26
Vuokpɩɩma die dɩ sanna dɩ ba kʋʋ Yisa dene
(Maki 14.1, 2; Luki 22.1, 2; Jɔɔn 11.45-53)
1 Yisa die dɩ balla wɩaha gie mana a kpatɩ die ʋ balɩ a yɩ ʋ kʋaŋandɩɩsɩrɩba dɩ, 2 “Nɩ sɩba a baarɩ dɩ vʋntʋŋ yine gasɩtɩaŋkʋ dʋʋga, ta ba nan nagɩ manɩŋ vuota Bʋa a yi vuosi nuusi me dɩ ba kpaasɩ mɩŋ a dɩɩsɩ dagarɩkʋ ma.”
3 Saŋka mi die Ŋmɩŋ kɩkaabɩtɩba nyɩŋkʋra aŋaŋ Juu vuosi nyɩŋkʋra die dɩ lagɩŋ taŋ Kayafasi tigiri me, vuodieke die dɩ yine Ŋmɩŋ kɩkaabɩtɩba jakʋʋrɩ. 4 Die ba saŋ ba baaŋ yi die a lɔbɩrɩ a yigi Yisa a kʋʋ wa. 5 Die ba baarɩ, “Tɩ ka mʋ tɩ yigi wo dʋʋgaka saŋŋa, tɩ yi die vuosisi nan yi watɩ aŋ waagɩŋ nan.”
Hɔgʋ wʋnyɩ die dɩ sitine tulaari a yi Yisa sikpeŋ me dene
(Maki 14.3-9; Jɔɔn 12.1-8)
6 Die Yisa die benne Betani tɩka ma wa, Simoni vuodieke die dɩ yine gamɩŋ tigiŋ me wo, 7 die hɔgʋ wʋnyɩ dɩ keŋ ʋ jigiŋ a pɔgɩlɩ tulaari bʋnyɩ ligire dɩ faasɩna a tʋa a sitibu a yi Yisa sikpeŋ me saŋŋa dieke ʋ kala a die nyindiike. 8 Die ʋ kʋaŋandɩɩsɩrɩba die dɩ yene naa, die ba jɩɩ sɩnyɩɩrɩŋ. Die ba pɩasa taŋ dɩ, “Bɩa ʋ chʋʋsa tulaaribu die? 9 Tulaaribu gie tɩŋ nan bɩagɩ daa ligirikpɩɩma a nagɩ ligirehe a suŋŋi zɔɔlɩntieliŋ!”
10 Yisa die dɩ mɩŋŋɩ wudieke ba balala, ta balɩ a yɩ ba dɩ, “Bɩa nɩ mugise hɔgʋ wa gie dene? Wʋvɩɩnɩŋ ʋ yi a yɩ mɩŋ dene. 11 Zɔɔlɩntieliŋ nɩŋ nan dɩ beri nɩ jigiŋ daaŋ mana ama manɩŋ n kaaŋ dɩ bie nɩ jigiŋ daaŋ mana. 12 Tulaari dieke ʋ sitine a yi n ma wa, ʋ yi a gbarɩ wa n guule. 13 Wusie maŋ bala nɩ, jigidieke mana ba bala ba mʋʋlɩ Ŋmɩŋ wɩaha gie tɩŋgbaŋka gie me, ba nan balɩ wudieke ʋ yine wo a tɩɩnsɩ ʋ wɩa.”
Judasi die dɩ saagɩna dɩ ʋ posi Yisa chɩaŋ dene
(Maki 14.10, 11; Luki 22.3-6)
14 Saŋka mi Yisa kʋaŋandɩɩsɩrɩba baŋ aŋaŋ bale wo wʋnyɩ, vuodieke die dɩ dine Judasi Asikaroti wa die dɩ nyɩŋ a ga Ŋmɩŋ kɩkaabɩtɩba nyɩŋkʋraha jigiŋ 15 a baarɩ, “Bɩa nɩ nan yɩ mɩŋ dɩɩ yi maŋ dagɩ nɩ nɩ baaŋ nan yi die a yigi Yisa wa?” Die ba biisi salɩmayɩala ligiribie baŋɩsɩ-taa a yɩ wa. 16 Die a nyɩŋ daarɩ mi Judasi die wa a paalɩ a yaala sievɩɩnɩŋ dɩ ʋ nagɩ Yisa a yi ba nuusi me.
