12
Axesé nuxa janshizhe ga izhogasé
(Mt 10.26-27)
1 Atshaga na, kágubakue matshuuwi, izatasá zalda Duwe Jesú aldukaldiamak ajuizhaldeshi na, muldetua agubisha dañ izhatana zalda ajuizhaldék. Ekí ajuizhaldegatoguéñ na, Duweja aldéñ shaxaldixakuek misha ekí kakbeyaldá: “Paldiseyukueki abake sha atshagáldekue ga abeldashi* ashekuakna, maiñ kauwizhéñ janañga izhoshi guamiñnegak muldetua numañ miyatualdí.✡ 2 Akze, ji ziñ me nanaldixa auxaga muetsexaldixa. Ekíga na, ji meja aksʉ́ñ nanaldixa auxaga muetseshi, washexaldixa.† 3 Ekíga na, maiñ ziñ me miñguaká aldiweki saldiñgaja aldukandana akuaxaldixa. Ekibeñga na, nukasʉ́ñ me mizhikbeñká aldiweki saldiñgaja akualdaldixa nzha.
Me za zhe zʉñzukuakue
(Mt 10.28-31)
4 ”Napebukue, ekí miñmeyaldikue: Maiñ kágubakue nuxa zhe miñzukuagába. Akze, ekuejañki mimijí abuá za guagaka, naldatshak aldunaldiñki sha mimakuazháka. 5 Ne me zʉnake zhe miñzukuakue miñmeyaldikue. Eñki Saldiñga netshi Jate aldéñki abuák mimakuagaka, aldunaki jiséxa, guiyaba tu za nogakueñka gagaka nak, e zʉnake zhe miñzukuakue giemi miñgatsé nakldá.
6 ”Naldatshak jiak aldéñga na muldetua numañ mimatuñka. Akze, kágubaja tuwiñki nubábuldu muldetua akzaldazhé jañgui na jatshiwa nubá muneda nauwamé akzék nabeyasatshak jiaga, Jateja zʉnake ni ezua zhikjuizhansha naldakí numañ katuwiñga izhuka. 7 Ne maiñ míñgaki nubábuldu zhakaldak miñzé minahakna, Nauwijatek muldetua auxaga akualdi na, mimijí sai mitsá agatsalda minduka jiaga auxaga miyakué. Akna zhe miñzegagába mizhekualdaldí.”
“Naski Duwek agapa neñkugé nakldakú” axeldagakue
(Mt 10.32-33; 12.32; 10.19-20)
8 Guñgueni Duweja: “Ekí miñmeyaldikue: Mieldejañki ‘naski Duwe Jesú namak jañgui, agapa neñkugé nakldakú’ kágubakue nogéñ guaxaldiák jiak, nas Jatetshi Asukuága ixagabaldekldugek ekíga Jateja guaklde uldeñkakue nogéñ ‘eñki nagapa neñka, najíga nakldá’ guaxaldikue. 9 Ekí ne, mieldejañki ‘naski Duwe agapa neyazhúge nakldakú’ kágubakue nogéñ guaxaldiák jiak, nas zhinik ekíga Jateja guaklde uldeñkakue nogéñ ‘eñki nagapa neyazhé nakldá’ guaxaldikue nzha.✡
10 ”Guatshak mieldeke nasga Jatetshi Asukuá ixagabaldekldugek aguáñ nezhbashi mual nalda naguaxaldiák Jateja axabetaka. Ekí ne, mieldeke Jatetshi Alduna aguáñ izhbashi mual nalda aguaxaldiák zʉnake, aiki Jateja axabetazháldixa nzha.‡
11 ”Guatshak mitsakgaba nepanamine shalda izhajuizhaldegeñka azhi sanekakue izhajuizhaldegeñka miñgatsé ne mimawatualdieñka mimawaldeyatshak, ‘¿Sakí zhikzukuaxaldikue ne? ¿Sakí agatsaldi guaxaldikue ne?’ ijanagába. 12 Akbiñgaki guagakue miñgatsegatshake Jatetshi Aldunajañga sakí guagakue miñsanexaldixa nak.”✡
Jikakue za ijanasé
13 Káguba matshuuwi ashekualgué kenañ, ezuajañki Duwek ekí akbeyá:
—Shi maldazʉñkaldixa, nauwijateja bieni zʉñkabajane ne, ji ipanakue nagatséki natuwék nagegakue makbeyaldí.
