","074_11_26","ACT","11","26","26","Ke na't inchanan, ya intakina siya id Antiokia. Sa cha't nentee ischi is esa'y tawen ay cha makiam-among isnan mamati ya mangisos-olo isnan angsan ay takho. Id Antiokia nan inmona ay nangadnan nan mamati ken Jesus is Kristiyano. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("AC11_27","074_11_27","ACT","11","27","27","Idwani, siya akhes chi ay timpo nan inmayan nan tapina ay mamadto ay iJerusalem id Antiokia. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("AC11_28","074_11_28","ACT","11","28","28","Ya nan esang ken chaicha ay enngachan si Agabo, tinmakcheg isnan maam-amongancha et inpaipadton nan Ispirito Santo ay at wad-ay omchan ay fitil isnan olay entona ay lota. (Tinmet-ewa chi issan timpon Emperador Claudio.) ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("AC11_29","074_11_29","ACT","11","29","29","Idwani nentotolag nan disipolos ta waschin mangigwa isnan mabfalina ay igwa ay maipaw-it ay maifachang isnan ib-acha ay mamati ay wad-ay id Judea. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("AC11_30","074_11_30","ACT","11","30","30","Adi kad siya chi nan inangnencha, sa cha't inpaipaw-it chi ken cha Bernabe ken Saulo ay mangigwa isnan amam-an nan mamati ischi. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("AC12_1","074_12_1","ACT","12","1","1","Siya akhes chi san timpo ay cha nangipafilalayan ali Herodes isnan tapin nan maam-among ay mamati. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("AC12_2","074_12_2","ACT","12","2","2","Inpapotlongna nan olon Santiago ay etad Juan. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("AC12_3","074_12_3","ACT","12","3","3","Issan nangil-ana ay ke pet inlal-ayad nan cheycha'y Judio chi, inpatiliwna akhes si Pedro. (Siya chi nan inmat isnan Piyastan si Tinapay ay Egay Kabfofochan.) ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("AC12_4","074_12_4","ACT","12","4","4","Osto ay inpatiliwna siya, inpafalodna sa na't inpatokkhong isnan sinpoo ya enem ay sorchacho ay sin-eep-at ay nensosoblat, tay nan sinmek Herodes ay angnen et mo makwas nan Piyasta ay Paskua, et ipafalana siya ay maokom isnan sakhang nan katakhotakho. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("AC12_5","074_12_5","ACT","12","5","5","Et wad-ay si Pedro ay maibfafalod, ngem nan cheycha'y mamati naam-among cha ya inpapaticha ay nangilol-owalo ken siya. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("AC12_6","074_12_6","ACT","12","6","6","Isnan chey ay lafi ay nganngani mangipafal-an Herodes ken siya isnan kawaksana, mamaseyep si Pedro ay khagkhawaen si chwa'y sorchacho, ay naikakadchinaan nan chwa ay limana. Sa et wad-ay kayet nan entotokkhong is kapantew nan fabfalochan. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("AC12_7","074_12_7","ACT","12","7","7","Faagna pay ya ket nenkawawad-ay nan anghel Apo Dios ischi, sa et nalanglangan nan kawadna. Sinikchod nan anghel nan poken Pedro ay namangon ken siya, sa na't kanan, “Ikamom! Maligwat ka!” Ket ay nenkakkakaan nan kachina is kalimana. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("AC12_8","074_12_8","ACT","12","8","8","Kinwanin et nan anghel, “Ertem nan sangkhetanmo sam et ippey nan pallokam.” Inangnen Pedro chi ya kinwanin kayet nan anghel, “Mangifaong ka't ta omonod ka.” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("AC12_9","074_12_9","ACT","12","9","9","Inonod et Pedro nan anghel ay finmala, ngem ad-ina ammo ay tet-ewa nan ang-angnen nan anghel. Kanana mo cha en-iitaw siya. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("AC12_10","074_12_10","ACT","12","10","10","Linaosancha nan omona ya nan ikadwa ay khwarchiya, sa cha't inomchan isnan lanchok ay eneb ay omey is kaili. Aped natekwafan nan eneb sa cha't finmala. Nanad-alan cha engkhana ay inomchan cha isnan esang ay karsa ket ay nenkamamaid nan anghel. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("AC12_11","074_12_11","ACT","12","11","11","Siya chi ya ket ay naimoschengan si Pedro sa na't kanan, “Tet-ewa mampet na! Idwani ammok ay finaan Apo Dios nan anghelna ay omisalak isnan kamabfalin Herodes ya isnan am-in ay sadsad-en nan Judio ay maikkan ken sak-en.” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("AC12_12","074_12_12","ACT","12","12","12","Osto ay naawatan Pedro nan inmat ken siya, inmey is afong cha Maria ay inan Juan Marcos, ay naam-amongan nan angsan ay enlol-owalo. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("AC12_13","074_12_13","ACT","12","13","13","Nenkogkog is kapantew nan alad, ya inmey nan magmagkit ay faa ay si Roda ay manongfat. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("AC12_14","074_12_14","ACT","12","14","14","Osto'y inmatonana nan kalin Pedro, ke na't ay nalichongan ay nanekwab isnan eneb khapo isnan lagsakna. Ala na't ya tagtag ay en nangifaag ay wad-ay si Pedro is kapantew. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("AC12_15","074_12_15","ACT","12","15","15","Sa cha't kanan ken siya, “Nalewlew ka mangngen?” Ngem inpapatina ay tet-ewa chi. Sa cha't kanan, “Away man anghelna chi!” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("AC12_16","074_12_16","ACT","12","16","16","Si akhes Pedro cha kayet enkogkog, ya issan nanekwafancha, inilacha siya ya nataataa cha. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("AC12_17","074_12_17","ACT","12","17","17","Nensinyas si Pedro ay nangipagkhinek ken chaicha, sa na't inokhod ken chaicha nan inangnen Apo Dios ay nangipafala ken siya is kafabfalochan. Sa na't kanan, “Ifaagyo na ken Santiago ya isnan iib-a tako ay mamati.” Sa na't tinaynan chaicha ya linmayaw. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("AC12_18","074_12_18","ACT","12","18","18","Isnan kawiitana, ket ay chadlos nakorkor nan semek nan sosorchacho isnan allilawcha maipoon isnan naangnen ken Pedro. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("AC12_19","074_12_19","ACT","12","19","19","Nenfilin si Herodes ay mangipaanap ken siya ngem egay nadnad-anan. Sa na't somaryaen nan cheycha'y sorchacho ya infilina ay mapatey cha. Sa et kinmaan id Judea ya khinomwab id Cesarea et ischi nan entey-ana. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("AC12_20","074_12_20","ACT","12","20","20","Chad-ama nan songet ali Herodes isnan iTiro ya iSidon. Idwani tay sakopna nan malpowan nan kanencha, inyan-anapcha nan angnencha ay maiyornos koma ken siya. Nan inmona ay inangnencha et liniwliwidcha si Blasto ay nakapet ay faan Herodes ta fachangana chaicha. Sa cha't nayomyom ay en nenseg-ang ken siya. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("AC12_21","074_12_21","ACT","12","21","21","Osto ay inomchan nan akhew ay infaag Herodes, infachona nan fachon si kinaalina, sa et tinmokcho isnan tronona ya nenpalawag ken chaicha. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("AC12_22","074_12_22","ACT","12","22","22","Siya chi ya ke cha't waschin fofokhaw ay mangmangwanin, “Faken aped takho nan enkak-ali mod-i ket esang ay dios!” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("AC12_23","074_12_23","ACT","12","23","23","Faagna ya ket ay inpasakit nan anghel Apo Dios siya tay inlal-ayadna nan chayaw ay omey koma ken Apo Dios. Sa et nafikhis nan awakna ya natey. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("AC12_24","074_12_24","ACT","12","24","24","Et inmam-amed ay naammowan nan kalin Apo Dios ya inmangsan akhes nan namati. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("AC12_25","074_12_25","ACT","12","25","25","Tinmoli cha Bernabe ken Saulo ay nalpo id Jerusalem issan nangikwasancha isnan chono ay nabfaalancha, ya intakincha si Juan Marcos. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("AC13_1","074_13_1","ACT","13","1","1","Idwani isnan mamati ay maam-among id Antiokia wad-ay cha nan mamadto ya mimistolo. Chaicha cha Bernabe, si Simeon ay kananchan Ngittit, si Lucio ay iCirene, si Manaen ay nakiengngan ken Herodes ay khofernachor ya si Saulo. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("AC13_2","074_13_2","ACT","13","2","2","Isnan namingsan ay cha cha entipe ya enchayaw ken Apo Dios, kinwanin nan Ispirito Santo, “Laychek ay matken cha Bernabe ken Saulo ay mangangnen isnan chono ay khotok nan nangayakhak ken chaicha.” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("AC13_3","074_13_3","ACT","13","3","3","Adi kad kasin cha nentipe ya nenlowalo, sa cha't chinotokan chaicha isnan nangipatangancha isnan limacha, sa cha't inpaligwat chaicha. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("AC13_4","074_13_4","ACT","13","4","4","Adi kad issan namaalan nan Ispirito Santo ken chaicha, inmey cha id Seleucia, sa cha't nenbapor ischi ay omey id Chipre. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("AC13_5","074_13_5","ACT","13","5","5","Inomchan cha id Salamina ya inpalawagcha nan kalin Apo Dios isnan cheycha'y sinagogan si Judio. Wad-ay si Juan Marcos ay namadfachang ken chaicha. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("AC13_6","074_13_6","ACT","13","6","6","Nenfab-aat cha isnan chey ay ili engkhana ay finmas-ang cha id Pafo, ay nangil-ancha isnan esa'y ensop-ok ay Judio ay enngachan is Bar-Jesus, ay aped mangmangwanin siya et mamadto. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("AC13_7","074_13_7","ACT","13","7","7","Siya nan fob-oweg nan khofernachor ay si Sergio Paulo, ay khawis ya masilib ay takho, ya nangipaayag ken cha Bernabe ken Saulo tay laychena ay chengngen nan kalin Apo Dios. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("AC13_8","074_13_8","ACT","13","8","8","Ngem si Elimas ay ensopsop-ok (tay siya nan ayen nan Elimas isnan kalicha), et inaposana chaicha. Inyan-anapna nan ikkana ay manangaw isnan khofernachor ta ad-i mamati. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("AC13_9","074_13_9","ACT","13","9","9","Ket ay si Saulo ay makwani akhes ay Pablo ay inchad-alan nan Ispirito Santo, et nen-ibfotakhana siya ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("AC13_10","074_13_10","ACT","13","10","10","sa na't kanan, “Sik-a ay anak si Chimonyo! Sik-a nan foson si am-in ay khawis. Am-in ay ilan si sikap ya kinangaag et siya yangkhay nan wad-ay ken sik-a. Ke ka ad-i paat tomke ay mamab-alinsowek isnan nalenteg ay ischon Apo Dios? ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("AC13_11","074_13_11","ACT","13","11","11","Ilaem, at itopegmo idwani nan kamabfalin Apo Dios, et nay makolap ka ya ad-im ilaen nan akhew engkhana'y kaat ay akhew.” Faagna ya ket ay kag malilifoowan ya finmollinget nan ilaena, ya nenkapkapokap et ay omanap is menpachang ken siya. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("AC13_12","074_13_12","ACT","13","12","12","Issan nangil-an nan khofernachor isnan inmat, ya ket namati tay nataataa isnan sos-olo maipoon ken Apo Jesus. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("AC13_13","074_13_13","ACT","13","13","13","Nenlokhan cha Pablo ya nan iib-ana isnan bapor id Pafo, sa cha't inomchan id Perge ay esa'y ili isnan Probinsiya ay Pamfilia. Ket ay tinaynan Juan Marcos chaicha ischi ya tinmoli id Jerusalem. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("AC13_14","074_13_14","ACT","13","14","14","Intot-oloy cha Pablo mailapo id Perge engkhana'y chinmapos cha isnan ili ay Antiokia id Pisidia. Ya isnan tengawcha ay Sabfacho inmey cha ay nakitoktokcho is kasinagoga. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("AC13_15","074_13_15","ACT","13","15","15","Makwas pay ay naifasa nan tapina isnan lenteg Moises ya nan tapina akhes isnan solat nan cheycha'y mamadto, ket ay finaan nan aap-apon nan sinagoga nan en mangwani ken cha Pablo, “Iib-a, mo wad-ay laychenyo ay itokhon ay mangipafikas isnan naycha ay takho, mabfalin ay enkali kayo.” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("AC13_16","074_13_16","ACT","13","16","16","Sa et tinmakcheg si Pablo ya nensinyas ay mangipagkhinek ken chaicha. Kinwanina, “Kakailiyan ay Israelitas ya chakayo ay Gentil ay mangiyegyat ken Apo Dios, chengngenyo koma nan laychek ay ifaag ken chakayo. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("AC13_17","074_13_17","ACT","13","17","17","Nan Dios tako ay Israelitas et pinilina nan ikik-it tako id solit, sa na't finachangan chaicha ta machamchamag cha issan nakiiliyancha id Egipto. Sa na't inpaila nan kamabfalina issan nangipangowana ay nangikaanana ken chaicha ischi. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("AC13_18","074_13_18","ACT","13","18","18","Sa na't inan-anosan chaicha isnan epat poo ay tawen is kamalalango ay lota. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("AC13_19","074_13_19","ACT","13","19","19","Pito ay tribo id Canaan nan pinakawasna ta ipatawidna nan lotacha isnan takhona. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("AC13_20","074_13_20","ACT","13","20","20","Omey si epat khasot ya liman poo ay tawen am-in nan naangnenana. “Awni ya sa na't inischo nan teketeken ay okom ay mangichalan ken chaicha engkhana isnan timpon Samuel ay mamadtona. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("AC13_21","074_13_21","ACT","13","21","21","Sa cha't kinomchaw is en-ali ken chaicha, ya inischon Apo Dios si Saulo ay anak Kis ay nalpo isnan tribon Benjamin ay nen-ali is epat poo ay tawen. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("AC13_22","074_13_22","ACT","13","22","22","Osto'y kinaan Apo Dios siya insokatna si David ay en-ali. Sa na't inchayaw si David ay mangwanin, ‘Inilak ay nan semek David ay anak Jesse et en-iso isnan semekko. At siya nan mangikkan isnan am-in ay laychek.’ ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("AC13_23","074_13_23","ACT","13","23","23","Idwani maiyafoloy isnan inkalina, infaan Apo Dios si Jesus ay malpo isnan wanedna ta siya nan mangisalak ken chatako ay Israelitas. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("AC13_24","074_13_24","ACT","13","24","24","Issan sisya'y egayna nangilapowan isnan chonona, cha inpap-alawag Juan isnan am-in ay Israelitas ay masapol ay enfafawi cha ta chokokhancha nan fasolcha ya enpafonyag cha. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("AC13_25","074_13_25","ACT","13","25","25","Ya issan nganngani ay nangikwasan Juan isnan chonona, kinwanina isnan cheycha'y takho ay mangwanin, ‘Away mangnget ngag nan semekyo ken sak-en? Faken sak-en nan chey ay sadsad-enyo. Ngem chengngenyo, wad-ay nan omali ay maisokat ken sak-en ay olay nan taked nan pallokana et ad-i ak maikali ay mamadfad.’ ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("AC13_26","074_13_26","ACT","13","26","26","“Kakailiyan ay Israelitas ay wanen-ed Abraham, ya chakayo ay Gentil ay wad-ay isna ay mangiyegyat ken Apo Dios, chatako nan naipal-iyan nan nay ay naifaag ay kaisalakan. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("AC13_27","074_13_27","ACT","13","27","27","Nan iJerusalem ya nan aap-apocha, egaycha finigfig si Jesus paymo naawatan nan ayen nan kinwanin nan cheycha'y mamadto ay naifasfasa isnan Sinabfacho. Ngem ket ay inpatet-ewacha chachi isnan nangisaklangancha ken siya. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("AC13_28","074_13_28","ACT","13","28","28","Olay maid ammocha is khotok nan mangichalomancha ay lebfengna ay mapateyana, siya kayet ay kinchawcha ken Pilato ta ipapateyna siya. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("AC13_29","074_13_29","ACT","13","29","29","Ya osto'y inangnencha ken siya nan am-in ay kinwanin nan naisolat ay kalin Apo Dios maipoon ken siya, inpagkhwabcha is kakaew sa cha't inpey isnan liyang si natey. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("AC13_30","074_13_30","ACT","13","30","30","Ngem finangon Apo Dios siya isnan etey ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("AC13_31","074_13_31","ACT","13","31","31","ya isnan kaakheakhew ay cha nar-os nenpap-aila isnan cheycha'y nakifab-aat ken siya id Jerusalem ay nalpo id Galilea. Chaicha nan tistikhona idwani isnan Israelitas. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("AC13_32","074_13_32","ACT","13","32","32","Nay iyalimi et ken chakayo idwani nan Khawis ay Chamag ay siya na: Nan inkalin Apo Dios isnan ikik-it tako id solit, ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("AC13_33","074_13_33","ACT","13","33","33","et siya nan tinongpalna idwani ken chatako ay wanen-edcha issan namangonana ken Jesus isnan etey. Siya akhes na nan ayen nan nay ay naisolat isnan ikadwa ay Salmo: ‘Sik-a nan Anakko. Isnan nay ay akhew, nenfalin ak ay Amam.’ ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("AC13_34","074_13_34","ACT","13","34","34","Mo maipoon akhes isnan namangonana ken siya isnan etey ta olay engkhana et ad-i machonot nan awakna, siya na nan naisolat: ‘Ichowak ken chakayo nan ad-i kasaew ay nasantowan ay bindisyon ay inkalik ken David.’ ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("AC13_35","074_13_35","ACT","13","35","35","Tay siya akhes nan kinwanina isnan tapina ay naisolat ay Salmo: ‘At ad-im ipalofos ay machonot nan chadlos nakapet ken sik-a ay faam.’ ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("AC13_36","074_13_36","ACT","13","36","36","Tay si David issan nangikwasana isnan pangkhep Apo Dios ken siya isnan matatakhowana, natey ya naitapi isnan naikaofan nan ikik-itna ya nachonot nan awakna. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("AC13_37","074_13_37","ACT","13","37","37","Ngem faken chi is naikkan ken Jesus ay finangon Apo Dios isnan etey. Egay nachonot. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("AC13_38","074_13_38","ACT","13","38","38","“Iib-ak, laychek ay iloneloney ken chakayo ta ammowenyo ay osto ay maichalan ken siya, mabfalin ay mapakawan nan fasol. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("AC13_39","074_13_39","ACT","13","39","39","Maichalan ken siya olay sino ay mamati ken siya, et makaan ken chaicha nan olay ngag ay fasol ay ad-i kafaelan nan lenteg Moises ay kaanen, ta maifilang cha ay nalenteg. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("AC13_40","074_13_40","ACT","13","40","40","Mey-anyo mampay ta ad-i omchan ken chakayo nan nay ay kinwanin nan cheycha'y mamadto: ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("AC13_41","074_13_41","ACT","13","41","41","‘Chengngenyo chakayo ay aped omang-ango, tay wad-ay nan angnek isnan timpoyo ay mataalanyo, ngem tay ad-iyo patiyen olay mo wad-ay mangipaawat ischi ken chakayo, at madchongaw kayo!’ ” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("AC13_42","074_13_42","ACT","13","42","42","Osto'y fomala cha Pablo isnan sinagoga, inalok nan cheycha'y takho chaicha, ta somakhong cha kasin isnan omali ay Sabfacho ta siya kayet nan ipalawagcha. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("AC13_43","074_13_43","ACT","13","43","43","Adi kad issan nabfokalancha is kasinagoga, angsan nan naifoweg ken cha Pablo ken Bernabe ay Judio ya Gentil ay nakapet ken Apo Dios ya nangafolot isnan pammatin si Judio. Nakitottot-oya cha Pablo ken chaicha ay nangipabpafikas ken chaicha ta entatalek cha yangkhay isnan inammowancha ay fachang Apo Dios. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("AC13_44","074_13_44","ACT","13","44","44","Isnan kasin Sabfacho ya ket ay naamoamong nan nganngani am-in ay omili ay en nannge isnan kalin Apo Dios. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("AC13_45","074_13_45","ACT","13","45","45","Nay met achi issan nangil-an nan cheycha'y Judio isnan katakhotakho, chad-ama nan apalcha, sa cha't sinopla nan kinwanin Pablo ya inam-amsiwcha siya. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("AC13_46","074_13_46","ACT","13","46","46","Ngem amed tinmoled cha Pablo ken Bernabe ay mangwanin, “Masapol ay chakayo koma ay Judio nan mang-ona ay maifag-an nan kalin Apo Dios, ngem khapo tay khagkhalaenyo ay mangad-i, ipailayo kannay ay ad-i kayo maikali isnan fiyag ay maid pengpengna. Idwani chey, ogkhayenmi et chakayo ta omey kami isnan Gentil. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("AC13_47","074_13_47","ACT","13","47","47","Tay siya na nan infilin Apo Dios ken chakami isnan nangwaniyanan, ‘Inpeyko chakayo ay alig silaw isnan cheycha'y Gentil ta ipaammoyo nan maipoon isnan kaisalakan, olay entona isnan lofong.’ ” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("AC13_48","074_13_48","ACT","13","48","48","Nenlal-ayad nan cheycha'y Gentil issan nanngelancha, ya inpategcha nan kalin Apo Dios. Ya am-in ay inischon Apo Dios ay maagtan is fiyag ay maid pengpengna et namati cha. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("AC13_49","074_13_49","ACT","13","49","49","Et nachamchamag nan kalin Apo Dios isnan kailiili ischi. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("AC13_50","074_13_50","ACT","13","50","50","Ngem nan cheycha'y Judio, et inpafikascha ta enkholo nan aap-apon nan ili ya nan maichad-ayaw ay fabfafain si Gentil ay enchad-ayaw ken Apo Dios, ta palikhatencha cha Pablo ken Bernabe. Sa cha't sinyog chaicha ay nangipakaan isnan ilicha. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("AC13_51","074_13_51","ACT","13","51","51","Siya chi ya ket inwayagwag cha Pablo nan sikicha ay kag manokhon isnan omili ischi isnan makaanan nan chapog nan ilicha isnan sikicha. Sa cha't naligwat ay enpaIconio. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("AC13_52","074_13_52","ACT","13","52","52","Chadlos ay nenlal-ayad nan cheycha'y disipolos ay tinaynancha ischi, ya wawawawad-ay nan Ispirito Santo ay nangichad-alan ken chaicha. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("AC14_1","074_14_1","ACT","14","1","1","Isnan kawad cha Pablo ken Bernabe id Iconio, inmey cha akhes isnan sinagogan si Judio. Et khapo isnan kakang-ep ay inikkancha ay nenpap-alawag, angsaangsan nan Judio ya Gentil ay namati ken Apo Jesus. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("AC14_2","074_14_2","ACT","14","2","2","Ngem nan cheycha'y Judio ay ad-i mamati, et sinabfichongancha nan semek nan cheycha'y Gentil ya inpafikascha chaicha ay mangola isnan cheycha'y mamati. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("AC14_3","074_14_3","ACT","14","3","3","Adi kad inmannong et nan nentey-an cha Pablo ken Bernabe ischi. Ya natoled cha ay nenpap-alawag tay nentatalek cha ken Apo Jesus. Et siya kannay nan nanet-ewa isnan infab-aagcha maipoon isnan fachangna maichalan isnan maton ya nan omipataa ay inpaangnena ken chaicha. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("AC14_4","074_14_4","ACT","14","4","4","Ngem nakhedwa nan cheycha'y omili, ya nan tapina, naitapi cha isnan cheycha'y Judio ya nan akhes tapina, naitapi cha isnan apostoles. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("AC14_5","074_14_5","ACT","14","5","5","Idwani, nan cheycha'y Gentil ya Judio sa et nan aap-apo et nentotolag cha ay mangisik ya mamaog ay mamatey ken chaicha. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("AC14_6","074_14_6","ACT","14","6","6","Ngem osto'y inammowan nan cheycha'y apostoles chi, ke cha't ay linmayaw ya inmey cha id Listra ya id Derbe ay ili isnan Probinsiya ay Licaonia, ya isnan am-in ay sakop nan nay chwa'y ili. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("AC14_7","074_14_7","ACT","14","7","7","Ischi et nan nangipap-alawakhancha isnan Khawis ay Chamag. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("AC14_8","074_14_8","ACT","14","8","8","Wad-ay id Listra nan esa'y lalaki ay nasakew nan sikina ay aped pinmopopotpot. Naiyanak ay napilay ya maid paat nanad-alanana. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("AC14_9","074_14_9","ACT","14","9","9","Chechengngena nan kankanan Pablo. Insisin-eng Pablo siya, ya issan nangil-ana ay wad-ay pammatina ay khomawis, ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("AC14_10","074_14_10","ACT","14","10","10","inpappangekhena ay nangwanin, “Itakchegmo! Enletkhem nan sikim!” Ya ket ala na ya taod ya manalan. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("AC14_11","074_14_11","ACT","14","11","11","Issan nangil-an nan angsaangsan ay takho nan inikkan Pablo, ke cha't inlapo ay nenfokhaw isnan kalicha kannay ay Linicaonia ay mangwanin, “Dios chana, ay khinomwab ken chatako isnan ilan si takho!” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("AC14_12","074_14_12","ACT","14","12","12","Ke cha't ay pangadnen chaicha isnan ngadngachan si ap-aped ay dioscha. Inpangachancha ken Bernabe nan Zeus ya ken Pablo nan Hermes, tay siya nan cha nenkak-ali. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("AC14_13","074_14_13","ACT","14","13","13","Idwani nan pachin nan dioscha ay Zeus ay wad-ay nan timplona is kasaefan nan ili, et wad-ay cha nan inyeyna ay faka ya nan natiketike ay sabsafong is kasegpan. Tay siya ya nan cheycha'y takho et laychencha ay idchatonan nan cheycha'y apostoles. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("AC14_14","074_14_14","ACT","14","14","14","Ngem issan nangammowan cha Bernabe ken Pablo nan chey ay angnencha koma ken chaicha, ala cha't ya peskhat isnan fachocha ay nentatagtag isnan kawad nan katakhotakho ay nangifogfokhaw en, ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("AC14_15","074_14_15","ACT","14","15","15","“Iib-a, ngag man nan ang-angnenyo? Takho kami met yangkhay ay kag ken chakayo! Inmali kami ay mangipalawag ken chakayo isnan Khawis ay Chamag, ta chokokhanyo nan naycha'y ongar ay cha yo ang-angnen, ta somakhong kayo isnan matatakho ay Dios ay nangaeb isnan chaya, nan lota, nan fayfay ya nan am-in ay wad-ay ischicha. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("AC14_16","074_14_16","ACT","14","16","16","Issan chey, inpalofosna nan Gentil isnan kailiili ta wanchencha nan sikhod ay ang-angnencha. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("AC14_17","074_14_17","ACT","14","17","17","Ngem olay siya chi, wad-ay ay wad-ay nan kail-ana ay mangischo ken siya ay Dios. Tay kad-in ichowana nan enkhawisanyo isnan cha na mangipaodchanan ya mangipafegkhasan isnan am-in ay molayo isnan osto ay timpona, ta memememegsan kayo ya kad-in enlal-ayad kayo.” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("AC14_18","074_14_18","ACT","14","18","18","Nay met achi olay mo siya chi nan kinwanin cha Pablo ay nenkali, khechangna'y nenpalikhat cha ay nangipatke isnan katakhotakho ay en menchaton ken chaicha. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("AC14_19","074_14_19","ACT","14","19","19","Osto'y siya chi wad-ay cha nan Judio ay inomchan ay nalpo id Antiokia ya id Iconio. Inawischa nan katakhotakho sa cha't finaofaog si Pablo ya khinoyakhoycha ay nangipafala is kaili, tay kananchan mo natey. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("AC14_20","074_14_20","ACT","14","20","20","Ngem osto ay linikob nan cheycha'y disipolos siya, ya ket ay fomangon ya tinmoli isnan chey ay ili. Mawakas pay sa cha't maligwat ken Bernabe ay omey id Derbe. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("AC14_21","074_14_21","ACT","14","21","21","Inpap-alawag cha Pablo nan Khawis ay Chamag id Derbe, ya angsan nan inawischa ay nenfalin ay disipolos. Sa cha't tinmoli id Listra ya id Iconio, engkhana ay chinmapos cha id Antiokia id Pisidia. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("AC14_22","074_14_22","ACT","14","22","22","Cha cha inpabpafikas nan disipolos isnan cheycha'y ili, ya finagfag-ancha chaicha ta itot-oloycha ay mangeegnan isnan pammati olay mo enliglikhat cha. “Masapol ay itopeg tako nan angsan ay likhat esa tako maitapi isnan en-ap-apowan Apo Dios,” kinwanicha. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("AC14_23","074_14_23","ACT","14","23","23","Sa cha't chinmotok is amam-a ay mangichalan isnan mamati isnan waschin maam-amongancha. Isnan nanotokancha ken chaicha, nentiptipe cha ay nangilol-owalo ken chaicha, ya intalekcha chaicha ken Apo Jesus ay nangipay-ancha isnan pammaticha. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("AC14_24","074_14_24","ACT","14","24","24","Inikwancha id Pisidia, engkhana ay inomchan cha id Pamfilia ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("AC14_25","074_14_25","ACT","14","25","25","isnan ili ay Perge. Inpap-alawagcha nan kalin Apo Dios ischi, sa cha't khinomwab id Atalia. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("AC14_26","074_14_26","ACT","14","26","26","Sa cha't nenbapor ay sinmaa id Antiokia, ay ili ay naligwatancha issan nangitalkan nan disipolos ken chaicha ken Apo Dios ta fachangana chaicha isnan chono ay nay ay kinwascha. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("AC14_27","074_14_27","ACT","14","27","27","Issan inomchanancha ischi, inamongcha nan am-in ay mamati, sa cha't inokhod nan am-in ay inang-angnen Apo Dios maichalan ken chaicha, ya nan nangichowalana isnan wayan nan Gentil ay mamati et namati cha. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("AC14_28","074_14_28","ACT","14","28","28","Et inmannong cha ay nakitetee isnan cheycha'y mamati ischi. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("AC15_1","074_15_1","ACT","15","1","1","Idwani, wad-ay cha nan lallalaki ay nalpo id Judea ay inmey id Antiokia ay nangisos-olo isnan cheycha'y mamati. Kananchan, “Ad-i mabfalin ay maisalakan kayo mo ad-i kayo enpasegyat ay mangafolot isnan ekhad ay inischon Moises.” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("AC15_2","074_15_2","ACT","15","2","2","Siya chi nan chadlos nakisomasomaan ya nakisongfasongfatan cha Pablo ken Bernabe ken chaicha. Tay siya chi, ya ket nadchotokan cha Pablo ken Bernabe ya nan tapina ay iyAntiokia, ta omey cha id Jerusalem ay en mangila isnan cheycha'y apostoles ya amam-a maipoon isnan chey ay lili. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("AC15_3","074_15_3","ACT","15","3","3","Adi kad inpaligwat nan mamati chaicha, ya issan cha cha lomaosan isnan kailiili id Fenicia ya id Samaria, inog-okhodcha isnan mamati ischicha nan nenfaliwan nan semek nan cheycha'y Gentil ta mamati cha ken Apo Dios, ya chadlos nenlal-ayad cha am-in. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("AC15_4","074_15_4","ACT","15","4","4","Isnan inomchanancha id Jerusalem, nenlal-ayad nan maam-among ay mamati, nan apostoles ya nan amam-a ay manawat ken chaicha. Sa cha't inog-okhod ken chaicha nan am-in ay inang-angnen Apo Dios maichalan ken chaicha. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("AC15_5","074_15_5","ACT","15","5","5","Nay met achi tinmakcheg nan tapina ay mamati ay nalpo isnan pangfon si Fariseo ay mangwanin, “Masapol ay masegyatan cha, ya maifilin ken chaicha ta iyangnencha nan lenteg Moises.” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("AC15_6","074_15_6","ACT","15","6","6","Adi kad naamong nan apostoles ya amam-a ta siya chi nan apatencha. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("AC15_7","074_15_7","ACT","15","7","7","Kakwasan nan inmannong ay natotyatotyaancha, ya ket tinmakcheg si Pedro ay nangwanin, “Iib-a, ammoyo ay id kasin pinilin Apo Dios sak-en ken chatako ay en mangipalawag isnan Khawis ay Chamag sinan Gentil, ta chengngencha ya mamati cha. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("AC15_8","074_15_8","ACT","15","8","8","Et si Apo Dios ay mangammo isnan semek si takho, inpailana ay chawatena akhes chaicha isnan nangipal-iyana isnan Ispirito Santo ay mangichalan ken chaicha ay kag nan inangnena ken chatako. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("AC15_9","074_15_9","ACT","15","9","9","Maid inangnen Apo Dios is naiteknan tako ken chaicha, tay chinalosana akhes nan nalokhit ay semekcha issan namatiyancha. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("AC15_10","074_15_10","ACT","15","10","10","Tay mampay siya chi, en yo man tepngen/pachasen si Apo Dios isnan mangipasakfatanyo ken chaicha ay mamati isnan sikhab ay ekhad tako ay alig sallong ay olay chatako paymo nan ikik-it tako et ad-i tako kafaelan? ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("AC15_11","074_15_11","ACT","15","11","11","Faken koma chi, tay patiyen tako ay maichalan yangkhay isnan fachang Apo Jesus nan kaisalakan tako, ya siya akhes ken chaicha ay Gentil.” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("AC15_12","074_15_12","ACT","15","12","12","Siya chi ya khinmigkhinek nan cheycha'y naaamong, sa cha't chinnge nan inokhod cha Bernabe ken Pablo maipoon isnan am-in ay maton ya omipataa ay inang-angnen Apo Dios maichalan ken chaicha isnan kawadcha isnan Gentil. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("AC15_13","074_15_13","ACT","15","13","13","Osto ay nakakaliyancha, kinwanin Santiago, “Iib-a, chengngenyo nan nay ay kanak. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("AC15_14","074_15_14","ACT","15","14","14","Kailawlawag Simon nan lapona ay nangipail-an Apo Dios ay iismekna nan cheycha'y Gentil. Nan inangnena et inayakhana nan tapina ken chaicha ay entakhona ay mangipateg isnan ngachana. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("AC15_15","074_15_15","ACT","15","15","15","Olay nan cheycha'y mamadto et siya akhes na nan insolatcha ay kinwanin Apo Dios ay nangwanin, ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("AC15_16","074_15_16","ACT","15","16","16","‘Makwas na ya at tomoli ak, ya at fangonek kasin nan nat-eb ay afong David. At khab-ek kasin nan napakawas ya kasin ko patakchekhen. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("AC15_17","074_15_17","ACT","15","17","17","Ta am-in nan tapina ay takhok et omanap cha ken sak-en ay Apo. Am-in cha ay Gentil ay inayakhak ay mangipateg isnan ngachanko. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("AC15_18","074_15_18","ACT","15","18","18","Siya chi nan kinwanin Apo Dios ay inpaammona id solit.’ ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("AC15_19","074_15_19","ACT","15","19","19","“Siya chi nan khotok nan mangwaniyak en ad-i tako koma palikhaten nan cheycha'y Gentil ay cha mabfaliwan nan semekcha ta mamati cha ken Apo Dios. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("AC15_20","074_15_20","ACT","15","20","20","Solatan tako magtek chaicha ay mamilin ta ad-icha ischa nan isyangkhay ay naifilang ay mallawa tay naichoo isnan khinag-aeb ay dios, ta omadchawi cha isnan asi ay okhali, ya ta ad-i cha ensifo isnan watwat nan naseket ay naparki paymo ensifo si chala. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("AC15_21","074_15_21","ACT","15","21","21","Tay engkhana id sangad-om, kad-in maifasa nan lenteg Moises isnan sinagogan si Judio isnan Sinabfacho, ya kad-in naipap-alawag chana isnan kailiili.” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("AC15_22","074_15_22","ACT","15","22","22","Idwani natotya nan apostoles ya nan amam-a ya nan am-in ay wad-ay ischi ay mamati, ta pomili cha ken chaicha is faalencha ay maitakin ken cha Pablo ken Bernabe ay omey id Antiokia. Et pinilicha cha Judas ay makwanin Barsabas ya si Silas ay lallalaki ay matangad isnan cheycha'y mamati. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("AC15_23","074_15_23","ACT","15","23","23","Et siya na nan kanan nan inpaw-itcha ay solat ken chaicha: “Chakami na ay apostoles ya amam-a ay ib-ayo. Naay nan solatmi ken chakayo ay iib-a ay mamati ay Gentil ay wad-ay id Antiokia, Siria ya Cilicia. Asop ya enkhagkhawis kayo. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("AC15_24","074_15_24","ACT","15","24","24","Chinngemi ay wad-ay cha nan nalpo isna ay ib-ami ay aped inmey issa, ngem egaymi finib-ilin chaicha. Ya nay allilawencha ya korkolencha chakayo isnan kankanancha. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("AC15_25","074_15_25","ACT","15","25","25","Siya nan khotok nan natotyaanmi, et naeesang kami ay namili is ifaami ken chakayo ay maitakin isnan lilwidmi ay cha Bernabe ken Pablo ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("AC15_26","074_15_26","ACT","15","26","26","ay chadlos nangiposta isnan fiyagcha ay mangitakcheg isnan ngachan nan Apo tako ay Jesu Cristo. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("AC15_27","074_15_27","ACT","15","27","27","Nay ifaami cha Judas ken Silas ta ifaagcha kasin nan chadlos ay wad-ay isnan nay ay solatmi ken chakayo. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("AC15_28","074_15_28","ACT","15","28","28","Naeesang kami isnan Ispirito Santo ay mangwanin ad-imi tatagmechan chakayo isnan ngag sisa mod-i ket kecheng nan akit ay naycha ay masapol ay maangnen: ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("AC15_29","074_15_29","ACT","15","29","29","Ad-iyo sibfan nan naichaton isnan khinag-aeb ay dios, paymo nan chala paymo nan watwat nan naseket ay naparki. Ya ad-iyo angnen nan asi. Mo iyadchawiyo nan awakyo isnacha, khawis nan angnenyo. Kecheng chana is ibfakhami ken chakayo.” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("AC15_30","074_15_30","ACT","15","30","30","Adi kad inpaligwatcha chaicha ay khomwab ay omey id Antiokia. Inamongcha nan am-in ay mamati ischi sa cha't inchawchaw nan solat. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("AC15_31","074_15_31","ACT","15","31","31","Issan namasaan nan iyAntiokia isnan solat, nalaychalaychan cha isnan tokhon ay nangipafikas ken chaicha. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("AC15_32","074_15_32","ACT","15","32","32","Cha akhes Judas ken Silas ay mamadto, et angsan nan infagfakhacha ay nanogtokhon ya nangipafikas ken chaicha. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("AC15_33","074_15_33","ACT","15","33","33","Nachanchan nan nentetey-ancha ischi sa cha't tinmoli isnan cheycha'y namaa ken chaicha. Inpaligwat nan cheycha'y iib-a ay mamati chaicha ay enkhagkhawis. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("AC15_35","074_15_35","ACT","15","35","35","Nakhayad id Antiokia cha Pablo ken Bernabe, ya angsan nan iib-acha ay cha nakisos-olo ya nakipap-alawag isnan kalin Apo Jesus. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("AC15_36","074_15_36","ACT","15","36","36","Awni pay ya sa et kanan Pablo ken Bernabe, “Tomoli ta't man, ta en ta ilaen mo khawis nan iib-ata isnan am-in ay ili ay nangipap-alawakhanta isnan kalin Apo Jesus.” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("AC15_37","074_15_37","ACT","15","37","37","Laychen Bernabe ay itakincha si Juan Marcos, ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("AC15_38","074_15_38","ACT","15","38","38","ngem kinwanin Pablo ay khagkhag-awis si ad-icha itakin siya, tay aped na tinaynan chaicha id Pamfilia ya egayna intoloy ay finmachang isnan chonocha. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("AC15_39","074_15_39","ACT","15","39","39","Siya chi ya ket ay nen-asisonget cha sa cha't nensiyan. Intakin Bernabe si Marcos sa cha't nenbapor ay omey id Chipre. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("AC15_40","074_15_40","ACT","15","40","40","Si akhes Pablo, pinilina si Silas ay fowegna, ya intalek nan iib-a ay mamati chaicha ken Apo Dios ta fachangana chaicha, sa cha't naligwat. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("AC15_41","074_15_41","ACT","15","41","41","Sa cha't nenfaat ay inmey isnan kailiili id Siria ya id Cilicia, ay en nangipabpafikas isnan cheycha'y mamati ay maam-among ischi. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("AC16_1","074_16_1","ACT","16","1","1","Inomchan cha Pablo id Derbe ya sa et id Listra. Ya wad-ay ischi nan esa'y disipolos ay enngachan is Timoteo, ay Judio si inana ya esang akhes ay mamati, ngem si amana et esang ay Griego. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("AC16_2","074_16_2","ACT","16","2","2","Khawis nan naap-apatan Timoteo isnan iib-a ay mamati id Listra ya id Iconio. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("AC16_3","074_16_3","ACT","16","3","3","Idwani, sinegyatan Pablo si Timoteo tay laychena ay itakin siya. Siya chi nan inangnena migkhapo isnan cheycha'y Judio ay wad-ay ischicha, tay ammocha am-in ay si amana et Griego. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("AC16_4","074_16_4","ACT","16","4","4","Isnan cha cha nenfaatan isnan kailiili, infagfakhacha isnan cheycha'y mamati nan maipoon isnan inolog nan cheycha'y apostoles ya amam-a id Jerusalem, ay masapol ay iyangnencha. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("AC16_5","074_16_5","ACT","16","5","5","Adi kad am-amed et finmikas nan pammatin nan cheycha'y mamati ay cha maam-among, ya winakas ay cha cha kayet nataptapiyan ya inmad-acha. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("AC16_6","074_16_6","ACT","16","6","6","Finnaat cha Pablo nan kailiili id Frigia ya id Galacia, tay egay inpalofos nan Ispirito Santo ay enpalawag cha isnan Probinsiya ay Asia. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("AC16_7","074_16_7","ACT","16","7","7","Idwani, issan nganngani cha'y omchanan isnan sakop nan Probinsiya ay Misia, kanancha ta somkhep cha isnan Probinsiya ay Bitinia, ngem siya kayet ay egay inpalofos nan Ispirito Santo. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("AC16_8","074_16_8","ACT","16","8","8","Adi kad linaosancha nan Misia ya nenchadchawes cha ay khinomwab id Troas. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("AC16_9","074_16_9","ACT","16","9","9","Isnan chey ay maschem, wad-ay nan inpailan Apo Dios ken Pablo isnan kag na iitaw. Inilana nan lalaki ay iMacedonia ay entatakcheg ya cha enseg-ang ken siya ay mangwanin, “Omali ka id Macedonia ta fachangam chakami!” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("AC16_10","074_16_10","ACT","16","10","10","Khapo isnan chey ay inilana, inmanap kami kannay is enlokhananmi ay omey id Macedonia, tay finigfigmi ay inayakhan Apo Dios chakami ay en mangipalawag isnan Khawis ay Chamag ken chaicha. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("AC16_11","074_16_11","ACT","16","11","11","Nenbapor kami id Troas ya nenchadchawes kami id Samotracia, ya isnan kawaksana chinmaka kami id Neapolis. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("AC16_12","074_16_12","ACT","16","12","12","Sa kami't inmey id Filipos, ay kapapatekhan ay ili isnan chey ay sakop nan Probinsiya ay Macedonia, ya ilin si iRoma. Ischi nan nentey-anmi is away kaat ay akhew. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("AC16_13","074_16_13","ACT","16","13","13","Isnan tengaw ay Sabfacho tinaynanmi nan ili sa kami't inmey isnan ilit nan wanga, ay kananmi en enlol-owalowan si Judio. Nakitoktokcho kami ay cha nakitot-oya isnan fabfafai ay maaamong ischi. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("AC16_14","074_16_14","ACT","16","14","14","Nan esang ken chaicha ay nannge ken chakami, et Gentil ay manad-ayaw ken Apo Dios ay enngachan si Lydia ay iTiatira. En-ilaklako siya isnan nabfalor ay enkilat ay lopot. Inchalan Apo Dios nan semekna tatno ikhekheetna ay mannge isnan kankanan Pablo. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("AC16_15","074_16_15","ACT","16","15","15","Siya chi ya ket ay nenpafonyag siya ya nan am-in ay pangafongna. Sa na't awisen chakami ay mangwanin, “Mo kananyo ay tet-ewa ay mamati ak ken Apo Jesus, omali kayo is afongko ta ischi nan entey-anyo.” Et inmipakod ken chakami. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("AC16_16","074_16_16","ACT","16","16","16","Isnan namingsan ay cha mi omayan is kaenlol-owalowan, wad-ay nan sinab-atmi ay magmagkit ay faa ay sinkhep si anito ay nangigwa ken siya isnan kafaelana ay en-ila. Ad-acha ay siping nan al-alaen nan cheycha'y apona khapo isnan chey ay kafaelana. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("AC16_17","074_16_17","ACT","16","17","17","Inon-onodna chakami ken cha Pablo ya cha na infogfokhaw ay mangwanin, “Nan naycha ay takho et faan nan Katotongchowan ay Dios, ya ipaammocha ken chakayo nan ikkanyo ay maisalakan!” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("AC16_18","074_16_18","ACT","16","18","18","Away kaat et ay akhew ay inang-angnena chi engkhana'y naoma chadlo si Pablo. Sa na't sinakhong ay nangwani isnan anito, “Isnan ngachan Jesu Cristo, filinek sik-a ay fomala ken siya!” Et isnan chey kannay ay olas finmala nan anito ken siya. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("AC16_19","074_16_19","ACT","16","19","19","Idwani, issan namigfikhan nan cheycha'y apon nan magmagkit ay maid et namnamacha ay fomaknangan, tiniliwcha cha Pablo ken Silas ya khinoyakhoycha chaicha ay nangiyey is kapalasa ay kawad si okom. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("AC16_20","074_16_20","ACT","16","20","20","Inyeycha chaicha ay nangidchalom isnan okom ay nangwanin, “Naaycha si Judio ay inmali ay enkhologkholo isnan ili tako. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("AC16_21","074_16_21","ACT","16","21","21","Cha cha isos-olo nan ekhad ay law-en tako ay chawaten paymo iyangnen ay iRoma.” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("AC16_22","074_16_22","ACT","16","22","22","Sa et intachon nan angsan ay takho ay nangipabpafasol ken chaicha. Alan et nan cheycha'y okom ya lokpos isnan fachon cha Pablo ken Silas, sa cha't inpafaifaig nan sokod ken chaicha. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("AC16_23","074_16_23","ACT","16","23","23","Kakwasan nan chad-ama'y nafaifaikhancha, inpokokcha chaicha, ya naifilin isnan khwarchiya ta ifotina chaicha ay khawis. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("AC16_24","074_16_24","ACT","16","24","24","Tay siya chi nan naifilin ken siya, en na't inpokok chaicha isnan kachokhon nan fabfalochan. Inipitna nan sikicha isnan nalokawan ay kaew, sa na't fotiyan. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("AC16_25","074_16_25","ACT","16","25","25","Isnan tengan si lafi, nenlol-owalo cha Pablo ken Silas ya cha cha nenkankanta ay nenchad-ayaw ken Apo Dios, ya chengchengngen nan iib-acha ay falod. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("AC16_26","074_16_26","ACT","16","26","26","Faagna ya ket ay nayannekha is chad-ama, ya olay nan pegnad nan fabfalochan et nenwegweg. Sa et nenkatetekwafan nan am-in ay enebna ya nenkakkakaan nan kachinan nan am-in ay falod. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("AC16_27","074_16_27","ACT","16","27","27","Finmangon et nan khwarchiya ya issan nangil-ana ay entatakang nan fabfalochan, kanana et mo linmayaw cha nan falod. Ke na't okfosen nan fadyokna ay mamatey isnan awakna. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("AC16_28","074_16_28","ACT","16","28","28","Ngem ya ket ay nabfanokhaw si Pablo ay mangwanin, “Ad-im sepsepen nan awakmo, tay naay kami am-in sina!” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("AC16_29","074_16_29","ACT","16","29","29","Siya et chi ya ket nenpaala is silew, sa na't kinamo ay en nangila ken cha Pablo ken Silas, ya chadlos ay namap-ayegpeg ay nenlokfob isnan sakhangcha. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("AC16_30","074_16_30","ACT","16","30","30","Sa na't ifala chaicha ay mangwanin, “Apo, ngag man nan angnek ta maisalakan ak?” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("AC16_31","074_16_31","ACT","16","31","31","Sa cha't kanan, “Mamati ka ken Apo Jesus et maisalakan ka ya nan pangafongmo.” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("AC16_32","074_16_32","ACT","16","32","32","Sa cha't inlawlawag nan kalin Apo Dios ken siya ya nan am-in ay wad-ay is afongna. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("AC16_33","074_16_33","ACT","16","33","33","Adi kad isnan chey kannay ay olas isnan lafi, inayakhana chaicha sa na't inwainwasan nan sokhatcha. Sa cha't kannay nenpafonyag am-in ay sinpangafong. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("AC16_34","074_16_34","ACT","16","34","34","Osto'y siya chi, inlamagna't chaicha is afong, sa et nenkhao is kanencha. Et nenlal-ayad cha am-in ay sinpangafong tay namati cha et ken Apo Dios. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("AC16_35","074_16_35","ACT","16","35","35","Isnan kawiitana ket ay finaan nan cheycha'y okom nan popolis ay en mangwanin, “Ipalofosyo nan sanacha ay lallalaki.” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("AC16_36","074_16_36","ACT","16","36","36","Adi kad infakhan nan khwarchiya chi ken Pablo. Kinwanina, “Inmali nan filin ay nalpo isnan cheycha'y okom ay mangwanin ipalofosko chakayo. Idwani, mabfalin et ay fomala kayo. Omey kayo et ay enkhagkhawis.” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("AC16_37","074_16_37","ACT","16","37","37","Ngem ket ay kinwanin Pablo isnan cheycha'y polis, “Da! Aped cha inpasaplisaplit chakami isnan sakhang nan katakhotakho, sa cha't inmipafalod ay egay ona nakedchengan ay nakafasol kami! Romano kami pay! Ento man nan ikkana idwani ay aped cha omipakaan ken chakami ya maid makaammo? Ad-i mabfalin! Masapol ay chaicha kannay ay okom nan omali ay mangifala ken chakami.” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("AC16_38","074_16_38","ACT","16","38","38","Adi kad tinmoli nan popolis ay en nangifaag sidi isnan cheycha'y okom. Ya issan nanngelancha ay Romano pet cha Pablo ken Silas, inmegyat cha. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("AC16_39","074_16_39","ACT","16","39","39","Sa cha't inmey ay maiyornos ken chaicha, ya inpangocha chaicha ay mangifala is kafabfalochan, sa cha't kinchaw ta mo mabfalin et komaan cha ischi ay ili. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("AC16_40","074_16_40","ACT","16","40","40","Adi kad tinaynan cha Pablo ken Silas nan fabfalochan, sa cha't inmey isnan afong Lydia, ay nangil-ancha isnan iib-acha ay mamati. Finagfag-ancha ay mangipafikas ken chaicha, sa cha't kinmaan. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("AC17_1","074_17_1","ACT","17","1","1","Intot-oloy cha Pablo ay nenfaat ay nangikwan id Amfipolis ya Apolonia, sa cha't inomchan id Tesalonica ay kawad nan esa'y sinagogan si Judio. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("AC17_2","074_17_2","ACT","17","2","2","Inmey si Pablo is kasinagoga tay siya nan inpaingsana. Ya tolo ay Sabfacho ay nakisodsochok ischi maipoon isnan naisolat ay kalin Apo Dios. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("AC17_3","074_17_3","ACT","17","3","3","Inlawlawagna chi ay mangipaila ay masapol ay enlikhat nan Cristo sa et fomangon kasin isnan etey. Kinwanina, “Si Jesus ay chak inpap-alawag ken chakayo, et siya nan Cristo.” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("AC17_4","074_17_4","ACT","17","4","4","Wad-ay cha nan Judio ay cha naawis ya naitapi ken cha Pablo ken Silas. Angsaangsan akhes nan Griego ay nenchad-ayaw ken Apo Dios, ya sa et nan angsan ay matangad ay fabfafai ay naawis ay naitapi ken chaicha. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("AC17_5","074_17_5","ACT","17","5","5","Nay met achi ket ay inmapal nan tapin nan Judio, ya chinakhopcha nan wasit ay lallalaki, sa cha't inamong nan omili ya sa cha't pabfikasen nan kholo isnan ili. Ala cha't ya eey isnan afong Jason ay mamilit ay mangipafala koma ken cha Pablo ken Silas, ta iyeycha chaicha isnan sakhang nan katakhotakho. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("AC17_6","074_17_6","ACT","17","6","6","Ngem khapo tay egaycha inchanan chaicha, ke cha't ay ala ya filalay ken Jason ya nan tapina ay iib-a ay mamati, ya inyeycha chaicha isnan aap-apo isnan ili, sa cha't infogfokhaw ay nangwanin, “Nan lallalaki ay nangiyali isnan kholo isnan am-in nan lofong, naay cha isna, ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("AC17_7","074_17_7","ACT","17","7","7","ya sinangailin Jason chaicha is afongna. Soplaencha nan filin nan Emperador ay mangwanin wad-ay kano nan teken ay ali ay enngachan si Jesus.” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("AC17_8","074_17_8","ACT","17","8","8","Issan nanngelan nan omili ya nan aap-apo isnan ili nan chey ay kinwanicha, ket ay nakorkor nan olocha. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("AC17_9","074_17_9","ACT","17","9","9","Sa et piyansaan nan aap-apo cha Jason ya nan iib-ana, sa cha't inpalofos chaicha. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("AC17_10","074_17_10","ACT","17","10","10","Osto ay nalafi, inpaligwat nan iib-a ay mamati cha Pablo ken Silas ay omey id Berea. Isnan inomchanancha, inmey cha isnan kasinagogan si Judio. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("AC17_11","074_17_11","ACT","17","11","11","Wadwad-ay ay makaawat nan Judio ischi mo nan wad-ay id Tesalonica. Iinsetcha ay nannge isnan kalin Apo Dios, ya winakas ay inosiosigcha nan naisolat ay kalina ta ilaencha mo tet-ewa nan kankanan Pablo. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("AC17_12","074_17_12","ACT","17","12","12","Et angsan ken chaicha nan namati, ya siya akhes isnan matangad ay fabfafain si Griego ya olay nan lallalakin si Griego. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("AC17_13","074_17_13","ACT","17","13","13","Ngem isnan nanngelan nan Judio id Tesalonica ay inpap-alawag akhes Pablo id Berea nan kalin Apo Dios, inonodcha siya, ya sa cha't sogsokhan ay mangipafikas isnan omili ischi ta enkholo cha. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("AC17_14","074_17_14","ACT","17","14","14","Osto'y siya chi, ya ket inpaligwat kannay nan iib-a ay mamati si Pablo isnan enpafayfay ay chalan. Ngem nakhayad cha Timoteo ken Silas id Berea. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("AC17_15","074_17_15","ACT","17","15","15","Inpangocha si Pablo engkhana id Atenas, sa cha't sinmaa. Infilin magtek Pablo ken chaicha ta ifaagcha ken cha Silas ken Timoteo ta kamakamencha siya. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("AC17_16","074_17_16","ACT","17","16","16","Isnan kawad Pablo id Atenas, ay cha na manadsad-an ken cha Silas ken Timoteo, chad-ama ay ensakit nan semekna isnan nangil-ana ay angsaangsan nan khinag-aeb ay dios isnan chey ay ili. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("AC17_17","074_17_17","ACT","17","17","17","Siya chi ya ket nakisodsochok is kasinagoga isnan Judio ya Gentil ay enchad-ayaw ken Apo Dios. Siya kayet akhes chi nan winakas ay inang-angnena is kamarkitan isnan olay sino ay wad-ay ischi. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("AC17_18","074_17_18","ACT","17","18","18","Idwani wad-ay cha nan mimistolo ay inmey nangila ken Pablo. Chaicha san makwanin Epicureo ya nan Estoico. Kinwanin nan tapina ken chaicha, “Ngag man nan laychen nan nay ay pas-ot ay kanan.” Wad-ay cha akhes nan nangwanin, “Kag teketeken ay dios nan ap-apatena mo!” Kinwanicha na tay cha inpap-alawag Pablo nan maipoon ken Jesus ya nan matakhowan isnan etey. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("AC17_19","074_17_19","ACT","17","19","19","Adi kad inalacha si Pablo ya inyeycha isnan maamongan nan amam-a isnan ili ay makwanin Areopago. Sa cha't kanan, “Laychenmi ay ammowen nan nay ay falo ay sos-olo ay cham ap-apaten. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("AC17_20","074_17_20","ACT","17","20","20","Tay omipataa nan tapina ay inyalim ay sos-olo ay cha mi chengngen, et nay laychenmi ay ammowen nan ayena.” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("AC17_21","074_17_21","ACT","17","21","21","(Tay am-in nan omili id Atenas ya nan cheycha'y nalpo isnan teketeken ay ili ay nakiili ischi, et maid kasin teken is chonchonnencha mod-i yangkhay nan en mangap-apat ya manmannge isnan chey ay eg-ay paat nadnadnge ay omipataa.) ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("AC17_22","074_17_22","ACT","17","22","22","Tinmakcheg si Pablo isnan sakhang nan Areopago, sa na't kanan, “Iib-a ay iyAtenas, mailak ay isnan am-in ay angnenyo et iyeegyatyo nan diosyo. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("AC17_23","074_17_23","ACT","17","23","23","Tay isnan chak nenliklikchan isnan iliyo ay namob-oyaak isnan enchad-ayawanyo, inchanak akhes nan altar ay naisolatan nan nay: ‘Pala isnan Egay Kaam-ammowan ay Dios.’ Idwani nan sana ay Dios ay ad-iyo ammo ya chad-ayawenyo, et siya mampay idwani nan laychek ay ipaammo ken chakayo. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("AC17_24","074_17_24","ACT","17","24","24","Siya nan Dios ay nangaeb isnan nay ay lofong ya nan am-in ay wad-ay isna. Ad-i entee isnan timplo ay khinaeb si takho, tay siya nan Apo isnan chaya ya nan lota. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("AC17_25","074_17_25","ACT","17","25","25","Ad-ina akhes masapol nan ifachang si takho ken siya ay kag san wad-ay enkolangana. Tay siya kannay nan poon si fiyag ya matatakhowan tako, ya kalpowan nan am-in ay ngag sisa'y masapol si takho. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("AC17_26","074_17_26","ACT","17","26","26","Winad-ayna am-in nan wanen-ed si takho isnan es-esa'y chala, ta entee cha isnan olay entona issa isnan lota. Et siya kannay nan nangischo isnan omannongan nan en-apowan nan waschin esa'y ili, ya nan pengpeng nan ilicha. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("AC17_27","074_17_27","ACT","17","27","27","Siya na nan inangnena ta anapencha nan Dios, ta asop ya kappokapencha ya edchanancha siya. Ngem nan tet-ewa et ad-i adchawi siya isnan waschin esang ken chatako. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("AC17_28","074_17_28","ACT","17","28","28","Tay wad-ay nan nangwanin, ‘Siya nan poon nan fiyag tako, nan enkhiwwan tako, ya nan matatakhowan tako.’ Kinwanin kayet nan tapina ken chakayo ay somosolat en, ‘Tay an-akna met chatako.’ ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("AC17_29","074_17_29","ACT","17","29","29","“Idwani tay an-ak Apo Dios chatako, ad-i tako koma kanan ay nan Dios et kag isnan ilan si tinagtakho ay fallitok paymo pilak paymo fato, ay sinmek si khomakhaeb ay nalaing ay takho. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("AC17_30","074_17_30","ACT","17","30","30","Id sangad-om inan-anosan Apo Dios nan cha inang-angnen si takho tay maid ammocha maipoon ken siya. Ngem idwani ifilina isnan am-in ay takho ta enfafawi cha, ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("AC17_31","074_17_31","ACT","17","31","31","tay wad-ay nan akhew ay inischona ay at mangokomana isnan am-in ay takho isnan lofong. Nalenteg nan angnena ay mangokom maichalan isnan esa'y takho ay chinotokana. Inpailana ay tet-ewa na isnan olay sino maichalan isnan namangonana ken siya isnan etey!” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("AC17_32","074_17_32","ACT","17","32","32","Isnan nanngelancha isnan kinwanin Pablo maipoon isnan matakhowan isnan etey, ya ket cha ang-angowen nan tapina siya, ngem wad-ay cha nan tapina ay nangwanin, “Laychenmi ay sa kasin mannge ken sik-a maipoon isnan kinwanim.” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("AC17_33","074_17_33","ACT","17","33","33","Sa et kinmaan si Pablo isnan maam-amongancha. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("AC17_34","074_17_34","ACT","17","34","34","Wad-ay cha nan tapina ay naitapi ken siya ay namati. Si Dionisio ay esang isnan Areopago, sa et nan esa'y fafai ay enngachan si Damaris, ya nan tapina kayet. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("AC18_1","074_18_1","ACT","18","1","1","Awni pay ya ket kinmaan si Pablo id Atenas ya inmey id Corinto. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("AC18_2","074_18_2","ACT","18","2","2","Ischi nan nanab-atana isnan esa'y Judio ay iPonto ay enngachan si Akila ya nan asawana ay si Priscila. Kalkalpo cha id Italia tay inpakaan Emperador Claudio nan am-in ay Judio id Roma. Inmey inilan Pablo chaicha, ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("AC18_3","074_18_3","ACT","18","3","3","ya khapo tay isona chaicha ay enkhag-aeb si ab-afong ay torcha, nakitetee ya nakidkidno ken chaicha. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("AC18_4","074_18_4","ACT","18","4","4","Sinabfacho ay inmey si Pablo is kasinagoga ay en nakisodsochok ay mangawis isnan Judio ya Griego ta mamati cha. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("AC18_5","074_18_5","ACT","18","5","5","Issan inomchanan cha Silas ken Timoteo ay nalpo id Macedonia, inpey et Pablo nan am-in ay olasna ay nenpap-alawag. Cha na infab-aag isnan cheycha'y Judio ay si Jesus et tet-ewa ay siya nan Cristo. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("AC18_6","074_18_6","ACT","18","6","6","Ngem osto ay sinopla ya inpangpangaagcha siya, ke na't iwayagwag nan fachona ay alig mangiwayang ken chaicha ay mangwanin, “Kikhad kayo isnan madchosaanyo! Maid fasolko. Idwani omey ak et isnan cheycha'y Gentil.” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("AC18_7","074_18_7","ACT","18","7","7","Sa na't tinaynan chaicha ya inmey isnan afong Ticio Justo ay sag-en nan sinagoga ya nakitee ken siya. Esang siya ay Gentil ay manad-ayaw ken Apo Dios. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("AC18_8","074_18_8","ACT","18","8","8","Idwani, si Crispo ay mangichad-alan isnan sinagoga, et namati ken Apo Jesus, ya siya akhes isnan am-in ay pangafongna. Angsan kayet ay iCorinto nan nannge isnan kinwanin Pablo ya namati cha, sa cha't nafonyakhan. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("AC18_9","074_18_9","ACT","18","9","9","Isnan esa'y lafi, kinwanin Apo Dios ken Pablo isnan kag na it-itaw en, “Ad-i ka omeg-egyat. Cham kayet ibfakha nan kalik ya ad-i ka mammamya, ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("AC18_10","074_18_10","ACT","18","10","10","tay wawawawad-ay ak ken sik-a. Ya maid mangisik ken sik-a, tay angsan isnan nay ay ili nan at enfalin ay takhok.” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("AC18_11","074_18_11","ACT","18","11","11","Adi kad nentetee ischi si Pablo isnan esa ya kakhedwa ay tawen, ay cha nangisos-olo isnan kalin Apo Dios isnan cheycha'y takho. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("AC18_12","074_18_12","ACT","18","12","12","Ngem isnan nenkhofernadcholan Galion id Acaya, ya ket ay nayomyom nan cheycha'y Judio ya ala cha ya tiliw ken Pablo ay en mangisaklang ken siya. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("AC18_13","074_18_13","ACT","18","13","13","Kinwanicha, “Nan nay ay takho et aw-awisena nan takho ay manopla isnan lenteg isnan angnencha ay enchayaw ken Apo Dios.” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("AC18_14","074_18_14","ACT","18","14","14","Osto'y nganngani ay enkali si Pablo, ket ay apchas nenkali si Galion isnan cheycha'y Judio. Kinwanina, “Mo sa ya nan nay ay chalomyo et maipoon isnan ad-i osto paymo ngaag ay ikkan, at koma lebfengna ay olay anosak ay mannge ken chakayo ay Judio. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("AC18_15","074_18_15","ACT","18","15","15","Ngem khapo tay totya pet yangkhay maipoon isnan kali ya ngadngachan ya lentegyo kannay, kikhad kayo. Ngag kan nan ngotok ay mangokom issacha!” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("AC18_16","074_18_16","ACT","18","16","16","Sa na't nen-ipakaan chaicha is kakorti. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("AC18_17","074_18_17","ACT","18","17","17","Sa cha't ala ya teme ken Sostenes ay mangichad-alan isnan sinagoga, ya pinakpakcha isnan sakhang nan okom. Ngem inookhay Galion chaicha. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("AC18_18","074_18_18","ACT","18","18","18","Inmannong kayet si Pablo id Corinto, awni sa na't khayachen nan cheycha'y mamati ischi, ya intakina cha Priscila ken Akila. Issan inomchanancha id Cencrea, nenpaapolog si Pablo ta kail-ana ay natongpal nan inkalina ken Apo Dios. Sa cha't nenbapor ay nenpaSiria. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("AC18_19","074_18_19","ACT","18","19","19","Sa cha't chinmapos id Efeso ay at mangayachan Pablo ken cha Priscila ken Akila. Sa et sinomkhep is kasinagoga ya nakisodsochok isnan cheycha'y Judio. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("AC18_20","074_18_20","ACT","18","20","20","Awni ya inpakodcha siya ta oman-annong koma siya ken chaicha, ngem egayna intan-oy. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("AC18_21","074_18_21","ACT","18","21","21","Infaagna magtek ken chaicha isnan kinmaanana en, “Mo ipalofos Apo Dios at kasin ak omali.” Sa et nenbapor ay komaan id Efeso. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("AC18_22","074_18_22","ACT","18","22","22","Isnan inomchanana id Cesarea, nanikid id Jerusalem ay mangila isnan cheycha'y maam-among ay mamati, sa et pinmanad id Antiokia. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("AC18_23","074_18_23","ACT","18","23","23","Sin-ak-itan nan nentey-ana ischi, sa et kinmaan ya inmey isnan olay entona ay sakop nan Galacia ya Frigia, et inpabpafikasna nan pammatin nan cheycha'y mamati ischi. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("AC18_24","074_18_24","ACT","18","24","24","Idwani wad-ay nan esa'y Judio ay iyAlejandria ay enngachan si Apolos ay inmey id Efeso. Esang siya ay nalaing ay en-isolo, ya angsan nan ammona maipoon isnan naisolat ay kalin Apo Dios. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("AC18_25","074_18_25","ACT","18","25","25","Nasos-olowan siya isnan inischon Apo Dios ay Chalan si Fiyag, ya nanangset ay nangipap-alawag ya nangisos-olo isnan ostoosto maipoon ken Jesus. Nay met achi kecheng nan fonyag ay inischon Juan si ammona. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("AC18_26","074_18_26","ACT","18","26","26","Inmey is kasinagoga et intotoledna ay en-isos-olo. Isnan nanngelan cha Priscila ken Akila ken siya, insaacha, sa cha't inlawlawag ay osto ken siya nan cheycha'y ad-ina ammo maipoon isnan inischon Apo Dios ay Chalan si Fiyag. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("AC18_27","074_18_27","ACT","18","27","27","Sa et tay laychena ay khomchang isnan Probinsiya ay Acaya, inpafikas nan cheycha'y mamati ta omey siya, ya sinolatancha nan ib-acha ay mamati ischi ta mangiliyencha siya ay khawis. Mailapo isnan inomchanana ischi, ad-acha nan fachangna isnan cheycha'y nenfalin ay mamati khapo isnan fachang Apo Dios. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("AC18_28","074_18_28","ACT","18","28","28","Tay isnan sakhang nan katakhotakho ab-afikas siya ay nakisochok isnan cheycha'y Judio, ya inafakna chaicha isnan nangipail-ana isnan naisolat ay kalin Apo Dios ay si Jesus et siya nan Cristo. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("AC19_1","074_19_1","ACT","19","1","1","Isnan wad-ayan Apolos id Corinto, inikwan Pablo nan kabfakhaang ay omey id Efeso, ay nangchanana isnan tapina ay mamati. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("AC19_2","074_19_2","ACT","19","2","2","Sa na't kanan ken chaicha, “Chinawatyo ngen nan Ispirito Santo issan namatiyanyo?” Sa cha't kanan, “Egay ya! Maid chinchinngemi maipoon isnan Ispirito Santo.” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("AC19_3","074_19_3","ACT","19","3","3","Sa na't kanan, “Ngag ay ilan si fonyag nan nafonyakhanyo?” “Nan man fonyag ay inischon Juan,” kinwanicha. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("AC19_4","074_19_4","ACT","19","4","4","Sa et kinwanin Pablo, “Nan fonyag ay inischon Juan et nan mafonyakhan nan cheycha'y menfafawi ya manokog isnan fasol, sa na't infaag ken chaicha ay masapol ay mamati cha isnan omali ay manokat ken siya ay si Jesus.” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("AC19_5","074_19_5","ACT","19","5","5","Isnan nanngelancha sidi, nenpafonyag cha kasin isnan ngachan Jesus ay Apocha. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("AC19_6","074_19_6","ACT","19","6","6","Sa et inpatang Pablo nan limana ken chaicha, ket ay inomchan nan Ispirito Santo ay mangichalan ken chaicha, sa cha't nenkali isnan nateketeken ay kali ay egaycha inachar ya infagfakhacha akhes nan inpaammon Apo Dios ken chaicha. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("AC19_7","074_19_7","ACT","19","7","7","Away sinpoo ya chwa am-in ay lallalaki chachi. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("AC19_8","074_19_8","ACT","19","8","8","Tolo ay fowan ay in-inmey si Pablo is kasinagoga, ya intotoledna ay nen-isos-olo, nakisodsochok, ya nangaw-awis ken chaicha ta mamati cha isnan en-ap-apowan Apo Dios. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("AC19_9","074_19_9","ACT","19","9","9","Ngem nenfalin ay nawewe nan tapina ya paatencha ay ad-i mamati. Inpangaagcha isnan sakhang nan maam-among is kasinagoga nan insolon Pablo ay Chalan si Fiyag, et nay tinaynana chaicha ya intakina nan cheycha'y mamati ay en-aton isnan iskwilaan Tirano, ya ischi nan winakas ay nakisodsochokana ken chaicha. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("AC19_10","074_19_10","ACT","19","10","10","Siya chi nan inang-angnena isnan chwa'y tawen. Et am-in nan omili isnan Probinsiya ay Asia, Judio paymo Gentil, et chinngecha nan kalin Apo Dios. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("AC19_11","074_19_11","ACT","19","11","11","Chadlos ay katataa ay kamabfalin nan cha inang-angnen Apo Dios maichalan ken Pablo. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("AC19_12","074_19_12","ACT","19","12","12","Et tay siya chi olay nan cheycha'y panyo ay cha na inponas ya nan lopot ay inlolofidna, et inalacha'y nangiyey isnan cheycha'y masasakit, ya cha cha khinmawis sa et cha finmala nan anito isnan nenkaan-anitowan. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("AC19_13","074_19_13","ACT","19","13","13","Idwani wad-ay cha nan tapina ay Judio ay cha enfab-aat ay mangipakpakaan isnan anito, ya pinadpachascha akhes ay mangipakaan isnan anito isnan naan-anitowan maichalan isnan ngachan Apo Jesus. Kinwanicha, “Pakaanek sik-a isnan kamabfalin Jesus ay ipap-alawag Pablo.” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("AC19_14","074_19_14","ACT","19","14","14","Siya na nan cha ang-angnen nan pito ay lallalaki ay an-ak nan esa'y Judio ay katongchowan ay pachi ay si Sceva. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("AC19_15","074_19_15","ACT","19","15","15","Ngem kinwanin nan anito ken chaicha, “Ammok achi si Jesus ya si Pablo, ngem chakayo, sino kayo pan?” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("AC19_16","074_19_16","ACT","19","16","16","Adi kad nan chey ay naan-anitowan et nalanabtok ken chaicha ay chadlos nangipalikhat ken chaicha engkhana ay inafakna chaicha, sa cha't ala ya layaw ay nenlalafos ya nasokhasokhatan. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("AC19_17","074_19_17","ACT","19","17","17","Chinngen nan omili id Efeso, Judio paymo Gentil nan maipoon isnan naangnen. Sa cha't inmegyaegyat ya pinadchayawancha nan ngachan Apo Jesus. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("AC19_18","074_19_18","ACT","19","18","18","Ya angsan cha ay ensop-ok ay nenfalin ay mamati nan inmey ay nangibfakha ya nangipafala isnan cha cha inang-angnen ay ngaag. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("AC19_19","074_19_19","ACT","19","19","19","Nan tapina ken chaicha et intakincha nan kalibloliblocha sa cha't pinoowan isnan sakhang nan katakhotakho. Inmey ay liman poo ay lifo ay pilak nan finilangcha ay falor nan cheycha ay liblo. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("AC19_20","074_19_20","ACT","19","20","20","Tay siya chi cha et maammowan nan kamabfalin Apo Dios isnan onanig cha kayet madngelan ya somyaan nan kalina. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("AC19_21","074_19_21","ACT","19","21","21","Kakwasan nan cheycha ay inmat, sinmek Pablo ay mangikwan id Macedonia ya Acaya ay enpaJerusalem. Kinwanina, “Mo makwas ischi, masapol akhes ay omey ak ay omey id Roma.” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("AC19_22","074_19_22","ACT","19","22","22","Sa na't inpaon-ona id Macedonia nan chwa isnan kafachangna ay cha Timoteo ken Erasto. Sa et nentee siya is sin-ak-itan kayet isnan kawadna isnan Probinsiya ay Asia. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("AC19_23","074_19_23","ACT","19","23","23","Siya chi nan finmal-an nan chad-ama ay kholo id Efeso maipoon isnan Chalan si Fiyag. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("AC19_24","074_19_24","ACT","19","24","24","Tay wad-ay nan esa'y lalaki ay enngachan is Demetrio ay mangag-aeb isnan pilak isnan ap-aped timplon nan kinagkhaeb ay dioscha'y fafai ay si Artemis. Ya ad-acha nan makhag-alansiyan nan cheycha'y cha enmadno ischi. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("AC19_25","074_19_25","ACT","19","25","25","Idwani inamongna nan padpadnowena ya nan ib-acha ay enfesfesa, sa na't kanan, “Kakakyong, ammoyo ay malpo isnan nay ay chono nan makhalansiya tako. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("AC19_26","074_19_26","ACT","19","26","26","Ngem si tod-i ay Pablo, et kankanana ay nan khab-en si takho et faken dios. Inilayo ya chinngeyo ay angsaangsan nan inawisna ay namaliw isnan semekcha, ya faken yangkhay isna id Efeso mod-i ket isnan nganngani ay am-in ay ili isnan Probinsiya ay Asia. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("AC19_27","074_19_27","ACT","19","27","27","Nan maiyegyat, et tay ta ket lang ngomaag nan nay ay chono tako. Ya faken yangkhay sa, mod-i ket et lang mamaid nan pateg nan timplon Artemis ay matangtangad ay dios tako. Et siya ay cha chad-ayawen nan am-in ay omili isnan Asia ya isnan olay entona issa, et maamas nan katangtangachana!” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("AC19_28","074_19_28","ACT","19","28","28","Issan nanngelan nan cheycha'y maam-among isnan kinwanina, sinmongesonget cha. Sa cha't ala ya fokhafokhaw, “Matangtangad si Artemis ay chad-ayawen tako ay iyEfeso!” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("AC19_29","074_19_29","ACT","19","29","29","Ket ay nenkawawad-ay nan kholo isnan olay entona issa isnan ili. Tiniliwcha cha Gayo ken Aristarco ay iMacedonia ay nakifab-aat ken Pablo, sa cha't intagtag ay namilalay ay nangiyey ken chaicha isnan enfob-oyaan ay palasacha. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("AC19_30","074_19_30","ACT","19","30","30","Laychen Pablo ay sakhangen nan katakhotakho ngem inpakod nan cheycha'y mamati. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("AC19_31","074_19_31","ACT","19","31","31","Olay akhes nan tapina ay ap-apo ay lil-iwidna isnan chey ay Probinsiya ay Asia, et infaacha nan en nenseg-ang ken siya ta ad-i enpap-aila ischi. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("AC19_32","074_19_32","ACT","19","32","32","Ngomannganawngaw cha nan katakhotakho ay cha mangifogfokhaw isnan nateketeken. Angsan ken chaicha nan ad-i mangammo isnan khotok nan naam-amongancha ischi. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("AC19_33","074_19_33","ACT","19","33","33","Sa et inpasakhang nan Judio nan esang ken chaicha ay si Alejandro ay mangitakcheg ken chaicha. Ya osto ay cha pabfikasen nan tapina isnan katakhotakho siya, ket ay nensinyas ay mangipagkhinek ken chaicha ta sa et enkali koma. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("AC19_34","074_19_34","ACT","19","34","34","Nay met achi issan nangimatonancha ay Judio siya, ke cha't ala ya fokhafokhaw am-in is away nget chwa'y olas ay mangmangwanin, “Matangtangad si Artemis ay chad-ayawen tako ay iyEfeso!” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("AC19_35","074_19_35","ACT","19","35","35","Awni ya ket inpap-an nan ap-apo isnan ili chaicha. Kinwanina, “Kakakyong ay iyEfeso! Ay ke way ad-i mangammo ay nan ili tako ay Efeso nan matoktokkhongan nan timplon Artemis ay matangtangad, ya nan tinagtakho ay fato ay kakkaagna ay nekchag ay nalpo id chaya? ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("AC19_36","074_19_36","ACT","19","36","36","Idwani tay maid makasopla isna, igkhinekyo et koma yangkhay, ya ad-iyo fafallangen ay en-angnen si isyangkhay. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("AC19_37","074_19_37","ACT","19","37","37","Aped yo inyali chaton-a isna olay mo maid inak-akewcha isnan timplo paymo inap-apatcha ay mangipangaag isnan dios tako. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("AC19_38","074_19_38","ACT","19","38","38","Adi kad si Demetrio ya nan iib-ana ay siya akhes chi nan chonocha et mo wad-ay ichalomcha isnan olay sino issa, wad-ay nan korti ya nan okom ay mennongnong sidi. Siya nan osto ay en cha enchaloman. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("AC19_39","074_19_39","ACT","19","39","39","Ngem mo wad-ay kayet teken ay masapolyo, at mafanag chi isnan osto ay akhew ay maamongan nan omili. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("AC19_40","074_19_40","ACT","19","40","40","Tay maiyegyat ken chatako nan nay ay kholo ay inmat idwani ay akhew, tay ta ket lang ya maidchalom tako. Sa et maid osto ay maisongfat tako ay khotok nan kholo.” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("AC19_41","074_19_41","ACT","19","41","41","Nakwas ay kinwanina na, sa na't pasaalen nan cheycha'y takho. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("AC20_1","074_20_1","ACT","20","1","1","Issan tinomkelan nan kholo, inpaamong Pablo nan cheycha'y disipolos ya finagfag-ana ay nangipafikas ken chaicha. Sa na't infakha nan komaanana ya nenligwat ay enpaMacedonia. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("AC20_2","074_20_2","ACT","20","2","2","Finab-aatna nan kailiili ischi ya isnan angsan ay tokhona inpabpafikasna nan mamati. Awni ya inomchan id Grecia, ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("AC20_3","074_20_3","ACT","20","3","3","ay nentey-ana is tolo ay fowan. Issan cha na enligwatan ay enpaSiria ay en menlokhan koma isnan bapor, inammowana ay nentotolag nan cheycha'y Judio ay mamse ken siya. Siya chi ya ke na't sinmek ay nenpaMacedonia ay somaa. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("AC20_4","074_20_4","ACT","20","4","4","Naitakin ken siya cha Sopatro ay anak Pirro ay iBerea, si Aristarco ya Segundo ay iTesalonica, si Gayo ay iDerbe, ya si Timoteo, sa et cha Tikico ken Trofimo ay nalpo isnan Probinsiya ay Asia. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("AC20_5","074_20_5","ACT","20","5","6","Khinayadcha chakami id Filipos ya nang-ona cha id Troas ay at man-echancha ken chakami. Isnan nakwasan nan Piyastan si Tinapay ay Egay Kafofochan, kinmaan kami id Filipos sa kami't nenbapor ay enpaTroas. Isnan ikalma ay akhew naiyamong kami kasin ken chaicha id Troas, ya nentee kami ischi is esa'y chomingkho. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("AC20_7","074_20_7","ACT","20","7","7","Isnan maschem sinan Sabfacho ay naam-amonganmi ay manganan ay manemsemkanmi isnan Apo, nenpalawag si Pablo. Inyannoannongna nan palawagna engkhana isnan tengan si lafi, tay at komaan isnan mawakas. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("AC20_8","074_20_8","ACT","20","8","8","Angsaangsan nan silaw isnan nentongcho ay kwarto ay naam-amonganmi. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("AC20_9","074_20_9","ACT","20","9","9","Idwani wad-ay nan esa'y fab-alo ay enngachan si Eutico ay tinmotokcho is kafintana. Isnan sisya ay cha enkak-aliyan Pablo ya ket naitom-e ya nenkaiinek, sa et mekchag ay nalpo isnan ikatlo ay gradon nan afong. Et apchas natey issan en cha nangal-an. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("AC20_10","074_20_10","ACT","20","10","10","Khinomwab akhes si Pablo sa et nenyoko ay nangawe ken siya. Sa na't kanan, “Ad-i kayo madchanakhan tay sisya'y matatakho!” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("AC20_11","074_20_11","ACT","20","11","11","Sa et kasin linmamag si Pablo ya pinetpet-angna nan tinapay sa kami't nangan. Nakitot-otot-oya ken chaicha engkhana'y napat-a, sa et kinmaan. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("AC20_12","074_20_12","ACT","20","12","12","Sa cha't insaa san chey fab-alo ay matatakho, ya yinmap-eyap-ew nan liknacha. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("AC20_13","074_20_13","ACT","20","13","13","Nang-ona kami ay nenbapor ay inmey id Asson ay at mangipalokhananmi ken Pablo. Siya chi nan kanana ay maangnen tay at manad-alan siya. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("AC20_14","074_20_14","ACT","20","14","14","Inmali ay sinmab-at id Asson, sa mi't inpalokhan ya inmey kami id Mitilene. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("AC20_15","074_20_15","ACT","20","15","15","Intot-oloymi ay nenbapor ya issan kawaksana sinmag-en kami id Chio. Isnan maikatlo ay akhew inomchan kami id Samos, ya nanatee kami id Trogyllium. Sa kami't inomchan id Mileto isnan mikap-at ay akhew. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("AC20_16","074_20_16","ACT","20","16","16","Sikhod ay sinmek Pablo ay enchadchawes ay enbapor ay ad-i chomag-os id Efeso, ta ad-i kasin mataktak id Asia. Siya chi tay enkakamo ay omey id Jerusalem, ta mo mabfalin et kamakamena nan akhew nan Pentecostes. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("AC20_17","074_20_17","ACT","20","17","17","Issan kawadmi id Mileto, inpaayag Pablo nan cheycha'y amam-an nan maam-among ay mamati id Efeso. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("AC20_18","074_20_18","ACT","20","18","18","Issan inomchanancha, kinwanina ken chaicha, “Ammoyo mo ngag nan fiyagko issan kawadko ken chakayo mailapo issan inomchanak isnan Probinsiya ay Asia. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("AC20_19","074_20_19","ACT","20","19","19","Sak-en ay faan Apo Jesus et infafan-igko nan awakko ay mangikkan isnan ipadnona, olay mo omipaakha nan omipap-alikhatan nan Judio ay entotolag ay mamse koma ken sak-en. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("AC20_20","074_20_20","ACT","20","20","20","Ammoyo akhes ay maid intabtafonko maipoon isnan olay ngag ay enkhawisanyo koma, isnan chak nangisos-olowan ken chakayo isnan maam-amonganyo ya isnan afob-onganyo. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("AC20_21","074_20_21","ACT","20","21","21","Chak tinokhon nan iib-ak ay Judio ya nan Gentil akhes, ay nangiloneloney ken chaicha ta chokokhancha nan fasol ya somakhong cha ken Apo Dios, ya ta mamati cha ken Apo tako ay Jesus. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("AC20_22","074_20_22","ACT","20","22","22","“Idwani, tay chomachagchag nan Ispirito Santo, masapol ay omey ak id Jerusalem, olay mo ad-ik ammo nan sa omat ken sak-en sidi. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("AC20_23","074_20_23","ACT","20","23","23","Nan yangkhay ammok et isnan olay entona ay ili ay omayak, finag-an nan Ispirito Santo sak-en ay nan fabfalochan ya likhat nan somsom-ed. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("AC20_24","074_20_24","ACT","20","24","24","Ngem ad-ik chadlos wadwad-en paymo ifilang ay napateg nan fiyagko. Nan yangkhay sesemkek et ta mo kek ikwas nan inischon Apo Jesus ay angnek ya nan inpadnona ken sak-en, ay mangipalawag isnan Khawis ay Chamag maipoon isnan fachang Apo Dios. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("AC20_25","074_20_25","ACT","20","25","25","“Inmali ak ken chakayo ay nangipap-alawag isnan en-ap-apowan Apo Dios. Ya idwani ammok ay at maid paat ken chakayo am-in nan kasin mangila ken sak-en. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("AC20_26","074_20_26","ACT","20","26","26","Siya na nan iloneloneyko ken chakayo idwani: Mo wad-ay ad-i maisalakan ken chakayo et faken ko fasol. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("AC20_27","074_20_27","ACT","20","27","27","Tay maid intabtafonko ay egayko inpap-aammo ken chakayo maipoon isnan am-in ay pangkhep Apo Dios ay maangnen. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("AC20_28","074_20_28","ACT","20","28","28","Mey-anyo et mampay nan ik-ikkanyo ya nongnongenyo ay khawis nan am-in ay mamati ay kag yo karnilo, ay inpatokkhong nan Ispirito Santo ken chakayo. Chaicha nan takhon Apo Dios ay sinfaana, ay sinfotna isnan chalan nan chadlos Anakna. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("AC20_29","074_20_29","ACT","20","29","29","Ammok ay isnan komaanak at omali cha nan en-isos-olo ay alig atap ay kakaegyat ay enkik-iwi, ya at maid khayachencha ken chakayo ay alig karnilo. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("AC20_30","074_20_30","ACT","20","30","30","Ya olay ken chakayo kannay, et awni't wad-ay cha nan fomala ay naikfis nan sos-olocha ay iyaw-awischa isnan mamati ta maitapi cha ken chaicha. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("AC20_31","074_20_31","ACT","20","31","31","Ilaenyo et mampay, ya sesemkenyo nan chak intogtokhon ken chakayo am-in isnan kamaschemaschem ya kawakawakas isnan las-od nan tolo ay tawen, ya chadlos nangiyakha ken chakayo. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("AC20_32","074_20_32","ACT","20","32","32","“Ya idwani italekko chakayo ken Apo Dios. Wad-ay ken chakayo nan kalina maipoon isnan fachangna. Siya na nan wad-ay kamabfalina ay mangipafikas isnan pammatiyo, ya mangitapi ken chakayo isnan am-in ay nenfalinena ay takhona ay at manawid isnan ichowana isnan takhona. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("AC20_33","074_20_33","ACT","20","33","33","Maid finigfikhawko is siping, fallitok paymo fachon si olay sino ken chakayo. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("AC20_34","074_20_34","ACT","20","34","34","Ammoyo ay nan kannay limak ay naycha nan inid-idnok ta wad-ay ikatakhomi isnan iib-ak. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("AC20_35","074_20_35","ACT","20","35","35","Isnan am-in ay inang-angnek inpailak ken chakayo nan ilan si kakhet ay masapol ay ton-ochenyo ta wad-ay ifachang tako isnan maid mabfalincha. Sesemkenyo nan kinwanin Apo Jesus en, ‘Naon-oney nan en-ichowa mo nan maagtan.’ ” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("AC20_36","074_20_36","ACT","20","36","36","Osto'y nakakaliyan si Pablo, nenfalintomeng ay nenlowalo isnan kawadcha am-in. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("AC20_37","074_20_37","ACT","20","37","37","Sa et waschin nen-akha ay nangawe ya namisito ken siya isnan komaanana. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("AC20_38","074_20_38","ACT","20","38","38","Nensasanga cha, am-amed isnan chey kinwanina ay at maid kasin cha mangil-an ken siya. Sa cha't infoweg siya ay en mangipaligwat isnan enlokhanana ay bapor. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("AC21_1","074_21_1","ACT","21","1","1","Waschin enseseg-ang nan semekna isnan masisyananmi. Nenchadchawes nan bapormi engkhana'y inomchan kami id Coos. Isnan kawaksana chinmapos kami id Rodas, sa kami't nenligwat ischi ay inmey id Patara. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("AC21_2","074_21_2","ACT","21","2","2","Nen-anap kami ischi is esa'y bapor ay enpaFenicia et siya nan nenlokhananmi. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("AC21_3","074_21_3","ACT","21","3","3","Cha kami enbapor engkhana ay sinakhangmi nan ili ay Chipre ay awni't laosanmi is apet kannikhidmi. Sa kami't nenchadchawes id Tiro ay esa'y ili isnan Probinsiya ay Siria. Chinmaka kami tay ischi nan maipagpagkhwafan nan karkhan si bapor. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("AC21_4","074_21_4","ACT","21","4","4","Inanapmi ischi nan cheycha'y mamati et minangilicha chakami is esa'y chomingkho. Khapo isnan inpaammon nan Ispirito Santo, ke cha't ay inpidwapidwa ken Pablo ta ad-ina koma itoloy ay omey id Jerusalem. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("AC21_5","074_21_5","ACT","21","5","5","Ngem isnan nakwasan nan akhew ay entey-anmi sidi, naligwat kami sa cha't am-in inmipango, olay nan asaswacha ya an-akcha, et inmipango cha engkhana'y finmala kami isnan ili. Sa kami't nenfalintomeng isnan ilit nan fayfay ay nenlowalo. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("AC21_6","074_21_6","ACT","21","6","6","Nakwas chi sa kami't natotya ay masisyan, ya nenlokhan kami isnan bapor, sa cha't akhes sinmaa. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("AC21_7","074_21_7","ACT","21","7","7","Intot-oloymi ay nenfaat mailapo id Tiro engkhana'y inomchan kami id Tolemaida ay en kami nanot-oyyan isnan iib-a ay mamati, ya minangilicha chakami isnan sin-akhew. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("AC21_8","074_21_8","ACT","21","8","8","Naligwat kami isnan kawaksana ay nenpaCesarea, sa kami't en nentee isnan afong Felipe ay esa'y mangipap-alawag isnan Khawis ay Chamag. Siya nan esang isnan cheycha'y pito ay lallalaki ay napili issan chey. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("AC21_9","074_21_9","ACT","21","9","9","Wad-ay cha nan epat ay mamagkitna ay mangifab-aag isnan ipaammon Apo Dios. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("AC21_10","074_21_10","ACT","21","10","10","Maid tato is akhewmi ischi, awni ya ket inomchan nan mamadto ay enngachan si Agabo ay nalpo id Judea. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("AC21_11","074_21_11","ACT","21","11","11","Inmali ay nangila ken chakami, sa na't inala nan falikes Pablo ya tinakedna nan siki ya limana kannay ay nangwanin, “Siya na nan kanan nan Ispirito Santo: ‘At kag tona nan ikkan nan Judio id Jerusalem ay manaked isnan nenfalikes isna, sa cha't ichawchaw siya isnan Gentil.’ ” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("AC21_12","074_21_12","ACT","21","12","12","Isnan nanngelanmi ischi, chakami ya olay nan tapina et nenseg-ang kami ken Pablo ta ad-i koma manikid id Jerusalem. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("AC21_13","074_21_13","ACT","21","13","13","Sa na't kanan, “En yo man pangayaen sak-en isnan omag-akhalanyo ay? Tay ad-i ak yangkhay nakasakhana ay mafalod id Jerusalem, mod-i ket olay pay matey ak ischi ay mangitakcheg isnan ngachan Apo Jesus.” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("AC21_14","074_21_14","ACT","21","14","14","Tay ad-i kaaw-awisan siya khinminek kami, ya kinwanimi't yangkhay, “Nan nemnem Apo Dios nan maangnen.” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("AC21_15","074_21_15","ACT","21","15","15","Kakwasan nan nataney-anmi ischi, nenligwat kami ay manikid id Jerusalem. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("AC21_16","074_21_16","ACT","21","16","16","Et wad-ay cha akhes nan tapina'y disipolos ay iCesarea ay naifoweg ken chakami. Inmipango cha is afong Mnason ay iChipre, ya esang isnan cheycha'y inmon-ona ay namati, ta siya's entey-anmi. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("AC21_17","074_21_17","ACT","21","17","17","Isnan inomchananmi id Jerusalem, nenlal-ayad nan iib-a ay mamati ay nanawat ken chakami. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("AC21_18","074_21_18","ACT","21","18","18","Isnan kawaksana inmey kami ken Pablo ay en nangila ken Santiago, ya wad-ay cha am-in nan amam-a ay mangichad-alan isnan mamati. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("AC21_19","074_21_19","ACT","21","19","19","Tinot-oyan Pablo chaicha, sa na't insonson ay nangokhod ken chaicha maipoon isnan am-in ay inang-angnen Apo Dios isnan cheycha'y Gentil maichalan isnan chonona. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("AC21_20","074_21_20","ACT","21","20","20","Osto'y chinngecha chi, chinad-ayawcha si Apo Dios. Sa cha't kinwani ken siya, “Ilaem kayong, lifolifo nan mamati ay Judio, ya mamangset cha am-in isnan lenteg tako. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("AC21_21","074_21_21","ACT","21","21","21","Nay met achi cha cha chinamag ay cham kano isos-olo isnan cheycha'y Judio ay makiiili isnan Gentil ta iwayangcha nan lenteg tako ay inchowan Moises, ya ta ad-icha mang-ey ipasegyat nan an-akcha paymo iyangnen nan ekhad tako. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("AC21_22","074_21_22","ACT","21","22","22","Ngag kay et nan angnen tako, tay at chengngencha'y chengngen ay inmali ka? ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("AC21_23","074_21_23","ACT","21","23","23","Siya na nan laychenmi koma ay angnem. Wad-ay nan epat ay lallalaki isna ay wad-ay nan inkalicha ken Apo Dios. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("AC21_24","074_21_24","ACT","21","24","24","Ifowegmo chaicha is kaTimplo ta makiangnen ka isnan kaiyangnenan nan maipachalosan. Sa et sik-a nan enkhastos isnan kaiyangnenan nan inkalicha ta sa cha't maapolokhan. Tay mo siya na nan angnem at maammowan isnan olay sino ay maid pet kinatet-ewan nan chinchinngecha maipoon ken sik-a, mod-i ket cham iyangnen nan lenteg Moises. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("AC21_25","074_21_25","ACT","21","25","25","Ngem mo isnan cheycha'y mamati ay Gentil, apchas mi sinolatan chaicha maipoon isnan naolog ay natotyaan tako. Infilinmi ay ad-icha sibfan nan naichaton isnan khinag-aeb ay dios, paymo nan chala paymo nan karnin nan naseket ay naparki. Sa cha't ad-i en-angnen isnan asi.” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("AC21_26","074_21_26","ACT","21","26","26","Adi kad isnan kawaksana infoweg Pablo nan cheycha'y lallalaki ay en mangiyangnen isnan ekhad ay kachalosancha. Sa cha't sinomkhep is kaTimplo ay nangipaammo mo kaat ay akhew nan makwasan nan afigcha, ay mangidchoowancha isnan chaton nan waschin esang ken chaicha. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("AC21_27","074_21_27","ACT","21","27","27","Isnan nganngani ay makwas nan pito ay akhew ay ekhadcha, wad-ay cha nan Judio ay iyAsia ay nangila ken cha Pablo is kaTimplo. Ke cha't ay inpafikas nan am-in ay cha mapmap-on, sa cha't ala ya teme ken siya ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("AC21_28","074_21_28","ACT","21","28","28","ay nangifogfokhaw, “Iib-a ay Israelitas, fomachang kayo! Si tona nan mangisos-olo isnan katakhotakho isnan olay entona ay mannilaw ken chatako, nan lenteg tako ya olay nan nay ay enchad-ayawan tako. Faken yangkhay sa mod-i ket iniskhepna akhes is kaTimplo nan Gentil ay nangipakaisew isnan nay ay nasantowan ay enchad-ayawan tako!” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("AC21_29","074_21_29","ACT","21","29","29","Siya chi tay inilacha si Trofimo ay iyEfeso ay naifofoweg ken Pablo id Jerusalem, et kanancha mo iniskhepna siya is kaTimplo. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("AC21_30","074_21_30","ACT","21","30","30","Ya ket nabtad nan omili ya nentagtag cha is kaTimplo. Ala cha't ya khoyakhoy ken Pablo ay nangipafala is kaTimplo. Sa cha't nentangfan kannay nan pantew. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("AC21_31","074_21_31","ACT","21","31","31","Ya osto'y pateyencha koma siya, naipachamag isnan ap-apon nan kakapitan nan sorchachon si iRoma ay enkhogkholo cha isnan olay entona id Jerusalem. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("AC21_32","074_21_32","ACT","21","32","32","Sa na't inpaayag kannay nan tapin nan kakapitan ya nan kasorchasorchachocha, sa cha't nentatagtag ay pomanad is kakawad nan katakhotakho. Osto'y inilacha nan ap-apon si kakapitan ay infofoweg nan kasorchasorchacho, tinomke cha ay namaig ken Pablo. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("AC21_33","074_21_33","ACT","21","33","33","Sa et inmey nan ap-apon si kakapitan ay nangipatiliw ken siya, ya inpatakedna nan chwa'y kachina. Sa na't kanan, “Sino na ay lalaki ya ngag nan inangnena?” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("AC21_34","074_21_34","ACT","21","34","34","Ya tay nateketeken nan infogfokhaw nan katakhotakho ay cha ngomannganawngaw, maid et angnena ay mangammo mo ngag nan osto ay inmat. Tay siya chi infilina ay maiyey si Pablo is kakwartil. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("AC21_35","074_21_35","ACT","21","35","35","Ya osto'y inomchan cha is kaagchan, ya ket nen-ekwat nan cheycha'y sorchacho siya khapo isnan enkhokholowan nan katakhotakho, ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("AC21_36","074_21_36","ACT","21","36","36","ay inmon-onod ay waschin mangifogfokhaw en, “Pateyenyo!” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("AC21_37","074_21_37","ACT","21","37","37","Osto ay nganngani cha'y id-an si Pablo is kakwartil, kinwanina isnan ap-apon si kakapitan, “Wad-ay nan laychek koma ay ifaag ken sik-a.” Sa na't inisfat ay mangwanin, “Makakkali ka mampet is Griego? ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("AC21_38","074_21_38","ACT","21","38","38","Kanak mo sik-a san chey iyEgipto ay nangilaplapo isnan kholo issan chey, ay nangipango is kaponchag isnan epat lifo ay enpatpatey.” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("AC21_39","074_21_39","ACT","21","39","39","Sa et kinwanin Pablo, “Esang ak ay Judio ay naiyanak id Tarso ischi id Cilicia. Faken ap-aped ay ili nan nalpowak. Pangngaasim ta pakaliyem sak-en isnan naycha ay takho.” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("AC21_40","074_21_40","ACT","21","40","40","Intan-oy nan ap-apo, ya tinmakcheg si Pablo is kaagchan ay naninyas isnan katakhotakho, ya osto'y khinminek cha nenkali ken chaicha isnan kalicha ay Hebreo. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("AC22_1","074_22_1","ACT","22","1","1","Kinwanina, “Iib-a ya aam-a, chengngenyo ed nan isongfatko ay nay ken chakayo!” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("AC22_2","074_22_2","ACT","22","2","2","Isnan nanngelancha ay Hebreo nan ikak-alina, onanig cha't khinmigkhinek. Sa na't intoloy ay nangwanin, ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("AC22_3","074_22_3","ACT","22","3","3","“Esang ak ay Judio ay naiyanak id Tarso id Cilicia, ngem isnan nay ay ili nan nengnganak ay inmisos-olowan Gamaliel. Inacharko nan ostoosto ay ikkan ay mangiyangnen isnan lenteg nan ikik-it tako, ya nanangset ak akhes ay nensilfi ken Apo Dios ay kag akhes ken chakayo idwani ay akhew. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("AC22_4","074_22_4","ACT","22","4","4","Inpap-alikhatko ya inpapateyko nan cheycha'y mangab-afolot isnan nay ay pammati. Inpakachinak akhes nan tiniliwko ay lallalaki ya fabfafai sak et inpafalod chaicha. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("AC22_5","074_22_5","ACT","22","5","5","Mabfalin ay tistikhowan nan katongchowan ay pachi ya olay nan am-in ay aam-a tako isnan ili. Chak pay chinawat ken chaicha nan solat ay omey isnan kakailiyan ay Judio ischi id Damasco, et inmey ak ischi ay cha naniliw ay mangipakachina ya mangisakhong ken chaicha isna id Jerusalem ta machosa cha.” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("AC22_6","074_22_6","ACT","22","6","6","“Isnan nenfaatak ay nganngani omchanak id Damasco isnan tengan si akhew, faagna ya ket ay nenkasisilawan nan kawadko isnan chachama ay somili ay silaw ay nalpo id chaya. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("AC22_7","074_22_7","ACT","22","7","7","Kek et ay nenkatotokang, sak et chinnge nan mangmangwani ken sak-en, ‘Saulo, Saulo! En ka man omipap-alikhat ay?’ ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("AC22_8","074_22_8","ACT","22","8","8","“Sak et kanan, ‘Sino ka man, Apo?’ “ ‘Sak-en si Jesus ay iNazaret ay pap-alikhatem,’ kinwanina. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("AC22_9","074_22_9","ACT","22","9","9","Inilan nan cheycha'y fowegko nan silaw, ngem egaycha chinnge nan kalin nan tinmot-oya. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("AC22_10","074_22_10","ACT","22","10","10","“Sak et kinwanin, ‘Ngag kay nan angnek, Apo?’ “Sa et kinwanin Apo Jesus, ‘Maligwat ka ta omey ka id Damasco, ya at wad-ay ischi nan mangifaag ken sik-a isnan inischon Apo Dios ay sam angnen.’ ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("AC22_11","074_22_11","ACT","22","11","11","Kinmolap nan chad-ama ay somili ay silaw, sa et pinmadpachang nan cheycha'y fowegko engkhana'y inomchan kami id Damasco. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("AC22_12","074_22_12","ACT","22","12","12","“Idwani wad-ay ischi nan esa'y lalaki ay enngachan si Ananias. Siya nan takho ay mamangset ay cha mangangnen isnan lenteg Apo Dios, ya khawis nan makmakwaniyana isnan am-in ay Judio ay entetee ischi. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("AC22_13","074_22_13","ACT","22","13","13","Inmali ken sak-en sa na't kanan, ‘Kayong ay Saulo, makaila ka.’ Siya et kannay chi ay olas ya kek et ay makaila, ya inilak siya. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("AC22_14","074_22_14","ACT","22","14","14","Sa na't kanan, ‘Nan Dios nan ikik-it tako et pinilina sik-a ta mangammowam isnan nemnemna, ta mangil-am isnan Nalenteg ay Faana ya ta chengngem nan chadlos kalina. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("AC22_15","074_22_15","ACT","22","15","15","Ya at sik-a nan manistikho ken siya ya mangifaag isnan am-in ay takho isnan inilam ya chinngem. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("AC22_16","074_22_16","ACT","22","16","16","Idwani, ngag kasin nan sad-em? Itakchegmo't achi ta enpafonyag ka. Enseg-ang ka ken siya ta machalosan nan fasolmo.’ ” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("AC22_17","074_22_17","ACT","22","17","17","“Tinmoli ak id Jerusalem ya isnan chak enlol-owalowan is kaTimplo, kek et ay kag cha en-it-itaw. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("AC22_18","074_22_18","ACT","22","18","18","Ya inilak si Apo Jesus ay nangwanin, ‘Kamowem ay komaan isna'd Jerusalem, tay ad-i chawaten nan takho isna nan ifagfakham maipoon ken sak-en.’ ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("AC22_19","074_22_19","ACT","22","19","19","Sak et kanan, ‘Apo, ay ke ngag ta ad-i? Tay ammocha met ay sak-en nan chey cha inmey isnan kasinasinagoga ay mangipafalod ya mangipafaig isnan cheycha'y mamati ken sik-a. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("AC22_20","074_22_20","ACT","22","20","20","Sa et akhes issan napateyan Esteban ay tistikhom, wad-ay ak akhes ay nanantan-oy, ya sak-en nan nanokkhong isnan fachon nan cheycha'y namatey ken siya.’ ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("AC22_21","074_22_21","ACT","22","21","21","Ket ay kinwanin nan Apo, ‘En ka ket ya, tay faalek sik-a isnan cheycha'y Gentil isnan adchawi.’ ” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("AC22_22","074_22_22","ACT","22","22","22","Chichinngen nan cheycha'y takho nan okhod Pablo engkhana'y siya chi nan kinwanina. Ke cha't ay ala ya fokhafokhaw ay mangwanin, “Ikaanyo sa! Pateyenyo! Ad-ina lebfeng ay matatakho isnan lofong.” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("AC22_23","074_22_23","ACT","22","23","23","Isnan cha cha enfokhawan, ya iwaywayagwagcha nan fachocha sa cha't cha itabtab-ok nan chapog khapo isnan songetcha, ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("AC22_24","074_22_24","ACT","22","24","24","ya ket infilin nan ap-apon nan kakapitan ta iyeycha si Pablo is kakwartil, ta masaplit engkhana'y ammowencha ken siya nan chadlos khotok nan mamogfokhawan nan katakhotakho ken siya isnan kag todi. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("AC22_25","074_22_25","ACT","22","25","25","Ngem issan nanakchancha ken siya ta faikhencha, ket ay kinwanin Pablo isnan kapitan ay nanatakcho ken siya, “Ay ke ipalofos nan lenteg ay pasaplitmo nan esa'y Romano ay ad-i ona masomarya?” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("AC22_26","074_22_26","ACT","22","26","26","Osto ay chinngen nan kapitan chi, inmey ay nangisodsod isnan ap-apon si kakapitan ay nangwanin, “Ngag kay nan angnem, tay Romano pet siya?” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("AC22_27","074_22_27","ACT","22","27","27","Ket ay inmey nan ap-apo ken Pablo ay nangwanin, “Ibfakham ed, ay Romano ka ngen tet-ewa?” “Wen,” insongfat Pablo. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("AC22_28","074_22_28","ACT","22","28","28","Sa et kanan nan ap-apo, “Angsan nan khinastosko ta maifilang ak ay Romano.” “Ngem sak-en, naiyanak ak ay maifilang ay Romano,” insongfat Pablo. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("AC22_29","074_22_29","ACT","22","29","29","Adi kad nan cheycha'y lallalaki ay mamaig koma ken siya, ke cha't ala ya enat. Ya olay nan chey ap-apon nan kakapitan, inmegyat akhes isnan namigfikhana ay Romano pet si Pablo ay aped na inpakachina. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("AC22_30","074_22_30","ACT","22","30","30","Laychen nan ap-apon si kakapitan ay ammowen mo ngag nan osto ay mangipabpabfasolan nan cheycha'y Judio ken Pablo. Adi kad isnan nawaksana inpalofosna si Pablo, ya inpaamongna nan aap-apon si papachi ya nan am-in ay amam-an si Judio, sa na't inpapanad si Pablo ay mangipatakcheg isnan sakhangcha. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("AC23_1","074_23_1","ACT","23","1","1","Iilaen Pablo nan cheycha'y naam-among ay Sanhedrin sa na't kanan, “Kakailiyak, isnan am-in ay inang-angnek mailapo issan chey engkhana idwani ay akhew, khawis nan semekko isnan omiila ay Dios.” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("AC23_2","074_23_2","ACT","23","2","2","Issan nangwaniyana ischi, ket ay finilin Ananias ay katongchowan ay pachi nan manatakcho ken Pablo ta sodpakencha nan topekna. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("AC23_3","074_23_3","ACT","23","3","3","Sa et kinwanin Pablo ken siya, “Sik-a ay kas-on khag-awis, si Apo Dios nan sa manosa ken sik-a. Aped mo okomen sak-en isnan lenteg ay cham kannay labsingen isnan mangipasodpakam ken sak-en!” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("AC23_4","074_23_4","ACT","23","4","4","Sa et kinwanin nan maitatakcho ken Pablo, “Ya kem eyawen nan katongchowan ay pachin Apo Dios mo?” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("AC23_5","074_23_5","ACT","23","5","5","Sa et kinwanin Pablo, “Iib-a, mo sa ya ammok ay siya pet nan katongchowan ay pachi…! Tay wad-ay nan naisolat ay kalin Apo Dios ay mangwanin, ‘Ad-im pangaakhen nan mangiyap-apo isnan kakailiyam.’ ” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("AC23_6","074_23_6","ACT","23","6","6","Ngem osto ay inilan Pablo ay Sasaduceo nan tapina ken chaicha ay maam-among ya Fafariseo nan tapina, inpappangekhena ay nangwanin, “Iib-a! Esang ak ay Fariseo ay nalpo isnan waned nan Fafariseo. Masomsomarya ak idwani khapo tay namnamaek ay at kasin matakho nan natey.” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("AC23_7","074_23_7","ACT","23","7","7","Osto'y infakhana chi, ya ket ay chadlos nasosmasosma nan cheycha'y Fariseo ya Saduceo, ya nakhedwa cha. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("AC23_8","074_23_8","ACT","23","8","8","(Tay nan kanan nan Sasaduceo et ad-i kasin matakho nan matey, ya maid anghel paymo anito. Ngem nan Fariseo et patiyencha ay wad-ay am-in chana.) ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("AC23_9","074_23_9","ACT","23","9","9","Chad-ama ay tomotongeg nan fokhaw, sa et tinmakcheg nan tapina ay mimistolon si lenteg ay nalpo isnan Fariseo ya inpappangekhecha ay mangwanin, “Maid maanapanmi is fasol tona! Away nget tet-ewa wad-ay anito paymo anghel ay nenkali ken siya!” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("AC23_10","074_23_10","ACT","23","10","10","Onanig finmikas nan sosma, ya omegyat nan ap-apon si kakapitan tay ta ket lang ya fesleyencha nan awak Pablo. Ke na't infilin ay pomanad nan sosorchacho ta khoyochencha siya ken chaicha ay mangiyey is kakwartil. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("AC23_11","074_23_11","ACT","23","11","11","Isnan chey ay lafi, nenpaila si Apo Jesus ken Pablo ya kinwanina, “Ad-i ka omeg-egyat! Tay masapol ay tistikhowam akhes sak-en id Roma, ay kag isnan inangnem ay nanistikho ken sak-en isna id Jerusalem.” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("AC23_12","074_23_12","ACT","23","12","12","Isnan kawiitana, nentotolag nan tapin nan Judio ay mamse ken Pablo. Insapatacha ay ad-i cha mangmangan paymo omin-inom engkhana'y pateyencha siya. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("AC23_13","074_23_13","ACT","23","13","13","Solok si epat poo cha nan nentotolag ay mangala ken siya. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("AC23_14","074_23_14","ACT","23","14","14","Sa cha't inmey isnan katongchowan ay pachi ya nan amam-a, ya kinwanicha, “Chadlos mi insapata ay ad-i kami mangmangan engkhana ay pateyenmi si Pablo. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("AC23_15","074_23_15","ACT","23","15","15","Idwani chakayo ya nan iib-ayo ay amam-a, siya na nan angnenyo: Ifaagyo isnan ap-apon si kakapitan ta papannachena si Pablo isnan maam-amonganyo. Kakanakananyo en laychenyo ay chadlos ammowen ay osto nan chalom maipoon ken siya. Chakami akhes, et sa kami ensasakhana ay mamatey ken siya isnan sisya'y ad-ina omchanan sina.” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("AC23_16","074_23_16","ACT","23","16","16","Ngem ket ay chinngen nan lalaki ay kaanakan Pablo ya anak nan etadna'y fafai nan chey ay nentotolakhancha. Ya inmey is kakwartil ay nangifaag ken siya. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("AC23_17","074_23_17","ACT","23","17","17","Sa et inayakhan Pablo nan esang isnan cheycha'y kakapitan ya kinwanina, “Iyeymo nan nay ay fab-alo isnan ap-apon si kakapitan tay wad-ay nan ifaagna ken siya.” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("AC23_18","074_23_18","ACT","23","18","18","Adi kad inyeyna siya isnan ap-apo sa na't kanan, “Inmayag si Pablo ay falod, ya kinchawna ay iyalik nan nay ay fab-alo ken sik-a, tay wad-ay kano nan ifaagna ken sik-a.” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("AC23_19","074_23_19","ACT","23","19","19","Pinachang nan ap-apon si kakapitan nan chey ay fab-alo, ya khinmegkheg-ed cha ta makekecheng cha, sa na't kanan, “Ngag nan ifaagmo ken sak-en?” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("AC23_20","074_23_20","ACT","23","20","20","Kinwanina, “Nentotolag nan cheycha'y Judio ay kedchawen ken sik-a ta papannachem si Pablo isnan maamongancha is wakas, ta sa cha't kano chadlos salodsochen ay osto nan chalom maipoon ken siya. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("AC23_21","074_23_21","ACT","23","21","21","Ngem ad-im koma itantan-oy, tay wad-ay cha nan epat poo ay lallalaki ay mangisansaneb ken siya. Insapatacha ay ad-i cha mangmangan paymo omin-inom engkhana ay pateyencha siya. Wad-ay cha ay ensasakhana idwani ay manman-ed isnan filinmo.” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("AC23_22","074_23_22","ACT","23","22","22","Sa et infilin nan ap-apon si kakapitan, “Ilaem ta maid mangifagfag-am isnan olay sino nan infaagmo ken sak-en.” Sa na't inpasaa siya. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("AC23_23","074_23_23","ACT","23","23","23","Inpaayag nan ap-apo nan chwa isnan kakapitana sa na't kanan, “Isakhanayo nan chwan khasot ay sorchacho ya nan piton poo ay enkakafaryo, sa et nan chwan khasot ay sorchacho ay entotofay, ta enpaCesarea kayo. Maligwat kayo isnan alas nowibi is maschem. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("AC23_24","074_23_24","ACT","23","24","24","Omisakhana kayo is enkafaryowan Pablo, ya id-anyo siya ay enkhagkhawis ken Felix ay khofernachor.” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("AC23_25","074_23_25","ACT","23","25","25","Sa et akhes nensolat ay nangwanin, ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("AC23_26","074_23_26","ACT","23","26","26","“Apo ay Khofernachor Felix. Sak-en si Claudio Lisias ya asop ya enkhagkhawis ka. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("AC23_27","074_23_27","ACT","23","27","27","Nan nay ay lalaki ay ipaalik ken sik-a et khinoyakhoy si Judio, ya pateyencha koma. Ngem khapo tay inammowak ay Romano pet siya, inmey kami isnan sosorchachok ay nangisalak ken siya. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("AC23_28","074_23_28","ACT","23","28","28","Laychek ay ammowen mo ngag nan mangichad-alomancha ken siya, et inyeyko siya isnan kaam-amongan nan amam-acha. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("AC23_29","074_23_29","ACT","23","29","29","Siya nan nangammowak ay nan chalomcha ken siya et nan pet yangkhay maipoon isnan lilicha isnan lentegcha kannay. Maid paat kinkinwanicha is lebfengna ay mapateyan paymo maifalochan. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("AC23_30","074_23_30","ACT","23","30","30","Ngem tay wad-ay nan nangipaammo ay nentotolag cha pet ay mamatey ken siya, inpaiyeyko siya ken sik-a. Sak et akhes intokhon isnan cheycha'y nangidchalom ken siya, ta sik-a Apo nan mangisakhangancha isnan chalomcha.” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("AC23_31","074_23_31","ACT","23","31","31","Inangnen nan cheycha'y sorchacho nan naifilin ken chaicha, et inkaancha si Pablo isnan chey ay maschem, sa cha't infofoweg siya engkhana'd Antipatrisa. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("AC23_32","074_23_32","ACT","23","32","32","Isnan maikatlo ay akhew, tinmoli nan cheycha'y nangichad-alan ay sorchacho, ya kecheng nan cheycha'y enkakafaryo nan nangifoweg ken Pablo. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("AC23_33","074_23_33","ACT","23","33","33","Isnan inomchanancha id Cesarea, inchawchawcha nan solat isnan khofernachor, sa cha't inpasakhang akhes si Pablo ken siya. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("AC23_34","074_23_34","ACT","23","34","34","Finasan nan khofernachor nan solat sa na't sinalodsod mo ngag nan Probinsiya ay nalpowana. Issan nangammowana ay iCilicia, ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("AC23_35","074_23_35","ACT","23","35","35","kinwanina, “Et sak somaryaen sik-a mo omali nan cheycha'y mangidchalom ken sik-a.” Nakwas chi, sa na't infilin ay matokkhongan si Pablo isnan sikhod ay afong Herodes. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("AC24_1","074_24_1","ACT","24","1","1","Nakwas nan lima ay akhew, ya ket pinmanad id Cesarea si Ananias ay katongchowan ay pachi. Fowegna nan tapin si amam-a ya nan esa'y abfokhacho ay enngachan si Tertulo. Inmey cha ay nangidchalom ken Pablo isnan khofernachor. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("AC24_2","074_24_2","ACT","24","2","2","Adi kad issan naipaayakhan Pablo, inchalom Tertulo siya ay mangwanin, “Machayaw ay Apo Khofernachor Felix, khapo isnan silibmo ay en-apo, inmannong ay oompa nan ili tako. Sa et tay sesemkem nan enkhawisan, angsan nan inyalim ay enkhawisan isnan nay ay ili. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("AC24_3","074_24_3","ACT","24","3","3","Malaylaychan kami ay kad-in manmanmek isnacha isnan olay entona ay kawadmi. Et chachama nan yamanmi ken sik-a. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("AC24_4","074_24_4","ACT","24","4","4","Ad-ik laychen ay taktaken sik-a, ngem mo mabfalin, et kedchawek ta asop ya anosam ay mannge isnan akit ay ilawlawagmi. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("AC24_5","074_24_5","ACT","24","5","5","Inilami ay nan nay ay takho et alig pisti, ya ipabpafikasna nan am-in ay Judio isnan olay entona ta enkholo cha. Siya akhes nan esang ay mangipangpango isnan cheycha'y nakapet isnan chey ay iNazaret. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("AC24_6","074_24_6","ACT","24","6","6","Padpachasena akhes ay logkhitan nan Timplo, ngem tiniliwmi. (Okomenmi koma siya isnan lentegmi kannay, ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("AC24_7","074_24_7","ACT","24","7","7","ngem ya ket ay nakibfiyang si Lisias ay ap-apon si kakapitan, sa na't chadlos pinlos siya ken chakami. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("AC24_8","074_24_8","ACT","24","8","8","Nakwas chi sa na't infilin isnan cheycha'y wad-ay chalomcha ta omali cha ken sik-a.) Et mo somaryaem siya at olay sik-a kannay et sam ammowen nan am-in ay chalommi ken siya.” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("AC24_9","074_24_9","ACT","24","9","9","Naitaptapi akhes nan cheycha'y Judio isnan chey ay chalom, ya inpapaticha ay tet-ewa am-in nan kinwanina. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("AC24_10","074_24_10","ACT","24","10","10","Sininyasan et nan khofernachor si Pablo ta enkali, ket ay kinwanina, “Figfikhek ay isnan angsan ay katawetawen, sik-a nan okom isnan nay ay ili. Et nay enlal-ayad ak ay mangilawlawag ken sik-a isnan kalentekhak. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("AC24_11","074_24_11","ACT","24","11","11","Mabfalin ay ammowem kannay ay sisya'y maid sinpoo ya chwa ay akhew issan nanikichak id Jerusalem, ay en nenchayaw ken Apo Dios. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("AC24_12","074_24_12","ACT","24","12","12","Ya maid inmil-ilaancha ay nakisomsomaak paymo nen-ipabpabfikasak is kholo isnan mapmap-on ay takho is kaTimplo, is kasinagoga paymo is kaili. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("AC24_13","074_24_13","ACT","24","13","13","Maid akhes ipailacha ken sik-a is mangipatet-ewa isnan chalomcha idwani. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("AC24_14","074_24_14","ACT","24","14","14","Ngem tan-oyak ay enchad-ayaw ak isnan Dios nan ikik-it tako ay maiyafoloy isnan pammati ken Jesus ay kanancha en teken. Ya patiyek nan am-in ay naisolat ay lentegmi ya nan insolat nan mamadto. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("AC24_15","074_24_15","ACT","24","15","15","Nan namnamaek ken Apo Dios et en-iso isnan patiyen nan naycha. Isesegchanmi am-in nan at kasin matakhowan nan am-in ay natey, nan cheycha'y khawis ya ngaag. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("AC24_16","074_24_16","ACT","24","16","16","Adi kad tay siya chi, ippeyko nan kafaelak isnan am-in ay angnek ta maid mafainak isnan sakhang Apo Dios ya isnan takho. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("AC24_17","074_24_17","ACT","24","17","17","“Kakwasan nan akit yangkhay ay tawen, sak et kasin tinmoli id Jerusalem ay en nangiyey isnan mailayad isnan maid mabfalina ay kakailiyak, ya ta ennak akhes en men-ichaton. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("AC24_18","074_24_18","ACT","24","18","18","Issan chak mangiyangnenan sidi is kaTimplo, ya apchas ko linpas nan ekhad si kachalosan, ket ay wad-ay cha nan Judio ay iyAsia ay inmila. Maid inilacha is angsan ay fowegko ya maid akhes kholo. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("AC24_19","074_24_19","ACT","24","19","19","Chaicha koma nan masapol ay wad-ay sina ay omisaklang isnan sakhangmo, mo wad-ay omipabfasolancha. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("AC24_20","074_24_20","ACT","24","20","20","Ngem tay maid cha, olay et achi nan naycha ay wad-ay isna nan mangifaag mo ngag nan fasolko ay inammowancha issan nasomaryaak isnan sakhang nan naam-among ay aam-a. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("AC24_21","074_24_21","ACT","24","21","21","Siya magtek yangkhay mo nan infokhawko isnan kawadcha ay nangwaniyak en, ‘Masomsomarya ak isnan sakhangyo idwani ay akhew tay patiyek ay kasin matakho nan natey.’ ” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("AC24_22","074_24_22","ACT","24","22","22","Et tay chadlos ammon Felix nan osto maipoon isnan pammati ken Jesus, ke na't ay tinaktak chi ay nangwanin, “Awni ta omali si Lisias ay ap-apon si kakapitan, sak et nongnongen nan nay ay kasom.” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("AC24_23","074_24_23","ACT","24","23","23","Osto'y siya chi, sa na't ifilin isnan kapitan ta matokkhongan si Pablo, ngem maagtan is akit ay wayana, ya ta ad-icha ipawa nan olay sino ay ib-ana ay en mennongnong isnan masapolna. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("AC24_24","074_24_24","ACT","24","24","24","Kakwasan nan akit ay akhew ya inomchan si Felix ya nan asawana ay Judio ay si Drusila, sa na't ipaayag si Pablo ta chengngencha nan ifaagna maipoon isnan pammati ken Cristo Jesus. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("AC24_25","074_24_25","ACT","24","25","25","Ya issan cha na mangipap-alawakhan isnan maipoon isnan nalenteg ay okhali, nan enkatpelan isnan fikhaw si awak ya nan en-okoman Apo Dios is tap-in, ket ay inmegyat si Felix, sa na't kanan, “Kecheng chi! Omey ka't! Ta sak kasin ipaayag sik-a mo wad-ay wayak.” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("AC24_26","074_24_26","ACT","24","26","26","Sa na't kanan is kasemekna en asop ya ifab-alin Pablo ken siya nan siping. Siya nan khotok nan kad-ina mangipaayakhan ken Pablo ta entot-oya cha. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("AC24_27","074_24_27","ACT","24","27","27","Isnan nakwasan nan chwa'y tawen naisokat si Porcio Festo ken Felix ay enkhofernachor. Nay met achi issan kinmaanan Felix, inookhayna si Pablo is kafabfalochan, tay laychena ay palaylaychen nan Judio. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("AC25_1","074_25_1","ACT","25","1","1","Isnan inomchanan Festo ay enkhofernachor id Cesarea, nanikid id Jerusalem isnan maikatlo ay akhew. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("AC25_2","074_25_2","ACT","25","2","2","Sa et naamong nan aap-apon si papachi ya nan aap-apon si Judio ta ichalomcha si Pablo ken siya. Nenseg-aseg-ang cha ken Festo ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("AC25_3","074_25_3","ACT","25","3","3","ta ipaiyeyna si Pablo id Jerusalem. Ngem nan wad-ay is kasemekcha et ta sanfencha ya pateyencha siya is kachalan. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("AC25_4","074_25_4","ACT","25","4","4","Ngem kinwanin Festo, “Naibfafalod si Pablo id Cesarea, et awni't khechangna'y tomoli ak ischi. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("AC25_5","074_25_5","ACT","25","5","5","Kananyo et yangkhay nan cheycha'y wad-ay kalebfengana ken chakayo, ta maitakin cha ken sak-en id Cesarea ta ischi nan enchalomancha mo wad-ay fasolna.” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("AC25_6","074_25_6","ACT","25","6","6","Ad-i ensolok si walo paymo sinpoo ay akhew nan nataney-an Festo ischi, sa et kasin pinmanad id Cesarea. Osto'y mawakas, tinmokcho isnan en-ok-okoman sa na't inpaayag si Pablo. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("AC25_7","074_25_7","ACT","25","7","7","Issan inomchanana, linikob nan cheycha'y Judio ay pinmanad ay nalpo id Jerusalem, ya angsan nan inpafasolcha ay sikhab ken siya, ngem ad-icha matakchekhan. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("AC25_8","074_25_8","ACT","25","8","8","Sa et infaag Pablo nan kalentekhana ay nangwanin, “Maid paat inangnek is ngaag isnan lenteg si Judio paymo isnan Timplo paymo isnan Emperador.” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("AC25_9","074_25_9","ACT","25","9","9","Idwani tay laychen Festo ay palaylaychen nan cheycha'y Judio, kinwanina ken Pablo, “Ay laychem ay omey id Jerusalem, ta ischi is manomaryaak ken sik-a isnan naycha ay chalomcha ken sik-a?” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("AC25_10","074_25_10","ACT","25","10","10","Ngem ket ay kinwanin Pablo, “Wad-ay ak ay entatakcheg isnan sakhang nan chinotokan nan Emperador ay en-okom. Isna nan lebfengna ay kaokomak. Ammom met ay maid fasolko isnan Judio. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("AC25_11","074_25_11","ACT","25","11","11","Mo wad-ay ngaag si inangnek ay lebfengna ay kateyak, ad-ik kedchawen nan maipalofosak. Ngem tay maid kinatet-ewan nan mangichalomancha ken sak-en, maid kalebfengan nan olay sino ay mangichowa ken sak-en ken chaicha. Kedchawek ta nan Emperador nan somomarya.” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("AC25_12","074_25_12","ACT","25","12","12","Osto'y tinot-oyan Festo nan cheycha'y mamagfakha ken siya, kinwanina ken Pablo, “Idwani tay siya sa nan kinchawmo ay masomarya ka isnan Emperador, omey ka ay omey ken siya!” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("AC25_13","074_25_13","ACT","25","13","13","Kakwasan nan akit ay akhew ket ay inomchan cha Ali Agripa ken Bernice id Cesarea, ay en nangila ken Festo ay mangipaila isnan layadcha isnan nenkhofernadcholana. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("AC25_14","074_25_14","ACT","25","14","14","Inmannong nan nentey-ancha ischi, ya inokhod Festo isnan ali nan kason Pablo. Kinwanina, “Wad-ay nan esa'y falod isna ay tinaynan Felix. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("AC25_15","074_25_15","ACT","25","15","15","Issan wad-ayak id Jerusalem, tinmot-oya nan cheycha'y aap-apon si papachi ya nan aam-an si Judio maipoon ken siya, sa cha't kedchakedchawen ta kedchengak ay machosa siya. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("AC25_16","074_25_16","ACT","25","16","16","Ngem kinwanik ken chaicha ay faken mi okhali ay Romano ay aped mangichowa isnan olay sino isnan cheycha'y mangipafasol ken siya, mo ad-i ona maagtan is wayana ay manakhang ay manongfat isnan mangisaklang ken siya, ta itakchegna nan kalentekhana. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("AC25_17","074_25_17","ACT","25","17","17","Adi kad issan naamongancha isna, egayko tinaktak nan kasona, mod-i ket tinmokcho ak kannay isnan en-ok-okoman isnan mawaksana sak et inpaayag siya. