7
Etiyenn ɔru gel tar nɔ nje-ddaje tar te
1 Tɔku nje-polo Lubba duju tar Etiyenn na: «Tar ke daw n̂-pa dɔi te neenn to tar ke tɔkɔrɔ wa?» 2 Etiyenn ila te na: «Ngakɔmje, bɔydede, ooje tar neenn. Kete bba kare bɔjeje Abaraham ddee lo te ke Karan a, Lubba ke to Nje-ndoko tee ingae kare te ke nisi ne nange te ke Mejopotami, 3 ngaa n̂-pa nare na: ‹Ɔtu nange te lei, me nujuje te lei bbo aw nange te ke ma tɔji.›* 4 Yeenn a, Abaraham ɔtu nange te le dewje ke Kalde ngaa aw isi lo te ke Karan. Go yo te le bɔeje a, Lubba are n̂-ddee nange te ke e-ddaje bbe te bbasine neenn. 5 Lubba are mare lo Abaraham kara nange te neenn ang, ngonn lo ke a kase kila gɔl dew njaa kara nare ang. Nee ke ngonn ang njaa, a Lubba unn ndu ta kare nange le, ke nje ke gele te. 6 Lubba pa na: ‹Nje ke geli te a ddaje bbe nange te ke dang. Da kuwade bbere te ngaa da kula kemde ndoo mba bbal kɔr dɔsɔ. 7 A ema Lubba, ma gange sariya dɔ nje-bbeje te ke uwajede bbere te le. Goe te bba da teeje kɔ bbere te le, ta da polom lo te neenn.›† 8 Lubba ɔsu saa dɔnɔ ddew kuja mɔtu te. Yeenn a, Abaraham uju Ijake ngaa ndɔ jijoo laa a, uja ganja. Ijake dda baann ke Jakobbo, ngaa Jakobbo dda ddew kara baa ke nganne ke dɔku gire joo ke toje to kajejedede.
9 «Me dda kajejedede le wɔju dɔ ngokɔnde Jejebbe ngaa duwaeje n̂-labbeje dare daw saa Ejipite. A Lubba ee saa. 10 Nɔre dann ne-kem-to-ndooje te dang dang ke ddae ngaa nare kem-kare ddem n̂-dda nare Parawɔn ke to tɔku mbayje ke Ejipite ooe maji keme te ddem. Tɔku mbayje le undae to nje-kɔn dɔ nange ke Ejipite ddem, to nje-ngem neje tɔyn ke me key te laa ddem. 11 Tɔku bbo oso nange te ke Ejipite, ke nange te ke Kanaa are kem-to-ndoo dda dewje nya. Kajejedede ingaje ne ta kusa ang. 12 Toke Jakobbo ooje na ne-kusa to Ejipite a, nula kajejedede gɔl kara. 13 Gɔl joo laa ke nulade a, Jejebbe dda are ngakɔenje gereje ngaa Parawɔn gere nujuje le Jejebbe tɔ. 14 Yeenn a, Jejebbe ula are n̂-ddee ke bɔeje Jakobbo, ke nje-nujuje laa tɔyn. Kɔrde tɔyn ase dɔsiri gire mi. 15 Jakobbo aw Ejipite le ngaa oy nunn, ne ke kese kajejedede tɔyn. 16 Doto niinnde daw ne bbe te ke Sisem n̂-dubbude buwa-yo te ke Abaraham ndoko ke nare ji ngann le Emɔr te ke to dew bbe te ke Sisem.
17 «Toke ndɔ ke Lubba a ta dda ne ke nunn ndue nare Abaraham ta dda ddee ngɔsi a, kɔr ngann Ijarayelje ke Egipite le aw ke kete kete, 18 ndereng ndɔ ke mare tɔku mbayje ke siki ke gere Jejebbe ang unn kutu kɔn dɔ nange ke Egipite. 19 Tɔku mbayje le ere nje ke leje ngaa n̂-dda kajeje maji ang. Nare n̂-tusuje ngann engutayje lede dinyade kare oyje. 20 Dɔ ndɔ te jeenn le a, duju Moyije. N̂-kura kem Lubba te. N̂-ngeme key le bɔeje mba nayn muta. 21 Goe te ke n̂-tuse dinyae a, ngonn le Parawɔn ke dene unne ngeme toke ngonne njaa. 22 N̂-tɔju Moyije kem-kare le dewje ke Ejipite are naw n̂-pa tar ke ndu ke mɔngu ddem, n̂-dda ne ke singa ddem.
