9
Yéesu Yoomʉhorya Mʉʉntʉ ˆAakwya Iyandiyandi
(Maáriki 2:1-12; Lʉ́ka 5:17-26)
1 Yéesu akɨɨngɨra mashúwii, akafɨrɨra iriva ra Galiláaya, maa akahɨndʉka na múujii meevo. 2 Vaantʉ vamwɨ, vakamʉretera mʉʉntʉ ˆaakwya iyandiyandi, aláariiwe ndirii yaachwe. Yéesu ˆakoone kuruma kwaavo, akamʉsea ʉra ˆaakwya iyandiyandi, “Mwaana waanɨ, iheere mʉtɨma! Ʉvɨ waako wasírire.” 3 Vamwɨ va vakiindya va Miiro ˆveene vajáa aho, vakiiwyɨɨra jei, “Ʉhʉ mʉmaka yoomʉhɨɨntɨkɨra Mʉlʉʉngʉ!” 4 Yéesu akataanga miiririkano yaavo, maa akavuurya, “Sa che mookiiririkana mavɨ mitimii yaanyu? 5 Nɨ kɨrɨkwɨ noo chaangʉ kʉlookya myeewe,✡ kʉmʉsea, ‘Ʉvɨ waako wasírire,’ au kʉmʉsea, ‘Inʉka, yeenda’? 6 Haaha noosaaka mʉtaange Mwaana wa Mʉʉntʉ atɨɨte wiimiriri aha weerwii wo sea vaantʉ ʉvɨ waavo wasírire.” Aho, akamʉsea ʉra mʉʉntʉ ˆaakwya iyandiyandi, “Inʉka, toola ndɨrɨ yaako, tamanya na kaayii.” 7 Ʉra mʉʉntʉ akiinʉka, maa akatamanya na kaayii kwaachwe. 8 Ɨra mpuka ya vaantʉ ˆɨjáa aho ˆvakoone ayo, vakakwaatwa nɨ woowa kʉnʉ voomʉdʉʉmba Mʉlʉʉngʉ ˆavahéeraa vaantʉ wiimiriri ja ʉwo.
Yéesu Ʉʉja jo Kaanɨrɨra Vavɨ
(Maáriki 2:13-17; Lʉ́ka 5:27-32)
9 Mpɨɨndɨ Yéesu ˆalookáa fuma ʉko, ajáa oona mʉʉntʉ ʉmwɨ iíkyɨɨre kɨvaandii cho rɨhɨra kóodi. Ʉhʉ mʉʉntʉ irina raachwe noo Matáayo asewáa. Yéesu akamʉsea, “Ntuuba.” Ne akiinʉka akamutuuba Yéesu. 10 Mpɨɨndɨ Yéesu ˆarijáa kaayii kwa Matáayo, vasaankanʼyi kóodi na vaduwalo ˆvarɨ foo vakʉʉja. Avo vakiikala kurya chóorya hamwɨ na Yéesu na vapooji vaachwe. 11 Mafarisáayo ˆvakoone jeyyo, maa vakavasea vapooji vaachwe, “Sa che mukiindya waanyu yoorya na masaankanʼyi kóodi na maduwalo?” 12 Yéesu ˆakateere jeyyo, maa akasea, “Vaantʉ ˆvarɨ nkaasʉ sɨ vasáakaa mwaanga tʉkʉ, maa kaa, valwɨ́ɨrɨ noo vasáakaa mwaanga. 13 Haaha tamanyi mukiikiindye aya masáare ˆcheene yalʉʉsa, ‘Noosaaka riiso ra wʉʉja, na sɨ mpóryo jaanyu tʉkʉ.’✡ Sɨ nʉʉja joo kaanɨrɨra vaantʉ ˆviiyónaa nɨ vawoloki tʉkʉ, nʉʉja joo kaanɨrɨra vavɨ.”
Yéesu Yookuuriwa Kwiirekya Kurya
(Maáriki 2:18-22; Lʉ́ka 5:33-39)
14 Haaha, vapooji va Yooháani vajáa vadoma na kʉrɨ Yéesu, maa vakamuurya, “Sa che suusu na Mafarisáayo twiirékyaa kurya, maa kaa, vapooji vaako sɨ viirékyaa kurya?” 15 Yéesu akavasea, “Vaantʉ ˆvaláarikirwe na ngovii joolɨ varɨ rɨra no myaa mpɨɨndɨ ˆvarɨ hamwɨ na mweenengovi? Mpɨɨndɨ kʉʉja jiri, sikʉ ijo mweenengovi sʉmʉlwa arɨ fuma kwaavo, na aho noo varɨ kwiirekya kurya. 16 Kusiina mʉʉntʉ ˆadáhɨraa kɨráka kifya isaámwii tʉkʉ. Koonɨ abwéeyyiirye jeyyo, ɨkyo kɨráka kifya moola kɨrɨ ɨro isaámʉ na ɨyo ɨngo tatʉka ɨrɨ kʉlookya lwa ncholo. 17 Kei, kusiina mʉʉntʉ ˆavɨ́kɨraa diváai ifya viríibii vya kalɨ tʉkʉ. Koonɨ abwéeyyiirye jeyyo, ɨyo diváai pʉsʉla ɨrɨ ivyo viríiba,* viríiba saambʉka viri na diváai kɨɨtɨka ɨrɨ. Diváai ifya nɨ viríibii vifya ˆɨvɨ́kɨrwaa, na vyoosi diváai na viríiba chaala viri nkaasʉ.”
