17
A 'nɩ 'nuo 'lɩ꞊ɩ, nyibli 'nɩ 'kee 'lɩ Nyɩsʋa a ꞊wlʋ a yɩkuolɛ, ɛ kɔ, ba ‑hru 'aan 'bio ‑tonyibli a dɛ 'kuku a ‑tɩ ‑mɔ
(Matie 18.6-7,21-22; Makɩ 9.42)
1 Kɛ‑ ‑Yusu pɩ 'a ‑nagbopʋ* yɩ, ɛ wɛn: «'A ‑nɛ ti, ɛ di kɔ ‑tɛblɩ ‑bɩ, ‑ʋ di nyibli 'tu, ʋ 'mʋ Nyɩsʋa a ꞊wlʋ a yɩkuolɛ 'kee ‑nɩ. Kɛɛ, 'jrɔ 'kɩ 'ʋ nyiblo ‑mʋ' ‑mɔ, ‑ɛ di꞊e nu, 'a 'bɩ 'mʋ Nyɩsʋa a ꞊wlʋ a yɩkuolɛ 'kee ‑nɩ. 2 Ɛ di nu wɛn ‑tɛɛ, 'kɩ bʋ pʋ wɛn nyiblodʋ a 'mʋ 'hɩɔ gbɛtɛɛ lɔ, bʋ pʋ wɛn 'lɩ꞊ɩ 'yru ‑mɔ, ɛ 'mʋ wɛn 'kʋ, 'ɛ ‑hi 'ʋ bʋ nu꞊o, nyiblo ‑bʋ, ‑ɛ kuo Nyɩsʋa ꞊wlʋ yɩ, ‑wɛn 'hɩangbe, bʋ 'kee Nyɩsʋa a ꞊wlʋ a yɩkuolɛ. 3 Ba ꞊tu 'aan dɩɔnʋ 'yie ‑tɛɛ.
‑Na 'bɩ Nyɩsʋa a nyiblo 'bʋ nu ‑mʋ dɛ 'kuku ‑mɔ, lee ꞊nɛ: Dɛ ‑nu 'mʋ ‑mɔ, ɛ nyre yɩ. 'Bʋ mɔ, 'bʋ 'wɩn, 'bʋ 'cɩcɩ 'a nunuklɔ, ‑ɛ ‑bɩ ‑hru 'a dɛ 'kuku a ‑tɩ ‑mɔ. 4 'Bʋ mɔ, 'bʋ nu ‑mʋ dɛ 'kuku ‑mɔ, 'wɩ nɩ ꞊hlon'hʋɛn, 'kɩ 'lɩ ‑nyrɔwɔ nɩ ‑do 'kwli, kɔ, 'a ‑nɛ ti, 'bʋ yɩ 'lɩ ‑mʋ ‑mɔ nɩ di, 'bʋ yɩ꞊ɩ nɩ yrui, ‑ɛ mɔ, dɛ ɛ ‑nu, ɛ nyre yɩ, ‑ɛ ‑bɩ ‑hru 'a dɛ 'kuku a ‑tɩ ‑mɔ.»
'Bʋ mɔ, 'ba kɔ Nyɩsʋa a ꞊wlʋ a yɩkuolɛ dɛ gbe, ‑ɛ ‑bɩ ɛ ‑wɛ 'lɩ bʋ nu ꞊wlɩlɛkɛɛ‑tɛblɩ nɩ
5 Kɛ‑ Kʋkɔnyɔ ‑Yusu a ‑mɔnanyʋ* pɩ꞊ɩ yɩ, ʋ wɛn: «‑Hɛɛ nɛ ‑a mʋ, ‑ba kuo Nyɩsʋa ꞊wlʋ yɩ ‑tɛɛ, ‑aan ꞊wlʋ a yɩkuolɛ a 'mʋ, ɛ 'mʋ klɛ ‑bii ‑nɩ.» 6 ‑Ɛ ‑bɩ Kʋkɔnyɔ ꞊tu ꞊nʋ ꞊wɔn, ɛ wɛn: «'Bʋ mɔ, 'ba kuo wɛn Nyɩsʋa ꞊wlʋ yɩ dɛ gbe, a ‑wɛ 'lɩ ba lee wɛn tugbɛ ‑mʋ' nɩ: 'Hri ‑wlu, ‑bʋ mu 'lɩ 'yru ‑mɔ, 'ɛ mɔ ꞊han‑tɩ, ɛ di wɛn 'ʋ 'a mʋ 'nɩ ꞊tuu ‑nɩ.»
