\NormalFont\ShortTitle{Iob}

{\MT IOB



\par }\ChapOne{1}{\SH Di valar ra gomgom na maukua i Iob
\par }
{\PP \VerseOne{1}Amana iat ta ra gunan Us, tika na tutana i ga ki, a iangina Iob; i ga ko kakit ma i ga takodo, i ga ru God ma i ga lingan irai kan ra kaina.

\VS{2}I ga vangala lavurua na bul tutana ma a utul a bul vavina.

\VS{3}I ga vatur vake lavurua na arip na marmar na sip, ma a utul a arip na marmar na kamel, ma tika na arip na marmar na bulumakau, ma a ilima na mar na as, a umana tana, ma i ga peal kana umana tultul; damana go ra tutana i ga lia ta ra tarai par aro ta ra matana taur.

\VS{4}Ma a umana natuna dia ga papait balaguan ta ra kubakuba i diat, tikatikai ta kana bung iat; ma dia ga varvartuluai upi ra utul a tai diat pi dital a ian ma dital a momo varurung ma diat.

\VS{5}Ma ta ra vikvik, ta ra balaguan, Iob i ga varvartuluai pa diat pi na vagomgom diat; i ga tavangun ta ra malana ikilik ma i ga tul tar ra umana tinabar di tuntun tar ia ure diat, tika na tinabar ure tikatikai i ga tul tar ia; tago Iob i ga biti: Kan bar ra umana natugu dia ga pait ra kaina mangamangana, ba dia ga pue vue God ta ra bala i diat. Iob i ga pait ra dari vatvatikai.


\par }{\PP \VS{6}Ta tika na bung i ga vut ba ra umana natu i God dia ga pot tadav ra Luluai, ma Satan bula diat.

\VS{7}Ma ra Luluai i ga biti tai Satan: U mamave? Ma Satan i ga bali ra Luluai ma i ga biti: Iau tar alalu ta ra rakarakan a gunagunan, ma iau tar vanavana tana.

\VS{8}Ma ra Luluai i ga biti tai Satan: Dave, u tar vakilang kaugu tultul Iob? Pa ta tikai dir varogop me ta ra rakarakan a gunagunan, a tutana i ko kakit ma i takodo, i ru God ma i lingan kan ra kaina.

\VS{9}Ma Satan i ga biti tai ra Luluai: Dave, Iob i ru God ma pa ta vuna?

\VS{10}Dave, pa u ga liplip bat ia laka, A kubana, ma kana tabarikik par? U ga vadoane ra papalum na.limana, ma kana umana vavaguai dia pepeal vanavana ta ra gunagunan.

\VS{11}Una tulue ra limam ma una bili nam ba kana, gala na tata kaina ure u ta ra matam.

\VS{12}Ma ra Luluai i ga biti tai Satan: Gire, nam parika nina i vatur vake i ki ta ra dekdekim; ia kaka, ia iat koko una bili ia. Ma Satan i ga vana kan ra luaina mata i ra Luluai.


\par }{\PP \VS{13}Ta tika na bung ba ra umana natuna, a umana tutana ma ra umana vavina, dia ga ian ma dia ga mome ra polo na vuai na vain ta ra kuba i tura i diat, a luaina,

\VS{14}tika na tena kapkap varvai i ga pot tadav Iob ma i ga biti: A umana bulumakau dia ga ipipuk, ma ra umana as dia ga iaian marave diat;

\VS{15}ma ra tarai Sabea dia ga pot ma dia ga ra pa diat; maia, ma dia ga doko ra umana tultul ma ra pakat na vinarubu, ma.iau kaka go iau tar lop upi ina ve u tana.

\VS{16}Ma ba i ga tatata ka boko tikai bula i ga pot ma i ga biti: A meme kai God i ga bura marama ra bakut, ma i ga tun vue ra umana sip, ma ra umana tultul, ma i ga vaimur vue diat; ma iau kaka go iau tar laun valili pi ina ve u tana.

\VS{17}Ma ba i ga tatata ka boko ta ra tikai bula i ga pot ma i ga biti: A utul a loko kai ra tarai Kaldea dia ga ra pa ra umana kamel, ma dia ga doko ra umana tultul ma ra pakat na vinarubu; ma iau kaka go iau tar lop upi ina ve u tana.

\VS{18}Ma ba i ga tatata ka boko ta ra tikai bula i ga vut ma i ga biti: Ba ra umana natum, a umana tutana ma ra umana vavina, dia ga ian ma dia ga mome ra polo na vuai na vain ta ra kuba i tura i diat, a luaina,

\VS{19}a kalivuvur maro ra bil i ga vut ma i ga pipin ra ivat na ngu na pal, ma i ga tarip taun ra umana barmana, ma dia ga virua; ma iau kaka go iau tar laun valili upi ina ve u tana.


\par }{\PP \VS{20}Ma Iob i ga tut, ma i ga rada kana olovoi, ma i ga ka ra uluna, ma i ga bura rururu ra pia, ma i ga lotu;

\VS{21}ma i ga biti: Pa kaugu ta mal ba iau ga irop kan ra bala i nagu, ma na damana ka bula ba ina lilikun mulai; a Luluai i ga varvartabar, ma ra Luluai i ga taktak vue; da pite pa ra iang i ra Luluai.

\VS{22}Ta go ra lavur magit parika Iob pa i ga pait ra varpiam, ma pa i ga tia mat na takun God.




\par }\Chap{2}{\PP \VerseOne{1}Ma tika na bung mulai i ga vut ba ra umana natu i God dia ga pot tadav ra Luluai, ma Satan bula i ga pot varurung ma diat upi na tadav ra Luluai.

\VS{2}Ma ra Luluai i ga biti tai Satan: U mamave? Ma Satan i ga biti: Iau tar alalu ta ra rakarakan a.gunagunan, ma iau tar vanavana tana.

\VS{3}Ma ra Luluai i ga biti tai Satan: Dave, u tar vakilang laka kaugu tultul Iob? Tago pa ta tikai dir varogop me ta ra rakarakan a gunagunan, a tutana i ko kakit ma i takodo, i ru God ma i lingan irai kan ra kaina. U ga vararak iau ure, upi ina vakaina vakuku ia, ma i tur patuan boko.

\VS{4}Ma Satan i ga biti tai ra Luluai: A pal a pakana i ga langalanga ka. A tutana na nur vue kana lavur magit parika upi na laun.

\VS{5}Una tulue ra limam, ma una bili ra viono ma ra uruna, ma damana na pue vue u ta ra luaina matam.

\VS{6}Ma ra Luluai i ga biti tai Satan: Gire, i ki ka ta ra bala na limam; ia kaka, koko una tak vue kana nilaun.


\par }{\PP \VS{7}Ma Satan i ga vana kan ra luaina mata i ra Luluai, ma i ga bili vakaina ra paka i Iob ma ra umana buk dia ga kankadik muka, dia ga tur pa ia ta ra pal a kauna ma i tuk tar ta ra uluna.

\VS{8}Ma i ga tak pa ra epene kabala na pia pi na ka ra pal a pakana me, ma i ga ki ta ra kabu na iap.

\VS{9}Ma kana taulai i ga biti tana: U turtur padikat boko laka? Una tata kaina ure God, ma una mat.

\VS{10}Ma i ga biti tana: U tatata da ra umana papaua na vavina dia tatata. Dave, dor a vatur vake ra boina ka vang tai God, ma ra kaina pata? Ta go ra lavur magit parika Iob pa i ga varpiam ta ra bul na ngiene.


\par }{\PP \VS{11}Ma ba ra utul a talai Iob dital ga valongore ure ra kaina i ga monong ia, dital ga vut tikatikai maro kana gunan iat, Elipas ra te Teman, Bildad ra te Sua, ma Sopar ra te Nama. Dital ga kubu ba dital a ki ravie ma dital a vamaram ia.

\VS{12}Ma ba dital ga gire maro vailik, ma pa dital ga na ilam ia, dital ga tangi mat; dital ga rada kadital mal, ma dital ga ku ra ulu i dital ma ra tobon.

\VS{13}Lavurua na bung na keake ma lavurua na bung.na marum dia ga kiki me ra pia, ma pa ta tikai ta dital i ga tata pa ia, tago dital ga gire ba i ga malari tuna.




\par }\Chap{3}{\SH Iob i tata kakaina ure kana bung na kinakava
\par }
{\PP \VerseOne{1}Namur ta go Iob i ga papa ra ngiene, ma i ga tata kakaina ure kana bung na kinakava.

\VS{2}Ma Iob i ga biti:


\par }{\Q \VS{3}Boina ba na panie kaugu bung na kinakava,

\par }{\Q Ma nam ra marum ba i ga biti: Di tar lalau pa ra bul tutana.


\par }{\Q \VS{4}Boina ba nam ra bung na keake na bobotoi:

\par }{\Q Boina ba God liu na nuk vue,

\par }{\Q Ma koko ra kapa na pupua tana.


\par }{\Q \VS{5}Boina ba ra bobotoi ma ra malur na minat dir a kale pa ia upi kadir,

\par }{\Q Ma ra bakut na pulu pa ia;

\par }{\Q Ma nina ba na vabobotoi ra bung na keake, boina ba na vaburut ia.


\par }{\Q \VS{6}Ma ure nam ra bung na marum, boina ba ra ngala na bingnimuna na konom vake;

\par }{\Q Koko na gugu varurung ma ra lavur bungbung ta ra kilala;

\par }{\Q Ma galiaka da luk tar ia tai ta ra umana gaigai.


\par }{\Q \VS{7}Boina ba nam ra bung na marum na biu,

\par }{\Q Ma pa ta na na kakailai na gugu tana.


\par }{\Q \VS{8}Boina ba ra umana tena papait diat a vul nam ra bung,

\par }{\Q Nina dia vartuluai upi ra ngala na vui na ta.


\par }{\Q \VS{9}A umana tagul na lar diat a bobotoi tana,

\par }{\Q Ma galiaka ra buabuarana na gire ra kapa,

\par }{\Q Ba na bobe ra taptapke;


\par }{\Q \VS{10}Tago pa i ga banu bat ra tatal na bul,

\par }{\Q Ma pa i ga pulu bat ra ura kiau na matagu kan ra varmonong.


\par }{\BB \par }
{\Q \VS{11}Ta ra ava pa iau ga mat ta ra tatal na bul?

\par }{\Q Ma ba iau ga vana rikai kan ra bala i nagu, ta ra ava pa iau ga vung vue ra tulungeagu?


\par }{\Q \VS{12}Ta ra ava ra ura buk na keke dir ga ki pa iau,

\par }{\Q Ma ra ura u pi ina u ta dir?


\par }{\Q \VS{13}Gala damana, gala ina ga va vovovon,

\par }{\Q Ma ina tia va mat ika ma ra malmal,


\par }{\Q \VS{14}Varurung ma ra umana king ma ra umana tena varvateten ai ra rakarakan a gunagunan,

\par }{\Q Nina dia ga vatut ra umana lingling na gunan upi kadiat,


\par }{\Q \VS{15}Varurung ma ra umana luluai dia uviana ma ra goled,

\par }{\Q Ma nina dia ga vabuka kadia lavur palpal ma ra silva.


\par }{\Q \VS{16}Ina ga da ra bul ba di ga kava pit ia,

\par }{\Q Ma ra bul tadoko nina pa i ga gire ge ra kapa.


\par }{\Q \VS{17}Abara ta nam ra gunan di langalanga kan ra tena varpiam,

\par }{\Q Ma ra lavur biluana dia ngo.


\par }{\Q \VS{18}A umana vilavilau dia va guvai ma ra malmal abara,

\par }{\Q Pa dia valongore ra nilai ra umana luluai na papalum.


\par }{\Q \VS{19}A luluai ma ra vilavilau dir par dir ki ie,

\par }{\Q Ma ra vilavilau i langalanga kan kana luluai na papalum.


\par }{\BB \par }
{\Q \VS{20}Ta ra ava di tul tar ra kapa pire diat dia ki na malari,

\par }{\Q Ma ra nilaun pire diat dia kaina kakit?


\par }{\Q \VS{21}Dia kiki upi ra minat, ma pa dia gire,

\par }{\Q Dia manga tikan upi ia ma ra ngatngat na magit pata;


\par }{\Q \VS{22}Dia gugu muka, ma dia ga,

\par }{\Q Ba dia tikan tadav ra babang na minat.


\par }{\Q \VS{23}Ta ra ava di tul tar ra kapa pire nina pa i na ilam kana nga,

\par }{\Q Ma pire nina bula ba God i ga tur bat ia?


\par }{\BB \par }
{\Q \VS{24}A lavur oir nam agu gem,

\par }{\Q Ma kaugu lavur niriri dia talalongo da ra tava.


\par }{\Q \VS{25}Nam nina iau burut ure, nam iat i tadav iau,

\par }{\Q Ma nina ra magit iau ururian tana go iat i tadatadav iau.


\par }{\Q \VS{26}Pa iau nunure ra malmal, ma pa iau nunure ra ningo,

\par }{\Q Pa iau nunure ra kini langalanga; a kinadik ika i monong iau.




\par }\Chap{4}{\SH Elipas i pit Iob
\par }
{\PP \VerseOne{1}Ma Elipas maro Teman i ga biti:


\par }{\Q \VS{2}Gala ta tikai na tata, dave, una kankan tana?

\par }{\Q Ma to ia vang na ki mut?


\par }{\Q \VS{3}U iat u ga tovo ta mangoro,

\par }{\Q Ma u ga vapadikat ra umana lima nina dia ga bilua.


\par }{\Q \VS{4}Kaum lavur tinata dia ga vargat diat dia ga to na bura,

\par }{\Q Ma u ga vaongor ra lavur buk na keke nina dia malmalu.


\par }{\Q \VS{5}Ma ba go ra magit i ga tadav u, u talanguan tana;

\par }{\Q Ma ba i bili u, u tabun tana.


\par }{\Q \VS{6}Dave kaum variru tadav God pa i vapatuan kaum nurnur,

\par }{\Q Ma kaum takodo na mangamangana pa i vargat ra nuknukim?


\par }{\Q \VS{7}Una nuk pa ia: To ia ra tena takodo i ga virua?

\par }{\Q Ba di ga vapanie davatane vue ra tena nurnur?


\par }{\Q \VS{8}Da iau ga gire, diat dia ipipuk ure ra kaina mangamangana,

\par }{\Q Ma dia vaume ra purpuruan, nam uka dia dokodoko pa ia.


\par }{\Q \VS{9}Dia virua ta ra ubar kai God,

\par }{\Q Ma ra karangap i kana kankan i vapanie vue diat.


\par }{\Q \VS{10}Di bubur ra umana pal a ngie i ra lavur leon,

\par }{\Q Nina ra nilai diat i kukukula ma ra kankan;


\par }{\Q \VS{11}A patuana leon i bilua tago i iba upi ra nian,

\par }{\Q Ma ra umana natu i ra leon, a tana, dia vilau varbabaiai.


\par }{\BB \par }
{\Q \VS{12}Di ga kap ive tar ta magit piragu,

\par }{\Q Ma ra talingagu i ga valongore ra varmaianao tana.


\par }{\Q \VS{13}Ba ra tarai dia ga matmat ta ra marum,

\par }{\Q Iau ga ki na nuknuk ure kaugu umana ninana,


\par }{\Q \VS{14}A bunurut ma ra nidadar dir ga vatur vake iau,

\par }{\Q Ma ra lavur urugu dia ga dadadar.


\par }{\Q \VS{15}Tika na tulungen i ga bolo ta ra luaina matagu,

\par }{\Q Ma i ga varvatut ra ivuna pakagu.


\par }{\Q \VS{16}Ma i ga tur uka, ma pa iau ga tia na ilam ia ba i dave;

\par }{\Q I da ra malalar i turtur ta ra luaina matagu;

\par }{\Q Ba i ga tur mutmut iau ga valongore ra nilaina, dari:


\par }{\Q \VS{17}A tutana na takodo dave ta ra luaina mata i God?

\par }{\Q A tunana na gomgom dave ta ra luaina mata i nina i ga vaki ia?


\par }{\Q \VS{18}Pa i nurnur ta kana umana tultul,

\par }{\Q Ma i takun kana umana angelo ure ra nirara;


\par }{\Q \VS{19}Na damana bula pire diat di ga ki ta ra kubakuba i diat nina ra pia petpetep,

\par }{\Q Ma ra turpai diat a tobon na pia,

\par }{\Q Nina di bereng diat da ra bebe.


\par }{\Q \VS{20}Dia laun vue ke ra kopono bung,

\par }{\Q Dia panie kakit, ma pa ta na i nuk pa ia.


\par }{\Q \VS{21}Gala ra magit i boina ta diat i papaniai ka,

\par }{\Q Pa diat a mat laka ba pa dia tadav boko ra kabinana?




\par }\PoetryChap{5}{\Q \VerseOne{1}Ona una oraoro, to ia bar na torom ta ra nilaim?

\par }{\Q Ma nuve vang ta ra umana angelo una matoto tana?


\par }{\Q \VS{2}A kulot i vakaina ra papaua na tutana,

\par }{\Q Ma ra varpin i doko nina i tuptup.


\par }{\Q \VS{3}Iau ga gire ra tuptup na tutana i ga okor,

\par }{\Q Ma iau ga tata vakaina lulut ra kubana.


\par }{\Q \VS{4}A umana natuna dia ki na malari,

\par }{\Q Di ki taun diat ta ra mataniolo,

\par }{\Q Ma pa ta na i ki pi na maravut diat.


\par }{\Q \VS{5}Diat dia mulmulum dia en vue kana umauma,

\par }{\Q Dia tak vue nam ba i tavua livuan ta ra umana kait bula,

\par }{\Q Ma diat dia mar dia anan upi kana tabarikik.


\par }{\Q \VS{6}Tago ra varmonong pa i vana rikai ta ra tobon,

\par }{\Q Ma ra purpuruan pa i gol rikai ta ra pia;


\par }{\Q \VS{7}Da ra pitil na iap i pitil tutua,

\par }{\Q Damana di kava ra tarai upi ra kini na malari.


\par }{\BB \par }
{\Q \VS{8}Ma iau, gala ina lingan tadav God,

\par }{\Q Ma ina nur tar kaugu kini tai God;


\par }{\Q \VS{9}Tago i papait ra umana ngala na magit nina pa da kapa tana,

\par }{\Q Ma ra umana magit na kinaian nina dia peal mat;


\par }{\Q \VS{10}I tul tar ra bata ure ra gunagunan,

\par }{\Q Ma ra tava i alir tavit ta ra umauma;


\par }{\Q \VS{11}I vangala ra umana luveana,

\par }{\Q Ma i tul tar ra varvalaun ta diat dia tabun.


\par }{\Q \VS{12}I tur bat ra umana tena vakikiu,

\par }{\Q Kari ra lima i diat pa i pait valar pa ta magit.


\par }{\Q \VS{13}I kinim vake ra umana tena kabinana ta kadia vavagu iat,

\par }{\Q Ma i vapar vue ra nuknuk i nina i gegagege ra maukuana.


\par }{\Q \VS{14}Dia vartadav ma ra bobotoi ba i keake ka boko,

\par }{\Q Dia pa tupatupa ba ra keake i ki tur, dari ta ra marum.


\par }{\Q \VS{15}I valaun pa ra umana biluana kan kadia pakat na vinarubu,

\par }{\Q Ma ra umana biaui kan ra lima i ra umana rangrang na luluai.


\par }{\Q \VS{16}Damana ra umana luveana dia nuknuk ung,

\par }{\Q Ma di paum bat ra ngie i ra lavur kaina magit.


\par }{\BB \par }
{\Q \VS{17}Ea, nina ba God i vapagumanena i ti doan;

\par }{\Q Damana koko una pidimuane ra varpit kai ra Dekdek Muka.


\par }{\Q \VS{18}Tago nina ba i tar kita vadala, i pulu ia bula;

\par }{\Q Ma nina ba i tar ubu vakinkin ia, a limana i valaun pa ia.


\par }{\Q \VS{19}Laptikai na pakana i valaun u kan ra kini na malari,

\par }{\Q Maia, lavurua na pakana ra kaina pa na tadav u.


\par }{\Q \VS{20}Ta ra e na mulmulum na valaun pa u kan ra minat,

\par }{\Q Ma ta ra e na vinarubu kan ra pakat na vinarubu.


\par }{\Q \VS{21}Una ki bakit kan ra tinata kakaina,

\par }{\Q Ma pa una burut ba ra bung na vinirua i vut.


\par }{\Q \VS{22}Una nongone ra vinirua ma ra niiba,

\par }{\Q Ma pa una burutue ra lavur leing ta ra gunagunan.


\par }{\Q \VS{23}Avat a bartalaina ma ra umana vat ta ra uma,

\par }{\Q Ma avat a ki na varmaram ma ra lavur leing ta ra pupui.


\par }{\Q \VS{24}Una nunure ba ra kubam i tur langalanga,

\par }{\Q Ma ba una vana tadav kaum kikil na sip, pa ta magit na rara tana.


\par }{\Q \VS{25}A umana natum diat a peal,

\par }{\Q Ma ra umana bul mur tam diat a da ra mapmapina vura.


\par }{\Q \VS{26}Una tadav ra babang na minat ba i lolokon kaum kilala na nilaun

\par }{\Q Da ra vinvin vit ta ra e na nidodoko.


\par }{\Q \VS{27}Go parika ave tar tikan tadav ia, ma i dovot;

\par }{\Q Una valongore, ma una kodop vake ta ra balam.




\par }\Chap{6}{\SH Iob i bor ra umana talaina
\par }
{\PP \VerseOne{1}Ma Iob i ga tata ma i ga biti:


\par }{\Q \VS{2}Boina ba da valar kaugu ninga rao.

\par }{\Q Ma da vung varurungane ra agu lavur varmonong ta ra valavalar na mamat!


\par }{\Q \VS{3}Na ga mamat ta dir ma ra veo ra valian;

\par }{\Q Damana iau tar tata vakuku.


\par }{\Q \VS{4}Ra Dekdek Muka i ga kalie kana umana pu tagu,

\par }{\Q Ma ra tulungeagu i mome ra taring ta diat;

\par }{\Q A lavur varvaburut kai God dia tut ure iau.


\par }{\Q \VS{5}Dave, a kuabar na as i tangi ba i en ra vura,

\par }{\Q Ba ra bulumakau ba i en ra ana nian?


\par }{\Q \VS{6}Dave, di en ra nian ba pa i kalami laka ba pa di vung ra solt tana,

\par }{\Q Ba di dum kilang ra kubika ta ra kiau?


\par }{\Q \VS{7}A balagu i ole pi na bili diat,

\par }{\Q Dia da ra kaina viono tagu.


\par }{\Q \VS{8}Gala da pait ot pa kaugu nilul,

\par }{\Q Gala God na tul tar ra magit i tagu iau anan upi ia!


\par }{\Q \VS{9}Boina ba God na rumam iau,

\par }{\Q Ma na tulue ra limana ma na tak vue kaugu nilaun!


\par }{\Q \VS{10}Damana ina ki na varmaram,

\par }{\Q Maia, ina gugu ta ra ngala na kinadik;

\par }{\Q Tago pa iau ga pue vue ra tinata kai ra Lia Kakit.


\par }{\Q \VS{11}Akave ra dekdekigu pi ina tur padikat?

\par }{\Q Ma ava ra mutuaigu pi ina ki vovovon?


\par }{\Q \VS{12}Dave, ra dekdekigu i varogop laka ma ra dekdek i ra umana vat?

\par }{\Q Dave, di ga pait laka ra viogu ma ra palariam gobol?


\par }{\Q \VS{13}A dovotina pa ta maramaravut i ki piragu,

\par }{\Q Ma di ga tak vue ra minatoto par kan iau.


