8
Emba moŋnoŋ serowiliŋ ano mokoloogi.
1 Mirigianoŋ keŋgito, Jiisasnoŋ kema Oil gere baaŋanoŋ uro. 2 Uma eŋ gomaŋ ano umugawodeeŋ mombo eleema jiwowoŋ jigonoŋ uro ejemba tuuŋ kuuya kaŋ liligoŋ mugi kamaaŋ rama kuma oŋono.
3 Kuma oŋono Kana qaawaa boi ano Farisii (Kana qaawaa kaparaŋkoŋkoŋ) yoŋonoŋ emba moŋ wama iwaanoŋ kagi. Emba iinoŋ serowiliŋ mero iikawaajoŋ meŋ somoŋgogiti, ii wama tuuŋ jaagianoŋ aŋgi. 4 Jaagianoŋ ama Jiisaswaajoŋ jegi, “Boi, emba koi kanoŋ oloŋkalu ama mero mono iikanondeeŋ mokolooŋ meŋ kajoŋ. 5 *Mooseswaa Kana qaanoŋ emba kaaŋa ii jamonoŋ giliŋ qeniŋ komuwaatiwaajoŋ jeŋ kotoŋ nononota eja. Kaeŋ ejato, giinoŋ iwaajoŋ nomaeŋ jewaga?”
6 Kaeŋ jeŋ iikanoŋ mondoŋ Jiisas qaawaa timbinoŋ horoniŋ amamaaro kania mokolooŋ qaa jakeyanoŋ ama qewombaajoŋ jegi. Kaeŋ jegi usugoŋ kamaaŋ borianoŋ tere moŋ namonoŋ ooro.
7 Ooroto, toroqeŋ kaparaŋ koma qisiŋ mugi hak otaama waama dindiŋa nama kokaeŋ iŋijoro mogi, “Oŋoonoŋga moŋnoŋ siŋgisoŋgo moŋ mende ama laligoji, iinoŋ mono saanoŋ jamo mutuya meŋ giliŋ qewaa.” 8 Kaeŋ iŋijoro mogi mombo usugoŋ kamaaŋ tere mombo namonoŋ ooro.
9 Jiisasnoŋ qaa jeroti, iikanoŋ oŋoma somoŋgoro iyaŋgia siŋgisoŋgogia gamuyawo aŋgiti, ii Anutunoŋ qendeema iyaŋgiaa uugianoŋ naŋgoŋ jero isiŋosoŋgia qaono. Iikanoŋ qaono qaa bok naŋgi waŋgianoŋ wala oŋomesaoŋ keno iwaa qereweŋanoŋ gematanoŋ keno tosaaŋa motomotooŋ yoŋonoŋ kokomomola meŋ kuuya kendaborogi. Konoganoŋ keno Jiisasnoŋ penjoŋ kuuŋ raro embanoŋ yaŋodeeŋ iwo nano. 10 Jiisasnoŋ otaama waama dindiŋa nama emba ii iima kokaeŋ ijoro, “Emba, gii qaa jakeyanoŋ ama gombombaajoŋ jejuti, iyoŋonoŋ mono daeŋgeŋ gii geeŋga nii neena kenju? Yoŋoonoŋga moŋnoŋ nama gii komuwagatiwaa qaaya mende jeŋ tegoja me?”
11 Ijoro moma meleeno, “Oo Poŋ, moŋnoŋ mende jeŋ tegoŋ nonja.” Kaeŋ meleeno ijoro, “Niinoŋ kaaŋagadeeŋ gii mende jeŋ tegoŋ gonjeŋ. Gii mono keteda koi kanaiŋ siŋgisoŋgo mombo mende ama laligowa.” Kiaŋ.
Gomaŋ so ananaa asasaganana ii Jiisas.
12 *Jiisasnoŋ qaa mombo toroqeŋ kokaeŋ iŋijoro mogi, “Niinoŋ ejemba gomaŋa gomaŋa rama kenjuti, oŋoo asasagagia koloojeŋ. Moŋnoŋ nii notaaŋ kawaati, iinoŋ mono paŋgamanoŋ umbuqumbulaŋ mende kuuŋ laligowaato, laaligo kotigaa asasaga iikawaa uutanoŋ laligowaa.”
13 *Kaeŋ iŋijoro Farisii (Kana qaawaa kaparaŋkoŋkoŋ) yoŋonoŋ kokaeŋ ijogi, “Geeŋgodeeŋ kaniaga naŋgoŋ jeŋ asariŋkejaŋi, iikaaŋa ii mende sokonja. Qaago.”