Nyɩsʋa a ‑kʋannunyibli
7 Kɛ‑ ‑Yusu pɩ 'a ‑nagbopʋ* yɩ de, ɛ wɛn: «꞊Bʋ pʋ ꞊nɛ ‑kʋannunyɔ a dɛ yɩ: 'Kɩ 'lɩ 'a mʋ 'nyɩ, nyiblo 'bʋ kɔ ‑kʋannunyɔ, ‑kʋannunyɔ a 'mʋ, 'bʋ yɩ nyiblo a 'mʋ 'a ‑ci a ‑kʋan nɩ ni, ɛ kɔ, 'bʋ yɩ 'a 'wlugba‑tɛblɩ nɩ ‑nɛɛ ‑nɩ, 'tɩ‑ 'bʋ yɩ 'lɩ ‑ci kɩ nɩ ‑hʋɛn, ‑cikɔnyɔ 'bʋ 'ye 'lɩ꞊ɩ ye', ꞊bɩ kɛ‑ ɛ di꞊e yɩ pʋ: 'Kɩka ‑nɩ, ‑bʋ di 'lɩ, ‑a 'mʋ dɛ di? 8 'Ʋʋn‑, ɛ 'yɩ 'lɩ꞊ɩ 'lɩ ‑wɛ, bʋ pʋ lɛ. Kɛɛ, kɛ‑ ɛ di pʋ: Mu ‑na wlawlɩ 'cɩcɩ ‑nɩ, ꞊mʋ 'na dididɛ pi mɔ di, ꞊mʋ 'mɔ꞊ɔ yɩ ya, 'mʋ dɛ di. 'Nɩ ‑wɛ dɛ lɛ, ‑ɛ ‑bɩ ‑na 'mumu, ‑wɛ 'lɩ ‑bʋ di dɛ nɩ. 9 ‑Kʋannunyɔ a 'mʋ, 'bʋ nu ‑kʋan ‑mʋ', 'a 'masɛ pʋ lɛ bʋ nu, ꞊bɩ a pʋ꞊ʋ ꞊haan‑tɩ, ɛ di ‑nyi 'a ‑kʋannunyɔ 'wio? 'Ʋʋn‑, ɛ 'yɩ 'lɩ꞊ɩ 'lɩ ‑wɛ bʋ ‑nyi꞊e 'wio. 10 Kɛ‑ nɩ ‑do, ɛ ꞊ti 'mʋ, 'kɩ 'ʋ 'a mʋ ‑mɔ: 'Bʋ mɔ, ‑tɛblɩ a pɛpɛ ‑mʋ', Nyɩsʋa pʋ lɛ ba nu, 'ba nu꞊o, kɛ‑ ba pʋ: ‑A mɔ ‑na ‑kʋannunyibli ꞊nɩɔ. ‑A 'yɩ 'wio ꞊dʋ ‑kɔ, ‑ɛ nu꞊o, ‑kʋan, ‑a kɔ ‑ba nu wɛn, ɛ nɔ‑ ‑a ‑nu.»
‑Tɛ ‑Yusu nu la꞊a, ꞊hrannunyʋ nɩ ‑pu, 'waa 'kʋɛ 'ɛ ‑wɛ la
11 ‑Tɛ dɛ a 'mʋ, ɛ ‑hi, ‑ɛ ‑bɩ ‑Yusu kɔ 'a ‑nagbopʋ* 'hʋɛn‑, ʋ 'tɩɛ gbɛ 'hru ‑mʋ', ‑ɛ mi 'lɩ Jrusrɛdɩɔ 'kwli 'lu ‑mɔ. 'Kɩ ʋ naa 'lɩ Samaliblʋgba kɔ Galileblʋgba a 'blʋ‑paʋn 'yri. 12 'Bʋ yɩ 'kɩ 'lɩ 'dɩɔ 'kwli nɩ pʋɛ, ‑ɛ ‑bɩ ꞊hrannunyʋ nɩ ‑pu, nʋ‑ di ‑Yusu ye' 'bɛ mɔ. ‑Tɛ ʋ 'mʋɛ ꞊nɛ yrɛ, ‑ɛ ‑bɩ ʋ nyra blɛ, 13 'ʋ ‑tʋa 'lɩ win a 'lɩ'yaalɛ, 'ʋ dɛ ‑Yusu, ʋ wɛn: «Tɔɔnyɔ o, yru ‑aan nyaɩ!» 14 ‑Tɛ ɛ 'ye ꞊nʋ, ‑ɛ ‑bɩ ɛ wɛn: «Ba mu, ba tɔɔ nɛ 'aan dɩɔnʋ Nyɩsʋa a ‑cɔhlʋnpinyʋ* yɩ, ‑ɛ di꞊e nu, ʋ 'mʋ꞊ʋ 'ye, ‑ɛ mɔ, 'aan 'kʋɛ ‑wɛ nɩ.» 15 ‑Tɛ ʋ yɩ nɩ mi, ‑ɛ ‑bɩ ʋ 'ye꞊e nɩ, ‑ɛ mɔ, 'waa 'kʋɛ ‑wɛ nɩ. Kɛɛ, nyiblo nɩ ‑do, 'kɩ 'lɩ ꞊nʋ 'nyɩ, ɛ nɔ‑ ꞊hɩan ‑mɔ, 'ɛ 'yɛɛ 'lɩ win, 'ɛ pɩ Nyɩsʋa 'nyrɛ lɛ. 16 ‑Tɛ ɛ nyre 'ʋ ‑Yusu 'hʋɩ, ‑ɛ ‑bɩ ɛ 'gbla kwlɩ, 'kɩ 'ʋ꞊ʋ ye', 'ɛ ‑nyi꞊e 'wio. 'Tɩ‑ nyiblo a 'mʋ, ɛ mɔ Samalikʋɛyu ꞊nɩɔ. (Samalikʋɛ a 'mʋ, ‑Juukʋɛ* wɛn 'nɩ, ʋ 'yɩ ꞊haannyibli 'pa‑.) 17 Kɛ‑ ‑Yusu pɩ de, ‑ɛ mɔ: «Nyibli nɩ ‑pu ‑bʋ, ‑ʋ kɔ 'kʋɛ 'n nu꞊o, 'ɛ ‑wɛ, 'waa nyibli nɩ ꞊hʋɩan‑do ‑bɩ ‑mʋ', ‑bɩ' ʋ nɩ yɩ 'lɩ? 18 Dɛ‑ nu꞊o, 'kɩ nyiblo ꞊dʋ, 'kɩ 'lɩ ꞊nʋ 'nyɩ, ɛ 'yɩ꞊ɩ 'lu ‑mɔ lɛ ‑hie, 'kɩ bʋ di 'nɛ‑ 'mʋ yɩ, ɛ 'mʋ Nyɩsʋa 'wio ‑nyi, 'bʋ 'yɩ hɩapʋdakɔ a nyiblo ‑bʋ 'pa‑?» 19 ‑Ɛ ‑bɩ kɛ‑ ‑Yusu pɩ 'kɩ nyiblo a 'mʋ yɩ, ɛ wɛn: «'Du ye', ‑bʋ mu. ‑Tɛ ‑kuo 'mʋ ꞊wlʋ yɩ, ɛ nɔ‑ nu꞊o, Nyɩsʋa 'ɛ wa ‑mʋ.»
‑Tɛ Nyɩsʋa di nyibli a win a kɩkɔɔlɛ nu
(Matie 24.23-28,37-41)
20 ‑Nyrɔwɔ ꞊dʋ 'kwli, Falisi꞊tumu* a nyibli ꞊dʋ, ʋ nʋ‑ 'bɛti ‑Yusu, ʋ wɛn: «Ti a 'dɩ ‑bɩ ‑kɔ 'yri Nyɩsʋa di ‑tonyibli a win a kɩkɔɔlɛ ‑wlu ꞊tuu ‑nɩ, ɛ 'mʋ 'a ‑kʋan 'lu ‑yra 'lɩ?» ‑Ɛ ‑bɩ ɛ ꞊tu ꞊nʋ ꞊wɔn, ɛ wɛn: «Nyɩsʋa 'bʋ ꞊tu nyibli a win a kɩkɔɔlɛ ‑wlu, nyiblo ꞊dʋ 'yɩ 'lɩ꞊ɩ 'lɩ ‑wɛ bʋ 'ye ‑tɛblɩ, ‑ɛ di 'lu ‑mɔ mu, ‑ɛ di꞊e nyibli ‑tɔɔ ‑nɩ, ‑ɛ mɔ, Nyɩsʋa ꞊tu 'a nunuo ‑wlu. 21 Ʋ 'yɩ 'lɩ꞊ɩ 'lɩ ‑wɛ, bʋ pʋ lɛ: Ba ta 'nɛ‑ lɛ, ‑ʋ'ʋ‑ ba ta 'lɩ ‑tɩtɛ ‑mʋ' lɛ. Ba kɔ 'a yiyie, ‑ɛ mɔ, Nyɩsʋa ꞊tu nyibli a win a kɩkɔɔlɛ ‑wlu, 'kɩ 'lɩ 'a mʋ 'nyɩ.»
