12
Maríia Yoomʉhaka Yéesu Makuta ˆYanyʉkɨra
(Maáriki 14:3-9; Matáayo 26:6-13; Lʉ́ka 7:36-50)
1 Sikʉ mʉsasatʉ de ifike ngovi ya Paásika, Yéesu akatamanya na Besanía, múujii haantʉ ˆiikaláa Lasáaro, ʉra ˆajáa amʉfʉfʉla. 2 Ʉko, vaantʉ vakamwiimirya neeja kiiwʉlo ja nyemi kwa Yéesu. Maárita akava yoovatʉmamɨra vayeni. Lasáaro ne nɨ ʉmwɨ wa vara ˆvajáa viíkyɨɨre méesii hamwɨ na Yéesu. 3 Maríia akatoola chʉ́pa ya núusu líita ya makuta ˆyanyʉ́kɨraa* ya iyoombe ikʉlʉkʉʉlʉ. Aho, akamʉhaka Yéesu makuta majewii, maa de ɨndoomʉhonola na njwɨɨrɨ jaachwe. Nyuumba yoosi ɨkanyukɨra makuta.
4 Maa kaa, Yʉ́ʉda Isikarióoti, ʉmwɨ wa vapooji ikimi na vavɨrɨ, ʉra ˆarɨ mʉvarindʉka Yéesu, akasea, 5 “Sa che aya makuta ˆyanyʉkɨra sɨ yaváirwe iyoombe ra mpía ja dináari magana yatatʉ (300), na mpía ijo vaheewe vakɨva?” 6 Yʉ́ʉda alʉʉsa jei, sɨ sa avooneráa mbavariri vakɨva tʉkʉ, maa kaa, nɨ sa viintʉ ajáa mwiívi. Yeeye noo iikaláa na mufuko wa mpía, na kweene ɨɨváa mpía fuma aho mufukwii. 7 Aho, Yéesu akasea, “Mʉreki. Awʉla makuta aya ˆyanyʉkɨra, akayavɨɨka, sa sikʉ yaanɨ yo taahwa. 8 Vakɨva novo mʉrɨ sikʉ joosi, maa kaa, sɨ mʉrɨ kʉva na nɨɨnɨ sikʉ joosi tʉkʉ.”
Nchuungo yo Mʉʉlaa Lasáaro
9 Mpuka nkʉʉlʉ ya Vayahúudi vakateera Yéesu amwaarɨ ʉko Besanía, maa vakʉʉja sɨ so jo moona Yéesu vii tʉkʉ, maa kaa, baa so moona Lasáaro. Ʉhʉ Lasáaro Yéesu ajáa amʉfʉfʉla. 10 Jeyyo, vakʉ́ʉ́lʉ va veeneɨsɨ va Ijʉva vakarya nchuungo yo mʉʉlaa Lasáaro. 11 Sa Lasáaro, Vayahúudi ˆvarɨ foo vajáa vareka kutuuba vakʉ́ʉ́lʉ vaavo, maa vakamuruma Yéesu.
Yéesu Yooteengiwa Yerusaléemu na Siriri
(Matáayo 21:1-11; Maáriki 11:1-11; Lʉ́ka 19:28-40)
12 Lomʉtóondo yaachwe, mpuka nkʉʉlʉ ya vaantʉ ˆngʼeene ɨjáa yuújire na ngovii, ɨkateera Yéesu amwaarɨ njirii yookʉʉja na Yerusaléemu. 13 Aho, vakawuna matáampi ya mɨtéende, maa vakatamanya noo musingirirya, kʉnʉ vootʉla isóso voosea,
“Adʉʉmbwe Mweenevyoosi!
Atalariwa yeeye ˆyookʉʉja kwa irina ra Ijʉva.✡
Atalariwa Mʉtemi wa Isiraéeli.”
14 Aho, Yéesu akashaana mwaana wa ndákwi, akiiverekya ja ˆvyeene Masáare ˆYarɨ Mpeho yalʉʉsa,
15 “Nyuunyu vaantʉ va múuji wa Sayúuni, koofi tʉkʉ,
laangi, Mʉtemi waanyu yookʉʉja,
iivérekiirye mwaana wa ndákwi.”✡
16 Mpɨɨndɨ ijo, vapooji va Yéesu sɨ vataanga aya masáare tʉkʉ. Maa kaa, Yéesu ˆakahɨndʉke na kurumwii, aho de vakakʉmbʉkɨra aya masáare yajáa yaandɨkwa sa yeeye, na yajáa yatʉmamwa kwaachwe.
17 Mpuka ya vaantʉ ɨra ˆɨjáa ne mpɨɨndɨ ˆamwaanɨrɨráa Lasáaro fuma mbiríírii, akamʉfʉfʉla, vakatuuba koonekya ko kwaarya aya masáare. 18 Sa jeyyo, mpuka ya vaantʉ ɨkadoma noo musingirirya, sa voosi vajáa vatéɨɨre ʉwo muujíisa Yéesu ˆajáa abwéeyyiirye. 19 Maa kaa, Mafarisáayo vakiisea voovo kwa voovo, “Koona mwiise wʉʉ? Sɨ tʉrɨ tʉmama kɨɨntʉ chochoosi tʉkʉ, weerʉ yoosi yoomutuuba yeeye vii.”
Vagiríki Vamwɨ Voosaaka Moona Yéesu
20 Haaha, vamwɨ va vaantʉ ˆvajáa vatamanya noo mwiinamɨra Mʉlʉʉngʉ mpɨɨndɨ ja ngovi ya Paásika, nɨ Vagiríki vajáa. 21 Ava vaantʉ vakatamanya na kwa Filíipi. Ʉhʉ Filíipi meevo nɨ iturii ra Besaída ˆrɨrɨ ɨsɨ ya Galiláaya kʉjáa. Vakamʉloomba voosea, “Mʉkʉ́lʉ, tooloomba tʉlʉʉsɨke na Yéesu.” 22 Filíipi akɨɨta muwyɨɨra Anderéa, maa voosi vavɨrɨ vakatamanya noo muwyɨɨra Yéesu. 23 Yéesu akavasea, “Mpɨɨndɨ ja Mwaana wa Mʉʉntʉ kʉbweeyyiriwa nkongojima jafíkire. 24 Kɨmaarɨ kaa noovawyɨɨra, koonɨ mpeke ya ngáano sɨ iwíire ɨsɨ ɨkakwya, chaala ɨrɨ viintʉ ɨrɨ mpeke ɨmwɨ vii. Maa kaa, koonɨ yakwíire, yavyáalaa mpeke ˆjiri foo. 25 Mʉʉntʉ yoyoosi ˆeenda nkaasʉ yaachwe, kɨɨtaaha arɨ, maa kaa, mʉʉntʉ yoyoosi ˆɨɨsʉʉla nkaasʉ yaachwe aha weerwii, kɨɨlamurirya arɨ kwa sikʉ ˆjisiina ʉhero. 26 Mʉʉntʉ yoyoosi ˆaantʉ́mamɨraa nɨɨnɨ, nɨ mpaka aantuube. Na haantʉ ˆndɨrɨ veera baa yeeye veera arɨ. Taáta waanɨ mʉnyemya arɨ yoyoosi ˆaantʉ́mamɨraa.
Yéesu Yoolʉʉsɨkɨra Inkwya Yaachwe
27 Haaha mʉtɨma waanɨ woólolokɨɨre maatʉkʉ vii. Che kaa ndɨrɨ lʉʉsa? Ndʉʉse, ‘Taáta, ndamurirya fuma mpiindii ɨhɨ ya uturikiri wʉʉ?’ Tʉkʉ, sɨ ndɨrɨ loomba jeyyo tʉkʉ, sa nʉʉja jɨ ntʉrɨkɨre mpɨɨndɨ iji. 28 Taáta, bweeyyirya irina raako nkongojima.” Aho, sawúti fuma kurumwii ɨkasea, “Narɨbwéeyyiriirye nkongojima na kei, rɨbweeyyirya ndɨrɨ nkongojima.” 29 Mpuka ya vaantʉ ˆɨjáa hara ˆɨkateere ɨyo sawúti, maa ɨkasea, “Kwakíririmire.” Vamwɨ vakasea, “Murimʉ mʉʉja walúusikire ne.” 30 Yéesu akavasea, “Sawúti ɨhɨ ˆmwatéɨɨre sɨ sa nɨɨnɨ tʉkʉ, maa kaa, nɨ sa nyuunyu. 31 Haaha, mpɨɨndɨ ja ɨhɨ weerʉ kʉlamʉrɨrwa, jafíkire. Irimʉ noo kʉsea mʉkʉ́ʉ́lʉ wa ɨhɨ weerʉ kibiriwa riise nɨ Mʉlʉʉngʉ. 32 Maa kaa, nɨɨnɨ ˆndɨrɨ kiinʉlwa na mweeri, varuta ndɨrɨ vaantʉ voosi vʉʉje na kwaanɨ.” 33 Yéesu alʉʉsa jei, koonekya nɨ inkwya ɨrɨ joolɨ ˆarɨ kukwya.
