Pol ande ge꞉ngaz, manqei vinivinimba-te ge-okhoam, Mbumbukiam-qa Manqat ge꞉zømesimat
13
13:1–14:28
Banabas neka Sol, Mbumbukiam-qa sasae-te givevesam
1 Klisten bawan ezoqam mokho-te, Antiok taon-te ndøgo, Mbumbukiam-gi manqa vevezam ezoqam neka nømendim ezoqam, mø̀ndøgoám. Nøme Banabás. Neka nøme Simeón. Iz nøme gimbo-akhaemam, Nigá. Neka ezoqa nøme Lusiús. Ngenek Sailini taon-ák. Neka ezoqa nøme Manaén. Ngenek Elód namba me꞉fís, ndego kawa ezoqam. Neka ezoqa nøme Sól.
2 +Yaq ndigu Evezøza iz gimbo-eqatat neka lou logemav matev vø̄goat, ndigu Nqova Mbomambaqape, āv gezømbe-eín nqǽgo, “Banabas neká Sol, tozó-vevesám. Ndigu sasae ndǿgo tígoát, no qazømbe-akha.”
3 +Yaq ndigu lou logemav matev nøme gigoam neka vø̄guligulimam, Banabas neka Sol, zenda zømbø-awám, sasae-te sasa ndøkhofotaz.
Banabas neka Sol, Saiples manqei bawa-te gigoam
4 Nqova Mbomambaqape, Banabas neka Sol gekhofotaz, yaq ndigu Selusia taon-té ginø-ová. Yaq palai khagua-té ginøketáb, Saiples manqei bawa-te vø̄ndafaz. 5 +Yaq Salamis taon-te gimøfakhaz, ndigu Zu ezoqam-qa guliguli khoev-te, Mbumbukiam-qá Manqat me꞉zømesimát. Até Zion-Mák-a, mø̀ndøgoám, ti namba, vøzø̄-tøkeam. 6 Yaq ndigu manqei bawa sekeqape ndøvototát, atema Pafos taon-te vømø̄fakhaz.
Ta taon-te ndøgo, Zu ezoqam ndøqatém. Teqa iz, Ba-Yesú. Ndego manqa-sisi ezoqám. Ndego ekeza kha, Mbumbukiam-gé manqa vevezam ezoqam me꞉vewám. Geté ndøgo unimanqatín mbá. 7 Ndego gaman ezoqam-gé sasae ezoqam ndøgoám, iz qambogoam Segies Paulus. Ngenek matavap loloakh ezoqám. Ndego Mbumbukiam-qá Manqat yoge-qa ndøgoám, yaq Banabas neka Sol vøzø̄-akha. 8 Geté ndego manqa-sisi ezoqam, Glik manqat-te, iz nøme Elimas gimbo-akhaemam, ndigu amba zømbekház. Zapa ndǿgo, ndego poeveáv, ndego kawa ezoqam, Yesu te-unimanqatin.
9 Sol, ndego iz nøme Pol gimbo-akhaemam, Nqova Mbomambaqape kha é-møndømbøi-tønøyám. Yaq ndego Elimas, bøi mbøe-møvuiú, 10 gembo-ein, “Qo nqova soqaqape-gé yó. Qoqa mokho-te, khavozam matev neka khokho manqa manqate matev ate ndægo mø̀ndømø-tøvá. Qo matev eqeieqei ate ndægo ngi꞉wat-qa qogó. Neka qo Evezøza-qa nakhoa ndaføya-ndaføya, køfigim-qa qogó. 11 +Yaq nqáe! Evezøza yaq-fia ndakin ndǿtá. Qo bøi waev geqá-navøém, neka khøuwa-qa waev qóqeiviák. Møe-mbá segeqá-auwám.”
Yaq ndaføyambá, ndego bøivun ndøgutáv, bøi waev vømbō-navøem. Yaq ndego sògo-visimát. Ezoqa itui-qa ndøvawát. 12 Yaq ndego gaman ezoqam, nqanek matev geqeiv, ndego Yesu gè-unimanqatín. Ndego Evezøza-qa nømendim matev-qa yaq-te, nqova ndafe kandambá.
Pol neka Banabas Antiok taon nøme-te gigoam, ndøgo Pisidia manqei-te
13 +Yaq Pol neka ndigu ezoqa nøme, namba gi꞉-okhoam, Pafos taon gè-ivøvém. Yaq Pega taon-té ginøtiním. Ndøgo Pamfilia plovins-té qagó. Yaq Zion-Mak ndigu gèzuváz, Zelusalem taon-te vø̄vesez.