\par }{\Q \VS{14}I topa ia ba ra umana talaina diat a mari nina i bilua ra nuknukina,

\par }{\Q Ma nina i to na panie kana nurnur tai ra Dekdek Muka.


\par }{\BB \par }
{\Q \VS{15}Ia kaka, a umana turagu dia ga vagu pa iau da ra tava alir,

\par }{\Q Da ra tava alir i mama lulut.


\par }{\Q \VS{16}Nina i noro ma i kabu ta ra ngala na bata,

\par }{\Q Ma ta ra madoldol na mavoko ba i polo.


\par }{\Q \VS{17}Ba i malamalapang dia panie,

\par }{\Q Ma ba ra keake i ongor, pa di na mule diat.


\par }{\Q \VS{18}A umana kiki na vinavana dia vana irai tadav diat,

\par }{\Q Dia vana ta ra bil ma dia virua.


\par }{\Q \VS{19}A umana kiki na vinavana maro Tema dia ga tikan upi diat,

\par }{\Q Ma ra tarai maro Seba dia ga nuknuk ung upi diat;


\par }{\Q \VS{20}Dia ga nurnur vaoloi,

\par }{\Q Dia ga pot abara ma dia ga kaian.


\par }{\BB \par }
{\Q \VS{21}Amutal, amutal damana piragu;

\par }{\Q Amutal gire kaugu kini na malari, ma amutal burut.


\par }{\Q \VS{22}Dave, iau ga biti ba, Amutal a tabar iau ma ta magit?

\par }{\Q Ba, Amutal a tul tar ta magit tagu ta kamumutal tabarikik?


\par }{\Q \VS{23}Ba, Amutal a valangalanga iau kan ra lima i kaugu ebar?

\par }{\Q Ba, Amutal a kul valaun iau kan diat dia arung bat iau?


\par }{\Q \VS{24}Amutal a tovo iau, ma ina ki mut,

\par }{\Q Ma amutal a vateten iau ta ra magit iau ga rara tana.


\par }{\Q \VS{25}A umana takodo na tinata dia dekdek,

\par }{\Q Ma ba amutal varpit, amutal varpit ure ra ava?


\par }{\Q \VS{26}Amutal a pit laka ra umana pakapakana tinata ka,

\par }{\Q A tinata vakuku kai nina i purpuruan ra nuknukina?


\par }{\Q \VS{27}Amutal padapadailam upi nina i ki na lingling,

\par }{\Q Ma amutal uviana tai talai mumutal.


\par }{\Q \VS{28}Ea, amutal a bobe iau,

\par }{\Q Pa ina vaongo ta ra luaina mata i mumutal.


\par }{\Q \VS{29}Iau lul amutal, koko da pait ra nirara dari tagu,

\par }{\Q Amutal a lilikun, tago pa di ga na tadav ta kaina mangamangana tagu.


\par }{\Q \VS{30}Dave, i tar rara ra tinata ta ra karameagu?

\par }{\Q Ma pa iau kairane mule vang ra kaina tagu?




\par }\Chap{7}{\SH Iob i tata bat God
\par }
{\Q \VerseOne{1}A kini kai ra tutana ati ra pia pa i mamat vang?

\par }{\Q Ma kana nilaun pa dir vardada vang ma ra tena papalum di kul ia?


\par }{\Q \VS{2}Da ra vilavilau i ki pa ra malur ta ra keake ravian,

\par }{\Q Da ra tena papalum di kul ia i anan upi kana vapuak,


\par }{\Q \VS{3}Damana di kure ba ina laun vue ra umana gaigai nina pa ta magit ta diat,

\par }{\Q Ma di tibe tar ra umana bungbung na marum ba ina ki na malari ta diat.


\par }{\Q \VS{4}Ba iau va iau biti: Vingaia ga vang na malana ma ina tut?

\par }{\Q Ma iau pupupukuai vurvurbit tuk tar ta ra buabuarana.


\par }{\Q \VS{5}I palapala korong ra pal a pakagu, ma i kariuriu bula,

\par }{\Q A palina ta ra pakagu i pok ma i tavavar.


\par }{\Q \VS{6}Kaugu lavur bungbung dia vana lulut ta dir ma ra rarau na kuara ta ra lima i ra tena virvir mal,

\par }{\Q Dia panie vakuku.


\par }{\Q \VS{7}Ea, una nuk pa ia ba kaugu nilaun i da ra vuvu ka,

\par }{\Q A matagu pa na gire mule ra boina.


\par }{\Q \VS{8}Nina i gire iau gori pa na gire mule iau,

\par }{\Q Ina panie kan ra luaina matam.


\par }{\Q \VS{9}Da ra bakut i tapre ma i panie,

\par }{\Q Damana bula nina i kuba ta ra ruarua na tulungen pa na tutua rikai mulai.


\par }{\Q \VS{10}Pa na lilikun mulai ra kubana,

\par }{\Q Ma kana gunan pa na nuk pa mule.


\par }{\Q \VS{11}Damana pa ina ki mut mulai;

\par }{\Q Ina tatata ka tago i takunuan ra balagu,

\par }{\Q Ma ra tulungeagu i ti ki na malari.


\par }{\BB \par }
{\Q \VS{12}Dave, iau ra ta laka, ba ra varkarat na leing mara na ta,

\par }{\Q Upi una mono bat iau?


\par }{\Q \VS{13}Ba iau nuk ia ba kaugu vava na vamaram iau,

\par }{\Q Ma kaugu molamolo na vango ra nuknukigu,


\par }{\Q \VS{14}U vaburut iau ma ra umana ririvon,

\par }{\Q U vadadar iau ma ra umana ninana,


\par }{\Q \VS{15}Tuk tar ra tulungeagu i anan pi da kun doko iau,

\par }{\Q Ma i mainge ra minat ma vakir ra kinadik.


\par }{\Q \VS{16}Iau milikuane kaugu kini; ma pa iau mainge ba ina laun vatvatikai;

\par }{\Q Una nur vue iau, tago kaugu umana bung dia da ra vuvu.


\par }{\Q \VS{17}Ava bar ra bilua na tutana, upi una vangala pa ia,

\par }{\Q Ma upi ra balam na kiki vavakai tana?


\par }{\Q \VS{18}Ta ra bungbung na malana u lalaume,

\par }{\Q Ma ta ra umana pakapakana bung u valavalar ia.


\par }{\Q \VS{19}Aivia ra bung boko pa una lingan irai kan iau,

\par }{\Q Ma pa una nur vue ke iau pi ina konom ra gor na ngiegu?


\par }{\Q \VS{20}Ona iau pait ra kaina mangamangana, iau pait ra ava laka piram, u ra monamono ure ra tarai par?

\par }{\Q Ta ra ava u ga vaki iau upi kaum vakilang iat,

\par }{\Q Upi ari kari ina puak pa kaugu kinakap iat?


\par }{\Q \VS{21}Ta ra ava pa u pun vue kaugu varpiam,

\par }{\Q Ma ta ra ava pa u tak vue kaugu kaina mangamangana?

\par }{\Q Pa na vavuan ma ina va ta ra tobon na pia,

\par }{\Q Ma ba una tikan milat upi iau, pa ina ki mulai.




\par }\Chap{8}{\SH Bildad i tata dekdek ba God i dovot
\par }
{\Q \VerseOne{1}Ma Bildad ra te Sua i ga tata, ma i ga biti:


\par }{\Q \VS{2}Vingaia una ngo kan ra lavur tinata damana?

\par }{\Q Ma aivia ra bung boko ra tinata na ngiem na da ra dekdek na vuvu?


\par }{\Q \VS{3}Dave, God i vakaina laka ra varkurai?

\par }{\Q Ba ra Dekdek Muka i vabilak laka ra magit i takodo?


\par }{\Q \VS{4}Beaka a umana natum dia ga varpiam pirana,

\par }{\Q Ma i ga nur vue diat ta ra vuai kadia kaina mangamangana,


\par }{\Q \VS{5}Una tikan milat upi God,

\par }{\Q Ma una kail tadav ra Dekdek Muka;


\par }{\Q \VS{6}Ma ona u gomgom ma u takodo,

\par }{\Q Na tut pi na maravut u,

\par }{\Q Ma una tavua ta kaum takodo na kini.


\par }{\Q \VS{7}Ta ra turpaina una ikilik bar,

\par }{\Q Ma ta ra mutuaina una uviana.


\par }{\BB \par }
{\Q \VS{8}Una tir ra tarai lualua,

\par }{\Q Ma una nuknuk ure ra minatoto kai ra umana tama i diat;


\par }{\Q \VS{9}(Tago dat, nabung uka ta dat, ma da tuptup uka,

\par }{\Q Kada umana bungbung ati ra pia dia da ra malur na davai);


\par }{\Q \VS{10}Dave, pa diat a tovo u, ma pa diat a ve u,

\par }{\Q Ma pa diat a kap vaarike ra umana tinata ta ra bala i diat?


\par }{\Q \VS{11}Dave, a titiparar i tavua bulu ta ra pia ba pa i bilim?

\par }{\Q Ba ra kaukaul ta ra pia ba pa i polo?


\par }{\Q \VS{12}Pata, tago ba i pupu ma i tur boko,

\par }{\Q I makuk lutut, ma ra umana enana davai pata.


\par }{\Q \VS{13}Damana ra lavur nga kadiat dia nuk vue God,

\par }{\Q Damana i panie ra ninunuk ung kai ra tena varpiam.


\par }{\Q \VS{14}Kana nurnur i takunu varbaiai,

\par }{\Q I da ra po na kabiloko.


\par }{\Q \VS{15}I va bokon ta ra kubana, ma pa na tur,

\par }{\Q I vatur vadekdek ia, ma pa na ki vatikai.


\par }{\BB \par }
{\Q \VS{16}I da ra vinau i tavua ta ra keake,

\par }{\Q Ra umana ingarina dia lul vanavana ta ra uma,


\par }{\Q \VS{17}Ra umana okorina dia pulu ra anguvai vat,

\par }{\Q Ma i ki ta ra pakana i vatvat.


\par }{\Q \VS{18}Ma ona di rubat vue kan ra pakana i ki tana,

\par }{\Q Nam ra pakana na varpuai ure dari,

\par }{\Q Pa iau ga gire u.


\par }{\Q \VS{19}Go muka ra gugu ta kana nga,

\par }{\Q Ma ra umana enana diat a tavua ta ra pia.


\par }{\BB \par }
{\Q \VS{20}Ea, God pa na okole vue nina i ko kakit,

\par }{\Q Ma pa na tur maravut ra umana tena varpiam.


\par }{\Q \VS{21}Na vabuka boko ra ngiem ma ra ninongon,

\par }{\Q Ma ra bul na ngiem ma ra kunukula na gugu.


\par }{\Q \VS{22}Diat dia milikuane u, da mal diat ma ra niruva;

\par }{\Q Ma ra pal na mal kai ra tena varpiam na panie.




\par }\Chap{9}{\SH Pa i tale Iob pi na bali God
\par }
{\PP \VerseOne{1}Ma Iob i ga tata, ma i ga biti:


\par }{\Q \VS{2}Maia, i dovot nam, iau nunure;

\par }{\Q Ia kaka, a tutana na takodo dave ta ra mata i God?


\par }{\Q \VS{3}Ona ta tikai i mainge ba dir a vartoto me,

\par }{\Q Pa na tale ba na bali tikai ta diat kana arip na marmar na tinir.


\par }{\Q \VS{4}I kabinana, ma i dekdek muka,

\par }{\Q To ia bar i ga tur bat ia, ma i ga boina ka tana?


\par }{\Q \VS{5}I kari vue ra umana lualuana, ma pa dia nuk pa ia,

\par }{\Q Ba i vue pukue diat ta kana kulot.


\par }{\Q \VS{6}I tang ra rakarakan a gunagunan ta kana pakana,

\par }{\Q Tuk tar ra umana pagapaga tana dia dadadar.


\par }{\Q \VS{7}I tigal bat ra keake, ma pa i rada,

\par }{\Q Ma i pulu bat ika ra umana tagul.


\par }{\Q \VS{8}I vuare ra bakut, ma pa ta tikai i maravut ia,

\par }{\Q I rua ra bobol na ta;


\par }{\Q \VS{9}I pait ra Tagul na Ubene ma ra Kabatingtigur (Tabiara),

\par }{\Q Ma ra ngala na maup ta ra matana taubar.


\par }{\Q \VS{10}I pait ra umana ngala na magit nina pa da kapa tana,

\par }{\Q Ma ra umana magit na kinaian dia peal mat.


\par }{\BB \par }
{\Q \VS{11}I pakit iau, ma pa iau gire;

\par }{\Q I bolo vurakit, ma pa iau babare.


\par }{\Q \VS{12}I kinim vake nam ba i mainge, ma to ia na tigal ia?

\par }{\Q To ia na biti tana: U pait ra ava?


\par }{\Q \VS{13}God iat pa na ngo ta kana kankan,

\par }{\Q Ra umana tena maramaravut kai Rab dia bura timtibum ta ra vavai ra kauna.


\par }{\Q \VS{14}Ma na dave ure iau, ina bali davatane,

\par }{\Q Ma nuve ra umana pakana tinata ina pilak pa ia pi amir a vartoto me?


\par }{\Q \VS{15}Gala ina ga takodo, gala pa ina ga bali ia,

\par }{\Q Ina kail ika tadav kaugu tena varkurai pi na mari iau.


\par }{\Q \VS{16}Gala ina vartuluai upi ia, ma na torom tagu,

\par }{\Q Gala pa ina nurnur ba na valongore ra nilaigu.


\par }{\Q \VS{17}I bubur iau ma ra ngala na vuvu,

\par }{\Q Ma i vakinkin iau, ma pa ta vuna;


\par }{\Q \VS{18}Pa i nur vue iau upi ina ngongo mat,

\par }{\Q I vamapak kaugu nilaun parika.


\par }{\Q \VS{19}Gala da valar ra dekdekina ma ra dekdek i ra tarai, i lia kakit,

\par }{\Q Ma gala da vartoto ta ra varkurai, to ia bar na takun ia?


\par }{\Q \VS{20}Gala ina ga takodo, gala ra ngiegu iat na takun iau,

\par }{\Q Ma gala ina ga langalanga, gala ia iat na ga vaminana diat ba iau rara.


\par }{\Q \VS{21}Iau iat iau langalanga; pa iau nuk pa iau iat mulai;

\par }{\Q Iau milikuane kaugu nilaun.


\par }{\Q \VS{22}Tika na mangana ka; damana iau biti:

\par }{\Q I nila vue diat dia takodo ma damana bula diat dia kaina.


\par }{\Q \VS{23}Ba ra vinirua i pot vakaian,

\par }{\Q I nongone ra purpuruan kai ra lavur tena takodo.


\par }{\BB \par }
{\Q \VS{24}Di tul tar ra rakarakan a gunagunan pire ra umana tena varpiam,

\par }{\Q Ma i vapula ra umana tena varkurai kai ra tarai;

\par }{\Q Ona ia iat pa i pait ia, to ia bar nam i vuna tana?


\par }{\Q \VS{25}Kaugu lavur bung dia panie lulut uka ta dir ma ra tena vinilau,

\par }{\Q Dia purpuruk, ma pa dia varkuvo ma ra boina.


\par }{\Q \VS{26}Dia vilau lulut da ra mon i ararik ta,

\par }{\Q Da ra minigulai i bebe ba upi ra ana kirip.


\par }{\Q \VS{27}Ona ina biti: Ina nuk vue kaugu nginarao,

\par }{\Q Ina gugu ma ina ga;


\par }{\Q \VS{28}Iau burut ure ra agu umana kinadik,

\par }{\Q Ma ba una takun boko iau.


\par }{\Q \VS{29}Da takun ot pa boko iau,

\par }{\Q Ta ra ava ina ongaongor vakuku?


\par }{\Q \VS{30}Gala ina gumu ta ra mavoko i madoldol ba i polo,

\par }{\Q Ma ina vagomgom vakakit ra ura limagu,


\par }{\Q \VS{31}Gala una vadudu iau ta ra pikai,

\par }{\Q Ma kaugu umana mal diat a milikuane iau.


\par }{\Q \VS{32}Vakir ia ra tutana da iau, upi ina bali ia,

\par }{\Q Ma upi amir a tur varurung ta ra varkurai.


\par }{\Q \VS{33}Pa ta na i ki pi na varkurai livuan ta mimir,

\par }{\Q Ma pi na tulue ra limana ta mimir par.


\par }{\Q \VS{34}Boina ba na tak vue kana virit kan iau,

\par }{\Q Ma koko na vaburut iau ma ra dekdekina,


\par }{\Q \VS{35}Damana pa ina burutue pi ina tata;

\par }{\Q Pa i damana, iau varkolono ko.




\par }\Chap{10}{\SH Iob i tata na niligur ure kana kini
\par }
{\Q \VerseOne{1}A balagu i talanguan ure kaugu kini,

\par }{\Q Ma pa ina al vake mule ra nuknukigu,

\par }{\Q Ina tata tago i ligur ra balagu.


\par }{\Q \VS{2}Ina biti tai God: Koko una kure vakaina iau;

\par }{\Q Una ve iau ure kaum vartakun piragu.


\par }{\Q \VS{3}Dave, i topa u ba una kure vadekdek ra tarai,

\par }{\Q Ba pi una pidimuane nam u ga vaki ia,

\par }{\Q Ma una manane ra varpit kai ra umana tena varpiam?


\par }{\Q \VS{4}Dave, a kiau na matam i palapaka ka,

\par }{\Q Ba u gigira da ra tarai ka?


\par }{\Q \VS{5}Dave, kaum umana bung na nilaun dia da ra umana bung na nilaun kai ta tutana,

\par }{\Q Ma kaum umana kilala na nilaun dia varogop laka ma nam kai ra tarai,


\par }{\Q \VS{6}Upi una tikan upi kaugu lavur nirara,

\par }{\Q Ma upi una titir upi kaugu kaina mangamangana,


\par }{\Q \VS{7}Ma u nunure ba pa iau kaina,

\par }{\Q Ma pa ta na i ki pi na pala vue iau kan ra limam?


\par }{\BB \par }
{\Q \VS{8}A ura limam dir ga taba iau ma dir ga pip iau,

\par }{\Q Ma go u nila vue ke iau.


\par }{\Q \VS{9}Una nuk pa ia ba u ga pip iau da ra pia bulit;

\par }{\Q Ma dave, una bing rigirigi iau pi ina da mule ra tobon?


\par }{\Q \VS{10}Dave, pa u ga lingire iau da di lingire ra polo na u,

\par }{\Q Ma pa u ga vamek iau da ra tiis?


\par }{\Q \VS{11}U ga pulu iau ma ra viono ma ra palina,

\par }{\Q Ma u ga pakan guve iau ma ra umana ur ma ra umana lolo.


\par }{\Q \VS{12}U ga tul tar ra nilaun tagu ma ra varmari bula,

\par }{\Q Ma u ga balaure vake re tulungeagu.


\par }{\Q \VS{13}U ga vapidik go ra umana magit ta ra balam,

\par }{\Q I kapa piragu ba i ki piram.


\par }{\Q \VS{14}Ona iau rara, u vakilang iau tana,

\par }{\Q Ma pa una nuk vue kaugu kaina mangamangana.


\par }{\Q \VS{15}Na kaina piragu, ona ra kaina mangamangana i ki tagu!

\par }{\Q Ma ona i takodo ra maukuagu, ina ive boko ra matagu,

\par }{\Q Tago iau vavirvir muka ba iau gire kaugu kini na malari.


\par }{\Q \VS{16}Ona iau tak vatut ra ulugu, u korot iau da ra leon,

\par }{\Q Ma u pait mule ra umana magit na kinaian piragu;


\par }{\Q \VS{17}U tata bat mule iau,

\par }{\Q Ma u vatavua kaum kankan piragu,

\par }{\Q I peal diat dia tut ure iau.


\par }{\BB \par }
{\Q \VS{18}Ta ra ava u ga ben pa iau kan ra bala i nagu?

\par }{\Q Gala ina ga vung vue ra tulungeagu, ma pa ta kiau na mata na ga tia gire pa iau,


\par }{\Q \VS{19}Ina ga da pa di ga kava vaarike iau,

\par }{\Q Ina ga da nina di puak vue kan ra tatal na bul tadav ra babang na minat.


\par }{\Q \VS{20}Pa i peal laka kaugu umana bungbung?

\par }{\Q Damana una nur vue ke boko iau, upi ina gugu a ik,


\par }{\Q \VS{21}Ba pa ina vana boko tadav ta gunan nina ba pa ina lilikun kan ia,

\par }{\Q A gunan na bobotoi ma ra malur na minat,


\par }{\Q \VS{22}A gunan na bobotoi da ra bingnimuna iat,

\par }{\Q A gunan na malur na minat ma i purpuruan,

\par }{\Q A gunan nina ra kapa tana i bobotoi ka.




\par }\Chap{11}{\SH Sopar i biti ba Iob a tena varpiam
\par }
{\Q \VerseOne{1}Ma Sopar ra te Nama i ga tata ma i ga biti:


\par }{\Q \VS{2}Dave, pa da bali laka ra peal tinata?

\par }{\Q Ma ra lup tinata na tur langalanga vang?


\par }{\Q \VS{3}Dave, a tarai diat a ki mut laka ure kaum lavur tinata,

\par }{\Q Ma pa ta tikai laka na tata varuva u ure kaum lavur varvul?


\par }{\Q \VS{4}Tago u biti: Kaugu tinata na vartovo i takodo,

\par }{\Q Ma iau gomgom ta ra luaina matam.


\par }{\Q \VS{5}Ea, gala God na tata,

\par }{\Q Ma na papa ra bul na ngiene bat u,


\par }{\Q \VS{6}Ma na pala ra umana magit na pidik ai kana kabinana piram,

\par }{\Q Ma ra magit na padapada varvo ta kana nga na papalum!

\par }{\Q Damana una kapa ba God pa i bali u da i topa kaum varpiam parika.


\par }{\BB \par }
{\Q \VS{7}Dave, i tale u laka pi una matoto ure ra umana magit na pidik kai God?

\par }{\Q Dave, kaum kabinana na tuk pa laka ra kabinana kai ra Dekdek Muka?


\par }{\Q \VS{8}I tuk lake ra bala na bakut; una pait ra ava?

\par }{\Q I ki ura iat ta ra ruarua na tulungen; una nuk davatane?


\par }{\Q \VS{9}Ba di valar ia, i lolovina ta dir ma ra rakarakan a gunagunan,

\par }{\Q Ma i tababa ta dir ma ra ta.


\par }{\Q \VS{10}Ona na bolo, ma na banu bat ta tikai,

\par }{\Q Ba ona na oro varurue ra tarai, to ia na tigal ia?


\par }{\Q \VS{11}Tago i nunure ra tarai vakuku;

\par }{\Q I gire ra varpiam, ma nina ba pa i nuk pa ia.


\par }{\Q \VS{12}Ma ra tutana vakuku i tuptup,

\par }{\Q Di kava da ra natu i ra as, a kuabar.


\par }{\Q \VS{13}Ona una vatakodo ra balam,

\par }{\Q Ma una tulue ra ura limam tadav ia,


\par }{\Q \VS{14}Ona una vung vue ra varpiam kan ra limam,

\par }{\Q Ma ra magit i bilak pa i ki ta ra kubam,


\par }{\Q \VS{15}A dovotina pa una vavirvir, tago u gomgom;

\par }{\Q Ma una tur dekdek, ma pa una burut.


\par }{\Q \VS{16}Ma una nuk vue kaum kini na malari,

\par }{\Q Una nuk vake da ka ra tava i panie ba ra lovon i par.


\par }{\Q \VS{17}Kaum nilaun na kapa, da ra kapa ba i keake tur;

\par }{\Q Ma ona u ki ta ra bobotoi, na da ka ra lar.


