20
Yéesu Yoofoorimwa Lʉvɨro Lwaachwe
(Matáayo 21:23-27; Maáriki 11:27-33)
1 Sikʉ ɨmwɨ, Yéesu avavariyʉrɨráa Masáare Maaja vaantʉ waámii wa Kaaya Njija ya Ijʉva. Vakʉ́ʉ́lʉ va veeneɨsɨ va Ijʉva, vakiindya va Miiro na vawosi vakamʉʉjɨra. 2 Aho, vakamuurya voosea, “Tʉwyɨɨre nɨ kwa wiimiriri wa ani wootʉmama masáare aya? Nɨ ani akʉheera wiimiriri ʉhʉ?”
3 Ne akavasea, “Naanɨ kuvuurya ndɨrɨ, mʉʉngwyɨɨre, 4 eri, ʉbatíiso wa Yooháani nɨ kurumwii wafuma, bakʉ kwa vaantʉ?”
5 Aho, vakalʉʉsɨkanʼya voovo kwa voovo, “Koonɨ taséire ‘Wafuma kwa Mʉlʉʉngʉ,’ sea arɨ, ‘Haaha amwɨ sɨ mwamuruma?’ 6 Maa kaa, koonɨ taséire, ‘Wafuma kwa vaantʉ,’ vaantʉ voosi kʉtʉvaa varɨ na mawye tukwye sa vaantʉ voosi vamuruma Yooháani nɨ mʉláali na mʉtwe wa Mʉlʉʉngʉ.” 7 Aho, maa re vakamʉsea, “Sɨ tamányire kʉʉntʉ wiimiriri waachwe ˆwafuma tʉkʉ.” 8 Yéesu ne akavasea, “Naanɨ sɨ ndɨrɨ vawyɨɨra nɨ kwa wiimiriri ʉrɨkwɨ nootʉmama aya tʉkʉ.”
Yéesu Yoovafwaanirirya Vakʉ́ʉ́lʉ va Vayahúudi na
Varimi Vavɨ
(Matáayo 21:33-46; Maáriki 12:1-12)
9 Aho, maa Yéesu akaanda kʉvavaɨra vaantʉ lusímo ʉlʉ, “Mʉʉntʉ ʉmwɨ ajáa ahaanda mɨsabíibu iwundii kwaachwe. Ɨro iwʉnda akarɨkojya kwa varimi. Maa yeeye akakera njɨra na ɨsɨ ya kʉlɨ. Ʉko akɨɨta kiikala kwa sikʉ ˆjiri foo. 10 Mpɨɨndɨ jo chwa ˆjikafike, akamʉtʉma mʉtʉmami waachwe kwa vara vaantʉ sa vamʉheere haantʉ haachwe ha sabíibu ˆvachwíire. Maa kaa, vara varimi ˆajáa avakojya vakamʉvaa ʉra mʉtʉmami, maa vakamukibirya na mɨkono mɨtʉhʉ. 11 Akamʉtʉma mʉtʉmami wɨɨngɨ, ʉhʉ ne vakamʉvaa, vakamʉbweeyyirya masáare ya soni, maa vakamukibirya na mɨkono mɨtʉhʉ. 12 Kei akamʉtʉma wa katatʉ, ʉhʉ ne vakamʉtamikya, maa vakamʉfweitɨra na weerwii ya iwʉnda.
13 Maa re mweeneiwʉnda ra mɨsabíibu akiiyurya, ‘Che ndɨrɨ bweeyya? Haaha kʉmʉtʉma niise mwaana waanɨ. Ʉhʉ namweenda maatʉkʉ! Ʉhʉ ifaanaa vamʉnyemye.’
14 Maa kaa, vara ˆvakojiwa iwʉnda ˆvakamoone vii, maa vakiiwyɨɨra voovo kwa voovo voosea, ‘Ʉhʉ noo mʉpaari wa ɨrɨ iwʉnda. Tʉmʉʉlae haaha sa ʉpaari waachwe ʉve wiiswi.’ 15 Vakamʉfweitɨra na weerwii ya iwʉnda ra mɨsabíibu, maa vakamʉʉlaa.”