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("AC25_18","074_25_18","ACT","25","18","18","Kanak mo wad-ay encham-et ay fasolna, ngem osto ay tinmakcheg ay enkali nan cheycha'y nangidchalom ken siya ya ke pet maid osto's chalomcha. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("AC25_19","074_25_19","ACT","25","19","19","Nan magtek yangkhay lilicha ken siya et maipoon isnan tapin nan pammaticha kannay ay Judio, sa et nan esa'y takho ay enngachan si Jesus ay natey kano, ngem ipapatin Pablo ay waday ay matatakho. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("AC25_20","074_25_20","ACT","25","20","20","Et tay nenchwadchwa ak mo ngag nan angnek ay mangosig isnan kag tosa ay lili, sinalodsodko et ken Pablo mo laychena ay maiyaton id Jerusalem, ta ischi nan masomaryaana maipoon isnan chalom ken siya. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("AC25_21","074_25_21","ACT","25","21","21","Ngem ke na't ay kedchawen ta matotokkhongan kayet engkhana ay masomarya isnan Emperador ta siya nan mamanag isnan kasona. Siya chi ya sak et ifilin ay matokkhongan siya engkhana ay mabfalin ay ipaeeyko isnan Emperador.” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("AC25_22","074_25_22","ACT","25","22","22","Kinwanin et Agripa ken Festo, “Laychek akhes ay chengngen siya.” Sa et kanan Festo, “Et sam chengngen kannay siya is wakas.” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("AC25_23","074_25_23","ACT","25","23","23","Isnan nawaksana, inmey cha Agripa ken Bernice isnan kaen-ok-okoman, ya maiila ay matangtangad cha khapo isnan fachocha ya nan fowegcha ay aap-apon si kakapitan si sorchacho ya nan matangtangad ay takho isnan ili. Osto'y sinomkhep cha, infilin Festo ta maiskhep si Pablo. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("AC25_24","074_25_24","ACT","25","24","24","Kinwanin et Festo, “Ali ay Agripa ya am-in kayo ay wad-ay isna, ilaenyo nan nay ay takho ay cha idchalom nan am-in ay Judio ken sak-en ischi id Jerusalem ya olay akhes isna. Ifogfokhawcha ay mangwanin maid kalebfengana ay matatakho. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("AC25_25","074_25_25","ACT","25","25","25","Ngem maid met naanapak is inangnena'y lebfengna ay maipapateyan, nay met achi tay kinchawna ay nan Emperador nan mangokom ken siya, sinmekko et ay sa maiyey. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("AC25_26","074_25_26","ACT","25","26","26","Ngem maid met ammok is isolatko isnan Emperador tako maipoon ken siya. Siya nan khotok nan nangiyaliyak ken siya isnan sakhangyo am-in, ya am-amed ken sik-a ay Ali ay Agripa, tatno wad-ay sak isolat kakwasan nan manomaryaan tako ken siya. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("AC25_27","074_25_27","ACT","25","27","27","Tay ad-i somya ken sak-en mo aped ko ipaeey nan falod ya ad-ik ilatak nan chalom maipoon ken siya.” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("AC26_1","074_26_1","ACT","26","1","1","Sa et kinwanin Ali Agripa ken Pablo, “Mabfalin ay enkali ka ta ilatakmo nan maipoon ken sik-a.” Intakwad Pablo nan limana sa na't kanan ay mangitakcheg isnan kalentekhana: ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("AC26_2","074_26_2","ACT","26","2","2","“Ali Agripa, kanak ay naoney ak idwani ay akhew, tay mabfalin ay itakchegko nan kalentekhak isnan sakhangmo maipoon isnan am-in ay chalom nan kailiyanta ay Judio ken sak-en. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("AC26_3","074_26_3","ACT","26","3","3","Am-amed tay sik-a, et chadlos mo ammo nan am-in ay okhali ya nan ad-i tako enkasiawatan ay Judio. Adi kad kedchawek ta anosam ay mannge isnan ifaagko. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("AC26_4","074_26_4","ACT","26","4","4","“Sikhod ay ammon am-in nan Judio nan katatakhok mailapo issan kaong-ongak. Tet-ewa, ammocha nan laplapon nan nenfib-iyakhak mo ngag nan inang-angnek isnan ilik ya olay id Jerusalem. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("AC26_5","074_26_5","ACT","26","5","5","Sikhod ay ammocha nan kasasaadko, et mo sa ya laychencha ay tistikhowan, ibfakhacha koma ay naitattapi ak isnan Fariseo ay kalilikhatan nan sos-olocha isnan pammati tako, ya siya nan chadlos ko iinset. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("AC26_6","074_26_6","ACT","26","6","6","Ya idwani wad-ay ak ay masomsomarya tay namnamaek ay tongpalen Apo Dios nan inkalina isnan ikik-it tako. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("AC26_7","074_26_7","ACT","26","7","7","Siya na nan namnama ay sadsad-en nan sinpoo ya chwa ay tribo tako isnan mamangsetancha ay enchayaw isnan inakhew ya minaschem. Et khapo isnan nay ay namnama nan inmichaloman nan Judio, Apo Ali! ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("AC26_8","074_26_8","ACT","26","8","8","Ya ke sikhab nan mamatiyanyo ay si Apo Dios et takhowena nan natey? ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("AC26_9","074_26_9","ACT","26","9","9","“Olay akhes sak-en issan chey, khinolak nan am-in ay mangitakcheg isnan ngachan Jesus ay iNazaret, tay kanak en mo siya chi nan masapol ay mangipay-ak isnan am-in ay kafaelak. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("AC26_10","074_26_10","ACT","26","10","10","Siya chi nan inang-angnek id Jerusalem. Chinawatko nan kalebfengak isnan aap-apon si papachi ay nangipafalod isnan angsan ay takhon Apo Dios. Ya osto ay nasomarya cha, finotosak nan mapateyancha. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("AC26_11","074_26_11","ACT","26","11","11","Kad-in inpachosak chaicha isnan am-in ay sinagoga, ya pinilitko chaicha ay manokog ken Jesus. Chad-ama nan songetko ken chaicha, et nay olay faatek nan teken ay ili ta ennak yangkhay palikhaten chaicha.” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("AC26_12","074_26_12","ACT","26","12","12","“Siya chi nan khotok nan naagtanak is kalebfengak ay mangikkan isnan pangkhep nan aap-apon si papachi et inmey ak id Damasco. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("AC26_13","074_26_13","ACT","26","13","13","Issan wad-ayak isnan chalan isnan tengan si akhew, Apo Ali, kek et ay nasili isnan silaw ay nalpo id chaya ya nalawlawag mo nan akhew. Sinilawana nan kawadmi am-in ay mafofoweg. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("AC26_14","074_26_14","ACT","26","14","14","Sa kami't nenkatotokang am-in, ya chinngek nan nenkali ken sak-en isnan kalin si Hebreo ay nangwanin, ‘Saulo, Saulo! En ka man omipap-alikhat ay? Pap-alikhatem kannay nan awakmo ay kag isnan faka ay manapsapartak isnan nasangsangyotan.’ ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("AC26_15","074_26_15","ACT","26","15","15","“Sak et kanan, ‘Sino ka man, Apo?’ “Sa et sinmongfat si Apo Jesus ay mangwanin, ‘Sak-en si Jesus ay pap-alikhatem. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("AC26_16","074_26_16","ACT","26","16","16","Ngem ligwatmo! Itakchegmo tay nenpaila ak ken sik-a ta chotokak sik-a ay enfalin ay faak, ta tistikhowam nan inilam idwani ay akhew maipoon ken sak-en ya isnan sak ipaila kayet ken sik-a. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("AC26_17","074_26_17","ACT","26","17","17","Sak isalakan sik-a isnan mamaalak ken sik-a isnan kakailiyam ay Israelitas ya isnan cheycha'y Gentil. Faalek sik-a ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("AC26_18","074_26_18","ACT","26","18","18","ay mangipafigfig ken chaicha isnan kasasaadcha ay alig ab-afollinget, ta chokokhancha nan kamabfalin Satanas ta masilawancha isnan maiyornosancha ken Apo Dios, ya ta maichalan isnan pammaticha ken sak-en at mapakawan nan fasolcha, ya maifilang cha isnan cheycha'y nenfalin ay nakapet ken Apo Dios.’ ” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("AC26_19","074_26_19","ACT","26","19","19","“Siya chi nan khotokna, Apo Ali Agripa, ay egayko sinoksokil nan chey ay naipaila ken sak-en ay nalpo id chaya. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("AC26_20","074_26_20","ACT","26","20","20","Nan magtek inangnek et inmey ak ay nenpap-alawag id Damasco ona, sa et id Jerusalem ya isnan am-in ay kailiili id Judea, sa et isnan kawad akhes nan Gentil. Infaagko ay masapol ay chokokhancha nan fasolcha, ta maiyornos cha ken Apo Dios ya angnencha nan osto ay kail-an nan nenfafawiyancha. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("AC26_21","074_26_21","ACT","26","21","21","Siya na nan khotok nan tinmiliwan nan cheycha'y Judio issan kawadko is kaTimplo, ya laychencha'y pomatey. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("AC26_22","074_26_22","ACT","26","22","22","Ngem tay wad-ay si Apo Dios ay fomadfachang, sisya'y wad-ay ak engkhana idwani ay cha entistikho isnan sakhang nan olay sino, fan-ig paymo matangad. Nan ifagfakhak et maid teken mod-i ket nan met laeng infab-aag nan cheycha'y mamadto ya si Moises ay at maangnen. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("AC26_23","074_26_23","ACT","26","23","23","Kinwanicha ay nan Cristo et masapol ay maipalikhat ay matey, ya at siya nan mang-ona ay fomangon isnan etey ta ipalawagna nan Chamag ay mensilaw isnan semek nan cheycha'y kakailiyana ya isnan cheycha'y Gentil akhes.” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("AC26_24","074_26_24","ACT","26","24","24","Osto ay siya chi nan kinwanin Pablo ay cha mangitakcheg isnan kalentekhana, ya ket ay inpapangekhen Festo ay mangwanin, “Nalewlew ka mampet Pablo! Inong-ong nan angsan ay acharmo sik-a.” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("AC26_25","074_26_25","ACT","26","25","25","Ngem kinwanin Pablo, “Ad-i ak nalewlew, Apo ay Festo! Nan kankanak et tet-ewa, ay kalin si osto nan semekna. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("AC26_26","074_26_26","ACT","26","26","26","Ad-i ak en-enaenat ay mangifaag isnacha ken sik-a, tay ammom am-in chana. Ad-ik patiyen ay wad-ay egaymo inammowan maipoon isnacha, tay ay ke naangnen chana isnan ad-i kaila? ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("AC26_27","074_26_27","ACT","26","27","27","Apo Ali ay Agripa, patiyem ngen nan infagfakhan nan mamadto? Ammok ay patiyem.” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("AC26_28","074_26_28","ACT","26","28","28","Sa et nenkanan Agripa, “Ay kem kanan ay enfalinem sak-en is Kristiyano isnan sinak-itan yangkhay?” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("AC26_29","074_26_29","ACT","26","29","29","Sa et kanan Pablo, “Olay mo sinak-itan paymo oman-annong, isnan sakhang Apo Dios asop ya faken yangkhay sik-a mod-i ket olay akhes nan am-in ay mamannge ken sak-en idwani, et enfalin kayo ay kag ken sak-en, kecheng magtek yangkhay nan ad-iyo makadchinaan ay kag nan naycha'y kachinak!” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("AC26_30","074_26_30","ACT","26","30","30","Sa et naligwat nan ali, nan khofernachor ya si Bernice, sa et nan ib-acha ay nakitotokcho ken chaicha, ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("AC26_31","074_26_31","ACT","26","31","31","ya finmala cha. Sa cha't kasin okhochen, “Maid met inangnen tosa ay lebfengna ay mapateyan paymo mabfalochan.” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("AC26_32","074_26_32","ACT","26","32","32","Kinwanin akhes Agripa ken Festo, “Mabfalin ay maipalofos koma siya mo san ya egayna kinchaw ay nan Emperador nan mangokom ken siya.” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("AC27_1","074_27_1","ACT","27","1","1","Tay naolog et ay maligwat kami ay omey id Italia, inpakarkhocha si Pablo ya nan tapina ay falod ken Julio ay esang ay kapitan si sosorchacho ay makwanin “Kompanya nan Emperador”, ta enbapor kami. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("AC27_2","074_27_2","ACT","27","2","2","Nenlokhan kami isnan bapor ay nalpo id Adrumeto ay nakasakhana ay omey isnan il-ili isnan Probinsiya ay Asia. Ib-ami si Aristarco ay iTesalonica ay sakop nan Macedonia. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("AC27_3","074_27_3","ACT","27","3","3","Isnan kawaksana inomchan kami id Sidon. Khinagkhawis Julio si Pablo ya inpalofosna ay omey isnan lilwidna ya ta maagtan is kasapolana. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("AC27_4","074_27_4","ACT","27","4","4","Kasin kami naligwat ischi, ya issan cha mi somag-enan id Chipre inmiilit nan bapor ay nanalan, tay ab-afikas nan chakhem ay omab-afet. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("AC27_5","074_27_5","ACT","27","5","5","Finas-angmi nan fayfay id Cilicia ya Pamfilia ay Probinsiya, engkhana ay inomchan kami id Mira ay sakop nan Probinsiya ay Licia. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("AC27_6","074_27_6","ACT","27","6","6","Ischi nan nangchanan kapitan Julio isnan esa'y bapor ay nalpo id Alejandria ay enpaItalia. Siya nan nangipalokhanana ken chakami. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("AC27_7","074_27_7","ACT","27","7","7","Inlonloney nan bapor isnan away kaat ay akhew tay napalikhatan isnan chakhem, engkhana ay inomchan kami isnan chemang nan ili ay Gnido. Sa et tay somasaw-an nan chakhem, linmaos kami id Salmon ay sakop nan Creta et inmiilit ay nanalan nan bapor id Creta tay ischi koma nan kaak-akitan nan chakhem. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("AC27_8","074_27_8","ACT","27","8","8","Ngem olay ischi et nenpalikhat kayet nan bapor engkhana ay inomchan kami isnan iillengan si bapor ay makwanin “Khawis ay Iillengan”, ay waday isnan sag-en nan ili ay Lasea. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("AC27_9","074_27_9","ACT","27","9","9","Angsan nan nataktataktakanmi ya nay kakaegyat nan kasin mi mangitoloyan tay nakwas et nan timpon si Tipe. Sa et finag-an Pablo chaicha ay mangwanin, ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("AC27_10","074_27_10","ACT","27","10","10","“Iib-a, mailak ay kakaegyat nan kasin tako mangitoloyan, tay faken yangkhay nan karkha ya bapor nan mapakawas ya madchongaw mod-i ket olay chatako.” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("AC27_11","074_27_11","ACT","27","11","11","Ngem wadwad-ay ay pinatin nan kapitan si sorchacho nan enmanmaniho ya nan nenkwa isnan bapor mo nan kinwanin Pablo. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("AC27_12","074_27_12","ACT","27","12","12","Khapo tay ad-i somya ischi ay entey-anmi isnan chey ay timpon si lateng, angsan nan mangwanin itoloymi ta asop ya mabfalin ay omchan kami id Fenix ay entey-anmi isnan timpon si lateng. Siya chi nan esa'y khawis ay iillengan si bapor id Creta, tay ad-ina sasakhangen nan kalpowan si chakhem. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("AC27_13","074_27_13","ACT","27","13","13","Issan nenliknaanmi isnan soysoy ay nalpo isnan ambagatan, kananchan mo mabfalin et nan pangkhepcha. Adi kad khinoyodcha ay nangigto isnan lanchok ay pakhod nan bapor, sa cha't inpail-ilit kayet id Creta ay mangichadchawes ay mangipachalan isnan bapor. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("AC27_14","074_27_14","ACT","27","14","14","Awni ya ket nawaneswes nan chakhem ay nalpo isnan filig ay kananchan chakhem si apet amyanan ya falaan si akhew. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("AC27_15","074_27_15","ACT","27","15","15","Finodfochan nan chakhem nan bapor, et khapo tay maid mabfalin nan bapor isnan chakhem, ke mi't ay inookhay ay idchawes nan chakhem. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("AC27_16","074_27_16","ACT","27","16","16","Awni ya isnan cha mi somag-enan isnan fan-ig ay lota ay Cauda, inmiilit nan bapor ay nanalan isnan inmakkitan nan chakhem. Sa mi't inkak-alikhatan ay nangoyod ay nangigto isnan fangkan si bapor. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("AC27_17","074_27_17","ACT","27","17","17","Nakwas chi sa cha't potipotan nan bapor. Sa et tay omegyat cha ay et lang mailotak nan bapor is kaofod id Sirte, inpagkhwabcha't akhes nan torcha is kafayfay ay mangipapakod isnan bapor, sa cha't inookhay ay itot-olod et yangkhay si chakhem. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("AC27_18","074_27_18","ACT","27","18","18","Intot-oloy nan chachama ay lemlem, et isnan kawaksana ke cha't inwasit nan karkha. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("AC27_19","074_27_19","ACT","27","19","19","Ya isnan kawaksana kayet, ala cha ya ekchaekchag isnan am-in ay ngag sisa'y egnancha ay lamintan si bapor. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("AC27_20","074_27_20","ACT","27","20","20","Chadlos kami nalemleman isnan angsan kayet ay akhew ya egaymi paat inil-ila nan akhew ya tokwifi. Kananmi en mo maid et namnamami ay matakho. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("AC27_21","074_27_21","ACT","27","21","21","Idwani tay inmannong nan eg-aycha nangnganan, ya ket ay tinmakcheg si Pablo ay nanakhang ken chaicha, sa na't kanan, “Iib-a, mo sa chadlo chinngeyo nan kinwanik ta egay tako kinmaan id Creta, et maid koma napakpakawas ya nadchongaw. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("AC27_22","074_27_22","ACT","27","22","22","Nan magtek kanak idwani et ta pabfikasenyo nan semekyo, tay at maid maamas ken chatako, ngem kecheng yangkhay nan bapor. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("AC27_23","074_27_23","ACT","27","23","23","Tay id kofab inomchan ken sak-en nan anghel ay nalpo ken Apo Dios ay nenkwa ken sak-en ya chad-ayawek, ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("AC27_24","074_27_24","ACT","27","24","24","ya kinwanina, ‘Ad-i ka omegyat Pablo! Masapol ay tomakcheg ka isnan sakhang nan Emperador. Et sineg-angan akhes Apo Dios sik-a ta am-in ay kalokhanam et matakho cha.’ ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("AC27_25","074_27_25","ACT","27","25","25","Adi kad pabfikasenyo mampay nan semekyo! Tay patiyek si Apo Dios, ya at maangnen ay maangnen nan osto ay infaagna ken sak-en. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("AC27_26","074_27_26","ACT","27","26","26","Ngem at maichokhos tako isnan lota ay liliwsen nan fayfay.” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("AC27_27","074_27_27","ACT","27","27","27","Ikasinpoo et ya epat ay maschemmi, ya wad-ay kami kayet ay cha itot-olod si chakhem isnan fayfay ay Adriatico. Away nget tengan et si lafi issan nangwaniyan nan cheycha'y enmadmadno isnan bapor ay away nget cha kami somag-en is kalota. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("AC27_28","074_27_28","ACT","27","28","28","Sa cha't linokod nan kaad-achaem nan fayfay et chwan poo ay chepa. Khinmegkheg-ed cha is akit ya siya kayet nan inangnencha, et sinpoo ya lima ay chepa nan kachaemna. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("AC27_29","074_27_29","ACT","27","29","29","Et tay omegyat cha tay ta ket lang ya maichongpar nan bapor is kafato, inekchagcha nan epat ay lanchok ay pakhod si bapor is kachokogna, sa cha't nenlol-owalo ta omas-as-op nan mapat-alana. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("AC27_30","074_27_30","ACT","27","30","30","Laychen nan cheycha'y enmadmadno ay lomayaw, et nay inpagkhwabcha nan fangkan si bapor is kafayfay, ta kas-on cha mangilokhanan isnan tap-in nan lanchok ay pakhod si bapor ay maoy-oy is kaolon nan bapor. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("AC27_31","074_27_31","ACT","27","31","31","Ket ay kinwanin Pablo isnan kapitan ya nan sosorchachona, “Mo ad-i entee chatos-a isna is kabapor, at maid matakho ken chakayo.” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("AC27_32","074_27_32","ACT","27","32","32","Osto'y siya chi, ket ay pinotlong nan cheycha'y sorchacho nan talin nan fangka ta maokhay. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("AC27_33","074_27_33","ACT","27","33","33","Issan nganngani et ay mapat-a, inaloalok Pablo chaicha am-in ta mangan cha. Kinwanina, “Sinpoo et ya epat ay akhew ay maid kinkinanyo, ya aped kayo ensasasaed. Engkhana idwani egay kayo nangnangan. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("AC27_34","074_27_34","ACT","27","34","34","Pangngaasiyo achi ta mangan kayo, ta wad-ay ifikasyo ay matakho. Tay at maid maamas, olay esang ay fook ken chakayo.” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("AC27_35","074_27_35","ACT","27","35","35","Osto'y kinwanin Pablo chi, inmala is tinapay sa et nenyaman ken Apo Dios isnan sakhangcha am-in, sa na't pinetpet-ang nan tinapay ya inlapona'y nangan. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("AC27_36","074_27_36","ACT","27","36","36","Ket ay finmikas nan nemnemcha am-in, sa cha't nangan akhes. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("AC27_37","074_27_37","ACT","27","37","37","Chwan khasot ya piton poo ya enem kami am-in ay nenlolokhan. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("AC27_38","074_27_38","ACT","27","38","38","Osto'y negsan kami am-in, inwasit cha't is kafayfay nan nakhayad ay karkha ay bolgar, ta amed yomap-ew nan bapor. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("AC27_39","074_27_39","ACT","27","39","39","Issan nawiitana maid nakailasin isnan lota ay sasakhangenmi, ngem inilacha nan soysoyngok si fayfay ay natikowan nan ilit si lota ay kawad si ofod. Siya nan kanancha en mangipailitancha isnan bapor mo mabfalin. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("AC27_40","074_27_40","ACT","27","40","40","Sa cha't ala ya ekchag isnan tali ta mataynan is kafayfay nan lanchok ay mangipapakod isnan bapor. Inkhisancha akhes ay namadfad isnan taked nan mangichad-awes isnan bapor, sa cha't inpatongcho nan torchan nan bapor is kasango, ta itolod nan chakhem ay mangipachaka is kaofod. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("AC27_41","074_27_41","ACT","27","41","41","Ngem ya ket ay naichosnog nan bapor isnan natatapog ay ofod is kafayfay et naisobsob nan olona, ya ad-i et makachalan. Sa et pinakawas nan ab-afikas ay talipyakew nan chokogna. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("AC27_42","074_27_42","ACT","27","42","42","Idwani sinmek nan sosorchacho ay mamatey isnan cheycha'y falod ta ad-i cha enkiyat ay lomayaw. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("AC27_43","074_27_43","ACT","27","43","43","Ngem tay laychen nan kapitan ay mangisalak ken Pablo, inyad-ina nan mangangnenancha isnan pangkhepcha. Infilina isnan makakyat ta mang-ona cha ay lomabtok ay chomaka. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("AC27_44","074_27_44","ACT","27","44","44","Sa et omonod nan tapina ay kokompet isnan tabla paymo isnan tapina ay entabtafog ay kaew ay nalpo isnan bapor. Siya na nan inangnenmi, ya enkhagkhawis kami am-in ay chinmaka. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("AC28_1","074_28_1","ACT","28","1","1","Isnan chinmakalanmi, inammowanmi ay nan chey ay ili et makwanin Malta. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("AC28_2","074_28_2","ACT","28","2","2","Khawigkhawis nan inangnen nan omili ischi ay nanawat ken chakami. Et tay cha en-ochan ya lateng, nenchenet cha is nennidnichowanmi. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("AC28_3","074_28_3","ACT","28","3","3","Sa et nangmong si Pablo is lolo ay itongona. Ket ay nabfanala nan oweg tay nachangchang, et siningetna nan limana. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("AC28_4","074_28_4","ACT","28","4","4","Issan nangil-an nan omili isnan naiwawayway ay oweg is kalimana, cha cha kankanan, “Maid chwadchwa ay enpatpatey pet na ay takho. Tay chey, olay mo naikasiw is kafayfay ad-i ipalofos nan Mangischo isnan Lenteg ay matakho siya.” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("AC28_5","074_28_5","ACT","28","5","5","Ngem aped yangkhay nen-iwalatkhin Pablo nan oweg is kaapey ya maid naang-angnen ken siya. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("AC28_6","074_28_6","ACT","28","6","6","Sasad-en nan cheycha'y omili nan komayyongana, paymo nan menkatotokangana ay matey. Ngem osto'y inmannong et ay sin-edcha ya maid inilacha is ngaag ay naangnen ken siya, ket ay nenfaliw nan semekcha, sa cha't kanan, “Da, dios pet na!” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("AC28_7","074_28_7","ACT","28","7","7","Wad-ay nan misasag-en ay lotan nan ap-apo ischi ay enngachan is Publio. Khinagkhawisna ay nenmangili ken chakami, ya tolo ay akhew nan nentetey-anmi is afongna. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("AC28_8","074_28_8","ACT","28","8","8","Naiyaspo ay masasakit si amana tay kad-in enpochot ya wad-ay disinteriyana. Sinomkhep si Pablo is kakawadna, sa na't inlowalowan ya inpatangna nan limana ken siya ay nangipagkhawis. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("AC28_9","074_28_9","ACT","28","9","9","Osto'y siya chi nan inmat ya ket inmey ken siya nan am-in ay nenkasakit isnan chey ay ili ta pakhawisena nan sakitcha. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("AC28_10","074_28_10","ACT","28","10","10","Sa cha't inchayaw chakami isnan angsan ay inlayadcha, ya inkarkhacha nan am-in ay masapolmi isnan inmipaligwatancha. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("AC28_11","074_28_11","ACT","28","11","11","Osto'y nakwas nan tolo ay fowan, nenlokhan kami isnan bapor ay nangadnan is “Nan Apik ay Dios”, ay nalpo id Alejandria ya inmiilleng id Malta isnan timpon si lateng. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("AC28_12","074_28_12","ACT","28","12","12","Inomchan kami id Siracusa ay nentey-anmi is tolo ay akhew. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("AC28_13","074_28_13","ACT","28","13","13","Sa kami't nenliwes ay nenbapor engkhana'y inomchan kami id Regio. Isnan mawaksana, ya ket nenchakhem isnan ambagatan et chwa'y akhew esa kami inomchan id Puteoli. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("AC28_14","074_28_14","ACT","28","14","14","Ischi nan nangil-anmi isnan iib-ami ay mamati ay nangipakod ken chakami ay entee is esa'y chomingkho. Awni pay ya sa kami't nanalan ay omey id Roma. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("AC28_15","074_28_15","ACT","28","15","15","Osto'y chinngen nan iib-a ay mamati id Roma nan omal-aliyanmi, inmali nan tapina ay sinmab-at isnan markitan nan Appio, ya nan tapina inmali cha engkhana isnan makwanin Tolo ay Enchagchag-osan. Issan nangil-an Pablo ken chaicha, nenyaman ken Apo Dios ya finmikas nan nemnemna. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("AC28_16","074_28_16","ACT","28","16","16","Idwani, issan inomchananmi id Roma, naipalofos ay entee si Pablo isnan laychena ay entey-an, ya toktokkhongan nan esa'y sorchacho. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("AC28_17","074_28_17","ACT","28","17","17","Kakwasan nan tolo ay akhew, inpaayag Pablo nan mangichad-alan isnan Judio ischi, ya issan naam-amongancha kinwanina, “Kakailiyak, laychek ay ipaawat ken chakayo ay olay maid fasolko isnan kakailiyan tako paymo isnan ekhad ay winaned tako isnan ikik-it tako, ngem aped ak natiliw id Jerusalem ya naichowa isnan iRoma. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("AC28_18","074_28_18","ACT","28","18","18","Issan nanomaryaancha ken sak-en, inammowancha ay maid khotokna is lebfengna ay mapateyak, et nay laychencha ay omipalofos. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("AC28_19","074_28_19","ACT","28","19","19","Ngem inyad-in nan kakailiyan tako ay Judio, et nay maid kasin angnek mod-i ket ta kedchawek nan masomaryaak isnan Emperador, ngem ad-ik kanan en ta wad-ay idchalomko akhes ken chaicha. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("AC28_20","074_28_20","ACT","28","20","20","Siya chi nan khotok nan nangipaayakhak ken chakayo ta asiila tako ya matotya tako, tay laychek ay ipaawat ken chakayo ay maid teken is khotok nan nakadchinaak mod-i ket nan namnamaen tako ay Israelitas.” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("AC28_21","074_28_21","ACT","28","21","21","Sa cha't kinwani ken siya, “Maid chinad-awatmi is solat ay nalpo id Judea maipoon ken sik-a. Maid met akhes cha insodsod nan iib-a tako ay cha inmali isna, paymo ngaag ay inokhodcha maipoon ken sik-a. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("AC28_22","074_28_22","ACT","28","22","22","Ngem laychenmi ay chengngen nan wad-ay isnan semekmo, tay ya ke olay entona et soplaen si takho nan nay ay teken ay sos-olo.” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("AC28_23","074_28_23","ACT","28","23","23","Adi kad nentotolakhancha nan osto ay akhew ay kasin cha mangil-an ken siya. Osto ay inomchan nan chey ay akhew angsaangsan nan naamong isnan entetey-ana. Et mailapo isnan wiit ya engkhana'y maschem ay inlawlawag Pablo nan maipoon isnan en-ap-apowan Apo Dios. Inog-okhodna nan maipoon ken Jesus ya nangaw-awis ken chaicha maichalan isnan lenteg Moises ya nan insolat nan cheycha'y mamadto. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("AC28_24","074_28_24","ACT","28","24","24","Waday cha nan naawis isnan infagfakhana, ngem nan tapina et ad-i cha mamati, ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("AC28_25","074_28_25","ACT","28","25","25","ya kinmaan cha ay egay nenkasiawatan. Ngem issan sisya'y wad-ayancha ischi, kinwanin Pablo, “Osto nan kinwanin nan Ispirito Santo isnan ikik-it tako maichalan isnan mamadto ay si Isaias. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("AC28_26","074_28_26","ACT","28","26","26","Kinwanina, ‘Omey ka isnan cheycha'y takho, ta ifaagmo chana: “At enchengedchenge kayo yangkhay, ngem ad-i kayo paat makaawat. Ya at en-ilaila kayo, nay met achi ad-i kayo kayet makaimaton. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("AC28_27","074_28_27","ACT","28","27","27","Siya sa tay nan takho ay sanacha, et kinmenteg nan semekcha, ya kag mapopolat-an nan kowengcha, sa cha't kikimiten akhes nan matacha. Tay eleg ya makafigfig cha ya makadnge cha chadlo ya makaawat cha, sa cha't somakhong ken sak-en ta pakhawisek chaicha,” kanan Apo Dios.’ ” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("AC28_28","074_28_28","ACT","28","28","28","Kinwanin kayet Pablo, “Tay siya chi masapol ay ammowenyo ay wad-ay cha nan infaan Apo Dios ay en mangifaag isnan Gentil maipoon isnan angnena ay mangisalak isnan takho. Ya at chengngencha chi!” ( ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("AC28_29","074_28_29","ACT","28","29","29","Osto'y kinwanin Pablo chi, nenfifinnogtak nan cheycha'y Judio isnan kinmaanancha.) ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("AC28_30","074_28_30","ACT","28","30","30","Chwa'y tawen Pablo ay nentetee isnan afong ay inafangana, et cha na chinawat nan am-in ay inmey nangila ken siya. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("AC28_31","074_28_31","ACT","28","31","31","Nawaya siya ay nangipap-alawag isnan maipoon isnan en-ap-apowan Apo Dios, ya nangisos-olo isnan maipoon ken Apo Jesu Cristo, et maid nangipap-awa.");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("RM1_1","075_1_1","ROM","1","1","1","Sak-en si Pablo, ay esang ay faan Jesu Cristo. Naayakhan ak ay en-apostol, ya nadchotokan ak ay en mangipalawag isnan Khawis ay Chamag ay nalpo ken Apo Dios. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("RM1_2","075_1_2","ROM","1","2","2","Siya na nan Khawis ay Chamag ay sikhod ay inkalin Apo Dios ya inpaifaagna isnan cheycha'y mamadtona ay nangisolat isnan nasantowan ay kalina. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("RM1_3","075_1_3","ROM","1","3","3","Nan nay Khawis ay Chamag, et maipoon isnan Anakna ay si Jesu Cristo ay Apo tako. Nailatak nan nenfalinana ay takho isnan naiwanchana ken ali David. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("RM1_4","075_1_4","ROM","1","4","4","Kag akhes isnan nasantowan ay kinadchiyosna, nailatak isnan chachama ay kamabfalin ay siya et Anak Apo Dios maichalan isnan kasina natakhowan isnan etey. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("RM1_5","075_1_5","ROM","1","5","5","Et maichalan ken siya, inpailan Apo Dios ken sak-en nan kinagkhawisna ya nenfalinena sak-en ay en-apostol ay mangitakcheg isnan ngachan Jesu Cristo, tatno awisek nan katakhotakho isnan olay entona ay ili ta patiyencha siya khapo isnan pammati. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("RM1_6","075_1_6","ROM","1","6","6","Olay akhes chakayo ay wad-ay issa id Roma, et inayakhan Apo Dios chakayo ay en-takhon Jesu Cristo. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("RM1_7","075_1_7","ROM","1","7","7","Siya na nan solatko ken chakayo am-in issa id Roma ay laylaychen Apo Dios ya inayakhana ay enfalin ay takhona. Asop ya enkhagkhawis kayo isnan fachang ya talna ay malpo ken Apo Dios ay Ama tako ya ken Apo Jesu Cristo. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("RM1_8","075_1_8","ROM","1","8","8","Laychek ona ay enyaman ken Apo Dios maichalan ken Jesu Cristo khapo ken chakayo am-in, tay madmadnge isnan olay entona ay ili ay namati kayo ken Apo Jesus. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("RM1_9","075_1_9","ROM","1","9","9","Si Apo Dios ay mangigwaak isnan am-in ay kafaelak ay ensilfi ken siya isnan mangipap-alawakhak isnan Khawis ay Chamag maipoon isnan Anakna, et ammona ay sesesesemkek chakayo isnan enlol-owalowak. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("RM1_10","075_1_10","ROM","1","10","10","Ya kedkedchawek ken siya ta ipalofosna et koma ay makaeey ak chadlo issa, mo siya chi nan nemnemna. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("RM1_11","075_1_11","ROM","1","11","11","Tay chachama nan layadko ay en mangila ken chakayo, ta ichowak koma ken chakayo nan enkhawisan ay nalpo isnan Ispirito Santo ta fomikas kayo. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("RM1_12","075_1_12","ROM","1","12","12","Nan laychek ay maangnen et ta asipafikas tako: pabfikasek chakayo isnan pammatik, ya pabfikasenyo akhes sak-en isnan pammatiyo. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("RM1_13","075_1_13","ROM","1","13","13","Idwani iib-ak, laychek ay ammowenyo ay kad-in semkek ay omey issa, ta wad-ay akhes fongan nan felayko issa, ay kag isnan naangnen isnan tapina ay Gentil, ngem ket ay kad-in nataktak ak. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("RM1_14","075_1_14","ROM","1","14","14","Tay sak-en, lebfengko ay isolowan nan olay sino: nan cheycha'y nakaachar ya nan egay, nan cheycha'y mamasilib ya nan maid ammocha. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("RM1_15","075_1_15","ROM","1","15","15","Tay siya chi lalaychek ay en mangipalawag akhes ken chakayo issa'd Roma nan Khawis ay Chamag. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("RM1_16","075_1_16","ROM","1","16","16","Ad-i ak mabfain ay mangitakcheg isnan Khawis ay Chamag, tay siya chi nan kamabfalin Apo Dios ay mangisalak isnan am-in ay mamati. Naipaammo ona na isnan Judio sa et isnan am-in ay takho. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("RM1_17","075_1_17","ROM","1","17","17","Tay isnan Khawis ay Chamag nan maipail-an nan angnen Apo Dios ay mangifilang isnan takho ay nalenteg cha isnan sakhangna. Siya na nan ikkana maigkhapo isnan pammati ya maichalan isnan pammati yangkhay, kag isnan inpaisolatna ay mangwanin, “Nan takho ay naifilang ay nalenteg khapo isnan pammatina et matakhotakho.” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("RM1_18","075_1_18","ROM","1","18","18","Si Apo Dios id chaya, et inpailana nan songetna isnan am-in ay ad-i mangichayaw ken siya, ya isnan am-in ay ngaag nan okhalicha, tay isnan kinangaagcha itagmedcha nan kinatet-ewa maipoon ken siya. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("RM1_19","075_1_19","ROM","1","19","19","Siya chi tay nan mabfalin ay ammowen si takho maipoon ken Apo Dios et nailatak met ken chaicha, tay si Apo Dios kannay nan nangilatak ken chaicha. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("RM1_20","075_1_20","ROM","1","20","20","Engkhana issan lapona ay nangab-ana isnan lofong, olay mo ad-i kaila siya, et khechangna ay nalatak ya maaawatan nan maipoon ken siya, kag isnan eng-engkhana ay kamabfalina, ya nan kinadchiyosna. Maiila chana isnan khinaebna, isonga maid makalason ken Apo Dios. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("RM1_21","075_1_21","ROM","1","21","21","Tay olay mo ammocha ay wad-ay si Apo Dios, pinapaatcha ay egay nenchayaw paymo nenyaman ken siya ay Dios, ya ongar et yangkhay nan nenfalinan nan semekcha, ya onanig pinmanget nan maid silfina ay semekcha. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("RM1_22","075_1_22","ROM","1","22","22","Kananchan mo masilib cha, ya ke cha't ay nenfalin ay kag nalewlew. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("RM1_23","075_1_23","ROM","1","23","23","Ya ento mo si Apo Dios ay chadlos matangtangad ya wawawawad-ay is eng-engkhana nan chad-ayawencha, ket ay nan et khinaebcha ay ap-aped ay dios ay kag isnan ilan si takho ay matey paymo nan ilan si entat-ayaw, enkik-iwi ya enkadkachap nan cha cha chad-ayawen. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("RM1_24","075_1_24","ROM","1","24","24","Khapo tay siya chi, ya ket ay inookhay et Apo Dios chaicha ta olay cha cha ang-angnen nan asi ay kalologkhitan ay figfikhawencha, et nay cha cha ik-ikkan isnan awakcha nan kafabfain. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("RM1_25","075_1_25","ROM","1","25","25","Sinoktancha nan kinatet-ewa maipoon ken Apo Dios is engag. Ya nan et khinaebna nan chad-ayawencha ya isilsilfiyancha et faken si Apo Dios ay nangaeb isnan am-in ay siya chadlo yangkhay nan machad-ayaw is eng-engkhana. Amen. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("RM1_26","075_1_26","ROM","1","26","26","Siya chi nan khotok nan nangogkhayan Apo Dios ken chaicha ay mangang-angnen isnan kafabfain ay figfikhawencha. Tay sinoktan nan fabfafaicha nan osto ay ekhad isnan kakkaisiw. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("RM1_27","075_1_27","ROM","1","27","27","Siya akhes isnan lallalakicha, tay ento mo wanchencha nan osto ay ekhad ay makiasawa isnan fabfafai, ket ay nan et awak nan ib-acha ay lallalaki nan cha cha kannay figfikhawen. Cha cha kannay ang-angnen nan asi ay kafabfain ya nay maifakhay akhes nan chosacha isnan kakkaisiw ay ik-ikkancha. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("RM1_28","075_1_28","ROM","1","28","28","Ya khapo tay kanancha en ongar yangkhay nan mamigfikhan ken Apo Dios, nay et inokhayna chaicha isnan kinafang-es nan semekcha ta cha cha kayet angnen nan ad-i osto ay okhalicha. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("RM1_29","075_1_29","ROM","1","29","29","Inamoamongcha nan am-in ay ilan si ad-i osto ay okhali ya kinangaag naakhom cha, ya naikfis nan akkhocha. Ayaka nan apalcha, enpatey cha, makisomasoma cha, sikap nan ammocha, apos nan kwacha, ya natatalafitab cha. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("RM1_30","075_1_30","ROM","1","30","30","Enpangapangaag cha, kakholacha si Apo Dios, naoyong cha, nappangas ya amchayewan cha. Makaskasmek cha is ngaag ay ik-ikkancha, ya nasokil cha isnan chakek-echa. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("RM1_31","075_1_31","ROM","1","31","31","Maid khawis si semekcha, ad-i cha kagkhokhotok, maid layadcha, ya maid seg-angcha. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("RM1_32","075_1_32","ROM","1","32","32","Ammocha pay nan lenteg Apo Dios ay mangwanin nan mangangnen ischicha et lebfengna'y matey cha, ngem khechangna'y angneangnencha kayet chachi ya faken yangkhay chi, mod-i ket tantan-oyancha akhes nan tapina ay cha mangikkan ischicha. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("RM2_1","075_2_1","ROM","2","1","1","Tay siya chi iib-a, mo okomenyo nan ib-ayo, okomenyo kannay nan awakyo tay is-isoyo chaicha ay fomafasol, ad-i kayo mabfalin ay makalason ken Apo Dios olay mo sino kayo. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("RM2_2","075_2_2","ROM","2","2","2","Idwani, ammo tako ay nalenteg nan angnen Apo Dios ay mangokom isnan takho ay mangik-ikkan ischicha. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("RM2_3","075_2_3","ROM","2","3","3","Adi kad mo okomenyo nan cheycha'y mangangnen isnan kag tod-icha ay ngaag, ya siya kannay nan cha yo ik-ikkan, ay ke yo kanan en makakasiw kayo isnan maokomanyo ay madchosaanyo ken Apo Dios? ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("RM2_4","075_2_4","ROM","2","4","4","Ongosanyo ngen nan chachama ay kinagkhawis Apo Dios, nan seg-angna ya anosna? Ad-iyo ngen figfikhen ay nan kinagkhawis Apo Dios, et pabfikasena chakayo ta enfafawi kayo koma? ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("RM2_5","075_2_5","ROM","2","5","5","Nay met achi tay ikekedseyo ya iweweweyo kayet, nay et amoamongenyo nan songet Apo Dios ken chakayo engkhana isnan akhew ay mangipail-ana isnan nalenteg ay angnena'y en-okom. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("RM2_6","075_2_6","ROM","2","6","6","Tay at ichowana nan ostoosto ay fongaen nan waschin esa'y takho ay maiyafoloy isnan inik-ikkana. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("RM2_7","075_2_7","ROM","2","7","7","Isnan cheycha'y mangipapati kayet ay en-angnen is khawis, ta makaala cha isnan katangtangachancha, kaidchayawancha ya nan enfib-iyakhancha is eng-engkhana, et ichowan Apo Dios nan fiyag ay maid pengpengna. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("RM2_8","075_2_8","ROM","2","8","8","Ngem isnan tapina, nan laychen nan awakcha yangkhay nan pasiyat-encha, ya ad-iyencha nan kinatet-ewa ya nan ngaag nan ton-ochencha, et nay inaagcha nan chad-ama ay songet ya kholan Apo Dios. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("RM2_9","075_2_9","ROM","2","9","9","Chad-ama nan enlikhatan ya kakorkolan nan olay sino ay ngaag nan ang-angnencha, am-amed ken chaicha'y Judio ona, sa et akhes isnan Gentil. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("RM2_10","075_2_10","ROM","2","10","10","Nay met achi isnan am-in ay khawis nan angnencha, at ichowan Apo Dios ken chaicha nan katangtangachancha, nan kaidchayawancha, ya nan oompaan nan nemnemcha. Siya na nan maangnen isnan cheycha'y Judio ona sa et akhes isnan Gentil. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("RM2_11","075_2_11","ROM","2","11","11","Tay maid pawadwad-en Apo Dios isnan mangokomana isnan takho. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("RM2_12","075_2_12","ROM","2","12","12","Am-in ay eg-ay naigwaan nan lenteg Moises et khechangna ay madchongaw cha is eng-engkhana khapo isnan fasolcha, ngem faken nan lenteg Moises nan iyokomna ken chaicha. Nay met achi am-in ay naigwaan nan lenteg Moises, et nan lenteg Moises nan iyokomna isnan fasolcha. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("RM2_13","075_2_13","ROM","2","13","13","Tay faken nan manmannge yangkhay isnan lenteg nan ifilang Apo Dios ay nalenteg, ay kanana en maid fasolna, mod-i ket nan mangiyangnen isnan lentegna. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("RM2_14","075_2_14","ROM","2","14","14","Kag isnan Gentil ay eg-ay naigwaan nan lenteg Apo Dios, mo ekhadcha ay mangiyang-angnen isnan wad-ay isnan lentegna, et ipailacha ay wad-ay nan lenteg ken chaicha, olay mo eg-ay naigwa ken chaicha nan naisolat ay lentegna. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("RM2_15","075_2_15","ROM","2","15","15","Nan kannay okhalicha nan mangipaila ay nan nay ay filina et insisikhodna ken chaicha, sa et nan kannay nemnemcha akhes nan kag tistikho ay mangipafasol paymo nan mangitakcheg ken chaicha. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("RM2_16","075_2_16","ROM","2","16","16","Siya chi nan omat isnan akhew ay mangokoman Apo Dios isnan am-in ay itabtafon si takho is kasemekcha. Okomena chaicha maichalan ken Jesu Cristo ay kag isnan naifaag isnan Khawis ay Chamag ay ipap-alawagko. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("RM2_17","075_2_17","ROM","2","17","17","Ngem away kananyo ay Judio kayo, ya mamang-ep kayo isnan mangiyangnenanyo isnan lenteg, sa et ichad-ayewyo ay si Apo Dios nan Diosyo. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("RM2_18","075_2_18","ROM","2","18","18","Kananyo akhes en ammoyo nan nemnemna, ya figfikhenyo nan khawis tay naisolowan kayo isnan lenteg. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("RM2_19","075_2_19","ROM","2","19","19","Sesemkenyo kayet ay chakayo nan mangichad-alan isnan nakolap, ya manangkhew isnan wad-ay isnan ab-afollinget. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("RM2_20","075_2_20","ROM","2","20","20","Chakayo nan manogtokhon isnan maid ammona ya nan mangisos-olo isnan kag ongang-a, tay wad-ay ken chakayo nan lenteg Apo Dios ay kawad nan am-in ay silib ya kinatet-ewa ay naimanmamanman. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("RM2_21","075_2_21","ROM","2","21","21","Mo siya sa ay chakayo nan mangisos-olo isnan ib-ayo ay takho, en yo man ad-i ona isolowan nan awakyo mo? Ipap-alawagyo ay mangwanin, “Ad-i ka mangakew,” ngem ke kayo cha mangakew mo? ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("RM2_22","075_2_22","ROM","2","22","22","Itokhonyo ay mangwanin lawa nan menchwa isnan pantewna, ngem ke yo chwaen nan pantewyo mo? Liligtenyo nan khinagkhaeb ay dios, ngem ke yo cha akewen nan wad-ay isnan timplocha mo? ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("RM2_23","075_2_23","ROM","2","23","23","Enchad-ayew kayo tay chakayo nan mangeegnan isnan lenteg Apo Dios, ngem ay ke yo ad-i ipaang-ango siya isnan ad-iyo mangiyangnenan isnan infilina? ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("RM2_24","075_2_24","ROM","2","24","24","Siya na nan naisolat maipoon ken chakayo isnan kalin Apo Dios: “Khapo ken chakayo ay Judio, chaicha ay Gentil et ngaag nan kankanancha isnan ngachan Apo Dios.” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("RM2_25","075_2_25","ROM","2","25","25","Napateg tet-ewa nan kasegyatanyo, mo mampay iyangnenyo nan lenteg Apo Dios. Ngem mo ad-iyo iyangnen nan lentegna, kag kayo sisya'y loyyop. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("RM2_26","075_2_26","ROM","2","26","26","Ngem mo kay iyangnen nan Gentil ay egay kasegyatan nan lentegna, ay ke na ad-i akhes ifilang siya ay takhona ay kag nan Judio ay nasegyatan? ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("RM2_27","075_2_27","ROM","2","27","27","Adi kad chaicha ay egay kasegyatan ya cha mangiyangnen isnan lentegna, et chaicha nan sa mangokom ken chakayo ay Judio. Tay olay mo wad-ay ken chakayo nan naisolat ay lentegna ya nasegyatan kayo, khechangna'y ad-iyo iyangnen nan lenteg. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("RM2_28","075_2_28","ROM","2","28","28","Tay nan maifilang ay tet-ewa ay Judio ya tet-ewa ay takhon Apo Dios, et faken nan takho ay chadlos maiila ay Judio. Nan akhes tet-ewa ay ayen nan segyat et faken nan maangnen isnan awak ay maila. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("RM2_29","075_2_29","ROM","2","29","29","Nan magtek tet-ewa ay Judio, et siya nan takho ay nabfaliwan nan nemnemna ya maiyalig ay nasegyatan nan semekna. Ngem faken nan lenteg nan namaliw isnan semekna, mod-i ket nan Ispirito Santo. Siya na nan takho ay ichad-ayaw Apo Dios olay mo ad-i ichayaw nan takho. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("RM3_1","075_3_1","ROM","3","1","1","Mo siya chi, naon-oney ngen nan Judio mo nan Gentil? Wad-ay ngen enkhawisan nan nasegyatancha? ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("RM3_2","075_3_2","ROM","3","2","2","Wad-ay! Angsan nan enkhawisana. Omona, chaicha nan chadlos nangitalkan Apo Dios isnan kalina. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("RM3_3","075_3_3","ROM","3","3","3","Ngem ngag kay mo ad-i kaaafolot nan tapina ken chaicha? Siya ngen na nan khotokna ay ad-i et kaaafolot si Apo Dios? ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("RM3_4","075_3_4","ROM","3","4","4","Ad-i mabfalin! Tay olay mo en-engag nan am-in ay takho, khechangna ay tet-ewa si Apo Dios. Kag isnan naisolat ay kalin Apo Dios ay mangwanin, “Maammowan ay nalenteg ka tay am-in ay inkalim Apo et iyangnem. Mo wad-ay mangipafasol ken sik-a, maafak cha isnan kinatet-ewa.” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("RM3_5","075_3_5","ROM","3","5","5","Ngem mo nan ngaag ay angnen tako et ilatakna nan kinalenteg Apo Dios, mabfalin ngen ay kanan tako en, “Ad-i nalenteg siya isnan menchosaana ken chatako, tay mampay nan ngaag ay ang-angnen tako kano nan mangipaila isnan kinalentegna?” (Siya chi nan kankanan si takho.) ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("RM3_6","075_3_6","ROM","3","6","6","Ad-i! Tay mo siya sa'y ad-i nalenteg si Apo Dios, ngag kay et nan angnena ay mangokom isnan am-in ay takho? ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("RM3_7","075_3_7","ROM","3","7","7","Ngem mo kanam kayet en, “Mo magtek nan engagko nan khotokna's onanig kayet kail-an nan chadlos kinatet-ewan Apo Dios, ta sa et machad-ayaw kayet siya, ek man kayet makwanin fomafasol ay makedchengan ay machosa mo?” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("RM3_8","075_3_8","ROM","3","8","8","Kanan tako't achi koma en, “Ay ta angnen tako nan ngaag ta fomal-an nan khawis.” Wad-ay cha nan omilaylayos ay mangwanin siya kano sa nan isos-olok. Awni't chawatencha nan osto'y chosacha isnan ang-angnencha. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("RM3_9","075_3_9","ROM","3","9","9","Ngag et nan kanan tako pet? Mabfalin ngen ay kanan tako en naon-oney nan Judio? Ad-i. Tay inpailak et ay en-iso nan Judio ya nan Gentil, wad-ay cha am-in isnan kamabfalin nan fasol. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("RM3_10","075_3_10","ROM","3","10","10","Siya mampay na nan naisolat ay kalin Apo Dios ay mangwanin, “Maid paat olay esang ay takho ay nalenteg. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("RM3_11","075_3_11","ROM","3","11","11","Maid paat makaawat paymo mangipapati ay mangammo ken Apo Dios. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("RM3_12","075_3_12","ROM","3","12","12","Chinokokhancha am-in siya, ya mis-omis-o cha ay nenfalin am-in ay kag naikfis nan akkhocha. Maid paat olay esang is khawis nan ikkana. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("RM3_13","075_3_13","ROM","3","13","13","Kakaisew yangkhay nan fomab-ala isnan topekcha ay kag isnan en-akhob ay entatakang ay pantiyong. Engag yangkhay nan wad-ay isnan chilacha ay ensaisailo, ya kag khiwachay si oweg nan wad-ay is katopekcha. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("RM3_14","075_3_14","ROM","3","14","14","Kalilikhet ay kali ya apos nan kwacha. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("RM3_15","075_3_15","ROM","3","15","15","Al-aligwat cha ay en menpatey. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("RM3_16","075_3_16","ROM","3","16","16","Olay ento nan omayancha, khayachencha nan kholo ya komorkor. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("RM3_17","075_3_17","ROM","3","17","17","Ad-icha ammo ay makiornos isnan olay sino. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("RM3_18","075_3_18","ROM","3","18","18","Ad-icha paat semken ay mangiyegyat ken Apo Dios.” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("RM3_19","075_3_19","ROM","3","19","19","Idwani ammo tako ay am-in ay naisolat ay lenteg Apo Dios et katokhonan nan olay sino ay naigwaana. Siya chi ta maid makalason ken Apo Dios, mod-i ket ta waschin khominek, ya figfikhencha ay at maokom cha ken Apo Dios isnan inang-angnencha. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("RM3_20","075_3_20","ROM","3","20","20","Tay maid takho is ifilang Apo Dios ay nalenteg isnan sakhangna khapo tay ang-angnena nan lenteg, tay nan yangkhay kaosalan nan lenteg, et ipailana nan kinomsawan tako. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("RM3_21","075_3_21","ROM","3","21","21","Ngem inpaammon Apo Dios idwani nan sikhod ay inischona maichalan isnan lenteg ya nan insolat nan mamadto ay angnena, ta enfalin ay nalenteg nan ilan nan takho isnan sakhangna. Ad-i maangnen na maichalan isnan mangiyangnenan isnan lenteg, ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("RM3_22","075_3_22","ROM","3","22","22","mod-i ket ifilang Apo Dios ay nalenteg nan takho maichalan isnan pammaticha ken Jesu Cristo. Siya na nan ikkana isnan olay sino ay mamati ken Jesus, tay en-iso nan pinangil-ana isnan am-in ay takho. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("RM3_23","075_3_23","ROM","3","23","23","Tay fomafasol nan am-in ay takho, ya maid paat kaidchayawancha ken Apo Dios. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("RM3_24","075_3_24","ROM","3","24","24","Ngem idwani, khapo isnan fachangna, infilangna chatako ay nalenteg. Siya nan inlayadna maichalan ken Jesu Cristo ay nensaka ken chatako. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("RM3_25","075_3_25","ROM","3","25","25","Inchowan Apo Dios si Jesu Cristo ta siya nan maichaton ay mangaan isnan fasol tako isnan eteyna, ta mapakawan tako khapo isnan pammati tako ken siya. Siya na nan inikkan Apo Dios idwani ay mangipaila isnan kinalentegna, tay id solit inan-anosana nan takho ya inkakatpena nan fasolcha. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("RM3_26","075_3_26","ROM","3","26","26","Ngem idwani, inpailana nan kinalentegna isnan nangibfilangana ay nalenteg nan olay sino ay mamati ken Jesus. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("RM3_27","075_3_27","ROM","3","27","27","Wad-ay ngen mabfalin ay ichayew tako? Maid. En man maid ay? Tay faken nan mangiyangnenan tako isnan lenteg nan kaisalakan tako, mod-i ket khapo yangkhay isnan pammati. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("RM3_28","075_3_28","ROM","3","28","28","Tay patiyen tako ay kecheng nan pammati is maibfilangan nan takho ay nalenteg ken Apo Dios, ya faken nan mangiyangnenana isnan lenteg. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("RM3_29","075_3_29","ROM","3","29","29","Ay ke yo kanan ay Dios nan Judio yangkhay si Apo Dios? Ad-i ngen Dios akhes nan Gentil? Wen achi, tay ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("RM3_30","075_3_30","ROM","3","30","30","es-esang met yangkhay nan Dios, ya en-iso nan angnena isnan olay sino ay takho, Judio paymo Gentil ay mangifilang ken chaicha ay nalenteg khapo isnan pammaticha. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("RM3_31","075_3_31","ROM","3","31","31","Mo siya chi, maichen tako et ngen nan lenteg khapo isnan pammati? Ad-i! Nan magtek ang-angnen tako et itakcheg tako nan osto ay ayen nan lenteg. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("RM4_1","075_4_1","ROM","4","1","1","Ngag et kay nan kanan tako maipoon isnan kasasaad Abraham ay naiwanchan tako ay Judio? ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("RM4_2","075_4_2","ROM","4","2","2","Mo sa ya nan khawis ay inang-angnena is khotok nan nangibfilangan Apo Dios ken siya ay nalenteg, at koma wad-ay nan ichayewna. Ngem isnan sakhang Apo Dios maid. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("RM4_3","075_4_3","ROM","4","3","3","Tay ngag nan kanan nan naisolat ay kalin Apo Dios maipoon ken siya? Nan naifaag ischi et, “Namati si Abraham ken Apo Dios, et khapo isnan chey ay pammatina, infilang Apo Dios siya ay nalenteg.” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("RM4_4","075_4_4","ROM","4","4","4","Semkenyo na: Nan lagfon si enmadno, et ad-i maifilang ay mailayad ken siya mod-i ket fayad nan felayna. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("RM4_5","075_4_5","ROM","4","5","5","Ngem mo faken nan inidnona nan talken nan takho is khotok nan kaisalakana mod-i ket nan Dios ay mangifilang ay nalenteg nan fomafasol, et ifilang tet-ewa Apo Dios siya ay nalenteg khapo isnan chey ay pammatina. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("RM4_6","075_4_6","ROM","4","6","6","Siya akhes sa nan laychen David ay kanan issan nangwaniyana en, naoney nan takho ay ifilang Apo Dios ay nalenteg, ad-i khapo isnan chinnona. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("RM4_7","075_4_7","ROM","4","7","7","Kinwanina, “Naoney nan takho ay napakawan nan fasolna, ya nakaan nan kinangaagna. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("RM4_8","075_4_8","ROM","4","8","8","Naoney nan takho ay ad-i kasin singilen Apo Dios nan finmasolana.” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("RM4_9","075_4_9","ROM","4","9","9","Nan ngen yangkhay Judio ay makwanin nasegyatan nan naoney? Ad-i! Maitapi akhes am-in nan Gentil ay makwanin loyyop. Kag mampay isnan apchas nakwani maipoon ken Abraham, ay siya et khapo isnan pammatina nan nangibfilangan Apo Dios ken siya ay nalenteg. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("RM4_10","075_4_10","ROM","4","10","10","Ya ngag nan kasasaad Abraham issan chey? Nasegyatan ngen ona siya, esa pay infilang Apo Dios ay nalenteg siya? Egay. Tay nawnawni nan nasegyatana. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("RM4_11","075_4_11","ROM","4","11","11","Nasegyatan siya ta siya chi nan maton ay mangipatet-ewa ay infilang Apo Dios ay nalenteg siya khapo isnan pammatina issan sisya'y egayna nasegyatan. Tay siya chi nay et siya nan makwani ay aman nan am-in ay mamati ken Apo Dios, ay infilangna ay nalenteg khapo isnan pammaticha, olay mo egay cha kasegyatan. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("RM4_12","075_4_12","ROM","4","12","12","Ya si ama'y Abraham akhes nan aman nan Judio ay egay yangkhay kasegyatan mod-i ket isnan am-in ay matatakhowancha, et entatalek cha akhes ken Apo Dios ay kag ken siya issan egayna kasegyatan. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("RM4_13","075_4_13","ROM","4","13","13","Id solit inkalin Apo Dios ken Abraham ya isnan wanen-edna ay chaicha nan manawid isnan lota. Ngem ad-i khapo tay inangnen Abraham nan lenteg, mod-i ket nan pammatina nan khotok nan naibfilangana ay nalenteg. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("RM4_14","075_4_14","ROM","4","14","14","Tay mo nan inkalin Apo Dios ay ipatawidna et kwan nan mangipapati isnan lenteg, at ongar yangkhay nan pammati, ya maid silfin nan inkalin Apo Dios. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("RM4_15","075_4_15","ROM","4","15","15","Chosa nan igwan nan lenteg. Mo maid lenteg, maid komsawan ischi. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("RM4_16","075_4_16","ROM","4","16","16","Tay siya chi, nan inkalin Apo Dios, et mabfalin yangkhay isnan cheycha'y entalek ken siya khapo isnan fachangna, tatno wad-ay ay wad-ay nan chey ay ilayadna ay inkalina isnan am-in ay makwanin waned Abraham. Et faken yangkhay nan Judio ay naigwaan nan lenteg nan manawat ischi, mod-i ket am-in nan wad-ay pammaticha ay kag ken Abraham. Tay maifilang ay siya nan ama tako am-in, ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("RM4_17","075_4_17","ROM","4","17","17","ay kag isnan naisolat ay kinwanin Apo Dios ken siya, “Ippeyko sik-a ay pinakaaman nan am-in ay takho isnan olay entona ay ili.” Tet-ewa, si Abraham nan pinakaama tako isnan sakhang Apo Dios ay tinalekna. Siya nan Dios ay manakho isnan natey ya mangipawad-ay isnan maid. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("RM4_18","075_4_18","ROM","4","18","18","Si Abraham, olay mo kag ad-i matongpal nan inkalin Apo Dios, et khechangna ay nentatalek ay at enfalin siya ay aman nan kailiili ay kag isnan nay ay naikali ken siya, “Kag isnan tokwifi nan filang nan wanen-edmo.” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("RM4_19","075_4_19","ROM","4","19","19","Siya, egay kinmapsot nan pammatina olay mo sinkhasot nan tawena, ya isnan semekna et kag tongon natey nan awakna ya siya akhes ken Sara ay asawana ay nakot-eg. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("RM4_20","075_4_20","ROM","4","20","20","Egay nakakkaan nan pammatina paymo nenchwadchwa isnan inkalin Apo Dios, mod-i ket onanig kayet finmikas ay mamati ken Apo Dios ya nenchad-ayaw ken siya. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("RM4_21","075_4_21","ROM","4","21","21","Chachama nan pammatina ay si Apo Dios et wad-ay kamabfalina ay mangangnen isnan inkalina. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("RM4_22","075_4_22","ROM","4","22","22","Siya sa nan khotokna ay infilang Apo Dios siya ay nalenteg, tay mampay isnan pammatina. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("RM4_23","075_4_23","ROM","4","23","23","Ngem faken magtek kecheng si Abraham nan makmakwaniyan nan naisolat ay mangwanin, “infilang Apo Dios siya ay nalenteg” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("RM4_24","075_4_24","ROM","4","24","24","mod-i ket maitapi tako akhes. Tay nan ifilang Apo Dios ay nalenteg et chatako ay mamati ken siya ay namangon ken Jesus ay Apo tako isnan etey. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("RM4_25","075_4_25","ROM","4","25","25","Siya san naipapatey khapo isnan fasol tako, sa et naipatakho ta maifilang tako ay nalenteg. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("RM5_1","075_5_1","ROM","5","1","1","Idwani tay infilang Apo Dios ay nalenteg tako khapo isnan pammati, nay et wad-ay ornos tako ken siya maichalan ken Jesu Cristo ay Apo tako. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("RM5_2","075_5_2","ROM","5","2","2","Et khapo ken siya, mabfalin tako ay itopeg nan kinagkhawis nan fachang Apo Dios isnan matatakhowan tako idwani, ya ilal-ayad tako nan namnamaen tako ay maitapiyan tako isnan katangtangachana. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("RM5_3","075_5_3","ROM","5","3","3","Ya faken yangkhay na, mod-i ket olay isnan kawad si likhat et enlal-ayad tako, tay ammo tako ay nan likhat et pawad-ayena nan anos, ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("RM5_4","075_5_4","ROM","5","4","4","ya nan anos pawad-ayena nan okhali ay tan-oyana, ya nan nay ay okhali, pawad-ayena nan namnama. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("RM5_5","075_5_5","ROM","5","5","5","Ya nan namnama tako et ad-i kasaew, tay ipaawat ya ipaliknan nan Ispirito Santo ay inpateena ken chatako nan chachama ay layad Apo Dios ken chatako. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("RM5_6","075_5_6","ROM","5","6","6","Tay issan sisya'y maid kafaelan tako, inkatteyan Cristo chatako ay fomafasol, isnan osto ay timpo ay inischon Apo Dios. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("RM5_7","075_5_7","ROM","5","7","7","Sikhab ay iyoyan nan takho nan fiyagna ay maisokat isnan esa'y nalenteg ay takho. Ngem mabfalin nget ay away wad-ay matey maipoon isnan esa'y khawis ay takho. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("RM5_8","075_5_8","ROM","5","8","8","Ngem si Apo Dios, et inpailana nan layadna ken chatako tay natey si Cristo pala ken chatako issan sisya'y fomafasol tako. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("RM5_9","075_5_9","ROM","5","9","9","Et mo siya chi ay naifilang tako ay nalenteg maigkhapo isnan chalana ay inmayos isnan nateyana, ay ke na ad-i am-amed isalakan chatako isnan enchosaan Apo Dios? ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("RM5_10","075_5_10","ROM","5","10","10","Issan sisya'y fosona chatako khechangna'y inyornosna chatako ken siya maichalan isnan etey nan Anakna. Et idwani ay naiyornos tako ken siya, ay ke ad-i amed isalakan Jesus chatako khapo isnan kasina natakhowan? ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("RM5_11","075_5_11","ROM","5","11","11","Ngem ad-i yangkhay kecheng chi, ilal-ayad tako akhes si Apo Dios, khapo ken Apo tako ay Jesu Cristo ay nangipawad-ay isnan enkasiawatan tako ken Apo Dios. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("RM5_12","075_5_12","ROM","5","12","12","Id sangad-om nawad-ay nan fasol isnan lofong maigkhapo isnan esang ay takho, et etey nan nenfanakhana. Siya na nan chomalat ay wad-ay ay wad-ay nan omchan ay etey isnan olay sino ay takho, tay am-in ay takho et nenfasol cha. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("RM5_13","075_5_13","ROM","5","13","13","Tet-ewa ay wad-ay et nan fasol isnan lofong issan sisya'y egay naichowa nan lenteg Moises, ngem egay naifilang ay nensokilan isnan lenteg. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("RM5_14","075_5_14","ROM","5","14","14","Ngem khechangna ay inyap-apowan nan etey nan olay sino ay takho nailapo ken Adan engkhana ken Moises, olay isnan cheycha'y teken nan fasolcha mo si Adan ay nanokil isnan filin Apo Dios. Si Adan et kag alig Cristo ay inmonod ken siya. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("RM5_15","075_5_15","ROM","5","15","15","Ngem teken chadlo nan enfanakhan nan fasol Adan isnan ilayad Apo Dios. Tay mo nan nenfanakhan nan nenfasolan nan esang ay takho et etey isnan olay sino, am-am-amed kayet nan kamabfalin nan fachang Apo Dios ya nan ilayadna isnan katakhotakho, maichalan isnan fachang nan esang akhes ay takho ay si Jesu Cristo. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("RM5_16","075_5_16","ROM","5","16","16","Ya teken akhes nan winad-ay nan inlayad Apo Dios isnan nenfanakhan nan fasol nan chey esa'y takho. Tay nan nenfanakhan nan chey ay es-esang ay fasol et siya nan kaokoman ya kadchosaan, ngem nan nenfanakhan nan inlayad Apo Dios et ischona nan kapakawanan nan kafasofasol ya maibfilangan ay nalenteg. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("RM5_17","075_5_17","ROM","5","17","17","Tet-ewa ay inyap-apowan nan etey nan olay sino ay takho maigkhapo isnan fasol nan esa'y takho. Ngem am-am-amed kayet nan enfanakhan nan inangnen nan esa'y takho ay si Jesu Cristo, tay am-in ay manawat isnan nawadwad ay fachang Apo Dios ya nan ilayadna ay nalenteg, et enap-apo cha isnan fiyag ay eng-engkhana maigkhapo ken Jesu Cristo. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("RM5_18","075_5_18","ROM","5","18","18","Adi kad maila ay nan fongan nan chey es-esang ay fasol et siya nan madchosaan nan olay sino ay takho. Siya akhes ay nan nenfanakhan nan chey ay es-esang ay inangnen Cristo ay nalenteg, et winad-ayna nan kapakawanan nan olay sino ta enfiyag cha. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("RM5_19","075_5_19","ROM","5","19","19","Siya, khapo isnan kinasokil nan esa'y takho nenfalin ay fomafasol nan olay sino. Siya akhes ay khapo isnan nangabfolotan nan esang ken Apo Dios, mabfalin ay maifilang ay nalenteg nan katakhotakho isnan sakhang Apo Dios. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("RM5_20","075_5_20","ROM","5","20","20","Naichawchaw nan lenteg ta figfikhen nan takho ay cha cha't onanig enfasol. Ngem olay mo cha et matapiyan nan fasol, am-am-amed kayet nan fachang Apo Dios. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("RM5_21","075_5_21","ROM","5","21","21","Adi kad kag isnan inangnen nan ngaag ay mangiyapo isnan takho ya etey nan inischona, siya akhes ay somya nan fachang Apo Dios ay omiyapo idwani tay naifilang tako ay nalenteg khapo isnan fachangna, ya ischona nan fiyag ay maid pengpengna maichalan ken Jesu Cristo ay Apo tako. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("RM6_1","075_6_1","ROM","6","1","1","Ngag et kay nan kanan tako? Ay ke tako kayet itot-oloy ay enfasol ta onanig omad-acha nan fachang Apo Dios ken chatako? ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("RM6_2","075_6_2","ROM","6","2","2","Ad-i mabfalin! Tay naafak et nan kafaelan nan ngaag ken chatako, ento nan ikkana ay itoloy tako kayet ay enfasofasol? ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("RM6_3","075_6_3","ROM","6","3","3","Ad-iyo ngen ammo ay mo naitapi tako ken Jesu Cristo isnan nafonyakhan tako, et siya akhes ay naitapi tako ken siya isnan eteyna? ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("RM6_4","075_6_4","ROM","6","4","4","Adi kad kag tako naitapi ken siya ay natey ya naikaob issan nafonyakhan tako, ta mabfalin tako ay enfiyag isnan falo ay fiyag, ay kag ken Cristo ay olay natey, kasin natakho maichalan isnan matangtangad ay kamabfalin Amana. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("RM6_5","075_6_5","ROM","6","5","5","Siya, mo naitapi tako ay kag nakietey ken Cristo, at siya akhes ay kasin tako matakho kag isnan naangnen ken siya. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("RM6_6","075_6_6","ROM","6","6","6","Ammo tako ay nan sikhod ay katatakho tako et naitapi ken Cristo ay natey issan nailansaana is kakolos, ta mamaid nan kafaelan nan ngaag ay katatakho tako, ya ad-i tako kasin pafaa isnan ngaag. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("RM6_7","075_6_7","ROM","6","7","7","Tay nan natey, et mawayaan isnan kamabfalin nan ngaag ken siya. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("RM6_8","075_6_8","ROM","6","8","8","Idwani mo naitapi tako ken Cristo ay natey, patiyen tako ay at maitapi tako akhes ken siya ay matakho. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("RM6_9","075_6_9","ROM","6","9","9","Tay ammo tako ay si Cristo et finangon Apo Dios isnan etey ya at ad-i kasin matey tay maid et kamabfalin nan etey ken siya. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("RM6_10","075_6_10","ROM","6","10","10","Si Jesus, naaanay nan namipingsan yangkhay ay nateyana ta maichena nan kafaelan nan ngaag. Idwani, matatakho pala isnan kaidchayawan Apo Dios. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("RM6_11","075_6_11","ROM","6","11","11","Tay siya chi masapol ay sesemkenyo akhes ay maid et kafaelan nan ngaag ay mangiyapo ken chakayo, tatno enfiyag kayo pala isnan kaidchayawan Apo Dios khapo isnan naiyornosanyo ken Jesu Cristo. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("RM6_12","075_6_12","ROM","6","12","12","Idwani, ilaenyo et mampay ta ad-i kayo paiyapo isnan ngaag, ya nan et figfikhawen nan awakyo nan abfoloyanyo. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("RM6_13","075_6_13","ROM","6","13","13","Siya, ad-iyo iyoya nan olay ngag isnan awakyo ta enfalin ay kag lamintan si fasol ta nan et ngaag nan ang-angnenyo. Nan magtek angnenyo, tay figfikhenyo ay kag kayo kasin natakho isnan etey, et ichowayo ken Apo Dios nan olay ngag isnan awakyo ta enfalin ay lamintan nan kinalentegna. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("RM6_14","075_6_14","ROM","6","14","14","Tay mo siya na, maid et kafaelan nan kinangaag ay mangiyapo ken chakayo, tay faken et nan lenteg nan mangichalan isnan fiyagyo, mod-i ket nan fachang Apo Dios. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("RM6_15","075_6_15","ROM","6","15","15","Idwani, ngag kay nan angnen tako? Mabfalin ngen ay olay cha tako kayet enfasol, tay faken et nan lenteg nan somya, mod-i ket nan fachang Apo Dios. Ad-i! ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("RM6_16","075_6_16","ROM","6","16","16","Ay ke yo ad-i ammo ay mo iyoyayo nan awakyo ay enfaan nan sino issa, et enfalin kayo ay faan nan enpafab-aalanyo? Kag isnan ngaag, mo siya chi nan abfoloyanyo, etey nan ischona. Ngem mo si Apo Dios nan patiyenyo, kinalenteg nan ischona. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("RM6_17","075_6_17","ROM","6","17","17","Ngem enyaman tako ken Apo Dios tay olay sikhod ay kag kayo faan si ngaag, ngem idwani namatpati kayo ay osto isnan kinatet-ewa ay naisos-olo ay chinawatyo. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("RM6_18","075_6_18","ROM","6","18","18","Nawayaan kayo et isnan kamabfalin nan ngaag, ya nenfalin kayo ay kag faan si kinalenteg. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("RM6_19","075_6_19","ROM","6","19","19","Enkak-ali ak ken chakayo isnan patpatag ay nalaka ay maawatan, tay sikhab ay maawatanyo. Issan chey, inyoyayo nan olay ngag issa isnan awakyo isnan kinalokhit, et siya chi nan nenfaa ken chakayo ta cha et omam-amed kayet nan ang-angnenyo ay kangaakhan. Ngem idwani, iyoyayo et nan olay ngag issa isnan awakyo isnan kinalenteg, ta siya chi nan en-apo ken chakayo ta nakapet kayo ken Apo Dios. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("RM6_20","075_6_20","ROM","6","20","20","Issan chey ay kag kayo faan si ngaag, maid kayo isnan kinalenteg. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("RM6_21","075_6_21","ROM","6","21","21","Ngem wad-ay ngen nenkhawisan nan cha yo inang-angnen issan chey ay kaifafainanyo idwani? Maid. Etey nan enfanakhana. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("RM6_22","075_6_22","ROM","6","22","22","Nay met achi idwani ay nawayaan kayo isnan ngaag ay sikhod ay nangiyapo ken chakayo, ya nenfalin kayo ay faan et Apo Dios, nan nenkhawisana et nakapet kayo ken siya, ya fiyag ay maid pengpengna nan nenfanakhana. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("RM6_23","075_6_23","ROM","6","23","23","Tay nan sofalit nan fasol et siya nan etey, nay met achi nan ilayad Apo Dios et fiyag ay maid pengpengna ken chatako ay maiyornos ken Jesu Cristo ay Apo tako. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("RM7_1","075_7_1","ROM","7","1","1","Iib-ak, ammok ay maawatanyo nan ayen nan lenteg. Ammoyo ay wad-ay kalebfengan yangkhay nan lenteg isnan takho mo sisya'y matatakho siya, ad-i ngen? ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("RM7_2","075_7_2","ROM","7","2","2","Kag isnan fafai ay inasaw-an. Kag itattaked nan lenteg ken asawana mo sisya'y matatakho nan asawana. Ngem mo matey nan asawana, mamaid et nan fiyang nan lenteg ay kag mangitataked ken siya ken asawana. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("RM7_3","075_7_3","ROM","7","3","3","Adi kad mo sisya ay matatakho nan asawana ya aped en maiyamong isnan teken ay lalaki, at makwanin chwa nan pantewna. Ngem mo matey si asawana ya kasin makiasawa, maid mangwanin chwadchwaena nan pantewna tay nawayaan et siya isnan chey ay lenteg. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("RM7_4","075_7_4","ROM","7","4","4","Siya akhes sa nan aligna ken chakayo ay iib-ak. Kag kayo nakietey ken Cristo isnan nateyana, ya maid et fiyang nan lenteg Moises ken chakayo, et idwani mabfalin ay maiyamong kayo ken Cristo ay kasin natakho isnan etey, ta fomkhas kayo isnan kaidchayawan Apo Dios. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("RM7_5","075_7_5","ROM","7","5","5","Tay issan sisya ay nan awak tako yangkhay nan semsemken tako, et nan ngaag ay figfikhawen nan awak ay kag ipabpafichang nan lenteg nan enchonchono isnan awak tako ay mangifonga isnan kateyan. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("RM7_6","075_7_6","ROM","7","6","6","Ngem idwani maid et kafaelan nan lenteg ay sikhod ay nanetengngel ken chatako tay kag tako natey, ya nawayaan tako isnan lenteg. Et idwani faken nan chaan ay naisolat ay lenteg nan mangichalan isnan angnen tako ay ensilfi ken Apo Dios mod-i ket nan Ispirito Santo ay naiyornosan tako isnan falo ay fiyag. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("RM7_7","075_7_7","ROM","7","7","7","Ngag et kay nan kanan tako? Ngaag ngen nan lenteg? Ad-i! Nan magtek kanak, et mo sa ya maid nan lenteg et egayko finigfig ay fomafasol ak. Siya, egayko inammowan ay ngaag nan en-akhom ta, mo maid nan lenteg ay mangwanin, “Ad-i ka en-akhom.” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("RM7_8","075_7_8","ROM","7","8","8","Ngem maichalan isnan chey ay filin, inchasan nan kinangaag nan wayana ay mangipafikas ken sak-en isnan am-in ay ilan si akhom. Tay mo maid lenteg, ad-i mafigfig nan fasol. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("RM7_9","075_7_9","ROM","7","9","9","Tay issan chey ay ad-ik ammo nan lenteg, khawis nan semekko. Ngem isnan inomchanan nan osto ay semekko maipoon isnan filina, ket ay finigfigko ay fomafasol ak ya nginmaya ak. Siya, alig natakho nan fasol ya alig ak natey. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("RM7_10","075_7_10","ROM","7","10","10","Et nan filin ay nangikali isnan fiyag ay eng-engkhana, ya ket ay etey nan inischona ken sak-en. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("RM7_11","075_7_11","ROM","7","11","11","Tay maichalan isnan chey ay filin, inchasan nan kinangaag nan wayana ay manailo ken sak-en ya inischona nan kateyak. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("RM7_12","075_7_12","ROM","7","12","12","Nan lenteg Apo Dios nasantowan, ya siya akhes isnan filina, et nasantowan, nalenteg ya khawis. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("RM7_13","075_7_13","ROM","7","13","13","Et mo siya chi ay khawis, mabfalin ngen ay siya kannay chi nan mangischo isnan kateyak? Ad-i achi. Nan magtek kinangaag nan mangischo isnan kateyak maichalan isnan khawis ay lenteg, ta mailatak nan osto ay ilan nan fasol. Siya, naichalan isnan khawis ay filin nan nail-an nan chadlos chad-ama ay kinangaag nan fasol. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("RM7_14","075_7_14","ROM","7","14","14","Ammo tako ay nasantowan nan lenteg, ngem sak-en, takho ak yangkhay ay alig nailako ay faan si fasol. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("RM7_15","075_7_15","ROM","7","15","15","Ad-ik maawatan nan chak kannay ang-angnen, tay nan laychek ay angnen koma, et faken si chak angnen. Ngem nan liligtek ay angnen, et siya nan chak angnen. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("RM7_16","075_7_16","ROM","7","16","16","Et mo siya chi ay figfikhek ay ngaag nan inangnek, siya chi nan mangipaila ay tan-oyak ay khawis nan lenteg. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("RM7_17","075_7_17","ROM","7","17","17","Isonga faken tet-ewa sak-en nan malpowan nan enfasfasolak, mod-i ket nan kinangaag ay wad-ay ken sak-en. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("RM7_18","075_7_18","ROM","7","18","18","Tay ammok ay maid paat khawis ken sak-en. Nan laychek ay kanan, et maid paat khawis isnan awakko. Tay olay mo laychek ay khawis koma nan angnek, ad-ik kafaelan. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("RM7_19","075_7_19","ROM","7","19","19","Tay ento mo nan khawis ay laychek ay angnen nan angnek, ket ay nan et ngaag ay ad-ik paat laychen ay angnen nan angnek. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("RM7_20","075_7_20","ROM","7","20","20","Adi kad idwani, mo angnek nan ad-ik laychen ay angnen, faken et sak-en nan nalpowan nan enfasfasolak, mod-i ket nan kinangaag ay wad-ay ken sak-en. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("RM7_21","075_7_21","ROM","7","21","21","Idwani, siya na nan inchasak ay maang-angnen: Olay mo laychek ay ikkan nan khawis, nan et yangkhay ngaag nan somya. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("RM7_22","075_7_22","ROM","7","22","22","Tay isnan nemnemko et ilal-ayadko nan lenteg Apo Dios, ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("RM7_23","075_7_23","ROM","7","23","23","ngem figfikhek ay teken ay lenteg nan mamab-aa isnan awakko ya mangon-onong isnan lenteg ay tan-oyan nan semekko. Et kag ak mabfafalod isnan chey ay lenteg ay wad-ay isnan awakko ay kad-in mangischo ken sak-en ay enfasol. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("RM7_24","075_7_24","ROM","7","24","25","Adi kad siya na nan kasasaadko: Mo kedkecheng ak, nan lenteg Apo Dios nan mangipay-ak isnan semekko, ngem idwani faa ak isnan lenteg ay mangischo isnan awakko ay enfasol. Selaeg ko ay takho! Wad-ay ngen sa makaisalak ken sak-en isnan nay ay awak ay omiyey isnan kateyak? Enyaman tako ken Apo Dios tay siya nan omisalak maichalan ken Jesu Cristo ay Apo tako! ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("RM8_1","075_8_1","ROM","8","1","1","Idwanin pay, maid et madchosaan nan cheycha'y naiyornos ken Jesu Cristo. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("RM8_2","075_8_2","ROM","8","2","2","Tay khapo isnan naiyornosak ken Jesu Cristo nan Ispirito Santo ay mangischo isnan fiyag ay maid pengpengna nan mangichalan ken sak-en, ya inpawayana sak-en isnan ngaag ay nanetengngel ken sak-en ya mangischo isnan kateyak. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("RM8_3","075_8_3","ROM","8","3","3","Nan ad-i maikkan nan lenteg Moises ken chatako tay nakapsot tako, et inangnen Apo Dios. Inafakna nan kafaelan nan ngaag isnan namaalana isnan Anakna kannay ta enfalin ay takho ay kag ken chatako ay fomafasol, ta ikalona nan fasol tako. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("RM8_4","075_8_4","ROM","8","4","4","Siya sa nan inikkan Apo Dios tatno chatako ay ad-i mamikhaw isnan laylaychen nan awak tako mod-i ket nan laylaychen nan Ispirito Santo, et iyangnen tako ay osto nan nalenteg ay filin nan lentegna. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("RM8_5","075_8_5","ROM","8","5","5","Tay nan cheycha'y menwadwad-ay isnan fikhaw si awakcha, et ippeycha nan semekcha isnan figfikhawencha. Ngem nan cheycha'y menwadwad-ay isnan Ispirito Santo, ippeycha nan semekcha isnan laylaychen nan Ispirito Santo. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("RM8_6","075_8_6","ROM","8","6","6","Etey nan fongaen nan takho ay mangippey isnan semekna isnan figfikhawen nan awakna. Ngem nan mangippey isnan semekna isnan Ispirito Santo, et mawad-ayan is fiyag ay eng-engkhana ya oompa nan semekna. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("RM8_7","075_8_7","ROM","8","7","7","Tay nan takho ay mangippey isnan semekna isnan figfikhawen nan awakna, et kakholana si Apo Dios. Ad-i maiyornos siya isnan lenteg Apo Dios ya tet-ewa'y ad-i mabfalin ay maiyornos. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("RM8_8","075_8_8","ROM","8","8","8","Adi kad mo sino cha nan mangab-afoloy isnan figfikhawen nan awakcha, et maid angnencha ay mangipalal-ayad ken Apo Dios. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("RM8_9","075_8_9","ROM","8","9","9","Ngem chakayo, faken nan figfikhawen nan awakyo nan ab-abfoloyanyo, tay naiyornos kayo et isnan Ispirito Santo mo tet-ewa ay wad-ay nan Ispirito Santo ay nentee ken chakayo. Siya, mo sino nan maid nan Ispirito Santo ay Ispiriton Cristo ken siya, et faken takhon Cristo. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("RM8_10","075_8_10","ROM","8","10","10","Ngem mo wad-ay si Cristo ken chakayo, olay mo matey nan awakyo khapo isnan fasol, khechangna'y matatakho nan leng-agyo is eng-engkhana tay infilang Apo Dios chakayo ay nalenteg. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("RM8_11","075_8_11","ROM","8","11","11","Ya sa et mo wad-ay nan Ispiriton Apo Dios ay namangon ken Jesu Cristo isnan etey, ya inmafong isnan awakyo, et siya akhes ay takhowen Apo Dios nan matey ay awakyo maichalan isnan Ispirito Santona ay nentee ken chakayo. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("RM8_12","075_8_12","ROM","8","12","12","Adi kad iib-ak, ad-i tako mang-ey paiyapo isnan figfikhawen nan awak tako ta siya nan wanchen tako. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("RM8_13","075_8_13","ROM","8","13","13","Tay mo nan figfikhawen nan awakyo nan ang-angnenyo, at matey ya machosa kayo. Ngem mo iyornosyo nan awakyo isnan Ispirito Santo ya isnan kamabfalina chokokhanyo nan ngaag ay okhaliyo, at matakho kayo is eng-engkhana. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("RM8_14","075_8_14","ROM","8","14","14","Am-in ay ichad-alan nan Ispiriton Apo Dios, et chaicha nan an-ak Apo Dios. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("RM8_15","075_8_15","ROM","8","15","15","Tay nan naichowa ken chatako et faken nan semek si faa ta sa tako't kasin omeeeegyat, mod-i ket naichawchaw ken chatako nan Ispirito Santo ay namalin ken chatako ay an-ak Apo Dios, ta mabfalin ay enkechaw tako ken Apo Dios ay mangwanin, “Ama”. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("RM8_16","075_8_16","ROM","8","16","16","Et en-among nan Ispirito Santo ya nan semek tako ay mangipaammo ay tet-ewa ay an-ak Apo Dios chatako. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("RM8_17","075_8_17","ROM","8","17","17","Et tay an-ak Apo Dios chatako, at tawichen tako nan am-in ay ipatawidna. Siya, makitawid tako ken Cristo mo tet-ewa ay makiliglikhat tako ken siya idwani ta sa tako't maitapi isnan katangtangachana is tap-in si akhew. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("RM8_18","075_8_18","ROM","8","18","18","Nan kanak et, nan likhat ay cha tako inaag idwani, et maid paat filangna isnan at maipaila ay katangtangachan ay mais-is-ed ken chatako. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("RM8_19","075_8_19","ROM","8","19","19","Siya, olay nan am-in ay winad-ay Apo Dios isnan lofong, et lalaychencha et ay omchan nan chadlos cha sadsad-en ay mangipail-an Apo Dios isnan kasasaad nan an-akna. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("RM8_20","075_8_20","ROM","8","20","20","Tay am-in ay nawad-ay, ad-icha maangnen ay osto nan kaosalancha koma. Ngem faken tay siya nan laychencha, mod-i ket tay nemnem Apo Dios kannay ay namaliw isnan kaosalancha. Nay met achi olay mo siya chi nan inmat, khechangna'y wad-ay nan namnama ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("RM8_21","075_8_21","ROM","8","21","21","ay at mawayaan cha isnan ad-i kailayyawan ay madchonotan, ta sa cha't maitapi isnan kagkhakhawisan ay wayan nan an-ak Apo Dios. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("RM8_22","075_8_22","ROM","8","22","22","Tay ammo tako ay engkhana idwani, et cha cha en-an-anana nan am-in ay winad-ayna, ay kag isnan oman-anak. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("RM8_23","075_8_23","ROM","8","23","23","Ya olay chatako akhes ay nanawat isnan Ispirito Santo ay alig fin-i ay kaoonaan ay inlayad Apo Dios ken chatako, et naitapi tako isnan winad-ayna ay cha en-an-anana isnan nemnem tako isnan cha tako manman-echan isnan osto ay mangipaammowan Apo Dios ay chatako nan an-akna, ya mawayaan tako isnan mangipafalowana isnan awak tako. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("RM8_24","075_8_24","ROM","8","24","24","Tay siya chi nan namnamaen tako issan naisalakan tako. Ngem mo nan namnamaen tako ya wad-ay et ay iilaen tako, faken chi is makwanin namnama. Tay ay ke tako kasin namnamaen nan apchas wad-ay ay iilaen tako? ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("RM8_25","075_8_25","ROM","8","25","25","Ngem mo sisya'y ad-i tako ilaen nan namnamaen tako, an-anosan tako ay manman-ed ischi. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("RM8_26","075_8_26","ROM","8","26","26","Wad-ay akhes nan Ispirito Santo ay fomadfachang isnan enkolangan tako, tay ad-i tako ammo nan osto ay ikkan tako ay mangifallikas isnan ilowalo tako, ngem wad-ay siya ay omisegseg-ang ken Apo Dios isnan ad-i kaifallikas ay kali. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("RM8_27","075_8_27","ROM","8","27","27","Ya si Apo Dios ay mangammo isnan am-in ay wad-ay ay semsemken nan takho, et maawatana nan laychen nan Ispirito Santo ay kanan, tay maifakhay isnan nemnem Apo Dios nan iseg-angna ken Apo Dios pala ken chatako ay takhona. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("RM8_28","075_8_28","ROM","8","28","28","Ammo tako ay am-in ay ngag sisa ay maang-angnen, et wad-ay si Apo Dios ay mangimanman ta fomkhas isnan enkhawisan nan menlaylayad ken siya, ay inayakhana maiyafoloy isnan pangkhepna. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("RM8_29","075_8_29","ROM","8","29","29","Tay am-in cha ay sikhod ay sinmekna ya pinilina, et iniischona ay awni't enfalin cha ay kag isnan Anakna, ta nan Anakna nan enyon-a ken chaicha am-in ay nenfalin ay aag-ina. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("RM8_30","075_8_30","ROM","8","30","30","Siya, nan cheycha'y sikhod ay wad-ay is kasemekna, et chaicha nan inayakhana. Chaicha nan infilangna ay nalenteg, ya chaicha ay naifilang ay nalenteg nan intapina isnan katangtangachana. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("RM8_31","075_8_31","ROM","8","31","31","Ngag et kay nan kanan tako maipoon isnacha? Mo wad-ay si Apo Dios ken chatako, ay ke sa wad-ay makaafak ken chatako? ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("RM8_32","075_8_32","ROM","8","32","32","Si Apo Dios, egayna inpakod nan chadlos Anakna, mod-i ket inyoyana siya pala ken chatako am-in. Et mo siya chi ay apchas na inchowa siya, ad-ina ngen akhes sa taptapiyan nan am-in ay enkhawisan tako? ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("RM8_33","075_8_33","ROM","8","33","33","Ay ke wad-ay sa makaisaklang ken chatako ay pinilin Apo Dios ay takhona? Si met Apo Dios kannay nan nangwanin nalenteg tako! ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("RM8_34","075_8_34","ROM","8","34","34","Wad-ay ngen menkedcheng ken chatako? Maid! Olay si Jesu Cristo, tay siya nan natey maigkhapo ken chatako, sa et natakho kasin, ya wad-ay is kakannawan Apo Dios ya mangiseg-aseg-ang akhes ken chatako. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("RM8_35","075_8_35","ROM","8","35","35","Wad-ay ngen makaisiyan ken chatako isnan layad Cristo? Maid. Olay nan kateptepngan, nan kakorkolan, nan maipap-alikhatan, nan kaowatan, nan kinakolang nan facho, nan omegyatan, ya nan kateyan, et ad-i cha makaisiyan ken chatako isnan layad Cristo. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("RM8_36","075_8_36","ROM","8","36","36","Tay kanan nan naisolat ay kalin Apo Dios en, “Khapo ken sik-a Apo et kad-in nganngani kami matey. Siya, infilangcha chakami ay kag karnilo ay naisasakhana ay makhekhed.” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("RM8_37","075_8_37","ROM","8","37","37","Ngem olay siya chi, mangafaafak tako kayet isnan kafaelan Cristo ay menlaylayad ken chatako. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("RM8_38","075_8_38","ROM","8","38","38","Tay ad-i ak enchwadchwa ay nan layad Apo Dios ken chatako, et ad-i makak-aan olay isnan mateyan tako paymo isnan matatakhowan tako. Olay nan angheles, anito paymo am-in ay wad-ay sisa ay makabfalin; olay akhes nan om-omat idwanin ya is tap-in; ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("RM8_39","075_8_39","ROM","8","39","39","olay nan ngag sisa ay wad-ay id tongcho ya isna's khwabna; siya, maid paat olay ngag sisa isnan lofong is makakkaan isnan layad Apo Dios ay inpailana ken chatako maichalan ken Jesu Cristo ay Apo tako. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("RM9_1","075_9_1","ROM","9","1","1","Tet-ewa nan kankanak ken chakayo. Ad-i ak en-engag tay takhon Cristo sak-en. Ya olay akhes nan semekko ay ichad-alan nan Ispirito Santo, tet-ewaana ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("RM9_2","075_9_2","ROM","9","2","2","ay sak-en et chadlos chad-ama ay ensasanga ak ya ad-i paat ompa nan semekko maipoon isnan kakailiyak ay Judio. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("RM9_3","075_9_3","ROM","9","3","3","Mo sa ya mabfalin ta sak-en et yangkhay si chosaen Apo Dios ya matlad ken Cristo, ta faken nan kakailiyak ay en-iso nan naiwanchanmi. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("RM9_4","075_9_4","ROM","9","4","4","Tay chaicha nan Israelitas ay nenfalinen Apo Dios ay an-akna, ay nangipail-ana isnan katangtangachana. Chaicha nan finilina issan nakitolakhana ken chaicha ya nan nangichawchawana isnan lentegna. Inischona ken chaicha nan osto ay ikkan ay enchayaw, ya chinawatcha akhes nan inkalina. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("RM9_5","075_9_5","ROM","9","5","5","Naiwaned cha isnan napateg ay am-a id solit, ya isnan wanedcha akhes nan nalpowan nan Cristo ay Dios ay mangiyap-apo isnan am-iam-in. Machad-ayaw koma siya is eng-engkhana. Amen. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("RM9_6","075_9_6","ROM","9","6","6","Laychena ngen ay kanan en maid nenfanakhan nan inkalin Apo Dios isnan Israelitas? Ad-i. Tay nan yangkhay maifilang ay tet-ewa ay Israelitas nan manawid isnan inkalina, ya faken nan am-in ay naiwaned ken Israel. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("RM9_7","075_9_7","ROM","9","7","7","Ya ad-i khapo tay naiwaned cha ken Abraham, et infilang Apo Dios ay an-ak Abraham chaicha. Tay siya na nan kinwanina: “Nan wad-ayen Isaac nan maifilang ay wanedmo.” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("RM9_8","075_9_8","ROM","9","8","8","Nan laychen nan nay ay kanan et, nan maifilang ay an-ak Apo Dios ay waned Abraham, et faken nan am-in ay wad-ayena, mod-i ket kecheng yangkhay nan inkalin Apo Dios ay wad-ayena. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("RM9_9","075_9_9","ROM","9","9","9","Tay siya na nan inkalina: “At tomoli ak isnan kag tona ay timpo, ya at omanak si Sara is lalaki.” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("RM9_10","075_9_10","ROM","9","10","10","Ya faken yangkhay chi, tay siya akhes ken Rebecca ay asawan Isaac. Issan nangililitonana isnan apik ay winad-ay ikit tako ay Isaac, ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("RM9_11","075_9_11","ROM","9","11","12","inpailan Apo Dios ay esang et ken chaicha nan apchas na pinili isnan sisya'y naililitonancha, ya maid pay laeng naila is inangnencha ay khawis paymo ngaag. Kinwanin Apo Dios ken Rebecca, “Nan yon-a nan at enfaan nan annochi.” Siya chi ta mailatak ay pinilina siya, faken khapo isnan inangnena, mod-i ket tay sikhod ay pinangkhepna ay mangayag ken siya. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("RM9_13","075_9_13","ROM","9","13","13","Kag isnan naisolat ay kalin Apo Dios ay mangwanin, “Linaylayadko si Jacob ngem khinolak si Esau.” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("RM9_14","075_9_14","ROM","9","14","14","Ngag et kay nan kanan tako maipoon sidi? Kanan tako ngen ay wad-ay ad-i nalenteg ay angnen Apo Dios? Ad-i mabfalin! ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("RM9_15","075_9_15","ROM","9","15","15","Tay kinwanina ken Moises, “Seg-angak nan laychek ay seg-angan, ya isakitko nan laychek ay isakit.” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("RM9_16","075_9_16","ROM","9","16","16","Adi kad kaawatan ay ad-i paat maifilang nan semken nan takho ay chawaten paymo nan ipapaticha ay angnen, mod-i ket nan yangkhay seg-ang Apo Dios. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("RM9_17","075_9_17","ROM","9","17","17","Siya akhes ken Faraon id sangad-om. Kinwanin Apo Dios ken siya isnan naisolat ay kalina ay nangwanin, “Siya na nan khakhalak ken sik-a. Nenfalinek sik-a ay ali, ta isnan angnek ken sik-a et maila nan kamabfalinko, ya ta machamchamag nan ngachanko isnan olay entona isnan lota.” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("RM9_18","075_9_18","ROM","9","18","18","Tay siya chi, nay et maammowan ay si Apo Dios et seg-angana nan laychena ay seg-angan, ya ipawewena nan takho ay laychena'y ipawewe. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("RM9_19","075_9_19","ROM","9","19","19","Away nget wad-ay ken chakayo nan mangwanin, “Mo siya chi, en na man kayet pabfasolen chatako mo? Ay ke wad-ay makaiyad-i isnan laychena ay angnen?” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("RM9_20","075_9_20","ROM","9","20","20","Ngem sik-a ay takho yangkhay, ay ke way kalebfengam ay manongfasongfat ken Apo Dios? Kag isnan fanga, ay ke wad-ay kalebfengan nan fanga ay mangwani isnan khomakhaeb, “En man kag tona nan inangnem ay khinmaeb ay?” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("RM9_21","075_9_21","ROM","9","21","21","Maid ngen kalebfengan nan enkhag-aeb ay mangedwa isnan pitek ta khab-ena is chwa'y ilan si fanga, nan esang et napateg nan kaosalana, ya nan esang et is yangkhay nan kaosalana? ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("RM9_22","075_9_22","ROM","9","22","22","Ngag kay nan kasin tako kanan ken Apo Dios, ay olay mo ensasakhana ay mangipaila isnan songet ya kamabfalina ay manosa isnan cheycha'y kakholana ay lebfengcha ay machosa, khechangna ay cha na kayet anosan chaicha? ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("RM9_23","075_9_23","ROM","9","23","23","Siya chi nan angnena tatno ipailana nan ad-i kakonto ay enkhawisan nan katangtangachana ken chatako ay pinilina ay seg-angan. Siya, chatako ay sikhod ay insakhanana ay maitapi isnan katangtangachana, ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("RM9_24","075_9_24","ROM","9","24","24","chatako nan inayakhana, faken yangkhay nan nalpo isnan cheycha'y Judio, mod-i ket isnan Gentil akhes. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("RM9_25","075_9_25","ROM","9","25","25","Siya akhes na nan inpaisolatna ken Oseas id sangad-om. Kinwanina, “Nan cheycha'y faken ko takho, et chaicha nan at kanak ay takhok. Siya, nan omili ay maid layadko ken chaicha, et chaicha nan kanak en, ‘Laylaychek’. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("RM9_26","075_9_26","ROM","9","26","26","Ya isnan chadlos kawad nan nangwaniyak en, ‘Faken ko takho chakayo,’ at makwani cha en, ‘Chaicha nan an-ak nan matatakho ay Dios.’ ” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("RM9_27","075_9_27","ROM","9","27","27","Siya kayet na nan inpalawag Isaias maipoon isnan Israelitas. Kinwanina, “Olay mo nan filang nan an-ak Israel et kag isnan ofod is kafayfay, khechangna ay akiakit nan maisalakan. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("RM9_28","075_9_28","ROM","9","28","28","Tay at iyangnen kannay Apo Dios nan kakaegyat ay infaagna ay angnena isnan am-in ay takho isnan lofong, ya ad-ina iyannoannong.” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("RM9_29","075_9_29","ROM","9","29","29","Kag isnan inmon-ona ay inpadton Isaias ay mangwanin, “Mo sa ya nan Dios ay Makabfalin isnan am-in et maid khinayadna is waned tako, at naamas tako am-in ay kag isnan iSodoma ya iGomorra.” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("RM9_30","075_9_30","ROM","9","30","30","Ngag et kay nan kanan tako maipoon sidi? Siya na: Nan cheycha'y Gentil ay sikhod ay egay chadlos nanangset ta maifilang cha ay nalenteg ken Apo Dios, et naifilang cha idwani ay nalenteg maichalan isnan pammaticha. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("RM9_31","075_9_31","ROM","9","31","31","Nay met achi nan cheycha'y Israelitas ay nanangset ay nangiyangnen isnan lenteg, ta mo ke cha enfalin ay nalenteg isnan sakhang Apo Dios, et maid nenfanfanakhancha. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("RM9_32","075_9_32","ROM","9","32","32","Ay? En man kag todi ay? Siya chi tay kananchan mo maifilang cha ay nalenteg khapo isnan khawis ay angnencha, ya faken khapo isnan pammaticha. Nan kinatet-ewana et naisakhaw cha ay Judio isnan chey makwanin omisakhaw ay fato, ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("RM9_33","075_9_33","ROM","9","33","33","kag isnan naisolat ay kalin Apo Dios ay mangwanin, “Chey, nay ippeyko id Sion nan fato ay at mangisakhaw isnan takho. Siya chi nan fato ay mangekchag ken chaicha. Ngem at ad-i masaew nan olay sino ay mamati ken siya.” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("RM10_1","075_10_1","ROM","10","1","1","Iib-ak, nan chadlos lalaychek ay maangnen ya isegseg-ang ken Apo Dios, et nan kaisalakan nan kakailiyak. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("RM10_2","075_10_2","ROM","10","2","2","Matistikhowak ay chaicha et mamangset cha maipoon ken Apo Dios, ngem ongar nan mamangsetancha tay paatencha ay mangad-i isnan kasilawan nan semekcha. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("RM10_3","075_10_3","ROM","10","3","3","Et tay ad-icha figfikhen nan angnen Apo Dios ay mangifilang isnan takho ay nalenteg ken siya, nan yangkhay kanancha nan ipapaticha ay maangnen ay enfalin ay nalenteg, ya iyad-icha nan angnen Apo Dios ay mangifilang isnan takho ay nalenteg ken siya. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("RM10_4","075_10_4","ROM","10","4","4","Tay kinedchengan Cristo nan mangiyangnenancha isnan lenteg ay mangipalenteg koma ken chaicha, tatno maifilang ay nalenteg nan olay sino ay mamati ken siya. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("RM10_5","075_10_5","ROM","10","5","5","Siya na nan insolat Moises maipoon isnan angnen ay maipalenteg: “Nan takho ay manongpal isnan am-iam-in ay lenteg, et siya chi nan matakhowana is engkhana.” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("RM10_6","075_10_6","ROM","10","6","6","Ngem isnan naibfilangan tako ay nalenteg khapo isnan pammati, ad-i tako mang-ey kanan en, “Mo sa koma yangkhay wad-ay lomamag id chaya.” (Laychena ay kanan ta papannachena si Cristo.) ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("RM10_7","075_10_7","ROM","10","7","7","Ya, “Mo sa koma yangkhay wad-ay omey isnan kawad nan natey.” (Laychena ay kanan ta en na fangonen si Cristo.) ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("RM10_8","075_10_8","ROM","10","8","8","Nan magtek kanana et, “Wad-ay et nan kalin Apo Dios ken chakayo, ya cha yo ap-apaten ya semsemken.” Siya sa nan kalina maipoon isnan pammati ay ipap-alawagmi, ay mangwanin, ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("RM10_9","075_10_9","ROM","10","9","9","“Maisalakan ka mo papatiyem ay si Apo Dios et finangona si Jesus isnan etey, ya sam et ifaag ay si Jesus nan Apom.” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("RM10_10","075_10_10","ROM","10","10","10","Tay nan takho ay tet-ewa nan pammatina, infilang et Apo Dios siya ay nalenteg. Ya nan takho ay mangifaag isnan pammatina, siya nan maisalakan. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("RM10_11","075_10_11","ROM","10","11","11","Tay siya akhes nan naisolat ay kalin Apo Dios ay mangwanin, “Maid masaew isnan cheycha'y mamati ken siya.” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("RM10_12","075_10_12","ROM","10","12","12","Nan nay et itapina nan olay sino, tay maid enteknan nan Judio ya nan Gentil. Es-esang nan Dios ay Apo tako am-in, ya ensasakhana ay mangichawchaw isnan nawadwad ay enkhawisan nan olay sino ay komchaw ken siya. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("RM10_13","075_10_13","ROM","10","13","13","Tay kinwanina, “Olay sino ay enseg-ang isnan Apo, et isalakana.” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("RM10_14","075_10_14","ROM","10","14","14","Ngem ento nan ikkan nan takho ay enseg-ang ken Jesus mo maid pammaticha ken siya? Ya ngag nan angnencha ay mamati mo maid paat chinchinngecha is maipoon ken siya? Sa et ay ke cha akhes aped chengngen mo maid mangipalawag ken chaicha? ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("RM10_15","075_10_15","ROM","10","15","15","Ya ngag akhes nan angnencha ay en mangipalawag, mo maid mangifaa ken chaicha? Kag isnan naisolat ay kalina ay mangwanin, “Chachama ay kalal-ayad nan omaliyan nan takho ay mangipalawag isnan khawis ay chamag.” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("RM10_16","075_10_16","ROM","10","16","16","Ngem ad-i am-in et namati cha isnan Khawis ay Chamag. Kag isnan kinwanin nan mamadto ay si Isaias, “Apo, ay ke way angsan is namati isnan inpap-alawagmi?” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("RM10_17","075_10_17","ROM","10","17","17","Adi kad mawad-ay nan pammati isnan manngelan isnan maipap-alawag, ya nan chey ay maipap-alawag et siya nan maipoon ken Jesu Cristo. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("RM10_18","075_10_18","ROM","10","18","18","Ngem kanak, ay ke cha egay paat chinchinnge chi? Wad-ay isnan naisolat ay kalin Apo Dios ay nangwanin, “Nadngenadnge nan kalicha isnan olay entona isnan lota. Siya, inomchan nan infab-aagcha isnan pengpeng nan lota.” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("RM10_19","075_10_19","ROM","10","19","19","Salodsochek kayet, “Ay eg-ay ngen naawatan nan cheycha'y Israelitas?” Naawatancha, ngem khechangna'y inad-icha, tay olay si Moises et siya kannay nan nang-ona ay nangibfakha isnan kinwanin Apo Dios ken chaicha ay nangwanin, “At osalek nan kananyo en wasit ay ili ay mangipaapal ken chakayo. Siya, osalek nan kananyo en maid semekcha ay omili ay mangipasonget ken chakayo.” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("RM10_20","075_10_20","ROM","10","20","20","Natoled akhes si Isaias ay nangibfakha isnan inpakwanin Apo Dios ken siya ay nangwanin, “Nan cheycha'y egay inman-anap, et inchanancha sak-en. Nenpaammo ak isnan cheycha'y egay nensas-alodsod ken sak-en.” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("RM10_21","075_10_21","ROM","10","21","21","Ngem nan magtek infaagna maipoon isnan Israelitas, et siya na: “Kad-in ichadchawawak nan limak isnan omili ay nenkawewe ya nenkasokil, ngem inmad-i cha.” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("RM11_1","075_11_1","ROM","11","1","1","Idwani, siya na nan salodsodko: Inwasit ngen Apo Dios nan takhona ay Israelitas? Egay! Sak-en, esang ak ay Israelita ay waned Abraham ya nalpo isnan tribon Benjamin. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("RM11_2","075_11_2","ROM","11","2","2","Ay ke inwasit Apo Dios nan sikhod ay pinilina ay takhona? Ammoyo met nan naisolat ay insodsod Elias ken Apo Dios maipoon isnan kakailiyana ay Israelitas. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("RM11_3","075_11_3","ROM","11","3","3","Kinwanina en, “Apo, ke cha pateyen nan mamadtom ya etfencha nan altarmo. Nay kecheng ak is nakhayad, ya laychencha kayet ay pomatey.” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("RM11_4","075_11_4","ROM","11","4","4","Ngag nan insongfat Apo Dios ken siya? Kinwanina en, “Wad-ay nan nakhayad ay insalakak ay piton lifo ay takhok, ay egay nenfab-alintomeng isnan ap-aped ay dios ay Baal.” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("RM11_5","075_11_5","ROM","11","5","5","Siya akhes sa idwani, wad-ay cha nan akit ay pinilina khapo isnan kinagkhawisna. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("RM11_6","075_11_6","ROM","11","6","6","Et mo siya sa ay pinilina chaicha khapo isnan kinagkhawisna, kaawatan ay faken sofalit nan khawis ay inangnencha nan namiliyana ken chaicha. Tay mo sofalitna chi isnan khawis ay inikkancha, ay ke siya chi's makwanin kinagkhawisna? ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("RM11_7","075_11_7","ROM","11","7","7","Ngag et kay nan maawatan tako maipoon isnan chey ay nakwani? Nan omili ay Israelitas, et nasaew cha isnan inseinsetcha ay inanaanap. Kecheng nan akit ay pinilin Apo Dios nan nangchan ischi, ngem nan tapina, et onanig na inpawewe chaicha. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("RM11_8","075_11_8","ROM","11","8","8","Kag isnan wad-ay isnan naisolat ay kalin Apo Dios ay nangwanin, “Kag tinangngak Apo Dios chaicha ta ad-i makaimaton nan matacha ya ad-i makadnge nan kowengcha engkhana idwani ay akhew.” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("RM11_9","075_11_9","ROM","11","9","9","Kag kayet chi isnan kinwanin ali David ay nangwanin, “Khab-em nan piyastacha is kasilowancha, kasalacheyancha, ya kasin-otancha. Siya chi nan fongaencha. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("RM11_10","075_11_10","ROM","11","10","10","Kimitem koma nan matacha ta ad-i cha makaila, ya pikotem chaicha isnan chad-ama ay likhat is eng-engkhana.” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("RM11_11","075_11_11","ROM","11","11","11","Siya kayet na nan salodsodko: “Issan naisagkhawan nan Israelitas, siya ngen nan natlachancha is eng-engkhana?” Ad-i! Ngem tay kinomsaw cha siya et nan inomchanan nan kaisalakan nan Gentil, ta ilaen nan Israelitas ya omapal cha. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("RM11_12","075_11_12","ROM","11","12","12","Idwani, mo nan nenfanakhan nan kinomsawan nan Israelitas, et siya nan ad-i kakonto ay enkhawisan nan am-in ay takho, nan laychek ay kanan, mo nan nenfanakhan nan nayagyakhancha et nan ad-i kakonto ay enkhawisan nan Gentil, ad-i ngen am-am-amed kayet ay enkhawisan nan somakhongan nan omili ay Israelitas ken Apo Dios? ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("RM11_13","075_11_13","ROM","11","13","13","Idwani, siya na nan chadlos ay laychek ay ipaammo ken chakayo ay Gentil: Sak-en ay nafaa ay mangisolo ken chakayo ay Gentil, et chachama ay ipategko nan kinaapostolko ken chakayo ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("RM11_14","075_11_14","ROM","11","14","14","ta asop ya omapal nan kakailiyak ay Judio, ya wad-ay fomikas ken chaicha ay maisalakan. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("RM11_15","075_11_15","ROM","11","15","15","Tay mo nan nanellachan Apo Dios ken chaicha et siya kannay nan naiyornosan nan Gentil ken siya, ad-i ngen am-am-amed ay enkhawisan nan mannawatana kasin ken chaicha ay Judio? Et maiyalig ay kag cha natakho isnan etey. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("RM11_16","075_11_16","ROM","11","16","16","Iyaligko chaicha isnan tinapay ay naichoo ken Apo Dios. Mo naichoo nan akit isnan esa'y tinapay, siya akhes ay naichoo am-in nan nakhayad. Iyaligko akhes chaicha isnan kaew. Mo nan lamot nan kaew et naichoo ken Apo Dios, siya akhes ay naichoo am-in, olay nan pangana. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("RM11_17","075_11_17","ROM","11","17","17","Iyaligko chaicha ay Judio isnan naimola ay kaew ay olibo, ya chakayo ay Gentil, iyaligko chakayo isnan aped tinmofo ay kaew. Olay mo napotlong nan tapin nan pangan nan naimola ay kaew ta maitoop nan pangan nan aped tinmofo ay kaew, ta maitapi cha isnan khawis ay fomala isnan poon nan naimola, ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("RM11_18","075_11_18","ROM","11","18","18","ay ke wadwad-ay nan naitoop mo nan sikhod ay panga? Ad-i kayo mampay chomayew ken chaicha ay nakaan. Ngem mo siya kayet sa nan angnenyo, semkenyo koma ay faken nan panga nan mangipatofo isnan lamot, mod-i ket nan lamot nan mangipatofo isnan panga. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("RM11_19","075_11_19","ROM","11","19","19","Ngem away nget kananyo en, “Naspak met nan tapina ay panga tatno maisokat ak.” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("RM11_20","075_11_20","ROM","11","20","20","Tet-ewa sa, naspak cha tay maid pammaticha, ngem chakayo, ikakkanyo khapo tay wad-ay pammatiyo. Ad-i kayo mampay chomayew, mod-i ket iyegyatyo nan angnenyo. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("RM11_21","075_11_21","ROM","11","21","21","Tay mo egay sinaknifan Apo Dios nan sikhod ay takhona, ay alig sikhod ay panga, ay ke na sa saknifan chakayo? ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("RM11_22","075_11_22","ROM","11","22","22","Semkenyo nan kinaanos ya kinakedsen Apo Dios. Inkekedsena nan kinalentegna isnan cheycha'y ad-i mamati ya naisakhaw, ngem naanos siya ken chakayo, mo ad-iyo ongngosan nan kinaanosna. Ngem mo faken na is angnenyo, at kaanena akhes chakayo. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("RM11_23","075_11_23","ROM","11","23","23","Ya olay nan naspak ay Judio, et kasina isakhong chaicha isnan sikhod ay kawadcha mo mamati cha chadlo, tay wad-ay kamabfalin Apo Dios ay kasin mangisakhong isnan kinaana. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("RM11_24","075_11_24","ROM","11","24","24","Kag isnan matat-alaken ay kaew ay olibo. Ad-i ngen nalaklaklaka nan kasin maitoopan nan naspak ay pangan nan matat-alaken ay kaew mo nan maitoopan nan pangan nan aped tinmofo is kapagpag? Kag akhes ken chakayo, ay ke malanlanoy nan maitapiyanyo ay Gentil mo nan kasin maitapiyan nan sikhod ay nakaan? ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("RM11_25","075_11_25","ROM","11","25","25","Iib-ak, wad-ay nan sikhod ay egay naam-ammowan ay kinatet-ewa ay laychek ay ammowenyo, tay et lang ya pawadwad-ayenyo nan semekyo. Nan chey ay kinawewen nan tapina ay Israelitas et ad-ina ikakkan, mod-i ket engkhana yangkhay chi mo maanay et nan filangyo ay Gentil ay maitapi ken Apo Dios. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("RM11_26","075_11_26","ROM","11","26","26","Mo naangnen et chi, maisalakan et nan am-in ay Israelitas, ay kag isnan kanan nan naisolat ay kalin Apo Dios en, “At wad-ay nan fomala id Sion ay Omisalak. Siya nan mangaan isnan kinangaag isnan wanen-ed Jacob. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("RM11_27","075_11_27","ROM","11","27","27","Et mo chakhos ko kinaan nan fasolcha, natongpal et nan inkalik ken chaicha isnan katolakhan.” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("RM11_28","075_11_28","ROM","11","28","28","Idwani, nan nangad-iyan nan Judio isnan Khawis ay Chamag ay khotok nan nangolaan Apo Dios ken chaicha, et nenfalin ay nenkhawisanyo. Nay met achi tay sikhod ay pinilina chaicha, sisya kayet nan layadna ken chaicha mo ke tay isnan am-acha id sangad-om. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("RM11_29","075_11_29","ROM","11","29","29","Tay ad-i sokatan Apo Dios nan semekna maipoon isnan inlayadna ay enkhawisan, ya siya akhes isnan cheycha'y pinilina. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("RM11_30","075_11_30","ROM","11","30","30","Khapo tay nenfaliw kayo ay Gentil isnan kinasokilyo ken Apo Dios, sineg-angana chakayo idwani tay isnan nanokilan nan cheycha'y Judio ken siya. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("RM11_31","075_11_31","ROM","11","31","31","Idwani, siya akhes nan enfanakhan nan naneg-angan Apo Dios ken chakayo, at chawaten akhes nan Judio ay nasokil idwani nan seg-angna ay is-ison nan chinawatyo. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("RM11_32","075_11_32","ROM","11","32","32","Tay kag infalod Apo Dios nan am-in ay takho isnan kinasokilcha ta seg-angana koma chaicha am-in. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("RM11_33","075_11_33","ROM","11","33","33","Aye pay nan ad-i kakonto ay enkhawisan ay ilayad Apo Dios, olay nan silib ya pinang-awatna! Ay ke way nangammo ay osto isnan semekna paymo makaawat isnan okhalina? ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("RM11_34","075_11_34","ROM","11","34","34","Kag isnan kanana isnan naisolat ay kalina, “Ay ke wad-ay mangammo isnan nemnem Apo Dios paymo makatokhon ken siya? ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("RM11_35","075_11_35","ROM","11","35","35","Ay ke wad-ay nakailayad ken siya isnan ngag sisa ta lebfengna koma ay manman-ed isnan sofalitna?” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("RM11_36","075_11_36","ROM","11","36","36","Tay siya met nan nangaeb isnan am-iam-in, ya wawawawad-ay cha am-in khapo ken siya, ya pala isnan kaidchayawana. Machad-ayaw siya is eng-engkhana. Amen. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("RM12_1","075_12_1","ROM","12","1","1","Idwani iib-ak, khapo isnan seg-ang Apo Dios, kedchawek ta ichowayo nan awakyo ay ensilfi ken Apo Dios ay kag chaton ay sisya'y matatakho. Siya nan ilal-ayadna ay maichoo ken siya ya omno ay angnen nan maleleng-akhan ay takho ay enchayaw ken siya. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("RM12_2","075_12_2","ROM","12","2","2","Ilaenyo ta ad-iyo ton-ochen nan okhalin nan katakhotakho isnan lofong, mod-i ket itot-oloyyo ay mangipafaliw isnan semekyo ken Apo Dios ta mabfaliwan akhes nan okhaliyo, ta sa yo ippeng ya figfikhen nan laychen Apo Dios ay khawis, malaylaychan ya naanay. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("RM12_3","075_12_3","ROM","12","3","3","Idwani, khapo isnan kalebfengak ay inlayad Apo Dios ken sak-en, fag-ak chakayo am-in ta ad-iyo chadlos ipatongcho nan awakyo isnan entongtongcho mo nan osto ay lokodyo, mod-i ket ta waschin manmek ay khawis isnan osto ay lokodna ay maiyafoloy isnan pammati ay inischon Apo Dios ken siya. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("RM12_4","075_12_4","ROM","12","4","4","Kag isnan awak, angsan nan nateketeken ay partin nan awak, ya nateketeken akhes nan kafaelancha ay angnen. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("RM12_5","075_12_5","ROM","12","5","5","Kag tona nan aligna ken chatako ay mamati. Olay angsan tako, maes-esang tako ken Cristo ay kag na awak ya en-asisapol tako. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("RM12_6","075_12_6","ROM","12","6","6","Adi kad masapol ay osalen tako nan nateketeken ay kafaelan tako ay kag isnan inlayadna ken chatako. Et mo nan laing ay mangipalawag isnan kalina nan inischona ay kafaelan tako, siya nan angnen tako ay maifakhay isnan pammati tako. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("RM12_7","075_12_7","ROM","12","7","7","Mo naischo ken chatako nan silib ay mamachang isnan ib-a tako, siya chi's angnen tako. Mo nan en-isolo nan inischona, esten tako. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("RM12_8","075_12_8","ROM","12","8","8","Mo akhes naischo ken chatako nan silib ay mangipafikas isnan iib-a, esten tako. Mo naischo ken chatako nan en-iseg-ang isnan kaseseg-ang, masapol ay al-allayad tako ay en-ated. Mo naischo ken sik-a nan kafaelam ay mangichalan isnan ib-am, masapol ay nakakhet ka. Mo wad-ay fachangam ay kaseseg-ang, masapol ay malaylaychan ka ay mangangnen ischi. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("RM12_9","075_12_9","ROM","12","9","9","Ad-i kakas-okas-on koma nan layad tako, mod-i ket kholaen tako nan ngaag ya nan khawis yangkhay nan sesemken tako. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("RM12_10","075_12_10","ROM","12","10","10","Enlilinnayad tako ay kag isnan angnen nan chadlos sin-anag-i. Ifilangyo nan iib-ayo ay napatpateg mo chakayo. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("RM12_11","075_12_11","ROM","12","11","11","Ad-i kayo somangsanga, mod-i ket enkakhet kayo, ta al-aligwat kayo ay ensilfi ken Apo Jesus. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("RM12_12","075_12_12","ROM","12","12","12","Enlal-ayad kayo khapo isnan namnamayo. Anosanyo nan likhat, ya komakhet kayo ay enlowalo. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("RM12_13","075_12_13","ROM","12","13","13","Fomachang kayo isnan kasapolan nan takhon Apo Dios, ya ilaenyo ta al-allayad kayo ay menmangili. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("RM12_14","075_12_14","ROM","12","14","14","Iseg-angyo ken Apo Dios ta bindisyonana nan mamap-alikhat ken chakayo ya faken nan madchosaancha. Siya, iseg-angyo nan mabindisyonancha. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("RM12_15","075_12_15","ROM","12","15","15","Mo wad-ay enlal-ayad, makilal-ayad kayo, ya makiseg-ang kayo isnan kaseseg-ang. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("RM12_16","075_12_16","ROM","12","16","16","Masapol ay enkikinaawatan kayo. Faken nan tomongchowanyo nan anapenyo mod-i ket makiammoammo kayo isnan fanan-ig ay takho. Ad-iyo kanan ay kasisilifan kayo. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("RM12_17","075_12_17","ROM","12","17","17","Mo wad-ay mangikkan ken chakayo is ngaag, ad-iyo ifab-ales, mod-i ket ilaenyo ta nan angnenyo et khawis isnan sakhang nan katakhotakho. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("RM12_18","075_12_18","ROM","12","18","18","Mo wad-ay kafalinana, ippeyyo nan am-in ay kafaelanyo ta enkhagkhawis kayo isnan ib-ayo ay takho. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("RM12_19","075_12_19","ROM","12","19","19","Siya, ad-i kayo en-ifab-ales iib-ak. Ngag ngotoyo ta kikhad si Apo Dios. Tay wad-ay nan kinwanin Apo Dios isnan naisolat ay kalina en, “Fiyangko nan en-ifales. Siya, sak-en nan kikhad ken chaicha.” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("RM12_20","075_12_20","ROM","12","20","20","Nan magtek tokhona ken chatako et siya na: “Mo maowat nan kafosom, panganem. Mo maew-ew, painomem. Tay mo siya sa nan angnem et awni't mafainan, et kag mo inator-og nan enfidfichang ay oling isnan olona.” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("RM12_21","075_12_21","ROM","12","21","21","Ad-i tako enpaab-afak isnan ngaag, mod-i ket afaken tako nan ngaag isnan khawis ay cha tako angnen. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("RM13_1","075_13_1","ROM","13","1","1","Am-in tako ay takho et lebfengna ay maiyornos tako isnan aap-apo isnan khoferno. Tay maid aped nenfalin ay ap-apo, mo faken si Apo Dios nan nangipatakcheg ken chaicha ay en-apo, ya siya akhes nan nangischo isnan chey ay saadcha. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("RM13_2","075_13_2","ROM","13","2","2","Idwani mo sino nan mangad-i isnan khoferno, kholaena nan inischon Apo Dios, ya lalayana kannay nan kadchosaana. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("RM13_3","075_13_3","ROM","13","3","3","Tay maid omegyatan isnan khoferno mo khawis nan cha angnen. Ngem mo ngaag nan ang-angnen, siya chi nan omegyatan. Mo laychem mampay ay maid omegyatam isnan khoferno, angnem nan khawis ya at mapadchayawan ka. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("RM13_4","075_13_4","ROM","13","4","4","Tay nan en-ap-apo, et siya nan faan Apo Dios ay mangid-idno isnan enkhawisanyo. Ngem mo en-angnen ka is ngaag, siya koma chi nan omegyatam, tay wad-ay ay wad-ay nan kalebfengana ay enchosa. Si Apo Dios nan nangippey ken siya ay faana ay mangipaila isnan songetna isnan ngaag nan ang-angnencha. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("RM13_5","075_13_5","ROM","13","5","5","Siya sa nan khotokna ay masapol ay maiyornos tako isnan aap-apo, ad-i khapo yangkhay tay omegyat tako isnan chosa, mod-i ket tay siya chadlo nan osto ay kang-epan tako. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("RM13_6","075_13_6","ROM","13","6","6","Siya kayet sa nan khotok nan enfowisan tako, tay nan naycha'y aap-apo et chaicha nan padpadnowen Apo Dios ay mangiyangnen isnan kalebfengancha. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("RM13_7","075_13_7","ROM","13","7","7","Siya, ichawchawyo ken chaicha am-in nan lebfengna ay ichawchawyo. Mo kortais, fayachanyo, ya siya akhes isnan fowisyo. Patkhenyo nan lebfengna ay maipateg, ya ichayawyo akhes nan lebfengna ay maichayaw. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("RM13_8","075_13_8","ROM","13","8","8","Maid otang is ad-i mapengpeng mod-i ket kecheng yangkhay nan esang, ay siya nan layad isnan ib-a. Tay mo sino nan menlayad isnan ib-ana ay takho, et tinongpalna nan am-in ay lenteg Apo Dios. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("RM13_9","075_13_9","ROM","13","9","9","Sesemken tako nan filina ay naisolat, “Ad-im chwadchwaen nan pantewmo. Ad-i ka enpatey. Ad-i ka mangakew. Ad-i ka en-akhom.” Am-in chana ya nan tapina kayet ay filin, et nayomyom am-in chana isnan es-esang yangkhay ay filin ay mangwanin, “Laylaychem nan ib-am ay kag nan menlaycham isnan awakmo.” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("RM13_10","075_13_10","ROM","13","10","10","Mo sino nan menlayad isnan ib-ana ay takho et ad-i en-angnen is ngaag ken chaicha. Et kaawatan ay nan takho ay menlaylayad isnan ib-ana ay takho, et angnena am-in nan filin nan lenteg. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("RM13_11","075_13_11","ROM","13","11","11","Siya chi nan angnenyo, tay ammoyo ay olas et! Ad-i kayo kag maseseyep, mod-i ket fomikas kayo tay nganngani nan kaisalakan tako mo issan chamchamona ay namatiyan tako. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("RM13_12","075_13_12","ROM","13","12","12","Tay kag tako wad-ay isnan follinget idwani ay matatakhowan tako, ngem nganngani't ay mapat-a. Isonga kaanen tako nan ngag issa ay okhali ay maiyafoloy isnan follinget, ta sa tako't iyarmas nan okhali ay maiyafoloy isnan silaw. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("RM13_13","075_13_13","ROM","13","13","13","Ilaen tako ta osto nan angnen tako, ay kag isnan mamaila ay ang-angnen isnan mag-akhew. Maid koma finofoslon ay fiyag, foteng, asi ya nalokhit ay okhali, soma ya apal. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("RM13_14","075_13_14","ROM","13","14","14","Ilaenyo ta nan semek Apo Jesu Cristo et siya akhes nan semekyo, ya faken nan figfikhawen nan awakyo nan semsemkenyo. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("RM14_1","075_14_1","ROM","14","1","1","Mo wad-ay omali is ib-ayo ay kolang nan pammatina, khakhawisenyo. Ngem ad-iyo chawaten siya ta sa yo't soplaen nan pammatina. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("RM14_2","075_14_2","ROM","14","2","2","Kag isnan makakan. Olay mo nan esang et patiyena ay mabfalin ay ischaena nan olay ngag, wad-ay nan esang ay kolang nan pammatina ay mangwanin kecheng nan nateng is mabfalin ay sibfana. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("RM14_3","075_14_3","ROM","14","3","3","Ad-i koma okomen nan ensifo isnan watwat nan ensifo isnan nateng yangkhay, ya ad-i koma akhes okomen nan ensifo isnan nateng yangkhay nan ensifo isnan watwat, tay chinawat Apo Dios siya. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("RM14_4","075_14_4","ROM","14","4","4","Ay sino ka man la ay aped mangokom isnan faan si teken? Tay nan yangkhay Apona nan kikhad. Siya nan manan-oy paymo mangaan ken siya. Ngem at ikakkana, tay wad-ay si Apo Jesus ay mabfalin ay mangisas-alak ken siya. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("RM14_5","075_14_5","ROM","14","5","5","Kag akhes isnan tengaw. Wad-ay nan chadlos mangafig isnan esang ay akhew mo nan tapina ay akhew. Ya wad-ay akhes nan mamati ay mangwanin mismis-o am-in nan akhew. Ngem nan kanak et waschin koma manmek ay osto isnan patiyena ta ad-i kasin enchwadchwa. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("RM14_6","075_14_6","ROM","14","6","6","Nan chadlos mangafig isnan esang ay akhew, et angnena ay mangichayaw ken Apo Dios. Siya akhes isnan mangischa isnan watwat, angnena ay mangichayaw ken Apo Dios, tay enyaman siya isnan chey ay kanena. Olay akhes nan mangad-i isnan watwat, et angnena'y mangichayaw ken Apo Dios ya siya nan enyamanana. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("RM14_7","075_14_7","ROM","14","7","7","Tay ken chatako ay mamati, maid mangiyapo isnan awakna isnan matatakhowana paymo isnan mateyana. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("RM14_8","075_14_8","ROM","14","8","8","Tay isnan matatakhowan tako et si Apo Jesus nan Apo tako, ya siya akhes isnan mateyan tako. Adi kad olay mo matatakho tako paymo matey tako, et kwan Apo Jesus chatako. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("RM14_9","075_14_9","ROM","14","9","9","Tay siya mampay na nan khotokna ay si Cristo et natey ya kasin natakho, ta siya et nan Apo isnan am-in ay takho, olay mo sisya cha'y matatakho paymo apchas natey. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("RM14_10","075_14_10","ROM","14","10","10","Adi kad sik-a ay esang, ay kem pabfasolen nan ib-am? Ya sik-a ay ib-ana, ay kem chopisen nan ib-am? Tay awni't tomakcheg tako am-in isnan sakhang Apo Dios ta maokom tako ken siya. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("RM14_11","075_14_11","ROM","14","11","11","Siya sa nan wad-ay isnan naisolat ay kalina ay mangwanin, “Kag isnan kinatet-ewan nan matatakhowak ay Dios, tet-ewa kanak ay at enfalintomeng nan am-in ay takho ken sak-en. Ya at figfikhencha am-in sak-en ay Dios.” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("RM14_12","075_14_12","ROM","14","12","12","Adi kad waschin esang ken chatako et sakhangena si Apo Dios ay manongfat isnan am-in ay inang-angnena. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("RM14_13","075_14_13","ROM","14","13","13","Ilaen tako et mampay ta tomke tako ay en-asiokom, mod-i ket ipapati tako ta ad-i tako en-ang-angnen isnan ngag sisa'y mangisokti paymo mangisakhaw isnan ib-a tako ta sa cha't enfasol. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("RM14_14","075_14_14","ROM","14","14","14","Ken sak-en ay esa'y naiyornos ken Apo Jesus, ammok ya ad-i ak enchwadchwa ay maid naisisikhod ay lawa ay makakan. Ngem mo wad-ay ib-a tako ay mangwanin ad-i ensifo tay lawa, et tet-ewa'y lawa chi ken siya. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("RM14_15","075_14_15","ROM","14","15","15","Adi kad mo pasakitem nan semek nan ib-am midkakay isnan kanem ay law-ena, faken et layad nan mangichad-alan ken sik-a. Ilaem et ta faken nan kanem nan khotokna's maisagkhawan ay kachongngawan nan ib-am ay paat inkatteyan Cristo. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("RM14_16","075_14_16","ROM","14","16","16","Ilaem ta nan ifilangmo ay khawis et ad-i enfalin ay ngaag nan kaap-apatana. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("RM14_17","075_14_17","ROM","14","17","17","Tay nan ayen nan en-ap-apowan Apo Dios ken chatako, et faken nan makakan ya mainom, mod-i ket nan kinalenteg, ornos, ya nan lagsak ay malpo isnan Ispirito Santo. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("RM14_18","075_14_18","ROM","14","18","18","Et mo siya chana nan semek tako ay ensilfi ken Cristo, et malaylaychan si Apo Dios, ya olay nan takho et omichayaw cha. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("RM14_19","075_14_19","ROM","14","19","19","Eesten tako et mampay ay maoornos ya en-asipafikas isnan pammati tako. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("RM14_20","075_14_20","ROM","14","20","20","Ad-i tako pakawasen nan chonon Apo Dios midkakay yangkhay nan makakan. Am-in ay makakan et khawis. Nan yangkhay ngaag, et mo nan kanem nan khotokna is maisagkhawan ay fomasolan nan ib-am. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("RM14_21","075_14_21","ROM","14","21","21","Nan osto ay maikkan et ad-i tako ensifo isnan watwat paymo ominom si fayas, paymo en-angnen isnan is yangkhay ay khotokna is maisagkhawan nan ib-a ay mamati. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("RM14_22","075_14_22","ROM","14","22","22","Mo ngag nan pammatim maipoon ischi, iigtom yangkhay ta kecheng kayo ay chwa ken Apo Dios nan mangammo. Naoney nan takho ay khawis nan semekna isnan mangangnenana isnan kanana ay osto ken siya. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("RM14_23","075_14_23","ROM","14","23","23","Nay met achi mo sino nan enchwadchwa isnan kanena ya cha na kayet kanen, fasolna ya machosa, tay maid pammatina isnan angnena. Tay am-in ay angnen tako ay maid isnan pammati et fasol. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("RM15_1","075_15_1","ROM","15","1","1","Chatako ay fomifikas nan pammatina, et lebfengna ay makilikna tako isnan cheycha'y kolang nan pammaticha, ya faken nan awak tako yangkhay nan sesemken tako. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("RM15_2","075_15_2","ROM","15","2","2","Waschin koma mangila isnan enkhawisan nan ib-ana, mo ngag nan angnena ay mangipafikas isnan pammaticha. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("RM15_3","075_15_3","ROM","15","3","3","Tay olay si Cristo, et faken nan laychena is inang-angnena, mod-i ket tinmet-ewa ken siya nan wad-ay isnan naisolat ay kalin Apo Dios ay mangwanin, “Nan chopis nan cheycha'y en-apos ay mangipangaag ken sik-a Apo, et inaagko.” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("RM15_4","075_15_4","ROM","15","4","4","Am-in ay naisolat id sangad-om ay kalin Apo Dios et naisolat ta masos-olowan tako, tatno khapo isnan anos ya fomikasan si semek ay ichowan nan kalina et mawad-ay nan namnama tako. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("RM15_5","075_15_5","ROM","15","5","5","Et asop ya si Apo Dios ay mangichowa isnan anos ya mangipafifikas isnan semek, et siya kannay nan mangipaes-esang isnan semekyo, ay kag isnan inpailan Jesu Cristo ay ton-ochenyo ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("RM15_6","075_15_6","ROM","15","6","6","tatno mismis-o nan semekyo ya nan kananyo ay enchayaw ken Apo Dios ay Aman Jesu Cristo ay Apo tako. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("RM15_7","075_15_7","ROM","15","7","7","Idwani siya na nan kanak ken chakayo: Chawatenyo nan ib-ayo ay mamati, ay kag nan inangnen Cristo ay nanawat ken chakayo, tatno machad-ayaw si Apo Dios. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("RM15_8","075_15_8","ROM","15","8","8","Tay ibfakhak ken chakayo ay si Cristo, nenfalin ay faan nan Judio ta ipailana ay tet-ewa si Apo Dios, tay angnena'y angnen nan inkalina id sangad-om isnan am-an nan Judio, ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("RM15_9","075_15_9","ROM","15","9","9","ya ta nan cheycha'y Gentil et chayawencha si Apo Dios khapo isnan seg-angna ken chaicha. Kag isnan naisolat ay nangwanin, “Tay siya chi, isnan manad-ayawak ken sik-a isnan kawad nan Gentil, maitapi cha ken sak-en ay manad-ayaw ken sik-a, ya at ichagchag-ayko nan ngachanmo.” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("RM15_10","075_15_10","ROM","15","10","10","Wad-ay kayet nan nakwani en, “Chakayo ay Gentil, omali kayo ay makilal-ayad isnan takhon Apo Dios.” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("RM15_11","075_15_11","ROM","15","11","11","Ya wad-ay kayet nan naisolat ay mangwanin, “Chayawenyo si Apo Dios, am-in kayo ay Gentil. Ya am-in kayo ay wad-ay isnan olay entona ay ili, chayawenyo siya.” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("RM15_12","075_15_12","ROM","15","12","12","Wad-ay kayet nan kinwanin Isaias, “At wad-ay nan malpo isnan waned Jesse. Siya nan tomongcho ay mangiyapo isnan Gentil. Et siya nan mangipay-ancha isnan namnamacha.” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("RM15_13","075_15_13","ROM","15","13","13","Asop ya si Apo Dios ay kalpowan si namnamayo nan menwad-ay isnan layad ya ornos ay ad-i enkolang khapo isnan pammatiyo, tatno onanig fomikas nan namnamayo isnan kamabfalin nan Ispirito Santo. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("RM15_14","075_15_14","ROM","15","14","14","Iib-ak, nay mamang-ep ak tay ad-i enkolang nan khawis ay ang-angnenyo ya nan ammoyo maipoon isnan pammati, ya ammoyo et nan angnenyo ay ensisinnolo. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("RM15_15","075_15_15","ROM","15","15","15","Ngem isnan nay magtek ay solatko ken chakayo, wad-ay nan chak ifaag ay laychek ay ipasmek ken chakayo. Ya tinmoled ak ay ensolat ken chakayo tay inlayad Apo Dios ken sak-en nan kalebfengak ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("RM15_16","075_15_16","ROM","15","16","16","ay enfalin ay faan Jesu Cristo, ya nadchotokan ak ay ensilfi ay kag pachi isnan Gentil, ta ipalawagko ken chaicha nan Khawis ay Chamag ay nalpo ken Apo Dios, ta chaicha nan kag ko chaton ay inchoon nan Ispirito Santo ya kalal-ayad ken Apo Dios. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("RM15_17","075_15_17","ROM","15","17","17","Adi kad khapo ken Jesu Cristo, lebfengna ay ichayawko nan chonok pala ken Apo Dios. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("RM15_18","075_15_18","ROM","15","18","18","Tay ad-i ak natoled ay mangifaag isnan inangnen Cristo maichalan isnan tapina, mod-i ket nan yangkhay inangnena maichalan ken sak-en ay nangawis isnan Gentil ay mangafolot ken Apo Dios. Siya nan inangnena maichalan isnan kalik ya nan inang-angnek, ya ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("RM15_19","075_15_19","ROM","15","19","19","olay akhes isnan katataa ay inang-angnek ay kaimatonan nan kamabfalina, ya maichalan isnan kamabfalin nan Ispirito Santo. Ad-i kad liniwesko ay nenfaat mailapo id Jerusalem engkhana'd Ilirico, ya kinonfosko ay nangipalawag isnan Khawis ay Chamag maipoon ken Cristo. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("RM15_20","075_15_20","ROM","15","20","20","Nan pangkhepko isnan am-in ay ang-angnek, et nan mangipalawakhak isnan Khawis ay Chamag isnan kailiili ay sisya'y egay naifagfag-an Cristo, ta ad-ik solinen nan chonon nan tapina. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("RM15_21","075_15_21","ROM","15","21","21","Nan magtek sesemkek et nan naisolat ay mangwanin, “Nan cheycha'y egay naifag-an nan maipoon ken siya, et sa cha figfikhen siya. Siya, nan cheycha'y egay paat nannannge ken siya, et sa cha maawatan.” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("RM15_22","075_15_22","ROM","15","22","22","Tay siya chi nan chak inang-angnen, kad-in nataktak ak ay omey issa ay mangila ken chakayo. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("RM15_23","075_15_23","ROM","15","23","23","Ngem idwani tay nay et kinonfosko nan chonok isnan naycha ay ili, ya tay kaat chadlo ay tawen ay laychek paat ay en mangila ken chakayo issa, ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("RM15_24","075_15_24","ROM","15","24","24","et away nget chadlo mabfalin idwani. Tay enpaEspanya ak, ya mo mabfalin at chomag-os ak ken chakayo ta asop ya omipaligwat kayo is kakwasan nan sinak-itan ay nakhanas ay makitey-ak ken chakayo. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("RM15_25","075_15_25","ROM","15","25","25","Ngem enpaJerusalem ak ona idwani, ta iyeyko nan nay maifachang isnan takhon Apo Dios ischi. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("RM15_26","075_15_26","ROM","15","26","26","Tay wad-ay cha nan maliglikhatan ay takhon Apo Dios ischi, ya malaychan nan iib-a ay mamati ay iMacedonia ya iGrecia ay mangipaiyey isnan inamongcha ay ilayad ken chaicha. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("RM15_27","075_15_27","ROM","15","27","27","Chaicha kannay nan okhay ay nanmek ay fomachang. Ngem siya chadlo chi nan lebfengcha ay angnen, tay mo chaicha ay Gentil et naitapi cha isnan Judio isnan eng-engkhana ay enkhawisan ay malpo ken Apo Dios, lebfengcha ay mamachang isnan Judio isnan ikatakhocha. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("RM15_28","075_15_28","ROM","15","28","28","Adi kad mo kinonfosko nan nay ay chonok, ya inid-anko et ken chaicha id Jerusalem nan am-in ay nachakhop ay inlayadcha, sa ak chomag-os ken chakayo mo enpaEspanya ak. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("RM15_29","075_15_29","ROM","15","29","29","Et ammok ay mo chomag-os ak ken chakayo, fomifikas tako khapo isnan ad-i enkolang ay enkhawisan ay ichawchaw Cristo. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("RM15_30","075_15_30","ROM","15","30","30","Idwani iib-ak, kedchawek ken chakayo khapo ken Apo tako ay Jesu Cristo, ya khapo isnan layadyo ay winad-ay nan Ispirito Santo ta fomifikas kayo ay makilowalo ken sak-en isnan enkhawisak. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("RM15_31","075_15_31","ROM","15","31","31","Kedchawenyo ken Apo Dios ta omisalak isnan cheycha'y ad-i mamati ay wad-ay id Judea, ya ta nan cheycha'y takhon Apo Dios id Jerusalem, et chawatencha nan layad ay id-anko ken chaicha. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("RM15_32","075_15_32","ROM","15","32","32","Et mo siya chi, at kalal-ayad nan omchanak ken chakayo mo ipalofos Apo Dios, ya at waschin fomikas isnan en-asiil-an tako. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("RM15_33","075_15_33","ROM","15","33","33","Asop ya si Apo Dios ay mangichawchaw isnan oompaan nan nemnem et wawawawad-ay ken chakayo am-in. Amen. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("RM16_1","075_16_1","ROM","16","1","1","Laychek ay iyam-ammo ken chakayo nan nangagkhiyan ay si Febe ay esa'y fomadfachang isnan cha maam-among ay mamati id Cencrea. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("RM16_2","075_16_2","ROM","16","2","2","Chawatenyo siya khapo ken Apo Jesus, tay siya nan lebfengna'y angnen isnan ib-a ay mamati. Fachanganyo siya isnan ngag sisa'y kasapolana ken chakayo, tay angsan cha nan finadfachangana ya sak-en nan esang. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("RM16_3","075_16_3","ROM","16","3","3","Laychek akhes ay pakomostaen cha Priscila ken Akila ay iib-ak ay enchonchono pala ken Jesu Cristo. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("RM16_4","075_16_4","ROM","16","4","4","Inpostacha nan fiyagcha ta mo ke ak matakho. Enyamayaman ak ken chaicha ya faken yangkhay sak-en, mod-i ket olay akhes nan am-in ay maam-among ay mamati ay Gentil ay wad-ay isnan nateketeken ay ili. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("RM16_5","075_16_5","ROM","16","5","5","Laychek akhes ay pakomostaen nan mamati ay cha maam-among isnan afongcha. Pakomostaek akhes si Epeneto ay aloyosko. Siya nan inmona ay namati ken Cristo isnan Probinsiya ay Asia. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("RM16_6","075_16_6","ROM","16","6","6","Pakomostaek akhes si Maria ay chachama nan kakhetna ay namadfachang ken chakayo. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("RM16_7","075_16_7","ROM","16","7","7","Pakomostaek kayet cha Adronico ken Junia ay nangagkhiyanko ya iib-ak ay cha naifab-alod. Chadlos ammon nan cheycha'y apostoles chaicha, ya inmon-ona cha ay naiyornos ken Cristo mo sak-en. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("RM16_8","075_16_8","ROM","16","8","8","Olay akhes si Ampliato ay aloyosko ay naiyornos ken Apo Jesus, ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("RM16_9","075_16_9","ROM","16","9","9","si Urbano ay ib-ami ay enchonchono pala ken Cristo, ya siya akhes ken Estakis ay esang kayet ay aloyosko, komosta cha am-in. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("RM16_10","075_16_10","ROM","16","10","10","Pakomostaek akhes si Apeles ay natpeng ya natan-oyan nan pammatina ken Cristo. Olay akhes nan pangafong Aristobulo ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("RM16_11","075_16_11","ROM","16","11","11","ya nan nangagkhiyanko ay si Herodion, sa et nan iib-a ay naiyornos ken Apo Jesus isnan pangafong Narciso, pakomostaek am-in chaicha. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("RM16_12","075_16_12","ROM","16","12","12","Laychek ay pakomostaen akhes cha Trifena ken Trifosa ay cha enchonchono pala ken Apo Jesus, sa et si Persida ay chadlos malal-ayad ya chachama nan kakhetna isnan chonona ken Apo Jesus. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("RM16_13","075_16_13","ROM","16","13","13","Pakomostaek akhes si Rufo ay kakhawisan ay napili ay takhon Apo Jesus, ya siya akhes ken inana ay kag ko ina. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("RM16_14","075_16_14","ROM","16","14","14","Pakomostaek akhes cha Asincrito, Flegonte, Hermes, Patrobas, Hermas, ya nan am-in ay iib-a ay mamati ay wad-ay ken chaicha. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("RM16_15","075_16_15","ROM","16","15","15","Pakomostaek akhes cha Filologo ya si Julia, si Nereo ya nan kafabfaiyana, si Olimpas ya nan am-in ay mamati ay wad-ay ken chaicha. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("RM16_16","075_16_16","ROM","16","16","16","En-asikhag-awis kayo ay mangipaila isnan en-asilaylaychanyo. Am-in ay maam-among ay mamati ken Cristo ay wad-ay isnan nateketeken ay ili isna, et pakomostaencha chakayo. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("RM16_17","075_16_17","ROM","16","17","17","Iloneloneyko ken chakayo ay iib-ak, ta ilaenyo ay khawis nan cheycha'y enpawad-ay isnan masossosmaan ya maisagkhawan nan mamati, ya mangap-apos isnan naisos-olo ken chakayo ay chinawatyo. Komasiw kayo ken chaicha. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("RM16_18","075_16_18","ROM","16","18","18","Tay nan mangang-angnen ischicha, et faken nan ensilfi ken Apo Jesu Cristo nan semsemkencha, mod-i ket nan awakcha. Khawigkhawis ya makaaw-awis nan enkak-aliyancha ay manailo isnan cheycha ay nalaka ay maawis. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("RM16_19","075_16_19","ROM","16","19","19","Ilayalayadko chakayo tay olay sino et chinngecha ay nakapet kayo isnan Khawis ay Chamag. Ngem laychek kayet ay masilib kayo ay mangiyangnen isnan khawis ya ta maid koma semekyo ay en-ikkan si ngaag. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("RM16_20","075_16_20","ROM","16","20","20","Sa et ad-i omannong ya si Apo Dios ay poon si ornos et pen khimikna si Satanas isnan enkhagkhatinanyo. Asop ya kad-in fadfachangan Apo Jesu Cristo chakayo. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("RM16_21","075_16_21","ROM","16","21","21","Pakomkomostaen akhes Timoteo ay kadwak isnan chono chakayo, ya siya akhes ken cha Lucio, Jason, ya si Sosipatro ay nangagkhiyanko. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("RM16_22","075_16_22","ROM","16","22","22","Sak-en ay kayongyo ay Tercio ay naipasolatan nan nay ay solat, et laychek akhes ay pakomostaen chakayo ay iib-ak ay mamati ken Apo Jesus. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("RM16_23","075_16_23","ROM","16","23","23","Olay si Gayo et enpakpakomosta ken chakayo. Siya nan makitetey-ak idwani, ya nan afongna nan kad-in kaam-amongan nan mamati. Enpakpakomosta akhes si Erasto ken chakayo. Siya nan mangeegnan isnan siping nan nay ay ili. Olay akhes si Cuarto ay ib-a tako et pakpakomostaena chakayo. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("RM16_24","075_16_24","ROM","16","24","24","Asop ya kad-in fadfachangan Apo Jesu Cristo chakayo am-in. Amen. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("RM16_25","075_16_25","ROM","16","25","25","Idwani, chayawen tako si Apo Dios ay wad-ay kamabfalina ay mangipafifikas isnan pammatiyo, ay kag isnan kanan nan Khawis ay Chamag maipoon ken Jesu Cristo ay chak ipap-alawag. Siya na nan naipaammo ay kinatet-ewa ay sikhod ay egay naam-ammowan ay intatafon Apo Dios isnan takho id sangad-om. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("RM16_26","075_16_26","ROM","16","26","26","Ngem naammowan idwani, ya sa et maichalan isnan insolat nan mamadtona id sangad-om maipaammo isnan katakhotakho isnan am-in ay ili. Siya chi nan infilin nan eng-engkhana ay Dios ay maangnen ta patiyencha ya iyangnencha. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("RM16_27","075_16_27","ROM","16","27","27","Siya mampay nan es-esang ay Dios ay mangammo isnan am-iam-in. Machad-ayaw siya is eng-engkhana maichalan ken Jesu Cristo! Amen.");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("C11_1","076_1_1","1CO","1","1","1","Sak-en si Pablo ay sinmek ya inayakhan Apo Dios ay en-apostol Jesu Cristo. Et siya na nan solat ay nalpo ken sak-en ya ken Sostenes ay ib-a tako ay mamati. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("C11_2","076_1_2","1CO","1","2","2","Isolatmi na ken chakayo ay takhon Apo Dios ay maam-among issa'd Corinto, ya nenfalinena ay nakapet ken siya maichalan ken Jesu Cristo. Inayakhana chakayo ay entakhona, ngem faken yangkhay chakayo, mod-i ket am-in nan wad-ay isnan olay entona issa ay mangiyad-achawag isnan ngachan Jesu Cristo ay manad-ayaw ken siya ay Apo tako, ya Apocha akhes. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("C11_3","076_1_3","1CO","1","3","3","Asop ya nan fachang ya talna ay nalpo ken Apo Dios ay Ama tako ya si Apo Jesu Cristo nan wad-awad-ay ken chakayo. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("C11_4","076_1_4","1CO","1","4","4","Kad-in enyaman ak ken Apo Dios maipoon ken chakayo, khapo isnan fachangna ken chakayo tay isnan naiyornosanyo ken Jesu Cristo. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("C11_5","076_1_5","1CO","1","5","5","Tay isnan naiyornosanyo ken siya, finachangana chakayo isnan am-in, ta maawatanyo ay khawis nan tet-ewa, ya ta wad-ay laingyo ay en-isolo. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("C11_6","076_1_6","1CO","1","6","6","Maiila ay apchas et naimola is kasemekyo nan insos-olomi ay tinistikhowanmi maipoon ken Cristo, ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("C11_7","076_1_7","1CO","1","7","7","et nay maid enkolanganyo isnan enkhawisan ay ilayad Apo Dios ken chakayo isnan cha yo manman-echan isnan kasin omaliyan Jesu Cristo ay Apo tako. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("C11_8","076_1_8","1CO","1","8","8","Siya nan mangipabpafikas ken chakayo engkhana's kaomodchiyana, ta maid kakkakwaniyanyo isnan akhew ay omaliyana. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("C11_9","076_1_9","1CO","1","9","9","Tay kaaafolot si Apo Dios ay nangayag ken chakayo ta makikadwa kayo isnan Anakna ay si Jesu Cristo ay Apo tako. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("C11_10","076_1_10","1CO","1","10","10","Iib-ak, iloneyko ken chakayo isnan ngachan Jesu Cristo ay Apo tako ta enkinaawatan kayo am-in ya maid cha yo masossosmaan, mod-i ket ta eesangenyo nan semek ya pangkhepyo. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("C11_11","076_1_11","1CO","1","11","11","Tay wad-ay isnan pangafong Cloe nan nangisodsod ay nangwani ken sak-en ay cha kayo masosma issa ay iib-ak. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("C11_12","076_1_12","1CO","1","12","12","Nan laychek ay kanan, et teketeken nan kananyo. Wad-ay cha nan mangwanin, “Sak-en, maitapi ak ken Pablo,” paymo, “Sak-en, maitapi ak ken Apolos.” Wad-ay cha akhes nan mangwanin, “Sak-en, maitapi ak ken Pedro,” paymo, “Sak-en, maitapi ak ken Cristo.” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("C11_13","076_1_13","1CO","1","13","13","Ay ke nachatchatag si Cristo? Ay ke si Pablo si naikolos maigkhapo ken chakayo? Ay ke kayo nafonyakhan isnan ngachan Pablo? ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("C11_14","076_1_14","1CO","1","14","15","Enyaman ak ken Apo Dios tay faken ak si namonyag ken chakayo, ta maid mangwanin finonyakhak chakayo isnan ngachanko ta maitapi kayo ken sak-en. Tay kecheng nan cha Crispo ken Gayo nan finonyakhak. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("C11_16","076_1_16","1CO","1","16","16","(Finonyakhak pet kayet nan pangafong Estefanas. Kecheng chachi's ammok ay finonyakhak. Ad-ik ammo mo wad-ay tapina kayet.) ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("C11_17","076_1_17","1CO","1","17","17","Tay faken nan ek menfonyakhan is namaalan Cristo ken sak-en, mod-i ket finaana sak-en ay en mangipalawag isnan Khawis ay Chamag. Ngem eg-ayko inpadnge nan makaawis ay kalin si mamasilib, ta ad-i mamaid nan kamabfalin nan naikolosan Cristo ay mangawis ken chakayo. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("C11_18","076_1_18","1CO","1","18","18","Nan okhod maipoon isnan etey Cristo is kakolos, et linelewlew isnan semek nan cheycha'y takho ay cha madchongaw. Ngem chatako ay cha maisalakan, figfikhen tako ay siya na nan kail-an nan kamabfalin Apo Dios. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("C11_19","076_1_19","1CO","1","19","19","Siya chi tay wad-ay nan inpaisolat Apo Dios ay nangwanin, “Nan silib nan makwanin mamasilib, et pakawasek, ya maid enfanakhan nan laing nan nenkalaing.” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("C11_20","076_1_20","1CO","1","20","20","Ngag et kay nan silfin nan mamasilib idwani, paymo nan cheycha'y aabfokhacho, ya nan cheycha'y nalaing is sodsochok isnan nay ay lofong? Ad-i ngen inpailan Apo Dios ay nan silib nan takho et linelewlew? ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("C11_21","076_1_21","1CO","1","21","21","Tay isnan silib Apo Dios, ad-i mabfalin ay ammowen nan takho siya isnan kinasilibcha. Siya chi tay laychena ay mangisalak isnan takho khapo isnan mamatiyancha isnan ipap-alawagmi. Siya chi nan makwanin linelewlew isnan semek nan maid pammatina. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("C11_22","076_1_22","1CO","1","22","22","Tay isnan cheycha'y Judio, sok-ed cha ilaen ona nan katataa ay sinyal esa cha pay chadlo mamati. Ya nan akhes Griego, anapencha nan kankanancha ay tet-ewa'y silib. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("C11_23","076_1_23","1CO","1","23","23","Ngem nan ipap-alawagmi et si Cristo ay nailansa is kakolos nan ipap-alawagmi. Ket ay siya chi nan chadlos kakholan nan cheycha'y Judio, ya kanan nan Gentil en linelewlew. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("C11_24","076_1_24","1CO","1","24","24","Ngem ken chatako ay inayakhan Apo Dios, Judio paymo Gentil, et figfikhen tako ay si Cristo nan kail-an nan kamabfalin ya silib Apo Dios. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("C11_25","076_1_25","1CO","1","25","25","Tay nan kananchan kinalewlew Apo Dios, et wadwad-ay ay silib mo nan silib si takho, ya nan akhes kanancha'y enkapoyan Apo Dios et mafikfikas is solit mo nan kinafikas si takho. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("C11_26","076_1_26","1CO","1","26","26","Iib-ak, semkenyo nan kasasaadyo issan sisya'y egay kayo naayakhan ken Apo Dios. Kak-aat man yangkhay ken chakayo nan makwanin masilib isnan sakhang nan takho. Kak-aat akhes yangkhay nan makwanin wad-ay mabfalincha ya nan naiyanak ay matangtangad ay takho. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("C11_27","076_1_27","1CO","1","27","27","Nay met achi si Apo Dios, pinilina chakayo ay kanan si takho en maid ammocha ta kaifainan nan cheycha'y kananchan masilib. Siya, pinilina nan maid mabfalincha ta kaifainan nan wad-ay kano mabfalincha. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("C11_28","076_1_28","1CO","1","28","28","Pinilina nan fan-ig ay takho ay pispis-oyen nan maid pammaticha. Ya pinilina nan makwanin maid filangcha, ta mamaid nan makwanin wad-ay kafaelancha. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("C11_29","076_1_29","1CO","1","29","29","Siya chi nan inangnen Apo Dios ta maid chomayew isnan sakhangna. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("C11_30","076_1_30","1CO","1","30","30","Siya nan nangiyornos ken chakayo ken Jesu Cristo, ya nan nangischo ay si Jesus nan kalpowan nan silib tako, nan kinalenteg tako ya nan kinakapet tako ken siya. Ya siya akhes nan nanfot ken chatako isnan fasol. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("C11_31","076_1_31","1CO","1","31","31","Isonga angnen tako nan naisolat ay kalin Apo Dios ay nangwanin, “Mo wad-ay en tako ichad-ayew, kecheng koma yangkhay nan inangnen nan Apo tako.” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("C12_1","076_2_1","1CO","2","1","1","Iib-ak, issan inmayak ken chakayo issa ay nangipalawag isnan inpaammon Apo Dios, faken linalaingan paymo sinis-ilifan nan inangnek ay nenkali ken chakayo. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("C12_2","076_2_2","1CO","2","2","2","Tay issan kawadko ken chakayo, maid paat sinsinmekko is ipaammok ken chakayo, mod-i ket nan yangkhay maipoon ken Jesu Cristo ya am-amed nan nailansaana is kakolos. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("C12_3","076_2_3","1CO","2","3","3","Et issan kawadko ken chakayo enkakapsot ak ya manat-ayenten ak isnan egyatko ay manakhang ken chakayo. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("C12_4","076_2_4","1CO","2","4","4","Nan kalik akhes ya palawagko, ad-i makaaw-awis ay kag isnan kalin si mammasilib, mod-i ket nan kamabfalin nan Ispirito Santo nan nangipatet-ewa isnan isos-olok. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("C12_5","076_2_5","1CO","2","5","5","Siya chi ta faken nan kinasilib si takho ay en-awis nan khotok nan mamatiyanyo mod-i ket tay isnan kamabfalin Apo Dios. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("C12_6","076_2_6","1CO","2","6","6","Wad-ay magtek nan silib ay isolomi isnan cheycha'y apchas naetngan nan pammaticha, ngem teken mo nan kalotaan ay silib si takho, paymo silib nan cheycha'y okom ay awni't madchongaw. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("C12_7","076_2_7","1CO","2","7","7","Isolomi nan silib Apo Dios ay siya nan sinmekna ay angnen mailapo issan sisya'y egay nawad-ayan nan lofong. Siya na nan sikhod ay egay naam-ammowan ay silib Apo Dios ay naitatafon engkhana idwani: nan katangtangachan tako. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("C12_8","076_2_8","1CO","2","8","8","Nan cheycha'y okom ay mangiyap-apo isnan nay lofong, egaycha paat naawatan chi, tay mo sa ya naawatancha et man egaycha inlansa is kakolos nan chadlos matangad ay Apo. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("C12_9","076_2_9","1CO","2","9","9","Nan isos-olomi, siya kannay nan inpaisolat Apo Dios ay nangwanin, “Nan egay paat inil-ila, chinchinnge, ya sinsinmek si takho, et siya chi nan insakhanan Apo Dios isnan menlaylayad ken siya.” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("C12_10","076_2_10","1CO","2","10","10","Et siya chi nan inpaammon Apo Dios ken chatako ay inchalana isnan Ispirito Santo. Tay nan Ispirito Santo, sokisokena nan am-iam-in, olay nan sikhab ay maawatan ay silib Apo Dios. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("C12_11","076_2_11","1CO","2","11","11","Kag isnan esang ay takho, nan yangkhay mangammo isnan semsemkena et nan nemnemna. Siya akhes ken Apo Dios, maid makaawat isnan semsemkena mod-i kecheng yangkhay nan Ispiritona. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("C12_12","076_2_12","1CO","2","12","12","Idwani, isnan namatiyan tako, faken nan kalotaan ay semek si takho nan inlayad Apo Dios ken chatako, mod-i ket nan Ispirito Santona ta maawatan tako nan am-in ay ilayadna ken chatako. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("C12_13","076_2_13","1CO","2","13","13","Adi kad isnan mangap-apatanmi isnan kinatet-ewa, faken sinis-ilifan nan angnenmi ay mangilawlawag, mod-i ket nan itchon nan Ispirito Santo nan angnenmi. Ilatlatakmi nan itchona ay kinatet-ewa isnan cheycha'y kawad nan Ispirito Santo. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("C12_14","076_2_14","1CO","2","14","14","Nan takho ay maid nan Ispirito Santo ken siya, et ad-ina chawaten nan cheycha'y ilayad nan Ispiriton Apo Dios, tay linelewlew chachi ken siya. Ad-ina akhes maawatan, tay maid ken siya nan Ispirito Santo ay mangipaawat isnan laychen nan ilayadna ay kanan. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("C12_15","076_2_15","1CO","2","15","15","Ngem nan takho ay kawad nan Ispirito Santo, et maawatana nan ayen nan am-in ay ngag issa. Ngem nan olay sino ay maid nan Ispirito Santo ken siya et ad-ina maawatan nan pangkhep nan takho ay kawad nan Ispirito Santo. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("C12_16","076_2_16","1CO","2","16","16","Siya nan naisolat ay kalin Apo Dios ay nangwanin, “Ay ke way takho is makaawat isnan nemnem Apo Dios ta sa na't tokhonen siya?” Ngem chatako nan kawad nan nemnem Cristo. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("C13_1","076_3_1","1CO","3","1","1","Iib-ak, issan kawadko ken chakayo, ad-ik mabfalin ay isolowan chakayo ay kag isnan angnek isnan takho ay ichad-alan nan Ispirito Santo, mod-i ket insos-olowak chakayo ay kag isnan angnen ay mangisolo isnan kalotaan nan semekcha ya sisya'y ongang-a isnan pammati ken Cristo. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("C13_2","076_3_2","1CO","3","2","2","Mo iyala's al-alig, nan inpap-alawagko ken chakayo et kag khatas, faken kag nan makakan ay makhag-a. Tay issan chey ad-iyo kafaelan, ya olay idwani ad-iyo kayet kafaelan, ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("C13_3","076_3_3","1CO","3","3","3","tay sisya kayet ay wanwanchenyo nan ekhad si fakinlolota. Wad-ay cha nan en-iinnapal ya maon-onon-ong ken chakayo. Ad-i ngen siya sa nan mangipaila ay nan laylaychenyo nan pasiyat-enyo, ya okhalin si takho nan wanwanchenyo? ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("C13_4","076_3_4","1CO","3","4","4","Tay mo kanan nan esang, “Takhon Pablo sak-en,” ya kanan akhes nan esang, “Takhon Apolos sak-en,” faken ngen okhalin si takho chi? ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("C13_5","076_3_5","1CO","3","5","5","Ay sino man cha Pablo ken Apolos? Ad-i ngen faa cha yangkhay ken Apo Dios, ay inagtana is waschin chonona ay mangipango ken chakayo isnan mamatiyanyo ken siya? ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("C13_6","076_3_6","1CO","3","6","6","Mo iyala isnan al-alig, sak-en nan kag nenmola ya si Apolos nan kag nensifog, ngem si chadlo Apo Dios nan mangipatofo. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("C13_7","076_3_7","1CO","3","7","7","Adi kad nan enmola ya nan ensifog, kag maid filangcha, tay wadwad-ay chadlo si Apo Dios ay kecheng is makaipatofo isnan am-in. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("C13_8","076_3_8","1CO","3","8","8","En-iso nan enmola ya nan ensifog. At masobfalitan cha'y chwa isnan osto ay maiyafoloy isnan chinnocha. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("C13_9","076_3_9","1CO","3","9","9","Tay chakami nan makidkidno ken Apo Dios, ya maiyalig kayo ay payewna ay cha na samalen. Siya, maiyalig kayo isnan cha na topingen ay afongna. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("C13_10","076_3_10","1CO","3","10","10","Sak-en, tay chinmotok si Apo Dios, ya inmagtan is laingko ay entoping, chinnok ay khawis nan pegnad nan afongna. Teken nan mannoping isnan osona. Nay met achi mo sino nan entoping is kaosona, waschin et mangila ay khawis isnan angnena ay menkhat-on ta manongnong nan topingena. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("C13_11","076_3_11","1CO","3","11","11","Tay maid kasin teken si mabfalin ay pegnad nan pammati mod-i si Jesu Cristo yangkhay, ay apchas naipegnad. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("C13_12","076_3_12","1CO","3","12","12","Teketeken nan mabfalin ay itoping nan takho ay iyosoncha isnan pegnad. Wad-ay nan mangitoping isnan fallitok, pilak, ya nenkapateg ay fato. Ya wad-ay akhes nan mangikhaeb ischi isnan kaew, lokham paymo sakati. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("C13_13","076_3_13","1CO","3","13","13","At maipaila nan kasasaad nan chinnon nan waschin esa'y takho isnan omaliyan Jesu Cristo ay en-okoman. Tay at matepeng/mapachas nan khinaebcha isnan apey ay at mangilatak isnan kasasaad nan chinnon nan waschin esang. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("C13_14","076_3_14","1CO","3","14","14","Mo sisya ya ad-i mapoowan nan inpatakcheg nan esa'y takho isnan pegnad, at masobfalitan siya. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("C13_15","076_3_15","1CO","3","15","15","Ngem mo mapoowan nan inkhaebna, at masaew isnan maisofalit koma ken siya. Khechangna magtek ay maisalakan siya, nay met achi siya san kag yangkhay nakalayaw isnan mapop-oowan ay afong. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("C13_16","076_3_16","1CO","3","16","16","Ay ke yo ad-i ammo ay chakayo nan Timplon Apo Dios, tay chakayo nan entetey-an nan Ispiritona? ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("C13_17","076_3_17","1CO","3","17","17","Adi kad mo sino nan mamakawas ken chakayo ay Timplon Apo Dios, et sikhab nan chosana ken Apo Dios. Tay nasantowan nan Timplon Apo Dios, ya chakayo kannay nan chey ay Timplona. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("C13_18","076_3_18","1CO","3","18","18","Ad-iyo loklokowen nan awakyo. Mo sino nan mangwanin masilib siya isnan nay ay lofong, et chokokhana koma nan chey ay kalotaan ay silibna ya enfalin ay kag maid ammona, ta enfalin ay tet-ewa'y masilib isnan sakhang Apo Dios. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("C13_19","076_3_19","1CO","3","19","19","Tay nan ifilang nan fakinlolota ay silib, et linelewlew isnan sakhang Apo Dios. Tay wad-ay isnan naisolat ay kalina ay mangwanin, “Si Apo Dios, kennaena nan mamasilib isnan sikapcha kannay.” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("C13_20","076_3_20","1CO","3","20","20","Kanana kayet, “Nan Apo, ammona ay ongar yangkhay nan semsemken nan makwanin mamasilib.” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("C13_21","076_3_21","1CO","3","21","21","Tay siya chi, maid koma mangichayew isnan silib nan olay sino ay takho. Tay am-in ay ngag sisa et inchawchaw Apo Dios ay en-kwayo. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("C13_22","076_3_22","1CO","3","22","22","Olay sak-en ay Pablo ya cha Apolos ken Pedro, nan lofong, nan fiyag paymo etey, nan wad-ay idwani ya is tap-in, et kwayo am-in. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("C13_23","076_3_23","1CO","3","23","23","Siya, kwayo am-in, tay kwan Cristo chakayo, ya si Cristo, kwan Apo Dios. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("C14_1","076_4_1","1CO","4","1","1","Iib-ak, khawis achi mo ifilangyo chakami ay faan Cristo, ay nangitalkana isnan sos-olon Apo Dios ay sikhod ay egayna inpap-aammo id sangad-om. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("C14_2","076_4_2","1CO","4","2","2","Idwani mo wad-ay maitalkan nan chono, masapol ay mafigfig ona ay matalek siya. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("C14_3","076_4_3","1CO","4","3","3","Ngem mid ngotok mo chakayo paymo olay sino issa ay takho et okomenyo nan chonok, tay olay sak-en, ad-ik okomen nan chonok. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("C14_4","076_4_4","1CO","4","4","4","Sak-en, maid ammok si makmakwaniyak, ngem faken chi's mangwaniyak en nalenteg ak ay takho, tay faken ak si mangokom isnan awakko mod-i ket si Apo Jesus yangkhay. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("C14_5","076_4_5","1CO","4","5","5","Isonga ad-iyo koma kannay okomen nan ib-ayo ay takho isnan ad-i osto ay timpona. Tay isnan omaliyan Apo Jesus at ilatakna nan maitatafon idwani isnan takho ay ab-afollinget nan semekcha. Sa na't akhes ipafala nan pangkhepcha. Ya at waschin mapadchayawan ken Apo Dios maiyafoloy isnan inikkana. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("C14_6","076_4_6","1CO","4","6","6","Iib-ak, sak-en ya si Apolos nan chak infab-aag isnan cheycha'y al-aligko, ta masos-olowan kayo ken chakami isnan enkhawisanyo. Siya chi ta maawatanyo nan ayen nan nakwanin, “Ad-iyo sokilen nan naisolat ay togtokhon,” tatno maid chomayew ay mangipawadwad-ay isnan esa'y mistolo, ya ilakwina nan tapina. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("C14_7","076_4_7","1CO","4","7","7","Ay ke wad-ay nangwanin entongtongcho kayo mo nan tapina? Ngag nan wad-ay ken chakayo ay egay inchowan Apo Dios? En yo man ichayew nan inlayadna ken chakayo ay egayyo inpafala ay? ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("C14_8","076_4_8","1CO","4","8","8","Chakayo ay iCorinto, wad-ay pet kano nan ngonon ken chakayo! Finmaknang kayo et pet isnan wad-ay id chaya, ya kag kayo pet ali, ngem maid chasa ken chakami. Asop achi ya tet-ewa ay en-ali kayo, ta sa kami't maitapi ay makiap-apo ken chakayo! ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("C14_9","076_4_9","1CO","4","9","9","Tay nan kanak et away nget chakami ay apostoles nan inpey Apo Dios ay kafan-ikhan. Kag kami isnan cheycha'y takho ay nakedchengan ay matey isnan sakhang nan katakhotakho, ya nenfalin ay kag tongon maipabpafoya isnan angheles ya takho isnan am-in ay lofong. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("C14_10","076_4_10","1CO","4","10","10","Sa et chakami pet kano nan nakok-olangan khapo tay takhon Cristo chakami, ngem chakayo masisilib kayo kano isnan naitapiyanyo ken siya. Maid kano kafaelanmi, ngem kafaelanyo am-in! Sa kayo't akhes machad-ayaw, ngem maang-ango kami. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("C14_11","076_4_11","1CO","4","11","11","Engkhana idwani, maowaowat ya maew-eew-ew kami, ya maid osto's ifachomi. Mapak-opak-o kami ya cha kami aped enlikliked ay maid afongmi. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("C14_12","076_4_12","1CO","4","12","12","Ikak-alikhatanmi nan ikatakhomi. Mo wad-ay chomopchopis, kedchawenmi nan mabindisyonancha. Sa et mo wad-ay omipap-alikhat, an-anosanmi. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("C14_13","076_4_13","1CO","4","13","13","Mo wad-ay omapos, anosanmi kayet ay mangawis ken chaicha. Nay met achi engkhana idwani, maifilang kami ay lokhit ya wasit isnan katakhotakho isnan lofong. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("C14_14","076_4_14","1CO","4","14","14","Ad-ik isolat na ken chakayo ta pafainek chakayo, mod-i ket ta tokhonek chakayo ay ifilangko ay an-akko ay laylaychek. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("C14_15","076_4_15","1CO","4","15","15","Tay olay mo ad-i mafilang nan mangichad-alan ken chakayo isnan pammatiyo ken Cristo, es-esang yangkhay nan kag yo ama. Nenfalin ak ay kag yo ama isnan naiyornosanyo ken Cristo Jesus, khapo isnan nangisos-olowak ken chakayo isnan Khawis ay Chamag. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("C14_16","076_4_16","1CO","4","16","16","Idwani kedchawek ta sak-en nan wanchenyo. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("C14_17","076_4_17","1CO","4","17","17","Siya na nan khotok nan namaalak ken Timoteo ay mamachang ken chakayo. Siya nan laylaychek ya ifilangko ay kaaafolot ay anakko isnan naiyornosanmi ken Apo Jesus. Finaak siya ta ipasmekna ken chakayo nan ikkak ay enfiyag ay naiyornos ken Cristo, ay siya nan chak akhes isos-olo isnan olay entona ay omayak ay kaam-amongan nan mamati. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("C14_18","076_4_18","1CO","4","18","18","Wad-ay nan tapina ken chakayo ay chinmayew, ay mangwanin ad-i ak kasin omey issa ay mangila ken chakayo. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("C14_19","076_4_19","1CO","4","19","19","Nay pay at ad-i omannong et omey ak ken chakayo mo ipalofos nan Apo. At sakhangek nan cheycha'y nachayew ay takho ta mangammowak mo wad-ay tet-ewa kamabfalincha, paymo apatcha yangkhay nan wad-ay. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("C14_20","076_4_20","1CO","4","20","20","Tay nan en-ap-apowan Apo Dios et faken aped yangkhay ap-apat, mod-i ket maila isnan kamabfalina ay angnen. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("C14_21","076_4_21","1CO","4","21","21","Wad-ay et ken chakayo sa. Iyeyko ngen sisa nan pak-o, paymo nan layad ya anos? ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("C15_1","076_5_1","1CO","5","1","1","Wad-ay tet-ewa nan cha maog-okhod ay asi ay cha maang-angnen issa ay chad-ama ay kangaakhan, tay wad-ay nan lalaki ay ib-ayo ay mangises-eyep isnan sikhod ay asawan amana. Olay isnan maid pammatina et maid chi ay okhali. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("C15_2","076_5_2","1CO","5","2","2","Ya sisya kayo kayet ay nachayew! Mo ke yo man achi isanga nan kag tosa ay cha maang-angnen! Nan kanak et mo sino ken chakayo nan nangangnen isnan kag tosa, telachenyo! ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("C15_3","076_5_3","1CO","5","3","3","Tay sak-en, olay mo maid ak isnan kawadyo, khechangna'y wad-ay ak kayet ken chakayo tay sesemkek chakayo. Et tay mampay siya sa'y kag ak wad-ay ken chakayo, apchas ko et inokom isnan ngachan Apo Jesus nan takho ay nangangnen isnan chey ay fasol. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("C15_4","076_5_4","1CO","5","4","4","Et mo maamong kayo ay matotya kag ak wad-ay ay maitattapi tay wad-ay nan semekko ken chakayo. Sa et isnan kamabfalin nan Apo tako ay si Jesus, ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("C15_5","076_5_5","1CO","5","5","5","telachenyo siya ta iyapowan Satanas ta awni't asop ya makaan nan ngaag ay okhalina ya ta maisalakan isnan omaliyan Apo Jesus. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("C15_6","076_5_6","1CO","5","6","6","Ad-i khawis nan chomayewanyo. Ay ke yo ad-i ammo ay alig fofod nan fasol, ay olay mo akit yangkhay et pabtalena nan am-in nan alina ay nailaokana? ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("C15_7","076_5_7","1CO","5","7","7","Kaanenyo et nan sikhod ay okhaliyo ay alig fofod ta nadchalos kayo. Siya na nan tet-ewa ay kasasaadyo ya maiyalig kayo isnan alina ay maid fofodna, tay si Cristo ay Korderon si Paskua, et apchas na inkalo nan fasol tako. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("C15_8","076_5_8","1CO","5","8","8","Tay siya chi, kaanen tako et nan sikhod ay lawa ay okhali ya kinangaag ay alig nan fofod, ta mabfalin ay makipiyasta tako isnan alig Paskua tako. Et ad-i tako mangan isnan sikhod ay nabfofochan ay tinapay mod-i ket nan eg-ay nabfofochan ay tinapay ay maiyalig isnan tet-ewa ay semek ay eg-ay kalal-aokan. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("C15_9","076_5_9","1CO","5","9","9","Insolatko ken chakayo issan chey ay ad-i kayo maifob-oweg isnan takho ay asi nan okhalina. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("C15_10","076_5_10","1CO","5","10","10","Ngem faken nan takho ay maid pammatina ay asi nan okhalina nan laychek ay kanan. Faken akhes nan naakhom, nan mangaakew paymo nan enchayaw isnan khinag-aeb ay dios nan kankanak. Tay mo laychenyo ay taynanyo chachi, et masapol ay taynanyo nan lofong. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("C15_11","076_5_11","1CO","5","11","11","Nan laychek ay kanan, et nan cheycha'y mangmangwanin ib-a tako chaicha isnan pammati, agkha ket ya ang-angnencha pet nan asi, paymo naakhom cha, enchad-ayaw cha isnan khinag-aeb ay dios, en-am-amis cha, amfotngan ya akewan cha. Ad-i kayo maifob-oweg ken chaicha. Olay isnan makakan, ad-i kayo makiob-ofong ken chaicha. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("C15_12","076_5_12","1CO","5","12","13","Ngem isnan egay namati ay faken tako ib-a, ay ke way fiyangko ay mangokom ken chaicha? Si Apo Dios achi nan kikhad ay mangokom ken chaicha. Ngem wad-ay fiyangyo ay mangokom isnan ib-ayo'y maam-among, ad-i ngen? Kag isnan naisolat ay kalin Apo Dios ay mangwanin, “Tellachenyo isnan maam-amonganyo nan ngaag nan ik-ikkana.” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("C16_1","076_6_1","1CO","6","1","1","Mo wad-ay en mangisaklang isnan ib-ana, ay ke ad-i fomain ay en aped mangidchalom isnan sakhang nan ad-i mamati? Nan koma takhon Apo Dios nan lebfengna'y mangaliglo ken chakayo. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("C16_2","076_6_2","1CO","6","2","2","Ad-iyo ngen ammo ay nan takhon Apo Dios nan sa mangokom isnan katakhotakho isnan lofong? Et mo siya sa'y chakayo mampay nan mangokom isnan katakhotakho isnan lofong, ay ke yo ad-i kafaelan nan akiakit ay fanag? ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("C16_3","076_6_3","1CO","6","3","3","Ad-iyo ngen ammo ay chatako nan sa mangokom isnan angheles? Mo siya chi, ad-i ngen am-am-amed isnan kawakawakas ay maik-ikkan isnan fiyag? ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("C16_4","076_6_4","1CO","6","4","4","Mo mampay wad-ay cha nan fomala ay chalom, en yo man en ipaokom isnan cheycha'y maid filangcha isnan sinfaan mo? ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("C16_5","076_6_5","1CO","6","5","5","Kanak na ta mo ke kayo fomain. Ay ke paat maid esa's masilib ken chakayo ay makaipap-a isnan lili ay fomala isnan sin-ag-i isnan pammati? ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("C16_6","076_6_6","1CO","6","6","6","Nay pay ya ke yo't idchalom isnan okom ay maid pammatina, nan ib-ayo ay mamati! ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("C16_7","076_6_7","1CO","6","7","7","Olay nan en yo mangichaloman isnan ib-ayo ay mamati et siya kannay sa nan maafakanyo isnan ngaag. Khagkhag-awis pay mo anosanyo et yangkhay nan mangangnenancha isnan ngaag ken chakayo, ya olay pay mo tokongencha chakayo. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("C16_8","076_6_8","1CO","6","8","8","Ngem ya ket chakayo kannay nan mangangnen isnan ngaag ya tokongenyo kayet nan tapina, ya olay akhes nan ib-ayo ay mamati! ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("C16_9","076_6_9","1CO","6","9","9","Ad-iyo ngen ammo ay nan mangangnen isnan ngaag et ad-icha maitapi isnan en-ap-apowan Apo Dios? Ad-iyo loklokowen kannay nan awakyo, tay am-in nan cheycha'y asi nan okhalicha, nan enchayaw isnan khinag-aeb ay dios, nan menchwadchwa isnan pantewcha, ya nan mangawe isnan ib-acha kannay ay lalaki, et ad-i cha maitapi isnan en-ap-apowan Apo Dios. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("C16_10","076_6_10","1CO","6","10","10","Siya akhes isnan mangaakew, naakhom, amfotngan, en-am-amis ya nan mangaakew ay kakaegyat, et ad-icha maitapi isnan en-ap-apowan Apo Dios. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("C16_11","076_6_11","1CO","6","11","11","Ya kag todi nan tapina ken chakayo issan chey. Ngem idwani nachalosan kayo isnan fasol ya nakapet kayo et ken Apo Dios, sa et naifilang kayo ay nalenteg maichalan isnan kamabfalin Apo Jesu Cristo ay naiyornosanyo ya nan Ispiriton nan Dios tako. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("C16_12","076_6_12","1CO","6","12","12","Away wad-ay mangwanin, “Mabfalin ay angnek nan olay ngag sisa.” Away nget tet-ewa, ngem ad-i am-in omagtan is enkhawisan tako. Olay mo kanak, “Mabfalin ay angnek nan olay ngag sisa,” ad-ik kayet angnen tay ta ket lang ya enfalin ak ay faa isnan chey ay angnek. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("C16_13","076_6_13","1CO","6","13","13","Away wad-ay mangwanin, “Nan makakan, kwan si poto, ya nan poto nan khotok nan enfikhawan isnan makakan.” Ngem wad-ay pengpeng nan naycha tay at mapakawas cha. Nay met achi nan awak teken, tay faken nan asi ay fikhawna nan kaosalana, mod-i ket ta ensilfi yangkhay ken Jesus ay Apo tako. Ya siya nan kikhad isnan awak tako. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("C16_14","076_6_14","1CO","6","14","14","Sa et si Apo Dios ay namangon ken Apo Jesus isnan etey, at akhes fangonena chatako isnan kamabfalina. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("C16_15","076_6_15","1CO","6","15","15","Ay ke yo ad-i ammo ay chakayo ay mamati, et naitapi kayo isnan makwanin awak Cristo? Sak ngen kaanen nan ib-an nan awak Cristo ta sak et itapi isnan fafai ay asi nan okhalina? Ad-i mabfalin! ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("C16_16","076_6_16","1CO","6","16","16","Ay ke yo ad-i ammo ay mo sino nan mangiyamong isnan awakna isnan fafai ay asi, et enfalin cha ay es-esa'y awak? Tay siya na nan kanan nan naisolat ay kalin Apo Dios: “Nan chwa'y maamong et enfalin cha ay esa'y awak.” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("C16_17","076_6_17","1CO","6","17","17","Nay met achi mo sino nan mangiyornos isnan semekna ken Apo Jesus, et enfalin ay es-esang nan semekcha. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("C16_18","076_6_18","1CO","6","18","18","Chokokhanyo nan am-in ay ilan si asi ay okhali. Tay nan tapina ay enfasolan et ad-icha logkhitan nan kinatakhon nan takho, kecheng yangkhay nan asi ay ikkan. Et nan takho ay asi nan ik-ikkana, pangaakhena kannay nan awakna. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("C16_19","076_6_19","1CO","6","19","19","Ad-iyo ngen ammo ay nan awakyo et Timplon nan Ispirito Santo ay inchawchaw Apo Dios ken chakayo? Faken yo kwa nan awakyo mod-i ket kwan Apo Dios, ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("C16_20","076_6_20","1CO","6","20","20","tay chachama ay napateg nan namayachana ken chakayo. Adi kad, chayawenyo et siya isnan ngag sisa ay ikkanyo isnan awakyo. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("C17_1","076_7_1","1CO","7","1","1","Idwani, siya na nan songfatko isnan sas-alodsochenyo ken sak-en is kasolatyo. Kanak: Khawis et yangkhay mo ad-i omasawa nan lalaki. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("C17_2","076_7_2","1CO","7","2","2","Nay met achi tay angsan nan mangangnen isnan asi, masapol ay waschin et mangasawa nan lallalaki, ya siya akhes isnan fabfafai. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("C17_3","076_7_3","1CO","7","3","3","Nan lalaki, masapol ay angnena nan lebfengna isnan asawana, ya siya akhes isnan fafai, tatno mang-ep cha. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("C17_4","076_7_4","1CO","7","4","4","Tay nan fafai faken et siya nan chadlos mangiyapo isnan awakna mod-i ket si asawana. Siya akhes isnan lalaki, faken akhes siya nan chadlos mangiyapo isnan awakna mod-i ket si asawana. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("C17_5","076_7_5","1CO","7","5","5","Tay siya chi ad-iyo iyad-ad-i nan awakyo isnan asaswayo, mo egayyo ona nentolakhan ay siya chi nan angnenyo isnan sin-ak-itan, ta ad-ad-acha nan wayayo ay enlowalo. Ngem mo makwas chi at chadlo kasin kayo enchipa, tay ta ket lang ya masailowan kayo ken Satanas mo ad-i kayo makaikatpe isnan awakyo. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("C17_6","076_7_6","1CO","7","6","6","Siya chi nan ipalofosko ay angnenyo, ngem faken filin. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("C17_7","076_7_7","1CO","7","7","7","Nan laychek et mo mabfalin koma ta kafaelan tako am-in ay ad-i omasawa ay kag ken sak-en. Nay met achi teketeken nan kafaelan ay ilayad Apo Dios isnan waschin esa'y takhona. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("C17_8","076_7_8","1CO","7","8","8","Idwani, laychek akhes ay tot-oyyen nan cheycha'y sisya'y maid asawacha ya nan nailekkasan. Nan kanak et khawis mo ikakkancha'y maeesang ay kag ken sak-en. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("C17_9","076_7_9","1CO","7","9","9","Nay met achi mo ad-i cha makaikatpe, khawis mo mangasawa cha. Tay khagkhag-awis nan mangasaw-ancha mo nan aped cha yangkhay petkan ay manmemanmek isnan figfikhawen nan awakcha. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("C17_10","076_7_10","1CO","7","10","10","Idwani, isnan cheycha'y inasaw-an, siya na nan filinko ay nalpo ken Apo Jesus. Egay nalpo na ken sak-en. Masapol ay ad-i isis-iyan nan fafai nan asawana. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("C17_11","076_7_11","1CO","7","11","11","Ngem mo taynana, masapol ay ikatpena ay maes-esang, paymo kasin maiyornos isnan asawana chadlo. Siya akhes na isnan lalaki, masapol ay ad-ina ichangen nan asawana. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("C17_12","076_7_12","1CO","7","12","12","Naay akhes nan tokhonko isnan tapina. Maid infakhan Apo Jesus maipoon isnan naycha. Kanak ay mo wad-ay ken chakayo nan mamati ay lalaki ay ad-i mamati nan asawana, sa et mamang-ep nan fafai ay entot-oloy cha kayet ay en-among, masapol ay ad-ina id-ichangen siya. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("C17_13","076_7_13","1CO","7","13","13","Siya akhes isnan fafai ay ad-i mamati nan asawana, masapol ay ad-ina taytaynan siya mo mamang-ep nan lalaki isnan en-aamongancha. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("C17_14","076_7_14","1CO","7","14","14","Tay nan egay namati ay lalaki et ifilang Apo Dios ay kag takhona khapo isnan pammatin asawana. Siya akhes isnan fafai ay egay namati, naifilang ay kag takhon Apo Dios tay isnan pammatin asawana. Tay mo faken siya chi's ikkan Apo Dios, at olay nan an-akcha et maifilang cha ay an-ak si maid pammatina. Ngem nan kinatet-ewana maifilang cha ay kag na an-ak. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("C17_15","076_7_15","1CO","7","15","15","Ngem mo laychen nan ad-i namati ay asawa ay maisiyan ken asawana, kikhad siya. Et mo siya chi nan maangnen, at mawayaan nan inasaw-an ay mamati, tay inayakhan Apo Dios chatako ta oompa tako ay enfiyag. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("C17_16","076_7_16","1CO","7","16","16","Semkem achi, sik-a ay fafai, ay kem ammo mo sa akhes maisalakan nan asawam isnan mangipakocham ken siya? Siya akhes ken sik-a ay lalaki, ay kem ammo mo maisalakan akhes nan asawam isnan fachangmo? ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("C17_17","076_7_17","1CO","7","17","17","Idwani, siya na nan filinko isnan am-in ay maam-among ay mamati. Kanak en waschin koma mangitot-oloy ay enfiyag isnan sikhod ay inischon Apo Dios ay kasasaadna, issan sisya'y egayna nanngelan isnan nangayakhan Apo Dios ken siya. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("C17_18","076_7_18","1CO","7","18","18","Kag isnan segyat. Mo apchas kayo nasegyatan issan nangayakhan Apo Dios ken chakayo, ad-iyo kasin pachasen ay sokatan. Siya akhes isnan egay kasegyatan issan nangayakhan Apo Dios ken siya, ad-i mang-ey en menpasegyat. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("C17_19","076_7_19","1CO","7","19","19","Tay maid tekena mo masegyatan nan takho paymo ad-i, tay nan pawadwad-en Apo Dios et nan mangiyangnen isnan filina. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("C17_20","076_7_20","1CO","7","20","20","Tay siya chi, mo ngag nan kasasaad tako issan nanngelan tako isnan inmayakhan Apo Dios, ad-i tako mang-ey sokatan. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("C17_21","076_7_21","1CO","7","21","21","Mo akhes esang ka ay faa issan nangayakhan Apo Dios ken sik-a, olay. Ngem mo maagtan ka's waya ay komaan, khawis. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("C17_22","076_7_22","1CO","7","22","22","Mo faa ka issan nangayakhan Apo Dios ken sik-a, ifilangna ay nawayaan ka isnan sakhangna. Kag akhes isnan faken faa ay nawaya issan naayakhana, et enfalin ay faan Cristo. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("C17_23","076_7_23","1CO","7","23","23","Et tay chachama ay napateg nan namayachana ken chakayo, ad-i kayo kasin enpafab-aa isnan teken. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("C17_24","076_7_24","1CO","7","24","24","Adi kad iib-ak, mo ngag nan kasasaadyo issan nangayakhana ken chakayo, mamang-ep kayo ay maiyoornos ken Apo Dios. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("C17_25","076_7_25","1CO","7","25","25","Idwani mo maipoon isnan sisya'y egay inmasawa, maid ifilinko ay malpo ken Apo Jesus. Ngem siya na nan kanak ay esa'y matalek khapo isnan seg-ang Apo Dios. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("C17_26","076_7_26","1CO","7","26","26","Nan kanak, et tay isnan wad-ay ay chadlos likhat idwani, khawis mo ad-i tako sokantan nan wad-ay ay kasasaad tako. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("C17_27","076_7_27","1CO","7","27","27","Kag isnan lalaki, mo apchas inmasawa, ad-i omanap is en-ichangancha. Ya mo egay inmasawa, olay ad-i omanap is asaw-ena. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("C17_28","076_7_28","1CO","7","28","28","Nay met achi mo kananan mangasawa, maid fomasolana. Siya akhes isnan magmagkit, mo mangasawa, maid akhes fomasolana. Ngem nan yangkhay kanak, et mo mangasawa cha wad-ay ay wad-ay nan likhat ay itopegcha. Ya siya chi nan ad-ik laychen ay lak-amenyo. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("C17_29","076_7_29","1CO","7","29","29","Nan laychek ay maawatanyo ay iib-ak, et tay nganngani ay mapengpeng nan timpo, et nay mailapo idwani, khagkhag-awis mo nan cheycha'y inasaw-an ay lallalaki, et ifilangcha koma ay kag maid asawacha ta ensilfi cha ay osto ken Apo Dios. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("C17_30","076_7_30","1CO","7","30","30","Siya akhes isnan en-ag-akha ya nan enlaglagsak, faken koma nan akha paymo lagsak nan chadlos cha sesemken. Olay akhes nan cheycha'y lomako, faken koma nan linakwancha nan semsemkencha, mod-i ket ippeycha koma ay kag cha faken kwa nan linakwancha. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("C17_31","076_7_31","1CO","7","31","31","Ya am-in ay mangosar isnan kalotaan ay kwa, ad-icha koma pawadwad-en nan chey ay kwacha, tay am-in ay mail-ila isnan nay ay lofong et maamas isnan ad-i omannong. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("C17_32","076_7_32","1CO","7","32","32","Siya chi tay laychek ay maid koma madchanakanyo. Kag isnan fab-alo, mabfalin ay sesemkena yangkhay nan ensilfiyana ken Apo Jesus, ya nan ikkana ay mangipalal-ayad ken siya. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("C17_33","076_7_33","1CO","7","33","33","Nay met achi isnan lalaki ay inmafong, nan et fiyag isnan lota nan sesemkena, ya mo ngag nan ikkana ay mangipalal-ayad ken asawana, ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("C17_34","076_7_34","1CO","7","34","34","et nay chwadchwa nan semsemkena. Siya akhes isnan fafai ay maid asawana ya nan magmagkit, mabfalin ay sesemkena yangkhay si Apo Jesus, tay nan pangkhepna et mo ngag nan ikkana ay nakapet ay ensilfi ken siya isnan awak ya semekna. Ngem isnan inasaw-an ay fafai, nan et fiyag isnan lota nan sesemkena, ya mo ngag nan ikkana ay mangipalal-ayad isnan asawana. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("C17_35","076_7_35","1CO","7","35","35","Nan chey ay kinwanik et enkhawisanyo kannay. Ad-ik laychen ay enpawapawa ken chakayo, mod-i ket laychek yangkhay ay khawis ya naornos kayo, ya nakapet kayo ken Apo Jesus ya maid kasin yo masangawan ay ensilfi ken siya. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("C17_36","076_7_36","1CO","7","36","36","Idwani, mo wad-ay nan en-asilayad ay fab-alo ya magmagkit ay kasin nentot-oya ta ad-icha itoloy nan nentolakhancha ay en-asawa-an, sa et awni ya ket maliknan nan lalaki ay ad-i makaikatpe ya lalaychena'y mangiyamong isnan fafai, khawis mo kasina tot-oyyen siya ta en-asawa cha et. Mo siya chi maid fomasolana. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("C17_37","076_7_37","1CO","7","37","37","Nay met achi mo ad-i mapilit nan chey ay fab-alo ay mangasawa sa et makaikatpe isnan awakna, ya sinmekna ay ad-ina't asaw-en nan chey ay magmagkit ya ad-i akhes enchwadchwa isnan sinmekna ay angnen, khawis akhes chi. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("C17_38","076_7_38","1CO","7","38","38","Adi kad khawis mo nan fab-alo, asaw-ena nan magmagkit ay naitot-oya ken siya, nay met achi khagkhag-awis chadlo mo ad-i mangasawa. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("C17_39","076_7_39","1CO","7","39","39","Idwani, mo maipoon isnan inasaw-an ay fafai, masapol ay nakapet ken asawana mo sisya'y matatakho. Ngem mo matey nan asawana, nawaya ay kasin makiasawa isnan laychena, mo ket nan kasina asaw-en et naiyornos ken Apo Jesus. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("C17_40","076_7_40","1CO","7","40","40","Ngem isnan semekko, kanak en naon-oney kayet nan fafai mo sisya'y maes-esang. Ya patiyek ay inpey nan Ispirito Santo na is kasemekko. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("C18_1","076_8_1","1CO","8","1","1","Idwani, siya na nan songfatko maipoon isnan karni ay naichoo isnan khinag-aeb ay dios. Tet-ewa nan kananyo ay wad-ay ammo tako am-in, nay met achi nan ammo, ento mo fomachang ket ay omipachayew. Ngem nan layad isnan ib-a siya nan omipafikas. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("C18_2","076_8_2","1CO","8","2","2","Mo wad-ay mangmangwanin wad-ay nan ammona, wad-ay kayet kolangna. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("C18_3","076_8_3","1CO","8","3","3","Ngem teken isnan takho ay menlal-ayad ken Apo Dios, siya nan figfikhen Apo Dios ay anakna. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("C18_4","076_8_4","1CO","8","4","4","Adi kad mo maipoon isnan mangakkanan isnan karni ay naichoo isnan khinag-aeb ay dios, ammo tako ay nan kag todi ay dioscha et maid kinatet-ewacha. Ya ammo tako ay maid kasin teken si Dios mod-i yangkhay si Apo Dios. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("C18_5","076_8_5","1CO","8","5","5","Tay olay mo wad-ay nan kananchan dios ya apocha id chaya ya isna is kalota, ya olay mo angsaangsan cha kano nan dios ya apocha, ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("C18_6","076_8_6","1CO","8","6","6","ngem ken chatako ay mamati, es-esang yangkhay nan Dios. Siya nan Ama tako ay nalpowan nan am-iam-in ay nawad-ay, ya siya nan osto ay ayen ya khotok nan matatakhowan tako ay mamati. Es-esang akhes yangkhay nan Apo tako ay siya si Jesu Cristo. Naichalan ken siya nan nangab-an Apo Dios isnan am-iam-in, ya siya akhes nan nangaeb ken chatako ay entakhona. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("C18_7","076_8_7","1CO","8","7","7","Ngem nan tapina ay mamati et ad-icha kayet maawatan chi, tay apchas cha inmiingsa ay manad-ayaw isnan khinag-aeb ay dios. Et tay sisya'y enchwadchwa cha, mo ischaencha nan naichoo ischi, makorkor nan semekcha tay kanancha ay maitaptapi cha isnan cheycha'y manad-ayaw isnan khinag-aeb ay dios. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("C18_8","076_8_8","1CO","8","8","8","Ngem nan makakan, maid mabfalina'y mangisag-en ken chatako ken Apo Dios. Maid enngaakhana mo ad-i tako kanen chi, ya maid akhes enkhawisana ken chatako mo kanen tako. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("C18_9","076_8_9","1CO","8","9","9","Ngem ilaenyo magtek yangkhay ta nan waya ay wad-ay ken chakayo, et faken chi's mangisakhaw isnan ib-ayo ay sisya'y enchwadchwa. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("C18_10","076_8_10","1CO","8","10","10","Tay mo sik-a ya makaawat ka isna, et wad-ay ka ay cha makikan isnan timplon nan khinag-aeb ay dios, ya ket ay ilaen nan ib-am ay sisya'y enchwadchwa nan semekna sik-a, at ngen sa ad-i fomikas nan semekna ay makikan isnan naichoo isnan khinag-aeb ay dios olay mo kanana en fasol chi? ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("C18_11","076_8_11","1CO","8","11","11","Adi kad khapo isnan osto ay mangawatam, mapakawas nan pammatin nan ib-am ay sisya'y enchwadchwa nan semekna ay esa'y inkatteyan Cristo. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("C18_12","076_8_12","1CO","8","12","12","Mo siya sa'y makafasol ka isnan ib-am ya saktam nan semekna ay sisya'y enchwadchwa, makafasol ka kannay ken Cristo. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("C18_13","076_8_13","1CO","8","13","13","Idwani, mo nan naichoo ay karni nan khotok nan fomasolan nan ib-ak ay mamati, khap-es na't si ad-i ak ensifo mo kek et ad-i isakhaw nan ib-ak. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("C19_1","076_9_1","1CO","9","1","1","Ay ke ak ad-i nawaya? Faken ak ngen apostol? Ad-i ngen sak-en akhes nan esang ay nangila isnan kasin natakho ay Apo tako, ya chakayo nan fongan nan felayko ay naiyornos ken siya ay Apo tako. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("C19_2","076_9_2","1CO","9","2","2","Olay mo ad-i ifilang nan tapina ay apostol ak, khechangna ay apostol ak ken chakayo. Tay nan naiyornosanyo ken Apo Jesus nan kail-an nan kinaapostolko ay nalpo ken siya. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("C19_3","076_9_3","1CO","9","3","3","Idwani, siya na nan songfatko isnan cheycha'y enkalikali maipoon ken sak-en. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("C19_4","076_9_4","1CO","9","4","4","Ay ke mi ad-i lebfeng ay maagtan si ikatakhomi isnan nay ay chonomi? ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("C19_5","076_9_5","1CO","9","5","5","Maid ngen kalebfenganmi ay mangitakin isnan asawa'y mamati, ay kag isnan angnen nan tapina ay apostoles, ya nan aag-in Apo Jesus ya si Pedro? ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("C19_6","076_9_6","1CO","9","6","6","Kecheng kami ngen yangkhay ken Bernabe is masapol ay en madno ta wad-ay ikatakhomi? ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("C19_7","076_9_7","1CO","9","7","7","Ay ke wad-ay sorchacho ay siya kannay nan mamayad isnan ikatakhona? Kag akhes isnan en-imola is ofas, ay ke ad-i mangan isnan apitna? Siya kayet akhes isnan entalaken, ad-i ngen ominom isnan khatas nan ipaspastorna? ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("C19_8","076_9_8","1CO","9","8","8","Isnan ekhad tako ngen yangkhay ay takho nan nalpowan nan chey ay kinwanik? Ad-i. Tay siya akhes chi nan wad-ay isnan lenteg ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("C19_9","076_9_9","1CO","9","9","9","ay inpaisolat Apo Dios ken Moises, “Ad-iyo takchen nan topek nan faka ay mangikhatkhatin ay cha mangilik isnan naani.” Ay ke nan faka yangkhay nan sesemken Apo Dios? ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("C19_10","076_9_10","1CO","9","10","10","Faken ngen chatako nan tet-ewa ay ayen nan kinwanina? Chatako nan khotok nan chadlos naisolatan todi. Kag isnan en-alacho ya nan en-ani, lebfengna ay wad-ay nan chatagcha et siya chi nan namnamaencha isnan cha cha enchonowan. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("C19_11","076_9_11","1CO","9","11","11","Siya akhes ken chakami. Tay nan wadwad-ay ay nalpo ken Apo Dios nan inmolami ken chakayo, ay ke chadlos chachama mo wad-ay ilayadyo ay alig aniyenmi? ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("C19_12","076_9_12","1CO","9","12","12","Mo nan tapina et wad-ay kalentekhancha ay mabfachangan, ad-i ngen am-am-amed ken chakami? Ngem egaymi paat inosar nan nay ay kalentekhanmi, mod-i ket inan-anosanmi nan ngag sisa'y likhat, ta maid manaktak isnan kaiwalagkhawakhan nan Khawis ay Chamag maipoon ken Cristo. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("C19_13","076_9_13","1CO","9","13","13","Ilaen tako kay ya nan enchonchono isnan Timplo. Ad-iyo ngen ammo ay alaencha nan kanencha isnan wad-ay ay cha nailayad ischi? Ya siya akhes isnan cheycha'y enchonchono is kaaltar, ad-i cha ngen fomingit isnan maichaton ischi? ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("C19_14","076_9_14","1CO","9","14","14","Siya akhes isnan cheycha'y mangipap-alawag isnan Khawis ay Chamag, infilin nan Apo ay siya kannay koma chi nan omal-ancha isnan ikatakhocha. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("C19_15","076_9_15","1CO","9","15","15","Ngem sak-en, egay ko inpip-ilit nan is yangkhay ay kalentekhak, ya ad-ik isolat na tatno cha kayo omag-agtan. Tay khap-es na't si matey ak mo nan makaan ken sak-en nan lagsak ay mangwanin ad-i ak kalagfowan isnan chonok. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("C19_16","076_9_16","1CO","9","16","16","Olay mo ipap-alawagko nan Khawis ay Chamag ngem maid kalebfengak ay chomayew, tay siya chadlo na nan naichawchaw ay chonok ay masapol ay angnek. Selaeg ko mo ad-ik ipalawag nan Khawis ay Chamag! ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("C19_17","076_9_17","1CO","9","17","17","Mo sa ya sak-en nan aped nanmek ay mangipalawag isnan Khawis ay Chamag, wad-ay ay wad-ay nan fongaek. Ngem khapo tay siya chi nan inpadnona ken sak-en ay maid is kasemekko, et angnek tay siya nan intalekna ken sak-en. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("C19_18","076_9_18","1CO","9","18","18","Ngag et kay nan fongaek? Maid teken mod-i nan mamang-epak ay mangipalawag isnan Khawis ay Chamag ay ad-i mang-ey fayachan nan mannge, olay mo wad-ay kalentekhak ay omala is ikatakhok ken chaicha. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("C19_19","076_9_19","1CO","9","19","19","Tay olay mo nawaya ak ya maid takho is fomab-aa ken sak-en, iyoyak kayet ay mafab-aa isnan olay sino, tatno mo mabfalin et angsaangsan koma nan awisek ay mamati. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("C19_20","076_9_20","1CO","9","20","20","Adi kad mo wad-ay ak isnan cheycha'y Judio, anosak nan okhalicha ta awisek chaicha. Siya, isnan kawadko ken chaicha ay menwanwaned isnan lenteg Moises, maitaptapi ak, olay mo ammok ay ad-ik masapol ay iyangnen nan ekhadcha ay nailenteg. Siya chi nan angnek ta mo mabfalin awisek chaicha ta mamati cha akhes. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("C19_21","076_9_21","1CO","9","21","21","Mo nan isos-olowak akhes et Gentil ay ad-i mangon-onod isnan lenteg nan Judio, ad-ik akhes iyangnen chi ay lenteg ta wad-ay ikkak ay mangawis ken chaicha. Ad-ik kanan ay ipeg-anak nan lenteg Apo Dios, tay patpatiyek met nan lenteg Cristo. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("C19_22","076_9_22","1CO","9","22","22","Mo wad-ay ak isnan cheycha'y nakapsot nan pammaticha, ifakhayko nan okhalik ken chaicha tatno awisek chaicha. Adi kad mo wad-ay ak isnan kawad nan olay sino ay takho ippeyko nan kafaelak ay mangangnen isnan osto isnan sakhangcha am-in, tatno mabfalin ay awisek nan tapina ken chaicha ta maisalakan cha. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("C19_23","076_9_23","1CO","9","23","23","Ang-angnek am-in chana maigkhapo isnan Khawis ay Chamag, ta maitapi ak ay bindisyonana. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("C19_24","076_9_24","1CO","9","24","24","Ammoyo met ay mo wad-ay lomfa, ippey nan am-in ay makilomfa nan kafaelancha ay entagtag, ngem es-esang yangkhay nan mangafak ya wad-ay fongaena. Siya akhes ken chakayo, ippeyyo nan kafaelanyo ta wad-ay fongaenyo ay ichowan Apo Dios. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("C19_25","076_9_25","1CO","9","25","25","Am-in ay makikontis, et paingsaencha nan awakcha ay mangikatpe isnan olay ngag, ta mo makilomfa cha et mangafak cha ay mangafak. Nay met achi khechangna'y at maamas nan fongaencha, ngem nan at fongaen tako, olay kaatna ad-i kaam-amas. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("C19_26","076_9_26","1CO","9","26","26","Siya akhes ken sak-en, ipapatik ay kag isnan makilomlomfa ay es-esang nan pangkhepna. Ya faken ak kag isnan makionong ay chakhem nan sonsontokena. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("C19_27","076_9_27","1CO","9","27","27","Ad-i. Nan angnek, et paingsaek nan awakko isnan likhat engkhana'y makaikatpe ak isnan ngag sisa ay fikhawko, tay ta ket lang ya kinwasko nan chonok ay en-ipap-alawag, ya ket ay sak-en pet nan maaspowan ay egay nensakhana. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("C110_1","076_10_1","1CO","10","1","1","Sesemkenyo'y iib-ak san inmat isnan ikik-it tako ay inmon-onod ken Moises id sangad-om. Wawawawad-ay nan lifoon Apo Dios ay nanatallingeb ken chaicha am-in, ya nakagchang cha am-in ay enkhagkhawis isnan Fayfay ay makwanin Enkilat. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("C110_2","076_10_2","1CO","10","2","2","Sa et maiyalig cha ay nafonyakhan am-in ay disipolos Moises isnan lifoo ya fayfay. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("C110_3","076_10_3","1CO","10","3","3","Et nangnangan cha am-in isnan es-esang ay ilan si makakan ay inchowan Apo Dios. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("C110_4","076_10_4","1CO","10","4","4","Siya akhes ay inpainom Apo Dios chaicha am-in isnan chanom ay inpafalana is kafato. Ya si Cristo ay nangifofoweg ken chaicha nan maiyalig isnan chey ay fato. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("C110_5","076_10_5","1CO","10","5","5","Ngem olay mo siya chi, kaangsanan ken chaicha nan egay nangangnen isnan laychen Apo Dios, et nay inwalana nan awakcha isnan malalango ay lota. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("C110_6","076_10_6","1CO","10","6","6","Idwani, inmat am-in chachi ta katokhonan tako, ta ad-i tako fikhawen nan ngaag, ay kag ken chaicha. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("C110_7","076_10_7","1CO","10","7","7","Ad-i tako akhes enchad-ayaw isnan khinag-aeb ay dios ay kag isnan tapina ken chaicha. Tay nan naisolat maipoon ken chaicha et, “Tinmokcho cha ay mangan ya ominom sa cha't naligwat ay manod-olaw.” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("C110_8","076_10_8","1CO","10","8","8","Ad-i tako akhes angnen nan asi ay kag isnan tapina ken chaicha, tay siya nan ket ay namatteyana isnan chwan poo ya tolo ay lifo ken chaicha isnan sin-akhew yangkhay. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("C110_9","076_10_9","1CO","10","9","9","Ad-i tako akhes teptepngen/padpachasen si Apo Dios ay kag isnan inangnen nan tapina ken chaicha, tay siya nan ket ay nangifaalana isnan oweg ay namatey ken chaicha. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("C110_10","076_10_10","1CO","10","10","10","Ad-i tako akhes enlililili ken siya ay kag isnan inangnen nan tapina ay ib-acha, tay ket ay finaan Apo Dios nan enpatey ay anghelna ay namatey ken chaicha. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("C110_11","076_10_11","1CO","10","11","11","Inmat am-in chachi ken chaicha ta katokhonan nan takho, ya naisolat cha ay en-achalan tako ay matatakho isnan nay ay nganngani ay mapengpengan nan lofong. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("C110_12","076_10_12","1CO","10","12","12","Tay siya chi mo wad-ay mangwanin osto siya, masapol ay ilaena tay ta ket lang awni ya mayagyag siya. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("C110_13","076_10_13","1CO","10","13","13","Maid intopegyo ay sailo ay egay akhes intopeg nan katakhotakho. Ngem matalek si Apo Dios, ya ad-ina ipalofos chakayo ay matepeng/mapachas isnan ad-iyo kafaelan, mod-i ket ipafikasna chakayo ta makakatpe kayo ya somya nan enfanakhan nan natepnganyo. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("C110_14","076_10_14","1CO","10","14","14","Tay siya chi, kanak ken chakayo ay laylaychek, chokokhanyo nan khinag-aeb ay dios ta faken chi's chad-ayawenyo. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("C110_15","076_10_15","1CO","10","15","15","Nanemneman kayo ay chak tot-oyyen, et nay kikhad kayo ay manmek isnan nay ay kankanak. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("C110_16","076_10_16","1CO","10","16","16","Isnan makiyamanan ya makiinoman tako isnan matatasa ay mangischo isnan kabindisyonan tako, ad-i ngen siya chi nan mangipaila ay maitattapi tako ken Cristo isnan inmayosan nan chalana? Siya akhes mo kanen tako nan tinapay ay petpet-angen tako, ad-i ngen siya chi nan mangipaila ay maitattapi tako ken Cristo issan nateyana ya natakhowana. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("C110_17","076_10_17","1CO","10","17","17","Et khapo tay esang ay tinapay nan ikakcheng tako ay kanen, maawatan ay olay mo angsan tako, khechangna'y es-esang tako ay awak. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("C110_18","076_10_18","1CO","10","18","18","Kag isnan cheycha'y Israelitas, ad-i ngen nan cheycha'y makikan isnan naichaton isnan altar, et ipailacha ay makichad-ayaw cha? ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("C110_19","076_10_19","1CO","10","19","19","Ngag nan laychek ay kanan? Ay kek kanan en Dios nan khinag-aeb ay dios, ya wad-ay silfin nan naichoo ken chaicha? ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("C110_20","076_10_20","1CO","10","20","20","Faken chi. Nan laychek ay kanan, et nan maichoo isnan khinag-aeb ay dios et nan anito nan maidchoowana, ya faken ken Apo Dios. Et ad-ik laychen mo maitaptapi kayo isnan anito. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("C110_21","076_10_21","1CO","10","21","21","Ay ke yo kanan en makiinom kayo isnan fayas ay manemsemkan ken Apo Jesus ya en kayo akhes makiinom isnan naichoo isnan anito? Siya akhes ay ad-i mabfalin ay makikan ka ken Apo Jesus ya sa kayo't makikan akhes isnan anito. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("C110_22","076_10_22","1CO","10","22","22","Laychen tako ngen ay pasongten nan Apo isnan mangabfolotan tako isnan teken? Ay ke tako mafikfikas mo siya? ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("C110_23","076_10_23","1CO","10","23","23","Away wad-ay mangwanin, “Mabfalin ay angnek nan olay ngag sisa.” Away nget tet-ewa, ngem ad-i cha am-in omagtan isnan enkhawisan tako. Olay mo kanak, “Mabfalin ay angnek nan olay ngag sisa,” ngem ad-icha am-in pabfikasen nan ib-a. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("C110_24","076_10_24","1CO","10","24","24","Masapol ay ilaen nan waschin esang nan enkhawisan nan ib-ana, ta faken yangkhay nan awakna nan semsemkena. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("C110_25","076_10_25","1CO","10","25","25","Mo maipoon isnan karni ay mailako is katinchaan, nawaya tako ay manibfan. Ad-i tako mang-ey ensemesemek ya enpoopoot mo ento nan nalpowana. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("C110_26","076_10_26","1CO","10","26","26","Siya chi tay kanan nan naisolat ay kalin Apo Dios, “Nan lota ya nan am-in ay wad-ay ischi et kwan Apo Dios.” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("C110_27","076_10_27","1CO","10","27","27","Adi kad mo wad-ay nan maid pammatina ay mangayag ken chakayo ay makikan ya laychenyo ay omey, omey kayo. Kanenyo nan olay ngag sisa ay isangocha. Ad-i kayo kasin ensemesemek ya enpoopoot mo ento nan nalpowana. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("C110_28","076_10_28","1CO","10","28","29","Ngem mo wad-ay mangwani ken chakayo, “Naichaton pay na,” ad-i kayo ensifo tay khapo ken siya ya ta maid masaktan. Nan laychek ay kanan et ta ad-i masaktan nan semek nan takho ay nanot-oya ken chakayo, faken nan semekyo. Away wad-ay mangwanin, “Ay ke omno mo ad-i ak nawaya ay mangangnen isnan ngag sisa, khapo yangkhay isnan semek nan ib-ak? ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("C110_30","076_10_30","1CO","10","30","30","Mo enyaman ak ken Apo Dios maipoon isnan kanek, ek man madchilaw isnan inyamanko ken Apo Dios ay?” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("C110_31","076_10_31","1CO","10","31","31","Nan yangkhay kanak et, ilaenyo ta machayaw si Apo Dios maipoon isnan am-in ay angnenyo, olay mo mangan paymo ominom kayo. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("C110_32","076_10_32","1CO","10","32","32","Ilaenyo et ta maid ang-angnenyo ay mabfalin ay kaisagkhawan nan cheycha'y Judio, Gentil, paymo nan maam-among ay ib-ayo ay takhon Apo Dios. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("C110_33","076_10_33","1CO","10","33","33","Wanchenyo sak-en ay mangippey isnan kafaelak ay mangangnen isnan osto isnan sakhang nan olay sino, ya sesemkek akhes nan enkhawisancha am-in isnan am-in ay angnek, faken yangkhay nan enkhawisak, ta asop ya maisalakan cha. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("C111_1","076_11_1","1CO","11","1","1","Wanchenyo et sak-en, ay kag isnan ikkak ay menwanwaned ken Cristo. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("C111_2","076_11_2","1CO","11","2","2","Ichayawko chakayo mo ke tay omiismek kayo isnan am-in ay ngag sisa, ya kokompet kayo isnan ekhad nan mamati ay insolok ay wanchenyo. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("C111_3","076_11_3","1CO","11","3","3","Ngem wad-ay kayet nan laychek ay maawatanyo koma. Si Cristo, siya nan pangolon nan am-in ay lallalaki. Kag nan lalaki, siya nan pangolon nan asawana, ya si Apo Dios nan pangolon Cristo. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("C111_4","076_11_4","1CO","11","4","4","Adi kad mo sino nan lalaki ay mangisoklong isnan is yangkhay isnan olona isnan sakhang nan katakhotakho, isnan cha na enlol-owalowan paymo enpap-alawakhan isnan inpaammon Apo Dios, et ifabfaina nan pangolona ay si Cristo. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("C111_5","076_11_5","1CO","11","5","5","Ya nan fafai ay enlowalo paymo en-isolo isnan inpaammon Apo Dios ya ad-i en-apongot, et ifabfaina kannay si asawana ay pangolona. Kag met laeng nenpaklet siya. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("C111_6","076_11_6","1CO","11","6","6","Adi kad mo ad-ina laychen ay en-apongot, khap-esna't si enpaapolog et yangkhay. Nay met achi tay kafabfain nan enpaapolog paymo enpaklet, en-apongot koma. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("C111_7","076_11_7","1CO","11","7","7","Tay nan lalaki, masapol ay ad-i manoklong isnan sakhang nan mamati, tay nakhaeb siya ay kag ken Apo Dios ya siya nan kail-an nan katangtangachana. Ngem nan fafai, siya nan kail-an nan katangachan nan lalaki. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("C111_8","076_11_8","1CO","11","8","8","Tay egay khinaeb Apo Dios nan lalaki isnan fafai, mod-i ket nan fafai isnan lalaki. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("C111_9","076_11_9","1CO","11","9","9","Siya akhes ay egayna khinaeb nan lalaki khapo isnan fafai, mod-i ket nan fafai khapo isnan lalaki. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("C111_10","076_11_10","1CO","11","10","10","Siya chi nan khotokna ay nan fabfafai, et masapol ay en-apongot cha, ya ta ilaen nan angheles ay si asawana nan pangolona. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("C111_11","076_11_11","1CO","11","11","11","Nay met achi, ken chatako ay naiyornos ken Apo Jesus, ad-i tako kanan en nan lalaki, et ad-ina masapol nan fafai. Siya akhes isnan fafai, ad-i tako kanan en ad-ina masapol nan lalaki. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("C111_12","076_11_12","1CO","11","12","12","Tay olay mo nalpo nan chamo ay fafai isnan lalaki, ngem mailapo ischi maid lalaki ay egay naiyanak isnan fafai. Siya akhes ay am-iam-in ay wad-ay, et nalpo ken Apo Dios. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("C111_13","076_11_13","1CO","11","13","13","Semkenyo achi. Ay ke omno mo ad-i en-apongot nan fafai mo enlowalo ken Apo Dios? ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("C111_14","076_11_14","1CO","11","14","14","Ay ke tako ad-i ammo ay sikhod ay naiyokhali ay mo ipaanchon nan lalaki nan fookna et kafabfain chi? ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("C111_15","076_11_15","1CO","11","15","15","Ngem mo nan fafai is mangipaancho isnan fookna, siya chi nan katangachana, tay naischo nan fookna ay mangap-ap ken siya. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("C111_16","076_11_16","1CO","11","16","16","Ngem mo wad-ay mensopla isna, nan yangkhay kanak et tay maid teken si ekhad ay tan-oyanmi ay cha maiyang-angnen isnan maamongan nan takhon Apo Dios, ya maid akhes teken ay ekhad ay tan-oyancha. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("C111_17","076_11_17","1CO","11","17","17","Ngem isnan nay ay ifaagko ken chakayo idwani, ad-ik ichayaw chakayo. Tay mo maam-among kayo, ad-i yo met enkhawisan, mod-i ket enngaakhanyo pet. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("C111_18","076_11_18","1CO","11","18","18","Tay nan esang ay chinngek, et mo maam-among kayo makhekhedwa kayo. Ya kanak en away wad-ay kinatet-ewana, ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("C111_19","076_11_19","1CO","11","19","19","tay masapol ay wad-ay masisyananyo ta mailatak mo sino ken chakayo nan tet-ewa ay matalek. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("C111_20","076_11_20","1CO","11","20","20","Ngem mo maamong kayo ay mangan ay manmanmek koma isnan nateyan Jesus, ke pet ay faken. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("C111_21","076_11_21","1CO","11","21","21","Tay ento mo maofob-ong kayo, ya ket waschin et cha mang-ona ay mangan isnan sengetna. Et tay siya chi, wad-ay cha nan megsamegsan ya cha mafoteng, sa et okhay nan tapina ay cha maowat ya maeew-ew. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("C111_22","076_11_22","1CO","11","22","22","Ngag man chi's cha yo ang-angnen! Ay ke maid afongyo's manganan ya ominomanyo? Paymo ilal-ayosanyo ngen nan takhon Apo Dios ya ipabfainyo nan ib-ayo ay maid mabfalincha? Ngag et kay nan kanak ken chakayo? At ngen sak ichayaw chakayo? Ad-i mabfalin. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("C111_23","076_11_23","1CO","11","23","23","Nan chey insos-olok ken chakayo ay nalpo ken Apo Jesus et siya na: Si Apo Jesus, isnan chey kannay ay maschem ay naitiktikana, inalana nan tinapay, ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("C111_24","076_11_24","1CO","11","24","24","et osto'y nenyaman, pinetpet-angna sa na't kanan, “Siya na nan awakko ay naichawchaw pala ken chakayo. Kanenyo na ta manemsemkanyo ken sak-en.” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("C111_25","076_11_25","1CO","11","25","25","Nakwas cha ay nangan, sa na't akhes inala nan tasa ay mangwanin, “Nan matatasa ay nay et siya nan falo ay tolag Apo Dios ay nakhaeb isnan chalak. Isnan kad-in manginomanyo isna, angnenyo ta manemsemkanyo ken sak-en.” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("C111_26","076_11_26","1CO","11","26","26","Adi kad isnan kad-in mangakkananyo isnan tinapay ya manginomanyo isnan matatasa, ipaammoyo nan inangnen Apo Jesus isnan eteyna, engkhana isnan kasina aliyan. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("C111_27","076_11_27","1CO","11","27","27","Et mo wad-ay maitapi ay makikan isnan tinapay ya makiinom isnan matatasa ta manemsemkan cha koma ken Apo Jesus ngem ket ay teken et nan angnencha, fomasol cha tay laglag-asencha nan awak ya chalan Apo Jesus. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("C111_28","076_11_28","1CO","11","28","28","Tay siya chi, masapol ay waschin manmek ona mo osto nan semekna, esa et en makikan isnan tinapay ya makiinom isnan matatasa. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("C111_29","076_11_29","1CO","11","29","29","Tay mo ad-ina figfikhen nan ayen nan awak Jesus mo makikan, paymo nan ayen nan chalana mo makiinom, et siya kannay nan mangan-anap isnan kadchosaana mo aped mangan ya ominom. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("C111_30","076_11_30","1CO","11","30","30","Siya sa nan khotokna ay angsan ken chakayo nan masakew ya masakit, ya wad-ay nan natey. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("C111_31","076_11_31","1CO","11","31","31","Nay met achi mo waschin ona manmek mo osto nan semekna, ad-i tako maokom ya machosa ken Apo Dios. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("C111_32","076_11_32","1CO","11","32","32","Ngem mo cha tako maokom ya machosa idwani, siya chi nan ikkan Apo Dios ay manaplit ay manokhon ken chatako ta ad-i tako maitapi isnan katakhotakho isnan lofong ay machosa is tap-in. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("C111_33","076_11_33","1CO","11","33","33","Tay siya chi ay iib-ak, mo maamong kayo ay makikan ta manemsemkanyo ken Apo Jesus, en-asisaed kayo. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("C111_34","076_11_34","1CO","11","34","34","Ngem mo wad-ay naowaowat, khawis mo mangan ona is afongna, tatno nan maamonganyo et ad-i enfalin ay kadchosaanyo. Kecheng chana is ifaagko ken chakayo. Idwani mo maipoon isnan tapina ay laychek ay ifilin ken chakayo, awni ta omey ak ona issa. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("C112_1","076_12_1","1CO","12","1","1","Idwani ay iib-ak, mo maipoon isnan ilayad nan Ispirito Santo, laychek ay maawatanyo ay osto. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("C112_2","076_12_2","1CO","12","2","2","Ammoyo met ay issan sisya'y egayyo namatiyan, kad-in naawis kayo ya naallalang isnan teketeken ay maid leng-agna ay khinag-aeb ay dios. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("C112_3","076_12_3","1CO","12","3","3","Ngem idwani laychek ay ammowenyo ay mangimaton isnan takho ay ichad-alan nan Ispirito Santo. Ad-i mabfalin ay pangaakhena si Jesus. Et nan takho ay ad-i ichad-alan nan Ispirito Santo, ad-ina mabfalin ay kanan en, “Si Jesus nan Apok.” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("C112_4","076_12_4","1CO","12","4","4","Wad-ay nan nateketeken ay kafaelan ay nailayad isnan mamati, ngem es-esang nan nalpowana ay siya nan Ispiriton Apo Dios. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("C112_5","076_12_5","1CO","12","5","5","Wad-ay nan nateketeken ay ikkan ay mamachang isnan ib-a, ngem es-esang nan Apo ay ensilfiyancha. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("C112_6","076_12_6","1CO","12","6","6","Ya nateketeken nan chonon Apo Dios isnan fiyag nan nateketeken ay takho, ngem khechangna'y nan es-esang ay Dios nan mangidno ken chaicha am-in. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("C112_7","076_12_7","1CO","12","7","7","Adi kad isnan waschin mamati, ichowan nan Ispirito Santo nan nateketeken ay kafaelancha ay enkhawisancha am-in. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("C112_8","076_12_8","1CO","12","8","8","Isnan esang, ichawchawna nan kafaelana ay mangifaag isnan silib Apo Dios. Isnan esang, ichawchawna nan kafaelana ay mangilatak isnan ayen nan kalina. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("C112_9","076_12_9","1CO","12","9","9","Pabfikasen akhes nan Ispirito Santo nan pammatin nan esang, ya siya akhes nan mangichowa isnan kamabfalin nan esang ay mangipagkhawis isnan masasakit. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("C112_10","076_12_10","1CO","12","10","10","Isnan esang, ichowana nan kamabfalin ay mangangnen isnan omipataa, isnan esang nan kafaelan ay mangifaag isnan inpaammon Apo Dios, ya isnan esang kayet, ichowana nan kafaelana ay mangilasin mo nan naifaag et nalpo isnan Ispiriton Apo Dios paymo isnan anito. Isnan esang akhes, ichowana nan kafaelana ay enkali isnan nateketeken ay kali ay egayna paat inam-ammowan, ya isnan esang, ichowana nan kafaelana ay mangilatak isnan ayen nan kali ay maap-apat. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("C112_11","076_12_11","1CO","12","11","11","Ngem kecheng nan es-esang ay Ispiriton Apo Dios nan mangis-ischo isnan am-in ay naycha'y kafaelan tako, ya siya nan kikhad ay mangiwalas isnan laychena isnan waschin esa'y mamati. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("C112_12","076_12_12","1CO","12","12","12","Maiyalig ay awak Cristo nan angsaangsan ay mamati. Kag isnan awak tako ay angsan nan partina, ngem khechangna ay es-esang kayet ay awak. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("C112_13","076_12_13","1CO","12","13","13","Tay chatako am-in, Judio paymo Gentil, faa paymo faken, nafonyakhan tako am-in isnan es-esang ay Ispirito Santo ta enfalin tako ay kag es-esang ay awak, ay siya nan awak Jesus. Ya waschin tako akhes chinawat nan es-esang ay Ispirito Santo ay entetee ken chatako. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("C112_14","076_12_14","1CO","12","14","14","Kag isnan kinwanik maipoon isnan awak, ay faken es-esang nan partina mod-i ket angsan. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("C112_15","076_12_15","1CO","12","15","15","Mo nan siki ya kananan, “Faken ak tapin si awak tay faken ak lima.” Olay mo siya chi's lilina khechangna'y partin si awak. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("C112_16","076_12_16","1CO","12","16","16","Siya akhes isnan koweng. Mo kananan, “Faken ak partin si awak tay faken ak mata.” Olay mo siya chi nan lilina khechangna'y tapin kayet si awak. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("C112_17","076_12_17","1CO","12","17","17","Ayed ta mata yangkhay nan awak, ento pay nan ikkana'y enchenge? Ya mo am-in nan awak et koweng, ngag nan ikkana'y ensongsong? ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("C112_18","076_12_18","1CO","12","18","18","Nay met achi si Apo Dios, inmanmana ay nangaeb isnan am-in ay partin nan awak, maiyafoloy isnan laychena. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("C112_19","076_12_19","1CO","12","19","19","Tay mo es-esang nan partina, ay ke makwanin awak? ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("C112_20","076_12_20","1CO","12","20","20","Ngem nan kinatet-ewana, angsan nan partina ngem khechangna'y es-esang ay awak. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("C112_21","076_12_21","1CO","12","21","21","Tay siya chi ad-i mabfalin ay kanan nan mata isnan lima, “Ad-ik kasapolan sik-a.” Siya akhes ay ad-i mabfalin ay kanan nan olo isnan siki, “Ad-ik masapol sik-a.” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("C112_22","076_12_22","1CO","12","22","22","Nan magtek kinatet-ewana, et nan partin si awak ay olay mo kag maid chadlos filangna, ya ket siya chachi nan chadlos tako pet kasasapolan. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("C112_23","076_12_23","1CO","12","23","23","Ya nan partin si awak ay ifilang tako ay ad-i chadlos napateg, ket ay siya chachi nan kag tako ichayaw isnan menfachowan tako. Ya nan ad-i koma maipaila ay partin si awak, siya nan ap-apan tako ay khawis, ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("C112_24","076_12_24","1CO","12","24","24","ay ad-i kag isnan partin si awak ay khawis nan foyana. Adi kad nan inangnen Apo Dios ay nangaeb isnan awak tako, et ta patkhen tako nan kag ad-i chadlos napateg. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("C112_25","076_12_25","1CO","12","25","25","Siya chi nan inikkan Apo Dios, ta ad-i en-asiokhay nan partin si awak, mod-i ket en-iso nan angnen cha ay en-asifabchang. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("C112_26","076_12_26","1CO","12","26","26","Adi kad mo malikhatan nan esa'y partin si awak, siya akhes isnan am-in nan awak. Ya mo machayaw nan esang, waschin cha am-in lallayad. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("C112_27","076_12_27","1CO","12","27","27","Idwani, nan ayen nan kankanak et chakayo nan awak Cristo, ya maiyalig ay partin nan awakna nan waschin esang ken chakayo. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("C112_28","076_12_28","1CO","12","28","28","Et chinotokan Apo Dios nan nateketeken ay mangikkan isnan chonona. Kaoonaan nan apostoles. Ikadwa nan cheycha'y mangifab-aag isnan inpaammona. Ikatlo nan mangisos-olo isnan kalina. Sa et wad-ay akhes nan mangangnen isnan katataa, nan mangipagkhawis isnan masakit, nan mamadfachang isnan kaseseg-ang, nan mangichad-alan isnan sinfaan, ya nan naagtan is kafaelan ay enkali isnan nateketeken ay kali ay egaycha paat inam-ammowan. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("C112_29","076_12_29","1CO","12","29","29","Ay ke cha Apostoles am-in? Ay ke cha am-in ifab-aag nan inpaammon Apo Dios? Ad-i met am-in et mimistolo, paymo makaangnen isnan katataa. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("C112_30","076_12_30","1CO","12","30","30","Wad-ay ngen ken chatako am-in nan kamabfalin ay mangipagkhawis isnan masasakit? Kafaelan tako ngen am-in ay enkali isnan nateketeken ay kali ay egay tako paat inam-ammowan? Maid met akhes kafaelan tako am-in ay mangilatak isnan ayen nan kali ay egay tako paat inam-ammowan. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("C112_31","076_12_31","1CO","12","31","31","Nan magtek koma angnen tako et ta ippey tako nan kafaelan tako ay menkwa isnan wadwad-ay ay ilayad nan Ispirito Santo. Ngem idwani, wad-ay nan ipaammok ken chakayo ay khagkhag-awis is solit ay wanchen. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("C113_1","076_13_1","1CO","13","1","1","Idwani, olay pay mo kafaelak ay enkali isnan am-in ay kalin si takho ya nan angheles, maid kayet silfina, mo maid layadko. Kag ak yangkhay san chey tomotongeg ay pattong paymo patik ay aped komankanangkang. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("C113_2","076_13_2","1CO","13","2","2","Siya akhes ay olay mo wad-ay kafaelak ay mangifaag isnan inpaammon Apo Dios, ya maawatak nan am-in, olay nan intatafon Apo Dios ay nemnemna ay egayna inpap-aammo isnan tapina, ongar kayet mo maid layad. Olay akhes mo tet-ewa'y ab-afikas nan pammatik ay makaipakheg-ed isnan filig, siya kayet ay maid paat silfik mo maid layadko. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("C113_3","076_13_3","1CO","13","3","3","Olay pay mo chak ak-akiten ay mangipakchaw isnan am-in ay kwak isnan maid mabfalina, ya olay kayet mo iyoyak nan awakko ta poowancha, at khechangna'y ad-ik enkhawisan mo maid layadko. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("C113_4","076_13_4","1CO","13","4","4","Nan takho ay layad nan wad-ay ken siya, ipailana nan anos ya oya, ya ad-i en-apal paymo nachayew. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("C113_5","076_13_5","1CO","13","5","5","Ad-i en-ong-ongos ya ad-i en-angnen isnan kaifafainana. Ad-ina ipapilit nan laychena. Ad-i ensosossonget ya ad-ina sesemken nan ngaag ay naikkan ken siya. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("C113_6","076_13_6","1CO","13","6","6","Ad-ina ilal-ayad nan ngaag, mod-i ket ilal-ayadna yangkhay nan tet-ewa'y khawis. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("C113_7","076_13_7","1CO","13","7","7","Adi kad nan takho ay layad nan wad-ay ken siya et maid paat kolangna isnan anos, talek, namnama ya katpe. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("C113_8","076_13_8","1CO","13","8","8","Teken chadlo nan layad tay maid pengpengna. Nan kafaelan ay mangifaag isnan inpaammon Apo Dios, at mamaid. Siya akhes isnan kafaelan ay enkali isnan nateketeken ay egay paat inam-ammowan ay kali, at makaan. Ya nan kafaelan ay mangammo isnan kinatet-ewa, et tomke. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("C113_9","076_13_9","1CO","13","9","9","Tay nan kafaelan tako idwani ay mangammo ya mangifaag isnan inpaammon Apo Dios, et egay kayet kaanay. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("C113_10","076_13_10","1CO","13","10","10","Ngem mo enfalin tako ay maid kolangna et mamaid nan kolang ay kafaelan tako idwanin. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("C113_11","076_13_11","1CO","13","11","11","Kag ken sak-en, issan kaong-ongak, inoong-onga nan enkak-aliyak, semek si ong-onga nan semekko ya inong-onga nan mamigfikhak isnan isyangkhay. Idwani ay naeteng ak, kinaanko am-in nan ekhad si ong-onga. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("C113_12","076_13_12","1CO","13","12","12","Siya chi nan aligna ken chatako idwani, kag tako il-ilaen si Apo Dios isnan nakodlep ay sarming, ngem is tap-in, at ilaen tako nan osto ay kamesna mo sakhangen tako siya. Idwani, ad-ik ammo siya ay osto, ngem is tap-in si akhew at ammok siya ay osto ay kag isnan sikhod ay nangammowana ken sak-en. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("C113_13","076_13_13","1CO","13","13","13","Adi kad siya chana nan tolo ay sisya is eng-engkhana: nan pammati, nan namnama ya nan layad. Ngem nan kapapatekhan isnan naycha et siya nan layad. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("C114_1","076_14_1","1CO","14","1","1","Pawadwad-enyo nan layad isnan am-in ay pangkhepyo, sa yo't ippey nan kafaelanyo ta kowaenyo nan ilayad nan Ispirito Santo, am-amed nan kafaelan ay mangifaag isnan inpaammon Apo Dios. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("C114_2","076_14_2","1CO","14","2","2","Nan takho ay enkak-ali isnan nateketeken ay kali ay egayna paat inam-ammowan, et si Apo Dios nan kakak-alina ya faken nan takho, tay ad-icha maawatan nan ap-apatena. Nan ang-angnena, et maichalan isnan Ispirito Santo ap-apatena nan sikhod ay naitafon ay semek Apo Dios. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("C114_3","076_14_3","1CO","14","3","3","Ngem nan mangifaag isnan inpaammon Apo Dios, et takho nan makikak-aliyana ta fagfag-ana ya pabfikasena chaicha, ya liwliw-ena nan maliglikhatan. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("C114_4","076_14_4","1CO","14","4","4","Nan takho ay enkak-ali isnan nateketeken ay kali ay egayna paat inam-ammowan, et kecheng nan semekna nan pabfikasena. Ngem nan mangifaag isnan inpaammon Apo Dios, et pabfikasena am-in nan maam-among ay mamati. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("C114_5","076_14_5","1CO","14","5","5","Laychek achi mo wad-ay kafaelanyo am-in ay enkali isnan nateketeken ay kali ay egayyo paat inam-ammowan. Ngem wad-ay nan khagkhag-awis kayet et siya nan kafaelanyo ay mangifaag isnan inpaammon Apo Dios. Tay mo maid mangipaawat isnan ayen nan teken ay kali ta maipafikas nan maam-among, wadwad-ay kayet chadlo nan mangifaag isnan inpaammon Apo Dios mo nan enkali isnan teketeken ay kali. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("C114_6","076_14_6","1CO","14","6","6","Ayed ta omali ak ay mangisolo ken chakayo'y iib-a ya nateketeken ay kali ay ad-iyo ammo nan osalek, ngag kay nan enkhawisana mo ad-ik akhes ifaag nan inpaila ya inpaammon Apo Dios, paymo isolo nan maipoon ken siya? ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("C114_7","076_14_7","1CO","14","7","7","Siya akhes isnan maid leng-agna ay kag isnan kalleleng paymo nan kotengteng, ay ke wad-ay makailasin isnan ayen nan khangescha mo sisyasisya? ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("C114_8","076_14_8","1CO","14","8","8","Siya kayet akhes isnan trompetan si sorchacho, mo ad-i nalawag nan ongorna ay ke wad-ay ensakhana ay en makifaloknit? ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("C114_9","076_14_9","1CO","14","9","9","Siya akhes ken chakayo mo aped kayo enkak-ali isnan ad-i maawatan ay kali, at ngen wad-ay sa mangammo isnan kankananyo? Kag chakhem nan cha yo tot-oyyen. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("C114_10","076_14_10","1CO","14","10","10","Tet-ewa, angsan nan nateketeken ay kali isnan nay ay lofong, ya wad-ay nan laychencha ay kanan am-in. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("C114_11","076_14_11","1CO","14","11","11","Ngem mo ad-ik ammo nan kalin nan cha tomot-oya, at kaili ak ken siya ya kaili akhes siya ken sak-en. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("C114_12","076_14_12","1CO","14","12","12","Idwani tay laychenyo ay mangipaila isnan kafaelanyo ay ilayad nan Ispirito Santo, ippeyyo mampay nan kafaelanyo ay mangiyangnen isnan cheycha'y kafaelan ay mangipafikas isnan maam-among ay mamati. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("C114_13","076_14_13","1CO","14","13","13","Adi kad nan makakkali isnan kali ay egayna paat inam-ammowan, et enlowalo ta maagtan is kafaelana ay mangipaawat isnan ayen nan chey ay kankanana. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("C114_14","076_14_14","1CO","14","14","14","Tay mo enlowalo ak isnan kali ay egayko inam-ammowan, enlol-owalo ak yangkhay isnan leng-agko, nay met achi ad-i maitapi nan semekko. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("C114_15","076_14_15","1CO","14","15","15","Ngag kay nan angnek? Enlowalo ak isnan kali ay isolon nan leng-agko, ya enlowalo ak akhes isnan kali ay maawatak. Enkanta ak isnan kali ay isolon nan leng-agko, ya enkanta ak akhes isnan kali ay maawatak. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("C114_16","076_14_16","1CO","14","16","16","Tay mo wad-ay ka isnan maamongan nan mamati ya faken chi's angnem, ya enchayaw ka isnan teken ay kali ay isolon nan leng-agmo yangkhay, ngag kay nan angnen nan ad-i makaawat ay manan-oy isnan yamanmo, mo siya chi ay ad-ina mampay maawatan nan kankanam? ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("C114_17","076_14_17","1CO","14","17","17","Tay olay mo khawigkhawis nan angnem ay enyaman, maid kayet ifachangna isnan ad-i makaawat. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("C114_18","076_14_18","1CO","14","18","18","Enyaman ak tay ad-ad-acha nan inlayad nan Ispirito Santo ay kafaelak ay enkali isnan nateketeken ay kali mo nan inlayadna ken chakayo. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("C114_19","076_14_19","1CO","14","19","19","Ngem mo makiam-among ak isnan mamati, khapesna't si olay lima ay kali yangkhay nan ibfakhak ay maawatan tatno maisolowan nan iib-ak, mo nan sinpoo ay lifo ay kali ay nateketeken ya ad-i kaaw-awatan. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("C114_20","076_14_20","1CO","14","20","20","Iib-ak, faken koma kag semek si ong-onga nan semekyo. Mo maipoon isnan ngaag, khawis mo enfalin kayo ay kag kafab-ala ay ong-onga, ngem mo maipoon isnan angnenyo ay ensemek, semek koma si naetngan. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("C114_21","076_14_21","1CO","14","21","21","Nemnemenyo nan kinwanin Apo Dios isnan naisolat ay lentegna: “Tokhonek nan naycha'y takho maichalan isnan takho ay teken nan kalicha. Siya, at chengngencha nan ad-i kaawatan ay kalin si kaili, ngem khechangna'y ad-icha kayet chengngen sak-en,” kinwanin Apo Dios. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("C114_22","076_14_22","1CO","14","22","22","Adi kad maawatan tako ay nan teken ay kali, et siya chi nan sinyal ay katokhonan koma nan ad-i mamati, ya faken isnan mamati. Nay met achi nan kafaelan ay mangifaag isnan inpaammon Apo Dios, et siya nan mamachangana isnan mamati, faken isnan ad-i mamati. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("C114_23","076_14_23","1CO","14","23","23","Adi kad mo maam-among kayo am-in ay mamati, sa kayo't waschin kakkali isnan nateketeken ay kali, sa et wad-ay cha nan somkhep ay fisita paymo nan ad-i mamati, ay ke cha sa ad-i kanan en nalewlew kayo? ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("C114_24","076_14_24","1CO","14","24","24","Nay met achi mo maam-among kayo ya waschin mangifaag isnan inpaammon Apo Dios, sa et wad-ay somkhep ay fisita paymo nan ad-i mamati, et figfikhena ay fomafasol pet siya maigkhapo isnan am-in ay chinngena. Et tay cha maokom siya isnan am-in ay chechengngena, ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("C114_25","076_14_25","1CO","14","25","25","siya na et nan mangammowana ay ammon pet Apo Dios nan am-in ay iigtona ay semekna. Tay siya chi enfalintomeng ay enchayaw ken Apo Dios ay mangwanin, “Tet-ewa ay wad-ay si Apo Dios ken chakayo.” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("C114_26","076_14_26","1CO","14","26","26","Idwani iib-ak, ngag nan laychek ay kanan? Mo maam-among kayo siya na nan angnenyo: Khawis mo waschin ensasakhana ay mangiyangnen isnan naichowa ay kafaelana: nan makachag-ay, ichag-ayna; nan makaisolo, en-isolo; nan makaifaag isnan inpaammon Apo Dios, ifaagna. Mo wad-ay enkali isnan teken ay kali, wad-ay akhes koma nan mangipaawat isnan ayen nan chey ay kali. Ilaenyo magtek ta nan am-in ay angnenyo et enkhawisanyo am-in. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("C114_27","076_14_27","1CO","14","27","27","Mo wad-ay enkali isnan teken ay kali, osto nan chwa yangkhay paymo ad-i ensolok si tolo nan masonson ay enkali. Ya masapol ay wad-ay nan esang ay mangipaawat isnan ayen nan cha makwani. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("C114_28","076_14_28","1CO","14","28","28","Ngem mo maid makailawlawag isnan ayen nan kali, masapol ay ikhigkhinekcha is kasinfaan ta makitot-oya cha ken Apo Dios isnan semekcha yangkhay. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("C114_29","076_14_29","1CO","14","29","29","Mo wad-ay mangifaag isnan inpaammon kano Apo Dios, masapol ay anakhen nan tapina mo si Apo Dios tet-ewa nan nalpowana, sa et masapol ay chwa yangkhay paymo tolo nan enkali. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("C114_30","076_14_30","1CO","14","30","30","Ya sa et mo wad-ay ipaammon Apo Dios isnan esang isnan cha enkaliyan nan esang, khawis mo khominek nan inmona. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("C114_31","076_14_31","1CO","14","31","31","Tay mabfalin ay ifaagyo am-in nan inpaammon Apo Dios, ngem siya mo isonsonyo ta waschin maisolowan ya maipafikas isnan pammati. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("C114_32","076_14_32","1CO","14","32","32","Tay nan mangifaag isnan inpaammon Apo Dios et makaikatpe isnan topekna. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("C114_33","076_14_33","1CO","14","33","33","Siya chi tay si Apo Dios, et ad-ina panganawngawen nan takhona mod-i ket or-ornosena chaicha, ay kag isnan angnena isnan maam-amongan nan am-in ay takhona. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("C114_34","076_14_34","1CO","14","34","34","Nan fabfafai, masapol ay khomigkhinek cha isnan maam-amongan nan mamati. Ad-i cha maipalofos ay enkali, mod-i ket ifafan-igcha nan awakcha, ay kag isnan naifilin isnan lenteg. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("C114_35","076_14_35","1CO","14","35","35","Mo wad-ay laychencha ay ammowen, pootencha koma isnan asaswacha isnan somaalancha, tay kafabfain mo enkali nan fafai isnan maam-amongan nan mamati. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("C114_36","076_14_36","1CO","14","36","36","Soplaenyo ngen chi? Ay ke chakayo issa'd Corinto nan nalpowan nan kalin Apo Dios? Paymo chakayo ngen yangkhay nan inomchanan nan kalina? ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("C114_37","076_14_37","1CO","14","37","37","Mo wad-ay ken chakayo nan mangwanin wad-ay kafaelana ay mangifaag isnan inpaammon Apo Dios, paymo mangwanin nan Ispirito Santo nan kalkalpowan nan kafaelana, figfikhena koma ay nan nay ay solatko, et siya nan filin Apo Jesus. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("C114_38","076_14_38","1CO","14","38","38","Ngem mo ad-ina figfikhen na, at ad-i akhes kafigfig siya. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("C114_39","076_14_39","1CO","14","39","39","Adi kad iib-ak, ippeyyo nan kafaelanyo ay menkwa isnan kafaelan ay mangifaag isnan ipaammon Apo Dios, ngem ad-iyo ipawa nan enkali isnan nateketeken ay kali. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("C114_40","076_14_40","1CO","14","40","40","Mo magtek maamong kayo, ilaenyo ta khawis ya manonongnong am-in nan angnenyo. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("C115_1","076_15_1","1CO","15","1","1","Idwani iib-ak, laychek ay ipasmek ken chakayo nan Khawis ay Chamag, ay inpalawagko ken chakayo ya chinawatyo, ya siya nan nailamotan nan pammatiyo. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("C115_2","076_15_2","1CO","15","2","2","Siya akhes nan mangisalak ken chakayo mo mamangset kayo ay mamati, ya ad-i kas-okas-on yangkhay nan pammatiyo. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("C115_3","076_15_3","1CO","15","3","3","Idwani, siya chana nan kapapatekhan ay naipaammo ken sak-en ya siya akhes nan insos-olok ken chakayo: Natey si Cristo ta kaanena nan fasol tako, maiyafoloy isnan naisolat ay kalin Apo Dios ay at maangnen. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("C115_4","076_15_4","1CO","15","4","4","Sa et naikaob, ya isnan maikatlo ay akhew nafangon isnan etey, maiyafoloy isnan naisolat ay kalin Apo Dios ay at maangnen. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("C115_5","076_15_5","1CO","15","5","5","Sa et nenpaila ken Pedro. Awni ya nenpaila ken chaicha am-in ay apostoles. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("C115_6","076_15_6","1CO","15","6","6","Sa et isnan namingsan nenpaila isnan nasolok si liman khasot ay naamong ay iib-a ay mamati. Kaangsanan ken chaicha nan sisya'y matatakho, ngem nan tapina, natey cha. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("C115_7","076_15_7","1CO","15","7","7","Nenpaila akhes ken Santiago, sa et kasin nenpaila isnan am-in ay apostolesna. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("C115_8","076_15_8","1CO","15","8","8","Isnan anongosna, nenpaila ken sak-en, olay mo kag ak ong-onga ay kolang nan fowana ay finmala. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("C115_9","076_15_9","1CO","15","9","9","Tay sak-en nan kafan-ikhan isnan apostolesna, ya ad-i ak maikali ay makwanin apostolna, tay inpap-alikhatko nan mamati ay takhon Apo Dios. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("C115_10","076_15_10","1CO","15","10","10","Ngem khapo isnan fachang Apo Dios nenfaliw ak. Ya maiila ay ad-i ongar nan finmachangana, tay wadwad-ay is solit nan chinnok mo nan tapina ay apostoles. Ngem nan kinatet-ewana, faken sak-en mod-i ket nan fachang Apo Dios nan nangidno maichalan ken sak-en. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("C115_11","076_15_11","1CO","15","11","11","Ngem maid nateknana mo sak-en paymo chaicha nan nen-pap-alawag, tay en-iso nan ipap-alawagmi am-in ay apostoles ya siya chi nan pinatiyo. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("C115_12","076_15_12","1CO","15","12","12","Idwani tay nan finmangonan Cristo isnan etey nan chadlos maipap-alawag, ngag nan mangwaniyanyo ay tapina en maid kasin matakho isnan etey? ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("C115_13","076_15_13","1CO","15","13","13","Tay mo maid matakhowan kasin nan natey, at man egay kasin natakho si Cristo. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("C115_14","076_15_14","1CO","15","14","14","Et mo siya sa'y egay natakho kasin si Cristo, at ongar yangkhay nan ipap-alawagmi, ya siya akhes isnan pammatiyo. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("C115_15","076_15_15","1CO","15","15","15","Esang pay, at achi eng-engag nan ifagfakhami maipoon ken Apo Dios, tay ipap-alawagmi ay finangona si Cristo isnan etey. Tay mo sa ya tet-ewa ay ad-i kasin fangonen Apo Dios nan natey, et eg-ayna akhes finangon si Cristo. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("C115_16","076_15_16","1CO","15","16","16","Siya, mo ad-i kasin matakho nan natey, at egay akhes natakho si Cristo. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("C115_17","076_15_17","1CO","15","17","17","Ya mo siya sa'y egay nafangon si Cristo isnan etey, at achi ongar nan pammatiyo, ya at sisya kayet ay egay kapakawan nan fasolyo. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("C115_18","076_15_18","1CO","15","18","18","Et siya akhes ay nan cheycha'y natey ay naiyornos ken Cristo at achi nadchongaw cha et. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("C115_19","076_15_19","1CO","15","19","19","Adi kad mo maid paat enfanakhan nan namnama tako ken Cristo is tap-in akhew, at achi chadlos tako kaseseg-ang isnan am-in ay takho. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("C115_20","076_15_20","1CO","15","20","20","Ngem nan kinatet-ewana et si Cristo, nafangon isnan etey. Siya nan kaoonaan ay natakho ya mangipaila ay at kasin fomangon nan am-in ay matey. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("C115_21","076_15_21","1CO","15","21","21","Tay nan etey, inomchan isnan katakhotakho khapo isnan esa'y takho, ya siya akhes ay maichalan isnan esa'y nenfalin ay takho nan katakhowan nan matey. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("C115_22","076_15_22","1CO","15","22","22","Am-in ay takho, matey cha khapo isnan naitapiyancha ken Adan. Siya akhes ay at matakho am-in nan naiyornos ken Cristo. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("C115_23","076_15_23","1CO","15","23","23","Ngem maisonson nan kasin matakhowan. Nan inmona et si Cristo ay alig fin-i, sa et isnan kasina omaliyan, am-in ay takhona. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("C115_24","076_15_24","1CO","15","24","24","Sa et makonto nan am-in, tay at afaken Cristo nan am-in ay enap-apo ya nan am-in ay wad-ay kalebfengan ya kamabfalincha, sa na't isakhong ken Apo Dios ay Amana nan en-ap-apowana. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("C115_25","076_15_25","1CO","15","25","25","Tay masapol ay enap-apo si Cristo engkhana'y khagkhatinana nan am-in ay mangap-apos ken siya. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("C115_26","076_15_26","1CO","15","26","26","Nan kaodchiyan ay foso ay masapol ay patkelena, et nan etey. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("C115_27","076_15_27","1CO","15","27","27","Nalatak chi tay kanan nan naisolat ay kalina en, “Si Apo Dios, inpagkhwabna nan am-iam-in ken siya, ta iyapowana.” Ngem isnan nangwaniyana ay inpagkhwabna nan am-iam-in ken Jesus, nalatak ay egay naitapi si Apo Dios, tay siya nan nangipagkhwab isnan am-in ken Jesus. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("C115_28","076_15_28","1CO","15","28","28","Et mo nakwas nan nangiyapowan Jesus ay Anak isnan am-in, at ipagkwabna kannay nan awakna ken Amana, ay sikhod ay nangipagkhwab isnan am-iam-in ken Jesus. Siya chi nan omat tatno si Apo Dios nan katotongchowan ay en-apo isnan am-in ay wad-ay. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("C115_29","076_15_29","1CO","15","29","29","Idwani, mo tet-ewa'y ad-i kasin fomangon nan natey, ngag et nan laychen ay kanan nan tapina ay cha enpafonyag ay mangitakcheg isnan natey? Siya, en man wad-ay cha nan enpafonyag pala isnan natey mo siya sa'y maid kasin matakho ay? ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("C115_30","076_15_30","1CO","15","30","30","Mo siya chi, en mi man chadlos itottoled nan kakaegyat mo? ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("C115_31","076_15_31","1CO","15","31","31","Tet-ewa ay sarcha fiyag ak isnan kawakawakas iib-ak. Tet-ewa nan kanak, ay kag nan kinatet-ewan nan mangilaylaychak ken chakayo isnan maiyornosan tako ken Cristo Jesus ay Apo tako. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("C115_32","076_15_32","1CO","15","32","32","Ngag nan fongaek isnan nakioonongak isnan cheycha'y atap ay kakaegyat id Efeso? Tay mo siya sa ay ad-i kasin matakho nan matey, khap-esna't si angnen tako nan makmakwanin, “Mangmangan tako't achi ya omin-inom tako, tay is wakas et matey tako't kecheng.” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("C115_33","076_15_33","1CO","15","33","33","Nan kanak et ad-i kayo fayaw masasailowan: Mo ngaag nan enfob-owekhan tako, awni't tomeken akhes nan khawis ay okhali tako. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("C115_34","076_15_34","1CO","15","34","34","Masapol maachi ay maleng-akhan kayo ta chokokhanyo nan enfasolanyo. Kanak na ta enfain kayo koma, tay wad-ay ken chakayo nan sisya'y ad-i paat mangammo ken Apo Dios. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("C115_35","076_15_35","1CO","15","35","35","Idwani, away wad-ay manalodsod ay mangwanin, “Ngag nan ikkan nan natey ay kasin mafangon? Ngag ay awak nan awakcha ay kasin matakho?” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("C115_36","076_15_36","1CO","15","36","36","Ke kayo kag ad-i ensemsemek. Iyaligko nan esek, ay sok-ed ona maikaob sa et machonot esa pay tomofo nan falo ay mola. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("C115_37","076_15_37","1CO","15","37","37","Ya nan maimola, et esek yangkhay si bolgar paymo teken ay esek, ngem tomofo chi faken et chi's ilana, mod-i ket teken. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("C115_38","076_15_38","1CO","15","38","38","Tay ichowan Apo Dios nan laychena ay en-awak nan am-in ay mais-ek. Ya fokkelena nan maifakhay ay awak nan waschin esang. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("C115_39","076_15_39","1CO","15","39","39","Tay am-in ay awak et ad-i mais-o. Teken nan awak nan takho, teken akhes nan awak nan epat nan sikina, ya teken kayet akhes nan awak nan entat-ayaw ya nan wad-ay is kadchanom. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("C115_40","076_15_40","1CO","15","40","40","Siya akhes isnan wad-ay id tongcho ya nan wad-ay is kalota. Wad-ay nan kinagkhawis nan foyan nan wad-ay id tongcho, ngem teken nan kinagkhawis nan foyan nan wad-ay is kalota. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("C115_41","076_15_41","1CO","15","41","41","Esa'y ila nan langlang nan akhew, ya teken akhes nan langlang nan fowan. Teken kayet akhes nan langlang nan tokwifi. Ya olay pay nan tokwifi, nateketeken nan langlangcha. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("C115_42","076_15_42","1CO","15","42","42","Siya akhes ay tomeken nan awak mo kasin matakho. Tay nan awak tako idwani et maikaob ya machonot, ngem nan awak ay kasin takhowen Apo Dios et ad-i katkatey is eng-engkhana. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("C115_43","076_15_43","1CO","15","43","43","Maid pateg nan awak nan natey, aped et yangkhay maikaob. Ngem mo kasin mafangon, at kadchachayaw. Mo maikaob maid kafaelana, ngem mo kasin matakho, wad-ay kamabfalina. