18
Paúli ʉko Koríinto
1 Aya ˆyakalooke, Paúli akafuma Aséene, maa akadoma na múuji wa Koríinto. 2 Ʉko, akamʉshaana Mʉyahúudi ʉmwɨ ˆasewáa Akíila. Yeeye nɨ mʉʉntʉ wa Póonto ajáa na ajáa afíkire fuma Itália hamwɨ na Pirisíila muki waachwe. Ajáa abweeyya jeyyo, sa sikʉ ijo Kaisáari Kɨlaáudi ajáa alairirya yoosea, “Vayahúudi voosi vʉʉ viisunke múujii wa Róoma.” Maa Paúli akadoma noo valuumbya. 3 Na sa viintʉ vajáa nɨ vachumi va mɨnyana yo tengenesherya vivaanda, Paúli akiikala novo, na akatʉmama novo sa baa yeeye nɨ muchumi ajáa. 4 Na kɨra sikʉ ya Sabáato, Paúli ɨɨngɨráa na sinagóogii na alʉʉsɨkáa na Vayahúudi na Vagiríki sa yoosaaka vamurume Yéesu.
5 Síila na Timotéeo ˆvakʉʉje fuma Makedonía, Paúli akaanda variyʉla Masáare ˆYarɨ Mpeho kwa mpɨɨndɨ joosi kwa Vayahúudi. Oonekyáa kɨkomi yoovasea, Yéesu noo Masía. 6 Maa kaa, Vayahúudi vakamusiita na vakamʉtʉkɨra. Aho, Paúli akiikonkoma marʉrɨ* ingwii jaachwe kʉnʉ yoovasea, “Sakami ya marema yaanyu ɨve mweeri ya mɨtwe yaanyu! Nɨɨnɨ nsiina lʉtaamɨ na ʉvɨ waanyu tʉkʉ. Kwaandɨra haaha doma niise na kwa vaantʉ sɨ ˆvarɨ Vayahúudi.”
7 Aho, maa akafuma aho sinagóogii, akadoma na kwa mʉʉntʉ ʉmwɨ ˆasewáa Tíito Yústo. Ʉhʉ sɨ ajáa Mʉyahúudi tʉkʉ na amwiinamɨráa Mʉlʉʉngʉ na nyuumba yaachwe ɨjáa yiiyandama na sinagóogi. 8 Kirísipo mʉkʉ́ʉ́lʉ wa ɨyo sinagóogi akamuruma Yéesu Mweenevyoosi baa na vaantʉ va kaaya yaachwe yoosi. Na Vakoríinto ˆvarɨ foo ˆvakateere masáare ya Paúli, vakayaruma, maa vakabatisiwa.
9 Sikʉ ɨmwɨ nuuchikʉ, Mweenevyoosi akalʉʉsɨka na Paúli njorii yoosea, “Koofa tʉkʉ, tuuba variyʉla, karɨ ʉhɨndʉle mʉtɨma waako na nyuma tʉkʉ. 10 Nɨɨnɨ nɨ na weewe ndɨrɨ, na kusiina mʉʉntʉ ˆarɨ kukiimɨrɨra akʉtamikye tʉkʉ. Nɨɨnɨ natɨɨte vaantʉ vaanɨ ˆvarɨ foo aha múujii.” 11 Jeyyo, Paúli akiikala ʉko mwaaka ʉmwɨ na myeeri mʉsasatʉ, kʉnʉ yoovavariyʉrɨra vaantʉ isáare ra Mʉlʉʉngʉ.
12 Haaha mpɨɨndɨ Gálio ˆajáa mʉkʉ́ʉ́lʉ wa ɨsɨ ya Akáaya, Vayahúudi vajáa viisaanka, vakamʉkʉʉkɨra Paúli, vakamʉkwaata, maa vakamʉtwaala na balásii. 13 Ʉko, vakamusitaakya voosea, “Ʉhʉ mʉʉntʉ yoovaheemba vaantʉ vamwiinamɨre Mʉlʉʉngʉ kwa njɨra ˆɨkɨ́ɨkanaa Miiro yiitʉ.”
14 Paúli ˆakiinʉke sa alʉʉsɨke, maa Gálio akavasea Vayahúudi, “Nyuunyu Vayahúudi teeri, ngaarɨ mʉmʉréetire na balásii sa abwéeyyiirye ʉvɨ au ʉsaambʉ, nɨɨnɨ ngaarɨ navatéerɨɨre. 15 Maa kaa, sa viintʉ mookiiruta ndihi sa masáare, marina na Miiro yaanyu, lamuli nyuunyu veeneevyo. Nɨɨnɨ sɨ noosaaka kʉva mʉlamuli wa aya masáare tʉkʉ.” 16 Aho, maa akavakibirya aho balásii.
