6
Jiisasnoŋ Sabat kendombaa Poŋa kolooja.
Mat 12.1-8; Maak 2.23-28
1 *Kawaa gematanoŋ Sabat kendoŋ moŋnoŋ Jiisasnoŋ wiit dumuŋ gawoŋ koria somata kotoŋ keno. Keno gowokouru-tanoŋ wosogia iŋiro wiit hoŋa motomotooŋ borogianoŋ kuma osasaaŋ negi. 2 Kaeŋ negitiwaajoŋ Farisii (Kana qaawaa kaparaŋ-koŋkoŋ) tosianoŋ ii iima kokaeŋ iŋijogi, “Oŋo mono naambaajoŋ Sabat kendombaa gawoŋ meme soŋgoya uuguju?”
3 *Kaeŋ iŋijogito, Jiisasnoŋ kokaeŋ meleeno, “Kiŋ Deiwidnoŋ manjaqeqe ejauruta yoŋowo liligoŋ wosogia iŋiro iwoi aŋgiti, ii weeŋgogi me qaago? 4 *Iinoŋ Anutuwaa opo sel jigonoŋ uma bered kowoga Anutuwaa jaasewaŋanoŋ alatanoŋ aŋgi raro esuŋanoŋ tururo qetegogiti, ii mero negi. Bered kowoga mesamesaoya ii jigo gawoŋ galeŋ yoŋonondeeŋ neŋ laligogi. Iinoŋ ano iwaa kerasuru-urutanoŋ ii newubotiwaajoŋ soŋgo eroto, ii kileŋ negi.”
5 Kaeŋ jeŋ kokaeŋ iŋijoro, “Siwe gomambaa Eja hoŋanoŋ mono Sabat kendombaa Poŋa kolooja.” Kiaŋ.
Jiisasnoŋ eja boria sooroŋgoya meŋ qeaŋgoro.
Mat 12.9-14; Maak 3.1-6
6 Jiisasnoŋ Sabat kendoŋ moŋnoŋ qamakooli mirinoŋ uma Buŋa qaa kuma oŋono. Iikanoŋ eja moŋ boria dindiŋa sooliro raro. 7 Kana qaawaa boi ano Farisii (Kana qaawaa kaparaŋkoŋkoŋ) yoŋonoŋ Jiisas iima qaa jakeyanoŋ ama mubombaa kania moŋgama “Eja ii Sabat kendonoŋ meagowaa me qaago?” kaeŋ jeŋ jaa galeŋ meŋ ragi. 8 Ragito, Jiisasnoŋ roromoŋgogia ii moma kotoŋ eja boria soosoolia ii kokaeŋ ijoro, “Mono waama jaanananoŋ namba.” Kaeŋ ijoro waama nano.
9 Nano Jiisasnoŋ kaeŋ jero, “Kana qaa otaaŋ Sabat kendonoŋ iwoi awaa me bologa amboŋa? Saanoŋ mombaa waŋa somoŋ-gowoŋa me mesaoniŋ tiwilaawaa. Nomaeŋ aniŋ sokombaa? Ii qisiŋ oŋombe jewu.” 10 Kaeŋ jeŋ eleqeleema korebore iŋiidaboroŋ eja ii ijoro, “Gii mono boroga qetetereewa.” Kaeŋ ijoro boria qetetereero mombo awaa kolooro.
11 Awaa kolooroto, galeŋ yoŋonoŋ iriŋgia mamaga soono “Jiisas nomaeŋ ama muboŋa?” jeŋ iyaŋgia amiŋ mogi. Kiaŋ.
Gowokouruta 12 meweeŋgoŋ oŋono.
Mat 10.1-4; Maak 3.13-19
12 Kambaŋ kanoŋ Jiisasnoŋ baaŋanoŋ qama koolimambaajoŋ uma gomantiiŋa koriga ii Anutu qama kooliŋ muŋ laligoro gomaŋ ano. 13 Gomaŋ ano gowokouruta oŋooma yoŋoonoŋga 12 meweeŋgoŋ oŋoma wasiwasi eja aposol qa ii oŋono.
