22
Paúli Yoolʉʉsɨka Mbere ya Vayahúudi va Yerusaléemu
1 Aho, maa akavasea, “Vandʉʉ vaanɨ, na vala taáta, teereri aya ˆnoolʉʉsa aha mbere yaanyu.”
2 ˆVakateere Paúli yoolʉʉsɨka ndʉʉsɨka ya Kɨeburanía, maa vakakirinya sawu.
Aho, maa Paúli akavasea, 3 “Nɨɨnɨ ndɨrɨ Mʉyahúudi. Mɨɨtʉ nɨ Társo múuji mʉkʉʉlʉ wa ɨsɨ ya Kilikía. Baa jeyyo, nakʉrɨra aha Yerusaléemu. Na Gamaliéeli noo aankiindya vyoovyovyoovyo Miiro ya vala baaba wiitʉ ˆvatʉrekera. Namanyɨkáa na mʉtɨma waanɨ kʉmʉtʉmamɨra Mʉlʉʉngʉ ja ˆvyeene nyuunyu moobweeyya isikʉ. 4 Navaturikirya na nʉʉláa vaantʉ ˆvatuubáa Njɨra ya Yéesu Mweenevyoosi. Nɨɨnɨ navakwaatáa vaantʉ valʉme na vaantʉ vaki na navachuungáa mʉnyololwii. 5 Aya ˆnoolʉʉsa baa mweeneɨsɨ mʉkʉʉlʉ na Balása Nkʉʉlʉ ya Vayahúudi daha varɨ toola ʉshahíidi kʉrɨ nɨɨnɨ. Voovo noo vaampeera barʉ́wa jo twaala na kwa Vayahúudi viiviiswi ˆveene viikaláa múujii wa Damésiki, sa nɨvakwaate vaantʉ vara ˆvamuruma Yéesu. Aho, maa de nɨvareete na Yerusaléemu sa vaheewe irya raavo.
Paúli Yoolʉʉsa ˆVyeene Amʉvalandʉkɨra Yéesu
6 Mpɨɨndɨ ˆnɨjáa njirii noodoma na Damésiki, jijáa ja mpɨɨndɨ ja mpoloonge na nɨjáa naséngerɨɨre fika, koonka kɨweerʉ kɨkʉʉlʉ fuma kurumwii, kɨkaamʉrɨka kosikosi. 7 Haaho nkawya na ɨsɨ, maa nkateera sawúti yookʉʉnsea, ‘Saúli, Saúli sa che wookuunturikirya?’ 8 Aho, maa nkuurya, ‘Aaɨ ʉrɨ ani weewe?’ Noyo ɨkaansea, ‘Nɨɨnɨ ndɨrɨ Yéesu wa Nasaréeti. Weewe wookuunturikirya.’ 9 Viivaanɨ ˆnɨjáa novo, voona kɨra kɨweerʉ, maa kaa, ɨra sawúti sɨ vataanga kɨra ˆyalʉʉsáa tʉkʉ.
10 Aho, maa nkuurya, ‘Joolɨ ndɨrɨ bweeyya Mʉkʉ́lʉ?’ Ne Mweenevyoosi akaansea, ‘Inʉka, ʉdome na Damésiki, ʉko ko wyɨɨrwa ʉrɨ mɨrɨmo yoosi ˆnakwiímiriirye neeja.’ 11 Na sa viintʉ kɨra kɨweerʉ kɨjáa chadalava mʉnʉmʉʉnʉ, nkasiindwa koona, viivaanɨ vakaankwaata mʉkono, vakaanongoola fʉʉrʉ Damésiki.
12 Aho, kʉjáa kwatɨɨte mʉʉntʉ ʉmwɨ ˆasewáa Ananía. Ʉhʉ Ananía ajáa akwaatya kɨkomi Miiro yiitʉ na anyemiwáa nɨ Vayahúudi vara ˆviikaláa Damésiki. 13 Akʉʉja noo kʉʉnaanga, akɨɨma heehi na nɨɨnɨ, maa akaansea, ‘Saúli mwanawiitʉ, pata ngururu jo koona kei!’ Na mpɨɨndɨ ɨʼɨra nkamoona Ananía.
14 Aho, Ananía akaansea, ‘Mʉlʉʉngʉ wa vala baaba wiitʉ akʉsáawɨɨre weewe, sa ʉtaange yara ˆyoosaaka, ʉmoone Yéesu ʉra Mʉwoloki na ʉteere sawúti yaachwe mweeneevyo. 15 Sa weewe kʉva ʉrɨ ʉra ˆoona kwa vaantʉ voosi kwa ayo ˆwoona na ˆʉyateera. 16 Haaha che de woowoojera? Inʉka, ʉbatisiwe na ʉvɨ waako wooyyiwe kʉnʉ wooriruma irina raachwe.’