\par }{\Q \VS{18}A ninunuk ung na ki mulai piram, ma una ki bulu tana;

\par }{\Q Una gigira vurvurbit, ma una ngo muka.


\par }{\Q \VS{19}Una va, ma pa ta na na vaburut u;

\par }{\Q Ma mangoro diat a lul upi ta vartabar piram.


\par }{\Q \VS{20}Ma ra kiau na mata i ra umana tena varpiam diat a pula,

\par }{\Q Ma diat a mama lop,

\par }{\Q A kopono ninunuk ung na ki pire diat, ba diat a vung vue ra tulungea i diat.




\par }\Chap{12}{\SH Iob i mulaot ure ra dekdek i God ma kana kabinana
\par }
{\Q \VerseOne{1}Ma Iob i ga tata ma i ga biti:


\par }{\Q \VS{2}A dovotina amutal iat a utul a matotono,

\par }{\Q Ma ba amutal a mat, a kabinana na mat varurung ma amutal.


\par }{\Q \VS{3}Ma iau bula, iau kabinana da amutal,

\par }{\Q Ma pa amutal manga kabinana tagu.

\par }{\Q To ia bar pa i nunure ra dari?


\par }{\Q \VS{4}A umana talaigu dia nongone iau,

\par }{\Q Iau a tutana nina God i ga valongore ba i ga kail tadav ia;

\par }{\Q A tena takodo, ma i ko kakit, go ra tutana dia nongone.


\par }{\Q \VS{5}Diat dia ki bulu dia nuk taun vue diat dia ki na malari,

\par }{\Q Dia to pin nina i to na bura.


\par }{\Q \VS{6}A umana tena nilong dia ki boina,

\par }{\Q Ma diat dia valar God dia ki bulu,

\par }{\Q Ma ra dekdek i diat, ia nam kadia god.


\par }{\Q \VS{7}Una tir ra umana leing ra pupui, ma diat a tovo u;

\par }{\Q Ma ra umana beo liuliu, ma diat a ve u;


\par }{\Q \VS{8}Una matoto ta ra rakarakan a gunaguna, ma una kapa tana;

\par }{\Q Ma ra umana en ta ra bala na ta diat a varvai piram.


\par }{\Q \VS{9}To ia bar ta diat pa i nunure

\par }{\Q Ba ra lima i ra Luluai i ga pait go?


\par }{\Q \VS{10}I kure ra lavur launa par,

\par }{\Q Ma ra nilaun kai ra tarai par.


\par }{\Q \VS{11}Dave, ra talinga i ta tikai pa i valar kilang ra umana tinata,

\par }{\Q Da ra karameana i dum kilang ra nian?


\par }{\Q \VS{12}A kabinana i ki pire ra umana patuana,

\par }{\Q Ma ra minatoto pire diat i lolokon kadia nilaun.


\par }{\Q \VS{13}A kabinana ma ra dekdek dir ki pire God,

\par }{\Q Ma ia iat i vatur vake ra minatoto ma ra kapa na ninunuk.


\par }{\Q \VS{14}Nam nina i re vue, pa da vatur pa mule;

\par }{\Q Ma nina i banu bat ia, pa da papa are mule.


\par }{\Q \VS{15}I tigal bat ra bata, ma ra umana tava alir dia ge;

\par }{\Q I tulue mule, ma dia lovon ta ra gunagunan.


\par }{\Q \VS{16}A dekdek ma ra kabinana dir ki pirana,

\par }{\Q I kure ra tena vartuam ma nina di tuam pa ia.


\par }{\Q \VS{17}I vapurpuruan ra umana tena varvateten,

\par }{\Q Ma i valunga ra umana tena varkurai.


\par }{\Q \VS{18}I pala vue ra umana vivi kai ra umana king,

\par }{\Q Ma i vi pit diat ma ra mal na vivi.


\par }{\Q \VS{19}I ben vavilavilau vue ra umana tena tinabar,

\par }{\Q Ma i vaikilik pa ra umana luluai.


\par }{\Q \VS{20}I vabombom ra umana melemuna ta ra tinata,

\par }{\Q Ma i vatuptup ra umana patuana.


\par }{\Q \VS{21}I manga kulume ra umana luluai,

\par }{\Q Ma i pala ra vipit kai ra umana tena ongor.


\par }{\Q \VS{22}A umana magit na pidik ta ra bobotoi i kap vaarike diat,

\par }{\Q Ma i ben vairop ra malur na minat tadav ra kapa.


\par }{\Q \VS{23}I vangala ra lavur vuna gunan, ma i nila vue bula diat;

\par }{\Q I vatababa ra lavur vuna tarai, ma i ben vavilavilau bula diat.


\par }{\Q \VS{24}I vapurpuruan ra nuknuk i ra umana luluai pire ra tarai ta ra rakarakan a gunagunan,

\par }{\Q Ma i varara diat ta ra bil ba pa ta nga tana.


\par }{\Q \VS{25}Dia paparai tupatupa ta ra bobotoi ba pa ta kapa tana,

\par }{\Q Ma dia papa lebalebe da ra tutana i longlong ta ra nimomo.




\par }\Chap{13}{\SH Iob i tur padikat ure kana dovot na mangamangana
\par }
{\Q \VerseOne{1}Ea, a kiau na matagu i ga gire go parika,

\par }{\Q Ma ra talingagu i ga valongore, ma i ga kapa tana.


\par }{\Q \VS{2}Nam nina amutal nunure, iau bula iau nunure,

\par }{\Q Pa iau papaua ta mumutal.


\par }{\Q \VS{3}Ia kaka, iau mainge ba amir a tata ma ra Dekdek Muka,

\par }{\Q Ma ba amir a vartoto ma God.


\par }{\Q \VS{4}Amutal vamong ra lavur magit parika ma ra tavir,

\par }{\Q Amutal a utul a tena valagar vakuku.


\par }{\Q \VS{5}Gala amutal a ki mut,

\par }{\Q Gala amutal a kabinana!


\par }{\BB \par }
{\Q \VS{6}Amutal a valongore kaugu kabinana,

\par }{\Q Ma amutal a kapupi ra tinata ta ra ngiegu.


\par }{\Q \VS{7}Dave vang, amutal a tur maravut God ma ra tinata ba pa i takodo,

\par }{\Q Amutal a varvai vavaongo vang ure?


\par }{\Q \VS{8}Dave, amutal a varkurai maravut ia,

\par }{\Q Ma amutal a vartoto ure God?


\par }{\Q \VS{9}Dave, na boina ba na tikan milat ta ra bala i mumutal?

\par }{\Q Amutal a valunga pa ia laka da di valunga ra tutana?


\par }{\Q \VS{10}A dovotina na pit amutal,

\par }{\Q Ona amutal ru ia ma ra vaongo.


\par }{\Q \VS{11}Dave, pa amutal burut laka ure kana minamar,

\par }{\Q Ma pa amutal dadadar ta ra luaina matana?


\par }{\Q \VS{12}Kamumutal umana tinata valavalar dia da ra kabu na iap,

\par }{\Q Kamumutal umana tinata na balbali dia da ra bakbakit na pia bulit.


\par }{\Q \VS{13}Amutal a ki mut, ma amutal a nur vue iau, upi ina tata,

\par }{\Q Ba a boina ba a kaina i tadav iau.


\par }{\Q \VS{14}A pakagu i da ka ra nian piragu,

\par }{\Q Ma kaugu nilaun da ra magit vakuku ta ra limagu.


\par }{\Q \VS{15}Iau ki pa ia pi na ubu iau, la kaka, ina vartoto ure kaugu mangamangana ta ra luaina matana.


\par }{\Q \VS{16}Pa ta tena varpiam na pot ta ra luaina matana,

\par }{\Q Go iat kaugu varvalaun.


\par }{\Q \VS{17}Amutal a valongore ilam ra magit par ba iau tata ure,

\par }{\Q Boina ba kaugu tinata na bang ta ra talinga i mumutal.


\par }{\Q \VS{18}Iau tar mal bulu kapi kaugu vavaarikai,

\par }{\Q Iau nunure ba iau takodo.


\par }{\BB \par }
{\Q \VS{19}Gala ta tikai na tata ure iau,

\par }{\Q Gala ina ki mut ma ina vung vue ra tulungeagu.


\par }{\Q \VS{20}Una tul tar ra ura magit ika tagu,

\par }{\Q Ma pa ina parau kan ra matam:


\par }{\Q \VS{21}Una tak vakakit vue ra limam kan iau,

\par }{\Q Ma koko una vaburut iau.


\par }{\Q \VS{22}Damana ina torom ba u oro pa iau,

\par }{\Q Ma una valongore iau ba iau tata piram.


\par }{\Q \VS{23}Aivia bar kaugu umana kaina mangamangana ma kaugu umana nirara?

\par }{\Q Una ve vakapa iau ure kaugu varpiam ma kaugu nirara.


\par }{\BB \par }
{\Q \VS{24}Ta ra ava u ive ra matam,

\par }{\Q Ma u vakilang iau ba iau kaum ebar?


\par }{\Q \VS{25}Dave, una vaburut ra mapina davai nina ra vuvu i kavkavie,

\par }{\Q Ma una korot mur ra maranga na mapina kunai?


\par }{\BB \par }
{\Q \VS{26}U tumu vake ra umana magit dia mapak ure iau,

\par }{\Q Ma u vakale iau ma ra umana nirara ta kaugu kini na barmana.


\par }{\Q \VS{27}U vung ra ura kaugu ta ra babat keke, ma u makmakile kaugu lavur nga;

\par }{\Q U tumu kikil ra ura pal a kaugu.


\par }{\Q \VS{28}Iau da ra davai i marapurap,

\par }{\Q Da ra mal a po na vui i enen ia.




\par }\Chap{14}{\SH Iob i nuknuk ure ra nilaun kai ra tarai, ba i tutukana ka
\par }
{\Q \VerseOne{1}A tutana nina ba ra vavina i kava,

\par }{\Q Pa i lolokon kana nilaun, ma ra do na niligur i nunure tana.


\par }{\Q \VS{2}I da ra pupu na davai i gol rikai ma di doko mule;

\par }{\Q I da ra malur na bakut i vana lulut ma pa i ki vatikai ta ra kopono pakana.


\par }{\Q \VS{3}Ta ra ava u mono bat ta tikai damana,

\par }{\Q Ma u ben ia pi una ki na varkurai pirana?


\par }{\Q \VS{4}To ia bar na mal pukue ra magit i dur pi na gomgom?

\par }{\Q Pa ta tikai.


\par }{\Q \VS{5}Di ga luk value kana umana bung, ma ra niluluk i kana umana gai i ki piram,

\par }{\Q U ga tar vakilang ra langun ta kana nilaun, ma pa i tale ba na bolo lake tana;


\par }{\Q \VS{6}Una lingan irai kan ia pi na ngo,

\par }{\Q Tuk tar na pait ot pa kana bung da ra tena papalum di kul ia.


\par }{\BB \par }
{\Q \VS{7}Tago i tale ra davai ba di mut vue pi na gol mulai,

\par }{\Q Ma ra golina tana pa na maranga;


\par }{\Q \VS{8}A dovotina ra okor i ra davai i ki vavuan ta ra pia,

\par }{\Q Ma ra paina nina ba ra golina i arikai tana i maroto;

\VS{9}la kaka ra golina na ibul ba i kap ra polo,

\par }{\Q Ma na vung ra umana ingaingarina da ra davai.


\par }{\Q \VS{10}Ma ra tutana iat i mat ma i vana;

\par }{\Q I vung vue ra tulungeana, ma i ki ave?


\par }{\BB \par }
{\Q \VS{11}Da ra polo ta ra tava kikil i panie,

\par }{\Q Da ra tava alir i mama ma i ge;


\par }{\Q \VS{12}Damana ra tarai dia va ma pa dia tut rikai mulai,

\par }{\Q Ma gala ra bala na bakut i panie diat a va mat boko,

\par }{\Q Ma pa diat a tavangun mulai.


\par }{\Q \VS{13}Ea, boina ba una ive iau ta ra ruarua na tulungen,

\par }{\Q Ma una vaparau iau tuk tar kaum kankan na ngo,

\par }{\Q Ma ba na ot muka kaugu e, una nuk pa mule iau!


\par }{\Q \VS{14}Dave, ra tutana na laun mulai ba i tar mat?

\par }{\Q Gala damana, ina tur padikat ta kaugu tiniba

\par }{\Q Tuk tar di valangalanga iau.


\par }{\Q \VS{15}Una oro upi iau, ma ina bali u;

\par }{\Q Ma una anan upi ra papalum na limam.


\par }{\Q \VS{16}Una balaure bat kaugu vinavana,

\par }{\Q Ma una nuk vue kaugu varpiam.


\par }{\Q \VS{17}Kaugu varpiam una ang bat ia ta ra popopoi,

\par }{\Q Ma una vi vake kaugu nirara.


\par }{\BB \par }
{\Q \VS{18}Ia kaka ra lualuana dia bura tagigi,

\par }{\Q Ma ra vat i tapulpul,


\par }{\Q \VS{19}A tava alir i vaduladula ra umana vat,

\par }{\Q Ma ra lovon i kal vue ra pia;

\par }{\Q Damana u nila vue ra ninunuk ung kai ra tutana.


\par }{\Q \VS{20}A dekdekim i uvia pa ia, ma i panie;

\par }{\Q U vaenana pa ra pal a matana, ma u tul vue.


\par }{\Q \VS{21}Di ru ra umana natuna, ma ia iat pa i nunure;

\par }{\Q Dia vavirvir, ma pa i kapa tana.


\par }{\Q \VS{22}I kairane ke ra kinadik ta ra pakana iat,

\par }{\Q Ma i tabun uka ure ia iat mulai.




\par }\Chap{15}{\SH Elipas i pitapitau Iob
\par }
{\Q \VerseOne{1}Ma Elipas ra te Teman i ga tata ma i ga biti:


\par }{\Q \VS{2}Dave, a tena kabinana na tatata vakuku damana,

\par }{\Q Ma na vabuka ra balana ma ra vuvu maro ra matana taur?


\par }{\Q \VS{3}Dave, na vartoto ma ra tinata vakuku,

\par }{\Q A umana tinata nina ba pa na vuai ra vuaina?


\par }{\Q \VS{4}U tak vue ra variru pire God,

\par }{\Q Ma u tur bat ra nilotu tadav God.


\par }{\Q \VS{5}Kaum varpiam i tovo ra ngiem,

\par }{\Q Ma u mur ra tinata kai ra umana tena vakikiu.


\par }{\Q \VS{6}A ngiem iat i takun u, iau pata;

\par }{\Q Maia, a ura bul na ngiem dir varvai ure u.


\par }{\BB \par }
{\Q \VS{7}Dave, u laka ra luaina tutana ba di ga kava?

\par }{\Q Ma u ga laun lua laka ta ra umana lualuana?


\par }{\Q \VS{8}Dave, u kikivung laka ma diat ta ra kivung kai God?

\par }{\Q Ma kaum uka ra kabinana laka?


\par }{\Q \VS{9}Dave, u nunure laka ta magit nina ba pa amital nunure?

\par }{\Q Ava bar ra minatoto i ki piram nina ba pa amital ga matoto tana?


\par }{\Q \VS{10}I tar kua ra pepe na ulu i mimital ma amital patuana muka,

\par }{\Q Ma amital ga laun lua tai tamam.


\par }{\Q \VS{11}Dave, u nuk vaikilik pa ra umana tinata na varmaram kai God,

\par }{\Q Ma ra umana varpit na varmari?


\par }{\Q \VS{12}Ta ra ava ra balam i kure u,

\par }{\Q Ma ta ra ava a ura kiau na matam dir kolakolo?


\par }{\Q \VS{13}Upi una tut ure God,

\par }{\Q Ma ra umana tinata dari na irop kan ra ngiem?


\par }{\BB \par }
{\Q \VS{14}Ava bar ra bilua na tutana, upi na gomgom?

\par }{\Q Ma nina ra vavina i ga kava, upi na takodo?


\par }{\Q \VS{15}Ea, ona God pa i nurnur ta kana umana angelo,

\par }{\Q Ma ra bala na bakut i dur ta ra luaina matana,


\par }{\Q \VS{16}Na dave bar ure ta ra tikai i bilak ma i kaina kana mangamangana,

\par }{\Q A tutana nina i mome ke ra varpiam da ra tava?


\par }{\BB \par }
{\Q \VS{17}Una ki na valongor, ma ina tata piram,

\par }{\Q Ma ina ve u ure ra magit iau matoto tana:


\par }{\Q \VS{18}(A tinata nina a umana tena kabinana dia ga kap pa ia

\par }{\Q Tai ra umana tama i diat, nina pa dia ga ive;


\par }{\Q \VS{19}Nina dia ga vatur vake ra gunagunan,

\par }{\Q Ba pa ta vaira i ga ki livuan ta diat):


\par }{\Q \VS{20}A kaina tutana i kairane ra kinadik ta kana kilakilala na nilaun parika,

\par }{\Q Ta nam ra umana kilala ba di ga luk value upi kai ra tena vakavakaina.


\par }{\Q \VS{21}A talingana i pitalinge ra umana magit na bunurut;

\par }{\Q Ra tena vavaranai na tadav ia ba i ki bulu boko.


\par }{\Q \VS{22}Pa i nurnur ba na talil kan ra bobotoi,

\par }{\Q Ma ra pakat na vinarubu i ki ung pa ia.


\par }{\Q \VS{23}I tikan vurvurbit upi ra gem, ma i biti: I ki ave?

\par }{\Q I nunure ba kana bung na marum i ki maravai ka;


\par }{\Q \VS{24}A varmonong ma ra nginarao dir vaburut ia,

\par }{\Q Dir uvia pa ia da ra king i ki na vaninara upi ra vinarubu.


\par }{\Q \VS{25}Tago i ga tut ure God,

\par }{\Q Ma i ga malamala ngala pire ra Dekdek Muka


\par }{\Q \VS{26}Ma i ga vutvut tadav ia ma ra kolakolo na nuknukina,

\par }{\Q Ma i ga kap ra dekdek na bakbakit;


\par }{\Q \VS{27}Tago i ga vartap ma ra bira,

\par }{\Q Ma i ga vatubu ra pal a pakana,


\par }{\Q \VS{28}Ma i ga ki ta ra umana pia na pal dia lingling,

\par }{\Q Ta ra umana pal nina pa i topa ia ba ta tikai na bang ta diat,

\par }{\Q Tago dia to na tarip.


\par }{\Q \VS{29}Pa na uviana, ma kana tabarikik pa na ki vatikai pirana,

\par }{\Q Ma kana uma pa na manga vuai.


\par }{\Q \VS{30}Pa na lop kan ra bobotoi;

\par }{\Q A umana ingarina diat a maranga ta ra malamalapang i ra iap,

\par }{\Q Ma ra vuvu na kap vue ra umana pupuna.


\par }{\Q \VS{31}Koko na nurnur ta ra magit vakuku, nina i valunga pa ia iat mulai tana,

\par }{\Q Tago na vatur vake ra magit vakuku upi kana vapuak.


\par }{\Q \VS{32}Na kap vapar ia ba pa i ti ot boko kana e,

\par }{\Q Ma ra gogono na makuk uka.


\par }{\Q \VS{33}Ra vuaina na bura ka da ra kura vain i molo,

\par }{\Q Ma na vabura vue ke ra pupuna da ra oliva i amar kapa.


\par }{\Q \VS{34}A umana bartalaina ta ra varpiam diat a biu,

\par }{\Q Ma ra iap, na vaimur vue ra umana tena kul varbat.


\par }{\Q \VS{35}Dia lalau pa ra tavir, ma dia kava vaarike ra bilak na mangamangana,

\par }{\Q Ma ra bala i diat i vaninare ra vaongo.




\par }\Chap{16}{\SH Iob i tata mukumuk ure ra mangamangana kai God pirana
\par }
{\PP \VerseOne{1}Ma Iob i ga tata ma i ga biti:


\par }{\Q \VS{2}Iau ga tar valongore ta mangoro na magit dari;

\par }{\Q Amutal a utul a tena varmaram vakuku.


\par }{\Q \VS{3}Dave, na par ra umana tinata vakuku?

\par }{\Q Ava bar i vangangap u ba u bali ka iau dari?


\par }{\Q \VS{4}Gala dor a tur varkia,

\par }{\Q Pa i dekdek pi ina tata da u tata;

\par }{\Q Na tale iau pi ina pit u,

\par }{\Q Ma ina loe ra ulugu ure u.


\par }{\Q \VS{5}Ma iau, ina ga vapatuan u ma ra ngiegu,

\par }{\Q Ma ra ura bul na ngiegu dir a ga vamaram u ta kaum niligur.


\par }{\Q \VS{6}Gala iau tata, kaugu niligur pa i panie;

\par }{\Q Ma gala ina ki mut, ina ngo dave tana?


\par }{\Q \VS{7}Ma go God i ga vabiluane iau,

\par }{\Q Ma iau a lingling ika.


\par }{\Q \VS{8}I ga tabe vake iau, ma nam ia ra vartakun ure iau;

\par }{\Q A palaur na pakagu i takun iau, i varvai kapa ta ra luaina matagu.


\par }{\Q \VS{9}Ba i ga kankan i ga rada iau ma i ga vakaina iau bula;

\par }{\Q I ga varkakaratane ra pal a ngiene ure iau;

\par }{\Q Kaugu ebar i ga go iau ma ra kiau na matana.


\par }{\Q \VS{10}A tarai dia ga panganga ure iau,

\par }{\Q Dia ga par ra pagupagu na ngiegu,

\par }{\Q Dia tut varurung ure iau.


\par }{\Q \VS{11}God i nur tar iau pire ra umana tena varpiam,

\par }{\Q Ma i vue tar iau ta ra lima i diat dia bilak.


\par }{\Q \VS{12}Iau ga ki na gugu ma i ga bubur varbaiane iau;

\par }{\Q I ga vatur vake ra kongkongigu, ma i ga bubur gigi iau.

\par }{\Q I ga vaki iau upi kana vakilang iat,


\par }{\Q \VS{13}Kana umana tena panak dia tur kikil iau.

\par }{\Q I go ra balagu, ma pa i mari iau,

\par }{\Q Ma ra polo mapak ta ra katigu i lolonge tar ia ta ra pia.


\par }{\Q \VS{14}I rada vartataurane iau,

\par }{\Q Ma i vutvut tadav iau da ra rangrang na tutana.


\par }{\BB \par }
{\Q \VS{15}Iau tar ingit ra mal na tabun ta ra pal a pakagu,

\par }{\Q Ma ra dekdekigu i ki ta ra tobon.


\par }{\Q \VS{16}A matagu i kalangar ta ra tinangi,

\par }{\Q Ma i maravai upi ina tapula;


\par }{\Q \VS{17}Ma ra limagu pa i ga pait ra kaina,

\par }{\Q Ma kaugu niaring i ga gomgom.


\par }{\BB \par }
{\Q \VS{18}Ea, u ra rakarakan a gunagunan, koko una punang ra gapugu,

\par }{\Q Upi kaugu tinangi pa na ngo ta ra gunagunan par.


\par }{\Q \VS{19}Ma go ieri, nina ba na varvai kapa ure iau i ki arama ra bala na bakut,

\par }{\Q Ma ta tikai arama muka na varvai dovot ure iau.


\par }{\Q \VS{20}A umana talaigu dia kulume iau;

\par }{\Q Ma iau kail tadav God ma ra lur na matagu,


\par }{\Q \VS{21}Upi na varkurai takodo ure ra tutana pire God,

\par }{\Q Ma livuan pire ra tutana ma ra umana talaina.


\par }{\Q \VS{22}A paupau kilala boko

\par }{\Q Ma ina vana, ma pa ina talil mulai.