22 ‑Ɛ ‑bɩ kɛ‑ ɛ pɩ 'kɩ 'a ‑nagbopʋ* yɩ, ɛ wɛn: «Ɛ di kɔ ti, ‑ɛ kɔ 'yri a di 'ʋ꞊ʋ ‑hʋa ‑nɩ dɩakɩ, 'kɩ 'mɔ ‑bʋ, ‑ɛ mɔ ‑tonyibli a pɛpɛ a Nyiblo, ꞊bʋ nɩ 'ʋ 'a mʋ 'hʋɩ, 'kɩ 'lɩ ‑nyrɔwɩ gbi 'kwli, kɛɛ, ɛ 'nɩ ‑mɔ꞊ɔ lɩ꞊ɩ nɩ. 23 Ti di 'ʋ 'nɩ nyre, ʋ 'mʋ 'a mʋ ‑lee ‑nɩ, ‑ɛ mɔ: 'Kɩ ɛ nɩ 'nɛ‑, ‑ʋ'ʋ‑ 'kɩ ɛ nɩ 'lɩ ‑tɩtɛ ‑mʋ'. Kɛɛ, a 'nɩ 'muo 'lɩ, kɔ, a 'nɩ 'gbaa 'lɩ cigbɛ 'lɩ. 24 ‑Nyrɔwɔ ‑mʋ', ‑ɛ kɔ 'kwli 'mɔ ‑bʋ, ‑ɛ mɔ ‑tonyibli a pɛpɛ a Nyiblo, 'n di di de, 'na didie di 'wɩ ‑tɛ yakɔ ni 'yii a pʋpʋʋ, 'ɛ yɩ wlɩn, kʋɛ 'lɩ 'yrʋ a 'hrɩɩlɛ' bʋ, ‑bʋ mu, ‑bʋ yɛ 'yrʋ a bʋpɛɛlɛ kɩ. 25 Kɛɛ, 'tɩ‑ dɛ a 'mʋ, ɛ 'mʋ 'lu ‑mɔ mu, 'n kɔ ꞊bʋ 'ye ꞊hɩʋɛn dɩakɩ, kɔ, ti ‑bʋ 'yri a nyibli kɔ bʋ yraa 'mʋ.
26 Dɛ ‑mʋ', ‑ɛ mi la 'lu ‑mɔ, Noe a ti 'yri, ɛ nɩ ‑do a 'mʋ, nɔ‑ di 'lu ‑mɔ mu, ti ‑mʋ' ‑kɔ 'yri 'mɔ ‑bʋ, ‑ɛ mɔ ‑tonyibli a pɛpɛ a Nyiblo, 'n di di. 27 Noe a ti 'yri, nyibli yɩ di la dɛ, 'ʋ 'nɛ la nɔ, 'ʋ kʋkʋɛ la ‑nɩ, 'ʋ pʋɛ la 'waa 'yonʋ 'blɩ. Ɛ nɔ‑ ʋ 'ble 'ʋ kʋa ‑bleble, Noe 'ɛ pa la 'lɩ 'a 'mɩɩ 'kwli, 'tɩ‑ 'nu gbagbʋ 'ɛ bi la ꞊hlɔn, 'a 'yiyinie 'ɛ gba la ꞊nʋ, 'ɛ ‑wɛ la ꞊nʋ bʋ pɛpɛ.