14 Kaeŋ ijogi kokaeŋ iŋijoro, “Niinoŋ daakaya kamaaŋ kaweti ano dakanoŋ kema umaŋati, ii modaborojeŋ. Kawaajoŋ neeno kaniana naŋgoŋ jeŋ asariŋkejeŋi, qaa ii mono saanoŋ sokonja. Ii sokonjato, oŋo noo kaniana ii oŋanoŋ mende moma kotoju. 15 Oŋonoŋ ejemba selegia iikayadeeŋ iima iikaaŋa kanoŋ bakasasaŋ gosiŋ oŋoma qaagia tondu jeŋ tegoŋkejuto, niinoŋ ejemba mombaa qaaya mende jeŋ tegoŋkejeŋ.
16 “Nii neenodeeŋ mende laligojento, Ama wasiŋ nono kaweti, iinoŋ mono niwo nano laligojo. Iikawaajoŋ mombaa qaaya jeŋ tegowenagati eeŋ, ii mono dindiŋagadeeŋ gosiŋ soyanoŋ jeŋ tegowenaga. 17 *Woinoŋ qaa moŋ uumotooŋ ama naŋgoŋ jeri kotiiŋkeja. Qaa ii oŋoo Kana qaanoŋ kaaŋagadeeŋ oogita eja.
18 “Niinoŋ neenaa kaniana naŋgoŋ jeŋkejeŋ ano Ama wasiŋ nonoti, iinoŋ kaaŋagadeeŋ noo kaniana naŋgoŋ jeŋkeja. Kawaajoŋ woi koloojo iikanoŋ saanoŋ kotiiŋ sokondaboroja.”
19 Jiisasnoŋ kaeŋ jero moma kokaeŋ qisiŋ mugi, “Goo Maŋga ii dakanoŋ laligoja?” Qisiŋ mugi meleeno, “Oŋo nii ano Maŋna noroo kanianara mende moma laligoju. Oŋo noo kaniana moma kotowuyagati eeŋ, mono noo Maŋna kaaŋagadeeŋ moma mubuyaga.”
20 Jiisasnoŋ jiwowoŋ jigowaa nanduŋ duŋ kosianoŋ nama ejemba kuma oŋoma qaa ii jero. Ii jeroto, kambaŋanoŋ mende kaŋ kuurotiwaajoŋ ama moŋnoŋ ii mende meŋ somoŋgoro. Kiaŋ.
“Dakanoŋ umaŋati, oŋo iikanoŋ ubombaajoŋ amamaawuya.”
21 Jiisasnoŋ qaa moŋ kokaeŋ toroqeŋ iŋijoro, “Niinoŋ oŋomesaoŋ kema laligowe oŋo nii moŋgama noma laligowuya ano siŋgisoŋgo aŋgiti, iikanoŋ qokotaaŋ nama koomu kombombaŋa komuwu. Iikawaajoŋ dakanoŋ umaŋati, oŋo iikanoŋ ubombaajoŋ amamaawuya.”
22 Juuda jotamemeya yoŋonoŋ ii moma jegi, “Kokaeŋ jeja, ‘Dakanoŋ umaŋati, oŋo iikanoŋ ubombaajoŋ amamaawuya.’ Qaa ii nomaeŋ? Aro aomambaajoŋ jeja me?”
23 Kaeŋ jegi iŋijoro, “Oŋo namo kokawaa toya kolooŋ laligojuto, niinoŋ gomaŋ baloŋ eukawaa buŋaga koloojeŋ. Oŋonoŋ balonoŋ kolooŋ namo kokawaa buŋa kolooŋ laligojuto, niinoŋ waladeeŋ namo koi kanoŋ mende koloowe. 24 Mende kolooŋ laaligowaa kania kambaŋ so laligoŋ koubeti, niinoŋ mono ii koloojeŋ. Noojoŋ kaeŋ mende moma laarijuti eeŋ, mono siŋgisoŋgo aŋgiti, ii mende mesaoŋ iikanoŋ qokotaaŋ nama koomu kombombaŋa komuwuya. Kania iikawaajoŋ ama kokaeŋ iŋijowe moju, ‘Oŋo siŋgisoŋgo aŋgiti, mono iikanoŋ qokotaaŋ nama koomu kombombaŋa komuwuya’. Qaa ii oŋanoŋ.”
