11
1 Ma ta ra luaina kilala Darius ra te Media i ga ki na king tana, iau ga tur maravut ia ma iau ga vaongor pa ia.
A king ta ra papar a labur ma ra king ta ra papar a taubar
2 Ma go ina vaarike ra dovotina tam. Io, a utul a king mulai dital a tut ta ra gunagunan Persia; ma ra vaivatina na manga uviana ta diat par; ma ba ra dekdekina i tar tavua tago i peal kana lavur magit, na vangangap ra tarai par upi diat a varubu ma ra tarai Elas. 3 Ma tika na rangrang na king na tut rikai, nina ba na ongor ma ra ngala na varkurai, ma na pait ika ra magit i mainge. 4 Ma ba i tar tut rikai da bubur vakaina kana kiki na varkurai, ma da tibe varbaiane upi na ivat na pakana ta ra ivat na matana vuvu; ma ra umana bul mur tana pa diat a kale, ma pa na varogop mulai ma ra varkurai i ga vatur vake; tago da rubat vue kana varkurai, ma ta ra umana enana bula diat a vatur vake.
5 Ma ra king ta ra papar a taubar na ongor, ma ga tikai ta kana umana luluai na manga ongor ta dir ma kana vuna gunan na ngala. 6 Ma ba i par ta umana kilala dir a tur varurung, tago natu i ra king ta ra papar a taubar, a vavina, dir a taulai ma ra king ta ra papar a labur upi da vamaram guve dir; ma ga ra vavina pa na vatur vake ra niongor ta ra limana, ma ra king ma ra umana bul mur bula tana pa diat a tur; da ga nur vue ke ra vavina, ma kana umana tultul, ma natuna, ma kana tutana.
7 Ma tika na ibuluna ta ra okorina na tur kia ia; na tut ure ra tarai na vinarubu, ma na olo ta ra dekdek na pia na pal kai ra king ta ra papar a labur, ma na vana taun diat ma na uvia pa diat. 8 Ma damana bula na mulue kadia umana god, ma kadia lavur tabalar di ga tun mal diat, ma kadia lavur ngatngat na la na goled ma ra lavur la na silva, uro Aigipto; ma ta umana kilala na ngo kan ra king ta ra papar a labur. 9 Ma ra king ta ra papar a labur na vana ta ra kiki na varkurai kai ra king ta ra papar a taubar, ma na lilikun mulai ka ta kana gunan iat.
10 Ma ra umana natuna diat a varubu, ma diat a varurue ra ngala na kor na tarai na vinarubu, ma na vut ma na manga lubu da ra lovon ta, ma na alalu tana, ma na lilikun mulai, ma kana tarai diat a ongor ma ra vinarubu tuk tar ta kana dekdek na pia na pal. 11 Ma ta ra king ta ra papar a taubar na kankan tana, ma na vana rikai upi dir a varubu me, dir ma ra king ta ra papar a labur; ma na vatut ra ngala na tarai na vinarubu, ma da uvia pa ka kana ngala na tarai na vinarubu. 12 Ma ba da ben vavilavilau vue ra ngala na kor, ra nuknukina na ngala ure mule, ma na uvia pa mangoro na vinun na arip na marmar, ma pa na ongor tana. 13 Tago ra king ta ra papar a labur na lilikun, ma na vatut mule ra ngala na kor na tarai na vinarubu, nina i ngala ta dir ma ra loko na tarai na vinarubu lua; ma ba ta umana kilala dia tar taun ia na vut mulai ma ra ngala na kor na tarai na vinarubu, ma kadia vargal na ngala.
14 Ma ta nam ra e mangoro diat a tut na varpiam ure ra king ta ra papar a taubar; damana bula ra umana karvuvu pire kaum tarai diat a tut upi na ot ra ninana; ma da uvia pa ka diat. 15 Ma ra king ta ra papar a labur na vut ma na kal guve ra ngala na bobokon na pia, ma na ongor pa ra dekdek na pia na pal; ma ra ongor i ra tarai maro ra papar a taubar pa na tur bat valar pa ia, ma ra umana lebe bula tana pata, tago pa na tale diat pi diat a onge bat ia. 16 Ma nina dir varubu me na pait ika ra nuknukina iat, ma pa na tale ta tikai pi na tur ta ra luaina matana; ma na tur ta ra vakak na gunan, ma na pait ra varli. 17 A nuknukina ba na vut ma ra dekdek i kana vuna gunan par, ma na vatur ra kunubu ma na pait ot pa ia: Ma na tul tar natuna, a vavina, tana upi na vakaina kana varkurai; ma pa na tur, ma pa na maravut ia. 18 Ma namur na lingan upi ra umana gunan ra valian, ma na vatur vake mangoro; ma ga tika na luluai na vinarubu na tur bat kana varvul; maia pa, na bali kana varvul pirana. 19 Io, namur na lingan upi ra umana dekdek na pia na pal ta kana gunan iat; ma na tutukai ka ma na bura, ma pa da gire mule.