\par }\PoetryChap{17}{\Q \VerseOne{1}A tulungeagu i bilua, ma i tar ot kaugu umana bung,

\par }{\Q A babang na minat i ki pa iau.


\par }{\Q \VS{2}A umana tena varkulumai dia ki piragu,

\par }{\Q Ma kadia lavur varvul i ki ta ra luaina matagu.


\par }{\Q \VS{3}Una tul tar ta vakilang tagu ba u iat una ki maravut iau;

\par }{\Q Tago to ia bula na pait ra vavalima ure iau?


\par }{\Q \VS{4}Tago u ga ive ra minatoto kan ra bala i diat,

\par }{\Q Damana pa una vangala diat.


\par }{\Q \VS{5}Nina i varvai takun ra umana talaina upi kadia tabarikik,

\par }{\Q A mata i ra umana natuna na bilua.


\par }{\Q \VS{6}I ga vaki iau da ra tinata na varvakok ta ra gunagunan,

\par }{\Q Da tikai di nami ra matana.


\par }{\Q \VS{7}A kiau na matagu i gavul ta ra tinangi,

\par }{\Q Ma ra umana rakagu dia da ra malur.


\par }{\Q \VS{8}A umana tena takodo diat a kaian ure go,

\par }{\Q Ma nina i ko na tut ure ra umana tena varpiam.


\par }{\Q \VS{9}Ia kaka ra tena takodo pa na talanguan,

\par }{\Q Ma nina i gomgom ra limana na dekdek vanavana.


\par }{\Q \VS{10}Ma amutal, amutal par, amutal a mai,

\par }{\Q Ma pa ina tadav ta tena kabinana livuan ta mumutal.


\par }{\BB \par }
{\Q \VS{11}Kaugu umana bung dia tar par, ma kaugu lavur ninunuk dia takunu,

\par }{\Q Ra lavur magit ra balagu i anan upi ia.


\par }{\Q \VS{12}Dia pukue ra marum upi ra bung na keake;

\par }{\Q Dia biti: A kapa i maravai ka ta ra bobotoi.


\par }{\Q \VS{13}Gala ina nuk ia ba ina kuba ta ra ruarua na tulungen,

\par }{\Q Ma gala ina pale kaugu vava ta ra bobotoi,


\par }{\Q \VS{14}Gala ina biti ta ra tung na minat: U tamagu,

\par }{\Q Ma ta ra kalolo: U nagu ma taigu,


\par }{\Q \VS{15}Akave vang kaugu ninunuk ung?

\par }{\Q Ma to ia bar na gire?


\par }{\Q \VS{16}Na vana ba ta ra ruarua na tulungen,

\par }{\Q Ba amir a vana varurung ta ra tobon.




\par }\Chap{18}{\SH Bildad i tata kapa ure nam ba na vana rikai pire ra umana tena varpiam
\par }
{\PP \VerseOne{1}Ma Bildad ra te Sua i ga tata ma i ga biti:


\par }{\Q \VS{2}Na par vingaia kaum tinikan upi ra umana kalamana tinata?

\par }{\Q Una ki na nuknuk, ma namur amital a tata.


\par }{\Q \VS{3}Dave di nuknuk ba amital a utul a vavaguai?

\par }{\Q A utul a tuptup ta ra luaina matam?


\par }{\Q \VS{4}U nina u kanener ma ra kankan,

\par }{\Q Dave, ra rakarakan a gunagunan na ki na lingling ure u?

\par }{\Q Ba da kap vaire vue ra vat kan kana pakana?


\par }{\Q \VS{5}Da pun ra kapa i ra tena varpiam,

\par }{\Q Ma ra birao ta kana iap pa na rarao.


\par }{\Q \VS{6}Ra kapa ta ra kubana na bobotoi,

\par }{\Q Ma ra lamp taun ra uluna, da pun ia.


\par }{\Q \VS{7}Di vatutukana kana tak keke,

\par }{\Q Ma kana varpit na vabura ia.


\par }{\Q \VS{8}A ura kauna dir rap tar ia ta ra ubene,

\par }{\Q Ma i rua ra tubatuba ai ra kun.


\par }{\Q \VS{9}A inabut na kakene i papa ta ra kun,

\par }{\Q Ma ra vapir i tut me.


\par }{\Q \VS{10}Ma di pale ive pa ia aro ra pia,

\par }{\Q Di kapi bat ra ngaina me.


\par }{\Q \VS{11}A umana magit na bunurut dia ki kikil ia, diat a vaburut ia,

\par }{\Q Ma diat a karat ra inabut na kakene.


\par }{\Q \VS{12}A dekdekina i panie ta ra mulmulum,

\par }{\Q A varmonong i kiki pa ia pi na bura.


\par }{\Q \VS{13}A minait na en ra umana ingar i ra pakana,

\par }{\Q Maia, a kaina minait na en ra umana rakana tana.


\par }{\Q \VS{14}Da rubat vue kan ra magit i ga nurnur tana,

\par }{\Q Ma da al pa ia tadav ra luluai na bunurut.


\par }{\Q \VS{15}A umana vaira diat a ki ta ra kubana,

\par }{\Q Ma da imire ra pakar ta kana pakana.


\par }{\Q \VS{16}A umana okorina diat a maroto ara ra pia tana,

\par }{\Q Ma ra umana ingarina arama liu da mut vue.


\par }{\Q \VS{17}Pa da nuk pa mule ta ra rakarakan a gunagunan,

\par }{\Q Ma ra iangina na panie ta ra bala na gunan.


\par }{\Q \VS{18}Da korot vue kan ra kapa tadav ra bobotoi,

\par }{\Q Ma da korot vue kan ra rakarakan a gunagunan.


\par }{\Q \VS{19}Ba i tar mat, pa ta na na tur kia ia, ta natuna, a tutana, ba ta tubuna, a tutana,

\par }{\Q Pa ta tikai na ki valili ta ra kubana.


\par }{\Q \VS{20}Diat maro ra matana taoai diat a kaian ure kana bung,

\par }{\Q Ma diat ta ra matana taur diat a ga burut.


\par }{\Q \VS{21}I damana ra kubakuba i ra umana tena varpiam,

\par }{\Q I damana ra pakana kai nam ra tutana ba pa i nunure God.




\par }\Chap{19}{\SH Iob i nurnur ba God na vaarike ba Iob i dovot.
\par }
{\PP \VerseOne{1}Ma Iob i ga tata ma i ga biti:


\par }{\Q \VS{2}Aivia ra bung amutal a vapurpuruan ra balagu,

\par }{\Q Ma amutal a bubur gigi iau ma ra umana tinata?


\par }{\Q \VS{3}Amutal ga vala pit iau a vinun na pakana;

\par }{\Q Ma pa amutal vavirvir ure ra magit dari amutal ga pait ia tagu.


\par }{\Q \VS{4}Ona i dovot ba iau ga tar rara,

\par }{\Q Kaugu nirara i ki tagu iat,


\par }{\Q \VS{5}Ona amutal ki na luluai piragu,

\par }{\Q Ma amutal takun iau ba iau vuna ta kaugu kini na malari,


\par }{\Q \VS{6}Amutal a kapa ba God iat i ga vue pukue iau,

\par }{\Q Ma i ga kinim vake iau ma kana ubene.


\par }{\Q \VS{7}Iau kukukula: Di ubu iau! Ma pa ta na i valongore;

\par }{\Q Iau kail upi ra maramaravut, ma pa ta na i varkurai ure.


\par }{\Q \VS{8}I ga liplip bat kaugu nga, ma iau mama bolo,

\par }{\Q Ma i ga vabobotoi ra umana pakapakana iau vana tana.


\par }{\Q \VS{9}I tar tak vue kaugu minamar,

\par }{\Q Ma i ga kap vue ra kere kan ra ulugu.


\par }{\Q \VS{10}I ga rip vue iau da ra pal, ma iau tar panie;

\par }{\Q I ga rubat vue kaugu ninunuk ung da di rubat vue ra davai.


\par }{\Q \VS{11}I ga vamalamalapang kana kankan ure iau,

\par }{\Q Ma i ga luk tar iau ta diat kana umana ebar.


\par }{\Q \VS{12}Kana loko na tarai na vinarubu dia tut rangup ure iau,

\par }{\Q Dia tur vartakalat bat iau

\par }{\Q Ma dia tur kikil ra kubagu.


\par }{\BB \par }
{\Q \VS{13}I tar vaki kaugu apik na tarai vailik kan iau,

\par }{\Q Ma ra umana talaigu ave ki na vaira ma diat.


\par }{\Q \VS{14}A umana niurugu dia ga nur vue iau,

\par }{\Q Ma diat ave ga manga bartalaina ma diat, dia tar valubane iau.


\par }{\Q \VS{15}Iau a vaira ka pire diat dia ki ra kubagu, ma pire diat bula kaugu umana tultul, a umana vavina; iau da ra tematana pire diat.


\par }{\Q \VS{16}Iau oro pa kaugu tultul, ma pa i torom tagu,

\par }{\Q Ba iau vala lul ia ma ra ngiegu.


\par }{\Q \VS{17}Kaugu mamadang i bilak pire kaugu taulai,

\par }{\Q Ma ra pakagu i kaina pire ra umana natugu.


\par }{\Q \VS{18}A umana nat na bul dia kulume iau,

\par }{\Q Ma ona iau tut dia vaula iau.


\par }{\Q \VS{19}A umana talaigu tuna dia milikuane iau,

\par }{\Q Ma nina iau ga mari diat, dia tut mulai ka ure iau.


\par }{\Q \VS{20}A umana urugu dia ki petep ta ra pal i ra pakagu ma ra viogu,

\par }{\Q Ma iau tia ki ga ta ra pulegi likilikutan.


\par }{\Q \VS{21}Amutal a ma ri iau, amutal a mari iau, a utul a talaigu;

\par }{\Q Tago ra lima i God i tar bili iau.


\par }{\Q \VS{22}Ta ra ava amutal korot iau da God i pait ia,

\par }{\Q Ma ta ra ava pa amutal maur ma ra viogu?


\par }{\BB \par }
{\Q \VS{23}Gala da tumu vake kaugu umana tinata!

\par }{\Q Gala da tumu vake diat ta ra buk!


\par }{\Q \VS{24}Gala da poko diat ta ra vat upi diat a tur tukum,

\par }{\Q Ma ra pen na palariam ma ra bol, gala na boina!


\par }{\BB \par }
{\Q \VS{25}Iau nunure ba kaugu tena valaun i laun,

\par }{\Q Ma ta ra bung murmur na tur ati ra pia;


\par }{\Q \VS{26}Ma ba ra lavur kalolo dia tar vakaina ra pakagu,

\par }{\Q Ina gire boko God ma ra matagu;


\par }{\Q \VS{27}Maia, iau iat ina gire,

\par }{\Q Ma ra ura kiau na matagu iat dir a bobobe;

\par }{\Q I mamat ra balagu tana.


\par }{\BB \par }
{\Q \VS{28}Ona amutal biti: Datal a korot mur ia,

\par }{\Q Tago ra vunapai ra varmonong i ki tana,


\par }{\Q \VS{29}Io, amutal a burutue ra pakat na vinarubu;

\par }{\Q Tago ra pakat na vinarubu i bali ra kankan,

\par }{\Q Upi amutal a nunure ba ra tena varkurai i ki.




\par }\Chap{20}{\SH Sopar i varvai ure nam ba na vana rikai pire ra umana tena varpiam
\par }
{\PP \VerseOne{1}Ma Sopar ra te Nama i ga tata ma i ga biti:


\par }{\Q \VS{2}A nuknukigu i tata bali iau,

\par }{\Q Tago i malamalapang ra balagu.


\par }{\Q \VS{3}Iau ga valongore ra tinata varbat nina i vul iau,

\par }{\Q Ma ta kaugu minatoto ra tulungeagu i tata bali iau.


\par }{\Q \VS{4}Dave, pa u ga nunure ba papa amanamana iat,

\par }{\Q Ma papa di ga vaki ra tutana ta ra rakarakan a gunagunan,


\par }{\Q \VS{5}A tena varpiam pa i tia kakakalai vavuan,

\par }{\Q Ma ra gugu kai ra tutana vakuku i kom pit?


\par }{\Q \VS{6}Ona i ngala tuk ta ra bala na bakut,

\par }{\Q Ba ra uluna i tadav ra bakut,


\par }{\Q \VS{7}Da kamare vue da ra putana;

\par }{\Q Ma diat dia ga nunure diat a titir dari: I ki ave?


\par }{\Q \VS{8}Na panie da ra ririvon, ma pa da na tadav ia;

\par }{\Q Maia, da korot vue da ra ninana ta ra marum.


\par }{\Q \VS{9}Ra kiau na mata i nina i ga gire pa ia, pa na gire mule;

\par }{\Q Ma kana gunan pa na na mule.


\par }{\Q \VS{10}A umana natuna diat a anan upi ra maramaravut kai ra umana luveana,

\par }{\Q Ma ra umana lima i diat diat a valilikun kana tabarikik.


\par }{\Q \VS{11}Ba ra umana uruna dia dekdek boko da ra barmana,

\par }{\Q Na mat damana ta ra tobon.


\par }{\Q \VS{12}Gala ra varpiam i kalami ta ra ngiene,

\par }{\Q Ma gala i ive ta ra vavai na karameana,


\par }{\Q \VS{13}Ma gala i valaun vake boko ta ra ngiene,

\par }{\Q Ma pa i mainge ba na marue vue,


\par }{\Q \VS{14}Gala ra nian ta ra balana na mapak,

\par }{\Q Ma na da ra taring kai ra umana vui tana.


\par }{\Q \VS{15}Na marue vue ra tabarikik nina i ga konom vake,

\par }{\Q Ma God na vairop vue kan ra balana.


\par }{\Q \VS{16}Na num pa ra taring kai ra umana vui;

\par }{\Q A ngie i ra vui na karat doka.


\par }{\Q \VS{17}Pa na gire ra umana tava alir,

\par }{\Q Dia alir ma ra polo na livur ma ra bira na polo na u.


\par }{\Q \VS{18}Nam i ga ongor upi ia, pa na konom ia, na valilikun ia ka;

\par }{\Q Ma pa na gugu ta nam i ga lu varurue.


\par }{\Q \VS{19}Tago i ga ki taun ra umana luveana ma i ga nur vue diat;

\par }{\Q I ga kale pa ra pal nina pa i ga pait ia.


\par }{\Q \VS{20}Ma tago pa i ga ngo ta ra parurai,

\par }{\Q Pa na tia valaun pa ta magit nina ba i mainge.


\par }{\Q \VS{21}Tago pa ta magit i ga ki valili ta nina i ga ra pa ia;

\par }{\Q Damana kana kini na uviana pa na tur vatikai.


\par }{\Q \VS{22}Ta kana kini na uviana na ki kaina;

\par }{\Q Ma ra dekdek na kini na malari na tadav ia.


\par }{\Q \VS{23}Ba i to na vabuka ra balana,

\par }{\Q God na karangap ure,

\par }{\Q Ma kana kankan na bura taun ia ba i iaian.


\par }{\Q \VS{24}Ba i lop kan ra vargal na palariam,

\par }{\Q Da ponok ia ma ra panak di pait ia ma ra palariam gobol.


\par }{\Q \VS{25}Ra pu i ga vila vurpu uro ra muruna,

\par }{\Q Ma ra ngie na pu i ga toro ra katina;

\par }{\Q I burut na kaia.


\par }{\Q \VS{26}A bobotoi i ki na vaninara ure kana lavur ngatngat da magit;

\par }{\Q A iap nina pa ta tutana i vu ia na tun vue;

\par }{\Q Na tun vue bula ra magit i ki valili ta ra kubana.


\par }{\Q \VS{27}A bala na bakut na vaarike kana varpiam,

\par }{\Q Ma ra rakarakan a gunagunan na tut ure.


\par }{\Q \VS{28}Da mulue vue ra lavur tabarikik ta ra kubana,

\par }{\Q Da kap vue diat ta ra bung na kankan kai God.


\par }{\BB \par }
{\Q \VS{29}Go iat ra tiniba kai God nina i tibe ra tena varpiam me,

\par }{\Q A magit ba na kale pa ia tai God.




\par }\Chap{21}{\SH Iob i tata dekdek ba ra umana tena varpiam dia ki bulu
\par }
{\PP \VerseOne{1}Ma Iob i ga tata ma i ga biti:


\par }{\Q \VS{2}Amutal a valongore bulu kaugu tinata,

\par }{\Q Ma na da ra tinata na varmaram pire mumutal.


\par }{\Q \VS{3}Amutal a tul tar iau pi ina tata,

\par }{\Q Ma ba iau tar tata par, io, una varkulumai.


\par }{\Q \VS{4}Dave, iau tata na urur ure ra tarai laka?

\par }{\Q Ma ta ra ava ina ki vovovon?


\par }{\Q \VS{5}Amutal a gire iau, ma amutal a kaian,

\par }{\Q Ma amutal a karat liman tana.


\par }{\Q \VS{6}Ba iau nuknuk tana iau kaian mat,

\par }{\Q Ma i dadadar ra pakagu.


\par }{\Q \VS{7}Ta ra ava vang a umana tena varpiam dia laun,

\par }{\Q Ta ra ava dia laun vue mangoro na kilala ma dia dekdek ma dia rangrang?


\par }{\Q \VS{8}A umana natu i diat diat a tavua bulu pire diat,

\par }{\Q Ma kadia umana bul mur ta ra luaina mata i diat.


\par }{\Q \VS{9}Dia ki bulu ta ra kubakuba i diat,

\par }{\Q Ma ra virit kai God pa i tadav diat.


\par }{\Q \VS{10}Kadia bulumakau, a tomotoina, i varvangala bulu vatikai;

\par }{\Q Ma kadia tana na bulumakau i kakakava bulu.


\par }{\Q \VS{11}Dia tulue kadia umana bul da ra kikil na sip,

\par }{\Q Ma ra umana natu i diat dia malagene ma ra gugu.


\par }{\Q \VS{12}A pagol ma ra kudu dir maravut diat ta ra kakailai,

\par }{\Q Ma dia gugu ta ra nilai ra tataru.


\par }{\Q \VS{13}Dia ki na uviana ta kadia kilala na nilaun,

\par }{\Q Ma dia vana ba ta ra ruarua na tulungen ma ra malmal.


\par }{\BB \par }
{\Q \VS{14}Dia biti tai God: Una vana kan avet,

\par }{\Q Tago pa ave mainge ba avet a matoto ure kaum lavur nga.


\par }{\Q \VS{15}To ia ra Dekdek Muka upi avet a toratorom pirana?

\par }{\Q Ava bar avet a vatur vake, ona avet a araring tadav ia?


\par }{\Q \VS{16}Dave, pa dia kure vang ra nga ba diat a uviana tana?

\par }{\Q A ninunuk kai ra umana tena varpiam i ki vailik kan iau.


\par }{\Q \VS{17}Aivia ra pakana di pun ra lamp kai ra umana tena varpiam?

\par }{\Q Ba ra varmonong i tadav diat?

\par }{\Q Ba God i vakadik diat ta kana kankan?


\par }{\Q \VS{18}Ba dia da ra mapina kunai a vuvu i purpuruke,

\par }{\Q Ma da ra pal i ra vit a ngala na vuvu i kapkap vue?


\par }{\Q \VS{19}Amutal biti: God i vung vake kana balbali ure ra umana natuna.

\par }{\Q Boina ba na bali ia iat, upi na kairane.


\par }{\Q \VS{20}Boina ba ra kiau na matana na gire kana vinirua,

\par }{\Q Boina ba na mome ra kankan kai ra Dekdek Muka.


\par }{\Q \VS{21}Kana mangana ninunuk ava ure diat ta ra kubana ba i tar mat,

\par }{\Q Ba di kutu pit kana umana gaigai na nilaun?


\par }{\Q \VS{22}Dave, i tale ta tikai pi na tovo vamatotone God,

\par }{\Q Tago i ki na varkurai ure diat dia ki arama?


\par }{\Q \VS{23}Ta tikai i mat ba i lagar boko,

\par }{\Q Ba i ki na malmal ma i ki bulu,


\par }{\Q \VS{24}Kana umana pal a tava dia buka leke ma ra polo na u,

\par }{\Q Ma ia iat pa i bilua.


\par }{\Q \VS{25}Ta ra tikai i mat ba i kankadik ra tulungeana,

\par }{\Q Ma pa i ga tia kairane ta bo na kini.


\par }{\Q \VS{26}Dir par di punang dir ta ra pia,

\par }{\Q Ma ra umana kalolo dia kakakao taun dir par.


\par }{\BB \par }
{\Q \VS{27}Ea, iau nunure ra nuknuk i mumutal,

\par }{\Q Ma ra umana magit amutal nuknuk kakaina ure iau tana.


\par }{\Q \VS{28}Amutal biti laka: Akave ra kuba i ra luluai?

\par }{\Q Akave ra kubakuba i ra umana tena varpiam?


\par }{\BB \par }
{\Q \VS{29}Dave, pa amutal ga tir ra umana tena vinavana laka,

\par }{\Q Ma pa amutal ga kapupi kadia varvai,


\par }{\Q \VS{30}Ba ra tena varpiam i langalanga ta ra bung na varmonong,

\par }{\Q Ma i pila ta ra bung na kankan?


\par }{\Q \VS{31}To ia i varvai kapa pirana ure kana mangamangana?

\par }{\Q To ia i kure vakaina ure ra umana kaina magit i ga pait ia?


\par }{\Q \VS{32}Ba di puak ia ma ra variru tadav ra tung na minat,

\par }{\Q Di mono bat ra babang na minat.


\par }{\Q \VS{33}A pia ta ra male i kalakalami pirana;

\par }{\Q A tarai par dia murmur ia,

\par }{\Q Ma ra kor dia lualua tana.


\par }{\BB \par }
{\Q \VS{34}Ta ra ava amutal vamaram vakuku iau?

\par }{\Q Kamumutal lavur tinata na balbali a vaongo ko.




\par }\Chap{22}{\SH Elipas i takun Iob ure ra ngala na varpiam
\par }
{\PP \VerseOne{1}Ma Elipas ra te Teman i ga tata ma i ga biti:


\par }{\Q \VS{2}Dave, i tale ta tikai pi na vadongone God?

\par }{\Q A dovotina nina i kabinana i vadongone ia iat mulai.


\par }{\Q \VS{3}Dave, ra Dekdek Muka i gugu vang, ona i takodo kaum mangamangana?

\par }{\Q Ba i kale pa ta magit, ona u ko kakit?


\par }{\Q \VS{4}Dave, i pit u, ma i varkurai ure u laka,

\par }{\Q Tago u burut ure?


\par }{\Q \VS{5}I ngala kaum varpiam, laka?

\par }{\Q Ma pa ta mutuaina ta kaum bilak na mangamangana.


\par }{\Q \VS{6}Tago u ga kap vakuku ra umana vuvung varirap pire turam,

\par }{\Q Ma u ga tak vue ra mal kai ta umana upi dia tavaturia.


\par }{\Q \VS{7}Pa u ga tul tar ta tava pire diat dia bilua upi diat a momo,

\par }{\Q Ma pa u ga tabar vamaur diat dia mulmulum.


\par }{\Q \VS{8}A rangrang na tutana i ga kale vanavana ra gunan,

\par }{\Q Ma nina di ga manane i ga ki tana.


\par }{\Q \VS{9}U ga tulue ra umana ua na vavina, ma pa ta magit ta ra lima i diat,

\par }{\Q Ma u ga bubur ra lima i ra umana nat na ling.


\par }{\Q \VS{10}Damana a umana kun dia va kikil u,

\par }{\Q Ma ra bunurut i tup vakaian u;


\par }{\Q \VS{11}Kaum kapa i bobotoi ka,

\par }{\Q Ma ra lovon i alir taun u.


\par }{\BB \par }
{\Q \VS{12}Dave, God pa i ki vang arama ra bala na bakut?