25 Qaa ii moma kokaeŋ qisiŋ mugi, “Gii mono moroga koloojaŋ?” Qisiŋ mugi meleeno, “Kaniana iŋisaambe modaborojuti, niinoŋ mono ii koloojeŋ. 26 Niinoŋ oŋoojoŋ qaa mamaga saanoŋ toroqeŋ jewenaga ano siŋgisoŋgo mamaga aŋgiti, iikawaa qaaya saanoŋ jeŋ tegowenagato, wasiŋ nonoti, iinoŋ mono noo wasiwasi Tona hoŋa kolooja. Iinoŋ qaa jero iwaanoŋga moma kouma laligojeŋi, niinoŋ mono qaa ii asuganoŋ jewe gomaŋa gomaŋa yoŋonoŋ momakebuya.”
27 Kaeŋ meleenoto, Amawaajoŋ qaa toroqeŋ jeroti, iyoŋonoŋ ii mende moma asarigi. 28 Jiisasnoŋ toroqeŋ kokaeŋ iŋijoro, “Niinoŋ laaligowaa kania kambaŋ so laligoŋ koubeti, mono ii koloojeŋ. Iikawaa kania ii kanageŋ saanoŋ moma asariwuya. Niinoŋ iwoi moŋ neenaa esunanoŋ me neenaa uunaajoŋ mende amakejento, Amananoŋ qaa kuma noma laligoroti, mono iikawaa so qaa jena koi jeŋkejeŋ. Qaa kota woi iikawaa kania ii kanageŋ moma asariwuya. Oŋo Siwe gomambaa Eja Hoŋa kosigogi eu uma komuwaati, kambaŋ iikanoŋ ii saanoŋ moma asariwuya.
29 Wasiŋ nonoti, iinoŋ mono niwo nano laligojo. Nanamemeŋ moro sokoma muŋkeji, niinoŋ mono suulaŋ ii amakejeŋ. Kawaajoŋ iinoŋ mende nomesaoro neenodeeŋ mende laligojeŋ.”
30 Qaa kaeŋ jerotiwaajoŋ ama ejemba mamaganoŋ uugia meleema Jiisas moma laariŋ mugi. Kiaŋ.
Aabrahambaa gbiliuruta qoloŋmoloŋgoya ano Jiisas.
31 Jiisasnoŋ Juuda ejemba tosianoŋ moma laariŋ mugiti, iyoŋoojoŋ qaa kokaeŋ iŋijoro, “Noo Buŋa qaananoŋ uugianoŋ kemero kanoŋ qokotaaŋ silia qeŋ nanjuti eeŋ, mono oŋanoŋ noo gowokouruna kolooju. 32 Kaeŋ laligoŋ qaa hoŋaa kania moma kotogi Buŋa qaa hoŋanoŋ oŋo bologagiaa kasanoŋga isama oŋono solaŋa (frii) kolooŋ laligowuya.”
33 *Kaeŋ jero moma meleema kokaeŋ jegi, “Nono Aabrahambaa gbiliuruta laligoŋ kanageso walaga koloojoŋ. Kawaajoŋa eja moŋnoŋ kasa gbado meŋ nonono laligojoŋiwaajoŋ jejaŋi, ii qaago. Nono mono kambaŋ moŋnoŋ kamaaŋqeqeta kaaŋa mende kolooŋ laligoniŋ. Ano gii nomaembaajoŋ ama kokaeŋ jejaŋ, ‘Kasanoŋga isama oŋono solaŋa kolooŋ laligowuya’? Qaa ii mende sokonja.”
34 Kaeŋ jegi kokaeŋ meleema oŋono, “Niinoŋ qaa hoŋa tooŋ moŋ kokaeŋ iŋijowe mobu: Siŋgisoŋgo anjuti, kuuya iyoŋonoŋ siŋgisoŋgowaa weleŋqeqe omaya tawagia qaa laligogi iikawaa kasanoŋ kokosiiŋ oŋomakeja. 35 Kokosiiŋ oŋomakejato, weleŋqeqenoŋ toyaa miri uutanoŋ kambaŋ so mende laligoŋ ubaa. Iyaŋaa Merianoŋ saanoŋ mirianoŋ kambaŋ tetegoya qaa laligowaa.
