22
Lusímo lwa Ngovi ya Ilóola
(Lʉ́ka 14:15-24)
1 Yéesu akalʉʉsɨka na Mafarisáayo kei kwa símo, akavasea, 2 “Ʉtemi wa Kurumwii wiifwɨ́ɨne na mʉtemi ʉmwɨ ˆajáa iimya neeja ngovi ya ilóola ya mwaana waachwe. 3 Akavatʉma vatʉmami vaachwe, vakavaanɨrɨre vara vaantʉ ˆajáa avaláarikire vʉʉje na ngovii, novo vakasiita kʉʉja.
4 Akatʉma vatʉmami vɨɨngɨ kei, akavasea, ‘Vasei vara ˆvaláarikirwe, ngovi yahʉ́mwɨɨre sa nyuunyu, nahʉ́mwɨɨre baa sɨɨnja nkabaako jaanɨ ja ngʼoombe na njɨɨkʉ ˆjanona. Teengi na ngovii.’
5 Vara ˆvaláarikirwe baa sɨ vavikwaatya tʉkʉ, vakiilookera, ʉmwɨ na iwundii kwaachwe, wɨɨngɨ na mirimwii yaachwe. 6 Vɨɨngɨ vakavakwaata vara vatʉmami, vakavabweeyyirya vyavɨɨha na vakavʉʉlaa. 7 Ʉra mʉtemi akakalala maatʉkʉ vii, akatʉma mpuka ya valwi nkoondo vaachwe ɨkavamala vara vʉʉlai, na múuji waavo vakʉʉmala na mooto.
8 Aho, akavasea vatʉmami vaachwe, ‘Ngovi ya ilóola yahʉ́mwɨɨre kiimiwa neeja, maa kaa, vara ˆnavalaarɨka sɨ vavalwa vɨɨma neeja vʉʉje tʉkʉ. 9 Haaha tamanyi na kʉʉntʉ njɨra ˆjalʉmana, mʉmʉlaarɨke kɨra mʉʉntʉ ˆmʉrɨ moona ʉʉje na ngovii.’ 10 Aho, vara vatʉmami vakafuma vakadoma na kʉʉntʉ njɨra ˆjalʉmanɨra, vakavateengya vaantʉ voosi ˆvavashaana, vavɨ na vaaja. Baanka ya ngovi ɨkamema vayeni.
11 Maa kaa, mʉtemi ˆakɨɨngɨre sa avoone vayeni va ngovi, akamoona mʉʉntʉ ʉmwɨ asiina ɨngo ya ngovi ya ilóola. 12 Mʉtemi akamuurya, ‘Kɨjeengi, joolɨ wɨɨ́ngɨɨre na kʉnʉ baa ɨngo ya ngovi tʉkʉ?’ Ʉra mʉʉntʉ ajáa asiina cho lʉʉsa tʉkʉ. 13 Aho, mʉtemi akavasea vatʉmami vaachwe, ‘Muchuungi mɨkono na mawʉlʉ na mʉmʉfweite na weerwii kʉrɨ na kilwiirya, ʉko kʉva kʉrɨ na kɨrɨro no sha mayeo.’ 14 Sa vara ˆvaanɨrɨrwa nɨ foo varɨ, maa kaa, vara ˆvasaawʉlwa nɨ vake.”
Kʉrɨha Kóodi kwa Kaisáari
(Maáriki 12:13-17; Lʉ́ka 20:20-26)
15 Aho, Mafarisáayo vakatamanya, maa vakɨɨta noo kiimya neeja mʉryʉʉngʉ wo mʉkwaata kwa masáare yaachwe mweeneevyo. 16 Vakavatʉma vapooji vaavo hamwɨ na vaantʉ va mʉtemi Heróode voosea, “Mukiindya, takʉmányire weewe nɨ mʉʉntʉ ˆʉlʉ́ʉsaa kɨmáárɨ, na wakíindyaa njɨra ya Mʉlʉʉngʉ kwa kɨmáárɨ baa sɨ ʉláangaa ʉkʉ́ʉ́lʉ wa mʉʉntʉ tʉkʉ. Weewe sɨ ʉláangaa buuwo tʉkʉ. 17 Hoonɨ tʉwyɨɨre, joolɨ wookoona? Ndairiri jaruma mʉʉntʉ arɨhe kóodi kwa Kaisáari, bakʉ tʉkʉ?”