\par }{\Q Una gire ra umana tagul arama liu, dia ki arama liu kakit iat!


\par }{\Q \VS{13}Ma u, u biti: Ava vang God i nunure?

\par }{\Q Na kure valar pa diat vang dia ki ta ra vavai ra ngala na bingnimuna?


\par }{\Q \VS{14}I vanavana ta ra ul a bakut,

\par }{\Q Ma pa i gire dat, tago a dekdek na bakut i tuba bat ia.


\par }{\BB \par }
{\Q \VS{15}Una mur laka ra nga kai ra umana tena varpiam, papa amana iat?


\par }{\Q \VS{16}Di ga ra vue diat ba pa i ot boko kadia kilala na nilaun,

\par }{\Q Ma ra lovon i ga kap vue ra vunapai diat.


\par }{\Q \VS{17}Dia ga biti tai God: Una vana kan avet,

\par }{\Q Ma, Ava bar avet a vatur vake tai ra Dekdek Muka?


\par }{\Q \VS{18}Ma i ga vabuka ra kubakuba i diat ma ra bo na tabarikik;

\par }{\Q A ninunuk kai ra umana tena varpiam i ki vailik kan iau.


\par }{\Q \VS{19}A umana tena takodo dia gire ma dia gugu;

\par }{\Q Ma diat dia langalanga kan ra varpiam dia nongone diat,


\par }{\Q \VS{20}Ma dia biti: A dovotina di ga vapanie vue diat dia ga tut ure dat,

\par }{\Q Ma ra magit i ga ki valili, a iap i ga en vue.


\par }{\BB \par }
{\Q \VS{21}Amur a ki na varnunurai ma God, ma una ki na malmal;

\par }{\Q Damana a boina na tadav u.


\par }{\Q \VS{22}Una kapupi ra tinata na vartovo nina i irop kan ra ngiene,

\par }{\Q Ma una kodop vake kana lavur tinata ta ra balam.


\par }{\Q \VS{23}Ona una talil tadav ra Dekdek Muka ma ra variru,

\par }{\Q Ma ona una tak vue ra kaina mangamangana kan ra kubam,


\par }{\Q \VS{24}Ma ona una vue tar kaum ngatngat na tabarikik ta ra tobon,

\par }{\Q Ma kaum goled maro Opir livuan ta ra umana vat ta ra tava alir,


\par }{\Q \VS{25}Upi ra Dekdek Muka, ia kaka nam kaum ngatngat na tabarikik,

\par }{\Q Ma na da ra ngatngat na silva piram;


\par }{\Q \VS{26}Damana una ga ta ra Dekdek Muka,

\par }{\Q Ma una tadaraka urama pire God.


\par }{\Q \VS{27}Ba una araring tadav ia na valongore u,

\par }{\Q Ma una pait ot pa kaum lavur vavalima.


\par }{\Q \VS{28}Ra magit u nuknuk ure, da pait ot pa ia,

\par }{\Q Ma ra kapa na pupua ta kaum lavur nga.


\par }{\Q \VS{29}Tago God i varuva nina i malamala ngala,

\par }{\Q Ma i valaun nina i madu ra balana.


\par }{\Q \VS{30}I valaun nina i langalanga kan ra varpiam;

\par }{\Q Maia, da valaun u tago i gomgom ra limam.




\par }\Chap{23}{\SH Iob i anan upi na vadovot pa ra maukuana ta ra luaina mata i God
\par }
{\PP \VerseOne{1}Ma Iob i ga tata ma i ga biti:


\par }{\Q \VS{2}Kaugu tinata na urur i mamat boko go,

\par }{\Q Ra mamat na limana i ki taun iau, ma iau riri tana.


\par }{\Q \VS{3}Ea, gala iau ti nunure ra pakana i ki tana,

\par }{\Q Upi ina tadav kana kiki iat!


\par }{\Q \VS{4}Ina vaarike kaugu kini pirana,

\par }{\Q Ma ra ngiegu na buka ma ra tinata ure.


\par }{\Q \VS{5}Ina kapa ure kana balbali piragu,

\par }{\Q Ma ina matoto ta kana tinata.


\par }{\Q \VS{6}Dave, na barat iau laka ma kana dekdek?

\par }{\Q Pata; na valongore ke iau.


\par }{\Q \VS{7}Abara na topa ra tena takodo pi na vartoto me,

\par }{\Q Ma kaugu tena varkurai na pala vakakit vue iau.

\VS{8}la kaka, iau vana aro na lua, ma pa i ki abara;

\par }{\Q Iau vana aro namur, ma pa iau gire tadav ia;


\par }{\Q \VS{9}Iau mama tikan upi ia ta.ra papar a maira,

\par }{\Q Ma ba iau tur tapuku tadav ra papar a lima tuna, pa iau na tadav ia.


\par }{\Q \VS{10}Ma ia iat i kapa ure kaugu nga,

\par }{\Q Ma ba na ga valar ot pa iau, ina vana rikai da ra goled.


\par }{\Q \VS{11}A kaugu i tar vanavana ta kana nga;

\par }{\Q Iau ga mur kana mangamangana, ma pa iau ga vana irai.


\par }{\Q \VS{12}Iau ga mur vatikene kana lavur vartuluai;

\par }{\Q Ma kana lavur tinata dia ga ngatngat piragu ta dir ma ra agu nian.


\par }{\BB \par }
{\Q \VS{13}Ia kaka, to ia bar na vaenana pa ra nuknukina?

\par }{\Q I pait ot pa nam ba i mainge ba na pait ia.


\par }{\Q \VS{14}Nam ra magit di ga tibe value ure iau, ia iat i pait ia;

\par }{\Q Ma mangoro na magit damana dia ki pirana.


\par }{\Q \VS{15}Damana i purpuruan ra balagu ta ra luaina matana;

\par }{\Q Ma ba iau nuknuk ure, iau ti burut i tana.


\par }{\Q \VS{16}Tago God i ga vabilua ra nuknukigu,

\par }{\Q Ma ra Dekdek Muka i ga vapurpuruan iau;


\par }{\Q \VS{17}Tago di vapurpuruan iau ma ra bobotoi,

\par }{\Q Ma ra bingnimuna i tuba ra matagu.




\par }\Chap{24}{\SH Iob i tata urur ba God i nur vue ra varpiam
\par }
{\Q \VerseOne{1}Ta ra ava ra Dekdek Muka pa i kubu mule ra umana bung nina ba na varkurai ta diat?

\par }{\Q Ta ra ava diat dia nunure pa dia gire kana umana bung na varkurai?


\par }{\Q \VS{2}A umana tena varpiam dia kari vue ra umana vat na langun;

\par }{\Q Ma dia ra pa ra umana kikil na sip ma dia tabar diat.


\par }{\Q \VS{3}Dia korot vue ra as kai ra nat na ling,

\par }{\Q Ma dia tak pa ra bulumakau kai ra ua na vavina ure ta vuvung varirap.


\par }{\Q \VS{4}Dia tulan vue diat dia ki na niiba kan ra nga;

\par }{\Q Damana ra umana luveana ta ra gunan dia parau varurung.


\par }{\Q \VS{5}Ea, da ra umana kuabar na as ta ra bil

\par }{\Q Dia vanavana upi kadia varvakai, ma dia tikan vurvurbit upi ra nian;

\par }{\Q A nian ai ra umana natu i diat i ki ta ra bil.


\par }{\Q \VS{6}Dia dodoko ta ra umauma na kon,

\par }{\Q Ma dia tangatanga ta ra umauma na vain kai ra umana tena varpiam.


\par }{\Q \VS{7}Dia vava ta ra marum ma pa ta mal,

\par }{\Q Pa kadia ta mal na tubatuba ure ra madoldol.


\par }{\Q \VS{8}A bata marama ra ul a luana i puk ra paka i diat,

\par }{\Q Ma dia tur bakit ta ra umana vat.


\par }{\Q \VS{9}(Ta umana dia ra vue ra nat na ling kan ra u i nagu,

\par }{\Q Ma dia ra pa natu i ra luveana upi ra vuvung varirap.)


\par }{\Q \VS{10}Dia vana vurvurbit ma pa kadia ta mal;

\par }{\Q Ma dia ki na mulmulum ba dia kap ra umana vinvin kon;


\par }{\Q \VS{11}Dia bing ra dangi ta ra uma na oliva;

\par }{\Q Ma dia mar ba dia ruarua ra tung na polo na vuai na vain.


\par }{\Q \VS{12}A umana minait dia oir ta ra bala na pia na pal,

\par }{\Q Ma ra umana kinkin dia kukukula;

\par }{\Q Ma God i nur vue kadia niaring.


\par }{\BB \par }
{\Q \VS{13}Ta umana dia tur bat ra kapa,

\par }{\Q Dia tuptup ure ra umana nga tana,

\par }{\Q Ma pa dia mainge ba diat a mur diat.


\par }{\Q \VS{14}Ra tena vardodoko i tut ta ra kavunvun,

\par }{\Q Upi na doko ra umana luveana ma diat dia ki na niiba;

\par }{\Q Ma i da ra tena nilong ta ra marum.


\par }{\Q \VS{15}Ra tena nipo i ki pa ra talvivi,

\par }{\Q I pulu ra matana,

\par }{\Q Ma i biti: Pa ta tikai na gire iau.


\par }{\Q \VS{16}Ta ra marum dia rerebeng ma dia dola ruk ta ra umana pal;

\par }{\Q Dia ki parau ta ra keake,

\par }{\Q Tago pa dia nunure ra kapa.


\par }{\Q \VS{17}Ra malana i da ra malur na minat pire diat;

\par }{\Q Tago dia bartalaina ma ra lavur magit na bobotoi.


\par }{\BB \par }
{\Q \VS{18}Amutal biti: A lovon i kap vue diat;

\par }{\Q Ra tinata na varvabilak i ki taun kadia pia;

\par }{\Q Pa dia rua mule kadia uma na vain.


\par }{\Q \VS{19}A kilala na keake ma ra malamalapang dir vapanie vue ra tava alir maro ra lualuana;

\par }{\Q Damana ra ruarua na tulungen i pait ia pire diat dia varpiam.


\par }{\Q \VS{20}Kana gunan iat na nuk vue,

\par }{\Q Pa da nuk pa mule ra iangina;

\par }{\Q Da rubat vue ra varpiam da ra davai i maroto.


\par }{\Q \VS{21}I vakaina nina i biu,

\par }{\Q Ma pa i pait ra boina pire ra ua na vavina.

\VS{22}la kaka God i valolokon ra nilaun kai ra umana rangrangina ta ra dekdekina;

\par }{\Q Dia lagalagar mulai ba dia ga nuk ia ba diat a mat.


\par }{\Q \VS{23}I tul tar diat pi diat a ki bulu, ma diat a tur padikat;

\par }{\Q Ma i mataure kadia lavur vinavana.


\par }{\Q \VS{24}Di vangala diat ure ta paupau kilala, ma dia vana ka;

\par }{\Q Dia makuk ma dia maranga da ra davai;

\par }{\Q Ma di doko diat da di doko ra kon.


\par }{\Q \VS{25}Ona pata, to ia bar na takun iau ba iau vavaongo,

\par }{\Q Ma na varvai ba kaugu tinata ia ra tinata vakuku?




\par }\Chap{25}{\SH Bildad i biti ba pa i tale ra tarai pi diat a takodo ta ra mata i God
\par }
{\Q \VerseOne{1}Ma Bildad ra te Sua i ga tata ma i ga biti:


\par }{\Q \VS{2}God i varkurai ma ra dekdek na varkurai;

\par }{\Q I vamalmal ra gunan arama liu.


\par }{\Q \VS{3}To ia bar na luk valar pa kana umana loko na tarai na vinarubu?

\par }{\Q Ma to ia bar kana kapa pa i pupua taun ia?


\par }{\Q \VS{4}A tutana na takodo dave ta ra mata i God?

\par }{\Q Ma nina ba ra vavina i kava na gomgom dave?


\par }{\Q \VS{5}Ea, a gai iat pa i bagabagele pirana,

\par }{\Q Ma ra umana tagul pa dia gomgom ta ra luaina matana;


\par }{\Q \VS{6}Ma dave bar ra tutana, nina a kalolo ko,

\par }{\Q 1 Ma ra natu i ra tutana, nina a kariuriu ka!




\par }\Chap{26}{\SH Iob i varveai ba God i kure ra lavur magit par
\par }
{\Q \VerseOne{1}Ma Iob i ga tata ma i ga biti:


\par }{\Q \VS{2}U ga maravut davatane nina ba pa i ongor?

\par }{\Q U ga valaun davatane ra lima na binilua?


\par }{\Q \VS{3}U ti vala kapi ra varvateten pire nina ba pa i kabinana,

\par }{\Q Ma ra bo na minatoto bula!


\par }{\Q \VS{4}U ga tatata laka pire to ia?

\par }{\Q Ma u ga vaarike vang ra nuknuk i to ia?


\par }{\BB \par }
{\Q \VS{5}A umana tulungen dia dadadar

\par }{\Q Ara ta kadia gunan ta ra vavai na ta.


\par }{\Q \VS{6}A ruarua na tulungen i manga tapapa pirana,

\par }{\Q Ma pa ta tubatuba ta ra tavul a vinirua.


\par }{\Q \VS{7}I ga vuare ra bala na bakut ta ra maup aro ra matana labur,

\par }{\Q Ma i vataba ra rakarakan a gunagunan ta ra maup.


\par }{\Q \VS{8}I pulu bat ra tava ta kana umana bakut,

\par }{\Q Ma ra bakut pa i puongo tana.


\par }{\Q \VS{9}I tuba ra matana gai,

\par }{\Q Ma i talare kana bakut taun ia.


\par }{\Q \VS{10}I ga pait ra langun abara ta ra ul a ta,

\par }{\Q Ma i ga tibe varbaiane ra bobotoi kan ra kapa.


\par }{\Q \VS{11}A umana pagapaga ai ra bala na bakut dia dadadar

\par }{\Q Ma dia kaian ta kana vartigal.


\par }{\Q \VS{12}I ga vango ra ta ma ra dekdekina;

\par }{\Q I ga ubu Rab ta kana minatoto.


\par }{\Q \VS{13}I ga mar ra bakut ma kana ubar;

\par }{\Q Ra limana i ga go vakinkin ra vui, a tena vinilau.


\par }{\Q \VS{14}Ma go a ik a gamgavuna ka ta kana mangamangana;

\par }{\Q Ma ra magit da valongore ure, ia ra varmaianao i memeap uka!

\par }{\Q To ia laka i nunure rit ra dekdekina iat?




\par }\Chap{27}{\SH Iob i varvai ure nam ba na vana rikai pire ra umana tena varpiam
\par }
{\Q \VerseOne{1}Ma Iob i ga tur pa mule kana varvai, ma i ga biti:


\par }{\Q \VS{2}Da God, nina i ga tak vue ra varkurai takodo kan iau, i laun;

\par }{\Q Ma ra Dekdek Muka, nina i ga vapurpuruan ra balagu, i laun;


\par }{\Q \VS{3}Ba iau laun boko,

\par }{\Q Ma ra Tulungea i God i ki boko tagu;


\par }{\Q \VS{4}A ura bul na ngiegu pa dir a vaongo,

\par }{\Q Ma ra karameagu pa na vartuam.


\par }{\Q \VS{5}Pa iau mulaot ba kaum tinata i dovot;

\par }{\Q Pa ina varpuai ure kaugu mangamangana takodo tuk ta ra bung ba ina mat i tana.


\par }{\Q \VS{6}Iau vatur vake kaugu mangamangana takodo, ma pa ina nur vue;

\par }{\Q A balagu pa na takun iau ba iau laun boko.


\par }{\Q \VS{7}Boina ba kaugu ebar na da ra tena varpiam,

\par }{\Q Ma nina i tut ure iau, boina ba na da ra bilak na tutana.


\par }{\Q \VS{8}Tago na topa nina i piam vue God dave ba i kale ta ngala na tabarikik,

\par }{\Q Ta ra pakana bung ba God na tak vue ra tulungeana?


\par }{\Q \VS{9}Dave, God na valongore ra nilaina laka,

\par }{\Q Ba ra varmonong i tadav ia?


\par }{\Q \VS{10}Dave, na gugu muka laka ure ra Dekdek Muka,

\par }{\Q Ma na vala kail tadav God?


\par }{\BB \par }
{\Q \VS{11}Ina vateten u ure ra lima i God;

\par }{\Q Ma pa ina ive nam i ki pire ra Dekdek Muka.


\par }{\Q \VS{12}Ea, amutal tar kapa ure ra dari;

\par }{\Q Ta ra ava bar amutal papait vakuku?


\par }{\BB \par }
{\Q \VS{13}Go iat ra tiniba ba ra tena varpiam na vatur vake tai God,

\par }{\Q Ma ra umana tena vakavakaina diat a kale pa ra dari tai ra Dekdek Muka.


\par }{\Q \VS{14}Ona ra umana natuna diat a peal, diat ai ra pakat na vinarubu;

\par }{\Q Ma ra umana bul mur tana diat a ki na mulmulum.


\par }{\Q \VS{15}Diat dia ki valili, diat a mat ta ra kaina minait,

\par }{\Q Ma kadia umana aua pa diat a tangie diat.


\par }{\Q \VS{16}Ona i vung varurue ra silva pi na peal da ra tobon,

\par }{\Q Ma ra umana mal upi diat a peal da ra pia petpetep;


\par }{\Q \VS{17}A umana tena takodo diat a vung ra umana mal nina i ga vaninare,

\par }{\Q Ma diat dia langalanga diat a tibe ra silva.


\par }{\Q \VS{18}Ra pal nina i pait ia i da ka ra po na kabiloko,

\par }{\Q Ma da ra pal na turturup nina ra tena minakila i pait ia.


\par }{\Q \VS{19}Ba i va na pal i uviana boko, ma ia ra mutuaina tana;

\par }{\Q Ba i tavangun, di tar kari vue.


\par }{\Q \VS{20}A umana magit na bunurut dia tadav ia da ra lovon;

\par }{\Q Ma ra dekdek na labur i kap vue ta ra marum.


\par }{\Q \VS{21}A kalivuvur maro ra matana taur i puak vakakit vue;

\par }{\Q Maia, i tak vue kan kana pakana.


\par }{\Q \VS{22}God i tupatupar ia, ma pa i mari ia;

\par }{\Q Ma i mama lop kan ra limana.


\par }{\Q \VS{23}A tarai diat a pakate vue,

\par }{\Q Ma diat a itinge vue kan kana gunan.




\par }\Chap{28}{\SH A tarai dia tikan upi ra minatoto
\par }
{\Q \VerseOne{1}A tung i ki, nina di kal ra silva tana,

\par }{\Q Ma ra pakana ure ra goled di vagomgom ia tana.


\par }{\Q \VS{2}A palariam di kap pa ia ta ra bala na pia,

\par }{\Q Ma ra palariam gobol di tuntun vapolo pa ia kan ra vat.


\par }{\Q \VS{3}A tarai dia uvia pa ra bobotoi,

\par }{\Q Ma dia tikatikan ara iat

\par }{\Q Upi ra umana vat ta ra ngala na bingnimuna.


\par }{\Q \VS{4}Dia kal ra tung ta ra pakana vailik kan ra tarai;

\par }{\Q A umana tena vinavana dia nuk vue diat;

\par }{\Q Dia taba ta ra vinau ura ta ra bala na tung, ma dia kokokolil.


\par }{\Q \VS{5}A nian i vana rikai ta ra pia;

\par }{\Q Ma ara iat di pelegi ra umana vat ma ra iap.


\par }{\Q \VS{6}A umana sapir dia ki ta ra umana vat,

\par }{\Q Ma dia kap pa ra umana pakana goled.


\par }{\Q \VS{7}A minigulai pa i nunure ra nga tadav ia,

\par }{\Q Ma ra kiau na mata i ra taragau pa i na tadav ia.


\par }{\Q \VS{8}A umana leing pa dia ga rua ia,

\par }{\Q Ma ra dekdek na leon pa i bolo tana.


\par }{\BB \par }
{\Q \VS{9}A limana i ongor ta ra dekdek na vat,

\par }{\Q Ma i pukue vue ra umana lualuana.


\par }{\Q \VS{10}I kal ra umana niiga ta ra umana vat,

\par }{\Q Ma ra kiau na matana i na tadav ra magit i ngatngat.


\par }{\Q \VS{11}I tur bat ra umana tava upi koko diat a nininim rikai,

\par }{\Q Ma i kap vaarike ra magit i ga ki ivai tadav ra kapa.


\par }{\Q \VS{12}Di tadav ra kabinana ave?

\par }{\Q Ma akave ra gunan a minatoto i tavua tana?


\par }{\Q \VS{13}A tarai pa dia nunure ra nga tadav ia,

\par }{\Q Ma ta go ra nilaun pa ta tikai i tikan tadav ia.


\par }{\Q \VS{14}Ra lamanana i biti: Pa i bang ati;

\par }{\Q Ma ra ta i biti: Pa i ki tagu.


\par }{\Q \VS{15}Pa da kul pa ia ma ra goled,

\par }{\Q Ma pa da valar ra mataina ma ra silva.


\par }{\Q \VS{16}A goled maro Opir pa i topa ia pi da kul ia me,

\par }{\Q Ma ra ngatngat na beril ma ra sapir bula, pata.


\par }{\Q \VS{17}A goled ma ra glas pa dir boina tana,

\par }{\Q Ma pa di varkiane ma ra umana marmar na goled.


\par }{\Q \VS{18}A raga ma ra kristal, pa da vatang dir ure;

\par }{\Q Maia, a kabinana i manga ngatngat ta dir ma ra kiau na kalagi.


\par }{\Q \VS{19}A topas maro Etiopia pa i boina tana,

\par }{\Q Pa ta goled i manga mamat da kul ia me.


\par }{\BB \par }
{\Q \VS{20}A kabinana i arikai mamave?

\par }{\Q Ma akave ra gunan a minatoto i tavua tana?


\par }{\Q \VS{21}Di ive kan ra mata i ra umana launa,

\par }{\Q Ma ra umana beo liuliu pa dia na tadav ia.


\par }{\Q \VS{22}A tavul a vinirua ma ra minat dir biti:

\par }{\Q Amir valongore ke ra varvai ure.


\par }{\BB \par }
{\Q \VS{23}God i nunure ra nga tana,

\par }{\Q Ia kaka i nunure ra gunan i ki tana.


\par }{\Q \VS{24}Tago i gire tuk ra lavur langun ta ra rakarakan a gunagunan,

\par }{\Q Ma i matoto ure ra gunagunan par ta ra vavai na bakut.


\par }{\Q \VS{25}Ba i ga kure value ra dekdek i ra vuvu,

\par }{\Q Ma i ga valar bula ra ta;


\par }{\Q \VS{26}Ba i ga vatur ra umana varkurai ure ra bata,

\par }{\Q Ma i ga pait ra nga ure ra meme;


\par }{\Q \VS{27}Ta nam ra e i ga gire ma i ga vaarike;

\par }{\Q I ga vatur ia, ma i ga valar ot pa ia.


\par }{\BB \par }
{\Q \VS{28}Ma i ga biti tai ra tarai:

\par }{\Q Ea, ba di ru ra Luluai, ia ra kabinana nam;

\par }{\Q Ba di lop kan ra varpiam, ia ra minatoto nam.