36 “Merianoŋ bologaa kasanoŋga isama oŋono solaŋaniwuti eeŋ, oŋonoŋ mono oŋanoŋ kasa gbadoya qaa solaŋa (frii) kolooŋ laligowuya. 37 Oŋo Aabrahambaa gbiliuruta laligojuti, mojento, bologanoŋ uugia gojonjiwaajoŋ noo Buŋa qaananoŋ qososoniŋ oŋoma kondondoŋgoŋ kamaaŋkeja. Kania kawaajoŋ mono kaparaŋ koma nii nuwombaajoŋ moju. 38 Niinoŋ Amanaa kooroŋanoŋ laligoŋ iwoi iima laligoŋ koubeti, iikawaa qaayaga jeŋkejeŋ. Oŋonoŋ kaaŋagadeeŋ maŋgianoŋ qaa iŋijoroti, iikawaa so amakeju.”
39 Jiisasnoŋ kaeŋ meleema oŋono kokaeŋ jegi moro, “Aabrahamnoŋ mono ananaa asa-ambonana kolooja.” Kaeŋ jegi moma jero, “Oŋo Aabrahambaa gbiliuruta koloowuyagati eeŋ, mono iwaanoŋ nanamemeŋ otaagi sokonaga. 40 Iikawaa tania kokaeŋ kolooja: Niinoŋ Anutuwaa jetanoŋga qaa moma iikawaa so qaa oŋaboŋa ii jewe momakeju. Kambaŋ kokaamba oŋo kaparaŋ koma eja nii nuwombaajoŋ mojuto, Aabrahamnoŋ kaaŋa mende ano. 41 Oŋoaŋgiaa maŋurugiaa nanamemeŋgia iikayadeeŋ otaaŋ laligoju.” Kaeŋ jero ijogi, “Serowiliŋ kananoŋ kolooŋ maŋnana qaa (gua mera) mende koloojonto, Maŋnanawo laligojoŋ. Anutu iyaŋa motooŋgonoŋ mono maŋ koma nononja.” Kiaŋ.
“Oŋo Kileŋaa Toyaa buŋa kolooju,” jero.
42 Jiisasnoŋ kokaeŋ iŋijoro, “Anutunoŋ aŋo maŋ koma oŋonagati eeŋ, niinoŋ iwaanoŋga kamaaŋ koloowetiwaajoŋ mono saanoŋ nii uu jopagoŋ nombuyaga. Neenaa esuŋnoŋ nemuŋ kono mende kolooweto, Anutunoŋ wasiŋ nono kamaaŋ laligojeŋ. 43 Qaa jeŋkejeŋi, ii naambaajoŋ moma asariwombaajoŋ bimooŋkeju? Noo qaananoŋ uugia undeenjiwaajoŋ ii moma kotowombaajoŋ mojogia tiiro zizi togoŋkeju. Kawaajoŋa ii moma asariwombaajoŋ amamaaŋkeju?
44 “Mono maŋgia Bologa Toyaa buŋa kolooju. Siiŋgia kombombaŋanoŋ mono maŋgiaa siiŋa bologa otaawutiwaajoŋ eja. Iinoŋ kanakanaiyanoŋga ejemba uŋugi koomu ejaga kolooŋ kouma laligoja. Qaa hoŋanoŋ uutanoŋ mende nanjiwaajoŋ ama qaa hoŋa uuguŋ siliqalu nanja. Qolomoloŋ jeje ejaga kolooŋ qolomoloŋ jejewaa waŋ koloojiwaajoŋ qolomoloŋ jeŋkeji, ii mono aŋaa uutaajoŋ jeŋkeja.
45 “Iinoŋ qolomoloŋ jeŋkejato, niinoŋ qaa hoŋa jeŋkejeŋi, oŋo iikawaajoŋ nii mende moma laariŋ nomakeju. 46 Oŋo kuuyanoŋ noo kaniana kokaeŋ qendeembombaa amamaaŋkeju: Iinoŋ siŋgisoŋgo ano qaayawo laligoja. Kaniana iikaya moŋganjuto, niinoŋ qaa hoŋa jeŋkejeŋi, ii mono naambaajoŋ mende moma laariŋ nonju?
47 “Moŋnoŋ Anutuwaa buŋa kolooji, iinoŋ mono Anutuwaanoŋ qaa geja ama momakeja. Oŋo Anutuwaa buŋa mende koloojutiwaajoŋ ama qaa ii mende moma asariŋkeju.” Kiaŋ.
Jiisasnoŋ iyaŋaajoŋ nomaeŋ jokolooro?
48 Jiisasnoŋ Juuda ejemba yoŋoo kanagia iŋisaano kitia meleema kokaeŋ ijogi, “Gii Samaria prowinswaa siliqalu ejaga koloona omenoŋ uuganoŋ kemero laligojaŋ. Kaeŋ jeniŋ sokonja me qoloŋgojoŋ, ii saanoŋ geeŋgo jena moboŋ.”