18 Maa kaa, Yéesu kʉnʉ yootaanga mɨryʉʉngʉ yaavo mɨvɨ, akavasea, “Nyuunyu vakweembi, amwɨ mooyera kʉʉntea? 19 Hoonɨ nyonekyi mpía yo rɨhɨra kóodi.” Maa vakamʉretera mpía ya dináari. 20 Ne akavuurya, “Buuwo ɨhɨ na irina ɨrɨ nɨ vya ani?” 21 Vakamʉsea, “Nɨ vya Kaisáari.” Aho, Yéesu akavasea, “Haaha, vya Kaisáari mʉheeri Kaisáari, na vya Mʉlʉʉngʉ mʉheeri Mʉlʉʉngʉ.” 22 ˆVakateere jeyyo, vakahwaalala maatʉkʉ vii. Aho, vakamʉreka, vakiilookera.
Kʉloola na Ʉfʉfʉ́ʉko
(Maáriki 12:18-27; Lʉ́ka 20:27-40)
23 Sikʉ yɨɨyo, Masadukáayo, noo kʉsea vara ˆvaséaa kusiina kʉfʉfʉka tʉkʉ, vakʉʉja na kʉrɨ Yéesu. Aho, vakamʉsea, 24 “Mukiindya, Mʉ́sa asea, ‘Koonɨ mʉʉntʉ akwíire baa kʉva na vaana tʉkʉ, mwaanaavo yoosaakwa amʉpaale ʉwo mʉlala sa amʉvyaarɨre vaana mwaanaavo ʉra ˆaakwya.’✡ 25 Haaha mɨɨtʉ kʉjáa kwatɨɨte vaana valʉme mufungatɨ va mʉʉntʉ ʉmwɨ. Ʉra wa ndaambere akaloola muki, ʉhʉ akakwya, na sa viintʉ ajáa asiina mwaana, akamʉrekera mwaanaavo ʉra mʉlala. 26 Kɨɨntʉ kɨɨkyo kɨkafʉmɨra kwa mwaanaavo wa kavɨrɨ, na wa katatʉ, na fʉʉrʉ wa mufungatɨ. 27 Maa reerʉ, ʉra mʉʉntʉ muki ne akawulala. 28 Haaha, sikʉ ɨra ya ʉfʉfʉ́ʉko ʉra mʉʉntʉ muki nɨ muki wa ani arɨ kʉva? Sa voosi mufungatɨ vamʉloola.”
29 Yéesu akavasea, “Mwahóniirye sa sɨ mʉmányire Masáare ˆYarɨ Mpeho na ngururu ja Mʉlʉʉngʉ tʉkʉ. 30 Mpɨɨndɨ ja ʉfʉfʉ́ʉko, vaantʉ sɨ vakalóorire noo loolwa tʉkʉ, voovo kʉva varɨ ja mirimʉ miija ya kurumwii. 31 Maa kaa, kwa ʉfʉfʉ́ʉko wa vaantʉ ˆvaakwya sɨ mʉnasoma kɨra Mʉlʉʉngʉ ˆavawyɨɨra, yoosea, 32 ‘Nɨɨnɨ nɨ Mʉlʉʉngʉ wa Aburaháamu, Mʉlʉʉngʉ wa Isaka, Mʉlʉʉngʉ wa Yaakúupu tʉkʉ wʉʉ’?✡ Yeeye sɨ Mʉlʉʉngʉ wa vaantʉ ˆvaakwya tʉkʉ, yeeye nɨ Mʉlʉʉngʉ wa ˆvarɨ nkaasʉ.”* 33 Mpuka ya vaantʉ ˆvakateere jei, vakahwaalariwa nɨ ukiindya waachwe.
