12
Tʋntʋntɩba nandagɩrɩ wɩa
(Mat. 21.33-46; Luki 20.9-19)
1 Yisa die dɩ taanna ba nandaga dɩ, “Daa wʋnyɩ die benne a suu tɩɩsɩ dieke dɩ nyɩnana bie, ta mɩɩ gaamɩŋ a geliŋke, ta die a tuu vɔrɩŋ jigidieke ba baaŋ nan dɩ ŋmʋa nyɩŋ biehe nyaabʋ a yie: ta die a mɩɩ jagɩŋ kʋakʋ ma, ta die nagɩ kʋakʋ a yɩ tʋntʋntɩŋ nuusi me dɩ ba daansɩma ka. Dɩ ka diile saŋŋa dɩ a keŋ tʋgɩ ba kpaa a yɩ wa ta dɩaŋ wa kpaa ba tʋaŋ. Ta die wa nagɩ kʋakʋ a yɩ ba ta dɩa ga jigiŋ. 2 Tɩɩsɩsɩ bie saŋŋa die dɩ tʋgɩna ka nyɩŋ ʋ tʋŋ ʋ yɔmʋ dɩ ʋ ga vuodiekemba dɩ benne kʋakʋ ma a tuo ʋ tʋaŋ a keŋ. 3 Vuosisi die dɩ yigi yɔmʋ wa, a nɩgɩ wa, ta yi ʋ yiŋŋi a ga aŋaŋ nuuwɩaga. 4 Tɩɩsɩsɩ tieŋ die dɩ bɩ tʋŋ yɔmʋ wʋnyɩ bɩbra, vuosisi die dɩ nɩgɩ ʋ sikpeŋ me ta nagɩ wa a yi viivi me. 5 Tɩɩsɩsɩ tieŋ die dɩ bɩ tʋŋ ʋ yɔmʋ wʋnyɩ bɩbra die ba kʋʋ wa. Die ba yi ʋ yɔŋɩsɩ pam dene gbaŋ gbaŋ a nɩga bataŋ ta kʋa bataŋ. 6 Vuodieke nyɩɩna die dɩ tɩala daa wa dɩ baaŋ nan tʋŋ die wone ʋ gbaŋ gbaŋ ʋ bʋadembiŋ dieke ʋ yaalala ʋ wɩa. Kʋaŋ chaaŋ die ʋ tʋŋ wa ta baarɩ ‘N yi yada dɩ ba nan yɩ n bʋa wa jɩlɩma.’ 7 Ama vuosisi gie die dɩ balɩ a yɩ tamba, ‘Kʋakʋ tieŋ gbaŋ gbaŋ bʋadembiŋ wʋnna, nɩ kiere aŋ tɩ kʋʋ wa, ta ʋ sɩɩtɩ yi tɩ nyinti.’ 8 Die ba yigi bʋa wa a kʋʋ wa ta nagɩ wa vigi taaŋ kʋakʋ kʋaŋ.”
9 Yisa die dɩ pɩasɩ ba dɩ, “Lalɩa kʋakʋ tieŋ dɩ baa ʋ yi? Ʋ nan keŋ kʋʋ vuosisi gie ta nagɩ kʋakʋ a yɩ vuogaasɩ. 10 Nɩ ye ka karɩŋ a wʋŋ wɩɩrɩ gie? Dɩ
‘Taŋ dieke mɩmɩɩrɩba die dɩ zetine ta baarɩ ba ka yaala ka wa
die dɩ yiŋŋi a keŋ yi gɔŋgɔŋyʋgɩrɩŋ taŋ vɩɩnɩŋ.
11 Ŋmɩŋ yine die;
ka faasɩ yi tɩ mamachi.’ ”
12 Juu vuosi nɩŋŋandɩɩsɩrɩba die dɩ yaala sieŋ dɩ ba yigi wo, dama die ba sɩba a baarɩ ba wɩa die ʋ taaŋ nandagɩrɩ gie. Ama die ba chɩga daadamba ta die vaa wa ta ga.
