LUK
Giu visuvisuna i gilumi
Lainuwanega
Luk Giu visuvisuna i gilumi bi ya giugiuweda te Tauwaiyawasana Yesu Maimaituwa i giugiuwapaena i giukamaḡena mote Islael taudiḡa aubaidi bi lava dobu matabuna nopodimo vaitedi aubaidi. Luk i giluma bi i giuweda te laḡanemo Yesu ena noya i waitubuna ba tana Aluwa Waiyawa niga noyana i vite te giu visuvisuna ya lauguguyae lava wainuwatoitoidi lisidimo, 4:18. Niga giuna visuvisuna ya giugiuweda te lava eda nuwaboya tabudi bi tabudi nopodimo bi laḡannemo niga bukana ta iyevina kaka nuwauba ta vai. Bi giukauwa te niga yawasanina ba Luk ena buka noponemo kaka ta banavi. Lava edi nuwaboya tabudi bi tabudi nopodimo Yesu i waiyawasanidi.
Laḡannemo tana lava i sagusagudina ba lava matabudi tana lisinemo a wainuwavisu. Banina niga bukana Luk pakanemo laḡaninemo Yesu i tubuḡana ba lava wapewapedi tana lisinemo ai nuwavisu, 2:10. Bi kota mainana laḡannemo Maimaituwa i lageti nawena malamo ba tedi matabudi ai nuwavisuna tana lisinemo, 24:52. Tana i nawa mala mulinemo, Giu Visuvisuna bainewa i dabalalana dobu te dobu taunana Luk i gilumi watedi buka Giugiukamaḡedi Edi Kauwa noponemo.
Niga bukana noponemo kauwa ḡesaudi ta banavidina ba Luk taunaḡa i gilumidi, maibena aneya a salena, tauḡamo a nawa Yesu a vakitana, tana gomana gaubona bi pali vanuwinemo a banavina, Sameliya olotona lautaulalina bi gomana gwegwegwena lisinemo. Niga taudidi ba Luk taunaḡa i kamaḡatidi. Bi Aluwa Waiyawa i kamaḡati te waiwaivini kota tedi vaitedi Yesu sa kaiwata bi yawasanamo sa sola saḡa.
1
1 Aisi Tiyopilas! Lava wapawapa kaikana kauwa lisidemo a tubutubuḡana matabudi a gilumi watedi. 2 Pakanemo taupaula a laulauguguyana bi lava matedimo kauwa a kitekitedi bi a giugiuwemaina matabudi a gilumidi. 3 Taunana aubaina tagu niga kauwidi pakanemo e kita kauwedi te edi didimanemo yà gilugilumidina tam aubaim. 4 Banina tam maso kuna sibe kauwe te bai a wailovelovemna ba giukauwa.
Diyon taukabulu ena tubuḡa ai noyenoye
5 Diudiya edi ḡalibona Alodi ena waibada sauginemo bi ḡome ba pilisi isana Sakalaiya i miyamiya. Tana ba pilisi Abisa ena tubulelesa bi mwanena Elisabet ba pilisi Elon ena tubulelesa. 6 Bi tana mamwanena ba yawasana didimaninemo a miyamiya Maimaituwa matanemo. Bada ena giuvavasaḡa bi ena waiḡake a voteyeteyaedi bi mote bai a voiye waigebo. 7 Tedi mote ai natunatuna banina Elisabet i aipoi bi tedi ai magula kauwa. 8 Laḡan ḡemota Sakalaiya ena sauga i tava te Pilisi noyana pali vanuwina noponemo i voivoiye. 9 Tana koitilimo a vine te piupiu ya gabu pilisi edi vaivai luvanemo. Kamaina bi i sola nawa Bada ena vanuwemo te piupiu panepanena i gabu. 10 Bi lava kumna vanuwa didiyaunemo a laulaupali, piupiu gabuna laḡannemo. 11 Mba ḡome Bada ena aneya i laumaḡatana Sakalaiya lisinemo. Bi olta diyanemo i moimoito, kataiyana yawaninemo, bamo piupiu i gabugabunemo. 12 Ḡome Sakalaiya aneya i kitakita ba i tatava, bi naila i kagusugusu. 13 Geḡa te aneya i giuwena gado, “Mote kuma naila.” Em pali ba Maimaituwa i vai. Mwanem Elisabet kaka natum olotona ya bewa bi kwai isana Diyon. 14 Tana ya voiyem te kwai nuwavisu bi kwa yasisi, ena tubuḡemo ba lava wapawapa sa yasisi. 15 Bi Bada matanemo ba tana i saḡa gulata. Tana mote wain e tegotego ḡaiḡailisidi ima tegodi, banina ena tubuḡemo ba Aluwa Waiyawa yai waiwanavu. 16 Tana Islael lavedi wapewapedi ya natome munaḡedi Bada edi Maimaituwa lisinemo. 