23 «Toke ninga bbal dɔsɔ a, keje kaw koo ngakɔen Ijarayelje ddee dɔe te. 24 Naw ngaa noo ngokɔen ke mare dew ke Ejipite ddae maji ang a, nayn ngɔru-ddɔ laa ngaa nunda dew ke Ejipite le n̂-tɔle. 25 Neje to ngakɔenje a gereje to ddew te laa a Lubba a kɔru ne de kɔ bbere te. A ngakɔenje le gereje ang. 26 Ndɔ kara goe te a, Moyji oo ngann Ijarayelje joo aw ddɔje naa. Ngaa n̂-ndiki ta dda kare dunguje naa te. N̂-pa narede na: ‹Ngakɔmje, e-toje to ngakɔn naa a mba ddi bba aw ddaje naa maji ang wa?› 27 A ne ke naw n̂-dda nje-mare maji ang le nuta Moyije le ke ddang ngaa n̂-pa na: ‹Na bba undai to tɔku-mbay ddem, nje-gange sariya ddem dɔje te wa? 28 E-ndiki ta tɔlum toke e-tɔl dew ke Ejipite takene le wa?› 29 Toke Moyije oo tar le baann a, ayn aw iya rɔe bbe-mba te nange te ke Madinya. Ngaa nuju ngannje ke dingaw joo keteenn.
30 «N̂-dda bbal dɔsɔ a, mare anji tee ingae me kɔr te dɔ er Sinay te. Anji le ee me ber-kam te ke aw ɔn puru. 31 Ne ke Moyije oo le gange singae. Toke n̂-ddee ngɔsi ta tenn koo a, noo ndu Ebbe-dewje ke aw pa tar na: 32 ‹M-to Lubba le kaijedede, ke to Lubba le Abaraham, Lubba le Ijake, ke Lubba le Jakobbo.› Moyije isa ngaa ndiki ta kaa lo ang. 33 Yeenn a, Ebbe-dewje pa are na: ‹E-tɔru ne-gɔl ke gɔli te mba lo ke ar te neenn to lo ke maji tɔyn. 34 Tɔkɔrɔ moo ndoo le dewje lem aw ooje Ejipite ngaa moo ndu sɔm lede are m-ddee ta kɔrude kɔ bbere te. Ke bbasine neenn, aw, mba m-ndiki ta kulai Ejipite.›
35 «Moyije ke ngann Ijarayelje mbeteje ngaa paje areje na: ‹Naa bba undai to tɔku-mbay ddem, nje-gange sariya ddem dɔje te wa?› Ne a Lubba ulae to tɔku-mbay ddem, nje-kɔrude kɔ bbere ddem ddew te le anji ke Moyije ooe me ber-kam te. 36 Ne a nɔrude n̂-tee kede me bbe te ke Egipite ddew ne-mɔrije te, ke ne dum-dɔ-koo te me bbe te ke Egipite ddem, me tɔku ba-kate te ddem, ke me kɔr te ddem bbal dɔsɔ. 37 Ne ke Moyije le a, n̂-pa nare ngann Ijarayelje na: ‹Lubba a kɔru ngokɔse horose te to mare nje-kila mber-tar le Lubba to ke ema neenn.›‡ 38 Ne a, kare te ke dewje aw uwaje ne dɔ naa me kɔr te nar horo kajejedede te ke anji ke aw pa saa tar dɔr er te ke sinay. Ne a, n̂-taa tar ke are tebbe le nareje.
39 «A kajejedede le ndikije ta kooje ta Moyije ang, n̂-mbeteje ngaa, mede ndiki ta tel kaw Ejipite. 40 N̂-paje dareje Arɔn na «E-dda mare kɔrje ke a kɔruje nɔje areje, mba ne Moyije ke are n̂-tee ke je me bbe te ke Ejipite le, n̂-gere ne ke ingae ang. 41 Yeenn a, n̂-ddaje ngonn̂-da to kɔr lede dɔ ndɔeje teenn ngaa dareje ne-polo ddem, dɔsuje gaji ne ke n̂-ddaje ke jide le ke rɔ-neel ddem. 42 Mba yeenn a, Lubba inyade are n̂-poloje neje ke aw ndoko me dara te ddew kara baa toke n̂-dda tare me maketuru te le nje-kilaje mber-tar le Lubba na:
‹Ngann Ijarayelje, bbal dɔsɔ ke e-ddaje me kɔr te le ema a e-ddeeje ke daje ke neje ke to ne-polo aremje wa?