14 Qagia ii kokaeŋ qaro: Saimon, Jiisasnoŋ qata Piito muro, iwaa koga Andruu ano Jeims, Jon, Filip, Bartolomyuu, 15 Matyuu, Tomas, Jeims Alfiuswaa meria ano Saimon qata moŋ Tompe eja qagi.* 16 Juudas Jeimswaa meria ano Juudas Iskariot. Kariot eja kanoŋ kanageŋ memelolo ejaga kolooro.
Jiisasnoŋ ji ejemba meŋ qeaŋgoŋ oŋono.
Mat 4.23-25
17 Jiisasnoŋ aposoluruta yoŋowo baaŋanoŋga kamaaŋ baloŋ korianoŋ kema naŋgi. Naŋgi gowoko tuuŋ somata ano ejemba tuuŋlelembe yoŋonoŋ iwaajoŋ ajorooŋ mamboŋgi. Yoŋonoŋ “Buŋaya jero moniŋ jinana meŋ qeaŋgowaa,” jeŋ iikawaajoŋ Judia prowins kuuya, Jerusalem siti ano kowe goraayanoŋga Taia ano Saidon taoŋ iikanoŋa kaŋ ajoroogi. 18 Omejiilanoŋ kokojinjiŋ meŋ oŋonoti, iyoŋonoŋ kaaŋagadeeŋ kaŋ qeaŋgogi. 19 Ku-usuŋanoŋ iwaanoŋga kotoŋ yoŋoonoŋ uro kuuya meŋ qeaŋgoŋ oŋono. Kawaajoŋ ejemba kuuyanoŋ Jiisas oosiriwombaajoŋ janjariŋ riigi. Kiaŋ.
Simbawoŋawo ano gejajuju aambaa qaaya
Mat 5.1-12
20 Jiisasnoŋ gowokouruta otaama iŋiima kokaeŋ iŋijoro,
“Anutuwaa bentotoŋ ii wanaya oŋoo buŋaga. Kawaajoŋ wanaya oŋo mono simbawoŋawo kolooju.
21 Kambaŋ kokaamba nenewaa kaaŋa komuŋ qenjeŋ qeŋ laligojuti, Anutunoŋ mono siiŋgia ii uŋuagiwaa. Kawaajoŋ oŋo mono simbawoŋawo kolooju. Kambaŋ kokaamba saajuti, oŋonoŋ mono korisoro ama jomo jomowu. Kawaajoŋ wosobiri laligojuti, oŋo mono simbawoŋawo kolooju.
22 *“Ejembanoŋ oŋo Siwe gomambaa Eja hoŋaajoŋ ama kazi ama yakariŋ selianoŋ kuuŋ uuqeqe qaa tokoroŋkota jeŋ oŋoma kasu seibolo kaaŋa qagia kotoŋ kondeembuti, oŋo mono simbawoŋawo kolooju.
23 *Ambosakoŋurugianoŋ iikawaa so gejatootoo ejemba yoŋoojoŋ ama oŋoma laligogi. Mobu! Anutunoŋ tawagia uuta Siwe gomanoŋ anota eja. Kawaajoŋ kaeŋ ama oŋoŋgi kambaŋ iikanoŋ mono aisooŋ otokoriaŋ maabu.
24 Oŋo simbawoŋawo laligojuto, qabuŋa esuhinagiawo oŋo laaligo siiseweweya qaa laligojuti, ii mono tegowaa. Kawaajoŋ niinoŋ oŋoojoŋ qama wanjinjiŋgoŋ ‘Oo yei!’ jejeŋ.