Yisa aŋaŋ ʋ kʋaŋandɩɩsɩrɩba die dɩ dine gasɩtɩaŋkʋ dʋʋga nyindiike dene
(Maki 14.12-21; Luki 22.7-13, 21-23; Jɔɔn 13.21-30)
17 Ta paanʋ dieke die ba kana a ka yi dabɔtɩ dʋʋga piiliku daarɩ, ta Yisa kʋaŋandɩɩsɩrɩba die dɩ keŋ ʋ jigiŋ a pɩasɩ wa, “Sɩa fʋ yaala tɩ ga wʋnsɩ a yɩ fʋ a gbara gasɩtɩaŋkʋ dʋʋga nyindiike daraaŋ?”
18 Die ʋ yiŋŋi a balɩ ba dɩ, “Nɩ gamma tɩka sʋŋ daa wʋnyɩ tigiŋ a balɩ wa dɩ, ‘Tɩ dɩdagɩrʋ tʋnna tɩ dɩ tɩ keŋ balɩ fʋ dɩ ʋ saŋŋa gbigiye mɩŋ, ta ʋ yaala wʋnɩŋ aŋaŋ ʋ kʋaŋandɩɩsɩrɩba dii gasɩtɩaŋkʋ dʋʋgaka nyindiikehe fʋ tigiŋ me.’ ”
19 Die ʋ kʋaŋandɩɩsɩrɩba die dɩ dɩ ʋ bala ba die wo, ta wʋnsɩ gasɩtɩaŋkʋ dʋʋgaka diile siri.
20 Jɩŋmɩŋ die dɩ tʋgɩna, Yisa aŋaŋ ʋ kʋaŋandɩɩsɩrɩba baŋ aŋaŋ bale wo die dɩ sʋʋŋ kalɩ dɩ ba dii. 21 Die ba dinene wo Yisa die dɩ balɩ ba dɩ, “Wusie maŋ bala nɩ, nɩ wʋnyɩ bala ʋ posi n chɩaŋ.”
22 Die ʋ kʋaŋandɩɩsɩrɩba sʋgɩtɩ die dɩ paalɩ chʋʋsɩ, die ba piili a pɩasa wa wʋnyɩ wʋnyɩ, dɩ “N Yɔmʋtieŋ, wusie n ka yi tama dɩ manɩŋ fʋ daga die?”
23 Ʋ yiŋŋi a balɩ ba dɩ, “Vuodieke maŋ aŋaŋ wa dɩ lune kpalɩ gie mi wo bala ʋ posi n chɩaŋ. 24 Manɩŋ vuota Bʋa nan kpi sɩba Ŋmɩŋ gbaŋkʋ die dɩ dagɩna die wo, ama wʋbɩaŋ bie vuodieke dɩ bala ʋ posi n chɩaŋ wa ma! Ba tɩŋ ka mɩɩrɩ dɩ tieŋ gbaŋ dɩ tɩŋ nan dɩ kpɩa.”
25 Saŋka mi Judasi vuodieke die dɩ bala ʋ posi ʋ chɩaka gbaŋ dɩ baarɩ, “Dɩdagɩrʋ, manɩŋ fʋ daga?” Yisa die dɩ yiŋŋi a balɩ wa, “Wa, dɩ yiwo fʋnɩŋ.”
Tɩ Yɔmʋtieŋ nyindiike diile wɩa
(Maki 14.22-26; Luki 22.14-20; 1 Kor. 11.23-25)
26 Die ba yene ko die, Yisa die dɩ nagɩ paanʋ, a waasɩ Ŋmɩŋ ta yi ke gbieri gbieri a nagɩha a yɩ ʋ kʋaŋandɩɩsɩrɩba, ta baarɩ, “Nɩ tuo a dii. N nyɩŋgbanɩŋ wʋnna.”
