6
Ǔ Sudyǎ Judaphú A Mò̤́nyěduô Ari-akyǎ
(Matteo 12:1-8, Marko 2:23-28)
1 Bí Judaphú Mò̤́nyěduô tônyě khè̌nuô, Jesǔ ná a khǒpacè̤̌ tahe htecuốklyá rò cuốnuô̌cuốbè́ ǔ buốkǔlǎ prè́lé̤khu tahe. Rò a khǒpacè̤̌ tahe prá lahyǎ ǔ buốkǔlǎ plyǎ̤ rò ithǐplǐkyǎ lò̌ buốkǔlǎphá rò a e lahyǎ. 2 Rò Pharisěophú tahe sudyǎ, “Cò́marya tè̤thyótè̤thya hé ná Judaphú a Mò̤́nyěduô yěnuô, tè̤me̤ dố thǐ tǒbè me̤ní̤ to tahenuô, thǐ cuốme̤dû lahyǎ thǐgně phúnuô me̤tě?”
3 Jesǔ hésû èthǐ, “Bí Davi ná a khǒbò́thyó tahe ladyáeladyáǒ akhè̌nuô, a me̤kryá꤮ ǐtětě nuôma thǐ hốnò́ kuô̌nyǎ ǔ to è̌? 4 Èthǐ cuốnuô̌ lahyǎ dố Cò́marya ahikǔ rò a phyée khò́mǔ dố ǔ lǔhtya ná Cò́marya nuôtahe, khò́mǔ yětahe nuôma ení̤ prè́tû́ prè̤lǔtyǎtè̤phú tahe prè́ tadû́rò Davi ná a khǒpacè̤̌ tahe cuốnuô̌phyée vǎhéto?” 5 Rò Jesǔ hé pé̤ pó̤ èthǐ, “Prè̤lukayǎ aphúkhǔ má̤dû vǎ yěnuôma Mò̤́nyěduô a Byacè tôprè̤hò́.”
Jesǔ Zasǐmé̤ Kayǎ Takhuthyě Tôkhó Tôprè̤
(Matteo 12:9-14, Marko 3:1-6)
6 Bí Judaphú a Mò̤́nyěduô dố aruô tônyě kenuô, Jesǔ cuốnuô̌ dố tè̤cò́bè̌hǒkǔ rò cuốnuô̌ ithyóithyaní̤ ǔ bínuô. Bí tè̤cò́bè̌ hǒkǔnuô kayǎphè̌ takhuthyě dố cò́htwó tôkhó o tôprè̤. 7 Prè̤ithyó tè̤thyótè̤thya athárá tahe ná Pharisěophú tahe myápṳ̌ lahyǎ tè̤ritè̤kyǎ tôcôcô dố a ki pṳ̂́ní̤ lahyǎ Byacè Jesǔ a tè̤thû́. Phúnuô akhu-akhyě èthǐ opò̤́myá lahyǎ ná Judaphú a Mò̤́nyěduô yěnuôma a zasǐmé̤ pé̤ ǔtè̤sè̌ pǎ è̌, ma to è̌, phúnuô. 8 Manárò Jesǔ thè́gně èthǐ atè̤tane̤ tahe akhu-akhyě a hé kayǎ takhuthyě tôkhó yětôprè̤, “Hyǎihtòo dố ǔ klǎměkǔyě,” rò kayǎ nuôtôprè̤ hyǎihtòo bínuô.
9 Phúnuôhtuô̌rò Jesǔ hé èthǐ, “Vǎ sudyǎ pó̤ thǐ ngó̤ tômû̌, pè̤ tè̤thyótè̤thya hé pè̤ ná bí Judaphú a Mò̤́nyěduô akhè̌nuôma, pè̤ tǒbè me̤ cwó̤ ǔ è̌? Má̤torò pè̤ tǒbè me̤pyá̤me̤sè̌ ǔ è̌? Pè̤ tǒbè me̤lwóhteka̤ kayǎ tôprè̤prè̤ athè́plò htwǒprè̤ è̌? Má̤toma pè̤ tǒbè me̤pyéme̤kyǎ ǔ è̌?”
10 A myá tarítava̤ htuô̌lò̌ èthǐ rò a hé kayǎ takhuthyě tôkhó yětôprè̤, “Zó̤hte nè̤ takhunuô,” rò a krwǒme̤ kuô̌phú Jesǔ hé lǔ nuô, rò atakhu ryáka̤khyě plû́lò̌ khyěthyá. 11 Manárò prè̤ithyó tè̤thyótè̤thya athárá tahe ná Pharisěophú tahe thè́plòdu nyacò́ Byacè rò èthǐ tǒbè me̤ Jesǔ phútěnuô, èthǐ cuố okú hébè ní̤dyé lǔ.