34 Ɨra mpuka ya vaantʉ ɨkamʉsea, “Suusu tateera fuma Miirwii yiitʉ yasea, Masía kʉva arɨ amwaarɨ kwa sikʉ ˆjisiina ʉhero.✡ Haaha sa che woosea vaantʉ mwiinurirya varɨ Mwaana wa Mʉʉntʉ? Eri, Mwaana wa Mʉʉntʉ nɨ ani?” 35 Yéesu akavasea, “Kɨweerʉ kɨkaarɨ na nyuunyu kwa mpɨɨndɨ vii. Sa jeyyo, yeendi viintʉ ˆmʉkaarɨ na ɨkyo kɨweerʉ, sa mʉdɨɨre remeerwa nɨ kilwiirya. Koonɨ mʉʉntʉ yooyeenda kilwiiryii, sɨ amányire na kʉʉntʉ ˆyootamanya tʉkʉ. 36 Mpɨɨndɨ mʉrɨ na ɨkɨ kɨweerʉ, kirumi kɨweerʉ, sa mʉve vaantʉ va kɨweerʉ.” ˆAkahʉmʉle lʉʉsa ayo, Yéesu akavareka vaantʉ, maa akɨɨta kiivisa.
Vayahúudi ˆVarɨ Foo Voodɨɨra Ruma
37 Baa neembe Yéesu abweeyya isháara na myuujíisa ˆɨrɨ foo mbere yaavo, sɨ vamuruma tʉkʉ. 38 Vyaava jeyyo, sa yakiimane masáare ya mʉláali na mʉtwe Isáaya viintʉ ˆyasea,
“Ee Ijʉva, nɨ ani aruma masáare yiiswi?
Kei, ani oonekiwa ngururu jaachwe nɨ Ijʉva?”✡
39 Jeyyo, sɨ vamuruma tʉkʉ ja ˆvyeene Isáaya alʉʉsa haantʉ hɨɨngɨ,
40 “Mʉlʉʉngʉ avahokurya miiso yaavo,
na mɨtɨma yaavo abweeyya ɨfafe,
sa vasiindwe koona kwa miiso yaavo,
na vasiindwe taanga na mɨtɨma yaavo,
karɨ luu vavalandʉke, nɨvahonʼye tʉkʉ.”✡
41 Isáaya alʉʉsa aya, sa ajáa oona nkongojima ya Yéesu, na akalʉʉsa masáare yaachwe.
42 Baa neembe nɨ jeyyo, ˆvarɨ foo katɨ na katɨ ya vakʉ́ʉ́lʉ va Vayahúudi vakamuruma. Maa kaa, sa Mafarisáayo, sɨ valʉʉsa italii tʉkʉ, sa voofáa kibiriwa varɨ masinagóogii. 43 Avo vakʉ́ʉ́lʉ vajáa veenda nkongojima ja vaantʉ, kʉlookya nkongojima ˆjifúmaa kwa Mʉlʉʉngʉ.
Masáare ya Yéesu Lʉʉsa Yarɨ Irya kwa Vaantʉ
44 Aho, Yéesu akavasea jei na sawúti nkʉʉlʉ, “Mʉʉntʉ ˆaandúmaa nɨɨnɨ, sɨ aandúmaa nɨɨnɨ vii tʉkʉ, maa kaa, amurúmaa ʉra ˆaantʉma. 45 Yoyoosi ˆaanyona nɨɨnɨ, amoona ʉra ˆaantʉma. 46 Nɨɨnɨ nʉʉja nɨve kɨweerʉ cha ɨhɨ weerʉ, sa mʉʉntʉ yoyoosi ˆarɨ kuunduma adɨɨre chaala kilwiiryii.
47 Mʉʉntʉ ˆayatéeraa masáare yaanɨ baa yakwaatya tʉkʉ, nɨɨnɨ sɨ nkaluusire irya raachwe tʉkʉ. Sa sɨ nʉʉja jo lamʉrɨra weerʉ tʉkʉ, kɨrɨ vyoova jeyyo, nʉʉja jo lamurirya weerʉ. 48 Ʉra ˆaansíitaa na sɨ ˆahókeraa masáare yaanɨ, ʉwo atɨɨte mʉlamuli. Masáare ayo ˆnoolʉʉsa noo ˆyakaluusire irya sikʉ ya ʉhero wa weerʉ. 49 Nɨɨnɨ sɨ noolʉʉsɨka kwa lʉvɨro lwaanɨ tʉkʉ, maa kaa, kwa lʉvɨro lwa Taáta ˆaantʉma, yeeye aandairirya ndʉʉse, na ˆvyeene nasaakwa ndʉʉse. 50 Nɨɨnɨ namányire ʉlairiri waachwe nɨ nkaasʉ ya sikʉ ˆjisiina ʉhero. Haaha ɨkɨ ˆnoolʉʉsa nɨ kɨra vii Taáta ˆaandairirya ndʉʉse.”
* 12:3 makuta ˆyanyʉ́kɨraa: Na Kɨgiríki nɨ nárdo, noo kʉsea, makuta ˆyanyʉ́kɨraa. ✡ 12:13 Laanga Sabúuri 118:25-26. ✡ 12:15 Laanga Isáaya 40:9; Sefanía 3:16. ✡ 12:34 Laanga Sabúuri 110:4. ✡ 12:38 Laanga Isáaya 53:1. ✡ 12:40 Laanga Isáaya 6:10.