10
Duweja 72 izhgakushi gaxanekue
1 Guñgueniki Saldiñga netshi Sáñkalda Duwe Jesúja mokue 72* aldéñ agapa neñkakue izhgakugueniki mozhua, mozhua ishkapa mielde kuíbulduxa mashi, mashi aldéñ neyaldieñka sajañga kakaxá. 2 Amak kakagapanatshak ekí kakbeyá: “Tek gakue matshuuwi gugakuegaba negatshak, jiba atshakakue auxaga naldakí nahamakbe, matshuwi nepanaldixakue nañga naldatshak, nas shalda kakbeyakakue auxabé naldakí. Akna, tetshi jáugukuik jiba axatshaldixakue akldé gagakue akshishakuamakbé, nauwijí Sáñkaldaja nas shalda guaxaldixakue gaxaldiamak miyakshishaldí.✡
3 ”Akna newiñ. Egaba muldetua numañ miyatualdí. Jubeju zhauwakue nabi kenaxa axaká jana naski káguba aguldiñkugekue, miñgisalshakakue kenaldi ni mimakakú.✡ 4 Amak mineyatshak gamá jiúñguldak miyuldeñka, mozhua sapatu ni paldata uldeyabináldi. Mashi mimakaxanuge naldaldiake jian eñka neyabinogatshakna, káguba jiúñguldak dulda akshapana guabináldi.
5 ”Ekí mineyaldinik mielde juk mijuldunatshak kishkazguagamakga: ‘Jai mizhekuekuañ Jate aldunaxa señgaba shi miñzukuí’ minexaldí. 6 Ai juk zaldaja aldunaxa señgaba izhoxa ipandana akzexaldiake, Jatejañga akshishaminamak aldunaxa señgaba akzukualdixa. Azhi ipandana akzegakí naldaldiake, aldunaxa señgaba akzukuazháldixa. 7 Mielde juk minapanaldiake antezhaxa antezhaxa kabaxal neyagábaki, ai juk ji gakue, ji ni miñgaxauwaldiake amak miñgaldí. Akze, nashi jiba atshixá shaldaki akzabiyakue zegamakga na, maiñ ai juk zaldakue miyagauneká shaldaki ji miñgajueshká miñgegakuamak miñgegakue kagatsaldaldixa nzha.✡
8 ”Mielde kuíbulduxa mineyatshak, eñ zaldakue muldetua mimepanatshak, ji miñgaxáu gualdiake ai ga miñgualdí. 9 Maiñ zhiniki eñka zaldakue mulbatá kakzekakueki nají kamak se kakzukui na, eñ zaldakuek ‘Saldiñga netshi Jateki abisajañ miñsanexaldiéñ ldiuwañ naki zexaldá na gu’ miyakbeyaldí.
10 ”Ne mielde kuíbulduxa mineyatshak miñkaldukakí, mimeyapanasʉ́ñ kakzexaldiák zʉnake, saldiñgaja aldukaldiéñ axate xaldek ekí miñguaxaldí: 11 ‘Mimijí kuíbuldu zhinik kaldeyapanatshak, Jateja guiyaba mimatuñshaldixa ne mimatuñshi kaksibuldi kasak zʉñmunane jiaga zhiktiñguá na kakú. Guatshak Saldiñga netshi Jateki saldiñga aksanexaldiéñ ldiuwañ naki zexaldá guapanká miñkualdakue miñgatsé.’✡ 12 Ekí miñmeyaldikue. Mielde kuíbuldukueki mimeyapanasʉ́ñ kakzexaldiake, Jateja kágubakue kagatsaldi ne katualdixa ldiuwañ zegatshak, mauzeñga Sulduma zaldakue zʉxaita sha ajanashanane shalda mitsá guiyaba katuñshaldixa guashiñki zhakaldak katuñshaldixa nzha.”✡
Sha atsha majazhánekue kaxaldeshiñga kaxaldeklde
(Mt 11.20-24)