27 Ta die bɩ nagɩ nyaaŋchibiŋ aŋaŋ daaŋ, a pagɩ Ŋmɩŋ ta die a nagɩ ka a yɩ ba ta baarɩ, “Nɩ mana tuo a nyu. 28 Gembu yine n zɩŋ dieke dɩ bala ka yi Ŋmɩŋ nʋarɩ zie aŋaŋ wusie, zɩŋ dieke dɩ bala ka nyɩŋ n nyɩŋgbanɩŋ ma vuosi pam wɩa, aŋ ka vaa Ŋmɩŋ vaa a chaa ba tʋmbɩatɩ. 29 N bala nɩ, n kaaŋ bɩ nyu daabʋ gie, sie daa dieke manɩŋ aŋaŋ nɩ dɩ bala tɩ lagɩsɩ a nyu daahaalɩbʋ n Chʋa Ŋmɩŋ naarɩ ma, ŋmɩŋsikpeŋ.”
30 Die ba wa chɩa Ŋmɩŋ jɩamɩŋ yɩlɩ, ka kʋaŋ chaaŋ ba chʋŋ ga Olivi Tɩɩsɩ kunkogiri me.
Yisa die dɩ bala dɩ Piita nan chiisi dɩ ʋ ka sɩba wa dene
(Maki 14.27-31; Luki 22.31-34; Jɔɔn 13.36-38)
31 Saŋka mi die Yisa dɩ balɩ a yɩ ba dɩ, “Yuku gie nɩ mana nan chɩgɩ ta va mɩŋ, dama dɩ maagɩya Ŋmɩŋ gbaŋkʋ ma dɩ ‘Ŋmɩŋ nan kʋʋ yiyagɩrʋ wa ta yiisehe ʋ yagɩnana wa jaasɩ jigiŋ mana.’ 32 Ama maŋ a keŋ hagɩ kuŋ me, ka kʋaŋ chaaŋ n nan woliŋ nɩ nɩŋŋa a ga Galili tɩŋ ma.”
33 Ta Piita die dɩ a yiŋŋi a balɩ wa dɩ, “Dɩɩ yi ta vuoŋ mana dɩ chɩgɩ ta va fʋ, ama manɩŋ n kaaŋ chɩgɩ ta va fʋ.”
34 Yisa die dɩ yiŋŋi a balɩ a yɩ wa dɩ, “Wusie maŋ bala fʋ, jinne yuku gie, kparaaŋ nan keŋ baa ka kʋmma, ta chiisi mɩŋ wo bʋtaa ma dɩ zɩ mɩŋ.”
35 Piita die dɩ yiŋŋi a balɩ wa dɩ, “Dɩɩ yi maŋ ŋaŋ fʋ dɩ baa tɩ kpi gbaŋ, n kaaŋ chiisi dɩ n zɩ fʋ.” Die ʋ kʋaŋandɩɩsɩrɩba mana die dɩ balɩ die gbaŋ gbaŋ.
Yisa die dɩ jʋʋsɩna Ŋmɩŋ aŋaŋ nɩŋŋmɩna dene
(Maki 14.32-42; Luki 22.39-46)
36 Die Yisa aŋaŋ ʋ kʋaŋandɩɩsɩrɩba die dɩ ga jigidieke die ba wasɩnana Getisemani, die ʋ balɩ a yɩ ba dɩ, “Nɩ kala giena ta n ga nɩ nɩŋŋa a ga jʋʋsɩ Ŋmɩŋ.” 37 Ta die nagɩ Piita aŋaŋ Zebedi ballɩ bale wo a gʋtɩ ʋ ma. Die ʋ sʋŋ die dɩ faasɩ a chʋʋsɩ, 38 die ʋ balɩ a yɩ ba, “Sʋgɩchʋʋsɩ dieke dɩ benne ʋ sʋŋ ma wa faasɩ dala mɩŋ a yaala ka kʋʋ mɩŋ. Nɩ kala gie ta yesime aŋaŋ manɩŋ.”
39 Die ʋ chʋŋ a ga nɩŋŋa bɩta, a gbirigi tɩŋgbaŋ ta jʋʋsɩ Ŋmɩŋ dɩ, “N Chʋa Ŋmɩŋ, dɩ tɩŋ nan bɩagɩ a yi, fʋ vʋarɩ mɩŋ a nyɩŋ wahalaka gie me! Ama daa vaa n dʋŋŋʋ yi, ama vaa fʋ dʋŋŋʋ yi.”