Jesǔ Nwóhtya Prè̤dônyǎphú Shyéthè́nyě̤
(Matteo 10:1-4, Marko 3:13-19)
12 Bínuôhtuô̌rò, Jesǔ kíré̤ cuố kwǐcò́bè̌ rò a cuốhtya dố solo̤. Rò a cuố kwǐcò́bè̌htya Cò́marya bínuô tôthè̌꤮ tôthè̌ cò́. 13 Bí mò̤́lǐbǔ hò́ akhè̌nuô, a è́hyǎplò́ lò̌ a khǒpacè̤̌ tahe dố a o, rò a nwóhtya kayǎ shyéthè́nyě̤ dố èthǐ aklè̌, rò èthǐ shyéthè́nyě̤ yěnuô, a è́ní̤ pé̤ lǔmwi̤ ná prè̤dônyǎphú tahe. 14 Simonè (Dố Jesǔ è́ pé̤ pó̤ lǔmwi̤ ná Petru) ná apuố̤ Andrea, Jakomo ná Giovanni, Philipu ná Bartholomeo, 15 Matteo ná Thomazo, Alphaeo aphúkhǔ Jakomo, ná Simonè (A yǒ mo̤ní̤ ahtyěaké̤ rò a o dố Zeloto aplò́amṳkǔ rò ǔ è́ lǔ ná Zelotophú.) 16 Jakomo aphúkhǔ Juda, ná Juda Iscariot dố a htwǒhtya prè̤isè̌tǎ̤kyǎ Jesǔ nuôtôprè̤.
Jesǔ A Tè̤ithyóithya Ná A Tè̤zasǐmé̤
(Matteo 4:23-25)
17 Jesǔ ná a khǒpacè̤̌ tahe o dố sokhu hítǎ̤ rò a tǎ̤kahtò o lahyǎ bí ké̤pě̤khu tôpho. A khǒpacè̤̌ dố aruô tôplutôphè ná kayǎ o dố Judaké̤ sǐké̤lò̌ tahe ná dố vǐ̤ Jerusalem akǔ ná vǐ̤ Tyrephú ná vǐ̤ Sidophú dố a o dố htyědutava̤htû̌ tahe hyǎ opò̤́plu-opò̤́phè ré̤ lò̌plǐ dû hò́ bínuô. 18 Èthǐ thè́zṳ̂́ ní̤huô̌ lahyǎ Jesǔ a tè̤hébèdônyǎ htuô̌to a thè́zṳ̂́ nò̌zasǐmé̤ lahyǎ Jesǔ ná a tè̤swítè̤sè̌ rò a hyǎ lahyǎ prè́. Jesǔ vè̤́htekyǎ pé̤ kayǎ dố khǐnékhǐnò̌ me̤bè lǔ nuôtahe. 19 Kayǎ pwǒ̤prè̤ pṳ̌ tôbè lò̌ lǔ, me̤těhérò tè̤pro̤tè̤prya̤ o dố lǔné̤lo̤ hte rò a zasǐmé̤ pé̤ lò̌plǐ cò́ ǔ tè̤swítè̤sè̌ pwǒ̤꤮ prè̤ cò́.
Tè̤thè́krṳ̂̌thè́lò̌ Ná Tè̤thè́plè̤̌thè́zò̤
(Matteo 5:1-12)
20 Jesǔ myátǎ̤tǎ̤꤮ dố a khǒpacè̤̌ tahe rò a hé èthǐ,
“Thǐ dố a sǒphásǒrya̤ yětahenuô, Cò́marya ki sò̌ri má̤lakǒ cò́ thǐ hò́, me̤těhérò Cò́marya htyělé̤ké̤kǔ nuôma kayǎ phúnuôtahe atè̤ hò́.
21 Thǐ dố a thè́vǐ̤thè́e khǒnyá̤ yětahenuô, Cò́marya ki sò̌ri má̤lakǒ cò́ thǐ hò́, me̤těhérò Cò́marya ki dyé ekò́ǒbǎ thǐ pǎ!
Thǐ dố a nguố̤hè khǒnyá̤ yětahenuô, Cò́marya ki sò̌ri má̤lakǒ cò́ thǐ hò́, me̤těhérò thǐ ki nyě̤hǎnò́ pǎ!
