ⅩⅩⅦ
Hicoopuyee ha hiti Póol Room niŋ piteen
Ⅰ Ta nkacoke ta nii uñaŋaa pikaayu Room ti mah ma miti Itali niŋ piteen, Póol niŋ pakakee keekulee nkañomanee akee áhampaatiin asoocaali ati Room aŋa nkasok Yuliyus, éefulii ti himpaac ha hiti pusoocaali pa keeyem ka ti páhin ti amansa ya enfakat a ati Room. Ⅱ Núuyuuko neyii ti piteen penfakat péefulii ti saatee ya eti Atalamit peeyeniye pikaayu ti úsik wa uti mah ma miti Asii, púful toko nuuñak. Alistaak ati mah ma miti Masetoni eekine ya ti saatee ya eti Tesalonik naanapool niŋ unii. Ⅲ Eti kacom eteyyo nuuciŋ ti saatee ya eti Siton. Yuliyus naanap ti Póol, naakatanoo apikaay hiyoop pákawiyoo kati kayankananoo ti waah óo waah ewwa naasoolahe. Ⅳ Upúful toko nuuñak. Nuuyesan epees yaamay econ ya eti Siip épikinkan unii ti hiyam ha, kamma nihiyeniye ésapii toonii. Ⅴ Nuufiitan kaatii ka keeyem ka púcoonool mah ma miti Silisi niŋ Panfili nuucol ti saatee ya eti Mila ti mah ma miti Lisi. Ⅵ Ta núuyuukinoyii ta, áhampaatiin a asoocaali ya naacuk piteen penfakat péefulii ti saatee ya eti Alesantili peeñaŋe pikaayu Itali, náayuuk unii.
Ⅶ Fo kunoom, piteen pa mpiyeno pikaayu caahinkiŋ caahinkiŋ, nuutaak páciite penfakat le niŋ efuulohan saatee ya eti Kanit. Páawoo hiyam ha hikitaakit unii kaacoonool, nuumuus éñuut ya eti Salmone nuuyesan epees yáali econ ya eti Kilet épikinkan unii ti hiyam ha. Ⅷ Nuuyeno pinaaco niŋ econ ya niŋ páciite penfakat. Nuucol lakeenaay la nkasok Usík Weewalla, pukol saatee ya eti Lase.
Ⅸ Fo le, pítin pa piti kaakaawool ka kutoonii mpifiyo meemak fo fala suŋ ya eti Pusuwif pa neemuuse: etiil ya néelohanii ta kaatii ka nkíciiti ta kaafiitan. Kaatii ka nkihaŋ toko nkíliiñoole, fiye piteen pa piyinaat himuusu ti kásuumaay. Tempo wune Póol náakupananii: Ⅹ “Pákawiyam, cukaamcuk nii kaakaawool ka kutuunaa éfikiciiti, nkitaak púpuco niŋ hípuulu. Sokut lamma nii piteen pa putuunaa niŋ aŋa mpúyuuke ya éfikapucaloolo, pale núuwasumutaa lompo efuuketaa.” Ⅺ Háati eeha Póol naasoke ha, áhampaatiin a asoocaali ya naahaŋ naacoke kilim ka kiti ateteyana ya niŋ ati piteen pa. Ⅻ Páawoo kásik enkuu taapala kinap ti etiil, ekina ewune keecoone ka upuhankan pítin pa nkahaŋ pameeŋ. Nkálafi hiciŋu niŋ éfikayini ti kikee kásik kiti Kilet enka nkasok Fenis keecoonoole pa caanak ca incinow pa. Usík úsupak utaakiye toko, kikee ka ti epees yaamay, kikee ka ti epees yáali. Nkálafi pikaayu kati cakayeno toko fo ti hasa.
Kúsuh ka keehiñe ka
ⅩⅢ Eyam neesap épufulii epees yaamay, incukii nii éfikayini hicolu pa nkayem pa ti pikaayu, nkáñakii lankaloo ya nkanaaco econ ya eti Kilet. ⅩⅣ Fiyiit hítaapanu eyam eyya nkasok “Elakilon” néefulii épuwanoonii ti pítintiŋ pa piti econ ya. ⅩⅤ Hiyam ha nihicoop piteen pa putoonii, piyinaat pikaayu, fiye nuukatanoolo neeho. ⅩⅥ Nuucol ti cicon enca nkasok Kota, nuuyesan co epees yáali cípikinkan unii caahinkiŋ ti hiyam ha, niŋ páciite penfakat núuhin kata fo úfulanii citeen ca citi kafakan ka ti man ma núuyuuk co. ⅩⅦ Upupa, keeyem ka ti páhin ti piteen pa nkacoop ñikopu nkapoonanool piteen pa kapipenan po sempe. Nkawanan lankaloo ya eyya nelent ya épikaasin katey ka kiti piteen pa, kamma nkafeye timpi pilaay ti pufaah pa peeyem pa pukol mah ma miti Libiya. Fiye, nkakatan hiyam ha hipicoop unii. ⅩⅧ Eti kacom eteyyo, hítaapanu eyam ya neeloŋ ti hisapu meemak ti piteen pa fo nkawantal ti kaatii ka aŋa mpúyuuke ya. ⅩⅨ Eti tanta eteyyo, poko himuumii, nkawantal wañ ewwa nkásikool wa newwo. ⅩⅩ Kunoom keemeeŋe ucukut caanak ca niŋ picaaŋaŋ pa, hiyam ha nihiloŋ ti hisapu. Ti pikelan, núuwusen nii etuufak.