\par }\Chap{29}{\SH Iob i nuk vake kana kini na gugu lua
\par }
{\Q \VerseOne{1}Ma Iob i ga tur pa mule kana varvai, ma i ga biti:


\par }{\Q \VS{2}Gala na boina ba ina varogop uka ma lua,

\par }{\Q Ta nam ra umana bung ba God i ga mono bat iau;


\par }{\Q \VS{3}Ba kana lamp i ga birao taun ra ulugu,

\par }{\Q Ma iau vanavana ta ra bobotoi ma kana kapa;


\par }{\Q \VS{4}Da kaugu kini ba iau ga tutana ot,

\par }{\Q Ba God i ga ki ta ra kubagu;


\par }{\Q \VS{5}Ba ra Dekdek Muka i ga maravut iau,

\par }{\Q Ma ave ga ki ma ra umana natugu;


\par }{\Q \VS{6}Ba ra polo na u i ga alir ta kaugu lavur vinavana,

\par }{\Q Ma ra dangi i ga alir rikai kan ra vat ure iau!


\par }{\Q \VS{7}Ba iau ga vana ta ra mataniolo ai ra pia na pal,

\par }{\Q Ma ba iau ga vaninare kaugu kiki ta ra tavul a kivung,


\par }{\Q \VS{8}Ra umana barmana dia ga parau ba dia ga gire iau,

\par }{\Q Ma ra umana patuana dia ga tut;


\par }{\Q \VS{9}Ra umana luluai dia ga ngo kan kadia pirpir,

\par }{\Q Ma dia ga ki mut;


\par }{\Q \VS{10}Ra nilai ra umana ngalangala i ga da ka ra varmaianao,

\par }{\Q Ma ra karamea i diat i ga ki petep ta ra ul a ngie i diat.


\par }{\BB \par }
{\Q \VS{11}Ba di ga valongore ure iau, di ga tata vadoane iau,

\par }{\Q Ma ba di ga gire iau, di ga pite pa iau;


\par }{\Q \VS{12}Tago iau ga maravut ra umana luveana ba dia ga tangi,

\par }{\Q Ma ra umana nat na ling ba dia ga iba upi ra maramaravut.


\par }{\Q \VS{13}Diat dia ga to na mat dia ga tata vadoane iau,

\par }{\Q Ma iau ga vagugu ra bala i ra ua na vavina.


\par }{\Q \VS{14}Iau ga mong ma ra mal na mangamangana takodo;

\par }{\Q Ma kaugu takodo na varkurai ia kaugu olovoi ma kaugu kere na minamar.


\par }{\Q \VS{15}Iau ga kiau na mata pire ra umana pula,

\par }{\Q Ma ra keke pire ra umana kakak.


\par }{\Q \VS{16}Iau a tama i diat dia ga ki na niiba,

\par }{\Q Ma iau ga tikan pa ra varkurai ure nina i ga vaira piragu.


\par }{\Q \VS{17}Iau ga bubur ra pal a ngie i ra tena varpiam,

\par }{\Q Ma iau ga al vairop vue ra magit i ga ra pa ia kan ra ngiene.


\par }{\BB \par }
{\Q \VS{18}Ma iau ga nuk ia: Ina mat ta kaugu po,

\par }{\Q Ma ina vapeal kaugu umana bung upi diat a da ra veo;


\par }{\Q \VS{19}Ra okorigu i vana tadav ra tava,

\par }{\Q Ma ra mavoko i ki ta ra ingarigu ta ra marum,


\par }{\Q \VS{20}A minamarigu i ongor piragu,

\par }{\Q Ma kaugu panak i kalamana vatikai ta ra limagu.


\par }{\Q \VS{21}A tarai dia ga ki pi diat a valongore iau,

\par }{\Q Ma dia ga ki mut upi ina vateten diat.


\par }{\Q \VS{22}Kaugu pirpir i ga bura taun diat,

\par }{\Q Ma ba i ga par kaugu lavur tinata, pa dia ga tata mulai;


\par }{\Q \VS{23}Dia ga ki pa iau da dia ga ki pa ra bata;

\par }{\Q Ma dia ga manga panganga da ure ra bata namur.


\par }{\Q \VS{24}Iau ga mata lagar pa diat dia ga ngarao,

\par }{\Q Ma pa dia ga pidimuane ra talapar i ra matagu.


\par }{\Q \VS{25}Iau ga ki na luluai pire diat ba iau ga pilak tar kadia nga,

\par }{\Q Ma iau ga kure diat da ra king i kure ra tarai na vinarubu,

\par }{\Q Da tikai i vamaram diat dia ki na niligur.




\par }\Chap{30}{\SH Iob i tata na niligur ure kana kini na malari go
\par }
{\Q \VerseOne{1}Ma go ra umana barmana dia kulume iau,

\par }{\Q A umana natu i diat nina pa dia ga ko

\par }{\Q Pi bea diat a ki varurung ma ra umana pap ta kaugu kikil na sip.


\par }{\Q \VS{2}Maia, a dekdek i ra lima i diat na topa ra ava ure iau?

\par }{\Q Go diat nina ra dekdek i diat i ga panie.


\par }{\Q \VS{3}Dia palaur ta ra niiba ma ta ra mulmulum,

\par }{\Q Ma dia nganga ra pia aro ta ra bil;


\par }{\Q \VS{4}Dia rubat ra ta aro ra pui,

\par }{\Q Ma ra okor i ra nokanoko ure ra marua i diat.


\par }{\Q \VS{5}Di korot vue diat kan ra mata i ra tarai;

\par }{\Q Dia vakaunga murmur diat da ure ra tena nilong.


\par }{\Q \VS{6}Dia ki ta ra umana male dia marungrung,

\par }{\Q Ma ta ra umana tung ma ta ra umana babang.


\par }{\Q \VS{7}Dia kukukula ta ra pui;

\par }{\Q Dia va varurung ta ra vavai na kalang.


\par }{\Q \VS{8}Diat a umana natu i ra umana lunga, maia, a umana natu i ra umana tutana vakuku,

\par }{\Q Ma di ga korot vue diat kan ra gunan.


\par }{\Q \VS{9}Ma go dia pite iau ta kadia kakailai,

\par }{\Q Ma iau da ra tinata na varvaula livuan ta diat.


\par }{\Q \VS{10}Dia milikuane iau, dia turtur irai kan iau,

\par }{\Q Ma dia gami ra pal a matagu.


\par }{\Q \VS{11}Tago God i ga pala ra kuara iau vi pit me, ma i ga varuva iau,

\par }{\Q Dia papait vakuku ta ra luaina matagu.


\par }{\Q \VS{12}A tarai vakuku dia tut ta ra papar a limagu tuna,

\par }{\Q Dia korokorot iau,

\par }{\Q Ma dia vatur ra umana magit upi ina virua tana.


\par }{\Q \VS{13}Dia vakaina kaugu nga,

\par }{\Q Ma pa ta tikai i tur bat diat,

\par }{\Q Ba dia ongor upi ina virua.


\par }{\Q \VS{14}Dia olo da ta ra ngala na mata;

\par }{\Q Dia vila olo tadav iau ta ra liplip i tarede.


\par }{\Q \VS{15}Damana a umana magit na bunurut dia tadav iau;

\par }{\Q Dia vu vue kaugu minamar,

\par }{\Q Ma kaugu bo na kini i panie da ra bakut.


\par }{\BB \par }
{\Q \VS{16}Ma go ra balagu i mamat ma ra tinabun,

\par }{\Q Ma ra umana bung na varmonong dia kinim vake iau.


\par }{\Q \VS{17}Ta ra bung na marum di go ra umana urugu,

\par }{\Q Ma ra kinadik tagu pa i nunure ra ningo.


\par }{\Q \VS{18}A dekdek i kaugu minait i vadur kaugu mal;

\par }{\Q Ma i dadat tagu da ra tabara.


\par }{\Q \VS{19}God i vue tar iau ta ra pikai

\par }{\Q Ma iau da ka ra tobon ma ra kabu na iap.


\par }{\Q \VS{20}Iau kail tadav u, ma pa u bali iau;

\par }{\Q Ma ba iau tur, u tia gigira tamtavun uka tagu.


\par }{\Q \VS{21}U tar pukue kaum mangamangana, ma pa u mari mule iau;

\par }{\Q U vakaina iau ma ra dekdek i ra limam.


\par }{\Q \VS{22}U puak tar iau urama ta ra ul a vuvu, ma u vaki iau tana;

\par }{\Q Ma u vakaina iau ta ra karangap i ra vuvu.


\par }{\Q \VS{23}Iau nunure ba una ben pa iau tar ta ra minat,

\par }{\Q Tadav ra pal di ga tibe pi kai ra umana launa par.


\par }{\BB \par }
{\Q \VS{24}Dave, nina i to na virua pa na tulue laka ra limana,

\par }{\Q Ma pa na kail laka upi ta maramaravut ta ra ana varmonong?


\par }{\Q \VS{25}Dave, pa iau ga tangi ure nina i ga ki kaina,

\par }{\Q Ma ra balagu pa i ga tabun ure diat dia ga ki na niiba?


\par }{\Q \VS{26}Ma ba iau ga ungung pa ra boina, a kaina ka i ga arikai;

\par }{\Q Ma ba iau ga ungung pa ra kapa, a bobotoi ka i ga arikai.


\par }{\Q \VS{27}A balagu i malamalapang, ma i purpuruan;

\par }{\Q A umana bung na varmonong dia ga tadav iau.


\par }{\Q \VS{28}I korong ra pakagu, ma pa i vuna ta ra keake;

\par }{\Q Iau tur rikai ta ra kivung, ma iau kail upi ra maramaravut.


\par }{\Q \VS{29}Iau a tura i ra umana kuabar na pap,

\par }{\Q Ma ra talai ra umana murup.


\par }{\Q \VS{30}A pal a pakagu i korong ma i tapapak kan iau,

\par }{\Q Ma ra urugu i avavian ta ra malamalapang.


\par }{\Q \VS{31}Di pukue kaugu pagol upi ra tinabun,

\par }{\Q Ma kaugu vuvu upi ra nilai diat dia tangtangi.




\par }\Chap{31}{\SH Iob i tata dekdek ba i dovot kana mangamangana
\par }
{\Q \VerseOne{1}Iau tar pait ra kunubu ure ra ura kiau na matagu;

\par }{\Q Ina bobe davatane ta gara na vavina?


\par }{\Q \VS{2}Ava bar ina vatur vake tai God ure nam,

\par }{\Q Ma ava bar ra Dekdek Muka na tul tar ia tagu ure?


\par }{\Q \VS{3}Dave, ra tena varpiam pa na vatur vake laka ra varmonong,

\par }{\Q Ma diat dia varpiam pa diat a kale pa ra vinirua?


\par }{\Q \VS{4}Pa i gire vang kaugu lavur mangamangana,

\par }{\Q Ma pa i luk vang kaugu umana tak keke?


\par }{\BB \par }
{\Q \VS{5}Gala iau ga vanavana upi ra magit vakuku,

\par }{\Q Ma gala ra kakigu i ga vutvut upi ra vartuam;


\par }{\Q \VS{6}(Boina ba da valar iau ta ra valavalar na mamat i takodo,

\par }{\Q Upi God na nunure ba i takodo ra maukuagu!)


\par }{\Q \VS{7}Gala iau ga vana rara,

\par }{\Q Ma ra balagu i ga mur ra kiau na matagu,

\par }{\Q Ma ta magit i dur i ga ki petep ta ra limagu;


\par }{\Q \VS{8}Boina ba ra umana enana diat a en nam iau ga vaume;

\par }{\Q Ma boina ba da rubat vue kaugu uma.


\par }{\Q \VS{9}Gala ra balagu i ga anan upi ta vavina,

\par }{\Q Ma gala iau ga tar kiki ta ra matakilalat kai talaigu;


\par }{\Q \VS{10}Boina ba kaugu taulai na tultul ure ta enana,

\par }{\Q Ma ra umana enana diat a po me.


\par }{\Q \VS{11}Tago nam ia ra kaina magit,

\par }{\Q A bilak na magit nina ba da kure;


\par }{\Q \VS{12}Tago nam ia ra iap nina i vavaimur upi ra tavul a vinirua,

\par }{\Q Ma na en vapar vue ra lavur vuai kaugu papalum.


\par }{\BB \par }
{\Q \VS{13}Gala iau ga nur vue ra kinail kai kaugu tultul, a tutana ba ra vavina,

\par }{\Q Ba dia ga kail piragu;


\par }{\Q \VS{14}Ava ina pait ia ba God i tut na varkurai?

\par }{\Q Ma ba i titir, ava ina tatike?


\par }{\Q \VS{15}Dave, kaugu tena vavaki pa i ga vaki vang bula kaugu tultul?

\par }{\Q Dave, pa i ga pait vardadane amir ta ra tatal na bul?


\par }{\BB \par }
{\Q \VS{16}Gala iau ga muie ta magit tai ta luveana,

\par }{\Q Ba iau ga nur vue ta ua na vavina pi na tangtangi ma ra niiba,


\par }{\Q \VS{17}Ba iau ga ian varkolono

\par }{\Q Ma pa iau ga tabar ra umana nat na ling;


\par }{\Q \VS{18}(Tago da tama i ra bul i balaure natuna, damana iau ga balaure,

\par }{\Q Ma iau ga lue rap ia papa ra bala i nana;)


\par }{\Q \VS{19}Gala iau ga gire ta tikai i iba upi ra mal ma i to na virua,

\par }{\Q Ba ta luveana ba pa kana ta mal na tubatuba,


\par }{\Q \VS{20}Ma pa iau ga vamaram ia ma kaugu pal a sip,

\par }{\Q Tuk tar i ga tata vadoane iau;


\par }{\Q \VS{21}Gala iau ga al pa ra nat na ling tadav ra varkurai,

\par }{\Q Tago iau ga nunure ba ra tena varkurai na torom tagu;


\par }{\Q \VS{22}Boina ba ra kelakelegi tagu na takunu varbaiai ta ra varpakan,

\par }{\Q Ma ra limagu na takavir kan ra ul a varagu.


\par }{\Q \VS{23}Tago iau ga burutue ra varmonong kai God,

\par }{\Q Ma pa iau ga pait valar pa ta magit ure kana ngala na kini.


\par }{\Q \VS{24}Gala iau ga nurnur ta ra goled,

\par }{\Q Ma iau ga biti tana: U kaugu tena maramaravut;


\par }{\Q \VS{25}Gala iau ga gugu tago iau ga manga uviana,

\par }{\Q Ma tago ra limagu i ga kale pa mangoro na tabarikik;


\par }{\Q \VS{26}Gala iau ga gire ra keake ba i ga pupua,

\par }{\Q Ba ra gai ba i ga talapar,


\par }{\Q \VS{27}Ma ra balagu i ga vana ivai irai,

\par }{\Q Ma ra ngiegu i ga galum ra limagu;


\par }{\Q \VS{28}Nam bula a kaina mangamangana nina ba da kure,

\par }{\Q Tago iau ga tia piam vue ra God liu.


\par }{\BB \par }
{\Q \VS{29}Gala iau ga gugu ure ra vinirua kai nina i ga milikuane iau,

\par }{\Q Ma iau ga ga ba ra kaina i ga tadav ia;


\par }{\Q \VS{30}(A ngiegu pa i pait ra kaina mangamangana,

\par }{\Q Pa iau ga tatike ra varong ure kana nilaun;)


\par }{\Q \VS{31}Gala ra tarai ta ra kubagu pa dia ga biti:

\par }{\Q To ia bar nina ba pa i maur ma ra ana nian?


\par }{\Q \VS{32}Tago pa ta vaira i ga va ta ra nga;

\par }{\Q A banbanu ai kaugu pal i ga tapapa milat ure ra umana tena vinavana;


\par }{\Q \VS{33}Gala iau ga ive kaugu varpiam da ra tarai,

\par }{\Q Ba iau ga tuba, ta ra bongobongogu,


\par }{\Q \VS{34}Tago iau ga burut ure ra tarai,

\par }{\Q Ma ra varmilikuanai kai ra umana apik na tarai i ga vaburut iau,

\par }{\Q Ma damana iau ga ki mut ara ra bala na pal.


\par }{\BB \par }
{\Q \VS{35}Gala ta tikai na valongore iau!

\par }{\Q (Ea, kaugu vakilang akari! Boina ba ra Dekdek Muka na bali iau!)

\par }{\Q Gala ina ga vatur vake ra vartakun nina kaugu ebar i ga tar tumu vake!


\par }{\Q \VS{36}A dovotina ina puak ia ta ra ul a varagu;

\par }{\Q Ma ina vung vapetep tar ia tagu da ra kere ta ra ulugu;


\par }{\Q \VS{37}Ina ve vapar tar ia tana ra lavur magit parika ta kaugu vinavana;

\par }{\Q Ma ina kakari maravai pirana da ra natu i ra king.


\par }{\BB \par }
{\Q \VS{38}Gala kaugu pia i ga takun iau,

\par }{\Q Ma ra umana nga na ipipuk ta kaugu uma dia ga tangtangi varurung;


\par }{\Q \VS{39}Gala iau ga en ra vuai ra pakana ba pa iau ga kul ia,

\par }{\Q Ba iau ga doko ko diat ba kadiat nam ra pia;


\par }{\Q \VS{40}Boina ba a kait na tavua kia vue ra vit,

\par }{\Q Ma ra vura vat na tavua kia vue ra barli.

\par }{\BB \par }
{\Q I ga par ra lavur tinata kai Iob.




\par }\Chap{32}{\SH Eliu i vaarike ba kana balbali pire Iob i dovot
\par }
{\PP \VerseOne{1}Ma nam ra utul a tutana pa dital ga tata pa mule Iob, tago i ga tar takodo ta ra luaina matana iat.

\VS{2}Ma Eliu natu i Barakel ra te Bus ta ra apik na tarai Ram i ga kankan. I ga tata pire Iob ma ra kulot na nuknukina, tago Iob i ga ongor ba ia iat i takodo ta dir ma God.

\VS{3}I ga kulot bula ure nam ra utul a talaina, tago dital ga mama bali Iob, ia kaka dital ga takun ia.

\VS{4}Eliu i ga kiki ung vue dital upi na kabila tata pire Iob, tago dital ga patuana tana.

\VS{5}Ma ba Eliu i ga gire ba pa ta balbali ta ra ngie i dital, i ga kulot muka.


\par }{\PP \VS{6}Ma Eliu natu i Barakel ra te Bus i ga tata ma i ga biti:

\par }{\Q Iau a barmana ka, ma amutal a utul a patuana;

\par }{\Q Kari go iau ga tia kiki mut uka, tago iau ga vavirvir pi bea ina vaarike ra nuknukigu.


\par }{\Q \VS{7}Iau ga nuk ia ba i topa ka nina i ga laun vue mangoro na kilala upi na tata,

\par }{\Q Ma nina i peal kana kilala na nilaun upi na tena vartovo.


\par }{\Q \VS{8}Ia kaka a tulungen i bang ta ra tarai,

\par }{\Q Ma ra ubar kai ra Dekdek Muka i vamatotone diat.


\par }{\Q \VS{9}Vakir diat ika ra umana ngalangala dia kabinana,

\par }{\Q Ma vakir diat ika ra umana patuana dia matoto.


\par }{\Q \VS{10}Damana iau biti: Avat a valongore iau;

\par }{\Q Ma ina kabila vaarike ra nuknukigu.


\par }{\BB \par }
{\Q \VS{11}Ea, iau ga ki pa kamumutal tinata,

\par }{\Q Iau ga valongore kamumutal tinata na vartoto,

\par }{\Q Ba amutal ga tikatikan ika upi ra umana tinata.


\par }{\Q \VS{12}Maia, iau ga ki na valavalongor,

\par }{\Q Ma pa ta tikai ta mumutal i ga pue valar pa ra tinata kai Iob,

\par }{\Q Pa ta tikai i ga bali ot pa kana tinata.


\par }{\Q \VS{13}Koko amutal a biti: Amital ga tikan tadav ra kabinana;

\par }{\Q Ia kaka God iat, vakir ta tutana, na uvia pa ia.


\par }{\Q \VS{14}Tago pa i ga tata tadav iau,

\par }{\Q Ma pa ina bali ia da kamumutal umana tinata.


\par }{\Q \VS{15}Io, dital ruva, dital ga ti ki na taur,

\par }{\Q Ma pa dital tak mule ra ngie i dital.


\par }{\Q \VS{16}Ma dave, ina kiki ung uka vang pa dital upi dital a tata,

\par }{\Q Tago dital turtur mut uka, ma pa dital tata?


\par }{\Q \VS{17}Ina kabila vatang kaugu balbali;

\par }{\Q Ma ina kabila vaarike ra nuknukigu.


\par }{\Q \VS{18}Tago i buka ra nuknukigu ma ra lavur magit ba ina tatike,

\par }{\Q Ma ra tulungeagu i vavapil iau.


\par }{\Q \VS{19}A balagu i da ra polo na vuai na vain di tuba bat ia ta ra pal a tava;

\par }{\Q Da ra kalamana paura i to na tarada.


\par }{\Q \VS{20}Ina tata pi ina vango ra nuknukigu;

\par }{\Q Ma ina papa ra ngiegu ma ra balbali.


\par }{\Q \VS{21}Pa ina nuk vangala pa ta tutana,

\par }{\Q Ma pa ina tia ru vakuku ta tikai.


\par }{\Q \VS{22}Pa iau la ta ra variru vakuku,

\par }{\Q Gala pata, gala kaugu Tena Vavaki na tak vue kaugu nilaun.




\par }\Chap{33}{\SH Eliu i pit Iob
\par }
{\Q \VerseOne{1}Ea, Iob, una valongore kaugu pirpir,

\par }{\Q Ma una nuk pa kaugu lavur tinata.


\par }{\Q \VS{2}Gire, iau papa ra ngiegu,

\par }{\Q Ma ra karameagu i tata.


\par }{\Q \VS{3}Kaugu tinata i vaarike ke nam i takodo ta ra balagu,

\par }{\Q Ma ra ura bul na ngiegu dir tatike ra dovotina.


\par }{\Q \VS{4}Ra Tulungea i God i ga vaki iau,

\par }{\Q Ma ra ubar i ra Dekdek Muka i ga tul tar ra nilaun tagu.


\par }{\BB \par }
{\Q \VS{5}Ona una pait valar pa ia, una bali kaugu tinata;

\par }{\Q Una tut, ma dor.a vartoto.


\par }{\Q \VS{6}Ta ra luaina mata i God dor varogop uka;

\par }{\Q Di ga pait bula iau ma ra pia petpetep.


\par }{\BB \par }
{\Q \VS{7}Koko una burut ure ta magit tagu,

\par }{\Q A limagu pa na ki dekdek taun u.


\par }{\Q \VS{8}A dovotina, iau ga valongore u ba u ga tata,

\par }{\Q Ma iau ga valongore bula ra nilaim, ba u ga biti:


\par }{\Q \VS{9}I gomgom ra balagu, ma pa ta varpiam tagu;

\par }{\Q Iau langalanga ka, ma pa ta kaina mangamangana piragu.


\par }{\Q \VS{10}Ea, i takun iau,

\par }{\Q I nuk tar iau ba kana ebar;


\par }{\Q \VS{11}I vung ra ura kaugu ta ra babat keke,

\par }{\Q Ma i makmakile kaugu lavur nga.


\par }{\BB \par }
{\Q \VS{12}Ea, go kaum mangamangana pa takodo, damana ina bali u,

\par }{\Q Tago God i manga ngala kakit ta dir ma ra tutana.


\par }{\Q \VS{13}Ta ra ava u vartoto me,

\par }{\Q Ba pa i valongore kaum kinail?


\par }{\Q \VS{14}Tago God i tata tika na pakana,

\par }{\Q Maia, a ura pakana, ia kaka ra ta.rai pa dia nuk pa ia.


\par }{\Q \VS{15}Ta ra ririvon, ma ra ninana na marum,

\par }{\Q Ba ra tarai dia tarurungai,

\par }{\Q Ba dia va mat ta kadia umana vava,


\par }{\Q \VS{16}I vaarike ra umana magit pire diat,

\par }{\Q I vaburut diat ma ra umana varvalai,


\par }{\Q \VS{17}Upi na ben valilikun diat kan kadia kaina mangamangana,

\par }{\Q Ma na vung vue ra mangamangana kolakolo kai ra tarai;


\par }{\Q \VS{18}Upi na balaure bat ra tulungea i diat kan ra tung,

\par }{\Q Ma kadia nilaun kan ra vinirua.


