15
Itaka ra Yerusaléemu
1 Haaha, vaantʉ vamwɨ fuma Yudéea, vakatamanya na Antiókia. Ʉko vakaanda vavariyʉrɨra vaaniitʉ voovasea, “Koonɨ mʉʉntʉ sɨ atwáarirwe na kɨbawii ja ˆvyeene tʉʉva ja Mʉ́sa jalʉʉsa, sɨ arɨ lamuririwa tʉkʉ.” 2 Paúli na Barinába vakavasɨɨtɨra ngʼangʼala ʉvariyuli waavo. Jeyyo, vaantʉ ˆvamuruma Yéesu vakavasaawʉla Paúli na Barinába na vaantʉ vɨɨngɨ fuma avo ˆvamuruma Yéesu, sa vaambʉke na Yerusaléemu vakalʉmane na vatumwi va Yéesu na vawosi, sa vakamarikirye ɨrɨ isáare. 3 Jeyyo, vakatʉmwa nɨ mpuka ya vaantʉ ˆvamuruma Yéesu, vadome na Yerusaléemu. Njirii, vakatweera na ɨsɨ ja Foiníike na Samaría. Ʉko vakavawyɨɨra vaantʉ ˆvamuruma Yéesu masáare ya vaantʉ sɨ ˆvarɨ Vayahúudikʉvalandʉka na kʉrɨ Yéesu. Ayo masáare yakaveerya mɨtɨma maatʉkʉ vii vaaniitʉ voosi.
4 Paúli na viivaachwe ˆvakafike Yerusaléemu, vakateengiwa vyabooha nɨ vatumwi va Yéesu, vawosi na mpuka ya vaantʉ ˆvamuruma Yéesu. Aho, vala Paúli vakavawyɨɨra yoosi Mʉlʉʉngʉ ˆajáa atʉmama ko tweera kʉrɨ voovo. 5 Aho, maa mpuka ɨmwɨ ya Mafarisáayo ˆveene vajáa vamuruma Yéesu vakɨɨma, vakasea, “Vaantʉ voosi sɨ ˆvarɨ Vayahúudi, voosaakwa vatwaalwe na kɨbawii na vatuube Miiro ya Mʉ́sa.”
6 Sa jeyyo, vatumwi na vawosi, vakalʉmana hamwɨ sa vatamanʉle ɨrɨ isáare. 7 ˆVakalʉme sáare kwa mpɨɨndɨ nkʉʉlʉ, Peéteri akɨɨma, maa akavasea, “Vanaviitʉ, mʉmányire Mʉlʉʉngʉ aansaawʉla fuma kʉrɨ nyuunyu sa nkavariyʉle Masáare Maaja kwa vaantʉ sɨ ˆvarɨ Vayahúudi, vateere ko tweera nɨɨnɨ na vamurume Yéesu Kirisitʉ Mweenevyoosi. 8 Mʉlʉʉngʉ amányire yoosi ˆmeene yarɨ mitimii ya vaantʉ. Yeeye oónekiirye avahokera vaantʉ sɨ ˆvarɨ Vayahúudi kwa njɨra yo vaheera Mʉtɨma Mʉʉja ja ˆvyeene atʉheera suusu. 9 Sa viintʉ kusiina usinanali wowoosi Mʉlʉʉngʉ ˆabweeyya kʉrɨ suusu na kwaavo, yeeye ajirʉla mɨtɨma yaavo ko muruma Yéesu Mweenevyoosi. 10 Haaha sa che moosaaka kʉmʉyera Mʉlʉʉngʉ ko vaverekya vaantʉ ˆvamuruma Yéesu muriwa ʉhʉ wo tuuba Miiro vala baaba wiitʉ na suusu ˆtasiindwa kwiituuba? 11 Maa kaa, suusu taruma nɨ kwa nduwo ya Yéesu Mweenevyoosi tʉrɨ lamuririwa, na baa voovo nɨ viivyo.”
