10
Yéesu Yoovatʉma Vapooji Makumi Mufungatɨ na Vavɨrɨ
1 Ayo ˆyakalooke, Yéesu Mweenevyoosi akavasaawʉla vapooji vɨɨngɨ makumi mufungatɨ na vavɨrɨ (72), maa akavatʉma vavɨrɨvɨrɨ. Voovo vakalongoola na kɨra múuji na kɨra haantʉ ˆasaakáa tamanya yeeye mweeneevyo. 2 Yéesu akavasea, “Viintʉ vyo chwa nɨ foo viri, maa kaa, vachwi nɨ vake. Sa jeyyo, mʉloombi Mweenevyoosi wo chwa, atʉme vachwi, na iwundii raachwe ro chwa. 3 Haaha tamanyi, na mʉtaange nɨ vatʉma niise nyuunyu ja vaana va muundi katɨ na katɨ ya mbʉʉjɨ. 4 Sumuli mpía tʉkʉ, mufuko wo kɨɨnjɨra tʉkʉ, baa viráatʉ vya kavɨrɨ tʉkʉ. Mpɨɨndɨ ˆmʉrɨ njirii, karɨ mʉndoololoosha ko luumbya vaantʉ tʉkʉ.
5 Nyuumba yoyoosi ˆmʉrɨ kɨɨngɨra, valuumbyi jei, ‘Mwiikalo mʉʉja ʉve nyuumbii ɨhɨ!’ 6 Koonɨ mwiikalo mʉʉja ʉrɨ na mweenenyuumba, mwiikalo waanyu mʉʉja kiikala ʉrɨ ne. Maa kaa, koonɨ mweenenyuumba sɨ yoovahokera na mwiikalo mʉʉja, mwiikalo waanyu mʉʉja hɨndʉka ʉrɨ na kʉrɨ nyuunyu. 7 Ikali nyuumba yɨɨyo ɨmwɨ, kʉnʉ moorya no nywa kɨra ˆcheene mooheewa. Sa mʉtʉmami ɨɨma neeja kʉrɨhwa marɨho yaachwe. Kʉsaamasaama fuma nyuumba ɨhɨ fʉʉrʉ ɨra tʉkʉ.
8 Koonɨ mwɨɨ́ngɨɨre múuji ʉmwɨ na vaantʉ va múuji ʉwo vavateengiirye na cheerʉ, iryi vyóorya ˆviri vɨɨkwa mbere yaanyu. 9 Valwɨ́ɨrɨ ˆvarɨ múujii ʉwo vahoryi na mʉvasee, ‘Ʉtemi wa Mʉlʉʉngʉ wafíkire kʉrɨ nyuunyu.’ 10 Maa kaa, múuji wowoosi ˆmʉrɨ kɨɨngɨra maa vasiite kʉvateengya, looki, na mʉtamanye na njirii ja ʉwo múuji mʉsee jei, 11 ‘Baa marʉrɨ ya múuji waanyu ˆmeene yanámatɨɨre majewii yiiswi, tayakónkomire,* kʉvalʉma kutu ʉvɨ waanyu. Maa kaa, taangi Ʉtemi wa Mʉlʉʉngʉ wafíkire kʉrɨ nyuunyu.’ 12 Nɨ vawyɨɨra niise, sikʉ ɨyo, kʉva viri pwee kwa múuji wa Sodóoma kʉlookya múuji ʉwo.✡
Marema kwa Míiji ˆƗrɨ Siita Valandʉka
(Matáayo 11:20-24)
13 Mpolaɨ múuji wa Korasíini! Mpolaɨ ituri ra Besaída! Sa ngaarɨ myuujíisa ˆyatʉ́mamirwe kwaanyu, ngaarɨ yatʉmamwa míiji ya Tíiro na Sidóoni, ngaarɨ vamʉvalandʉkɨra Mʉlʉʉngʉ kalɨ vii, ko kiivɨkɨra magunía no kiihaka mavu. 14 Maa kaa, sikʉ ɨra yo lamʉrɨrwa vaantʉ voosi, kʉva ɨrɨ pwee kwa vaantʉ va míiji ya Tíiro na Sidóoni kʉlookya nyuunyu. 15 Naanyu vaantʉ va múuji wa Kaperenáumu, eri, kiinʉlwa mʉrɨ fʉʉrʉ kurumwii wʉʉ? Aka tʉkʉ! Kiimiriwa mʉrɨ fʉʉrʉ Ntarii.
16 Mʉʉntʉ ˆavatéereraa nyuunyu, aantéereraa nɨɨnɨ. Na ˆavasíitaa nyuunyu, aansíitaa nɨɨnɨ. Kei mʉʉntʉ ˆaansíitaa nɨɨnɨ, amusíitaa Mʉlʉʉngʉ na yeeye aantʉma.”