22 Thǐ yǒ zṳ̂́e prè̤lukayǎ aphúkhǔ má̤hò́ vǎyě akhu-akhyě rò ǔ thè́hte thǐ, ǔ è́mo̤sû thǐ to, ǔ pacyé̤ishyé thǐ rò ǔ hé mǔmyá̤ricyá̤ thǐ akhu-akhyě, thǐ ki ní̤bè má̤lakǒ cò́hò́ tè̤sò̌ri hò́.
23 “Me̤těhérò èthǐ aphyěaphuô̌ dố꤮ nyénu tahenuô, a me̤cyě̤me̤cṳ̂ htuô̌lò̌hò́ prè̤pro̤ tahe phúnuô hò́. Bí thǐ myáhtye bèhò́ phúnuô pǎ akhè̌nuô, thè́krṳ̂̌thè́lò̌ lahyǎ ní꤮. Thè́lò̌thè́lya̤ rò pá̤ilě lahyǎ ní꤮, me̤těhérò dố thǐgněnuô, Cò́marya dya-one pé̤hò́ thǐ tè̤me̤ní̤khwókè dố mò́khu nuô adu lakálakǒ cò́.
24 Manárò thǐ dố a duzá̤htyathè̌ lahyǎ yětôhtû̌ tahe thǐ, thǐ yǒ ohtwǒprè̤nò́ lahyǎ hò́ dố tè̤ aphwǐamo̤ akǔ hò́ akhu-akhyě, tè̤cyě̤tè̤cṳ̂ ki hyǎbè má̤lakǒ cò́ thǐ pǎ.
25 Thǐ dố a ekò́ǒbǎ lahyǎ khǒnyá̤yě tahe thǐ꤮, tè̤cyě̤tè̤cṳ̂ ki bè má̤lakǒ cò́ nyǎ thǐ pǎ, thǐ ki ovǐ̤okò̌ kuô̌ke pǎ!
Thǐ dố a nyě̤hǎtakǎ̤nò́ khǒnyá̤yě tahe thǐ, tè̤cyě̤tè̤cṳ̂ ki hyǎbè má̤lakǒ cò́ thǐ pǎ, me̤těhérò shuốkhè̌ ki hyǎtuố̤ dố thǐ ki thè́plè̤̌nebè rò kinguố̤kihè kuô̌ke pǎ!
26 “Thǐ dố kayǎ pwǒ̤prè̤ htuthè́ ní̤dyé hò́ thǐ yětahenuô, thǐ ki ní̤bè má̤lakǒ cò́ tè̤cyě̤tè̤cṳ̂ pǎ, me̤těhérò thǐphyěthǐphuô̌ dố꤮ nyénu tahenuô a htuthè́ ní̤dyé htuô̌dûhò́ prè̤pro̤lahǒ prè̤pro̤lahya tahe phúnuô hò́.
Mo̤ní̤ Kayǎ Dố A Thè́hte Pè̤ Tahe
(Matteo 5:38-48—7:12)
27 “Manárò thǐ ki thè́zṳ̂́ ní̤dǎ hérò vǎ thè́zṳ̂́ hésoní̤ pé̤ thǐ tè̤tahe, mo̤ní̤ lahyǎ kayǎ dố a thè́hte thǐ nuôtahe* rò me̤ryásû kayǎ dố a thè́hte thǐ nuôtahe ní꤮. 28 Sò̌riní̤ kayǎ dố a isò̌ thǐ nuôtahe, rò kwǐcò́bè̌ pé̤ kayǎ dố a me̤ mǔmyá̤ricyá̤ thǐ nuôtahe agně ní꤮. 29 Kayǎ tôprè̤prè̤ ki plyá̤ nè̤ khǎlí̤shyé kihérò dyé plyá̤ pó̤ è dố a okyǎ nuôtôkyě ní꤮. Kayǎ tôprè̤prè̤ ki phyéphe nè̤ ca̤klò̌ kihérò, nò̌phyécuốní̤ pó̤ è ná nè̤ca̤ dố akǔ nuôtôpṳ̂ ní꤮. 30 Ǔpěpě꤮ bèbè ki a kwǐ nè̤tè̤ tôcôcô hérò dyépé̤ è rò bí kayǎ tôprè̤prè̤ phyé nè̤tè̤ tôcôcô akhè̌nuô, kwǐ ka̤khyě tǎ è tǎmé̤ ní꤮. 31 Me̤pé̤ ǔ phú thǐ thè́zṳ̂́ nò̌me̤ ǔ ná thǐné̤ nuô ní꤮.