43 Otoje key tande kɔr ke ria na Moloke, ke endeterenden le kɔr lese ke ria na Repan,
neje ke e-ddaje to kɔrje ta polode le.
Mba yeenn a, ma kaw kese giri Babilɔne te.›§
44 Kajeje eeje ke key tande ke maketuru dɔnɔ to te me kɔr te. Moyije dda key-tande le are to ddew kara baa ke ye ke Lubba unn ndu are kare n̂-dda. N̂-dda nare to ddew kara baa ke ye ke Lubba tɔje are noo. 45 Goe te ke nje ke go kajeje te ingaje key-tande le a Josuwe unn nɔde are dawje ne nange te ke duwaje ji dewje te ke toje to Jiipije ang n̂-taje mba Lubba tubba dewje le nɔde te. Key-tande le nayn teenn ndereng kɔn̂-bbe te le Dabbiti. 46 Lubba oo Dabbiti maji keme te ngaa Dabbiti duje kare nare ddew n̂-dda key nare Lubba le Jakobbo. 47 A Salomɔ a dda key le are Lubba. 48 A Nje-kisi ddutu dara te isi me key te ke ji dew dda ang. Ddew kara baa toke nje-kila mber-tar le Lubba pa na:
49 ‹Ebbe-dewje na: Dara to ngende-mbay lem,
nange to lo kungu gɔlum
a key ddi bba a ta ddaje karem wa?
Wase lo ddi bba a to lo kuwa-rɔ lem wa?
50 Ema njaa m-dda nejeenn tɔyn ke jim ang wa?›*
51 «See nje-dɔ ketereje, sese ke lubba bbarse a areje mese ketere ngaa ooje ne-bbar laa ang, a aw e-mbeteje tar le Ndil-me-nda ke ndɔ tɔyn. E-toje ddew kara baa ke kasese. 52 Nje-kilaje mber-tar le Lubba ke dda bba kasese ddaje kede singa ang wa? Kasese tɔlje nje ke aw ilaje mber le dew ke gate gate kete bba kare n̂-ddee. A bbasine sese njaa kara e-labbeje dew ke gate gate le ngaa e-tɔleje. 53 Ingaje ndu ke Lubba ula ne anjije ke maje, a e-ddaje kula ke turu ndu le ang.»
N̂-tila Etiyenn ke er n̂-tɔle
54 Nje ke eeje lo-dda tar le ooje tarjeenn le a, wungu ɔnde ngaa n̂-ngerje ngangede mba wungu ɔnde dɔ Etiyenn te. 55 A kem ne Etiyenn ke Ndil-me-nda dduse le to ke darâ. Noo ndoko le Lubba ngaa noo Jeju ke ar dɔ-ji kɔl Lubba te. 56 N̂-pa na: «Ooje, maw maa me dara ke teeyn, ke ngonn le dew ke ar taar dɔ-ji-kɔl Lubba te.» 57 Dewje le utuje mbide uruje ne ekii ke taar. Goe te a, dede tɔyn njaa dinje naa te duruje dɔe te. 58 N̂-ndɔreje n̂-teeje saa ke ddang me bbe te ngaa n̂-tilaeje ke er n̂-tɔle. Nje-tar najije ke undaje tar dɔe te le unguje kubbuje lede nɔ mare basan te ke ria na Sɔl kare n̂-ngem. 59 Kare te ke daw n̂-tilaje Etiyenn ke er le a, Etiyenn le duju Lubba na: «Ebbemje Jeju e-taa kewn lem.» 60 Goe te a Etiyenn le ungu mekeje gɔle nangê ngaa uru ekii ke taar na: «Ebbemje, unda tar majang neenn dɔde te ang.» Go tar teenn njaa a noy.
* 7:3 Jenese 12.1 † 7:7 Jenese 15.13-14 ‡ 7:37 Deterenɔme 18.15 § 7:43 Amos 5.25-27 * 7:50 Ejay 66.1-2