40 Die ʋ yiŋŋi ga ʋ kʋaŋandɩɩsɩrɩba bataa wa jigiŋ ta ye ta ba gʋʋra; die ʋ pɩasɩ Piita, “Die wɩa nɩ kaaŋ bɩagɩ a yesime aŋaŋ mɩŋ saŋŋa bɩta gbaŋ? 41 Nɩ yesime ta jʋʋsɩma Ŋmɩŋ amʋ nɩ da keŋ juu magɩsɩŋ ma, dama nɩ haalɩtɩtɩ yaala a yi jadieke dɩ vɩɩna, ama nɩ nyɩŋgbaŋɩsɩsɩ ka hagɩrɩ.”
42 Die ʋ bɩ yiŋŋi a ga ʋ bule ma a jʋʋsɩ Ŋmɩŋ dɩ, “N Chʋa Ŋmɩŋ, dɩɩ yi wahala dieke dɩ kienene naa dɩ kaaŋ bɩagɩ a tɩaŋ, sie n diike, fʋ vaa fʋ dʋŋŋʋ yi.” 43 Die ʋ bɩ yiŋŋi keŋ, ta ʋ kʋaŋandɩɩsɩrɩba die bɩ gʋʋra dama gbieŋ die dɩ faasɩna yallɩ ba pam. 44 Die ʋ bɩ va ba, ta ga a jʋʋsɩ Ŋmɩŋ bʋtaa ma a balɩ ʋ wolinne a jʋʋsa wudieke wo. 45 Saŋka mi die ʋ yiŋŋi a ga ʋ kʋaŋandɩɩsɩrɩba jigiŋ a keŋ pɩasɩ ba dɩ, “Nɩ ye ko a gʋʋra ta voose mɩŋ? Nɩ ye, saŋka gbigiye mɩŋ. Ba nan nagɩ wa manɩŋ vuota Bʋa a yi vuobɩatɩ nuusi me. 46 Nɩ hagɩ aŋ tɩ ga. Nɩ ye, daa dieke dɩ posine n chɩaka gbigiye mɩŋ!”
Die ba yigine Yisa dene
(Maki 14.43-50; Luki 22.47-53; Jɔɔn 18.3-12)
47 Ʋ nʋaŋ die ye ka nan tɩŋgbaŋ, ta Judasi, ʋ kʋaŋandɩɩsɩrɩba baŋ aŋaŋ bale wo wʋnyɩ dɩ keŋ tʋgɩ mi, aŋaŋ kpɩkpaaŋ, bataŋ dɩ pɔgɩlɩ jɩbɩwagɩtɩ ta bataŋ dɩaŋ dɩ pɔgɩlɩ dengbile, die Ŋmɩŋ kɩkaabɩtɩba nyɩŋkʋraha aŋaŋ Juu vuosi nyɩŋkʋraha tʋnna ba. 48 Judasi vuodieke die dɩ posine ʋ chɩaka aŋaŋ vuosisi die wɔŋ balɩ zieŋ mɩŋ dɩ, “Maŋ keŋ a mʋgɩsɩ vuodieke kaamɩŋ, daa dieke nɩ yaalala wonde, nɩ yigi wo.”