14 Guñguake Duweja akiyó:
—Ne naski ¿meja mieldeki ji bieni ipanakue agatsé azhi agatsaldazhé zhikwatiji gexaldikue niuwi nagaxene shi maldajañgú?
15 Ekí akbeñguenik saldiñgake ekí kakbeyá:
—Be noshi muldetua numañ miyatualdí. Jika mimijígaba naldakue miñnexa za itshanabináldi. Jinake naldakí. Jika zʉ́xaita mixaldegatshak jiaga, auxabé mikzeshi zeñ mizhokshazháka nak.
16 Guñgueniki ai shaldaga ezua ajanashakldegéñ zhinik shi kaxaldiyaldá: “Ezua sigí kabia nalgué ají tek matshuwi gakue nekshá. 17 Ekí nekshatshakna ekí jañguá: ‘¿Mani mexaldikue, gakue matshuwi naxaldeká? Numa jubeni miya akldé megakue naxaldaldaksá guxá.’ 18 Guñgueni ekí jañguá: ‘Sakí atshanaka au jañguá ni gukú. Nají numa jube tiñguá gualdikueniki, akldé atemajañ gauwaldikue. Ekíki eniñgaba nají numakue, gakue juizhi ishkibexaldikuamak. 19 Ekí ishkibexaldatshak, matshuwi kagi jibatsháaki nakldunamak izhoxaldakuká gualdixa. Akna zhiksekui, ai gakue za na gaji, ai za na tushi, zeñ nakldeshi izhoxaldikue shakldá’ na jañguá.
20 ”Guatshak Jatejañga ekí axaldék: ‘Mañki jañguabáldega ni ekí majañgú. Kaiga sesʉñga mashuixaldixa nzha. Amak mashuigatshake ekí numa ishkibexamaldeki ¿metshi abaldixa shi majañgú?’
21 ”Ekibeñga na, mielde axaldáñ za jika axaldaldaldiamak niji izhoxaldiák, ai kabia agisanamak agisaldaldixa. Ekí izhukaki Saldiñga netshi Jateja akzé tuñka niyazhé nakna, Jateja akzé tuazháldixa nakldá.”
Jateja ajíkuañki numañ zʉnatuñka
(Mt 6.25-33)
22 Ekí guagatogueniki aldéñ shaxaldixakuek ekí kakbeyaldá: “Akna ekí miñmeyaldikue: Izhogexañ ji miñgaldixa, ji mitshualdiyaldixa za ijanabináldi. 23 Akze, izhoxa guana gakue zhakldé akzé naldashá. Ekíga abuá guana zhakuá zhakldé akzé naldashá. 24 Nubákue tu kuizguí. Gakue ishkiyaldigakí, ni ishkakugakí, ni mani ishkiyabegaka kaxaldaldakí aldaldatshak jiaga, Saldiñga netshi Jatejañki auxaga kakauwatuka. Ne maiñ míñgaki nubákue zhakaldak Jateja miñzé mimatuwi zhinik muldetua numañ mimatualdixa. 25 Azhi maiñ miñnekáki, nauwañgaba§ akldé mizhoxaldiamak za ijaná minogatshake, ¿akldé amak izhó miñzék guaka shi mijañgú? 26 Ai nóñgutse me nuxa ijaniñgaba miñguatshak atshazháminaka ne, ¿jinak shi jika miñgajueshká shalda ijaniñgaba mizhekualdaldixa na?