Aho, Yéesu akavuurya, “Haaha mweeneiwʉnda che arɨ vabweeyya vaantʉ vara? 16 Kʉʉja arɨ na kʉvʉʉlaa arɨ avo vaantʉ ˆavakojya iwʉnda na kʉvakojya arɨ vaantʉ vɨɨngɨ ɨrɨ iwʉnda ra mɨsabíibu.” Vaantʉ ˆvakateere ayo masáare, maa vakasea, “Aka tʉkʉ! Karɨ baa luu vifʉmɨre vii tʉkʉ!” 17 Yéesu akavalaanga, maa akavasea, “Masáare aya ˆYarɨ Mpeho nɨ che yalʉʉsa?
‘Iwye ˆrasiitwa nɨ vajeengi,
ravɨ́ɨre iwye ikʉʉlʉ ra kichurii.’✡
18 Kɨra mʉʉntʉ ˆawíjaa mweeri ya iwye ɨrɨ, ngʼenyekangʼenyeka arɨ, na ʉra ˆrɨrɨ muwyɨɨra, chɨnɨka arɨ kamwɨ.”
19 Vakiindya va Miiro, na vakʉ́ʉ́lʉ va veeneɨsɨ va Ijʉva, vakasaakɨra njɨra yo mʉkwaata chaangʉ sa vajáa vatáangire lusímo ʉlo nɨ voovo lʉjáa lwavalúusire. Maa kaa, vakavoofa vaantʉ.
Kʉrɨha Kóodi kwa Kaisáari
(Matáayo 22:15-22; Maáriki 12:13-17)
20 Aho, vakʉ́ʉ́lʉ va Vayahúudi vakava voomʉrɨɨra iyeo. Vakatʉma vaantʉ viibweeyye vawoloki sa vandoomʉsola. Vabweeyyáa jei sa vapate kɨɨntʉ cho mʉkwaatɨra, vamʉvɨɨke ɨsɨ ya ngururu na wiimiriri wa gávana. 21 Avo vuurikiriri vakamuurya, “Mukiindya, tamányire weewe ʉlʉ́ʉsaa na ʉváriyʉlaa ya kɨmáárɨ. Weewe sɨ woófaa ʉkʉ́ʉ́lʉ wa vaantʉ tʉkʉ, weewe wakíindyaa kɨmáárɨ ja ˆvyeene Mʉlʉʉngʉ asáakaa. 22 Eri, ndairiri jaruma tʉndoorɨha kóodi kwa Kaisáari bakʉ tʉkʉ?”
23 Maa kaa, Yéesu akataanga ʉkwaata waavo, maa akavasea, 24 “Ndairi mpía ya dináari. Buuwo ɨhɨ na irina ɨrɨ nɨ vya ani?” Vakuuyirya voosea, “Nɨ vya Kaisáari.” 25 Aho, Yéesu akavasea, “Vya Kaisáari, mʉheeri Kaisáari. Na vya Mʉlʉʉngʉ, mʉheeri Mʉlʉʉngʉ.”
26 Vakasiindwa kʉmʉkwaata kwa yara ˆalʉʉsáa mbere ja vaantʉ. Vakahwaalala maatʉkʉ vii kwa vira ˆvyeene uuyiryáa, vakakirinya sawu.
Kʉfʉfʉka
(Matáayo 22:23-33; Maáriki 12:18-27)
27 Mpɨɨndɨ ˆjikalooke, Masadukáayo, noo kʉsea vaantʉ vara ˆvaséaa kusiina kʉfʉfʉka tʉkʉ, vajáa vamʉʉjɨra Yéesu, 28 maa vakamuurya, “Mukiindya, Mʉ́sa ajáa atwaandɨkɨra, ‘Koonɨ mʉʉntʉ akwíire baa kʉva na vaana tʉkʉ, mwaanaavo yoosaakwa amʉpaale ʉwo mʉlala sa amʉvyaarɨre vaana mwaanaavo ʉra ˆaakwya.’✡ 29 Haaha, kʉjáa kwatɨɨte vaana valʉme mufungatɨ va mʉʉntʉ ʉmwɨ. Ndaambere yaachwe ajáa aloola, maa akawulala baa kʉva na mwaana tʉkʉ. 30 Wa kavɨrɨ [akamʉpaala ʉwo mʉlala, ne akawulala baa reka mwaana tʉkʉ.] 31 Wa katatʉ ne akamʉpaala ʉwo mʉlaala, ne akakwya baa reka mwaana tʉkʉ. Ɨkava viivyo kwa vaana voosi mufungatɨ ˆvamʉloola ʉra mʉʉntʉ muki, na kusiina ˆareka mwaana tʉkʉ. 32 Maa reerʉ ʉra mwaana muki akawulala. 33 Haaha, sikʉ ya ʉfʉfʉ́ʉko nɨ muki wa ani arɨ kʉva? Sa ajáa aloolwa nɨ voosi mufungatɨ.”