13 Guñgueni ekí jiaga guak: “Maiñ kuíbuldu Kuldasíñ zaldakue, Betsailda zaldakue na, ¡wau wau wau sakí guiyaba mitualdixa ne! Jinake naldakí. Matshuwi sha ajanashixakuetshi kuíbuldukue Tildu na Sidóñ na,✡ maiñ nugeñka matshuwi janshizhe ajanashaté atú guazhámak miñkatshanugamak kaxatshanakuashíñki, kauwizhéñki mitsaga zhinik sha atsha majiñga maja, Jatek axakualdi guane nogataldé. Amak abajatshake sha ajanashane shalda izhajaniñgaba saldiñgaja katualdiamak† ajanashá guane nogataldé. 14 Ne maiñ zʉnake sha atsha majazhá guaminéñ zhinik na, Jateja saldiñga agatsaldi ne tualdixa niuwañ zegatshak, kuíbuldu Tildu zaldakue, Sidóñ zaldakue guiyaba katuñshaldixa guashiñki, zhakaldak guiyaba mimatuñshaldixa nakldá. 15 Maiñ kuíbuldu Kapeldahúm zaldakue ¿sakí shi Jateki akldé miñzukui, mataxa mimebekshaldixa mijañgú? Akbiñgaki aguáñ giemi mimezhbashiji, guiyaba tu za nogakueñka mimausabaldixa nakldá.”✡
16 Ekí guagatoguenik, gaxaldixakue ekí kakbeyá: “Mieldeki shi miyaxaldiyatshak miñkaldukshi, miñgipanatshak, nasga naldukshi, nakiyapanaldixa. Ekibeñga na, mieldejañki mimepanazhá gualdiake, nasga naziyapanazháldixa. Ne mieldeki nazipanazhá gualdiake, nakaxanega iyapanazháldixa nakldá” na kakbeyá.✡
Duwe Jesúja 72 gaxanekue nalgué mokue aldák
17 Guñgueni Duweja ai 72 kakagueni mokue axaldagatshak, zeñ kakldeshi ekí agabeyá:
—Nauwijí Sáñkalda, káguba jisétshi alduna ijuldunekue jiaga, “Duwe Jesúja mixaldék zhuxañga newa ni mixaldekú” kaxaldegatshake amak ni kezheñshiñgú.
18 Guñguake kakiyó:
—Akze, jisétshi aldunakue ekí niuwi miyagegatshaga, jiséki kuizhbañguitshi shitsha alnobaxa zhinik kagik akjienamakbé akjienaté tunuge. 19 Nukaté nogwíñ. Nasga na jisé kaguldiñkak kama axaldá nahauxak miyagubiyaldiamak niuwi miñgeshi, nají kama miñgenuge. Ai miñgenugéñ zhinik na ni ji, ni me jiaga sha mimakuazháldi na, takbi azhi zekú mitanatshak, sha mimakuazháldixa nzha.✡ 20 Naldatshak jisétshi aldunakue neyakue niuwi miyagegamak miñkatshixa shalda za zeñ itshanagábaki, Jateja jékaldaxa izhoshiñga mimezhokshaldixa mimijí miñkazhuka ají aldíbulduk✡ au mimakzuñgua guane shalda akldé giemiki zeñ itshani miñgualdí —ekí na kakbeyá.
Jatetshi Aldunaja Duwe zeñ akzukuane
(Mt 11.25-27; 13.16-17)
21 Atshaga na, Jatetshi Aldunajañga matshuwi zeñ akzukuatshak Jate ekí axazguaxaldá: “Najate, ma za saldiñga alnoba agatsauxa, kagi agatsauxatshi Sáñkalda mizhuka akldé mikzamakga mikzukui, ‘zeñ nzhakldék’ ni mikbeñkú. Jinake naldakí. Mieldekueki kauwizhéñgaba matshuwi ishkué itshankakue, jika matshuwi shitiyanekue aldaldatshak jiaga, aikuek na sakí guashi shizhiyatokugeki katuñshazháldi, muldetua kagajienazháldiamak kagitshuakshamalde noxabalduka. Ne ai itsaldagálde axajankakue sukua jana ma za alduna misha izhukakuek zʉnake amak katuñshamalde. Akze, ma ‘ekí ni atshaldikú’ jañgui amak atshamalde nak ‘zeñ nzhakldék’ ni mikbeñkú.”