17 Avo vaantʉ vakamʉkwaata Sositénesi. Ʉhʉ noo ajáa mʉkʉ́ʉ́lʉ wa sinagóogi. Haaho, balásii vakamʉvaa. Baa jeyyo, Gálio akiikwaatɨra vyaachwe, sɨ oona nɨ kɨɨntʉ tʉkʉ.
Paúli Yoohɨndʉka na Antiókia
18 Paúli akiikala ʉko Koríinto sikʉ ˆjiri foo. Sikʉ ˆjikalooke, Paúli akavasea vaaniitʉ, asúukiirye, aho, maa akadoma na múujii wa Kenkiréa.† ˆAkafike Kenkiréa, Paúli akakerwa njwɨɨrɨ jaachwe, ja ˆvyeene ajáa alaha. Aho, maa akaambʉka méeli ˆyoodoma na ɨsɨ ya Síria na akadomanʼya na vala Pirisíila na Akíila. 19 Vayeenda fʉʉrʉ vakafika Eféeso. Aho, Paúli akavareka vala Pirisíila na Akíila. Yeeye akadoma na sinagóogii, ʉko akaanda lʉma sáare ja Mʉlʉʉngʉ na Vayahúudi. 20 Novo vakamʉloomba oongererye sikʉ jo kiikala novo, maa kaa, yeeye akasiita. 21 Akavasea asúukiirye yoosea, “Koonɨ Mʉlʉʉngʉ eéndire, hɨndʉka ndɨrɨ kei na meenyu.” Aho, akiinʉka fuma Eféeso na méeli. 22 Paúli ˆakafike Kaisaría, akaambʉka fʉʉrʉ Yerusaléemu, akɨɨta ko luumbya mpuka ya vaantʉ ˆvamuruma Yéesu, aho, maa akagirita na Antiókia.
23 Ʉko Antiókia, Paúli akiikala kwa mpɨɨndɨ kiduudi. Aho, akiinʉka, maa de ɨndootweerera ɨsɨ ya Galatía na Firigía, kʉnʉ yoovaheera mʉtɨma vaantʉ ˆvamuruma Yéesu.
Mʉrɨmo wa Apóolo ʉko Eféeso na Koríinto
24 Haaha sikʉ ijo, Mʉyahúudi ʉmwɨ ˆasewáa Apóolo ajáa ʉʉja na Eféeso. Ʉhʉ meevo kʉʉntʉ ˆajáa avyaarɨrwa nɨ múuji wa Alekisándiria. Yeeye nɨ mʉmanyi wo lʉʉsɨka ajáa, na ajáa atɨɨte mʉryʉʉngʉ mʉkʉʉlʉ wa Masáare ˆYarɨ Mpeho. 25 Yeeye ajáa akiindiwa njɨra ya Yéesu Mweenevyoosi, na yeeye avakiindyáa vaantʉ vɨɨngɨ ɨyo njɨra ya Mweenevyoosi ko kiitema na kwa ʉwoloki. Baa neembe abweeyyáa jeyyo, yeeye kɨɨntʉ ˆajáa amányire nɨ ʉbatíiso wa Yooháani✡ vii. 26 Sikʉ ɨmwɨ, akɨɨngɨra sinagóogii, maa akaanda variyʉla Masáare ˆYarɨ Mpeho ko kiitema kʉkʉʉlʉ. Pirisíila na Akíila ˆvakateere ˆvyeene alʉʉsáa ko kiitema, vakamʉsʉmʉla na meevo noo mukiindya neeja njɨra yo mutuuba Mʉlʉʉngʉ.
27 Sikʉ ˆjikaseese, Apóolo akasaaka doma na ɨsɨ ya Akáaya, vaaniitʉ vakamʉheera mʉtɨma. Vakaandɨka barʉ́wa atamanye noyo na kwa vaantʉ ˆvamuruma Yéesu ʉko Akáaya sa vamʉteengye vyabooha. ˆAkafike ʉko, akavaambɨra maatʉkʉ vii kwa nduwo ya Mʉlʉʉngʉ. 28 Yeeye iirutáa ndihi na Vayahúudi mbere ja vaantʉ ko kiitema kʉnʉ yookoonekya Masáare ˆYarɨ Mpeho yalʉʉsa Yéesu nɨ Masía.
* 18:6 akiikonkoma marʉrɨ: Laanga konkoma marʉrɨ Ʉtamanulii wa Masáare na Kɨlaangi. † 18:18 Kenkiréa: Nɨ ituri ˆrɨjáa mbarɨmbarɨ ya mayɨya, heehi na múuji wa Koríinto. Laanga raamáani ya lʉyeendo lwa kavɨrɨ lwa Paúli kɨtáabwii cha Mɨrɨmo ya Vatumwi 15:36. ✡ 18:25 Laanga Matáayo 3:1-12; Maáriki 1:1-8.