Lampo tuniŋ wɩa
(Mat. 22.15-22; Luki 20.20-26)
13 Die ba tʋŋ Farasisi vuosi aŋaŋ Herodi vuosi bataŋ dɩ ba ga pɩasɩ wa wʋpɩasɩka ta ye dɩ ʋ nan balɩ wʋbɩaŋ. 14 Die ba ga Yisa jigiŋ a baarɩ dɩ, “Dɩdagɩrʋ, tɩ sɩba a baarɩ bala wusie, ta ka chɩɩlɩ vuosi sʋŋanyilike. Fʋnɩŋ bala wusie yaa gamma Ŋmɩŋ dɩ yaala vuotaŋ sɩmma die ta ka daansa yese vuoŋ dɩ sɩna die. Balɩ tɩ, dɩ mʋ dɩ tɩ tumme lampo a yɩma Roma* naaŋ wa mɩŋ? Tɩ tumme yaa tɩ zeti?”
15 Ama Yisa die mɩŋŋɩ dɩ ba paalɩya mɩŋ ta pɩasɩ ba dɩ, “Bɩa nɩ yaala nɩ magɩsɩ mɩŋ? Nɩ yaa ligiribiŋ a keŋ aŋ n ye ke.”
16 Ba yaa a keŋ ʋ pɩasɩ ba dɩ, “Mɩnɩa nine chaaŋ aŋaŋ ʋ saaŋ benne ka ma dene?”
Ba baarɩ dɩ, “Naaŋ Siiza.”
17 Yisa die dɩ wa baarɩ dɩ, “Tɔ, nɩ tuŋ naaŋ wa dɩ mʋna ʋ tuo dene ta tuŋ Ŋmɩŋ dɩaŋ dɩ mʋna ʋ tuo dene.”
Yisa wɩa die dɩ yi be mamachi.
Hɔgʋ faarɩŋ yaa gamma kuŋ hagɩŋ kʋaŋ wɩa
(Mat. 22.23-33; Luki 20.27-40)
18 Womi Sadusisi, vuosi bataŋ dɩ balla dɩ vuoŋ kaaŋ hagɩ kuŋ me, dɩ ga Yisa jigiŋ a ga pɩasɩ wa dɩ, 19 “Dɩdagɩrʋ, Mosisi die nagɩna mɩrɩka gie a yɩ tɩ: dɩ dembiŋ dɩ a keŋ kpi ta vaa ʋ hɔgʋ ta wo ballɩ, dɩ daa wa nɩmbʋa mʋ ʋ faarɩ wa kpihɔgʋ wa amʋ ba mɩɩrɩ ballɩ aŋ ba yi vuodieke dɩ kpine ballɩ. 20 Tɔ, saŋŋa kaanɩ dembisi bayʋpɔyɩ die benne a yi nɩmballɩ: jakʋʋrɩ chaaŋ die dɩ faarɩ hɔgʋ ta kpi ta wo ballɩ. 21 Die wɩa vuodieke die dɩ diisine jakʋʋrɩ ma die dɩ faarɩ hɔgʋ wa gbaŋ ta kpi ta vaa hɔgʋ wa ta wo ballɩ. Dene gbaŋ gbaŋ die dɩ bɩ a yi vuodieke die dɩ diisine bʋtaa wa ma. 22 Aŋaŋ tɩalɩka ha mana. Ba bayʋpɔyɩ wa mana die faarɩ hɔgʋ wa mɩŋ ta kpi ta wo ballɩ, ka kʋaŋ kʋaŋ chaaŋ hɔgʋ wa gbaŋ die dɩ kpi. 23 Lele, kuŋ hagɩŋ daraaŋ ba mana dɩ a keŋ hagɩ, ba jabɩa balla ʋ sɩmma hɔgʋ wa? Ba bayʋpɔyɩ wa mana die faarɩna wa mɩŋ?”