25 Kambaŋ kokaamba neŋ timbiriŋ ama laligojuti, oŋo mono wosogia iŋiro bodi laligowuya. Kawaajoŋ niinoŋ oŋoojoŋ qama wanjinjiŋgoŋ ‘Oo yei!’ jejeŋ. Kambaŋ kokaamba korisoro ama jomo jomojuti, oŋo mono amburereŋ meŋ saabuya. Kawaajoŋ niinoŋ oŋoojoŋ qama wanjinjiŋgoŋ ‘Oo yei!’ jejeŋ.
26 “Ambosakoŋurugianoŋ gejatootoo ejemba takapolakaya jeŋ mepeseeŋ oŋoma laligogi. Ejemba kuuya iikawaa so ama oŋoŋgi niinoŋ oŋoojoŋ qama wanjinjiŋgoŋ ‘Oo yei!’ jejeŋ.” Kiaŋ.
Kereuruga mono jopagoŋ oŋomba.
Mat 5.38-48; 7.12a
27 “Bologa ama oŋombuyato, oŋo qaana moma laligojuti, niinoŋ oŋoojoŋ kokaeŋ iŋijowe mobu: Mono kereurugia uugianoŋ jopagoŋ oŋoma laligowu. Daeŋ yoŋonoŋ kazi ama oŋonjuti, ii mono awaagadeeŋ ama oŋoma laligowu.
28 “Daeŋ yoŋonoŋ qasuaaŋ jiriŋgoŋ oŋonjuti, ii mono kobibiiŋ kotuegoŋ oŋombu. Horoŋ ureeŋ ama oŋonjuti, iyoŋoojoŋ mono Anutuwaa qama kooliwu.
29 “Moŋnoŋ uruŋga lee qetaaliro leegeŋ kaaŋagadeeŋ meleema muba. Moŋnoŋ malekuga qaga guama opoga duta kaaŋgadeeŋ memambaajoŋ moro giinoŋ mono ii mende aŋgoŋ komba.
30 “Iwoiwaa welema goŋgi ii mono kuuya oŋomba. Moŋnoŋ goo hina iwoiga mero ii mono meleema gombaatiwaajoŋ mende kaparaŋ koma qisiwa. 31 *Ejembanoŋ oŋo iwoi ama oŋombutiwaa momakejuti, iikawaa so mono yoŋoojoŋ kaaŋagadeeŋ ama oŋomakebu.
32 “Namowaa siŋgisoŋgo ejembanoŋ alaurugianoŋ jopagoŋ oŋoŋgi kitia meleema jopagoŋ oŋoma mepeseeŋ aoŋkeju. Oŋo iikawaa so balombaa tania otaaŋkejuti eeŋ, Anutuwaanoŋ tosa mende kolooro mono nomaeŋ oŋo mepeseeŋ oŋonaga? Alaurugia ano kereurugia ii mono motooŋ jopagoŋ oŋoŋgi tawa oŋono oyaŋboyaŋ koloowuya.
33 “Namowaa siŋgisoŋgo ejembanoŋ alaurugianoŋ iwoi awaa ama oŋoŋgi kitia meleema oŋoma ala meŋ aoŋ mepeseeŋ aoŋkeju. Oŋo iikawaa so ama balombaa tania otaaŋkejuti eeŋ, Anutuwaanoŋ tosa mende kolooro oŋo mende mepeseeŋ oŋombaa.
34 “Namowaa siŋgisoŋgo ejembanoŋ moneŋ iwoi ii siŋgisoŋgo ejemba tosaaŋa yoŋoojoŋ oŋoma kitia iikayadeeŋ meleema oŋombutiwaajoŋ kaparaŋ komakeju. Ii balombaa nanamemeŋa. Oŋo tosianoŋ tosagia meleema oŋombutiwaa mamboŋgi Anutunoŋ mono nomaeŋ mepeseeŋ oŋonaga? Tosianoŋ tosagia mende meleema oŋoŋgi Anutunoŋ mono kitia ii meleema tawa oŋombaa.