Paúli Yoolʉʉsa ˆVyeene Atʉmwa kwa Vaantʉ sɨ ˆVarɨ Vayahúudi
17 Aho, maa nkahɨndʉka na Yerusaléemu. Na mpɨɨndɨ ˆnamʉloombáa Mʉlʉʉngʉ Kaayii Njija ya Ijʉva, maa nkoona njori. 18 Aho njorii, nkamoona Yéesu Mweenevyoosi yookʉʉnsea, ‘Inʉka chaangʉ fuma aha Yerusaléemu, sa aha sɨ varɨ ruma vira ˆvyeene wookʉʉnyonekya kwaavo tʉkʉ.’ 19 Naanɨ nkamʉsea, ‘Ee Mweenevyoosi, voovo vamányire kɨkomi ˆvyeene nadomáa na masinagóogii noo vakwaata, ˆvyeene navaváa na ˆvyeene navavɨɨkáa mɨnyololwii vara ˆvakuruma. 20 Baa sikʉ ɨra sakami ya Sitefáani shahíidi waako ˆyiítirwe, nɨɨnɨ nɨjáa mwaarɨ niímire aho, na nɨjáa naruma kɨra ˆvatʉmamáa. Nɨɨnɨ noonɨɨmɨrɨráa ɨngo ja vara ˆvamʉʉlaa.’✡ 21 Aho, maa Yéesu Mweenevyoosi akaansea, ‘Tamanya! Kʉtʉma niise na kʉlɨ, kwa vaantʉ sɨ ˆvarɨ Vayahúudi.’ ”
Paúli Yookiilʉʉsa Yeeye nɨ Mʉrúumi
22 Masáare ayo yoosi ya Paúli, vaantʉ vajáa vayateerera. Maa kaa, ˆakalʉʉse aya, vakamʉkerya ko tʉla isóso voosea, “Mʉʉntʉ ʉhʉ yoosaakwa arɨmɨre aha weerwii! Ʉhʉ yoosaakwa akwye!”✡ 23 Vakatuuba tʉla isóso, noo kiikuusirirya irʉrɨ kʉnʉ vooriingirirya nyweénda jaavo mweeri.
24 Aho, ʉra mʉkʉ́ʉ́lʉ wa vakʉ́ʉ́lʉ va valwi nkoondo akalairirya Paúli iingiriwe na nkambii ya valwi nkoondo. Akalairirya uuriiwe ko nʉswa na mɨjeléedi, sa alʉʉse nɨ sa che Vayahúudi voomʉtʉrɨra isóso. 25 Maa kaa, kati ˆvamuchuungáa na lʉkova sa vamʉnʉse, Paúli akamuurya mʉkʉ́ʉ́lʉ wa valwi nkoondo ˆajáa iímire aho, akamʉsea, “Eri, Miiro yaruma nyuunyu kʉmʉnʉsa Mʉrúumi* ˆmweene sɨ analamʉrɨrwa† wʉʉ?”
26 Ʉra mʉkʉ́ʉ́lʉ wa valwi nkoondo ˆakateere jeyyo, maa akatamanya noo muwyɨɨra ʉra mʉkʉ́ʉ́lʉ wa vakʉ́ʉ́lʉ, akamʉsea, “Che ɨkɨ woosaaka ʉbweeyye? Ʉhʉ mʉʉntʉ nɨ Mʉrúumi!” 27 Hara ʉra mʉkʉ́ʉ́lʉ wa vakʉ́ʉ́lʉ akatamanya na kʉrɨ Paúli, maa akamuurya, “Ngwyɨɨra, weewe ʉrɨ Mʉrúumi wʉʉ?” Paúli akamʉsea, “Hɨɨ! Nɨɨnɨ ndɨrɨ Mʉrúumi.” 28 Ʉra mʉkʉ́ʉ́lʉ wa vakʉ́ʉ́lʉ akamʉsea, “Nɨɨnɨ naava Mʉrúumi ko toola mpía ˆjiri foo mʉnʉmʉʉnʉ.” Maa kaa, Paúli akamʉsea, “Nɨɨnɨ ndɨrɨ Mʉrúumi ko vyaalwa.”
29 Hahara vara valʉkalʉka ˆvasaakáa kumuurya ko mʉnʉsa, vakalooka chaangʉ, vakamʉreka Paúli. Ʉra mʉkʉ́ʉ́lʉ wa vakʉ́ʉ́lʉ va valʉkalʉka ˆakataange Paúli nɨ Mʉrúumi, akakwaatwa nɨ woowa, sa viintʉ ˆajáa amuchúungire na mɨnyololo.
Paúli Mbere ya Balása Nkʉʉlʉ ya Vayahúudi
30 Lomʉtóondo yaachwe, ʉra mʉkʉ́ʉ́lʉ wa valʉkalʉka akalairirya vakʉ́ʉ́lʉ va veeneɨsɨ va Ijʉva na Balása Nkʉʉlʉ ya Vayahúudi valʉmane. Abweeyya jeyyo, sa asaakáa ataange kɨkomi nɨ sa che Vayahúudi vamusítakiirye Paúli. Jeyyo, akamʉchʉngʉla Paúli mʉnyololo, akamʉreeta, maa akamwiimya mbere ya Balása ɨyo.
✡ 22:20 Laanga Mɨrɨmo ya Vatumwi 7:57-60; 8:1. ✡ 22:22 Laanga Mɨrɨmo ya Vatumwi 26:21. * 22:25 Mʉrúumi: Paúli nɨ Mʉyahúudi ajáa na kei nɨ mʉʉntʉ wa ɨsɨ ya Rúumi ajáa ko vyaalwa. † 22:25 analamʉrɨrwa: Miiro ya Kɨrúumi ɨjáa yalʉʉsa kusiina Mʉrúumi ˆarɨ vawa, nʉswa au kʉʉlawa mʉsaláabii tʉkʉ, fʉʉrʉ ta masáare yaachwe yateererwe balásii.