12 ˆAkalʉʉse jeyyo, maa vaantʉ voosi vakakirinya sawu, voovateerera Paúli na Barinába viintʉ ˆvalʉʉsáa masáare makʉʉlʉ ya isháara, na viintʉ ˆvihwáalaryaa Mʉlʉʉngʉ ˆabweeyya ko tweera kʉrɨ voovo kwa vaantʉ sɨ ˆvarɨ Vayahúudi. 13 ˆVakahʉmʉle kʉlʉʉsɨka, maa Yaakúupu akavasea, “Vanaviitʉ nteereri! 14 Simóoni alúusire kʉrɨ suusu, ˆvyeene Mʉlʉʉngʉ iisaawʉrɨra lwa ncholo vaantʉ vamwɨ sɨ ˆvarɨ Vayahúudi, sa vave vaantʉ vaachwe. 15 Masáare ya valáali na mʉtwe, yadómanʼyaa na isáare ɨrɨ ja ˆvyeene vyaandɨkwa,
16 ‘Aya ˆyarɨ looka, hɨndʉka ndɨrɨ,
jeenga ndɨrɨ kei nyuumba ya mʉtemi Daúdi ˆngʼeene yaawya.
Jeenga ndɨrɨ ihaáma raachwe na kuriimya ndɨrɨ.
17 Sa jeyyo, vaantʉ vɨɨngɨ voosi vara ˆvarɨ chaala vadahe kʉmʉsaakɨra Ijʉva,
baa na vaantʉ sɨ ˆvarɨ Vayahúudi,
navaánɨrɨɨre kwa irina raanɨ,’
alúusire Ijʉva.
Yeeye abweeyya 18 aya yoosi yataangɨkane keende aho kalɨ.✡
19 Sa jeyyo, kɨɨntʉ ˆnalámwɨɨre nɨ ɨkɨ, tʉreke kʉvahinisha vaantʉ sɨ ˆvarɨ Vayahúudi ˆveene vamʉválandʉkɨɨre Mʉlʉʉngʉ. 20 Kɨrɨ vyoova jeyyo, tʉvaandɨkɨre barʉ́wa tʉvasee, karɨ varíjaa nyama ˆɨrɨ na njeo ˆɨtwɨ́ɨrwe kwa vidabalaíyo tʉkʉ, karɨ vahángutaa tʉkʉ, karɨ varíjaa nyama ˆyakuvwa tʉkʉ na karɨ varíjaa sakami tʉkʉ. 21 Sa keende aho kalɨ, voovo vavariyʉláa Miiro ya Mʉ́sa míijii yoosi, sa vɨɨsomáa masinagóogii sikʉ joosi ja Sabáato.”
Barʉ́wa kwa Vaantʉ ˆVamuruma Yéesu vara sɨ ˆVarɨ Vayahúudi
22 Aho, maa vatumwi, vawosi na mpuka yoosi ya vaantʉ ˆvamuruma Yéesu ʉko Yerusaléemu vakalamʉla hamwɨ, vakavasaawʉla vamwɨ va vaantʉ vaavo ˆveene varɨ domanʼya na Paúli na Barinába na ʉko Antiókia. Vakavasaawʉla valongooli vavɨrɨ, ʉmwɨ Yʉ́ʉda irina raachwe rɨɨngɨ nɨ Barisába, na wɨɨngɨ Síila, fuma kʉrɨ vaaniitʉ. 23 Vakavatʉma na barʉ́wa ɨhɨ,
“Kufuma kwa vatumwi na vawosi, noo kʉsea suusu vandʉʉ vaanyu ˆtamuruma Yéesu, toovaluumbya nyuunyu vanaviitʉ ˆmʉsɨrɨ Vayahúudi, ˆmwiíkalaa múuji wa Antiókia, ɨsɨ ja Síria na Kilikía. 24 Tatéɨɨre vamwaarɨ vamwɨ viiswi ˆvafuma aha, vakʉʉja nooko noo jo vawyɨɨra masáare yo vaturikirya, baa mɨtɨma yaanyu yasóvire mpɨɨma, maa kaa, sɨ suusu tavatʉma tʉkʉ. 25 Sa teériiwe mɨtɨma, twiirʉ́mɨɨre na tavasáawɨɨre vaantʉ ˆtʉrɨ vatʉma kwaanyu, vʉʉje hamwɨ na ava vijeengi viiswi ˆtaveenda vala Paúli na Barinába. 26 Ava vatoola nkaasʉ yaavo so mʉtʉmamɨra Mweenevyoosi wiitʉ, Yéesu Kirisitʉ. 27 Haaha tavatúmire vala Yʉ́ʉda na Síila, sa vavawyɨɨre masáare aya ˆtʉvaándɨkɨɨre.