35 “Oŋo mono Siwe Toyaa nanamemeŋa ama meŋ laligowu. Baloŋ ejembanoŋ bologa ama daŋgiseŋ mende jeŋkejuto, Anutunoŋ kileŋ ii awaa ama oŋomakeja. Kawaajoŋ oŋo mono kereurugia uugianoŋ jopagoŋ awaagadeeŋ ama oŋoma moneŋ iwoi oŋoma iikawaa kitia moŋ meleema oŋombutiwaajoŋ mende moma mambombu. Kaeŋ ama laligogi tawagianoŋ seiŋ uuta kolooro Anutu uutaa meraboraaŋa kolooŋ laligowuya.
36 “Siwe Maŋgianoŋ korebore kiaŋkomuŋ oŋomambaajoŋ moji, oŋo mono iikawaa so ejemba kuuya kiaŋkomuŋ oŋoma laligowu.” Kiaŋ.
Jenteego toya kaaŋa mende koloowu.
Mat 7.1-5
37 “Ejemba tosia yoŋoo qaagia ii mende gosiŋ jeŋ tegowu. Ii mende jeŋ tegoŋ oŋoŋgi Anutunoŋ mono oŋoaŋgia kaaŋagadeeŋ mende jeŋ tegoŋ oŋombaa. Oŋo tosia yoŋoo siŋgisoŋgogiaa iroŋa ii mende meleema oŋombu. Ii mende meleema oŋoŋgi Anutunoŋ mono oŋoaŋgiaa siŋgisoŋgogiaa iroŋa ii kaaŋagadeeŋ mende meleema oŋombaa. Oŋo mono tosia yoŋoo siŋgisoŋgogia mesaowu. Ii mesaogi Anutunoŋ oŋoaŋgiaa siŋgisoŋgogia kaaŋagadeeŋ soŋgbama mesaowaa.
38 “Oŋo ejemba tosia yoŋoo iwoi ama oŋoŋgi Anutunoŋ mono iikawaa so gosiŋ iwoi ii meleema oŋo kaaŋiadeeŋ ama oŋombaa. Kawaajoŋ oŋo mono iwoi kaleŋ oŋomakebu. Kaeŋ oŋoŋgi Anutunoŋ mono kaaŋiadeeŋ kaleŋ oŋomakebaa. Oŋanoŋ, Anutunoŋ ii kalembone mende moma ilaaŋ oŋomakebaa. Anutunoŋ gosiŋ oŋo iwoi oŋoŋgiti, iikawaa soya kuuya meŋ qambinoŋ maaro qaa ootanoŋ kouro utugoro ororoŋ kolooro menduŋgoro kemero toroqeŋ qaganoŋ maaro soya uuguŋ qeqelalaŋ kamaaro ii mono gesogianoŋ mouma oŋombaa.” Anutuwaa kania ii kaaŋia.
Ejembanoŋ aŋgiaa kanagia iima mobu.
39 *Jiisasnoŋ sareqaa moŋ kokaeŋ iŋijoro, “Jaagoo ejemba moŋnoŋ jaagoo alia moŋ saanoŋ borianoŋ meŋ wambaa me qaago? Kaeŋ kembaoraga mono motooŋ roŋnoŋ kemeŋ urunaga. 40 *Gowokonoŋ boiya mende uuguja. Boigianoŋ momo kuuya tororo kuma oŋono moma komuwuti, kuuya iyoŋonoŋ mono boigia kaaŋa koloowuya.