49 Judasi die dɩ kenne tʋgɩ, ʋ ga Yisa nɩŋŋa a baarɩ, “Dɩdagɩrʋ, aŋ fʋ ŋmɩɩ”, ta mʋgɩsɩ ʋ kaamɩŋ.
50 Yisa die dɩ yiŋŋi a balɩ wa, “N zʋa, yi fʋ balla fʋ yi die wo lagɩ lagɩ!” Womi die ba a keŋ a mɩŋŋɩ yigi wo. 51 Die ʋ kʋaŋandɩɩsɩrɩba wʋnyɩ dɩ vʋarɩ jɩbɩwaŋ a chɩa gobi Ŋmɩŋ kɩkaabɩtɩba jakʋʋŋ yɔmʋ tɩbɩŋ a taaŋ. 52 Die Yisa die dɩ balɩ wa, “Nagɩ fʋ jɩbɩwaŋkʋ a yiŋŋi a sʋʋ ka fɔgʋ ma, dama vuodieke dɩ wagɩnana aŋaŋ jɩbɩŋ, ŋaaŋ kpi wo jɩbɩka kuŋ. 53 Nɩ ka sɩba a baarɩ n tɩŋ nan bɩagɩ a wa n Chʋa Ŋmɩŋ dɩ ʋ suŋŋi mɩŋ, aŋ bʋnyɩ ʋ tɩŋ nan tʋŋ malakasi a tɩaŋ tuse baŋ aŋaŋ ale? 54 Ama maŋ yi die, lalɩa wudieke dɩ maagɩna Ŋmɩŋ gbaŋkʋ ma wa dɩ naa nan yiwo, keŋ yi wusie?”
55 Womi Yisa die dɩ pɩasɩ kpɩkpaakʋ dɩ, “Nɩ mʋ dɩ nɩ keŋ wo aŋaŋ jɩbɩwagɩtɩ aŋaŋ dengbile dɩ nɩ keŋ a yigi mɩŋ sɩba n yiwo gbɩgbatɩrʋ? Daaŋ mana die n bie wo Ŋmɩŋ jɩamɩŋ juokpeŋkpɩɩkʋ ma a daga ta nɩ ka yigi mɩŋ. 56 Ama naa mana yiye mɩŋ amʋ wudieke Ŋmɩŋ naazʋalɩba dɩ maagɩna Ŋmɩŋ gbaŋkʋ ma wa keŋ yi wusie.” Die ʋ kʋaŋandɩɩsɩrɩba mana dɩ chɩgɩ ta va wa.
Ba nagɩna Yisa ga sarɩya diile jigiŋ dene
(Maki 14.53-65; Luki 22.54, 55, 63-71; Jɔɔn 18.13, 14, 19-24)
57 Vuodiekemba die dɩ yigine Yisa wa die dɩ yallɩ wa a ga Kayafasi tigiŋ, vuodieke die dɩ yine Ŋmɩŋ kɩkaabɩtɩba jakʋʋŋ, mi die mɩraha dɩdagɩrɩba aŋaŋ tɩka nyɩŋkʋraha dɩ lagɩŋ taŋ. 58 Die ba yalla Yisa a gara wa, die Piita dɩ dɩ ʋ kʋaŋ a bie saasaa, a ga tʋgɩ Ŋmɩŋ kɩkaabɩtɩba jakʋʋrɩ gbaaŋ sʋŋ. Die ʋ juu gbaŋkʋ sʋŋ aŋaŋ tʋntʋntɩba dɩ ʋ ye wudieke dɩ balla ka yi. 59 Die Ŋmɩŋ kɩkaabɩtɩba nyɩŋkʋraha aŋaŋ nyɩŋkʋraha mana die dɩ yaala dɩ ba ye vuodieke dɩ baaŋ chɩbɩ ŋmɩnchɩbɩsɩ yaa gamma wudieke Yisa dɩ yine aŋ ba nagɩ a baarɩ dɩ ʋ chʋʋsɩya mɩŋ ta kʋʋ wa. 60 Daadaŋ pam die dɩ keŋ nɩŋŋa a chɩbɩ ŋmɩnchɩbɩsɩ a yɩ wa, ama die mana yɔrɩ, die ba ka ye wudieke ba baaŋ nan nagɩ a yigi wo. Ka kʋaŋ kʋaŋ chaaŋ die dembisi bale die dɩ keŋ nɩŋŋa a baarɩ dɩ, 61 “Daa wa gie die baarɩ dɩ ʋ nan bɩagɩ a kpaŋŋɩ Ŋmɩŋ jɩamɩŋ juokpeŋkpɩɩkʋ a taaŋ ta yiŋŋi mɩɩ ka daraa ataa daraaŋ.”
62 Die Ŋmɩŋ kɩkaabɩtɩba jakʋʋrɩ dɩ hagɩ zie a baarɩ, “Wo wɩɩŋ a baa fʋ balɩ yaa gamma wudieke ba balla yaa gamma fʋ wɩa naa?” 63 Ama die Yisa dɩ tarɩ. Ta Ŋmɩŋ kɩkaabɩtɩba jakʋʋrɩ dɩ bɩ pɩasɩ wa, “Balɩ tɩ miivolitieŋ Ŋmɩŋ saaŋ ma, fʋ yine Vuovʋarɩkɩŋ Masia wa ta bɩ yi Ŋmɩŋ Bʋadembike?”