\par }{\Q \VS{19}I vapagumanene ra tutana ma ra kinadik ta kana vava,

\par }{\Q Ma i kankadik ra umana uruna;


\par }{\Q \VS{20}Tuk tar ra balana i ole ra nian,

\par }{\Q Ma pa i mainge mule ra kirip.


\par }{\Q \VS{21}I maroro ra pakana;

\par }{\Q Ma i palaur kakit.


\par }{\Q \VS{22}A tulungeana i marave ra tung,

\par }{\Q Ma ra angelo na minat i maravai ka.


\par }{\Q \VS{23}Gala kana angelo i ki,

\par }{\Q A tena maramaravut, tikai ta diat ra arip na marmar,

\par }{\Q Upi na ve ra tutana ure ra magit i takodo;


\par }{\Q \VS{24}Ma i mari ia ma i biti:

\par }{\Q Da valaun ia kan ra tung,

\par }{\Q Tago iau tar tadav ra varkul ure.


\par }{\Q \VS{25}I tubu mulai; ra pal a pakana i boina ta dir ma ra pal a paka i ra bul,

\par }{\Q Ma i kap mule ra dekdek i ra barmana;


\par }{\Q \VS{26}I araring tadav God, ma God i mari ia;

\par }{\Q I lotu tadav ia ma ra gina;

\par }{\Q Ma i ve ra tarai ure kana varvalaun,


\par }{\Q \VS{27}I kakailai tadav diat dari:

\par }{\Q Iau ga varpiam uka, iau ga vanavana irai,

\par }{\Q Ma pa i ga kure bali iau;


\par }{\Q \VS{28}I ga valaun iau kan ra tung,

\par }{\Q Upi kaugu nilaun na gire mule ke ra kapa.


\par }{\Q \VS{29}Ma God i pait vartataurane go,

\par }{\Q A ura pakana, maia, a utul a pakana ure ra tarai,


\par }{\Q \VS{30}Upi na ben valilikun diat kan ra tung,

\par }{\Q Upi diat a gire mule ra kapa na nilaun.


\par }{\BB \par }
{\Q \VS{31}Ea, Iob, una ki na valavalongor tagu,,

\par }{\Q Ma una ki mut, ma ina tata.


\par }{\Q \VS{32}Gala kaum ta tinata, una bali iau;

\par }{\Q Una tata, tago iau mainge ba ina valangalanga u.


\par }{\Q \VS{33}Gala pata, una valongore iau;

\par }{\Q Una ki mut, ma ina vateten u ta ra kabinana.




\par }\Chap{34}{\SH Eliu i vaarike ba God i takodo
\par }
{\Q \VerseOne{1}Ma Eliu i ga biti bula:


\par }{\Q \VS{2}Ea, avat a umana tena kabinana. avat a valongore kaugu tinata;

\par }{\Q Ma avat, a minatoto i ki pire vavat, avat a ki na valavalongor.


\par }{\Q \VS{3}Tago ra talinga i ta tikai i valar kilang ra umana tinata,

\par }{\Q Da ra karameana i dum kilang ra nian.


\par }{\Q \VS{4}Boina ba dat a pipilak upi kadat nina ra magit i takodo;

\par }{\Q Ma dat iat dat a kapa ure ra magit i boina.


\par }{\Q \VS{5}Tago Iob i ga biti: Iau takodo,

\par }{\Q Ma God i ga tak vue ra varkurai takodo kan iau;


\par }{\Q \VS{6}A dovotina iau takodo, ma God i takun iau ba iau vaongo;

\par }{\Q I vakinkin iau ma ina mat tana, ma a dovotina pa iau rara.


\par }{\BB \par }
{\Q \VS{7}To ia bar dir varogop ma Iob,

\par }{\Q Nina i mome ra varkulumai da ra tava?


\par }{\Q \VS{8}Ma dir varagur ma ra umana tena pait ra kaina,

\par }{\Q Ma dir talaina ma ra umana bilak na tutana.


\par }{\Q \VS{9}Tago i ga biti ba Pa i vadongone ta tikai

\par }{\Q Ba dir a talaina ma God.


\par }{\Q \VS{10}Ea, avat a umana tena minatoto, avat a ki na valavalongor,

\par }{\Q Vakir i topa God ba na varpiam,

\par }{\Q Ba ra Dekdek Muka ba na pait ra nirara.


\par }{\Q \VS{11}Tago na kure bali ta tutana ure kana lavur papalum,

\par }{\Q Ma na vapuak ia da kana mangamangana.


\par }{\Q \VS{12}God pa na pait ta magit i kaina, pata tuna,

\par }{\Q Ma ra Dekdek Muka pa na pait ta kaina varkurai.


\par }{\Q \VS{13}To ia laka i ga tibe upi na kure ra rakarakan a gunagunan,

\par }{\Q To ia i ga nur tar ia tana pi na balaure?


\par }{\Q \VS{14}Gala na kap valilikun ra Tulungeana,

\par }{\Q Ma na kap mule kana ubar na nilaun,


\par }{\Q \VS{15}Gala ra tarai par diat a mat varurung,

\par }{\Q Ma ra tutana na lilikun tadav ra tobon.


\par }{\BB \par }
{\Q \VS{16}Ona u kabinana, una valongore go;

\par }{\Q Una nuk pa kaugu lavur tinata.


\par }{\Q \VS{17}Dave, na topa tikai nina i milikuane ra takodo na varkurai ba na ki na varkurai?

\par }{\Q Ma dave, una takun laka nina i takodo ma i dekdek?


\par }{\Q \VS{18}I topa ia laka ba da biti tai ta king: U a tutana vakuku,

\par }{\Q Ba tai ta luluai: U ti kaina muka?


\par }{\Q \VS{19}God pa i ru ra umana luluai,

\par }{\Q A umana uviana ma ra umana luveana dia varogop pirana,

\par }{\Q Tago diat parika a vuai ra papalum na limana.


\par }{\Q \VS{20}Ta ra kopono pitu mata dia mat, ta ra mutumut;

\par }{\Q Di vadadar ra tarai ma di kari vue diat,

\par }{\Q Ma ra umana luluai dia papaniai vakaian.


\par }{\Q \VS{21}A mata i God i gire ra tutana,

\par }{\Q Ma i kapa ure kana lavur vinavana.


\par }{\Q \VS{22}Pa ta bingnimuna, ma pa ta malur bula,

\par }{\Q Nina ba ra umana tena pait ra kaina diat a parau tana.


\par }{\Q \VS{23}God pa i ga tibe ra bung ure ta tikai,

\par }{\Q Upi na tur ta ra varkurai ta ra luaina matana.


\par }{\Q \VS{24}I bubur gigi ra umana ngalangala ba pa i titir ure diat,

\par }{\Q Ma i vaki ra umana enana ta kadia umana tiniba.


\par }{\Q \VS{25}Tago i kapa ure kadia lavur mangamangana papalum,

\par }{\Q I vue pukue diat ta ra marum, ma dia kinkin.


\par }{\Q \VS{26}I ubu diat da di ubu ra umana tena varpiam

\par }{\Q Ta ra mata i ra tarai,


\par }{\Q \VS{27}Tago dia ga lingan irai kan ia,

\par }{\Q Ma pa dia ga ru kana lavur nga,


\par }{\Q \VS{28}Ma tago ra kinail kai ra umana luveana i ga arikai tadav ia,

\par }{\Q Ma i ga valongore ra tinangi kadiat di vakadik diat.


\par }{\BB \par }
{\Q \VS{29}Ba i ki vovovon, to ia na vartakun?

\par }{\Q Ona i ive ra matana, to ia na gire?

\par }{\Q Nam i pait ia ure ra tarai ma ure ra vuna gunan bula,


\par }{\Q \VS{30}Upi koko nina i piam vue God na ki na varkurai,

\par }{\Q Ma upi koko ta tikai na ben varara ra tarai.


\par }{\Q \VS{31}Dave, ta tikai i ga biti tai God:

\par }{\Q Iau tar kairane ra kinadik, ma pa ina varpiam mulai;


\par }{\Q \VS{32}Una tovo iau ta ra magit iau. tuptup tana;

\par }{\Q Ma gala iau ga tar pait ta kaina mangamangana, pa ina pait ia mulai?


\par }{\Q \VS{33}Dave, na bali u da u mainge, tago u ole?

\par }{\Q Tago ra varpilak i tur piram, ma vakir piragu;

\par }{\Q Damana una vaarike ra magit u nunure.


\par }{\BB \par }
{\Q \VS{34}A umana tena minatoto diat a biti tagu,

\par }{\Q Ma ra tena kabinana nina i valongore kaugu tinata na biti:


\par }{\Q \VS{35}Iob i tata na tuptup,

\par }{\Q Ma pa ta kabinana ta kana lavur tinata.


\par }{\Q \VS{36}Boina ba da valar Iob tuk ta ra mutuaina,

\par }{\Q Tago i balbali da ra umana tena varpiam.


\par }{\Q \VS{37}I vaot kana kaina mangamangana ma ra varpiam,

\par }{\Q I pakat ra limana livuan ta dat,

\par }{\Q Ma i vapeal kana umana tinata ure God.




\par }\PoetryChap{35}{\Q \VerseOne{1}Ma Eliu i ga biti bula:


\par }{\Q \VS{2}Dave, u nuk ia ba go i takodo piram?

\par }{\Q Ba u biti: A maukuagu i takodo ta dir ma ra maukua i God,


\par }{\Q \VS{3}Ba u biti: Ona pa iau ga varpiam, na ga topa ra ava nam piram?

\par }{\Q Ma: Na ngala laka nam ba ina kale ta ra mangamangana takodo ta nam ina ga kale ta ra varpiam?


\par }{\Q \VS{4}Io, ina bali u,

\par }{\Q Ma ra umana talaim bula.


\par }{\BB \par }
{\Q \VS{5}Una tadarake ra bakut, ma una gire;

\par }{\Q Una bobe ra bakut, nina i lia tam.


\par }{\Q \VS{6}Kaum varpiam i dave pire God?

\par }{\Q Ma kaum peal kaina mangamangana dia pait ra ava pirana?


\par }{\Q \VS{7}Kaum takodo na mangamangana i tul tar ra ava pirana?

\par }{\Q Ma ava i kale pa ia ta ra limam?


\par }{\Q \VS{8}Kaum kaina mangamangana i tadav uka ra tutana da u,

\par }{\Q Ma kaum takodo na mangamangana i bili ka ra tarai.


\par }{\Q \VS{9}Dia tangi ure ra lavur dekdek na varkurai dia ki taun diat;

\par }{\Q Dia tangi upi ra maramaravut tago ra lima i ra umana luluai i mamat pire diat.


\par }{\Q \VS{10}Pa ta tikai i biti: Akave God kaugu Tena Vavaki,

\par }{\Q Nina ba i tul tar ra umana kakailai ta ra marum,


\par }{\Q \VS{11}Ra vartovo i tovo dat me i lia ta ra vartovo i tovo ra lavur leing me,

\par }{\Q I manga vakabinana dat ta diat ra umana beo ta ra maup?


\par }{\Q \VS{12}Dia tangi ka, ma pa ta i bali diat,

\par }{\Q Ivuna ka ta ra nuknuk na kolakolo tai ra umana kaina tutana.


\par }{\Q \VS{13}God pa na valongore ta tinangi vakuku,

\par }{\Q Ma ra Dekdek muka pa na nuk vake.


\par }{\Q \VS{14}Ma pa na valongore muka u ba u biti ba pa u gire;

\par }{\Q Ea, ra magit i ki pirana, una ki vovovon upi ia!


\par }{\Q \VS{15}Ma gori, tago pa i ub u ma ra kankan,

\par }{\Q U biti ba pa i manga nuk pa ra varpiam.


\par }{\Q \VS{16}Damana Iob i papa vakuku ra ngiene,

\par }{\Q Ma i vapeal ra umana tuptup na tinata.




\par }\Chap{36}{\SH Eliu i pite pa God tago i lia
\par }
{\PP \VerseOne{1}Ma Eliu i ga biti bula:


\par }{\Q \VS{2}Una nur vue ke boko iau, ma ina vateten u,

\par }{\Q Tago kaugu ta tinata boko ba ina maravut God me.


\par }{\Q \VS{3}Ina kap pa kaugu kabinana maro vailik,

\par }{\Q Ma ina vatang tar ra mangamangana takodo pire kaugu Tena Vavaki.


\par }{\Q \VS{4}A dovotina kaugu lavur tinata dia dovot;

\par }{\Q Ma ta tikai nina i ot muka kana minatoto i ki piram.


\par }{\Q \VS{5}Ea, God i dekdek muka, ma pa i nuk vaikilik pa ta tikai;

\par }{\Q I lia ta ra dekdek ma ra minatoto.


\par }{\Q \VS{6}Pa i balaure vake ra umana tena varpiam,

\par }{\Q Ma i maravut uka diat di vakaina diat.


\par }{\Q \VS{7}I mataure ra umana tena takodo vatikai,

\par }{\Q I vangala diat, ma i tul tar diat upi diat a ki varurung ma ra umana king ta ra kiki na king.


\par }{\Q \VS{8}Ba dia ki kaina,

\par }{\Q Ma ra kini na malari i vi diat,


\par }{\Q \VS{9}I vaarike kadia papalum pire diat,

\par }{\Q Ma kadia lavur varpiam, ba dia pait ia ma ra kolakolo na ninunuk.


\par }{\Q \VS{10}I papa ra talinga i diat upi ra vartovo,

\par }{\Q Ma i kure ba diat a nukpuku vue ra varpiam.


\par }{\Q \VS{11}Gala dia valongore ma dia torom tana,

\par }{\Q Diat a ki bulu ta kadia umana bungbung na nilaun,

\par }{\Q Ma diat a ga ta kadia umana kilala par.


\par }{\Q \VS{12}Gala pata, diat a virua ta ra pakat na vinarubu,

\par }{\Q Ma diat a mat ba pa i kapa ra nuknuk i diat.


\par }{\Q \VS{13}Diat nina God pa i bang ta ra bala i diat dia kankan vatikai,

\par }{\Q Ma pa dia kail upi ra maramaravut ba i vi vake diat.


\par }{\Q \VS{14}Dia mat ba dia barmana ka boko,

\par }{\Q Ma kadia nilaun i panie da ra bilak na tarai.


\par }{\Q \VS{15}God i valaun diat dia kankadik ma ra kinadik iat,

\par }{\Q Ma i papa ra talinga i diat ma ra kini na malari.


\par }{\Q \VS{16}I ga ben vaire u kan ra varmonong

\par }{\Q Tadav ra pakana i langalanga;

\par }{\Q Ma di ga vung ra bo na nian ta kaum vatar.


\par }{\Q \VS{17}Ma u vatur vake muka ra vapuak ure ra tena varpiam;

\par }{\Q A balbali ma ra varkurai dir vatur vake u.


\par }{\Q \VS{18}Koko una varkulumai tago i pit u;

\par }{\Q Ma koko una vana irai tago i mamat kaum varkul.


\par }{\Q \VS{19}Dave, kaum tabarikik na valaun u, upi koko una kairane ra varmonong.

\par }{\Q Ba ra dekdek i kaum kini na luluai?


\par }{\Q \VS{20}Koko una anan upi ra marum,

\par }{\Q Ba di vamutue ra tarai ta kadia pakana.


\par }{\Q \VS{21}Una balaure, koko una nuknuk ure ra magit i kaina,

\par }{\Q Tago u ga pilak pa go ta dir ma ra kinadik.


\par }{\BB \par }
{\Q \VS{22}Ea, God i dekdek vurakit;

\par }{\Q Akave ta tena vartovo nina dir varogop me?


\par }{\Q \VS{23}To ia i kure kana nga?

\par }{\Q Ba to ia na biti tana: U ga pait ra nirara?


\par }{\Q \VS{24}Una nuk vake go, ba una pite pa kana papalum,

\par }{\Q Nina ra tarai dia tar kakailai ure.


\par }{\Q \VS{25}A tarai par dia tar bobe;

\par }{\Q Dia gire maro vailik ika.


\par }{\Q \VS{26}Ea, God i ngala vurakit, ma pa da matoto ure;

\par }{\Q I dekdek ba da luk kana umana kilala.


\par }{\Q \VS{27}I puak vatutua ra polo na ta,

\par }{\Q I vaenana pa kana vual upi na tua


\par }{\Q \VS{28}Ma i lolonge ra bata kan ra bakut,

\par }{\Q Upi na burabura taun ra tarai.


\par }{\Q \VS{29}To ia i nunure ba ra lavur gobol a bakut dia va vurvurbit dave,

\par }{\Q Ma ra lavur pangpagur ai ra kubana dia vana rikai dave?


\par }{\Q \VS{30}Ea, i vaki ra kapa kikil ia,

\par }{\Q Ma i tuba ra vunapai ra ta.


\par }{\Q \VS{31}I ki na varkurai ure ra tarai tana;

\par }{\Q Ma i tabatabar bulu diat ma ra nian.


\par }{\Q \VS{32}I ive ra meme ta ra limana,

\par }{\Q Ma i kure pi na ubu ra magit nina i ga vakilang ia.


\par }{\Q \VS{33}Ra pangpagur i varvai ure,

\par }{\Q Nina i karangap kana kankan ure ra varpiam.




\par }\PoetryChap{37}{\Q \VerseOne{1}Ta go bula ra balagu i dadadar,

\par }{\Q Ma i pipipidil ta kana pakana.


\par }{\Q \VS{2}Avat a valongore ra nilaina, i ti ngala mat,

\par }{\Q Ma ra kurkurung i arikai ta ra ngiene.


\par }{\Q \VS{3}I tulue ra rurungana vurvurbit ta ra vavai na bakut,

\par }{\Q Ma kana meme ta ra lavur ngu na rakarakan a gunagunan.


\par }{\Q \VS{4}A rurunga i mur ra meme;

\par }{\Q God i tata ma ra ngala na nilai kana minamar,

\par }{\Q Ma pa i tur bat ra meme ba di valongore ra nilaina.


\par }{\Q \VS{5}A dekdek na nilai God i vaarike kana lavur enana papalum;

\par }{\Q I pait ra umana ngala na magit, nina pa da nuk valar pa diat.


\par }{\Q \VS{6}Tago i biti ta ra madoldol na mavoko: Una bura ta ra gunagunan;

\par }{\Q Ma damana ta ra bata ma ta ra dekdek na bata: Una ongor.


\par }{\Q \VS{7}I tur bat ra papalum kai ra tarai,

\par }{\Q Upi ra tarai par diat a kapa tana.


\par }{\Q \VS{8}A umana leing dia ruk ta kadia umana bakbakit,

\par }{\Q Ma dia kiki ta kadia umana babang.


\par }{\Q \VS{9}A karangap na vuvu i tut rikai maro ra matana taubar,

\par }{\Q Ma ra madoldol i vut maro ra matana labur.


\par }{\Q \VS{10}A ais i arikai ta ra ubar kai God,

\par }{\Q Ma ra umana polakikil dia dekdek ta ra madoldol.


\par }{\Q \VS{11}A bakut i mamat ma ra bata;

\par }{\Q Ma i palapala ia ta ra umana bakut.


\par }{\Q \VS{12}Ta kana varkurai i vana vurvurbit,

\par }{\Q Upi na pait ot pa kana vartuluai ta ra mata i ra rakarakan a gunagunan.


\par }{\Q \VS{13}Ba ure ra varpit, ba ure kana pia,

\par }{\Q Ba ure ra varmari, ia iat i tulue.


\par }{\Q \VS{14}Ea, Iob, una ki na valavalongor;

\par }{\Q Una tur vovovon, ma una nukure ra lavur enana papalum kai God.


\par }{\Q \VS{15}Dave, u nunure ba God i kure davatane diat,

\par }{\Q Ba ra meme i arikai dave kan kana bakut?


\par }{\Q \VS{16}U nunure laka ba ra lavur gobol a bakut dia tabataba dave,

\par }{\Q A papalum kai nina kana minatoto i ko kakit?


\par }{\Q \VS{17}U nunure ra vuna ba kaum umana mal dia malamalapang,

\par }{\Q Ba ra rakarakan a gunagunan i mutmut ure ra taubar?


\par }{\Q \VS{18}I tale u laka pi una pala are ra pal a bakut,

\par }{\Q Nina i dekdek da ra tiroa na palariam gobol,

\par }{\Q Da ia iat i pait ia?


\par }{\Q \VS{19}Una tovo avet ta ra magit ba avet a tatike pirana;

\par }{\Q Ave ma nuknuk upi ta tinata tago pa i kapa.


\par }{\Q \VS{20}Da ve laka ba amir a tata me?

\par }{\Q Gala ta tutana na tata, gala na papaniai.


\par }{\Q \VS{21}Ma go pa i tale ra tarai ba diat a bobe ra matana keake,

\par }{\Q Nina i rarao mat ta ra bakut,

\par }{\Q Ba ra vuvu i tar vut ma i tar kap vue ra umana bakut.


\par }{\Q \VS{22}Ma ra kapa i rarao mat i arikai maro ta ra matana labur;

\par }{\Q God i mong ma kana ngala na minamar.


\par }{\Q \VS{23}Pa i tale dat pi dat a nunure ot pa ra

\par }{\Q Dekdek Muka; a dekdekina i manga lia kakit;

\par }{\Q Kana varkurai i takodo vurakit, ma pa na kure varara ta tikai.


\par }{\Q \VS{24}Damana ra tarai dia ru ia; la iat pa i kap nuk upi diat dia malamala tena kabinana tana.




\par }\Chap{38}{\SH A Luluai i vaarike ba Iob pa i matoto
\par }
{\Q \VerseOne{1}Ma ra Luluai i ga tata bali Iob ta ra bala na kalivuvur, ma i ga biti:


\par }{\Q \VS{2}To ia nam i vabobotoi ra kabinana

\par }{\Q Ma ra umana tinata na tuptup?


\par }{\Q \VS{3}Una vi pit da ra tutana,

\par }{\Q Ina tir u, ma una bali iau ma ra kabinana.


\par }{\Q \VS{4}U ga ki ave ba iau ga vung ra vunapai ra rakarakan a gunagunan?

\par }{\Q Una bali nam, gala kaum kabinana i topa ia.


\par }{\Q \VS{5}To ia i ga valar ot pa ia? U nunure laka?

\par }{\Q To ia nam i ga ongove ma ra vinau na valavalar?


\par }{\Q \VS{6}Di ga vatuke ra ana umana pagapaga ta ra ava?

\par }{\Q To ia laka i ga vung ra vat na nguna tana,


\par }{\Q \VS{7}Ba ra umana tagul na lar dia ga kakailai varurung,

\par }{\Q Ma ra lavur natu i God dia ga kukukula na gugu?


\par }{\BB \par }
{\Q \VS{8}To ia i ga pore bat ra ta ma ra umana banbanu,

\par }{\Q Ba i vuvuai rikai,


\par }{\Q \VS{9}Ta nam ra e ba iau ga pulu ia ma ra vual,

\par }{\Q Ma iau ga tul tar ra dekdek na bobotoi pi na mal me,


\par }{\Q \VS{10}Ba iau ga tibe kana umana langun,

\par }{\Q Ma ba iau ga vartakalat bat ia,


\par }{\Q \VS{11}Ma iau ga biti tana: Una vanavana tuk tar ati, ma koko una bolo lake,

\par }{\Q Ma ta go ra langun kaum lavur bobol ta diat a tur pit tana?