Vapooji Makumi Mufungatɨ na Vavɨrɨ Voohɨndʉka
17 Vara vapooji makumi mufungatɨ na vavɨrɨ (72) ˆvakahɨndʉke, vakamuwyɨɨra Yéesu na cheerʉ voosea, “Aaɨ mʉkʉ́lʉ, baa mirimʉ mɨvɨ tookiikibirya kwa irina raako na yootʉteera!”
18 Yéesu akavasea, “Nɨjáa naroonáa Irimʉ roohangalamʉka fuma kurumwii ja lʉlávo. 19 Laangi, navahɨ́ɨre wiimiriri mweeri ya ʉra mʉvɨ kwa kɨra kɨɨntʉ. Kwa ngururu ijo, lwaata mweende njoka na ingi, kei kusiina kɨɨntʉ ˆkɨrɨ vatamikya tʉkʉ. 20 Baa neembe nɨ jeyyo, kʉvyeendi sa viintʉ mirimʉ mɨvɨ yoovateera tʉkʉ, maa kaa, vyeendi sa viintʉ marina yaanyu yaándikirwe kurumwii.”
Yéesu Yoova na Cheerʉ
(Matáayo 11:25-27; 13:16-17)
21 Mpɨɨndɨ ɨʼɨra, Yéesu kʉnʉ avyeéndire mʉnʉmʉʉnʉ kwa ngururu ja Mʉtɨma Mʉʉja, maa akasea, “Nookʉdʉʉmba ee Taáta, Mweenevyoosi wa kurumu na ɨsɨ, sa masáare aya ʉvavisa vara ˆvarɨ na tooti na mɨryʉʉngʉ, maa kaa, ʉkavakʉnʉkʉrɨra vadúúdi. Kɨkomi Taáta, ivyo noo vyakweerya mʉtɨma.”
22 Kei akasea, “Taáta waanɨ aankwáatiirye viintʉ vyoosi. ˆMweene amʉmányire Mwaana nɨ Taáta vii. Kusiina wɨɨngɨ tʉkʉ. Kei ˆmweene amʉmányire Taáta nɨ Mwaana vii, na mʉʉntʉ yoyoosi ˆmweene Mwaana arɨ saaka kʉmʉkʉnʉkʉrɨra.”
23 Aho, Yéesu akavavalandʉkɨra vapooji vaachwe, akalʉʉsɨka na vooveene vii kijiraawii, akavasea, “Yatalariwa miiso aya ˆyookoona masáare aya! 24 Nɨ vawyɨɨra niise, valáali na mʉtwe ˆvarɨ foo na vatemi vajáa vatɨɨte mpɨɨma yo koona aya ˆmookoona nyuunyu, maa kaa, sɨ vayoona tʉkʉ. Kei, vajáa vatɨɨte mpɨɨma yo teera ˆmeene mooteera nyuunyu, maa kaa, sɨ vayateera tʉkʉ.”
Lusímo lwa Mʉsamaría Mʉʉja
25 Mpɨɨndɨ ijo, mukiindya wa Miiro ya Mʉlʉʉngʉ akɨɨma, maa akamuurya Yéesu ko mʉyera, akasea, “Mukiindya, che ndɨrɨ bweeyya sa mpokere nkaasʉ ya sikʉ ˆjisiina ʉhero?” 26 Yéesu akamʉsea, “Miiro ya Mʉlʉʉngʉ joolɨ yalʉʉsa? Che ʉsómaa weewe aho?” 27 Ʉra mukiindya wa Miiro akamʉsea Yéesu, “Vyaandɨkwa jei, ‘Mweende Ijʉva Mʉlʉʉngʉ waako, na mʉtɨma waako woosi, na nkaasʉ yaako yoosi, na ngururu jaako joosi, na mʉryʉʉngʉ waako woosi.’✡ Kei, ‘Ʉmweende mwiiwaako ja ˆvyeene wiiyenda mweeneevyo.’✡” 28 Yéesu akamʉsea, “Wuúyiirye vyoovyo, bweeyya jeyyo, naawe turya ʉrɨ nkaasʉ ya sikʉ ˆjisiina ʉhero.”
29 Ʉra mukiindya wa Miiro asaakáa kiiyonekya kɨkomi yeeye nɨ mʉwoloki. Sa jeyyo akamuurya Yéesu kei yoosea, “Ha mwiiwaanɨ nɨ ani?” 30 Yéesu akamʉsea, “Mʉʉntʉ ʉmwɨ agiritáa fuma Yerusaléemu yoodoma na múujii wa Yerɨ́ɨko. Njirii akakɨɨmɨrɨrwa nɨ viívi. Vakamufumya ɨngo jaachwe, vakamʉvaa mpaka vakamʉtamikya, vakamʉreka aséngerɨɨre kukwya.