32 “Thǐ ki mo̤ní̤ prè́tû́ kayǎ dố a mo̤ní̤ thǐ nuôtahe prè́ kihérò ǔ htuthè́ní̤ ná thǐ tôprè̤꤮ to. Kayǎ tè̤thû́tè̤oraphú prè́ tahe rò a mo̤ ka̤khyěsû thyákuô̌dû kayǎ dố a mo̤ní̤ lǔ nuôtahe phúnuô hò́. 33 Rò thǐ ki me̤ryá tû́prè́ kayǎ dố a me̤ryá thǐ nuôtahe prè́ kihérò ǔ htuthè́ní̤ ná thǐ tôprè̤꤮ to. Kayǎ tè̤thû́tè̤oraphú prè́ tahe rò a me̤ryá ka̤khyěsû thyákuô̌ dû kayǎ dố a me̤ryá èthǐ nuôtahe phúnuô hò́. 34 Rò thǐ ki dyébò tû́prè́ thǐ tǎ̤tè̤ ná kayǎ dố thǐ myásû̌ dố thǐ ki ní̤bè ka̤khyě khyěthyá thǐ tǎ̤tè̤ dố a o nuôtahe prè́ kihérò ǔ htuthè́ní̤ ná thǐ tôprè̤꤮ to. Kayǎ tè̤thû́tè̤oraphú prè́ tahe꤮ rò a dyébò pé̤ atǎ̤tè̤ ná prè̤oraphú dố èthǐ myásû̌ ná a ki dyé ka̤khyě bè́ bǎ khyěthyá lǔ pǎnuô tahe a o, thyákuô̌dû phúnuô prè́. 35 Tǒbè me̤ní̤ phúnuô to! Mo̤ní̤ kayǎ dố a thè́hte thǐ nuôtahe rò me̤ryá èthǐ nuô. Dyébò tè̤ rò myásû̌ ní̤bè ka̤khyě tǎ tè̤tôcô꤮ tǎmé̤. Thǐ ki me̤phúnuô hérò Cò́marya ki sò̌risò̌bǔ tǎ̤pòtǎ̤pè̤̌ cò́ thǐ pǎ, thǐ ki dyébò ǔ rò thǐ ki myásû̌ ní̤bè ka̤khyě khyěthyá tè̤ tôcô꤮ to hénuôma ǔ ki myáhtye thǐ ná tè̤htǔtadû Cò́marya aphúmòphúkhǔ thǐtahe pǎ, me̤těhérò Cò́marya me̤ryásû kayǎ dố a thè́gně sû kuô̌ ǔbwíǔtaryě to nuôtahe ná kayǎ dố acyě̤aricyá̤ dûgně nuôtahe. 36 Thǐ bè thè́zò̤ní̤ kuô̌ǔ phú thǐ Phè̌ Cò́marya thè́zò̤ní̤ ǔ nuô.
Tè̤hébò̌hébye Ǔ, Tè̤tane̤thû́bò̌ Tane̤thû́bye Ǔ
(Matteo 7:1-5)
37 “Hébò̌hébye ǔ, tane̤thû́bò̌tane̤thû́bye tǎ ǔ tǎmé̤. Thǐ ki hébò̌hébye ǔ, tane̤thû́bò̌tane̤thû́bye ǔ to hénuôma Cò́marya me̤lyě̤ ka̤khyěsû thǐ to. Betè̤thû́ tǎ ǔ tǎmé̤, tû́ma Cò́marya betè̤thû́ thǐ to. Plwǒkyǎ ǔtè̤thû́ ní꤮, tû́ma Cò́marya plwǒkyǎ thǐ tè̤thû́ pǎ. 38 Dyépé̤ ǔ, tû́ma Cò́marya ki dyé pé̤ kuô̌ke thǐ pǎ. Cò́marya ki ruô̤̌ laklya̤ rò tò̤́bǎ cǒmǒ tǎ̤pòtǎ̤pè̤̌ sûpé̤ cò́ thǐ pǎ, me̤těhérò, Cò́marya ki tò̤́sû pé̤ thǐ phú thǐ tò̤́ pé̤ ǔ nuô pǎ.”
39 Htuô̌rò Jesǔ hé pé̤ èthǐ ná ngó̤khákho tômû̌, rò a hé pé̤ èthǐ, “Kayǎ mèthèkhí tôprè̤nuô a thǔcuố cyá̤ pé̤ kayǎ mèthèkhí dố aruôtôprè̤ klyá to. Ki a thǔ hérò èthǐ ki latǎ̤lò̌ dố hekǔ thè́nyě̤ pǎ. 40 Khǒpacè̤̌nuô acyá̤adè lốklò̌ ná athárá takhyá꤮ to. Manárò, khǒpacè̤̌ tôprè̤prè̤ dố a ithyó plû́htuô̌ lò̌hò́ dố athárá o tôprè̤nuô a ki cyá̤ thyáná athárá nuôprè́.