41 “Gii naambaajoŋ alagaa jaayanoŋ godomaruru melaada iijanto, geeŋgaa jaaganoŋ gere tapia somata eji, ii nomaeŋ mende iima kotojaŋ? 42 Geeŋgaa jaaganoŋ gere tapia somata eji, ii mende iima kotoŋ nomaembaajoŋ alagaajoŋ kokaeŋ jenaga, ‘Alana moba! Jaaganoŋ eugeŋ godomaruru kemeŋ raji, ii saanoŋ itagowe kamaawaa.’ Oo uumeleembaa selesele eja, gii mono wala geeŋgaa jaaganoŋga gere tapia somata ii meŋ giliwa. Ii meŋ giliŋgo tororo iima kotoŋ alagaa jaayanoŋ godomaruru kemeŋ raji, ii saanoŋ itagona kamaawaa.” Kiaŋ.
Gerewaa kania ii hoŋa iima gosiŋ moma kotowu.
Mat 7.16-20; 12.33-35
43 “Gere awaa moŋnoŋ hoŋa bologa mende kuuŋkeja. Kaaŋiadeeŋ gere bologa moŋnoŋ hoŋa awaa mende kuuŋkeja. 44 *Jao kota ii kasuneselanoŋ kolooro mewombaajoŋ amamaaŋkejoŋ ano muli hoŋa ii kowororonoŋ kolooro qetegowombaajoŋ amamaaŋkejoŋ. Iikawaa so gerewaa hoŋa iima gosiŋ mono kania moma kotowu.
45 *“Eja uutanoŋ iwoi saa qero eji, ii mono buutanoŋ asuganoŋ jeŋkeja. Kawaajoŋ eja awaawaa uu kowianoŋ iwoi awaawaa moriaŋa eji, iinoŋ mono awaa ii asuganondeeŋ jeŋkeja. Eja bologaa uu kowianoŋ iwoi bologa eji, iinoŋ mono bologa ii asuganoŋ jeŋkeja.” Kiaŋ.
Miri tando kotakota ano loolooria
Mat 7.24-27
46 “Oŋo noojoŋ ‘Poŋ Poŋ!’ qa ii mono naambaajoŋ qamakejuto, niinoŋ iwoi mewutiwaajoŋ jeŋkejeŋi, ii mende teŋ koma meŋkeju.
47 “Daeŋ yoŋonoŋ noonoŋ kaŋ qaana moma teŋ koma mejuti, niinoŋ iyoŋoo kaniagia qendeema sareqaanoŋ jemaŋa. 48 Iinoŋ motoŋqeqe eja kokawaa so kolooja: Eja iikanoŋ miri memanjeŋ roŋ koriga osoŋ kemeŋ tandoya jamo kowonjiŋ (simeŋ) qaganoŋ kuuŋ meŋ kotiiro nano. Kaeŋ nano koŋuru kambanoŋ apu gboulu somata qeŋ miri batuyanoŋ kuuroto, awaagadeeŋ meŋ mejugoro nanotiwaajoŋ kumambaajoŋ qeŋ bimbimgoro kotiiŋ nano. 49 Qeŋ bimbimgoroto, moŋnoŋ qaana moma mende teŋ koma meji, iinoŋ mono motoŋqeqe eja kokawaa so kolooja: Iinoŋ miri memanjeŋ tandoya mende osoŋ komoma namo qaganoŋ teku manjagadeeŋ ama mero. Mero nano koŋuru kambanoŋ apu gboulu somata qeŋ miri batuyanoŋ kuuro miri ii iikanondeeŋ kuno ororoŋgoŋ kamaaro.” Kiaŋ.
* 6:1 Dut 23.25 * 6:3 1 Sml 21.1-6 * 6:4 Lew 24.9 * 6:15 Nesenel paati zelot yoŋonoŋ Room gawman tuarenjeŋ ama iyaŋgiaa nanaŋ mewombaajoŋ tompe meŋ laligogi. * 6:22 1 Piito 4.14 * 6:23 2 Hist 36.16; Apo 7.52 * 6:31 Mat 7.12 * 6:39 Mat 15.14 * 6:40 Mat 10.24-25; Jon 13.16; 15.20 * 6:44 Mat 12.33 * 6:45 Mat 12.34