27 ”Kaigaki kaljumshi sakí jumaldeka kuistuwí. Aikueki jiba ishkajanasháaki, ni zhakuá izhgauwáaki jiaga, zʉ́xaita janshagatsekue jumaldeka. Naldatshak ekí miñmeyaldikue. Nauwibama Saldamóñ kabia zhakuá janshagatse ijuakue nane,✡ ne kaljumshikueki e zhakaldakga janshagatsekue nakldá. 28 Akze, kaljumshikue mitsá zegagá nuk kanatshak ayoxaldixa jiaga, Nauwijatejañga ekí janshi axazguxa. Ne maiñ míñgaki kaljumshikue zhakaldak ji mitshualdiyaldixa miñgexaldixa naldashá. Ne ¿jinak shi ‘Jate numañ natualdixa shakldá’ alduna ishakí miná?
29 ”Ekí numañ mimatuaka nakna, maiñ ji miñgaldixa, ji mituxaldixa za niji, ijaná noxabináldi. 30 Akze, Jate jañguazhékueja ekíga ji kagajueshka za niji ashekue. Naldatshak Mimijate jékaldaxa izhukajañki ji miñgajuezhatogauxa akuegaba nak ekí ijanakue miñgatsaldakí. 31 Ne Saldiñga netshi Jateja auxaga miñsanexaldixa za niji mizhekualdaldí. Ekí aldéñ za miñsanexaldixa niji mizhekualdaldiakna, ji miñgajuezhauxa miñgexaldixa nakldá.
Jékaldaxa zalda za na akzekue saldinazhíta
(Mt 6.19-21)
32 ”Maiñ shi minagitixakuañ anuñkabé minaldatshak jiaga, zhe miñzegagába. Jinake naldakí. Saldiñga netshi Jate, Mimijatega akldunamak, aldéñ na misanexaldixa mimajañguane nak. 33 Ekí nakna, jika miñkaldé nabesá miñgualdiniki aiki nashi jika agajueshkakuek kakauwi miñgualdí. Ekí miyatshaldiakna, jékaldaxa numa akzekue ishkibeshi miñguxá jana Jateja saldi guazhíta janshizhe miñkatshaldixa. Aiki miñsaldinazhíta, tushekaja mintushegazhíta, ni zumbúja jiaga miñgazhíta nzha. 34 Akze, ji akldé akzé mijañguxa naldiake, eñ za alduna kaumine mizhekualdaldixa nakldá.”
Duwe Jesú jiaktuál nogakue
35 Guñgueni Duweja mokue ekí shi kaxaldiyaldá: “Maiñ Jate miyaxazauwaldiamak muldetua sezhgaumine, muñshí zukuxa zuñguamine za minoxaldí.✡ 36 Akze, nashikueja kauwijí sáñkalda ezua abuzál neyaldinik mitsá zegatshak mokue naxaldixa kaksʉ́ñ jiaga, juwí axagapexaldiamak jiaktuaté aldogamakbe, maiñ muldetua jinaktuaté minoxaldí.✡ 37 Akze, nashikueja kauwijí sáñkalda nenaldinik mokue nagatshak jiaktualga te katuatshakna, zeñ kajañgualdixa. Ekí kajañgui na kaxazauwaldiamak janazhiktualdinik, ‘zaxañ yate guwíñ’ kaxaldexaldinik aldéñ naldi gakue kagakshaldixa nakldá namak ni miñmeñkú. 38 Akze, kauwijí sáñkalda mitsá zegatshak naxaldi, semuanté, azhi naki muñzeshi naxaldiák jiaga, jiaktualga te katuatshakna, matshuwi zeñ kajañgualdixa nakldá.
