﻿LUKU.
3.
‑Tɛ 'yrɩ gbi ‑hi, ‑ɛ ‑bɩ Saan, ‑ɛ mɔ Sakali a 'yu, 'kɩ ɛ 'tɩɛ nɩ 'lɩ ‑tɩtɛ ‑mʋ', nyibli 'yɩ 'lɩ 'ti, Nyɩsʋa 'ɛ da꞊a, ɛ wɛn: «Lee 'na ‑tɩ nyibli.» Ti a 'mʋ 'yri, Romakʋɛ a 'kɩɩn gbagbʋ Tibɛlɩ, ‑tɛ ɛ bi la gbata kɩ, 'a 'yrɩ nɩ ‑pu ꞊tu 'ʋ ꞊hun a 'yrʋ ꞊nɩɔ. Pʋsɩ Pilatɩ, ɛ nɔ‑ mɔ Sudeblʋgba a ‑gʋlʋnʋma. Helɔdɩ, ɛ nɔ‑ kɔɔ Galileblʋgba win kɩ. 'A 'dɩayɩ Filipʋ, ɛ nɔ‑ kɔɔ Yituleblʋgba win kɩ, kɔ Trakonitɩblʋgba 'hʋɛn‑. Lisaniasɩ, ɛ nɔ‑ kɔɔ Abilɛnɩblʋgba win kɩ. Hanɩ kɔ Kaifʋ 'hʋɛn‑, ʋ nʋ‑ mɔ Nyɩsʋa a ‑cɔhlʋnpinyʋ* a nyibli gbagbɩ. 
‑Ɛ ‑bɩ Saan a 'mʋ, ɛ bi 'hru wlɔn, 'ɛ mu 'lɩ 'nie ‑mʋ', ʋ dɛɛ Sudɛn wien, 'ɛ ‑tʋa 'blʋgbakɩbɩa ‑mʋ', ‑ɛ nɩ 'ʋ 'nie wien a kɩnɩna. 'Bʋ yɩ nɩ 'plɛ, 'ɛ 'yɛɛ 'lɩ win, 'ɛ yɩ nyibli ‑lee ‑nɩ, ɛ wɛn: «Ba yru꞊o, 'kɩ 'lɩ 'aan ꞊wlɩ kɩ, ‑ɛ mɔ, a ni yɩnyre‑tɛblɩ, 'kɩ 'ʋ Nyɩsʋa ye'. Ba hie 'ʋ yɩnyre‑tɛblɩ a 'mʋ bʋ, ba ‑nyi 'aan 'klɔ a pɛpɛ Nyɩsʋa, Nyɩsʋa 'mʋ 'aan yɩnyre‑tɛblɩ 'wʋwla ‑nɩ, 'mʋ 'a mʋ 'nie 'lu pʋ.» 
‑Tɛ Saan yɩ ‑tɩ a 'mʋ nɩ hlɛ, ‑ɛ ‑bɩ ‑tɩ ‑mʋ', Nyɩsʋa a winwlɔn‑hanyɔ Esai 'crɩ la, 'kɩ 'lɩ Nyɩsʋacrɩɛn 'kwli, ti ꞊dʋ ‑hi la a ti 'yri, ɛ nyre 'ʋ nɩ. ‑Tɩ a 'mʋ, ɛ nɔ‑ ‑bʋ: «Nyɩsʋa wɛn 'nɩ: Nyiblo ꞊dʋ, ‑tɛ ‑mʋ', 'dʋ bii 'lɩ yɩ, 'kɩ ɛ di 'lɩ 'ti. 'Bʋ mɔ, 'bʋ yɩ nɩ hle, ɛ di 'yaa 'lɩ win, ɛ 'mʋ lɛ pʋ: 'Hru ‑bʋ, Kʋkɔnyɔ di na, ba 'sii ꞊nɛ yɩ, 'tɩ‑ Kʋkɔnyɔ a 'mʋ, ɛ 'mʋ di. Ɛ 'wɩ yɩ, 'aan 'klɔ bʋ 'sii 'ʋ yɩ, ‑ɛ di꞊e nu, a 'mʋ ‑mɔ ‑wɛ, 'tɩ‑ Kʋkɔnyɔ 'mʋ di. 