41 “Amûamá oprè́ dố thǐ puố̤vyá̤ prè̤zṳ̂́etè̤phú tôprè̤ a mèthèplòkǔ prè́ rò thǐ myáhtye, manárò thòklò̤́ o cò́ dố thǐ mèthèplòkǔ cò́ rò, thǐ myáhtye ní̤dyé kuô̌ǔ to me̤tě? 42 Thǐ cuốhétuố̤ thǐ puố̤vyá̤, ‘Puố̤vyá̤꤮ vǎ takhwó htekyǎ pé̤ré̤ nè̤ amûamá o dố nè̤ mèthèplòkǔ yěnuô,’ thǐ hé phúnuô tadû́rò thòklò̤́ o cò́ dố thǐ mèthèplòkǔ cò́rò thǐ myáhtye ní̤dyé è to. Thǐ cuốhé ǔ phúnuô ma aní̤ to. Prè̤ cyé̤zò́cò́te̤ ané̤ thǐ꤮ phyéhtekyǎ ré̤lố thòklò̤́ o dố thǐ mèthèplòkǔ nuô, tû́rò thǐ myáhtyeluô̌ryá rò thǐ takhwó htekyǎ cyá̤ pé̤ amûamá o dố thǐ puố̤vyá̤ a mèthèplòkǔ yěnuô prè́.
Thòmò̤́ Tômò̤́ Ná Athè
(Matteo 7:17-20—12:34-35)
43 “Thòryá tômò̤́nuô athèhte thòthè dố aryáto nuô a oto. Phúnuôhò́ thòryáto tômò̤́nuô athèhte cyá̤ thòthèryá to. 44 Lè́lè́꤮ nè̤ myáprè́ athè nuô̌꤮ nè̤ thè́gněcyá̤prè́ amò̤́ prè́. Ǔ cuốba-e kadwíthè dố thòshyámò̤́ alo̤ tôprè̤꤮ to. Phúnuôhò́ ǔ cuốba-e thòbǐthè dố cǎcuố̤cǎprya̤lo̤ tôprè̤꤮ to. 45 Kayǎryá tôprè̤nuô a hébèhte prè́ tè̤ryá o dố lǔ thè́plòkǔ nuôtahe prè́. Kayǎcyě̤ricyá̤ tôprè̤nuô, a hébèhte prè́ tè̤mǔmyá̤ricyá̤ o dố lǔ thè́plòkǔ nuôtahe prè́. Kayǎ nuô a thè́plòkǔ obǎ tǎ̤pòtǎ̤pè̤̌ phútěrò akhǎu krwǒ hébèhte kuô̌ phúnuôprè́.
Prè̤isò́htya Hi Thè́nyě̤
(Matteo 7:24-27)
46 “Tômû̌꤮ thǐ ní̤dǎ vǎngó̤ to rò thǐ cuố è́tuố̤ vǎ ná ‘Byacè꤮ Byacè,’ phúnuôma me̤tě? 47 Vǎ ki zṳ̌luô̌ pé̤ thǐ ná lò̌꤮ kayǎ dố a hyǎ dố vǎ o rò a ní̤huô̌ vǎlǎ̤vǎngó̤, rò a ní̤dǎ krwǒme̤kuô̌ tahenuô athyáná ǐtě hénuôma, 48 a thyáhò́ná kayǎ dố a isò́htya hi rò, a ikhûtǎ̤ zǎ̤zǎ̤ hekǔ rò a byá hikhǎshyé ná lò̤́ yěnuô tôprè̤ hò́. Htyěduhtya, htyělyá̤htyěkhǒ hyǎsábè hiyě tômě tadû́rò ǔ yǒ isò́lya̤ klò̤maryá è dố lò̤́lo̤ akhu-akhyě, a kazuô̤̌ pé̤to. 49 Manárò kayǎ tôprè̤prè̤ dố a ní̤huô̌ vǎlǎ̤vǎngó̤ rò a ní̤dǎ krwǒme̤kuô̌ to tôprè̤nuô, athyáná kayǎ dố a isò́htya ahi rò a byáma kuô̌ akhǎshyé ná lò̤́ to tôprè̤ nuôhò́. Bí htyěduhtya, htyělyá̤htyěkhǒ hyǎsábè hiyě tômě akhè̌nuô, tôphuốtuô̌ a latǎ̤prò̤kyǎ rò a lakè̤́lamûkyǎ lò̌ prè́.”
* 6:27 Angó̤lasá thyáná “khura” pè̤ hé nuôhò́