24 Yisa dɩ balɩ ba dɩ, “Nɩ ka sɩba wusie! Dama nɩ zɩ Ŋmɩŋ gbanɩŋ wɩa yaa Ŋmɩŋ hagɩrɩŋ. 25 Kunti dɩ a keŋ hagɩ kuŋ me, ba nan dɩ sɩɩ sɩba malakasi dɩ benne arɩzanna ma dene wo, ta hɔɔŋ faarɩŋ yaa dembiŋ yallɩŋ kaaŋ dɩ beri. 26 Dɩ tɩalɩ kunti hagɩŋ nɩŋ wɩa nɩ ka karɩŋ Mosisi gbaŋkʋ yaa gamma tɩɩka diile wɩa? Dɩ maagɩya mɩŋ dɩ Ŋmɩŋ die balɩ a yɩ Mosisi dɩ, ‘N yiwo Abarahami Ŋmɩŋ, Aziki Ŋmɩŋ aŋaŋ Jakobu Ŋmɩŋ.’ 27 Vuosi gie die wɔŋ kpi mɩŋ ama ba ye ko bie wo ba mɩsɩ ma dama Ŋmɩŋ ka yiwo kunti Ŋmɩŋ ʋ yiwo vuodiekemba dɩ benne ba mɩsɩ ma ma Ŋmɩŋ. Nɩ daga vuosi dɩ kunti kaaŋ bɩ hagɩ wa ka yi wusie.”
Mɩrɩ dieke dɩ tɩanna mɩraha mana wɩa dene
(Mat. 22.34-40; Luki 10.25-28)
28 Vuodiekemba die dɩ dagɩnana Ŋmɩŋ mɩraha wʋnyɩ die bie mi a wʋŋ ba balɩkʋ. Die ʋ yeye sɩba Yisa die mɩŋŋɩ dagɩ Sadusisi vuosisi pɩasɩkʋ chɩaŋ, die wɩa die ʋ keŋ mi aŋaŋ wʋpɩasɩkɩŋ dɩ, “Mɩra bɩa tɩanna mɩraha mana.”
29 Yisa dɩ balɩ wa dɩ, “Jadieke dɩ tɩanna a mana wʋnna ‘Wʋmma, Izara vuosi! Nabidie Ŋmɩŋ nyɩɩna yine tɩ Ŋmɩŋ. 30 Chome Ŋmɩŋ aŋaŋ fʋ sʋŋ mana aŋaŋ fʋ yɩaŋ mana aŋaŋ fʋ sʋŋanyile mana aŋaŋ fʋ hagɩrɩŋ mana.’ 31 Jadieke dɩ gʋtɩna bule wone, chome fʋ chanchaaŋ sɩba fʋ chone fʋ gbaŋ gbaŋ dene. Mɩra bɩ wori a tɩaŋ mɩra ale wo gie.”
32 Daa wa dɩ balɩ Yisa dɩ, “Kpaŋŋɩ fʋ gbaŋ dɩdagɩrʋ! Dɩ yiwo wusie fʋ balɩ baarɩ Nabidie Ŋmɩŋ nyɩɩna ma yine Ŋmɩŋ dɩ ŋmɩŋ bɩ wori a gʋtɩ ʋ ma sie ʋ nyɩɩna ma wa, 33 dɩ vuota yaalɩma Ŋmɩŋ aŋaŋ ʋ sʋŋ mana, aŋaŋ ʋ sʋŋanyile mana aŋaŋ ʋ hagɩrɩŋ mana, ta yaalɩma ʋ chanchaaŋ sɩba ʋ yaalala ʋ gbaŋ gbaŋ dene wo. Fʋ baaŋ tuo mɩra ale wo gie dɩ tɩaŋ fʋ baaŋ nan kʋa dɔŋɩsɩ ta jʋʋ a yɩ Ŋmɩŋ ta bɩ kaaba nyinti yɩa Ŋmɩŋ.”
34 Yisa die dɩ yene ta daa wa mɩŋŋɩ a balɩ wa, ʋ balɩ a yɩ wa, “Fʋnɩŋ aŋaŋ Ŋmɩŋ naarɩ ka yʋa.” Na kʋaŋ chaaŋ vuoŋ die bɩ wo sikimiŋ a baaŋ pɩasɩ wa wʋpɩasɩkɩŋ.