22 Ekí axazguaguenik kágubakuek ekí kakbeyá: “Najateja ishkué nalda, kama axaldá nahauxa nasgaba nagene. Najate aldéñ za nas Asukuák me naugé auxaga akualkuge. Jiak ekibeñga na, nas Asukuák za aldéñ ‘me ne’ auxaga nakué. Ekí nakuakna, Najate ‘me ne’ mieldekueki katuñshaldikuamak kezhgakuxaldikuake, ekuek za na amak kakualdaldixa nzha.”✡
23 Ekí kakbeñguenik aldéñ shaxaldixakueja za aldukaldiamak ekí kakbeyá: “Maiñ zʉnake nagapa neyabinogatshak, nas atshikuge natuabinukakuañ Jate matshuwi zeñ mimajañguxa. 24 Akze, ekí miñmeyaldikue. Matshuwi Jatetshi múldigaba naldiñga zʉxaitshixakue, sáñkalda akzekue na, kauwizhéñ naldi maiñ mituamak tundana kakzegatshak jiaga atuazháne. Ekíga na, maiñ minukajamak aldukandana kakzegatshak jiaga, amak aldukazhá guanane naldashá.”✡
Ezua Samaldiaxa zalda
25 Ezua ldiuwañ ezua asanátshi guiyaba shizhixaja Duwe Jesú guajaldiamak jañgui ekí aklduka:
—Shi maldazʉñkaldixa, Jate jékaldaxa izhoshiñga nezhokshaldiamake ¿sakí shi atshakue nagatsá?✡
26 Guake Duweja akiyó:
—Jateja guiyaba nauwibama Muesék zʉñkabajaneja ¿izhoshiñga mizhoxaldiamake sakí izhogakue sezheklde shi mazukuakshí?
27 Guñguake akiyó:
—“Maiñ Saldiñga netshi Sáñkalda, Mimijatega e za miñgatsauxa izhgajañgui na, miñnegauxa, mijañguauxa, kama miñkuauxa e za mizhgajañgualdí.”✡ Ekíga na, “maiñ axaldáñ mitsá miyajañguxa nake, kágubakue amaga mizhgajañgualdí.”✡
28 Guñguake Duweja akiyó:
—Janshibé ni maldakiyokú. Amak matshaldiák zʉnake izhoshiñga mizhogataná nzha.✡
29 Ekí nukatshakna, guiyaba shizhixaja “amak izhuka ne” axajanaldiamak jañgui na ekí aklduká:
—Ake, nas ajañgugamakga izhgajañgualdikueki, ¿mielde naldaldixa ne?
30 Guñguake Duweja ezua ajanashakldegéñ zhinik ekí akiyó:
—Ezua sigí Jeldusaldéñka zhinik kuíbuldu Jeldikóxa zabatogueñki tushekakueja akldabigueni ají numakue, zhakuá juizhiñga nuk iyatushék. Sigíki kaugagashijiñgaba ezua izhguaxa agazukuñgueniki, exaga abaji saldi aldé. 31 Nauwa maldé zegatogueñki ezua Jatek múldigaba agaskaitshixa ai jiúñguldakga neyatogueñki, sigí agisane sha tuñguake, agaunegagábaki, egaba ibaték. 32 Ekíga na, ezua sigí Aldebí ldaxe, Jate axazakuagaldi jibatshixa nalgué ai jiúñguldakga neyatogueñki, sigí agisane sha tuñguake eja jiaga egaba ibaték.