Ʉlairiri Mʉkʉʉlʉ Kʉlookya Yoosi
(Maáriki 12:28-34; Lʉ́ka 10:25-28)
34 Mafarisáayo ˆvakateere Yéesu avatúunikire mɨlomo Masadukáayo, maa vakiijiinga hamwɨ. 35 Ʉmwɨ waavo ˆmweene ajáa mukiindya wa Miiro akamuurya Yéesu ko mʉyera, 36 “Mukiindya, ʉrɨkwɨ noo ʉlairiri mʉkʉʉlʉ kʉrɨ Miiro ya Mʉlʉʉngʉ?” 37 Yéesu akamʉsea, “ ‘Mweende Ijʉva Mʉlʉʉngʉ waako na mʉtɨma waako woosi, na nkaasʉ yaako yoosi, na mʉryʉʉngʉ waako woosi.’✡ 38 Ʉhʉ noo ʉlairiri wa ncholo na mʉkʉlʉkʉʉlʉ. 39 Ʉlairiri wa kavɨrɨ wiifwɨ́ɨne na ʉwo, ‘Mweende mwiiwaako ja ˆvyeene wiiyenda mweeneevyo.’✡ 40 Miiro na valáali na mʉtwe voosi, mwaariryo waavo nɨ ndairiri iji ivɨrɨ.”
Masía nɨ Mweenevyoosi na Mwaana wa Daúdi
(Maáriki 12:35-37; Lʉ́ka 20:41-44)
41 Mafarisáayo ˆvakiijiinge hamwɨ, Yéesu ajáa avuurya, 42 “Joolɨ moomwiiririkana Masía? Yeeye nɨ mwaana wa ani?” Vakamʉsea, “Mwaana wa Daúdi.” 43 Ne akavasea, “Joolɨ de Daúdi kati ˆalʉʉsɨkáa ko longoolwa nɨ Mʉtɨma Mʉʉja amwaanɨrɨra, ‘Mweenevyoosi’? Yeeye asea,
44 ‘Ijʉva amʉsea Mweenevyoosi waanɨ,
“Ikala mʉkono waanɨ wa kʉlʉme,
fʉʉrʉ nɨvavɨɨke vavɨ vaako,
vave ɨsɨ ya majeo yaako.” ’✡
45 Haaha koonɨ Daúdi yoomwaanɨrɨra, ‘Mweenevyoosi’ waachwe, ha de joolɨ Masía arɨ kʉva mwaana wa Daúdi?” 46 Kusiina mʉʉntʉ ˆadaha kumuuyirya isáare tʉkʉ. Na kwaandɨra sikʉ ɨyo, kusiina ˆayera kumuurya kei tʉkʉ.
✡ 22:24 Laanga Nkʉmbʉkɨra ya Miiro 25:5-6. ✡ 22:32 Laanga Ufumo 3:6. * 22:32 sɨ Mʉlʉʉngʉ wa vaantʉ ˆvaakwya tʉkʉ, yeeye nɨ Mʉlʉʉngʉ wa ˆvarɨ nkaasʉ: Mpɨɨndɨ Mʉlʉʉngʉ ˆalʉʉsáa jei, ava vaantʉ vajáa vaakwya kalɨ vii. Haaha kɨɨntʉ Mʉlʉʉngʉ ˆalʉʉsa aha, ava vaantʉ nɨ nkaasʉ varɨ kɨmʉtɨma hamwɨ na yeeye. ✡ 22:37 Laanga Nkʉmbʉkɨra ya Miiro 6:5. ✡ 22:39 Laanga Valáawi 19:18. ✡ 22:44 Laanga Sabúuri 110:1.