28 Sa vyamweériirye Mʉtɨma Mʉʉja na suusu, tʉreke kʉvaverekya miriwa mɨkʉʉlʉ, maa kaa, mutuube viintʉ ivi, 29 mʉreke kurya chóorya ˆkɨtwɨ́ɨrwe ntambɨko kwa vidabalaíyo, mʉreke kurya sakami, au nyama ˆikúvirwe na kei mʉreke kʉhanguta. Koonɨ mʉrékire aya, bweeyya mʉrɨ vyabooha. Mukiikala nkaasʉ.”
30 Avo vaantʉ vanɨ ˆvakasuukye, maa vakakwaata njɨra na Antiókia. Ʉko vakavaanɨrɨra vaantʉ voosi ˆvamuruma Yéesu, maa vakavaheera ɨra barʉ́wa. 31 ˆVakɨɨsome ɨra barʉ́wa, vakavyeenda maatʉkʉ vii sa ɨjáa yavaheera mɨtɨma.
32 Yʉ́ʉda na Síila nɨ valáali na mʉtwe va Ijʉva vajáa, vakalʉʉsa masáare ˆyarɨ foo yo vaheera mɨtɨma no vabweeyya vɨɨme neeja avo vaaniitʉ. 33 ˆVakiikale kwa mpɨɨndɨ, vaaniitʉ vakavarekera vahɨndʉke voovasea, “Hinduki na mwiikalo mʉʉja kwa vara ˆvavatʉma.” [ 34 Maa kaa, Síila akoona vyabooha achaale kʉkʉra.] 35 Paúli na Barinába vakachaala ʉko Antiókia, vookiindya no variyʉla isáare ra Mweenevyoosi na vaantʉ vɨɨngɨ ˆvarɨ foo.
Paúli na Barinába Vookiireka
36 Sikʉ ˆjikaseese, Paúli akamʉsea Barinába, “Tʉhɨndʉke na míijii yoosi kʉʉntʉ ˆtavariyʉla isáare ra Mweenevyoosi, sa tʉlaange vaaniitʉ na toone ˆvyeene voodomerera na kʉra kumuruma Yéesu.” 37 Barinába asaakáa vatamanyanʼye na Yooháani ˆaséwaa Maáriki. 38 Maa kaa, Paúli akasea, “Sɨ ɨɨma neeja kʉtamanyanʼya na suusu tʉkʉ,” sa viintʉ Yooháani Maáriki ajáa avatɨɨja kʉra Pamufilía, na akasiita tuuba tʉmamanʼya novo. 39 Aho, Paúli na Barinába vakiiruta ndihi kwa ʉkarɨ maatʉkʉ vii fʉʉrʉ vakiitamanʉla. Barinába akamʉsʉmʉla Maáriki, vakaambʉka méeli, maa vakadomanʼya na Kúpuro. 40 Paúli akamʉsaawʉla Síila. Vaaniitʉ vakamʉloomba Yéesu Mweenevyoosi avaheere nduwo, maa Paúli na Síila vakakwaata njɨra. 41 Vakakwaata na ɨsɨ ya Síria na Kilikía na ʉko vavaheeráa mɨtɨma mpuka ja vaantʉ ˆvamuruma Yéesu.
✡ 15:18 Laanga Amóosi 9:11-12; Isáaya 45:21.