20 Ma tikai na ki ur vue, nina ba na tulue ra tena kapkap totokom upi na alalu ta ra minamar i ra vuna gunan; ma ba i par ta umana bung na virua, vakir ta ra kankan kai ta tikai, ma vakir ta ra vinarubu. 21 Ma ra milmilikuan na tutana na ki ur vue, tikai ba pa di ga tul tar ra minamar i ra kini na king tana; na kakao ivai ka, ma na vatur vake ra varkurai ure ra tinata na varmananai vavaongo ko. 22 A umana loko na tarai na vinarubu diat a panie ta ra luaina matana, ma da vamutue diat, ma damana ra luluai na kunubu bula. 23 Ma ba tikai dir kubu me na vagu pa ia; ma na tavua rikai ma na ongor ma ra paupau tarai ka. 24 Na vana taun ra umana gunan dia vuai mat ta nam ra langun ba dia ki na malmal; ma na pait ra lavur magit ba ra umana tamana ma kana lavur ngalangala lua pa dia ga pait ia, ma na imire ra lavur magit i ga ra pa ia livuan ta diat, ma ra lavur magit i ga long ia ma ra lavur tabarikik; ma ta umana kilala na varpit ure ra umana dekdek na pia na pal. 25 Ma na vararak mule ra dekdekina iat ma kana niongor, ma na tut na vinarubu ure ra king ta ra papar a taubar, ma kana tarai na vinarubu na ngala. Ma ra king ta ra papar a taubar na varvarubu me ma ra ngala na loko na tarai na vinarubu ta; ma pa na tur bat ia, tago da varpit ure. 26 Ma diat dia ian ta kana ul a nian diat a vuna ta kana vinirua, ma da vapanie vue kana tarai na vinarubu; ma mangoro da doko diat. 27 Ma ra bala i go ra ura king par dir a nuk upi ra kaina; ma ta ra kopono vatar na nian dir a vartuam, ma kadir varpit pa na ot; tago ra mutuaina na vut boko ta nam ra e di ga kubu ia. 28 Ma na talil ta kana gunan iat ma ra ngala na tabarikik, ma ra nuknukina na tur bat ra lia na kunubu; ma na pait kana mamainga, ma na talil mulai ta kana gunan iat.
29 Ta ra kilala di ga kubu ia na lilikun, ma na vana ta ra papar a taubar; ma go ra vinavana pa na varogop ma nina lua. 30 Tago ra umana parau Kitim diat a pot upi diat a varubu me, ma na burut ma na talil, ma na kankanuane ra lia na kunubu, ma na pait ika kana mamainga; ma na lilikun, ma na nuk pa diat dia vana kan ra lia na kunubu. 31 Ma na tulue ra tarai na vinarubu upi diat a vana rikai, ma diat a vakaina ra pal i gomgom ma ra dekdek na liplip tana, ma diat a tigal bat ra tinabar di tuntun tar ia ta ra bungbung par, ma diat a vatur ra magit i milmilikuan nina da kaian mat i tana. 32 Ma na varara diat dia piam vue ra kunubu ma ra varmananai vavaongo; ma ga ra tarai ba dia nunure kadia God diat a tur padikat ma diat a ongor. 33 Ma diat dia kabinana pire ra tarai diat a tovo vakapa mangoro; ma a dovotina diat a virua ta ra pakat na vinarubu ma ta ra iap, ma da ben vavilavilau pa diat ma da ra pa kadia tabarikik, mangoro na bung. 34 Ma ba dia papait na virua da maravut diat a ik. Ma mangoro diat a agil diat ma ra varmananai vavaongo; 35 ma ta umana tena kabinana diat a virua, upi da valar ra tarai, ma da vagomgom diat, ma da mal vapua diat, ma na tuk tar ta ra mutuaina; tago di tar kubu ra bung boko ure.
36 Ma ra king na pait ra magit i mainge; ma na vangala pa mule upi na ngala ta ra lavur god par, ma na tia enana kana tinata ure ra God kai ra lavur god. Ma na tavua tuk tar ta ra bung ba na ot ra kankan ure; tago da pait ot pa ra magit di ga kure. 37 Ma pa na ru ra umana god kai kana umana ngalangala, ma pa na nuk pa ra magit ra vaden dia mainge, ma pa na ru ta enana god bula, tago na vangala pa mule upi na ngala ta diat par. 38 Ma na ru ka ra god kai ra umana dekdek na pia na pal; na ru ra god nina ba kana umana ngalangala pa dia ga nunure ma ra goled, ma ra silva, ma ra lavur ngatngat na vat, ma ra lavur mari na magit. 39 Ma na uvia pa ra umana dekdek na pia na pal, dir ma ra god irai; ma diat ba i nuk pa diat, na vangala diat ma ra minamar; ma na tul tar ra varkurai ta diat ure mangoro, ma na tibe tar ra gunan ia diat ure ra vapuak.
40 Ma ta ra mutuaina ra king maro ra papar a taubar na tut na vinarubu ure, ma ra king maro ra papar a labur na barat ia da ra ragia, na barat ia ma ra umana kiki na vinavana ure ra vinarubu ma ra lavur tarai dia ki ra os, ma mangoro na parau bula; ma na olo ra umana gunan ma na kor tana, ma na alalu tana. 41 Na olo bula ta ra vakak na gunan, ma mangoro na tarai diat a virua; ma go diat diat a pila ta ra limana: Edom, ma Moab, ma ra ngala na pakana ta ra tarai Amon. 42 Ma na tulue ra limana upi ra umana gunan, ma ra gunan Aigipto pa na pila. 43 Ma na vatur vake ra goled ma ra silva, ma ra lavur ngatngat na magit ta ra gunan Aigipto; ma ra tarai Libia ma ra tarai Etiopia diat a murmur ia. 44 Ma ra varvai maro ra papar a taur ma ra varvai maro ra papar a labur na vapurpuruan ia, ma na vana rikai ma ra ngala na kankan upi na varli, ma na vamutue mangoro. 45 Ma na vatur ra lavur pal na mal ure kana kini livuan ta ra ta ma ra vakak na luana i gomgom; ma na virua ka, ma pa ta na na maravut ia.