14 Geté ndigu ezoqa menas, Pega taon-te gigoam, zapá ginøzáv, atema Antiok taon-te, Pisidia manqei-te, vømø̄fakhaz. Yaq Sabat khøuwa-te ndøgo, ndigu Zu ezoqam-qa guliguli khoev-té gimø-óz, sasa ndøqonav. 15 Guliguli khoev-te ndøgo, ezoqa Mozes-qa manqat neka Mbumbukiam-gi manqa vevezam ezoqam-qa manqat gumu-geveømem, yaq guliguli khoev megetapak, Pol neka Banabas manqat zøkhofotáv, av nqægo, “Nǿfuap. Andé manqat vøzøté-geatāt, ezoqam-qa zita tøpøzu nonqo, vø̀ni-eín.”
16 Yaq Pol tenø-itán ndǿgo, zenda sasa zø-eqa, ezoqa vøzø̄-ein, “Izlael-ak, nogi ezoqam, neka zo ezoqa nøme, Mbumbukiam ndozombo-vizap, zøtøndé-yogēm. 17 +Ni Izlael ezoqam, nigi Mbumbukiam, nigi atanakha-zapazapa-za ndøvevesám. Yaq ndigu Izip manqei-te giyagam, ndego bawan kandambá gezø-khouwev. Yaq teqa bazaføgakh kandambaqape mokho-te, ndego nqawá gendo-khatób, Izip manqei vø̄-ivøvem. 18 +Yaq ndigu viav foti leg-av manqei-te giyageapam, teqa manqat gisanqawam, ndego sège-khatibám. 19 +Yaq Keinan manqei-te ndøgo, Mbumbukiam bawan seven tènengiú, neka manqei ekeza ezoqam vøzø̄-etoam. 20 +Nqanek matev ate ndægo qafakhanam, taqa atap, viav ande āv 450́ ndægó.
Taqa zita-te, Mbumbukiam manqa ovøyam iz-akhayapak zø-etoumám, ti keoge nonqo, atema Samuel, ndego Mbumbukiam-ge manqa vevezam ezoqam, vømø̄fakhan.
21 +Yaq ndigu kawa ezoqam-qa giviømem, tezømbo-megetat, Mbumbukiam Sol zø-etoám. Ndego Kis-gé yó. Benzamin khagua bawan-ák. Yaq ndégo tezømbo-megetám. Viav fotí. 22 +Yaq Mbumbukiam Sol gevingitav, ndego Deivid ndøvé, tigi kawa. Teqa yaq-te, Mbumbukiam āv gene-eín nqǽgo, ‘No ezoqam mø̀e-omét, av no nqanømbe-poev. Deivíd. Zesi-gé yó. Ndego matev ate ndægo tématønumát ndǿgo, av no nqanømbe-poev.’
23 +Yaq Mbumbukiam ndakin Deivid-ge zeo kopo, Izlael ezoqam-gé khandi etoam ezoqam ndøvé, av bugukhokhof manqa mbusa ge꞉ve. Ngenek ezoqam, Yesú. 24 +Geté Yesu sasae ngazeav qagoam, bugukhokhof Zion Izlael ezoqam ate gi꞉goam, āv gene-zømesimám nqǽgo, ‘Yage é-mozo-enénd neka ibøkha iz vø̄ndapem.’ 25 +Yaq Zion sasae qambøe-navøemtat, ndego ezoqa āv gezømbe-eín nqǽgo, ‘Ge zô, ndozo-matavap, no gekha ezoqâm? No teoká ndego, zo nqazombøe-keoge. Geté nqáe! Ndego ngêgeáv, noqa zita-te. Ndego no ùnime꞉-løvúmb. Até nqanek sasae khapelavøqasé-a, no teqa tamak khofoe-te tæmbotøke, no kopømba mbaín.’ ”