ⅩⅪ An aliit fo ta infiyye, fiye Póol naasiiŋo hátikinii naasokii: “Pákawiyam, niñaŋaam-ñaŋ hínum káasiitan ta inci insoke ta aluu timpi ukatanaa Kilet. Anti nifakanee ti púpuco empe niŋ ti hípuulu eehe. ⅩⅫ Pale fiye, inci pusok aluu, timpi níwusen, an taaluu átapuul ti eloŋ ya eteyoo, piteen pa lamma éfipupucaloolo. ⅩⅩⅢ Kaatuko hánant ha heemuuse ha maleekoo néefulii ti inci, éefulii pati Pútuun pa empa inci iyyem pa tempo, íntuul po. ⅩⅩⅣ Neesokam: 'Timpi fe Póol kaatuko aafasiiŋo hátikin Sesaal, amansa ya enfakat a ati Room. Síitan, Pútuun pa ti panap etempo ti awe, pifakanaafakan an óo an aŋa inniyem ti piteen pa.' ⅩⅩⅤ Ooto pákawiyam, timpi níwusen, kaatuko inci taakaataak káyinan ti Pútuun pa nii efihitaako samat nii fa mpusokaam fa. ⅩⅩⅥ Pale piteen pa efipilaay ti ekee econ.”
ⅩⅩⅦ Hánant ha heewase ha ŋaasuwan niŋ kipaakiil, hiyam ha nihiloŋ unii ti hicoopu ti kaatii ka kiti Mediterane.* Mpisit, keeyem ka ti páhin ti piteen pa incukii nii ulohanaalohan kantant. ⅩⅩⅧ Nkacenk ekumpa niŋ nikopu nkawant yo ti man ma kapiniik pásune pa. Nkacuk nii pásune pa máamun simeetal áwii ésupak (40). Nuuteeŋo hátikin, nene kawant nikopu na nkacuk nii pásune pa máamun simeetal áwii niŋ ŋaasuwan (30). ⅩⅩⅨ Ti pikaayu empuu, nkafe pucukii nii efikalooŋ énankiin, fiye nkawant silankaloo sipaakiil puson piteen pa nkaluum cipilap.
ⅩⅩⅩ Fiye, keeyem ka ti páhin ti piteen pa nkálafi hikatu toko piteen pa kapifakanoolo, nkawanan citeen ca citi kafakan ka kápihin fiye nii pikaayu kapenan pilankaloo hátikin piteen pa. ⅩⅩⅪ Pale Póol naasok áhampaatiin a asoocaali ya: “Niŋ payenkuu kakaayaa, aluu étiniyiniyee kafakanee!” ⅩⅩⅫ Fiye, pusoocaali pa nkafiital ñikopu ña ñiti citeen ca citi kafakan ka, nkakatan co cipikaay.
ⅩⅩⅩⅢ Ulap wa, Póol naaluum an óo an apili, naasokii: “Niyenaayeno hítuulu niŋ ewatate, fo sílookuŋ súsupak niliit waah. ⅩⅩⅩⅣ Káluma nili, nisoolahaa-soolah hili kati niloŋ. Háati oonool ti aluu átapuul kaahanoo koonool kiti hikawoo.” ⅩⅩⅩⅤ Ta naapaye ta hisoku eehuu, naacoop hímpuul naasok Pútuun pa apalaka hátikinii púlooŋ naafiit ho náayaañ ali. ⅩⅩⅩⅥ Ti oom káasiiŋuma, an óo an púsusoo mpulum naali lompo. ⅩⅩⅩⅦ Unii keeyeniye ka ti piteen pa uyema sikeme súsupak niŋ áwii éhaaciil niŋ kaat niŋ oonool (276). ⅩⅩⅩⅧ Ta nkaliye ta kapisiit, nkákaasin panape piteen pa ti kaawantal paliyal pa ti kaatii ka.
Píhipo pa
ⅩⅩⅩⅨ Cipilap, keeyem ka ti páhin ti piteen pa kakiiwut la nuuyeniye la pale nkaŋantan poloŋ éefuke ti kantant, nkálafi niŋ éfikayini kaataasan toko piteen pa. ⅩⅬ Fiye, nkákopin pilankaloo pa, nkakatan po ti kaatii ka. Nkákopin lompo ékusu ya éŋaapooluma ya. Fiye, nkasiiŋan kaafaal eyam hátikin piteen pa, hiyam ha kati hicoop unii. Nuuhiiŋ pati kantant ka. ⅩⅬⅠ Pale nuucol ti efaah enfakat, piteen pa mpilaay, hikaw etempo nihiloco, piyinaat piteeŋo. Kúsuh ka nkihiñ nkúpucalool puson etempo.
ⅩⅬⅡ Pusoocaali pa nkálafi himuku keekulee ka ancuk an teyii timpi awac apifakii. ⅩⅬⅢ Pale áhampaatiin a asoocaali ya náalafi kafakan Póol, akatanutii kápihin eeha nkálafiye ha. Fiye, naawufan hilim nii keeyina ka kaawac káyaañ kanuut ti man ma kapifiitan. ⅩⅬⅣ Pakakee paka nkacok ti pupapaloo niŋ ekina tom ti upenc wa uti piteen pa nkanapanii. An óo an teyii, fiye naafake ti kásuumaay.
* ⅩⅩⅦ:ⅩⅩⅦ Ta Luk naakiice ta eehe, “kaatii ka kiti Atiliyatik” naakiice. Kaatii ka kiti Atiliyatik ti kaatii kiti Mediterane nkiyem.