Ba ka 'nɩhannɩ a pɛpɛ, kɔ, ba wa dʋgbɩ a pɛpɛ, ‑ɛ di꞊e nu, 'hrii 'mʋ kɩ bʋ ‑wɛɛn ‑nɩ. 'Hrii ‑mʋ', ‑ʋ 'yɩ 'lɩ yɩ blɛ ‑nyraa ‑nɩ, ba 'sii ꞊nʋ yɩ ‑wɛ, 'a dɛ ‑mʋ', ‑ʋ nyre yɩ, ba ꞊hrɛntɩ ꞊nʋ. 
‑Ɛ ‑bɩ Wanyɔ ‑mʋ', Nyɩsʋa di ya, nyibli a pɛpɛ di꞊e 'nɩ 'ye.» 
Nyibli ‑hʋɔhʋɩ, ʋ nʋ‑ mi 'lɩ Saan ‑mɔ, ‑ɛ di꞊e nu, ɛ 'mʋ ꞊nʋ 'nie 'lu pʋ. Kɛ‑ ɛ pɩ nyibli a 'mʋ yɩ, ɛ wɛn: «'A mʋ ‑mʋ', a kɛɛ nyibli, 'aan nunuklɔ 'ɛ nyre yɩ, ‑wɛn hro. Nyɩsʋa a yrʋ 'tɩɛ kwlɛ 'a mʋ nɩ. A 'nɩ 'pʋʋ 'lɩ lɛ, ‑ɛ mɔ, a ‑wɛ 'lɩ ba 'gba꞊a ye' ci nɩ. 
'Tɩ‑ 'mʋ 'a mʋ 'nie 'lu pʋ, ba nu ꞊haan‑tɛblɩ, ʋ 'mʋ꞊ʋ 'ye, ‑ɛ mɔ, a hie 'ʋ dɛ 'kuku, a ni bʋ, 'a ‑nyi 'aan dɩɔnʋ Nyɩsʋa. A 'nɩ 'pʋʋ 'lɩ lɛ, ‑ɛ mɔ, a mɔ ‑aan 'baɩ gbagbʋ Abrahamʋ a 'yonʋ ꞊nɩɔ, 'a ‑tɩ, Nyɩsʋa 'yɩ 'lɩ꞊ɩ 'lɩ ‑wɛ bʋ pʋʋ nɛ 'a mʋ yrʋ lɛ. 'N yɩ 'a mʋ 'nɩ ‑lee ‑nɩ, ‑ɛ mɔ, Nyɩsʋa ‑wɛ 'lɩ bʋ nu꞊o nɩ, 'hɩ ‑bʋ, bʋ ‑hɛ Abrahamʋ a 'yonʋ nɩ. 
Ʋ ‑wɛ ‑mɔ, 'kɩ bʋ nu 'duwe, bʋ hla 'a ‑nɛ tugbɛ ꞊dʋ, ‑ɛ 'yɛ nɩ tʋ 'kui, ʋ 'mʋ꞊ʋ 'tɔ pʋ. Ɛ ꞊hɛn 'nyrɛ, ‑ɛ mɔ, Nyɩsʋa ‑wɛ ‑mɔ, 'kɩ bʋ pʋʋ nyibli ‑mʋ', ‑ʋ 'yɛ nɩ ꞊tuu 'ʋ꞊ʋ 'ʋ ‑bati lɛ.» 
Kɛ‑ nyibli ‑mʋ', ‑ʋ nɩ ‑tuo kɩ, ʋ pɩ, 'ʋ yɩ꞊ɩ 'bɛti ‑nɩ: «Dɛ a 'dɩ ‑bɩ ‑a di nu 'lɩ?» 