Yéesu Yoomʉhorya Mʉʉntʉ Muki na Yoomʉfʉfʉla Muhíínja
(Maáriki 5:21-43; Lʉ́ka 8:40-56)
18 Mpɨɨndɨ Yéesu ˆajáa akaarɨ yoolʉʉsɨka ayo masáare, mʉʉntʉ ʉmwɨ mʉkʉʉlʉ wa sinagóogi akʉʉja. Akachwaama mbere ya Yéesu, maa akamʉsea, “Muhíínja waanɨ awʉ́lɨɨre haaha vii. Baa neembe nɨ jeyyo, nookʉloomba wʉʉje na kwaanɨ sa jɨ ʉmʉsaasye na mʉkono waako na kʉva arɨ mooyo kei.” 19 Yéesu akiinʉka na ʉwo mʉʉntʉ, akadomanʼya baa na vapooji vaachwe.
20 Mʉʉntʉ muki ʉmwɨ ajáa na ndwáala yo fuma sakami kwa myaaka ikimi na ɨvɨrɨ. Akamutuuba Yéesu kwa nyuma, maa akasaasya mʉkáwo wa nkáancho yaachwe.✡ 21 Abweeyya jei, sa iiseáa kɨmoyomooyo, “Koonɨ nasáasiirye ɨngo ya Yéesu vii, hola ndɨrɨ.” 22 Yéesu akiilorera, akamoona ʉra mʉʉntʉ muki, maa akamʉsea, “Muhíínja waanɨ, iheere mʉtɨma! Kuruma kwaako kwakʉhóriirye.” Hahara, ʉra mʉʉntʉ muki akahola!
23 Yéesu ˆakafike kaayii kwa ʉra mʉkʉ́ʉ́lʉ wa sinagóogi, akashaana vavai ntoroonya na vaantʉ ˆvarɨ foo viijíingire aho, voorɨra no myaa kwa isóso. 24 Aho, Yéesu akavasea, “Isunki aha, muhíínja sɨ akwíire tʉkʉ, nɨ alɨ́ɨre vii.” Avo vaantʉ vakamʉsekerera. 25 Vaantʉ ˆvakafumiwe voosi na weerwii, Yéesu akɨɨngɨra na nyuumbii, akamʉkwaata mʉkono ʉra muhíínja, hahara, akiinʉka. 26 Masáare aya, yakeenera ɨra ɨsɨ yoosi.
Yéesu Yoovahorya Vahoku Vavɨrɨ
27 Yéesu ˆakiinʉke fuma aho, vahoku vavɨrɨ vakamutuuba kʉnʉ vootʉla isóso voosea, “Tʉlaange na riiso ra wʉʉja, ee Sha Daúdi!”✡ 28 ˆAkafike kaayii, vara vahoku vakʉʉja na kʉʉntʉ ˆajáa. Aho, Yéesu akavasea, “Ruma mwiise daha ndɨrɨ kʉvahorya wʉʉ?” Avo vahoku vakamʉsea, “Hɨɨ Mʉkʉ́lʉ.” 29 Aho, Yéesu akasaasya miiso yaavo kʉnʉ yoosea, “Vive ja kuruma kwaanyu.” 30 Miiso yaavo yakatʉʉnʉkʉka. Yéesu akavakaanʼya na ngururu yoosea, “Karɨ mumuwyɨ́ɨraa mʉʉntʉ yoyoosi ɨrɨ isáare tʉkʉ.” 31 Maa kaa, voovo ˆvakiinʉke aho, vakaarya ayo masáare ɨra ɨsɨ yoosi.
Yéesu Yoomʉhorya Kimumu
32 Mpɨɨndɨ avo vaantʉ vavɨrɨ ˆvalookáa aho, vaantʉ vɨɨngɨ vakamʉreeta kimumu ʉmwɨ ˆarɨ na mirimʉ mɨvɨ. 33 Yéesu ˆakiikibirye ɨra mirimʉ mɨvɨ, ʉra mʉʉntʉ akaanda lʉʉsɨka kei. Mpuka ya vaantʉ voosi ˆvajáa aho, ɨkahwaalala kʉnʉ voosea, “Isáare ja ɨrɨ sɨ rɨnoonekana ɨsɨ yoosi ya Isiraéeli vii tʉkʉ!”
34 Maa kaa, Mafarisáayo vakava voosea, “Yookibirya mirimʉ mɨvɨ kwa ngururu ja Irimʉ.”
Vatʉmami nɨ Vake
35 Yéesu arɨɨngɨrɨráa míiji yoosi na maturi yoosi, kʉnʉ yoovariyʉla masinagóogii yaavo Masáare Maaja ya Ʉtemi, na avahoryáa vaantʉ ndwáala ˆjiísimiresimire. 36 Yéesu ˆakoone mayɨɨmbɨ ya vaantʉ, akavoonera mbavariri, sa vatʉrɨkɨráa baa nyambirirya tʉkʉ, vajáa nɨ ja muundi ˆjisiina muríisi. 37 Aho, maa Yéesu akavasea vapooji vaachwe, “Viintʉ vyo chwa nɨ foo viri, maa kaa, vachwi nɨ vake. 38 Sa jeyyo, mʉloombi Mweenevyoosi wo chwa, atʉme vachwi na iwundii raachwe ro chwa.”
✡ 9:5 Laanga Matáayo 19:24. ✡ 9:13 Laanga Hósea 6:6. * 9:17 viríiba: Nɨ saama ˆjavɨ́kɨraa diváai. Jaténgeneshiwaa na ndɨrɨ. ✡ 9:20 Laanga Ʉvalo 15:37-41; Nkʉmbʉkɨra ya Miiro 22:12. ✡ 9:27 Laanga Sabúuri 89:3-37; Isáaya 29:18-19; 35:5-6; Yeremía 23:5-6; Esekiéeli 34:23-24.