26 Yaq Pol manqat nøme ge-ein, “Nógi ezoqam, zo Eibleem-gi zi, neka zo ezoqa nøme, Mbumbukiam ndozombo-vizap! Nqanek manqat, khandi꞉nat matev-qa yaq-te, Mbumbukiam ni-té gendo-khofotáv. 27 Ndigu ezoqam, Zelusalem taon-te ngiyage neka tigi megetapak, ndigu gèbiinám, ngenek Yesu. Ndigu qeiviáv, av nqægo, ndego khandi etoam ezoqām, Mbumbukiam gendo-khofotav. Neka ndigu Mbumbukiam-gi manqa vevezam ezoqam-qa manqat mokho ndapeáv, ndøgo Sabat khøuwa ate ndægot, guliguli khoev-te gigeve꞉matun. Geté Yesu løvøte-te giveem, ta matev mokho-te, manqat ndøgo, Mbumbukiam-gi manqa vevezam ezoqam gipeaomem, tøfakhan, mø̀ndø-unimanqatín. 28 +Ndigu Yesu-qa manqa-zapa qeiviáv, ta zapaya ndøgo, ndego løvøte-te tiveem. Geté ndigu Pailøt, Yesu laelae manqat sègembo-einím. 29 +Yaq ndigu matev ate ndægo gimbøi-matønømem, av Mbumbukiam-qa Manqat teqa yaq-te qæpeaupam, yaq tindu-koqoinám ndǿgo, tae mutui-te getøkewam, neka manqei ozu-te vømø̄-utøvem. 30 Geté Mbumbukiam løvøte-te mø̀ndø-khandí꞉v. 31 +Yaq taqa zita-te, ndigu ezoqam, ibugukhokhof te namba Gelili plovins-te gi-okhoam, atema Zelusalem taon-te, ndigu gè-ometupám. Khøuwa kopoáv. Yaq ndigu ezoqam, matev bøi gi꞉qeivim, nigi ezoqam gè꞉zømesimít.
32 Yaq ni ndakin nqéiwani. Ni zo Manqat Mbomambaqape nitízømás. Matev ndøgo, Mbumbukiam nigi atanakha-zapazapa-za manqa mbusa gezøve, tematanam, 33 +ndakin mø̀ndøni-matanám, ndego Yesu løvøte-te ge꞉khandi꞉v. Taqa yaq-te, Sams 2-te āv qane-peawáp nqǽgo: Mbumbukiam ge-ein,
‘Qo nogé yó. No nqægo khaiya, nø̀taqa-qave-én.’
34 +Mbumbukiam mø̀ndø-khandí꞉v, ndego Yesu. Ndego manqei-pakha-te nqawa gévesezák neka gemǿ-lanqaevák. Taqa yaq-te, Mbumbukiam āv gene-eín nqǽgo,
‘No zo ndæ̀zøtøké, neka matev eqeieqei vøzǿ-matanām,
av no bugukhokhof Deivid qambøe-ein.’
35 +Neka Sams nøme-te, āv qane-peawáp nqǽgo,
‘Mbumbúkiam! Qo qoge Ezoqam Mbomambaqape,
teqa kha, sa qó-ivavák, manqei ozu-te vǿlanqā.’
36 Nqanek manqat, Deivid ambá av nqǣgo, ekezan me꞉-eīn. Ni mìzi꞉nøtén, Deivid geyagam, ndego Mbumbukiam-qá poev mbopavám. Geté ndego gènaním. Yaq ndigu tinø-otøvém ndǿgo, ma tegi atanakha-zapazapa-za gi-osupam, teqa kha vø̄lanqa. 37 Geté ndego ezoqam, Mbumbukiam løvøte-te gekhandi꞉v, teqa kha ambá av nqǣgo, manqei ozu-tē qamømbo-lanqā.
38 Yaq nakémbá, nogi nøfuap. Zo vø̀ezøtéz. Ngenek ezoqam-qa mokho-te, Mbumbukiam zoqa manqa-zapazapa segezǿ-evøzám. Manqat nqánek, ni ezoqa nqati-zømesim. Geté Mozes-qa guguna manqat mokho-te, zo kopømba mbaín, Mbumbukiam-qa bøi-te tozo-ndaføyamba-ez. 39 +Geté Yesu mokho-te, gekha ezoqām ndego, nde-unimanqatinat, Mbumbukiam-qa bøi-te segé-ndaføyamba-év.
40 Yaq nakémbá, zo gò꞉feazoát! Soqaín ndøgo, zo unimanqatinteav tøgoat, yaq ta matev ndøgo tøzøfakhan, Mbumbukiam-ge manqa vevezam ezoqam nøme ge꞉-ein, av nqægo,
41 +‘Zo ezoqam, Mbumbukiam-qa Manqat otøotam ndøzøte-vewe!
Nqáe! Zo nqova zǿndáf, vozó-pakhaēz.
Zapa ndǿgo, no zo mokho-te, matev vini nǿmatanám.