64 Yisa die dɩ yiŋŋi a balɩ wa, “Wa, fʋnɩŋ fʋ balla. Ama n bala nɩ, a nyɩŋ jinne yaa gamma nɩ nan daansɩ ye manɩŋ vuota Bʋa ta n kalɩ Nabidie Ŋmɩŋ nuudiigiŋ chaaŋ, ta bɩ ye ta n bie nɩɩŋmara sʋŋ a keŋ sʋʋna.”
65 Die Ŋmɩŋ kɩkaabɩtɩba jakʋʋrɩ dɩ datɩ ʋ gbaŋ gbaŋ ʋ nyinyeeke a chɩɩrɩ ta natɩ dɩ, “Ʋ naga ʋ gbaŋ a magɩsa* Ŋmɩŋ! Tɩ ka bɩ yaala daansɩa. Nɩ mana wɔŋ wʋŋ ʋ nagɩna ʋ gbaŋ a magɩsa Ŋmɩŋ die. 66 Lalɩa nɩ yile?”
Die ba yiŋŋi a baarɩ, “Ʋ mʋ ʋ kpi mɩŋ.”
67 Womi die ba piile a tɩɩra nɩntɔbɩtɩ a yie ʋ nine me, ta nɩgɩ wa; ta vuodiekemba die dɩ falala wa wa 68 dɩ baarɩ, “Fʋnɩŋ Masia, bugi a dagɩ vuodieke dɩ nɩgɩna fʋ wa.”
Piita die dɩ chiisine dɩ ʋ ka sɩba Yisa dene
(Maki 14.66-72; Luki 22.56-62; Jɔɔn 18.15-18, 25-27)
69 Piita die dɩ kala Ŋmɩŋ kɩkaabɩtɩba jakʋʋrɩ gbaakʋ ma wa, die tigiri mi havʋʋbiŋ tʋntʋntʋ wʋnyɩ die dɩ keŋ ʋ jigiŋ a keŋ balɩ dɩ, “Fʋ gbaŋ die gʋtɩ wa Yisa vuodieke dɩ nyɩnna Galili wo ma.”
70 Ama ta Piita die dɩ baarɩ ʋ ka sɩba wa ba mana nɩŋŋa. Dɩ, “N ka sɩba vuodieke nɩ balala wa wɩa.” 71 Die ʋ nyɩŋ ga yeŋ me, mi havʋʋbiŋ tʋntʋntʋ wʋnyɩ die dɩ bɩ ye wo a balɩ yɩ vuosisi dɩ, “Daa wa gie dɩaŋ die gʋtɩ wa Yisa vuodieke dɩ nyɩnna Nazeriti wa ma.”
72 Die Piita die dɩ bɩ chiisike aŋaŋ huusi dɩ, “N ka sɩba daa wa!”
73 Die dɩ bɩna a yi bɩta, vuodiekemba dɩ zene mi wo dɩ keŋ Piita jigiŋ a balɩ wa dɩ, “Wusie, yiwo ba wʋnyɩ dama fʋ bala sɩba Galili vuoŋ!”
74 Womi Piita dɩ huu dɩ, “Ŋmɩŋ datɩ n tɩbɩŋ dɩɩ yi maŋ ka bala wusie! N ka sɩba daa wa mi!” Womi kparaaŋ die dɩ kʋŋ, 75 die Piita dɩ tɩɩnsɩ wudieke Yisa dɩ bala a yɩ wa wa dɩ, “Kparaaŋ nan keŋ baa ka kʋmma, nan chiisi mɩŋ bʋtaa dɩ ka sɩba mɩŋ.” Ta Piita die dɩ nyɩŋ a kʋŋ pam.
* 26:65 Ba mɩraha ma dɩɩ yi vuoŋ dɩ nagɩ ʋ gbaŋ a magɩsa aŋaŋ Ŋmɩŋ ʋ mʋ ba kʋʋ wa mɩŋ.