33 ”Guñguenik zʉnake ezua sigí Samaldiaxa‡ zalda ai jiúñguldakga maldé zaldi zhinik zʉxaitatoxeñki, sigí agisane sha tuatshak guañ jañguá. 34 Ekí jañgui na, aldesañ axaldagueniki agisanéñ aldimediu tsaldi mantixa, kalwéldia siyagaxaune jeñ itsú, kuldita jeñ ibá. Guñgueniki ají buldukga ibekshiñgueni axabaxaldixa juwí awasheñka uldeñgueni jiaga numañ tu. 35 Abokualdíki, ai juwítshi ajáugukuik mozhua ldiuwi kasa izhgáu naldashi akzabiji ekí akbeyá: “Jejié sigí agisane numañ nagatuaté maldoxaldí. Jiñ akldé metshuakshaldiake, ai shaldáki mokue naxaldatshak mikzabiyaldikue nzha.”
36 Ekí akbeyatoguenik ekí aklduká:
—Mañki ekí maldukatshake, ai sigí akiyasalshane maigua nekueja jiúñguldak sha atune, ¿mieldeja axaldáñ ajañguamakga jañguane shi matú?
37 Guñguake guiyaba shizhixaja akiyó:
—Ai sigí agisane guañ jañguane na tuñkú.
Guñguake Duweja:
—Ake, ma jiaga kaiga zhiniki e atshanamakga matshaldí —na akbeyá.
Duweki Maldiya, Malta tshuxa kaxabizhá
38 Guñgueni Duwe Jesú aldéñ shaxaldixakue juizhi Jeldusaldéñka aldeyatoshiñga na, ezua kuíbulduxa aldeyatshak munzhi Malta axezhukaja ajuxa kepaná. 39 Guatshak exaki aldani Maldiyaki✡ Duwe stak yaldagueni aldéñ shizhiyatuka axalduká na noxá. 40 Nogatshake aldú Maltaki nakldekuetshi jika janaktuakue agatseguakna, ai za ijaná noguakna Duwek ekí akbeyal nak:
—Nají Sáñkalda, naldani nagaunegakí nak jiba nagatseshiñgaba guxá ¿tuakí shi maldá? Akna nagaunexal akbeya guwá.
41 Guñguake Duweja:
—Nabunzhi, mañki agubisha jika za ijaniñgaba, itshaniñgaba izhogashibaldá. 42 Askimiñgaba ezua za akldé atshakue, aiki nají múldigaba za nukakue migatsaldashá. Mizhani Maldiyajañki ekí atshakue izhgakuxá guane nakna, ni meja jiaga ikugazháka naldaldixa nzha —na akbeyá.
* 10:1 Azhi 70. ✡ 10:2 Mt 9.37-38; Jñ 4.35 ✡ 10:3 Mt 10.16 ✡ 10:7 Mt 10.10; 1Kt 9.14; 1Tm 5.18 ✡ 10:11 Mt 10.7-14; Mlk 6.8-11; Lk 9.3-5; Ajsh 13.51 ✡ 10:12 Gn 19.24-28; Mt 10.15; 11.24 ✡ 10:13 Is 23.1-18; Ez 26.1–28.6; Jl 3.4-8; Am 1.9-10 † 10:13 Jl 1.13 ✡ 10:15 Is 14.13-15 ✡ 10:16 Mt 10.40; Mlk 9.37; Lk 9.48; Jñ 5.23; 13.20 ✡ 10:19 Sal 91.13; Mlk 16.18; Ajsh 28.3-6 ✡ 10:20 Plp 4.3; Aux 21.27 ✡ 10:22 Jñ 3.35; 10.15 ✡ 10:24 Eb 11.13; 1Pe 1.10-12 ✡ 10:25 Mt 19.16,19; Lk 18.18 ✡ 10:27 Dt 6.5 ✡ 10:27 Lv 19.18 ✡ 10:28 Lv 18.5 ‡ 10:33 Samaldia zaldakue na juldiúkue na atuasʉ́ñ, izhgaunegasʉ́ñ kakzekakue. ✡ 10:39 Jñ 11.1; 12.2-3