‑Ɛ ‑bɩ ɛ ꞊tu ꞊nʋ ꞊wɔn, ɛ wɛn: «Nyiblo 'bʋ nɩ 'ʋ, 'bʋ kɔ wlawlɩ nɩ 'hʋɛn, bʋ ‑ha 'lɩ wlawlʋ nɩ ‑do, bʋ ‑nyi꞊e nyiblo ‑mʋ', ‑ɛ 'yɩ 'a dɛ ‑kɔ. Nyiblo 'bʋ nɩ 'ʋ, 'bʋ kɔ dididɛ, bʋ ‑nyi 'a 'bɩ ‑mʋ', ‑ɛ 'yɩ 'a dɛ ‑kɔ.» 
Ɛ kɔ 'blʋwli'tɩnyʋ, 'ʋ mu 'lɩ꞊ɩ ‑mɔ ‑wɛ, ‑ɛ di꞊e nu, ɛ 'mʋ ꞊nʋ 'nie 'lu pʋ, ʋ wɛn: «Tɔɔnyɔ, dɛ a 'dɩ ‑bɩ ‑a di nu 'lɩ?» 
‑Ɛ ‑bɩ ɛ ꞊tu ꞊nʋ ꞊wɔn, ɛ wɛn: «‑Tie ‑mʋ', Romakʋɛ a naanyʋ pʋ lɛ, nyibli bʋ 'pɛɛ ‑nɩ, a 'nɩ 'pʋʋ 'ʋ꞊ʋ dɛ 'lu. 'A ‑tɛɛ, nɔ‑ ba 'tɩ.» 
'Sɛyo mu 'lɩ꞊ɩ ‑mɔ ‑wɛ, ʋ wɛn: «‑Aan 'mumu, dɛ‑ ‑a di nu 'lɩ?» ‑Ɛ ‑bɩ ɛ ꞊tu ꞊nʋ ꞊wɔn, ɛ wɛn: «A 'nɩ 'nuo 'lɩ 'klɩ, a 'nɩ 'haa 'lɩ nyibli 'wli ꞊jrɛ. A 'nɩ 'pʋʋ 'lɩ nyibli hɩ klɛ, 'kɩ 'ʋ dɛ ‑mʋ', ʋ 'yɩ ‑nu a ‑ta', ‑ɛ di꞊e nu, ʋ 'mʋ 'a mʋ 'wli ‑nyi a ‑tɩ. 'Aan 'pɛɛwli nu 'a mʋ ‑tɛɛ. A 'nɩ 'pʋʋ 'lɩ꞊ɩ 'yiyriwli ꞊dʋ kɩ.» 
Nyibli a pɛpɛ, ʋ nɩ 'ʋ ‑pleelɛ'. Ʋ nʋ‑ ‑mɔ ‑bɩ, ʋ wɛn 'nɩ, ‑baklɛ, Saan, nɔ‑ mɔ Wanyɔ ‑mʋ', Nyɩsʋa pʋ la lɛ, ɛ di la ya, 'kɩ 'ʋ dakɔ a wʋwa a ‑ta'. 
Kɛ‑ Saan pɩ ꞊nʋ yɩ, ɛ wɛn: «'Mɔ ‑bʋ, 'nie, ɛ nɔ‑ 'n pɩ 'a mʋ 'lu lɛ. Kɛɛ, nyiblo ‑bɩ di 'nɩ di. Nɔ‑ di 'ʋ 'mʋ ke' kʋɛ. Nɔ‑ di 'klɩ kɩ nɩ, ɛ 'mʋ 'ʋ 'mʋ ‑hi, 'kɩ 'lɩ Nyɩsʋa a 'nyrɛ 'kwli. 'Mɔ ‑bʋ, 'n 'yɩ nyiblo ꞊dʋ 'pa‑, 'kɩ ꞊bʋ di꞊e ‑hɛɛ ‑nɩ, 'kɩ 'ʋ 'a ‑nɛ ‑kʋandɛ ꞊dʋ a ‑ta'. Nyiblo a 'mʋ, ‑ɛ di di, Nyɩsʋa a ‑Hihiu*, kɔ na ‑bʋ, ‑ɛ yɩ wlɩn, ɛ nɔ‑ ɛ di 'a mʋ ‑nyi. 