17 Bi tana Bada ena eta ya yawasi bi Aluwemo maḡailisina ya noyana maibena Elaidiya. Tana magumagula nuwedi ya vitaledi te natunatudi nuwedi sa vaidi. Bi lava laulaukasaḡaiḡaidi nuwedi ya vitaledi te Maimaituwa ena nuwauyauya sa sibe bi didimanemo sa miya. Lava ya vononoḡedina Bada ya natonatona aubaina. 18 Ḡome sakalaiya aneya i waitalayena gado, “Bainewa ya sibe te niga ba giukauwa. Tagu ei magula bi mwanegu kota i wai magula.” 19 Aneya giu i waimunena gado, “Tagu Geibiliyelo, tagu Maimaituwa diyanemo taumoito. Tana i giukamaḡegu te lisimmo yà gagali bi giu visuvisuna yà giuwem. 20 Tagu bai e giugiuwemna mote kuwai sumaḡe te laḡan kauwa ya natonatona niga kauwina ya tubuḡa. Taunana aubaina tam kwai gumgum bi mainana kwa miyamiyana eete bai e giugiuwemna ya tubuḡa.” 21 Mba laḡannemo lava Sakalaiya a labelabena a wainuwanaina te bai aubaina tana pali vanuwinemo i miya gulata. 22 Sauginemo tana i potipotiyovo ba mote ḡemoḡemotina te tedi lisidimo ya gagali bi a kita ḡone te pali vanuwina noponemo wailove i kita. Tana i waigumgum bi giu i kabi kasaḡe te tubuḡinemo gagali i voivoiyedi. Kamaina te tana waigumgummo i miya. 23 Sauginemo wiki ḡemota noponemo tana ena noya i kovi ba i munaḡa ena malagaimo. 24 Mba mulinemo ba mwanena Elisabet i bwaga. Tana nawalai 5 nopodimo i lauguduguduye bi mote lava matediḡa i nawanawa. 25 Bi Elisabet i giuna gado, “Niga kauwina ba Bada lisigumo i voiye bi ena ḡowana i kamaḡati bi ena launuwatoimo lava nopodimo egu dabauba i kaikamaḡe.”
Yesu ena tubuḡa ai noyenoye
26 Laḡannemo Elisabet ena nawalai wai 6 nemo Maimaituwa aneya i giukamaḡe te i nawa Nasalet tauninemo, Galili plovinsina noponemo, 27 ḡome totopa isana Meli lisinemo. Tana ai anine te Diyousep ya naḡi, bi Diyousep ba Deivida ena tubulelesa.
28 Aneya Meli i giuwena gado, “Ebom tam Maimaituwa i ḡoe gulatem,* Bada ba tam vaitem.”
29 Aneya ena giumo ba Meli ena noḡota i kovi bi nuwana i laḡalaḡa te niga giuna banina bai.
30 Bi aneya i giuwena gado, “Meli, mote kuma naila, Maimaituwa lisimmo i wainuwa visu gulata.” 31 Bi tam kaka kwa bwaga bi kwai natuna te gomana olotona kwa bewa bi kwai isana Yesu. 32 Tana isanawanawana Maimaituwa Saḡasaḡa Guletina natuna. Bada Maimaituwa ya voiye te yai ḡalibonana maibena tamana Deivida ena waibada. 33 Bi Islael† lavedi lisidimo yai bada bi ena waibadana ya kena nonoḡa.
34 Meli aneya i waitalayena gado, “Mba bainewa? Tagu mote bamo oloto mayana yà vai.”
35 Bi aneya, Meli ena giu i waimunena gado, “Aluwa Waiyawa lisimmo ya yovo bi Maimaituwa Saḡasaḡa Guletina ena ḡailisimo kaka yai kwesitawam. Taunana aubaina gomana Waiwaiyawina kaka ya tubuḡa bi sai isana, Maimaituwa Natuna. 36 Tana kwa kita em dam isuna Elisabet, avena te i waimagula bi i aipoi bi geḡa te niganana ena nawalai wai 6 na. 37 Maimaituwa lisinemo mote bai i pilipili.”
38 Ḡome Meli giu i waimunena gado, “Tagu ba Bada ena taupaula bi bai kuna giugiuwena ba ya tubuḡa.” Kamaina bi aneya Meli i gose.
Meli Elisabet i vakita
39 Mba kauwina mulinemo Meli i vononoḡa bi i nawa oyamo, taun Diudiya plovinsina noponemo. 40 Tana Sakalaiya ena vanuwemo i tava bi Elisabet i waiebone. 41 Laḡannemo Elisabet Meli ena waiebona giuna i vaivaiye ba bwaganemo gomana i laupoti bi Aluwa Waiyawa i waiwanavu. 42 Bi kalinana dididiginemo manuwa visuna i giuna gado, “Waivini matabudi ka kavisuvisudi nopodimo tam Maimaituwa i kavisuvisu gulatem te gomana ka kavisuvisuna kwa bewa! 43 Tagu ba lava yababa bi bai aubaina egu Bada tinana kuna tava au kitagu. 44 Sauginemo kuna waiyebogu ba gomana bwagagumo mayasisina i laupoti. 45 Tam Maimaituwa i kavisuvisumna, banina ba kunai sumaḡa te Bada bai lisimmo i giugiuwena ba ya tubuḡa.”