49 Kaeŋ ijogi kokaeŋ meleeno, “Omenoŋ uunanoŋ mende kemero laligojeŋ. Nii Amanagadeeŋ goda qeŋ muŋ laligowe oŋonoŋ kileŋ nii gamu qeŋ nomakeju. 50 Kaeŋ amakejuto, neeno qabuŋanawo koloomambaajoŋ janjariŋ mende riiŋkejeŋ. Motooŋgonoŋ kaaŋ koloomambaajoŋ manjaya qeŋ laligoja. Eja iinoŋ motooŋgo gosiŋ noma ‘sokonjaŋ,’ jeŋ jeŋ tegoŋ nomakeja. 51 Niinoŋ qaa hoŋa tooŋ moŋ kokaeŋ iŋijowe mobu: Moŋnoŋ noo Buŋa qaana teŋ koma otaaŋkeji, iinoŋ mono kambaŋ moŋnoŋ koomu kotigaa buŋa mende koloowaa.”
52 Kaeŋ meleeno Juuda jotamemeya yoŋonoŋ Jiisas kokaeŋ jegi moro, “Aabraham ano gejatootoo ejemba yoŋonoŋ komugi ano giinoŋ kileŋ kokaeŋ jena sisau kolooja, ‘Moŋnoŋ noo Buŋa qaana teŋ koma otaaŋkeji, iinoŋ kambaŋ moŋnoŋ koomu kotigaa buŋa mende koloowaa.’ Kaeŋ jejaŋiwaajoŋ gii ome moŋnoŋ uuganoŋ kemero laligojaŋ. Ii keteda koi saanoŋ moma asarijoŋ. 53 Nonoo beŋnana Aabraham komuroti, giinoŋ mono ii uuguŋ iwaa somataya koloojaŋ me? Gejatootoo yoŋonoŋ kaaŋagadeeŋ komugi. Gii geeŋgaajoŋ mona uro ‘Somata moroga koloojeŋ?’ jeŋ mojaŋ?”
54 Kaeŋ jegi moma kokaeŋ meleeno, “Neenaajoŋ mobe uro Anutuwaa akadamuya ii neeno buŋa qeŋ aowenagati eeŋ, qabuŋana ii mono kikisi kaaŋa koloonaga. Amananoŋ iyaŋaa akadamuya nonotiwaajoŋ ama qabuŋanawo kolooŋ laligojeŋ. Oŋonoŋ iwaajoŋ ‘Nonoo beŋnana Anutu kolooja,’ jeju. 55 Oŋonoŋ kania ii saanoŋ mende moma kotoŋkejuto, niinoŋ ii saanoŋ moma mujeŋ. ‘Ii mende moma mujeŋ,’ jewenagati eeŋ, mono oŋo kaaŋa tiliqili eja koloowenaga. Nii eja kaaŋa mende koloojento, ii saanoŋ moma mujeŋ ano iwaa qaaya teŋ komakejeŋ. 56 Oŋoo beŋgia Aabrahamnoŋ nii namonoŋ kamaaŋ laligomaŋatiwaajoŋ mamboma kambaŋ ii iimambaajoŋ uu korisoro moma laligoro. Kambaŋ kokaamba Siwenoŋ laligoŋ kotiiro niinoŋ asugiwe noo kambana ii iima kawaajoŋ aisooro.”
57 Kaeŋ meleeno Juuda jotamemeya yoŋonoŋ kokaeŋ jegi moro, “Gbaniga 50 mende uuguŋ iikawaa baatanoŋ laligojaŋ ano ‘Aabraham iibe,’ jena mende sokonja.”
58 Ii moma iŋijoro, “Niinoŋ qaa hoŋa tooŋ moŋ kokaeŋ iŋijowe mobu: Aabrahamnoŋ mende kolooro niinoŋ mono kambaŋ kanoŋ laligowe.”
59 Kaeŋ jero moma jamonoŋ giliŋ qewombaajoŋ jamo amboraŋgoŋ megito, Jiisasnoŋ asaŋgoŋ jiwowoŋ jigowaa tooŋa mesaoŋ oloŋ koma keno. Kiaŋ.
* 8:5 Lew 20.10; Dut 22.22-24 * 8:12 Mat 5.14; Jon 9.5 * 8:13 Jon 5.31 * 8:17 Dut 19.15 * 8:33 Mat 3.9; Luuk 3.8