Nyiblo a 'mʋ, ɛ di 'wɩ‑ ‑kʋbʋlɛ꞊hlonnyɔ yɩ, ‑ɛ 'ble ‑ŋmahɛn kʋa, ɛ di nu, ɛ 'mʋ ‑kʋbʋ lɛ ꞊hlon, 'bʋ ꞊hlon ‑kʋbʋ a 'mʋ lɛ, ɛ 'mʋ꞊ʋ bʋ ꞊tu, ɛ 'mʋ 'a ꞊tutui 'tɔ pʋ, 'kɩ 'lɩ na ‑mʋ', ‑ɛ 'yɛ nɩ jre 'nyɩ.» 
꞊Tɔ a gblegble a 'mʋ, Saan pɩ, ɛ nɔ‑ kɔ 'kwli ɛ nɛɛ 'lɩ, 'ɛ pɩ nyibli Nyɩsʋa a ꞊haantitie. 
Kɛɛ, ‑ɛ ‑bɩ ‑gʋlʋnʋma Helɔdɩ, ɛ nɔ‑ Saan ‑kii la nɩ, ‑ɛ nu꞊o, Helɔdɩ a 'mʋ, ɛ nɔ‑ ‑ha la 'a 'dɩayɩ nʋgba ‑jɩ', kɔ, 'ɛ nu la yɩnyre‑tɛblɩ ‑hʋɔhʋɩ ‑bɩ. 
‑Tɛ Saan ‑kii la꞊a, ‑ɛ ‑bɩ Helɔdɩ a 'mʋ, ɛ nu la yɩnyredɛ ‑bɩ de. Ɛ nɔ‑ mɔ bʋ pʋ la Saan a 'mʋ ꞊jɩ'. 
‑Tɛ ʋ 'tɩɛ 'yɛɛ la Saan ꞊jɩ' nɩ pɩ, 'tɩ‑ Saan 'mʋ nyibli a pɛpɛ 'nie 'lu lɛ pʋ, ‑ɛ ‑bɩ ‑Yusu nyre 'ʋ nɩ, Saan 'ɛ pʋ꞊ʋ 'nie 'lu, ‑Yusu 'ɛ ‑tʋa Nyɩsʋa a dɩda. Ɛ nɩ 'lɩ Nyɩsʋa a dɩda 'kwli, yakɔ 'ɛ ‑ki wlɔn, 
Nyɩsʋa a ‑Hihiu* 'ɛ ꞊tɩɩ 'ʋ꞊ʋ 'lu, ꞊wɩ yɩ, ‑tɛ ‑hungbe 'yɛ nɩ ꞊tɩɩ 'ʋ꞊ʋ 'lu, 'tɩ‑ 'ʋ 'wɩn Nyɩsʋa a win, 'ɛ ‑hɔn 'lɩ yakɔ 'kwli, 'ɛ pɩ lɛ: «‑Mɔ mɔ 'na 'Yu nɩ ‑do, 'n nʋɛ ‑nɩ ‑tɛɛ. ‑Nie 'mʋ dɔdʋ.» 
Dɛ a 'mʋ bʋ ‑hi, ‑ɛ ‑bɩ ‑Yusu ꞊tu ‑kʋan ‑wlu. Ti a 'mʋ 'yri, ɛ ‑wɛ 'lɩ bʋ kɔ la 'yrɩ a (30) ‑wlʋ ꞊tu 'ʋ ‑pu nɩ. Nyibli a ꞊wlɩ wɛn 'nɩ, Sosɛfʋ ‑mɔ 'a 'baɩ. Sosɛfʋ a 'mʋ, 'a 'baɩnʋ a 'nyrɛ, nɔ‑ ‑bʋ: 