Zo ezoqa taqa yaq-te tizømbe-manqatat,
zo zó-unimanqatinimák.’ ”
42 Yaq Pol neka Banabas, Zu ezoqam-qa guliguli khoev gi-ivøvem, ezoqa ndigu nqawa vesezu manqat zø-eín, Sabat khøuwa nøme-te. Ndigu taqa yaq-te, manqat nøme yoge-qa ndøgoám. 43 Wambap qame-navøem, yaq ezoqa kopoáv gizø-pavat, Zu ezoqam neka ezoqa nøme ndigu, Zu ezoqam namba gi꞉tøkuanem neka Mbumbukiam vømbō-vizupam. Yaq Pol neka Banabas, ndigu ezoqam, gègugúb. Ndigu Mbumbukiam-qá kuku matev-té giabenø-sokhoé.
44 Yaq Sabat khøuwa nøme, ezoqa kandambá, andé ewaqapé, ta taon-te ndøgo, gindupindam, Evezøza-qa Manqat vø̄yogem. 45 Yaq Zu megetapak ndigu ezoqa kopoav gizømet, ndigu ova ndø-einím, neka Pol ngenøgim manqat vømbō-einim-a, manqat vø̄-itumbam. 46 +Geté Pol neka Banabas møe goneáv. Yaq āv gezømbe-qavøiú nqǽgo, “Ni Mbumbukiam-qa Manqat, bugukhokhof zo Zu ezoqam bati-zømesím. Geté zo zòsanqawém. Yaq ta mokho-te ndøgo, zo zøkeza kha soqaqape zøtevewé, yage miavmiav vøzøté-ndapēm. Yaq nqáe! Ni ndakin Mbumbukiam-qa Manqat, bawan vini-ak nití-zømesimát. 47 +Zapa ndǿgo, Evezøza ni āv ginimbi-eín nqǽgo,
‘No qo bawan vini-ak-qá waev nøvé.
Qo mokho-te, ezoqa khandi mé꞉ndapém, atema nqanek manqei-qape-qa vaev-te.’ ”
48 Yaq ndigu bawan vini-ak, nqanek manqat giyogem, ndigu khanakhanakh kandambá. Yaq ndigu Evezøza-qá iz ndø-eqaném, teqa manqat zapaya. Yaq gekha ezoqām ndigu, Mbumbukiam gevevesam, khandi miavmiav tindapem, ndigu gè-unimanqatiním.
49 Yaq Evezøza-qa Manqat, sège-vøndavát, ta manqei-te ndøgo, ate qægoam. 50 Geté Zu bawan-ak, ti-te ndigu, sakhei iz-akhayapak, ndigu Zu ezoqam-qa guliguli matev gindapem, neka taon megetapak, qaqa zøløwáz, Pol neka Banabas-qa yaq-te. Yaq ndigu, nginik ezoqa menas-te, ngiæzoat matev ndøngazém, neka tiqa manqei-te ndøgo vø̄nataz. 51 +Yaq Pol neka Banabas, tiqa zenda tokhotapak-te, pakhakh mba ndøpomoemém. Yaq ndigu ezoqam gé꞉zøtéz, av nqægo, niqā manqa-zapā, Mbumbukiam-qa Manqat qanimbo-qasi. Yaq ndigu Aikonium taon-té ginøzáv. 52 Geté ndigu ezoqam, Yesu gi-unimanqatintam, Antiok taon-te ndøgo, ndigu khanakhanakh kandambá neka kha Nqova Mbomambaqapé qazømbe-tønøyám.
+ 13:2 Kel 9:15 + 13:3 Kel 6:6 + 13:5 Kel 12:12; 15:39 + 13:11 Kel 9:8 + 13:13 Kel 15:38 + 13:17 Exo 1:7; 6:6; 12:51 + 13:18 Num 14:34; Deut 1:31-32 + 13:19 Deut 7:1; Josh 14:1 + 13:20 Judg 2:16; 1 Sam 3:20 + 13:21 1 Sam 8:5, 19; 10:20-24 + 13:22 1 Sam 13:14; 16:12; Psa 89:20 + 13:23 2 Sam 7:12-16 + 13:24 Met 3:1-2 + 13:25 Zion 1:20, 27 + 13:28 Met 27:22-23 + 13:29 Met 27:59-60 + 13:31 Kel 1:3, 8 + 13:33 Psa 2:7 + 13:34 Isa 55:3 + 13:35 Psa 16:10 + 13:39 Lom 10:4 + 13:41 Hab 1:5 + 13:46 Kel 3:26; 18:6 + 13:47 Isa 49:6 + 13:51 Met 10:14; Kel 18:6