\par }{\BB \par }
{\Q \VS{12}Dave, u tar kure ra malana ta kaum bungbung na nilaun,

\par }{\Q Ba u tar ve ra buabuarana ure kana pakana,


\par }{\Q \VS{13}Upi na vatur vake ra ivat na ngu na rakarakan a gunagunan,

\par }{\Q Ma na timar vue ra umana tena varpiam tana?


\par }{\Q \VS{14}I enana ra ginigira tana da ra vakilang di taun tar ia ta ra pia petpetep,

\par }{\Q Ma i matatar da ra mal.


\par }{\Q \VS{15}Ma di tak vue ra kapa kan ra umana tena varpiam,

\par }{\Q Ma di bubur vue ra lima i diat nina dia tulue urama.


\par }{\BB \par }
{\Q \VS{16}Dave, u tar tadav ra umana pakana ra ta i ninim rikai tana,

\par }{\Q Ba u tar rua ra pipia arika ra bala na ta?


\par }{\Q \VS{17}Dave, di tar ve tar ra mataniolo ai ra minat tam,

\par }{\Q Ba u tar gire ra mataniolo ai ra bobotoi?


\par }{\Q \VS{18}U tar vakilang vake laka ra tababa i ra rakarakan a gunagunan?

\par }{\Q Gala u vinar tana, una varvai ure.


\par }{\BB \par }
{\Q \VS{19}Akave ra nga tadav ra kuba i ra kapa,

\par }{\Q Ma ra bobotoi i bang ave?


\par }{\Q \VS{20}Dave i tale u pi una ben ia ta kana langun,

\par }{\Q Ma upi una nunure ra nga tadav ra kubana?


\par }{\Q \VS{21}U nunure, tago di ga kava u ta nam ra e,

\par }{\Q Ma u ga laun vue mangoro na kilala!


\par }{\BB \par }
{\Q \VS{22}Dave, u tar ruk ta ra pal na vuvuvung ure ra madoldol na mavoko,

\par }{\Q Ba u tar gire ra pal na vuvuvung ure ra bata na vatvat,


\par }{\Q \VS{23}Nina iau ga balaure vake ure ta kaina bung,

\par }{\Q Ure ra bung na vinarubu ma ra bung na kamara?


\par }{\Q \VS{24}Akave ra nga tadav ra pakana ba ra kapa i arikai tana,

\par }{\Q Ba ra pakana ba ra taur i arikai tana tadav ra rakarakan a gunagunan?


\par }{\BB \par }
{\Q \VS{25}To ia i ga mal ra nga nina ra bata i murmur ia,

\par }{\Q Ba ra nga i ra meme ma ra pangpagur.


\par }{\Q \VS{26}Upi ra bata na bura ta ra pakana ba pa ta tarai tana,

\par }{\Q Ta ra bil ba pa ta tarai tana,


\par }{\Q \VS{27}Upi na vamomo ra bil,

\par }{\Q Ma na vagol ra vura abara?


\par }{\Q \VS{28}Dave, tika na tutana i ga tar vangala ra bata?

\par }{\Q Ma to ia a tama i ra mavoko?


\par }{\Q \VS{29}A ais i ga irop kan ra bala i ia?

\par }{\Q Ma ia i ga kava ra pua na mavoko marama ra bakut?


\par }{\Q \VS{30}A tava i dekdek da ra vat,

\par }{\Q Ma ra ais i kuvang ra ul a tava.


\par }{\BB \par }
{\Q \VS{31}I tale u vang pi una vi ra

\par }{\Q Kabatingtigur (Tabiara) ma ra vinau na palariam,

\par }{\Q Ba una pala ra vivi ai ra Tagul na

\par }{\Q Ubene?


\par }{\Q \VS{32}Dave una pait valar pa ia pi una kure ra nga i ra umana buta nai tagul,

\par }{\Q Ba una lue rap ra Ngala na Tagul ma ra umana natuna?


\par }{\Q \VS{33}Dave, u nunure ra lavur togotogo ure ra ul a bakut?

\par }{\Q I tale u vang pi una vatur kadia varkurai ta ra rakarakan a gunagunan?


\par }{\Q \VS{34}Dave, i tale u pi una vartuluai tadav ra umana gobol a bakut,

\par }{\Q Upi ta ngala na bata na bura taun u?


\par }{\Q \VS{35}Dave, u pait valar pa ia upi una tulue ra meme, upi na vana,

\par }{\Q Ma na biti tam: Iau go kari?


\par }{\Q \VS{36}To ia i ga tovo ra lavur bakut na bata,

\par }{\Q Ma to ia i ga vateten ra umana gaugau na tup?


\par }{\Q \VS{37}To ia i kabinana upi na luk puput pa ra lavur gobol a bakut?

\par }{\Q Ba to ia na lolonge ra umana pal a tava marama ra ul a bakut,


\par }{\Q \VS{38}Ba ra tobon na pia i buibui,

\par }{\Q Ba ra umana kut na pia dia ki varpetep?


\par }{\BB \par }
{\Q \VS{39}Dave, una rove upi ra kirip ure ra leon, a tana,

\par }{\Q Ma una tabar vamaur bula ra umana nat na leon,


\par }{\Q \VS{40}Ba dia ki ta kadia umana babang,

\par }{\Q Ba dia parau ta ra pui?


\par }{\Q \VS{41}To ia i tabar ra kotkot ma ra ana nian

\par }{\Q Ba ra umana natina dia tangi tadav God,

\par }{\Q Ba dia vana vurvurbit ma ra mulmulum?




\par }\PoetryChap{39}{\Q \VerseOne{1}U nunure laka ra e na kinakava kai ra umana kuabar na me ta ra lualuana,

\par }{\Q Ba u gire ra kinakava kai ra umana tana na are?


\par }{\Q \VS{2}I tale u laka pi una luk ra umana gai dia kap bala tana,

\par }{\Q Ma u nunure ba vingai diat a kakava?


\par }{\Q \VS{3}Dia va timtibum, dia kava vue ra umana natu i diat,

\par }{\Q Ma dia gugu tana.


\par }{\Q \VS{4}A umana natu i diat dia potar, dia tavua vanavana ta ra bala na vura;

\par }{\Q Dia vana irai, ma pa dia talil tadav ra umana tavu i diat.


\par }{\BB \par }
{\Q \VS{5}To ia i ga vaki ra kuabar na as upi a leing?

\par }{\Q To ia i ga pala ra umana vivi ai ra as,


\par }{\Q \VS{6}Nina iau ga tabar ia ma ra bala na kunai upi a kubana,

\par }{\Q Ma ra pia na solt upi kana gunan?


\par }{\Q \VS{7}Pa i mainge ra varvareo ai ra pia na pal,

\par }{\Q Ma pa i valongore ra nilai nina i kure ra vinavana kai ra umana as.


\par }{\Q \VS{8}I vana vurvurbit ta ra lualuana,

\par }{\Q Upi na tikan upi ra umana mapmapina dia kalabar.


\par }{\BB \par }
{\Q \VS{9}Dave, a kuabar na bulumakau na gugu pi na toratorom piram?

\par }{\Q Dave, na ki bulu ta kaum pal na vavaguai?


\par }{\Q \VS{10}I tale u laka pi una kun tar ia ta kaum ipipuk?

\par }{\Q Dave, na mur u ma na ragu ta ra umana odo?


\par }{\Q \VS{11}Dave, una nurnur tana tago i dekdek,

\par }{\Q Ma una nur tar ra papalum ta kaum uma pirana?


\par }{\Q \VS{12}Dave, una nurnur tana ba na kap pa kaum kon,

\par }{\Q Ma na varurue ta kaum tavul a rararama vuai?


\par }{\BB \par }
{\Q \VS{13}Ra murup i kopkop ma ra nilagar;

\par }{\Q Ma dave, a bebeana i nunure ra varmari?


\par }{\Q \VS{14}I nur vue ra umana kiauna ara ra pia,

\par }{\Q Upi diat a malamalapang ta ra tobon;


\par }{\Q \VS{15}Pa i vinar ba ta pal a kau tana na rua pamar diat,

\par }{\Q Ba ta leing na rigi diat.


\par }{\Q \VS{16}A balana i leo ure ra umana natuna, dari bea diat vakir kana;

\par }{\Q Ma pa i nuk pa ia, ba i papalum vakuku;


\par }{\Q \VS{17}I vuna tago God i ga tak vue ra kabinana kan ia,

\par }{\Q Ma pa i ga tul tar ra minatoto pirana.


\par }{\Q \VS{18}Ba i tut upi na vilau,

\par }{\Q I nongone ra os ma nina i ki tana.


\par }{\BB \par }
{\Q \VS{19}Dave, u ga tul tar ra dekdek ta ra os?

\par }{\Q U ga vung bula laka ra ivuna nina i varvarongo ta ra inoana?


\par }{\Q \VS{20}Dave, u ga kure ba na pil da ra kubau?

\par }{\Q A dekdek na nilaina ia ra magit na bunurut.


\par }{\Q \VS{21}I ruarua ra male, ma i gugu ta ra dekdekina;

\par }{\Q I vana upi ra vinarubu.


\par }{\Q \VS{22}I kulume ra bunurut, ma pa i bilua ra nuknukina,

\par }{\Q Ma pa i vilau kan ra pakat na vinarubu.


\par }{\Q \VS{23}Ra popopoi na pu i talatalenge,

\par }{\Q Damana bula ra rumu i bagabagele ma ra rumu i mangi.


\par }{\Q \VS{24}I konome ra pia ta kana karangap na kankan,

\par }{\Q Ma ba di pupunge, i mama tur vovovon.


\par }{\Q \VS{25}Ba ra tavur i tangi, i biti: Ioi!

\par }{\Q Tago i lung ra vinarubu maro vailik,

\par }{\Q A varvareo kai ra umana luluai na vinarubu, ma ra kunukula.


\par }{\Q \VS{26}Dave, ra taragau i bebe alalir ta ra maup ta kaum kabinana,

\par }{\Q Ba i pururung uro ra matana taubar?


\par }{\Q \VS{27}Ba ra minigulai i pururung tutua,

\par }{\Q Upi na pait kana po arama liu iat,

\par }{\Q Ivuna laka ta kaum varkurai?


\par }{\Q \VS{28}I rakan arama iat ta ra papar a vat, ma i ki ka

\par }{\Q Ta ra ngu na vat ma ta ra pakana i bakit.


\par }{\Q \VS{29}I gire ra ana kirip marama liu iat;

\par }{\Q Ma i bobe ma ra kiau na matana maro vailik.


\par }{\Q \VS{30}A umana natuna dia rum ra gap;

\par }{\Q Ma i ki ta ra pakana a umana virua dia va tana.




\par }\Chap{40}{\PP \VerseOne{1}Ma ra Luluai i ga tata pire Iob, ma i ga biti:


\par }{\Q \VS{2}Dave, nina i varngangar na tadav ra

\par }{\Q Dekdek Muka?

\par }{\Q Nina i vartoto ma God, na bali ia.


\par }{\PP \VS{3}Ma Iob i ga tata bali ra Luluai, ma i ga biti:


\par }{\Q \VS{4}Ea, iau da ra magit vakuku; ava ina tatike piram?

\par }{\Q Ina ki mut uka.


\par }{\Q \VS{5}Tika na pakana iau ga tata, ma pa ina tata mulai;

\par }{\Q Maia, a ura pakana, ma pa ina vatang mule ta tinata.


\par }{\SH Ta umana magit nina dia vaarike ra dekdek i God
\par }
{\PP \VS{6}Ma ra Luluai i ga tata pire Iob ta ra bala na kalivuvur, ma i ga biti:


\par }{\Q \VS{7}Una vi pit da ra tutana;

\par }{\Q Ina tir u, ma una bali iau ma ra kabinana.


\par }{\Q \VS{8}Dave, una vakaina vue kaugu takodo na varkurai?

\par }{\Q Dave, una takun iau, upi u iat una tur langalanga?


\par }{\Q \VS{9}Dave, ra limam i da ra lima i God,

\par }{\Q Ma i tale u pi ra nilaim na oraoro da kana pangpagur?


\par }{\Q \VS{10}Una mong ma ra minamar ma ra kini na ngala;

\par }{\Q Ma una vung bula ra variru ma ra kini na luluai.


\par }{\Q \VS{11}Una lolonge ra karangap i kaum kankan,

\par }{\Q Ma una vaikilik diat par dia kolakolo.


\par }{\Q \VS{12}Una bobe diat ma una varuva diat;

\par }{\Q Ma una rua bereng ra umana tena varpiam ta ra pakana dia ki tana.


\par }{\Q \VS{13}Una punang guve diat ta ra tobon;

\par }{\Q Ma una tuba ra pal a mata i diat ta ra pakana i ki ivai.


\par }{\Q \VS{14}Ma damana ina pite pa u,

\par }{\Q Tago ra limam tuna iat i valaun u.


\par }{\BB \par }
{\Q \VS{15}Ea, una gire ra os na tava,

\par }{\Q Nina iau ga vaki ia da iau ga vaki u;

\par }{\Q I en ra vura da ra bulumakau.


\par }{\Q \VS{16}Una gire, i dekdek ra pagupagu na kakene,

\par }{\Q Ma ra dekdekina i ki ta ra lolo na balana.


\par }{\Q \VS{17}A taukuna i dekdek da ra tagatagal;

\par }{\Q Ma ra umana al vakai ta ra pagupagu na kakene dia ki varpetep.


\par }{\Q \VS{18}A umana uruna dia da ra lolo na palariam gobol,

\par }{\Q Ma ra umana rakana dia da ra palariam.


\par }{\Q \VS{19}I lia ta ra lavur magit na vavaki kai God;

\par }{\Q I tale ke nina i ga vaki ia pi na tadav ia ma ra pakat na vinarubu.


\par }{\Q \VS{20}Tago ra umana luana dia vatavua ra ana nian

\par }{\Q Ta ra pakana ba ra umana leing ra pupui dia libur tana.


\par }{\Q \VS{21}I va ta ra malur i ra umana davai,

\par }{\Q Ba i parau ta ra titiparar ta ra lum.


\par }{\Q \VS{22}A umana davai dia malmalur dia tuba bat ia;

\par }{\Q Ma ra umana iara ta ra papar a tava dia tur kikil ia.


\par }{\Q \VS{23}Ea, pa i burut ba ra tava i lovon;

\par }{\Q Ma ba ra Iordan i noro ta ra ngiene i tur patuan ika.


\par }{\Q \VS{24}Dave, i tale ta tikai ba na kinim ia ba i bobe bat ia,

\par }{\Q Ma na al pa ia ma ra vinau ta ra bilauna?




\par }\PoetryChap{41}{\Q \VerseOne{1}Dave, una il ra pukpuk ma ra ngie na il,

\par }{\Q Ba una vi ra karameana ma ra kuara?


\par }{\Q \VS{2}Dave, una vung ra vinau ta ra bilauna,

\par }{\Q Ba una go laka ra pagupagu na ngiene ma ra rumu?


\par }{\Q \VS{3}Dave, na lul vovo pa u,

\par }{\Q Ba na tata vovovon piram?


\par }{\Q \VS{4}Dave, na pait ra kunubu piram,

\par }{\Q Ba na toratorom vatikai tam?


\par }{\Q \VS{5}Dave, amur a limlibur me da u limlibur ma ra beo,

\par }{\Q Ba una vi ia upi kaum umana inip na vavina diat a ga tana?


\par }{\Q \VS{6}Dave, a umana talaim diat a balaguan tana,

\par }{\Q Ba diat a ivure ra umana pakapakana pire ra umana tena kunukul?


\par }{\Q \VS{7}Dave, una go ra palina ma ra umana rumu na palariam,

\par }{\Q Ba ra uluna ma ra umana rumu ai ra en?


\par }{\Q \VS{8}Una vung uka ra limam tana;

\par }{\Q Una nuk pa ra vinarubu, ma pa una pait mule!


\par }{\Q \VS{9}Ea, a ninunuk ung upi da kinim vake, a ninunuk vakuku ka;

\par }{\Q Ona ta tikai i gire ke, i dadadar ika tana.


\par }{\Q \VS{10}Pa ta tikai i rurung upi na vakurat ia.

\par }{\Q Ma akave ra tutana nina ba na tur pa ia?


\par }{\Q \VS{11}To ia na ub ia, ma pa na balbali?

\par }{\Q Pa ta tikai ta ra vavai na bakut.

\par }{\Q Kaugu iat.


\par }{\BB \par }
{\Q \VS{12}Pa ina ki mut ure ra umana ingarina,

\par }{\Q Ba ra ngala na dekdekina, ba ra minamarina.


\par }{\Q \VS{13}To ia na kulit vue ra palina?

\par }{\Q To ia na go kana dekdek na vargal?


\par }{\Q \VS{14}To ia na papa ra ngiene?

\par }{\Q Di tingtingiran ta ra umana pal a ngiene.


\par }{\Q \VS{15}A umana vulegina dia ki ngaina ta ra tamuruna,

\par }{\Q Ma dia ki varpetep.


\par }{\Q \VS{16}Dia ki vartamtabirit,

\par }{\Q Kari pa ta vuvu i ruk tana.


\par }{\Q \VS{17}Dia ki varpakan vanavana;

\par }{\Q Ma tago dia ki rokot, i dekdek ba da al kaba pa diat.


\par }{\Q \VS{18}A kapa i pupua rikai. ba i mapiuak,

\par }{\Q Ma ra ura kiau na matana dir da ra malana ba i lar.


\par }{\BB \par }
{\Q \VS{19}A birao i irop kan ra ngiene,

\par }{\Q Ma ra umana pitil na iap dia pitil rikai.


\par }{\Q \VS{20}A mi i irop kan ra bilauna,

\par }{\Q Da kan ra kabala i buabuai ma Ta ul i io.


\par }{\BB \par }
{\Q \VS{21}Kana ubar i topa ia ba da vabirao ra umana lakit na iap me,

\par }{\Q Ma ra birao i arikai ta ra ngiene.


\par }{\Q \VS{22}A dekdek i bang ta ra inoana,

\par }{\Q Ma ra lavur magit par dia burut ure.


\par }{\Q \VS{23}Di varpakane ra pal i ra pakana,

\par }{\Q I ki bulu tana, ma i dekdek upi da tak vue.


\par }{\Q \VS{24}A balana i leo da ra vat,

\par }{\Q I leo da ra vat na uduudu.


\par }{\Q \VS{25}Ba i tut, a umana rangrang na tutana dia burut,

\par }{\Q Dia dadadar ari i ubuubu lup ta ra ta.


\par }{\Q \VS{26}A pakat na vinarubu pa i topa ta magit,

\par }{\Q Damana bula ra rumu ma ra pu ma ra magit i mangi tuna.


\par }{\Q \VS{27}A palariam i da ra kubul pirana,

\par }{\Q Ma ra palariam gobol i da ra davai i maroto.


\par }{\Q \VS{28}Pa na lop kan ra pu;

\par }{\Q Ma ra umana lika dia da ka ra timul a kunai pirana.


\par }{\Q \VS{29}A umana ram dia da ra vuvur;

\par }{\Q Ma i nongone ke ra umana rumu dia bebe.


\par }{\Q \VS{30}A balana i da ra umana epene vat dia mangi;

\par }{\Q I va da ra gegege tapiok ta ra pikai.


\par }{\Q \VS{31}I vakakapal ra ta da ra kabala;

\par }{\Q I vurue ra lamanana da di vurue ra vamong ta ra kaka.


\par }{\Q \VS{32}A taina i pua murmur tana,

\par }{\Q Ma ta tikai na nuk ia ba ra ta iat i pua.


\par }{\Q \VS{33}Pa ta magit i varogop me ta ra rakarakan a gunagunan,

\par }{\Q Tago pa i nunure ra bunurut.


\par }{\Q \VS{34}I gire ra lavur ngala na magit;

\par }{\Q I king ure ra lavur magit i kolakolo.




\par }\Chap{42}{\SH Iob i tata kapa ma i mulaot ba God i takodo
\par }
{\Q \VerseOne{1}Ma Iob i ga tata bali ra Luluai, ma i ga biti:


\par }{\Q \VS{2}Iau nunure ba u pait valar pa ra lavur magit parika,

\par }{\Q Ma i dekdek ba da tur bat ra nuknukim.


\par }{\Q \VS{3}To ia i ive ra kabinana ma ra tuptup?

\par }{\Q Iau ga tata ma ra tuptup

\par }{\Q Ure ra umana magit nina ba kaugu kabinana pa i ga tale ba na kodop vake.


\par }{\Q \VS{4}Una valongore iau, iau lul u, ma ina tata;

\par }{\Q Ina tir u, ma una bali iau ma ra kabinana.


\par }{\Q \VS{5}Iau ga valongore ra varvai nina di kapkap vanavana ure u,

\par }{\Q Ma go iau gire u ma ra kiau na matagu;


\par }{\Q \VS{6}Damana iau milikuane mule iau, ma iau nukpuku

\par }{\Q Ta ra tobon ma ra kabu na iap.


\par }{\BB \par }
{\PP \VS{7}Ma ba ra Luluai i ga tar tata par pire Iob, a Luluai i ga kabila biti tai Elipas ra te Teman dari: Kaugu kankan i karangap ure u, ma pire ra ura talaim; tago pa amutal ga varvai dovot ure iau, da kaugu tultul Iob i ga pait ia.

\VS{8}Damana amutal a kap lavurua na bulumakau ma lavurua na sip, a umana tomotoina, ma amutal a vana tadav kaugu tultul Iob, ma amutal a vartabar ma diat ure amutal; ma kaugu tultul Iob na araring ure amutal, ma ina torom ta kana niaring, ma pa ina bali amutal tago amutal ga papaua; tago pa amutal ga varvai dovot ure iau, da kaugu tultul Iob i ga pait ia.

\VS{9}Damana Elipas ra te Teman, Bildad ra te Sua, ma Sopar ra te Nama dital ga vana, ma dital ga pait nam ba ra Luluai i ga ve dital tana; ma ra Luluai i ga valongore bula ra niaring kai Iob.


\par }{\SH Di vaboina mule ra kini kal Iob
\par }
{\PP \VS{10}Ma ba Iob i ga araring ure ra utul a talaina, ra Luluai i ga vaenana pa kana kini; ma Iob i ga vatur vake mule tai ra Luluai a uraura pakana ta nina i ga vatur value vake.

\VS{11}Ma ra umana turana, ma ra umana taina, ma diat dia ga talaina lua me, dia ga pot tadav ia, ma dia ga ian varurung me ta ra kubana; ma dia ga ligur maravut ia, ma dia ga vamaram ia ure ra kini na malari i ga vatur vake tai ra Luluai; ma tikatikai i ga tabar ia ma ta pakana mani ma ra domol i goled.

\VS{12}Ma ra Luluai i ga manga vadoane ra ibaiba na nilaun kai Iob ta dir ma ra turpaina; ma i ga vatur vake a vinun ma a ivat na arip na marmar na sip, ma laptikai na arip na marmar na kamel, ma a ura arip na marmar na bulumakau, ma tika na arip na marmar na as, a umana tana.

\VS{13-14}I ga vatur vake bula lavurua na bul tutana ma a utul a bul vavina. A luaina i ga vaiang ia ba Iemima, a vauruana ba Kesia, ma ra vautuluna ba Keren-Apuk.

\VS{15}Ma ta ra gunagunan pa di ga na tadav ta metek na vavina da ra utul a natu i Iob; ma tama i dital i ga tul tar dital ba dital a kakalai varurung ma ra umana tai dital.


\par }{\PP \VS{16}Ma namur ta go Iob i ga laun Vue tika na mar ma a ivat na vinun na kilakilala, ma i laun pi na gire ra umana natuna, ma ra umana natu i diat bula, tuk tar i ga ivat na taun tarai.

\VS{17}Ma Iob i ga mat; i ga ngeo ma i ga laun vao.


\par }