34 Yéesu akavasea, “Aha weerwii vaantʉ valóolaa no loolwa. 35 Maa kaa, vara ˆvarɨ valwa nɨ Mʉlʉʉngʉ, vafʉfʉlwe fuma inkwyii na vaturye nkalo weerwii ifya, avo sɨ varɨ loola no loolwa tʉkʉ. 36 Ava sɨ varɨ kukwya kei tʉkʉ, sa avo kʉva varɨ ja mirimʉ miija. Voovo nɨ vaana va Mʉlʉʉngʉ sa voovo nɨ vaana ˆvafʉfʉlwa.
37 Maa kaa, kwa isáare ra vara ˆvaakwya kʉfʉfʉka, baa Mʉ́sa alʉʉsa vaantʉ ˆvaakwya fʉfʉka varɨ. Alʉʉsa aya masáarii ya rɨra itʉʉndʉ ˆrakoreráa mooto. Alʉʉsa ˆakamwaanɨrɨre Ijʉva nɨ Mʉlʉʉngʉ wa Aburaháamu, Mʉlʉʉngʉ wa Isaka na wa Yaakúupu.* 38 Yeeye sɨ Mʉlʉʉngʉ wa vaantʉ ˆvaakwya tʉkʉ. Yeeye nɨ Mʉlʉʉngʉ wa vaantʉ ˆvarɨ nkaasʉ, na kwaachwe voosi nɨ nkaasʉ varɨ.”
39 Vamwɨ va vakiindya va Miiro vakamʉsea, “Mukiindya, ulúusire kɨkomi kamwɨ!” 40 Kwaandɨra aho, kusiina ˆayera kumuurya tʉkʉ.
Masía nɨ Mwaana wa Daúdi na Mweenevyoosi
(Matáayo 22:41-46; Maáriki 12:35-37)
41 Aho, maa Yéesu akavuurya, “Eri, nɨ joolɨ vyaava vaantʉ vandoomwaanɨrɨra Masía Mwaana wa mʉtemi Daúdi? 42 Daúdi mweeneevyo alʉʉsa jei kɨtáabwii cha Sabúuri,
‘Ijʉva amuwyɨɨra Mweenevyoosi waanɨ,
“Ikala mʉkono waanɨ wa kʉlʉme,
43 fʉʉrʉ nɨvavɨɨke vavɨ vaako,
vave kabambari ko vɨkɨra majeo yaako.” ’✡
44 Koonɨ Daúdi yoomwaanɨrɨra ‘Mweenevyoosi’ waachwe, haaha joolɨ Masía arɨ kʉva Mwaana wa Daúdi?”
Kwiivaa Kɨpeembe
(Matáayo 23:1-36; Maáriki 12:38-40)
45 Na mpɨɨndɨ vaantʉ voosi ˆvamʉteereráa, Yéesu akavasea vapooji vaachwe, 46 “Mʉvalaange neeja vakiindya va Miiro. Voovo veenda kwiivɨkɨra nkáancho ndɨɨhɨ na veenda luumbiwa kwa nyemi masóokwii. Kei, veenda kwiikala machuumbii ya mbere masinagóogii, na na haantʉ ha nyemi ngovii. 47 Vanyáhɨraa nyuumba ja valala. Na ʉkweembi vamʉlóombaa Mʉlʉʉngʉ vilɨɨhɨlɨɨhɨ. Vaantʉ ja ava, heewa varɨ irya ikʉʉlʉ fuma kwa Mʉlʉʉngʉ.”
✡ 20:17 Laanga Sabúuri 118:22. ✡ 20:28 Laanga Nkʉmbʉkɨra ya Miiro 25:5-6. * 20:37 Kɨtáabwii cha Ufumo 3:6, Mʉlʉʉngʉ ajáa amuwyɨɨra Mʉ́sa masáare aya. Maa kaa, mpɨɨndɨ ijo, Aburaháamu, Isaka na Yaakúupu vajáa vawulala aho kalɨ vii. ✡ 20:43 Laanga Sabúuri 110:1.