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("C115_44","076_15_44","1CO","15","44","44","Nan awak ay kalotaan, matey ya maikaob. Ngem mo kasin takhowen Apo Dios chi, at enfalin ay awak ay kag ken chaicha id chaya. Tay wad-ay nan awak ay maifakhay isna is kalota, ya wad-ay nan awak ay maifakhay id chaya. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("C115_45","076_15_45","1CO","15","45","45","Siya chi nan ayen nan naisolat ay kalin Apo Dios, “Nan inmona ay takho ay si Adan, et nenfalin ay takho ay enfibfiyag.” Ngem nan makwanin ikadwa ay Adan, siya nan Leng-ag ay omipabfiyag. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("C115_46","076_15_46","1CO","15","46","46","Nay met achi egay naisikhod ken chatako nan awak ay maifakhay id chaya, mod-i ket nan kalotaan ay awak ay awni't masokatan isnan awak ay maifakhay id chaya. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("C115_47","076_15_47","1CO","15","47","47","Nan inmona ay takho ay si Adan et fakinlolota, ay nakhaeb sinan chapog. Ngem nan makwanin ikadwa ay Adan, et nalpo id chaya. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("C115_48","076_15_48","1CO","15","48","48","Kalotaan nan kasasaad nan chey inmona ay takho, et nay siya akhes isnan am-in ay somagkhanad ay takho ay lota nan nalpowancha. Ngem chaicha ay at maitapi id chaya, et maikis-o cha ken siya ay nalpo id chaya. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("C115_49","076_15_49","1CO","15","49","49","Adi kad nan katatakho tako idwani, et kag isnan inmona ay takho ay nakhaeb isnan lota. Siya akhes na nan omat ken chatako is tap-in akhew, at kag tako ken siya ay nalpo id chaya. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("C115_50","076_15_50","1CO","15","50","50","Siya na nan laychek ay kanan ken chakayo ay iib-ak. Masapol ay masokatan nan awak tako, tay ad-i mabfalin ay maitapi nan fakinlolota ay awak tako isnan en-ap-apowan Apo Dios. Ad-i mabfalin ay maitapi nan matey ay awak isnan kawad nan ad-i katkatey. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("C115_51","076_15_51","1CO","15","51","51","Idwani, ifaagko ken chakayo nan nay ay sikhod ay egay kaam-ammowan. Ad-i tako am-in matey, ngem at mabfaliwan tako am-in. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("C115_52","076_15_52","1CO","15","52","52","Tay isnan omochi ay akhew mo maipakali nan trompetan Apo Dios, at malektat tako'y menkafabfaliwan isnan sinkomimkim si mata. Mo entolottot nan trompeta, at takhowen Apo Dios kasin nan cha natey ya agtana chaicha is awak ay ad-i katkatey, sa na't akhes faliwan chatako ay sisya'y matatakho. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("C115_53","076_15_53","1CO","15","53","53","Tay masapol ay masokatan nan awak ay fakinlolota isnan awak ay ad-i machonot, ya mabfaliwan nan nay awak ay matey isnan awak ay ad-i katkatey. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("C115_54","076_15_54","1CO","15","54","54","Adi kad mo siya chi nan omat ay masokatan nan machonot isnan ad-i kachonot ya nan matey isnan ad-i katkatey, at matet-ewaan nan naisolat ay kalina ay nangwanin, “Namaid nan etey, tay inafak Apo Dios.” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("C115_55","076_15_55","1CO","15","55","55","“Sik-a ay etey, ento nan nangafakam? Ay ke way kasin kafaelam ay ensinget?” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("C115_56","076_15_56","1CO","15","56","56","Nan fasol nan enpawad-ay isnan kafaelan nan etey ay ensinget. Ya nan lenteg nan enpawad-ay isnan kafaelan nan fasol ay enpachosa. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("C115_57","076_15_57","1CO","15","57","57","Enyaman tako magtek ken Apo Dios ay mangipangpangafak ken chatako maichalan ken Jesu Cristo ay Apo tako. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("C115_58","076_15_58","1CO","15","58","58","Idwani, iib-ak ay laylaychek, ikekedseyo nan pammatiyo ta ad-i kayo maaw-awis isnan teken. Komakakhet kayo isnan chonon Apo Jesus, tay ammoyo ay ad-i ongar nan felayyo isnan naiyornosanyo ken siya. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("C116_1","076_16_1","1CO","16","1","1","Idwani mo maipoon isnan enchakhopan si siping ay maifachang isnan takhon Apo Dios id Judea, angnenyo nan kag isnan infaagko ay angnen nan maam-among ay mamati id Galacia. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("C116_2","076_16_2","1CO","16","2","2","Isnan Chinomingkho, waschin koma omigto is kafaelana ay ilayad ay maiyafoloy isnan nenfellayana, ta ad-i ak sok-ed omey issa, sa kayo en-or-ornong. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("C116_3","076_16_3","1CO","16","3","3","Et isnan omchanak sisa, at pakhaeb tako nan solat ay mangiyam-ammo isnan piniliyo ay ib-ayo, ay faalek ay mangiyey isnan ilayadyo id Jerusalem. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("C116_4","076_16_4","1CO","16","4","4","Mo khagkhag-awis ay makieey ak akhes, at sak ifoweg chaicha. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("C116_5","076_16_5","1CO","16","5","5","At omey ak ay mangila ken chakayo isnan malpowak id Macedonia, tay ischi nan sesemkek ay ikwan. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("C116_6","076_16_6","1CO","16","6","6","At nget omannong ak ay makitee ken chakayo, olay engkhana'y makwasan nan timpon si lateng, tatno wad-ay kayo ay omipaligwat ya mangiismek isnan kasapolak isnan olay entona ay omayak. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("C116_7","076_16_7","1CO","16","7","7","Tay ad-ik laychen ay aped manam-aw yangkhay ken chakayo. Asop ya oman-annong nan makitey-ak ken chakayo mo ipalofos Apo Jesus. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("C116_8","076_16_8","1CO","16","8","8","Ngem at entee ak isna id Efeso engkhana's Piyastan si Pentecostes. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("C116_9","076_16_9","1CO","16","9","9","Tay isna, olay mo angsan nan khomola, nawayawaya ak kayet isnan chonok ya khawis nan fongana. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("C116_10","076_16_10","1CO","16","10","10","Mo omchan sisa's Timoteo, nonongnongenyo ta khawis nan liknana, tay siya akhes nan esang ay mangid-idno isnan chonon Apo Jesus ay kag ken sak-en. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("C116_11","076_16_11","1CO","16","11","11","Ilaenyo ta maid mangong-ongos ken siya, mod-i ket paligwatenyo siya ay tomoli ken sak-en ay enkhagkhawis. Tay siya ya nan iib-ana nan sasad-ek. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("C116_12","076_16_12","1CO","16","12","12","Nan akhes ib-a tako ay si Apolos, et inawiawisko ay maifoweg isnan ib-a tako ay en mangila ken chakayo issa, nay met achi faken idwani nan laychena. At sa omey issa mo wad-ay wayana. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("C116_13","076_16_13","1CO","16","13","13","Idwani, ensasakhana kayo isnan olay ngag sisa, ya eestenyo nan pammatiyo. Ad-i kayo omeg-egyat, mod-i ket pabfikasenyo nan nemnemyo. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("C116_14","076_16_14","1CO","16","14","14","Ilaenyo ta ipailayo nan layad isnan am-in ay ikkanyo. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("C116_15","076_16_15","1CO","16","15","15","Idwani iib-ak, mo maipoon ken cha Estefanas ay sinpangafong, ammoyo ay chaicha nan kaoonaan ay namati ischi id Acaya. Ya engkhana idwani, nanangset cha ay mamadfachang isnan takhon Apo Dios. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("C116_16","076_16_16","1CO","16","16","16","Et iloneloneyko ken chakayo ta mo ke kayo maiyornos isnan kag tosacha ay takho, ya siya akhes isnan am-in ay ib-ana ay makidkidno ken siya. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("C116_17","076_16_17","1CO","16","17","17","Malaylaychan ak isnan inmaliyan cha Estefanas, Fortunato ya Acaico isna, tay chaicha nan kag sinmokat isnan maichanyo. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("C116_18","076_16_18","1CO","16","18","18","Yinmap-ew nan liknak isnan tinmot-oyyancha, ya ammok ay siya akhes ken chakayo. Siya chasa ay takho nan lebfengna'y mafigfig. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("C116_19","076_16_19","1CO","16","19","19","Nan cheycha'y mamati ay maam-among isna isnan Probinsiya ay Asia, et enpakpakkomosta cha ken chakayo. Olay akhes cha Akila ken Priscila ya nan mamati ay cha maam-among isnan afongcha, et laychencha ay ipaammo ken chakayo nan layadcha ay enpakomosta ken chakayo isnan naiyornosan tako ken Apo Jesus. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("C116_20","076_16_20","1CO","16","20","20","Siya akhes isnan am-in ay iib-a tako isna ay mamati, et pakpakomostaancha akhes chakayo. Chakayo akhes, en-asikomosta kayo ay mangipaila ay enlilinnayad kayo. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("C116_21","076_16_21","1CO","16","21","21","Idwani sak-en kannay ay kayongyo ay Pablo nan chadlos mangisolat isnan nay kanak en, “Komosta kayo am-in issa.” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("C116_22","076_16_22","1CO","16","22","22","Mo wad-ay ken chakayo nan maid layadna ken Apo Jesus, selaeg na'y machosa is engkhana. Omali ka Apo Jesus. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("C116_23","076_16_23","1CO","16","23","23","Asop ya nan fachang Apo Jesus nan wad-ay ken chakayo. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("C116_24","076_16_24","1CO","16","24","24","Asop ya liknaenyo akhes am-in nan layadko isnan naiyornosan tako ken Jesu Cristo. Amen.");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("C21_1","077_1_1","2CO","1","1","1","Sak-en si Pablo ay sinmek Apo Dios ay en-apostol Jesu Cristo. Et siya na nan solat ay nalpo ken chakami ken Timoteo ay ib-a tako ay mamati. Isolatmi na ken chakayo ay mamati ay maam-among issa id Corinto, sa et isnan am-in ay takhon Apo Dios ay wad-ay isnan am-in ay sakop nan Acaya. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("C21_2","077_1_2","2CO","1","2","2","Asop ya wad-ay ken chakayo nan fachang ya talna ay malpo ken Apo Dios ay Ama tako ya ken Apo Jesu Cristo. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("C21_3","077_1_3","2CO","1","3","3","Machad-ayaw nan Dios ya Aman nan Apo tako ay si Jesu Cristo. Siya nan Ama ay maseg-ang ya nan Dios ay mangipabpafikas isnan takhona isnan olay ngag ay timpo. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("C21_4","077_1_4","2CO","1","4","4","Pabfikasena chatako mo wad-ay ngag sisa ay likhat tako, tatno ammo tako nan ikkan tako ay mangipafikas akhes isnan ib-a tako isnan ngag sisa ay likhatcha, ya ta pabfikasen tako chaicha ay kag isnan inangnen Apo Dios ay nangipafikas ken chatako. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("C21_5","077_1_5","2CO","1","5","5","Tet-ewa, nan kaangsan nan likhat ay makinaakhan tako kag isnan likhat Cristo, siya akhes nan kaangsan nan pafikas Apo Dios ken chatako maichalan ken Cristo. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("C21_6","077_1_6","2CO","1","6","6","Et olay maliglikhatan kami, mo ket siya chi nan fomikasanyo ya kaisalakanyo. Ya isnan omipabpafikasan Apo Dios, ammomi akhes ay mangipafikas ken chakayo, ta anosanyo ay mangikatpe isnan likhat kag isnan iliglikhatmi. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("C21_7","077_1_7","2CO","1","7","7","Ad-i kami enchwadchwa isnan namnamami ken chakayo. Ammomi ay isnan makiliglikhatanyo ken chakami, siya akhes ay maipabpafikas kayo ay kag isnan omipabpafikasan Apo Dios. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("C21_8","077_1_8","2CO","1","8","8","Iib-ak, laychenmi ay ammowenyo nan likhat ay cha mi intopeg isnan kawadmi isnan Probinsiya ay Asia, tay chad-ama nan likhat ay somepsep ya sikhab ay maikatpe, et kananmi mo maid et namnamami ay matakho. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("C21_9","077_1_9","2CO","1","9","9","Siya, kananmi mo nakedchengan kami ay mapatey. Ngem siya chi nan inmat tatno faken nan awakmi nan talkenmi, mod-i ket si Apo Dios yangkhay ay mamangon isnan natey. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("C21_10","077_1_10","2CO","1","10","10","Et siya tet-ewa nan nangisalak ken chakami isnan maiyegyat ay ento mo mateyanmi, ya siya kayet chadlo nan omisas-alak. Siya chadlo akhes nan namnamaenmi ay sa kasin omisalak engkhana is tap-in, ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("C21_11","077_1_11","2CO","1","11","11","isnan cha yo fomachangan ay cha omilowalo ken chakami. Et mo siya chi nan angnenyo, angsan nan enyaman ken Apo Dios isnan ichawchawna ay enkhawisanmi, ay songfat nan lowalo tako ay angsan. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("C21_12","077_1_12","2CO","1","12","12","Idwani, ibfakhak nan nay ay ilal-ayadmi: Olay nan semekmi et itet-ewana ay inpailami isnan olay sino ay takho ya am-amed ken chakayo, nan nadchalos ya tet-ewa ay okhali ay nalpo ken Apo Dios. Ya faken nan silib si takho nan nangischo isnan inang-angnenmi mod-i ket nan fachang Apo Dios. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("C21_13","077_1_13","2CO","1","13","13","Siya akhes ay maid naitafon ay ayen nan cha mi isolat ken chakayo, mod-i ket mo fasaenyo, nan maawatanyo nan laychenmi ay kanan. Asop ya siya akhes ay at maawatanyo ay osto chakami, ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("C21_14","077_1_14","2CO","1","14","14","ay ad-iyo chadlos maawatan idwani, ta isnan kasin aliyan Apo Jesus, et ilal-ayadyo akhes ay mangichayew ken chakami, kag isnan layadmi ay mangichayew ken chakayo. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("C21_15","077_1_15","2CO","1","15","15","Et khapo tay ad-i ak enchwadchwa ken chakayo, sisinmekko ay chomag-os ona ken chakayo, ta mamidwa ay omchan ken chakayo nan enkhawisan. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("C21_16","077_1_16","2CO","1","16","16","Tay kanak en chomag-os ak koma ken chakayo isnan omayak id Macedonia, sak et kasin ilaen chakayo isnan malpowak ischi, ta chakayo nan sa omipaligwat isnan enfaatak id Judea. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("C21_17","077_1_17","2CO","1","17","17","Idwani, ay ke siya chi's mangwaniyanyo ay chwadchwa nan nemnemko tay egay katoloy? Ay kek iso nan maid pammatina ta enkhissanek nan wen ya ad-i? ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("C21_18","077_1_18","2CO","1","18","18","Mo ngag nan kinatet-ewan Apo Dios, siya akhes nan kinatet-ewami ay ad-imi enkhissanen nan wen ya ad-i. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("C21_19","077_1_19","2CO","1","19","19","Tay nan Anak Apo Dios ay si Jesu Cristo ay inpap-alawagmi ken cha Silvano ya si Timoteo ken chakayo, et ad-ina enkhissanen nan wen ya ad-i, mod-i ket nan wenwenana, et ad-i kasokatan is eng-engkhana. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("C21_20","077_1_20","2CO","1","20","20","Et siya nan katongpalan nan am-in ay inkalin Apo Dios. Siya chi nan khotokna ay maichalan ken Cristo, chad-ayawen tako si Apo Dios isnan menwenwenan tako ay kapapati nan inkalina. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("C21_21","077_1_21","2CO","1","21","21","Et si Apo Dios nan mangipabfifikas isnan pammati tako ken Cristo. Siya nan nenchotok ken chatako ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("C21_22","077_1_22","2CO","1","22","22","ya nangichowa ken chatako isnan Ispiritona ay maton nan naitapiyan tako ken siya. Nan Ispiritona nan inpaonana ken chatako ay mangipatet-ewa ay ichawchawna nan am-in ay inkalina. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("C21_23","077_1_23","2CO","1","23","23","Wad-ay si Apo Dios ay mamannge isnan kanak. Nan khotok nan eg-ayko inmayan issa id Corinto et tay ad-ik laychen ay at wad-ay ensakitan nan semekyo. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("C21_24","077_1_24","2CO","1","24","24","Ad-imi kanan en lebfengmi ay mangipapilit mo ngag nan patiyenyo, tay apchas et finmikas nan pammatiyo ken Apo Jesus. Ngem makidkidno kami yangkhay ken chakayo ta onanig kayo malaylaychan. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("C22_1","077_2_1","2CO","2","1","1","Adi kad sinmekko ay ad-i ak koma kasin omey issa tay at kasin ko pangoyosen chakayo. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("C22_2","077_2_2","2CO","2","2","2","Tay mo pangoyosek chakayo, sino nan sa kasin omipalagsak? Maid kasin, mo faken chakayo chadlo ay inpangoyosko. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("C22_3","077_2_3","2CO","2","3","3","Siya nan khotok nan nensolatak ken chakayo issan chey, tay ta ket lang mo omey ak issa, ya ento mo omipalagsak kayo, ket ay enngongoyos ak khapo isnan ang-angnenyo. Tay maid chwadchwak ken chakayo am-in et nay ammok ay mo malaylaychan ak, siya akhes ay malaylaychan kayo am-in. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("C22_4","077_2_4","2CO","2","4","4","Chadlos sikhab ya chad-ama'y en-ochood nan olok ay nensolat ken chakayo, ya cha ak akhes en-akha. Ngem egayko sinolatan chakayo ta pangoyosek chakayo, mod-i ket ta ipailak nan chachama ay layadko ken chakayo. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("C22_5","077_2_5","2CO","2","5","5","Idwani, mo wad-ay ken chakayo nan nangipasakit isnan semek nan ib-ana, faken yangkhay sak-en is masaktan, mod-i ket chatako am-in. Nan kanak koma et nan tapina ken chatako yangkhay, ta ad-ik paam-amchen nan kanak ken siya. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("C22_6","077_2_6","2CO","2","6","6","Ad-o et nan inangnen nan kaangsanan ken chakayo ay nanosa ken siya. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("C22_7","077_2_7","2CO","2","7","7","Nan et mampay angnenyo idwani, et pakawanenyo ya pabfikasenyo nan nemnemna, ta ad-i ngomaya isnan chad-ama ay faina. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("C22_8","077_2_8","2CO","2","8","8","Adi kad iloneloneyko ken chakayo ta ipailayo ay tet-ewa'y laylaychenyo siya. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("C22_9","077_2_9","2CO","2","9","9","Siya na nan khotok nan nanolatak ken chakayo issan chey, ta mangil-ak ya mangammowak mo tet-ewa'y abfolotenyo nan am-in ay filinko. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("C22_10","077_2_10","2CO","2","10","10","Et tay siya chi, mo wad-ay pinakawanyo, pakawanek akhes. Ya mo sa ya wad-ay tet-ewa mapakawan ay pinakawanko, inangnek chi khapo ken chakayo, ya isnan sakhang Cristo ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("C22_11","077_2_11","2CO","2","11","11","tatno ad-i tako maawis ya maafak ken Satanas, tay ammo tako nan silibna. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("C22_12","077_2_12","2CO","2","12","12","Issan inmayak id Troas ay en nangipalawag isnan Khawis ay Chamag Cristo, apchas et inmagtan si Apo Jesus is wayami ay en-isolo ischi. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("C22_13","077_2_13","2CO","2","13","13","Nay met achi sisya kayet ay ad-i ompa nan semekko, tay maid nad-asak ken Tito ay ib-ak ischi. Tay siya chi, tinaynak nan ib-a tako ischi ya inmey ak id Macedonia. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("C22_14","077_2_14","2CO","2","14","14","Enyaman tako magtek ken Apo Dios ay inmafak ken chakami ay sikhod ay fosona, ta sa na't enfalinen ay faana chakami ay naiyornos ken Jesu Cristo. Ipangpangona chakami ay kag falod isnan sakhang nan katakhotakho ya maichalan ken chakami maiwalas nan Chamag maipoon ken siya isnan olay entona ay ili, kag isnan fanglon nan insinso ay masosongsong isnan olay entona. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("C22_15","077_2_15","2CO","2","15","15","Tay alig kami insinson Cristo ay mang-epan Apo Dios. Iwalasmi nan Chamag maipoon ken Cristo ken chaicha ay cha maisalakan, ya siya akhes isnan cha madchongaw. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("C22_16","077_2_16","2CO","2","16","16","Isnan cha maisalakan, chakami nan fanglon nan fiyag ay eng-engkhana. Ngem ken chaicha ay cha madchongaw, chakami nan en-akhob ay mangischo isnan eteycha. Ay ke wad-ay sa makabfaer isnan kag tosa ay chono? ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("C22_17","077_2_17","2CO","2","17","17","Wad-ay. Tay si Apo Dios kannay nan nangipadno issa ken chakami. Ad-imi enkhag-alansiyaan nan kalin Apo Dios ay kag isnan cha angnen nan angsan, mod-i ket isnan sakhangna, osto nan semekmi ay en-isolo, kag isnan omno ay ikkan nan faalena ay naiyornos ken Cristo. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("C23_1","077_3_1","2CO","3","1","1","Idwani, away nget kananyo ay cha mi pas-eten kannay nan awakmi. Ay ke kami kag isnan tapina'y mimistolo, ay ensapol si solat ay ipailacha ken chakayo ta mangiyam-ammowancha isnan awakcha, paymo ensapol cha is solatyo ay ipailacha isnan tapina? Ad-i. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("C23_2","077_3_2","2CO","3","2","2","Naisolat isnan semekmi ay chakayo nan kag tongon solatmi ay mangipaammo isnan chonomi, ya nalatak ay ammowen ya fasaen si takho. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("C23_3","077_3_3","2CO","3","3","3","Nalatak isnan fiyagyo ay chakayo kannay nan solat Cristo ay inpapaw-itna ken chakami. Ngem egay naisolat na isnan tinta mod-i ket isnan Ispiriton nan matatakho ay Dios, ya egay akhes naiyokhes isnan fato ay chap-ay, mod-i ket isnan semek si takho. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("C23_4","077_3_4","2CO","3","4","4","Mabfalin ay takchekhak nan inangnenmi khapo isnan talekmi ken Apo Dios maichalan ken Cristo. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("C23_5","077_3_5","2CO","3","5","5","Ad-ik kanan en kafaelanmi nan kag tona ay chono mo chakchakkami yangkhay. Ngem tay wad-ay si Apo Dios ay omagtan is kafaelanmi, mabfalin ay angnenmi. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("C23_6","077_3_6","2CO","3","6","6","Siya nan nanganay isnan kafaelanmi ay en mangipaawat isnan falo ay tolagna. Nan nay ay tolagna et faken san sikhod ay lentegna ay inpaisolatna id sangad-om ya mangischo isnan chosa ay etey, mod-i ket nan infakhan nan Ispirito Santo ay mangichawchaw isnan eng-engkhana ay fiyag. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("C23_7","077_3_7","2CO","3","7","7","Semken tako nan nangipail-an Apo Dios isnan langlangna ay naitapiyan Moises issan nangiyokhesana isnan lentegna is kabfato. Ya olay mo cha et mamaid nan langlang nan kames Moises, egay kayet nakaisin-eng nan cheycha'y Israelitas ken siya tay somili. Idwani mo siya chi nan kaidchayawan nan nangigwaana isnan lenteg ay mangischo isnan chosa ay etey, ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("C23_8","077_3_8","2CO","3","8","8","ad-i ngen am-am-amed kayet nan kaidchayawan nan chonon nan Ispirito Santo? ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("C23_9","077_3_9","2CO","3","9","9","Tay mo siya chi nan kaidchayawan nan nangigwaana isnan lenteg ay mangischo isnan chosan si takho, wadwad-ay achi is solit nan kaidchayawan nan mangipalentekhana isnan takho. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("C23_10","077_3_10","2CO","3","10","10","Nan kinatet-ewana et tay wadwad-ay nan kaidchayawan nan naisokat idwani, namaid et nan kaidchayawan san chey sikhod. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("C23_11","077_3_11","2CO","3","11","11","Tay mo naichayaw nan chey lenteg ay ad-i omannong, ad-i ngen wadwad-ay is solit nan kaidchayawan nan naisokat ay wad-ay is eng-engkhana? ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("C23_12","077_3_12","2CO","3","12","12","Idwani tay wad-ay chi ay namnamaenmi, natoled kami, ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("C23_13","077_3_13","2CO","3","13","13","ad-i kag ken Moises, ay nangapongot isnan kamesna ta ad-i isin-eng nan Israelitas nan cha mamaichan nan langlang nan kamesna. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("C23_14","077_3_14","2CO","3","14","14","Ngem inkekedsecha nan nemnemcha, ya engkhana idwani siya kayet ay kag masasalinan nan semekcha mo fasaencha nan chaan ay lenteg. Tay makaan yangkhay nan kag manasalin isnan semek nan takho isnan maiyornosancha ken Cristo. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("C23_15","077_3_15","2CO","3","15","15","Siya, olay idwani mo fasaen nan Judio nan lenteg Moises, kag sisya'y maaapongotan nan semekcha. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("C23_16","077_3_16","2CO","3","16","16","Ngem mo somakhong nan takho ay mangafolot isnan Apo, at makaan nan chey ay kag manasalin ken siya. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("C23_17","077_3_17","2CO","3","17","17","Idwani, nan makmakwani isna ay Apo, et siya nan Ispirito Santo. Ya mo sino nan kawad nan Ispiriton Apo Jesus, nawayawaya siya. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("C23_18","077_3_18","2CO","3","18","18","Tay siya chi, am-in tako ay nakaanan nan kag somasalin, et kag tako sarming ay ensis-ilap isnan chayaw ya langlang Apo Jesus. Siya nan langlang ay nalpo isnan Apo tako ay Ispirito Santo, ay cha mamab-aliw ken chatako ta am-amed tako kag ken siya isnan langlang nan chayawna. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("C24_1","077_4_1","2CO","4","1","1","Idwani, khapo isnan seg-ang Apo Dios, naichowa nan nay ay chono ken chakami, et nay ad-i kami ngomayngaya. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("C24_2","077_4_2","2CO","4","2","2","Nan magtek angnenmi, et ad-iyenmi nan am-in ay kafabfain ay cha itabtafon ay ik-ikkan, ya maid siksikapanmi. Ad-imi fab-aliwan nan kalin Apo Dios, mod-i ket ilatlatakmi ay osto nan tet-ewa, ya siya kannay chi nan mangipatet-ewa ay osto kami isnan sakhang Apo Dios isnan semek nan olay sino ay takho. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("C24_3","077_4_3","2CO","4","3","3","Et mo masasalinan nan isos-olomi ay Khawis ay Chamag, masasalinan yangkhay chi ken chaicha ay cha madchongaw. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("C24_4","077_4_4","2CO","4","4","4","Ad-icha mamati tay si Satanas ay mangiyap-apo isnan katakhotakho isnan lofong nan manasalin isnan semekcha, ta ad-icha ilaen nan silaw nan Khawis ay Chamag maipoon isnan katangtangachan Cristo, ay kail-an nan osto ay ilan Apo Dios. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("C24_5","077_4_5","2CO","4","5","5","Tay faken nan awakmi nan ipap-alawagmi, mod-i ket ipap-alawagmi ay si Jesu Cristo nan Apo, ya chakami nan faa ay ensilfi ken chakayo khapo ken Jesus. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("C24_6","077_4_6","2CO","4","6","6","Si Apo Dios nan nangwanin, “Mawad-ay nan paway isnan kawad nan ab-afollinget.” Siya akhes ay si Apo Dios nan nensilaw isnan semekmi ta ammowenmi nan langlang nan katangtangachan Apo Dios ay maila isnan kames Cristo. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("C24_7","077_4_7","2CO","4","7","7","Ngem intalek Apo Dios nan chey ay kag akon ken chakami ay alig fanga ay maid falorna, ta maila ay faken chakami nan nalpowan nan kamabfalin ay maid kais-isona mod-i ket nalpo ken Apo Dios. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("C24_8","077_4_8","2CO","4","8","8","Kangnon nan maipap-alikhatanmi, ngem khechangna'y ad-i kami masokok. Mo mamingsan ad-imi ammo nan ikkanmi, ngem ad-i kami ngomaya. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("C24_9","077_4_9","2CO","4","9","9","Angsan cha nan omap-apos, ngem ad-i omog-okhay si Apo Dios. Pomse cha ken chakami, ngem egay kami natey. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("C24_10","077_4_10","2CO","4","10","10","Sarcha fiyag kami ay kag ken Jesus isnan olay entona ay omay-ayanmi, ta maila koma nan kamabfalin nan fiyagna isnan nay ay awakmi. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("C24_11","077_4_11","2CO","4","11","11","Tet-ewa, isnan matatakhowanmi, kad-in sakhangenmi nan katteyanmi khapo ken Jesus, ta maila koma nan kamabfalin nan fiyagna isnan nay ay nakapsot ay awakmi ay etey yangkhay nan ayena. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("C24_12","077_4_12","2CO","4","12","12","Adi kad nan nay ay chadlos mi ikateyan, et siya nan enfonga ay fiyagyo is eng-engkhana. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("C24_13","077_4_13","2CO","4","13","13","Nan talekmi et kag isnan naisolat isnan kalin Apo Dios ay mangwanin, “Khapo tay namati ak et nay ifaagko.” Siya akhes ken chakami, tay namati kami akhes, et nay siya nan ifab-aagmi. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("C24_14","077_4_14","2CO","4","14","14","Tay ammomi ay si Apo Dios ay nanakho ken Apo Jesus nan manakho akhes ken chakami khapo isnan naitapiyanmi ken siya, ya siya akhes ken chakayo ta sa na itakin chatako am-in isnan kawadna. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("C24_15","077_4_15","2CO","4","15","15","Ya enkhawisanyo am-in chachi, tay isnan omangsanan nan mamati, omad-acha akhes nan fachang Apo Dios, ya siya akhes ay at omad-acha nan enyaman ken siya, ya siya nan kaidchayawana. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("C24_16","077_4_16","2CO","4","16","16","Tay siya chi, ad-i kami ngomaya. Olay mo cha malakay ya komapsot nan awakmi, siya kayet ay cha fomikas nan nemnemmi isnan kawakawakas. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("C24_17","077_4_17","2CO","4","17","17","Tay nan likhat ay inaagmi idwani, ifilangmi ay sin-ak-itan yangkhay ya kag enyap-ew mo maikis-o isnan eng-engkhana ay katangtangachanmi ay maid kais-isona ay fongan nan chey ay likhat. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("C24_18","077_4_18","2CO","4","18","18","Adi kad faken nan maiila nan chadlos sesemkenmi, mod-i ket nan ad-i kaila, tay nan maiila idwani, et sinak-itan, ngem nan sisya'y ad-i kaila, et wad-ay is eng-engkhana. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("C25_1","077_5_1","2CO","5","1","1","Ammo tako ay mo nan kalotaan ay torcha ay afong tako ay kaiyalikhan nan awak et mapakawas, at wad-ay nan maisokat ay falo ay afong tako ay faken takho nan mangaeb mod-i ket si Apo Dios. Siya nan falo ay awak is eng-engkhana id chaya. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("C25_2","077_5_2","2CO","5","2","2","En-anaanana tako tet-ewa idwani, ya lalaychen tako ay masokatan et nan nay ay awak tako isnan falo ay awak id chaya, ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("C25_3","077_5_3","2CO","5","3","3","ta ad-i tako enpalang ay enlalafos ay aped yangkhay leng-ag ay maid awakna. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("C25_4","077_5_4","2CO","5","4","4","Tay isnan sisya'y mangiyaawakan tako isnan nay kalotaan ay awak, en-anaanana tako tay enliglikhat tako. Ad-ik kanan en laychen tako ay makaan nan sikhod ay awak ta enlalafos nan leng-ag tako, mod-i ket ta mabfachowan tako isnan falo ay awak ta masokatan nan matey isnan ad-i katkatey. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("C25_5","077_5_5","2CO","5","5","5","Siya chi nan pangkhep Apo Dios isnan nangab-ana ken chatako, ya inpaonana nan Ispiritona ay entee ken chatako ay mangipatet-ewa ay at maangnen ay maangnen am-in chachi. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("C25_6","077_5_6","2CO","5","6","6","Siya chi nan khotokna ay tomotoled kami. Ammomi ay isnan sisya'y matatakhowan nan kalotaan ay awakmi, et adchawi kami ken Apo Jesus, ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("C25_7","077_5_7","2CO","5","7","7","tay nan pammati nan mangichad-alan ken chakami, ya faken nan maiila. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("C25_8","077_5_8","2CO","5","8","8","Tet-ewa, tomotoled kami, ya kananmi en khagkhag-awis si komaan nan leng-agmi isnan nay ay awak ta en kami't makiafong ken Apo Jesus. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("C25_9","077_5_9","2CO","5","9","9","Adi kad olay mo entetee kami isna paymo en kami makiafong ken siya ischi, nan yangkhay pangkhepmi et nan mangipalaylaychanmi ken siya. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("C25_10","077_5_10","2CO","5","10","10","Tay am-in tako et masapol ay sakhangen tako si Cristo ta maokom tako ken siya, ta sa tako't waschin chawaten nan khawis paymo ngaag isnan osto'y maiyafoloy isnan inik-ikkan tako issan sisya'y matatakhowan nan awak tako. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("C25_11","077_5_11","2CO","5","11","11","Idwani, tay ammomi ay kakaegyat nan kaokoman ken Apo Jesus, ippeymi nan kafaelanmi ay mangawis isnan takho. Ammon Apo Dios nan katatakhomi, ya asop ya siya akhes isnan semekyo. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("C25_12","077_5_12","2CO","5","12","12","Ad-imi kannay cha pas-eten kasin nan awakmi ken chakayo, mod-i ket ipaammomi ken chakayo nan khotokna's mangidchayewanyo ken chakami. Siya chi ta wad-ay isongfatyo isnan cheycha'y takho ay mangichayew isnan takho khapo isnan kasasaadna ya faken khapo isnan wad-ay isnan nemnemna. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("C25_13","077_5_13","2CO","5","13","13","Kanancha ngen ay nalewlew kami? Ngem olay, mo ket kaidchayawan Apo Dios. Mo kanancha ay osto nan semekmi, enkhawisanyo achi. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("C25_14","077_5_14","2CO","5","14","14","Tay nan layad Cristo nan mangiyapo ken chakami, tay idwani figfikhenmi ay natey siya ay esang khapo isnan am-in ay takho, et nay siya akhes ay kag nakietey cha am-in ken siya. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("C25_15","077_5_15","2CO","5","15","15","Inkatteyana nan am-in ay takho, tatno ad-icha wadwad-en nan fikhawen nan awakcha, mod-i ket enfibfiyag cha ay ensilfi ken siya ay natey ya kasin natakho khapo ken chaicha. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("C25_16","077_5_16","2CO","5","16","16","Adi kad idwani, ad-imi et kasin lokkochen nan olay sino ay kag isnan pinang-ilan nan katakhotakho. Ya olay mo siya chi nan inangnenmi ken Cristo issan chey, ad-imi ang-angnen idwani. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("C25_17","077_5_17","2CO","5","17","17","Tay mo sino nan naiyornos ken Cristo et fommalo nan katatakhona, et nay nakaan nan sikhod tay nasokatan is falo. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("C25_18","077_5_18","2CO","5","18","18","Si Apo Dios nan nangangnen am-in isnacha. Inyornosna chatako ken siya maichalan ken Cristo, sa na't chinotokan chakami ay en mangawis isnan takho ta maiyornos cha ken siya. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("C25_19","077_5_19","2CO","5","19","19","Nan isos-olomi, et naichalan ken Cristo nan cha mangiyornosan Apo Dios ken siya isnan katakhotakho isnan lofong, et nay ad-ina kasin singilen nan cha cha finmasolan. Sa na't finaa chakami ay en mangisolo isnan angnen nan takho ay maiyornos ken Apo Dios. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("C25_20","077_5_20","2CO","5","20","20","Adi kad chakami nan mangitaktakcheg ken Cristo, ya maichalan ken chakami nan mangaw-awisan Apo Dios isnan takho. Et tay itakchegmi si Cristo, iloneymi ken chakayo ta mo ke kayo maiyornos ken Apo Dios. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("C25_21","077_5_21","2CO","5","21","21","Tay siya na nan inangnen Apo Dios ay enkhawisan tako, infilangna ay si Cristo nan nenfasol isnan fasol tako olay mo maid paat fasolna, ta isnan maiyornosan tako ken Cristo mabfalin ay maitapi tako isnan kinalenteg Apo Dios. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("C26_1","077_6_1","2CO","6","1","1","Idwani tay makidkidno kami ken Apo Dios, iloneloneymi ken chakayo ta ad-iyo aped chawaten nan fachang Apo Dios sa et maid fongana. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("C26_2","077_6_2","2CO","6","2","2","Tay wad-ay nan inpaisolat Apo Dios ay nangwanin, “Chinngek chakayo isnan osto ay timpo ay laychek ay manngelan ken chakayo, ya isnan chey ay akhew finachangak chakayo ta maisalakan kayo.” Ilaenyo mampay, tay chey idwani et nan pinilina ay timpo ay fomachangana. Idwani nan osto ay kaisalakanyo. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("C26_3","077_6_3","2CO","6","3","3","Ad-imi laychen ay paang-ango nan inpadnon Apo Dios ken chakami, et nay en-annad kami ta maid ipap-ailami is enfalin ay kaisagkhawan nan mamati koma. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("C26_4","077_6_4","2CO","6","4","4","Nan magtek ikkanmi et ipailami ay tet-ewa'y faan Apo Dios chakami isnan olay ngag sisa. Ikakatpemi nan ngag sisa'y somepsep, nan pomap-alikhat ya nan mangorkor isnan olo. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("C26_5","077_6_5","2CO","6","5","5","Olay mo pomak-opak-o cha, omifalod cha paymo khommolo cha, khechangna'y an-anosanmi. Chachama nan felaymi, ya intopegmi ay egay nasnaseyep ya egay nangnangan. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("C26_6","077_6_6","2CO","6","6","6","Ipailami akhes ay chakami nan faana isnan nadchalos ay okhalimi, isnan ammomi, isnan anosmi ya isnan mangakhawisanmi isnan olay sino. Siya akhes nan ipailami maichalan isnan Ispirito Santo, isnan tet-ewa ay layadmi, ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("C26_7","077_6_7","2CO","6","7","7","isnan mangifag-anmi isnan tet-ewa, ya isnan kamabfalin Apo Dios. Wad-ay akhes ken chakami nan kinalenteg ay maiyalig ay tofay ya kalasaymi. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("C26_8","077_6_8","2CO","6","8","8","Machad-ayaw kami isnan tapina, ya omipabfain nan tapina. Madchilaw kami, ya khawis nan kaog-okhochanmi akhes. Olay mo tet-ewa nan ap-appatenmi, maifilang kami kayet ay langkowag. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("C26_9","077_6_9","2CO","6","9","9","Kanancha en maid filangmi ay takho, ngem ya ke kami machamchamag mo! Olay mo sarcha fiyag kami, khechangna'y matakhotakho kami kayet. Olay mo maipap-alikhat kami, faken chi's mateyanmi. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("C26_10","077_6_10","2CO","6","10","10","Olay mo omipasanga cha, enlal-ayad kami kayet. Olay mo posiposi kami, angsan cha nan pafaknangenmi maipoon isnan malpo id chaya. Ya olay mo maid mabmabfalinmi, kwami nan am-in. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("C26_11","077_6_11","2CO","6","11","11","Chakayo ay inaloyosmi issa'd Corinto, maid paat itabtafonmi ken chakayo. Kad-in malaylaychan kami ken chakayo. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("C26_12","077_6_12","2CO","6","12","12","Faken chakami's ad-i menlayad ken chakayo mod-i ket chakayo nan ad-i lommayad. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("C26_13","077_6_13","2CO","6","13","13","Adi kad idwani, laychek ay kedchawen ken chakayo ay infilangko'y an-akko ta somofalit kayo is layad akhes. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("C26_14","077_6_14","2CO","6","14","14","Ad-i kayo maiyamong isnan maid pammatina tay ad-i kayo enkafakhayan. Tay ngag nan ikkan nan nalenteg ya nan ngaag ay en-asiornos? Ay ke mabfalin ay en-among nan paway ya follinget? ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("C26_15","077_6_15","2CO","6","15","15","Siya akhes ken cha Cristo ken Satanas, ad-i mabfalin ay maes-esa nan nemnemcha. Siya akhes isnan mamati ya nan ad-i mamati, maid en-isowan nan pangkhepcha. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("C26_16","077_6_16","2CO","6","16","16","Siya kayet ay ad-i omno nan mangitapiyan tako isnan khinag-aeb ay dios isnan Timplon Apo Dios ay entetey-ana. Ya chatako nan maiyalig ay Timplon nan matatakho ay Dios, kag isnan kinwanina, “At entee ak ken chaicha ya wad-ay ak ay maifob-oweg. At sak-en nan figfikhencha ay Dioscha, ya chaicha nan takhok.” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("C26_17","077_6_17","2CO","6","17","17","Siya chi nan khotok nan nangwaniyan Apo Dios en, “Taynanyo chaicha, ta maisiyan kayo. Chokokhanyo nan kakaisew et chawatek chakayo. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("C26_18","077_6_18","2CO","6","18","18","Mo siya chi, at sak-en nan Amayo, ya at chakayo nan an-akko.” Siya chi nan kinwanin nan Apo ay Makabfalin isnan am-in. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("C27_1","077_7_1","2CO","7","1","1","Chakayo ay laylaychek, tay nay chinngeyo nan cha inkalin Apo Dios ken chatako, kaanen tako't koma nan is yangkhay sisa ay menlokhit isnan awak ya semek tako, sa tako't ippey nan kafaelan tako ay enfiyag ay mangiyegyat ken Apo Dios engkhana ay machalosan ay osto nan okhali tako. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("C27_2","077_7_2","2CO","7","2","2","Iib-ak, wad-ay koma layadyo ken chakami. Tay maid met inang-angnenmi's ad-i osto isnan olay sino ken chakayo. Maid inaw-awismi isnan ngaag. Ya maid akhes tinoktokongmi. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("C27_3","077_7_3","2CO","7","3","3","Ad-ik kanan na ay mangipafasol ken chakayo, tay chachama nan layadmi ken chakayo ay kag isnan kinwanik issan chey, et nay ensasakhana kami ay makietey paymo makitee ken chakayo. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("C27_4","077_7_4","2CO","7","4","4","Chakayo nan chadlos talkek ya ichad-ayawko. Et olay isnan am-in ay likhatko, onanig ak fomikas khapo ken chakayo ya ilayalayadko chakayo. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("C27_5","077_7_5","2CO","7","5","5","Tay olay issan inomchananmi id Macedonia, maid paat inmil-illenganmi, mod-i ket chad-ama ay naliglikhatan kami isnan olay entona ay inmay-ayanmi, tay sinmomasoma cha ya angsan nan nachanchanakhanmi. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("C27_6","077_7_6","2CO","7","6","6","Ngem si Apo Dios ay mangipabpafikas isnan nginmaya, et inmipafikas isnan inmaliyan Tito ay nalpo ken chakayo. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("C27_7","077_7_7","2CO","7","7","7","Faken yangkhay nan inmaliyana nan inmipalal-ayad, mod-i ket nan akhes nangokhochana isnan cha yo nangipabpabfikasan ken siya. Infaagna akhes nan chachama'y iliwyo ken sak-en ya nan fafawiyo. Kinwanina kayet en chadlos omisassakit kayo. Siya chachi nan chachama ay ilal-ayadko. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("C27_8","077_7_8","2CO","7","8","8","Tay olay mo inpangoyos nan chey ay solatko chakayo, maid fafawik idwani, olay mo ammok ay inpangoyos nan solatko chakayo isnan sin-ak-itan khapo isnan kinwanik. Ngem issan chak nangisolatan sidi tet-ewa ay nenfafawi ak. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("C27_9","077_7_9","2CO","7","9","9","Ngem idwani, nay et enlal-ayad ak, magtek ad-i khapo tay inpangoyosko chakayo mod-i ket tay nan nenfanakhan nan nginmoyosanyo et nan nanokokhanyo isnan ad-i osto ay inang-angnenyo. Idwani tay siya chi ay inpailayo nan laychen Apo Dios ay enfanakhan nan nginmoyosanyo, maid nenngaakhanyo khapo isnan inangnenmi. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("C27_10","077_7_10","2CO","7","10","10","Tay nan ngomoyosan ay tan-oyan Apo Dios, et ischona nan manokokhan nan takho isnan ad-i osto ta maisalakan siya. Maid fafawina isnan nangangnenana ischi. Ngem nan ilan si ngomoyosan nan katakhotakho isnan lofong et maid teken si ischona mod-i ket kecheng nan etey. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("C27_11","077_7_11","2CO","7","11","11","Ilaenyo kay ya nan fongan nan nay ay nginmoyosanyo ay nalpo ken Apo Dios. Tay idwani, mamangset kayo isnan khawis. Nensasakhana kayo et ay mangitakcheg isnan awakyo isnan naipabfasolanyo, liligtenyo nan naangnen, ya iyegyatyo nan chosa. Mailiw kayo ken sak-en, ya nensasakhana kayo ay nanosa isnan ngaag nan inik-ikkana. Adi kad isnan am-in, inpailayo ay maid makmakwaniyanyo. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("C27_12","077_7_12","2CO","7","12","12","Et olay mo siya chi nan insolatko ken chakayo, egayko sisinmek nan nakafasol yangkhay paymo nan takho ay nakabfasolana, mod-i ket nensolat ak ay mangilatak ken chakayo isnan sakhang Apo Dios nan maipoon isnan chadlos yo omiismekan. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("C27_13","077_7_13","2CO","7","13","13","Siya chi nan khotok nan fomibfikasan nan nemnemmi. Ya egay kami yangkhay naipafikas, mod-i ket onanig kami nalaylaychan issan nangil-anmi ay nalagsak si Tito isnan inangnenyo ay nangipafikas isnan nemnemna. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("C27_14","077_7_14","2CO","7","14","14","Tay inchad-ayawko ken Tito nan kinagkhawisyo, ya nay egay ak nafainan, tay naipaila ay tet-ewa am-in nan kinkinwanimi ay nangichayaw ken chakayo, ay kag isnan kinatet-ewan nan am-in ay infaagmi ken chakayo. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("C27_15","077_7_15","2CO","7","15","15","Si Tito akhes, onanig finmikas nan layadna ken chakayo idwani, isnan manemsemkana isnan namatpatiyanyo am-in ken siya, ya nan chadlos yo nangiyegyatan isnan tokhona. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("C27_16","077_7_16","2CO","7","16","16","Olay akhes sak-en, malaylaychan ak tay ammok ay mabfalin ay talkek chakayo isnan am-in. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("C28_1","077_8_1","2CO","8","1","1","Iib-ak, laychenmi ay ammowenyo nan khawis ay nenfanakhan nan fachang Apo Dios isnan cheycha'y mamati ay maam-among id Macedonia. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("C28_2","077_8_2","2CO","8","2","2","Olay mo posiposi cha ya chad-ama nan likhatcha, khechangna'y egaycha nen-im-imot mod-i ket inpailacha ay al-allayad cha ay mangigwa isnan sipingcha ay mamachang isnan ib-acha ay mamati. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("C28_3","077_8_3","2CO","8","3","3","Tet-ewa nan kanak maipoon ken chaicha. Egaycha yangkhay inchowa am-in nan fachang ay kafaelancha, mod-i ket ad-acha kayet nan infachangcha. Sa et chaicha kannay nan kikhad ay cha nen-igwa, ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("C28_4","077_8_4","2CO","8","4","4","ay nensegseg-ang ken chakami ta mo ke mi itapi nan ilayadcha, tatno makilal-ayad cha isnan tapina ay mamachang isnan takhon Apo Dios id Judea. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("C28_5","077_8_5","2CO","8","5","5","Et ad-ad-acha nan inchawchawcha mo nan sesemkenmi. Tay nan inangnencha, et inchoocha ona nan awakcha ay ensilfi ken Apo Dios, esa pay ken chakami, maiyafoloy isnan laychen Apo Dios ay maikkan. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("C28_6","077_8_6","2CO","8","6","6","Adi kad khapo tay si Tito nan nangilaplapo isnan en-ornonganyo isnan ilayadyo ay ifachang, nay et inpafikasmi siya ay en mangikwas isnan linapowana is kawadyo. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("C28_7","077_8_7","2CO","8","7","7","Idwani tay mamangset kayo isnan am-in - nan pammatiyo, kananyo, ammoyo, kakhetyo ya nan layadyo akhes ken chakami - ilaenyo ta mamangset kayo akhes isnan nay ay enfachanganyo idwani. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("C28_8","077_8_8","2CO","8","8","8","Ad-ik kanan na ay mamilin ken chakayo. Laychek yangkhay ay ipaila ken chakayo nan layad nan tapina ay fomachang, ta mangammowak mo tet-ewa nan layadyo. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("C28_9","077_8_9","2CO","8","9","9","Tay ammoyo nan ilan nan fachang Apo tako ay si Jesu Cristo. Olay mo nafaknang siya id tongcho, nenfalin ay posi isna khapo ken chakayo, tatno maichalan isnan nenfalinana ay posi et fomaknang kayo. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("C28_10","077_8_10","2CO","8","10","10","Adi kad siya na nan kanak ay khawis ay angnenyo idwani. Khawis mo ikwasyo nan inlapoyo id tawen, tay chakayo kay man nan inmona ay nanmek ya nangiyangnen. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("C28_11","077_8_11","2CO","8","11","11","Ipapatiyo mampay ay mangikwas isnan linapowanyo isnan wad-ay ay kafaelanyo, tatno nan layadyo ay mangikwas et en-iso isnan layadyo ay nanmek ay fomachang. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("C28_12","077_8_12","2CO","8","12","12","Tay nan tan-oyan Apo Dios et nan takho ay al-allayad ay en-ichowa isnan wad-ay ay kafaelana ay igwa. Ad-ina sadsad-en nan ad-i tako kafaelan ay ichowa. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("C28_13","077_8_13","2CO","8","13","13","Ad-ik laychen ay palikhaten chakayo ta somya nan tapina, mod-i ket ta mais-o kayo. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("C28_14","077_8_14","2CO","8","14","14","Ngem nan kanak, tay wad-awad-ay ken chakayo idwani, fachanganyo koma chaicha ay enkolang, ta mo is tap-in ya enliglikhat kayo ya wad-awad-ay akhes ken chaicha, at akhes ensofalitcha ken chakayo. Mo siya chi at mais-o kayo ay en-asifabchang. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("C28_15","077_8_15","2CO","8","15","15","Kag isnan naisolat ay kalin Apo Dios ay mangwanin, “Nan takho ay ad-acha nan inamongna, et khechangna'y maid nakhayad ken siya, ya nan takho ay akit nan chinakhopna, et maid nenkolangana.” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("C28_16","077_8_16","2CO","8","16","16","Enyaman ak ken Apo Dios tay inkis-ona nan layad Tito isnan layadko ay mamachang ken chakayo. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("C28_17","077_8_17","2CO","8","17","17","Tinan-oyana nan kinchawmi, ngem faken yangkhay siya chi tay lalaychena kayet chadlo ay mamachang ken chakayo, ya sesemkena ay omey ken chakayo. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("C28_18","077_8_18","2CO","8","18","18","Nan ifaami ay fowegna, et siya nan esa'y ib-a tako ay nachamchamag isnan am-in ay sinfaan khapo isnan laingna ay mangipalawag isnan Khawis ay Chamag. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("C28_19","077_8_19","2CO","8","19","19","Faken yangkhay chi, mod-i ket siya nan chinotokan nan ib-a tako ay mamati isnan teketeken ay ili, ta siya nan makifab-aat ken chakami ay manginongnong ya mangiyey isnan maifachang isnan kaseseg-ang. Siya na nan ikkanmi ta machad-ayaw si Apo Dios ya ta ipailami akhes ay al-allayad kami ay fomachang. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("C28_20","077_8_20","2CO","8","20","20","Eestenmi nan angnenmi ta maid makmakwaniyanmi maipoon isnan nay ay ad-acha ay siping ay cha mi nongnongen. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("C28_21","077_8_21","2CO","8","21","21","Tay nan pangkhepmi et ta angnenmi nan osto, faken yangkhay isnan sakhang Apo Dios mod-i ket isnan sakhang nan takho. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("C28_22","077_8_22","2CO","8","22","22","Ipafowegmi akhes ken chaicha nan esang kayet ay ib-a tako ay mamati, ay kad-in nangipaila ay tet-ewa nan kakhetna ay fomachang isnan olay ngag. Ya idwani tay chadlos tatalkena chakayo, at am-amed kayet nan layadna'y mamachang ken chakayo. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("C28_23","077_8_23","2CO","8","23","23","Mo maipoon ken Tito, siya nan kadwak ay makidkidno ay mamachang ken chakayo. Nan tapina ay iib-ana, chaicha nan mangitakcheg isnan iib-a tako isnan tapina ay sinfaan, ya maichad-ayaw si Cristo khapo ken chaicha. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("C28_24","077_8_24","2CO","8","24","24","Idwani, ipailayo ken chaicha nan layadyo, ta mangammowan nan mamati ay maam-among isnan am-in ay ili nan tet-ewa'y layadyo, ya nay et figfikhencha ay tet-ewa nan mangichad-ayawanmi ken chakayo. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("C29_1","077_9_1","2CO","9","1","1","Ad-ik mang-ey solatan chakayo maipoon isnan enpafal-an isnan maifachang isnan takhon Apo Dios id Judea, ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("C29_2","077_9_2","2CO","9","2","2","tay ammok ay al-allayad kayo ay fomachang. Et siya chi nan inchayachayawko maipoon ken chakayo isnan cheycha'y iMacedonia. Infakhak ay chakayo ay iyAcaya et sikhod ay nensasakhana kayo ay fomachang id tawen pay laeng, ya siya chi nan nangipafikas isnan kaangsanan ken chaicha. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("C29_3","077_9_3","2CO","9","3","3","Idwani ifaak nan naycha'y iib-a ay en mamachang ken chakayo ay ensakhana, ta matet-ewaan ay faken yangkhay aped kak-ali nan chak kinkinwani ay nangichayaw ken chakayo, mod-i ket tet-ewa ay nensasakhana kayo ay kag isnan apchas ko kinwani. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("C29_4","077_9_4","2CO","9","4","4","Tay mo wad-ay maitakin ay iMacedonia ken sak-en, sa cha't ammo ay egay kayo pet nensakhana, et mafaifainan kami ya am-amed ken chakayo, tay chadlos tatalkenmi chakayo. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("C29_5","077_9_5","2CO","9","5","5","Adi kad sinmekko ay masapol ay kedchawek isnan naycha'y iib-a, ta omon-ona cha issa ay mennongnong isnan cha yo inkali ay ilayad, ta apchas maisakhana isnan omchanak issa. Siya chi nan mangipaila ay egay kayo napip-ilit, mod-i ket khapo isnan layadyo. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("C29_6","077_9_6","2CO","9","6","6","Sesemkenyo na: “Nan takho ay akit nan imolana et akit akhes nan aniyena. Ngem nan ad-acha nan imolana, et siya akhes isnan aniyena.” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("C29_7","077_9_7","2CO","9","7","7","Adi kad masapol ay waschin en-ichowa isnan malpo isnan layadna ay egay napilit, ya ad-ina kasin ibfafawi. Tay nan laychen Apo Dios, et nan al-allayad ay en-igwa. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("C29_8","077_9_8","2CO","9","8","8","Ya siya nan makaigwa isnan ad-ad-acha mo nan kasapolanyo, ta maid enkolanganyo, ya ta kad-in wad-ay ikkanyo ay fomachang isnan olay ngag sisa'y khawis ay ifachang. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("C29_9","077_9_9","2CO","9","9","9","Kag isnan naisolat isnan kalin Apo Dios ay mangwanin, “Nan nalenteg ay takho, al-allayad ay en-ichowa isnan kaseseg-ang, ya eng-engkhana nan fongan nan kinagkhawisna.” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("C29_10","077_9_10","2CO","9","10","10","Adi kad si Apo Dios ay mangipawad-ay isnan maimola ya nan kanenyo, et siya akhes kannay nan cha mangipaangsan isnan wad-ay ken chakayo tatno omad-acha kayet nan fongan nan iseg-angyo. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("C29_11","077_9_11","2CO","9","11","11","Siya, ipaad-achana nan olay ngag sisa ay wad-ay ken chakayo ta kad-in makafachang kayo isnan olay sino. Et mo chawatencha nan iyeymi ay ilayadyo, at chachama nan angnencha ay enyaman ken Apo Dios. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("C29_12","077_9_12","2CO","9","12","12","Adi kad nan nay ay cha yo ang-angnen ay ensilfi, et ad-i yangkhay fomachang isnan kasapolan nan takhon Apo Dios, mod-i ket pabfalaena nan chadlos chachama ay yaman ken Apo Dios. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("C29_13","077_9_13","2CO","9","13","13","Nan nay khawis ay ang-angnenyo nan mangipaila ay tet-ewa kayo, ya angsan nan manad-ayaw ken Apo Dios migkhapo ken chakayo, tay ilaencha ay nakapet kayo isnan Khawis ay Chamag maipoon ken Cristo ay ifab-aagyo. Sa cha't akhes chayawen siya khapo isnan ad-acha ay inchowayo ay fachang ken chaicha ya isnan tapina akhes. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("C29_14","077_9_14","2CO","9","14","14","Et sa cha ilowalowan chakayo, ya at omad-acha nan layadcha ken chakayo khapo isnan maid makaiso ay fachang Apo Dios ay inpailana ken chakayo. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("C29_15","077_9_15","2CO","9","15","15","Enyaman tako't ken Apo Dios isnan inlayadna ay ad-i kaifallikas nan pategna. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("C210_1","077_10_1","2CO","10","1","1","Sak-en si Pablo ay akhiyo, et nay iloneloneyko ken chakayo ay kag isnan kinaanos ya kinaoyan Cristo ken chakayo. Sak-en kano nan kattoletoled mo adchawi ak ken chakayo, ya ad-i ak makakkali isnan sakhangyo. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("C210_2","077_10_2","2CO","10","2","2","Idwani, laychek ay enseg-ang ken chakayo ta mo omali ak sisa, ad-iyo koma piliten sak-en ay mangipaila isnan toledko ken chakayo. Tay nattoled ak ay menyangyang isnan cheycha'y mangmangwani ay nan okhali ya pangkhepmi et nalpo isnan semek si takho yangkhay. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("C210_3","077_10_3","2CO","10","3","3","Tet-ewa, takho kami yangkhay, ngem faken kag nan ikkan si takho nan angnenmi ay mangofat isnan ngaag. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("C210_4","077_10_4","2CO","10","4","4","Tay nan maiyalig ay armas ay ikhobkhofatmi isnan ngaag, et faken nan kafaelan si takho mod-i ket nan armas Apo Dios ay wad-ay mabfalina ay mangafak isnan olay ngag sisa ay makedse ay mangap-apos ken siya. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("C210_5","077_10_5","2CO","10","5","5","Afakenmi nan olay ngag sisa ay lason si takho ya nan am-in ay nachayew ay semekcha ay mannelat isnan mangammowancha isnan kinatet-ewa maipoon ken Apo Dios. Siya, afakenmi nan am-in ay semek si takho tatno maiyornos cha ken Cristo. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("C210_6","077_10_6","2CO","10","6","6","Et mo ilaenmi ay tet-ewa'y naiyornos kayo ken Cristo, at ensasakhana ak akhes ay manosa isnan am-in ay sisya'y nawewe. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("C210_7","077_10_7","2CO","10","7","7","Nan ngen ilaenyo et nan chey chadlos maiila? Mo wad-ay ken chakayo nan chadlos mamang-ep ay siya nan takhon Cristo, figfikhena kayet koma ay siya akhes ken chakami. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("C210_8","077_10_8","2CO","10","8","8","Inchowan Apo Jesus nan kalebfenganmi ay mangipafikas ken chakayo, ya faken nan mamakawas isnan pammatiyo. Et olay mo chadlos ko apaappaten nan nay ay kalebfengak, maid fomainak. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("C210_9","077_10_9","2CO","10","9","9","Ad-ik laychen ay kananyo en kag ko pap-aegyaten chakayo isnan manos-olatak ken chakayo. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("C210_10","077_10_10","2CO","10","10","10","Tay wad-ay nan tapina ay mangwanin, “Sikhab nan solat Pablo, ya makabfalin. Ngem mo wad-ay siya ken chatako, maid kabkafaelana, ya ad-i makakkali ay khawis.” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("C210_11","077_10_11","2CO","10","11","11","Nan magtek maawatan koma nan cha mangmangwani isnan kag tosa, et mo ngag nan toledmi ay enkali isnan solatmi, siya akhes isnan angnenmi mo wad-ay kami ken chakayo. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("C210_12","077_10_12","2CO","10","12","12","Ad-imi laychen ay mangikis-o isnan awakmi isnan cheycha'y mangipas-epas-et isnan awakcha kannay. Nanengneng cha, tay chaicha kannay nan menloklokod isnan awakcha, sa cha't ikiskis-o nan okhalicha isnan ib-acha kannay. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("C210_13","077_10_13","2CO","10","13","13","Nay met achi ad-imi ichayew nan fakenmi fiyang, mod-i ket kecheng yangkhay nan chono ay inpabfiyang Apo Dios ken chakami nan ap-appatenmi, ya naitapi kayo isnan fiyangmi. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("C210_14","077_10_14","2CO","10","14","14","Adi kad isnan mangap-appatanmi maipoon ken chakayo, et ad-ina laychen ay kanan en lablabsenmi nan fiyangmi ay kag san egay kami paat inom-omchan ken chakayo. Tay chakami nan inmon-ona ay inmey ken chakayo ay nangischo isnan Khawis ay Chamag maipoon ken Cristo. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("C210_15","077_10_15","2CO","10","15","15","Tet-ewa, ad-imi ichayew nan awakmi isnan nenfellayan nan tapina, ay fakenmi fiyang. Namnamaenmi ay mo ket fomifikas nan pammatiyo, at omad-acha nan enfanakhan nan chonowenmi maichalan ken chakayo. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("C210_16","077_10_16","2CO","10","16","16","Ta sa kami't en ipalawag nan Khawis ay Chamag isnan cheycha'y sisya'y egay nannge isnan ili ay lafes nan iliyo. Siya chi ta faken nan apchas nadno ay fiyang si tapina nan ap-appatenmi. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("C210_17","077_10_17","2CO","10","17","17","Ngem nan angnen tako koma, et kag isnan kinwanina en, “Mo wad-ay ilal-ayad nan takho, et nan koma yangkhay mapadchayawana ken Apo Dios.” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("C210_18","077_10_18","2CO","10","18","18","Tay faken nan mangichad-ayaw isnan awakna kannay nan tan-oyan Apo Dios, mod-i ket nan takho ay ichayawna. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("C211_1","077_11_1","2CO","11","1","1","Asop ya anosanyo sak-en olay mo tekteken kano nan chak kankanan isnan mamingsan. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("C211_2","077_11_2","2CO","11","2","2","En-imon ak ken chakayo, ay kag isnan imon Apo Dios. Iyaligko chakayo ay esa'y magmagkit ay intolagko ay iyasawa isnan es-esang yangkhay ay lalaki ay si Cristo. Nan pangkhep ko et ta ipangok chakayo ay nadchalos ken siya. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("C211_3","077_11_3","2CO","11","3","3","Ngem omegyat ak tay ta ket lang kag kayo ken Eva ay sinailowan nan oweg isnan sikapna, ya sa kayo't masailowan, tay ento mo tet-ewa kayo ken Cristo ya chachama'y nakapet kayo ken siya, ya ke kayo't maisiyan. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("C211_4","077_11_4","2CO","11","4","4","Tay mo wad-ay omali ay mangipalawag isnan teken ay sos-olo maipoon ken Jesus, ay ad-i maifakhay isnan isos-olomi, ya ket ay siya nan aped yo chengchengngen! Siya akhes ay ento mo nan chinawatyo ay Ispirito Santo nan maawisanyo, ket ay teken! Ya olay mo chinawatyo nan Khawis ay Chamag, ket ay teken et nan chengngenyo idwani. Nallaka kayo pet ay maawis isnan teken! ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("C211_5","077_11_5","2CO","11","5","5","Nan kanak et, “Ay ke ak enkhog-owab mo nan cheycha'y matangtangad kano ay apostolesyo?” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("C211_6","077_11_6","2CO","11","6","6","Tay olay mo maid laingko ay enkali, ngem ad-i enkolang nan ammok, ya kad-in inpailami ay tet-ewa na isnan am-in ay insos-olomi ken chakayo. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("C211_7","077_11_7","2CO","11","7","7","Maid paat inal-alak ay silchok ken chakayo isnan chak nangipap-alawakhan isnan Khawis ay Chamag Apo Dios. Siya chi nan inangnek ay nangifafan-ig isnan awakko ta mo ke kayo tomongcho. Enfasolak ngen chi? ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("C211_8","077_11_8","2CO","11","8","8","Kag ko et inakewan nan tapina ay mamati ay maam-among isnan teken ay ili, isnan chak manad-awatan isnan cha cha ichowa tatno ensilfi ak ken chakayo. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("C211_9","077_11_9","2CO","11","9","9","Sa et isnan kawadko ken chakayo egayko inpalikhat chakayo isnan ngag sisa'y masapolko, tay cha inyalin nan cheycha'y ib-a ay inmali ay nalpo id Macedonia nan kasapolak. Sikhod ay egayko inpap-alikhat chakayo, ya ad-ik akhes palikhaten chakayo is tap-in. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("C211_10","077_11_10","2CO","11","10","10","Tet-ewa nan kankanak ay kag isnan kinatet-ewan Cristo ay wad-ay ken sak-en. Isnan olay entona, maid makaipatke ken sak-en mo ichayewko nan ad-ik kasilchowan isnan olay entona isnan Probinsiya ay Acaya. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("C211_11","077_11_11","2CO","11","11","11","Ek man kanan na ay? Siya ngen tay maid layadko ken chakayo? Ad-i. Ammon Apo Dios ay laylaychek chakayo. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("C211_12","077_11_12","2CO","11","12","12","Et siya kayet nan angnek ta maid mabfalin nan cheycha'y cha enchayew ay mangmangwanin maid nateknan nan chonocha isnan chonomi. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("C211_13","077_11_13","2CO","11","13","13","Tay nan kag tosacha ay takho, faken cha tet-ewa ay apostoles. Nan yangkhay ensas-ailo nan chonocha, et kas-on cha apostoles Cristo. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("C211_14","077_11_14","2CO","11","14","14","Ad-i tako koma mataa tay olay si Satanas ay apocha et mabfalin ay enpaila ay kag enlalanglang ay anghel. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("C211_15","077_11_15","2CO","11","15","15","Isonga ad-i katataa mo nan cheycha'y faana, et enfalinencha nan awakcha ay kas-on tet-etet-ewa'y nalenteg ay faan Apo Dios. Ngem at khechangna'y pad-anencha nan osto'y maiyafoloy isnan inang-angnencha. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("C211_16","077_11_16","2CO","11","16","16","Kasik kanan, ad-iyo koma kanan en nanengneng ak isnan chomayewak idwani. Ngem mo siya chi nan semekyo ken sak-en, olay achi, mo ket anosanyo kayet ay mannge ta wad-ay akhes akit is ichayewko. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("C211_17","077_11_17","2CO","11","17","17","(Nan nay ay angnek idwani ay enchad-ayew et egay inischon Apo Jesus, tay tet-ewa'y kag ak nanengneng isnan toledko ay enkak-ali idwani. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("C211_18","077_11_18","2CO","11","18","18","Ngem khapo tay angsan cha nan mangichad-ayew isnan awakcha kannay, siya akhes nan angnek.) ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("C211_19","077_11_19","2CO","11","19","19","Ya ngag man mo chakayo ay iCorinto et mamasilib kayo kano, ya ke yo an-anosan kayet ay mannge ya mangilal-ayad isnan ichad-ayew nan nanengneng mo! ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("C211_20","077_11_20","2CO","11","20","20","Siya, anosanyo nan olay sino, olay khab-encha chakayo ay faa, khotkhotancha chakayo, tokongencha chakayo, ilaylayosancha chakayo, ya olay sodpakencha chakayo, an-anosanyo kayet chaicha. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("C211_21","077_11_21","2CO","11","21","21","Ngem chakami kano nan maid toledcha. Tet-ewa, fomain kami ay manon-od ken chaicha. Nay met achi mo way takho is natoled ay mangichayew is olay ngag sisa, kag todi akhes nan kinatoledko idwani ay kag nanengneng ay enkali. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("C211_22","077_11_22","2CO","11","22","22","Mo kananchan Judio cha, siya akhes ken sak-en. Mo kananchan Israelitas ya ap-on Abraham cha, siya met akhes ken sak-en. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("C211_23","077_11_23","2CO","11","23","23","Kag ak nalewlew isnan mangwaniyak sina, ngem mo kananchan faan Cristo chaicha, khechangna'y wadwad-ay ak kayet ay faan Cristo. Ad-ad-acha nan chinnok mo chaicha. Nangang-angsan ak ay naifab-alod ya nasaplisaplit. Ya kad-in nganngani ak ay matey. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("C211_24","077_11_24","2CO","11","24","24","Naminlima ay sinaplit nan Judio sak-en is sintotlon poo ya siyam. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("C211_25","077_11_25","2CO","11","25","25","Namitlo ak ay napak-opak-o ya namingsan ak ay nafaofaog. Namitlo ay napakawas nan bapor ay nenlolokhanak, ya namingsan ay aped ak naitabtafog is kafayfay isnan sin-akhew ya sinlabfiyan. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("C211_26","077_11_26","2CO","11","26","26","Isnan kad-in enfaatak, angsan nan maiyegyat ay chak intopeg: nan mangaakew, nan kakailiyak kannay ay Judio, nan cheycha'y Gentil, ya nan kakas-okas-on ay ib-a'y mamati. Angsan akhes nan maiyegyat ay intopegko isnan wanga, isnan nenfaafaatak isnan chadchake ay ili, ya isnan ponchag ya fayfay akhes. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("C211_27","077_11_27","2CO","11","27","27","Felay ya likhat nan angsan. Maid paat osto is seyep, ya intopegko nan owat ya ew-ew. Inkakatpek ay ad-i mangmangan, maskamaskaw ak ya kolang nan isalakko isnan lateng. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("C211_28","077_11_28","2CO","11","28","28","Ya faken yangkhay chachi, tay kawakawakas ay naliglikhatan ak isnan mangisaksakitak isnan am-in ay mamati ay maam-among isnan kailiili. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("C211_29","077_11_29","2CO","11","29","29","Tay mo wad-ay nakapsot nan pammatina, ay kek ad-i isakit? Ya mo wad-ay nasailowan, ay ke ak ad-i masaktan? ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("C211_30","077_11_30","2CO","11","30","30","Adi kad idwani, mo mapilit ak ay enchayew, ichayewko nan mangipaila isnan kinakapsotko. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("C211_31","077_11_31","2CO","11","31","31","Nan Dios ya Aman Apo Jesus, et ammona ay ad-i eng-engag nan ifagfakhak. Siya nan machad-ayaw is eng-engkhana. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("C211_32","077_11_32","2CO","11","32","32","Issan kawadko id Damasco et inpatokkhong nan khofernachor ay takhon Ali Aretas nan pantew nan chey ay ili ta padpapna sak-en. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("C211_33","077_11_33","2CO","11","33","33","Ngem wad-ay nan ib-ak ay nangippey ken sak-en isnan tiklis, sa cha't oy-oyen sak-en isnan kafintanan nan alad nan ili, ya nakalayaw ak. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("C212_1","077_12_1","2CO","12","1","1","Idwani, olay mo ammok ay maid enkhawisan nan enchad-ayewak, ngem tay mapilit ak, itoloyko kayet ay mangapat isnan inpailan Apo Jesus ken sak-en isnan kag iitaw, ya sa et nan cheycha'y chadlos na inpaammo ken sak-en. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("C212_2","077_12_2","2CO","12","2","2","Sinpoo ya epat et ay tawen nan nar-os issan naangnenan nan nay ay okhochek. Wad-ay nan ammok ay takho ay naiyornos ken Cristo ay nachokmat ay naiyey id chaya. Ad-ik ammo mo nan yangkhay leng-agna paymo am-in nan awakna nan nachokmat. Si Apo Dios yangkhay nan mangammo. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("C212_3","077_12_3","2CO","12","3","3","Tet-ewa, nachokmat siya ay naiyey id Paraiso. Ngem ad-ik mampay ammo mo nan leng-agna yangkhay nan nachokmat paymo naitapi kannay nan awakna. Si Apo Dios yangkhay nan mangammo. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("C212_4","077_12_4","2CO","12","4","4","Et ischi nan nanngelana isnan kali ay ad-i mabfalin ay kasin kanan, ya sa et naipawa nan kasina kaappatan. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("C212_5","077_12_5","2CO","12","5","5","Adi kad mo wad-ay nan kag tosa ay inmat isnan esa'y takho, wad-ay et achi mampay nan khotokna's mangichad-ayewak ken siya. Ngem ad-ik ichayew nan awakko, mod-i ket kecheng nan kinakapsotko. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("C212_6","077_12_6","2CO","12","6","6","Ngem olay mo laychek ay enchayew, ad-i ak met nalewlew, tay tet-ewa nan ifab-aagko. Ngem ad-ik laychen ay angnen chi, tay ad-ik laychen ay ippey nan takho ay entongtongcho ak mo nan chadlos inilacha ay inangnek paymo chinngecha ay inap-apatko. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("C212_7","077_12_7","2CO","12","7","7","Ngem idwani tay ad-i laychen Apo Dios ay chomayew ak midkakay isnan angsan ay katataa ay cha na ipap-aila ken sak-en, inagtana sak-en is sakit ay kag sibsifit ay tomtomfek isnan awakko ay nalpo ken Satanas, ya kag cha pomak-o ta ad-i ak chomayew. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("C212_8","077_12_8","2CO","12","8","8","Namitlo ay inseg-aseg-angko ken Apo Jesus ta kaanena, ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("C212_9","077_12_9","2CO","12","9","9","ngem kinwanina, “Omanay nan fachangko ken sik-a, tay nalatlatak nan kail-an nan kamabfalinko isnan enkapsotan nan takhok.” Tay mampay siya chi, ilal-ayadko ay mangichayew isnan enkapsotak, tatno kad-in wawawawad-ay nan kamabfalin Cristo ken sak-en. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("C212_10","077_12_10","2CO","12","10","10","Siya chi nan khotok nan mamang-epak olay mo nakapsot, machopchopis, maipap-alikhat ya makokorkor ak. Tet-ewa, mamang-ep ak olay mo wad-ay ngag sisa ay likhatko maipoon ken Cristo, tay ammok ay mo maid mabfalinko, wad-ay mabfalinko maichalan ken Cristo. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("C212_11","077_12_11","2CO","12","11","11","Kag ak nget tet-ewa nanengneng, ngem ento mo chakayo nan chadlos omitakcheg, chakayo met kannay nan pinmilit ta chomayew ak. Tay olay mo maid kafaelak, maid nenkolangak is olay ngag sisa mo nan cheycha'y matangtangad kano ay apostolesyo. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("C212_12","077_12_12","2CO","12","12","12","Tay inilayo nan kaimatonan nan tet-ewa ay kinaapostolko isnan sinyal ya nan tapina ay katataa ay kail-an nan kamabfalin Apo Dios, ay inan-anosak ay inang-angnen issan kawadko ken chakayo. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("C212_13","077_12_13","2CO","12","13","13","Ay ke kolang nan inangnek ken chakayo mo nan inangnek isnan mamati ay maam-among isnan teken ay ili? Nan met yangkhay nenteknan nan inangnek ken chakayo et nan egayko nenpafachangan ken chakayo maipoon isnan ikatakhok. Mo achi siya chi's kinomsawak et enpakawan ak ken chakayo. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("C212_14","077_12_14","2CO","12","14","14","Idwani, ensasakhana ak ay en mangila kasin ken chakayo. Siya na nan maikatlo ay omayak sisa. Ad-i ak kayet omal-ala ken chakayo is masapolko ta ad-i kayo mapalikhatan, tay faken nan kwayo nan sesemkek, mod-i ket chakayo kannay. Tay faken nan an-ak nan en-ornong ay mangigto is enkhawisan nan amacha, mod-i ket nan ama nan en-ornong isnan enkhawisan nan an-akna, ya sak-en nan kag yo ama. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("C212_15","077_12_15","2CO","12","15","15","Sak-en, ilaylayad ko ay mangamas isnan am-in ya olay nan fiyagko kannay, mo ke yo et enkhawisan. Ay ke mo ngen omam-amed nan layadko ken chakayo ya omakit akhes nan layadyo ken sak-en? ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("C212_16","077_12_16","2CO","12","16","16","Away tan-oyanyo ay maid inang-angnek ay mangipalikhat ken chakayo, ngem wad-ay kayet kano nan cha mangmangwanin, tinokotokongko chakayo isnan kinasikapko. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("C212_17","077_12_17","2CO","12","17","17","Ngag kan nan inangnek? Ay kek sinikapan chakayo isnan olay sino ay finab-aak ay omey ken chakayo? ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("C212_18","077_12_18","2CO","12","18","18","Sak-en kannay nan nangipafikas ken Tito ay omey ken chakayo, ya inpaifowegko ken siya nan esa'y ib-a ay mamati. Ay ke tinoktokong Tito chakayo? Ad-i ngen en-iso nan inpailami ken chakayo ay pangkhep ya okhalimi? ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("C212_19","077_12_19","2CO","12","19","19","Away mangnget kananyo ay itaktakchekhanmi nan awakmi isnan sakhangyo? Nan kinatet-ewana et ifagfakhami nan am-in isnan sakhang Apo Dios khapo isnan naiyornosanmi ken Cristo. Ya maid pangkhepmi mod-i ket kecheng nan mangipafikas ken chakayo ay laylaychenmi. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("C212_20","077_12_20","2CO","12","20","20","Tay omegyat ak tay ta ket lang omchan ak sisa ya aspowak chakayo ay mangang-angnen isnan ad-ik laychen, ya at ad-iyo laychen nan angnek ken chakayo. Away nget wad-ay cha nan masosmasosma, nan en-iinnapal, enfinnonget, en-akhom, en-apos, en-asidchiladchilaw, enchad-ayew, ya enkhologkholo. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("C212_21","077_12_21","2CO","12","21","21","Omegyat ak tay ta ket lang isnan kasin ko omayan sisa ya mafainan ak isnan Diosko maipoon ken chakayo, ya at chadlos ko isanga mo angsan kayet ken chakayo nan maaspowan ay egay nanokog isnan asi ay okhali, nan menchwadchwaan isnan pantew, ya nan tapina kayet ay nalokhit ay okhali ay cha cha angnen. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("C213_1","077_13_1","2CO","13","1","1","Nay ikatlo et idwani is ek mangil-an ken chakayo. Sesemkenyo nan lenteg: “Mo wad-ay mangidchalom isnan ib-ana, masapol ay maipaila ay tet-ewa isnan manistikhowan nan chwa paymo tolo ay nangila.” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("C213_2","077_13_2","2CO","13","2","2","Adi kad siya na nan itokhonko isnan cheycha'y finmasol issan chey, ya isnan olay sino issa. Apchas ko infaag na issan ikadwa'y inmayak ken chakayo, ya nay kasik kanan idwani ay maid ak issa, ay mo kasin ak omey issa et maid makaikasiw ken sak-en isnan enchosaak. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("C213_3","077_13_3","2CO","13","3","3","Et siya kannay chi nan mangipatet-ewa ay si Cristo nan enkak-ali maichalan ken sak-en mo siya nan chadlos yo mang-epan. Tay ad-i nakapsot si Cristo ay nenfiyang ken chakayo, mod-i ket ipailana nan kamabfalina. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("C213_4","077_13_4","2CO","13","4","4","Tay olay mo naila ay kag nakapsot si Cristo issan naikolosana, ngem matatakho isnan kamabfalin Apo Dios. Et siya akhes ay mailak-am kami isnan kinakapsotna isnan naitapiyanmi ken siya, ngem mo maipoon isnan angnenmi ken chakayo, ipailami nan kamabfalin ay nalpo ken Apo Dios, khapo isnan makikadkadwaanmi ken siya isnan matatakhowana. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("C213_5","077_13_5","2CO","13","5","5","Anaanakhenyo ay khawis mo tet-ewa ay eegnanyo nan pammati. Siya, kottomenyo ay khawis, et mo wad-ay, ay ke yo ad-i figfikhen ay wad-ay si Jesu Cristo ken chakayo? Siya yangkhay magtek mo nayagyag kayo. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("C213_6","077_13_6","2CO","13","6","6","Et mo siya chi, asop ya ammowenyo ay tet-ewa nan kinaapostolko. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("C213_7","077_13_7","2CO","13","7","7","Nan kedkedchawenmi ken Apo Dios, et ta maid ang-angnenyo is ad-i osto. Ngem faken chi's ilol-owalomi ta maila ay sinomya nan chinnomi. Tay nan laychenmi, et olay mo maid kail-an nan kinaapostolesmi, mo ket yangkhay khawis nan angnenyo. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("C213_8","077_13_8","2CO","13","8","8","Tay ad-imi mabfalin ay soplaen chakayo mo abfolotenyo nan tet-ewa, mod-i ket lebfengna ay fachanganmi chakayo maipoon isnan kinatet-ewa. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("C213_9","077_13_9","2CO","13","9","9","Adi kad olay makwanin nakapsot kami, malaylaychan kami mo ket siya chi ay fomifikas nan pammatiyo. Ya ilol-owalomi ta cha kayet khomawis nan okhaliyo engkhana ay maid kolangna. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("C213_10","077_13_10","2CO","13","10","10","Siya na nan khotok nan mangisolatak isna isnan kamaidko ken chakayo, ta isnan omayak sisa et ad-ik mang-ey ipaila nan kalebfengak ay manosa ken chakayo. Tay nan osto ay ayen nan nay ay kalebfengak ay inchowan Apo Jesus ken sak-en, et nan mangipabfikasak ken chakayo, ya faken nan mamakawas isnan pammatiyo. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("C213_11","077_13_11","2CO","13","11","11","Idwani, kecheng chana is ibfakhak ken chakayo ay iib-a. Asop ya enkhagkhawis kayo. Nongnongenyo nan ikkanyo ta maid enkolanganyo. Iyangnenyo nan tokhonko ay chinngeyo. En-oornos kayo ta oompa kayo. Et si Apo Dios ay kawad nan layad ya talna nan wad-ay ken chakayo. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("C213_12","077_13_12","2CO","13","12","12","En-asikomosta kayo isnan omno ay angnen nan naiyornos ken Apo Dios. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("C213_13","077_13_13","2CO","13","13","13","Am-in nan takhon Apo Dios isna, et pakpakomostaencha chakayo. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("C213_14","077_13_14","2CO","13","14","14","Idwani, asop ya wad-ay ken chakayo am-in nan fachang Apo Jesu Cristo, nan layad Apo Dios, ya nan makikadwaan nan Ispirito Santo ken chakayo.");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GL1_1","078_1_1","GAL","1","1","1","Sak-en si Pablo ay apostol Jesu Cristo. Faken takho nan namaa ken sak-en, ya ad-i maichalan isnan takho nan kinaapostolko, mod-i ket si Jesu Cristo nan finmaa ya si Apo Dios ay Amana ay namangon ken siya isnan etey. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GL1_2","078_1_2","GAL","1","2","2","Idwani, nan nay ay solat ken chakayo ay mamati ay maam-among issa id Galacia, et nalpo na ken sak-en ay Pablo ya nan am-in ay ib-a'y mamati ay kakadwak isna. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GL1_3","078_1_3","GAL","1","3","3","Asop ya wad-ay ken chakayo nan fachang ya talna ay nalpo ken Dios Ama ya si Apo tako ay Jesu Cristo ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GL1_4","078_1_4","GAL","1","4","4","ay nangichowa isnan awakna ay mangaan isnan fasol tako, ya ta isalakana chatako isnan kamabfalin nan kinangaag ay wawawawad-ay isnan lofong. Siya na nan inangnena tay siya chadlo nan laychen Apo Dios ay Ama tako, ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GL1_5","078_1_5","GAL","1","5","5","ay machad-ayaw is eng-engkhana. Amen. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GL1_6","078_1_6","GAL","1","6","6","Chakayo ay iGalacia! To! Ya ke ak mataa tay ya ke malanlanoy nan aped yo manokokhan ken Apo Dios ay nangayag ken chakayo maichalan isnan fachang Cristo. Ya sa kayo't aped omafolot isnan teken ay sos-olo ay siya kano chi nan Khawis ay Chamag. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GL1_7","078_1_7","GAL","1","7","7","Ay ke wad-ay kasin teken is Khawis ay Chamag? Kanak na tay wad-ay cha nan cha mangal-allilaw ken chakayo ya laychencha'y tektekenen nan Khawis ay Chamag maipoon ken Cristo. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GL1_8","078_1_8","GAL","1","8","8","Machosa is eng-engkhana maachi nan cha mangang-angnen issa! Olay pay chakami paymo nan esa'y anghel ay nalpo id chaya, et siya akhes sa nan maangnen ken chakami mo ipalawagmi ken chakayo nan sos-olo ay manopla isnan apchas mi inpalawag ken chakayo. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GL1_9","078_1_9","GAL","1","9","9","Kasik ipidwa'y mangwanin, machosa is eng-engkhana nan mangipap-alawag isnan teken ay chamag ay ad-i maiyafoloy isnan apchas yo chinawat. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GL1_10","078_1_10","GAL","1","10","10","Ay ke ak cha en oman-anap is kaidchayawak isnan takho isnan chak ap-apaten? Si man yangkhay Apo Dios nan sesemkek, ya siya nan laychek ay manan-oy ken sak-en. Tay mo nan kaidchayawak isnan takho nan pawadwad-ek, et faken ak faan Cristo. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GL1_11","078_1_11","GAL","1","11","11","Laychek ay ammowenyo iib-ak ay nan Khawis ay Chamag ay ipap-alawagko, et faken aped og-okhod yangkhay si takho. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GL1_12","078_1_12","GAL","1","12","12","Tay faken takho nan nenchawatak isna, ya faken cha's nangisolo ken sak-en. Si kannay Jesu Cristo nan nangipaammo ken sak-en isnan isos-olok. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GL1_13","078_1_13","GAL","1","13","13","Chinngeyo met mo ngag nan kasasaad nan fiyagko issan sisya'y wanwanchek nan pammatin si Judio. Ammoyo ay chadlos ko inpap-alikhat nan mamati, ta mo mabfalin mamaid nan sinfaan ay takhon Apo Dios. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GL1_14","078_1_14","GAL","1","14","14","Ya isnan kaangsanan ay ib-ak ay Judio ay katat-awenak, sak-en nan kad-in mamangset ay mangiyangnen isnan am-in ay ekhad isnan pammatimi ay Judio, tay chadlos ak nakapet isnan ekhad nan am-ami. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GL1_15","078_1_15","GAL","1","15","15","Ngem khapo isnan fachangna, pinilin Apo Dios sak-en ay enfalin ay faana issan sisya'y egay ak naiyanak. Et isnan osto ay semekna, ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GL1_16","078_1_16","GAL","1","16","16","inpaammona ken sak-en nan Anakna ta ek ipalawag nan maipoon ken siya isnan Gentil. Osto'y siya chi nan inmat, egay ak kasin inmey isnan olay sino ay takho ay en menpatokhon. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GL1_17","078_1_17","GAL","1","17","17","Egay ak akhes nanikid id Jerusalem ay en nangila isnan cheycha'y inmona mo sak-en ay apostoles, mod-i ket inmey ak kannay isnan Probinsiya ay Arabia, sak et tinmoli id Damasco. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GL1_18","078_1_18","GAL","1","18","18","Sak et yangkhay inmey id Jerusalem isnan nakwasan nan tolo ay tawen ay en nangila ken Pedro, et nakitetee ak ken siya is sinpoo ya lima ay akhew. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GL1_19","078_1_19","GAL","1","19","19","Ngem maid inilak isnan tapina ay apostoles, kecheng yangkhay cha Pedro ken Santiago ay akhin Apo Jesus. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GL1_20","078_1_20","GAL","1","20","20","Isnan sakhang Apo Dios ad-i ak en-eng-engag maipoon isnan nay ay chak insos-olat ken chakayo. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GL1_21","078_1_21","GAL","1","21","21","Osto'y siya chi, inmey ak et isnan Probinsiya ay Siria ya Cilicia. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GL1_22","078_1_22","GAL","1","22","22","Et issan chey ay timpo, sisya'y egay ak nail-ila isnan cheycha'y mamati ay maam-among ay enchad-ayaw ken Cristo id Judea. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GL1_23","078_1_23","GAL","1","23","23","Kecheng yangkhay nan chinngecha is ammocha. Tay wad-ay nangwanin, “Nan chey takho ay nangipap-alikhat ken chatako issan chey, et sana ay cha mangipap-alawag isnan pammati ay sikhod ay laychena'y maichen.” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GL1_24","078_1_24","GAL","1","24","24","Et chinad-ayawcha si Apo Dios maigkhapo ken sak-en. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GL2_1","078_2_1","GAL","2","1","1","Isnan nakwasan nan sinpoo ya epat ay tawen, nanikid ak kasin id Jerusalem. Fowegko si Bernabe, ya intakinko akhes si Tito. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GL2_2","078_2_2","GAL","2","2","2","Inmey ak tay inpaammon Apo Dios ay masapol ay omey ak. Issan kawadko ischi, inpaamongko nan makwanin mangichad-alan isnan cheycha'y mamati ta kedkecheng cha's mangifag-ak maipoon isnan chak ipap-alawag ay Khawis ay Chamag isnan Gentil, ta asop ya tan-oyancha. Tay ta ket lang enfalin ay ongar et yangkhay nan ang-angnek ya nan chak inang-angnen mo ad-iyencha. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GL2_3","078_2_3","GAL","2","3","3","Et tinan-oyancha met, ya olay si Tito ay fowegko et egaycha pinilit siya ay masegyatan, olay mo Griego siya. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GL2_4","078_2_4","GAL","2","4","4","Nay met achi wad-ay cha nan tapina ay naitapi ken chakami ay kas-on mi ib-a ay mamati ya ket faken. Inmali cha pet ay ensis-iim ta mangammowancha isnan waya ay wad-ay ken chakami mo ke tay isnan naiyornosanmi ken Cristo Jesus, ya laychen cha ay lag-en chakami ay falod si lenteg. Chaicha nan menlayad ay manegyat ken siya. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GL2_5","078_2_5","GAL","2","5","5","Egay kami paat nangiyoya ken chaicha, ta ad-i mabfaliwan nan kinatet-ewan nan Khawis ay Chamag ay maipap-alawag ken chakayo ay Gentil. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GL2_6","078_2_6","GAL","2","6","6","Ngem chaicha ay makwanin mangichad-alan isnan mamati, et maid met kinwanicha ay kolang isnan isos-olok ta toptopancha. (Kanak en makwani cha ay mangichad-alan, tay maid is kasemekko mo matangad cha paymo ad-i, tay isnan sakhang Apo Dios, maid pawadwad-ena.) Tet-ewa, maid kasin intoptopcha isnan isos-olok, ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GL2_7","078_2_7","GAL","2","7","7","mod-i ket finigfigcha ay intalek Apo Dios ken sak-en nan fiyangko ay en mangipalawag isnan Khawis ay Chamag isnan Gentil, kag isnan inangnena ay nangipabfiyang ken Pedro ay mangipalawag isnan Khawis ay Chamag isnan Judio. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GL2_8","078_2_8","GAL","2","8","8","Si Apo Dios kannay nan nangipadno ken sak-en ay en mangawis isnan Gentil, kag isnan inangnena ay nangipadno ken Pedro ay en mangawis isnan Judio. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GL2_9","078_2_9","GAL","2","9","9","Ya olay cha Santiago, Pedro ken Juan ay makwanin papangolon nan mamati ischi, et finigfigcha ay intalek Apo Dios ken sak-en nan nay ay napateg ay chono. Sa cha't inpaila ay naes-esa cha tay nakilamano cha ken chakami ken Bernabe. Tinan-oyancha nan omayanmi ay en mangawis isnan Gentil ya ta chaicha nan en mangawis isnan Judio. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GL2_10","078_2_10","GAL","2","10","10","Nan yangkhay kinchawcha ken chakami et ta iismekmi koma nan cheycha'y posi ay wad-ay ken chaicha. Et siya chadlo chi nan iinsetko ay inpaingsak ay angnen. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GL2_11","078_2_11","GAL","2","11","11","Awni ya ket inmali si Pedro id Antiokia, ngem tay teken nan inangnena yinangyangak siya isnan sakhang nan takho. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GL2_12","078_2_12","GAL","2","12","12","Tay issan sisya'y egay inmaliyan nan tapina'y lallalaki ay finaan Santiago, nakikan isnan cheycha'y Gentil ay iib-a tako ay mamati. Ngem issan inmaliyancha, tinaynana nan Gentil ya naisiyan tay omegyat isnan cheycha'y Judio ay mangipapilit isnan masegyatan nan Gentil. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GL2_13","078_2_13","GAL","2","13","13","Sa et nan cheycha'y tapin nan Judio ay mamati, naitapi cha ken Pedro ay kakas-okas-on. Ya olay si Bernabe, naitapi akhes isnan inangnencha. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GL2_14","078_2_14","GAL","2","14","14","Inilak ay ad-i maiyafoloy nan ik-ikkancha isnan kinatet-ewa ay ischon nan Khawis ay Chamag. Sak et nenkanan ken Pedro isnan sakhangcha am-in, “Sik-a Pedro, olay mo Judio ka, ekhad si Gentil nan cham inang-angnen, faken nan ekhad si Judio. Ngem idwanin, ya kem ipapilit isnan Gentil ta iyangnencha nan ekhad si Judio mo!” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GL2_15","078_2_15","GAL","2","15","15","Tet-ewa naiyanak kami ay Judio, ya faken kami kag ken chakayo ay Gentil ay makwanin fomafasol. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GL2_16","078_2_16","GAL","2","16","16","Ngem ammomi ay ad-i maifilang ay nalenteg nan olay sino issa ay takho isnan sakhang Apo Dios maigkhapo isnan mangiyangnenana isnan lenteg Moises, mod-i ket maichalan yangkhay isnan mamatiyana ken Jesu Cristo. Siya akhes ay mamati kami ken Cristo Jesus ta maifilang kami ay nalenteg ken Apo Dios khapo isnan mamatiyanmi ken Cristo, faken khapo isnan mangiyangnenanmi isnan lenteg. Tay maid paat takho ay enfalin ay nalenteg isnan sakhang Apo Dios khapo isnan mangiyangnenana isnan lenteg. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GL2_17","078_2_17","GAL","2","17","17","Idwani, mo isnan nangeestanmi ay enfalin ay nalenteg isnan sakhang Apo Dios maichalan ken Cristo, et maawatanmi ay fomafasol kami pet akhes ay kag ken chakayo ay Gentil, ay ke mi sa kanan en maichalan ken Cristo nan finmasolanmi? Ad-i mabfalin. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GL2_18","078_2_18","GAL","2","18","18","Ngem mo ipapilitko idwani nan apchas ko inwayang ay lenteg Moises, at ipailak kannay ay sinoplingko nan lenteg. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GL2_19","078_2_19","GAL","2","19","19","Tay maigkhapo isnan lenteg Moises maawatak ay kag ak natey, ya maid et fiyangna ken sak-en. Siya chi ta mabfalin chadlo ay enfiyag ak ay maiyornos ken Apo Dios. Idwani kag ak naitapi ken Cristo ay natey is kakolos, ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GL2_20","078_2_20","GAL","2","20","20","ya khapo tay siya chi, faken ak et is mangichad-alan isnan falo ay fiyagko, mod-i ket si Cristo ay wad-ay ken sak-en. Et maid teken si mangichad-alan isnan fiyagko idwani mod-i ket nan mamatiyak isnan Anak Apo Dios, ay nangichowa isnan awakna ay matey maigkhapo isnan layadna ken sak-en. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GL2_21","078_2_21","GAL","2","21","21","Sak-en, ad-ik maichen nan fachang Apo Dios. Tay mo sa ya kanak en mabfalin ay enfalin ay nalenteg nan takho isnan sakhang Apo Dios maichalan isnan mangiyangnenana isnan lenteg Moises, at pay maid et silfin nan nateyan Cristo! ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GL3_1","078_3_1","GAL","3","1","1","Iib-ak ay iGalacia! En kayo man ad-i ensemsemek ay? Napadpadyaan kayo ngen, tay ya ket ay nenfaliw nan semekyo? Tay issan chey naawatanyo nan ayen nan naikolosan Jesu Cristo, ay nalatak ay naipalawag ken chakayo! ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GL3_2","078_3_2","GAL","3","2","2","Songfatanyo ed na: Ngag nan khotok nan nanawatanyo isnan Ispirito Santo? Tay ngen inangnenyo nan filin nan lenteg, paymo tay chinngeyo ya namati kayo isnan Khawis ay Chamag? ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GL3_3","078_3_3","GAL","3","3","3","Ya ke kayo pet ad-i ensemsemek ay? Linapowanyo nan falo ay fiyag isnan naiyornosanyo isnan Ispirito Santo, ya ket idwani ya laychenyo ay ikwas isnan kafaelan nan awakyo? ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GL3_4","078_3_4","GAL","3","4","4","Ongar ngen am-in nan intopegyo? Ad-ik patiyen ay ongar chachi. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GL3_5","078_3_5","GAL","3","5","5","Ichowan ngen Apo Dios ken chakayo nan Ispirito Santo ya angnena ken chakayo nan katataa mo ke tay iyang-angnenyo nan lenteg Moises? Ad-i achi! Angnena chi tay mamati kayo isnan kalina ay chinngeyo. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GL3_6","078_3_6","GAL","3","6","6","Semkenyo si Abraham. “Namati siya ken Apo Dios et nay infilangna siya ay nalenteg.” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GL3_7","078_3_7","GAL","3","7","7","Siya na nan mangil-anyo ay nan takho ay mamati ken Apo Dios nan maifilang ay tet-ewa'y an-ak Abraham. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GL3_8","078_3_8","GAL","3","8","8","Siya akhes nan naipadto isnan naisolat ay kalin Apo Dios ay mangwanin at ifilang Apo Dios ay nalenteg nan Gentil maigkhapo isnan mamatiyancha. Tay inpaammon et Apo Dios nan Khawis ay Chamag ken Abraham isnan nangwaniyanan, “Maichalan ken sik-a nan mamindisyonak isnan am-in ay kailiili.” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GL3_9","078_3_9","GAL","3","9","9","Adi kad bindisyonan Apo Dios am-in nan mamati ken siya, kag isnan inangnena ken Abraham ay namati ken siya. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GL3_10","078_3_10","GAL","3","10","10","Ngem nan am-in ay entat-alek isnan mangiyangnenancha isnan lenteg et chadlos cha machosa. Tay siya na nan naisolat ay kalin Apo Dios ay mangwanin, “Nan olay sino ay mamachas ay mangiyangnen isnan am-iam-in ay filin ay naisolat isnan lenteg, sa na't ad-i angnen nan esang yangkhay, et machosa.” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GL3_11","078_3_11","GAL","3","11","11","Ngem nalatak ay maid takho is maifilang ay nalenteg ken Apo Dios khapo isnan nangiyangnenana isnan lenteg, tay naisolat ay “Nan yangkhay takho ay maifilang ay nalenteg khapo isnan mamatiyana nan enfiyag is eng-engkhana.” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GL3_12","078_3_12","GAL","3","12","12","Ngem teken nan ekhad isnan lenteg, tay faken nan mamatiyan nan itakchegna, mod-i ket nan mangiyangnenan. Kag isnan naisolat ay kalin Apo Dios ay mangwanin, “Nan takho ay mangiyangnen isnan am-in ay filin nan lenteg et mawad-ayan siya is fiyag ay maid pengpengna.” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GL3_13","078_3_13","GAL","3","13","13","Siya, machosa ay machosa nan ad-i mangiyangnen isnan am-iam-in ay lenteg. Ngem sinfot Cristo chatako ta ad-i tako machosa, tay siya nan inmayan nan chosa ay ento mo omali ken chatako. Tay wad-ay nan naisolat ay kalin Apo Dios ay nangwanin, “Maiila ay chadlos nachosa nan olay sino ay napatey ya naisabfot is kakaew.” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GL3_14","078_3_14","GAL","3","14","14","Siya chi nan inangnen Apo Dios tatno maitapi nan Gentil ay naiyornos ken Cristo Jesus isnan bindisyon ay inkalin Apo Dios ken Abraham, tatno maichalan isnan mamatiyan tako, chawaten tako am-in nan Ispirito Santo ay inkalina. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GL3_15","078_3_15","GAL","3","15","15","Iib-ak, iyaligko nan inkalin Apo Dios isnan maang-angnen isnan kawakawakas. Mo sa ya wad-ay entolag sa cha't papilan ya permaan, ad-i kasin mabfalin ay maichen paymo toptopan. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GL3_16","078_3_16","GAL","3","16","16","Siya akhes isnan inkalin Apo Dios ken Abraham ya isnan apona. Mo fasaen tako ay khawis nan naisolat, et ad-ina met kanan, “Inkalin Apo Dios isnan ap-ona,” mod-i ket kananan, “Inkalin Apo Dios isnan apona.” Tay faken angsan ay apo mod-i ket es-esang yangkhay ay siya si Cristo. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GL3_17","078_3_17","GAL","3","17","17","Siya na nan laychek ay kanan: Inmon-ona nan tolakhan ya nan inkalin Apo Dios ken Abraham, sa et nawad-ay nan lenteg ay inchowana ken Moises kakwasan nan epat khasot ya tolon poo ay tawen. Ay ke mabfalin ay amasen nan lenteg nan apchas intolag Apo Dios, ta ongar yangkhay nan inkalina? ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GL3_18","078_3_18","GAL","3","18","18","Tay mo sa ya tawichen tako nan ichawchaw Apo Dios khapo isnan mangiyangnenan tako isnan lenteg, faken et khapo isnan inkalina. Ngem nan kinatet-ewana, et finachangan Apo Dios si Abraham khapo isnan inkalina. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GL3_19","078_3_19","GAL","3","19","19","Mo siya chi, en man wad-ay nan lenteg ay? Nan lenteg, naitoptop isnan inkalina ta ipailana mo ngag nan fasol, engkhana isnan inmaliyan nan waned Abraham ay si Cristo ay naangnenan kannay nan inkalina. Nan nay ay lenteg, naichowa isnan angheles ay nangichowa ken Moises ay nangitot-oya isnan katakhotakho. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GL3_20","078_3_20","GAL","3","20","20","Ngem ad-i masapol nan mangitot-oya isnan nangigwaan Apo Dios isnan inkalina, tay siya kannay ay Dios nan nangikali ken Abraham. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GL3_21","078_3_21","GAL","3","21","21","Mo siya chi, maawatan tako ngen ay soplingen nan lenteg Apo Dios nan inkalina? Ad-i mabfalin! Tay mo sa ya wad-ay lentegna ay makaichowa is fiyag ay eng-engkhana, et mabfalin pet ay maifilang nan takho ay nalenteg khapo isnan nangiyangnenana isnan chey ay lenteg. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GL3_22","078_3_22","GAL","3","22","22","Ngem maid, tay ipailan nan naisolat ay kalin Apo Dios ay nafalod am-in nan takho isnan kamabfalin nan kinangaag. Siya sa tatno nan mamati ken Jesu Cristo maipalofos ya chawatencha nan inkalin Apo Dios isnan cheycha'y mamati. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GL3_23","078_3_23","GAL","3","23","23","Idwani, issan sisya'y egay naipaammo nan maipoon isnan pammati ken Jesus, kag tako falod si lenteg, ya maid waya tako engkhana ay naischo ken chatako nan pammati ken siya. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GL3_24","078_3_24","GAL","3","24","24","Adi kad nan lenteg nan kag cha nomongnong ken chatako ya inmichalan engkhana ay inmali si Cristo, ta enfalin tako ay nalenteg isnan sakhang Apo Dios maichalan isnan mamatiyan tako ken siya. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GL3_25","078_3_25","GAL","3","25","25","Ngem idwani ay wad-ay et nan pammati tako ken Cristo, faken et achi nan lenteg Moises is nomongnong ken chatako. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GL3_26","078_3_26","GAL","3","26","26","Tay idwani nenfalin kayo am-in ay nengang-an ay an-ak Apo Dios maichalan isnan mamatiyanyo ken Cristo Jesus. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GL3_27","078_3_27","GAL","3","27","27","Siya chi tay am-in nan naiyornos ken Cristo isnan nafonyakhancha et nabfaliwan nan okhalicha ta kag nan okhalin Cristo. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GL3_28","078_3_28","GAL","3","28","28","Adi kad idwani, maid et makwanin Judio paymo Gentil, faa paymo faken faa, lalaki paymo fafai. Tay mo naiyornos tako ken Cristo Jesus, et mismis-o tako am-in. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GL3_29","078_3_29","GAL","3","29","29","Et mo siya sa ay kwan Cristo chakayo, maifilang kayo am-in ay waned Abraham ya manawid isnan inkalin Apo Dios. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GL4_1","078_4_1","GAL","4","1","1","Siya na nan laychek ay kanan maipoon isnan entawid. Mo nan manawid et sisya ay onga, kag kayet esang ay faa olay mo siya nan menkwa isnan am-in. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GL4_2","078_4_2","GAL","4","2","2","Isnan kaong-ongana, wad-ay nan manokkhong ken siya ya wad-ay akhes nan naitalkan nan tawidna engkhana'y edchanana nan tawen ay infakhan amana. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GL4_3","078_4_3","GAL","4","3","3","Siya akhes sa ken chatako. Issan chey sisya ay kag tako pay laeng ongang-a, ya sisya'y iyapowan nan anito chatako. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GL4_4","078_4_4","GAL","4","4","4","Ngem issan inomchanan nan osto ay timpo, finaan Apo Dios nan Anakna ay naiyanak isnan fafai ya iyapowan nan lenteg si Judio. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GL4_5","078_4_5","GAL","4","5","5","Inmali ta sobtena nan am-in ay takho ay kag falod si lenteg, ta enfalinena chatako ay tet-ewa ay an-ak Apo Dios. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GL4_6","078_4_6","GAL","4","6","6","Idwani tay nenfalin kayo ay an-ak Apo Dios, finaan et Apo Dios nan Ispiriton nan Anakna ta entetee isnan awak tako, et nay mabfalin tako et ay kanan en Ama ken Apo Dios. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GL4_7","078_4_7","GAL","4","7","7","Adi kad faken kayo et faa, mod-i ket tet-ewa ay an-ak Apo Dios chakayo ay mabfalin ay manawid isnan ipatawidna isnan an-akna. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GL4_8","078_4_8","GAL","4","8","8","Issan chey ay sisya'y ad-iyo ammo si Apo Dios, cha kayo nenpafab-aa isnan anito ay faken dios. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GL4_9","078_4_9","GAL","4","9","9","Nay met achi idwani ay inammowanyo et si Apo Dios, ngag nan ang-angnenyo? Nan kanak koma et, idwani ay infilang Apo Dios chakayo, ngag nan kasin yo ikkaikkan? Ay ke yo laychen ay kasin somakhong isnan cheycha'y maid silfina ay anito ay maid tet-ewa kamabfalincha, ta enfalin kayo kasin ay faacha? ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GL4_10","078_4_10","GAL","4","10","10","Tay idwani ket ay wanwanchenyo nan ekhad si Judio isnan maam-amonganyo isnan tinnawen, finowan, chinamey, chinnakhon, ya isnan kad-in kesep ya tengaw. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GL4_11","078_4_11","GAL","4","11","11","Madchanakhan ak tay ta ket lang ya ongar yangkhay nan felayko ay namadfachang ken chakayo. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GL4_12","078_4_12","GAL","4","12","12","Iib-ak, kasik iloney ay mangwani ken chakayo, ta sak-en si wanchenyo, kag isnan inangnek akhes ay nenwanwaned ken chakayo. Tay maid met paat khinmog-olaanyo ken sak-en. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GL4_13","078_4_13","GAL","4","13","13","Ammoyo met ay nan khotok nan nakiteytey-ak ya nangipap-alawakhak isnan Khawis ay Chamag ken chakayo issan chamona et wad-ay sakitko. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GL4_14","078_4_14","GAL","4","14","14","Et olay mo inpalikhat nan sakitko chakayo, inan-anosanyo kayet sak-en. Egay kayo inmam-amsiw paymo chinmopchopis, mod-i ket chinawatyo sak-en ay kag anghel Apo Dios. Chinawatyo sak-en ay kag sak-en si Jesu Cristo. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GL4_15","078_4_15","GAL","4","15","15","En kayo man nenfaliw ay? Tay issan chey chadlos chachama nan layadyo ay olay pay mo loknatanyo nan matayo mo mabfalin, ta ichawchawyo ken sak-en mo siya chi's mabfalinyo ay fomachangan. Tet-ewa nan kanak. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GL4_16","078_4_16","GAL","4","16","16","Ay ke ak nenfalin ay fosoyo isnan nangifag-ak isnan tet-ewa ken chakayo? ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GL4_17","078_4_17","GAL","4","17","17","Isnan kinatet-ewana, nan cheycha'y ab-afikas ay mangaw-awis ken chakayo et faken nan enkhawisanyo nan semsemkencha, mod-i ket laychencha yangkhay ay maisiyan kayo ken sak-en, ta chaicha nan pawadwad-enyo. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GL4_18","078_4_18","GAL","4","18","18","Khawis tet-ewa mo wad-ay mangiismek ken chakayo, olay isnan maichak, mo ket osto nan pangkhepcha. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GL4_19","078_4_19","GAL","4","19","19","Tay kag yo ina sak-en ay nangilikhat ay nangikimen ken chakayo. Ya idwani enliglikhat ak kasin maipoon ken chakayo engkhana ay maiyornos kayo chadlo ken Cristo. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GL4_20","078_4_20","GAL","4","20","20","Laychek ay mo sa paat wad-ay ak ken chakayo issa idwani, ta ad-i tekteken nan chak kankanan ken chakayo, tay idwani et chadlos ak machadchanakhan maipoon ken chakayo. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GL4_21","078_4_21","GAL","4","21","21","Salodsochek man ken chakayo ay menlayad ay iyapowan si lenteg: Ad-iyo ngen maawatan mo ngag nan kankanan nan lenteg? ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GL4_22","078_4_22","GAL","4","22","22","Naisolat ay si Abraham et chwa nan an-akna ay lallalaki isnan chwa ay fafai. Nan esang ay fafai, faan asawana, sa et nan esang, nawaya ya asawana kannay. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GL4_23","078_4_23","GAL","4","23","23","Nan anakna isnan chey faa ay si Agar, et nawad-ay isnan sikhod ay ikkan nan takho ay mailiton. Ngem teken nan kasasaad nan nawad-ayan nan anak nan nawaya ay fafai, tay nailiton khapo isnan inkalin Apo Dios. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GL4_24","078_4_24","GAL","4","24","24","Mabfalin ay alaen tako na ay al-alig. Chaton-a ay chwa ay fabfafai et maiyalig isnan chwa ay tolag Apo Dios. Nan esang ay tolakhan et nakhaeb isnan filig ay Sinai, ya si Agar nan kaiyalikhana. Nan wanen-edna et faa cha, tay faa nan inacha ay naiwanchancha. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GL4_25","078_4_25","GAL","4","25","25","Adi kad si Agar et maiyalig isnan filig ay Sinai id Arabia, ya siya nan kaiyalikhan nan ili ay Jerusalem idwani, tay kag faa nan omili ischi ya nan am-in ay Judio ay kag na an-ak. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GL4_26","078_4_26","GAL","4","26","26","Ngem wad-ay nan teken ay Jerusalem. Siya nan wad-ay id tongcho ay faken faa nan omili, ya siya nan kag tako ina ay mamati. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GL4_27","078_4_27","GAL","4","27","27","Tay siya nan ayen nan kalin Apo Dios ay naisolat ay nangwanin, “Enlal-ayad ka, sik-a ay nakot-eg ya ad-i omanak. Ifokhawmo nan lagsakmo, sik-a ay egay paat nensikhab ay omanak. Tay sik-a ay kag naiwayang ay fafai et angsan nan wanen-edmo mo nan wanen-ed nan fafai ay wad-ay isnan asawana.” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GL4_28","078_4_28","GAL","4","28","28","Idwani iib-ak, an-ak Apo Dios chakayo khapo isnan inkalina, ay kag ken Isaac ay naiyanak khapo tay inkalina. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GL4_29","078_4_29","GAL","4","29","29","Id sangad-om, si Ismael ay nawad-ay isnan sikhod ay ikkan nan takho ay mailiton, et inpalikhatna si Isaac ay nailiton maichalan isnan kamabfalin nan Ispirito Santo. Siya kayet sa nan cha cha ikkan ken chatako idwani. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GL4_30","078_4_30","GAL","4","30","30","Ngem olay mo siya chi, ngag nan kanan nan naisolat ay kalin Apo Dios? Kananan, “Tellachem nan sana'y faa ya nan anakna, tay ad-i mabfalin ay makitawid nan anak si faa isnan anak nan nawaya ay fafai.” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GL4_31","078_4_31","GAL","4","31","31","Idwani iib-ak ay mamati, ay ke tako maifilang ay an-ak si faa? Ad-i, tay faken faa nan ina tako. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GL5_1","078_5_1","GAL","5","1","1","Winayaan Cristo chatako tatno nawaya tako tet-ewa. Tay siya chi, ilaenyo ta ad-iyo iyoy-oya nan wayayo ya enfalin kayo kasin is faa. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GL5_2","078_5_2","GAL","5","2","2","Idwani, wad-ay nan ifaagko ken chakayo. Sak-en si Pablo, chengngenyo nan kanak. Mo ipalofosyo ay masegyatan kayo, at maid silfin Cristo ken chakayo! ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GL5_3","078_5_3","GAL","5","3","3","Kasik iloneloney isnan olay sino ay enpasegyat, ta maawatana ay masapol ay iyangnena am-iam-in nan lenteg Moises. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GL5_4","078_5_4","GAL","5","4","4","Chakayo ay mangwanin maifilang kayo ay nalenteg ken Apo Dios khapo isnan cha yo mangiyangnenan isnan lenteg, et chakayo kannay nan nangisiyan isnan awakyo ken Cristo. Inad-iyo nan mamachangan Apo Dios ken chakayo. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GL5_5","078_5_5","GAL","5","5","5","Ngem chakami, teken. Namnamaenmi nan ikkan Apo Dios ay mangipalenteg ken chakami isnan sakhangna. Siya nan sadsad-enmi isnan fachang nan Ispirito Santo maichalan isnan pammatimi. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GL5_6","078_5_6","GAL","5","6","6","Tay mo naiyornos tako ken Cristo Jesus, maid et pateg nan segyat paymo nan ad-i enpasegyatan. Tay nan yangkhay mamatiyan tako ken siya ay maipaila isnan layad tako nan napateg isnan sakhangna. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GL5_7","078_5_7","GAL","5","7","7","Chakayo ay iGalacia, khawis met nan inikkanyo issan chey. Sino nan nannangaw ken chakayo isnan mangiyangnenanyo isnan kinatet-ewa? ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GL5_8","078_5_8","GAL","5","8","8","Faken si Apo Dios tay siya nan cha mangayag ken chakayo. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GL5_9","078_5_9","GAL","5","9","9","Sesemkenyo nan makmakwanin, “Olay mo akiakit nan fofod pen alisana am-in nan namasa ay alina.” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GL5_10","078_5_10","GAL","5","10","10","Nay met achi tay naiyornos tako ken Apo Jesus, ad-i ak enchwadchwa ay maiyornos kayo ken sak-en ya ad-i tomeken nan semekyo. Ngem nan takho ay mangal-allilaw ken chakayo et awni't machosa olay mo sino siya. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GL5_11","078_5_11","GAL","5","11","11","Isos-olok kayet kano iib-a, ay masapol ay masegyatan nan mamati. Mo sa ya siya chi, ay ke cha sa kasin omipap-alikhat? Tay namaid et nan khotok nan somosongtancha isnan mangisos-olowak ay kecheng nan naikolosan Cristo is kaisalakan tako. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GL5_12","078_5_12","GAL","5","12","12","Asop ya nan cheycha'y mangal-allilaw ken chakayo ya mangipapilit ay masapol nan segyat, et ad-icha koma yangkhay enpasegyat mod-i ket ta enpafitli cha akhes! ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GL5_13","078_5_13","GAL","5","13","13","Idwani iib-a, inayakhan Apo Dios chakayo ta mawayaan kayo. Ngem ilaenyo et ta ad-iyo alaen chi is wayayo ay mangikkan isnan figfikhawen si awakyo, mod-i ket waschin ensilfi isnan ib-ana khapo isnan layadna. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GL5_14","078_5_14","GAL","5","14","14","Tay naamong am-in nan lenteg isnan kaiyangnenan nan es-esang yangkhay ay filin ay mangwanin, “Laychem nan sag-enmo ay kag isnan menlaycham isnan awakmo.” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GL5_15","078_5_15","GAL","5","15","15","Nay met achi mo kag kayo atap ay enkik-iwi ay en-asifangkot ya en-asiischa, ilaenyo tay ta ket lang en-asipakawas kayo. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GL5_16","078_5_16","GAL","5","16","16","Nan laychek ay kanan ken chakayo et siya na: Maiyornos kayo isnan Ispirito Santo ta siya nan mangichalan isnan fiyagyo, ya ad-i kayo maawis ay mangangnen isnan ngaag ay figfikhawen nan awakyo. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GL5_17","078_5_17","GAL","5","17","17","Tay kholaen nan figfikhawen nan awak nan Ispirito Santo, ya kholaen nan Ispirito Santo nan figfikhawen nan awak. Enfinnoso cha. Siya nan khotokna's ad-i kayo makaikkan isnan laychenyo ay angnen. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GL5_18","078_5_18","GAL","5","18","18","Ngem mo nan Ispirito Santo nan mangichalan isnan fiyagyo, faken et nan lenteg nan mangiyapo ken chakayo. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GL5_19","078_5_19","GAL","5","19","19","Maiila nan okhalin nan takho ay nan fikhawencha nan pawadwad-encha: enfafai, enlalaki paymo isyangkhay ay asi nan okhalicha. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GL5_20","078_5_20","GAL","5","20","20","Khinag-aeb ay dios nan enchad-ayawancha, ya ensop-ok ya enpadpadya cha. Khola, kholo, apal ya songet nan wad-ay ken chaicha. Naimot cha. Sisyanencha nan takho, ya ipapilitcha nan fokfokodcha yangkhay ay sos-olo. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GL5_21","078_5_21","GAL","5","21","21","Naaakhom cha, amfotngan cha ya finofoslon nan ikkancha'y enfiyag. Kasik kanan ken chakayo san kinwanik issan chey: nan mangang-angnen issacha et ad-i cha maitapi ay makitawid isnan en-ap-apowan Apo Dios. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GL5_22","078_5_22","GAL","5","22","23","Ngem teken nan okhalin nan takho ay ichalan nan Ispirito Santo. Tay nan fongan nan Ispiriton Apo Dios isnan takho et layad, lagsak, ornos, anos, katpe, seg-ang, kinagkhawis, kinamatalek ya kinaoya. Maid lenteg is mangipawa isnan kaangnenan nan naycha ay okhali. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GL5_24","078_5_24","GAL","5","24","24","Adi kad nan takhon Cristo Jesus, et kag cha pinatey nan sikhod ay khinankhanascha ay ngaag ay figfikhawen nan awakcha. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GL5_25","078_5_25","GAL","5","25","25","Idwani, tay winad-ay nan Ispirito Santo nan falo ay fiyag tako ay naiyornos ken siya, ilaen tako ta siya nan mangichad-alan ken chatako. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GL5_26","078_5_26","GAL","5","26","26","Ad-i tako chomayew paymo pasongten nan ib-a tako, ya ad-i tako en-asiapal. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GL6_1","078_6_1","GAL","6","1","1","Iib-ak, mo wad-ay ib-ayo ay naaspowan ay cha en-angnen is ngaag, chakayo ay kawad nan Ispirito Santo et siya mo en-anos kayo ay mangisakhong ken siya isnan osto. Ngem ilaenyo magtek tay ta ket lang masailowan kayo akhes. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GL6_2","078_6_2","GAL","6","2","2","En-asifabchang kayo isnan likhat nan waschin esang. Mo siya sa nan angnenyo at cha yo kannay iyangnen nan lenteg Cristo. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GL6_3","078_6_3","GAL","6","3","3","Tay mo sino nan mangwanin wad-ay kafaelana, ya ket ay maid, loklokowena kannay nan awakna. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GL6_4","078_6_4","GAL","6","4","4","Nan koma angnen tako et waschin manmanmek isnan ang-angnena. Et mo tet-ewa'y khawis nan ik-ikkana, mabfalin ay siya chi nan ilal-ayadna, ta ad-ina mang-ey ikis-o nan cha na angnen isnan cha angnen si tapina. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GL6_5","078_6_5","GAL","6","5","5","Tay am-in ay takho et masapol ay waschin manakfat isnan awitna. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GL6_6","078_6_6","GAL","6","6","6","Mo sino nan nasos-olowan isnan kalin Apo Dios masapol ay ifingayna nan am-in ay enkhawisan isnan mistolona. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GL6_7","078_6_7","GAL","6","7","7","Ad-iyo loklokowen nan awakyo ay mangwanin mabfalin ay fab-aliyanyo si Apo Dios. Tay mo ngag nan imolan nan takho siya akhes chi nan apitena. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GL6_8","078_6_8","GAL","6","8","8","Nan takho ay mangimola isnan ngaag ay figfikhawen nan awakna, et apitena nan etey ay fongan nan inmolana. Ngem nan takho ay mangimola isnan laychen nan Ispirito Santo, et apitena nan fiyag ay maid pengpengna ay malpo isnan Ispirito Santo. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GL6_9","078_6_9","GAL","6","9","9","Ilaen tako mampay ta ad-i tako ngomaya ay mangikkan isnan khawis. Tay mo ipapati tako kayet nan khawis ya ad-i tako ngomaya, et wad-ay ay wad-ay nan sa tako apiten isnan osto ay timpona. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GL6_10","078_6_10","GAL","6","10","10","Tay siya chi, idwani ay wad-ay waya tako, kad-in ikkan tako nan khawis isnan olay sino ay takho, am-amed isnan cheycha'y iib-a ay pangafong tako isnan pammati. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GL6_11","078_6_11","GAL","6","11","11","Ilaenyo nan chadchake ay solat idwani ay inyokhes nan limak kannay. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GL6_12","078_6_12","GAL","6","12","12","Chengngenyo nan kanak. Nan cheycha'y menlayad ay chadlos mangipaila isnan enkhawisan nan ekhadcha, chaicha nan mangipapilit isnan masegyatanyo. Ngem nan pangkhepcha et ta maikasiw cha isnan maipalikhatancha mo tan-oyancha ay omanay nan naikolosan Cristo. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GL6_13","078_6_13","GAL","6","13","13","Maammowan ay siya nan semsemkencha tay olay mo nenpasegyat cha ngem ad-icha met angnen nan lenteg. Laychencha yangkhay ay masegyatan kayo ta sa cha't ichad-ayew nan en kayo naitapiyan isnan kag todi ay ekhadcha. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GL6_14","078_6_14","GAL","6","14","14","Ngem sak-en, maid teken si ek ichad-ayaw mod-i yangkhay nan inangnen Apo tako ay Jesu Cristo isnan naikolosana. Tay khapo isnan eteyna, alig natey ken sak-en nan pawadwad-en nan takho isnan lofong. Ya idwani kag ak akhes natey maipoon isnan chey ay fikhaw. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GL6_15","078_6_15","GAL","6","15","15","Tay isnan sakhang Apo Dios maid filang nan nasegyatan paymo egay. Nan yangkhay ifilangna ay napateg ken siya et nan takho ay nawad-ayan is falo ay fiyag. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GL6_16","078_6_16","GAL","6","16","16","Idwani asop ya wad-ay nan talna ya seg-ang Apo Dios isnan am-in ay mangafolot isnan nay ay nalenteg ay sos-olo. Chaicha nan tet-ewa ay takhon Apo Dios. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GL6_17","078_6_17","GAL","6","17","17","Idwani, ad-i kayo kasin omipalikhat, tay nan iilaenyo ay saplok isnan awakko et siya nan mangipaila ay sak-en et faan Jesus. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("GL6_18","078_6_18","GAL","6","18","18","Asop ya wad-ay nan fachang nan Apo tako ay si Jesu Cristo ken chakayo ay iib-ak. Amen.");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("EP1_1","079_1_1","EPH","1","1","1","Sak-en si Pablo ay nenfalin ay apostol Cristo Jesus tay siya nan nemnem Apo Dios. Et siya na nan solatko ken chakayo ay mamatpati ya naiyornos ken Cristo Jesus ya takhon Apo Dios issa'd Efeso. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("EP1_2","079_1_2","EPH","1","2","2","Asop ya nan fachang ya talna ay nalpo ken Apo Dios ay Ama tako ya si Apo Jesu Cristo nan wad-ay ken chakayo. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("EP1_3","079_1_3","EPH","1","3","3","Machad-ayaw si Apo Dios ay Dios ya Aman Jesu Cristo ay Apo tako, tay issan naiyornosan tako ken Cristo, binindisyonana chatako isnan am-in ay ngag sisa ay enkhawisan ay ipaiyalin nan Ispirito Santo ay nalpo'd chaya. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("EP1_4","079_1_4","EPH","1","4","4","Siya sa tay issan sisya'y egay nakhab-an nan lofong, apchas et pinilin Apo Dios chatako ay enfalin ay takhona isnan naiyornosan tako ken Jesus, tatno nadchalos nan okhali tako ya maid kasin makwaniyan tako isnan sakhangna. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("EP1_5","079_1_5","EPH","1","5","5","Sikhod ay pinilina chatako khapo isnan layadna, ta enfalin tako'y an-akna maichalan ken Jesu Cristo. Siya chi nan laychena ay angnen ya nan pangkhepna, ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("EP1_6","079_1_6","EPH","1","6","6","tatno chayawen tako siya tay maid paat imotna ay mangichowa isnan katataa ay fachangna ken chatako ay naiyornos isnan laylaychena ay Anakna. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("EP1_7","079_1_7","EPH","1","7","7","Tay maichalan isnan etey Cristo nasfot tako isnan napakawanan nan fasol tako. Siya sa nan kail-an nan kawedwechan nan fachang Apo Dios ay maid makaiso ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("EP1_8","079_1_8","EPH","1","8","8","ay innawnawasna ay nangichawchaw ken chatako. Si Apo Dios ay mangammo isnan am-in, ya kawad nan am-in ay silib, ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("EP1_9","079_1_9","EPH","1","9","9","et inpaammona ken chatako nan sikhod ay eg-ay naammowan ay khawis ay pangkhepna, ay sinmekna ay angnen maichalan ken Cristo. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("EP1_10","079_1_10","EPH","1","10","10","Siya na nan sinmekna ay angnen: Mo omchan et nan timpo ay kapengpengan nan am-in, at nongnongena nan am-in ay wad-ay id chaya ya is kalota, ta maiyornos cha am-in ken Cristo ta siya yangkhay nan Apocha. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("EP1_11","079_1_11","EPH","1","11","11","Am-in ay maang-angnen et maiyafoloy isnan sikhod ay semek ya pangkhep Apo Dios ay angnen. Siya akhes issan namiliyana ken chakami issan laplapona ay entakhona isnan naiyornosanmi ken Cristo. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("EP1_12","079_1_12","EPH","1","12","12","Siya chi nan sinmekna ay angnen ta chakami ay nang-ona ay wad-ay namnamana ken Cristo, et enfiyag kami ay manad-ayaw isnan katangtangachan Apo Dios. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("EP1_13","079_1_13","EPH","1","13","13","Siya akhes ken chakayo ay naiyornos ken Cristo, osto ay chinngeyo nan kinatet-ewa, ay Khawis ay Chamag maipoon isnan kaisalakanyo, et namati kayo ken Jesus. Sa et inangnen Apo Dios nan inkalina, ya inchowana ken chakayo nan Ispirito Santo ay mangipaila ay chakayo nan takhona. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("EP1_14","079_1_14","EPH","1","14","14","Adi kad nan nay ay Ispirito Santo ay inpateen Apo Dios ken chatako, et siya nan mangipaila ay at ichowana ay ichowa nan am-in ay inkalina ken chatako ya at pawayaena chatako, et nay chayawen tako siya isnan katangtangachana. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("EP1_15","079_1_15","EPH","1","15","15","Siya chi nan khotokna ay osto ay chinngek nan pammatiyo ken Apo Jesus ya nan layadyo isnan am-in ay takhon Apo Dios, ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("EP1_16","079_1_16","EPH","1","16","16","eg-ay ak tinomke ay nenyaman ken Apo Dios khapo ken chakayo. Sesemkek ay mangilol-owalo ken chakayo, ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("EP1_17","079_1_17","EPH","1","17","17","ya chak kedchawen ken Apo Dios ay matangtangad ay Ama ya Dios Jesu Cristo ay Apo tako, ta nan Ispirito Santo ay wad-ay ken chakayo, et cha na kayet palaingen chakayo ya ipafigfigna si Apo Dios ken chakayo ta ammowenyo siya ay osto. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("EP1_18","079_1_18","EPH","1","18","18","Ilol-owalok akhes ta silawan Apo Dios nan semekyo ta ammowenyo nan kinagkhawis nan manamnama ay sinmekna ay ichowa issan nangayakhana ken chakayo ay maitapi ken siya. Sa et ta maawatanyo akhes nan kinawedwechan nan katataa ay tawid ay inkalina ay ichowa isnan takhona. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("EP1_19","079_1_19","EPH","1","19","19","Ilowalok akhes ken siya ta ammowenyo nan katataa ya maid makaiso ay kamabfalina ay mamachang ken chatako ay mamati ken siya. Siya chi nan kamabfalin ay ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("EP1_20","079_1_20","EPH","1","20","20","inpailana isnan namangonana ken Cristo isnan etey, ya nan nangipatokchowana ken siya is kakannawana id chaya. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("EP1_21","079_1_21","EPH","1","21","21","Et wad-ay si Jesus ay en-ap-apo ischi idwani ay entongtongcho is solit mo nan am-in ay wad-ay kalebfengana, am-in ay ap-apo, ya am-in ay wad-ay kamabfalina isnan lota ya id chaya. Maid ngachan is napatpateg mo nan ngachana idwani paymo is tap-in akhew. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("EP1_22","079_1_22","EPH","1","22","22","Et inpagkhwab Apo Dios nan am-iam-in is kasikin Cristo, sa na't inpey siya ay Ap-apon nan ngonon ta enkhawisan nan am-in ay mamati ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("EP1_23","079_1_23","EPH","1","23","23","ay maiyalig ay awak Cristo. Adi kad chatako nan osto ay entetey-an Cristo, ay wad-ay kannay isnan am-in ya olay entona isnan lofong ya chaya. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("EP2_1","079_2_1","EPH","2","1","1","Issan chey alig kayo natey khapo isnan kammali ya fasolyo. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("EP2_2","079_2_2","EPH","2","2","2","Winanwanedyo nan ngaag ay ekhad si kalotaan ay takho, tay cha yo inab-afolot nan apon si anito ay manetengngel isnan takho ay manokchokog ken Apo Dios. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("EP2_3","079_2_3","EPH","2","3","3","Tet-ewa, am-in tako issan chey, et siya chi nan cha tako inik-ikkan. Inab-afolot tako nan isyangkhay ay fikhawen tako, am-in ay ngag sisa'y laylaychen nan awak tako paymo semek tako. Kag tako isnan tapina ay takho, et pad-anen tako ay pad-anen nan songet Apo Dios. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("EP2_4","079_2_4","EPH","2","4","4","Nay met achi tay nawnawas nan seg-ang Apo Dios ya chachama nan layadna ken chatako, ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("EP2_5","079_2_5","EPH","2","5","5","finachangana chatako. Tay olay mo kag tako natey khapo isnan kinomsawan tako, intapina chatako ay nanakho ken Cristo. Siya, nan fachangna nan nangisalak ken chatako. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("EP2_6","079_2_6","EPH","2","6","6","Et tay naiyornos tako ken Cristo, intapin Apo Dios chatako ken siya isnan nanakhowana ken siya isnan etey, ya inpatongchona chatako ay makitokcho ken Cristo ay makiap-apo id chaya. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("EP2_7","079_2_7","EPH","2","7","7","Siya chi nan inangnen Apo Dios ta ipailana is eng-engkhana nan ad-i kakonto ay fachang ya anosna ken chatako maigkhapo isnan naiyornosan tako ken Cristo Jesus. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("EP2_8","079_2_8","EPH","2","8","8","Tay isnan fachang Apo Dios naisalakan kayo maichalan isnan pammatiyo, ya faken chomalat isnan inangnenyo, mod-i ket siya na nan inlayad Apo Dios ken chakayo. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("EP2_9","079_2_9","EPH","2","9","9","Adi kad maid khotok si chomayewan nan olay sino, tay nan maisalakan tako et faken maigkhapo isnan khawis ay inangnen tako. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("EP2_10","079_2_10","EPH","2","10","10","Tay si Apo Dios nan nangaeb isnan falo ay kasasaad tako ay naiyornos ken Cristo Jesus, tatno isnan matatakhowan tako et angnen tako nan khawis ay sikhod ay sinmekna ay sa tako angnen. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("EP2_11","079_2_11","EPH","2","11","11","Chakayo ay naiyanak ay Gentil et masapol ay sesemkenyo nan kasasaadyo issan chey. Inangoangon nan Judio chakayo ay mangwanin loyyop kayo, tay chaicha, et kananchan maifilang cha ay takhon Apo Dios tay nasegyatan cha. (Aped magkhekhechan nan awak nan segyat.) ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("EP2_12","079_2_12","EPH","2","12","12","Sesemkenyo ay issan chey, naisiyan kayo ken Cristo. Mangmangili kayo ay egay naitapi isnan waned Israel. Egay kayo naitapi isnan tolakhan ay inkalin Apo Dios isnan takhona, nenfib-iyag kayo ay maid paat namnamayo, ya maid kayo ken Apo Dios. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("EP2_13","079_2_13","EPH","2","13","13","Idwani magtek isnan naiyornosanyo ken Cristo Jesus, chakayo ay sikhod ay adchawi ken Apo Dios et nay naisag-en kayo chadlo ken siya khapo isnan etey Cristo. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("EP2_14","079_2_14","EPH","2","14","14","Tay si Jesus kannay nan nangornos ken chatako tatno maes-esang nan Judio ya nan Gentil. Tay isnan nangigwaana isnan awakna ay matey, kinaana nan khotok nan en-asikhogkholaancha. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("EP2_15","079_2_15","EPH","2","15","15","Tay kinaana nan lenteg Moises ay kawad nan filin ya ekhad ay maipawanwaned, ta enfalinena'y es-esang ay takhona nan Judio ya Gentil, isnan naiyornosancha ken siya, ta sa cha't maoornos. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("EP2_16","079_2_16","EPH","2","16","16","Kinaan Jesus nan khotok si en-asisongtancha isnan nateyana is kakolos. Nenfalinena ay es-esang ay awak nan am-in nan takho, Judio paymo faken isnan nangiyornosana ken chaicha am-in ken Apo Dios. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("EP2_17","079_2_17","EPH","2","17","17","Adi kad ornos nan inalin Cristo ay enpalawag. Inpalawagna ken chakayo ay Gentil ay sikhod ay adchawi ken Apo Dios, ya ken chakami ay Judio ay ensag-en ken siya, ta wad-ay ornos tako. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("EP2_18","079_2_18","EPH","2","18","18","Tay maichalan ken siya mabfalin ay somag-en tako am-in ken Dios Ama tay es-esang nan Ispiritona ay wad-ay ken chatako am-in. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("EP2_19","079_2_19","EPH","2","19","19","Adi kad chakayo ay Gentil, et faken kayo et achi sisya'y teken ay takho paymo mangili, mod-i ket kailiyanyo am-in nan takhon Apo Dios, ya maitapi kayo akhes isnan pangafongna. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("EP2_20","079_2_20","EPH","2","20","20","Maiyalig kayo isnan afong, ay inpatakchegna isnan pegnad ay kaiyalikhan nan apostoles ya mamadtona. Ngem si chadlo Cristo Jesus kannay nan kapapatekhan ay pegnad. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("EP2_21","079_2_21","EPH","2","21","21","Sa et nonongnongena chatako am-in, ya patakchekhena chatako ta enfalin tako ay nasantowan ay timplo ay maiyornos ken siya ay Apo tako. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("EP2_22","079_2_22","EPH","2","22","22","Siya akhes ken chakayo, isnan naiyornosanyo ken siya, et iyamongna chakayo isnan tapina ta enfalin kayo ay entey-an Apo Dios maichalan isnan Ispiritona. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("EP3_1","079_3_1","EPH","3","1","1","Tay siya chi, sak-en ay Pablo ay maibfafalod maipoon isnan chonok ken Cristo Jesus pala ken chakayo ay Gentil, et sesemkek chachi isnan mangilol-owalowak ken chakayo. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("EP3_2","079_3_2","EPH","3","2","2","Away chinngeyo et ay khapo isnan fachangna inpabfiyang Apo Dios ken sak-en nan nay chonok ay chak ikkan ay enkhawisanyo. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("EP3_3","079_3_3","EPH","3","3","3","Tay inpaammon Apo Dios ken sak-en nan sikhod ay eg-ay naammowan ay wad-ay isnan nemnemna ay maangnen. Siya na nan inaptikko ay insolat ken chakayo. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("EP3_4","079_3_4","EPH","3","4","4","Mo fasaenyo et maawatanyo nan maawatak maipoon isnan chey sikhod ay egay naam-ammowan ay nemnemna ay maangnen maipoon ken Cristo. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("EP3_5","079_3_5","EPH","3","5","5","Id sangad-om eg-ay paat inpaammon Apo Dios nan chey ay sinmekna ay angnen, nay met achi idwani inpaammona maichalan isnan Ispirito Santo isnan nasantowan ay apostoles ya mamadtona. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("EP3_6","079_3_6","EPH","3","6","6","Siya na nan inpaammona: Chakayo ay Gentil, isnan nanawatanyo isnan Khawis ay Chamag, et nakitawid kayo ken chakami ay Judio isnan ipatawid Apo Dios. Naitapi kayo ken chakami isnan es-esang ay awak, ya naitapi kayo akhes ay nanawat isnan inkalin Apo Dios isnan naiyornosanyo ken Cristo Jesus. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("EP3_7","079_3_7","EPH","3","7","7","Et inlayad Apo Dios nan fachangna ken sak-en tay isnan kamabfalina inpabfiyangna ken sak-en nan en mangipalawag isnan nay ay Khawis ay Chamag. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("EP3_8","079_3_8","EPH","3","8","8","Tay olay mo sak-en nan kafan-ikhan isnan am-in ay takhon Apo Dios, khechangna'y inlayadna nan fachangna tay intalekna ken sak-en nan mangipalawakhak isnan Gentil nan maipoon isnan ad-i mangmangkhay ya maid makaiso ay kinagkhawis Cristo. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("EP3_9","079_3_9","EPH","3","9","9","Ya ta ilatakko isnan am-in ay takho nan angnen Apo Dios ay mangiyangnen isnan sikhod ay egay naam-ammowan ay nemnemna. Tay si Apo Dios ay nenwad-ay isnan am-in, et egayna inpap-aammo nan nay ay sinmekna ay angnen mailapo issan laplapona engkhana idwani, ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("EP3_10","079_3_10","EPH","3","10","10","tatno idwani, maichalan ken chatako am-in ay mamati, et ammowen am-in nan angheles ya am-in sisa ay wad-ay kamabfalina id chaya, nan nateketeken ay kail-an nan katataa ay silib Apo Dios. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("EP3_11","079_3_11","EPH","3","11","11","Siya chi nan maiyafoloy isnan sikhod ya eng-engkhana ay pangkhepna ay inangnena idwani maichalan ken Cristo Jesus ay Apo tako. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("EP3_12","079_3_12","EPH","3","12","12","Adi kad idwani, tay naiyornos tako ya talken tako siya, et nay tinmoled tako ay somag-en ken Apo Dios, ya ad-i tako en-enaenat. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("EP3_13","079_3_13","EPH","3","13","13","Idwani achi et kanak ay mangiloneloney ken chakayo ta ad-i kayo ngomaya khapo isnan maipap-alikhatak pala ken chakayo, mod-i ket ta ifilangyo koma na ay kaidchayawanyo. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("EP3_14","079_3_14","EPH","3","14","14","Mo semsemkek am-in chachi et enfalintomeng ak ay enlowalo ken Dios Ama ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("EP3_15","079_3_15","EPH","3","15","15","ay pinakaaman nan am-in ay masinpapangafong isna is kalota ya id chaya. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("EP3_16","079_3_16","EPH","3","16","16","Kedchawek ken siya ta isnan katangtangachana ay maid makaiso, et agtana koma chakayo is kamabfalinyo maichalan isnan Ispiritona, ta fomifikas nan semekyo. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("EP3_17","079_3_17","EPH","3","17","17","Enlowalo ak akhes ta wawawad-ay si Cristo ay entetee ya mangichalan isnan semekyo maichalan isnan pammatiyo ken siya. Ya ta palamotenyo nan fiyagyo isnan layad, ay kag yo ipegnad, ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("EP3_18","079_3_18","EPH","3","18","18","ta chakayo ya nan am-in ay takhon Apo Dios, et mabfalin ay maawatanyo nan kaad-achan katet-ewan kaannong ya kafikas nan layad Cristo ken chatako. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("EP3_19","079_3_19","EPH","3","19","19","Siya, kedchawek ta cha yo kayet ammowen nan ad-i chadlos maawatan ay layadna, ta khomawis nan okhaliyo engkhana ay enfalin kayo ay kag ken Apo Dios ay maid kolangna. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("EP3_20","079_3_20","EPH","3","20","20","Idwani, machad-ayaw si Apo Dios, ay makabfaer ay mangikkan isnan nawnawas mo nan isyangkhay ay ngag sisa'y kedchawen tako paymo semsemken tako, khapo isnan kamabfalina ay enchono isnan fiyag tako. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("EP3_21","079_3_21","EPH","3","21","21","Siya, machad-ayaw si Apo Dios isnan am-in ay mamati ya siya akhes ken Cristo Jesus is eng-engkhana ay maid pengpengna. Amen. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("EP4_1","079_4_1","EPH","4","1","1","Sak-en ay falod khapo isnan chonok ken Apo Jesus et enseg-ang ak ken chakayo, ta iyafoloyyo nan okhaliyo ken Apo Dios ta maikali kayo isnan nangayakhana ken chakayo. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("EP4_2","079_4_2","EPH","4","2","2","Ilaenyo ta ifafan-igyo nan awakyo, ya ta naoya ya naanos kayo. En-asianos kayo ay mangipaila isnan layadyo. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("EP4_3","079_4_3","EPH","4","3","3","Eestenyo nan nangornosan nan Ispirito Santo ken chakayo, maichalan isnan talna ay kag mamamtek ken chakayo. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("EP4_4","079_4_4","EPH","4","4","4","Tay es-esang tako ay awak Cristo, ya es-esang nan Ispirito Santo ken chatako. Es-esang akhes nan namnama tako ay siya nan pangkhep Apo Dios isnan nangayakhana ken chatako. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("EP4_5","079_4_5","EPH","4","5","5","Esang nan Apo tako, esang nan pammati tako, ya esang nan nafonyakhan tako. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("EP4_6","079_4_6","EPH","4","6","6","Esang akhes yangkhay nan Dios ay Ama tako am-in. Siya nan katotongchowan ay en-ap-apo isnan am-iam-in, mangichad-alan isnan am-iam-in ya wad-ay isnan am-iam-in. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("EP4_7","079_4_7","EPH","4","7","7","Ngem isnan waschin esa'y mamati, nateketeken nan inlayad Cristo ken chatako ay kafaelan tako ay maiyafoloy isnan laychena ay igwa. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("EP4_8","079_4_8","EPH","4","8","8","Siya akhes nan naisolat id sangad-om ay at angnena: “Issan linmamakhana id tongcho ay nangitakinana isnan angsan ay falod, inwalasna nan inlayadna ay enkhawisan nan takhona.” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("EP4_9","079_4_9","EPH","4","9","9","Ngag nan maawatan tako isnan nakwani en linmamag si Cristo? Ad-i tako ngen maawatan ay khinomwab ona isnan kakhowafan ay kasasaadna is kalota? ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("EP4_10","079_4_10","EPH","4","10","10","Adi kad si Cristo ay khinomwab, et siya kannay nan kasin linmamag isnan katotongchowan ay chaya ta siya nan wawawad-ay isnan olay entona. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("EP4_11","079_4_11","EPH","4","11","11","Et siya nan nangilayad isnan nateketeken ay kafaelan nan takhona. Inischona nan tapina ta enfalin cha ay apostolesna, nan tapina enfalin cha'y mamadtona. Inischona akhes nan tapina ay en mangipap-alawag isnan Khawis ay Chamag, ya nan tapina kayet ta ichad-alancha ya isolowancha nan mamati. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("EP4_12","079_4_12","EPH","4","12","12","Siya chi nan inangnena, ta isakhanana nan am-in ay takhon Apo Dios isnan waschin chonocha isnan enkhawisan nan am-in ay mamati ay makwanin awak Cristo, ta amed fomikas nan pammaticha. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("EP4_13","079_4_13","EPH","4","13","13","Et mo siya chi, at chadlo naornos tako tay en-iso et nan pammati ya nan ammo tako maipoon isnan Anak Apo Dios. Sa tako't maengngan isnan pammati, engkhana ay enfalin tako ay kag ken Cristo Jesus ay maid paat kolangna. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("EP4_14","079_4_14","EPH","4","14","14","Mo siya chi ad-i tako kag isnan ongang-a ay aped mamatpati isnan is-isyangkhay ay nasokasokantan ay isos-olon si nasikap ay takho ay en mensaisailo ta way aw-awisencha, ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("EP4_15","079_4_15","EPH","4","15","15","mod-i ket isnan omingsaan tako ay enkali isnan kinatet-ewa khapo isnan layad tako, et maengngan tako isnan am-in ay angnen tako isnan naiyornosan tako ken Cristo ay pinakaolo tako. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("EP4_16","079_4_16","EPH","4","16","16","Maiyalig tako am-in ay tapin nan awakna ay en-asitengngel, tay wad-ay nan ingit ya wat ay ichawchawna ay manetengngel ken chatako. Et isnan mangaamongana ken chatako waschin mangangnen isnan chonona maiyafoloy isnan ilayadna ay kafaelan tako, ya maengngan tako ya asipafikas tako maichalan isnan layad. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("EP4_17","079_4_17","EPH","4","17","17","Idwani, iloneloneyko ken chakayo isnan ngachan Apo Jesus, ta ad-iyo kasin wanwanchen nan okhalin si maid pammatina ay ongar nan cha cha semsemken. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("EP4_18","079_4_18","EPH","4","18","18","Ap-apanget nan semekcha ya natlad cha isnan fiyag ay ichawchaw Apo Dios, tay khagkhalaencha ay manneken isnan semekcha tay enkenteg nan olocha. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("EP4_19","079_4_19","EPH","4","19","19","Tay siya chi, ad-icha paat ammo ay fomain tay apchas cha inyoya nan awakcha isnan asi, ya aped cha yangkhay fikhawen nan ngag sisa'y ilan si kinalokhit. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("EP4_20","079_4_20","EPH","4","20","20","Ngem faken chi's sinos-oloyo ken Cristo! ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("EP4_21","079_4_21","EPH","4","21","21","Tay chinngeyo met nan maipoon ken Jesus, ya isnan naiyornosanyo ken siya nasolowan kayo isnan tet-ewa ay sos-olo ay wad-ay ken siya. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("EP4_22","079_4_22","EPH","4","22","22","Idwani, chokokhanyo nan sikhod ay okhaliyo ay nangichalan isnan sikhod ay fiyagyo. Siya chi nan okhali ay cha fang-esen nan fikhaw ay cha manailo ken chakayo. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("EP4_23","079_4_23","EPH","4","23","23","Masapol ay mabfaliwan nan semekyo ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("EP4_24","079_4_24","EPH","4","24","24","ta mawad-ay nan falo ay okhaliyo ay wad-ayen Apo Dios, ya en-iso isnan okhalina. Siya nan okhali ay tet-ewa ay nalenteg ya nadchalos. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("EP4_25","079_4_25","EPH","4","25","25","Ad-i kad osto et chi's engagyo, ta nan tet-ewa yangkhay nan appatenyo isnan ib-ayo, tay sin-ag-i tako am-in isnan awak Cristo. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("EP4_26","079_4_26","EPH","4","26","26","Mo wad-ay somongtanyo, ilaenyo ta ad-i kayo enfasol. Ya ad-iyo eeeegnan nan songetyo engkhana ay malonog nan akhew ta ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("EP4_27","079_4_27","EPH","4","27","27","ad-iyo agtan nan Chimonyo is wayana. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("EP4_28","079_4_28","EPH","4","28","28","Mo wad-ay ken chakayo nan mangaakew, masapol ay ad-ina kasin ang-angnen, ta nan et khawis ay chono is en na enfellayan is ikatakhona, ya ta wad-ay akhes ichawchawna isnan makasapol. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("EP4_29","079_4_29","EPH","4","29","29","Ad-i kayo enpangapangaag, mod-i ket appatenyo yangkhay nan khawis ay maiyafoloy isnan kasapolan nan ib-a, ya mangipafikas ya mamachang isnan semek nan mamannge. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("EP4_30","079_4_30","EPH","4","30","30","Ad-iyo akhes pangoyosen nan Nasantowan ay Ispiriton Apo Dios. Siya nan inchowan Apo Dios ay mangipaila ay takhona chakayo, engkhana isnan akhew ay pawayaen Apo Dios chatako. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("EP4_31","079_4_31","EPH","4","31","31","Sa et kaanenyo koma am-in nan sakit si semek, likhet, fonget, en-asifogtakan, pangaag ya apos. Faken chasa's ik-ikkanyo, ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("EP4_32","079_4_32","EPH","4","32","32","mod-i ket en-asianos kayo, en-asiseg-ang kayo ya en-asipakawan kayo ay kag isnan namakawanan Apo Dios ken chakayo khapo ken Cristo. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("EP5_1","079_5_1","EPH","5","1","1","Idwani tay chakayo nan an-ak Apo Dios ay laylaychena, ton-ochenyo et siya, ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("EP5_2","079_5_2","EPH","5","2","2","ta wad-ay kayo yangkhay is layad ay kag isnan ikkan Cristo ay menlal-ayad ken chatako. Tay siya, inchowana nan awakna ay matey pala ken chatako, ya nan eteyna, et maiyalig isnan nafanglo ay chaton ay napoowan ya naichoo ay ilal-ayad Apo Dios. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("EP5_3","079_5_3","EPH","5","3","3","Sa et nan ngag issa ay ilan si asi ya kinalokhit paymo akhom, ad-iyo ik-ikkan, tay olay nan mangokhochan yangkhay issa et ad-i maifakhay isnan takhon Apo Dios. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("EP5_4","079_5_4","EPH","5","4","4","Ad-i maifakhay nan nalokhit ya asi ay ap-apat paymo tayoktok ay mid posegna isnan takhon Apo Dios. Tay nan koma angnen tako et enyaman tako yangkhay ken Apo Dios. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("EP5_5","079_5_5","EPH","5","5","5","Tay ammoyo ay maid paat maitapi ay makitawid isnan en-ap-apowan Cristo ya si Apo Dios, mo way asi is ik-ikkana paymo nalokhit nan okhalina. Siya akhes isnan takho ay naakhom tay nan cheycha'y cha na chakhopen, et siya chachi nan kag na dios ay chad-ayawena. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("EP5_6","079_5_6","EPH","5","6","6","Ad-i kayo masailowan isnan maid kinatet-ewana ay ap-apat si takho ay mangilal-ayad isnan kag tosacha ay kinalokhit, tay siya nan khotok nan madchakhopan nan songet Apo Dios isnan mangad-i ken siya. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("EP5_7","079_5_7","EPH","5","7","7","Ilaenyo ta ad-i kayo maifob-oweg ken chaicha. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("EP5_8","079_5_8","EPH","5","8","8","Issan chey, ap-apanget nan semekyo, ngem idwani ay naiyornos kayo ken Apo Jesus, wad-ay et silawyo. Tay siya chi, ilaenyo ta maifakhay nan okhaliyo isnan kasasaad nan takho ay nasisilawan. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("EP5_9","079_5_9","EPH","5","9","9","Tay nan fongan nan nasilawan ay semek et nan am-in ay ilan si kinagkhawis, kinalenteg ya kinatet-ewa. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("EP5_10","079_5_10","EPH","5","10","10","Sa yo't anapen mo ngag nan malaylaychan Apo Dios ta siya's wanchenyo. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("EP5_11","079_5_11","EPH","5","11","11","Ad-i kayo maitadtachon isnan maid silfina ay ik-ikkan nan takho ay ap-apanget nan semekna, mod-i ket ilatakyo ken chaicha nan cha cha ang-angnen. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("EP5_12","079_5_12","EPH","5","12","12","Tay kafabfain nan olay yangkhay mangap-apat isnan itabtafoncha'y ik-ikkan. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("EP5_13","079_5_13","EPH","5","13","13","Ngem mo nasilawan, maiila nan osto ay kasasaad nan angnencha. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("EP5_14","079_5_14","EPH","5","14","14","Siya chi tay mo tet-ewa'y masilawan nan olay sino ay sikhod ay ap-apanget nan semekna, et enfalin ay kag silaw. Siya nan khotok nan nangwaniyancha en, “Ifangonmo, sik-a ay seyepan, sik-a ay alig natey, fomangon ka ta silawan Cristo nan semekmo.” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("EP5_15","079_5_15","EPH","5","15","15","Adi kad ilaenyo ay khawis nan ikkanyo ay enfiyag ta ad-iyo ton-ochen nan okhalin si maid silibna, mod-i ket nan okhalin nan masilib ay takho. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("EP5_16","079_5_16","EPH","5","16","16","Ad-iyo sangawen nan akhewyo, tay chachama nan kinangaag idwani. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("EP5_17","079_5_17","EPH","5","17","17","Ya ilaenyo akhes ta ad-i is-isyangkhay nan ik-ikkanyo, mod-i ket figfikhenyo mo ngag nan nemnem Apo Dios. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("EP5_18","079_5_18","EPH","5","18","18","Ad-i kayo enfotefoteng tay siya nan ngomaakhanyo, mod-i ket iyoyayo ta nan Ispirito Santo nan mangichad-alan ken chakayo. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("EP5_19","079_5_19","EPH","5","19","19","En-asipasmek kayo isnan kalin Apo Dios ay nakhaeb isnan Salmo ya nan nateketeken ay chag-ay ya kanta ay manad-ayaw ken siya. Sesemkenyo ya kantaenyo nan kalina ay manad-ayaw ken Apo Jesus isnan semekyo. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("EP5_20","079_5_20","EPH","5","20","20","Ya isnan am-in ay ngag sisa, kad-in enyaman kayo ken Dios Ama, isnan ngachan Jesu Cristo ay Apo tako. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("EP5_21","079_5_21","EPH","5","21","21","Maiyornos kayo isnan waschin esang ken chakayo, tay iyegyatyo si Cristo. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("EP5_22","079_5_22","EPH","5","22","22","Chakayo ay fabfafai, maiyornos kayo isnan asaswayo, kag isnan angnenyo ken Apo Jesus. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("EP5_23","079_5_23","EPH","5","23","23","Tay nan lalaki nan pinakaolon asawana, kag ken Cristo ay pinakaolon nan am-in ay mamati ay alig awakna ay insalakana. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("EP5_24","079_5_24","EPH","5","24","24","Tay siya chi, masapol ay maiyornos nan fafai isnan asawana isnan am-in, kag isnan angnen nan mamati ay maiyornos ken Cristo. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("EP5_25","079_5_25","EPH","5","25","25","Chakayo akhes ay lallalaki, masapol ay laylaychenyo nan asaswayo, kag isnan menlaychan Cristo isnan am-in ay mamati, et nay inyoyana nan awakna ay matey maipoon ken chaicha. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("EP5_26","079_5_26","EPH","5","26","26","Siya chi nan inangnena ay nangipasanto isnan takhona, ay apchas na chinalosan isnan chanom ya nan kalin Apo Dios. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("EP5_27","079_5_27","EPH","5","27","27","Siya chi nan inangnena ay mangisakhana ken chatako ay alig naikali ay asaw-ena, ta enfallinena chatako ay kakhawisan, kalalaychan ay maid paat saplok, koloklot paymo ngag sisa ay enkolangan, ta nadchalos ya maid makmakwaniyan tako mo iyamongna chatako. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("EP5_28","079_5_28","EPH","5","28","28","Siya akhes isnan lalaki, masapol ay laylaychena nan asawana, kag isnan menlaychana isnan awakna. Tay nan lalaki ay menlaylayad isnan asawana et laylaychena nan awakna kannay. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("EP5_29","079_5_29","EPH","5","29","29","Ay ke way takho is menlilikhet isnan awakna? Ad-ina ngen nonongnongen ay khawis ya lachaan kag isnan ikkan Cristo ken chatako ay mamati ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("EP5_30","079_5_30","EPH","5","30","30","ay alig awakna? Siya, chatako nan teketeken ay partin nan awakna. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("EP5_31","079_5_31","EPH","5","31","31","Wad-ay kayet nan naisolat ay kalin Apo Dios ay nangwanin, “Khapo tay siya chi, taynan nan lalaki nan amana ya inana ta maiyamong isnan asaw-ena ta enfalin cha is esa'y awak.” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("EP5_32","079_5_32","EPH","5","32","32","Siya na nan napateg ay sos-olo ay ad-i chadlos maawatan, ngem maawatak ay siya na nan maiyalikhan Cristo ya chatako ay mamati. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("EP5_33","079_5_33","EPH","5","33","33","Adi kad siya na nan tokhonko isnan inasaw-an: Sik-a ay lalaki, masapol ay laychem nan asawam ay kag isnan menlaycham isnan awakmo. Kag akhes ken sik-a ay fafai masapol ay patkhem nan asawam. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("EP6_1","079_6_1","EPH","6","1","1","Chakayo ay an-ak, patpatiyenyo nan chakek-eyo, tay siya nan osto ay ikkan ay laychen Apo Jesus. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("EP6_2","079_6_2","EPH","6","2","2","Nan inmona ay filin Apo Dios ay kawad nan naikkali et kanana, “Patkhenyo nan ama ya inayo.” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("EP6_3","079_6_3","EPH","6","3","3","Ya siya na nan naikkali: “tatno enkhagkhawis kayo, ya omannong nan makiiliyanyo isnan lota.” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("EP6_4","079_6_4","EPH","6","4","4","Chakayo ay chakek-echa, ilaenyo ta ad-iyo pasongten nan an-akyo, mod-i ket isolowanyo ya tokhonenyo chaicha ay kag isnan ikkan Apo Jesus. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("EP6_5","079_6_5","EPH","6","5","5","Chakayo ay faa, patpatiyenyo nan ap-apoyo isnan nay ay lota. Patkhenyo ya iyegyatyo chaicha, ya eesangenyo nan semekyo ay mangafolot ken chaicha ay kag isnan ensilsilfiyanyo ken Cristo. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("EP6_6","079_6_6","EPH","6","6","6","Ad-iyo yangkhay angnen chi mo wad-ay cha ay mangiila ta palaychenyo chaicha, mod-i ket tay faan Cristo chakayo ippeyyo nan kafaelanyo ay mensilsilfi tay siya nan laychen Apo Dios. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("EP6_7","079_6_7","EPH","6","7","7","Ippeyyo nan layadyo ay manno isnan chonoyo ay kag si Apo Jesus nan nangipadno ken chakayo ya faken takho, ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("EP6_8","079_6_8","EPH","6","8","8","tay ammoyo ay am-in ay ik-ikkanyo ay khawis et sobfalitan ay sobfalitan Apo Jesus, olay mo faa kayo paymo faken. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("EP6_9","079_6_9","EPH","6","9","9","Chakayo akhes ay aap-apo, siya akhes nan ipailayo isnan faayo. Ad-iyo pap-aegyaten chaicha. Sesemkenyo ay nan Apocha id chaya, et siya akhes nan Apoyo, ya maid pawadwad-ena. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("EP6_10","079_6_10","EPH","6","10","10","Idwani, naay nan omochi ay tokhonko ken chakayo. Fomikas kayo isnan naiyornosanyo ken Apo Jesus, ya isnan kafikas nan kamabfalina. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("EP6_11","079_6_11","EPH","6","11","11","Iyarmasyo nan am-in ay ichowan Apo Dios ay igkhofatyo isnan ngaag, ta ad-i kayo kaab-afak isnan nateketeken ay sikap nan Chimonyo. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("EP6_12","079_6_12","EPH","6","12","12","Tay faken takho nan cha tako falokniten, mod-i ket am-in nan ngaag ay ad-i kaila id tongcho, nan angsan ay chimonyo ya nan ap-apocha, ya am-in nan wad-ay id tongcho ya isna is kalota ay anito ay mangiyap-apo isnan takho ay enpapanget nan semekcha. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("EP6_13","079_6_13","EPH","6","13","13","Khapo tay siya chi, alaenyo et nan am-in ay ichowan Apo Dios ay armasna tatno mo omchan nan ngaag ay akhew, et makagkhofat kayo isnan fosoyo, ya mo makwas nan nangafakanyo, at sisya'y enkekedse kayo kayet. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("EP6_14","079_6_14","EPH","6","14","14","Ensasakhana kayo kayet ya! Isangkhetanyo nan kinatet-ewa. Isalakyo isnan takebyo nan kinalenteg. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("EP6_15","079_6_15","EPH","6","15","15","Sa kayo't akhes ensasakhana ay mangifaag isnan Khawis ay Chamag maipoon isnan ornos ta siya nan alig yo sapatos. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("EP6_16","079_6_16","EPH","6","16","16","Sa yo't itattakin nan pammatiyo ay ikkalasayyo. Siya chi nan mangachep isnan apey ay cha ipantolay nan chimonyo. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("EP6_17","079_6_17","EPH","6","17","17","Isoklongyo nan kaisalakanyo ay alig lanchok ay soklongyo, ya isisiklangyo akhes nan ichawchaw nan Ispirito Santo ay kalin Apo Dios ay alig fadyokyo. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("EP6_18","079_6_18","EPH","6","18","18","Sa kayo't maiyoornos isnan Ispirito Santo ya kad-in enlowalo kayo ay komchaw isnan kasapolanyo. Tay siya chi komakhet ya mamangset kayo ay mangilol-owalo isnan am-in ay takhon Apo Dios. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("EP6_19","079_6_19","EPH","6","19","19","Ilowalowanyo akhes sak-en, ta ischon Apo Dios nan kanak, ta maid omeg-egyatak isnan mangipalawakhak isnan Khawis ay Chamag ay sikhod ay egay naam-ammowan engkhana idwani. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("EP6_20","079_6_20","EPH","6","20","20","Tay finaan Apo Jesus sak-en ay mangitakcheg isnan Khawis ay Chamag, olay mo maibfafalod ak idwani. Omilowalo kayo ta tommoled ak koma ay enpalawag ay kag isnan lebfengko'y angnen. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("EP6_21","079_6_21","EPH","6","21","21","At omey si Tikico issa ay mangipachamag ken chakayo isnan am-in maipoon ken sak-en, ta ammowenyo nan kasasaadko ya nan chak ang-angnen. Siya nan laylaychenmi ya kaaafolot ay ib-a tako ay enchonchono ken Apo Jesus. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("EP6_22","079_6_22","EPH","6","22","22","Nan pangkhepko ay namaa ken siya et ta ifaagna nan kasasaadmi ya ta pabfikasena nan nemnemyo. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("EP6_23","079_6_23","EPH","6","23","23","Idwani, asop ya wad-ay talna isnan am-in ay iib-a ay mamati, ya ta fomikas nan layad ya pammaticha ay malpo ken Dios Ama ya si Apo Jesu Cristo. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("EP6_24","079_6_24","EPH","6","24","24","Asop ya nan fachang Apo Dios et wad-ay isnan am-in ay menlaylayad ken Apo tako ay Jesu Cristo isnan layad ay ad-i enfab-aliw.");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("PP1_1","080_1_1","PHP","1","1","1","Chakami cha Pablo ken Timoteo ay faan Cristo Jesus. Siya na nan solatmi ken chakayo ay takhon Apo Dios ay naiyornos ken Cristo Jesus, ya entetee issa id Filipos. Insolatmi kayet na isnan mangichad-alan ken chakayo issa ya nan kafachangcha. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("PP1_2","080_1_2","PHP","1","2","2","Asop ya wad-ay ken chakayo nan fachang ya talna ay malpo ken Apo Dios ay Ama tako ya ken Apo Jesu Cristo. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("PP1_3","080_1_3","PHP","1","3","3","Mo chakhos yangkhay semkek chakayo et kad-in enyaman ak ken Dios ay Apok. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("PP1_4","080_1_4","PHP","1","4","4","Kad-in enlal-ayad ak ay mangilol-owalo ken chakayo am-in ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("PP1_5","080_1_5","PHP","1","5","5","maigkhapo isnan inikkanyo ay nakidkidno ken sak-en mailapo issan chamona engkhana idwani, isnan chak mangipap-alawakhan isnan Khawis ay Chamag. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("PP1_6","080_1_6","PHP","1","6","6","Sak et ad-i enchwadchwa ay si Apo Dios, et itot-oloyna nan linapowana ay khawis ay inangnena isnan fiyagyo engkhana ay ikwasna isnan akhew ay kasin aliyan Jesu Cristo ken sak-en. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("PP1_7","080_1_7","PHP","1","7","7","Nan khawis ay liknak ken chakayo et osto, tay sesemkek chakayo. Tay nakilak-am kayo am-in isnan fachang Apo Dios ken sak-en, faken yangkhay isnan maifabfalochak idwani, mod-i ket isnan chak mangitakchekhan ya manistikhowan isnan kinatet-ewan nan Khawis ay Chamag akhes. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("PP1_8","080_1_8","PHP","1","8","8","Ammon Apo Dios nan iliwko ken chakayo, tay nan chachama ay layadko ken chakayo et nalpo kannay ken Cristo Jesus. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("PP1_9","080_1_9","PHP","1","9","9","Et siya na nan ilol-owalok pala ken chakayo: Kedchawek ta onanig fomikas nan layadyo, ya ta cha yo kayet ammowen nan kinatet-ewa ya ta nalaing kayo ay mamigfig isnan osto ya khawis, ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("PP1_10","080_1_10","PHP","1","10","10","ta mabfalin yo ay piliyen nan kakhawisan. Sa et ta enfalin kayo ay nadchalos, ya maid makmakwaniyanyo isnan akhew ay kasin aliyan Cristo. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("PP1_11","080_1_11","PHP","1","11","11","Ta nan yangkhay fongan si kinalenteg ay wad-ayen Jesu Cristo nan maila ay okhaliyo, et siya nan mangischo isnan katangtangachan ya kaidchayawan Apo Dios. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("PP1_12","080_1_12","PHP","1","12","12","Laychek ay ammowenyo ay iib-ak, ay amed inpafikas nan inmat ken sak-en nan naiwalasan nan Khawis ay Chamag. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("PP1_13","080_1_13","PHP","1","13","13","Et nay naammowan isnan am-in nan sorchachon nan ali ay manoktokkhong isnan afongna, ya nan am-in kayet ay wad-ay isna, ay nan yangkhay khotok nan naibfalochak et khapo ken Cristo. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("PP1_14","080_1_14","PHP","1","14","14","Khapo akhes isnan naibfalochak, finmikas nan pammatin nan kaangsanan isnan iib-a tako isnan Apo ya ad-i cha omegyat, mod-i ket onanig cha tinmoled ay mangipaammo isnan kalin Apo Dios. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("PP1_15","080_1_15","PHP","1","15","15","Wad-ay cha tet-ewa nan mangipap-alawag maipoon ken Cristo khapo isnan apalcha, ya tay laychencha yangkhay ay wad-ay makisomsomaancha, ngem wad-ay cha akhes nan tapina ay khawis nan semekcha. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("PP1_16","080_1_16","PHP","1","16","16","Enpap-alawag cha tay isnan layadcha ken sak-en, tay ammocha ay naifalod ak ay mangitakcheg isnan Khawis ay Chamag. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("PP1_17","080_1_17","PHP","1","17","17","Nan tapina, teken pet nan khakhalacha ay mangipalawag maipoon ken Cristo, tay nan kafokfokochancha ay pangkhep nan semsemkencha. Kananchan mo onanig cha matoptopan nan likhatko isnan maifabfalochak isnan cha cha angnen. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("PP1_18","080_1_18","PHP","1","18","18","Ngem kikhad cha olay ngag nan pangkhepcha ay mangipalawag. Mo khawis nan semekcha paymo teken, enlal-ayad ak kayet mo ke tay cha maipalawag si Cristo. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("PP1_19","080_1_19","PHP","1","19","19","Ad-i ak tomke ay enlal-ayad tay ammok ay khapo isnan lowaloyo ya nan fachang nan Ispiriton Jesu Cristo et sak maipalofos. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("PP1_20","080_1_20","PHP","1","20","20","Nan chadlos ko sadsad-en ya namnamaen ay maikkan et ta ad-ik koma ifabfain nan awakko isnan ik-ikkak, mod-i ket ta kad-in tommoled ak, am-amed idwani, ta machad-ayaw si Cristo isnan awakko, isnan matatakhowak ya olay pay isnan mateyak. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("PP1_21","080_1_21","PHP","1","21","21","Tay ngag kasin nan khotok nan matatakhowak mod-i si Cristo? Et mo matey ak at am-am-amed kayet ay enkhawisak. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("PP1_22","080_1_22","PHP","1","22","22","Ngem mo isnan sisya'y matatakhowak et angsan kayet nan fongan nan chonok, ad-ik ammo mo ngag nan osto ay piliyek isnan chwa: nan matakhowak paymo nan mateyak. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("PP1_23","080_1_23","PHP","1","23","23","Enpalikhat ak ay enpili isnan chwa ay laychek. Laychek ay komaan ta omey ak et is kakawad Cristo, tay siya na nan kakhawisan ay maangnen. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("PP1_24","080_1_24","PHP","1","24","24","Nay met achi, wadwad-ay nan enkhawisana ken chakayo mo sisya'y matatakho ak kayet. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("PP1_25","080_1_25","PHP","1","25","25","Ad-i ak enchwadchwa isna, et nay ammok ay ad-i ak komaan idwani, mod-i ket matatakho ak kayet ta cha matoptopan nan pammatiyo ya nan lagsakyo isnan namatiyanyo. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("PP1_26","080_1_26","PHP","1","26","26","Siya, at somakhong ak ken chakayo issa, ta isnan makitey-ak kasin ken chakayo, at wadwad-ay kayet nan khotok nan mangilaychalaychanyo isnan naiyornosanyo ken Cristo Jesus, khapo ken sak-en. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("PP1_27","080_1_27","PHP","1","27","27","Idwani, ilaenyo ta nan ikkanyo ay enfiyag et maiyafoloy isnan Khawis ay Chamag maipoon ken Cristo, tatno mo makaeey ak ay mangila ken chakayo paymo ad-i, khechangna ay at chengngek ay naornos kayo ay ad-i mangiyoya, mod-i ket kag kayo sorchacho ay naornos ay mamaloknit isnan cheycha'y mangapos isnan pammati isnan Khawis ay Chamag. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("PP1_28","080_1_28","PHP","1","28","28","Ad-i kayo omegyat isnan olay ngag sisa ay angnen nan mangapos ken chakayo, tay nan toledyo nan sinyal ay mangipaila ken chaicha ay at maamas cha'y maafak ya at maisalakan kayo, tay si Apo Dios nan mangisalak ken chakayo. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("PP1_29","080_1_29","PHP","1","29","29","Maangnen am-in chana tay faken yangkhay nan mamatiyanyo ken Cristo nan ichowan Apo Dios ken chakayo ay enkhawisanyo, mod-i ket inischona akhes ay enlikhat kayo maipoon ken siya. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("PP1_30","080_1_30","PHP","1","30","30","Idwani, kag kayo ken sak-en ay cha makifaloknit isnan chey kannay ay likhat ay inilayo ay chak intopeg, ya nay cha yo chengngen idwani. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("PP2_1","080_2_1","PHP","2","1","1","Ammoyo ay issan naiyornosanyo ken Cristo et naipafikas nan semekyo, ad-i ngen? Ya naliwliwa kayo isnan layadna ken chakayo. Wad-ay akhes nan ornosyo isnan Ispirito Santo, ya wad-ay nan layad ya seg-angyo. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("PP2_2","080_2_2","PHP","2","2","2","Idwani an-anayanyo nan lagsakko isnan mangipaesanganyo isnan semek ya layadyo, ta chadlos kayo naornos ya es-esang isnan pangkhepyo. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("PP2_3","080_2_3","PHP","2","3","3","Ad-i kayo omanap isnan kafokfokochanyo ay enkhawisan paymo chomayewan, mod-i ket ifafan-igyo nan awakyo ta ifilangyo ay napatpateg nan ib-ayo mo chakayo. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("PP2_4","080_2_4","PHP","2","4","4","Faken koma yangkhay nan waschin enkhawisanyo nan wadwad-enyo mod-i ket semkenyo nan enkhawisan nan ib-ayo. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("PP2_5","080_2_5","PHP","2","5","5","Ilaenyo ta nan semekyo et maikis-o isnan semek Cristo Jesus. Kag tona nan semekna: ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("PP2_6","080_2_6","PHP","2","6","6","Olay mo sikhod ay tet-ewa ay Dios, eg-ayna inpip-ilit nan maikis-owana ken Apo Dios, ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("PP2_7","080_2_7","PHP","2","7","7","mod-i ket inyoyana nan katangtangachana ta enfalin ay faa isnan nenfalinana ay ison nan takho. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("PP2_8","080_2_8","PHP","2","8","8","Osto ay nenfalin is takho, infafan-igna nan awakna ay mamatpati ken Amana, olay mo siya's kateyana is kakolos ay kangaakhan ay etey. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("PP2_9","080_2_9","PHP","2","9","9","Isonga inpatongchon Apo Dios siya ta siya nan matangtangad isnan am-in. Ya inchowan kayet Apo Dios ken siya nan kapapatekhan ay ngachan isnan am-in ay ngachan, ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("PP2_10","080_2_10","PHP","2","10","10","tatno machad-ayaw nan ngachan Jesus isnan am-iam-in. Ta sa et am-in nan wad-ay id chaya, ya nan am-in ay takho isnan lofong, ya olay akhes nan natey, et sa cha enfalintomeng ay manad-ayaw ken siya. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("PP2_11","080_2_11","PHP","2","11","11","Sa cha't waschin figfikhen ay mangwanin si Jesu Cristo nan Apo. Siya chi nan mangischo isnan katangtangachan Dios Ama. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("PP2_12","080_2_12","PHP","2","12","12","Tay siya chi, siya na nan laychek ay iloney ken chakayo ay laylaychek. Issan kawadko ken chakayo kad-in pinmatpati kayo, siya kayet koma idwani ta faken yangkhay isnan wad-ayak, mod-i ket am-am-amed kayet isnan maichak. Iyegyatyo si Apo Dios isnan mangid-idnowanyo ay mangikwas isnan lebfengyo ay ikkan isnan naisalakanyo. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("PP2_13","080_2_13","PHP","2","13","13","Tay wawawawad-ay si Apo Dios ay mangidno ken chakayo ya mangipafikas isnan layad ya kafaelanyo ay mangangnen isnan laychena. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("PP2_14","080_2_14","PHP","2","14","14","Isnan am-in ay ngag sisa ay angnenyo, ad-i kayo enmollomollotomot paymo makisomasoma, ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("PP2_15","080_2_15","PHP","2","15","15","ta enfalin kayo ay nadchalos ay an-ak Apo Dios ya maid makmakwaniyanyo. Tatno olay mo makitetee kayo isnan naloloko ay takho ay naikfis nan akkhocha, khechangna'y maid enkolanganyo ta alig kayo tokwifi ay menlalanglang isnan ab-afollinget ay lofong ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("PP2_16","080_2_16","PHP","2","16","16","isnan cha yo mangidchoowan isnan omipabfiyag ay kalin Apo Dios. Mo siya na nan ikkanyo, wad-ay nan khotok nan enlal-ayachak maipoon ken chakayo isnan akhew ay kasin aliyan Cristo, tay at maipaila ay faken ongar yangkhay nan chonok ya felayko ken chakayo. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("PP2_17","080_2_17","PHP","2","17","17","Idwani away matey ak pala ken chakayo. Iyaligko nan chalak isnan fayas ay maikoyag ay maitoptop isnan pammatiyo ay maichaton ken Apo Dios. Mo siya chi nan maangnen, et enlal-ayad ak ay matey, ya makilagsak ken chakayo am-in. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("PP2_18","080_2_18","PHP","2","18","18","Et siya akhes koma ay enlal-ayad ya makilagsak kayo ken sak-en. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("PP2_19","080_2_19","PHP","2","19","19","Asop ya ad-i omannong ya ipalofos Apo Jesus ay faalek si Timoteo ay mangila ken chakayo, ta mo chengngek ken siya nan maipoon isnan kasasaadyo et onanig ak lomagsak. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("PP2_20","080_2_20","PHP","2","20","20","Kecheng siya is ammok isna ay kag ken sak-en ay chadlos mangiismek isnan enkhawisanyo. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("PP2_21","080_2_21","PHP","2","21","21","Am-in nan tapina, et nan enkhawisancha yangkhay nan pasiyat-encha ya faken nan laychen Jesu Cristo. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("PP2_22","080_2_22","PHP","2","22","22","Ngem ammoyo et nan inpailan Timoteo ay kinapategna. Kag kami sin-ama ay mangid-idno ay mangipaammo isnan Khawis ay Chamag. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("PP2_23","080_2_23","PHP","2","23","23","Idwani mo ammowek et nan sa maangnen ken sak-en isna, at asop ya sak ifaa kannay siya ken chakayo. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("PP2_24","080_2_24","PHP","2","24","24","Asop ya ad-i omannong ya at ipalofos Apo Jesus ay makaeey ak akhes issa. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("PP2_25","080_2_25","PHP","2","25","25","Ngem idwani, kanak en mo masapol ay ipasaak et issa nan ib-a tako ay si Epafrodito ay finaayo ay mamachang ken sak-en isnan kasapolak. Siya nan ib-ak isnan chono ya ib-ak kayet ay sorchachon Cristo. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("PP2_26","080_2_26","PHP","2","26","26","Chachama nan iliwna ken chakayo am-in, ya isnan nangammowana ay chinngeyo nan nensakkitana et nadchanakhan siya. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("PP2_27","080_2_27","PHP","2","27","27","Nensakit tet-ewa siya ya nganngani matey, nay met achi sineg-angan Apo Dios siya, ya faken yangkhay siya, mod-i ket olay sak-en akhes, tay mo sa ya natey siya, at am-am-amed ak ensasanga. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("PP2_28","080_2_28","PHP","2","28","28","Siya chi nan khotok nan menlaychak ay pasaalen siya ta malagsakan kayo ay kasin mangila ken siya. Et mo siya chi, at chadlo chomine nan semekko. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("PP2_29","080_2_29","PHP","2","29","29","Adi kad ipailayo nan layadyo ay manawat ken siya, tay ib-ayo siya ay naiyornos ken Apo Jesus. Patkhenyo nan takho ay kag ken siya, ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("PP2_30","080_2_30","PHP","2","30","30","tay egayna inyegyat nan mateyana maigkhapo isnan chonon Cristo. Tet-ewa'y nganngani natey siya khapo isnan chono ay inpadnon Cristo ken siya, tay laychena'y sokantan chakayo ay fomachang ken sak-en. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("PP3_1","080_3_1","PHP","3","1","1","Idwani iib-ak, ilal-ayadyo nan naiyornosanyo ken Apo Jesus. Ad-i ak maoma ay kasin mangisolat isna tay siya nan saknibyo. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("PP3_2","080_3_2","PHP","3","2","2","Mey-anyo nan awakyo isnan cheycha'y naoyong ay takho ay alig mangallong ay aso. Ngaag cha ay enchonchono ay mangipapilit isnan segyat. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("PP3_3","080_3_3","PHP","3","3","3","Ngem chatako nan ifilang Apo Dios ay tet-ewa ay nasegyatan, ya faken chaicha. Maifilang tako ay nasegyatan tay chayawen tako si Apo Dios maichalan isnan Ispiritona, ya ilal-ayad tako nan inangnen Cristo Jesus. Ad-i tako talken nan ekhad ay maangnen isnan awak. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("PP3_4","080_3_4","PHP","3","4","4","Siya chi olay mo wad-ay tet-ewa khotok nan talekko isnan maiila ay ekhad. Mo wad-ay makakwani ay siya et mabfalin ay talkena nan ekhad ay wanchena, et am-am-amed ak. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("PP3_5","080_3_5","PHP","3","5","5","Tay sak-en, naiyanak ak ay Israelita isnan waned Benjamin, ya nasegyatan ak isnan maikawalo ay akhew issan naiyanakak. Tet-ewa ay Hebreo ak akhes isnan ekhad ya kalik. Mo maipoon isnan mangang-angnenak isnan lenteg si Judio, esang ak ay Fariseo. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("PP3_6","080_3_6","PHP","3","6","6","Et naila nan nangipapatiyak isnan pammatin si Judio isnan chachama'y nangipalipalikhatak isnan mamati ken Jesus. Mo maipoon isnan ikkan nan takho ay enfalin ay nalenteg khapo isnan mangiyangnenana isnan lenteg Moises, et maid naknakwaniyak. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("PP3_7","080_3_7","PHP","3","7","7","Ngem am-in chachi ay kanak en mo enkhawisak issan chey, nay et ifilangko idwani ay ongar khapo ken Cristo. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("PP3_8","080_3_8","PHP","3","8","8","Ya faken yangkhay chachi, mod-i ket ifilangko ay ongar nan am-in tay figfikhek ay ad-i cha makaiso isnan chadlos enkhawisan nan mangammowak ken Cristo Jesus ay Apok. Khapo ken siya iwayangko nan am-in ay ngag sisa, ya ifilangko chachi ay wasit ta maitapi ak ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("PP3_9","080_3_9","PHP","3","9","9","ya ta maiyornos ak ay osto ken Cristo. Adi kad nan kinalentegko idwani, et faken kag isnan kinalentegko issan chey khapo isnan nangiyangnenak isnan lenteg, mod-i ket maifilang ak ay nalenteg idwani khapo isnan pammatik ken Cristo. Siya na nan ilan si kinalenteg ay ichawchaw Apo Dios isnan takho khapo isnan pammatina. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("PP3_10","080_3_10","PHP","3","10","10","Maid kasin teken si semsemkek idwani mod-i ket nan mangammowak ken Cristo ya ta itopegko nan kamabfalina khapo isnan natakhowana isnan etey. Laychek akhes ay itopeg nan likhat ay inliglikhatna ya ta enfalin ak ay kag ken siya isnan nateyana, ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("PP3_11","080_3_11","PHP","3","11","11","ta mo mabfalin kasin ak matakho isnan etey. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("PP3_12","080_3_12","PHP","3","12","12","Ad-ik kanan en naipagkhawis ak et ya maid kolangko. Ngem eestek kayet engkhana ay maipagkhawis ak, tay siya nan pangkhep Cristo Jesus issan nangayakhana ken sak-en ay entakhona. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("PP3_13","080_3_13","PHP","3","13","13","Iib-ak, ad-ik kanan en apchas ko inala nan am-in ay ichawchawna. Nan yangkhay angnek et kag isnan makilomfa, ad-ik semsemken nan wad-ay is kachokogko, mod-i ket eestek kayet ay cha mat-an ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("PP3_14","080_3_14","PHP","3","14","14","engkhana isnan kifosna ta asop ya alaek nan ichawchaw Apo Dios, tay siya nan pangkhepna isnan mangayakhana ken sak-en id tongcho maichalan ken Cristo Jesus. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("PP3_15","080_3_15","PHP","3","15","15","Am-in kayo ay naeteng nan pammatina, et siya met laeng nan semekyo. Nay met achi mo way teken si semekna, et ilatak met laeng Apo Dios nan osto ken siya. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("PP3_16","080_3_16","PHP","3","16","16","Nan angnen tako koma et eesten tako ay wanchen nan apchas tako inammowan ay kinatet-ewa. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("PP3_17","080_3_17","PHP","3","17","17","Iib-ak, kad-in en-oornos kayo ay menwaned ken sak-en. Chakami nan ensarminganyo, isonga wanchenyo nan cheycha'y menwanwaned ken chakami. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("PP3_18","080_3_18","PHP","3","18","18","Kanak na ay manokhon ken chakayo, tay away nangngat ak ay nangwani ken chakayo issan chey ya idwani iyakhak ay mangwani, ay angsan cha nan ib-a kano ay mamati ay maichalan isnan okhalicha et nay kholaencha pet nan sos-olo maipoon isnan nateyan Cristo is kakolos. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("PP3_19","080_3_19","PHP","3","19","19","Id inferno nan ayencha, tay nan fikhawen nan awakcha nan paspasiyat-encha ya siya nan alig dioscha. Ya ento mo fomain cha isnan ik-ikkancha, ket ay onanig cha ichad-ayew chachi! Nan wad-ay isnan kalotaan nan kawad nan semekcha. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("PP3_20","080_3_20","PHP","3","20","20","Ngem chatako teken, tay id chaya kannay nan ili tako, ya siya chi nan malpowan nan sadsad-en tako ay omisalak, ay siya si Apo Jesu Cristo. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("PP3_21","080_3_21","PHP","3","21","21","Wad-ay nan kamabfalina ay mensokat isnan nay ay nakapsot ay awak tako ay fakinlolota isnan kakhawisan ay awak ay kag isnan enlalanglang ay awakna, tay wad-ay ken siya nan kamabfalin ay mangiyapo isnan am-iam-in ta maiyornos cha ken siya. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("PP4_1","080_4_1","PHP","4","1","1","Idwani mampay iib-ak ay laylaychek ya mail-iliwak, chakayo ay malaylaychak ya ichayachayawko, siya na nan kanak ken chakayo ay laylaychek: Ilaenyo ta lommamot nan pammatiyo ken Apo Jesus. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("PP4_2","080_4_2","PHP","4","2","2","Enseg-ang ak ken chakayo Evodias ya Sintike ta enkasiawatan kayo koma, maigkhapo isnan naiyornosanyo ken Apo Jesus. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("PP4_3","080_4_3","PHP","4","3","3","Ya sa et sik-a ay taltalkek ay kadwak, kedchawek ta fachangam nan cheycha'y fabfafai. Tay chaicha nan chadlos nakidkidno ken chakami isnan nangitakchekhanmi isnan Khawis ay Chamag. Siya, finachangancha chakami ken cha Clemente ya nan tapina akhes ay nakidkidno ken sak-en, ay naisolat nan ngachancha isnan liblon Apo Dios ay nailistaan nan cheycha'y wad-ay fiyagcha ay maid pengpengna. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("PP4_4","080_4_4","PHP","4","4","4","Kad-in ilal-ayadyo koma nan naiyornosanyo ken Apo Jesus. Kasik kanan, mo ke yo ilal-ayad chi. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("PP4_5","080_4_5","PHP","4","5","5","Ipailayo nan anosyo isnan am-in ay takho. Nganngani et nan kasin omaliyan nan Apo. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("PP4_6","080_4_6","PHP","4","6","6","Ad-i kayo madchanakhan isnan olay ngag sisa, mod-i ket isnan enlowalowanyo, kedchawenyo ken Apo Dios nan am-in ay kasapolanyo, ya kad-in enyaman kayo ken siya. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("PP4_7","080_4_7","PHP","4","7","7","Et sa yo itopeg nan talna ay ad-i chadlos maawatan ay ichawchaw Apo Dios ay manaknib isnan likna ya semekyo isnan naiyornosanyo ken Cristo Jesus. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("PP4_8","080_4_8","PHP","4","8","8","Idwani iib-ak, sesemkenyo koma nan am-in ay ngag sisa ay tet-ewa, ya am-in nan napateg ya nalenteg ya nadchalos ay okhali, ya am-in ay kalal-ayad. Siya, ippeyyo koma is kasemekyo nan am-in ay ngag issa ay khawis ya maichayaw. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("PP4_9","080_4_9","PHP","4","9","9","Iyangnenyo nan cha yo sinos-olo ya chinnge ken sak-en ya nan chinawatyo ken sak-en ay ekhad, sa yo't wanchen nan inilayo ay okhalik. Et mo siya chi nan angnenyo, at wad-ay ken chakayo si Apo Dios ay poon si talna. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("PP4_10","080_4_10","PHP","4","10","10","Khapo isnan naiyornosak ken Apo Jesus, chadlos ak enlal-ayad tay olay mo inmannong, et khechangna'y inpailayo kasin ay omiismek kayo. Ammok ay kad-in omiismek kayo, ngem engkhana idwani maid wayayo ay mamachang ken sak-en. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("PP4_11","080_4_11","PHP","4","11","11","Ad-ik kanan na ay mangipaila ay enkolang ak isnan masapolko, tay inpaingsak ay mang-ep isnan olay ngag sisa ay kasasaadko. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("PP4_12","080_4_12","PHP","4","12","12","Sinolok nan ad-i chadlos maammowan ay ikkan ay enfiyag mo makolangan ak ya mo ommawas nan kasapolak. Tay sinolok ay mang-ep olay ngag sisa nan kasasaadko, mo memegsan ak paymo maoowat ak, mo nawadwad nan masapolko paymo enkolang ak. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("PP4_13","080_4_13","PHP","4","13","13","Tay isnan naiyornosak ken Cristo, kafaelak nan olay ngag sisa tay wad-ay siya ay omipabpafikas. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("PP4_14","080_4_14","PHP","4","14","14","Ngem khawis kayet chadlo nan finmadfachanganyo issan likhatko. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("PP4_15","080_4_15","PHP","4","15","15","Chakayo ay mamati ay maam-among id Filipos, ammoyo ay id sangad-om ay laponko nangipalawakhan isnan Khawis ay Chamag, et kecheng kayo's namachang ken sak-en issan kinmaanak id Macedonia, kecheng kayo's nanofalit ken sak-en. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("PP4_16","080_4_16","PHP","4","16","16","Ya olay issan kawadko id Tesalonica, et cha yo kayet inpawpaw-itan sak-en isnan kasapolak. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("PP4_17","080_4_17","PHP","4","17","17","Ngem faken nan cha yo inlayad ken sak-en nan sesemkek, mod-i ket nan fongan nan inlayadyo ay at chawatenyo is tap-in. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("PP4_18","080_4_18","PHP","4","18","18","Nan nay ay solat nan mangipatet-ewa ay chinawatko am-in nan inchawchawyo ay inpaipaw-ityo ken Epafrodito, et nay nawadwad chi isnan kasapolak. Sa et tan-oyan Apo Dios nan inpaw-ityo ay alig nafanglo ay chaton ay napoowan ya naichoo ken siya ya ilal-ayadna. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("PP4_19","080_4_19","PHP","4","19","19","Ya nan Dios ay Apok ay malpowan nan katataa ya ad-i enpatengkha ay enkhawisan maichalan ken Cristo Jesus, et ichawchawna nan am-in ay kasapolanyo. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("PP4_20","080_4_20","PHP","4","20","20","Matangtangad siya ay Dios ya Ama tako is eng-engkhana. Amen. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("PP4_21","080_4_21","PHP","4","21","21","Pakomostaanyo nan am-in ay takhon Apo Dios ay naiyornos ken Cristo Jesus. Pakomostaen akhes nan iib-a ay wad-ay ken sak-en isna chakayo. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("PP4_22","080_4_22","PHP","4","22","22","Am-in ay takhon Apo Dios ay wad-ay isna, et cha cha pakomostaen chakayo, am-amed nan cheycha'y enchonchono isnan afong Cesar ay Emperador. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("PP4_23","080_4_23","PHP","4","23","23","Asop ya wad-ay ken chakayo nan fachang Apo Jesu Cristo.");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("CL1_1","081_1_1","COL","1","1","1","Sak-en si Pablo ay pinilin Apo Dios ta en-apostol Cristo Jesus, sa et si Timoteo ay ib-a tako. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("CL1_2","081_1_2","COL","1","2","2","Siya na nan solatmi ken chakayo ay iib-ami ay takhon Apo Dios issa id Colosas ay kaaafolot nan pammaticha ken Cristo. Asop ya wad-ay ken chakayo nan fachang ya talna ay malpo ken Apo Dios ay Ama tako. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("CL1_3","081_1_3","COL","1","3","3","Isnan cha mi mangilol-owalowan ken chakayo, kad-in enyaman kami ken Apo Dios ay Aman Apo tako ay Jesu Cristo, ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("CL1_4","081_1_4","COL","1","4","4","tay chinngemi nan maipoon isnan pammatiyo ken Cristo Jesus ya nan layadyo isnan am-in ay takhon Apo Dios. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("CL1_5","081_1_5","COL","1","5","5","Linmamot chachi tay wad-ay namnamayo. Tay osto ay chinngeyo nan tet-ewa ay naipaammo isnan Khawis ay Chamag, ket ay pinatiyo ay wad-ay nan namnamaenyo ay naicholin id chaya. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("CL1_6","081_1_6","COL","1","6","6","Nan nay ay Khawis ay Chamag ay inomchan ken chakayo et naiwalas isnan olay entona, ya pawad-ayena nan khawis ay okhali isnan cha omad-acha ay mamati. Siya akhes nan naangnen ken chakayo, mailapo issan lapona ay nanngelanyo ya naawatanyo nan tet-ewa ay ayen nan fachang Apo Dios. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("CL1_7","081_1_7","COL","1","7","7","Sinoloyo na ken Epafras ay laylaychenmi ay faan Cristo. Siya nan kaaafolot ay ib-ami ay mangitakcheg ken chakami ya makidkidno ken chakami ay ensilfi ken Cristo. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("CL1_8","081_1_8","COL","1","8","8","Siya nan nangifaag ken chakami isnan layadyo ay nalpo isnan Ispirito Santo. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("CL1_9","081_1_9","COL","1","9","9","Adi kad engkhana issan nanngelanmi isnan maipoon ken chakayo, egay kami tinomtomke ay nangilol-owalo ken chakayo. Kedkedchawenmi ken Apo Dios ta nan Ispirito Santona ay wad-ay ken chakayo, et ichawchawna ken chakayo nan am-in ay laing ya pinang-awat, ta ammowenyo ay khawis nan am-in ay laychena ay angnenyo. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("CL1_10","081_1_10","COL","1","10","10","Siya chi ta maiyafoloy nan okhaliyo isnan laychen Apo Jesus ta kad-in palaylaychenyo siya isnan am-in ay ikkanyo ay enfiyag. Ya sa kayo't mamkhas isnan am-in ay ilan si khawis ay angnen, ya onanig omad-acha nan ammoyo maipoon ken Apo Dios. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("CL1_11","081_1_11","COL","1","11","11","Kedchawenmi akhes ta maipafikas kayo isnan am-in ay fikas ay malpo isnan kadchachayaw ay kamabfalin Apo Dios, ta olay mo ngag nan omat makakatpe ya makaanos kayo. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("CL1_12","081_1_12","COL","1","12","12","Enlal-ayad kayo kayet ay enyamyaman ken Dios Ama ay nangagtan ken chakayo isnan kalebfenganyo ay maitapi isnan takhona ay makitawid isnan insakhanana id chaya ay enpapaway ay en-ap-apowana. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("CL1_13","081_1_13","COL","1","13","13","Insalakana chatako isnan ab-afollinget ay kamabfalin Satanas, ya inyatona chatako isnan en-ap-apowan nan Anakna ay laylaychena, ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("CL1_14","081_1_14","COL","1","14","14","ay nanfot ken chatako isnan nenpakawanana isnan fasol tako. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("CL1_15","081_1_15","COL","1","15","15","Si Cristo nan osto ay ilan nan ad-i kaila ay Dios. Naisisikhod ay wad-ay siya ya katongchowan isnan am-in ay winad-ay Apo Dios. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("CL1_16","081_1_16","COL","1","16","16","Tay naichalan ken siya nan nangab-an Apo Dios isnan am-in ay nawad-ay isnan chaya ya isnan lota, nan mail-ila ya nan ad-i kaila. Tet-ewa, naichalan ken siya nan nawad-ayan nan am-in ay nateketeken ay ad-i kaila ay en-ap-apo paymo matangtangad, nan wad-ay kamabfalina paymo kalebfengana. Nakhaeb cha am-in maichalan ken Jesus ya pala ken siya. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("CL1_17","081_1_17","COL","1","17","17","Sikhod ay wad-ay siya issan sisya ay egay nakhab-an nan am-iam-in, ya siya nan manginonongnong isnan am-in. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("CL1_18","081_1_18","COL","1","18","18","Siya akhes nan pangolo isnan am-in ay mamati ay alig awakna, ya kalpowan nan fiyagcha, ya siya nan inaona ay nafangon isnan etey tatno siya yangkhay nan katotongchowan isnan am-iam-in. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("CL1_19","081_1_19","COL","1","19","19","Inpailana nan osto ay okhali ya kinadchios Apo Dios tay siya nan laychen Dios Ama ay maangnen ken siya. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("CL1_20","081_1_20","COL","1","20","20","Et sinmek Apo Dios akhes ay kasin mangiyornos isnan am-iam-in ay wad-ay id chaya ya isna is kalofong ken siya maichalan isnan Anakna. Siya na nan inangnena isnan etey nan Anakna is kakolos. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("CL1_21","081_1_21","COL","1","21","21","Kag akhes ken chakayo. Sikhod ay nanatlad kayo ken Apo Dios, ya khinolayo siya khapo isnan ngaag ay semekyo ya ang-angnenyo. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("CL1_22","081_1_22","COL","1","22","22","Ngem idwani et inyornosna chakayo ken siya isnan nateyan nan Anakna, ta enfalin kayo ay nadchalos ya nakapet ken siya, nalenteg ya maid makmakwaniyanyo mo iyeyna chakayo isnan sakhangna. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("CL1_23","081_1_23","COL","1","23","23","Siya magtek mo eestenyo kayet nan pammatiyo ta enkekedse kayo, ya ad-i kayo enchwadchwa paymo enfab-aliw isnan namnamayo ay malpo isnan Khawis ay Chamag ay chinngeyo. Siya nan Khawis ay Chamag ay naipap-alawag isnan olay sino ay takho, ya sak-en ay Pablo nan esang ay nenfalin ay faa ay en mangipap-alawag. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("CL1_24","081_1_24","COL","1","24","24","Enlal-ayad ak idwani isnan naycha'y likhatko ay enkhawisanyo. Kanak na tay nan nay ay likhat ay inanaagko, et siya nan toloy nan likhat Cristo pala isnan am-in ay mamati ay makwanin awakna, engkhana ay makwas. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("CL1_25","081_1_25","COL","1","25","25","Nenfalin ak ay faan nan am-in ay mamati, tay pinilin Apo Dios sak-en ay ensilfi isnan enkhawisanyo, ta ipaammok nan am-in ay kalin Apo Dios. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("CL1_26","081_1_26","COL","1","26","26","Siya nan Chamag ay egay chadlos naipap-aammo isnan angsan ay waned si takho id solit, nay met achi idwani et nay inpaammona isnan takhona. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("CL1_27","081_1_27","COL","1","27","27","Siya na nan nemnem Apo Dios: Laychena ay ipaammo isnan takhona nan sikhod ay egay naammowan ya maid makaiso ya kadchachayaw ay pangkhepna isnan am-in ay takho. Et siya na nan sikhod ay egay naammowan: Nan kawad-an Cristo ken chakayo, siya nan khotok nan namnamayo ay maitapi isnan katangtangachan Apo Dios. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("CL1_28","081_1_28","COL","1","28","28","Adi kad si Cristo nan ipap-alawagmi isnan olay sino ay takho. Ippeymi nan am-in ay laingmi ay manokhon ya mangisolo ken chaicha tatno mo ifowegmi chaicha isnan sakhangna, et apchas naengngan nan waschin esang isnan pammatina ya naiyornos ken Cristo. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("CL1_29","081_1_29","COL","1","29","29","Tay siya chi nan sesemkek ay ikkan, ipapatik nan kafaelak ay enchono maichalan isnan kamabfalin Cristo ay mangipabfifikas ken sak-en. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("CL2_1","081_2_1","COL","2","1","1","Laychek ay ammowenyo ay chadlos ak madchanakhan isnan mangilowalowak ken chakayo issa id Colosas ya nan cheycha'y iLaodicea, ya nan am-in ay wad-ay ischi ay egay inmil-ila. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("CL2_2","081_2_2","COL","2","2","2","Tay laychek ay fomikas kayo ya en-oornos kayo khapo isnan layadyo, tatno ad-i kayo enchwadchwa mod-i ket ta maawatanyo ay osto nan maipoon isnan sikhod ay egay inpap-aammon Apo Dios maipoon ken Cristo. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("CL2_3","081_2_3","COL","2","3","3","Siya nan mangammowan tako isnan am-in ay naichocholin ay silib ya nemnem Apo Dios ay alig akon. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("CL2_4","081_2_4","COL","2","4","4","Kanak na ta maid takho is manailo ken chakayo isnan makaaw-awis ay kalicha. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("CL2_5","081_2_5","COL","2","5","5","Tay olay maid ak ken chakayo, sisya kayet ay iismekko chakayo, ya enlal-ayad ak ay kasin manmanmek isnan kasasaadyo ay manonongnong ya nan linmamotan nan pammatiyo ken Cristo. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("CL2_6","081_2_6","COL","2","6","6","Idwani tay chinawatyo et si Cristo Jesus ay en-apoyo, masapol ay maiyoornos kayo ken siya. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("CL2_7","081_2_7","COL","2","7","7","Palamotenyo ay osto nan pammatiyo ken Jesus ay tet-ewa ay pegnad si pammati, ta engnganenyo nan pammati ay naisolo ken chakayo. Sa kayo't kad-in enyaman ken Apo Dios. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("CL2_8","081_2_8","COL","2","8","8","Mey-anyo mampay ta ad-i kayo masalacheyan ay enfalin ay falod si takho isnan kag khawigkhawis ay ilan si sos-olocha, ay maid pet kinatet-ewana. Maid silfin nan kag tosa ay sos-olo ay malpo isnan ekhad si kalotaan ay takho ya nan anito, ya ad-i maiyafoloy ken Cristo. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("CL2_9","081_2_9","COL","2","9","9","Tay nan kinatet-ewana, olay mo si Cristo et nenfalin ay takho, sisya ay wad-ay kayet nan am-in ay kasasaad Apo Dios ken siya, ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("CL2_10","081_2_10","COL","2","10","10","ya entongtongcho siya mo nan am-in sisa ay ad-i kaila ay en-ap-apo ya nan wad-ay kalebfengana. Et isnan naiyornosanyo ken siya maid paat nenkolanganyo isnan falo ay fiyagyo ay chinawatyo ken siya. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("CL2_11","081_2_11","COL","2","11","11","Isnan naiyornosanyo ken siya, alig kayo akhes nasegyatan, ngem faken nan ilan si segyat si takho. Tay maiyalig kayo ay nasegyatan ken Cristo isnan nangaanana isnan kamabfalin nan ngaag ay okhaliyo. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("CL2_12","081_2_12","COL","2","12","12","Sa et isnan nafonyakhanyo ken Cristo, alig kayo naitapi ken siya ay naikaob, ya kag kayo akhes naitapi ken siya ay kasin natakho, khapo isnan pammatiyo isnan kamabfalin Apo Dios ay namangon ken Cristo isnan etey. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("CL2_13","081_2_13","COL","2","13","13","Issan chey, alig kayo natey isnan sakhang Apo Dios tay isnan komkomsawanyo, ya tay Gentil kayo ay natlad ken siya. Ngem idwani, isnan naiyornosanyo ken Cristo, intapin Apo Dios chakayo ken siya ay kasin natakho, ya pinakkawana am-in nan fasol tako. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("CL2_14","081_2_14","COL","2","14","14","Nan inangnen Apo Dios et kag na inala nan listaan nan otang ya fasol tako ken siya ya nan kalentelentegna ay egay tako inangnen, et pinakawasna isnan nateyan Cristo is kakolos. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("CL2_15","081_2_15","COL","2","15","15","Sa et isnan nateyan Jesus is kakolos, kinaan Apo Dios nan kamabfalin nan am-in ay anito ya ad-i kaila ay menkhola ken chatako, ya inpailana ay inafak Jesus am-in chaicha isnan sakhang nan am-in. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("CL2_16","081_2_16","COL","2","16","16","Tay siya chi ad-iyo ipalofos nan olay sino ay mangifilin ken chakayo maipoon isnan kanenyo paymo inomenyo, ay siya kano nan masapol ay abfolotenyo. Siya akhes isnan teketeken ay ilan si tengaw ya piyasta: tinnawen, finowan paymo sinabfacho. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("CL2_17","081_2_17","COL","2","17","17","Nan naycha ay sikhod ay ekhad et maid tet-ewa kafaelancha, ya alig cha yangkhay alin-ew ay inmon-ona mo nan nen-alin-ew ay si Cristo. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("CL2_18","081_2_18","COL","2","18","18","Ngag ngotoyo akhes isnan olay sino ay mangipafasol ken chakayo isnan angnenyo ay enchad-ayaw. Kananchan tet-ewa cha khapo isnan inpailan kano Apo Dios ken chaicha, ya ipapilitcha nan kas-on mangifafan-ikhan isnan awak, ya nan enchad-ayawan isnan angheles. Nachayew cha isnan maid khotokna nan kag tosacha ay takho, tay semek si aped takho nan semekcha. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("CL2_19","081_2_19","COL","2","19","19","Ad-i cha nakapet ken Cristo ay pinakaolocha koma. Tay si Cristo nan kag olon nan am-in ay mamati. Siya nan mangipafikas ken chaicha ya menyoyomyom ken chaicha, kag isnan angnen nan tong-a ya wat isnan awak, ta maengngan cha ay maiyafoloy isnan laychen Apo Dios. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("CL2_20","081_2_20","COL","2","20","20","Idwani, mo siya sa'y naitapi kayo ken Cristo ay natey ya nawayaan kayo isnan en-ap-apowan nan anito, en kayo man cha kayet maitapi ay mangiyangnen isnan ekhad si pagano mo? Ya ke yo cha kayet patpatiyen nan filincha mo? ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("CL2_21","081_2_21","COL","2","21","21","Kag isnan filin ay mangwanin, “Ad-iyo eg-egnan chana! Ad-iyo lamlamanan chana! Ad-iyo khidkhidchowen chana!” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("CL2_22","081_2_22","COL","2","22","22","Am-in nan naycha ay makakan ya mainom et maamas cha mo apchas naokmon, ya nan lenteg maipoon isnacha et aped yangkhay sos-olon si takho. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("CL2_23","081_2_23","COL","2","23","23","Kag tet-ewa ay silib nan isos-olocha tay eestencha ay manad-ayaw isnan angheles ya kas-on cha ibfafan-ig nan awakcha, ya olay nan awakcha et palikhatencha akhes. Ngem nan kinatet-ewana, maid paat silfin nan cha cha angnen, tay ke pet ad-icha kafaelan ay manopapa isnan ngaag ay fikhaw nan awakcha. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("CL3_1","081_3_1","COL","3","1","1","Idwani tay naitapi kayo ken Cristo ay natakho, ippeyyo nan semekyo isnan wad-ay id tongcho ay kawad Cristo ay tomotokcho is kakannawan Apo Dios. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("CL3_2","081_3_2","COL","3","2","2","Nan yangkhay koma wad-ay id tongcho nan kad-in sesemkenyo, ta faken nan wad-ay isnan lota. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("CL3_3","081_3_3","COL","3","3","3","Tay kag kayo natey ya nan eng-engkhana ay fiyagyo et naiigto ken Cristo ay maiyoornos ken Apo Dios. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("CL3_4","081_3_4","COL","3","4","4","Et mo enpaila kasin si Cristo ay poon nan eng-engkhana ay fiyagyo et wad-ay kayo ken siya ay maitapi isnan katangtangachana. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("CL3_5","081_3_5","COL","3","5","5","Nan ikkanyo et kodsapanyo nan nablok ay kalotaan ay okhali, ay kag isnan asi ay ang-angnen ya semsemken, nan kakaisew ay fikhaw si awak, nan ngaag ay laylaychen ya nan kinaakhom. Tay en-iso nan kinaakhom isnan manad-ayawan isnan khinag-aeb ay dios. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("CL3_6","081_3_6","COL","3","6","6","Nan kag tosacha ay okhali nan menlalay isnan chad-ama ay songet Apo Dios. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("CL3_7","081_3_7","COL","3","7","7","Siya chachi nan okhali ay winanwanedyo issan chey tay siya chi nan inang-angnenyo ay enfiyag. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("CL3_8","081_3_8","COL","3","8","8","Nay met achi idwani, kaanenyo et am-in chana: songet, fonget, oyong, chopis ya nan kakaisew ay kali. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("CL3_9","081_3_9","COL","3","9","9","Ya ad-i kayo en-asiengag, tay kinaanyo et nan sikhod ay okhaliyo ay inmingsaanyo, ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("CL3_10","081_3_10","COL","3","10","10","ya wad-ay et nan falo ay okhaliyo ay khinaeb Apo Dios. Siya sa nan okhaliyo ay cha na pafalowen ta enfalin ay kag isnan okhalina isnan cha yo mangammowan ken siya. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("CL3_11","081_3_11","COL","3","11","11","Khapo tay siya chi, mis-o tako am-in: Gentil paymo Judio, nasegyatan paymo loyyop, nan mangili paymo sangaili, ya nan faa paymo faken. Mis-o tako khapo tay si Cristo ay kawedwedchaan isnan am-iam-in nan wad-ay ken chatako am-in. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("CL3_12","081_3_12","COL","3","12","12","Idwani, tay chakayo nan pinilin Apo Dios ay laylaychena ay takhona ay nakapet ken siya, kag tona koma nan en-okhaliyo: Ipailayo nan seg-ang ya kinagkhawisyo, nan anos ya oya, ya ibfafan-igyo nan awakyo isnan ib-ayo. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("CL3_13","081_3_13","COL","3","13","13","Anosanyo nan ib-ayo, ya en-asipakawan kayo. Mo wad-ay lilin nan esang isnan ib-ana, en-asipakawan cha kag isnan inangnen Apo Jesus ay namakawan ken chakayo. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("CL3_14","081_3_14","COL","3","14","14","Ngem nan kapapatekhan ay okhali ay maitoptop isnan tapina, et siya nan layad isnan ib-a, tay fetken nan layad chakayo ta somya nan ornosyo ay maid kolangna. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("CL3_15","081_3_15","COL","3","15","15","Sa et ilaenyo ta nan ornos ay ichawchaw Cristo nan mangichad-alan ken chakayo, tay siya chi nan khotok nan nangayakhan Apo Dios ken chakayo, ta enfalin kayo ay es-esa ay awak. Ya kad-in enyaman kayo. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("CL3_16","081_3_16","COL","3","16","16","Cha yo kayet ammowen ay khawis nan kalin Cristo ay maid paat kolangna, sa yo't ippey nan am-in ay silibyo ay en-asisolo ya en-asitokhon. Enkanta kayo isnan nateketeken ay Salmo ya chag-ay ay maiyafoloy isnan kalina ay manayaw ken Apo Dios. Siya, enlal-ayad kayo ay enchag-ay ay menyaman ken siya. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("CL3_17","081_3_17","COL","3","17","17","Ilaenyo mampay ta nan am-in ay ngag sisa ay angnenyo paymo appatenyo et angnenyo isnan ngachan Apo Jesus ay naiyornosanyo. Ya kad-in enyaman kayo ken Dios Ama maichalan ken siya. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("CL3_18","081_3_18","COL","3","18","18","Chakayo ay fabfafai, maiyoornos kayo isnan asaswayo, tay siya nan osto chadlo ay angnen nan esang ay naiyornos ken Apo Jesus. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("CL3_19","081_3_19","COL","3","19","19","Chakayo ay lallalaki, masapol ay laychenyo nan asawayo ya ad-iyo palikhaten chaicha. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("CL3_20","081_3_20","COL","3","20","20","Kag akhes ken chakayo ay an-ak, masapol ay kad-in angnenyo nan kanan nan chakek-eyo, tay siya nan enlaychan nan Apo. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("CL3_21","081_3_21","COL","3","21","21","Chakayo ay chakek-echa, ad-iyo pasongten nan an-akyo ta ad-icha ngomaya. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("CL3_22","081_3_22","COL","3","22","22","Chakayo ay faa, kad-in angnenyo nan filin nan ap-apoyo isnan nay ay lota, ya angnenyo nan am-in ay ifaagcha ken chakayo. Ad-iyo yangkhay angnen chi mo wad-ay cha ay mangiila ta palaylaychenyo chaicha, mod-i ket ippeyyo am-in nan semekyo isnan chonoyo tay si Apo Jesus nan iyegyatyo. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("CL3_23","081_3_23","COL","3","23","23","Eestenyo ay manno isnan olay ngag ay chonnenyo ay kag si Apo Jesus nan isilsilfiyanyo, faken nan takho. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("CL3_24","081_3_24","COL","3","24","24","Ammoyo ay si Apo Jesus nan osto ay manofalit ken chakayo, tay nan tawidyo id chaya nan isofalitna ken chakayo. Siya, si Cristo nan osto ay Apoyo ay isilfiyanyo. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("CL3_25","081_3_25","COL","3","25","25","Ngem mo wad-ay ken chakayo nan ngaag nan ang-angnena siya akhes ay at pad-anena nan osto ay sofalit nan kinangaagna, tay maid pawadwad-en Apo Dios. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("CL4_1","081_4_1","COL","4","1","1","Chakayo akhes ay ap-apo, ilaenyo ta ikkanyo nan nalenteg ya osto isnan faayo, tay ammoyo ay olay akhes chakayo et wad-ay nan Apoyo id chaya. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("CL4_2","081_4_2","COL","4","2","2","Ipapatiyo ay enlowalo. Siya, ippeyyo nan semekyo isnan lowaloyo ya kad-in enyaman kayo akhes ken Apo Dios. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("CL4_3","081_4_3","COL","4","3","3","Omilol-owalo kayo akhes. Kedchawenyo ken Apo Dios ta omagtan is wayami ay mangipalawag isnan kalina, ta ipaammomi nan sikhod ay egay naipaammo maipoon ken Cristo. Siya sa nan khotok nan maifabfalochak idwani. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("CL4_4","081_4_4","COL","4","4","4","Omilowalo kayo ta ilatlatakko koma nan maipoon ken siya ay lebfengko ay angnen. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("CL4_5","081_4_5","COL","4","5","5","Ilaenyo ta nongnongenyo akhes nan am-in ay ikkanyo isnan sakhang nan egay namati, ya eestenyo nan makikadwaanyo ken chaicha ta maawis cha. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("CL4_6","081_4_6","COL","4","6","6","Sa et ilaenyo ta ad-i entamnay nan enkak-aliyanyo mod-i ket enlamsit sa yo't ammowen nan ikkanyo ay manongfat isnan olay sino. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("CL4_7","081_4_7","COL","4","7","7","Idwani, si Tikico nan ifaak ken chakayo ay mangipaammo isnan am-in ay maang-angnen ken sak-en. Siya nan laylaychek ya kaaafolot ay ib-a ay makidkidno ken sak-en ay ensilfi ken Apo Jesus. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("CL4_8","081_4_8","COL","4","8","8","Nan pangkhepko isnan mamaalak ken siya et ta pabfikasena nan semekyo isnan cha na mangipaammowan isnan kasasaadmi ay wad-ay isna. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("CL4_9","081_4_9","COL","4","9","9","Ipafowegko akhes ken siya nan kaaafolot ya laylaychek ay ib-a ay mid kasin teken mod-i si Onesimo ay kailiyanyo. Chaicha nan mangipachamag isnan am-in ay naik-ikkan isna. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("CL4_10","081_4_10","COL","4","10","10","Pakpakomostaen Aristarco chakayo. Siya nan ib-ak ay mabfafalod isna. Olay si Marcos ay kayong Bernabe et pakpakomostaena chakayo. (Apchas kayo et nafag-an isnan ikkanyo ken siya. Khakhawisenyo ya nonongnongenyo siya mo omey issa.) ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("CL4_11","081_4_11","COL","4","11","11","Wad-ay akhes isna si Jesus ay makwanin Justo, et pakpakomostaena chakayo. Kecheng nan naycha'y tolo is Judio isnan cheycha'y makidkidno ken sak-en maipoon isnan en-ap-apowan Apo Dios. Inmipabpafikas cha tet-ewa. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("CL4_12","081_4_12","COL","4","12","12","Olay akhes si Epafras ay kailiyanyo ya faan Cristo Jesus et pakpakomostaena chakayo. Kad-in sesemkena ya eestena ay mangilowalo ken chakayo ta maengngan nan pammatiyo, ya ta maid enchwadchwaanyo maipoon isnan am-in ay nemnem Apo Dios. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("CL4_13","081_4_13","COL","4","13","13","Sak-en nan manistikho ay nakakhet siya ay enchono isnan enkhawisanyo, ya nan mamati id Laodicea ya id Hierapolis. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("CL4_14","081_4_14","COL","4","14","14","Si Lucas ay laylaychen tako ay choktor, ya olay si Demas et pakpakomostaencha chakayo. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("CL4_15","081_4_15","COL","4","15","15","Maichalan ken chakayo pakomostaek nan iib-a issa id Laodicea, ya ken Nimfas ya nan am-in ay mamati ay maam-among isnan afongna. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("CL4_16","081_4_16","COL","4","16","16","Et mo kinwasyo ay finasa nan nay ay solatko, ipafasayo akhes isnan maam-among ay mamati id Laodicea. Ya ilaenyo ta fasaenyo akhes nan solat ay inpaiyeyko ken chaicha. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("CL4_17","081_4_17","COL","4","17","17","Sa yo't akhes ifaag ken Arkipo nan kanak, “Ilaem ta ikwasmo koma nan chono ay inpadnon Apo Jesus ken sik-a.” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("CL4_18","081_4_18","COL","4","18","18","Sak-en akhes ay kayongyo ay Pablo et chadlos sak-en nan mensolat idwani: Komosta kayo. Ad-iyo lidlidchongan nan maifabfalochak. Asop ya wad-ay nan fachang Apo Dios ken chakayo.");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("H11_1","082_1_1","1TH","1","1","1","Chakami na ay Pablo, Silas, ya Timoteo, ya siya na nan solatmi ken chakayo ay mamati issa id Tesalonica ay naiyornos ken Dios Ama ya si Apo Jesu Cristo. Asop ya wad-ay ken chakayo nan fachang ya talna ay malpo ken chaicha. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("H11_2","082_1_2","1TH","1","2","2","Kad-in enyaman kami ken Apo Dios maipoon ken chakayo am-in isnan enlol-owalowanmi. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("H11_3","082_1_3","1TH","1","3","3","Tay isnan enlowalowanmi ken Dios Ama tako sesemkenmi nan cha yo iyangnen khapo isnan pammati, nan kakhetyo ya nan anosyo khapo isnan namnamayo ken Jesu Cristo ay Apo tako. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("H11_4","082_1_4","1TH","1","4","4","Iib-ami ay laylaychen Apo Dios, ammomi ay pinilin Apo Dios chakayo. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("H11_5","082_1_5","1TH","1","5","5","Tay issan nangiyaliyanmi isnan Khawis ay Chamag ken chakayo, et faken kali yangkhay mod-i ket wad-ay akhes kamabfalina ay nalpo isnan Ispirito Santo ay nanet-ewa isnan kalimi. Ammoyo akhes mo ngag nan okhalimi issan nakitetey-anmi ken chakayo tay nan enkhawisanyo nan pangkhepmi. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("H11_6","082_1_6","1TH","1","6","6","Sa yo't inpey nan kafaelanyo ay menwanwaned isnan okhalimi ya si Apo Jesus. Et nay olay mo chad-ama ay naipap-alikhat kayo, chinawatyo kayet nan kalin Apo Dios ay nangilal-ayad isnan layad ay malpo isnan Ispirito Santo. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("H11_7","082_1_7","1TH","1","7","7","Tay siya chi chakayo nan mabfalin ay wanchen nan am-in ay mamati isnan Probinsiya ay Macedonia ya Acaya. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("H11_8","082_1_8","1TH","1","8","8","Tay chakayo nan nailapowan nan naipadchamakhan nan kalin Apo Jesus id Macedonia ya Acaya. Ngem faken yangkhay chi, mod-i ket nadnadnge kayet nan okhod maipoon isnan pammatiyo ken Apo Dios isnan olay entona et nay maid kasin mi kanan. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("H11_9","082_1_9","1TH","1","9","9","Tay chaicha kannay nan nangokhod isnan inangnenyo ay nanawat ken chakami, ya nan nanokokhanyo isnan khinag-aeb ay diosyo, ta ensilfi kayo isnan matatakho ya tet-ewa ay Dios. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("H11_10","082_1_10","1TH","1","10","10","Inog-okhodcha akhes nan manadsad-anyo isnan omaliyan nan Anakna ay malpo id chaya. Siya si Jesus ay finangona isnan etey, ya nan mangisalak ken chatako isnan songet Apo Dios ay at omchan. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("H12_1","082_2_1","1TH","2","1","1","Iib-ak, chakayo kannay et ammoyo ay ad-i ongar nan inmayanmi ken chakayo. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("H12_2","082_2_2","1TH","2","2","2","Ammoyo ay olay mo naipap-alikhat ya nailal-ayosan kami id Filipos issan sisya ay egaymi inomchanan issa, wad-ay kayet toledmi ay nalpo ken Apo Dios ay mangifaag ken chakayo isnan Khawis ay Chamag ay nalpo ken siya, olay mo angsan cha nan chadlos khomola. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("H12_3","082_2_3","1TH","2","3","3","Tay nan pangkhepmi ay mangawis ken chakayo et faken isnan ad-i osto paymo isnan kinalokhit, paymo ta fab-aliyanmi chakayo. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("H12_4","082_2_4","1TH","2","4","4","Ngem ifab-aagmi yangkhay nan laychen Apo Dios, tay tinan-oyana chakami ay mangitalkana isnan Khawis ay Chamag. Et ad-i kami enpalawag ay mangipalal-ayad isnan takho, mod-i ket ta ipalal-ayadmi si Apo Dios ay mangil-ila isnan wad-ay isnan nemnemmi. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("H12_5","082_2_5","1TH","2","5","5","Ammoyo met ay egaymi inal-alok chakayo isnan enlamsit ay kali. Ya egay kami akhes nen-isolo ay manalak isnan kinaakhom. Si Apo Dios nan wad-ay ay tomistikho. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("H12_6","082_2_6","1TH","2","6","6","Egaymi akhes inan-anap nan kaichad-ayawanmi isnan olay sino, ken chakayo paymo isnan tapina, ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("H12_7","082_2_7","1TH","2","7","7","olay mo wad-ay kalentekhanmi ay maipateg, tay apostoles Cristo chakami. Ngem naanos kami ken chakayo ay kag isnan ina ay mangaywan isnan an-akna. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("H12_8","082_2_8","1TH","2","8","8","Ya khapo isnan chachama ay layadmi ken chakayo, iinsetmi ay nangipaawat ken chakayo isnan Khawis ay Chamag Apo Dios. Ya faken yangkhay chi, mod-i ket nakasakhana kami ay nangichowa isnan fiyagmi migkhapo ken chakayo, tay chadlos napateg kayo ken chakami. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("H12_9","082_2_9","1TH","2","9","9","Ad-iyo ngen sesemken, iib-a, nan angsan ay felaymi ya likhatmi ay nangidno isnan kasapolanmi isnan inakhew ya minaschem, ta asop ya ad-imi palikhaten chakayo isnan cha mi mangifagfag-an isnan Khawis ay Chamag Apo Dios? ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("H12_10","082_2_10","1TH","2","10","10","Chakayo kannay ya si Apo Dios nan nanistikho ay nalenteg nan okhalimi ken chakayo ay mamati, maid makmakwaniyanmi, ya nakapet kami ken Apo Dios. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("H12_11","082_2_11","1TH","2","11","11","Ammoyo akhes nan inangnenmi ken chakayo ay kag isnan angnen nan ama ay mennongnong isnan an-akna. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("H12_12","082_2_12","1TH","2","12","12","Tinokhonmi ya inpafikasmi chakayo, ya inloneloneymi ta nan angnenyo ay enfiyag et maiyafoloy isnan okhalin Apo Dios ay mangay-ayag ken chakayo ay maitapi isnan en-ap-apowana ya katangtangachana. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("H12_13","082_2_13","1TH","2","13","13","Kad-in enyaman kami akhes ken Apo Dios tay issan nanngelanyo isnan kalina ay kinwanimi, et finigfigyo ay faken aped ap-apat yangkhay si takho mod-i ket siya chi nan tet-ewa ay kalin Apo Dios ya wad-ay kamabfalina isnan fiyagyo ay mamati. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("H12_14","082_2_14","1TH","2","14","14","Sa et akhes iib-ak, kag kayo isnan mamati ken Apo Dios ay maam-among id Judea ya naiyornos ken Jesu Cristo. Tay naipap-alikhat kayo isnan kakailiyanyo kannay ay kag akhes isnan naangnen ken chaicha ay naipap-alikhat isnan kakailiyancha ay Judio. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("H12_15","082_2_15","1TH","2","15","15","Chaicha nan namatey isnan mamadton Apo Dios id sangad-om, ya nan wanedcha nan namatey ken Apo Jesus. Chaicha kayet ay Judio nan nangipakaan ken chakami. Maid paat angnencha is malaychanan Apo Dios, ya kholaencha nan olay sino ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("H12_16","082_2_16","1TH","2","16","16","isnan mangiyad-iyancha ken chakami ay mangifaag isnan Gentil nan kaisalakancha. Siya chi et nan konton nan fatfafatfatencha ay fasolcha, ya nay inomchan et nan songet Apo Dios ken chaicha. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("H12_17","082_2_17","1TH","2","17","17","Isnan sinak-itan ay nasisyanan tako ay iib-a, inpeymi nan kafaelanmi ay kasin mangila ken chakayo khapo isnan chachama ay iliwmi. Ngem olay mo adchawi kayo ken chakami, sisya'y wad-ay kayo isnan semekmi. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("H12_18","082_2_18","1TH","2","18","18","Laychenmi tet-ewa ay en mangila ken chakayo, am-amed ken sak-en. Nangngat ay laychek ay omey issa ken chakayo ngem sinmaw-an si Satanas ken chakami. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("H12_19","082_2_19","1TH","2","19","19","Tay ngag nan namnamaenmi paymo ilal-ayadmi paymo nan chadlos mi ichayew isnan sakhang Jesus ay Apo tako isnan omaliyana? Ad-i ngen chakayo? ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("H12_20","082_2_20","1TH","2","20","20","Tet-ewa, chakayo nan khotok nan kaidchayawan ya malaylaychanmi. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("H13_1","082_3_1","1TH","3","1","1","Adi kad isnan ad-imi makaikatpelan isnan iliwmi, sinmekmi ay khapesna't si makekecheng kami is makhayad id Atenas, ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("H13_2","082_3_2","1TH","3","2","2","ya finaami si Timoteo ay faan Apo Dios ya ib-ami ay makidkidno ay mangiwalakhawag isnan Khawis ay Chamag Cristo. Siya nan finaami ay mangipaengngan isnan pammatiyo ya ta pabfikasena chakayo ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("H13_3","082_3_3","1TH","3","3","3","ta maid ngomaya khapo isnan naycha'y angsan ay likhat. Ammoyo met ay inischona ay maangnen chasa ken chatako. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("H13_4","082_3_4","1TH","3","4","4","Tay apchas mi inpaona ay nangibfakha ken chakayo issan nakitey-anmi ken chakayo ay at matepeng/mapachas tako isnan likhat. Et nay ammoyo ay tinmet-ewa. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("H13_5","082_3_5","1TH","3","5","5","Siya na nan khotok nan namaalak ken Timoteo issa, ta mangammowak isnan kasasaad nan pammatiyo, tay ad-i ak makas-ed, ya machadchanakhan ak tay ta ket lang nasailowan kayo ken Satanas ya nenfalin et ay maid silfin nan chonomi issa. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("H13_6","082_3_6","1TH","3","6","6","Ngem idwani nay sinmakhong et si Timoteo ay kalkalpo ken chakayo, ya khawis nan inpachamagna maipoon isnan pammati ya layadyo. Infaagna akhes ay kad-in malaylaychan kayo ay manmanmek ken chakami, ya mail-iliw kayo akhes ken chakami ay kag isnan iliwmi ken chakayo. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("H13_7","082_3_7","1TH","3","7","7","Tay siya chi iib-a, olay mo angsan cha nan pomap-alikhat ya omap-apos, khechangna'y fomifikas kami khapo isnan pammatiyo. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("H13_8","082_3_8","1TH","3","8","8","Tay idwani wad-ay tet-ewa khotok nan matatakhowanmi, tay linmamot et nan pammatiyo ken Apo Jesus. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("H13_9","082_3_9","1TH","3","9","9","Ad-i kami makaanap is omanay ay kali isnan enyamyamananmi ken Apo Dios maipoon ken chakayo tay isnan chachama ay malaylaychanmi isnan sakhangna khapo ken chakayo. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("H13_10","082_3_10","1TH","3","10","10","Inakhew ya minaschem ay iseg-aseg-angmi ta mo ke tako en-asiila kasin, ta annayanmi nan kolang isnan pammatiyo. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("H13_11","082_3_11","1TH","3","11","11","Asop ya si Apo Dios kannay ay Ama tako ya si Jesus ay Apo tako nan omipango isnan omayanmi ken chakayo. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("H13_12","082_3_12","1TH","3","12","12","Asop ya si Apo Jesus nan mangipabpafikas isnan en-asilaylaychanyo, ya olay akhes nan layadyo isnan am-in ay takho, engkhana ay enfalin ay kag isnan layadmi ken chakayo. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("H13_13","082_3_13","1TH","3","13","13","Ya ta pabfikasena nan semekyo tatno maid makmakwaniyanyo ya nadchalos kayo isnan sakhang Dios Ama tako, is omaliyan Jesus ay Apo tako ay mangifoweg isnan am-in ay takhona. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("H14_1","082_4_1","1TH","4","1","1","Idwani iib-ak, iseg-angmi ya kedchawenmi ken chakayo isnan kalebfengan Apo Jesus ay naiyornosanmi ta onanig yo kayet eesten ay angnen nan sinoloyo chadlo ken chakami. Siya nan omno ay okhali ay malaylaychan Apo Dios ay wanwanchenyo idwani. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("H14_2","082_4_2","1TH","4","2","2","Tay ammoyo nan cheycha'y inchowami ay filin ken chakayo ay malpo isnan kalebfengan Apo Jesus. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("H14_3","082_4_3","1TH","4","3","3","Nan nemnem Apo Dios ken chakayo, et ta nadchalos kayo ya chokokhanyo nan asi ay fiyag. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("H14_4","082_4_4","1TH","4","4","4","Am-in kayo ay lallalaki et masapol ay maawatanyo ta nadchalos ya maichayaw nan angnenyo ay omasawa, ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("H14_5","082_4_5","1TH","4","5","5","ta faken yangkhay nan owat si asi nan sesemkenyo, ay kag isnan semek nan takho ay ad-i mangammo ken Apo Dios. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("H14_6","082_4_6","1TH","4","6","6","Siya chi ta maid ken chakayo kannay nan aped menloko isnan ib-ana, tay maid teken mod-i si Apo Jesus nan manosa isnan mangangnen isnan kag todi ay kinalokhit. Siya chi nan sikhod ay inloneloneymi ken chakayo. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("H14_7","082_4_7","1TH","4","7","7","Tay faken nan mangangnenan tako isnan kinalokhit nan inmayakhan Apo Dios ken chatako, mod-i ket ta nadchalos nan okhali tako. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("H14_8","082_4_8","1TH","4","8","8","Isonga mo sino nan manot-oweng isnan nay ay sos-olo, faken nan takho nan tot-owengena, mod-i ket si Apo Dios ay mangigwa isnan Nasantowan ay Ispiritona ken chakayo. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("H14_9","082_4_9","1TH","4","9","9","Idwani, mo maipoon isnan layadyo isnan ib-ayo ay mamati, ad-i kami mang-ey ensolat ken chakayo, tay apchas kayo naisolowan ken Apo Dios isnan angnenyo ay en-asilayad. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("H14_10","082_4_10","1TH","4","10","10","Et siya tet-ewa met nan ang-angnenyo isnan am-in ay iib-a ay mamati isnan olay entona id Macedonia. Nan yangkhay magtek ibfakhami ken chakayo idwani, et ta am-amed yo eesten nan ikkanyo ay en-asilayad. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("H14_11","082_4_11","1TH","4","11","11","Ippeyyo akhes nan semekyo isnan kakhigkhinek ay fiyag. Ad-i kayo makikibfiyang isnan fiyang nan tapina ta nan et enchono isnan ikatakhoyo nan komagkhetanyo ay kag isnan infilinmi ken chakayo. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("H14_12","082_4_12","1TH","4","12","12","Siya chi ta maichayaw kayo isnan egay namati, ya ad-i kayo mang-ey en-anap isnan kasapolanyo isnan tapina ay takho. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("H14_13","082_4_13","1TH","4","13","13","Chakayo ay iib-ami, laychenmi akhes ay ammowenyo nan kinatet-ewa maipoon isnan natey, ta ad-i kayo aped ensasanga ay kag sinan takho ay maid namnamacha. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("H14_14","082_4_14","1TH","4","14","14","Patiyen tako ay si Jesus natey ya kasin natakho, ya siya akhes ay patiyen tako ay maangnen isnan matey ay naiyornos ken Jesus. At ipaifoweg Apo Dios chaicha ken Jesus isnan omaliyana. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("H14_15","082_4_15","1TH","4","15","15","Siya na nan sos-olon nan Apo ay ifab-aagmi: Chatako ay sisya ay matatakho isnan tomoliyan Apo Jesus, ad-i tako mabfalin ay mang-ona mo chaicha ay apchas natey. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("H14_16","082_4_16","1TH","4","16","16","Mo chakhos madnge nan maifokhaw ay filin, ya nan kalin nan katongchowan ay anghelna, sa et nan tolottot nan trompetan Apo Dios, at khomwab si Apo Jesus kannay ay malpo id chaya. Sa et at mang-ona ay fomangon nan natey ay naiyornos ken Cristo. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("H14_17","082_4_17","1TH","4","17","17","Sa et chatako ay sisya ay matatakho, at menkaaala tako ay maiyamong ken chaicha is kalifoo, ay manab-at ken Apo Jesus id tongcho. Et osto'y siya chi, at chadlo maitapi tako ken siya is eng-engkhana. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("H14_18","082_4_18","1TH","4","18","18","Tay siya chi en-asipafikas kayo isnan nay ay chamag. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("H15_1","082_5_1","1TH","5","1","1","Mo maipoon magtek isnan timpo ya nan tawen ay kaommatan nan nay cha, ad-imi mang-ey isolat ken chakayo ay iib-ami. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("H15_2","082_5_2","1TH","5","2","2","Tay chadlos yo ammo ay kag isnan kanaaliyan nan mangakew isnan lafi nan akhew ay omaliyan Apo Jesus. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("H15_3","082_5_3","1TH","5","3","3","Isnan chey ay akhew, at wad-ay cha nan mangmangwanin, “Oompa et ya enkhagkhawis nan lawag,” at siya chi kannay nan menkapapakawasancha, ya ad-i cha makalayaw. Et kag chi isnan kanaali ay likhat isnan fafai ay omaanak. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("H15_4","082_5_4","1TH","5","4","4","Nay met achi ken chakayo ay iib-ak, at ad-i kayo matakag isnan akhew ay kanaaliyan Jesus ay kag isnan matakakhan nan takho isnan kanaaliyan nan mangakew isnan lafi. Faken nan enfollinget nan kawadyo. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("H15_5","082_5_5","1TH","5","5","5","Tay maiyalig kayo am-in ay an-ak si paway paymo mag-akhew. Siya, maid ken chatako nan an-ak si follinget paymo lafi. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("H15_6","082_5_6","1TH","5","6","6","Tay siya chi ad-i tako ton-ochen nan cheycha'y alig maseseyep ay ang-angnen nan tapina, mod-i ket ensasakhana ya enkatpe tako. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("H15_7","082_5_7","1TH","5","7","7","Tay nan maschem, siya nan maseypan nan takho, ya siya akhes nan mabfotengancha. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("H15_8","082_5_8","1TH","5","8","8","Ngem tay chatako nan takhon si mag-akhew, masapol ay enkatpe tako. Iyarmas tako nan pammati ya layad ay manalak isnan takeb tako. Sa tako't isoklong nan namnama isnan naisalakan tako ay alig lanchok ay soklong ay manalak isnan olo tako. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("H15_9","082_5_9","1TH","5","9","9","Tay si Apo Dios, egayna inischo chatako ay machosa isnan songetna, mod-i ket ta maisalakan tako maichalan ken Jesu Cristo ay Apo tako, ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("H15_10","082_5_10","1TH","5","10","10","ay natey pala ken chatako, ta olay mo matatakho tako paymo natey tako, at wad-ay tako kayet ay makitetee ken siya. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("H15_11","082_5_11","1TH","5","11","11","Tay siya chi en-asipafikas kayo isnan pammati ya en-asifabchang kayo kag isnan cha yo ang-angnen idwani. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("H15_12","082_5_12","1TH","5","12","12","Kedchawenmi akhes ken chakayo ay iib-ami, ta ipategyo nan cheycha'y mablamablay ay mamadfachang ken chakayo. Tay chaicha nan manokhon ya mangichad-alan ken chakayo khapo ken Apo Jesus. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("H15_13","082_5_13","1TH","5","13","13","Ipatpategyo ya laychenyo chaicha khapo isnan chonocha ken chakayo. Ilaenyo ta maoornos kayo. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("H15_14","082_5_14","1TH","5","14","14","Iloneloneymi akhes ken chakayo ta tokhonenyo nan sangaan, pabfikasenyo nan nginmaya, fachanganyo nan nakapsot nan semekna, ya anosanyo nan olay sino. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("H15_15","082_5_15","1TH","5","15","15","Ilaenyo ta maid ken chakayo nan en-ifales mo wad-ay ngaag is angnencha ken chakayo. Anapenyo magtek mo ngag nan khawis ay angnenyo isnan ib-ayo ya isnan olay sino ay takho. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("H15_16","082_5_16","1TH","5","16","16","Kad-in enlal-ayad ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("H15_17","082_5_17","1TH","5","17","17","ya enlol-owalo kayo. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("H15_18","082_5_18","1TH","5","18","18","Olay mo ngag nan maangnen ken chakayo, enyaman kayo, tay siya nan nemnem Apo Dios ken chakayo ay naiyornos ken Jesu Cristo. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("H15_19","082_5_19","1TH","5","19","19","Ad-iyo patkelen nan chonon nan Ispirito Santo isnan fiyagyo, ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("H15_20","082_5_20","1TH","5","20","20","paymo chilawen nan naipadto, ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("H15_21","082_5_21","1TH","5","21","21","mod-i ket anakhenyo nan am-in ta nan khawis nan eestenyo ay iyangnen, ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("H15_22","082_5_22","1TH","5","22","22","sa kayo't omadchawi isnan am-in ay ngag issa ay ilan si ngaag. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("H15_23","082_5_23","1TH","5","23","23","Idwani asop ya si Apo Dios ay kawad nan talna, et chalosana nan katatakhoyo ta chadlos nakapet kayo ken siya, ya ta saknifana nan leng-ag, nemnem ya awakyo, ta maid makmakwaniyanyo isnan omaliyan kasin nan Apo tako ay si Jesu Cristo. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("H15_24","082_5_24","1TH","5","24","24","Siya chi nan angnen Apo Dios ay nangayag ken chakayo tay kaaafolot siya. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("H15_25","082_5_25","1TH","5","25","25","Chakayo ay iib-ami, omilowalo kayo koma akhes. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("H15_26","082_5_26","1TH","5","26","26","Pakomostaanyo nan am-in ay ib-a tako issa ta ipailayo ay enlilinnayad kayo. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("H15_27","082_5_27","1TH","5","27","27","Idwani, filinek chakayo isnan ngachan Jesu Cristo, ta ipafasayo akhes nan nay ay solat isnan am-in ay ib-a tako issa. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("H15_28","082_5_28","1TH","5","28","28","Asop ya si Jesu Cristo ay Apo tako nan mamachang ken chakayo am-in.");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("H21_1","083_1_1","2TH","1","1","2","Chakami na ay Pablo, Silas ya si Timoteo, ya siya na nan solatmi ken chakayo ay mamati issa id Tesalonica ay naiyornos ken Apo Dios ay Ama tako ya ken Apo Jesu Cristo. Asop ya nan fachang ya talna ay nalpo ken Dios Ama ya si Apo Jesu Cristo nan wad-ay ken chakayo. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("H21_3","083_1_3","2TH","1","3","3","Lebfengna'y kad-in enyaman kami ken Apo Dios khapo ken chakayo ay iib-ami. Siya chi nan omno ay angnenmi, tay fomifikas nan pammatiyo ya nan layadyo am-in isnan ib-ayo. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("H21_4","083_1_4","2TH","1","4","4","Tay siya chi ichayechayewmi chakayo isnan am-in ay kaam-amongan nan mamati ken Apo Dios, tay olay mo chad-ama ay kholaen ya palikhatencha chakayo, ad-i enfab-aliw nan pammati ya nan anosyo. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("H21_5","083_1_5","2TH","1","5","5","Siya na nan mangipaila ay nalenteg nan angnen Apo Dios ay en-okom. Tay nan pangkhepna isnan mapalikhatanyo midkakay isnan en-ap-apowana et isakhanana chakayo ay maikali ay maitapi ischi. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("H21_6","083_1_6","2TH","1","6","6","Nalenteg tet-ewa si Apo Dios, tay chosaena ay mangipalikhat isnan cheycha'y mangipap-alikhat ken chakayo, ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("H21_7","083_1_7","2TH","1","7","7","ya am-in tako ay maipap-alikhat, et palin-awaena. Siya nan at angnena isnan omaliyan Apo Jesus ay kag enfidfichang ay apey ay malpo id chaya, ay mangifofoweg isnan makabfalin ay anghelesna. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("H21_8","083_1_8","2TH","1","8","8","Sa na't chosaen nan mangad-i ken Apo Dios ya nan cheycha'y ad-i mangafolot isnan Khawis ay Chamag maipoon ken Apo tako ay Jesus. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("H21_9","083_1_9","2TH","1","9","9","Et siya na nan chosacha, at selaeg cha ay madchongaw is eng-engkhana, tay maipawa cha isnan kawad Apo Jesus sa cha't maisisiyan isnan langlang nan kamabfalina. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("H21_10","083_1_10","2TH","1","10","10","Siya chi nan omat isnan akhew ay omaliyana, ay machad-ayawana isnan takhona, ya mataalan nan am-in ay mamati isnan mangil-ancha ken siya. Maitapi kayo ken chaicha, tay pinatiyo nan nanistikhowanmi maipoon ken siya. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("H21_11","083_1_11","2TH","1","11","11","Tay siya chi kad-in ilowalowanmi chakayo ta si Apo Dios, ifilangna chakayo ay maikali isnan fiyag ay nangayakhana ken chakayo. Ya ta isnan kamabfalina, at maangnen am-in nan khawis ay pangkhepyo ya chonoyo maigkhapo isnan pammatiyo. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("H21_12","083_1_12","2TH","1","12","12","Mo siya chi nan maangnen at machad-ayaw nan ngachan Jesus ay Apo tako maichalan ken chakayo, ya machad-ayaw kayo akhes khapo ken siya. Maangnen am-in chana khapo isnan fachang nan Dios tako ya si Apo Jesu Cristo. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("H22_1","083_2_1","2TH","2","1","1","Idwani ibfakhak ken chakayo maipoon isnan omaliyan Jesu Cristo ay Apo tako, ya nan maam-amongan tako ken siya. Iloneloneymi ken chakayo ay iib-ami, ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("H22_2","083_2_2","2TH","2","2","2","ta ad-i kayo aped maal-allilaw paymo madchanakhan mo wad-ay cha nan mangipadpadto paymo mangifab-aag ay nan akhew ay omaliyan Cristo, inmali et. Olay mo kankanancha en wad-ay nan kag todi ay solatmi. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("H22_3","083_2_3","2TH","2","3","3","Ad-i kayo enpasas-ailo isnan olay sino, olay ngag issa ay kankanancha. Tay isnan sisya ay ad-i omaliyan Jesus, kholaen nan katakhotakho si Apo Dios ya at maipaila nan takhon si kinangaag. Id inferno yangkhay nan ayena. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("H22_4","083_2_4","2TH","2","4","4","Kholaena nan am-in ay ifilang nan takho ay dioscha, ya nan am-in ay machad-ayaw, ta patongchowena nan awakna. Sa et en tomokcho is kaTimplon Apo Dios ay mangipap-aila ay siya nan Dios. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("H22_5","083_2_5","2TH","2","5","5","Ad-iyo ngen sesemken ay siya chana nan chak infab-aag issan kawadko ken chakayo? ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("H22_6","083_2_6","2TH","2","6","6","Ammoyo met mo ngag nan mangipakpakod ay manes-elat isnan takhon si kinangaag ay mangipaila isnan awakna engkhana isnan naischo ay olasna. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("H22_7","083_2_7","2TH","2","7","7","Wad-ay et nan maitatafon ay kinangaag ay enchonchono idwani. Ngem wad-ay akhes nan mangipakpakod ken siya, engkhana isnan timpon nan makaanan nan mangipakpakod ken siya, ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("H22_8","083_2_8","2TH","2","8","8","sa et maipaila nan takhon si kinangaag. Ngem isnan omaliyan Apo Jesus pateyena siya isnan ngas-ana, ya pakawasena isnan chadlos somili ay enpail-ana. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("H22_9","083_2_9","2TH","2","9","9","Isnan enpail-an nan chey ay takhon si kinangaag, si Satanas nan mangipafikas ta nan chakchake ay kamabfalin ya nan kas-okas-on ay maton ya katataa, et wad-ay ken siya. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("H22_10","083_2_10","2TH","2","10","10","Iyalina am-in nan ilan si ngaag, ay mensailo isnan cheycha'y takho ay at madchongaw tay ad-icha laychen nan tet-ewa ay makaisalak ken chaicha. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("H22_11","083_2_11","2TH","2","11","11","Siya et chi nan khotok nan chadlos mangipaallilawan Apo Dios ken chaicha, ta sa cha't patpatiyen nan ineengag. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("H22_12","083_2_12","2TH","2","12","12","Tatno am-in nan egay namati isnan tet-ewa ya cha nangankhanas isnan kinangaag, et maokom cha am-in ay machosa. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("H22_13","083_2_13","2TH","2","13","13","Iib-ami ay laylaychen Apo Jesus, lebfengna'y kad-in enyaman kami ken Apo Dios maipoon ken chakayo, tay nailapo issan chamona, pinilin Apo Dios chakayo ay maisalakan maichalan isnan angnen nan Ispirito Santo ay mangipakapet ken chakayo ken Apo Dios ya isnan namatiyanyo isnan tet-ewa. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("H22_14","083_2_14","2TH","2","14","14","Siya chi nan khotok nan nangayakhan Apo Dios ken chakayo maichalan isnan Khawis ay Chamag ay infakhami, ta at maitapi kayo isnan katangtangachan Jesu Cristo ay Apo tako. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("H22_15","083_2_15","2TH","2","15","15","Adi kad iib-ami, pabfikasenyo nan pammatiyo ya wanchenyo nan sos-olo ay inog-okhodmi ya insos-olatmi ken chakayo. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("H22_16","083_2_16","2TH","2","16","17","Idwani, asop ya si Jesu Cristo ay Apo tako ya si Apo Dios ay Ama tako nan mangipafifikas isnan nemnemyo ya mangengngan isnan semekyo ta kecheng nan khawis is angnenyo ya kankananyo. Tay inpailan Apo Dios nan layadna ken chatako ya khapo isnan fachangna ken chatako pafibfikasena nan semek tako is eng-engkhana, ya ichowana nan khawis ay namnama ken chatako. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("H23_1","083_3_1","2TH","3","1","1","Idwani chakayo ay iib-ami, omilol-owalo kayo ta menkaiwawalas ya machad-ayaw nan kalin Apo Jesus ay kag isnan naangnen ken chakayo. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("H23_2","083_3_2","2TH","3","2","2","Ilowaloyo akhes ta maikaskasiw kami isnan naoyong ya ngaag ay takho, tay ad-i am-in mamati nan takho. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("H23_3","083_3_3","2TH","3","3","3","Ngem olay mo siya chi khechangna'y kaaafolot si Apo Jesus. Pabfikasena chakayo ya isalakana chakayo ken Satanas. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("H23_4","083_3_4","2TH","3","4","4","Khapo ken Apo Jesus, ad-i kami enchwadchwa ay cha yo ab-abfoloten nan am-in ay filinmi, ya siya akhes nan cha yo itot-oloy ay angnen. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("H23_5","083_3_5","2TH","3","5","5","Asop ya si Apo Jesus nan mangipaspasmek ken chakayo isnan layad Apo Dios ya isnan kinaanos Cristo. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("H23_6","083_3_6","2TH","3","6","6","Idwani, filinenmi chakayo ay iib-a isnan ngachan Jesu Cristo ay Apo tako, ta ad-iyo fob-owekhen nan ib-a ay mamati ay sangaan, ay ad-i omab-afolot isnan insos-olomi ken chakayo am-in. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("H23_7","083_3_7","2TH","3","7","7","Ammoyo met mo ngag nan cheycha'y inang-angnenmi ay wanchenyo koma. Tay maid paat sinangsangawmi is akhew issan kawadmi ken chakayo. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("H23_8","083_3_8","2TH","3","8","8","Maid akhes inal-alami is masapolmi ay egaymi finayachan, mod-i ket inkak-alikhatanmi ay nenfelay isnan inakhew ya minaschem ay nenchono ta maid palikhatenmi ken chakayo isnan kasapolanmi. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("H23_9","083_3_9","2TH","3","9","9","Ad-i khapo tay maid lebfengmi ay komchaw ken chakayo, mod-i ket ta iyangnenmi nan okhali ay osto ay wanchenyo. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("H23_10","083_3_10","2TH","3","10","10","Tay olay issan nakitey-anmi ken chakayo egaymi ngen infilin ken chakayo ay mo sino nan ad-i menlayad ay enchono, et ad-i akhes mangan? ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("H23_11","083_3_11","2TH","3","11","11","Kananmi na tay chinngemi ay wad-ay ken chakayo issa nan ad-i enchonchono ay aped manangsangaw isnan akhew, ya en cha't yangkhay makifibfiyang isnan fiyang nan tapina. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("H23_12","083_3_12","2TH","3","12","12","Chaicha nan filinenmi isnan ngachan Apo Jesu Cristo, ya tokhonenmi ta nongnongencha nan angnencha ya ta enchono cha't yangkhay is ikatakhocha. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("H23_13","083_3_13","2TH","3","13","13","Nay met achi ken chakayo ay iib-ami, ad-i kayo maoma ay mangang-angnen isnan khawis. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("H23_14","083_3_14","2TH","3","14","14","Sa et mo wad-ay mamapaat ay ad-i mangafolot isnan ifagfakhami isnan nay ay solat, ilaenyo mo sino siya ta ad-iyo tottot-oyyen ta asop ya fomain. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("H23_15","083_3_15","2TH","3","15","15","Ad-iyo magtek kholaen, mod-i ket tokhonenyo siya ay kag yo akhi kannay. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("H23_16","083_3_16","2TH","3","16","16","Idwani, asop ya si Apo Jesus ay kalpowan nan talna nan mangipaoornos ken chakayo olay mo ngag nan enfalinanyo. Asop ya wad-ay siya ay Apo tako ken chakayo am-in. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("H23_17","083_3_17","2TH","3","17","17","Isnan nay ochichin nan solat ay inpaisolatko ken chakayo et sak-en kannay ay Pablo nan ensolat ay mangomosta ken chakayo. Siya na nan maton nan am-in ay solatko. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("H23_18","083_3_18","2TH","3","18","18","Asop ya wad-ay nan fachang Jesu Cristo ay Apo tako ken chakayo am-in.");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("T11_1","084_1_1","1TI","1","1","1","Sak-en si Pablo ay apostol Cristo Jesus tay siya nan infilin Apo Dios ay omisas-alak ya si Cristo Jesus ay namnama tako. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("T11_2","084_1_2","1TI","1","2","2","Siya na nan solatko ken sik-a Timoteo, ay ifilangko ay tet-ewa ay anakko isnan pammati. Asop ya nan fachang, seg-ang ya talna ay nalpo ken Dios Ama ya si Cristo Jesus ay Apo tako nan wad-ay ken sik-a. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("T11_3","084_1_3","1TI","1","3","3","Laychek ay entee ka kayet id Efeso. Siya met laeng chi nan inseg-aseg-angko ken sik-a issan nenpaMacedonia ak, tay wad-ay cha nan tapina ay en-isos-olo isnan ad-i tet-ewa issa. Iloneloneymo ken chaicha ta ad-icha itolotoloy. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("T11_4","084_1_4","1TI","1","4","4","Filinem akhes chaicha ta ad-icha aped sangsangawen nan timpocha isnan sinasangad-om ay og-okhod ya nan ad-i kakonkonto ay katontonan nan ngadngachan nan ikik-it id sangad-om. Kecheng nan masossosmaan is pawad-ayena ya maid ifachangna isnan pangkhep Apo Dios. Tay maangnen yangkhay nan pangkhepna isnan pammati yangkhay. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("T11_5","084_1_5","1TI","1","5","5","Nan pangkhepko isnan nay ay filin et ta fomikas nan layadcha ay malpo isnan nadchalos ay nemnem ya nan khawis ay semek ya nan tet-ewa ay pammaticha. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("T11_6","084_1_6","1TI","1","6","6","Wad-ay cha nan tapina ay aped nangiwayang isnan khawis ay okhali et nan ap-apat ay maid enfanfanakhana nan chonchonnencha. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("T11_7","084_1_7","1TI","1","7","7","Laychencha ay maifilang ay en-isos-olo isnan lenteg Apo Dios, ngem ad-icha maawatan nan kankanancha paymo nan lenteg ay ipapaticha kayet ay isolo. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("T11_8","084_1_8","1TI","1","8","8","Idwani, ammo tako ay nan lenteg et khawis yangkhay mo ket osto nan kaosalana. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("T11_9","084_1_9","1TI","1","9","9","Tay ammo tako ay faken nan nalenteg ay takho nan khotok nan nakhab-an nan lenteg, mod-i ket nan ngaag ya maid ammona's lenteg, nan ad-i enchad-ayaw ya fomafasol, nan mangad-i ya mangang-ango isnan nasantowan, nan mamse isnan amana, inana, paymo nan ib-ana ay takho, ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("T11_10","084_1_10","1TI","1","10","10","nan mangikkan isnan asi ya nan lalaki ay mangiseyep kannay isnan ib-ana ay lalaki, nan manpap ay mangilako isnan ib-ana ay takho, nan engngakhan ya nan mangisapata isnan ad-i tet-ewa, ya nan tapina ay tekteken nan ang-angnencha ay ad-i maiyafoloy isnan tet-ewa ay sos-olo. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("T11_11","084_1_11","1TI","1","11","11","Nan nay ay sos-olo, et maiyafoloy isnan Khawis ay Chamag ay naitalek ken sak-en maipoon isnan katangtangachan nan machad-ayaw ay Dios. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("T11_12","084_1_12","1TI","1","12","12","Enyaman ak ken Cristo Jesus ay Apo tako ay mangipabfifikas ken sak-en ay mangangnen isnan nay ay chono, tay infilangna ay kaaafolot ak isnan nanotokana ken sak-en ay ensilfi ken siya. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("T11_13","084_1_13","1TI","1","13","13","Siya chi nan inangnena, olay mo issan chey et inam-amsiwko, inpap-alikhatko, ya inap-aposak siya. Ngem ket ay sinmeg-ang siya mo ke tay sisya'y egay ak namati ya ad-ik ammo ay ngaag nan chak angnen. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("T11_14","084_1_14","1TI","1","14","14","Chachama ay ad-i kakonto nan fachang nan Apo ken sak-en, tay inigwana nan pammati ya layad ay enkwa tako ay naiyornos ken Cristo Jesus. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("T11_15","084_1_15","1TI","1","15","15","Naay nan sos-olo ay tet-ewa, maid chwadchwana ya chadlos kapapati: Inmali si Cristo Jesus isnan lofong ay mangisalak isnan fomafasol. Ya sak-en nan kangaakhan ken chaicha. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("T11_16","084_1_16","1TI","1","16","16","Ngem siya na nan khotok nan naneg-angan Apo Dios ken sak-en ta wad-ay angnen Jesu Cristo ay mangipaila isnan ad-i kakonto ay anosna ken sak-en ay kangaakhan isnan am-in ay fomafasol. Siya chi nan inangnena ay mangipaila isnan kinaanosna isnan am-in ay at mamati ken siya ya manawat isnan fiyag ay maid pengpengna. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("T11_17","084_1_17","1TI","1","17","17","Machad-ayaw siya ay es-esang ay Dios ya eng-engkhana ay Ali ay ad-i katkatey ya ad-i maila. Siya nan matangtangad is eng-engkhana. Amen. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("T11_18","084_1_18","1TI","1","18","18","Nan ifilinko ay nay ken sik-a Timoteo ay anakko et maiyafoloy isnan cheycha'y naipadto issan chey maipoon ken sik-a. Ad-im lichongan nan inpadtocha tay siya nan mangipafikas ken sik-a ay mangangnen isnan khawis, ay siya nan iyafakmo isnan ngaag. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("T11_19","084_1_19","1TI","1","19","19","Sam et eegnan nan pammati ya angnem nan khawis ay tan-oyan nan semekmo. Tay wad-ay cha nan nangokhay isnan khawis ay itchon nan semekcha et nay napakawas nan pammaticha. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("T11_20","084_1_20","1TI","1","20","20","Nan chwa ken chaicha et cha Himeneo ken Alejandro ay inchowak isnan kamabfalin Satanas tatno solowencha ay ad-i mangipangpangaag ken Apo Dios. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("T12_1","084_2_1","1TI","2","1","1","Idwani, siya na akhes nan laychek ay ibfakha ken sik-a. Nan mang-ona, et masapol ay ilowalowan tako nan olay sino issa ay takho. Enlowalo tako ay enkechaw ya enyaman ken Apo Dios ta fachangana chaicha. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("T12_2","084_2_2","1TI","2","2","2","Ilowalowan tako akhes nan cheycha'y ali ya nan am-in ay ap-apo, tatno kakhigkhinek ya oompa nan angnen tako ay enfiyag ay mangipatpateg ken Apo Dios ya nan iib-a tako ay takho isnan am-in ay angnen tako. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("T12_3","084_2_3","1TI","2","3","3","Siya chi nan khawis ya malaylaychan Apo Dios ay omisas-alak. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("T12_4","084_2_4","1TI","2","4","4","Laychena ay maisalakan nan olay sino ta mangammowancha isnan kinatet-ewa. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("T12_5","084_2_5","1TI","2","5","5","Tay es-esang nan Dios, ya es-esang akhes nan mabfalin ay mangitot-oya ken chatako ken Apo Dios et siya nan takho met laeng ay si Cristo Jesus ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("T12_6","084_2_6","1TI","2","6","6","ay nangichowa issan fiyagna ay mensofot isnan am-in ay takho. Siya chi nan naangnen issan osto ay timpo ay pinilin Apo Dios ay nangipail-ana isnan pangkhepna. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("T12_7","084_2_7","1TI","2","7","7","Siya chi nan khotok nan nanotokana ken sak-en ay en-apostolna, ta ek ipalawag ya isolo nan kinatet-ewa isnan Gentil ta mamati cha. Tet-ewa sa, ad-ik eng-engag. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("T12_8","084_2_8","1TI","2","8","8","Laychek akhes ay mo ke nan lallalaki nan mangichalan isnan lowalo isnan olay entona ay maamongan nan mamati. Masapol magtek ay nadchalos nan semekcha ya maid ken chaicha nan songet paymo soma mo en-achawag cha. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("T12_9","084_2_9","1TI","2","9","9","Kag akhes isnan fabfafai, masapol ay inongnongcha nan fachocha ay osto ya maifakhay. Ad-icha koma labsen ay mangartiarti isnan fookcha isnan fallitok ya nenkangina ay perlas, paymo enfacho isnan kanginginaan. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("T12_10","084_2_10","1TI","2","10","10","Nan magtek koma wadwad-encha et nan khawis ay okhali, ay maifakhay isnan fafai ay mangwanin mangipateg ken Apo Dios. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("T12_11","084_2_11","1TI","2","11","11","Masapol ay nan fabfafai et ikhigkhinekcha ay enchenge ya maiyornos cha ay khawis isnan en-isolo. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("T12_12","084_2_12","1TI","2","12","12","Ad-ik ipalofos ay isolowan paymo ichalan nan fabfafai nan lallalaki. Masapol ay khomigkhinek cha. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("T12_13","084_2_13","1TI","2","13","13","Tay faken si Eva nan nang-ona ay khinaeb Apo Dios, mod-i ket si Adan. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("T12_14","084_2_14","1TI","2","14","14","Ya faken si Adan nan nasailowan, mod-i ket si asawana ya ket nenfalin ay fomafasol. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("T12_15","084_2_15","1TI","2","15","15","Ngem olay mo siya chi, maisalakan kayet nan fabfafai isnan omanakancha, mo ke cha't manenemneman ya itot-oloy ay mamangset isnan pammati, layad, ya nan nadchalos ay okhalicha. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("T13_1","084_3_1","1TI","3","1","1","Naay nan tet-ewa ay nakwani: “Mo wad-ay menlayad ay siya nan mangichalan isnan mamati, napateg ay chono nan laychena.” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("T13_2","084_3_2","1TI","3","2","2","Tay siya chi masapol ay nan mangichad-alan isnan mamati, et maid makmakwaniyana, esang nan asawana, makakatpe, khawis nan semekna, maichayaw nan okhalina, al-allayad ay enmangili, nalaing ay en-isolo, ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("T13_3","084_3_3","1TI","3","3","3","ad-i amfotngan, ad-i naoyong, ad-i makisomsoma, ad-i naakhom isnan siping, ya naanos. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("T13_4","084_3_4","1TI","3","4","4","Masapol ay khawis nan angnena ay mangichalan isnan pangafongna, sa et ichayaw ya abfoloten nan anan-akna siya. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("T13_5","084_3_5","1TI","3","5","5","Tay mo ad-i makaichalan ay khawis isnan pangafongna, ngag kay nan angnena ay mangaywan isnan mamati ay sinfaan Apo Dios? ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("T13_6","084_3_6","1TI","3","6","6","Masapol ay faken kalamlamot isnan pammati tay ta ket lang chomayew, ya awni et maokom ay machosa kag isnan Chimonyo. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("T13_7","084_3_7","1TI","3","7","7","Masapol akhes ay napateg siya isnan ad-i mamati tay mo ad-i, awni't maang-ango siya ya makna isnan salachey nan Chimonyo. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("T13_8","084_3_8","1TI","3","8","8","Nan mapili ay mamadfachang isnan mangichad-alan isnan mamati et masapol ay manonongnong cha ya faken chwa nan chilacha, ad-icha chacham-en ay ominom is fomoteng, ya ad-icha naaakhom. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("T13_9","084_3_9","1TI","3","9","9","Masapol ay osto nan semekcha ay mamangset isnan sikhod ay egay kaam-ammowan ay pammati tako. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("T13_10","084_3_10","1TI","3","10","10","Masapol ay napachas/natepeng cha ona, et mo maid makmakwaniyancha, mabfalin ay ensilfi cha ay kafachang isnan sinfaan. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("T13_11","084_3_11","1TI","3","11","11","Kag akhes isnan asaswacha, masapol met laeng akhes ay manonongnong cha, ad-i cha enpangapangaag, makakatpe cha, ya kaaafolot cha isnan am-in. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("T13_12","084_3_12","1TI","3","12","12","Nan lalaki ay kafachang, masapol ay esang nan asawana, ya khawis nan angnena ay mangichalan isnan an-ak ya pangafongna. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("T13_13","084_3_13","1TI","3","13","13","Siya chi tay mo eesten nan kafachang nan chonocha at maichayaw cha, sa cha't am-amed tomoled ay mangifaag isnan pammaticha ken Cristo Jesus. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("T13_14","084_3_14","1TI","3","14","14","Asop ya ad-i omannong ya makaeey ak issa, ngem khechangna'y isolatko ken sik-a tatno ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("T13_15","084_3_15","1TI","3","15","15","olay mo mataktak ak, ammom mo ngag nan omno ay en-okhalin nan pangafong Apo Dios. Siya nan sinfaan nan matatakho ay Dios, ya nan pegnad ya tokod nan tet-ewa. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("T13_16","084_3_16","1TI","3","16","16","Maid chwadchwa ay chadlos napateg nan pammati tako ay sikhod ay egay kaam-ammowan. Siya na nan patiyen tako: Olay Dios siya, nenpaila ay takho, naipaila ay tet-ewa isnan Ispirito Santo, inilan nan angheles siya, naipalawag siya isnan kailiili, namati cha ken siya isnan olay entona isnan lofong, ya sa et naipalamag siya id chaya. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("T14_1","084_4_1","1TI","4","1","1","Nalatak nan ifagfakhan nan Ispirito Santo ay is tapin akhew, at wad-ay nan manaynan isnan pammati isnan manmanngelancha isnan ensas-ailo ay anito ya isnan mangab-abfolotancha isnan sos-olon si chimonyo. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("T14_2","084_4_2","1TI","4","2","2","Maichalan chana ay sos-olo isnan kas-on khawis ngem ket ay nalalangkowag ay takho ay kinmenteg nan semekcha ay kag naskheb isnan khomakhalang ay lanchok. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("T14_3","084_4_3","1TI","4","3","3","Ipawacha nan omasaw-an ya nan tapina ay makakan ay khinaeb Apo Dios. Ngem khinaebna chachi ta chawaten ya iyaman nan cheycha'y mamati ay mangammo isnan kinatet-ewa. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("T14_4","084_4_4","1TI","4","4","4","Tay am-in nan khinaeb Apo Dios, et khawis ya maid maad-i mo ket chawaten ya iyaman tako. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("T14_5","084_4_5","1TI","4","5","5","Tay maifilang ay naichaton chi ken Apo Dios maichalan isnan kalina ya nan lowalo. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("T14_6","084_4_6","1TI","4","6","6","Mo isolom nan naycha'y filin isnan ib-a ay mamati, khawis ka ay faan Jesu Cristo. Ya cha ka mapangpangan ya maeng-engngan isnan pammati ya nan tet-ewa ay sos-olo ay ab-abfolotem. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("T14_7","084_4_7","1TI","4","7","7","Ad-im sangsangngawen nan timpom isnan ongar ay og-okhod id sangad-om ay maid paat itchona maipoon ken Apo Dios. Ipaingsam et magtek nan okhali ay napateg ken siya. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("T14_8","084_4_8","1TI","4","8","8","Wad-ay enkhawisan nan mangipaingsaan isnan awak tako ay enfelay, ngem maid pengpeng nan enkhawisan nan mangipaingsaan tako isnan okhali ay ichayaw Apo Dios, tay faken yangkhay nan falo ay fiyag idwani nan inkalina mod-i ket nan fiyag ay eng-engkhana is tap-in. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("T14_9","084_4_9","1TI","4","9","9","Tet-ewa na ya lebfengna'y mapati ay maid chwadchwa. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("T14_10","084_4_10","1TI","4","10","10","Tay siya chi, ippey tako nan kafaelan tako ay enchono ay ensilfi ken siya tay inpey tako nan namnama tako isnan matatakho ay Dios ay mangisalak isnan am-in ay takho, ya am-amed ken chatako ay mamati. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("T14_11","084_4_11","1TI","4","11","11","Siya chachi nan isolom ya ifilinmo ken chaicha. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("T14_12","084_4_12","1TI","4","12","12","Ad-im ipalofos ay ilayyosancha sik-a tay sisya'y egay ka naam-ama, mod-i ket ipailam isnan cheycha'y mamati nan wanchencha ay kali, layad, pammati, ya nan nadchalos ay semek ya okhali. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("T14_13","084_4_13","1TI","4","13","13","Estem ay mangifasfasa, mangipap-alawag ya mangisos-olo isnan kalin Apo Dios isnan maam-amongan nan mamati engkhana ay omali ak issa. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("T14_14","084_4_14","1TI","4","14","14","Ad-im iwayang nan kafaelan ay inlayad nan Ispirito Santo ken sik-a ay naipadto issan nangilowalowan ya nangipatangan nan amam-an nan mamati isnan limacha ken sik-a. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("T14_15","084_4_15","1TI","4","15","15","Estem ya ippey mo nan am-in ay kafaelam ay mangidno issacha ta ilaencha am-in ay cha ka maengngan. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("T14_16","084_4_16","1TI","4","16","16","Ilaem ay khawis nan angnem ya nan isos-olom, tay mo eestem chana at faken yangkhay sik-a nan maisalakan, mod-i ket olay akhes nan cheycha'y mannge ken sik-a. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("T15_1","084_5_1","1TI","5","1","1","Ad-im ifogtakan nan naet-eteng mo sik-a, mod-i ket iloneymo ay mamagfakha ken siya ay kag mo ama. Ifilangmo ay kag mo ag-i nan lallalaki ay ong-ongang-a mo sik-a. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("T15_2","084_5_2","1TI","5","2","2","Nan fabfafai ay naet-eteng mo sik-a et ifilangmo ay kag mo in-a chaicha. Ilaem ta nadchalos nan semekmo isnan fabfafai ay ong-ongang-a mo sik-a, ya ifilangmo ay kag mo ag-i chaicha. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("T15_3","084_5_3","1TI","5","3","3","Patkhem nan nailekkasan ay maid paat mamachang ken chaicha. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("T15_4","084_5_4","1TI","5","4","4","Ngem mo wad-ay an-ak paymo ap-ocha, masapol ay solowencha ay nan on-onaencha koma isnan ensilfiyancha ken Apo Dios et nan mennongnongancha isnan pangafongcha ta sobfalitancha nan chakek-echa ay nalpowancha, tay siya chi nan omno ken Apo Dios. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("T15_5","084_5_5","1TI","5","5","5","Nan nailekkasan ay maid paat mamachang ken siya ya maes-esang, et maid teken is namnamaena ay enpabfachangan mod-i ket si Apo Dios yangkhay ay ensegseg-angana isnan enlol-owalowana isnan minaschem ya inakhew. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("T15_6","084_5_6","1TI","5","6","6","Ngem nan nailekkasan ay mangankhanas isnan laychen nan awakna, et maifilang ay natey olay mo sisya'y matatakho. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("T15_7","084_5_7","1TI","5","7","7","Siya chana nan ifilinmo ta maid makmakwaniyancha: ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("T15_8","084_5_8","1TI","5","8","8","Omona, mo wad-ay mangiwayang isnan kikib-ana, am-amed isnan chadlos pangafongna, et inwayangna nan pammati ya am-amed ay ngaag mo nan maid pammatina. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("T15_9","084_5_9","1TI","5","9","9","Ikadwa, nan nailekkasan ay mabfalin ay mailista et masapol ay ad-i enkolang is enem poo ay tawen, ya namingsan yangkhay ay nakiasawa. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("T15_10","084_5_10","1TI","5","10","10","Masapol ay khawis nan kachamchamakhana isnan khawis ay ang-angnena, kag isnan inangnena ay nangengngan isnan an-akna, nan nenmangiliyana isnan mangili, nan nangifafan-ikhana isnan awakna ay mensilfi isnan ib-a ay mamati, nan namadfachangana isnan maliglikhatan, ya nan nanangsetana ay mangangnen isnan ngag sisa ay khawis. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("T15_11","084_5_11","1TI","5","11","11","Ikatlo, ad-i mabfalin ay mailista nan cheycha'y nailekkasan ay sisya'y egay nain-ina, tay mo fomikas nan semekcha ay kasin mangasawa et maafak nan layadcha ay ensilfi ken Cristo, ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("T15_12","084_5_12","1TI","5","12","12","et nay cha cha maokom isnan egaycha nanongpalan isnan sikhod ay inkalicha ken siya. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("T15_13","084_5_13","1TI","5","13","13","Nan esang akhes, et tay omeomey cha isnan kaafoafong, ke cha't ay omingsa ay manangsangaw isnan timpocha, ya faken yangkhay nan sangacha nan somya, mod-i ket en cha akhes okhookhochen nan tapina sa cha't makifibfiyang ay mangap-apat isnan ad-icha lebfeng ay kankanan. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("T15_14","084_5_14","1TI","5","14","14","Adi kad khapesna't si kasin mangasawa nan sisya'y egay nain-ina ay nailekkasan, ta omanak ya nongnongencha nan pangafongcha, ta maid wayan nan khomola ken chatako ay chomopchopis. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("T15_15","084_5_15","1TI","5","15","15","Kanak na tay wad-ay et nan tapina ay apchas nangiwayang isnan pammati ya ket ay si Satanas nan ab-abfolotencha. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("T15_16","084_5_16","1TI","5","16","16","Ikap-at, mo wad-ay nan mamati ay nen-ib-a isnan nailekkasan, masapol ay siya nan mamachang ken siya, ta ad-i mapalikhatan nan maam-among ay mamati mod-i ket ta wad-ay angnencha ay mamachang isnan tapina ay nailekkasan ay maid paat mamachang. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("T15_17","084_5_17","1TI","5","17","17","Idwani, nan cheycha'y tet-ewa'y osto nan angnencha ay mangichad-alan isnan mamati, et am-amed cha koma maichayaw ya maad-acha nan lagfocha, am-amed nan cheycha'y nakakhet ay enpalawag ya en-isolo. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("T15_18","084_5_18","1TI","5","18","18","Tay wad-ay nan infilin Apo Dios ay nangwanin, “Ad-iyo takchen nan topek nan faka mo cha na khatinan nan ilik ay naani.” Wad-ay akhes nan naisolat: “Nan enchono et lebfengcha'y malagfowan.” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("T15_19","084_5_19","1TI","5","19","19","Ad-im chengchengngen nan isodsodcha ay fasol nan esang ay mangichad-alan isnan mamati mo maid chwa paymo tolo ay manistikho. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("T15_20","084_5_20","1TI","5","20","20","Ngem mo tet-ewa ay finmasol, tokhonem isnan sakhang nan am-in ay mamati ta wad-ay omegyatancha am-in. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("T15_21","084_5_21","1TI","5","21","21","Idwani, filinek sik-a isnan sakhang Apo Dios ya si Cristo Jesus sa et nan cheycha'y nasantowan ay angheles ta maid pawadwad-em isnan mangiyangnenam isnan naycha'y filinko ken sik-a, mod-i ket en-isowem nan angnem ken chaicha. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("T15_22","084_5_22","1TI","5","22","22","Ad-im fafallangen ay menchotok isnan mangichad-alan isnan mamati. Ilaem ay khawis ona mo maid fasolna esam pay ipatong nan limam tay ta ket lang maitapi ka isnan fasolna. Ilaem ta nadchalos ka et yangkhay. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("T15_23","084_5_23","1TI","5","23","23","Faken yangkhay nan chanom is inomem, ngem khapo tay kad-in ensakit ka am-amed isnan potom, khawis akhes mo ominom ka is sin-ak-it ay fayas mo omchan nan sakitmo. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("T15_24","084_5_24","1TI","5","24","24","Sesemkem ay wad-ay cha nan takho ay maiila nan fasolcha, ay mangischo isnan madchosaancha. Ngem wad-ay akhes nan tapina ay sok-ed awni ona sa et maammowan nan finmasolancha. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("T15_25","084_5_25","1TI","5","25","25","Siya akhes isnan khawis ay angnen nan takho, wad-ay nan maiila, ngem olay mo ad-i kannay maila, khechangna'y ad-i maitafon is eng-engkhana. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("T16_1","084_6_1","1TI","6","1","1","Nan tokhonko isnan cheycha'y nalakwan ay faa ay mamati, et ta figfikhencha ay lebfengna'y maichayaw nan apocha, ta ad-i madchilaw nan ngachan Apo Dios paymo nan isos-olo tako. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("T16_2","084_6_2","1TI","6","2","2","Nan akhes cheycha'y faa ay mamati nan apocha, et ad-icha koma am-ammisan nan apocha khapo tay ib-acha ay mamati, mod-i ket onanig cha koma kayet ipapati ay enchono tay nan laylaychencha ay ib-acha kannay ay mamati nan manad-awat isnan fongan nan felaycha. Siya chana nan isolom ya iloneloneymo ken chaicha. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("T16_3","084_6_3","1TI","6","3","3","Mo wad-ay en-isos-olo is teken ay ad-i maiyafoloy isnan osto ay sos-olon Jesu Cristo ay Apo tako, ya nan sos-olo ay ichayaw Apo Dios, ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("T16_4","084_6_4","1TI","6","4","4","et chayew yangkhay nan kwana. Maid ammona. Enkhate nan chilana ay makisomsoma, ya nan yangkhay makiapeapes isnan ayen nan kali nan ab-abfikasana ay oomchas is apal, kholo, pangaag, atap ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("T16_5","084_6_5","1TI","6","5","5","ya nan makisongfasongfatan nan takho ay nafang-es nan semekcha ya maid ammocha is tet-ewa. Kanancha en mo wad-ay fongaencha ay ifaknangcha isnan maitapiyancha isnan mamati. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("T16_6","084_6_6","1TI","6","6","6","Chakchake tet-ewa nan fongaen nan takho ay mamatpateg ken Apo Dios mo ket mamang-ep isnan wad-ay ken siya. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("T16_7","084_6_7","1TI","6","7","7","Tay maid ineegnan tako issan naiyanakan tako isnan lofong, ya at maid akhes itakin tako isnan komaanan tako. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("T16_8","084_6_8","1TI","6","8","8","Et nay mamang-ep tako koma mo ket yangkhay wad-ay omanay si kanen tako ya facho tako. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("T16_9","084_6_9","1TI","6","9","9","Ngem nan takho ay nan fomaknangancha nan an-anapencha et kad-in makna cha isnan sailo, ya masalacheyan cha isnan linilewlew ya omipasakit ay pangkhepcha ay mangiyey ken chaicha isnan eng-engkhana ay madchongawancha. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("T16_10","084_6_10","1TI","6","10","10","Tay nan layad isnan siping nan poon nan am-in ay ilan si kinangaag. Wad-ay cha nan tapina ay nangiwayang isnan pammaticha tay siping nan figfikhawencha et siya nan nangal-ancha isnan angsan ay sakit si semekcha ay kag manebtefek isnan nemnemcha. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("T16_11","084_6_11","1TI","6","11","11","Ngem sik-a ay takhon Apo Dios, ikasiwam chachi. Ippeymo nan semekmo isnan nalenteg ay okhali ay ichayaw Apo Dios, nan pammati, nan layad, nan katpe ya nan anos. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("T16_12","084_6_12","1TI","6","12","12","Ippeymo nan kafaelam ay mangafak isnan ngaag. Siya nan khawis ay ischon nan pammati tako tatno kowaem nan fiyag ay maid pengpengna ay khotok nan nangayakhan Apo Dios ken sik-a issan nangifag-am isnan namatiyam isnan khawis ay pammati issan chey isnan sakhang nan angsan ay takho. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("T16_13","084_6_13","1TI","6","13","13","Idwani filinek sik-a isnan sakhang Apo Dios ay manatakho isnan am-in ya si Cristo Jesus ay nangifaag isnan tet-ewa ken Poncio Pilato. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("T16_14","084_6_14","1TI","6","14","14","Ilaem ta chadlos mo abfoloten am-in nan naifilin ken sik-a ta ad-i mafab-aliwan paymo madchilaw engkhana isnan enpail-an kasin Jesu Cristo ay Apo tako. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("T16_15","084_6_15","1TI","6","15","15","Siya chi nan angnen Apo Dios isnan osto ay timpo ay ischona. Siya nan machad-ayaw ya siya yangkhay nan mangiyap-apo isnan am-in, nan Katongchowan ay Ali isnan am-in ay ali, ya nan Katongchowan ay Apo isnan am-in ay apo. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("T16_16","084_6_16","1TI","6","16","16","Kecheng siya is poon nan fiyag ay maid pengpengna. Maid paat makasag-en isnan kawadna tay chadlos somili. Maid paat takho is nangila ken siya, ya maid akhes makaila ken siya. Siya nan machad-ayaw ya en-apo is eng-engkhana. Amen. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("T16_17","084_6_17","1TI","6","17","17","Timoteo, fagfag-am nan cheycha'y fafaknang isnan kalotaan ta ad-i cha chomayew. Ibfakham ta faken nan sin-ak-itan ay kinafaknang nan namnamaencha, mod-i ket si Apo Dios ay al-allayad ay mangichowa isnan am-in ay khawis ay kasapolan ta khanasen tako. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("T16_18","084_6_18","1TI","6","18","18","Ifilinmo ken chaicha ta angnencha nan khawis ya ta fomaknang cha akhes isnan khawis ay angnen, ya ad-icha imotan nan kinafaknangcha mod-i ket ta al-allayad cha ay en-ichowa. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("T16_19","084_6_19","1TI","6","19","19","Tay mo siya chi nan angnencha, et omam-among cha is poonancha id chaya ay khag-anasencha is tap-in akhew, ya kowaencha nan tet-ewa ay fiyag ay siya nan fiyag ay maid pengpengna. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("T16_20","084_6_20","1TI","6","20","20","Timoteo, ilaem ta itakchegmo nan sos-olo ay naitalek ken sik-a. Ad-im chengchengngen nan maid silfina ay ap-apat ay teketeken nan ayena, ay kankananchan tet-ewa ay sos-olo ngem maid ischona maipoon ken Apo Dios. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("T16_21","084_6_21","1TI","6","21","21","Wad-ay cha nan tapina ay nangafolot sidi ya chinnongawcha nan tet-ewa ay pammati. Idwani, asop ya waday ken chakayo am-in nan fachang Apo Dios.");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("T21_1","085_1_1","2TI","1","1","1","Sak-en si Pablo ay apostol Cristo Jesus tay siya nan nemnem Apo Dios. Infaana sak-en ay en mangipalawag isnan fiyag ay inkalin Apo Dios ken chatako ay naiyornos ken Cristo Jesus. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("T21_2","085_1_2","2TI","1","2","2","Siya na nan solatko ken sik-a Timoteo ay laylaychek ay anakko. Asop ya nan fachang, seg-ang ya talna ay nalpo ken Dios Ama ya si Cristo Jesus ay Apo tako nan wad-ay ken sik-a. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("T21_3","085_1_3","2TI","1","3","3","Khawis nan semekko isnan sakhang Apo Dios ay ensilsilfiyak ay kag isnan inangnen nan ikik-itko, ya kad-in enlowalo ak ay manmanmek ken sik-a isnan inakhew ya minaschem ya enyaman ak maipoon ken sik-a. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("T21_4","085_1_4","2TI","1","4","4","Chachama nan iliwko ken sik-a, am-amed mo semkek nan nentalemtemam issan nensiyananta, ya nay laychek ay kasin ilaen sik-a ta amed ak malaychan. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("T21_5","085_1_5","2TI","1","5","5","Sesemkek nan tet-ewa ay pammatim ay sikhod ay wad-ay ken ikitmo ay Loida ya si inam ay Eunice. Patiyek ay siya chi nan pammati ay wad-ay ken sik-a idwani. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("T21_6","085_1_6","2TI","1","6","6","Tay siya chi kasin ko ibfakha ken sik-a ta pabfichangem kasin nan kafaelam ay inlayad Apo Dios ken sik-a issan nangilowalowak ay nangipattangak isnan limak ken sik-a. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("T21_7","085_1_7","2TI","1","7","7","Tay faken egyat nan ischon nan Ispirito Santo ay inlayad Apo Dios ken chatako mod-i ket nan kamabfalin, layad ya katpe. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("T21_8","085_1_8","2TI","1","8","8","Ad-i ka koma fomain ay mangitakcheg ken Apo tako ay Jesus. Ad-i ka koma akhes fomain isnan mafabfalochak maipoon ken siya, mod-i ket isnan kamabfalin Apo Dios anosam nan likhat ay inaag tako khapo isnan Khawis ay Chamag. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("T21_9","085_1_9","2TI","1","9","9","Insalakana ya inayakhana chatako tatno nakapet tako ken siya. Faken khapo isnan inangnen tako nan inmisalakana, mod-i ket tay pangkhepna chadlo ay fomachang ken chatako maichalan ken Cristo Jesus, olay issan sisya'y eg-ayna nangab-an isnan lofong. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("T21_10","085_1_10","2TI","1","10","10","Et inpailana tet-ewa chi idwani maichalan isnan inmaliyan Cristo Jesus ay omisalak ken chatako. Kinaana nan kamabfalin nan etey ya inyalina nan falo ay fiyag ay eng-engkhana maichalan isnan Khawis ay Chamag. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("T21_11","085_1_11","2TI","1","11","11","Chinotokan Apo Dios sak-en ay en-apostolna, ya finmaa ay en mangipalawag ya mangisolo isnan nay Khawis ay Chamag. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("T21_12","085_1_12","2TI","1","12","12","Siya chi nan khotok nan maipap-alikhatak. Ngem ad-i ak fomain tay ammok si Apo Dios ay talkek, ya ad-i ak enchwadchwa ay wad-ay nan kamabfalina ay manokkhong isnan intalekna ken sak-en, engkhana isnan akhew ay omaliyan Jesus. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("T21_13","085_1_13","2TI","1","13","13","Nan tet-ewa ay sos-olo ay chinngem ken sak-en, siya koma nan mawanwaned. Ton-ochem na isnan mangiyangnenam isnan pammati ya layad ay ichowan Cristo Jesus ken chatako ay naiyornos ken siya. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("T21_14","085_1_14","2TI","1","14","14","Sam et ilaen ta takchekham ay khawis nan kinatet-ewa ay naitalek ken sik-a isnan Ispirito Santo ay wad-ay ken chatako. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("T21_15","085_1_15","2TI","1","15","15","Ammom ay chinokokhan nan am-in ay mamati id Asia sak-en. Naitapi cha Filego ken Hermogenes ken chaicha. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("T21_16","085_1_16","2TI","1","16","16","Ngem mo maipoon ken Onesiforo, asop ya seg-angan Apo Dios nan pangafongna tay kad-in inmipafikas. Egay akhes finmain isnan nakadchinaak ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("T21_17","085_1_17","2TI","1","17","17","mod-i ket issan inomchanana isna id Roma, inmanaanap engkhana'y nad-anana sak-en. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("T21_18","085_1_18","2TI","1","18","18","Sikhod ay ammom met nan am-in ay infadfachangna ken sak-en id Efeso issan chey. Asop ya maseg-ang nan Apo ken siya isnan akhew ay omaliyan Apo Jesus ay en-okom. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("T22_1","085_2_1","2TI","2","1","1","Idwani anakko, pabfikasem nan nemnemmo isnan fachang Cristo Jesus ken chatako ay naiyornos ken siya. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("T22_2","085_2_2","2TI","2","2","2","Nan cham chinnge ay insos-olok isnan sakhang nan angsan ay takho, et italekmo akhes isnan kaaafolot ay takho ta wad-ay angnencha akhes ay mangisolo isnan tapina. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("T22_3","085_2_3","2TI","2","3","3","Makilikhat ka ay kag nan angnen nan khawis ay sorchachon Cristo Jesus. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("T22_4","085_2_4","2TI","2","4","4","Maid makigkhofat ay sorchacho ay en makifibfiyang isnan cha an-anapen nan tapina ay takho, tay nan pangkhepna et nan kang-epan nan apona ay nangayag ken siya. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("T22_5","085_2_5","2TI","2","5","5","Kag akhes isnan makilomfa, maid afakena is korona mo ad-ina abfoloten nan lenteg si lomfa. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("T22_6","085_2_6","2TI","2","6","6","Siya kayet akhes isnan nakakhet ay ensama, lebfengna ay siya nan omona ay mangala isnan chatagna isnan naani. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("T22_7","085_2_7","2TI","2","7","7","Semkem ay osto nan infakhak ken sik-a, ya at fachangan Apo Jesus sik-a ta maawatam am-in. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("T22_8","085_2_8","2TI","2","8","8","Sesemkem si Jesu Cristo ay nafangon isnan etey ya waned ali David. Siya nan Khawis ay Chamag ay ipap-alawagko ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("T22_9","085_2_9","2TI","2","9","9","ya nan khotok nan mapap-alikhatak ya makakadchinaak ay kag fomafasol. Ngem olay, tay ad-i makadchinaan nan kalin Apo Dios. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("T22_10","085_2_10","2TI","2","10","10","Et tay siya chi ikatpek nan olay ngag sisa maipoon isnan cheycha'y pinilin Apo Dios tatno mabfalin ay maisalakan cha ya maitapi cha ay matangtangad is eng-engkhana khapo isnan naiyornosancha ken Cristo Jesus. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("T22_11","085_2_11","2TI","2","11","11","Siya na nan tet-ewa ay makmakwani: Mo nakietey tako ken Jesus, makitetee tako akhes ken siya. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("T22_12","085_2_12","2TI","2","12","12","Mo makakatpe tako, at makiap-apo tako ken siya. Mo ad-iyen tako si Jesus, at ad-iyena akhes chatako. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("T22_13","085_2_13","2TI","2","13","13","Mo ad-i tako kaaafolot ken siya, khechangna'y kaaafolot siya tay ad-i mabfalin ay chokokhana nan katatakhona. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("T22_14","085_2_14","2TI","2","14","14","Idwani, itot-oloymo ay mangipaspasmek isnan chak infab-aag ya filinem chaicha isnan sakhang Apo Dios ta ad-i cha makisomasoma maipoon isnan ayen nan kali tay maid khawis ay enfanakhana mod-i ket pakawasena't yangkhay nan pammatin nan mamannge. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("T22_15","085_2_15","2TI","2","15","15","Sik-a anakko, ippeymo nan kafaelam ay mangisolo isnan osto ay ayen nan tet-ewa ay kalin Apo Dios, tatno tan-oyana sik-a mo sakhangem siya is tap-in, ay kag isnan esang ay enchono ay ad-i mangibfain isnan chonona. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("T22_16","085_2_16","2TI","2","16","16","Ad-im chengchengngen nan maid silfina ay ap-apat ay maid ischona maipoon ken Apo Dios. Tay siya chi nan onanig mangiyadchawi isnan takho ken Apo Dios. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("T22_17","085_2_17","2TI","2","17","17","Kag kolit ay mangakan isnan awak nan kankanancha. Nan chwa ay cha mangang-angnen sidi, et cha Himeneo ken Fileto. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("T22_18","085_2_18","2TI","2","18","18","Kholowencha nan pammatin nan tapina tay naiksaw cha maipoon isnan tet-ewa isnan mangisos-olowancha ay nakwas et nan katakhowan nan matey. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("T22_19","085_2_19","2TI","2","19","19","Ngem ad-i mabfalin ay makaan nan apchas inpey Apo Dios ay pegnad nan pammati ay naisolatan nan mangipatet-ewa ay mangwanin, “Ammon Apo Dios nan takhona,” ya, “Am-in ay mangwanin Apo ken Apo Dios, masapol ay chokokhancha nan ngaag.” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("T22_20","085_2_20","2TI","2","20","20","Ad-i mais-o nan makhaeb ay maos-osar isnan chakchake ay afong. Wad-ay nan makhaeb ay fallitok ya pilak, ya wad-ay akhes nan makhaeb ay kaew ya pitek. Wad-ay nan maos-osar isnan nenkapateg yangkhay, ya wad-ay nan maos-osar isnan isyangkhay. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("T22_21","085_2_21","2TI","2","21","21","Siya akhes ken chatako. Olay sino ay menchalos isnan katatakhona ta makaan nan nalokhit ay okhalina, et mabfalin ay maosar isnan napateg ay chono isnan afong Apo Dios. Siya chi tay nakapet siya isnan nen-afong ya ensasakhana ay mangangnen isnan am-in ay khawis. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("T22_22","085_2_22","2TI","2","22","22","Idwani Timoteo, chokokham nan fikhawen si fabfafallo, ta wanchem nan nalenteg, pammati, layad ya ornos, isnan makikadkadwaam isnan cheycha'y nadchalos nan semekcha, ay enchad-ayaw ken Apo Jesus. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("T22_23","085_2_23","2TI","2","23","23","Ngag ngotom isnan linilewlew ay somsoman si takho ay maid ammocha. Ammom ay oomchas yangkhay is onong. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("T22_24","085_2_24","2TI","2","24","24","Nan faan Apo Jesus, masapol ay ad-i makion-onong mod-i ket naanos isnan olay sino, ammona ay en-isolo, makakatpe, ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("T22_25","085_2_25","2TI","2","25","25","ya naanos ay manokhon isnan menkhola ken siya. Ta eleg menfaliwan Apo Dios isnan semekcha ta chokokhancha nan sikhod ay okhalicha ya ammowencha nan tet-ewa. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("T22_26","085_2_26","2TI","2","26","26","Mo siya chi ay naleng-akhancha at makalayaw cha isnan salachey nan Chimonyo ay sikhod ay nenkena ken chaicha ay cha mangang-angnen isnan laychena. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("T23_1","085_3_1","2TI","3","1","1","Masapol ay sesemkem ay isnan omod-ochi ay akhew at omchan nan timpon si chad-ama ay likhat. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("T23_2","085_3_2","2TI","3","2","2","Tay isnan chey ay timpo, nan yangkhay fokfokod ay enkhawisancha nan sesemken nan takho, naakhom cha isnan siping, nachayew cha, naaapos cha, ad-icha patpatiyen nan tinmofowancha ya ad-icha ammo ay enyaman, ad-icha patkhen nan nasantowan, ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("T23_3","085_3_3","2TI","3","3","3","maid layadcha, eegnancha nan songetcha, enpangapangaag cha, ad-i cha makakatpe, naoyong cha, kholaencha nan khawis, ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("T23_4","085_3_4","2TI","3","4","4","en-itiktik cha, fafallangencha nan angnencha, ya chadlos cha nachayew. Ento mo si Apo Dios nan laylaychencha, ket ay nan khankhanas si fiyag. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("T23_5","085_3_5","2TI","3","5","5","Kas-on cha eegnan nan pammati, ngem ad-iyencha nan kamabfalina. Ad-im sagsag-enen nan kag tosacha ay takho. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("T23_6","085_3_6","2TI","3","6","6","Tay wad-ay ken chaicha nan omeomey isnan kaafoafong ay makilil-iwid ay mangallalang isnan fabfafai ay nalaka ay maaw-awis ay makokorkor nan semekcha isnan angsan ay fasolcha ya ichad-alan nan isyangkhay ay laylaychen nan awakcha. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("T23_7","085_3_7","2TI","3","7","7","Al-allayad cha ay mannge isnan olay sino ngem ad-i cha paat makafigfig mo ngag nan tet-ewa. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("T23_8","085_3_8","2TI","3","8","8","Nan sanacha ay lallalaki, kag cha ken cha Janes ya Jambres id sangad-om ay nenkhola ken Moises. Kholaencha akhes nan kinatet-ewa. Nablok nan semekcha ya maid ninongnong nan kas-okas-on ay pammaticha. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("T23_9","085_3_9","2TI","3","9","9","Ngem at ad-i cha omannong, tay awni't mailatak isnan olay sino nan kinalewlewcha, ay kag isnan naangnen ken cha Janes ya Jambres. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("T23_10","085_3_10","2TI","3","10","10","Ngem sik-a, winanwanedmo nan insos-olok, nan okhalik, nan pangkhepko, nan pammatik, nan anosko, nan layadko, ya nan katpe ay wad-ay ken sak-en. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("T23_11","085_3_11","2TI","3","11","11","Ammom nan naipap-alikhatak ya nan tapina kayet ay likhatko. Ammom akhes nan naipap-alikhatak ay inan-anosak id Antiokia, id Iconio, ya id Listra. Ngem inmisas-alak si Apo Dios isnan am-in. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("T23_12","085_3_12","2TI","3","12","12","Isnan kinatet-ewana, am-in ay mangset ay mangikkan isnan okhali ay tan-oyan Apo Dios ya naiyornos ken Cristo Jesus, et maipap-alikhat cha. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("T23_13","085_3_13","2TI","3","13","13","Sa et nan cheycha'y ngaag ya nan mensikasikap isnan ib-acha, et onanig cha ngomaag. Sailowancha nan ib-acha ngem cha cha akhes masas-ailowan. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("T23_14","085_3_14","2TI","3","14","14","Ngem sik-a Timoteo, itot-oloymo ay mangiyangnen isnan inad-acharmo ay chadlos mo patiyen, tay ammom nan nangisos-olo ken sik-a. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("T23_15","085_3_15","2TI","3","15","15","Sesemkem ay engkhana issan kaong-ongam naisos-olowan ka isnan nasantowan ay naisolat ay kalin Apo Dios ay makaischo ken sik-a isnan kaisalakam maichalan isnan pammatim ken Cristo Jesus. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("T23_16","085_3_16","2TI","3","16","16","Am-in ay naisolat ay kalin Apo Dios, et chadlos na inpaammo isnan semek nan cheycha'y nensolat. Ischona nan tet-ewa ta mamigfikhan tako isnan nenkamaliyan tako ya nenfasolan tako, ta matokhonan tako, ya ta omingsa tako isnan nalenteg ay okhali. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("T23_17","085_3_17","2TI","3","17","17","Siya chi tatno wad-ay am-in nan kasapolan nan takhon Apo Dios, ya ensasakhana cha ay mangangnen isnan am-in ay ilan si khawis. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("T24_1","085_4_1","2TI","4","1","1","Idwani, wad-ay nan chadlos ko ifilin ken sik-a isnan sakhang Apo Dios ya si Cristo Jesus, ay at mangokom isnan am-in ay takho, nan matatakho ya nan natey. Khapo isnan omaliyana ay en-apo, filinek sik-a ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("T24_2","085_4_2","2TI","4","2","2","ta kad-in ensasakhana ya nakakhet ka ay mangipalawag isnan kalin Apo Dios isnan olay ngag ay timpo, omno paymo ad-i. Awisem, tokhonem, ya pabfikasem chaicha, ya isnan mamangsetam ay en-isos-olo, anosam nan olay ngag sisa. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("T24_3","085_4_3","2TI","4","3","3","Tay awni't omchan nan timpo ay at ad-i makaokmon nan takho isnan tet-ewa ay sos-olo. Kecheng nan laychencha ay chengchengngen is kang-epancha, et nay omey cha komorchag is mangisolo ken chaicha isnan laylaychencha. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("T24_4","085_4_4","2TI","4","4","4","At tot-owengencha ay mannge isnan kinatet-ewa ya sangsangngawencha't yangkhay nan timpocha isnan sinasangad-om ay og-okhod. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("T24_5","085_4_5","2TI","4","5","5","Sik-a, Timoteo, masapol ay ammom ay mangikatpe isnan olay ngag sisa. Anosam nan likhat, itot-oloymo ay mangipalawag isnan Khawis ay Chamag, ya estem ay mangangnen isnan am-in ay naipadno ken sik-a. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("T24_6","085_4_6","2TI","4","6","6","Sak-en, nganngani ak ay maichaton ya maisiyan isnan lofong. Maiyalig ak isnan fayas ay maikoyag ay maitapi isnan maichaton ken Apo Dios. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("T24_7","085_4_7","2TI","4","7","7","Inpeyko nan kafaelak isnan khawis ay angnen, ay mangofat isnan ngaag. Ya inpeyko am-in nan fikasko ay makilomfa et nay kinwasko nan tagtakhek. Ya iinsetko nan pammati tako. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("T24_8","085_4_8","2TI","4","8","8","Tay siya chi wad-ay nan fongaek ay koronan si kinalenteg ay iniigton Apo Jesus ay nalenteg ay en-okom, et siya nan at ilayadna ken sak-en khapo isnan nalenteg ay inang-angnek isnan akhew ay en-okomana. Ya faken sak-en yangkhay nan agtana mod-i ket am-in ay chadlos manman-ed isnan enpail-ana. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("T24_9","085_4_9","2TI","4","9","9","Ikalikhatam ay omali kannay isna. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("T24_10","085_4_10","2TI","4","10","10","Inwayang Demas sak-en tay nan nakhanas ay fiyag isnan lofong nan laylaychena ya chey inmey id Tesalonica. Mo maipoon ken Cresente inmey id Galacia, ya si Tito inmey id Dalmacia. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("T24_11","085_4_11","2TI","4","11","11","Kecheng yangkhay si Lucas nan nataynan ken sak-en. Mo omali ka, itakinmo si Marcos isna, tay khawis nan fachangna isnan chonok. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("T24_12","085_4_12","2TI","4","12","12","Infaak si Tikico id Efeso. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("T24_13","085_4_13","2TI","4","13","13","Chag-osem akhes nan kifaongko ay khinayadko ken Carpo id Troas, ya nan cheycha'y liblo, am-amed nan tapina ay papilisko. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("T24_14","085_4_14","2TI","4","14","15","Ilaem ay khawis si Alejandro ay enpanpanchay, tay angsan nan inang-angnena ay nangapos ken sak-en. At ipad-an Apo Dios ken siya nan osto'y maiyafoloy isnan inang-angnena. Sipsipotam siya, tay chadlos na kakhola nan isos-olo tako. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("T24_16","085_4_16","2TI","4","16","16","Issan lapona ay nanomaryaancha ken sak-en, maid paat inmitakcheg. Inwayang am-in nan kakadwak sak-en. Asop ya ad-i isingil Apo Dios chi ken chaicha. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("T24_17","085_4_17","2TI","4","17","17","Ngem eg-ay inmog-okhay si Apo Jesus, mod-i ket tinmatakcho ya inmipafikas ta ibfakhak am-in nan maipoon ken siya, ya chengngen nan am-in ay Gentil. Adi kad insalakana sak-en isnan kakaegyat ay kag topek si layon. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("T24_18","085_4_18","2TI","4","18","18","Idwani, ammok ay isalakan Apo Jesus sak-en isnan am-in ay ngaag ya siya chi nan angnena engkhana ay iyeyna sak-en id chaya ay en-ap-apowana. Asop ya matangtangad siya is engkhana ay maid pengpengna. Amen. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("T24_19","085_4_19","2TI","4","19","19","Idwani, pakomostaem cha Priscila ken Akila ay sin-asawa, ya siya akhes isnan pangafong Onesiforo. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("T24_20","085_4_20","2TI","4","20","20","Nakhayad si Erasto id Corinto, sak et khinayad si Trofimo id Mileto tay ensaksakit. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("T24_21","085_4_21","2TI","4","21","21","Ikalikhatam ay omali isnan sisya'y ad-i timpon si lateng. Pakomkomostaan cha Eubulo, Pudente, Lino, Claudia, ya am-in nan tapina ay iib-a ay mamati sik-a. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("T24_22","085_4_22","2TI","4","22","22","Asop ya wawawawad-ay si Apo Jesus ken sik-a ya fadfachangana chakayo.");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("TT1_1","086_1_1","TIT","1","1","1","Sak-en si Pablo ay faan Apo Dios ya apostol Jesu Cristo. Pinilin Apo Dios sak-en ay en mangipafikas isnan pammatin nan cheycha'y pinilin Apo Dios ay entakhona, ya ta fachangak chaicha ta ammowencha nan kinatet-ewa ay mangischo isnan okhali ay maiyafoloy isnan okhalin Apo Dios. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("TT1_2","086_1_2","TIT","1","2","2","Ya ta namnamaencha nan fiyag ay maid pengpengna ay inkalin Apo Dios isnan takhona issan sisya'y egay nakhab-an nan lofong, ya ad-i en-engag si Apo Dios. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("TT1_3","086_1_3","TIT","1","3","3","Adi kad isnan osto ay timpona, inpaammona nan nemnemna isnan kalina ay intalekna ken sak-en ta ipalawagko. Siya chi nan angnek khapo isnan filin Apo Dios ay omisas-alak ken chatako. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("TT1_4","086_1_4","TIT","1","4","4","Isolatko na ken sik-a Tito, ay alig tet-ewa ay anakko ay is-isok isnan pammati. Asop ya wad-ay ken sik-a nan fachang ya talna ay malpo ken Dios Ama ya si Cristo Jesus ay omisas-alak ken chatako. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("TT1_5","086_1_5","TIT","1","5","5","Siya na nan pangkhepko ay nanaynan ken sik-a id Creta, ta nongnongem nan sisya'y egay kanongnong, ya ta chomotok ka is amam-a ay mangichad-alan isnan mamati isnan waschin esa'y ili, kag isnan infilinko ay angnem. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("TT1_6","086_1_6","TIT","1","6","6","Nan amam-a ay chotokam et masapol ay maid makmakwaniyancha, ya eessangencha nan asaswacha. Nan an-akcha, et masapol ay mamati cha ya maid kakwaniyancha isnan finofoslon ay fiyag paymo isnan kinawewecha. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("TT1_7","086_1_7","TIT","1","7","7","Siya chi tay masapol ay maid makmakwaniyan nan ama ay mangil-ila isnan mamati, tay siya nan mangitakcheg isnan chonon Apo Dios. Masapol ay ad-i nachayew, ad-i as-assonget, ad-i amfotngan, ad-i naoyong, ya faken siping yangkhay nan sesemkena, ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("TT1_8","086_1_8","TIT","1","8","8","mod-i ket siya chana nan okhalina: Al-allayad ay menmangili, ya nan khawis yangkhay nan laylaychena. Osto nan semekna, nalenteg, nakapet ken Apo Dios ya makaikatpe. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("TT1_9","086_1_9","TIT","1","9","9","Masapol ay nakapet isnan kaaafolot ay kalin Apo Dios ay cha naisos-olo, ta wad-ay kafaelana ay mangipafikas isnan semek nan ib-ana isnan tet-ewa ay sos-olo, ya ta mabfalin ay ilatakna nan kinomsawan nan cheycha'y manopla isnan sos-olo. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("TT1_10","086_1_10","TIT","1","10","10","Kanak chi tay angsan cha nan nawewe ay takho ay aped yangkhay ensaisailo, am-amed isnan tapina ay mamati ay mangipapilit isnan pammatin si Judio. Maid poseg nan ap-appatencha. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("TT1_11","086_1_11","TIT","1","11","11","Masapol ay maipagkhinek chasa ay takho, tay isolocha nan ad-i na lebfeng ay maisolo, et nay allilawencha nan tapina ay sinpapangafong. Kafabfain nan ik-ikkancha tay nan yangkhay enkhag-alansiyaancha nan khakhalacha ay en-isolo. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("TT1_12","086_1_12","TIT","1","12","12","Esang kannay isnan kailiyancha ay mamadtocha nan nangwanin, “Nan iCreta et sikhod chadlo ay nalalangkowag cha. Naoyong cha. Sangaan cha. Oklongan cha.” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("TT1_13","086_1_13","TIT","1","13","13","Tet-ewa nan nakwani maipoon ken chaicha. Et tay mampay siya chi, tokhonem ay osto nan cheycha'y mamati ta fomifikas nan pammaticha, ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("TT1_14","086_1_14","TIT","1","14","14","ta ogkhayencha nan sinasangad-om ay aped nakhag-aeb ay og-okhod si Judio ya nan filin si takho ay mangad-i isnan kinatet-ewa. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("TT1_15","086_1_15","TIT","1","15","15","Nan takho ay nadchalos nan semekna, maid law-ena is makakan. Ngem nan takho ay nafang-es nan semekna ya maid pammatina, maid kanana en nadchalos tay olay nan semekna et nalokhit, ya ad-ina paat figfikhen nan osto. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("TT1_16","086_1_16","TIT","1","16","16","Kananchan ammocha si Apo Dios, ngem mamaila isnan okhalicha ay ad-iyencha siya. Kakaisew cha ya nawewe cha ay takho, ay ad-i makaikkan isnan olay ngag sisa'y khawis. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("TT2_1","086_2_1","TIT","2","1","1","Sik-a Tito, isolom nan okhali ay maiyafoloy isnan osto ay sos-olo. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("TT2_2","086_2_2","TIT","2","2","2","Fag-am nan cheycha'y amam-a ta ikatpecha nan fikhawcha isnan fomoteng, ta maichayaw nan ikkancha ay enfiyag ya ta osto nan semekcha. Fag-am chaicha ta fomifikas nan pammati, layad ya anoscha. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("TT2_3","086_2_3","TIT","2","3","3","Siya akhes isnan inan-a. Fag-am chaicha ta iyafoloycha nan okhalicha isnan takho ay nakapet ken Apo Dios. Ta ad-i cha enpangaag ya ta ad-icha mafotfoteng, mod-i ket ta isolocha nan khawis. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("TT2_4","086_2_4","TIT","2","4","4","Siya sa ta makatokhon cha isnan anon-ochi ya an-akcha ay fabfafai isnan ikkancha ay menlayad isnan asaswacha ya an-akcha. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("TT2_5","086_2_5","TIT","2","5","5","Masapol ay fag-ancha chaicha ta manenemneman cha ay osto, ta nadchalos ya khawis nan okhalicha, ya ta ammocha ay ennongnong isnan afongcha. Masapol akhes ay maiyornos cha isnan asaswacha ta maid kachillawan nan kalin Apo Dios. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("TT2_6","086_2_6","TIT","2","6","6","Nan akhes ad-i chadlos amam-a, fag-am chaicha ta osto nan semekcha. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("TT2_7","086_2_7","TIT","2","7","7","Ya sik-a Tito, ilaem ta khawis yangkhay nan ik-ikkam ta wanchencha nan okhalim. Masapol ay khawis nan semekmo ay en-isolo ya maichayaw nan enkak-aliyam. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("TT2_8","086_2_8","TIT","2","8","8","Ilaem ta khawis yangkhay nan kankanam ta maid menchilaw, tatno mafainan nan mensopla tay at maid mabfalincha ay mangipangaag ken chatako. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("TT2_9","086_2_9","TIT","2","9","9","Tokhonem akhes nan cheycha'y faa ta maiyornos cha isnan ap-apocha, ta palaylaychencha chaicha isnan am-in ay angnencha. Masapol ay ad-icha sopsoplaen chaicha, ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("TT2_10","086_2_10","TIT","2","10","10","ya ad-i koma ancho nan limacha. Nan koma angnencha et ipailacha ay kad-in khawis cha ay takho ya tet-ewa ay kaaafolot cha, tatno isnan am-in ay angnencha et ipailacha ay makaawis nan sos-olo maipoon isnan omisalak ken chatako ay si Apo Dios. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("TT2_11","086_2_11","TIT","2","11","11","Kanak sa tay inpailan Apo Dios nan fachangna tatno mabfalin ay maisalakan nan am-in ay takho. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("TT2_12","086_2_12","TIT","2","12","12","Isnan fachangna akhes, cha na tokhonen chatako ta chokokhan tako nan okhali ay ad-iyena ya nan kalotaan ay fikhaw si awak tako, ta sa tako't nongnongen nan ikkan tako ay enfiyag isnan lota ta manemneman tako ay osto, ya ta nalenteg ya nakapet tako ken Apo Dios. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("TT2_13","086_2_13","TIT","2","13","13","Siya koma na nan angnen tako isnan cha tako man-echan isnan omipalal-ayad ay namnama tako, ay siya nan maipail-an nan katangtangachan Jesu Cristo. Siya nan Makabfalin ay Dios tako ay omisas-alak. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("TT2_14","086_2_14","TIT","2","14","14","Inchowana nan awakna ta sobfotena chatako isnan kamabfalin nan am-in ay kinangaag, ta enfalinena chatako ay entakhona, ay nadchalos isnan okhali ya mamangset ay mangiyangnen isnan khawis. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("TT2_15","086_2_15","TIT","2","15","15","Siya chasa nan isolom Tito. Ad-i ka enfab-ain ay mangipaila isnan kalebfengam ay mangawis ya menyangyang ken chaicha, ya ad-im ipalofos nan olay sino ay mangifafan-ig ken sik-a. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("TT3_1","086_3_1","TIT","3","1","1","Ipasmekmo ken chaicha ay lebfengcha ay maiyornos isnan ap-apo ya okom, ya ta patiyencha chaicha. Masapol ay ensasakhana cha ay mangikkan isnan am-in ay khawis. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("TT3_2","086_3_2","TIT","3","2","2","Fag-am chaicha ta ad-icha enpangpangaag isnan olay sino, paymo makisomasoma, mod-i ket ta naanos cha ya chadlos cha khakhawisen nan olay sino. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("TT3_3","086_3_3","TIT","3","3","3","Tay olay chatako akhes issan chey et kag tako ken chaicha. Is-isyangkhay nan semek tako ya nawewe tako, sa tako't nasas-ailowan. Kag tako faan si olay ngag sisa'y ilan si fikhaw ay khankhanasen nan awak tako. Oyong ya apal nan kwa tako is kawakawakas. Khinmola nan tapina ya enkhikhinnola tako akhes. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("TT3_4","086_3_4","TIT","3","4","4","Ngem awni ya ket ay inpailan Apo Dios ay omisas-alak nan kinagkhawis ya layadna, ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("TT3_5","086_3_5","TIT","3","5","5","ya insalakana chatako. Ngem egayna insalakan chatako khapo isnan khawis ya nalenteg ay inik-ikkan tako, mod-i ket khapo isnan seg-angna kannay ken chatako. Insalakana chatako isnan nanalosana ken chatako isnan kag tako kasin naiyanakan, maichalan isnan Ispirito Santo ay mangipabfalo isnan fiyag tako. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("TT3_6","086_3_6","TIT","3","6","6","Et egay paat inim-imotan Apo Dios ay nangilayad isnan Ispirito Santo ken chatako maichalan ken Jesu Cristo ay omisas-alak, ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("TT3_7","086_3_7","TIT","3","7","7","tatno isnan fachangna, maifilang tako ay nalenteg ken Apo Dios ya tawichen tako ken siya nan namnamaen tako ay fiyag ay maid pengpengna. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("TT3_8","086_3_8","TIT","3","8","8","Tet-ewa nan naycha ay infakhak. Idwani, laychek ay ipapatim chana ay sos-olo, ta nan cheycha'y namati ken Apo Dios, et eestencha ay mangangnen isnan khawis. Khawis nan naycha'y sos-olo ya makafachang isnan olay sino ay takho. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("TT3_9","086_3_9","TIT","3","9","9","Ngem komasiw ka isnan aped ap-apat ay maid posegna, ya isnan manontotontonan isnan waned nan ikik-it, ya nan makisomsomaan ya makiangaangalan maipoon isnan lenteg. Ngag ngotom issacha tay maid paat enkhawisana ken chatako ya ongar yangkhay. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("TT3_10","086_3_10","TIT","3","10","10","Mo wad-ay takho ay mamakawas isnan ornos nan mamati isnan teken ay isos-olona, tokhonem siya. Mo ad-ina chengngen, kasim tokhonen. Mo ad-ina kayet chengngen, ogkhayem. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("TT3_11","086_3_11","TIT","3","11","11","Tay ammom et ay naikfis nan akkhon nan kag tosa ay takho, ya sisya kayet ay enfasofasol. Siya kannay chi nan mangipaila isnan kinomsawana. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("TT3_12","086_3_12","TIT","3","12","12","Mo chakhos ko ifaa si Artemas paymo Tikico ken sik-a, ippeymo nan kafaelam ay omali id Nicopolis, tay ischi nan sinmekko ay entey-an engkhana ay makwas nan timpon si lateng. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("TT3_13","086_3_13","TIT","3","13","13","Ilaem ta paligwatem ay osto si Zenas ay abfokhacho ya si Apolos, ta maid enkolangancha isnan kasapolancha. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("TT3_14","086_3_14","TIT","3","14","14","Ya ilaem ta solowen am-in nan takho tako nan ikkancha ay enchono isnan khawis, ta maid enkolangancha isnan ikatakhocha, ya ta wad-ay akhes ifachangcha isnan tapina. Mo siya chi at wad-ay fongan nan matatakhowancha. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("TT3_15","086_3_15","TIT","3","15","15","Am-in ay kakadwak isna et pakpakomostaencha sik-a. Pakomostaam akhes nan iib-a tako ay mamati ay wad-ay issa ay menlayad ken chakami. Asop ya wad-ay ken chakayo am-in nan fachang Apo Dios.");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("PM1_1","087_1_1","PHM","1","1","1","Nan nay ay solat, et nalpo ken chakami ay chwa ken Timoteo ay ib-a tako. Sak-en si Pablo ay falod khapo ken Cristo Jesus. Isolatmi na ken sik-a Filemon ay laylaychenmi ay makidkidno ken chakami maipoon ken Cristo. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("PM1_2","087_1_2","PHM","1","2","2","Isolatmi akhes na isnan am-in ay mamati ay maam-among isnan afongmo, ya ken Apia ay kag mi kafabfaiyan, ya sa et ken Arkipo ay ib-ami ay sorchachon Cristo. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("PM1_3","087_1_3","PHM","1","3","3","Asop ya wad-ay ken chakayo nan fachang ya talna ay malpo ken Apo Dios ay Ama tako ya si Apo Jesu Cristo. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("PM1_4","087_1_4","PHM","1","4","4","Kad-in enyaman ak ken Apo Dios isnan mamanmekak ken sik-a isnan enlowalowak, ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("PM1_5","087_1_5","PHM","1","5","5","tay chak chengngen nan maipoon isnan layad ay ipap-ailam isnan am-in ay takhon Apo Dios ya nan pammatim ken Apo Jesus. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("PM1_6","087_1_6","PHM","1","6","6","Ilowalok tatno isnan cham mangawisan isnan ib-ayo ta mamati cha et cham akhes ammowen kayet am-in nan enkhawisan ay kwa tako isnan naiyornosan tako ken Cristo. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("PM1_7","087_1_7","PHM","1","7","7","Nan layadmo kayong nan chadlos nangipafikas ya nangipalal-ayad ken sak-en, tay inpalin-awam nan semek nan takhon Apo Dios. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("PM1_8","087_1_8","PHM","1","8","8","Idwani, wad-ay nan kedchawek. Olay mo natoled ak ay mangifilin isnan osto ay angnem tay itakchegko si Cristo, ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("PM1_9","087_1_9","PHM","1","9","9","ngem khapo isnan layad, ad-ik filinen sik-a. Nan yangkhay angnek, et enseg-ang ak ken sik-a. Sak-en si Pablo ay am-ama ya falod khapo ken Cristo, ya ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("PM1_10","087_1_10","PHM","1","10","10","enseg-ang ak maipoon ken Onesimo ay kag ko anak, tay nenfalin ak ay kag na ama isnan pammati isnan mafabfalochak. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("PM1_11","087_1_11","PHM","1","11","11","Issan chey maid maifachangna ken sik-a, nay met achi idwani wad-ay nan maifachangna ken chaita ay chwa. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("PM1_12","087_1_12","PHM","1","12","12","Pasakhongek siya ken sik-a, olay mo kag wad-ay nakaan ken sak-en tay chadlos ko laylaychen siya. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("PM1_13","087_1_13","PHM","1","13","13","Sak-en, lalaychek ay enkadwak siya isna, isnan sisya'y maifabfalochak khapo isnan Khawis ay Chamag, ta maisokat siya ken sik-a ay mensilfi ken sak-en. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("PM1_14","087_1_14","PHM","1","14","14","Ngem ad-ik laychen ay mangangnen engkhana ay ipalofosmo, ta ad-i mapilit nan fomachangam maichalan ken siya, mod-i ket ta kikhad ka ay fomachang. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("PM1_15","087_1_15","PHM","1","15","15","Away siya na nan khotok nan naisiyanan Onesimo ken sik-a isnan sinak-itan, tatno sa entee ken sik-a is engkhana. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("PM1_16","087_1_16","PHM","1","16","16","Ngem idwani, faken et aped yangkhay faa, mod-i ket wadwad-ay mo nan faa, tay nenfalin et ay kalal-ayad ay ib-am. Tay chachama nan layadko ken siya, et am-amed koma nan layadmo ken siya ay sikhod ay pangafongmo, ngem am-am-amed idwani tay faken yangkhay faam siya mod-i ket ib-am akhes ay mamati ken Apo Jesus! ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("PM1_17","087_1_17","PHM","1","17","17","Et mo ifilangmo sak-en ay kadwam Filemon, khakhawisem siya ay kag isnan angnem ay manawat ken sak-en. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("PM1_18","087_1_18","PHM","1","18","18","Ya mo wad-ay finmasolana paymo otangna ken sik-a, sak-en nan singilem. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("PM1_19","087_1_19","PHM","1","19","19","Ilam, sak-en kannay ay Pablo nan mangisolat isna ay mangwanin, “Sak-en nan mamayad isnan otangna.” (Ad-ik magtek mang-ey ipasmek ken sik-a ay otangmo ken sak-en nan eng-engkhana ay fiyagmo.) ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("PM1_20","087_1_20","PHM","1","20","20","Adi kad siya chi nan kedchawek ay fachangmo ay ib-ak khapo isnan Apo tako. Palin-awaem nan semekko khapo isnan naiyornosanta ken Cristo. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("PM1_21","087_1_21","PHM","1","21","21","Ensolat ak ken sik-a tay ad-i ak enchwadchwa ay at angnem ay angnen nan kedchawek. Ammok ay ad-ad-acha nan angnem mo nan kedchawek. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("PM1_22","087_1_22","PHM","1","22","22","Wad-ay kayet nan laychek ay ibfakha. Adi ngen ta omisakhana ka is sak entey-an, ta asop ya songfatan Apo Dios nan lowaloyo ya ipasoblina chadlo sak-en ken chakayo. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("PM1_23","087_1_23","PHM","1","23","23","Pakpakomostaan Epafras chakayo. Siya nan ib-ak isna ay maibfafalod khapo ken Cristo Jesus. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("PM1_24","087_1_24","PHM","1","24","24","Enpakpakomosta akhes cha Marcos, Aristarco, Demas ya si Lucas ay cha makidkidno ken sak-en. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("PM1_25","087_1_25","PHM","1","25","25","Asop ya wad-ay ken chakayo nan fachang Apo Jesu Cristo.");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("HB1_1","088_1_1","HEB","1","1","1","Id sangad-om nangang-angsan ya nateketeken ay ila nan inangnen Apo Dios ay nenkali isnan ikik-it tako ay naichalan isnan mamadtona. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("HB1_2","088_1_2","HEB","1","2","2","Ngem isnan naycha'y cha omochi ay akhew, tinot-oyan Apo Dios chatako isnan Anakna. Siya si Jesus ay nangipakhab-ana isnan lofong ya pinilina ay manawid isnan am-iam-in. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("HB1_3","088_1_3","HEB","1","3","3","Si Jesus nan langlang nan katangtangachan Apo Dios. Siya nan ostoosto ay ilan nan kinadchios Apo Dios. Eegnana nan lofong ya nan chaya isnan makabfalin ay kalina. Ya kakwasan nan nanalosana isnan fasol nan takho, inmey tinmokcho is kakannawan nan Makabfalin ay Dios id tongcho. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("HB1_4","088_1_4","HEB","1","4","4","Tay siya chi nay et adchawi ay entongcho si Jesus mo nan angheles. Siya akhes ay nan inpangachan Apo Dios ken siya et machad-ayaw mo nan ngachan nan angheles. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("HB1_5","088_1_5","HEB","1","5","5","Tay ay ke wad-ay anghel is nangnangwaniyan Apo Dios en, “Sik-a nan Anakko. Idwani, ipaammok ay sak-en nan Amam.” Paymo, “At sak-en nan Amana, ya siya nan Anakko.” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("HB1_6","088_1_6","HEB","1","6","6","Nan akhes kinwanina maipoon isnan kapapatekhan ay Anakna issan nangibfaalana ken siya isnan lofong et siya na: “Am-in kayo ay anghelesko, chayawenyo siya.” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("HB1_7","088_1_7","HEB","1","7","7","Ya nan kinwanina maipoon isnan anghelesna et, “Ifaak nan anghelesko ay kag chakhem, paymo kag enfidfichang ay apey.” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("HB1_8","088_1_8","HEB","1","8","8","Ngem isnan Anakna, kananan, “Sik-a ay Dios, maid pengpeng nan en-ap-apowam! Nalenteg akhes nan angnem ay en-apo. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("HB1_9","088_1_9","HEB","1","9","9","Laylaychem nan kinalenteg, sam et kholaen nan ngaag. Tay siya chi, sak-en ay Diosmo et linanaak sik-a isnan wadwad-ay ay mangipalal-ayad ken sik-a mo nan iib-am.” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("HB1_10","088_1_10","HEB","1","10","10","Kinwanina kayet isnan Anakna, “Sik-a, Apo, nan nangaeb isnan lofong issan laplapona, ya sik-a kannay nan nangaeb isnan wad-ay id tongcho. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("HB1_11","088_1_11","HEB","1","11","11","Am-in chana, et mapakawas cha, ngem sik-a et wad-ay ka is eng-engkhana. Kag cha am-in facho ay lommokhak. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("HB1_12","088_1_12","HEB","1","12","12","At lonlonem chana ay kag isnan kakhay, ya masokatan cha ay kag isnan facho. Ngem sik-a ad-i ka enfab-aliw, ya maid pengpeng nan tawenmo.” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("HB1_13","088_1_13","HEB","1","13","13","Maid akhes anghel ay nangwaniyan Apo Dios, “Itokchom is kakannawanko engkhana'y khab-ek nan fosom ay enkhatkhatinam.” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("HB1_14","088_1_14","HEB","1","14","14","Sino kay nan angheles? Ad-i ngen chaicha nan ad-i maila ay mensilsilfi ken Apo Dios? Chaicha nan fab-aalena ay mamadfachang ken chatako ay manawid isnan kaisalakan. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("HB2_1","088_2_1","HEB","2","1","1","Idwanin tay siya chi, masapol ay eesten tako nan tet-ewa ay chinnge tako, ta ad-i tako maiyadchawi isnan tet-ewa. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("HB2_2","088_2_2","HEB","2","2","2","Nan kalin Apo Dios ay naipakwani isnan angheles, et naipaila ay tet-ewa ay maangnen, tay nan takho ay nangad-i paymo nangiwayang sidi, et chinawatna nan lebfengna ay chosa. Tay siya chi, ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("HB2_3","088_2_3","HEB","2","3","3","ay ke tako makakasiw isnan chosa, mo ogkhayen tako nan nay ay chadlos napateg ay kaisalakan? Si Apo Jesus kannay nan inmon-ona ay nangipaammo isnan nay ay kaisalakan, ya nan cheycha'y osto ay nannge ken siya, tinistikhowancha ken chatako. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("HB2_4","088_2_4","HEB","2","4","4","Olay akhes si Apo Dios, inpatet-ewana nan kalicha isnan angsan ay katataa ya maton, ya nan nateketeken ay inang-angnencha ay nangipaila isnan kamabfalina. Sa et akhes isnan ilayad nan Ispirito Santo ay inkakcheng Apo Dios maiyafoloy isnan semekna. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("HB2_5","088_2_5","HEB","2","5","5","Nan cha tako kankanan idwani ay falo ay lofong ay maisokat is tap-in, et faken nan angheles nan pinilin Apo Dios ay mangiyapo ischi, ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("HB2_6","088_2_6","HEB","2","6","6","mod-i ket nan takho, kag isnan nakwani ay kalin Apo Dios, “Ngag man yangkhay nan takho is en ka paat sesemken, paymo nan an-akcha is en ka il-ilaen? ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("HB2_7","088_2_7","HEB","2","7","7","Inpeymo nan takho ay enkhog-owab mo nan angheles isnan sinak-itan, sam et inchowa ken siya nan chayaw ya katangtangachana ay kag nan ali, ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("HB2_8","088_2_8","HEB","2","8","8","ya inischom siya ay en-apo isnan am-iam-in.” Idwani, mo inpey Apo Dios siya ay en-apo isnan am-iam-in, maid khinayadna ay ad-i iyap-apowan nan takho. Ngem maiila ay sisya ay ad-i iyap-apowan nan takho nan am-iam-in. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("HB2_9","088_2_9","HEB","2","9","9","Si magtek Jesus nan ammo tako ay nenfalin ay takho ya enkhwab mo nan angheles isnan sinak-itan, ta isnan fachang Apo Dios at matey pala isnan am-in ay takho. Idwani, naichowa ken siya nan chayaw ya katangtangachan ay kag nan ali khapo isnan etey ay innaagna. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("HB2_10","088_2_10","HEB","2","10","10","Nan pangkhep Apo Dios et ta iyeyna nan angsan ay an-akna ta maitapi cha isnan katangtangachana. Siya nan nenwad-ay isnan am-iam-in ay pala ken siya kannay, et nay osto nan inangnena ay nangisakhana ken Jesus isnan likhat, ta omanay siya ay mangipangpango isnan am-in nan an-akna isnan kaisalakancha. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("HB2_11","088_2_11","HEB","2","11","11","Tay si Jesus ay mannalos isnan fasol tako ya chatako ay chalosana, et es-esang nan Ama tako. Tay siya chi, ad-i fomain si Jesus ay mangwanin aag-ina chatako. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("HB2_12","088_2_12","HEB","2","12","12","Maaawatan na issan nangwaniyanan, “Diosko, at ifab-aagko nan maipoon ken sik-a isnan aag-ik, ya ichag-ayko nan chayawmo isnan kawad nan maam-amongancha.” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("HB2_13","088_2_13","HEB","2","13","13","Ya kinwanina kayet en, “Sik-a Dios nan talkek.” Sa na't kayet kinwanin, “Naay ak ya nan an-ak ay inchowan Apo Dios ken sak-en.” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("HB2_14","088_2_14","HEB","2","14","14","Et khapo tay nan naycha ay an-ak et takho cha ay wad-ay awak ya chala cha, nenfalin si Jesus ay kag ken chaicha isnan kinatakhocha, ta isnan eteyna, et afakena nan Chimonyo ay wad-ay kamabfalina ay mangitcho isnan etey. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("HB2_15","088_2_15","HEB","2","15","15","Sa na't pawayaen nan am-in ay matatakho ay alig falod isnan egyatcha ay matey. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("HB2_16","088_2_16","HEB","2","16","16","Tay nalawag ay faken nan angheles nan fadfachangana, mod-i ket chatako ay takho ay naifilang ay an-ak Abraham. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("HB2_17","088_2_17","HEB","2","17","17","Tay siya chi, masapol ay enfalin si Jesus ay kag ken chatako ay aag-ina isnan olay ngag ay kasasaad tako, ta sa et enfalin siya ay katongchowan ay pachi ay maseg-ang ya matalek isnan sakhang Apo Dios. Nenfalin ay katongchowan ay pachi ta siya nan mangiyornos isnan takho ken Apo Dios isnan mapakawanan nan fasolcha. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("HB2_18","088_2_18","HEB","2","18","18","Tay siya chi, ammona ay mamachang isnan takho ay mateptepeng/mapadpachas, tay olay siya nateptepeng isnan naipap-alikhatana. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("HB3_1","088_3_1","HEB","3","1","1","Idwani chakayo ay aag-i ay pinilin Apo Dios ay takhona ya inayakhana ay maitapi ken siya id chaya, sesemkenyo nan infaan Apo Dios ay si Jesus. Siya nan katongchowan ay pachi tako isnan pammati ay nakiornosan tako. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("HB3_2","088_3_2","HEB","3","2","2","Si Jesus, kaaafolot ay nensilfi ken Apo Dios ay nanotok ken siya, ay kag ken Moises ay kaaafolot akhes ay nensilfi isnan am-in ay pangafong Apo Dios. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("HB3_3","088_3_3","HEB","3","3","3","Wadwad-ay ay napateg nan mangipatakcheg isnan afong mo nan chey afong kannay. Siya chi nan aligna ken cha Jesus ken Moises. Naifilang ay matangad is solit si Jesus mo si Moises. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("HB3_4","088_3_4","HEB","3","4","4","Tay nan am-in ay afong, wad-ay nan nangaeb, ngem nan nangaeb isnan am-iam-in, et si Apo Dios. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("HB3_5","088_3_5","HEB","3","5","5","Kaaafolot si Moises isnan am-in ay chonona ay kag faa isnan afong Apo Dios, ay mangiyon-ona ay mangifaag isnan ipaammon Apo Dios is tap-in akhew. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("HB3_6","088_3_6","HEB","3","6","6","Ngem si Cristo nan Anak, ya matalek ay mangiyapo isnan pangafong Apo Dios. Ya chatako nan pangafongna, mo natoled tako ya eesten tako, sa tako't ad-i iwaywayang nan namnama ay ilal-ayad tako. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("HB3_7","088_3_7","HEB","3","7","7","Tay siya chi, chengngen tako nan Ispirito Santo ay mangwanin, “Idwani kannay ay akhew mo chengngenyo nan kalin Apo Dios, ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("HB3_8","088_3_8","HEB","3","8","8","ad-iyo ikekedse nan semekyo ay kag issan nenkholaanyo ken Apo Dios issan kawadyo is kamalalango ay lota, ay naneptepnganyo/namadpachasanyo ken siya. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("HB3_9","088_3_9","HEB","3","9","9","Tay nan ikik-ityo, olay mo inilacha nan katataa ay inangnena, tinpetinpengcha kayet siya isnan epat poo ay tawen. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("HB3_10","088_3_10","HEB","3","10","10","Tay siya chi sinmonget si Apo Dios isnan cheycha'y takho, ya kinwanina, ‘Kad-in chokokhancha sak-en, ya ad-icha paat wanchen nan chalanko. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("HB3_11","088_3_11","HEB","3","11","11","Et isnan songetko, kinwanik ay nangisapata, “Olay kaatna, at ad-icha paat makaskhep ay makiilleng ken sak-en.” ’ ” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("HB3_12","088_3_12","HEB","3","12","12","Idwani ilaenyo ay aag-i, tay et lang wad-ay ken chakayo nan ngomaag nan semekna ya ad-i mamati, ya siya et nan khotok nan maisiyanana isnan matatakho ay Dios. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("HB3_13","088_3_13","HEB","3","13","13","Nan angnenyo koma isnan kaakheakhew engkhana ay mapengpeng nan akhew, et en-asipafikas kayo ta maid masailowan ken chakayo isnan fasol ay alig mangallalang ken chakayo ya mangipakenteg isnan nemnemyo. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("HB3_14","088_3_14","HEB","3","14","14","Tay makikadwa tako ken Cristo, mo eesten tako nan inmona ay talek tako ken siya is eng-engkhana. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("HB3_15","088_3_15","HEB","3","15","15","Nemnemen tako kasin nan naisolat ay kalin Apo Dios ay nangwanin, “Idwani kannay ay akhew, mo chengngenyo nan kalin Apo Dios, ad-iyo ikekedse nan semekyo ay kag issan nenkholaanyo ken Apo Dios issan chey.” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("HB3_16","088_3_16","HEB","3","16","16","Sino nan cheycha'y nannge ya khechangna'y nangola kayet ken Apo Dios? Faken ngen am-in san finmala id Egipto ay inpangon Moises? ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("HB3_17","088_3_17","HEB","3","17","17","Ya sino cha nan nangipasonget ken Apo Dios isnan epat poo ay tawen? Faken ngen san cheycha'y nenfasofasol et nay aped cha naisaad isnan malalango ay lota? ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("HB3_18","088_3_18","HEB","3","18","18","Sino cha akhes nan nangisapataana ay nangwaniyanan, “Olay kaatna, ad-icha paat makaskhep ay makiilleng ken sak-en”? Faken ngen san cheycha'y nawewe? ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("HB3_19","088_3_19","HEB","3","19","19","Siya chi nan mangammowan tako ay egay cha nakaskhep khapo isnan ad-icha namatiyan ken siya. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("HB4_1","088_4_1","HEB","4","1","1","Idwani, olay sisya nan nay ay inkalin Apo Dios maipoon isnan somkhepan tako ay makiillengan ken siya, ngem iyegyat tako koma tay ta ket lang wad-ay ken chatako nan mayagyag isnan kaokoman tako ya ad-i makaskhep ischi. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("HB4_2","088_4_2","HEB","4","2","2","Tay chinnge tako nan Khawis ay Chamag ay kag ken chaicha ay ikik-it tako. Nay met achi maid nenkhawisan nan chinngecha tay maid pammaticha is mangiyamongancha isnan chinngecha. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("HB4_3","088_4_3","HEB","4","3","3","Kecheng tako ay mamati nan makaskhep ay makiilleng ken siya, tay nan kinwanina maipoon ken chaicha et, “Isnan songetko, kinwanik ay nangisapata, ‘Olay kaatna, at ad-i cha makaskhep ay makiilleng ken sak-en.’ ” Siya chi nan kinwanina olay mo apchas na khinaeb nan omillengan ya nan ngonon issan nangab-ana isnan lofong. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("HB4_4","088_4_4","HEB","4","4","4","Nalawag chi tay wad-ay nan naisolat maipoon isnan inmillengana isnan ikapito ay akhew. Siya na nan nakwani: “Inmilleng si Apo Dios isnan ikapito ay akhew, kakwasan nan am-in ay chonona.” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("HB4_5","088_4_5","HEB","4","5","5","Nalawag kayet chi isnan nay ay kinwanina, “Olay kaatna, ad-i cha paat makaskhep ay makiilleng ken sak-en.” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("HB4_6","088_4_6","HEB","4","6","6","Idwani, nan cheycha'y nang-ona ay nannge isnan chey ay Khawis ay Chamag, nawewe cha, et nay egay cha't nakaskhep ay inmilleng. Ngem khapo tay wad-ay ay wad-ay nan tapina ay makaskhep ischi, ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("HB4_7","088_4_7","HEB","4","7","7","nenpili kasin si Apo Dios is akhew ay wayan nan takho. Siya na nan ayen nan nakwanin idwani kannay ay akhew isnan inpaifaagna ken David issan nakwasan nan kaat ay tawen. Kinwaninan, “Idwani kannay ay akhew, mo chengngenyo nan kalin Apo Dios, ad-iyo ikekedse nan semekyo.” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("HB4_8","088_4_8","HEB","4","8","8","Tay mo sa ya nan tet-ewa ay omillengan Apo Dios nan en nangipangowan Josue ken chaicha id sangad-om, at ad-i koma kasin ifaag Apo Dios isnan nakwasan nan cha inmey ay tawen nan maipoon isnan teken ay akhew. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("HB4_9","088_4_9","HEB","4","9","9","Adi kad nalawag ay sisya'y wad-ay nan naisasakhana ay omillengan nan takhon Apo Dios, ay kag isnan inmillengan Apo Dios isnan ikapito ay akhew. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("HB4_10","088_4_10","HEB","4","10","10","Tay olay sino ay somkhep ay makiilleng ken Apo Dios, omilleng cha ay osto isnan chonocha ay kag nan inangnen Apo Dios. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("HB4_11","088_4_11","HEB","4","11","11","Tay siya chi, ippey tako et mampay nan kafaelan tako ta makaskhep tako isnan chey ay omillengan, ya ta maid mayagyag khapo isnan kinawewe ay kag ken chaicha id solit. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("HB4_12","088_4_12","HEB","4","12","12","Tay nan kalin Apo Dios, omipabfiyag ya makabfalin. Nan kalina, natadtachem mo nan ngag issa ay fadyok ay chwa nan tachemna ay chomaem ay menchekang isnan en-abtan nan ingit ya nan otek, tay mabfalina ay segpen ay ilaen nan ad-i kaila ay leng-ag ya fiyag nan takho. Mabfalin ay anakhena nan semek tako ay takho ya nan laychen tako ay angnen. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("HB4_13","088_4_13","HEB","4","13","13","Isnan am-in ay nawad-ay, maid paat makatafon ken Apo Dios. Iilaena nan am-iam-in, ya kag tako enlalafos isnan sakhang Apo Dios ay at manongfatan tako isnan am-in ay inang-angnen tako. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("HB4_14","088_4_14","HEB","4","14","14","Eesten tako et nan pammati ay nakiornosan tako, tay wad-ay nan matangtangad ay katongchowan ay pachi tako ay inmey id chaya ay mangitakcheg ken chatako. Siya si Jesus ay Anak Apo Dios. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("HB4_15","088_4_15","HEB","4","15","15","Nan katongchowan ay pachi tako, faken siya nan pachi ay ad-i makiseg-ang isnan kinakolang tako. Maseg-ang siya tay intopegna akhes nan ngag issa ay likhat ay intopeg tako, ngem siya, egay nenfasol. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("HB4_16","088_4_16","HEB","4","16","16","Khapo tay siya chi, tomoled tako ay somag-en isnan tronon Apo Dios ay kawad nan fachang, ta seg-angana ya fachangana chatako isnan olay ngag ay olas ay ensapolan tako. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("HB5_1","088_5_1","HEB","5","1","1","Am-in ay katongchowan ay pachi, mapili isnan ib-ana ay takho, ya madchotokan ay en mangitakcheg isnan ib-ana ay takho ken Apo Dios, ya en mangichoo isnan ilayadcha, ya chatoncha ay pala isnan fasolcha. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("HB5_2","088_5_2","HEB","5","2","2","Maanosana nan cheycha'y maid ammocha ay aped maaw-awis ay enfasol, tay olay siya, wad-ay ay wad-ay akhes nan kolangna. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("HB5_3","088_5_3","HEB","5","3","3","Tay siya chi, masapol ay en omichaton ken Apo Dios ta makaan nan fasolna, faken yangkhay nan fasol nan katakhotakho. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("HB5_4","088_5_4","HEB","5","4","4","Sa et akhes, maid pachi ay mangipatongcho kannay isnan awakna ta enfalin ay katongchowan ay pachi, mod-i ket si Apo Dios nan mangayag ken siya ay kag nan naangnen ken Aaron. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("HB5_5","088_5_5","HEB","5","5","5","Olay akhes si Cristo, egayna inpatongcho kannay nan awakna ta enfalin ay katongchowan ay pachi, mod-i ket si Apo Dios nan nenchotok ken siya. Kinwanina, “Sik-a nan Anakko. Idwanin, ipailak ay sak-en nan Amam.” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("HB5_6","088_5_6","HEB","5","6","6","Siya akhes isnan nangwaniyanan, “Sik-a nan pachi is eng-engkhana ay kag isnan kinapachin Melkisedec.” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("HB5_7","088_5_7","HEB","5","7","7","Issan wad-ayan Jesus isnan nay lota, inpapangekhena nan lowalona ya chachama nan akhana ay nenseg-aseg-ang ken Apo Dios, ay makaisalak ken siya isnan etey. Et chinngen Apo Dios siya tay infafan-igna nan semekna isnan nemnem Apo Dios. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("HB5_8","088_5_8","HEB","5","8","8","Olay mo Anak Apo Dios siya, khechangna'y sinolona nan angnen ay omafolot isnan nanginaakhana isnan angsan ay likhatna. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("HB5_9","088_5_9","HEB","5","9","9","Et osto ay naipaila ay maid kolangna, nenfalin siya ay kalpowan nan kaisalakan ay maid pengpengna isnan olay sino ay mangiyangnen isnan insolona, ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("HB5_10","088_5_10","HEB","5","10","10","tay inischon Apo Dios siya ay katongchowan ay pachi, ay kag isnan kinapachin Melkisedec. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("HB5_11","088_5_11","HEB","5","11","11","Angsaangsan kayet nan laychenmi ay ifaag maipoon isnan nay, ngem enpalikhat kami ay mangipaammo, tay nenfalin kayo ay kag natoweng. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("HB5_12","088_5_12","HEB","5","12","12","Tay idwani, olay mo inmannong kayo ay namati, ya cha kayo koma et en-isolo isnan iib-ayo, ket ay masapolyo kayet pet nan mangisolo kasin ken chakayo isnan kalalakaan ay sos-olo ay inpaammon Apo Dios. Ento mo mangan kayo et isnan enkedse ay makakan, ya ket ay kag kayo sisya'y ensossoso isnan khatas. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("HB5_13","088_5_13","HEB","5","13","13","Tay nan ensossoso, sisya'y ong-onga ay ad-i makailasin isnan kinalenteg. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("HB5_14","088_5_14","HEB","5","14","14","Ngem nan enkedse ay makakan et maifakhay isnan naetngan, ay nangipaingsa isnan nemnemna ay mangilasin isnan enteknan nan khawis isnan ngaag. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("HB6_1","088_6_1","HEB","6","1","1","Tay siya chi, mat-an tako ta faken nan inmona ay sinos-olo tako maipoon ken Cristo nan pidwapidwaen tako, mod-i ket paengnganen tako nan pammati tako. Ad-i tako mang-ey kasin toytotoytoyen nan pegnad nan pammati ay naycha: nan manokokhan isnan maid silfina ay inang-angnen tako, ay etey yangkhay nan enfanakhana; nan pammati ken Apo Dios; ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("HB6_2","088_6_2","HEB","6","2","2","nan sos-olo maipoon isnan mafonyakhan; nan mangipatangan isnan lima isnan ib-a ay mailowalowan; nan sos-olo maipoon isnan kasin matakhowan nan natey; ya nan kaokoman ay maid pengpeng nan enfanakhana. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("HB6_3","088_6_3","HEB","6","3","3","Siya, mat-an tako et, mo ipalofos Apo Dios. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("HB6_4","088_6_4","HEB","6","4","4","Ay ke mabfalin ay kasin awisen ay enfafawi nan apchas nalawakhan isnan kalin Apo Dios ya awni ket ay sinmiyan kasin ken siya? Intopegcha nan ilayad Apo Dios, ya chinawatcha nan Ispirito Santo. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("HB6_5","088_6_5","HEB","6","5","5","Intopegcha akhes nan kinagkhawis nan kalin Apo Dios ya nan kamabfalin Apo Dios ay at maipaila is tapin akhew. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("HB6_6","088_6_6","HEB","6","6","6","Mo chinokokhancha am-in chana, ay ke cha maipasakhong kasin, tay pappaatencha ay kag kasin mangilansa isnan Anak Apo Dios isnan kolos ya ipabfaincha siya isnan katakhotakho? ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("HB6_7","088_6_7","HEB","6","7","7","Maiyalig cha isnan lota. Tay mo sa ya kag cha isnan lota ay masisibfokhan isnan ochan, ya mangipatofo isnan mola ay ensilfi isnan nenpassama, pakhawisen Apo Dios. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("HB6_8","088_6_8","HEB","6","8","8","Ngem mo pagpakhat paymo sibsifit nan patofowen nan lota, ongar yangkhay, ya ad-i omannong et chosaen Apo Dios, ya poowana ay poowan. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("HB6_9","088_6_9","HEB","6","9","9","Ngem olay mo siya chasa nan kankanak ken chakayo ay laylaychek, ad-i ak enchwadchwa ay khagkhag-awis kayet nan kasasaadyo ya cha yo angnen nan okhali ay maiyafoloy isnan kaisalakanyo. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("HB6_10","088_6_10","HEB","6","10","10","Tay nalenteg si Apo Dios. Ad-ina malichongan nan khawis ay chonoyo, ya nan layadyo ken siya ay maiila isnan mamadfachanganyo isnan ib-ayo ay takhona, ya cha yo angnen engkhana idwani. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("HB6_11","088_6_11","HEB","6","11","11","Nan chadlos laychenmi, et siya kayet sa nan angnenyo ay waschin mamangset engkhana isnan omochi, ta matongpal am-in nan namnamaenyo. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("HB6_12","088_6_12","HEB","6","12","12","Ad-imi laychen ay somangsanga kayo, mod-i ket ta ton-ochenyo nan cheycha'y manawat isnan inkalin Apo Dios khapo isnan pammati ya anoscha. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("HB6_13","088_6_13","HEB","6","13","13","Semken tako nan nen-ikaliyan Apo Dios ken Abraham. Insapatana ay angnena nan inkalina, ngem khapo tay maid kasin teken ay entongtongcho mo siya, nensapata isnan awakna kannay. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("HB6_14","088_6_14","HEB","6","14","14","Kinwanina, “Ikkalik ay bindisyonak sik-a ya agtak sik-a is angsaangsan ay wanen-edmo.” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("HB6_15","088_6_15","HEB","6","15","15","Sa et khapo tay nen-an-anos si Abraham, chinawatna nan inkalin Apo Dios ken siya. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("HB6_16","088_6_16","HEB","6","16","16","Mo laychen nan takho ay ipaammo isnan iib-ana ay tet-ewa nan ifagfakhana, ensapata isnan entongtongcho mo siya, ta makwas nan lili. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("HB6_17","088_6_17","HEB","6","17","17","Si Apo Dios akhes, laychena ay chadlos ilatak isnan cheycha'y sa manawat isnan inkalina ay ad-ina fab-aliwan nan pangkhepna, et nay inkadwana nan sapatana isnan inkalina. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("HB6_18","088_6_18","HEB","6","18","18","Et ad-i kasoksokatan chana ay chwa. Siya chi nan inangnen Apo Dios ta mangammowan nan takho ay matongpal nan inkalina, ya ad-i mabfalin ay en-engag siya. Siya chi nan inangnena tatno chatako ay nenfakwit isnan kawadna, et fomifikas tako ay mennamnama isnan ischona ken chatako. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("HB6_19","088_6_19","HEB","6","19","19","Nan nay ay namnama et makneg ya maiyalig isnan makwanin angkor nan bapor, tay kag na eegnan nan fiyag tako ta ad-i tako mayagyag. Siya nan kag mangiyey ken chatako isnan kawad Apo Dios isnan Kasasantowan ay Kwarto ay sasalakan nan kortina. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("HB6_20","088_6_20","HEB","6","20","20","Siya nan nangon-onaan Jesus ay makikaliyana ken Apo Dios pala ken chatako. Tay siya nan nenfalin ay katongchowan ay pachi is eng-engkhana. Ya nan kinapachina, kag isnan kinapachin Melkisedec. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("HB7_1","088_7_1","HEB","7","1","1","Si Melkisedec, siya nan ali isnan ili ay Salem ya pachin Apo Dios ay Katotongchowan. Sinab-atna si Abraham issan sinmakhongana ay nakifaloknit ay nangafakana isnan cheycha'y ali. Sa na't binindisyonan si Abraham. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("HB7_2","088_7_2","HEB","7","2","2","Siya nan nangigwalan Abraham isnan pagkapoon nan am-in ay kinamkamna. Si Melkisedec, Alin nanKinalenteg, tay siya nan ayen nan ngachana. Sa et siya nan Alinnan Talna akhes, tay siya nan ayen nan Alin nan Salem. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("HB7_3","088_7_3","HEB","7","3","3","Maid mangammowan isnan amana ya inana, paymo nan katontonan nan wanedna. Siya akhes isnan nalpowana ya nan napengpengan nan fiyagna. Kag siya nan Anak Apo Dios, ay nentot-oloy ay pachi is eng-engkhana. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("HB7_4","088_7_4","HEB","7","4","4","Idwani, siya chana nan kail-an nan chadlos katangtangachan Melkisedec: Nan omona, tay olay si Abraham, ay poon tako, inchowana ken siya nan pagkapoon nan am-in ay kinamkamna. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("HB7_5","088_7_5","HEB","7","5","5","Awni pay ket ay wad-ay isnan lenteg nan filin ay nan an-ak Levi ay enfalin ay papachi nan manawat isnan pagkapoon nan ikatakhon nan katakhotakho, olay mo chaicha akhes et ib-acha ay an-ak Abraham. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("HB7_6","088_7_6","HEB","7","6","6","Ngem si Melkisedec, olay mo faken waned Levi, chinawatna kayet nan pagkapoo ken Abraham. Nan ikadwa, binindisyonan Melkisedec si Abraham ay nen-ikaliyan Apo Dios. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("HB7_7","088_7_7","HEB","7","7","7","Idwani, maid chwadchwa ay entongtongcho nan mangichowa isnan bindisyon mo nan bindisyonana. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("HB7_8","088_7_8","HEB","7","8","8","Nan ikatlo, nan waned Levi ay mangal-ala isnan pagkapoo, et matey cha. Ngem nan yangkhay nakwani maipoon ken Melkisedec et matatakho. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("HB7_9","088_7_9","HEB","7","9","9","Nan ikap-at, mabfalin ay kanan tako ay olay cha Levi ay nanad-awat isnan pagkapoo, et naitapi cha ken Abraham ay nangichowa isnan pagkapoo ken Melkisedec. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("HB7_10","088_7_10","HEB","7","10","10","Tay awak Abraham si Levi, ay sisya ay egay naiyanak isnan waned Abraham issan nanab-atana ken Melkisedec. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("HB7_11","088_7_11","HEB","7","11","11","Inchowan Apo Dios nan lentegna isnan Judio id sangad-om maichalan ken cha Levi ay papachi. Siya magtek ay mo sa ya wad-ay kafaelan nan kinapachicha ay mangipalenteg isnan takho, at achi ad-i kasin masapol nan fomal-an nan teken ay pachi ay kag isnan kinapachin Melkisedec ay mensokat isnan kinapachin Levi. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("HB7_12","088_7_12","HEB","7","12","12","Et mo siya chi ay masokatan nan kinapachi, masapol ay masokatan akhes nan lenteg. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("HB7_13","088_7_13","HEB","7","13","13","Nalatak nan nasokatana, tay si Jesus ay makmakwaniyan nan naycha et nalpo isnan teken ay tribo ay egay paat nensilsilfi is kaaltar. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("HB7_14","088_7_14","HEB","7","14","14","Et naammowan ay si Jesus ay Apo tako, et nalpo isnan waned Juda, ya maid kinkinwanin Moises maipoon isnan kinapachin nan tribon Juda. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("HB7_15","088_7_15","HEB","7","15","15","Am-amed nailatak nan nasokantan nan am-in isnan finmal-an nan teken ay pachi ay kag ken Melkisedec. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("HB7_16","088_7_16","HEB","7","16","16","Siya si Jesus, ay nenfalin ay pachi khapo isnan makabfalin ay fiyagna ay ad-i mapakawas, faken khapo isnan maiwanchana ken Levi, ay kag isnan wad-ay isnan lenteg ay filin, ya naangnen isnan tapina ay papachi. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("HB7_17","088_7_17","HEB","7","17","17","Tay nakwani isnan kalin Apo Dios en, “Sik-a nan pachi is eng-engkhana, ay kag isnan kinapachin Melkisedec.” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("HB7_18","088_7_18","HEB","7","18","18","Et nay naammowan ay nakaan nan inmona ay lenteg tay nakapsot ya maid silfina. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("HB7_19","088_7_19","HEB","7","19","19","Tay nan lenteg Moises, maid kafaelana ay mangipagkhawis ay osto isnan takho. Et nay nasokantan chi is khagkhag-awis ay namnamaen tako ay mangisag-en ken chatako ken Apo Dios. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("HB7_20","088_7_20","HEB","7","20","21","Isnan waned Levi, maid sapatan Apo Dios issan nenfalinancha ay pachi. Ngem mailasinan nan nenfalinan Jesus ay pachi isnan nensapataan Apo Dios ken siya. Insapatana ay nangwanin, “Isapatak ay Dios, ya ad-ik faliwan nan semekko. ‘Sik-a nan enpachi is eng-engkhana.’ ” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("HB7_22","088_7_22","HEB","7","22","22","Ad-i kad khapo isnan nay ay sapata, si Jesus et nan mangipaila ay tet-ewa nan falo ay tolag ay khagkhag-awis mo nan chaan. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("HB7_23","088_7_23","HEB","7","23","23","Ya angsan akhes nan inmona ay papachi ay cha nasokasokat, ya egay naitot-oloy nan kinapachicha khapo isnan etey. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("HB7_24","088_7_24","HEB","7","24","24","Ngem nan kinapachin Jesus, maid makabkabfanes tay matatakho is eng-engkhana. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("HB7_25","088_7_25","HEB","7","25","25","Tay siya chi, kafaelana ay mangisalak is eng-engkhana isnan am-in ay somag-en ken Apo Dios khapo isnan naiyornosancha ken Jesus, tay matatakho siya is eng-engkhana ay cha mangitot-oya ken chatako ken Apo Dios. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("HB7_26","088_7_26","HEB","7","26","26","Tay siya chi nan osto ay maifakhay ay katongchowan ay pachi tako et masapol ay nasantowan, maid makmakwaniyana, maid ngaag ken siya, naisiyan isnan fomafasol, ya naipatongcho isnan am-in ay nakhaeb ay wad-ay id chaya. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("HB7_27","088_7_27","HEB","7","27","27","Ad-i kag isnan cheycha'y inmona ay katongchowan ay papachi ay winakas ay nenchaton khapo isnan fasolcha ona, sa et nan fasol nan katakhotakho. Ad-i mang-ey angneangnen Jesus chi, tay inangnena chi ay namipingsan yangkhay et kecheng issan nangichoowana isnan awakna kannay. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("HB7_28","088_7_28","HEB","7","28","28","Tay nan chaan ay lenteg, ischona nan takho ay enfalin ay katongchowan ay pachi, olay mo wad-ay kolangcha. Ngem nan sapatan Apo Dios ay nawnawni mo nan chaan ay lenteg, et inischona nan Anakna ay maid kolangna is eng-engkhana. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("HB8_1","088_8_1","HEB","8","1","1","Nan laychenmi ay kanan isnacha ken chakayo, et siya na: Wad-ay nan kag todi ay katongchowan ay pachi tako ay tomotokcho ay makiap-apo is kakannawan nan Makabfalin ay Dios is katronona id chaya. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("HB8_2","088_8_2","HEB","8","2","2","Ya nan ensilsilfiyana, et isnan tet-ewa ay Kasasantowan ay Kwarto ay siya nan tet-ewa ay ab-afong ay torcha ay khinaeb Apo Dios, faken khinaeb si takho. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("HB8_3","088_8_3","HEB","8","3","3","Am-in nan katongchowan ay pachi, nadchotokan cha ay en-ichaton isnan cheycha'y ilayadcha ya nan enkik-iwi. Idwani, masapol ay wad-ay akhes nan ichaton nan katongchowan ay pachi tako. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("HB8_4","088_8_4","HEB","8","4","4","Ngem faken isnan lota nan ensilsilfiyan Jesus, tay mo isna is kalota, ad-i mabfalin ay enpachi, tay wad-ay cha et nan papachi ay cha en-ichaton isnan itchon nan lenteg ay maichowa. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("HB8_5","088_8_5","HEB","8","5","5","Nan chonocha ay papachi, naton-od yangkhay ya kag alin-ew nan wad-ay id chaya. Tay si Moises, issan nenpatakchekhana isnan nenchad-ayawancha ay nakhaeb is torcha, infilin Apo Dios ken siya ay nangwanin, “Ilaem ta nan am-in ay khab-enyo, maiton-od isnan inpailak ken sik-a is kafilig.” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("HB8_6","088_8_6","HEB","8","6","6","Nan magtek kinapachi ay chinawat Jesus, chadlos napatpateg mo nan chaan, kag akhes isnan tolag Apo Dios ay cha na itot-oya, et chadlos napatpateg mo nan chaan ay tolag. Tay nan falo ay tolag, nakhaeb isnan khagkhag-awis ay inkalin Apo Dios mo nan inkalina isnan inmona. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("HB8_7","088_8_7","HEB","8","7","7","Tay mo sa ya maid enkolangan nan nang-ona ay tolag, at achi ad-i masapol nan teken. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("HB8_8","088_8_8","HEB","8","8","8","Ngem inpailan Apo Dios ay wad-ay kolang issan nangwaniyana en, “Naay nan ifaagko, at omchan nan akhew ay mangab-ak isnan falo ay tolag isnan pangafong Israel, ya isnan pangafong Juda. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("HB8_9","088_8_9","HEB","8","9","9","Et ad-i en-iso isnan tolag ay khinaebko isnan ikik-itcha, issan namadpachangak ay nangipango ken chaicha ay komaan id Egipto. Tay egaycha intot-oloy ay nangang-angnen isnan tolagko ken chaicha, et nay inokhayko chaicha. Sak-en si Apo Dios. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("HB8_10","088_8_10","HEB","8","10","10","Idwani, siya na nan nateknan nan tolag ay khab-ek isnan pangafong Israel is tap-in si akhew: At ippeyko nan lentegko isnan semekcha, ya isolatko nan lentegko isnan nemnemcha. Ya at chadlo sak-en nan enDioscha, ya chaicha nan entakhok. Sak-en si Apo Dios. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("HB8_11","088_8_11","HEB","8","11","11","Et nay ad-icha mang-ey ensisinnolo ay enkakailiyan, paymo en-asibfakha ay sin-anag-i ay mangwanin, ‘Ammowem koma si Apo Dios,’ tay at ammocha am-in sak-en, mailapo isnan kafafan-ikhan engkhana isnan chadlos matangad. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("HB8_12","088_8_12","HEB","8","12","12","Et seg-angak chaicha ya pakawanek nan kinangaagcha, sak et ad-i kasin semsemken nan fasolcha,” kinwanin Apo Dios. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("HB8_13","088_8_13","HEB","8","13","13","Idwani, tay wad-ay nan infaag Apo Dios maipoon isnan falo ay tolag, inpailana ay ifilangna ay chaan nan inmona, ya kaawatan ay olay ngag issa ay chomaan ya lommokhak et awni't maamas. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("HB9_1","088_9_1","HEB","9","1","1","Isnan chey inmona ay tolag, nailenteg nan ekhad maipoon isnan angnen ay enchayaw, sa et wad-ay nan nasantowan ay enchad-ayawan ay nakhaeb isnan torcha. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("HB9_2","088_9_2","HEB","9","2","2","Tay khinaebcha nan afong ay torcha, ay chwa nan kwartona. Nan omona ay maskhep, siya nan makwanin Nasantowan ay Kwarto. Siya nan kawad nan pagsilawan, nan lamisaan, ya nan tinapay ay naichoo ken Apo Dios. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("HB9_3","088_9_3","HEB","9","3","3","Sa et isnan topak nan ikadwa ay kortina, siya nan nasasalinan ay kwarto ay makwanin Kasasantowan ay Kwarto. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("HB9_4","088_9_4","HEB","9","4","4","Ischi nan kawad nan fallitok ay altar ay mamop-oowan isnan insinso, ya nan faor ay napakpakan is fallitok, ay makwanin faor si tolag. Isnan chaemna wad-ay nan fallitok ay fanga ay mimigtowan nan makakan ay mana. Wad-ay akhes isna nan sokod Aaron ay wad-ay pingina, ya nan fato ay naisolatan nan filin Apo Dios. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("HB9_5","088_9_5","HEB","9","5","5","Isnan oson nan faor, wad-ay nan kag anghel ay makwanin kerub, ay mangipaila ay wad-ay si Apo Dios ischi. Ya pinapaingan nan payakcha nan kawad nan mapakawanan nan kafasofasol. Ngem am-in nan naycha, faken chadlos idwani nan mangilawlawakhanmi. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("HB9_6","088_9_6","HEB","9","6","6","Idwani, mo nanongnong am-in chachi, omeomey nan papachi isnan omona ay somkhepan ay kwarton nan afong ay torcha, ay mangiyangnen isnan ekhadcha ay enchayaw. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("HB9_7","088_9_7","HEB","9","7","7","Ngem isnan ikadwa ay kwarto, nan yangkhay katongchowan ay pachi nan makaskhep, ya mamingsan yangkhay isnan makatawen. Sa et ad-i mabfalin ay makaskhep mo maid iyeyna is chala ay maichaton maipoon isnan kinomsawana ona sa et khapo isnan kinomsawan nan katakhotakho. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("HB9_8","088_9_8","HEB","9","8","8","Siya chi nan angnen nan Ispirito Santo ay mangipaila ay ad-i kayet maammowan nan chalan ay somkhepan isnan Kasasantowan ay Kwarto ay kawad Apo Dios, isnan sisya ay wad-ay nan omona ay enchad-ayawan ay nakhaeb isnan torcha. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("HB9_9","088_9_9","HEB","9","9","9","Siya chi nan kaiyalikhan nan idwanin ay timpo. Tay ipailana ay nan angsan ay ilayad ya enkik-iwi ay maichaton ken Apo Dios, ad-i omanay chachi ay mangipagkhawis isnan semek nan enchad-ayaw. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("HB9_10","088_9_10","HEB","9","10","10","Tay ipailacha yangkhay nan maipoon isnan makakan ya mainom, ya nan tapina kayet ay ilan nan emes si awak ay mangaan isnan afig. Siya am-in chana nan chaan ay lenteg ay mabfalin yangkhay isnan awak, engkhana isnan timpo ay mammaliwan Apo Dios isnan am-iam-in. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("HB9_11","088_9_11","HEB","9","11","11","Ngem idwani, inmali et si Cristo ay katongchowan ay pachi ay mangischo isnan khawigkhawis ay apchas nawad-ay. Sa et nan ensilsilfiyana ay enchad-ayawan id tongcho, et siya nan napatpateg ya khagkhag-awis ay afong ay torcha ay egay khinaeb si takho paymo nakhaeb isnan kalotaan. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("HB9_12","088_9_12","HEB","9","12","12","Namipingsan yangkhay ay sinomkhep si Jesus isnan Kasasantowan ay Kwarto ay kawad Apo Dios. Ngem faken nan chalan si karching paymo koyaw si faka nan inyeyna ay inchaton, mod-i ket nan chalana kannay. Siya nan inangnena ay nenwad-ay isnan eng-engkhana ay kasfotan tako ay kaisalakan tako. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("HB9_13","088_9_13","HEB","9","13","13","Maiwarsi nan chalan si karching ya laki ay faka, ya nan chapon si napoowan ay faka isnan awak nan en-ab-afig, ta machalosan nan awakcha isnan makaanan nan afigcha. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("HB9_14","088_9_14","HEB","9","14","14","Ad-i ngen wadwad-ay nan kamabfalin nan chalan Cristo? Isnan fachang nan Ispirito Santo ay maid pengpengna, inchowan Cristo nan fiyagna ay maid kolangna ken Apo Dios. Chalosan nan chalana nan ngaag ay semek tako isnan ongar ay inang-angnen tako, ay mangischo et yangkhay isnan kateyan, tatno mabfalin ay ensilfi tako isnan matatakho ay Dios. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("HB9_15","088_9_15","HEB","9","15","15","Tay siya chi, si Jesus nan mangitot-oya isnan falo ay tolag, ta makatawid nan am-in ay inayakhan Apo Dios isnan inkalina ay maid patengkhana. Siya chi tay natey si Cristo ay nanfot ken chaicha ta mapakawan nan fasol ay inang-angnencha issan timpon nan inmona ay tolag. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("HB9_16","088_9_16","HEB","9","16","16","Mo wad-ay nan naisolat ay omochi ay testamento nan esa'y takho, fomala yangkhay nan inkalina mo maammowan ay natey et nan nangipakhaeb. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("HB9_17","088_9_17","HEB","9","17","17","Tay maid kafaelan nan naisolat ay omochi ay testamento mo sisya'y matatakho nan nangaeb. Wad-ay yangkhay nan silfina mo nan nangaeb ischi et natey. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("HB9_18","088_9_18","HEB","9","18","18","Siya na nan khotokna ay olay nan inmona ay tolag, ad-i makhaeb mo maid chala ay mangipaila ay wad-ay napatey. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("HB9_19","088_9_19","HEB","9","19","19","Siya akhes nan inangnen Moises, infakhana ona isnan katakhotakho nan am-in ay filin ay wad-ay isnan lenteg. Sa et inmala isnan chalan nan koyaw si faka ya karching ya inkaslangna isnan chanom. Inmala akhes isnan enkilat ay chotchot si karnilo, ay inpotipotna isnan pangan nan chapong ay hisopo. Sa na't intapek isnan chala, ya inwarsina isnan liblo ya nan katakhotakho. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("HB9_20","088_9_20","HEB","9","20","20","Kinwanina, “Siya na nan chala ay mangaeb isnan tolag ay infilin Apo Dios ken chakayo ta abfolotenyo.” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("HB9_21","088_9_21","HEB","9","21","21","Siya kayet chi ay chala nan inwarsina isnan torcha, ya nan am-in ay inos-osarcha ischi ay menchayaw ken Apo Dios. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("HB9_22","088_9_22","HEB","9","22","22","Tet-ewa, isnan lenteg, nganngani ay am-in ay ngag issa, et nan chala yangkhay nan maidchalos, ya mo maid chala is maifod-ok, ad-i mapakawan nan fasol. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("HB9_23","088_9_23","HEB","9","23","23","Siya chi nan inangnencha tay masapol ay machalosan am-in nan khinaeb Moises ay natolad yangkhay isnan wad-ay id chaya. Ngem nan sikhod id chaya, faken chachi is masapol, mod-i ket nan khagkhag-awis ay chaton. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("HB9_24","088_9_24","HEB","9","24","24","Tay nan sinomkhepan Cristo, et faken nan Kasasantowan ay Kwarto ay khinaeb si takho ay natolad yangkhay isnan osto ay enchad-ayawan, mod-i ket nenchadchawes id chaya ay kawadna idwani, ay cha mangitot-oya ken chatako ken Apo Dios. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("HB9_25","088_9_25","HEB","9","25","25","Nan inangnen Cristo, et teken akhes mo nan inang-angnen nan katongchowan ay pachin si Judio, tay chaicha, tinnawen ay somkhep cha isnan Kasasantowan ay Kwarto ay mangichaton isnan chalan si enkik-iwi. Ngem si Cristo, egayna inpidwapidwa ay nangichaton isnan awakna. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("HB9_26","088_9_26","HEB","9","26","26","Tay mo siya chi nan inangneangnen Jesus, at akhes koma nangang-angsan ay natey nailapo issan nakhab-an nan lofong. Ngem nan kinatet-ewana, et namipingsan yangkhay nan nenpail-an Jesus isnan nganngani ay kifos nan lofong, ta kaanena nan fasol isnan nangidchatonana isnan awakna ay matey. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("HB9_27","088_9_27","HEB","9","27","27","Nakedchengan nan takho ay matey is mamingsan yangkhay, sa et maokom ken Apo Dios. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("HB9_28","088_9_28","HEB","9","28","28","Siya akhes ay namipingsan ay naichaton si Cristo ta kaanena nan fasol nan katakhotakho. Adi kad mo kasin omali, faken et khapo isnan fasol tako nan enpail-ana mod-i ket ta isalakana nan am-in ay chadlos manman-ed ken siya. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("HB10_1","088_10_1","HEB","10","1","1","Ad-i en-iso nan lenteg Moises isnan enkhawisan ay iyalin Cristo tay kag yangkhay alin-ew chachi. Isonga, olay mo tinnawen ay en-ichatoncha isnan siya met laeng ay ilan si chaton, khechangna'y maid kafaelan nan chey ay lenteg ay mangipagkhawis ta maid kolang nan cheycha'y somag-en ken Apo Dios. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("HB10_2","088_10_2","HEB","10","2","2","Tay mo wad-ay kafalinana, ya nachalosan et nan semek nan enchad-ayaw, at ad-icha kasin nemnemnemen nan fasolcha, ya tomke cha chadlo ay enchatochaton. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("HB10_3","088_10_3","HEB","10","3","3","Ngem nan naycha ay chaton, et tinnawen ay ipasmekna nan kafasofasol nan takho. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("HB10_4","088_10_4","HEB","10","4","4","Tay ay ke mabfalin ay kaanen nan chalan si laki ay faka ya karching nan fasol? ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("HB10_5","088_10_5","HEB","10","5","6","Siya chi nan khotok nan nangwaniyan Jesus ken Apo Dios issan inmaliyana isnan lofong, “Egaymo linayad nan maichaton ay enkik-iwi paymo nan mailayad ken sik-a. Tet-ewa, egaymo inlal-ayad nan mapoowan ay enkik-iwi, ya nan maichaton khapo isnan fasol. Et nay wad-ay insakhanam ay awakko. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("HB10_7","088_10_7","HEB","10","7","7","Sak et kinwanin, ‘Naay ak Diosko ay mangangnen isnan nemnemmo,’ ay kag isnan naisolat maipoon ken sak-en isnan liblon nan lenteg.” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("HB10_8","088_10_8","HEB","10","8","8","Kinwanina isnan inmona, “Egaymo linayad ya egaymo inlal-ayad nan naichaton ay enkik-iwi, nan nailayad ken sik-a, nan napoowan ay enkik-iwi paymo nan naichaton khapo isnan fasol.” Siya chi nan kinwanina olay mo siya chasa nan naisolat isnan lenteg ay angnencha ay enchaton. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("HB10_9","088_10_9","HEB","10","9","9","Sa na't kinwani kayet, “Naay ak ay mangangnen isnan nemnemmo.” Nan inangnena et inamasna nan inmona ay ekhad, ta isokatna nan falo. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("HB10_10","088_10_10","HEB","10","10","10","Nan nay ay falo, siya nan nangangnenan Jesu Cristo isnan nemnem Apo Dios, ta machalosan nan fasol tako isnan namipingsan ay naidchatonan nan awakna. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("HB10_11","088_10_11","HEB","10","11","11","Nan angnen nan am-in ay papachin si Judio, et winakas ay wad-ay omey ay tomatakcheg ay en men-ichaton isnan siya met laeng ay ilan si enkik-iwi, ay maid paat kafaelana ay mangaan isnan fasol. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("HB10_12","088_10_12","HEB","10","12","12","Ngem si Jesus, tay omanay is eng-engkhana nan es-esang ay inchatona khapo isnan fasol, inmey ay tinmokcho isnan kannawan Apo Dios. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("HB10_13","088_10_13","HEB","10","13","13","Et nailapo ischi, sadsad-ena nan mangipay-an Apo Dios isnan fosona ay enkhatkhatinana. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("HB10_14","088_10_14","HEB","10","14","14","Tay isnan chey ay es-esang ay inchatona, nenfalinena ay maid kolangcha is eng-engkhana nan cheycha'y nachalosan nan fasolcha. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("HB10_15","088_10_15","HEB","10","15","15","Nan Ispirito Santo akhes, tistikhowana chana ken chatako isnan mangwaniyanan, ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("HB10_16","088_10_16","HEB","10","16","16","“Siya na nan nateknan nan tolag ay khab-ek ken chaicha is tap-in si akhew. At ippeyko nan lentegko isnan nemnemcha, ya isolatko nan lentegko isnan semekcha. Sak-en si Apo Dios.” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("HB10_17","088_10_17","HEB","10","17","17","Sa na't akhes kanan, “At ad-ik kasin semsemken nan fasolcha ya nan kinangaagcha.” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("HB10_18","088_10_18","HEB","10","18","18","Idwani, mo apchas et napakawan, maid et mang-ey maichaton ay mangaan isnan fasol. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("HB10_19","088_10_19","HEB","10","19","19","Idwani iib-ak, khapo isnan chalan Jesus, ad-i tako omegyat ay somkhep isnan Kasasantowan ay Kwarto ay kawad Apo Dios. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("HB10_20","088_10_20","HEB","10","20","20","Kew-an tako nan falo ya omipabfiyag ay chalan, ay tinekwafan Jesus pala ken chatako ay maichalan isnan kortina, ay siya nan awakna kannay. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("HB10_21","088_10_21","HEB","10","21","21","Ya khapo tay wad-ay nan matangtangad ay pachi tako ay mangiyapo ken chatako ay pangafong Apo Dios, ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("HB10_22","088_10_22","HEB","10","22","22","somag-en tako't mampay ken Apo Dios. Ilaen tako ta tet-ewa nan semek tako ya fomifikas nan pammati tako, tay alig nawarsiyan nan nemnem tako isnan chalan Cristo ay nangipagkhawis isnan ngaag ay semek tako, ya kag tako nam-es isnan nadchalos ay chanom. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("HB10_23","088_10_23","HEB","10","23","23","Eesten tako ya ad-i tako enchwadchwa isnan wad-ay ay namnamaen tako ay nakiornosan tako, tay si Apo Dios ay nen-ikali et kaaafolot. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("HB10_24","088_10_24","HEB","10","24","24","Semken tako akhes mo ngag nan angnen tako ay en-asipafikas ay en-asilayad ya mamangset ay mangangnen isnan khawis. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("HB10_25","088_10_25","HEB","10","25","25","Ad-i tako kag isnan tapina ay mangiwayang ay makiam-among, mod-i ket maam-among tako ay en-asipafikas, am-amed tay nay ilaen tako ay cha et somag-en nan akhew ay omaliyan Apo Jesus. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("HB10_26","088_10_26","HEB","10","26","26","Tay mo inammowan tako nan tet-ewa, sa tako't pap-aaten ay kasin enfasofasol, maid et kasin chaton ay wad-ay kafaelana ay mangaan isnan fasol tako. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("HB10_27","088_10_27","HEB","10","27","27","Nan yangkhay sadsad-en tako et nan kakaegyat ay kaokoman, ya nan enfidfichang ay apey ay at mamoppoo isnan cheycha'y menkhola ken Apo Dios! ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("HB10_28","088_10_28","HEB","10","28","28","Sesemken tako nan naangnen isnan olay sino ay aped nangad-i isnan lenteg Moises issan chey, mo wad-ay chwa paymo tolo ay tistikho isnan fasolna makedchengan ay matey ay ad-i maseg-angan. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("HB10_29","088_10_29","HEB","10","29","29","Ad-i ngen enchamcham-et kayet nan chosan nan takho ay mangigkhakhatin isnan Anak Apo Dios, ya menlaglag-as isnan chalana ay naikhab-an nan tolag ya nannalos isnan fasolna? Ya sa na't am-amsiwen akhes nan Ispirito Santo ay fomadfachang ken chatako? ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("HB10_30","088_10_30","HEB","10","30","30","Tay ammo tako ay si Apo Dios nan nangwanin, “Sak-en nan en-ifales. Sak-en nan mamayad.” Kinwanina akhes en, “Sak-en ay Dios nan mangokom kannay isnan takhok.” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("HB10_31","088_10_31","HEB","10","31","31","Chad-ama'y kakaegyat nan chosan nan takho ay nangangnen isnan kag tosa, sa et makna isnan songet nan matatakho ay Dios. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("HB10_32","088_10_32","HEB","10","32","32","Sesemkenyo nan inangnenyo issan chey ay nalawakhan nan semekyo, tay olay mo chad-ama nan napap-alikhatanyo inan-anosanyo kayet, ya egay kayo nenpaafak. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("HB10_33","088_10_33","HEB","10","33","33","Mo mamingsan nailal-ayosan kayo ya naipalikhat kayo isnan sakhang nan katakhotakho, ya mo mamingsan nakasakhana kayo ay maitapi isnan ib-ayo ay naipalikhat. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("HB10_34","088_10_34","HEB","10","34","34","Sineg-anganyo nan ib-ayo ay nabfafalod, ya olay okatencha nan kwayo khechangna'y enlal-ayad kayo kayet, tay ammoyo ay wad-ay nan khagkhag-awis ay kwayo id chaya ay ad-i maamas. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("HB10_35","088_10_35","HEB","10","35","35","Tay siya chi, ad-iyo kaanen nan toled ya talekyo, tay at masobfalitan is ad-acha. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("HB10_36","088_10_36","HEB","10","36","36","Masapol ay en-an-anos kayo kayet, ta cha yo angnen nan nemnem Apo Dios ya ta chawatenyo nan inkalina. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("HB10_37","088_10_37","HEB","10","37","37","Tay kanan nan kalin Apo Dios, “Isnan sin-ak-itan yangkhay at omchan nan omal-ali, ya ad-ina iyawniawni. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("HB10_38","088_10_38","HEB","10","38","38","Et nan nalenteg ay takhok, ichalana nan fiyagna isnan pammatina. Nay met achi mo omegyat ya kasin en-enaenat, at ad-i ak paat malaychan ken siya.” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("HB10_39","088_10_39","HEB","10","39","39","Ngem chatako, maid tako isnan cheycha'y en-enaenat ay at madchongaw, mod-i ket ib-a tako nan cheycha'y mamangset isnan pammati et nay maisalakan tako. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("HB11_1","088_11_1","HEB","11","1","1","Ngag et mampay nan pammati? Nan pammati, siya nan chadlos mamatiyan tako ay awni't matongpal tet-ewa nan namnamaen tako, ya nan chadlos tako mangammowan ay wad-ay nan ad-i tako ilaen. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("HB11_2","088_11_2","HEB","11","2","2","Khapo isnan pammatin nan ikik-it tako id solit, khawis nan nangokhochancha ken Apo Dios. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("HB11_3","088_11_3","HEB","11","3","3","Isnan nay ay pammati, maawatan tako ay nan lofong, nakhaeb isnan kalin Apo Dios, ya nan wad-ay ay mail-ila nawad-ay isnan ad-i kaila. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("HB11_4","088_11_4","HEB","11","4","4","Si Abel, khapo isnan pammatina, khagkhag-awis nan inchatona ken Apo Dios mo nan inchaton Cain. Siya nan khotok nan nangwaniyan Apo Dios ay nalenteg siya, ya inpailana isnan nanawatana isnan chatona. Natey siya, ngem khapo isnan pammatina, wad-ay siya kayet ay cha enkali. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("HB11_5","088_11_5","HEB","11","5","5","Si Enoc, khapo isnan pammatina, et naayakhan ta ad-i matey, ya maid nakaanap ken siya tay inayakhan Apo Dios. Tay wad-ay nan naisolat ay kalin Apo Dios ay issan sisya ay egayna naayakhan, nalaylaychan si Apo Dios ken siya. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("HB11_6","088_11_6","HEB","11","6","6","Et olay sino ay takho, ad-i mabfalin ay malaylaychan si Apo Dios ken siya, mo maid pammatina. Tay nan menlayad ay somag-en ken Apo Dios, masapol ay patiyena ay wad-ay nan Entotongcho ay manobsofalit isnan takho ay chadlos menlayad ay maiyornos ken siya. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("HB11_7","088_11_7","HEB","11","7","7","Si Noe, khapo isnan pammatina, chinngena nan tokhon Apo Dios maipoon isnan at omat ay sisya'y ad-i maila. Sa na't inseinset ay khinmaeb is chakchakowag ay bapor ta matakho nan pangafongna. Khapo isnan inangnena, naokom nan kinangaag nan katakhotakho, ya tinawidna nan kinalenteg ay fongan nan pammatina. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("HB11_8","088_11_8","HEB","11","8","8","Si Abraham, khapo isnan pammatina, pinatina nan nangayakhan Apo Dios ken siya, ya naligwat ay nenfaat isnan ili ay at tawichena. Et olay ad-ina ammo nan chey ay omayana, inmey kayet. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("HB11_9","088_11_9","HEB","11","9","9","Et khapo isnan pammatina inan-anosana ay nen-ab-afong isnan torcha ay kag yangkhay mangmangili isnan chey ay ili ay inkalin Apo Dios ay kowaena. Siya akhes nan inang-angnen Isaac ay anakna ya si Jacob ay apona, ay naibfifilang met laeng ken siya ay makitawid isnan inkalin Apo Dios. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("HB11_10","088_11_10","HEB","11","10","10","Siya chi nan inan-anosana tay namnamaena nan eng-engkhana ay ili, ay sinmek ya khinaeb Apo Dios. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("HB11_11","088_11_11","HEB","11","11","11","Si Sara, khapo isnan pammatina, olay mo linmafes nan tawena, naagtan kayet is kafaelana ay omanak, tay finigfigna ay kaaafolot si Apo Dios ay nen-ikali ken siya. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("HB11_12","088_11_12","HEB","11","12","12","Isonga, olay mo kag natey si Abraham tay nalakalakay et, ngem nalpo ken siya nan kawanewaned ay kag nan kaad-achan nan tokwifi id chaya ya nan ad-i kafilang ay lakhan isnan ilit nan fayfay. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("HB11_13","088_11_13","HEB","11","13","13","Am-in chachi ay takho, inmab-afolot cha ken Apo Dios engkhana ay natey cha. Ya olay egaycha chinawat nan inkalin Apo Dios ken chaicha, khechangna'y kag cha inila isnan ad-adchawi ya nenlal-ayad cha isnan katongpalana, tay finigfigcha ay mangwanin mangmangili cha yangkhay ay enfab-aat isnan lofong. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("HB11_14","088_11_14","HEB","11","14","14","Nan takho ay mangmangwani isnan kag todi, et ipailacha ay wad-ay nan osto ay ilicha ay an-anapencha. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("HB11_15","088_11_15","HEB","11","15","15","Tay mo sa ya nan ili ay tinaynancha nan sesemkencha, at achi wayacha ay tinmoli. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("HB11_16","088_11_16","HEB","11","16","16","Ngem faken chi is semsemkencha, mo ke tay nan khagkhag-awis ay ili nan laychencha, ay siya nan id chaya. Tay siya chi, ad-i mafainan si Apo Dios isnan mangwaniyancha ken siya ay siya nan Dioscha. Nalatak chi, tay inkhab-ana chaicha is ilicha. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("HB11_17","088_11_17","HEB","11","17","17","Si Abraham, khapo isnan pammatina, inyoyana nan anakna ay si Isaac issan nanepngan/namachasan Apo Dios. Siya ay nanawat isnan inkalin Apo Dios et nensasakhana ay mangichaton isnan es-esang ay anakna, ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("HB11_18","088_11_18","HEB","11","18","18","olay mo si Isaac nan kinwanin Apo Dios ay malpowan nan kawanewaned Abraham. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("HB11_19","088_11_19","HEB","11","19","19","Tay si Abraham, pinatina ay olay nget mo matey si Isaac, wad-ay kamabfalin Apo Dios ay manakho ken siya. Et tet-ewa ay chinawatna kasin siya ay kag natey ya kasin natakho. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("HB11_20","088_11_20","HEB","11","20","20","Si Isaac, khapo isnan pammatina, kinchawna nan mamindisyonan Apo Dios ken cha Jacob ken Esau is tap-in akhew. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("HB11_21","088_11_21","HEB","11","21","21","Siya akhes chi nan inangnen Jacob isnan nganngani ay mateyana. Khapo isnan pammatina, kinchengna ay namindisyon isnan an-ak Jose. Inangnena chi ay nenyoko isnan ochon nan sokodna, ay nanad-ayaw ken Apo Dios. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("HB11_22","088_11_22","HEB","11","22","22","Isnan nganngani ay mateyan Jose, khapo isnan pammatina, infaagna nan at komaanan nan waned Israel id Egipto. Sa na't infilin nan angnencha isnan ingitna isnan komaanancha. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("HB11_23","088_11_23","HEB","11","23","23","Si Moises, khapo isnan pammatin nan chakek-ena, naitafon is tolo ay fowan kakwasan nan naiyanakana, tay inilacha ay khag-awis ay ong-onga, ya egaycha inyegyat nan filin nan ali. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("HB11_24","088_11_24","HEB","11","24","24","Si Moises, khapo isnan pammatina issan nengnganana, inyad-ina nan kaibfilangana ay anak nan nanalaken ken siya ay magmagkit Faraon, ay ali id Egipto. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("HB11_25","088_11_25","HEB","11","25","25","Nan magtek winadwad-ayna et nan maitapiyana isnan takhon Apo Dios ay maipap-alikhat, mo nan enfasolana isnan manokokhana ken chaicha ta makikhankhanas isnan sin-ak-itan ay laglagsak. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("HB11_26","088_11_26","HEB","11","26","26","Infilangna ay napatpateg nan maam-amsiwana midkakay ken Cristo, mo nan am-in ay kinafaknang ay wad-ay id Egipto, tay maid kasina semsemken mod-i yangkhay nan at kasobfalitana is tap-in. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("HB11_27","088_11_27","HEB","11","27","27","Sa et khapo isnan pammatina akhes, tinaynana id Egipto, ya egayna inyegyat nan songet nan ali. Et inan-anosana, tay kag na iilaen nan Entotongcho ay ad-i kaila. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("HB11_28","088_11_28","HEB","11","28","28","Sa et khapo isnan pammatina, initchona nan Paskua, et nay inwarsina nan chalan nan karnilo ta ad-i pateyen nan Enpatey ay anghel nan inaona ay an-akcha. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("HB11_29","088_11_29","HEB","11","29","29","Nan cheycha'y Israelitas, khapo isnan pammaticha, nanalan cha ay khinomchang isnan Fayfay ay makwanin Enkilat, ay kag nan ikkan ay manalan isnan malalango ay lota. Ngem issan khinomchangan koma nan cheycha'y iyEgipto, ya ke cha't ay nalin-eb ya natey. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("HB11_30","088_11_30","HEB","11","30","30","Khapo isnan pammati, nat-eb nan at-atakchag ay toping ay mangaalad isnan ili ay Jerico, issan nakwasan nan nenliweliwesan nan Israelitas is pito ay akhew. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("HB11_31","088_11_31","HEB","11","31","31","Khapo isnan pammatin Rahab ay asi ay fafai ischi ay ili, egay naitapi isnan nateyan nan kakailiyana ay ad-i mamati ken Apo Dios. Inpailana nan pammatina isnan nenmangiliyana ay khawis isnan cheycha'y nafaa ay nen-as-as. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("HB11_32","088_11_32","HEB","11","32","32","Ay kek kasin okhookhochen nan tapina? Maid angsan si waya ay mangokhochak ken cha Gideon, Barac, Samson, Jefte, David, Samuel, ya nan cheycha'y mamadto. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("HB11_33","088_11_33","HEB","11","33","33","Khapo isnan pammaticha, wad-ay ken chaicha nan nangafak isnan kailiili; nalenteg ay en-okom; nanawat isnan inkalin Apo Dios; ya nangomod isnan topek nan layon ay kakaegyat ay atap ay enkik-iwi. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("HB11_34","088_11_34","HEB","11","34","34","Sa et wad-ay ken chaicha nan ad-i kaatongan isnan enfidfichang ay apey; nan naikasiw isnan fadyok; nan naagtan is kamabfalincha isnan komapsotancha; nan nenfalin ay marmet ay makifaloknit; ya nan nangipallayaw isnan mangili ay kasorchasorchacho ay fosocha. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("HB11_35","088_11_35","HEB","11","35","35","Wad-ay akhes nan fabfafai ay nanawat isnan kasin natakho ay natey ken chaicha. Ngem wad-ay cha akhes nan nangad-i isnan kailofosancha khapo isnan pammaticha, et nay naipap-alikhat cha engkhana ay natey cha, tay nan namnamaencha et nan fomangonancha isnan kakhawisan ay fiyag. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("HB11_36","088_11_36","HEB","11","36","36","Nan tapina, nachopichopis, nafaifaig, ya nakawalan cha kayet ay naifalod; ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("HB11_37","088_11_37","HEB","11","37","37","wad-ay akhes nan finaofaogcha ay nammatey; wad-ay cha nan linakhachicha ay nangedwa isnan awakcha; ya wad-ay cha nan pinateycha isnan fadyok. Ya nan tapina, maid mabmabfalincha ya nenlikhelikhed ay aped yangkhay nenfafacho is kochil si karnilo ya karching, sa cha't nachopichopis ya naipap-alikhat. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("HB11_38","088_11_38","HEB","11","38","38","Aped cha nen-atoaton isnan malalango ay lota ya isnan filig, ya nen-ab-afong isnan liyang ya fito. Ngem nan kinatet-ewana ad-i maikali nan katakhotakho isnan nay ay lofong ay maifob-oweg ken chaicha. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("HB11_39","088_11_39","HEB","11","39","39","Nan naycha am-in, olay naokhookhod cha isnan kalin Apo Dios khapo isnan pammaticha, sisya'y egaycha chinawat nan inkalin Apo Dios ken chaicha. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("HB11_40","088_11_40","HEB","11","40","40","Tay khagkhag-awis nan sinmek Apo Dios ay siya nan maitapiyan tako ken chaicha. Nan pangkhepna et ta kachongsan tako am-in ay enfalinena ay takhona ay maid kolang tako. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("HB12_1","088_12_1","HEB","12","1","1","Idwani, khapo tay ang-angsan nan maliliwes ay chadlos omiila ken chatako, kaanen tako nan ngag issa ay chomacham-et ken chatako, ya fasol ay popomket ken chatako. Ta eesten tako ay kag makilomlomfa isnan chalan ay initchon Apo Dios ay omayan tako. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("HB12_2","088_12_2","HEB","12","2","2","Enchachawsen tako yangkhay nan mata tako ken Jesus, ay mangipango ya mangipaanay isnan pammati tako. Si Jesus, khapo isnan namnamaena ay lomagsakana, inanosana nan napalikhatana is kakolos. Egayna inkabfain nan mateyana ischi, et nay idwani wad-ay ay entotokcho ay makiap-apo is kakannawan Apo Dios is katronona. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("HB12_3","088_12_3","HEB","12","3","3","Semsemkenyo si Jesus ay nangan-anos isnan kag todi ay nangolaan nan fomafasol, ta ad-i kayo aped maoma paymo ngomaya. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("HB12_4","088_12_4","HEB","12","4","4","Kholaenyo nan fasol, ngem egay kayo kayet natepeng/napachas engkhana ay ikatteyanyo nan mangogkholaanyo isnan fasol. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("HB12_5","088_12_5","HEB","12","5","5","Nalichonganyo ngen nan tokhon Apo Dios ken chakayo ay an-akna? Kinwanina, “Anakko, ad-im laglag-asen nan tokhon Apo Dios. Ad-i ka akhes ngomaya mo saplitena sik-a. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("HB12_6","088_12_6","HEB","12","6","6","Tay si Apo Dios tokhonena nan laylaychena, ya saplitena nan olay sino ay chawatena ay anakna.” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("HB12_7","088_12_7","HEB","12","7","7","Anosanyo nan likhatyo ya ippeyyo ay tokhon Apo Dios. Siya na nan mangipaila ay infilangna chakayo ay an-akna. Tay ay ke wad-ay anak ay ad-i tokhonen nan amana? ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("HB12_8","088_12_8","HEB","12","8","8","Mo maokhay kayo ay ad-i matogtokhon isnan kasaplitan nan am-in ay anan-ak, faken kayo et osto ay an-akna mod-i ket an-ak si takey. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("HB12_9","088_12_9","HEB","12","9","9","Siya akhes isnan am-a ay tinmofowan tako, tinokhoncha chatako ya inpateg tako chaicha. Ad-i tako ngen am-amed maiyornos ken Dios Ama ay poon si leng-ag tako, ta enfiyag tako? ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("HB12_10","088_12_10","HEB","12","10","10","Tay nan am-a ay tinmofowan tako, tinokhoncha chatako isnan sin-ak-itan ay maiyafoloy isnan semkencha ay khawis. Ngem si Apo Dios, tokhonena chatako isnan enkhawisan tako, ta enfalin tako ay kag ken siya ay nasantowan. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("HB12_11","088_12_11","HEB","12","11","11","Ngem ento mo omipalal-ayad nan tokhon ken chatako, ya ket ay omipasakit isnan semek. Ngem khechangna'y aw-awni ya ket ay fomkhas isnan natalna ya nalenteg ay fiyag ken chatako ay namanso isnan tokhon. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("HB12_12","088_12_12","HEB","12","12","12","Tay siya chi, tan-angenyo nan nablay ay limayo, ya pabfikasenyo nan kinmapsot ay khongkhong-oyo. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("HB12_13","088_12_13","HEB","12","13","13","Leletkhenyo ay manalan, ta nan cha enpip-ilay ay ib-ayo ay makilomlomfa, et ad-i cha maisiyan mod-i ket khomawis cha. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("HB12_14","088_12_14","HEB","12","14","14","Ippeyyo nan kafaelanyo ay makiornos isnan am-in ay takho, ya eestenyo ay enfiyag ay nadchalos ya nakapet ken Apo Dios, tay nan ad-i nakapet ken siya et ad-ina ilaen siya. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("HB12_15","088_12_15","HEB","12","15","15","En-annad kayo ta maid masaew ay manawat isnan fachang Apo Dios, ya ta maid ken chakayo nan enlamotan nan khiwachay ay semek ay fomkhas is kholo, tay makaalis nan khiwachayna isnan katakhotakho. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("HB12_16","088_12_16","HEB","12","16","16","Ilaenyo akhes ta maid ken chakayo nan en-ang-angnen is asi, ya ta maid menlaglag-as isnan nasantowan ay kag ken Esau ay aped nangisokat isnan kinayon-ana isnan sinkomakan yangkhay. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("HB12_17","088_12_17","HEB","12","17","17","Ammoyo ay awni ya ke na't finaliwan nan semekna ya laychena ay alaen nan bindisyon ay ichowan koma amana ken siya, ya ket ay maid mabfalin tay inad-in amana, olay mo nenfabfafawi ay nen-ag-akha. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("HB12_18","088_12_18","HEB","12","18","18","Teken nan angnen tako ay somag-en ken Apo Dios idwani. Tay id sangad-om, sinmag-en cha isnan mabfalin ay maitopeg ay naaycha: nan filig ay Sinai ay fomidfichang; nan follinget; nan ngitit nan follinget; nan lemlem; ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("HB12_19","088_12_19","HEB","12","19","19","nan kalin si trompeta; ya nan kali ay nangipaegyat ken chaicha. Tay siya chi nenseg-aseg-ang cha ta ad-ina cha et chad-oman nan kalina ken chaicha. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("HB12_20","088_12_20","HEB","12","20","20","Tay egay cha nakaikatpe isnan infilina ay, “Olay esang ay enkik-iwi ay manikchod isnan filig, et mafaog engkhana ay matey.” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("HB12_21","088_12_21","HEB","12","21","21","Et tay chad-ama ay kakaegyat nan ilana, olay si Moises kinwanina, “Entat-ayenten ak isnan egyatko.” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("HB12_22","088_12_22","HEB","12","22","22","Ngem chatako, teken ay filig nan sinmag-enan tako, ay siya nan filig ay Sion, ay ilin nan matatakho ay Dios. Siya nan ili ay makwanin Jerusalem id chaya, ay maam-amongan nan kalifolifo ay angheles. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("HB12_23","088_12_23","HEB","12","23","23","Naitapi tako isnan nalagsak ay am-among nan inaona ay an-ak Apo Dios, ay naisolat nan ngachancha id chaya. Tet-ewa, sinmag-en tako ken Apo Dios ay mangokom isnan am-in, ya isnan leng-ag nan nenkalenteg ay takho ay nenfalinen Apo Dios ay maid enkolangancha. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("HB12_24","088_12_24","HEB","12","24","24","Sinmag-en tako akhes ken Jesus ay mangitot-oya isnan falo ay tolag, ay nakhaeb isnan chalana ay kag naiwarsi isnan semek tako, ay adchawi ay khag-awis nan kedchawena mo nan kedchawen nan chalan Abel. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("HB12_25","088_12_25","HEB","12","25","25","Ilaen tako chadlo ta ad-i tako tot-owengen ay mannge ken Apo Dios. Tay mo egay naikasiw nan ikik-it tako id sangad-om isnan madchosaancha khapo isnan ad-icha manngelan isnan manokhon ken chaicha is kalota, at am-amed ay ad-i tako makakasiw isnan chosa mo ad-iyen tako nan tomokhon ay malpo id chaya. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("HB12_26","088_12_26","HEB","12","26","26","Issan chey, inwegweg nan kalina nan lofong. Ngem idwani, wad-ay nan inkalina ay maangnen ay nangwanin, “Mamingsan kayet, at iwegwegko nan lota, ya faken nan lota yangkhay mod-i ket am-in akhes nan wad-ay id chaya.” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("HB12_27","088_12_27","HEB","12","27","27","Isnan nangwaniyanan, mamingsan kayet, ipailana nan makaanan nan nakhaeb ay mawegweg, ta nan ad-i mawegweg et ikakkana. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("HB12_28","088_12_28","HEB","12","28","28","Enyaman tako et mampay tay at chawaten tako nan en-apowan ay ad-i kawegwegweg. Siya, enyaman tako ken Apo Dios ta nan angnen tako ay enchayaw et malaylaychan siya tay patkhen tako ya iyegyat tako siya. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("HB12_29","088_12_29","HEB","12","29","29","Tay tet-ewa ay alig enngopngopos ay apey nan Dios tako. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("HB13_1","088_13_1","HEB","13","1","1","Itot-oloyyo ay enlilinnayad ay kag sin-anag-i. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("HB13_2","088_13_2","HEB","13","2","2","Ad-iyo lichongan ay mangiliyen nan olay sino. Tay wad-ay cha nan tapina id sangad-om ay ad-icha am-ammo ay angheles pet nan minangilicha. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("HB13_3","088_13_3","HEB","13","3","3","Sesemkenyo nan cheycha'y maibfafalod ay kag kayo maitattapi ken chaicha. Sesemkenyo akhes nan cheycha'y enliglikhat ay kag chakayo nan cha enliglikhat, tay fakinlolota kayo akhes. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("HB13_4","088_13_4","HEB","13","4","4","Masapol ay patkhen tako am-in nan kasasaad nan omasawa, ya ta maid mangiseyep isnan fakena asawa. Tay chosaen Apo Dios nan en-angnen isnan asi ya nan menchowa isnan pantewna. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("HB13_5","088_13_5","HEB","13","5","5","Kaanenyo isnan semekyo nan layad isnan siping ya mang-ep kayo isnan wad-ay ay kwayo. Tay kinwanin Apo Dios, “Ad-ik taytaynan chakayo, ya ad-ik iwayang chakayo.” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("HB13_6","088_13_6","HEB","13","6","6","Adi kad idwanin, natoled tako et ay mangwanin, “Si Apo Dios nan fomadfachang, et nay ad-i ak omeg-egyat. Ay ke wad-ay kamabfalin nan takho ken sak-en?” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("HB13_7","088_13_7","HEB","13","7","7","Semkenyo nan nangichad-alan ken chakayo issan chey, ay nangifab-aag isnan kalin Apo Dios. Semkenyo akhes nan nenfanakhan nan inangnencha ay nenfiyag, ya wanchenyo nan pammaticha. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("HB13_8","088_13_8","HEB","13","8","8","Si Jesu Cristo ad-i enfab-aliw, siya kayet id ogkha, idwani, ya is eng-engkhana. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("HB13_9","088_13_9","HEB","13","9","9","Isonga, ad-i kayo maaw-awis isnan tekteken ay sos-olo ay ad-i maifakhay isnan kinatet-ewa. Tay nan mangipafikas isnan semek tako et nan fachang Apo Dios, ya faken nan inmona ay filin maipoon isnan makakan. Tay nan nangab-afolot isnan kag tosacha ay ekhad, egay cha nabfachangan. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("HB13_10","088_13_10","HEB","13","10","10","Nan papachi ay cha ensilfi isnan enchad-ayawan ay nakhaeb is torcha, et maid kalentekhancha ay makiamong ay makikkikan isnan falo ay enchad-ayawan tako. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("HB13_11","088_13_11","HEB","13","11","11","Nan katongchowan ay pachi, iyeyna nan chalan nan enkik-iwi isnan Kasasantowan ay Kwarto ay kawad Apo Dios, ta ichatona khapo isnan fasol. Ngem nan awak nan enkik-iwi, mapoowan is kadchelan nan entetey-ancha. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("HB13_12","088_13_12","HEB","13","12","12","Tay siya chi olay si Jesus, et natey is kailit nan ili ta chalosana nan fasol nan katakhotakho isnan chalana. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("HB13_13","088_13_13","HEB","13","13","13","Idwani et mampay, taynan tako nan inmona ay kawad tako ta onochen tako si Jesus is kailitna ta maitapi tako isnan naam-amsiwana. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("HB13_14","088_13_14","HEB","13","14","14","Tay maid ili tako isna ay ad-i kaamas, mod-i ket namnamaen tako nan ili ay wad-ay is omali ay akhew. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("HB13_15","088_13_15","HEB","13","15","15","Tay siya chi, nan kad-in ichaton tako koma ken Apo Dios maichalan ken Jesus et nan menchad-ayawan ya menyamyamanan tako ken siya. Siya chachi nan osto ay fongan nan topek ay mangipateg isnan ngachana. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("HB13_16","088_13_16","HEB","13","16","16","Ad-iyo lichongan ay en-angnen is khawis ya enfinnabchang, tay siya na nan kag chaton ay malaylaychan Apo Dios. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("HB13_17","088_13_17","HEB","13","17","17","Patpatiyenyo nan mangichad-alan ken chakayo ya maiyornos kayo ken chaicha. Tay chaicha nan mangil-ila isnan enkhawisanyo ay at songfatancha ken Apo Dios. Ilaenyo ta malaylaychan cha isnan mangichad-alanancha ken chakayo ya ta ad-i cha ngomaya, tay mo ngomaya cha maid enkhawisanyo. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("HB13_18","088_13_18","HEB","13","18","18","Omilol-owalo kayo ken chakami, tay ammomi ay nadchalos nan semekmi, ya nan khawis yangkhay nan laychenmi ay ikkan. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("HB13_19","088_13_19","HEB","13","19","19","Iloneloneyko ken chakayo ta omilowalo kayo, ta ad-i omannong nan mangipasakhongan Apo Dios ken sak-en ken chakayo. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("HB13_20","088_13_20","HEB","13","20","21","Idwani, asop ya si Apo Dios ay Dios si talna, ay namangon ken Apo tako ay Jesus isnan etey, et agtana chakayo is kafaelanyo ay mangangnen isnan am-in ay khawis ta ikkanyo nan nemnemna. Asop ya enfalinena chakayo is takho ay kalal-ayad ken siya maichalan ken Jesu Cristo. Si Jesus nan napateg ay manoktokkhong ken chatako ay kag karnilona, khapo tay isnan chalana nan nakhab-an nan tolag ay maid pengpengna. Siya nan machad-ayaw is eng-engkhana! Amen. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("HB13_22","088_13_22","HEB","13","22","22","Kedchawek ken chakayo ay aag-ik, ta anosanyo ay mannge isnan nay ay kanak ay mangipafikas ken chakayo, tay akit yangkhay na ay insolatko ken chakayo. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("HB13_23","088_13_23","HEB","13","23","23","Laychek akhes ay ipaammo ken chakayo ay naipalofos et si Timoteo is kafabfalochan. Et mo omali kannay isna, at itakinko is omayak issa ken chakayo. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("HB13_24","088_13_24","HEB","13","24","24","Pakomostaanyo akhes nan am-in ay mangichad-alan ken chakayo issa, ya nan am-in ay ib-ayo ay takhon Apo Dios. Olay nan iib-a ay nalpo id Italia, pakomostaencha akhes chakayo. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("HB13_25","088_13_25","HEB","13","25","25","Asop ya wad-ay ken chakayo am-in nan fachang Apo Dios. Amen.");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("JM1_1","089_1_1","JAS","1","1","1","Sak-en si Santiago, ay faan Apo Dios ya si Apo Jesu Cristo. Pakomostaek chakayo am-in ay takhon Apo Dios ay naiwalas isnan teketeken ay ili. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("JM1_2","089_1_2","JAS","1","2","2","Iib-ak, mo omchan nan ngag issa ay likhat, ifilangyo ay siya nan khotok si chachama ay malaylaychanyo. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("JM1_3","089_1_3","JAS","1","3","3","Ammoyo ay nan mateptepngan/mapadpachasan nan pammatiyo et pafal-ena nan anosyo ay en-ikatpe. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("JM1_4","089_1_4","JAS","1","4","4","Ngem ilaenyo ta pafal-en ya pabfikasen nan sana ay anosyo nan khawis ay okhali engkhana ay maid makmakwaniyan paymo enkolanganyo. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("JM1_5","089_1_5","JAS","1","5","5","Mo wad-ay ken chakayo nan enkolang isnan laing ay mangilasinan isnan khawis isnan ngaag, komchaw ken Apo Dios is silib ya at maagtan siya. Tay si Apo Dios, al-allayad ay en-ichowa isnan am-in ay komchaw ken siya ya ad-ina yangyangan chaicha. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("JM1_6","089_1_6","JAS","1","6","6","Ngem mo sino nan komchaw, masapol ay abfolotena ya ad-i enchwadchwa ay maalana'y maala nan kedchawena. Tay nan enchwadchwa, et maiyalig isnan talipyakew is kafayfay ay patolitoliyen nan chakhem. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("JM1_7","089_1_7","JAS","1","7","8","Adi kad mo sino nan enchwadchwa isnan am-in ay ang-angnena, ad-ina kanan en wad-ay fongaena ken Apo Dios, tay ad-i kanonongnong. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("JM1_9","089_1_9","JAS","1","9","9","Lebfengna'y ilal-ayad koma nan maid mabmabfalina ay ib-a nan nangipatongchowan Apo Dios ken siya isnan kasasaadna isnan namatiyana. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("JM1_10","089_1_10","JAS","1","10","10","Siya akhes koma isnan nafaknang mo maibfafan-ig isnan mamatiyana. Tay khechangna'y mamaid nan fafaknang, kag isnan sabsafong nan ponchag. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("JM1_11","089_1_11","JAS","1","11","11","Tay mo fomala nan akhew ya chad-ama'y atong, malango nan mola, mekchag nan safong et mapakawas nan khawis ay foyana. Siya akhes isnan nafaknang, at maamas isnan en-anaanapana isnan ifaknangna. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("JM1_12","089_1_12","JAS","1","12","12","Naoney nan takho ay makaanos isnan likhat, tay mo ad-i enpaafak, at chawatena nan koronan si fiyag ay eng-engkhana ay inkalin Apo Dios isnan menlaylayad ken siya. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("JM1_13","089_1_13","JAS","1","13","13","Mo wad-ay masailowan ken chakayo, ad-ina koma kanan en si Apo Dios nan nangawis ken siya. Tay ad-i mabfalin ay maawis si Apo Dios isnan ngaag ya maid akhes sailowana. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("JM1_14","089_1_14","JAS","1","14","14","Tay olay sino et masailowan mo malalayan ya maawis isnan ngaag ay figfikhawena. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("JM1_15","089_1_15","JAS","1","15","15","Sa et mo nenliton nan fikhaw, at iyanakna nan fasol. Et mo naengngan nan fasol, etey nan wad-ayena. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("JM1_16","089_1_16","JAS","1","16","16","Tay siya chi chakayo ay kalal-ayad ay ib-ak, ad-i kayo masas-ailowan. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("JM1_17","089_1_17","JAS","1","17","17","Tay am-in ay khawis ya maid kolangna ay mailayad ken chatako et malpo id tongcho ken Dios Ama. Siya nan nangaeb isnan am-in ay ensilaw id chaya, ngem olay mo enfaliw ya tomeken nan ilacha, ad-i enfaliw siya. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("JM1_18","089_1_18","JAS","1","18","18","Isnan nemnemna kannay, nenfalinena chatako ay takhona maichalan isnan tet-ewa ay kalina, tatno chatako nan alig fin-i isnan am-in ay khinaebna. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("JM1_19","089_1_19","JAS","1","19","19","Iib-ak ay laylaychek, sesemkenyo na: Masapol ay ensasakhana tako ay enchenge, ilonloney tako ay enkali, sa tako't ad-i nalaka ay somonget. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("JM1_20","089_1_20","JAS","1","20","20","Tay ad-i pawad-ayen nan songet si takho nan kinalenteg Apo Dios. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("JM1_21","089_1_21","JAS","1","21","21","Kaanenyo et mampay nan ngag issa ay kinalokhit ya nan inmawas ay kinangaag. Ibfafan-igyo nan semekyo ay manawat isnan kalina ay inmolana ken chakayo ya makaisalak ken chakayo. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("JM1_22","089_1_22","JAS","1","22","22","Iyangnenyo nan kanan Apo Dios ya ad-iyo aped yangkhay chengchengngen. Tay mo siya chi at loklokowenyo nan awakyo. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("JM1_23","089_1_23","JAS","1","23","23","Nan aped manmannge isnan kalina ya ad-ina iyangnen, et kag isnan cha ensarming. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("JM1_24","089_1_24","JAS","1","24","24","Ilaena nan kamesna sa et komaan ngem ke na't lichongan kannay mo ngag nan ilana. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("JM1_25","089_1_25","JAS","1","25","25","Ngem mabindisyonan isnan ang-angnena nan takho ay mang-osiosig ya mamangset ay cha mangiyangnen isnan ad-i enkolang ya omipawaya ay lenteg Apo Dios. Siya nan mangafolot ya mangiyangnen isnan chinngena ya faken nan aped mannge yangkhay sa na't lichongan. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("JM1_26","089_1_26","JAS","1","26","26","Mo wad-ay mangwani ay siya et en menchayachayaw, sa et ad-i makaipatke isnan chilana, et ongar yangkhay nan enchad-ayawana ya awakna kannay nan loklokowena. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("JM1_27","089_1_27","JAS","1","27","27","Nan nadchalos ay angnen ay enchayaw ay maid kasina kakwaniyan isnan sakhang Dios Ama et siya na: nan mamachang isnan nangoso ya nailekkasan isnan likhatcha, ya nan kaikasiwan isnan kinalokhit nan lofong. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("JM2_1","089_2_1","JAS","2","1","1","Iib-ak, mo eegnanyo nan pammati isnan matangtangad ay Apo tako ay si Jesu Cristo, masapol ay maid pawadwad-enyo isnan takho. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("JM2_2","089_2_2","JAS","2","2","2","Mo wad-ay somkhep isnan maam-amonganyo ay faknang ay ensisingsing is fallitok ya enfafacho is khawigkhawis, sa et somkhep akhes nan posi ay nakhayyokhayyot nan fachona, ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("JM2_3","089_2_3","JAS","2","3","3","sa yo et khakhawisen nan khawis nan fachona ay mangwanin, “Itokchom isnan nay kakhawisan ay tokchowan,” sa yo't akhes kanan isnan posi, “Itakchegmo ischi,” paymo “Itokchom, isnan sag-en nan khagkhatinak,” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("JM2_4","089_2_4","JAS","2","4","4","teketeken nan ikkanyo ay mangifilang isnan ib-ayo ay mamati, ad-i ngen? Mo siya chi nan angnenyo enfalin kayo ay okom ay nappangil ay ngaag nan pangkhepna. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("JM2_5","089_2_5","JAS","2","5","5","Laylaychek ay iib-ak, chengngenyo kay nan kanak ya! Egay ngen pinilin Apo Dios nan poposi isnan lofong ta enfalin cha ay nafaknang isnan pammati, ya tawichencha nan en-ap-apowana ay inkalina isnan menlal-ayad ken siya? ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("JM2_6","089_2_6","JAS","2","6","6","Ngem chakayo, ilaylayosanyo nan posi. Adi ngen chaicha kannay ay fafaknang nan mangipap-alikhat ken chakayo ya nan mangog-oyod ay en mangisaklang ken chakayo? ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("JM2_7","089_2_7","JAS","2","7","7","Adi ngen chaicha kayet nan mangipangapangaag isnan napateg ay ngachan nan Apo ay naitapiyanyo? ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("JM2_8","089_2_8","JAS","2","8","8","Wad-ay nan chadlos nabfalor ay lenteg ay naisolat ay kalin Apo Dios: “Masapol ay laylaychem nan ib-am ay takho kag isnan menlaycham isnan awakmo.” Mo siya chi nan tet-ewa ay abfolotenyo, osto nan angnenyo. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("JM2_9","089_2_9","JAS","2","9","9","Ngem mo wad-ay pawadwad-enyo, fomasol kayo, ya maokom kayo isnan lenteg ay mangwanin fomafasol kayo. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("JM2_10","089_2_10","JAS","2","10","10","Mo wad-ay eg-ay nangafolot isnan am-iam-in ay lenteg Apo Dios tay kinomsaw isnan esang, maifilang ay finmasol siya isnan am-in. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("JM2_11","089_2_11","JAS","2","11","11","Tay si Apo Dios ay nangifilin en, “Ad-im chwadchawaen nan pantewmo,” siya kayet nan nangwanin, “Ad-i ka enpatey.” Adi kad, olay mo ad-im chwadchwaen nan pantewmo ngem mo nenpatey ka, khechangna'y egaymo inafolot nan lenteg. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("JM2_12","089_2_12","JAS","2","12","12","Meymey-anyo nan am-in ay kankananyo ya ang-angnenyo tay at maokom tako isnan lenteg Cristo ay mangipawaya ken chatako. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("JM2_13","089_2_13","JAS","2","13","13","Tay nan ad-i maneg-ang isnan ib-ana, at ad-i akhes maseg-angan mo maokom. Ngem nan maseg-ang, maid iyegyatna mo maokom siya. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("JM2_14","089_2_14","JAS","2","14","14","Iib-ak, mo wad-ay mangwanin mamati siya ngem ad-ina tet-ewaan isnan angnena, ngag kay nan enkhawisana? Ay ke mabfalin ay isalakan nan pammatina siya? ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("JM2_15","089_2_15","JAS","2","15","15","Mo sa ya wad-ay nan ib-ayo ay mamati ay nagkhakhayyot nan fachona ya enkolang nan kanena isnan inakhew, ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("JM2_16","089_2_16","JAS","2","16","16","ngag kay nan enkhawisana mo wad-ay ken chakayo nan mangwani ken siya, “En ka et. Asop ya enkhagkhawis ka ya chomechenat ya memegsan ka,” mo maid ichowana is kasapolana? ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("JM2_17","089_2_17","JAS","2","17","17","Siya akhes isnan pammati mo maid fongana, maiyalig ay natey. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("JM2_18","089_2_18","JAS","2","18","18","Ngem away nget wad-ay nan mangwanin, “Nan esang, wad-ay yangkhay pammatina, ngem nan esang, wad-ay akhes khawis ay cha na angnen.” Ayed, ipailam nan kinatet-ewan nan pammatim ay maid khawis si angnena, ya sak-en, ipatet-ewak nan pammatik isnan khawis ay chak angnen. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("JM2_19","089_2_19","JAS","2","19","19","Patiyem ngen ay wad-ay nan es-esang ay Dios? Khawis achi, ngem ay ke omanay? Tay olay nan anito, patiyencha akhes, ya entat-ayenten cha isnan egyatcha ken siya. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("JM2_20","089_2_20","JAS","2","20","20","Chakayo ay ad-i ensemsemek, ay ke yo ad-i ammo ay nan pammati ay ad-i iyangnen isnan khawis, et maid silfina? ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("JM2_21","089_2_21","JAS","2","21","21","Si ama tako'y Abraham, faken ngen nan nangiyangnenana isnan naifilin ken siya nan nangibfilangan Apo Dios ay nalenteg siya, tay inchoona nan anakna ay si Isaac is kaaltar? ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("JM2_22","089_2_22","JAS","2","22","22","Ilaen tako isna ay nenfinnachang nan pammatina ya nan inangnena, ya nenfalin ay maid enkolangan nan pammatina isnan nangiyangnenana. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("JM2_23","089_2_23","JAS","2","23","23","Et siya nan tinmet-ewaan nan naisolat ay kalin Apo Dios ay mangwanin, “Namati si Abraham ken Apo Dios, et nay infilangna siya ay nalenteg.” Ya nay nakwanin aloyos Apo Dios. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("JM2_24","089_2_24","JAS","2","24","24","Adi kad nay et ammo tako ay ifilang Apo Dios ay nalenteg nan takho khapo isnan angnena, ya faken kecheng isnan pammatina. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("JM2_25","089_2_25","JAS","2","25","25","Ad-i ngen siya akhes ken Rahab ay asi ay fafai? Infilang Apo Dios ay nalenteg siya khapo isnan inangnena ay nenmangili isnan takhon Apo Dios ay nafaa ay nen-as-as, ya nan nangipaligwatana ken chaicha isnan teken ay chalan ay layawencha. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("JM2_26","089_2_26","JAS","2","26","26","Adi kad nan pammati ay ad-i iyangnen et alig natey, kag isnan awak ay kinmaan nan leng-agna. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("JM3_1","089_3_1","JAS","3","1","1","Iib-ak, khapesna't si akit ken chakayo nan en-isolo, tay ammoyo ay enchamcham-et nan angnen Apo Dios ay mangokom ken chakami ay en-isos-olo isnan kalina. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("JM3_2","089_3_2","JAS","3","2","2","Am-in tako ay takho, et enkammakammali tako, am-amed isnan kali. Ngem mo sa ya wad-ay nan ad-i paat enkammali nan topekna, siya nan takho ay maid kolangna tay ammona ay manengngel isnan olay ngag ay angnen nan awakna. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("JM3_3","089_3_3","JAS","3","3","3","Kag isnan kafaryo, mo wad-ay ippey tako ay fosar isnan topekna ta patpatiyena chatako, mabfalin ay ittolong tako nan awakna. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("JM3_4","089_3_4","JAS","3","4","4","Kag akhes isnan bapor, tay olay mo chakchake ya itot-olod nan ab-afikas ay chakhem, nan mangittolong isnan laychen nan enmanmaniho ay omayan, et nan fan-ifan-ig ay kag chila is kachokogna. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("JM3_5","089_3_5","JAS","3","5","5","Siya akhes isnan chila, olay mo fan-ig, chad-ama nan chayewna ay enkali. Sesemkenyo nan isang, ay olay mo fan-ifan-ig, mabfalin ay pabfichangena nan anwaanwa ay pagpag. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("JM3_6","089_3_6","JAS","3","6","6","Siya chi nan kaiyalikhan nan chila. Siya nan lofong si ngaag isnan awak tako ay menfolok isnan olay ngag sisa isnan katatakho tako. Kag apey ay mangipafichang isnan ngaag isnan am-in ay kasasaad ay omchan isnan fiyag, ya si Satanas kannay id inferno nan mangipafichang. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("JM3_7","089_3_7","JAS","3","7","7","Am-in ay enkik-iwi, manad-alan ya entat-ayaw, enkodkochong ya enkikyat is kafayfay, mabfalin ay maipaamo cha ya inpaamon si takho. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("JM3_8","089_3_8","JAS","3","8","8","Ngem maid takho ay makaipaamo isnan chila. Tay ngaag ya ad-i katengngel, ya napno is pomatey ay khiwachay. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("JM3_9","089_3_9","JAS","3","9","9","Siya nan osalen tako ay menchayaw isnan Apo tako ay Dios Ama, nay met achi siya akhes nan osalen tako ay mangipangaag isnan ib-a tako ay takho olay mo nakhaeb cha ay is-ison Apo Dios. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("JM3_10","089_3_10","JAS","3","10","10","Adi kad fomala nan enchayaw ya nan enpangaag isnan es-esang ay topek. Iib-ak, ad-i omno chi's maang-angnen. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("JM3_11","089_3_11","JAS","3","11","11","Maiyalig nan chila isnan eb-eb. Ay ke fomala nan en-aklit ya entamnay ay chanom isnan es-esang ay eb-eb? ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("JM3_12","089_3_12","JAS","3","12","12","Kag akhes isnan kaew ay lobfan, ay ke fomkhas is kayyab? Wad-ay ngen kalob-as ay fomkhas is lobfan? Siya akhes ay ad-i mabfalin ay fomala nan khawis ay chanom isnan en-aklit ay eb-eb. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("JM3_13","089_3_13","JAS","3","13","13","Wad-ay ngen ken chakayo nan nasilib ya makaawat? Ipailana koma nan silibna isnan mangibfafan-ikhana isnan awakna ay kad-in mangiyangnen isnan khawis. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("JM3_14","089_3_14","JAS","3","14","14","Ngem mo nan khiwachay ay apal ya nan yangkhay kaidchayawanyo nan semsemkenyo, ad-iyo patongchowen nan awakyo, tay nan ang-angnenyo et iyeng-engagyo nan kinatet-ewa. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("JM3_15","089_3_15","JAS","3","15","15","Nan sana ay silib, ad-i malpo id tongcho, mod-i ket kalotaan ay silib, ya malpo isnan fikhaw si takho ya nan anito. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("JM3_16","089_3_16","JAS","3","16","16","Tay mo apal ya nan kaidchayawanyo yangkhay nan wad-ay isnan semekyo, at maid manongnong ya fomala nan am-in ay ilan si ngaag. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("JM3_17","089_3_17","JAS","3","17","17","Ngem naay nan okhali ay pawad-ayen nan silib ay malpo id tongcho. Nan omona et nadchalos. Sa et naimeng naanos, naoya, kad-in maseg-ang ya khawis nan ang-angnena, ad-i enpip-ili paymo kakas-okas-on. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("JM3_18","089_3_18","JAS","3","18","18","Nan kinalenteg, et siya nan fongan si talna ay inmolan nan cheycha'y mangipaornos isnan ib-acha. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("JM4_1","089_4_1","JAS","4","1","1","Ngag nan khotok nan enkhogkholaan ya maonon-onganyo? Ad-i ngen nan angsan ay fikhawyo nan maon-onon-ong isnan katatakhoyo? ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("JM4_2","089_4_2","JAS","4","2","2","Wad-ay nan chadlos yo laychen ngem ad-i kayo makaala, et nay maliligwat kayo ay enpatey. Akhomanyo ngem ad-iyo maala, et nay siya nan maonon-ongan ya enkhogkholaanyo. Ad-i kayo makaala isnan laychenyo tay ad-iyo kedchawen ken Apo Dios. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("JM4_3","089_4_3","JAS","4","3","3","Ngem olay mo kedchawenyo, ad-ina ichowa, tay ngaag nan pangkhepyo ay siya nan kang-epan yangkhay nan fikhawyo. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("JM4_4","089_4_4","JAS","4","4","4","Chakayo ay ad-i kaaafolot! Ad-iyo ngen ammo ay mo nan kalotaan nan pawadwad-enyo et aposenyo kannay si Apo Dios? Adi kad nan mamati ay menlayad ay makikadwa isnan menwadwad-ay isnan lofong, et enfalin ay foson Apo Dios. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("JM4_5","089_4_5","JAS","4","5","5","Ad-iyo koma kanan en maid silfin nan inpaisolat Apo Dios ay nangwanin, “Nan Ispirito Santo ay inpateen Apo Dios ken chatako, et chadlos en-imon mo wad-ay pawadwad-en tako mo siya.” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("JM4_6","089_4_6","JAS","4","6","6","Ngem al-allayad siya ay fomachang, ay kag isnan inpaisolatna ay nangwanin, “Fachangan Apo Dios nan mangifafan-ig isnan semekna, ngem kholaena nan nachayew.” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("JM4_7","089_4_7","JAS","4","7","7","Tay siya chi iyornosyo nan nemnemyo ken Apo Dios. Ad-iyenyo nan Chimonyo ya at lomayaw ken chakayo. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("JM4_8","089_4_8","JAS","4","8","8","Somag-en kayo ken Apo Dios ya at somag-en siya ken chakayo. Chakayo ay fomafasol, chalosanyo nan nalokhit ay okhaliyo. Ya chakayo ay enchwadchwa, eesangenyo nan semekyo ken Apo Dios. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("JM4_9","089_4_9","JAS","4","9","9","Ingoyosyo, isangayo ya iyakhayo nan fasolyo. Ento mo en-ang-ango kayo, en-akha kayo koma, ya sokatanyo nan lagsakyo is fafawi. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("JM4_10","089_4_10","JAS","4","10","10","Ibfafan-igyo nan semekyo ken Apo Dios ya at ipatongchona chakayo. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("JM4_11","089_4_11","JAS","4","11","11","Iib-ak, ad-i kayo en-asipangapangaag. Tay nan mangipangaag ya mangokom isnan ib-ana, pangaakhena ya chilawena kannay nan lenteg Apo Dios. Et mo chilawenyo nan lentegna, ad-iyo abfoloten, mod-i ket ippeyyo nan awakyo ay okom ay entongcho mo nan lenteg. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("JM4_12","089_4_12","JAS","4","12","12","Ngem es-esang nan Okom ya siya nan malpowan nan lenteg. Kecheng siya is makaisalak ken chatako paymo makachosa ken chatako. Tay siya chi ay ke wad-ay kalebfengam ay mangokom isnan ib-am? ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("JM4_13","089_4_13","JAS","4","13","13","Chengngenyo sak-en, chakayo ay mangwanin, “Idwani paymo is wakas enfaat kami isnan chey ay ili ta entee kami is esa'y tawen ay enkomerso ya angsan nan khalansiyaenmi.” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("JM4_14","089_4_14","JAS","4","14","14","Ay ke yo ammo nan at omat is wakas? Ngag nan kasasaad nan fiyag? Iyalig tako nan fiyag isnan lifoo ay ilaen tako isnan sinak-itan ket ay awni ya maamas. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("JM4_15","089_4_15","JAS","4","15","15","Nan magtek kanan tako koma et siya na: “Mo laychen Apo Dios, matatakho tako kayet ya siya na paymo siya chi nan angnen tako.” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("JM4_16","089_4_16","JAS","4","16","16","Ngem nan ang-angnenyo et ipatotongchoyo nan semekyo ya ichayewyo nan is yangkhay. Am-in ay kag tosa ay ilan si chayew et ngaag. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("JM4_17","089_4_17","JAS","4","17","17","Adi kad nan takho ay mangammo isnan khawis ay ikkan, ya ad-ina angnen, et enfasol siya. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("JM5_1","089_5_1","JAS","5","1","1","Chakayo ay fafaknang, chengngenyo nan kanak! Iyakhayo ya ipapangekheyo ay mangingegngeg isnan kakaegyat ay likhat ay at omchan ken chakayo. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("JM5_2","089_5_2","JAS","5","2","2","Cha machonot nan ifaknangyo ya cha pakawasen nan kimkimi nan fachoyo. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("JM5_3","089_5_3","JAS","5","3","3","Malatiyan nan fallitok ya pilakyo, ya nan laticha nan kail-an nan finmasolanyo, ya at kanencha nan awakyo ay kag isnan ikkan nan apey. Aped kayo nen-igtoigto is ifaknangyo isnan naycha'y omochi ay akhew. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("JM5_4","089_5_4","JAS","5","4","4","Ngem ilaenyo nan naamoamong ay cha yo tinokong ay lagfon nan nenchonchono isnan payewyo, et nay chechengngen nan Makabfalin ay Dios nan achawag nan cheycha'y eg-ayyo linagfowan ay cha nensama ya nen-ani. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("JM5_5","089_5_5","JAS","5","5","5","Nenfib-iyag kayo yangkhay isnan laglagsak ya finofoslon ay fiyag, ngem nan kinatet-ewana et kag kayo isnan faka ay aped yangkhay en men-angloanglod ta lomames, ngem ke pet ay nganngani nan maparkiyana. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("JM5_6","089_5_6","JAS","5","6","6","Inokomyo ya pinateyyo nan nalenteg, ngem egaycha inkedse. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("JM5_7","089_5_7","JAS","5","7","7","Chakayo ay iib-ak, masapol ay anosanyo nan ngag sisa engkhana isnan kasin omaliyan Apo Jesus. Semkenyo nan ensamsama. Naanos ay maman-ed isnan lapon si ochan ta enmola. Sa na't an-anosan kayet ay man-ed isnan tapina kayet ay omodchanana ta mo ke wad-ay nan napateg ay pawad-ayen nan lotana. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("JM5_8","089_5_8","JAS","5","8","8","Siya akhes ken chakayo, en-anos kayo koma ya pabfikasenyo nan semekyo tay nganngani nan omaliyan Apo Jesus. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("JM5_9","089_5_9","JAS","5","9","9","Iib-ak, ad-i kayo en-asimollomollotomot, ta ad-i kayo maokom ay machosa. Tay chey wad-ay et nan Okom ay tomatakcheg is kapantew. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("JM5_10","089_5_10","JAS","5","10","10","Semkenyo nan mamadto id sangad-om ay nenkali ay mangitakcheg isnan ngachan Apo Dios. Chaicha nan wanwanchenyo tay olay mo naipap-alikhat cha, inan-anosancha kayet. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("JM5_11","089_5_11","JAS","5","11","11","Chaicha nan kanan tako en naoney, tay inkatpecha nan am-in ay likhatcha. Chinngeyo nan maipoon isnan inangnen Job ay nangikatpe isnan likhatna, ya ammoyo nan pangkhep Apo Dios ken siya, et nay maawatanyo ay ad-i tomke si Apo Dios ay mangisakit ya maneg-ang ken chakayo. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("JM5_12","089_5_12","JAS","5","12","12","Wad-ay nan chadlos napateg ay ifaagko ken chakayo ay iib-ak. Mo wad-ay ifaagyo, ad-i kayo ensapsapata. Ad-iyo isapata nan chaya paymo nan lota paymo nan ngag issa. Kananyo yangkhay en, “Wen,” mo tan-oyanyo, ya “Ad-i,” mo ad-i, tatno ad-i kayo machosa ken Apo Dios. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("JM5_13","089_5_13","JAS","5","13","13","Mo wad-ay ken chakayo nan enliglikhat, enlowalo. Mo wad-ay malaylaychan ken chakayo, enkanta koma ay enchayaw. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("JM5_14","089_5_14","JAS","5","14","14","Mo wad-ay ken chakayo nan masasakit, ipaayagna nan aam-a ay mangichad-alan isnan mamati ta ilowalowancha siya ay menlana ay mangitakcheg isnan ngachan Apo Jesus. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("JM5_15","089_5_15","JAS","5","15","15","Nan lowalocha ay malpo isnan pammaticha nan mangipagkhawis isnan nasakit. Fangonen Apo Jesus siya, ya mo wad-ay nenfasolana, at mapakawan. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("JM5_16","089_5_16","JAS","5","16","16","Tay siya chi, en-asibfakha kayo isnan finmasolanyo ya en-asilowalo kayo, ta pakhawisena chakayo. Tay nan lowalon nan nalenteg ay takho et wad-ay nan kamabfalina. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("JM5_17","089_5_17","JAS","5","17","17","Semkenyo si Elias. Siya akhes et takho ay kag ken chatako ay takho, ngem tay chadlos na inpapati ay nangilowalo ay ad-i koma en-ochan, naekhew tet-ewa is tolo ay tawen ya kakhedwa isnan ilina. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("JM5_18","089_5_18","JAS","5","18","18","Sa et kasin nenlowalo ya ket ay nenpeleplas nan ochan ay nalpo id chaya. Et inpabkhas nan lota nan kamolamola. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("JM5_19","089_5_19","JAS","5","19","19","Iib-ak, mo wad-ay ken chakayo nan omadchawi isnan kinatet-ewa, ya wad-ay ken chakayo nan manokhon ya mangisakhong ken siya, ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("JM5_20","089_5_20","JAS","5","20","20","lebfengna'y ammowena na: Mo sino nan mangawis isnan fomafasol ta chokokhana nan fasolna, isalakana nan leng-agna ta ad-i madchongaw, ya wad-ayena nan makaanan nan kafasofasolna.");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("P11_1","090_1_1","1PE","1","1","1","Sak-en si Pedro, ay esang ay apostol Jesu Cristo. Ensolat ak ken chakayo ay pinilin Apo Dios ay takhona ay mangmangili isnan nay ay lofong, ya entetee id Ponto, Galacia, Capadocia, Asia sa et id Bitinia. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("P11_2","090_1_2","1PE","1","2","2","Pinilin Dios Ama chakayo tay siya nan sikhod ay pangkhepna. Et maichalan isnan Ispirito Santo, nenfalinena chakayo ay nakapet ken siya, ta patpatiyenyo si Jesu Cristo ya mapakawan nan fasolyo khapo isnan chalana ay nannalos ken chakayo. Asop ya omad-ad-acha kayet ken chakayo nan fachang ya talna ay malpo ken Apo Dios. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("P11_3","090_1_3","1PE","1","3","3","Chayawen tako si Apo Dios ay Aman Jesu Cristo ay Apo tako! Khapo isnan chachama ay seg-angna, inchawchawna nan falo ay fiyag maichalan isnan nanakhowana ken Jesu Cristo isnan etey, ya idwani enfib-iyag tako ay chachama nan namnama tako. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("P11_4","090_1_4","1PE","1","4","4","Sasad-en tako et nan tawichen tako ay iigton Apo Dios id chaya ay ad-i mamaid, machonot, paymo komopas. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("P11_5","090_1_5","1PE","1","5","5","Et sasaknifan Apo Dios chakayo isnan kamabfalina maichalan isnan pammatiyo engkhana isnan omochi ay akhew ay mangipail-ana isnan sikhod chadlo ay insasakhanana ay kaisalakan tako. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("P11_6","090_1_6","1PE","1","6","6","Adi kad enlagsak kayo maipoon isnan nay, olay mo inaagyo isnan sinak-itan idwani nan nateketeken ay ensikhafanyo. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("P11_7","090_1_7","1PE","1","7","7","Maangnen chana ta mail-an nan kinatet-ewan nan pammatiyo. Olay nan fallitok ay mabfalin ay mapakawas et maittongo is kaapey ta maila nan kinatet-ewana. Siya akhes isnan pammatiyo ay napatpateg mo nan fallitok, masapol ay maila nan kinatet-ewana isnan likhat. Et mo ad-i makak-aan, at maichayaw kayo, ya matangtangad ya maipateg kayo akhes isnan kasin omaliyan Jesu Cristo ay enpail-ana. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("P11_8","090_1_8","1PE","1","8","8","Egayyo inil-ila, ngem laylaychenyo kayet siya. Olay mo ad-iyo iilan siya idwani, khechangna ay mamati kayo kayet ken siya, ya enlal-ayad kayo isnan maid makaifallikas ay lagsak ay en-iso isnan wad-ay id chaya, ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("P11_9","090_1_9","1PE","1","9","9","tay cha yo alaen nan enfanakhan nan pammatiyo ay siya nan kaisalakan nan fiyagyo. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("P11_10","090_1_10","1PE","1","10","10","Nan nay ay kaisalakan, et siya nan chadlos inosiosig ya pinoopoot nan mamadto id sangad-om, ay nangipadto maipoon isnan nay ay fachang Apo Dios ken chakayo. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("P11_11","090_1_11","1PE","1","11","11","Pinoopootcha mo kaatna nan kaommatana, ya mo ento nan ikkana ay maangnen. Pinootcha isnan Ispiriton Cristo ay wad-ay ken chaicha ya mangipadto isnan sa enlikhatan Cristo, sa et nan katangtangachana mo makwas chi. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("P11_12","090_1_12","1PE","1","12","12","Inpaammon Apo Dios ken chaicha ay nan cha cha ipap-alawag et faken nan kaisolowancha mod-i ket nan kaisolowanyo. Tay inpaammocha id sangad-om nan Khawis ay Chamag, ay cha yo chengngen idwani isnan cheycha'y mangipap-alawag maichalan isnan Ispirito Santo ay naifaa ay nalpo id chaya. Ya olay nan angheles, laylaychencha ay ammowen nan am-in maipoon isnacha. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("P11_13","090_1_13","1PE","1","13","13","Isonga kaanenyo nan is yangkhay ay kag mamafalod isnan semekyo, ya en-annad kayo ta ensasakhana kayo. Ippeyyo yangkhay nan namnamayo isnan fachang Apo Dios ken chakayo isnan kasin omaliyan Jesu Cristo ay enpail-ana. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("P11_14","090_1_14","1PE","1","14","14","Ilaenyo ta maiyalig kayo isnan omab-afolot ay ongang-a, ya ad-iyo kasin iyafoloy nan okhaliyo isnan sikhod ay fikhawen nan awakyo issan sisya'y egayyo nangammowan isnan kinatet-ewa, ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("P11_15","090_1_15","1PE","1","15","15","mod-i ket isnan am-in ay angnenyo, ilaenyo ta nadchalos nan okhaliyo kag ken Apo Dios ay nangayag ken chakayo. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("P11_16","090_1_16","1PE","1","16","16","Tay kanan nan naisolat ay kalina, “Masapol ay nadchalos nan okhaliyo ta kag isnan okhalik.” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("P11_17","090_1_17","1PE","1","17","17","Si Apo Dios, maid pawadwad-ena. En-iso nan angnena ay mangokom isnan am-in ay takho ya maiyafoloy isnan inang-angnencha. Adi kad tay Ama nan kananyo ken siya isnan enlowalowanyo, masapol ay iyegyatyo siya isnan entetey-anyo ay mangmangili isnan nay ay lofong. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("P11_18","090_1_18","1PE","1","18","18","Tay ammoyo mo ngag nan naifayad ta mawayaan kayo isnan sikhod ay ongar ay ekhad ay winanedyo isnan am-ayo. Faken siping paymo fallitok ay at maamas nan infayadna ay nanfot ken chakayo, ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("P11_19","090_1_19","1PE","1","19","19","mod-i ket nan napateg ay chalan Cristo. Kag kordero si Cristo ay maid saplok paymo kapilawana. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("P11_20","090_1_20","1PE","1","20","20","Sikhod ay si Cristo nan inischon Apo Dios issan sisya ay egay nakhab-an nan lofong ta khomwab, ngem idwani yangkhay ay omod-ochi ay akhew nan khinomwafana ay nenpail-ana pala ken chakayo. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("P11_21","090_1_21","1PE","1","21","21","Et maichalan ken Cristo nawad-ayan kayo is talek ken Apo Dios, ay nanakho ken siya isnan etey ya nangichawchaw ken siya isnan katangtangachana. Adi kad si Apo Dios nan ayen nan pammati ya namnamayo. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("P11_22","090_1_22","1PE","1","22","22","Idwani tay nachalosan nan okhaliyo isnan nangabfolotanyo isnan kinatet-ewa, ya nawad-ayan kayo is tet-ewa ay layad isnan ib-ayo ay mamati, ippeyyo et nan semekyo ay enlilinnayad. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("P11_23","090_1_23","1PE","1","23","23","Tay maichalan isnan omipabfiyag ya ad-i masokatan ay kalin Apo Dios, kag kayo kasin naiyanak isnan Ama ay maid pengpeng nan fiyagna, ya faken isnan takho ay matey. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("P11_24","090_1_24","1PE","1","24","24","Tay kanan nan naisolat ay kalin Apo Dios, “Am-in ay takho kag cha lokham, ya am-in nan chayawcha et kag isnan sabsafong. Maloyaw nan lokham, ya maekchag nan safongna. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("P11_25","090_1_25","1PE","1","25","25","Ngem nan kalin Apo Dios, wad-ay is eng-engkhana.” Et siya na nan Khawis ay Chamag ay naipalawag ken chakayo. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("P12_1","090_2_1","1PE","2","1","1","Adi kad idwani kaanenyo et nan is yangkhay ay ngaag ay semek: nan engag, apal, ya pangaag. Ya ad-i kayo kakas-okas-on. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("P12_2","090_2_2","1PE","2","2","2","Maiyalig kayo koma isnan kafab-ala ay ong-onga ay manachawat isnan soson nan inana. Chadchawatenyo nan kalina ay kag isnan maeew-ew ay ong-onga, ta maengngan nan pammatiyo ya maisalakan kayo, ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("P12_3","090_2_3","1PE","2","3","3","tay intopegyo et nan kinagkhawis Apo Jesus ken chakayo. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("P12_4","090_2_4","1PE","2","4","4","Kad-in somag-en kayo ken Cristo ay maiyalig ay fato ay omipabfiyag. Olay mo siya nan pinilin Apo Dios ay kapapatekhan isnan sakhangna, khechangna'y inad-in nan takho siya. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("P12_5","090_2_5","1PE","2","5","5","Sa et maiyalig kayo ay enfib-iyag ay fato, ay masapol ay maitoping kayo isnan chingching nan afong Apo Dios ay entetey-an nan Ispiritona, ta enfalin kayo ay pachi ay nakapet ken siya, ya mangichoo isnan ischon nan Ispirito Santo ay chaton ay laylaychen Apo Dios maichalan ken Jesu Cristo. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("P12_6","090_2_6","1PE","2","6","6","Tay kanan nan naisolat ay kalin Apo Dios, “Ilaenyo, pinilik nan kapapatekhan ay fato, ay ipegnadko id Sion. Et olay sino ay mamati ken siya, ad-i kasas-aew.” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("P12_7","090_2_7","1PE","2","7","7","Nan nay ay fato et chadlos patpatkhenyo ay mamati, ngem isnan cheycha'y ad-i mamati, teken. Kag isnan naisolat ay nangwanin, “Nan chey fato ay inad-in nan cheycha'y cha nentoping, et siya pet nan nenfalin ay kapapatekhan ay pegnad.” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("P12_8","090_2_8","1PE","2","8","8","Wad-ay akhes nan naisolat isnan kalina ay nangwanin, “Siya chi ay fato nan mangisakhaw isnan takho, ya mangekyag ken chaicha.” Naisakhaw cha tay pinaat cha ay egay namati isnan kalin Apo Dios, kag isnan sikhod ay inischona ay maangnen ken chaicha. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("P12_9","090_2_9","1PE","2","9","9","Ngem chakayo nan pinilin Apo Dios ay wanedna, chakayo nan pachin nan Ali, chakayo nan nakapet ken siya ay takhona kannay. Inayakhana chakayo ta taynanyo nan sikhod ay fiyagyo ay alig ab-afollinget, ta enfib-iyag kayo ay masisilawan nan semekyo isnan katataa ay silawna, ya ta sa yo't en ipalawag nan kadchachayaw ay ang-angnena. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("P12_10","090_2_10","1PE","2","10","10","Issan chey, egay kayo naifilang ay takhon Apo Dios, ngem idwani nenfalin kayo ay takhona. Maid inippengyo is seg-angna id sangad-om, ngem idwani inippengyo et nan seg-angna. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("P12_11","090_2_11","1PE","2","11","11","Khapo tay mangmangili tako yangkhay ay enfab-aat isnan nay ay lofong, iloneloneyko ken chakayo ay laylaychek, ta iwayangyo nan ngaag ay fikhawen nan awakyo, ay mangologkholo ken chakayo ta afakencha nan nemnemyo. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("P12_12","090_2_12","1PE","2","12","12","Ilaenyo ta khawis yangkhay nan okhaliyo, am-amed isnan sakhang nan cheycha'y egay namati, ta olay mo pangngaakhencha chakayo et khechangna ay sa cha figfikhen nan khawis ay cha yo angnen ya at ichayawcha si Apo Dios isnan akhew ay omaliyana. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("P12_13","090_2_13","1PE","2","13","13","Idwani tay sesemkenyo nan Apoyo, patiyenyo am-in nan enlebfeng isnan iliyo. Kag isnan Emperador ay katongchowan ay apo, ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("P12_14","090_2_14","1PE","2","14","14","ya nan khofernachor ay chinotokana ay manosa isnan cheycha'y en-angnen si ngaag ya mangichayaw isnan khawis nan ikkancha. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("P12_15","090_2_15","1PE","2","15","15","Tay nan nemnem Apo Dios et ta ikkanyo nan khawis ta khominnekan nan maid semekna ay takho ay ongar yangkhay nan ap-appatencha. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("P12_16","090_2_16","1PE","2","16","16","Figfikhenyo koma ay chakayo et nawaya kayo ay takho. Ngem ad-iyo alaen sa ay waya ay mangilason isnan ngaag ay cha yo angnen, mod-i ket enfiyag kayo ay faan Apo Dios. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("P12_17","090_2_17","1PE","2","17","17","Masapol ay patkhenyo nan olay sino ay takho. Laylaychenyo nan iib-ayo ay mamati. Iyegyatyo si Apo Dios, ya patkhen yo nan Emperador. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("P12_18","090_2_18","1PE","2","18","18","Chakayo ay faa, masapol ay patiyenyo nan ap-apoyo, ya patkhenyo chaicha isnan am-in. Faken yangkhay isnan cheycha'y naanos ya makaawat, mod-i ket olay akhes isnan cheycha'y naoyong. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("P12_19","090_2_19","1PE","2","19","19","Tay maichayaw kayo ken Apo Dios mo ikatpeyo nan peteg nan maipap-alikhatanyo isnan mid osto is khotokna, tay sesemkenyo nan laychena. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("P12_20","090_2_20","1PE","2","20","20","Tay ay ke na sa sobfalitan chakayo mo anosanyo nan lebfengna ay kadchosaanyo isnan ngaag ay inangnenyo? Ngem mo anosanyo nan mapalikhatanyo isnan khawis ay angnenyo, siya chi nan ichayaw Apo Dios. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("P12_21","090_2_21","1PE","2","21","21","Siya sa nan pangkhep Apo Dios issan nangayakhana ken chakayo, tay siya nan inangnen Cristo ay ensarminganyo isnan chadlos na nenlikhatan khapo ken chakayo ta wanwanchenyo siya. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("P12_22","090_2_22","1PE","2","22","22","Maid paat finmasfasolana. Maid paat inap-apatna is engag. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("P12_23","090_2_23","1PE","2","23","23","Issan cha cha nanopchopisan ken siya, egay na chinopis akhes chaicha. Issan naipalikhatana, egay nenpap-aegyat, mod-i ket nentatalek yangkhay ken Apo Dios ay nalenteg ay en-okom. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("P12_24","090_2_24","1PE","2","24","24","Si kannay Cristo nan nanakfat ay nangaan isnan fasol tako issan nateyana is kakolos, ta chokokhan tako nan fasol ya angnen tako nan nalenteg. Khapo isnan sokhatna naipagkhawis kayo. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("P12_25","090_2_25","1PE","2","25","25","Issan chey, kag kayo karnilo ay nadchongaw ay teken nan ik-ikwana, ngem idwani sinmakhong kayo ken Jesus ay Pastoryo ay manoktokkhong ken chakayo. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("P13_1","090_3_1","1PE","3","1","1","Siya akhes koma isnan inasaw-an ay fafai, masapol ay kad-in maiyornos isnan asawana, ta mo egay namati nan asawana isnan kalin Apo Dios, et awni't khechangna'y maawis khapo isnan khawis ay okhali ay ilaena ken siya. Et ad-i mang-ey enkalikali ay mangawis ken siya ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("P13_2","090_3_2","1PE","3","2","2","tay iilaena kannay ay nadchalos nan okhalina ya iyegyatna si Apo Dios. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("P13_3","090_3_3","1PE","3","3","3","Ad-iyo kanan en nan mamaila ay maikkan isnan awak nan mangipapintas ken chakayo, kag isnan mangapichan isnan fook, paymo nan singsing ya fallitok ay iyarkosyo, paymo nan mangifachowanyo isnan khag-awis ay facho. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("P13_4","090_3_4","1PE","3","4","4","Ad-i. Ilaenyo ta wad-ay ken chakayo nan ad-i maiila ay pintas migkhapo isnan khawis ay semek. Siya nan ad-i paat makak-aan ay pintas ay malpo isnan kinaoya ya kinaimeng ay chadlos napateg ken Apo Dios. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("P13_5","090_3_5","1PE","3","5","5","Tay siya chi nan inangnen nan fabfafai ay nakapet ken Apo Dios id sangad-om ay nangipapintas isnan awakcha. Inpeycha nan namnamacha ken siya ya naiyornos cha isnan asaswacha. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("P13_6","090_3_6","1PE","3","6","6","Kag ken Sara ay namatpati ken Abraham ay asawana, ya olay nan kanana ken siya et apo. Et maifilang kayo ay an-akna mo khawis nan angnenyo ya ad-i kayo omeg-egyat isnan olay ngag sisa. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("P13_7","090_3_7","1PE","3","7","7","Chakayo akhes ay inasaw-an ay lallalaki, masapol ay maawatanyo nan asaswayo tay nakapkapsot cha mo chakayo. Ipappailayo nan mangipatekhanyo ken chaicha, tay olay chaicha et maitapi cha ken chakayo ay manawat isnan fiyag ay maid pengpengna ay ilayad Apo Dios ken chakayo. Angnenyo na tatno maid manaktak isnan enlowalowanyo. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("P13_8","090_3_8","1PE","3","8","8","Idwani, siya na nan omanongos ay itokhonko ken chakayo, ta es-esang koma nan semek ya liknayo. Enlilinnayad kayo ay kag sin-anag-i, ensisinneg-ang kayo, ya waschin koma naoya nan semekna. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("P13_9","090_3_9","1PE","3","9","9","Mo wad-ay mangangnen isnan ngaag paymo manopis ken chakayo, ad-iyo ifales, mod-i ket sobfalitanyo isnan mangilowalowanyo isnan kabindisyonancha. Tay nan mabindisyonanyo nan inkalin Apo Dios ay ipatawidna ken chakayo issan nangayakhana ken chakayo. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("P13_10","090_3_10","1PE","3","10","10","Tay kanan nan naisolat ay kalin Apo Dios, “Mo sino nan menlayad isnan nalagsak ay fiyag, ya ta ilaena nan kakhawisan, masapol ay mey-ana nan chilana ya topekna ta maid fomala is ngaag paymo engag. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("P13_11","090_3_11","1PE","3","11","11","Masapol ay chokokhana nan ngaag ta angnena nan khawis, ya ippeyna nan kafaelana ay mangipafikas isnan ornos. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("P13_12","090_3_12","1PE","3","12","12","Tay aatwanan Apo Dios nan nalenteg ay takho, ya kad-in chengngena nan lowalocha. Ngem chokokhana nan takho ay ngaag nan cha cha angnen.” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("P13_13","090_3_13","1PE","3","13","13","Ay ke wad-ay sa mangisik ken chakayo mo mamangset kayo ay mangangnen isnan osto? ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("P13_14","090_3_14","1PE","3","14","14","Ngem olay pay mo maipalikhat kayo tay nalenteg nan angnenyo, naoney kayo kayet! Ad-i kayo mampay omegyat isnan olay sino ya ad-i kayo enchanag, ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("P13_15","090_3_15","1PE","3","15","15","mod-i ket chadlos yo figfikhen ay si Cristo nan nasantowan ay Apoyo. Ilaenyo ta kad-in ensasakhana kayo ay manongfat ay mangilawlawag isnan olay sino ay manomarya ken chakayo maipoon isnan namnamayo ken Cristo. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("P13_16","090_3_16","1PE","3","16","16","Ngem ilaenyo ta wad-ay anos ya pategyo isnan manongfatanyo ken chaicha. Ilaenyo akhes ta sisyasisya ay khawis nan semekyo, ta maid maifafainanyo mo wad-ay mangipangaag ken chakayo isnan khawis ay cha yo angnen isnan mangab-abfolotanyo ken Cristo, et khechangna ay chaicha kannay nan mafainan isnan cha cha kinwani. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("P13_17","090_3_17","1PE","3","17","17","Tay khagkhag-awis nan maipalikhat tako isnan khawis ay cha tako angnen mo siya nan nemnem Apo Dios, mo nan maipalikhat tako isnan ngaag ay inangnen tako. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("P13_18","090_3_18","1PE","3","18","18","Kag ken Cristo, innaagna nan likhat isnan namipingsan yangkhay ay nateyana khapo isnan fasol tatno ento mo chatako ay ad-i nalenteg nan matey, ya ket ay siya ay nalenteg nan natey ta ipangona chatako ken Apo Dios. Ngem olay mo napatey nan awakna, nan leng-agna egay natey, mod-i ket onanig finmikas ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("P13_19","090_3_19","1PE","3","19","19","ya inmey nenpalawag isnan cheycha'y naifalod ay leng-ag. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("P13_20","090_3_20","1PE","3","20","20","Siya chana nan leng-ag nan takho ay nanokil ken Apo Dios issan timpo ay cha nangab-an Noe isnan chakchakowag ay fangka, tay olay mo inan-anosana ay nan-ed isnan mamatiyancha, khechangna'y inad-icha. Et akit cha nan naisalakan, tay walo cha yangkhay nan sinomkhep is kafangka ya insalakan nan chanom. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("P13_21","090_3_21","1PE","3","21","21","Siya nan kaiyalikhan nan kaisalakan tako maichalan isnan fonyag idwani. Nan ayen nan fonyag et faken nan maowasanan nan lokhit nan awak mod-i ket nan mangedchawan tako ken Apo Dios ta chalosana nan ngaag ay semek tako, ta maisalakan tako maichalan isnan kasin natakhowan Jesu Cristo isnan etey. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("P13_22","090_3_22","1PE","3","22","22","Inmon-ona siya id chaya, ya wad-ay ischi idwani isnan kakannawan Apo Dios, ay mangiyap-apo isnan am-in ay angheles ya nan am-in ay wad-ay kamabfalin ya kalebfengancha. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("P14_1","090_4_1","1PE","4","1","1","Adi kad idwani, tay innaag Cristo nan likhat isnan awakna, siya akhes ay masapol ay iyafoloyyo nan semekyo isnan semekna isnan likhat. Tay nan takhona ay nangikatpe isnan naipalikhatana, et chinokokhana nan fasol. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("P14_2","090_4_2","1PE","4","2","2","Et engkhana isnan anongos nan matatakhowana, faken nan fikhaw nan awakna nan mangichad-alan ken siya mod-i ket nan nemnem Apo Dios. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("P14_3","090_4_3","1PE","4","3","3","Ayaka et chi is nangabfolotanyo isnan ngaag ay laychen nan maid pammatina, kag isnan wasit ay fiyag, nan ngaag ay fikhaw, foteng, nan is-isyangkhay ay asi ya finofoslon ay fiyag, ya nan kakaisew ay ang-angnencha ay manad-ayaw isnan khinag-aeb ay dios. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("P14_4","090_4_4","1PE","4","4","4","Et idwani, mataa cha tay ad-i kayo et maitaptapi ken chaicha isnan siya met laeng ay finofoslon ay cha cha ik-ikkan, et nay chopisencha chakayo. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("P14_5","090_4_5","1PE","4","5","5","Ngem olay, tay chaicha kannay nan manongfat ken Apo Dios ay ensasakhana ay mangokom isnan am-in ay matatakho ya nan cheycha'y natey. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("P14_6","090_4_6","1PE","4","6","6","Siya sa nan khotokna ay naipalawag akhes nan Khawis ay Chamag olay isnan cheycha'y natey, ay nanawat isnan kaokomancha ay siya nan eteycha ay kag isnan am-in ay takho. Naipalawag ken chaicha tatno mabfalin ay sisya'y enfib-iyag nan leng-agcha ay kag ken Apo Dios. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("P14_7","090_4_7","1PE","4","7","7","Idwani, tay nganngani ay makwas nan am-in, ilaenyo ta manenemneman kayo ay osto, ya ensemek kayo ay khawis ta makalowalo kayo ay osto. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("P14_8","090_4_8","1PE","4","8","8","Nan kaammechan isnan am-in, et ippeyyo nan semekyo ay enlilinnayad, tay siya nan mangaan isnan ngaag ay semek tako isnan angsaangsan ay kinomsawan nan ib-a tako. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("P14_9","090_4_9","1PE","4","9","9","Masapol ay al-allayad ya ad-i kayo enmollomollotomot ay mangipaskhep isnan mangili isnan afongyo. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("P14_10","090_4_10","1PE","4","10","10","Nan inlayad Apo Dios isnan waschin esang ken chakayo et osalenyo koma ay enfifinnachang, ta osto nan ikkanyo ay mangiyangnen isnan nateketeken ay kafaelan ay inlayad Apo Dios ken chakayo. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("P14_11","090_4_11","1PE","4","11","11","Mo nan laing ay en-ipalawag nan inchawchawna isnan esang, ilaena ta nan kalin Apo Dios nan fomala ay ipalawagna. Siya akhes isnan naagtan isnan kafaelana ay enfachang, masapol ay osalena nan mabfalina ay nalpo ken Apo Dios, ta isnan am-in ay om-omat, et si Apo Dios nan machad-ayaw maichalan ken Jesu Cristo ay matangtangad ya makabfalin is eng-engkhana. Amen. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("P14_12","090_4_12","1PE","4","12","12","Chakayo ay laylaychek, ad-i kayo mataa isnan matepnganyo isnan chad-ama'y likhat ay cha omchan ken chakayo ay mangwanin teken nan maang-angnen ken chakayo. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("P14_13","090_4_13","1PE","4","13","13","Nan angnenyo koma, et enlal-ayad kayo tay iliglikhatyo nan kag isnan likhat Cristo, tatno maid pengpeng nan lagsakyo ya enlal-ayachanyo isnan maipail-an nan katangtangachan Cristo. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("P14_14","090_4_14","1PE","4","14","14","Naoney kayo mo machopichopis kayo tay itakchegyo nan ngachan Cristo, tay siya sa nan mangipaila ay wad-ay nan matangtangad ay Ispirito ay Ispiriton Apo Dios ken chakayo. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("P14_15","090_4_15","1PE","4","15","15","Mo wad-ay ken chakayo nan maipalikhat, faken koma maigkhapo isnan patey, akew, kinangaag, paymo khapo tay makikibfiyang kayo isnan fiyang nan tapina ay takho. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("P14_16","090_4_16","1PE","4","16","16","Ngem mo maipalikhat kayo khapo tay Kristiyano kayo, ad-i kayo fomain, mod-i ket enyaman kayo ken Apo Dios tay nan ngachan Cristo nan itakchegyo. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("P14_17","090_4_17","1PE","4","17","17","Nay inomchan et nan en-okoman Apo Dios, ya ilapona ken chatako ay pangafongna. Adi kad mo siya sa ay mailapo ken chatako, ngag et kay nan enfanakhan nan cheycha'y mamapaat ay ad-i mangafolot isnan Khawis ay Chamag Apo Dios? ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("P14_18","090_4_18","1PE","4","18","18","Kag isnan naisolat ay kalin Apo Dios ay mangwanin, “Mo sikhab nan maisalakan nan nalenteg, et ngag kay nan sa enfanakhan nan mangad-i ken Apo Dios ya nan fomafasol?” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("P14_19","090_4_19","1PE","4","19","19","Adi kad mo enliglikhat kayo tay siya nan laychen Apo Dios ken chakayo, ad-i kayo ngomaya, mod-i ket itot-oloyyo kayet ay mangangnen isnan khawis, ya italekyo nan fiyagyo ken siya ay nangaeb ken chatako tay kaaafolot siya. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("P15_1","090_5_1","1PE","5","1","1","Idwani, wad-ay nan laychek ay ifaag isnan mangichad-alan ken chakayo ay mamati issa. Tay olay sak-en, esang ak akhes ay en-ichad-alan ay nangila isnan chadlos nenliglikhatan Cristo, ya at maitapi ak akhes isnan katangtangachana ay at maipaila. Iloneloneyko ken chakayo ay mangwanin, ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("P15_2","090_5_2","1PE","5","2","2","Tokkhonganyo ay khawis nan takhon Apo Dios ay kag yo karnilo ay intalekna ken chakayo. Masapol ay ad-i kayo mapip-ilit, mod-i ket al-allayad kayo koma ay enchono tay siya nan laychen Apo Dios. Ya faken nan kinaakhom isnan siping nan pangkhepyo, mod-i ket tay laylaychenyo ay ensilfi. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("P15_3","090_5_3","1PE","5","3","3","Ad-iyo ipip-ilit nan mangiyapowanyo ken chaicha ay naitalek ken chakayo, mod-i ket ipailayo nan khawis ay wanchencha ay karniloyo. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("P15_4","090_5_4","1PE","5","4","4","Et isnan omaliyan Cristo ay Entongcho ay Pastor, et chawatenyo nan katangtangachanyo ay korona ay ad-i paat mamaid nan langlangna. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("P15_5","090_5_5","1PE","5","5","5","Siya akhes ken chakayo ay anon-ochi ay lallalaki: Mafaa kayo isnan amam-a. Am-in kayo koma ay mamati, et waschin mangifan-ig isnan awakna ta en-asifabchang kayo't yangkhay, tay kanan nan naisolat ay kalina, “Kholaen Apo Dios nan nachayew, ngem kad-in fachangana nan mangifan-ig isnan awakna.” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("P15_6","090_5_6","1PE","5","6","6","Idwani, ibfafan-igyo mampay nan awakyo isnan Makabfalin ay Dios ay manoktokkhong ken chakayo, ta sa na't akhes ipatongcho chakayo isnan osto ay timpona. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("P15_7","090_5_7","1PE","5","7","7","Ipasakfatyo ken siya nan am-in ay chanagyo tay siya nan manoktokkhong ken chakayo. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("P15_8","090_5_8","1PE","5","8","8","Ilaenyo ta manenemneman kayo ay osto, ya kad-in kayo ensasakhana! Tay nan fosoyo ay Chimonyo, et enlikhelikhed ay kag isnan naowaowat ay layon, ay oman-anap is ischaena. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("P15_9","090_5_9","1PE","5","9","9","Ikekedseyo nan pammatiyo ay mangitottoled ay mangad-i ken siya, tay ammoyo ay olay nan iib-a tako ay mamati isnan olay entona ay ili, et siya met laeng ay likhat nan cha cha inaag. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("P15_10","090_5_10","1PE","5","10","10","Mo makwas nan sin-ak-itan ay likhatyo, at si Apo Dios kannay ay kalpowan nan am-in ay fachang, ya nangayag ken chakayo ay maitapi isnan eng-engkhana ay katangtangachana isnan naiyornosanyo ken Cristo, nan mangipalamot, mangipakedse ya mangipafikas isnan pammatiyo ta somya kayo. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("P15_11","090_5_11","1PE","5","11","11","Siya nan Makabfalin is eng-engkhana! Amen. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("P15_12","090_5_12","1PE","5","12","12","Siya na nan aptik ay solatko isnan fachang Silvano ay ifilangko ay kaaafolot ay ib-ak. Laychek ay mangipafikas ken chakayo, ya ipatet-ewak ay nan nay solatko et ipailana nan tet-ewa ay fachang Apo Dios. Eestenyo ay mangitakcheg isna. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("P15_13","090_5_13","1PE","5","13","13","Nan iib-ayo ay mamati ay pinilin akhes Apo Dios ay cha maam-among id Babilonia, et cha cha pakomostaen chakayo, olay akhes nan kag ko anak ay si Marcos. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("P15_14","090_5_14","1PE","5","14","14","Mo masabsab-at kayo, en-asikomosta kayo ay mangipaila isnan layadyo. Asop ya wad-ay talna ken chakayo am-in ay naiyornos ken Cristo.");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("P21_1","091_1_1","2PE","1","1","1","Sak-en si Simon Pedro, ay faa ya apostol Jesu Cristo. Isolatko na isnan am-in ay mamati ay naagtan isnan napateg ay pammati ay is-ison nan kapateg nan pammatimi, tay maid pawadwad-en nan nalenteg ay Dios tako ay si Jesu Cristo ay omisas-alak, ay nangilayad isnan pammati tako. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("P21_2","091_1_2","2PE","1","2","2","Asop ya omad-ad-acha kayet nan fachang ya talna ay malpo ken Apo Dios isnan cha yo mangammowan ken siya ya ken Jesus ay Apo tako. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("P21_3","091_1_3","2PE","1","3","3","Maigkhapo isnan kamabfalina, inigwana nan am-in ay kasapolan tako, ta ipaila tako nan okhalina isnan fiyag tako, maichalan isnan cha tako mangammowan ken siya, ay nangayag ken chatako ta maitapi tako isnan katangtangachana ya nan kinagkhawisna. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("P21_4","091_1_4","2PE","1","4","4","Siya sa nan inikkana ay nangichawchaw ken chatako isnan kaammechan ya chadlos napateg ay ilayadna ay inkalina, ta maichalan isnan naycha ay ichawchawna, et maikasiw kayo isnan pomakawas ay figfikhawen si awak isnan kalotaan, ya ta maitapi kayo isnan kinadchios Apo Dios. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("P21_5","091_1_5","2PE","1","5","5","Idwani tay siya chi, ippeyyo et nan kafaelanyo ay mangiyangnen isnan khawis ay okhali ay mangitapi isnan pammatiyo. Sa yo't chad-oman nan apchas yo ammo ta maitapi isnan khawis ay okhali. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("P21_6","091_1_6","2PE","1","6","6","Sa yo't itapi nan katpe isnan ammoyo. Sa yo't itapi nan anos isnan katpeyo. Sa yo't akhes itapi nan nadchiosan ay okhali isnan anosyo. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("P21_7","091_1_7","2PE","1","7","7","Sa yo't itapi nan mangakhawisanyo isnan ib-ayo ay mamati isnan nadchiosan ay okhaliyo. Sa et isnan anongosna, itapiyo nan layad isnan olay sino isnan mangakhawisanyo isnan ib-ayo. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("P21_8","091_1_8","2PE","1","8","8","Et mo wad-ay am-in chana ay okhali ken chakayo, ya cha cha kayet amed fomikas ken chakayo, et pawad-ayencha nan kakhetyo ta kad-in enfonga kayo is khawis, isnan cha yo mangammowan ay osto ken Jesu Cristo ay Apo tako. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("P21_9","091_1_9","2PE","1","9","9","Ngem mo sa ya wad-ay ken chakayo nan ad-i mangiyokhali isnacha, et ad-ina ilaen ay osto nan kinatet-ewa. Kag nakolap siya ya ad-i makaila ay khawis, ya nalichongana ay nachalosan nan sikhod ay fasolna. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("P21_10","091_1_10","2PE","1","10","10","Tay siya chi ay iib-ak, am-amed yo kayet esten nan angnenyo, ta ipailayo ay tet-ewa ay inayakhan ya pinilin Apo Dios chakayo. Tay mo eestenyo chasa ay okhali, et ad-i kayo kayagyagyag. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("P21_11","091_1_11","2PE","1","11","11","Ya sa et chachama nan layadna ay mangichowa isnan kalebfenganyo ay somkhep ay maitapi isnan maid pengpengna ay en-ap-apowan nan omisalak ken chatako ay si Jesu Cristo ay Apo tako. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("P21_12","091_1_12","2PE","1","12","12","Siya nan khotokna ay kad-in ipasmekko am-in chachi ken chakayo, olay mo ammoyo et chachi, ya olay mo nailamot kayo et isnan kinatet-ewa ay sinoloyo. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("P21_13","091_1_13","2PE","1","13","13","Et siya chi nan omno ay angnek ay mangipafikas ya mangipasmek ken chakayo isnan sisya'y matatakhowak, ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("P21_14","091_1_14","2PE","1","14","14","tay ammok ay sin-ak-itan yangkhay ya at matey ak, ay kag isnan inischon Jesu Cristo ay Apo tako. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("P21_15","091_1_15","2PE","1","15","15","Siya na nan khotokna is mamangsetak idwani ay manginongnong isnacha, ta mo komaan ak, et kad-in sesemkenyo nan naycha ay sos-olo. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("P21_16","091_1_16","2PE","1","16","16","Egaymi aped inala nan sinasangad-om ay khinag-aeb ay og-okhod si mamasilib issan nangipaammowanmi ken chakayo maipoon isnan kamabfalin ya omaliyan nan Apo tako ay si Jesu Cristo. Tay chakami, et chadlos mi iniila nan chachama ay katangtangachana. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("P21_17","091_1_17","2PE","1","17","17","Wad-ay kami ay chadlos nanannge ya namoya isnan kachad-ayawana ya katangtangachana ken Dios Ama, ay Katotongchowan ya Matangtangad ay Dios ay nangwanin, “Siya na nan chadlos laylaychek ay Anak. Malaylaychan ak ken siya!” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("P21_18","091_1_18","2PE","1","18","18","Wad-ay kami ay nannge isnan chey ay kali ay nalpo id chaya, issan naifowekhanmi ken siya isnan chey nasantowan ay filig. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("P21_19","091_1_19","2PE","1","19","19","Siya chasa nan nangipatet-ewa isnan inpadton nan mamadto id sangad-om, ya idwani am-amed kami entatalek ischi. Isonga chengngenyo koma chasa tay kag silaw ay manangkhew isnan kag enfollinget ay lofong engkhana isnan pomawayana, ay siya nan akhew ay omaliyan Cristo ay makwanin tokwifi isnan wiit ay manangkhew isnan semekyo. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("P21_20","091_1_20","2PE","1","20","20","Ngem nan chadlos wadwad-ay ay maawatanyo, et maid makaipafala isnan semekna kannay maipoon isnan ayen nan naipadto isnan naisolat ay kalin Apo Dios. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("P21_21","091_1_21","2PE","1","21","21","Tay maid naipadto ay nalpo isnan aped semek si takho, mod-i ket nalpo ken Apo Dios nan inpadtocha maichalan isnan Ispirito Santo ay nangichalan ken chaicha. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("P22_1","091_2_1","2PE","2","1","1","Id sangad-om isnan cheycha'y Israelitas wad-ay cha nan aped nangwanin mamadton Apo Dios chaicha. Siya akhes ay at wad-ay nan fomala ken chakayo ay ad-i tet-ewa ay mistolo ay at mangisikap ay mangiyali isnan teken ay sos-olo ay awni't mamakawas isnan pammatiyo. Ya olay nan Apo ay nanfot ken chaicha, et ad-iyencha, ya nay et pad-anencha kannay nan menkachodchosaancha. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("P22_2","091_2_2","2PE","2","2","2","At angsan cha nan manon-od isnan asi ay ang-angnencha, ya chaicha nan khotok nan kaipangaakhan nan tet-ewa ay sos-olo. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("P22_3","091_2_3","2PE","2","3","3","Khapo akhes isnan kinaakhomcha, alaencha nan sipingyo maichalan isnan khinag-aeb ay og-okhodcha. Sikhod ay nensasakhana si Apo Dios ay mangokom ken chaicha. Tet-ewa, ad-i maseyep siya ay at manosa ken chaicha. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("P22_4","091_2_4","2PE","2","4","4","Egay insalakan Apo Dios nan angheles ay finmasol, mod-i ket inwasitna chaicha id inferno, ay nakadchinaancha is kaab-afollinget engkhana isnan akhew ay maokomancha. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("P22_5","091_2_5","2PE","2","5","5","Siya akhes nan inangnena isnan nasokil ay takho id sangad-om ay maid pammaticha, egayna insalakan chaicha, mod-i ket linifogna chaicha. Kecheng si Noe ay nangipalawag isnan kinalenteg ya nan pito ay pangafongna nan insalakana. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("P22_6","091_2_6","2PE","2","6","6","Chinosan akhes Apo Dios nan omili id Sodoma ya Gomorra et inpadchapona chaicha isnan apey. Siya sa nan inangnena ay namakawas ken chaicha ta ipailana nan at maangnen ay maangnen isnan maid pammatina ken siya. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("P22_7","091_2_7","2PE","2","7","7","Insalakana si Lot ay nalenteg ay takho ay chadlos nakokorkor nan nemnemna isnan asi ay okhalin nan naoyong ay kailiyana. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("P22_8","091_2_8","2PE","2","8","8","(Nalenteg ay takho siya ay nakiili ken chaicha, ya winakas ay chadlos nakokorkor nan khawis ay nemnemna khapo isnan cha na nangil-an ya nanngelan isnan kinangaagcha isnan kawakawakas.) ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("P22_9","091_2_9","2PE","2","9","9","Am-in chana ay inangnen Apo Dios et ipailacha ay ammona nan angnena ay mangisalak isnan malikhatan nan cheycha'y mangiyegyat ken siya, ya kafaelana akhes ay mamalod ay mangipalikhat isnan cheycha'y nawewe, engkhana isnan maokomancha ay madchosaancha. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("P22_10","091_2_10","2PE","2","10","10","Et am-am-amed kayet nan angnena isnan takho ay mangilal-ayad isnan asi ay fikhaw nan awakcha, ya mangey-eyaw isnan en-ap-apo ken chaicha. Nan naycha ay ad-i tet-ewa'y mistolo, et natoled cha ya nawewe cha. Ad-i cha omegyat ay mangamsiw isnan cheycha'y matangtangad ay entetee id chaya. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("P22_11","091_2_11","2PE","2","11","11","Ngem olay nan angheles, ay makabfalin ya mafikfikas mo chaicha, et maid kag todi is toledcha ay mangipangaag ay mangokom ken chaicha isnan sakhang Apo Dios. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("P22_12","091_2_12","2PE","2","12","12","Ngem nan naycha ay takho, et am-amsiwencha nan ad-icha maawatan, ya nan fikhaw si awakcha nan manetengngel ken chaicha, ay kag isnan atap ay enkik-iwi ay ad-i ensemek. Alig cha isnan enkik-iwi ay maid ensilfiyan nan fiyagcha, mod-i ket aped cha madmadpap ay mapatey. At mapakawas cha ay kag isnan enkik-iwi, ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("P22_13","091_2_13","2PE","2","13","13","ya inaagcha nan likhat ay chosan nan inangnencha. Khankhanasencha nan finofoslon ay fiyag ay siya yangkhay nan paspasiyat-encha isnan sin-akhew. Nan naycha ay takho et kag cha lokhit isnan makiam-amongancha ay makikan ken chakayo, ya khankhanasencha kannay nan cha cha mamab-aliyan ken chakayo. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("P22_14","091_2_14","2PE","2","14","14","Laychencha ay iseyep nan am-in ay fabfafai ay ilaencha, ya ad-i cha mangmang-ep isnan ngaag. Awisencha nan takho ay nakapoy nan pammatina, ya inmingsa cha isnan inaakhom ay fiyag. Kwacha nan songet Apo Dios! ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("P22_15","091_2_15","2PE","2","15","15","Tinaynancha nan osto ay chalan, et teken nan chinalancha. Wanwanchencha nan chalan Balaam ay anak Bosor, ay menlaylayad isnan siping ay al-alaena isnan linoloko, ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("P22_16","091_2_16","2PE","2","16","16","ya ket ay nayangyangan khapo isnan fasolna. Tay ket ay nenfokhaw isnan kalin si takho nan dangkina ay nenyangyang ken siya isnan linilewlew ay inang-angnena. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("P22_17","091_2_17","2PE","2","17","17","Alig natchok ay eb-eb chana ay takho. Kag cha lifoo ay itat-ayaw si chakhem. Insasakhanan Apo Dios nan chad-ama'y ab-afollinget ay tey-ancha. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("P22_18","091_2_18","2PE","2","18","18","Ichad-ayewcha nan maid posegna ay kali ta pabfikasencha nan asi ay fikhaw si awak ta awisencha nan takho ay cha komasiw isnan sikhod ay fowegcha ay ngaag nan ang-angnencha. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("P22_19","091_2_19","2PE","2","19","19","Ikalicha nan nawaya ay fiyag ngem nan kinatet-ewana et falod cha isnan okhali ay mamakawas ken chaicha. Tay mo wad-ay ngag sisa ay mangafak isnan takho, siya kannay nan mangifab-aa ken siya. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("P22_20","091_2_20","2PE","2","20","20","Mo nan esa'y takho et nakalayaw isnan kakaisew ay maik-ikkan isnan lofong maichalan isnan nangammowana isnan omisalak ay Apo tako ay si Jesu Cristo, sa et awni ya kasin nakna ay nenpaafak isnan chey ay tinaynana, et am-amed ay ngaag nan kasasaadna mo issan chey chamona. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("P22_21","091_2_21","2PE","2","21","21","Khagkhag-awis et si egay na inammowan nan nalenteg ay chalan, mo nan inammowana sa na't kayet iwayang nan nasantowan ay filin Apo Dios ay naichowa ken siya. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("P22_22","091_2_22","2PE","2","22","22","Nan chey ay naangnen ken siya, et ipailana ay tet-ewa nan nakwani en, “Nan aso, kasina sakhongen nan apchas na inyota,” ya nan nakwani maipoon isnan fotog, “Mo nam-es nan fotog, kasin somakhong ay entablak.” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("P23_1","091_3_1","2PE","3","1","1","Siya na nan ikadwa ay solatko ken chakayo ay laylaychek. Insolatko chana ay mangipasmek ken chakayo isnan apchas yo sinolo, ta pabfikasek nan khawis ya nadchalos ay semekyo. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("P23_2","091_3_2","2PE","3","2","2","Laychek ay sesemkenyo koma nan cha infagfakhan nan cheycha'y nasantowan ay mamadto id sangad-om, ya nan filin nan Apo ay omisas-alak ken chatako ay chinngeyo isnan apostoles. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("P23_3","091_3_3","2PE","3","3","3","Nan wadwad-ay koma ay masapol ay maawatanyo et siya na: Isnan omochi ay akhew et wad-ay cha nan takho ay nan fikhaw si awakcha yangkhay nan pawadwad-encha. Ang-angowencha ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("P23_4","091_3_4","2PE","3","4","4","ay mangwanin, “Da! Kananyo man ay inkalina ay kasin omali! Ya ke ento kay mo? Natey cha et nan ikik-it tako ya! Ngem ya ke sisya kayet ay en-iso nan kasasaad nan ngonon ay kag issan kasasaadna mailapo isnan nakhab-an nan lofong mo!” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("P23_5","091_3_5","2PE","3","5","5","Pappaatencha ay cha kalicholichong isnan kinatet-ewa ay id sangad-om, si Apo Dios et nenkali yangkhay ya ket ay nawad-ay nan chaya ya nan lota. Chanom nan nakhaeb is lota ya nakhaeb nan lota is kadchanom. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("P23_6","091_3_6","2PE","3","6","6","Siya akhes ay chanom kayet nan nenlifog ay namakawas isnan lofong id sangad-om. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("P23_7","091_3_7","2PE","3","7","7","Ngem nan chaya ya lota ay wad-ay idwani, et nonongnongen Apo Dios isnan siya met laeng ay kalina engkhana isnan mapoowancha, ay at maangnen isnan akhew ay maokoman ya madchosaan nan ad-i mangiyegyat ken Apo Dios. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("P23_8","091_3_8","2PE","3","8","8","Ngem chakayo ay laylaychek, masapol ay ad-iyo lidlichongan nan nay ay ifaagko: Ken Apo Dios en-is-iso nan sin-akhew ya nan sinlifo ay tawen, tay nan kanan tako ay sinlifo ay tawen et sin-akhew yangkhay ken siya. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("P23_9","091_3_9","2PE","3","9","9","Ya ad-ina iyawniawni nan mangangnenana isnan inkalina ken chakayo ay kag isnan kankanan nan tapina. Nan magtek angnena, et an-anosana chakayo, tay ad-ina laychen ay wad-ay olay sino is madchongaw, mod-i ket laychena ay am-in ay takho et chokokhancha nan fasolcha. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("P23_10","091_3_10","2PE","3","10","10","Ngem mo maipoon isnan akhew ay omaliyan nan Apo, et kag isnan aliyan nan mangaakew. Isnan chey ay akhew, tomongeg nan cha maamasan nan chaya, ya at mapakawas nan enlalanglang id chaya isnan mapoowancha. Siya akhes sa nan maangnen isnan lota ya nan am-in ay wad-ay isna. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("P23_11","091_3_11","2PE","3","11","11","Idwani, tay kag tosa nan angnen nan ngonon ay at mapakawas, ngag et kay koma nan masapol ay angnen tako ay enfiyag? Masapol ay nadchalos ya nakapet tako ken Apo Dios. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("P23_12","091_3_12","2PE","3","12","12","Siya koma sa nan angnenyo isnan manman-echanyo isnan akhew Apo Dios, ya ippeyyo nan am-in ay kafaelanyo, ta mampay omali kannay nan chey ay akhew, ay kapoowan ya kapakawasan nan chaya ya nan malonakhan nan am-iam-in isnan apey. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("P23_13","091_3_13","2PE","3","13","13","Ngem wad-ay ay wad-ay nan sadsad-en tako ay mamati. Siya nan inkalin Apo Dios ay falo ay chaya ya nan falo ay lofong ay kinalenteg yangkhay nan wad-ay. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("P23_14","091_3_14","2PE","3","14","14","Idwani chakayo ay laylaychek, isnan manman-echanyo isnan chey ay maangnen, eestenyo ta nadchalos ya maid makmakwaniyanyo isnan sakhang Apo Dios, ya ta maiyornos kayo ken siya. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("P23_15","091_3_15","2PE","3","15","15","Semkenyo nan kinaanos nan Apo tako, ya ifilangyo ay siya chi nan inchowana ay wayayo ay maisalakan, ay kag isnan insolat nan laylaychen tako ay ib-a ay si Pablo, ay nangisolat maipoon isnan naycha maichalan isnan silib ay inchawchaw Apo Dios ken siya. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("P23_16","091_3_16","2PE","3","16","16","Siya chasa nan infagfakhana isnan am-in ay solatna maipoon isnacha. Nan tapina ay insolat Pablo, et sikhab ay maawatan, ya nan cheycha'y maid ammocha ay enchwadchwa nan semekcha et fab-aliktachencha nan laychena ay kanan, ay kag isnan angnencha isnan tapina ay naisolat ay kalin Apo Dios. Tay siya chi lalayancha nan madchosaancha. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("P23_17","091_3_17","2PE","3","17","17","Ngem chakayo ay laylaychek, ammoyo et chana. Ilaenyo et mampay ta ad-i kayo aped maaw-awis isnan teken ay sos-olon nan naycha'y nawewe ay takho, tay ta ket lang mayagyag kayo isnan pammatiyo ay nailamotanyo. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("P23_18","091_3_18","2PE","3","18","18","Nan magtek angnenyo koma, et amed yo kayet ippeng nan fachang Jesu Cristo ay omisas-alak ken chatako, ya ta am-amed yo ammowen siya ay Apo tako. Siya nan matangtangad idwani ya is eng-engkhana! Amen.");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("J11_1","092_1_1","1JN","1","1","1","Ensolat kami ken chakayo maipoon isnan sikhod ay wad-ay issan laplapona ay siya nan kalin Apo Dios ay poon si fiyag. Wad-ay siya ya chadlos mi chinnge nan kalina. Chadlos inilan nan matami, ya inegnan nan limami kannay. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("J11_2","092_1_2","1JN","1","2","2","Nenpaila siya ay poon si fiyag ya inilami, et nay tistikhowanmi siya ken chakayo ya ipaammomi siya ay nenpaila ken chakami. Siya nan makwanin fiyag ay maid pengpengna, ay sikhod ay wad-ay ken Dios Ama. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("J11_3","092_1_3","1JN","1","3","3","Adi kad nan nay ay ifagfakhami ken chakayo nan inilami ya chinngemi, ya ibfakhami ta maitapi kayo ken chakami ay makiiib-a ken Dios Ama ya nan Anakna ay si Jesu Cristo. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("J11_4","092_1_4","1JN","1","4","4","Isolatmi na ken chakayo ta chadlos tako enlal-ayad am-in. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("J11_5","092_1_5","1JN","1","5","5","Siya na nan chamag ay chinngemi ken siya ay ipaammomi ken chakayo: Si Apo Dios et silaw, ya maid paat follinget ken siya. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("J11_6","092_1_6","1JN","1","6","6","Mo kanan tako, “Makiiib-a tako ken siya,” ngem ke pet alig follinget nan manmannalanan tako, en-eng-engag tako ya ad-i maiyafoloy isnan kinatet-ewa nan angnen tako ay enfiyag. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("J11_7","092_1_7","1JN","1","7","7","Ngem mo manad-alan tako isnan masisilawan tay wad-ay siya ay silaw, et maoornos tako, ya nan chalan Jesus ay Anakna nan menchalos isnan am-in ay fasol tako. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("J11_8","092_1_8","1JN","1","8","8","Mo kanan tako en maid fasol tako, loklokowen tako kannay nan awak tako, ya maid ken chatako nan kinatet-ewa. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("J11_9","092_1_9","1JN","1","9","9","Ngem mo ibfafawi tako nan fasol tako ken Apo Dios, pakawanena am-in, ya chalosana nan ngag sisa ay ad-i nalenteg ken chatako. Siya chi tay kaaafolot ya nalenteg siya. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("J11_10","092_1_10","1JN","1","10","10","Ngem mo kanan tako en egay tako finmasol, ippey tako ay nalalangkowag siya, ya maid ken chatako nan kalina. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("J12_1","092_2_1","1JN","2","1","1","Chakayo ay an-akko, isolatko na ken chakayo ta ad-i kayo enfasol. Ngem mo wad-ay ken chakayo nan fomasol, wad-ay si Jesu Cristo ay nalenteg ay mangitot-oya ken chatako ken Dios Ama. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("J12_2","092_2_2","1JN","2","2","2","Si Jesus nan nangikalo isnan chosan nan fasol tako ta mapakawan, ya ad-i kecheng nan fasol tako mod-i ket nan fasol nan katakhotakho isnan lofong. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("J12_3","092_2_3","1JN","2","3","3","Siya na nan mangammowan tako ay tet-ewa ay ammo tako si Apo Dios, mo iyangnen tako nan infilina. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("J12_4","092_2_4","1JN","2","4","4","Mo wad-ay mangwanin, “Ammok siya,” ngem ad-ina iyangnen nan filina, et engngakhan siya, ya maid ken siya nan kinatet-ewa. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("J12_5","092_2_5","1JN","2","5","5","Ngem mo sino nan mangab-afolot isnan kalin Apo Dios, omam-amed nan layadna ken siya engkhana'y maid kolang nan layadna. Siya na nan mangammowan tako ay naiyornos tako ken Apo Dios: ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("J12_6","092_2_6","1JN","2","6","6","Nan takho ay mangwanin naiyornos ken siya, lebfengna akhes ay wanchen si Jesus ya manalan isnan kinew-ana. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("J12_7","092_2_7","1JN","2","7","7","Iib-ak ay laylaychek, faken falo ay filin nan isolatko ken chakayo, mod-i ket sikhod ay filin ay chinawatyo issan lapon nan namatiyanyo. Siya nan sikhod ay filin ay apchas yo chinnge. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("J12_8","092_2_8","1JN","2","8","8","Ngem tet-ewa ay falo nan nay ay filin ay isolatko. Inpailan Jesus nan tet-ewa ay kaiyangnenana, ya siya akhes ken chakayo, tay nay cha mamaid nan follinget ya cha enlanglang et nan tet-ewa ay silaw. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("J12_9","092_2_9","1JN","2","9","9","Nan mangwanin wad-ay siya isnan silaw, sa na't kholaen nan ib-ana et sisya'y wad-ay isnan follinget. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("J12_10","092_2_10","1JN","2","10","10","Mo sino nan menlayad isnan ib-ana, et entetee isnan kawad nan silaw, ya maid ken siya nan khotok si enfasolan. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("J12_11","092_2_11","1JN","2","11","11","Ngem nan mangola isnan ib-ana, wad-ay isnan follinget. Ad-ina ammo nan omay-ayana tay cha manalan isnan follinget ay mangokolap ken siya. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("J12_12","092_2_12","1JN","2","12","12","Ensolat ak ken chakayo ay anan-ak, tay napakawan met nan fasolyo khapo ken Cristo. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("J12_13","092_2_13","1JN","2","13","13","Ensolat ak ken chakayo ay amam-a, tay ammoyo siya ay sikhod ay wad-ay issan laplapona. Ya chakayo akhes ay fabfafallo, ensolat ak ken chakayo tay inafakyo si Satanas ay makwanin ngaag. Siya, ensolat ak ken chakayo ay anan-ak tay ammoyo si Dios Ama. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("J12_14","092_2_14","1JN","2","14","14","Ensolat ak akhes ken chakayo ay amam-a, tay ammoyo siya ay sikhod ay wad-ay issan laplapona. Ensolat ak kayet ken chakayo ay fabfafallo tay fomifikas kayo, entetee nan kalin Apo Dios ken chakayo, ya inafakyo siya ay makwanin ngaag. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("J12_15","092_2_15","1JN","2","15","15","Ad-iyo ippey nan layadyo isnan lofong paymo isnan figfikhawen nan katakhotakho isnan lofong. Tay nan mangippey isnan layadna isnan lofong, et maid layadna ken Dios Ama. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("J12_16","092_2_16","1JN","2","16","16","Tay am-in ay khankhanasen nan katakhotakho isnan lofong, nan figfikhawen nan awak ya matacha ya nan ichad-ayewcha ay kwacha, et ad-i malpo ken Dios Ama, mod-i ket malpo isnan lofong. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("J12_17","092_2_17","1JN","2","17","17","Nay met achi nan nalpo isnan lofong ya nan figfikhawen nan takho ay wad-ay ischi, et cha maamas. Ngem nan takho ay mangangnen isnan nemnem Apo Dios, et wad-ay fiyagna ay maid pengpengna. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("J12_18","092_2_18","1JN","2","18","18","Anan-ak, nay nganngani nan mapengpengan nan timpo. Chinngeyo ay isnan sisya'y ad-i omaliyan Cristo, at fomala nan mangap-apos ken siya, ya angsan cha't idwani. Siya na nan mangammowan tako ay idwani nan cha omochi ay akhew. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("J12_19","092_2_19","1JN","2","19","19","Sikhod ay naitaptapi cha ken chatako sa cha't sinmiyan. Tet-ewa ay faken tako ib-a chaicha, tay mo sa ya ib-a tako, eg-ay cha sinmiyan. Nan sinmiyanancha nan mangilatak ay maid olay esa ken chaicha is ib-a tako ay mamati. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("J12_20","092_2_20","1JN","2","20","20","Ngem ken chakayo, inpateena nan Ispirito Santo, ya ammoyo am-in nan kinatet-ewa. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("J12_21","092_2_21","1JN","2","21","21","Ad-ik kanan en ensolat ak ken chakayo tay ad-iyo ammo nan kinatet-ewa, mod-i ket tay ammoyo, ya ammoyo akhes ay maid fomala's engag isnan kinatet-ewa. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("J12_22","092_2_22","1JN","2","22","22","Sino nan engngakhan mo faken nan manopla ay si Jesus nan nafaa ay Cristo? Siya nan mangapos ken Cristo, ya faken yangkhay nan Anak nan ad-ina figfikhen mod-i ket si Dios Ama akhes. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("J12_23","092_2_23","1JN","2","23","23","Olay sino ay mangisaot isnan Anak, maid ornosna ken Dios Ama. Ya nan mangitakcheg isnan Anak, et maiyornos isnan Ama. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("J12_24","092_2_24","1JN","2","24","24","Ilaenyo ta sesemkenyo nan chinngeyo issan lapona ay namatiyanyo. Tay mo entee ken chakayo nan chey ay chinngeyo, at maiyoornos kayo isnan Anak ya ken Dios Ama. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("J12_25","092_2_25","1JN","2","25","25","Et fongaen tako nan inkalina, ay fiyag ay maid pengpengna. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("J12_26","092_2_26","1JN","2","26","26","Idwani, siya na nan isolatko ken chakayo maipoon isnan cheycha'y cha manas-ailo ken chakayo. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("J12_27","092_2_27","1JN","2","27","27","Ngem at sisyasisya nan Ispiritona ay inpateena ken chakayo, et nay ad-iyo masapol nan kasin mangisolo ken chakayo, tay wad-ay siya ay cha mangisolo ken chakayo isnan am-in, ya tet-ewa nan isos-olona, maid engag. Abfolotenyo et nan isolona ya maiyoornos kayo ken Cristo. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("J12_28","092_2_28","1JN","2","28","28","Idwani, an-akko, maiyoornos kayo ken siya, tatno mo enpaila siya isnan omaliyana, et maid omegyatan paymo fomainan tako. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("J12_29","092_2_29","1JN","2","29","29","Ammoyo met ay nalenteg si Apo Dios. Tay siya chi figfikhenyo achi ay am-in ay nalenteg nan okhalicha et naiyanak ay en-an-akna. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("J13_1","092_3_1","1JN","3","1","1","Semkenyo nan ad-i kakonto ay layad Dios Ama ken chatako, tay infilangna chatako ay an-akna, ya siya chi nan tet-ewa ay kasasaad tako. Nan khotokna ay ad-i maawatan nan katakhotakho isnan lofong chatako et tay ad-icha figfikhen siya. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("J13_2","092_3_2","1JN","3","2","2","Iib-a ay laylaychek, an-ak et Apo Dios chatako idwani, ngem sisya'y eg-ay naipaammo mo ngag nan awni't enfalinan tako. Nan magtek yangkhay ammo tako, et mo enpaila's Cristo, at enfalin tako ay kag ken siya, tay at ilaen tako nan osto ay ilana. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("J13_3","092_3_3","1JN","3","3","3","Ya olay sino ay chadlos mennamnama isna, et chalosana nan ngaag ay okhalina, ta enfalin ay kag ken Cristo ay nadchalos. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("J13_4","092_3_4","1JN","3","4","4","Am-in nan enfasol et iwayangna kannay nan lenteg Apo Dios, tay nan fasol, et siya chi nan manokilan isnan lentegna. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("J13_5","092_3_5","1JN","3","5","5","Ammoyo met ay maid paat fasol Cristo, ya nan khotok nan nenpail-ana et ta kaanena nan fasol. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("J13_6","092_3_6","1JN","3","6","6","Adi kad olay sino ay maiyoornos ken siya, et ad-i enfasol. Am-in ay enfasofasol, et eg-aycha finigfig ya pinati siya. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("J13_7","092_3_7","1JN","3","7","7","An-akko, ilaenyo ta maid manailo ken chakayo. Nan takho ay osto nan angnena et nalenteg ay kag ken Cristo. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("J13_8","092_3_8","1JN","3","8","8","Ngem nan enfasofasol et takhon nan Chimonyo, tay fasol nan sikhod ay ekhad nan Chimonyo engkhana issan laplapona. Nan pangkhep nan nenpail-an nan Anak Apo Dios, et ta pakawasena nan chonon nan Chimonyo. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("J13_9","092_3_9","1JN","3","9","9","Adi kad olay sino ay naiyanak ken Apo Dios, et ad-i enfasofasol tay linmamot nan semek Apo Dios ken siya. Ad-i mabfalin ay enfasofasol tay naiyanak siya ken Apo Dios. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("J13_10","092_3_10","1JN","3","10","10","Siya na nan kailasinan nan an-ak si Chimonyo isnan an-ak Apo Dios: Olay sino ay ad-i nalenteg nan ang-angnena et faken anak Apo Dios, ya olay nan ad-i menlayad isnan ib-ana. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("J13_11","092_3_11","1JN","3","11","11","Siya na nan sos-olo ay chinngeyo mailapo issan namatiyanyo: Masapol ay enlilinnayad tako. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("J13_12","092_3_12","1JN","3","12","12","Ad-i tako koma ton-ochen si Cain ay takhon nan Chimonyo ya aped namatey isnan annochina. En na man pinatey nan annochina ay? Tay naammowan ay ngaag pet nan cha na angnen ya nalenteg si annochina. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("J13_13","092_3_13","1JN","3","13","13","Ad-i kayo koma mataa iib-a, mo kholaen nan takhon si lofong chakayo. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("J13_14","092_3_14","1JN","3","14","14","Ammo tako met ay tinaynan tako nan chalan si etey ya nen-aton tako isnan chalan si fiyag, tay wad-ay layad tako isnan ib-a tako ay mamati. Nan ad-i menlayad isnan ib-acha, sisya cha isnan chalan si etey. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("J13_15","092_3_15","1JN","3","15","15","Olay sino ay menkhola isnan ib-ana, et maifilang ay enpatey, ya ammoyo met ay nan enpatey maid ken siya nan fiyag ay eng-engkhana. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("J13_16","092_3_16","1JN","3","16","16","Siya na nan kaammowan nan osto ay ayen nan layad, tay inyoyan Cristo nan fiyagna pala ken chatako. Siya akhes ay iyoya tako koma nan fiyag tako pala isnan ib-a tako ay mamati. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("J13_17","092_3_17","1JN","3","17","17","Ngem mo ilaen nan wad-ay mabfalina nan kasapolan nan ib-ana ay enkolang sa na't ad-i seg-angan, ay ke wad-ay ken siya nan layad Apo Dios? ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("J13_18","092_3_18","1JN","3","18","18","An-akko, ilaen tako ta ad-i tako aped yangkhay apaappaten nan maipoon isnan layad, mod-i ket ipaila tako koma nan tet-ewa ay layad isnan angnen tako. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("J13_19","092_3_19","1JN","3","19","20","Siya chi nan mangammowan tako ay cha tako abfoloten nan kinatet-ewa, ya olay mo omipafasol nan semek tako, mabfalin ay kasin tako pabfikasen nan semek tako isnan sakhang Apo Dios, tay wadwad-ay si Apo Dios mo nan semek tako, ya maid ad-ina ammo. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("J13_21","092_3_21","1JN","3","21","21","Iib-ak ay laylaychek, mo maid fasol is sesemken tako, natoled tako ay manot-oya ken Apo Dios, ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("J13_22","092_3_22","1JN","3","22","22","ya at chawaten tako nan olay ngag ay kedchawen tako ken siya, tay abfoloten tako nan filina ya angnen tako nan laychena. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("J13_23","092_3_23","1JN","3","23","23","Et siya na nan filina: Masapol ay mamati tako isnan Anakna ay si Jesus, ay siya nan Cristo, ya enlilinnayad tako, tay siya nan infilina ken chatako. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("J13_24","092_3_24","1JN","3","24","24","Nan takho ay mangiyangnen isnan filin Apo Dios, maiyornos cha ken siya, ya wad-ay siya ken chaicha. Siya na nan mangammowan tako ay wad-ay siya ken chatako, tay wad-ay nan Ispiritona ay inpateena ken chatako. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("J14_1","092_4_1","1JN","4","1","1","Iib-ak ay laylaychek, ad-iyo aped kannay patiyen nan olay sino ay en-isos-olo ay mangwanin nalpo ken Apo Dios nan isos-olocha, mod-i ket tepngenyo/pachasenyo ona chaicha mo nan isos-olocha et tet-ewa ay nalpo isnan Ispirito Santo paymo isnan anito. Tay angsan cha nan ad-i tet-ewa ay mamadto ay enfaabfaat isnan lofong. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("J14_2","092_4_2","1JN","4","2","2","Siya na nan mangammowanyo mo nan Ispiriton Apo Dios nan nalpowana: Mo ifagfakhacha ay si Jesus nan Cristo ay nenfalin ay takho, et wad-ay nan Ispiriton Apo Dios ken chaicha. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("J14_3","092_4_3","1JN","4","3","3","Ngem nan ad-i mangitakcheg ken Jesus, faken nan Ispiriton Apo Dios nan enkak-ali ken siya mod-i ket nan anito. Siya nan mangapos ken Cristo, ya siya nan chinngeyo ay at omali, ya wad-ay et isnan lofong. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("J14_4","092_4_4","1JN","4","4","4","Chakayo ay ongang-a, an-ak Apo Dios chakayo, ya inafakyo chaicha, tay makabfalin siya ay wad-ay ken chakayo mo nan Chimonyo ay wad-ay isnan lofong. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("J14_5","092_4_5","1JN","4","5","5","Chaicha nan mangitakcheg isnan kalotaan, et nay kalotaan nan ap-appatencha, ya chengngen nan katakhotakho chaicha. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("J14_6","092_4_6","1JN","4","6","6","Chatako nan an-ak Apo Dios, et am-in ay mangammo ken Apo Dios, chengngencha nan isos-olo tako. Ngem nan faken an-ak Apo Dios, tot-owengencha nan isos-olo tako. Siya chi nan esa'y mangammowan tako mo nan Ispirito Santo ay omisolo isnan tet-ewa nan mangichad-alan ken chaicha paymo nan anito ay engag nan isolocha. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("J14_7","092_4_7","1JN","4","7","7","Iib-ak ay laylaychek, enlilinnayad tako, tay si Apo Dios nan nalpowan nan layad. Mo sino nan wad-ay layadna, et naiyanak ken Apo Dios ya tet-ewa ay ammona si Apo Dios. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("J14_8","092_4_8","1JN","4","8","8","Ngem nan maid layadna, et ad-ina ammo si Apo Dios, tay si Apo Dios nan poon si layad. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("J14_9","092_4_9","1JN","4","9","9","Siya na nan inangnen Apo Dios ay nangipaila isnan layadna ken chatako: Finaana nan es-esang ay Anakna isnan lofong tatno maichalan ken siya et mabfalin ay mawad-ay ken chatako nan fiyag ay maid pengpengna. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("J14_10","092_4_10","1JN","4","10","10","Siya na nan kail-an nan tet-ewa ay layad: faken nan layad tako ken Apo Dios, mod-i ket nan inpailana ay layad ken chatako isnan namaalana isnan Anakna ay mangikalo isnan chosan nan fasol tako ta mapakawan. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("J14_11","092_4_11","1JN","4","11","11","Iib-a ay laylaychek, mo siya chi nan ilan si layad ay inpailan Apo Dios ken chatako, enlilinnayad tako koma akhes. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("J14_12","092_4_12","1JN","4","12","12","Maid paat takho is nangila ken Apo Dios, ngem mo enlilinnayad tako at wad-ay si Apo Dios ay entee ken chatako, ya nan layadna ay wad-ayena ken chatako et cha mataptapiyan engkhana'y maid enkolangana. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("J14_13","092_4_13","1JN","4","13","13","Siya na nan mangammowan tako ay maiyoornos tako ken siya ya wad-ay siya ay entetee ken chatako, tay inpateena ken chatako nan Ispiritona. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("J14_14","092_4_14","1JN","4","14","14","Inilami si Jesus, ya idwani tistikhowanmi ay finaan Dios Ama siya ay Anakna isnan lofong ta isalakana nan katakhotakho. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("J14_15","092_4_15","1JN","4","15","15","Olay sino ay mamigfig ya mangifaag ay si Jesus nan Anak Apo Dios, et wad-ay si Apo Dios ay entee ken siya, ya maiyornos siya ken Apo Dios. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("J14_16","092_4_16","1JN","4","16","16","Adi kad siya chi nan mangammowan tako ya mentalkan tako isnan layad Apo Dios ken chatako. Si Apo Dios nan poon si layad, et nan takho ay kawad nan layad, maiyoornos ken Apo Dios, ya wad-ay si Apo Dios ay entee ken siya. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("J14_17","092_4_17","1JN","4","17","17","Cha et mataptapiyan nan layad tako engkhana'y maid kolangna tatno isnan akhew ay en-okomana, at natoled tako ay manakhang ken siya tay inyokhali tako nan ekhadna isnan kawad tako isnan lofong. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("J14_18","092_4_18","1JN","4","18","18","Ad-i maiyafoloy nan egyat isnan layad, tay tokaken nan layad ay maid kolangna nan egyat. Siya chi tay nan manemsemkan isnan chosa nan fomal-an nan egyat, isonga nan takho ay omegyat et sisya'y kolang nan layadna. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("J14_19","092_4_19","1JN","4","19","19","Wad-ay layad tako tay inmona ay linayadna chatako. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("J14_20","092_4_20","1JN","4","20","20","Mo wad-ay mangwanin “Wad-ay nan layadko ken Apo Dios,” sa na't kholaen nan ib-ana, engngakhan siya. Tay mo maid layadna isnan ib-ana ay iilaena, ad-i mabfalin ay wad-ay layadna ken Apo Dios ay ad-ina iilaen. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("J14_21","092_4_21","1JN","4","21","21","Siya na nan infilin Apo Dios ken chatako, mo sino nan menlayad ken siya, masapol ay wad-ay layadna akhes isnan ib-ana. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("J15_1","092_5_1","1JN","5","1","1","Olay sino ay mamati ay si Jesus nan Cristo et anak Apo Dios siya. Ya nan menlayad isnan ama, wad-ay akhes layadna isnan anakna. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("J15_2","092_5_2","1JN","5","2","2","Adi kad mo wad-ay layad tako ken Apo Dios ya iyangnen tako nan infilina, siya nan mangammowan tako ay wad-ay nan layad tako isnan iib-a ay an-akna. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("J15_3","092_5_3","1JN","5","3","3","Siya na nan kail-an nan layad ken Apo Dios, mo iyangnen tako nan infilina. Ya ad-i sikhab nan filina ay angnen, ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("J15_4","092_5_4","1JN","5","4","4","tay nan naiyanak ken Apo Dios, et afakencha nan ngaag isnan lofong, ya maid teken is iyafak tako mod-i yangkhay nan pammati tako. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("J15_5","092_5_5","1JN","5","5","5","Tay ay ke wad-ay makaafak isnan ngaag isnan lofong, mo faken nan takho ay mamati ay si Jesus nan Anak Apo Dios? ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("J15_6","092_5_6","1JN","5","6","6","Si Jesu Cristo, siya nan inmali ay nafonyakhan isnan chanom ya naipachala ay napatey. Faken kecheng nan nafonyakhana nan nangipaila isnan kinatet-ewana, mod-i ket nan naipadchalaana. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("J15_7","092_5_7","1JN","5","7","7","Ya wad-ay kayet nan Ispirito Santo ay nanistikho ken siya, tay siya nan poon si kinatet-ewa. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("J15_8","092_5_8","1JN","5","8","8","Adi kad tolo nan mangipaila isnan kinatet-ewana, nan Ispirito Santo, nan nafonyakhana isnan chanom, ya nan naipadchalaana, ya mismis-o nan laychencha ay kanan. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("J15_9","092_5_9","1JN","5","9","9","Siya chachi nan inischon Apo Dios ay nanistikho isnan Anakna. Mo patiyen tako nan tistikhon si takho, adi ngen am-am-amed mo si Apo Dios nan manistikho? ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("J15_10","092_5_10","1JN","5","10","10","Nan tet-ewa ay mamati isnan Anak Apo Dios, et liknaena nan kinatet-ewan nan patpatiyena. Ngem nan ad-i mamati isnan kinwanin Apo Dios, ippeyna ay engngakhan si Apo Dios, tay ad-ina patiyen nan infakhan Apo Dios maipoon isnan Anakna. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("J15_11","092_5_11","1JN","5","11","11","Naay nan infakhan Apo Dios: Inchowana ken chatako nan fiyag ay maid pengpengna, ya nan poon nan nay ay fiyag et nan Anakna. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("J15_12","092_5_12","1JN","5","12","12","Adi kad mo sino nan maiyoornos isnan Anak Apo Dios, wad-ay ken siya nan fiyag ay maid pengpengna. Ngem nan maid ornosna isnan Anak Apo Dios, maid ken siya nan fiyag ay eng-engkhana. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("J15_13","092_5_13","1JN","5","13","13","Isolatko chana ken chakayo ay mamati isnan Anak Apo Dios, ta ad-i kayo kasin enchwadchwa ay wad-ay ken chakayo nan fiyag ay maid pengpengna. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("J15_14","092_5_14","1JN","5","14","14","Ya mamang-ep tako isnan sakhangna, tay olay ngag ay kedchawen tako ken siya maiyafoloy isnan nemnemna, et chengngena. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("J15_15","092_5_15","1JN","5","15","15","Et mo ammo tako ay chengngena nan am-in ay kedchawen tako, ammo tako akhes ay at chawaten tako nan kedkedchawen tako ken siya. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("J15_16","092_5_16","1JN","5","16","16","Mo wad-ay mangila ay cha fomasol nan ib-ana isnan fasol ay ad-i mangiyey ken siya isnan eng-engkhana ay kachongawana, ilowalowana koma siya, ya at maagtan siya isnan fiyag ay maid pengpengna. Angnenyo yangkhay chi mo nan fasolna et faken nan fasol ay mangiyey ken siya isnan eng-engkhana ay kachongawana, tay wad-ay nan kag todi ay fasol, ya ad-ik kanan en ilowalowanyo nan mangangnen sidi. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("J15_17","092_5_17","1JN","5","17","17","Am-in nan ad-i osto ay ang-angnen, et fasol. Ngem wad-ay nan fasol ay ad-i omiyey isnan eng-engkhana ay kachongawan. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("J15_18","092_5_18","1JN","5","18","18","Ammo tako ay am-in ay naiyanak ken Apo Dios, et ad-i cha enfasofasol, tay wad-ay nan fogfogtong ay Anak Apo Dios ay mentokkhong ken chaicha, ya maid angnen nan Chimonyo ay mangegnan ken chaicha. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("J15_19","092_5_19","1JN","5","19","19","Ammo tako ay olay mo ichad-alan nan Chimonyo nan katakhotakho isnan lofong, khechangna'y takhon Apo Dios chatako. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("J15_20","092_5_20","1JN","5","20","20","Ammo tako akhes ay inmali nan Anak Apo Dios ya inagtana chatako is semek ay makaawat, ta ammowen tako nan tet-ewa ay Dios. Ya maiyoornos tako ken siya ay tet-ewa ay Dios tay naiyornos tako isnan Anakna ay si Jesu Cristo. Siya nan tet-ewa ay Dios ya nan malpowan nan fiyag ay maid pengpengna. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("J15_21","092_5_21","1JN","5","21","21","An-akko, komasiw kayo isnan khinag-aeb ay dios.");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("J21_1","093_1_1","2JN","1","1","1","Sak-en si Juan ay esang ay mangichad-alan isnan mamati, ya isolatko na ken sik-a ina ay pinilin Apo Dios ya isnan an-akmo. Tet-ewa nan layadko ken chakayo ay sin-ina, ya faken yangkhay sak-en, mod-i ket olay akhes nan am-in ay mamati isnan tet-ewa ay sos-olo. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("J21_2","093_1_2","2JN","1","2","2","Siya na nan angnenmi khapo isnan kinatet-ewa ay wad-ay ken chatako ya entetee ken chatako is eng-engkhana. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("J21_3","093_1_3","2JN","1","3","3","Wad-ay ay wad-ay ken chatako nan fachang, seg-ang ya talna ay malpo ken Dios Ama ya ken Jesu Cristo ay Anakna. Maigkhisan chana isnan kinatet-ewa ya nan layad isnan fiyag tako. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("J21_4","093_1_4","2JN","1","4","4","Chachama'y malaylaychan ak isnan nangammowak ay wad-ay cha nan an-akmo ay mangab-afolot isnan kinatet-ewa, ay kag nan infilin Dios Ama ken chatako. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("J21_5","093_1_5","2JN","1","5","5","Idwani, kedchawek ken sik-a ina, ta enlilinnayad tako. Faken falo ay filin nan nay ay isolatko ken sik-a, tay siya na san sikhod ay filin ay chinnge tako mailapo issan namatiyan tako. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("J21_6","093_1_6","2JN","1","6","6","Siya na nan kail-an nan layad: nan mangiyangnenan tako isnan infilina. Ya siya na nan filin ay chinngeyo mailapo issan namatiyanyo: Masapol ay layad nan mangichalan isnan fiyagyo. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("J21_7","093_1_7","2JN","1","7","7","Angsan cha nan finmala ay ensas-ailo ay enfaabfaat isnan lofong. Ad-icha figfikhen ay si Jesus nan Cristo ay nenfalin ay takho. Chaicha nan ensas-ailo ya mangapos ken Cristo. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("J21_8","093_1_8","2JN","1","8","8","Ilaenyo ta ad-i kayo masaew isnan chinnomi ken chakayo, mod-i ket ta alaenyo nan am-in ay at ichowana ken chakayo. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("J21_9","093_1_9","2JN","1","9","9","Olay sino ay manos-olok isnan sos-olon Cristo, ay ad-i mangeegnan ay osto isnan sos-olona, maid ornosna ken Apo Dios. Ngem nan mangeegnan isnan tet-ewa ay sos-olo, maiyoornos ken Dios Ama ya isnan Anakna. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("J21_10","093_1_10","2JN","1","10","10","Adi kad mo wad-ay mangiyali isnan teken ay sos-olo ken chakayo, ad-iyo paspaskhepen isnan afongyo ya ad-iyo khakhawisen chaicha. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("J21_11","093_1_11","2JN","1","11","11","Tay mo sino nan mangagkhawis isnan kag todicha, at maitapi cha isnan enngaakhancha. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("J21_12","093_1_12","2JN","1","12","12","Olay mo angsan nan laychek ay isolat ken chakayo, ngem ad-ik laychen ay papil ya lapis nan angnek ay makikali ken chakayo, mod-i ket asop ya makaeey ak sisa ta masasaskhang tako ay matotya, ta maanay nan lagsak tako. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("J21_13","093_1_13","2JN","1","13","13","Pakpakomostaan nan an-ak nan akhim ay fafai ay pinilin Apo Dios sik-a.");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("J31_1","094_1_1","3JN","1","1","1","Sak-en si Juan ay esang ay mangichad-alan isnan mamati, ya isolatko na ken sik-a aloyosko ay Gayo ay tet-ewa ay laylaychek. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("J31_2","094_1_2","3JN","1","2","2","Ilol-owalowak sik-a aloyosko ta komekedse ka ya ta enkhagkhawis ka isnan am-in. Ad-i ak enchwadchwa ay khawis nan pammatim. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("J31_3","094_1_3","3JN","1","3","3","Chachama ay enlal-ayad ak isnan inmaliyan nan tapina ay ib-a tako ay mamati ay nanistikho isnan nangab-abfolotam isnan kinatet-ewa, tay nan kinatet-ewa nan wanwanchem. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("J31_4","094_1_4","3JN","1","4","4","Maid kasin chadlos malaylaychak mod-i kecheng nan manngelak ay ab-abfoloten nan an-akko nan kinatet-ewa. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("J31_5","094_1_5","3JN","1","5","5","Aloyosko, kaaafolot ka isnan cham angnen ay menmangili isnan iib-a ay mamati, am-amed tay kaili cha. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("J31_6","094_1_6","3JN","1","6","6","Inokhodcha isnan sakhang nan naam-among ay mamati nan maipoon isnan layadmo. Khawis mo paligwatem chaicha ay osto tay siya nan lebfengna'y maangnen isnan faan Apo Dios. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("J31_7","094_1_7","3JN","1","7","7","Tay naligwat cha ay en mangitakcheg isnan ngachana, ya ad-i cha omala isnan kasapolancha isnan ad-i mamati. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("J31_8","094_1_8","3JN","1","8","8","Tay siya chi lebfengna'y mangiliyen tako ya fachangan tako nan kag tod-icha ay takho, ta en-asifabchang tako ay mangiwalas isnan kinatet-ewa. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("J31_9","094_1_9","3JN","1","9","9","Wad-ay san solatko ken chakayo issa ay maam-among ay mamati, ngem si Diotrefes ay mangipatotongcho isnan awakna, et ad-ina figfikhen sak-en. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("J31_10","094_1_10","3JN","1","10","10","Et mo omey ak sisa, at pabfalaek ken chakayo nan ang-angnena ay aped omipangapangaag. Ya ad-i kayet maoma isnan ang-angnena tay ad-ina akhes mangiliyen nan ib-a tako ay mamati, ya iyad-ina kayet nan kailiyanyo ay menlayad ay menmangili ken chaicha, sa na't telachen isnan kaam-amonganyo nan mangangnen sidi. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("J31_11","094_1_11","3JN","1","11","11","Aloyosko, ad-im tonton-ochen nan ngaag, mod-i ket nan yangkhay khawis nan wanchem. Tay nan mangangnen isnan khawis, siya nan naiyanak ken Apo Dios, ngem nan mangangnen isnan ngaag, ad-ina figfikhen si Apo Dios. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("J31_12","094_1_12","3JN","1","12","12","Mo maipoon ken Demetrio, khawis nan makmakwaniyana isnan am-in, ya olay nan kinatet-ewa ay inyokhalina. Olay sak-en, tistikhowak siya, ya ammoyo ay tet-ewa nan ifagfakhak. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("J31_13","094_1_13","3JN","1","13","13","Angsan nan laychek ay isolat ken sik-a, ngem ad-ik laychen ay papil ya lapis nan angnek ay makikali ken sik-a, ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("J31_14","094_1_14","3JN","1","14","14","mod-i ket asop ya isnan ad-i omannong et makaeey ak sisa ta entot-oya ta. Asop ya wad-ay ken sik-a nan talna. Pakpakomostaan nan ib-ata isna sik-a: Sin-es-aem akhes ay pakomostaen nan am-in ay ib-ata ay wad-ay issa.");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("JD1_1","095_1_1","JUD","1","1","1","Sak-en si Judas ay faan Jesu Cristo ya akhin Santiago. Siya na nan solatko ken chakayo ay inayakhan ya laylaychen Dios Ama ya toktokkhongan Jesu Cristo. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("JD1_2","095_1_2","JUD","1","2","2","Asop ya omad-ad-acha kayet nan seg-ang, talna ya layad Apo Dios ken chakayo. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("JD1_3","095_1_3","JUD","1","3","3","Iib-ak ay laylaychek, olay mo chachama nan layadko ay mensolat ken chakayo maipoon isnan kaisalakan tako am-in ay mamati, ngem egay ak tay inammowak ay masapol ay tokhonek chakayo ta estenyo ay mangitakcheg isnan pammati ay namipingsan ay inchowan Apo Dios isnan takhona. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("JD1_4","095_1_4","JUD","1","4","4","Tay egayyo inam-ammowan ay wad-ay cha pet nan makiam-among ken chatako ay maid ornoscha ken Apo Dios ya mamab-aliw isnan ayen nan fachangna. Enlason cha ay mangwanin, seg-angan kayet Apo Dios chaicha olay asi nan cha cha angnen. Sa cha't ad-iyen si Jesu Cristo ay nenkwa ken chatako ya es-esang ay Apo tako. Apchas naischo id sangad-om nan chosacha. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("JD1_5","095_1_5","JUD","1","5","5","Inammowanyo et nan inikkan Apo Dios isnan takhona ay Israelitas id sangad-om. Ngem olay mo siya chi, laychek kayet ay ipasmek ken chakayo ay kakwasan nan nangisalakana ay nangikaanana ken chaicha id Egipto, khechangna ay chinosana ay namatey isnan cheycha'y egay namati. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("JD1_6","095_1_6","JUD","1","6","6","Sesemkenyo akhes nan cheycha'y angheles ay egay nang-ep isnan naipalebfeng ken chaicha, et tinaynancha nan osto ay kawadcha. Tay siya chi, inpapokok Apo Dios chaicha is kaab-afollinget is eng-engkhana, ay manman-ed isnan kadchachayaw ay akhew ay en-okoman Apo Dios. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("JD1_7","095_1_7","JUD","1","7","7","Siya akhes ay teken nan inik-ikkan nan cheycha'y iSodoma ya nan iGomorra ya nan cheycha'y omili isnan sag-encha ay ili. Egaycha yangkhay inseyep nan ib-acha ay lallalaki, mod-i ket wad-ay kayet nan kakaisew ay inang-angnencha. Nan chosacha nan kafagfag-an koma nan am-in ay takho ta ad-i cha akhes mapoowan isnan apey ay maid pengpengna. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("JD1_8","095_1_8","JUD","1","8","8","Siya akhes isnan naycha'y takho, en-itaitaw cha yangkhay isnan asi ay mangipakaisew isnan okhalicha. Ad-iyencha nan en-ap-apo, ya chopisencha nan matangtangad ay angheles. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("JD1_9","095_1_9","JUD","1","9","9","Ngem olay nan katotongchowan ay anghel ay si Miguel et maid kag tosa is inang-angnena. Tay issan nakisomaana isnan Chimonyo maipoon isnan awak Moises, maid toledna ay manopis ay mangokom ken siya, mod-i ket kinwaninan, “Kikhad si Apo Dios ay menyangyang ken sik-a!” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("JD1_10","095_1_10","JUD","1","10","10","Nay met achi nan naycha'y takho, et amsiwencha nan ad-icha maawatan. Kag cha atap ay enkik-iwi ay ad-i ensemek, ya nan yangkhay fikhawen nan awakcha nan wanwanchencha. Siya kannay chi nan khotok nan madchosaancha. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("JD1_11","095_1_11","JUD","1","11","11","Selaeg cha tay nan okhalin Cain nan en cha wanwanchen. Nasailowan cha ay kag ken Balaam tay siping nan pawadwad-encha. Kholaencha akhes nan apocha ay kag isnan inangnen cha Core id sangad-om, ya siya akhes ay at mapakawas cha. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("JD1_12","095_1_12","JUD","1","12","12","Mo makikan nan kag tosacha'y takho isnan am-amongyo ay enchad-ayawanyo, kag cha tongon lokhit isnan cha yo manganan. Maid paat faincha ay makikan ken chakayo, tay awakcha yangkhay nan sesemkencha. Maiyalig cha isnan tapin si lifoo ay ad-i makaiyochan ya aped itayaw si chakhem. Kag cha kaew ay ad-i mamkhas isnan timpona. Ya maiyalig cha kayet isnan kaew ay natey ya nakhafot akhes. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("JD1_13","095_1_13","JUD","1","13","13","Maiyalig cha isnan omos-osab ay talipyakew isnan fayfay, tay fomab-ala nan kafabfain ay okhalicha ay kag isnan fomab-alaan nan osab isnan ab-afikas ay talipyakew. Maiyalig cha akhes isnan follayaw ay maid osto is ayena. Chad-ama'y ab-afollinget nan naisakhana ay entey-ancha is eng-engkhana. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("JD1_14","095_1_14","JUD","1","14","14","Si Enoc ay ikapito ay waned Adan, et wad-ay nan inpadtona maipoon ken chaicha. Kinwanina, “Chey, at omali nan Apo ay mangifoweg isnan kalifolifo ay nasantowan ay anghelesna ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("JD1_15","095_1_15","JUD","1","15","15","ta okomena nan katakhotakho. Ta tokhonena nan am-in ay fomafasol ay ad-i mangiyegyat ken Apo Dios tatno figfikhencha nan am-in ay ngaag ay inik-ikkancha tay maid ornoscha ken siya. Sa na't ipaammo akhes nan kinangaag nan kalicha ay mangapos ken siya!” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("JD1_16","095_1_16","JUD","1","16","16","Siya chana nan takho ay enmollomollotomot ya lili yangkhay nan kwacha. Nan ngaag ay figfikhawencha yangkhay nan wanwanchencha. Ichad-ayewcha nan awakcha, ya siya akhes ay kakas-okas-on cha ichayaw nan ib-acha'y takho ta mangalaancha isnan laychencha. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("JD1_17","095_1_17","JUD","1","17","17","Ngem chakayo ay laylaychek ay iib-a, sesemkenyo nan chinngeyo ay inpadton nan cheycha'y apostoles Jesu Cristo ay Apo tako. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("JD1_18","095_1_18","JUD","1","18","18","Kinwanicha ken chakayo, “Mo omchan nan omochi ay akhew at wad-ay cha nan mangang-ango ken chakayo ya cha mangangnen isnan fikhawen nan awakcha ay ad-i laychen Apo Dios.” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("JD1_19","095_1_19","JUD","1","19","19","Chaicha nan mangisiyan ken chakayo. Kalotaan nan semekcha, ya maid ken chaicha nan Ispirito Santo. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("JD1_20","095_1_20","JUD","1","20","20","Ngem chakayo ay laylaychek ay iib-a, asipafikas kayo isnan mangab-abfolotanyo isnan chadlos nasantowan ay pammati ay pegnadyo. Enlowalo kayo isnan kamabfalin nan Ispirito Santo. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("JD1_21","095_1_21","JUD","1","21","21","Ilaenyo ta wawawawad-ay nan layad Apo Dios ken chakayo isnan cha yo man-echan isnan manawatanyo isnan fiyag ay eng-engkhana ay iseg-ang Apo Jesu Cristo. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("JD1_22","095_1_22","JUD","1","22","22","Seg-anganyo nan cheycha'y enchwadchwa. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("JD1_23","095_1_23","JUD","1","23","23","Isalakanyo akhes nan tapina isnan mangawisanyo ay alig mangoyochanyo ken chaicha isnan apey id inferno ay ayencha. Seg-anganyo akhes nan enfasofasol ngem annachanyo nan awakyo ya liligtenyo nan ngaag ay figfikhawencha. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("JD1_24","095_1_24","JUD","1","24","25","Idwani, machad-ayaw is eng-engkhana nan es-esang ay Dios maichalan ken Jesu Cristo ay Apo tako. Machad-ayaw siya tay wad-ay kamabfalina ay manokkhong ken chakayo ta ad-i kayo maawis isnan ngaag, ta maid makmakwaniyanyo ya enlal-ayad kayo isnan akhew ay at mangiyeyana ken chakayo isnan enlanglang ay kawad nan katangtangachana. Siya nan mangisalak ken chatako, ya siya yangkhay nan machad-ayaw, nan matangtangad, nan mangiyapo ya nan kawad nan kalebfengan, mailapo issan chamona ya engkhana idwani ya is eng-engkhana kayet. Amen.");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("RV1_1","096_1_1","REV","1","1","1","Nan naisolat sina ay liblo et nan inpaammon Jesu Cristo maipoon isnan nganngani omat isnan cha omali ay akhew, ay inischon Apo Dios ken siya ta ipaammona isnan faan Apo Dios. Si Cristo, inpaiyammona na ken sak-en ay Juan ay faana isnan nangifaalana isnan anghelna. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("RV1_2","096_1_2","REV","1","2","2","Et insolatko am-in nan inilak, ya tistikhowak ay siya na nan kalin Apo Dios ya nan kinatet-ewa ay inpailan Jesu Cristo. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("RV1_3","096_1_3","REV","1","3","3","Naoney nan takho ay mangifasa isnan naipadto isnan nay ay liblo isnan ib-ana, ya siya akhes isnan mannge isna ya mangiyangnen isnan naisolat isna, tay at ad-i omannong et maangnen chana. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("RV1_4","096_1_4","REV","1","4","4","Sak-en si Juan ay manolat isnan am-in ay mamati ay maam-among isnan pito ay ili isnan Probinsiya ay Asia. Asop ya mawad-ay ken chakayo nan fachang ya talna ay malpo ken Apo Dios, ya nan pito ay Ispiritona, ya si Jesu Cristo. Si Apo Dios, et sikhod ay wad-ay id sangad-om, ya sisya idwani, ya is eng-engkhana kayet. Nan pito ay Ispiritona et wad-ay isnan sakhang nan tronona. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("RV1_5","096_1_5","REV","1","5","5","Ya si Jesus, siya nan kaaafolot ay tistikho isnan kinatet-ewa. Siya nan inmona isnan nenkatey ay finmangon ta ad-i kasin matey, ya siya nan Apon nan am-in ay ali isnan lofong. Laylaychen Jesus chatako, ya maichalan isnan eteyna sinnakana chatako isnan chosan nan fasol tako. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("RV1_6","096_1_6","REV","1","6","6","Sa na't nenfalinen chatako ay ali ay en-apo, ya pachi akhes ay mensilsilfi ken Dios Amana ay isilsilfiyana. Asop ya si Cristo nan kawad-an nan katangtangachan ya kamabfalin is eng-engkhana. Amen. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("RV1_7","096_1_7","REV","1","7","7","Chey, ilaenyo si Jesus ay cha omal-ali isnan lifoo. At ilaen am-in nan takho siya, olay am-in nan nangikolos ken siya. Et am-in nan natkenatken ay tribo isnan lofong, en-akha cha isnan omaliyana. Siya na nan tet-ewa ay sa omat. Amen. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("RV1_8","096_1_8","REV","1","8","8","Si Dios Apo ay sikhod ay wad-ay id sangad-om, ya sisya idwani, ya is eng-engkhana kayet, et siya nan Makabfalin am-in, ay mangwanin, “Sak-en nan chadlos lapon nan am-iam-in, ya nan anongos akhes nan ngonon.” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("RV1_9","096_1_9","REV","1","9","9","Sak-en si Juan ay ib-ayo, ay naitapi ken chakayo ay naiyornos ken Jesus. Ib-ak akhes chakayo ay cha makian-anos isnan cha tako maliglikhatan, ya maitapi ak ken chakayo isnan en-ap-apowana. Naiyey ak ay nentee isnan esa'y ili ay makwanin Patmos ay liliwsen si fayfay, khapo isnan nangipaammowak isnan kalin Apo Dios ya nan kinatet-ewa ay inpaammon Jesus. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("RV1_10","096_1_10","REV","1","10","10","Isnan esang ay Chomingkho ay chak enchad-ayawan, wad-ay ak isnan kamabfalin nan Ispirito Santo, et chinngek is kachokogko nan naipapangekhe ay kali ay kag trompeta. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("RV1_11","096_1_11","REV","1","11","11","Kinwaninan, “Isolatmo isnan liblo nan ilaem, sam et ipaw-it isnan cheycha'y mamati ay cha maam-among isnan cheycha'y pito'y ili ay Efeso, Esmirna, Pergamo, Tiatira, Sardis, Filadelfia ya Laodicea.” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("RV1_12","096_1_12","REV","1","12","12","Ya kek et nenlikhos ay mangila isnan cha enkali ken sak-en, ya inilak nan pito ay pagsilawan ay nakhaeb is fallitok. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("RV1_13","096_1_13","REV","1","13","13","Et wad-ay is kakhawan nan nalilwes ay pagsilawan nan kag takho nan ilana, ay misasakhiyad nan fachona, ya wad-ay nan fallitok ay falikes is katakebna. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("RV1_14","096_1_14","REV","1","14","14","Nan fookna et enpokaw ay kag nan kapokaw nan fook si karnilo, paymo nan kapokaw nan lifoo. Somili nan matana ay kag isnan enfidfichang ay apey. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("RV1_15","096_1_15","REV","1","15","15","Nan sikina et somili ay kag isnan khanfang ay nalonag sa et mafaew ya nalaslalaslasan ta enkosimsim, ya nan kalina et kag san wawak nan ab-afikas ay chanom. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("RV1_16","096_1_16","REV","1","16","16","Ineegnana nan pito'y tokwifi isnan kannawan ay limana, ya cha fomab-ala is katopekna nan at-atachem ay fadyok ay chwa nan tachemna. Somili nan kamesna ay kag isnan kapigsan nan langlang nan akhew. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("RV1_17","096_1_17","REV","1","17","17","Isnan nangil-ak ken siya nenlokfob ak is kasikina, et kag ak natey. Ngem insikchodna nan kannawan ay limana ken sak-en sa na't kanan, “Ad-i ka omegyat. Sak-en nan omona ya nan omochi, ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("RV1_18","096_1_18","REV","1","18","18","ya nan poon si fiyag. Et olay natey ak, nay ilaem at matatakho ak is eng-engkhana, ya wad-ay kalebfengak isnan Etey ya isnan Hades ay tey-an si natey. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("RV1_19","096_1_19","REV","1","19","19","Isolatmo et nan cheycha'y cham ilaen. Faken yangkhay nan ilam ay maang-angnen idwanin, mod-i ket nan ilaem ay at maang-angnen is omali ay akhew. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("RV1_20","096_1_20","REV","1","20","20","Et ipaammok idwani nan ayen nan naycha ay sikhod ay egay naam-ammowan ay inilam. Nan pito'y tokwifi isnan kannawan ay limak, et siya chachi nan pito'y angheles ay manoktokkhong isnan cheycha'y mamati ay maam-among isnan chey pito ay ili id Asia. Nan akhes pito ay pagsilawan et chaicha nan kaiyalikhan nan mamati isnan chey ay ili.” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("RV2_1","096_2_1","REV","2","1","1","Sa et kinwanin Jesus, “Isolatmo na isnan anghel nan mamati ay cha maam-among id Efeso: “Sak-en nan mangeegnan isnan pito'y tokwifi isnan kannawan ay limak ya cha manad-alan isnan kawad nan cheycha'y fallitok ay pagsilawan. Siya na nan kanak ken chakayo issa: ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("RV2_2","096_2_2","REV","2","2","2","“Ammok nan inang-angnenyo, ya nan kakhetyo khapo ken sak-en, ya nan kinaanosyo. Ammok ay ad-iyo laychen nan cheycha'y kas-on mamati ya ket ay ngaag nan ik-ikkancha. Ya ammok akhes ay tinpengyo nan cheycha'y mangwanin apostolesko chaicha, ya ket inammowanyo ay langkowag cha pet. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("RV2_3","096_2_3","REV","2","3","3","Siya, naanos kayo isnan nenliglikhatanyo maigkhapo ken sak-en ya eg-ay kayo paat nginmaya. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("RV2_4","096_2_4","REV","2","4","4","Nay met achi naay si esang ay mangwaniyak ken chakayo. Tay nay et inmakit nan layadyo ken sak-en ay ad-i kag issan laplapona. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("RV2_5","096_2_5","REV","2","5","5","Sesemkenyo nan kasasaad nan layadyo issan sisya'y egayyo nayagyakhan. Enfafawi kayo, ya kasin yo angnen san khawis ay inikkanyo issan laplapona. Mo ad-i kayo, at mamaid nan silawyo, tay omali ak ay mangaan isnan pagsilawan isnan kawad-ana. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("RV2_6","096_2_6","REV","2","6","6","Ngem wad-ay akhes nan ichayawko maipoon ken chakayo. Khog-olaenyo nan ik-ikkan nan cheycha'y Nicolaita ay kholaek akhes. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("RV2_7","096_2_7","REV","2","7","7","“Wad-ay met nan kowengyo. Chengngenyo et nan kanan nan Ispirito Santo isnan cheycha'y mamati ay cha maam-among isnan teketeken ay ili. Ya mo afakenyo nan ngaag, et ipalofosko chakayo ay makikan isnan fekhas si kaew ay mangichowa isnan katakhowan, ay wad-ay isnan oman Apo Dios id chaya.” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("RV2_8","096_2_8","REV","2","8","8","Sa et kinwanin Jesus, “Isolatmo na isnan anghel nan mamati ay cha maam-among id Esmirna: “Sak-en nan omona ya omochi. Natey ak ya kasin ak natakho. Siya na nan kanak ken chakayo issa: ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("RV2_9","096_2_9","REV","2","9","9","“Ammok nan likhatyo ya ammok ay posi kayo. Ngem tet-ewa nan kanak, chakayo nan tet-ewa ay kachangyan. Chinngek nan amsiw nan cheycha'y mangwanin Judio cha. Faken cha tet-ewa'y Judio, tay pangafong Satanas chaicha. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("RV2_10","096_2_10","REV","2","10","10","Ad-i kayo omegyat isnan at manginaakhanyo isnan likhat. Chengngenyo, at paifalod Satanas nan tapina ken chakayo ta tepngena nan pammatiyo. At palikhatencha chakayo is sinpoo ay akhew. Ilaenyo ta kokompet kayo ken sak-en, olay mo siya's ikateyanyo, sak et koronaan chakayo isnan fiyag ay maid pengpengna. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("RV2_11","096_2_11","REV","2","11","11","“Wad-ay met nan kowengyo. Chengngenyo et nan kanan nan Ispirito Santo isnan cheycha'y mamati ay cha maam-among isnan teketeken ay ili. Et mo afakenyo nan ngaag, ad-i kayo machosa id inferno.” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("RV2_12","096_2_12","REV","2","12","12","Sa et kinwanin Jesus, “Isolatmo na isnan anghel nan mamati ay cha maam-among id Pergamo: “Sak-en nan kawad-an nan at-atachem ay fadyok ay chwa nan tachemna. Siya na nan kanak ken chakayo issa: ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("RV2_13","096_2_13","REV","2","13","13","“Ammok nan kasasaad nan ili ay entetey-anyo, ay iyap-apowan Satanas. Ammok ay tet-ewa kayo ken sak-en olay mo entetey-an Satanas nan iliyo, tay olay issan namateyan nan kailiyanyo ken Antipas ay kaaafolot ay takhok ay nanistikho isnan maipoon ken sak-en, et egayyo inwayang nan pammatiyo ken sak-en. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("RV2_14","096_2_14","REV","2","14","14","Nay met achi siya chana nan mangwaniyak ken chakayo: Wad-ay nan tapina ken chakayo ay menwanwaned isnan sos-olon Balaam id solit. Insolowana si Balak isnan ikkana ay mangawis isnan Israelitas ay enfasol, ta sa cha't mangan isnan naichaton isnan khinag-aeb ay dios, ya maawis cha isnan asi. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("RV2_15","096_2_15","REV","2","15","15","Siya akhes ay wad-ay ken chakayo nan mangab-afolot isnan Nicolaita ay mangisos-olo isnan asi. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("RV2_16","096_2_16","REV","2","16","16","Enfafawi kayo et mampay. Tay mo ad-i kayo, at omali ak kannay ay mangofat ken chakayo isnan fadyok ay fomab-ala isnan topekko. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("RV2_17","096_2_17","REV","2","17","17","“Wad-ay met nan kowengyo. Chengngenyo et nan kanan nan Ispirito Santo isnan mamati ay cha maam-among isnan teketeken ay ili. Et mo afakenyo nan ngaag, at ichowak isnan waschin esang ken chakayo nan kanenyo ay naitafon ay mana. Ya sak et akhes ichowa ken chakayo nan enpokaw ay fato ay naisolatan nan falo ay ngachan ay mid makaam-ammo, mod-i yangkhay nan manawat isnan chey ay fato.” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("RV2_18","096_2_18","REV","2","18","18","Sa et akhes kinwanin Jesus, “Isolatmo na isnan anghel nan mamati ay cha maam-among id Tiatira: “Sak-en nan Anak Apo Dios. Kag enfidfidchang ay apey nan matak, ya kag khanfang ay enkosimsim nan sikik. Siya na nan kanak ken chakayo issa: ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("RV2_19","096_2_19","REV","2","19","19","“Ammok nan ang-angnenyo: nan layadyo, nan omabfolotanyo, nan chonoyo ken sak-en ya nan anosyo. Ammok akhes ay am-amed yo kayet eesten idwani nan ang-angnenyo khapo ken sak-en mo issan lapona. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("RV2_20","096_2_20","REV","2","20","20","Nay met achi siya na nan mangwaniyak ken chakayo: Ipap-alofosyo nan chey fafai ay si Jezebel ay mangwanin siya nan mamadton Apo Dios. Sailowana nan takhok, tay isolona chaicha ay mangikkan isnan asi, ya ta en cha mangan isnan naichaton isnan khinag-aeb ay dios. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("RV2_21","096_2_21","REV","2","21","21","Inagtak siya's wayana ay manokog isnan asi ay cha na ikkan, ngem ad-ina. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("RV2_22","096_2_22","REV","2","22","22","Ilaenyo, at pen isepchakko ay mangipasakit ken siya isnan kaseypana. Ya am-in nan nakiseyep ken siya, at chad-ama'y palikhatek mo ad-icha ibfafawi ya chokokhan nan inangnencha ken siya. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("RV2_23","096_2_23","REV","2","23","23","At pateyek akhes nan mangon-onod ken siya ta ammowen am-in nan mamati ay ammok nan nemnem nan takho ya nan am-in ay laychencha ay angnen. At ichowak isnan waschin esang ken chaicha nan khanafencha ay osto'y maiyafoloy isnan inangnencha. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("RV2_24","096_2_24","REV","2","24","24","“Ngem nan kaangsanan ken chakayo issa id Tiatira, et egayyo inafolot nan ngaag ay sos-olona. Egayyo sinos-olo nan kananchan ad-i kaam-ammowan ay silib Satanas. Maid kasin itokhonko ken chakayo, ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("RV2_25","096_2_25","REV","2","25","25","mod-i ket ta ‘Eestenyo nan pammatiyo engkhana'y omali ak.’ ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("RV2_26","096_2_26","REV","2","26","27","“Et naoney kayo ay mangafak isnan ngaag ya cha mangik-ikkan isnan nemnemko engkhana is kifos si fiyagyo. Tay ichowak ken chakayo nan siya met laeng ay kalebfengak ay inchowan Ama ken sak-en. Ichowak nan kalebfenganyo ay mangiyapo isnan kailiili, ta ikekedseyo ay manengngel ken chaicha, ya ta mekmekenyo chaicha ay kag fanga. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("RV2_28","096_2_28","REV","2","28","28","Ichowak akhes ken chakayo nan talaw ay kapigsaan nan silawna ay maiila isnan wiit. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("RV2_29","096_2_29","REV","2","29","29","“Wad-ay met nan kowengyo. Chengngenyo et nan kanan nan Ispirito Santo isnan mamati ay cha maam-among isnan teketeken ay ili.” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("RV3_1","096_3_1","REV","3","1","1","Sa et kinwanin Jesus en, “Isolatmo na isnan anghel nan mamati ay cha maam-among id Sardis: “Sak-en nan kawad nan pito ay Ispiriton Apo Dios, ya nan pito ay tokwifi. Siya na nan kanak ken chakayo issa: “Ammok nan cha yo ang-angnen ya ammok ay machamchamag kayo tay eestenyo kano nan pammatiyo ken sak-en. Nan kinatet-ewana et kag kayo natey. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("RV3_2","096_3_2","REV","3","2","2","Fomangon kayo ta pabfikasenyo nan nakapsot ay pammatiyo ay nganngani matey. Tay mailak ay kolang kayet isnan sakhang nan Dios ay isilsilfiyak nan ang-angnenyo. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("RV3_3","096_3_3","REV","3","3","3","Et nenemnemenyo mampay nan chinawatyo ay chinngeyo ay naisos-olo ken chakayo ta siya chi's ikkanyo. Ya enfafawi kayo. Mo ad-iyo chengngen nan chak ifaag ken chakayo, at omali ak ken chakayo ay kag mangakew, tay at ad-iyo ammo nan olas ay omaliyak. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("RV3_4","096_3_4","REV","3","4","4","“Ngem wad-ay cha nan tap-ina ken chakayo akhes issa'd Sardis ay sisya'y nadchalos nan fachocha ay kaiyalikhan nan okhalicha. At makifob-oweg cha ken sak-en ay enfafacho akhes is enpokaw, tay maikali cha ay makifoweg ken sak-en. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("RV3_5","096_3_5","REV","3","5","5","Am-in kayo ay mangafak isnan ngaag, et kag kayo ken chaicha ay mabfachowan isnan enpokaw. Ya ad-ik kaanen nan ngachanyo isnan liblo ay naisolatan nan ngadngachan nan enfib-iyag is eng-engkhana. Sak et ifaag isnan sakhang cha Ama ya nan cheycha'y anghelesna ay takhok chakayo. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("RV3_6","096_3_6","REV","3","6","6","“Wad-ay met nan kowengyo. Chengngenyo et nan kanan nan Ispirito Santo isnan mamati ay cha maam-among isnan teketeken ay ili.” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("RV3_7","096_3_7","REV","3","7","7","Sa et akhes kinwanin Jesus, “Isolatmo na isnan anghel nan mamati ay cha maam-among id Filadelfia: “Sak-en nan nasantowan ya kaaafolot. Eegnak nan torfek nan chaya ay kag ken ali David id sangad-om. Sak-en nan manekwab isnan eneb ya maid makaitangeb. Sak-en akhes nan makaitangeb isnan eneb ya maid makatekwab. Siya na nan kanak ken chakayo issa: ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("RV3_8","096_3_8","REV","3","8","8","“Ammok nan cha yo ik-ikkan. Ya olay mo akit nan kafaelanyo, inangnenyo nan kinwanik ya eg-ay kayo paat chinmokchokog ken sak-en. Chey, tinekwafak nan eneb ken chakayo ya maid teken si makaitangeb. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("RV3_9","096_3_9","REV","3","9","9","Ilaenyo nan ikkak isnan cheycha'y Judio ay mangwanin takhon Apo Dios chaicha ngem ket ay faken, tay langkowag cha ay takhon Satanas. At ipal-ik chaicha ken chakayo ta enfalintomeng cha isnan sakhangyo ay enchayaw ken chakayo. At siya chi nan mangammowancha ay laylaychek chakayo. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("RV3_10","096_3_10","REV","3","10","10","Khapo tay inangnenyo nan filinko ay nangwanin, ‘En-anos kayo,’ at akhes isalakak chakayo isnan likhat ay omali ay maangnen isnan am-in nan lofong, ya mentepeng isnan am-in ay takho. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("RV3_11","096_3_11","REV","3","11","11","Ad-i omannong et omali ak. Eestenyo nan pammatiyo ta maid koma mangakew isnan maichowa ay korona ken chakayo. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("RV3_12","096_3_12","REV","3","12","12","Nan cheycha'y mangafak isnan ngaag, at khab-ek chaicha ay kag tokod nan Timplon nan Diosko id chaya ta ad-icha paat maisis-iyan ken siya. Et sak isolat ken chaicha nan ngachan nan Diosko ya nan ngachan nan ilina, ay siya nan falo ay Jerusalem ay at khomwab ay malpo isnan Diosko id chaya. At isolatko akhes ken chaicha nan falo ay ngachanko. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("RV3_13","096_3_13","REV","3","13","13","“Wad-ay met nan kowengyo. Chengngenyo et nan kanan nan Ispirito Santo isnan mamati ay cha maam-among isnan teketeken ay ili.” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("RV3_14","096_3_14","REV","3","14","14","Sa et akhes kinwanin Jesus, “Isolatmo na isnan anghel nan mamati ay cha maam-among id Laodicea: “Sak-en nan kaaafolot ay nangadnan is Matalek ya Tet-ewa ay Tistikho. Sak-en nan poon nan am-iam-in ay winad-ay Apo Dios. Siya na nan kanak ken chakayo issa: ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("RV3_15","096_3_15","REV","3","15","15","“Ammok nan inang-angnenyo. Ammok nan kasasaadyo ay ad-i nakapet ken sak-en ya ad-i akhes omapos. Kag kayo chanom ay ad-i entengnin paymo en-atong. Nan man laychek et mo sa ya en-atong kayo koma. Ngem mo faken chi, khagkhag-awis et yangkhay si entengnin kayo mo nan wad-ay kayo isnan tengana. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("RV3_16","096_3_16","REV","3","16","16","Nay met achi tay ad-i kayo entengnin paymo en-atong, ya aped kayo wad-ay isnan tengana, at pen ibfowak chakayo. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("RV3_17","096_3_17","REV","3","17","17","Kananyon, ‘Wad-ay am-in nan masapolmi tay kinmachangyan kami ya mid enkolanganmi!’ Ngem ad-iyo ammo ay kaseseg-ang kayo, tay nan kinatet-ewana et mid mabfalinyo. Nakolap kayo ya enlalafos kayo. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("RV3_18","096_3_18","REV","3","18","18","Chengngenyo et mampay nan nay ay itokhonko ken chakayo: Omali kayo ken sak-en ta lomako kayo isnan tet-ewa ay ikachangyanyo, tay wad-ay ken sak-en nan tet-ewa ay fallitok ay naipadchalos is kaapey. Sa kayo't akhes lomako is enpokaw ay facho ay isalakyo isnan kafabfain ay malalafosan ay awakyo. Lomako kayo akhes ken sak-en is akhas ta ipkhesyo isnan matayo ta makaila kayo. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("RV3_19","096_3_19","REV","3","19","19","Khapo tay tokhonek ya faikhek am-in nan laylaychek, kad-in eestenyo nan pammatiyo, ya enfafawi kayo. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("RV3_20","096_3_20","REV","3","20","20","Ilaenyo, wad-ay ak ay tomatakcheg isnan pantew ay cha enkogkog. Mo sino nan mannge isnan kanak ya sa et omipaskhep, at somkhep ak tet-ewa ay makikan ken siya, ta en-ofong kami. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("RV3_21","096_3_21","REV","3","21","21","Et mo afakenyo nan ngaag, ichowak ken chakayo nan kalebfenganyo ay makitokcho ken sak-en ay en-apo. Tay siya akhes ay inafakko nan ngaag, ya nay et wad-ay ak ay makitotokcho ay makiap-apo ken Ama. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("RV3_22","096_3_22","REV","3","22","22","“Wad-ay met nan kowengyo. Chengngenyo et nan ka nan nan Ispirito Santo isnan mamati ay cha maam-among isnan teketeken ay ili.” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("RV4_1","096_4_1","REV","4","1","1","Idwani ya kek et nentangad ya inilak id chaya nan matetekwafan ay pantew. Sak et kasin chinnge san kali ay chinngek issan lapona ay kag nan kalin si trompeta ay nangwanin, “Tomongcho ka isna, ta ipailak nan masapol ay maangnen mo makwas na.” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("RV4_2","096_4_2","REV","4","2","2","Chag-as na't chi ya kek et matengngel isnan Ispirito Santo, sak et ilan id chaya nan esang ay tomotokcho isnan trono. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("RV4_3","096_4_3","REV","4","3","3","Nan kamesna et nasileng ay kag isnan nabfalor ay fato ay makwanin haspe ya karnelia. Nan chey trono et liniwes si fongakhan ay kag fakhiw nan ilana, ay kag isnan ilan nan fato ay esmeralda. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("RV4_4","096_4_4","REV","4","4","4","Nan chey inmona ay trono et liniwes si chwan poo ya epat akhes ay trono, ay tomotokchowan nan chwan poo ya epat ay amam-a. Nenfafacho cha isnan enpokaw, ya wad-ay am-in nan fallitok ay korona is kaolocha. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("RV4_5","096_4_5","REV","4","5","5","Et malmalpo isnan chey ay trono nan koryapyap, ya mamadnge nan engeg ya cha makaktaab nan keleb. Wad-ay akhes nan pito ay enfidfichang ay silew isnan sakhangna. Chaicha nan pito ay Ispiriton Apo Dios. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("RV4_6","096_4_6","REV","4","6","6","Sa et wad-ay akhes nan anwaanwa ay sarming ay kag posong nan kaanwana ya naleleng-anan ay kag kristal, isnan sakhang nan trono. Wad-ay akhes nan epat ay nasantowan ay enkik-iwi ay manatakcho ay menliliwes isnan trono. Namatamataan nan awakcha, is kapoto ya is kaecheg akhes. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("RV4_7","096_4_7","REV","4","7","7","Nan inmona ay enkik-iwi et kag layon, nan maikadwa et kag faka, nan maikatlo et kag kames si takho nan kamesna, ya nan mikap-at et kag nan entat-ayaw ay lafaan. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("RV4_8","096_4_8","REV","4","8","8","Wad-ay nan enem ay payak nan waschin esang isnan chey epat ay enkik-iwi, ay namatamataan nan entinnopak. Winakas ya minaschem ay ad-i cha tomke ay enchag-ay. Kankanancha, “Santo, Santo, Santo nan Dios Apo ay Makabfalin Am-in. Sikhod ay wad-ay siya id sangad-om, ya sisya idwanin, ya is eng-engkhana kayet!” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("RV4_9","096_4_9","REV","4","9","9","Nan chey epat, et kad-in enchag-ay cha ay mangibfakha isnan katangtangachana, sa cha't akhes enchayaw ya enyaman ken Apo Dios ay tomotokcho isnan trono ya matatakho is eng-engkhana. Et mo chakhos enchag-ay cha, ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("RV4_10","096_4_10","REV","4","10","10","enfalintomeng ay entowad akhes nan cheycha'y chwan poo ya epat ay amam-a isnan sakhang nan tomotokcho is katrono, ta chad-ayawencha siya ay matatakho is eng-engkhana. Isaadcha nan koronacha isnan sakhangna, sa cha't enchag-ay ay mangwanin, ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("RV4_11","096_4_11","REV","4","11","11","“Sik-a Apo ya Diosmi nan lebfengna ay matangtangad ya machad-ayaw. Figfikhenmi nan kamabfalinmo tay sik-a nan nenwad-ay isnan am-in, et isnan nemnemmo yangkhay nawad-ay cha, ya naagtan cha is fiyag.” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("RV5_1","096_5_1","REV","5","1","1","Idwani inilak is kakannawan ay liman nan tomotokcho is katrono nan nalolonlon ay papil ay nasolatan nan nentinnopak. Et wad-ay nan pito ay naiipket ay silyona. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("RV5_2","096_5_2","REV","5","2","2","Sak et inila nan mafikas ay anghel ay nangipapangekhe ay cha mangwanin, “Sino nan wad-ay kalebfengana ay mangaan isnan naiipket isnan nalolonlon ay papil ta fitlakhena?” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("RV5_3","096_5_3","REV","5","3","3","Nay met achi, maid paat olay sino id chaya paymo is kalota ya olay isnan kawad nan natey, is nakabfaer ay mamitlag isnan chey ay nalolonlon ay papil ta ilaena nan wad-ay ischi. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("RV5_4","096_5_4","REV","5","4","4","Chad-ama ay nenngegngengegngeg ak tay maid paat naanapan is mabfalin ay mamitlag isnan papil paymo mangila isnan wad-ay ischi. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("RV5_5","096_5_5","REV","5","5","5","Ya ket kanan nan esa'y am-ama ken sak-en, “Ad-i ka man en-akha! Ilaem kay ya! Wad-ay nan chey ay makwanin Layon ay nalpo isnan tribon Juda ya waned David. Siya nan nangafak isnan isyangkhay ay ngaag, ya nay et wad-ay kalebfengana ay mangaan isnan pito ay mangiipket isnan papil ya nan mamitlag ischi.” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("RV5_6","096_5_6","REV","5","6","6","Sak et inila nan Kordero ay tomatakcheg isnan khawan nan trono. Liliwsen nan epat ay nasantowan ay enkik-iwi ya nan cheycha'y amam-a. Nan ilan nan Kordero et kag napatey. Sa et pito nan sakkhodna, ya pito nan matana ay siya nan pito ay Ispiriton Apo Dios ay naifaa isnan olay entona issa ay lota. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("RV5_7","096_5_7","REV","5","7","7","Inmey nan Kordero ay mangala isnan chey nalolonlon ay papil ay wad-ay isnan kakannawan ay liman nan tomotokcho isnan trono. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("RV5_8","096_5_8","REV","5","8","8","Issan nangalaana isnan nalolonlon ay papil, ya ket nenfalintomeng ay nentowad kannay is kasakhangna nan cheycha'y epat ay nasantowan ay enkik-iwi ya nan cheycha'y chwan poo ya epat ay amam-a, ay waschin nangeegnan isnan arpa ya nan fallitok ay mallokong ay napno is insinso, ay siya nan lowalon nan cheycha'y takhon Apo Dios. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("RV5_9","096_5_9","REV","5","9","9","Et inchag-ayancha nan Kordero isnan falo ay chag-ay: “Sik-a nan maikali ay manawat isnan nalolonlon ay papil ya mangaan isnan mangiipket ischi. Tay sik-a nan chey naipapatey, ya maichalan isnan eteymo sinfotmo nan am-in ay ilan si takho isnan olay entona issa ay ili ay nateketeken nan ekhad ya kalicha, ta enfalin cha am-in ay takhon Apo Dios. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("RV5_10","096_5_10","REV","5","10","10","Ya nenfalinem chaicha is ali ya pachi ay mensilsilfi isnan Dios tako, et sa cha en-apo isnan lofong.” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("RV5_11","096_5_11","REV","5","11","11","Ya kek et inila ya chinngek nan kalin nan angsaangsan ay angheles ay mid konton nan kaangsancha tay kalifolifo cha. Linilwescha nan trono ya nan cheycha'y epat ay nasantowan ay enkik-iwi ya nan cheycha'y amam-a. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("RV5_12","096_5_12","REV","5","12","12","Sa cha't inpapangekhe ay nangwanin, “Nan nay Kordero ay napatey et maikali ay machayaw, maipateg ya matangtangad, tay wad-ay ken siya nan am-in ay kamabfalin, kinafaknang, silib ya fikas.” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("RV5_13","096_5_13","REV","5","13","13","Sak et chinnge akhes nan kalin nan am-iam-in ay winad-ay Apo Dios: id chaya, is kalota, isnan kawad nan natey ya is kafayfay. Wad-ay cha am-in ay nangwanin, “Machad-ayaw is eng-engkhana nan Dios ay tomotokcho is katrono ya nan Kordero. Machad-ayaw, maipateg ya matangtangad cha ay kawad nan kamabfalin.” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("RV5_14","096_5_14","REV","5","14","14","Sa et sinmongfat nan epat ay nasantowan ay enkik-iwi ay nangwanin, “Tet-ewa sa.” Sa et nenfalintomeng ay nentowad nan cheycha'y amam-a ay nenchayaw. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("RV6_1","096_6_1","REV","6","1","1","Kek et inila nan Kordero ay cha mangaan isnan inmona ay silyo ay naiipket isnan chey nalolonlon ay papil. Sak et chinnge nan kag keleb ay kalin nan esang isnan cheycha'y epat ay nasantowan ay enkik-iwi ay nangwanin, “Ali ka!” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("RV6_2","096_6_2","REV","6","2","2","Kek et kasin ilaen nan esa'y enpokaw ay kafaryo ay ensasakayan nan esa'y takho ay enpapantolay, et naagtan is korona ay mangipaila ay siya et nangafak. Inmey ay makifaloknit ay mangab-afak. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("RV6_3","096_6_3","REV","6","3","3","Et kinaan nan chey Kordero nan maikadwa ay naiipket issan chey nalolonlon ay papil. Ya chinngek nan kalin san maikadwa ay nasantowan ay enkik-iwi ay mangwanin, “Ali ka!” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("RV6_4","096_6_4","REV","6","4","4","Kek et ilan nan esa'y teken akhes ay kafaryo ay enkilat, et naipabfiyang isnan nensasakay ischi ay mangaan isnan talna isnan lofong ta enpipinnatey nan takho. Naagtan siya's chakchake ay fadyok. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("RV6_5","096_6_5","REV","6","5","5","Osto'y siya chi ket ay kinaan san Kordero nan maikatlo ay naiipket issan nalolonlon ay papil. Sak et akhes chinnge nan maikatlo ay nasantowan ay enkik-iwi ay mangwanin, “Ali ka!” Osto ay en-ila ak ya ket wad-ay nan ingngitit ay kafaryo ay ensasakayan nan nangeegnan isnan pagkilowan. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("RV6_6","096_6_6","REV","6","6","6","Ya chinngek nan kali ay kag nalpo isnan cheycha'y epat ay nasantowan ay enkik-iwi. Nan kinwanina et maipoon isnan omali ay fitil. Kinwaninan, “Milapo idwani et nan lagfo isnan sin-akhew, et lakon yangkhay si chwan sopa ay finayo, ngem mo safog nan malakwan, et khedwan si salop yangkhay nan milakwan nan lagfo isnan sin-akhew. Ngem ad-iyo pakawasen nan kaew ay olibo ay malpowan nan mantika, paymo nan ofas ay malpowan nan fayas ta sisyasisya nan fayadcha.” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("RV6_7","096_6_7","REV","6","7","7","Ya ket kinaan nan chey Kordero nan mikap-at ay naiipket isnan chey nalolonlon ay papil, et chinngek nan kinwanin nan chey mikap-at ay nasantowan ay enkik-iwi ay cha mangwanin, “Ali ka!” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("RV6_8","096_6_8","REV","6","8","8","Idwani ya ket ay inilak nan inmopsaopsat ay kafaryo. Nan ngachan nan chey ensasakay et Etey, ya oonochen nan nenngachan si Hades ay tey-an si natey. Naagtan cha's kalebfengancha ay mangiyapo ya menpatey isnan pagkap-at nan takho isnan lota isnan pawad-ayencha ay khofat, fitil, pisti ya nan atap ay enkik-iwi ay osalencha. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("RV6_9","096_6_9","REV","6","9","9","Kinaan kayet san Kordero nan maikalma ay naiipket issan nalolonlon ay papil, ya kek et inila isnan khwab nan altar nan leng-ag nan cheycha'y cha napatpatey khapo tay tet-ewa cha isnan kalin Apo Dios ya nanangset cha ay nangipaammo sidi. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("RV6_10","096_6_10","REV","6","10","10","Infogfokhaw cha ay mangwanin, “Apo ay Makabfalin, tet-ewa ya nasantowan ka. Kaatna ngen nan sam mangokoman isnan fakinlolota ay mangibfalesam isnan namateyancha ken chakami?” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("RV6_11","096_6_11","REV","6","11","11","Sa cha't waschin naagtan is anancho ay enpokaw ay facho, ya nafag-an cha ta omilleng cha kayet is sinak-itan, engkhana ay maanay nan ammon Apo Dios ay filang nan ib-acha ay faan Jesus ay at mapatey ay kag isnan naangnen ken chaicha. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("RV6_12","096_6_12","REV","6","12","12","Idwani sak et inila nan nangaanan nan Kordero isnan mikan-em ay naiipket isnan chey nalolonlon ay papil, ya ket ay nenkawawad-ay nan ab-afikas ay yekha ya nginmitit nan akhew ay kag isnan kangitit si fayyaong. Ya nan chakchakowag ay fowan, et nenfalin si kag chala nan ilana. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("RV6_13","096_6_13","REV","6","13","13","Sa et nayagyag nan cheycha'y tokwifi is kalota ay kag nan mayagyakhan nan nalango ay fekhas nan kaew ay makwanin higos, mo wegwekhen nan napigsa ay chakhem isnan timpon si lateng. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("RV6_14","096_6_14","REV","6","14","14","Sa et nakhedwa nan chaya ya kag cha malonlon engkhana ay maamas. Ya nan am-in ay filig ya am-in ay lota ay liniwes si chanom, et naaton cha isnan tey-ancha. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("RV6_15","096_6_15","REV","6","15","15","Sa et am-in nan ali isnan lota, ya nan matangad ay takho, nan aap-apon si sorchacho ya nan kakachangyan, nan makekedse ya nan olay sino ay takho, faa paymo faken, et kinamo cha ay nentafon is kaliyang ya isnan chaon nan cheppas is kafilig. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("RV6_16","096_6_16","REV","6","16","16","Sa cha't nenseg-ang isnan cheycha'y filig ya fato ay mangmangwanin, “Khomab-on kayo ken chakami, ta itafonyo chakami isnan omil-an nan chey tomotokcho isnan trono ya isnan songet nan chey Kordero! ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("RV6_17","096_6_17","REV","6","17","17","Tay nay inomchan et nan en-okomancha ay mangipail-ancha isnan songetcha isnan kinangaag, ya ay ke wad-ay sa makaikatpe sidi?” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("RV7_1","096_7_1","REV","7","1","1","Awni ya ket ay inilak ay wad-ay nan epat ay angheles ay tomatakcheg isnan ilit nan lofong: nan esang, wad-ay isnan amyanan, esang isnan ambagatan, nan esang wad-ay isnan fomal-an nan akhew, ya nan esang isnan kalonokhan si akhew. Wad-ay cha ay mangipapap-a isnan chakhem ay malpo isnan kawadcha, ta maid makaali is chakhem isnan lota, isnan fayfay ya isnan am-in sisa ay kaew. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("RV7_2","096_7_2","REV","7","2","2","Sak et akhes inila nan esang kayet ay anghel ay nalpo isnan falaan si akhew, et ineegnana nan singsing ay pala markan nan Omipabfiyag ay Dios. Sa na't infokhaw isnan cheycha'y epat ay angheles ay nangigwaan Apo Dios isnan kamabfalin ay mamakawas isnan lota ya nan fayfay. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("RV7_3","096_7_3","REV","7","3","3","Kinwaninan, “Ad-iyo pakawasen nan lota, nan fayfay ya nan olay ngag sisa ay kaew engkhana ay pay-anmi is maton nan kitong nan cheycha'y faan nan Dios tako.” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("RV7_4","096_7_4","REV","7","4","4","Chinngek nan filang nan cheycha'y namarkaan nan kitongcha, et sinkhasot ya epat poo ya epat ay lifo cha. Nalpo cha am-in isnan sinpoo ya chwa ay tribon Israel. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("RV7_5","096_7_5","REV","7","5","5","Isnan tribon Juda et sinpoo ya chwa ay lifo nan namarkaan. Nan nalpo isnan tribon Ruben et sinpoo ya chwa ay lifo. Nan nalpo isnan tribon Gad et sinpoo ya chwa ay lifo. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("RV7_6","096_7_6","REV","7","6","6","Nan nalpo isnan tribon Aser et sinpoo ya chwa ay lifo. Nan nalpo isnan tribon Neftali et sinpoo ya chwa ay lifo. Nan nalpo isnan tribon Manases et sinpoo ya chwa ay lifo. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("RV7_7","096_7_7","REV","7","7","7","Nan nalpo akhes isnan tribon Simeon et sinpoo ya chwan lifo, ya olay nan nalpo isnan tribon Levi et sinpoo ya chwa'y lifo. Ya nan nalpo isnan tribon Isacar et sinpoo ya chwa ay lifo. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("RV7_8","096_7_8","REV","7","8","8","Nan nalpo isnan tribon Zabulon et sinpoo ya chwa ay lifo. Ya nan nalpo isnan tribon Jose ya Benjamin akhes et sinpopoo cha ya chwa'y lifo nan naagtan is maton. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("RV7_9","096_7_9","REV","7","9","9","Isnan nakwasan am-in nan naycha, nenmonaang ak ya ket wad-ay nan angsaangsan ay takho ay maid makafilang. Wad-ay am-in ay ilan si takho ay nateketeken nan ekhad ya kalicha ay nalpo isnan olay entona issa ay ili. Wad-ay cha ay nentatakcheg isnan sakhang Apo Dios ay tomotokcho isnan tronona ya nan Kordero, ya nenfafacho cha isnan anancho ay enpokaw ay facho, ya waschin nangeegnan isnan kag tofon si inyog. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("RV7_10","096_7_10","REV","7","10","10","Infokhaw cha ay nangwanin, “Nan kaisalakan et malpo isnan Dios tako ay tomotokcho is katronona, ya malpo akhes isnan Kordero!” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("RV7_11","096_7_11","REV","7","11","11","Sa et am-in nan angheles ay tomatakcheg ay nenliliwes isnan trono ya nan cheycha'y amam-a ya nan epat ay nasantowan ay enkik-iwi, et nenfalintomeng cha ay nentowad isnan sakhang nan trono ay manad-ayaw ken Apo Dios ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("RV7_12","096_7_12","REV","7","12","12","ay mangwanin, “Tet-ewa nan kananmi. “Wad-ay ken Apo Dios is eng-engkhana nan am-in ay kamabfalin, silib ya fikas. Maichad-ayaw, maipateg, enyamyamanan ya entangtangachan nan Dios tako is eng-engkhana! Amen.” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("RV7_13","096_7_13","REV","7","13","13","Sa et nensalodsod ken sak-en nan esang isnan cheycha'y amam-a. Kinwaninan, “Ammom ngen mo sino nan naycha ay enfafacho is anancho ay enpokaw ay facho ya mo ento nan nalpowancha?” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("RV7_14","096_7_14","REV","7","14","14","Sinmongfat ak ay nangwanin, “Ad-ik ammo Apo! Ibfakham ed.” Ya ke na't kanan ken sak-en, “Chaicha nan nakaikatpe isnan chad-ama ay likhat is kalofong, et kag cha linab-an nan fachocha isnan chalan nan Kordero ay nangipapokaw sidi. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("RV7_15","096_7_15","REV","7","15","15","Tay siya chi, mabfalin cha ay tomakcheg isnan sakhang nan tronon Apo Dios ay ensilsilfi ken siya isnan winakas ya minaschem is kaTimplona. Ya wawawawad-ay si Apo Dios ay tomotokcho isnan tronona ay manasaknib ken chaicha. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("RV7_16","096_7_16","REV","7","16","16","Et ad-i cha kasin maoowat paymo maew-ew, ya ad-i cha kasin maakheakhewan paymo maatoatongan isnan isyangkhay sisa ay lomochok. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("RV7_17","096_7_17","REV","7","17","17","Siya sa tay nan Kordero ay wad-ay isnan khawan nan trono, et siya nan mangipaspastor ken chaicha, ya siya nan mangipango ken chaicha isnan cheycha'y eb-eb ay fomal-an nan chanom ay katakhowan. Ya wad-ay si Apo Dios ay mamonas isnan akhacha, ta ad-icha kasin enag-akha.” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("RV8_1","096_8_1","REV","8","1","1","Idwani isnan nangaanan san Kordero isnan maikapito ay naiipket issan malolonlon ay papil, ya ket ay kakhigkhinek id chaya isnan away nget kakhedwan si olas. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("RV8_2","096_8_2","REV","8","2","2","Kek et inila nan pito ay angheles ay tomatakcheg isnan sakhang Apo Dios, et naagtan cha's pito ay trompeta. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("RV8_3","096_8_3","REV","8","3","3","Ket ay wad-ay nan esang kayet ay anghel ay mangeegnan isnan fallitok ay entey-an si insinso, ya inmey tinmakcheg isnan altar. Naagtan siya is ad-acha ay insinso ta itoptopna isnan lowalon nan cheycha'y takhon Apo Dios. Sa na't poowan ay mangichoo ken Apo Dios is kafallitok ay altar is kasakhang nan trono. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("RV8_4","096_8_4","REV","8","4","4","Et linmamag nan nen-among ay lowalon nan takhon Apo Dios ya nan asok nan insinso ay nalpo isnan entey-an si insinso is kaliman nan anghel ay tinmatakcheg isnan sakhang Apo Dios. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("RV8_5","096_8_5","REV","8","5","5","Sa et inalan san anghel san fallitok ay entey-an si insinso, ya pinnona isnan enfidfichang ay nalpo is kaaltar, sa na't pen fekas is kalota. Ya ket nenkoryapyap, ya mamadnge nan engeg ya cha makaktaab nan keleb, ya nenyekha. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("RV8_6","096_8_6","REV","8","6","6","Sa et ensasakhana nan pito ay angheles ay mangipakali isnan waschin trompetana. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("RV8_7","096_8_7","REV","8","7","7","Ket ay nentrompeta nan inmona ay anghel, et nenpeleplas nan ochan ay cholalo ya apey ay nalaokan si chala ya nap-as cha is kalota. Ya ket ay napoowan nan pagkatlon nan lota, ya nan pagkatlon nan am-in ay kaew, ya nan am-in ay enlengleng ay mola ya lokham. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("RV8_8","096_8_8","REV","8","8","8","Sa et nentrompeta nan maikadwa ay anghel, et inilak nan ilan si kag at-atakchag ay filig ay cha mapoowan, ya naibkas is kafayfay. Ya ket nenfalin si chala nan pagkatlon nan fayfay, ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("RV8_9","096_8_9","REV","8","9","9","ya natey nan pagkatlon nan am-in ay enkik-iwi is kafayfay, sa et napakawas akhes nan pagkatlon nan am-in ay fangka. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("RV8_10","096_8_10","REV","8","10","10","Sa et nentrompeta nan maikatlo ay anghel, ya ket wad-ay nan chakchakowag ay tokwifi ay cha mekyag ay nalpo id chaya. Enfidfichang ay kag silew, ya nekchag isnan pagkatlon nan am-in ay wanga ya eb-eb. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("RV8_11","096_8_11","REV","8","11","11","Nan ngachan nan chey tokwifi et En-aklit. Ya chadlos inpaaklitna nan pagkatlon nan am-in ay chanom, et angsan ay takho nan natey ay inminom isnan chanom ay inmaklit. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("RV8_12","096_8_12","REV","8","12","12","Nentrompeta akhes nan maikap-at ay anghel, ya ket faagna ya nenkapapakawas nan pagkatlon nan akhew, fowan ya nan tokwifi, ket ay finmollinget kannay nan pagkatlon nan langlangcha. Et maid akhew isnan pagkatlon nan mag-akhew ya chadlos ay ab-afollinget isnan pagkatlon si maschem. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("RV8_13","096_8_13","REV","8","13","13","Nentangad ak ya ket ay wad-ay nan lafaan ay chadlos entongcho nan entat-ayawana id chaya is kafatogko. Chinngek nan fokhawna ay nangwanin, “Ayyew! Ayyew! Chad-ama ay selaeg nan takho isnan lofong mo entrompeta nan tolo ay anghel ay nakhayad!” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("RV9_1","096_9_1","REV","9","1","1","Idwani, osto ay nentrompeta nan maikalma ay anghel, inilak et nan esang ay tokwifi ay apchas nekchag isnan lota. Naichowa isnan tokwifi nan torfek nan fito ay maid pengpeng nan kaachaemna. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("RV9_2","096_9_2","REV","9","2","2","Osto ay tinekwafana nan fito, ket ay nabfanala nan chachama ay asok ay kag isnan asok nan chakchake ay enfidfidlaok ay apey. Ya inpafollingetna nan lawag et nasalakan nan akhew. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("RV9_3","096_9_3","REV","9","3","3","Sa et finmala isnan asok nan kachochochochon, ya nen-epas cha is kalota. Naagtan cha is kafaelancha ay ensinget kag nan singet nan kolokho. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("RV9_4","096_9_4","REV","9","4","4","Ngem naipawa cha ay enpakawas isnan isyangkhay ay lokham, kaew paymo mola. Nan yangkhay mabfalin ay angnencha et singtencha nan takho ay eg-ay napay-an nan kitongcha isnan maton Apo Dios. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("RV9_5","096_9_5","REV","9","5","5","Eg-aycha naipalofos ay menpatey ken chaicha, mod-i ket ta palikhatencha yangkhay chaicha isnan lima ay fowan. Et chad-ama nan sakit nan singetcha, kag isnan singet si kolokho. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("RV9_6","096_9_6","REV","9","6","6","Isnan chey ay lima ay fowan, et sesesesemken nan takho ay matey cha koma et yangkhay, ngem ad-i mabfalin. Siya, olay mo lalaychencha, ad-i paat omchan nan etey ken chaicha. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("RV9_7","096_9_7","REV","9","7","7","Nan ilan nan cheycha'y chochon et kag kafaryo ay ensasakhana ay en makigkhofat. Is kaolocha et wad-ay nan kag fallitok ay korona, ya nan kamescha et kag kames si takho. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("RV9_8","096_9_8","REV","9","8","8","Kag fook si fafai nan fookcha, ya nan fab-acha et kag nan fab-an si layon. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("RV9_9","096_9_9","REV","9","9","9","Wad-ay nan sipsipcha ay kag lanchok is katakebcha. Nan payakpak nan payakcha ay tomayaw et kag nan kalosokos nan angsan ay kalisa ay khogkhoyochen si kafaryo ay mawanwaneswes ay en makifaloknit. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("RV9_10","096_9_10","REV","9","10","10","Wad-ay nan iposcha ay ensinget ay kag isnan kolokho, ya is kaiposcha kannay nan kawad nan kamabfalincha ay mangipalikhat isnan takho is lima ay fowan. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("RV9_11","096_9_11","REV","9","11","11","Wad-ay nan alicha ay mangiyapo ken chaicha ay siya nan anghel ay apo isnan chey fito ay maid pengpeng nan kaachaemna. Nan ngachan nan chey ay anghel, et Abaddon isnan kali ay Hebreo, ya Apolion isnan kalin si Griego. (Nan ayen nan ngachana et, “Nan Enpakawas”.) ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("RV9_12","096_9_12","REV","9","12","12","Nakwas nan inmona ay kakaegyat ay likhat, nay met achi sisya ay wad-ay kayet nan chwa ay sa omat. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("RV9_13","096_9_13","REV","9","13","13","Sa et nentrompeta nan maikan-em ay anghel, et chinngek nan kali ay nalpo isnan epat ay sakkhod isnan epat ay soysoyngok nan fallitok ay altar ay wad-ay isnan sakhang Apo Dios. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("RV9_14","096_9_14","REV","9","14","14","Kinwanina isnan maikan-em ay anghel ay entrotrompeta, “Ipalofosmo nan epat ay angheles ay nabfafalod isnan anwaanwa ay wanga ay Eufrates.” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("RV9_15","096_9_15","REV","9","15","15","Adi kad naipalofos san epat ay angheles Satanas ay sikhod chadlo ay naisakhana isnan idwani kannay ay olas, isnan nay ay akhew, idwani ay fowan, ya idwani kannay ay tawen, ta fomala cha ay mamatey isnan pagkatlon nan am-in ay takho isnan lota. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("RV9_16","096_9_16","REV","9","16","16","Chinngek nan kabfifilang nan cheycha'y nangakafaryo ay sorchacho, et chwan khasot ay lifo ay lifo. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("RV9_17","096_9_17","REV","9","17","17","Inilak isnan kag it-itawko nan cheycha'y kafaryo ya nan ensasakay ischicha ay masasaknifan nan takebcha isnan nateketeken ay ilan si sipsip. Enkilat ay kag apey nan kasipsisipsip nan tapina, kag isnan ilan nan fato ay safiro nan tapina, ya amalilyo ay kag isnan ilan nan asufre nan tapina. Kag olon si layon nan olon nan cheycha'y kafaryo, ya fomab-ala nan apey, asok ya nan enfidfichang ay asufre isnan topekcha. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("RV9_18","096_9_18","REV","9","18","18","Nan nay tolo ay kakaegyat ay cha fomab-ala isnan topek nan kafaryo, et siya chachi nan menpatey isnan pagkatlon nan takho isnan lota. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("RV9_19","096_9_19","REV","9","19","19","Nan kawad nan kamabfalin nan cheycha'y kafaryo, et malpo isnan topekcha ya nan iposcha. Kag nan olon si oweg nan iposcha ya ensinget. Siya chi nan osalencha ay mangipalikhat isnan takho. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("RV9_20","096_9_20","REV","9","20","20","Nan cheycha'y takho ay nataynan ay eg-ay natey isnan chey ay kakaegyat ay likhat, et khechangna ay eg-aycha kayet chinokokhan nan manad-ayawancha isnan anito ya nan khinag-aebcha ay dioscha, kag isnan tinagtakho ay nakhaeb is fallitok, silver, khaching, fato ya kaew, ay ad-i makaila, makadnge paymo makachalan. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("RV9_21","096_9_21","REV","9","21","21","Ya eg-aycha kayet infafawi nan cha cha nenpateyan, nan nensop-okancha ya nenpadpadyaancha, nan asi ay cha cha inangnen ya nan nen-ak-akewancha. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("RV10_1","096_10_1","REV","10","1","1","Awni ya kek et inila nan esang kayet ay mafikas ay anghel ay khomkhomwab ay nalpo ad chaya. Lifoo nan fachona, ya isnan tongchon nan olona wad-ay nan fongakhan. Enlanglang nan kamesna ay kag isnan akhew, ya kag fomidfichang ay tokod nan sikina. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("RV10_2","096_10_2","REV","10","2","2","Wad-ay nan fan-ig ay mabfifitlag ay papil is kalimana. Khagkhatinan nan kannawan ay sikina nan fayfay, ya khagkhatinan nan kannikhid ay sikina nan lota. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("RV10_3","096_10_3","REV","10","3","3","Inpapangekhena ay nenkali ay kag kalin si layon. Osto ay nenfokhaw siya sinongfatan nan pito ay keleb. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("RV10_4","096_10_4","REV","10","4","4","Kanak ta isolatko nan chinngek ay kinwanin nan pito ay keleb, ngem ya ket wad-ay nan nenkali id chaya ay nangwanin, “Ad-im ipap-aammo nan kinwanin san pito ay keleb, ya ad-im akhes isos-olat chachi!” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("RV10_5","096_10_5","REV","10","5","5","Ya ket san anghel ay inilak ay mangakhatin isnan fayfay ya nan lota, et intakwadna san kannawan ay limana ay ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("RV10_6","096_10_6","REV","10","6","6","nensapata isnan ngachan Apo Dios ay matatakho is eng-engkhana, ay nangaeb isnan chaya ya nan lota ya nan fayfay ya nan am-in ay wad-ay ischicha. Kinwanin nan anghel, “Maid et kasin manaktak isnan sinmek Apo Dios ay ikkan. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("RV10_7","096_10_7","REV","10","7","7","Tay mo entrompeta et nan maikapito ay anghel, et maangnen ay maangnen nan eg-ay kaam-ammowan ay pangkhep Apo Dios ay maiyafoloy isnan infakhana isnan faana ay mamadto.” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("RV10_8","096_10_8","REV","10","8","8","Sak et kasin chinnge san kali ay nalpo id chaya ay nangwanin, “En ka ta alaem nan chey mafifitlag ay papil ay wad-ay isnan liman nan chey anghel ay mangakhatin isnan fayfay ya nan lota.” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("RV10_9","096_10_9","REV","10","9","9","Sak et inmey isnan chey anghel et kinchawko san fan-ig ay papil. Sa na't kanan, “Alaem, sam et kanen. Mo omey is kapotom et enfalin ay en-aklit, ngem mo sisya'y wad-ay is katopekmo, et enlamsit ay kag itlog si aleg.” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("RV10_10","096_10_10","REV","10","10","10","Kek et inala san fan-ig ay papil isnan limana ya kinanko. Et enlamsit tet-ewa ay kag itlog si aleg is katopekko, nay met achi issan nangokmonak sidi, ya ket ay inmaklit is kapotok. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("RV10_11","096_10_11","REV","10","11","11","Naifaag et ken sak-en, “Sam kasin ifaag nan ipaammon Apo Dios ay sa maangnen isnan katakhotakho isnan angsan ay ili, ay nateketeken nan naiwanchancha, nan kalicha ya nan alicha.” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("RV11_1","096_11_1","REV","11","1","1","Sak et naagtan si kag sokod ay ilokodko. Ya ket kinwanin nan nangifilin ken sak-en, “Ligwatmo! En ka lokchen nan Timplon Apo Dios ya nan altar. Sam et filangen nan kaad-achan nan cha enchad-ayaw sidi. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("RV11_2","096_11_2","REV","11","2","2","Ad-im magtek itapi ay menlokod isnan awwichan nan Timplo tay naichowa chi isnan pagano, ta ikkancha nan laychencha ay angnen ay mangikhatikhatin isnan Nasantowan ay Ili ay Jerusalem isnan epat poo ya chwa'y fowan.” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("RV11_3","096_11_3","REV","11","3","3","Et sak ifaa nan chwa ay tistikhok ay ensasanga ya enfafacho is sako ta en cha ipadto nan kalin Apo Dios isnan las-od si sinlifo ya chwan khasot ya enem poo ay akhew. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("RV11_4","096_11_4","REV","11","4","4","Nan naycha ay chwa ay tistikhok, et chaicha nan nakwani id sangad-om ay chwa ay kaew ay olibo, ya chwa ay pagsilawan isnan sakhang Apo Dios ay Apon nan lofong. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("RV11_5","096_11_5","REV","11","5","5","Mo wad-ay mangapos ken chaicha, et fomala nan apey is katopekcha ay mamoo isnan olay sino ay fosocha, ya at matey cha ay matey. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("RV11_6","096_11_6","REV","11","6","6","Isnan chey tolo ay tawen ya kakhedwa ay mamadpadtowancha, wad-ay kamabfalincha ay mangipawa isnan ochan ta maid paat ochan si omali. Wad-ay akhes kamabfalincha ay menfalin isnan eb-eb is chala. Mabfalin akhes ay kad-in pal-iyencha nan olay ngag sisa ay ilan si pisti is kalota mo siya nan laychencha ay angnen. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("RV11_7","096_11_7","REV","11","7","7","Mo kinwas et nan nay chwa ay tistikho nan palawagcha, falokniten nan chey ay enkik-iwi ay fomala isnan fito ay maid pengpeng nan kaachaemna chaicha, ya afakena ya pateyena chaicha. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("RV11_8","096_11_8","REV","11","8","8","Et aped maiwayang nan awakcha isnan karsan nan chey ay chakchake ay ili ay naikolosan nan Apocha ay Jesus. Nan chey ay ili et mabfalin ay maiyalig isnan ili ay Sodoma paymo Egipto. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("RV11_9","096_11_9","REV","11","9","9","Ya at mafob-oya nan awakcha isnan tolo ya kakhedwa ay akhew. Fob-oyaen nan am-in ay ilan si takho ay malpo isnan olay entona issa ay ili, ay nateketeken nan ekhad ya kalicha. Sa cha't iyad-i nan maikaofancha. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("RV11_10","096_11_10","REV","11","10","10","Ya enlal-ayad nan katakhotakho is kalota isnan nateyan nan naycha ay chwa ay mamadto, tay kananchan chaicha kano nan nangiyali isnan angsan ay likhat si takho isnan lota. Enlal-ayad cha tay chachama nan lagsakcha ya sa cha't en-asilikhalo. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("RV11_11","096_11_11","REV","11","11","11","Ngem issan nakwasan nan tolo ya kakhedwa ay akhew, ya ket sinomkhep ken chaicha nan anges ay nalpo ken Apo Dios ay kasin nanakho ken chaicha. Sa cha't tinmakcheg, ya am-in ay nangiila ken chaicha, et chad-ama nan egyatcha. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("RV11_12","096_11_12","REV","11","12","12","Osto ay siya chi, ya ket chinngen nan naycha'y chwa nan fokhaw ay nalpo id chaya ay mangwanin, “Tomongcho kayo isna.” Et iniilan kannay nan cheycha'y kafosocha nan linmamakhancha id chaya is kalifoo. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("RV11_13","096_11_13","REV","11","13","13","Isnan chey kannay ay olas, ya ket ay nanayyekha is chad-ama, ya napakawas nan pagkapoon nan afob-ong nan chey ay ili, ya piton lifo ay takho nan natey isnan chey ay yekha. Am-in nan egay natey et chad-ama nan egyatcha ya chinad-ayawcha nan matangtangad ay Dios ay wad-ay id chaya. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("RV11_14","096_11_14","REV","11","14","14","Nakwas nan ikadwa ay kakaegyat ay likhat. Ngem ilaenyo! Ad-i omannong et wad-ay nan maikatlo ay kakaegyat ay likhat. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("RV11_15","096_11_15","REV","11","15","15","Ket ay nentrompeta nan maikapito ay anghel, ya wad-ay cha nan nenfokhaw id chaya ay mangwanin, “Mailapo idwani maid et kasin teken ay en-apo isnan lota mod-i yangkhay nan Apo tako ay Dios, ya nan infaana ay si Cristo ay siya nan en-apo is eng-engkhana.” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("RV11_16","096_11_16","REV","11","16","16","Sa et nenfalintomeng ay nentowad san chwan poo ya epat ay amam-a ay tomotokcho isnan tronocha isnan sakhang Apo Dios. Chinad-ayawcha ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("RV11_17","096_11_17","REV","11","17","17","ay mangwanin, “Sik-a nan Apo ay Dios ay Makabfalin Am-in. Sikhod ay wad-ay ka id sangad-om ya sisya ka idwani. Enyaman kami tay inpailam nan katataa ay kamabfalinmo et nay inlapom ay en-ap-apo! ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("RV11_18","096_11_18","REV","11","18","18","Chad-ama nan songet nan kailiili ken sik-a Apo, ngem idwani nan mangipail-am isnan songetmo ya mangokomam isnan natey. Idwani akhes nan manobfalitam isnan mamadtom ay faam, ya nan am-in ay takhom, am-in nan mangiyegyat ken sik-a, matangad ya fan-ig. Ya idwani akhes nan mamakawasam isnan cheycha'y namakawas isnan katakhotakho isnan lofong.” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("RV11_19","096_11_19","REV","11","19","19","Sa et natekwafan nan Timplon Apo Dios id chaya, et naila sidi nan kason ay kawad nan tolakhan Apo Dios. Osto ay siya chi ya ket ay cha enkoryapyap, ya mamadnge nan engeg ya cha makaktaab nan keleb, nenyekha, sa et nen-ochan is chadchake ay cholalo. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("RV12_1","096_12_1","REV","12","1","1","Idwani ket ay wad-ay nan chadlos katataa ay sinyal ay naila id chaya. Siya nan fafai ay mangifafacho isnan akhew, ya entatakcheg is kafowan, ya nenkokorona isnan sinpoo ya chwa'y tokwifi. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("RV12_2","096_12_2","REV","12","2","2","Nganngani ay enkimen siya ya cha en-anana isnan chad-ama ay sakit nan omaanakana. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("RV12_3","096_12_3","REV","12","3","3","Ket ay wad-ay akhes nan teken kayet ay katataa ay maton ay naila id chaya. Wad-ay nan chakchake ay enkilat ay oweg ay pito nan olona ya sinpoo nan sakkhodna, ya isnan waschin esang ay olona wad-ay nan fan-ig ay korona. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("RV12_4","096_12_4","REV","12","4","4","Inwasawasna nan iposna id chaya ay nangoyod isnan pagkatlon nan tokwifi ay nangisepchak is kalota. Sa et inmey tinmakcheg is kasakhang san fafai ay omaanak, ta mo fomala nan anakna et pen okmona. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("RV12_5","096_12_5","REV","12","5","5","Ya ket ay inmanak san fafai is lalaki, ay awni't enkekedse ay mangiyapo isnan katakhotakho isnan am-in ay ili. Ngem ya ket ay nenkaikakaan san kafab-ala ay onga, et naiyey ken Apo Dios is katronona. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("RV12_6","096_12_6","REV","12","6","6","Linmayaw et san fafai is kamalalango ay lota ay insakhanan Apo Dios ay entafonana, ya at mangay-aywanana ken siya isnan sinlifo ya chwan khasot ya enem poo ay akhew. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("RV12_7","096_12_7","REV","12","7","7","Ya ket wad-ay nan khofat id chaya. Si Miguel ya nan ib-ana'y angheles et finaloknitcha nan chakchake ay oweg ya nan ib-ana akhes ay angheles. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("RV12_8","096_12_8","REV","12","8","8","Ngem naafak san chakchake ay oweg ya nan anghelesna ya naipakaan cha id chaya. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("RV12_9","096_12_9","REV","12","9","9","Adi kad san chey mafikas ay chakchake ay oweg, ay oweg id sangad-om ay makwanin Chimonyo paymo Satanas, ay manas-ailo isnan am-in ay takho, et naiwasit siya ya nan am-in nan ib-ana ay angheles is kalota. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("RV12_10","096_12_10","REV","12","10","10","Sak et chinnge nan fokhaw id chaya ay cha mangwanin, “Inomchan et nan kaisalakan nan takho! Inpailan nan Dios tako nan kamabfalina ay Ali. Ya idwani inpailan et nan Cristona nan kalebfengana, tay si Satanas ay kad-in mangidchalom isnan iib-a tako ken Apo Dios is winakas ya minaschem, et nay naipakaan id chaya. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("RV12_11","096_12_11","REV","12","11","11","Et inafak nan iib-a tako siya maichalan isnan chalan nan Kordero ya isnan kinatet-ewa ay inpap-alawagcha. Eg-aycha inpawadwad-ay nan fiyagcha, mod-i ket inyoyacha ay olay matey cha. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("RV12_12","096_12_12","REV","12","12","12","Idwani, enlal-ayad kayo et mampay am-in kayo ay wad-ay issa id chaya. Ngem chakayo ay wad-ay is kalota ya is kafayfay et selaeg yo, tay chad-ama nan songet nan chimonyo ay naibkas ken chakayo, tay ammona ay akiakit et nan nataynan ay wayana.” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("RV12_13","096_12_13","REV","12","13","13","Osto ay inammowan nan chakchake ay oweg ay naibkas siya is kalofong, ala na't ya ligwat ay en mangapayaw isnan fafai ay nangikimen issan lalaki. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("RV12_14","096_12_14","REV","12","14","14","Ngem ya ket ay naagtan san fafai is chwa'y payakna ay kag payak si chakchake ay lafaan, tatno makatayaw ay omey isnan malalango ay lota, ay at mangay-aywanan Apo Dios ken siya isnan tolo ya kakhedwa ay tawen. Ya at maikasiw siya sidi isnan chey ay oweg. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("RV12_15","096_12_15","REV","12","15","15","Ngem ket ay inyotan nan chey ay oweg nan kag wanga ay chanom ay en mangiyanod koma isnan chey ay fafai. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("RV12_16","096_12_16","REV","12","16","16","Nay met achi finachangan nan lota san fafai, tay ket ay nen-okang ay nangokmon isnan wanga ay inyotan san chakchake ay oweg. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("RV12_17","096_12_17","REV","12","17","17","Et isnan chadlos chad-ama ay songet nan oweg issan chey ay fafai, ke na't en falokniten nan tapin nan an-akna ay cha mangiyangnen isnan filin Apo Dios ya nakapet isnan kinatet-ewa ay inischon Jesus. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("RV12_18","096_12_18","REV","12","18","18","Et nan oweg ay chey, tinmatakcheg isnan ilit nan fayfay. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("RV13_1","096_13_1","REV","13","1","1","Kek et inila nan naoyong ay enkik-iwi ay cha fomala is kafayfay. Pito nan olona ya sinpoo nan sakkhodna ya isnan waschin esang ay sakkhod, wad-ay nan fan-ig ay korona. Et naisolat akhes isnan waschin esang isnan olona nan ngachan ay mangipangpangaag ken Apo Dios. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("RV13_2","096_13_2","REV","13","2","2","Nan naoyong ay enkik-iwi ay inilak, et kag chakchakowag ay kosa nan ilana. Nan sikina et kag isnan sikin nan makwani en oso, ya kag topek si layon nan topekna. Sa et inchowan san oweg isnan chey ay enkik-iwi nan am-in ay kamabfalina, nan tronona, ya nan kag mid kontona ay kalebfengana. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("RV13_3","096_13_3","REV","13","3","3","Napatey nan esa'y olon san naoyong ay enkik-iwi, nay met achi kasin natakho tay ket ay khinmawis nan sokhatna. Tay siya chi nan inmat, nataataa nan katakhotakho isnan lofong, sa cha't inab-afolot san naoyong ay enkik-iwi. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("RV13_4","096_13_4","REV","13","4","4","Chinad-ayaw nan katakhotakho nan chey oweg, tay inigwana isnan chey enkik-iwi nan kalebfengana ay en-apo. Sa cha't akhes chinad-ayaw nan chey ay enkik-iwi. Kinwanichan, “Sino kay nan sa makaiso isnan nay ay enkik-iwi? Ay ke way sa makabfaloknit ya makaafak ken siya?” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("RV13_5","096_13_5","REV","13","5","5","Nan chey naoyong ay enkik-iwi et naipalofos ay enchad-ayew ya mangitotongcho isnan awakna ay mangipangaag ken Apo Dios. Nawayaan siya ay mangipaila isnan kalebfengana isnan epat poo ya chwa'y fowan. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("RV13_6","096_13_6","REV","13","6","6","Et nenkali ay nangipangpangaag ken Apo Dios, nan ngachana, nan entetey-ana, ya am-in nan makitetee ken siya id chaya. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("RV13_7","096_13_7","REV","13","7","7","Naipalofos siya akhes ay menfaloknit ya mangafak isnan takhon Apo Dios, ya naagtan is kalebfengana ay mangiyap-apo isnan am-in ay ilan si takho ay nateketeken nan ekhad ya kalicha isnan olay entona issa ay ili. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("RV13_8","096_13_8","REV","13","8","8","Am-in nan takho isnan lofong et chad-ayawencha siya, kecheng magtek yangkhay nan cheycha'y naisolat nan ngadngachancha issan sisya'y eg-ay nakhab-an nan lofong nan egay nenchad-ayaw ken siya. Chaicha nan takho ay wad-ay nan ngachancha isnan liblo ay naisolatan nan ngadngachan nan enfib-iyag is eng-engkhana. Siya nan liblon nan Kordero ay naipapatey. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("RV13_9","096_13_9","REV","13","9","9","“Wad-ay met kowengyo. Chengngenyo et nan nakwani en, ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("RV13_10","096_13_10","REV","13","10","10","‘Nan takho ay nischo chadlo ay mafalod, et mafalod ay mafalod. Siya akhes isnan nischo ay mafadyokan, at mafadyokan ay matey.’ Siya sa nan khotokna ay kasapolan nan takhon Apo Dios nan anoscha ay enkatpe, ya nan sisyasisya ay pammaticha.” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("RV13_11","096_13_11","REV","13","11","11","Sak et inila nan teken ay naoyong ay enkik-iwi ay cha fomala is kalota. Kag isnan sakkhod si kordero nan chwa'y sakkhodna, ngem ke pet kag kalin si chakchake ay oweg nan kalina. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("RV13_12","096_13_12","REV","13","12","12","Et intakchegna nan inmona ay naoyong ay enkik-iwi ay nangipaila isnan am-in ay kalebfengana ay kag ad-i kakonto. Pinilitna nan am-in ay takho isnan lofong ay manayaw isnan chey inmona ay enkik-iwi, ay khinmawis nan esa'y nasokhat ay olona ay napatey. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("RV13_13","096_13_13","REV","13","13","13","Angsan ay katataa nan inang-angnen nan chey maikadwa ay enkik-iwi. Olay nan apey ay nalpo'd chaya et inpal-ina is kalota isnan sakhang nan am-in ay takho. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("RV13_14","096_13_14","REV","13","14","14","Maichalan isnan katataa ay sinyal ay naipalofos ay angnena ay mangitakcheg isnan inmona'y enkik-iwi, sinailowana nan cheycha'y takho isnan lofong. Finilina chaicha ay khomaeb is tinagtakho, ay kak-aag san inmona'y enkik-iwi ay chadlos nasokhatan isnan fadyok ngem ya ket kasin natakho. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("RV13_15","096_13_15","REV","13","15","15","Naipalofos siya kayet ay mangagtan is anges nan chey tinagtakho ay kak-aag san inmona ay enkik-iwi, ta makakkali ya ta ipapateyna nan am-in ay ad-i manayaw ken siya. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("RV13_16","096_13_16","REV","13","16","16","Sa na't inpamaton nan am-in ay takho: fan-ig paymo matangad; kachangyan paymo posi; faa paymo faken. Pinilitna chaicha ay mamatonan nan kannawan ay limacha paymo nan kitongcha. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("RV13_17","096_13_17","REV","13","17","17","Et maid olay esa is makalako paymo makailako mo egay naimaton ken siya nan ngachan paymo kabfilangan nan ngachan san chey inmona ay naoyong ay enkik-iwi. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("RV13_18","096_13_18","REV","13","18","18","Adi kad masapolyo nan silib ta maawatanyo na. Mo sino nan wad-ay silibna et makaanap isnan ayen nan numero nan enkik-iwi, tay ipaammon nan numero nan ngachan nan esa'y takho ay enem khasot ya enem poo ya enem nan numerona. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("RV14_1","096_14_1","REV","14","1","1","Kek et nentangad ya wad-ay nan Kordero ay tomatakcheg isnan filig ay Sion. Ib-ana nan sinkhasot ya epat poo ya epat ay lifo ay takhona, ay waschin naimaton is kakitongcha nan ngachana ya nan ngachan Amana. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("RV14_2","096_14_2","REV","14","2","2","Ya chinngek nan kali ay nalpo id chaya ay kag nan wawak nan ab-afikas ay chanom, ya kag keleb ay cha makaktaab, ya kag akhes isnan ingiing nan arpa ay cha matokar. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("RV14_3","096_14_3","REV","14","3","3","Et wad-ay am-in nan cheycha'y sinkhasot ya epat poo ya epat ay lifo isnan sakhang nan tronon Apo Dios, ya nan epat ay nasantowan ay enkik-iwi, ya san cheycha'y amam-a. Nentatakcheg cha isnan sakhangcha ay nangichagchag-ay isnan falo ay kanta ay maid paat makaachar mod-i ket chaicha yangkhay ay nasfot isnan lofong. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("RV14_4","096_14_4","REV","14","4","4","Chaicha nan takho ay egay kaloglogkhitan nan okhalicha isnan fafai, ya sisya'y nadchalos cha. On-onochencha yangkhay nan Kordero isnan olay entona ay omayana. Chaicha nan sinfot Cristo isnan am-in ay katakhotakho, ta chaicha nan kag fin-i isnan maani ay maichoo ken Apo Dios ya isnan Kordero. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("RV14_5","096_14_5","REV","14","5","5","Maid paat engag ken chaicha, ya maid paat makmakwaniyancha. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("RV14_6","096_14_6","REV","14","6","6","Kek et inila nan esang kayet ay anghel ay chadlos entongcho nan entat-ayawana id chaya is kafatogko, ya naifaa ay mangipalawag isnan Khawis ay Chamag ay tet-ewa is eng-engkhana. Siya na nan ipaammona isnan am-in ay ilan si takho isnan olay entona issa ay ili isnan lofong ay nateketeken nan ekhad ya kalicha. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("RV14_7","096_14_7","REV","14","7","7","Infogfokhawna ay mangwanin, “Iyegyatyo si Apo Dios, ya chayawenyo siya isnan katangtangachana, tay nay inomchan et nan en-okomana isnan katakhotakho. Chayawenyo siya ay nangaeb isnan chaya, nan lota, nan fayfay ya nan am-in ay eb-eb.” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("RV14_8","096_14_8","REV","14","8","8","Ya wad-ay akhes nan maikadwa ay anghel ay inmonod ay nangwanin, “Napakawas et nan nachamchamag ay ili ay Babilonia tay ngaag yangkhay nan wad-ay ken siya. Kag na finoteng nan am-in ay ili isnan kinalokhitna tay inpafikasna nan asi ay fikhawcha.” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("RV14_9","096_14_9","REV","14","9","9","Ket ay inmonod nan maikatlo ay anghel ay nenfokhaw ay nangwanin, “Mo sino nan manad-ayaw isnan chey ay naoyong ay enkik-iwi ya nan nakhaeb ay tinagtakho ay kak-aagna, ya sa et enpamaton is kakitongna paymo kalimana, ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("RV14_10","096_14_10","REV","14","10","10","et machosa ay machosa. At lamanana nan enkedse ay fayas ay insasakhanan Apo Dios ay egay paat kalaokan, ay siya nan chad-ama ay songetna. Siya, am-in ay maawis isnan chey ay enkik-iwi et mapalikhatan cha is chad-ama isnan cha enfidfichang ay apey ya asufre isnan sakhang nan nasantowan ay angheles ya nan Kordero. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("RV14_11","096_14_11","REV","14","11","11","Et ad-i tomtomke is eng-engkhana nan asok nan apey ay mangipap-alikhat ken chaicha. Ad-i tomtomke isnan winakas ya minaschem nan chosan nan cheycha'y manad-ayaw isnan chey ay enkik-iwi ya nan nakhaeb ay tinagtakho ay kak-aagna, sa et nan cheycha'y nenpamaton isnan ngachana.” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("RV14_12","096_14_12","REV","14","12","12","Tay siya sa nan omat, masapol ay enkatpe nan takhon Apo Dios ay mangiyangnen isnan filina ya mamati ken Jesus. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("RV14_13","096_14_13","REV","14","13","13","Kek et chinnge nan kali ay nalpo'd chaya ay nangwanin, “Isolatmo na: Mailapo idwani, naoney nan cheycha'y matey isnan maiyornosancha ken Apo Jesus.” “Tet-ewa sa,” kinwanin nan Ispirito Santo. “Naoney cha tay at omibfay cha isnan likhatcha, ya tay maitattakin ken chaicha nan sofalit nan khawis ay inik-ikkancha.” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("RV14_14","096_14_14","REV","14","14","14","Kek et nentangad, ya inilak nan enpokaw ay lifoo ay tinmotokchowan nan kag anak si takho, ay enkokorona is fallitok ya en-eegnan isnan at-atachem ay kompay. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("RV14_15","096_14_15","REV","14","15","15","Ket ay finmala is kaTimplo nan esang kayet ay anghel, ya finokhawana san chey tomotokcho is kalifoo ay mangwanin, “Kompayem et nan maani isnan lota, tay nay inomchan et nan timpo ya nabkhanabkhasan nan maani!” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("RV14_16","096_14_16","REV","14","16","16","Et san chey tomotokcho's kalifoo, ala na't ya kompay ya ket nakwas nan ani isnan lota. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("RV14_17","096_14_17","REV","14","17","17","Ket ay finmala nan esang kayet ay anghel is kaTimplo id chaya ay mangeegnan akhes isnan at-atachem ay kompay. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("RV14_18","096_14_18","REV","14","18","18","Sa et finmala kayet nan esa'y anghel ay nalpo is kaaltar ay wad-ay kamabfalina isnan apey. Finokhawana nan anghel ay mangeegnan isnan entachem ay kompay, “Kompayem et nan waka ta pokhasem nan ofas isnan lota, tay nenkaom cha et!” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("RV14_19","096_14_19","REV","14","19","19","Ket ay tet-ewa kinompay san chey anghel nan waka isnan lota et pinokhasna nan ofas, sa na't finkas is kafalliwesan ay alig nan chad-ama ay songet Apo Dios. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("RV14_20","096_14_20","REV","14","20","20","Nafalliwes nan ofas is kailit nan ili ya finmala nan chala ay kag wanga, ay inmayos ay nalpo isnan falliwes ya esang ay chipa nan kaachaemna ya tolon khasot ay kilomitro nan kaanchona. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("RV15_1","096_15_1","REV","15","1","1","Ya kek et inila nan teken kayet ay sinyal id chaya ya chadlos omipataa. Inilak nan pito ay angheles ay nangiyali isnan pito ay kakaegyat ay likhat. Siya chana nan anongos si likhat ay mamengpeng isnan songet Apo Dios ay manosa isnan takho. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("RV15_2","096_15_2","REV","15","2","2","Sak et inila nan kag ilan si fayfay ay sarming ya nalaokan is apey. Inilak akhes san cheycha'y nangafak sinan naoyong ay enkik-iwi ya san nakhaeb ay tinagtakho ay kak-aagna, tay egaycha chinad-ayaw paymo inpalofos ay mamatonancha issan numeron nan ngachana. Wad-ay cha ay tinmatakcheg isnan ilit nan chey ay kag fayfay ay sarming, ya waschin mangeegnan isnan arpa ay inchowan Apo Dios isnan waschin esang ken chaicha. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("RV15_3","096_15_3","REV","15","3","3","Et cha cha chag-ayen nan kantan cha Moises ay faan Apo Dios ya nan Kordero. Kinwanichan, “Apo ay Dios, ay Makabfalin isnan am-in, machad-ayaw ya katataa nan cham ik-ikkan! Sik-a nan Alin nan kailiili. Nalenteg ya tet-ewa nan ang-angnem. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("RV15_4","096_15_4","REV","15","4","4","Sino man nan sa ad-i mangiyegyat ken sik-a Apo? Ay ke way sa mangad-i ay en mangifaag isnan katangtangachan nan ngachanmo? Tay kecheng ka is nasantowan, maid kasin. Am-in ay omili isnan kailiili et omali cha ay manad-ayaw ken sik-a tay naipaila et nan nalenteg ay cham inang-angnen.” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("RV15_5","096_15_5","REV","15","5","5","Isnan nakwasan nan naycha, inilak isnan Timplo id chaya ay natetekwafan nan kasasantowan ay torchan nan tolakhan Apo Dios. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("RV15_6","096_15_6","REV","15","6","6","Ya ket finmala is kaTimplo nan cheycha'y pito ay angheles ay mangeegnan isnan pito ay kakaegyat ay likhat. Nenfafacho cha isnan nadchalos ay nasileng ay lopot, ya naifalikes nan fallitok is katakebcha. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("RV15_7","096_15_7","REV","15","7","7","Sa et nan esang isnan cheycha'y epat ay nasantowan ay enkik-iwi, inchowana isnan pito ay angheles nan pito ay fallitok ay mallokong ay napno isnan songet Apo Dios ay matatakho is eng-engkhana. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("RV15_8","096_15_8","REV","15","8","8","Et napno nan Timplo isnan asok ay nalpo isnan katangtangachan ya kamabfalin Apo Dios, et maid makaskaskhep isnan Timplo engkhana'y mapep-eng san pito'y likhat ay inyalin san pito ay angheles. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("RV16_1","096_16_1","REV","16","1","1","Kek et chinnge nan fokhaw ay nalpo isnan Timplo ya namilin issan pito ay angheles, “En kayo ta ikoyagyo is kalofong nan nentee isnan pito ay mallokong ay kawad nan songet Apo Dios.” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("RV16_2","096_16_2","REV","16","2","2","Sa et inmey san inmona ay anghel ay en nangikoyag isnan wad-ay isnan mallokongna is kalota. Ya ket ay tinmofo nan kakaegyat ya enpeteg ay kafoyofoyoy isnan awak nan cheycha'y kawad nan maton san naoyong ay enkik-iwi ya nenchad-ayaw isnan tinagtakho ay kak-aagna. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("RV16_3","096_16_3","REV","16","3","3","Sa et inkoyag nan maikadwa ay anghel nan wad-ay isnan mallokongna isnan fayfay, ya ket ay nenfalin ay kag chalan si natey nan chanom, et natey am-in nan enfib-iyag sidi. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("RV16_4","096_16_4","REV","16","4","4","Inkoyag et akhes nan maikatlo ay anghel nan wad-ay isnan mallokongna isnan cheycha'y wanga ya eb-eb, et nenfalin kannay si chala nan chanom. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("RV16_5","096_16_5","REV","16","5","5","Chinngek nan kalin nan anghel ay manotokkhong isnan chanom ay nangwanin, “Nasantowan ay Apo ay sikhod ay wad-ay id sangad-om, ya sisya kayet olay idwani, nalenteg nan inikkam ay nangokom ken chaicha. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("RV16_6","096_16_6","REV","16","6","6","Tay nan cheycha'y nangipachala ay namatey isnan takhom ya nan mamadtom, et chaicha idwani nan cham met laeng painomen is chala. Siya chadlo chi nan khanafencha khapo isnan inang-angnen cha issan chey!” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("RV16_7","096_16_7","REV","16","7","7","Sak et chinnge nan kali ay nalpo isnan altar ay nangwanin, “Apo ay Dios ay Makabfalin Am-in, tet-ewa ya nalenteg nan ikkam ay en-okom ya enchosa!” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("RV16_8","096_16_8","REV","16","8","8","Sa et inkoyag nan mikap-at ay anghel nan wad-ay isnan mallokongna isnan akhew, ya ket naipalofos nan chad-ama'y atongna ay mankheb isnan takho. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("RV16_9","096_16_9","REV","16","9","9","Ngem olay mo cha maskheb nan takho isnan chad-ama'y atong, khechangna'y cha cha kayet inpangaag nan ngachan Apo Dios ay manetengngel isnan nateketeken ay likhatcha. Egay cha paat nenfafawi paymo chinayaw siya. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("RV16_10","096_16_10","REV","16","10","10","Ket ay inkoyag san mikalima ay anghel nan nentetee issan mallokongna isnan tronon san naoyong ay enkik-iwi, ya ket finmollinget nan am-in ay en-ap-apowana, ya cha khinetman nan cheycha'y takho nan chilacha tay ad-icha makaikatpe isnan likhat. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("RV16_11","096_16_11","REV","16","11","11","Et siya kayet ay cha cha pangaakhen nan Dios ay wad-ay id chaya isnan peteg si awakcha ya nan chey kafoyofoyoycha, ngem ad-icha kayet ibfafawi nan inang-angnencha. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("RV16_12","096_16_12","REV","16","12","12","Sa et inkoyag nan mikan-em ay anghel nan wad-ay isnan mallokongna isnan an-anawa ay wanga ay Eufrates, ya ket ay nenkakaschok kannay, ya nakhaeb nan ikwan nan cheycha'y ali ay malpo's falaan si akhew. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("RV16_13","096_16_13","REV","16","13","13","Sak et inila nan tolo ay kakaisew ay anito ay kag fakfak nan ilacha. Nan esang cha fomala isnan topek san chakchake ay oweg. Ya nan esang akhes, cha fomala is katopek san naoyong ay enkik-iwi, ya nan esang kayet, cha fomala is katopek nan eng-engag ay mamadto. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("RV16_14","096_16_14","REV","16","14","14","Nan naycha'y tolo ay anito et chimonyo cha ay mangik-ikkan isnan katataa ay sinyal. Omey cha isnan kaaliali isnan am-in nan lofong ay mangamong ken chaicha ta faloknitencha nan Dios ay Makabfalin Am-in isnan omchanan nan chadlos napateg ay akhewna. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("RV16_15","096_16_15","REV","16","15","15","Sa et kinwanin Jesus, “Ilaenyo! Tay at kanaali ak ay kag isnan mangakew ay ad-i kaam-ammowan nan aliyana. Naoney nan takho ay ad-i maseyep ya kad-in ensasakhana, ya ad-i mangiwayang isnan kag na facho, ta ad-i maipafala ay enlalafos ya at mafaifainan!” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("RV16_16","096_16_16","REV","16","16","16","Et inpangon san cheycha'y anito nan inamongcha ay kaaliali isnan filig ay makwanin Armagedon isnan kali ay Hebreo. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("RV16_17","096_16_17","REV","16","17","17","Sa et inkoyag nan maikapito ay anghel is kalawag nan wad-ay isnan mallokongna, et wad-ay nan fokhaw ay nalpo isnan tronon Apo Dios is kaTimplo ay nangwanin, “Kecheng chi! Nakwas et am-in!” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("RV16_18","096_16_18","REV","16","18","18","Sa et cha enkoryapyap ya mamadnge nan engeg ya cha makaktaab nan keleb, ya chad-ama nan yekha. Tet-ewa ay maid paat kag tod-i is nail-ila ay yekha ay naitopeg engkhana issan laplapona ay nakhab-an nan takho. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("RV16_19","096_16_19","REV","16","19","19","Nan chakchake ay ili et nakatlo ay napet-ang, ya napakawas nan am-in ay ili isnan olay entona. Egay linichongan Apo Dios nan chakchake ay ili ay Babilonia, ay kag na inpainom isnan fayasna engkhana ay nangkhay. Siya nan kaiyalikhan nan chad-ama'y songetna. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("RV16_20","096_16_20","REV","16","20","20","Et am-in ay lota ay liliwesen si fayfay ya nan am-in ay filig et naamas cha. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("RV16_21","096_16_21","REV","16","21","21","Ya ket ay nenpeleplas nan chadchakowag ay cholalo id chaya, ay kag takho nan kacham-etna ay cha nekchag isnan takho. Et cha inpangaag nan takho si Apo Dios ay nangekchag sidi, tay chad-ama ay kakaegyat nan likhatcha. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("RV17_1","096_17_1","REV","17","1","1","Ket ay nan esang isnan cheycha'y pito ay angheles ay kawad san mallokong, et inmali ken sak-en ay nangwanin, “Ali ka ta ipailak nan chosan nan chey ay chakchake ay ili ay misasag-en isnan angsan ay wanga, ay maiyalig isnan asi ay fafai. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("RV17_2","096_17_2","REV","17","2","2","Nakiseyep nan kaaliali isnan lofong ken siya ay nachamchamag ay fafai, ya am-in nan takho isnan lofong et kag cha nafoteng isnan kinalokhitna.” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("RV17_3","096_17_3","REV","17","3","3","Sak et natengngel isnan kamabfalin nan Ispirito Santo ya inyey nan anghel sak-en isnan ponchag. Et inilak sidi nan esa'y fafai ay nensasakay isnan enkilat ay naoyong ay enkik-iwi, ay kawad nan am-in ay ilan si kakaisew ay ngachan ay naiyokheokhes isnan awakna ay mangipangaag ken Apo Dios. Nan chey ay enkik-iwi et wad-ay nan pito ay olona ya sinpoo ay sakkhodna. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("RV17_4","096_17_4","REV","17","4","4","Nenfafacho san chey fafai isnan kag ilan si aterfa ya enkilat, ya ensis-ilap nan arkosna ay fallitok ya nan nenkabfalor ay fato, ya perlas. Sa na't eegnan nan fallitok ay tasa ay napno isnan kakaisew ya kinalokhit, ay fongan nan asi ay inang-angnena. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("RV17_5","096_17_5","REV","17","5","5","Naisolat is kakitongna nan ngachan ay naitafon nan ayena. Siya na nan naisolat: “Sak-en nan Nachamchamag ay Ili ay Babilonia ay Inan nan Am-in ay Asi ay Fabfafai ya nan Am-in ay Kakaisew ay Okhali isnan Lofong.” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("RV17_6","096_17_6","REV","17","6","6","Et inilak ay nafoteng san chey fafai isnan chalan nan cheycha'y takhon Apo Dios ya nan cheycha'y cha napatey migkhapo isnan nangitaktakchekhancha ken Jesus. Isnan nangil-ak ken siya, nataataa ak. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("RV17_7","096_17_7","REV","17","7","7","Ngem ket ay kinwanin san anghel ken sak-en, “En ka man mataa ay? Ibfakhak ken sik-a nan naitafon ay ayen san fafai ya san chey naoyong ay enkik-iwi ay sinasakayana, ay pito nan olona ya sinpoo nan sakkhodna. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("RV17_8","096_17_8","REV","17","8","8","San chey enkik-iwi ay inilam et natatakho issan chey ngem maid idwani. Ngem nay nganngani ay fomala isnan fito ay maid pengpeng nan kaachaemna ya omey isnan kapakawasana. Nan katakhotakho isnan lota ay eg-ay naisolat nan ngachancha isnan liblon si fiyag ay kawad nan ngachan nan enfiyag is eng-engkhana, ay naisolat issan sisya'y eg-ay nakhab-an nan lofong, et sa cha matataa isnan mangil-ancha isnan chey ay enkik-iwi. Mataa cha tay issan chey wad-ay, sa et namaid, ya ket ay wad-ay kasin. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("RV17_9","096_17_9","REV","17","9","9","“Adi kad masapolyo nan masilib ay nemnem ta maawatanyo na. Nan pito ay olon san chey ay enkik-iwi et siya chachi nan pito ay filig ay tomotokchowan san fafai. Maiyalig cha akhes isnan pito ay ali. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("RV17_10","096_17_10","REV","17","10","10","Isnan pito, nayagyag nan lima, ya nan mikan-em nan cha en-ap-apo idwani. Chaan nan maikapito, nay met achi mo omali at en-apo is sin-ak-itan yangkhay. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("RV17_11","096_17_11","REV","17","11","11","Nan chey enkik-iwi ay wad-ay issan chey ya namaid, et siya nan mikawalo ay ali ay maifilang isnan cheycha'y pito, ya at omey isnan kapakawasana. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("RV17_12","096_17_12","REV","17","12","12","“Nan cheycha'y sinpoo ay sakkhod ay inilam, et siya chachi nan sinpoo ay en-ali ay sisya'y egay tinmokcho. At maagtan cha is kalebfengancha ay makiap-apo isnan naoyong ay enkik-iwi isnan sin-ak-itan, ay esa'y olas yangkhay. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("RV17_13","096_17_13","REV","17","13","13","Et es-esang nan pangkhep nan cheycha'y sinpoo ay ali, ya naornos cha ay mangichawchaw isnan kamabfalincha ya kalebfengancha isnan chey ay enkik-iwi. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("RV17_14","096_17_14","REV","17","14","14","At faloknitencha nan Kordero, ngem nan Kordero ya nan takhona ay pinilina ya inayakhana ya nakapet ken siya, et mangafak cha, tay siya nan Apon nan kaapoapo, ya Alin nan kaaliali.” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("RV17_15","096_17_15","REV","17","15","15","Ket ay kinwanin akhes san anghel ken sak-en, “Nan kaiyalikhan san chanom ay inilam ay tomotokchowan san asi ay fafai, et chaicha nan cheycha'y am-in ay ilan si takho isnan nateketeken ay ili, ay nateketeken nan ekhad ya kalicha. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("RV17_16","096_17_16","REV","17","16","16","Nan cheycha'y sinpoo ay ali ay siya san cheycha'y inilam ay sakkhod, ya nan enkik-iwi, et kholaencha san asi ay fafai, ya ikaancha am-in nan wad-ay ken siya engkhana'y malafosan. Sa cha't kanen nan awakna ya poowancha kayet siya. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("RV17_17","096_17_17","REV","17","17","17","Siya sa tay si Apo Dios, et inpeyna nan pangkhepna is kasemekcha, ya inpaornosna chaicha ay mangichawchaw isnan enkik-iwi nan kalebfengancha ay en-apo, engkhana ay maangnen am-in nan kinwanina. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("RV17_18","096_17_18","REV","17","18","18","“Sa et nan chey fafai ay inilam, et siya nan chakchake ay ili ay mangiyap-apo isnan kaaliali isnan lofong.” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("RV18_1","096_18_1","REV","18","1","1","Awni ya kek et inila nan esang kayet ay anghel ay cha khomwab ay nalpo id chaya. Chakchake nan kamabfalina, et nalanglangan nan am-in ay lofong isnan langlangna. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("RV18_2","096_18_2","REV","18","2","2","Inpapangekhena ay nenfokhaw ay nangwanin, “Napakawas et nan chakchake ay ili ay Babilonia! Nenfalin ay tey-an nan kadchimodchimonyo ya fabfalochan si am-in ay kakaisew ay anito ya nan isyangkhay ay kalilikhet ay ay-ayam. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("RV18_3","096_18_3","REV","18","3","3","Tay finotengna nan am-in ay kailiili isnan enkedse ay fayasna ay siya nan asi ay fikhawna. Am-in nan ali isnan lofong et nakiseyep cha ken siya. Ya kinmachangyan nan cheycha'y komersiyanti isnan finofoslon ay fiyagna ay cha cha nenkhag-alansiyaan.” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("RV18_4","096_18_4","REV","18","4","4","Sa et wad-ay kayet nan chinngek ay nenkali id chaya ay nangwanin, “Chakayo ay takhok, taynanyo nan nay ay ili, ta ad-i kayo makifasol ya maitapi isnan kadchosaana. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("RV18_5","096_18_5","REV","18","5","5","Tay naetet-en nan fasolna engkhana id chaya, ya sesemken Apo Dios nan kinangaagna ta chosaena. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("RV18_6","096_18_6","REV","18","6","6","Maangnen ken siya nan maiyafoloy isnan cha na inang-angnen. Mamidwa nan fales nan kinangaagna, ya at mapno nan tasana isnan fayas ay mamidwa'y kakedsen nan fayas ay cha na inpainom. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("RV18_7","096_18_7","REV","18","7","7","Siya, maigwa ken siya nan chadlos ay likhat ya sanga ay maiyafoloy isnan kaad-achan nan kinachayewna ya kinafoslon nan fiyagna ay inamongna. Tay kad-in kananan, ‘Naay ak ay tomotokcho ay reyna! Faken ak nailekkasan ya ad-i ensaksakit nan semekko is eng-engkhana!’ ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("RV18_8","096_18_8","REV","18","8","8","Tay siya sa nan semsemkena at awni't kaanali ken siya nan nateketeken ay likhat ya sakit isnan esa'y akhew. At amongena nan pisti, sakit si nemnem ya fitil, ya sa et mapoowan nan awakna. At maangnen am-in chana tay nan Apo ay Dios ay chadlos mafikas nan mangokom ken siya.” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("RV18_9","096_18_9","REV","18","9","9","Et nan kaaliali isnan lofong ay nakises-eyep ya nakilal-ayad isnan finofoslon ay fiyagna, et en-akha cha isnan mangil-ancha isnan asok nan cha na mapoowan et chadlos cha ingegngeg. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("RV18_10","096_18_10","REV","18","10","10","Aped cha tomatakcheg isnan adchawi tay chad-ama nan egyatcha isnan chosana. Sa cha't kanan, “Do! Ayyew ka! Selaeg mo ay Babilonia! Ayyew ka ay chakchake ya makabfalin ay ili. Ad-i kaam-ammowan ya ket sin-ak-itan ya sana nan chosam tay esa'y olas yangkhay ya ket napakawas ka et!” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("RV18_11","096_18_11","REV","18","11","11","Olay akhes nan cheycha'y komersiyanti, et chadlos cha enngegngeg ay mangakha ken siya, tay maid kasin lomako isnan lakocha ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("RV18_12","096_18_12","REV","18","12","12","ay fallitok, silver, nabfalor ay fato, perlas, ya nan nateketeken ay ilan si lopot ay kag isnan ensis-ileng ya khag-awis ay lopot, nan kag ilan nan fekhas si aterfa ya enkilat ay lopot, sa et nan nateketeken ay ilan si nafanglo ay kaew, nan nakhaeb isnan saong, nan nakhaeb isnan nenkangina ay kaew, ya nan nakhaeb isnan khanfang ya lanchok, ya nan nakhaeb isnan nenkangina ay fato. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("RV18_13","096_18_13","REV","18","13","13","Wad-ay akhes nan sinamon, likacho ya insinso, ya nan nangina ay lana ay mirra ya olibano. Wad-ay kayet nan fayas, lana, nan kakhawisan ay alina, bolgar, faka, karnilo, kafaryo, kalisa, faa, ya olay nan fiyag si takho. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("RV18_14","096_18_14","REV","18","14","14","Awni et kanancha isnan chey ay ili, “Am-in nan kakhawisan ay linaylayadmo ya finikhawmo, et namaid cha. Naamas am-in nan kinakachangyanmo ya nakaan nan mapadpadchayawam ay pintasmo. Ad-i cha kasin mail-ila is engkhana.” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("RV18_15","096_18_15","REV","18","15","15","Nan cheycha'y komersiyanti ay kinmachangyan isnan cha cha nenkhalansiyaan isnan chey ay ili, et omaadchawi cha ken siya, tay chad-ama nan egyatcha isnan chosana. Et chadlos cha en-akha ay cha enngegngeg ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("RV18_16","096_18_16","REV","18","16","16","ay mangwanin, “Do! Ayyew ka! Selaeg mo ay chakchake ay ili! Kad-in nenfafacho ka isnan khawigkhawis ay lopot ay ensis-ileng ya kag ilan nan fekhas si aterfa ya enkilat, ya naar-arkosan si fallitok, ya nan nenkangina ay fato ya perlas. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("RV18_17","096_18_17","REV","18","17","17","Ya ket ay esa'y olas ya napakawas am-in nan chachama'y kinakachangyanmo!” Am-in nan cheycha'y kakapitan ya nan enchonchono is kabapor, ya nan cheycha'y enloglokhan ya am-in ay komersiyanti ay cha enfab-aat is kafayfay et omaadchawi cha. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("RV18_18","096_18_18","REV","18","18","18","Et chad-ama nan akhacha isnan nangil-ancha isnan chad-ama'y asok nan chey cha mapoowan ay ili. Sa cha't kanan, “Ay ke way paat ili is is-ison nan sana ay chakchake ay ili?” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("RV18_19","096_18_19","REV","18","19","19","Sa cha't chinapodchapo nan olocha ay nen-ag-akha ay cha enngegngeg ay mangwanin, “Do! Ayyew! Selaeg nan sana ay chakchake ay ili! Siya nan kalpowan nan ikachangyan nan cheycha'y wad-ay baporcha, ngem ya ket nenkaaamas am-in nan kinakachangyana isnan esa'y olas yangkhay!” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("RV18_20","096_18_20","REV","18","20","20","Idwani, chakayo ay wad-ay id chaya, enlal-ayad kayo tay nay et napakawas. Ya chakayo akhes ay takhon Apo Dios ya chakayo ay apostoles ya chakayo ay mamadto, enlal-ayad kayo tay chinosan et Apo Dios nan chey ay ili khapo isnan inangnena ken chakayo! ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("RV18_21","096_18_21","REV","18","21","21","Sa et inalan nan esa'y mafikas ay anghel nan esang ay fato ay kag losong nan kachakchakena, ya nen-ibkasna is kafayfay ay mangwanin, “Kag tona nan maangnen isnan Babilonia ay chakchake ay ili, at menkamemekmek ay mapakawas ya ad-i kasin mail-ila is eng-engkhana. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("RV18_22","096_18_22","REV","18","22","22","Ya maid kasin madmadnge sidi isnan kankanta ya kotengteng si arpa, nan kalin si kalleleng ya nan tolottot si trompeta. Ya maid kasin madmadnge ay cha enmadno paymo enkhig-iling. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("RV18_23","096_18_23","REV","18","23","23","At maid olay esa's silaw ay maila ya enlanglanglang sidi ay ili, ya maid akhes madmadnge is laglagsak nan cheycha'y cha enpaafong. Issan chey, matangtangad nan komersiyantim isnan olay entona, ya sinailowam nan katakhotakho isnan lofong isnan nangipataalam ay namab-ali ken chaicha!” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("RV18_24","096_18_24","REV","18","24","24","Siya chi nan chosa nan Babilonia tay naaspowan ischi nan inmayosan nan chalan nan cheycha'y mamadton Apo Dios ya nan takhona, ya olay sino ay takho ay napatey isnan lofong. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("RV19_1","096_19_1","REV","19","1","1","Isnan nakwasan am-in nan naycha, chinngek nan fokhaw ay kag fokhaw nan chachama'y angsan ay takho id chaya ay cha mangwanin, “Chayawen tako si Apo Dios. Tay siya yangkhay nan makaisalak ken chatako, ya siya yangkhay nan matangtangad, ya makabfalin. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("RV19_2","096_19_2","REV","19","2","2","Tet-ewa ya nalenteg nan ikkana ay en-okom! Chinosana san nachamchamag ay asi ay fafai ay nangawis isnan katakhotakho isnan lofong isnan kinalokhitna. Chinawatna kannay ken Apo Dios nan fales nan cha na nangipapateyan isnan faana.” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("RV19_3","096_19_3","REV","19","3","3","Infogfokhaw cha kayet ay nangwanin, “Chayawen tako si Apo Dios. Ad-i kakonkonto nan cha enpatongcho ay asok nan chey ay chakchake ay ili ay pinoowana.” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("RV19_4","096_19_4","REV","19","4","4","Nan cheycha'y chowan poo ya epat ay amam-a ya nan cheycha'y epat ay nasantowan ay enkik-iwi, et nenfalintomeng cha ay nentowad ay nanad-ayaw ken Apo Dios ay tomotokcho isnan tronona. Kinwanichan, “Tet-ewa, machad-ayaw ka.” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("RV19_5","096_19_5","REV","19","5","5","Kek et chinnge nan nenkali is kakawad nan tronon Apo Dios ay nangwanin, “Chayawenyo nan Dios tako, am-in kayo ay faana. Am-in kayo ay mangiyegyat ken siya, matangad paymo fan-ig, chayawenyo siya.” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("RV19_6","096_19_6","REV","19","6","6","Sak et chinnge akhes nan fokhaw ay kag isnan fokhaw si katakhotakho ya kag wawak si ab-afikas ay chanom ya kag keleb ay cha makaktaab ay mangmangwanin, “Machad-ayaw nan Apo ay Dios tako ay Makabfalin Am-in, siya nan en-ap-apo idwani! ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("RV19_7","096_19_7","REV","19","7","7","Enlal-ayad tako't mampay. Enlagsak tako ya chayawen tako siya ay matangtangad! Tay inomchan et nan kasar nan Kordero, ya wad-ay et ay ensasakhana nan asaw-ena, ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("RV19_8","096_19_8","REV","19","8","8","tay apchas na't infacho nan chey nadchalos ya nasileng ya khag-awis ay lopot ay naichowa ken siya.” (Nan chey ay facho et siya nan kaiyalikhan nan nalenteg ay okhalin nan takhon Apo Dios.) ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("RV19_9","096_19_9","REV","19","9","9","Ket ay kinwanin san anghel ken sak-en, “Isolatmo na: ‘Naoney nan cheycha'y naayakhan ay makikan isnan kasar nan Kordero.’ ” Sa na't intoptop ay nangwanin, “Siya chana nan tet-ewa ay kalin Apo Dios.” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("RV19_10","096_19_10","REV","19","10","10","Kek et ala ya falintomeng ay nentowad is kasikina ay enchayaw ken siya, ngem kinwaninan, “Ad-im angnen sa, tay faa ak yangkhay ay ib-am, ya ib-an nan am-in ay aag-im ay nakapet isnan tet-ewa ay inischon Jesus. Enchayaw ka yangkhay ken Apo Dios!” Siya sa tay nan kinatet-ewa ay inischon Jesus, siya nan nangichalan isnan am-in ay mamadto ay nangifaag isnan kalin Apo Dios. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("RV19_11","096_19_11","REV","19","11","11","Kek et inila ay natekwafan nan chaya, ya inilak nan enpokaw ay kafaryo. Nan ngachan nan ensasakay sidi et Kaaafolot ya Tet-ewa. Nalenteg nan angnena ay en-okom ya makifaloknit. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("RV19_12","096_19_12","REV","19","12","12","Kag enfidfichang ay apey nan matana, ya angsan nan fanan-ig ay koronana is kaolona. Naisolat nan ngachan ken siya, ngem maid makaammo sidi, mod-i yangkhay siya. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("RV19_13","096_19_13","REV","19","13","13","Naitapek isnan chala nan fachona, ya nan makwani ay ngachana et, Nan Kalin Apo Dios. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("RV19_14","096_19_14","REV","19","14","14","Am-in nan kasorchasorchacho id chaya et on-onochencha siya, ya waschin nenkakafaryo is enpokaw ya nenfafacho isnan nadchalos ya enpokaw ya khag-awis ay lopot. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("RV19_15","096_19_15","REV","19","15","15","Et wad-ay nan at-atachem ay fadyok ay cha fomala is katopekna ay igkhofatna'y mangafak isnan am-in ay ili. Et makedse siya ay mangiyapo isnan katakhotakho, ya siya kannay nan mangipaila isnan chad-ama ay songet Apo Dios ay Makabfalin Am-in, tay siya kannay nan mammaliwes isnan fosona. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("RV19_16","096_19_16","REV","19","16","16","Isnan an-ancho ay fachona ya isnan kaopona naisolat nan nay ay ngachan: “Alin nan am-in ay ali, ya Apon nan am-in ay apo.” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("RV19_17","096_19_17","REV","19","17","17","Kek et inila nan esang ay anghel ay tomatakcheg is kaakhew. Cha na fokhawan nan cheycha'y ay-ayam ay chadlos entongcho nan entat-ayawancha id chaya is kafatogko. Kinwaninan, “Ali kayo ta maamong kayo ay mangan isnan katataa ay piyastan Apo Dios! ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("RV19_18","096_19_18","REV","19","18","18","Ali kayo ta kanenyo nan awak nan cheycha'y ali ya nan cheycha'y kapitan si sorchacho, nan mafikas ay takho, nan kafaryo ya nan ensasakay ischicha. Kanenyo akhes nan awak nan am-in ay takho, faa paymo faken, matangad paymo fan-ig!” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("RV19_19","096_19_19","REV","19","19","19","Kek et inila san naoyong ay enkik-iwi ya nan am-in ay ali isnan lofong ya nan kasorchasorchachocha, et inmey cha finaloknit san chey ay ensasakay isnan enpokaw ay kafaryo ya nan cheycha'y sorchachona. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("RV19_20","096_19_20","REV","19","20","20","Et natiliw san naoyong ay enkik-iwi ya san eng-engag ay mamadto ay cha nangang-angnen isnan katataa ay sinyal ay nangitakcheg isnan chey naoyong ay enkik-iwi. Siya chachi nan katataa ay inangnena ay nensailo isnan cheycha'y nanawat isnan maton nan enkik-iwi, ya nanad-ayaw isnan tinagtakho ay kak-aagna. Nan cheycha'y chwa, et sisya ay matatakho cha ya naibkas cha is kaposong ay asufre ay enfidfichang. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("RV19_21","096_19_21","REV","19","21","21","Nan cheycha'y sorchachocha et napatey cha am-in isnan fadyok ay cha fomala isnan topek nan ensasakay issan enpokaw ay kafaryo. Et kinan nan cheycha'y ay-ayam nan awak san cheycha'y nenkatey engkhana'y chachama'y negsan cha. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("RV20_1","096_20_1","REV","20","1","1","Sak et inila nan esa'y anghel ay cha khomwab ay nalpo id chaya, ay mangeegnan isnan chakchake ay kachina ya nan torfek san fito ay maid pengpeng nan kaachaemna. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("RV20_2","096_20_2","REV","20","2","2","Et tiniliwna san chakchake ay oweg, ay siya nan oweg id sangad-om ay makwanin Chimonyo paymo Satanas, ya kinadchinaana siya engkhana ay makwas nan sinlifo ay tawen. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("RV20_3","096_20_3","REV","20","3","3","Sa na't inibkas is kafito, ya inkhat-ebna nan tangeb, sa na't finotiyan ta ad-i kasin makafala ay manailo isnan katakhotakho isnan kailiili engkhana ay makwas nan sinlifo ay tawen. Mo makwas chi at maipalofos is sinak-itan. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("RV20_4","096_20_4","REV","20","4","4","Sak et inila nan cheycha'y trono ay tomotokchowan nan cheycha'y naagtan isnan kalebfengancha ay en-okom. Inilak akhes nan leng-ag nan cheycha'y napotowan khapo isnan nanistikhowancha isnan kinatet-ewa ay inischon Jesus, ya nan cha cha nangitakchekhan isnan kalin Apo Dios. Chaicha nan egay nanad-ayaw isnan naoyong ay enkik-iwi paymo nan tinagtakho ay kak-aagna, ya eg-aycha akhes inpamaton nan kitongcha paymo limacha isnan maton nan naoyong ay enkik-iwi. Natakho cha kasin ta makiap-apo cha ken Cristo is sinlifo ay tawen. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("RV20_5","096_20_5","REV","20","5","5","Siya na nan omona ay kasin matakhowan nan cheycha'y natey. (Ad-i kasin matakho nan tapin nan nenkatey engkhana ay makwas nan sinlifo ay tawen.) ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("RV20_6","096_20_6","REV","20","6","6","Naoney ya nasantowan nan maitapi isnan omona ay kasin matakhowan nan natey, tay at maid kafaelan nan ikadwa ay etey ken chaicha. Chaicha nan pachin Apo Dios ya si Cristo, et makiapo cha ken siya isnan sinlifo ay tawen. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("RV20_7","096_20_7","REV","20","7","7","Mo makwas nan sinlifo ay tawen at maipalofos si Satanas isnan naifabfalochana ay fito, ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("RV20_8","096_20_8","REV","20","8","8","ay en manailo isnan katakhotakho isnan kailiili isnan olay entona issa isnan lofong. Chaicha nan makwanin Gog ken Magog ay ad-i kafilang tay kag cha ofod is kailit nan fayfay. Sa et amongen Satanas chaicha ay en makifaloknit. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("RV20_9","096_20_9","REV","20","9","9","Angsaangsan cha ay mangaap-ap isnan lota ay cha somag-en ay menlikob isnan kawad nan takhon Apo Dios isnan ili ay laylaychena. Ngem ket ay naannochan is apey ay nalpo id chaya ay mangangkhay ken chaicha. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("RV20_10","096_20_10","REV","20","10","10","Sa et nan chimonyo ay nensailo ken chaicha et naibkas is kaposong ay kawad nan apey ya enfidfichang ay asufre, ay apchas naibkasan san naoyong ay enkik-iwi ya san eng-engag ay mamadto. Et chad-ama ay enliglikhat cha is winakas ya minaschem is eng-engkhana. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("RV20_11","096_20_11","REV","20","11","11","Sa et inilak nan chakchake ay enpokaw ay trono ya nan chey ay tomotokcho sidi. Ya ket ay nalannayaw nan lofong ya nan chaya isnan sakhangna ya maid kasin nail-ila ischicha. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("RV20_12","096_20_12","REV","20","12","12","Ya inilak am-in nan nenkatey, am-in nan cheycha'y matangad ya fan-ig, ay tomatakcheg isnan sakhang nan tronon Apo Dios. Sa et wad-ay nan kalibloliblo ay nafitlag, ya wad-ay akhes nan teken ay liblo ay nafitlag, et siya nan naisolatan nan ngachan nan cheycha'y enfiyag is eng-engkhana. Sa et naokom nan natey isnan chadlos maiyafoloy isnan inang-angnencha ay naisolat isnan kalibloliblo. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("RV20_13","096_20_13","REV","20","13","13","Inpafalan nan fayfay nan nenkatey ischicha, ya siya akhes ay naipafala nan tapina ay natey ya nan wad-ay id Hades ay tey-an si natey, ya naokom am-in nan natey isnan chadlos maiyafoloy isnan cha cha inang-angnen. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("RV20_14","096_20_14","REV","20","14","14","Osto ay siya chi, maid et kasin mabfalin nan Etey ya nan Hades ay tey-an si natey, tay naiwasit et chana isnan posong ay kawad nan enfidfichang ay apey. (Siya na nan makwanin ikadwa ay etey.) ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("RV20_15","096_20_15","REV","20","15","15","Adi kad am-in nan cheycha'y eg-ay naisolat nan ngachancha isnan liblon si fiyag, ay naisolatan nan cheycha'y enfiyag is eng-engkhana, et naibkas cha isnan chey posong ay kawad nan enfidfichang ay apey. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("RV21_1","096_21_1","REV","21","1","1","Osto ay siya chi kek et inila nan falo ay chaya ya lofong. Tay naamas san sikhod ay chaya ya lofong, ya maid et fayfay. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("RV21_2","096_21_2","REV","21","2","2","Et inilak nan Nasantowan ay Ili, ay siya nan falo ay Jerusalem ay cha khomwab ay malpo id chaya ken Apo Dios. Kag enkasar ay fafai nan foyana. Nas-enas-et ya ensasakhana ay en manab-at isnan asaw-ena. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("RV21_3","096_21_3","REV","21","3","3","Sak et chinnge nan naipapangekhe ay kali ay nalpo isnan kawad nan trono ay nangwanin, “Chey, wad-ay et nan en-afongan Apo Dios isnan takho. Makitee siya ken chaicha ya chaicha nan takhona. Siya kannay ay Dios nan wad-ay ken chaicha, ya siya akhes chadlo nan Dioscha. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("RV21_4","096_21_4","REV","21","4","4","At ponasana am-in nan akhacha, ya at maid kasin etey, achog, ya anana paymo enpeteg, tay nakwas et chana am-in ay sikhod ay kasasaad si fakinlolota.” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("RV21_5","096_21_5","REV","21","5","5","Ket ay kinwanin san tomotokcho is katrono en, “Nay, pafalowek et nan am-in ay ngonon idwanin!” Sa na't kinwani kayet, “Isolatmo na tay tet-ewa na ya kaaafolot.” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("RV21_6","096_21_6","REV","21","6","6","Kinwanina akhes, “Kecheng chi! Nakwas et am-in. Sak-en nan chamona ya nan anongosna, nan laplapona ya nan pengpengna. Mo way maew-ew et agtak si mid fayadna ay chanom, ay malpo isnan eb-eb ay omichawchaw si fiyag ay eng-engkhana. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("RV21_7","096_21_7","REV","21","7","7","Siya na nan ipatawidko isnan olay sino ay mangafak isnan ngaag, et sak-en nan Diosna ya siya nan chadlos ko anak. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("RV21_8","096_21_8","REV","21","8","8","Ngem at kakaegyat nan enfanakhan nan cheycha'y omegyat ay mangitakcheg isnan kinatet-ewa, nan ad-i mamati, nan cha mangang-angnen isnan kakaisew, nan enpatey, nan asi nan okhalicha, nan ensop-ok ya enpadpadya, nan manad-ayaw isnan khinag-aeb ay dios, ya nan cheycha'y nalangkowag. At omey am-in chana isnan posong ay fomidfichang nan apey ya asufre. Siya nan makwanin ikadwa ay etey.” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("RV21_9","096_21_9","REV","21","9","9","Sa et inmali ken sak-en nan esang isnan cheycha'y pito ay angheles ay nangeegnan issan mallokong ay kawad san pito ay omochi ay kakaegyat ay likhat. Sa na't kanan, “Ali ka ta ipailak nan magmagkit ay asaw-en nan Kordero.” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("RV21_10","096_21_10","REV","21","10","10","Sak et natengngel isnan Ispirito Santo, ya ket inyey san anghel sak-en isnan toktok nan chadlos at-atakchag ay filig. Et inpailana nan Nasantowan ay Ili ay Jerusalem, ay cha khomwab ay malpo id chaya ken Apo Dios, ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("RV21_11","096_21_11","REV","21","11","11","ya enlalanglang isnan langlang Apo Dios. Ensis-ilap nan chey ay ili, ay kag isnan ensis-ilap ay chadlos napateg ay fato, ay kag isnan makwanin haspe ay nalatak ay kag sarming. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("RV21_12","096_21_12","REV","21","12","12","Et nan chey ay ili, naalachan nan nenliwes is at-atakchag ay kenkenekhan ay toping. Ya wad-ay nan sinpoo ya chwa ay pantewna ay tinotokkhongan nan sinpoo ya chwa ay angheles. Ya nikcheng nan ngadngachan nan sinpoo ya chwa ay tribon Israel ay naisolat isnan waschin esa isnan pantewna. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("RV21_13","096_21_13","REV","21","13","13","Nan pantew nan ili et tolo nan nakhaeb is apet amyanan, tolo is apet ambagatan, tolo is apet falaan si akhew, ya tolo is apet kalonokhan si akhew. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("RV21_14","096_21_14","REV","21","14","14","Sinpoo ya chwa ay chadchake ay fato nan naipegnachan nan toping ay alad. Siya chana nan naisolatan nan ngadngachan nan cheycha'y sinpoo ya chwa ay apostoles nan Kordero. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("RV21_15","096_21_15","REV","21","15","15","San anghel ay nakitot-oya ken sak-en, et wad-ay nan ineegnana ay lokod ay fallitok ay ilokodna isnan ili, isnan am-in ay pantewna ya isnan aladna. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("RV21_16","096_21_16","REV","21","16","16","Nan kaanchon nan ili et en-iso isnan kalawana. Sa et linokod san anghel nan chey ay ili, et chwan lifo ya epat khasot ay kilomitro. Siya akhes na nan kalawa ya katakchagna. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("RV21_17","096_21_17","REV","21","17","17","Linokod akhes nan anghel nan alad isnan lokod si takho, et tolon poo ya enem ay chipa. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("RV21_18","096_21_18","REV","21","18","18","Nan aladna et nakhaeb isnan napateg ay fato ay makwanin haspe, ngem tet-ewa ay fallitok nan ili ya nalatak ay kag sarming nan foyana. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("RV21_19","096_21_19","REV","21","19","19","Nan pegnad nan alad nan ili et naar-arkosan isnan teketeken ay ilan si nenkapateg ay fato: nan inmona ay pegnad et haspe, nan maikadwa et safiro, nan maikatlo et kalsedonia, ya nan mikap-at et esmeralda. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("RV21_20","096_21_20","REV","21","20","20","Nan mikalima et sardonika, nan mikan-em et karnelia, nan maikapito et krisolito, nan mikawalo et berilo, nan mikasiyam et topasio, nan mikapoo et krisoprasio, nan mikasinpoo ya esang et hasinto, ya nan mikasinpoo ya chwa et amatista. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("RV21_21","096_21_21","REV","21","21","21","Am-in nan sinpoo ya chwa ay pantewna et perlas am-in. Esa'y perlas nan nakhab-an nan esa'y pantew. Nan karsan nan ili et tet-ewa ay fallitok ay nalatalatak ay kag sarming. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("RV21_22","096_21_22","REV","21","22","22","Maid inilak ay Timplo isnan ili, tay nan Timplona et siya nan Apo ay Dios ay Makabfalin Am-in ya nan Kordero. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("RV21_23","096_21_23","REV","21","23","23","Et ad-i ensapol nan chey ay ili is akhew paymo fowan, tay nan langlang nan katangtangachan Apo Dios nan menlanglang sidi, ya nan Kordero, siya nan silawna. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("RV21_24","096_21_24","REV","21","24","24","At matatakho nan katakhotakho ay malpo isnan kailiili isnan langlang nan silawna, ya nan am-in ay ali isnan lofong, et iyeycha nan kinakachangyancha ay katangachancha ay mangichoo sidi. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("RV21_25","096_21_25","REV","21","25","25","At matetetetekwafan nan pantew nan ili. Ad-i maen-enfan olay kaatna, tay maid maschem sid-i. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("RV21_26","096_21_26","REV","21","26","26","Ya at maiyey sidi nan katangachan ya nan kinakachangyan nan katakhotakho isnan lofong. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("RV21_27","096_21_27","REV","21","27","27","Nay met achi ad-i makaskaskhep nan olay ngag sisa ay nalokhit sidi. Siya akhes isnan cheycha'y cha mangang-angnen isnan kakaisew ya nan cheycha'y nalalangkowag. Kecheng yangkhay nan naisolat nan ngachancha isnan liblon si fiyag ay kwan nan Kordero nan makaskhep isnan chey ay ili. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("RV22_1","096_22_1","REV","22","1","1","Sa et inpailan akhes san anghel nan wanga ay omipabfiyag ay cha malpo is katronon Apo Dios ya nan Kordero. Enfollinengneng ya nalatak ay kag sarming ay ensis-ilap nan ilana, ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("RV22_2","096_22_2","REV","22","2","2","ya cha en-ayos isnan khawan nan karsan nan ili. Ya isnan chwa'y enchedchemang ay ilit nan wanga, tinmofo nan kaew si fiyag ay masokasokat nan fekhasna is maminpoo ya chwa ay fowan, ya nan tofona et akhas nan kailiili. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("RV22_3","096_22_3","REV","22","3","3","Et maid paat mad-anan sid-i isnan isyangkhay ay inpangaag Apo Dios. Nan wad-ay isnan chey ay ili et nan tronon Apo Dios ya nan Kordero, ya nan faana ay cha manad-ayaw ken siya. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("RV22_4","096_22_4","REV","22","4","4","Et sa cha il-ilaen nan kamesna ya wad-ay nan ngachana is kakitongcha. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("RV22_5","096_22_5","REV","22","5","5","Maid maschem sidi ya ad-icha masapol nan silaw ya akhew tay nan Apo ay Dios kannay nan silawcha, ya makiap-apo cha ay faana is eng-engkhana. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("RV22_6","096_22_6","REV","22","6","6","Sa et kinwanin san anghel ken sak-en, “Tet-ewa ya kaaafolot am-in chana ay kali. Nan Apo ay Dios ay nangichawchaw isnan Ispiritona ay mangichalan isnan mamadtona, et finaana nan anghelna ta en na ipaila isnan cheycha'y faana nan awni't maangnen ay maangnen isnan ad-i omannong.” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("RV22_7","096_22_7","REV","22","7","7","Kinwanin Jesus, “Ilaenyo tay ad-i omannong et awni't kaanali ak. Naoney nan mangiyangnen isnan naipadto isnan nay ay liblo!” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("RV22_8","096_22_8","REV","22","8","8","Sak-en ay Juan nan chadlos nannge ya nangila isnan am-in ay naycha. Isnan nanngelak ya nangil-ak isnacha, nenfalintomeng ak ay nentowad kannay is kasikin san anghel ay nangipaila isnacha ken sak-en, tay kanak en chayawek siya. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("RV22_9","096_22_9","REV","22","9","9","Ngem kinwaninan, “Ad-im angnen sa, tay faa ak yangkhay ay ib-am, ya ib-an nan cheycha'y iib-am ay mamadto, ya isnan am-in ay mangiyangnen isnan naisolat isnan nay ay liblo. Chayawem magtek si Apo Dios!” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("RV22_10","096_22_10","REV","22","10","10","Sa na't kinwani kayet, “Ad-im itabtafon nan naipadto ay naisolat isnan nay liblo, tay nganngani et ay maangnen am-in chana. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("RV22_11","096_22_11","REV","22","11","11","At kikhad nan cheycha'y inmingsa isnan ngaag tay siya nan kwacha, ya siya akhes isnan kakaisew nan ang-angnencha ta itot-oloycha. Ngem nan cheycha'y nalenteg, siya mo itot-oloycha nan kinalentegcha, ya siya akhes koma isnan nakapet ken Apo Dios.” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("RV22_12","096_22_12","REV","22","12","12","Kinwanin Jesus, “Ilaenyo tay ad-i omannong et awni't kaanali ak ay mangitattakin isnan ichowak ay khanafen nan waschin esa'y takho isnan osto'y maiyafoloy isnan inang-angnena. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("RV22_13","096_22_13","REV","22","13","13","Sak-en nan Alfa ya nan Omega, nan omona ya nan omochi, nan laplapona ya nan pengpengna.” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("RV22_14","096_22_14","REV","22","14","14","Naoney nan cheycha'y kad-in menlafa isnan fachocha, tatno wad-ay wayacha ay somkhep isnan segpan nan ili ya mangan isnan fongan nan kaew ay omipabfiyag. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("RV22_15","096_22_15","REV","22","15","15","Ngem at matlad is kadchelan nan ili nan cheycha'y kakaisew nan okhalicha, nan ensop-ok ya enpadpadya, nan asi nan okhalicha, nan enpatey, nan cheycha'y manad-ayaw isnan khinag-aeb ay dios, ya nan cheycha'y linalangkowag nan enkak-aliyan ya ang-angnencha. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("RV22_16","096_22_16","REV","22","16","16","“Sak-en ay Jesus nan nangifaa isnan anghelko ay mangipaammo isnan naycha ken chakayo am-in ay mamati ay cha maam-among isnan kailiili. Nalpo ak isnan waned David id sangad-om, ya sak-en nan enlalanglang ay talaw ay kapigsaan nan silawna ay maiila isnan wiit.” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("RV22_17","096_22_17","REV","22","17","17","Idwani, kanan nan Ispirito Santo ya nan Omafong ay Fafai en, “Omali ka, Apo!” Ya mo sino nan mannge isna et kanana koma akhes en, “Omali ka, Apo!” Mo sino nan maew-ew, omali. Omali kayo am-in ay menlayad ay ominom isnan chanom ay omipabfiyag ay ad-i kabfayachan. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("RV22_18","096_22_18","REV","22","18","18","Sak-en ay Juan, et iloneloneyko ay mamagfakha isnan am-in ay mannge isnan naipadto isnan nay ay liblo. Kanak, “Mo wad-ay manoptop isnan naisolat isna, et itapin akhes Apo Dios isnan chosana nan kakaegyat ay likhat ay naisolat isnan nay ay liblo. ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("RV22_19","096_22_19","REV","22","19","19","Ya mo wad-ay mangaan isnan olay ngag sisa ay tapin nan naipadto isnan nay ay liblo, at mamaid nan maitapiyana isnan enkhawisan ay naisolat isna. Kaanen Apo Dios nan mailak-amana isnan kaew ay omipabfiyag, ya kaanena akhes nan maitapiyana ay makitee isnan Nasantowan ay Ili.” ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("RV22_20","096_22_20","REV","22","20","20","Sak-en ay Jesus ay manistikho isnan naycha am-in, et kanak en, “Tet-ewa, ad-i omannong et kaanali ak!” Siya et mampay. Omali ka Apo Jesus! ");
INSERT INTO lbk_vpl VALUES ("RV22_21","096_22_21","REV","22","21","21","Asop ya wad-ay nan fachang Apo Jesus ken chakayo am-in ay takhon Apo Dios. Amen.");
ALTER TABLE lbk_vpl ADD FULLTEXT(verseText);
UNLOCK TABLES;