Meli ena sale
46 Meli i giuna gado, “Nopogu Bada ya kasaḡesaḡe, 47 Aluigu i yasisi 48 banina Maimaituwa tauwaiyawasanigu, tagu taupaula ota bi tana i noḡotigu. Niganana bi noi i saḡa i nawana ba kimta matabudi sa giu te tagu Bada i kavisuvisugu, 49 Maimaituwa Wailewapanina tana Waiyawa bi kauwa nananakidi aubaigu i voiyedi. 50 Kimta te kimta mabai sa vivivilena ba ya launuwatoiyedi. 51 Tana nimana ḡaiḡailisinemo kauwa nananakidi i voiyedi bi lava nuwanuwa saḡesaḡedi edi ogatalamo i waidabalalidi. 52 Tana lava a waiguyauna edi waibadamo i sivu yovoḡedi bi lava a ḡauḡaubo munaḡana i sivu saḡedi. 53 Maimaituwa lava kanikanipekidi mwali visuvisudimo i waiwanavudi bi waiwaiguyaudi makavekavedi i giu kamaḡedi a nawa. 54 Maimaituwa ena launuwatoimo ena taupaula Islael lavedi i noḡotidi bi i sagudi. 55 Bi ena giuwapa i voivoiyena eda magumagula, Eiblaḡam bi natunatuna lisidimo ba ya kena nonoḡa.”
56 Meli Elisabet lisinemo i miyana nawalai faiona a kovi bi i munaḡa ena animiyamo.
Diyon taukabulu ena tubuḡa
57 Elisabet ena wainatuna saugina i tava bi gomana olotona i bewa. 58 Laḡannemo diyanemo taumiya bi ena dam lavedi a vaiye te Bada ena launuwatoi i didiga lisinemo ba matabudi a yasisi ḡemota.
59 Laḡan wai 8 nemo ba gomana a natome te kwapi bwali sa vite bi tamana Sakalaiya maso i waivaliḡesae. 60 Bi geḡa te tinana Elisabet i giuna gado, “Geḡa! Koi isana Diyon.”
61 Bi tedi a giuwena gado, “Bamo em dammo mba mai isa?” 62 Kamaina bi lava tubuḡidimo mataila a voiye te Sakalaiya bainewa gomana yai isa.
63 Kamaina bi Sakalaiya anigiluma tabatabana i waibaḡaye te a vite bi i gilumana gado, “Koi isana Diyon.” Bi lava matabudi a soveye. 64 Noi taunana gayana i sasasaḡi te i kabi giugiu bi Maimaituwa i kasaḡesaḡe. 65 Edi lava diyedimo taumiya matabudi a sove bi Diudiya oyana lavedi niga kauwidi a giugiu watedi. 66 Lava matabudi niga giudi a vaivaiyedina ba ai nuwa noḡonoḡotaedi bi ai talana gado, “Niga gomenina ba lava bainewa kitana ya tubuḡa? Banina Bada nimana ba tana lisinemo.”
Sakalaiya ena sale
67 Diyon tamana Sakalaiya Aluwa Waiyawa i waiwanavu bi Maimaituwa giuna visuvisuna i giuwena gado, 68 “Bada, Islael edi Maimaituwa ta kasaḡesaḡe banina tana i nato ena lava lisidimo bi i waiyawasanidi. 69 Tana Tauwaiyawasanida wailewapanina i giukamaḡe lisidemo. Tana ba ena taupaula Deivida ena tubulelesemo.
70 “Maibena taugiuwatana waiwaiyawidi lisidimo wala i giugiuwapana mainana, 71 te niganana kada ḡaviya bi mabai sa dabodabokedana edi waibadamo yai yawasanida. 72 Maimaituwa eda magumagula i launuwatoiyedi bi ena waianina waiwaiyawina i voivoiyena i noḡotiwata. 73-74 Tana eda magula Eiblaḡam lisinemo i giuwapa te kada ḡaviya nimedimo yai yawasanida, bi yai anineda te mote manailida tana aubaina tamai taupaula, 75 te taila waiyawa bi eda yawasana didimanidimo laḡan matabuna tana matanemo ta miya. 76 Bi tam natugu kaka sai isamna Maimaituwa Saḡasaḡa Guletina taugiuwatana, banina tam kaka Bada ena eta kwa yawasi. 77 Bi ena lava kwa giuwedi te yawasana sai anine bi Maimaituwa edi gebogebo ya noḡoti kamaḡedi. 78 Eda Maimaituwa ena launuwatoi dabanemo te yawasana valivaliuna maibena olaolala suwelina ya viteda.‡ 79 Bi mabai peki boimatuwina gwagwanemo sa miyamiyana, ya lai yanedi bi nuwauba etanaḡa yai dolidi.”
80 Diyon i didiga bi aluwemo i ḡailisi bi tana kalakalalelemo i miyana eete i tava Islael lavedi lisidimo bi ena noya i waitubu.
* 1:28 Waivini mododimo tam kakavisuvisum. † 1:33 Islael ba Deikap isana ḡesau. ‡ 1:78 Olaolala yanayanana malamo, sebuna te ya vakitada.