39 ”Akze, ekí miñkualdakue. Juwítshi ajáugukuija mitsá zegatshak tusheka naxaldixa akualdi nuka guashiñki, iyatushexal axagajulduni guakuak jiaktuaté nogaka naldashá. 40 Ekibeñga na, maiñ muldetua janazhiktumine za mizhekualdaldí. Jinake naldakí. Nas Jatetshi Asukuága ixagabaldeklduge mitsák mokue kagik naxaldikue miñsʉ́ñ noxaldieñga naxaldikue nak.”✡
Ezua nashi amak atshixa, ezuañki amak atshagálde
(Mt 24.45-51)
41 Ekí kakbeyatshak, Péguldujañki ekí Duwek aklduká:
—Duwe, nashi atshakldegéñ zhinik shi zʉñkaldiyamaldeki ¿nasʉñ za shi maldazʉñmé, azhi saldiñga juizhiñga zʉñmemalde sha?
42 Guñguake Duweja mokue ezua ajanashakldegéñ zhinik akiyó:
—¿Mieldek shi nashi akldé akzé muldetua jañgua atshixa izhuka nak ají sáñkaldaja alduna ishaka jana minaldaldixa na? Ai nashi na ají sáñkaldaja mani neyaldá gualdiake, ají nashikue numañ agatuwi, zakukatshake gakue kakauwakue agatsahamak kakauwaldiamak izhaka. 43 Amak izhashi nenaldinik, sáñkalda mokue nagatshak, ai nashi sakí atshakue akbenamak axatshaté tuatshakna zeñ jañguxa. 44 Namak miñmeyaldikue. Sáñkaldaja ekí ají nashi amak axatshaté tuatshakna, jika axaldauxa numañ agatualdiamak izhaxaldixa nakldá.
45 ”Azhi ai nashiga ekí jañgui guashiñki, “nají sáñkalda maldé me nagazháldixa shakldá” akldeshi axautshi nashikue, munzhikue, sigíkue juizhiñga kabugapanaka. Aldéñ za na zaji, stushi nuxa izhogapanaka. 46 Ekí atshatogeñga sáñkalda mitsá zegatshak naxaldixa aksʉ́ñ, jiaktuakí noxaldieñga naxaldixa. Ekí sáñkaldaja ají nashi amak axatshazháne tuatshakna, guiyaba kaxañ atemajañ tuñshi na, Jate jañguagáldekue guiyaba atuatogeñkaga gaxaldixa nakldá.*
47 ”Akze, mielde nashiki ají sáñkaldaja sakí axatshakue jañguxa akshá nogatshak jiaga, amak axatshakí, ni amak axatshaldixa janazhiktuakí naldaldiák zʉnake, ají sáñkaldaja kaxañ atemajañ guiyaba tuñshaldixa. 48 Ekí ne niñkauwañki, ezua nashiki ají sáñkaldaja sakí axatshakue jañguxa aksʉ́ñzaldi amak axatshakí naldaldiák zʉnake, ají sáñkaldaja aguáñ agatsaldi guiyaba tuñshaldixa. Ekíga na, Jateja mieldeke akldé zeñ jañguane naldaldiake, aiki akldé amak axatshakue agatsé tualdixa. Ekibeñga na, mieldeki ají jiba akldé akzé axatshaldixa alduna ishaneki akldé amak axatshakue agatsé tuñka nakldá.
Duwe shalda alduna zhualduxa zʉñnegazháldixa
(Mt 10.34-36)
49 Guñgueni Duweja ekí jiaga kakbeyá: “Naski jai kagik guksé zuñgual jana naklduge. Aiki Najateja káguba sha atshane shalda guiyaba tuakue kagatsé katualdixa. ¡Ai na mijá zegakuéñ jañgui izhokuge! 50 Ne ai zegagáñgaki nas naldi na guiyaba tuwi, shuigakue nagatsaldaldixa. ¡Ai na mijá zʉxaitakuéñ nakldeshi, itshani izhokuge!