31 Haaha ɨkava ja baháati, mweeneɨsɨ ʉmwɨ wa Ijʉva alookáa na ɨra njɨra. ˆAkamoone, akakengeeja na ivarwii, maa akiilookera. 32 Viivyo, Mʉláawi ʉmwɨ ne alookáa na aho. ˆAkamoone ʉra mʉʉntʉ ˆajáa atámikiiwe, ne akakengeeja nɨ ivarwii, maa akiilookera.
33 Maa kaa, Mʉsamaría ʉmwɨ ne akeráa njɨra, akatweera na ɨra njɨra. ˆAkamoone ʉra mʉʉntʉ ˆajáa atámikiiwe, maa akamoonera mbavariri. 34 Akamʉseeserera, akamooyya njʉʉma jaachwe na diváai, maa akamʉhaka makuta. Akajichuunga njʉʉma jaachwe na ntaamɨ, maa akamwaambukya ndákwii yaachwe. Aho, akamʉtwaala fʉʉrʉ nyuumbii ya vayeni na akava yoomʉlaangirirya. 35 Sikʉ ya kavɨrɨ yaachwe, akatoola mpía ja dináari ivɨrɨ, akamʉheera mweenenyuumba ya vayeni, maa akamʉsea, ‘Mʉlaangirirye ʉhʉ mʉʉntʉ. Koonɨ iji jasírire na woóngeriirye mpía jɨɨngɨ so mʉlawurya, ˆndɨrɨ hɨndʉka kʉrɨha ndɨrɨ.’ ”
36 Aho, maa Yéesu akamuurya ʉra mukiindya wa Miiro, “Kati ya ava vatatʉ nɨ ani noo mwiiwaachwe† wa ʉra mʉʉntʉ ˆajáa akɨɨmɨrɨrwa akatamikiwa nɨ viívi?” 37 Ʉra mukiindya wa Miiro akasea, “Nɨ ʉra ˆamʉlaanga na riiso ra wʉʉja.” Aho, maa Yéesu akamʉsea, “Doma, naawe ʉkabweeyye viivyo.”
Yéesu Kaayii Kwaala Maárita na Maríia
38 Yéesu na vapooji vaachwe vakakwaata njɨra, maa vakɨɨngɨra iturii rɨmwɨ. Aho, maa mʉʉntʉ muki ʉmwɨ ˆasewáa Maárita akamʉteengya na kaayii kwaachwe. 39 Maárita ajáa atɨɨte mudúúdi waachwe ˆasewáa Maríia. Yeeye ajáa iikala mawulwii ya Yéesu Mweenevyoosi kʉnʉ yoomʉteerera. 40 Maa kaa, Maárita ajʉʉwɨkáa na mɨrɨmo ˆɨrɨ foo yo mʉteengya mʉyeni. Sa jeyyo, akadoma na kʉrɨ Yéesu, maa akamʉsea, “Mweenevyoosi, sɨ wookoona nɨ vyavɨɨha viintʉ ʉhʉ mudúúdi waanɨ ˆyookʉʉndekera mɨrɨmo yoosi nɨɨmweene tʉkʉ wʉʉ? Haaha mʉwyɨɨre aanyambɨre.”
41 Maa kaa, Yéesu Mweenevyoosi akamʉsea, “Maárita, Maárita, sa che woojʉʉwɨka na wookoofa sa viintʉ ˆviri foo? 42 Kɨɨntʉ ˆchoosaakwa nɨ kimudu vii. Maríia asáawɨɨre kɨɨntʉ ˆchabooha, na kusiina mʉʉntʉ ˆarɨ daha kʉkɨseyya kʉrɨ yeeye tʉkʉ.”
* 10:11 tayakónkomire: Laanga konkoma marʉrɨ Ʉtamanulii wa Masáare na Kɨlaangi. ✡ 10:12 Laanga Ncholo 19:1-29. ✡ 10:27 Laanga Nkʉmbʉkɨra ya Miiro 6:5. ✡ 10:27 Laanga Valáawi 19:18. † 10:36 mwiiwaachwe: Aha Yéesu sɨ alʉʉsa isáare mwiiwaako ja mʉʉntʉ ˆiíkalaa heehi ne tʉkʉ. Kɨrɨ vyoova jeyyo, Yéesu asea mwiiwaachwe, isáare iwarɨwarɨ. Sa jeyyo, mustáarii ʉhʉ, mwiiwaachwe nɨ baa Mʉsamaría, mʉʉntʉ wa nkolo ˆyasʉʉlwasʉʉlwa nɨ Vayahúudi.