Mɩnɩa bʋa yine Masia wa?
(Mat. 22.41-46; Luki 20.41-44)
35 Yisa die dɩ dagɩnana Ŋmɩŋ jɩamɩŋ juokpeŋkpɩɩkʋ ʋ pɩasɩ ba, wʋpɩasɩkɩrɩ gie dɩ, “Dɩ yiwo lalɩa Ŋmɩŋ mɩra dɩdagɩrɩba dɩ baarɩ dɩ vuovʋarɩkɩŋ Masia wa baa ʋ yi wo Davidi haagɩŋ? 36 Ŋmɩŋ Halɩkasɩka die june Davidi ma a yi ʋ baarɩ:
‘Ŋmɩŋ dɩ balɩ a yɩ n Yɔmʋtieŋ:
Kala n nuudiigiri gie chaaŋ
a ga tʋgɩ saŋŋa dieke n baaŋ nagɩ fʋ dataasɩ a yi fʋ nuuŋ me.’
37 Davidi gbaŋ gbaŋ dɩ wasa wa ‘N Yɔmʋtieŋ’ Dɩ baa dɩ yiwo lalɩa ʋ bɩ yi Davidi haagɩŋ?”
Yisa die dɩ balla ba yaa gamma mɩra dɩdagɩrɩba beriŋ dene
(Mat. 23.1-36; Luki 20.45-47)
Daadaŋ pam die kalla a gbɩlɩŋ tɩba a wʋmma ʋ dagɩkʋ aŋaŋ sʋgɩfɩalɩŋ. 38 Ʋ dagɩkʋ sʋŋ die ʋ baarɩ dɩ, “Nɩ sɩmma vuodiekemba dɩ dagɩnana Ŋmɩŋ mɩraha, ba nan dɩ yaala ba yeegi guuwagɩtɩ a chʋmma gilime, ta yaala ba wasɩma ba aŋaŋ jɩlɩma nyʋgɩtɩ ma 39 ba keŋ juu Ŋmɩŋ jɩamɩŋ juone me, ba yaala vuokpɩɩma jigikasɩka, ba keŋ lagɩ laalɩŋ jigiŋ ba yaala sikpeŋ kpɩɩmatieliŋ jigikasɩka. 40 Naa ba ŋaaŋ a nyɩra kpihɔgʋba ta gbata ba nyinti mana, ta jʋʋsa jʋʋsɩ wagɩtɩ sɩba ba chɩga Ŋmɩŋ. Vuodiekemba dɩ yinene dene nan faasɩ ye tɩbɩdatɩŋ pam.”
Kpihɔgʋ wa piini wɩa dene
(Luki 21.1-4)
41 Yisa die kalɩ a gbigi wo jigidieke ba nagɩna ligire a yɩa Ŋmɩŋ jɩamɩŋ juokpeŋkpɩɩkʋ ma a daansa ba nagɩnana ba ligire a yɩa, ligiretieliŋ pam die dɩ nagɩ ligire pam a yɩ: 42 Womi kpihɔgʋ zɔɔlɩntieŋ dɩ keŋ a nyɩŋ a nagɩ tɔgɩfaasɩ ale a yɩ. 43 Yisa dɩ wa ʋ kʋaŋandɩɩsɩrɩba a balɩ a yɩ ba dɩ, “N bala nɩ kpihɔgʋ zɔɔlɩntieŋ wo gie nagɩ ligire pam a yi a tɩaŋ banɩŋ ba mana, 44 dama banɩŋ ba mana nagɩ wa ligire a yi ta tɩalɩ ligire pam, ama wʋnɩŋ nɩŋ aŋaŋ ʋ zɔɔlɩbʋ mana ʋ nagɩ wa ʋ yalla die mana a yɩ, ta ka tɩalɩ ligire dieke ʋ baaŋ nan dii gbaŋ.”
* 12:14 Romani tɩŋgbaŋ vuosi die dɩ nyaŋŋɩna ba ta pɔgɩlɩ ba.