51 ”Maiñ minajañguxáki ¿kágubakue askuiñgaba kakldeshi, señgaba zhe kaldokshal kagik naklduge shi minajañgú? Naldagálde, ekí atshál nagazhánuge. Ne kágubakue sha sha kakldekshal naklduge. 52 Akna kaiga zhinik zhuajúk zaldagaba jatshiwa aldé ne, maiguaki namak najañgui, jiak guatshak mozhuañki namak najañguazháldi na, nashaldá sha sha kakldexaldixa. 53 Akna nashaldá ajateja asukuá aguldiyamak jiak, asukuája ekíga aguldiyaldixa. Ekíga na, ajabaja abunzhi aguldiyamak jiak, abunzhija ekíga aguldiyaldixa. Ekíga na, akagija ajuazi aguldiyamak jiak, ajuazija ekíga aguldiyaldixa nakldá”✡ na aldéñ shaxaldixakuek kakbeyá.
Jiñ zhinik sakí zexaldixa zʉñkualdaka
(Mt 16.1-4; Mlk 8.11-13)
54 Guñgueniki saldiñga kágubakuek ekí kakbeyaldá:
—Maiñ se taniñgaba guaté mituatshak “níxalda zexaldixa tiuwi” guakbinaldixa amak zeka. 55 Ekíga na, múlkalda guañgua zaldi zhinik nagaté mituatshak† “guañgua zexaldixa tiuwi” guakbinaldixa amak zeka naldashá. 56 Akze, maiñki alnobaxa, mauwik me níxalda zexaldixa azhi guañgua zexaldixaki tuminaka. Naldatshak Jate “me ne” miñkué ga abamildakakue, kaiga ldiuwañ nas atshaté, shizhiyaté minatuatshak jiaga, Najateja ji mimatuñshindana akzeka ¿sakí shi tuakí miné jana miñgajienakí na?
57 ”Ne maiñgabaga Jateja sakí jian atshakue mimajañguxá jañguakue miñgatsaldashá. 58 Akze, mitsakgaba ezua sha axatshamaldeja mezhguaklde migatsaldi ne matuakue nugeñka mauldeyatoxaldiéñ sezhgauwakue niji makualdí. Azhi sezhgauwakíñga mauldeyaldiák guashiñki, aldéñga migatsaldi ne matuakuek makizhañkashaka. Gualdiake aijañki ají kabukuek kalseldi mabexal kakbeyaka. 59 Akna ekí mikbeyaldikue. Ai sha axatshamalde na sezhgauwakí maldaldiák, sha atshamalde shalda mitsá ilzabiyakue majañguanauxa ilzabiyakíñgaki kalseldi zhinik makzʉxaitshazháldixa nakldá.‡
* 12:1 “levadura” Ekí guashiñga na “ekuetshi pañ ishkishshixak be axaldogakue” akuaka. ✡ 12:1 Mt 16.6,12; Mlk 8.15 † 12:2 Mt 10.26; Mlk 4.22; Lk 8.17 ✡ 12:9 Mlk 8.38; Lk 9.26; 2Tm 2.12 ‡ 12:10 Mlk 3.29. Jatetshi Alduna aguáñ izhbashijiñga ji atshatshak “eñki jisétshi kamakga ekí atshishixá” akuashi naldaka. ✡ 12:12 Mlk 13.11; Lk 21.12-15 § 12:25 1 “hora” ✡ 12:27 1R 10.4-7,23 ✡ 12:35 Mt 25.1-13 ✡ 12:36 Mlk 13.34-36 ✡ 12:40 Mt 24.43-44; 1Ts 5.2; 2Pe 3.10; Aux 3.3; 16.15 * 12:46 Sakí guashi guaklde tuexañki Mt 24.45-51 aldukseni tuakue. ✡ 12:53 Mi 7.6 † 12:55 Ai kagixaki ekí zeka. ‡ 12:59 Mt 5.25-26. Ekí zʉñmeyatshake ekí jiaga guashi naldaka: Nasʉñ Saldiñga netshi Jate sha axatsháñkalde aldéñ na sezhgauwakueñga sezhgauwakue zʉñgatsé.