28 ‑Tɛblɩ nɩ ‑do, ‑ɛ mi la 'lu ‑mɔ, nyiblo ‑bʋ, ‑ɛ mɔ Lɔtɩ a ti 'yri, nɔ‑ di 'lu ‑mɔ mu ‑wɛ, 'na diditi 'yri. Lɔtɩ a ti 'yri, ‑tonyibli yɩ di la dɛ, 'ʋ 'nɛ la nɔ, 'ʋ ‑tʋɛ la ‑tɛblɩ, 'ʋ ple la, 'ʋ 'dʋɛ la, 'ʋ pɩ la 'kayo. 29 Kɛɛ, ‑nyrɔwɔ ‑mʋ', Lɔtɩ ‑hɔn la 'lɩ Sodɔmʋdɩɔ 'kwli, ‑ɛ ‑bɩ na kɔ 'nʋ ‑mʋ' 'hʋɛn‑, ‑ʋ 'lɩlɛ nyibli lɛ, ʋ nʋ‑ ‑hɔn la 'lɩ yakɔ 'kwli, 'ʋ ‑wɛ nyibli a pɛpɛ bʋ. 30 Ti ‑mʋ' ‑kɔ 'yri, 'mɔ ‑bʋ, ‑ɛ mɔ ‑tonyibli a pɛpɛ a Nyiblo, 'n di di de, ‑tɛblɩ nɩ ‑do a 'mʋ, ʋ nʋ‑ di 'lu ‑mɔ mu. 31 ‑Nyrɔwɔ nɩ ‑do a 'mʋ, nyiblo 'bʋ nɩ 'lɩ 'a 'kayu a ‑yaa 'kwli, bʋ 'gba ci lɛ ‑dodo. Ɛ 'nɩ 'paa 'lɩ 'kayu bʋ, 'a kʋkɔ‑tɛblɩ a bʋbla a ‑tɩ, 'tɩ‑ ɛ 'mʋ ci lɛ 'gba. Nyiblo 'bʋ nɩ 'lɩ 'a ‑ci kɩ, bʋ 'gba ci lɛ ‑dodo. Ɛ 'nɩ 'hɩaan 'lɩ ‑mɔ, ɛ 'nɩ 'die 'lɩ 'dɩɔ. 32 Dɛ ‑mʋ', ‑ɛ nu la Lɔtɩ a nʋgba, 'a ‑tɩ bʋ bi 'lɩ 'a mʋ 'kwli.
33 Nyiblo 'bʋ 'yɛ nɩ ‑hʋa bʋ 'waan nɛ 'a dɩɔnʋ a ‑hʋnhlʋn, 'kɩ 'nɛ‑ ‑tʋtʋ kɩ, 'kɩ 'ʋ 'na ‑ta', 'bʋ mɔ, nyiblo a 'mʋ 'bʋ 'kʋ, ɛ di 'a 'klɔ yrayrʋ 'nɩ 'waan ‑nɩ ‑wɛ, 'kɩ 'lɩ Nyɩsʋa yɩ. Kɛɛ, nyiblo 'bʋ ‑wɛn, 'kɩ 'a dɩɔnʋ a ‑hʋnhlʋn bʋ 'wan, 'kɩ 'nɛ‑ ‑tʋtʋ kɩ, ‑tɛ ɛ nʋɛ 'mʋ a ‑tɩ, 'bʋ mɔ, nyiblo a 'mʋ 'bʋ 'kʋ, ɛ di kɔ 'klɔ yrayrʋ ‑mʋ', ‑ɛ 'yɛ nɩ ‑wɛ 'lɩ, 'kɩ 'lɩ Nyɩsʋa yɩ. 34 'N yɩ 'a mʋ 'nɩ ‑lee ‑nɩ, ‑ɛ mɔ, ti a 'mʋ 'yri, nyibli nɩ 'hʋɛn 'bʋ pɛ 'ʋ dɛ kɩ bʋ, 'n di ‑ha 'ʋ nyiblo nɩ ‑do, 'mʋ 'ʋ ‑ɛ ‑bɩ bʋ hie. 35 Nʋgbɩ nɩ 'hʋɛn 'bʋ yɩ ‑kʋbʋ nɩ dui, 'kɩ 'lɩ dugbe nɩ ‑do 'kwli, 'n di ‑ha 'ʋ nyiblo nɩ ‑do, 'mʋ 'ʋ ‑ɛ ‑bɩ bʋ hie. [ 36 Nyibli nɩ 'hʋɛn 'bʋ yɩ ‑kʋan nɩ ni, 'kɩ 'lɩ ‑ci nɩ ‑do kɩ, 'n di gba nyiblo nɩ ‑do, 'mʋ 'ʋ ‑do ‑bɩ bʋ hie.]» 37 ‑Yusu bʋ pʋ 'kɩ lɛ, ‑ɛ ‑bɩ 'a ‑nagbopʋ 'bɛti꞊e nɩ, ʋ wɛn: «‑Bɩ' ‑tɛblɩ a 'mʋ, ɛ di 'lu ‑mɔ yɩ ‑muu ‑nɩ 'lɩ?» ‑Ɛ ‑bɩ ɛ ꞊tu ꞊nʋ ꞊wɔn, ɛ wɛn: «‑A 'blikʋɛ wɛn 'nɩ: ‑Tɛ ‑mʋ', mʋma 'kuku yɩ 'ʋ bʋ pɛ, 'kɩ ke yɩ 'ʋ lɛ 'kukue ‑nɩ.»